Ftehim ta' koperazzjoni

bejn il-Komunità Ewropea u r-Repubblika ta' l-Indja fuq is-sħubija u l-iżvilupp

IL-KUNSILL TA' L-UNJONI EWROPEA,

min-naħa l-waħda,

IL-GVERN TA' L-INDJA,

min-naħa l-oħra,

WAQT LI JIKKONSIDRAW ir-relazzjonijiet eċċellenti u r-rabtiet tradizzjonali bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, minn issa 'l quddiem imsejħa "il-Komunità" u r-Repubblika ta' l-Indja, minn issa 'l quddiem imsejħa "l-Indja";

WAQT LI JIRRIKONOXXU l-importanza tat-tisħiħ tar-rabtiet u tat-tkabbir tas-sħubija bejn il-Komunittà u l-Indja;

WARA LI KKUNSIDRAW il-bażi għal koperazzjoni aktar mill qrib bejn l-Indja u l-Komunità stabbilita fl-ewwel Ftehim bejn l-Indja u l-Komunità ffirmat fis-17 ta' Diċembru 1973 u aktar tard żviluppat permezz tal-Ftehim għal Koperazzjoni Kummerċjali u Ekonomika ffirmat fit-23 ta' Ġunju 1981;

WAQT LI JINNUTAW b'sodisfazzjoni il-kisbiet li rriżultaw minn dan il-Ftehim;

WAQT LI JAFFERMAW MILL-ĠDID l-importanza li jagħtu lill-prinċipji tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti u r-rispett lejn il-prinċipji demokratiċi u d-drittijiet umani;

ISPIRATI mir-rieda komuni biex isaħħu, japprofondixxu u jiddiversifikaw ir-relazzjonijiet tagħhom f'oqsma ta' interess reċiproku fuq il-bażi ta' l-ugwaljanza, in-non-diskrminazzjoni u l-benefiċċju reċiproku;

WAQT LI JIRRIKONOXXU l-konsegwenzi pożittivi tal-proċess tar-riformi ekonomiċi għall-modernizzazzjoni ta' l-imprenditorija ekonomika fl-Indja biex jittejjbu r-relazzjonijiet kummerċjali u ekonomiċi bejn l-Indja u l-Komunità.

XEWQANA li joħolqu kondizzjonijiet favorevoli għal żvilupp u diversifikazzjoni sostanzjali fil-kummerċ u fl-industrija bejn il-Komunità u l-Indja, fil-qafas ta' relazzjonijiet aktar dinamiċi li kemm l-Indja kif ukoll il-Komunità jixtiequ, li jippromwovu, fl-interess reċiproku u b'konsistenza mal-ħtiġiet tagħhom ta' żvilupp, tkabbir fl-investiment, koperazzjoni kummerċjali u ekonomika f'oqsma ta' interess reċiproku inklużi x-xjenza u t-teknoloġija, u jrawmu koperazzjoni kulturali;

WAQT LI JQISU il-ħtieġa ta' appoġġ għall-isforzi ta' l-Indja favur l-iżvilupp ekonomiku speċjalment fit-titjib tal-kondizzjonijiet tal-ħajja tal-foqra;

WAQT LI JIKKUNSIDRAW l-importanza li l-Komunità u l-Indja jagħtu għall-protezzjoni ta' l-ambjent fuq livell mondjali u lokali u għall-użu sostenibbli tar-riżorsi naturali u waqt li jagħrfu r-rabta bejn l-ambjent u l-iżvilupp;

WAQT LI JQISU s-sħubija tagħhom fil-Ftehim Ġenerali dwar Tariffi u Kummerċ (GATT), l-importanza tal-prinċipji tiegħu u l-ħtieġa li jiġu sostnuti u msaħħa r-regoli li jippromwovu kummerċ ħieles u bla xkiel b'mod stabbli, trasparenti u mhux diskrimatorju;

WAQT LI HUMA TAL-FEHMA li r-relazzjonijiet bejniethom żviluppaw lilhinn mill-ambitu tal-Ftehim konkluż fl-1981;

IDDEĊIDEW, bħala Partijiet Kontraenti, li jikkonkludu dan il-Ftehim u għal dan l-iskop huma nnominaw bħala l-plenipotenzarji tagħhom:

IL-KUNSILL TA' L-UNJONI EWROPEA:

Willy CLAES,

Ministru ta' l-Affarijiet Barranin tar-Renju tal-Belġju,

President Attwali tal-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea,

Manuel MARIN,

Membru tal-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej,

IL-GVERN TA' L-INDJA:

Pranab MUKHERJEE,

Ministru tal-Kummerċ,

LI, wara li skambjaw bejniethom il-Pieni Poteri tagħhom, li nstabu li kienu tajbin u fil-forma dovuta,

FTIEHMU DAN LI ĠEJ:

Artikolu 1

Bażi u għanijiet

1. Ir-rispett għad-drittijiet umani u l-prinċipji demokratiċi huwa l-bażi tal-koperazzjoni bejn il-Partijiet Kontraenti u tad-diposizzjonijiet ta' dan il-Ftehim, u dan jikkostitwixxi l-element essenzali ta' dan il-Ftehim.

2. L-għan prinċipali ta' dan il-Ftehim huwa li jkabbar u jiżviluppa, permezz ta' djalogu u sħubija, id-diversi aspetti tal-koperazzjoni bejn il-Partijiet Kontraenti biex tintlaħaq relazzjoni aktar mill-qrib u fuq livell ogħla.

Din il-koperazzjoni tikkonċentra b'mod partikolari fuq:

- aktar żvilupp u diversifikazzjoni tal-kummerċ u l-investiment fl-interess reċiproku tagħhom, waqt li jitqiesu s-sitwazzjonijiet ekonomiċi rispettivi tagħhom;

- l-iffaċilitar ta' ftehim reċiproku aħjar u t-tisħiħ ta' rabtiet bejn iż-żewġ reġjuni fir-rigward tal-kwistjonijiet tekniċi, ekonomiċi u kulturali;

- il-bini tal-kapaċità ekonomika ta' l-Indja biex taħdem b'mod aktar effettiv mal-Komunità;

- aktar ħeffa fil-pass ta' l-iżvilupp ekonomiku ta' l-Indja, waqt li jiġu appoġġati l-isforzi ta' l-Indja biex jinbnew il-kapaċitajiet ekonomiċi permezz ta' l-għoti ta' riżorsi u għajnuna teknika mill-Komunità fil-qafas tal-politika u r-regolamenti ta' koperazzjoni tagħha, b'mod partikolari biex jittejjbu l-kondizzjonijiet ta' l-għixien tas-sezzjonijiet l-aktar foqra tal-popolazzjoni;

- l-iżvilupp fl-interess reċiproku tal-forom eżistenti u ġodda ta' koperazzjoni ekonomika diretta lejn il-promozzjoni u l-iffaċilitar ta' skambji u rabtiet bejn il-komunitajiet kummerċjali tagħhom, waqt li titqies l-implimentazzjoni ta' riformi u opportunijiet ekonomiċi Indjani għall-ħolqien ta' klima favorevoli għall-investiment;

- appoġġ għall-protezzjoni ta' l-ambjent and u l-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali.

3. Il-Partijiet Kontraenti jirrikonoxxu l-valur fid-dawl ta' l-għanijiet ta' dan il-Ftehim li jikkonsultaw lil xulxin fuq kwistjonijiet internazzjonali, ekonomiċi u kummerċjali ta' interess reċiproku.

Artikolu 2

Trattatament ta' nazzjon l-aktar favorita

Il-Komunità u l-Indja jagħtu lil xulxin trattament ta'nazzjon l-aktar favorita fil-kummerċ tagħhom skond id-disposizzjonijiet tal-Ftehim Ġenerali fuq it-Tariffi u l-Kummerċ.

Artikolu 3

Koperazzjoni fin-negozju u l-kummerċ

1. Fl-interess tat-tisħiħ ta' relazzjonijiet ġodda b'mod dinamiku u kumplimentari, biex b'hekk jiġu provduti benefiċċji reċiproċi, il-Partijiet Kontraenti jwiegħdu li jiżviluppaw u jiddiversifikaw l-iskambji kummerċjali u li jtejjbu l-aċċess għas-suq tagħhom, sa' l-ogħla livell possibli, b'mod kompatibbli mas-sitwazzjonijiet ekonomiċi tagħhom.

2. Il-Partijiet Kontraenti huma marbuta b' politika ta' titjib tat-termini ta' l-aċċess tal-prodotti tagħhom fis-suq ta'xulxin. F'dan il-kuntest, dawn jagħtu lil xulxin l-ogħla livell ta' liberalizzazzjoni ta' l-importazzjoni u l-esportazzjoni li ġeneralment japplikaw għal pajjiżi terzi u jiftiehmu li jeżaminaw modi kif jeliminaw ix-xkiel għall-kummerċ bejniethom, speċjalment ix-xkiel mhux ta' tariffi, waqt li jqisu x-xogħol li diġà sar f'dan ir-rigward minn organizzazzjonijiet internazzjonali.

3. Il-Partijiet Kontraenti jiftiehmu li jippromwovu l-iskambju ta' informazzjoni dwar opportunitajiet għal swieq li jkunu ta' benefiċċju reċiproku u li jikkonsultaw lil xulxin bi spirtu kostruttiv dwar il-kwistjonijiet ta' miżuri dwar tariffi, nuqqas ta' tariffi, servizzi, saħħa, sigurtà u ambjent, kif ukoll ħtiġiet tekniċi.

4. Il-Partijiet Kontraenti jiftiehmu li jtejjbu l-koperazzjoni fi kwistjonijiet doganali bejn l-awtoritajiet rispettivi, speċjalment f'taħriġ professjonali, fis-simplifikazzjoni u l-armonizzazzjoni tal-proċeduri doganali, u fil-prevenzjoni, l-investigazzjoni u s-soppressjoni ta' ksur tar-regolamenti doganali.

5. Il-Partijiet Kontraenti jiftiehmu wkoll li jikkunsidraw, kull waħda b'konformità mal-liġijiet tagħha, li jeżentaw mid-dazju, minn taxxi jew imposti oħra, merkanzija mdaħħla temporanjament fit-territorju tagħhom għalbiex wara tiġi esportata mill-ġdid mingħajr tibdil jew merkanzija li tidħol mill-ġdid fit-territorju tagħhom wara pproċessar fil-Parti Kontraenti l-oħra li ma jkunx biżżejjed biex din l-merkanzija titqies li toriġina mit-territorju ta' dik il-Parti Kontraenti.

6.1. Il-Partijiet Kontraenti jiftiehmu li jikkonsultaw lil xulxin fuq kull tilwima li tinqala' in konnessjoni mal-kummerċ. Jekk il-Komunitaà jew l-Indja jitolbu din il-Konsultazzjoni, din għandha ssir kmieni kemm jista' jkun. Il-Parti Kontraenti li tagħmel it-talba għandha tipprovdi lill-Parti l-oħra l-informazzjoni kollha neċessarja għal eżami dettaljat tas-sitwazzjoni. Għandhom isiru tentattivi permezz ta' dawn il-konsultazzjoni biex jinħall tilwim kummerċjali malajr kemm jista' jkun.

6.2. Fir-rigward ta' investigazzjonijiet ta' anti-dumping jew sussidji, kull Parti Kontraenti taqbel li teżamina sottomissjonijiet magħmula mill-Parti Kontraenti l-oħra u li tinforma lill-partijiet interessati kkonċernati dwar il-fatti u l-konsiderazzjonijiet essenzali li fuq il-bażi tagħhom tkun ibbażata deċiżjoni. Qabel jiġu imposti taxxi ta' anti-dumping u kontrovalenza, il-Partijiet Kontraenti għandhom jagħmlu l-għalmu tagħhom biex isibu soluzzjoni kostruttiva tal-problema.

6.3. Il-paragrafi 6.1 u 6.2. għandhom ikunu bla preġudizzju għad-drittijiet u l-obbligi tal-Partijiet Kontraenti taħt il-GATT, li għandhom jirbħu fil-każ ta' xi inkostistenza.

Artikolu 4

Koperazzjoni ekonomika

1. Il-Partijiet Kontraenti jintrabtu, fl-interessi reċiproċi u b'konformità mal-politika u l-għanijiet rispettivi tagħhom, li jrawmu koperazzjoni ekonomika ta' ambitu mill-aktar wiesa' biex jikkontribwixxu għall-espansjoni ta' l-ekonomiji rispettivi tagħhom u għall-ħtiġiet ta' l-iżvilupp tagħhom.

2. Il-partijiet kontraenti jiftiehmu li l-koperazzjoni ekonomika tinvolvi tliet oqsma wiesgħa ta' azzjoni:

(a) li ttejjeb l-ambjent ekonomiku fl-Indja billi tiffaċilita l-aċċess għall-ħila u t-teknoloġija Komunitarja;

(b) li tiffaċilita kuntatti bejn operaturi u miżuri ekonomiċi oħra mmirati biex jippromwovu skambji u investimenti kummerċjali;

(ċ) li ssaħħaħ il-ftehim reċiproku ta' l-ambjent ekonomiku, soċjali u kulturali rispettiv tagħhom bħala bażi għal koperazzjoni effettiva.

3. Fl-oqsma wiesgħa deskritti hawn fuq, il-miri għandhom ikunu b'mod partikolari:

- it-tisħiħ fl-ambjent ekonomiku u l-klima kummerċjali,

- il-koperazzjoni fil-protezzjoni ta' l-ambjent u tar-riżorsi naturali,

- il-koperazzjoni fil-qasam ta' l-enerġija u l-effiċjenza fl-enerġija,

- il-koperazzjoni fil-qasam tat-telekomunikazzjoni, fit-teknoloġija ta' l-informatika, u f'affarijiet relatati,

- il-koperazzjoni fl-aspetti kollha ta'standards industrijali u proprjetà intellettwali,

- it-tħajjir ta' trasferiment tat-teknoloġija f'setturi oħra ta' benefiċċju reċiproku,

- l-iskambju ta' informazzjoni fuq kwistjonijiet monetarji u fuq l-ambjent makro-ekonomiku,

- tisħiħ u diversifikazzjoni tar-rabtiet ekonomiċi bejniethom,

- tħajjir ta' kurrenti reċiproċi bejn il-Komunità u l-Indja fil-kummerċ u l-investimenti,

- il-ħolqien ta' koperazzjoni industrijali inkluża l-agro-industrija,

- il-promozzjoni ta' koperazzjoni biex jiġu żviluppati l-agrikoltura, is-sajd, il-minjieri, it-trasport u l-komunikazzjoni, is-saħħa, il-banek u l-assigurazzjoni, it-turiżmu u servizzi oħra,

- it-tħajjir ta' koperazzjoni aktar mill-qrib bejn is-setturi privati taż-żewġ reġjuni,

- il-promozzjoni ta' koperazzjoni fl-ekoloġija industrijali u urbana,

- it-tħajjir ta' appoġġ ta' imprenditorija permezz ta' promozzjoni kummerċjali u żvilupp tas-suq,

- il-promozzjoni ta' żvilupp xjentifiku u teknoloġiku,

- il-promozzjoni ta' taħriġ u programmi speċifiċi ta' taħriġ,

- il-promozzjoni fl-oqsma ta' l-informazzjoni u l-kultura.

Il-koperazzjoni f'numru tas-setturi hawn fuq imsemmija qed tiġi spjegata f'aktar dettall fl-Artikoli minn 5 sa 15 inkluż li ġejjin aktar 'il quddiem.

4. Il-Partijiet Kontraenti għandhom jikkunsidraw b'mod partikolari l-mezzi li ġejjin biex jinkisbu dawn l-għanijiet:

- skambju ta'infomazzjoni u ideat,

- tħejjija ta' studji,

- provvista ta' għajnuna teknika,

- programmi ta' taħriġ,

- twaqqif ta' rabtiet bejn ċentri ta' riċerka u taħriġ, aġenziji speċjalizzati u organizzazzjonijiet kummerċjali,

- promozzjoni ta' investiment u joint ventures,

- żvilupp istituzzjonali ta' aġenziji privati u pubbliċi u amministrazzjonijiet,

- aċċess għad-data bases ta' xulxin u l-ħolqien ta' oħrajn ġodda,

- workshops u seminars,

- skambji ta' esperti.

5. Il-Partijiet Kontraenti għandhom jistabbilixxu flimkien u għall-vantaġġ reċiproku tagħhom l-oqsma u l-prijioritajiet li għandhom jiġu koperti minn azzjonijiet konkreti ta' koperazzjoni ekonomika, b'konformità ma'l-għanijiet tagħhom fuq medda twila. Fl-isfond ta' l-importanza ta' titjib fuq medda twila fil-koperazzjoni bejn il-Komunità u l-Indja, ebda settur m'għandu jiġi eskluż a priori mill-qasam tal-koperazzjoni teknika.

Artikolu 5

Industrija u servizzi

1. Il-Partijiet Kontraenti għandhom:

(a) identifikaw setturi ta' l-industrija li fuqhom il-koperazzjoni għandha tikkonċentra u l-mezzi biex tiġi mħajra l-koperazzjoni industrijali b'enfasi tenoloġiku;

(b) jippromwovu l-espansjoni u d-diversifikazzjoni tal-bażi tal-produzzjoni ta' l-Indja fis-setturi ta' l-industrija u s-servizzi, inklużi l-modernizzazzjoni u r-riforma tas-settur pubbliku, filwaqt li l-attivitajiet ta' koperazzjoni jiġu diretti lejn intrapriżi żgħar u ta' daqs medju b'mod partikolari u waqt li jittieħdu passi biex jiġi ffaċilitat l-aċċess għal sorsi ta' kapital, ta' swieq u teknoloġija orjentati b'mod speċjali lejn il-promozzjoni ta' kummerċ bejn il-Partijiet Kontraenti kif ukoll lejn swieq ta' pajjiżi terzi.

2. Il-Partijiet Kontraenti għandhom jiffaċilitaw, fir-regoli eżistenti relevanti, l-aċċess għall-informazzjoni disponibbli u l-faċilitajiet ta' kapital biex jiġu mħajra proġetti u operazzjonijiet li jippromwovu koperazzjoni bejn id-ditti, bħal joint ventures, sub-appalti, trasferimenti ta' teknoloġija, liċenzi, riċerka applikata u drttijiet ta' rappreżentanza.

Artikolu 6

Settur privat

Il-Partijiet Kontraenti jiftiehmu li jippromwovu l-involviment tas-settur privar fil-programmi tagħhom ta' koperazzjoni biex isaħħu l-koperazzjoni ekonomika u industrijali bejniethom.

Il-Partijiet Kontraenti għandhom jieħdu miżuri biex:

(a) iħajru lis-setturi privati taż-żewġ reġjuni ġeografiċi biex isibu mezzi effetti ta' konsultazzjoni konġunta, li r-riżultati tagħha mbagħad jintbagħtu lill-Kummissjkoni Konġunta, msemmija fl-Artikolu 22 ta' dan il-Ftehim, biex tittieħed l-azzjoni meħtieġa li jmiss

(b) jinvolvu s-setturi privati tal-Partijiet Kontraenti f'attivitajiet żviluppati fil-qafas ta' dan il-Ftehim.

Artikolu 7

Enerġija

Il-Partijiet Kontraenti jagħrfu l-importanza tas-settur ta' l-enerġija għall-iżvilupp ekonomiku u soċjali u jwiegħdu li jżidu l-koperazzjoni li għandha x'taqsam partikolarment mal-ġenerazzjoni, il-konservazzjoni u l-użu effiċjenti ta' l-enerġija. Din il-koperazzjoni mtejba għandha tinkludi ppjanar rigward l-enerġija, l-enerġija mhux konvenzjonali inkluża l-enerġija solari u l-konsiderazzjoni ta' l-implikazzjonijiet ambjentali tagħha.

Artikolu 8

Telekomunikazzjoni, elettronika, u informazzjoni u teknoloġiji bis-satellita

Il-Partijiet Kontraenti jagħrfu l-importanza ta' koperazzjoni fl-oqsma tat-telekomunikazzjoni, l-elettronika, u t-tekonoloġiji ta' l-informazzjoni li jikkontribwixxu għal żieda fl-iżvilupp ekonomiku u l-kummerċ. Din il-koperazzjoni tista' tinkludi:

(a) standardizzazzjoni, ittestjar u ċertifikazzjoni;

(b) telekomunikazzjoni bbażata fuq l-art u fl-ispazju;

(ċ) elettronika u mikro-elettronika;

(d) informazzjoni u automazzjoni;

(e) televiżjoni b'definizzjoni għolja;

(f) riċerka u żvilupp f'teknoloġiji ġodda ta' l-informazzjoni u t-telekomunikazzjoni;

(g) promozzjoni ta' l-investiment u joint ventures.

Artikolu 9

Standards

Mingħajr preġudizzju għall-obbligi internazzjonali, fl-ambitu tar-responsabbiltajiet tagħhom u b'konformità mal-liġijiet tagħhom, il-Partijiet Kontraenti għandhom jieħdu passi biex inaqqsu d-diffferenzi fir-rigward tal-metroloġija, l-istandardizzazzjoni u ċ-ċertifikazzjoni billi jippromwovu l-użu ta' sistemi kompatibbli ta' standards u ċertifikazzjoni. Għal dak l-iskop, huma għandhom iħajru dawn li ġejjin b'mod partikolari:

- jistabbilixxu rabtiet bejn esperti biex jiffaċilitaw skambji ta' informazzjoni u studji fuq il-metroloġija, l-istandards, il-kontroll tal-kwalità, il-promozzjoni u ċ-ċertifikazzjoni,

- jinkoraġġixxu skambji u kuntatti bejn korpi u istituzzjonijiet li jispeċjalizzaw f'dawn l-oqsma inklużi konsultazzjonijiet biex jiżguraw li l-istandards ma jkunux jikkostitwixxu xkiel għall-kummerċ,

- jippromwovu miżuri mmirati biex jilħqu għarfien reċiproku tas-sistemi ta' ċertifikazzjoni tal-kwalità,

- jiżviluppaw għajnuna teknika in konnessjoni mal-metroloġija, l-istandards u ċ-ċertifikazzjoni, u in konnessjoni ma' programmi għall-promozzjoni tal-kwalità,

- jipprovdu għajnuna teknika għall-iżvilupp istituzzjonali biex jgħollu l-istandards u l-organizzazzjonijiet għaċ-ċertifikazzjoni tal-kwalità kif ukoll biex titwaqqaf skema nazzjonali ta' akkreditazzjoni għall-istima tal-konformità fl-Indja.

Artikolu 10

Proprjetà intellettwali

Il-Partijiet Kontraenti jintrabtu li jiżguraw safejn il-liġijiet, ir-regolamenti u l-politika tagħhom jippermettu li protezzjoni adattata u effettiva tiġi pprovduta għad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, inklużi patenti, trademarks u service marks, drittijiet ta' l-awtur u drittijiet simili, denominazzjonijiet ġeografiċi u topografiji ta' ċirkuwiti integrati, waqt li tissaħħaħ din il-protezzjoni fejn ikun mixtieq. Huma jintrabtu wkoll, fejn ikun possibli, li jiffaċilitaw l-aċċess għad-data bases ta' organizzazzjonijiet tal-proprjetà intellettwali.

Artikolu 11

Investiment

1. Il-Partijiet Kontraenti għandhom jinkoraġġixxu żieda f'investiment ta' ġid reċiproku billi jistabbilixxu klima favorevoli għall-investimenti privati inklużi kondizzjonijiet aħjar għat-trasferiment ta' kapital u skambju ta' l-informazzjoni fuq opportunitajiet ta' investiment.

2. Waqt li jqisu x-xogħol li sar f'dan il-qasam f'fora internazzjonali relevanti, u waqt li jirrikonoxxu b'mod partikolari l-iffirmar reċenti mill-Indja tal-Konvenzjoni dwar l-Aġenzija għall-Garanzija ta' l-Investiment (MIGA), il-Partijiet Kontraenti jiftiehmu li jappoġġaw il-promozzjoni u l-protezzjoni ta' l-investimenti bejn l-Istati Membri tal-Komunità u l-Indja fuq il-bażi tal-prinċipji tan-non-diskriminazzjoni u r-reċiproċità.

3. Il-Partijiet Kontraenti jintrabtu li jinkorraġġixxu koperazzjoni bejn l-istituzzjonijiet finanzjarji rispettivi tagħhom.

Artikolu 12

Agrikoltura u Sajd

Il-Partijiet Kontraenti jiftiehmu li jippromwovu koperazzjoni fl-agrikultura u s-sajd, inkluża l-ortikultura u l-ipproċessar ta' l-ikel. Għal dan il-għan jintrabtu li jeżaminaw:

(a) l-opportunitajiet biex iżidu l-kummerċ fi prodotti ta' l-agrikultura u s-sajd;

(b) is-saħħa, is-saħħa tal-pjanti u ta' l-annimali, miżuri ambjentali u l-ostakoli kollha għall-kummerċ li huma jistgħu joħolqu;

(ċ) ir-rabta bejn l-agrikultura u l-ambjent rurali;

(d) ir-riċerka fl-agrikultura u s-sajd.

Artikolu 13

Turiżmu

Il-Partijiet Kontraenti jiftiehmu li jikkontribwixxu għall-koperazzjoni fit-turiżmu, biex din tintlaħaq b'miżuri speċifiċi, inklużi:

(a) skambji ta' informazzjoni u twettiq ta' studji;

(b) programmi ta' taħriġ;

(ċ) promozzjoni ta' investiment u joint ventures.

Artikolu 14

Xjenza u teknoloġija

1. Il-Partijiet Kontraenti għandhom, skond l-interess reċiproku u l-għanijiet ta' l-istrateġija ta' l-iżvilupp tagħhom f'dan il-qasam, jippromwovu koperazzjoni xjenmtifika u teknoloġika inklużi f'oqsma ta' livell għoli, p.e. xjenzi tal-ħajja, bio-teknoloġija, materjali ġodda, xjenzi ġeofiżiċi u marini, bil-għan li:

(a) jitrawwem il-bdil tas-snajja u tiġi stimulata l-innovazzjoni;

(b) tixxerred l-informazzjoni u l-ħila fix-xjenza u t-teknoloġija;

(ċ) jinfetħu l-opportunitajiet għal koperazzjoni ekonomika, industrijali u kummerċjali fil-ġejjieni.

Dan jiġi implimentat permezz ta':

(a) proġetti konġunti ta' riċerka bejn iċ-ċentri ta' riċerka tal-Partijiet u istituzzjonijiet appropjati oħra;

(b) skambju u tpartit ta' xjenzati u riċerkaturi, partikolarment billi jiġi mħajjar it-twaqqif ta' rabtiet permenenti bejn il-komunitajiet xjentifiċi u tekniċi tal-Partijiet;

(ċ) skambju ta' informazzjoni xjentifika.

2. Il-Partijiet Kontraenti jintrabtu li jistabbilixxu proċeduri approprjati biex jiffċilitaw l-ogħla grad ta' parteċipazzjoni possibbli mix-xjenzati u ċ-ċentri tar-riċerka tagħhom fil-koperazzjoni fuq imsemmija.

Artikolu 15

Informazzjoni u kultura

Il-Partijiet Kontraenti għandhom jikkoooperaw fl-oqsma ta' l-informazzjoni u l-kultura, kemm biex joħolqu ftehim reċiproku aħjar kif ukoll biex isaħħu r-rabtiet kulturali bejn iż-żewġ reġjuni. Din il-koperazzjoni tinkludi:

(a) skambju ta' informazzjoni fuq affarijiet ta' interess kulturali;

(b) studji bi tħejjija u għajnuna teknika għall-preservazzjoni tal-wirt kulturali;

(ċ) koperazzjonbi fil-qasam tal-medja u d-dokumentazzjoni awdjo-viżiva;

(d) organizzazzjoni ta' attivitajiet u skambji kulturali.

Artikolu 16

Koperazzjoni għall-iżvilupp

1. Il-Komunità tirrikonoxxi l-bżonn ta' l-Indja għall-għajnuna għall-iżvilupp u hija ppreparata biex issaħħaħ il-koperazzjoni tagħha u tkabbar l-effiċjenza tagħha biex tikkontribwixxi għall-isforzi ta' l-Indja nnifisha biex tilħaq żvilupp ekonomiku sostenibbli u progress soċjali għall-poplu tagħha permezz ta' proġetti u programmi konkreti. L-appoġġ Komunitarju għandu jkun skond il-politika, ir-regolamenti u l-limiti tal-mezzi finanzjarji Komunitarji disponibbli għall-koperazzjoni u skond strateġija elaborata ta' żvilupp.

2. Il-proġetti u l-programmi għandhom jiġu mmirati gaħt-taqsimiet aktar fqar tal-popolazzjoni. Attenzjoni partikolari għandha tingħata għall-iżvilupp rurali bil-parteċipazzjoni ta' gruppi li għandhom jiġu mmirati u, fejn approprjat, bl-involviment ta' organizzazzjonijiet mhux governattivi kkwalifikati. Il-koperazzjoni f'dan il-qasam għandha tkopri wkoll il-promozzjoni ta' l-impjiegi fi bliet rurali, u dik tar-rwol tan-nisa fl-iżvilupp, b'enfasi approprjat fuq l-edukazzjoni tagħhom u l-ħarsien tal-familja.

3. Is-saħħa pubblika, speċjalment fil-forma ta' kura sanitarja primarja inkluż il-kontroll kemm ta' mard li jittieħed kif ukoll li ma jitteħidx għandha wkoll tiġi koperta. L-iskop għandu jkun dak li tiżdied il-kwalità tal-kura tas-saħħa fl-Indja tat-taqsimiet l-aktar żvantaġġati tal-popolazzjoni kemm f'żoni urbai kif ukoll f'dawk rurali.

4. Il-koperazzjoni għandha tikkonċentra fuq prijoritajiet li ikun hemm qbil reċipoku dwarhom u għandha tfittex effiċjenza fil-programmi u l-progetti, sostenibilità u rispett lejn l-ambjent.

Artikolu 17

Ambjent

1. Il-Partijiet Kontraenti jirrikonoxxu l-bżonn li jqisu l-protezzjoni ambjentali bħala parti integrali tal-koperazzjoni ekonomika u l-iżvilupp. Barra minn hekk, dawn jagħmlu enfasi fuq l-importanza ta' kwistjonijiet ambjentali u fuq ir-rieda tagħhom li jistabilixxu koperazzjoni fil-protezzjoni u t-titjib ta' l-ambjent b'enfasi partikolari fuq l-ilma, il-ħamrija u t-tniġġis ta' l-arja, l-erożjoni, id-deforestazzjoni u l-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali, waqt li jqisu x-xogħol li sar f'fora internazzjonali.

Attenzjoni partikoalri għandha tingħata għal:

(a) il-ġestjoni sostenibli ta' eko-sistemi forestali;

(b) il-protezzjoni u l-konservazzjoni tal-foresti naturali;

(ċ) it-tisħiħ ta' istituti tal-forestrija;

(d) is-sejba ta' soluzzjonijiet prattiċi għall-problemi rurali ta' l-enerġija;

(e) il-prevenzjoni tat-tniġġis industrijali;

(f) il-protezzjoni ta' l-ambjent urban.

2. Il-koperazzjoni f'dan il-qasam għandha tiffoka fuq:

(a) it-tisħiħ u t-titjib ta' istituzzjonijiet għall-protezzjoni ta' l-ambjent;

(b) l-iżvilupp ta' leġiżlazzjoni u standards ta' titjib;

(ċ) riċerka, taħriġ u informazzjoni;

(d) it-twettiq ta' studji u programmi pilota u l-provvista ta' għajnuna teknika.

Artikolu 18

Żvilupp tar-riżorsi umani

Il-Partijiet Kontraenti jirrikonoxxu l-importanza ta' l-iżvilupp tar-riżorsi umani fit-titjib ta' l-iżvilupp ekonomiku u l-kondizzjonijiet ta' l-għajxien tat-taqsimiet żvantaġġati tal-popolazzjoni. Dawn jiftiehmu li l-iżvilupp tar-riżorsi umani għandu jikkostitwixxi parti integrali kemm tal-koperazzjoni ekonomika kif ukoll ta' l-iżvilupp.

Fl-interess reċiproku tagħhom, attenzjoni partikolari għandha tingħata għall-promozzjoni ta' koperazzjoni bejn il-Komunità u Istituti Indjani ta' edukazzjoni u taħriġ ogħla.

Artikolu 19

Kontroll ta' l-abbuż tad-droga

1. Il-Partijiet Kontraenti itennu l-intenzjoni tagħhom, b'konformità mal-kompetenzi rispettivi tagħhom, li jkattru l-effiċjenza tal-politika u l-miżuri tagħhom, biex jikkumbattu l-provvista u t-tixrid ta' sustanzi narkotiċi u psikotropiċi kif ukoll biex jipprevenu u jnaqqsu l-abbuż tad-droga, waqt li jqisu x-xogħol li sar f'dan ir-rigward minn korpi internazzjonali.

2. Il-koperazzjoni bejn il-Partijiet għandu jkun fiha dan li ġej:

(a) taħriġ, edukazzjoni, promozzjoni tas-saħħa u rijabilitazzjoni ta' l-ivvizzjati, inklużi proġetti biex l-ivvizzjati jerġgħu jiġu integrati fl-ambjenti tax-xogħol u f'dawk soċjali;

(b) miżuri biex iħajru opportunitajiet ekonomiċi alternattivi;

(ċ) għajnuna teknika, finanzjarja u amministrattiva fil-monitoraġġ tal-prekursurui, il-kummerċ, il-prevenzjoni, il-kura u t-tnaqqis ta' l-abbuż tad-droga;

(d) skambju ta' l-informazzjoni kollha relevanti, inkluża dik relatata mal-ħasil tal-flus.

Artikolu 20

Koperazzjoni tan-nosinhar man-nofsinhar u dik reġjonali

Il-Partijiet Kontraenti jirrikonoxxu l-interessi reċiproċi tagħhom fl-avvanz tar-relazzjonijiet ekonomiċi u kummerċjali ma' pajjiżi oħra li qed jiżviluppaw fil-kunċett ta' koperazzjoni reġjonali u tan-nofsinhar man-nofsinhar.

Artikolu 21

Riżorsi biex wieħed jidħol għal koperazzjoni

Il-Partijiet Kontraenti għandhom, fil-limiti tal-mezzi finanzjarji disponibbli għalihom u fil-qafas tal-proċeduri u l-istrumenti tagħhom, jagħmlu fondi disponibbli biex jiffaċilitaww il-kisba tal-għanijiet spjegati fil-Ftehim speċjalment fejn għandha x'taqsam il-koperazzjoni ekonomika.

Rigward l-għajnuna għall-iżvilupp, u fil-qafas tal-programm tagħha b'riżq il-pajjiżi Asjatiċi u Latino-Amerikani (ALA), il-Komunità għandha tappoġġa l-programmi ta' żvilupp ta' l-Indja, permezz ta' trasferimenti konċessjonarji diretti, kif ukoll permezz ta' sorsi ta' finanzi istituzzjonali u ta' xorta oħra skond ir-regoli u l-prattiċi ta' dawn l-istituzzjonijiet Komunitarji.

Artikolu 22

Kummissjoni Konġunta

1. Il-Partijiet Kontraenti jiftiehmu li jżommu l-Kummissjoni Konġunta stabbilita taħt l-Artikolu 10 tal-Ftehim ta' l-1981 għal Koperazzjoni Kummerċjali u Ekonomika.

2. Il-Kummissjoni Konġunta hija b'mod partikolari marbuta li:

(a) tiżgura l-funzjonament u l-impimentazzjoni tajba tal-Ftehim;

(b) tagħmel rakkomandazzjonijiet adattati għall-promozzjoni ta' l-għanijiet tal-Ftehim;

(ċ) tistabbilixxi prijoritajiet b'relazzjoni ma' l-għanijiet tal-Ftehim;

(d) teżamina metodi ta' kif jitkabbru s-sħubija u l-koperazzjoni ta' l-iżvilupp fl-oqsma koperti minn dan il-Ftehim.

Il-Kummissjoni Konġunta għandha tkun komposta minn rappreżentanti taż-żewġ naħat, f'livell għoli biżżejjed. Il-Kummissjoni Konġunta għandha normalemnt tiltaqa' ta' kull sena, darba fi Brussel u darba oħra fi New Delhi, f'data fissa bi qbil reċiproku. Laqgħat straordinarji jistgħu jitlaqqgħu bi qbil bejn il-Partijiet Kontraenti.

Il-Kummissjoni Konġunta tista' twaqqaf sub-gruppi speċjalizzati biex jgħinu fit-twettiq tal-ħidmiet tagħha u biex jikkordinaw il-formulazzjoni u l-implimentazzjoni tal-proġetti u l-programmi fil-qafas tal-Ftehim.

L-aġenda tal-laqgħat għall-Kummissjoni Konġunta għandha tiġi stabbilita bi qbil bejn il-Partijiet Kontaenti.

Il-Partijiet Kontraenti jiftiehmu li għandu jkun ix-xogħol tal-Kummissjoni Konġunta li tiżgura l-funzjonament tajjeb ta' kull ftehim settorali konkluż jew li jista' jiġi konkluż bejn il-Komunità u l-Indja.

Artikolu 23

Konsultazzjonijiet

Il-Partijiet Kontraenti għandhom jagħmlu konsultazzjonijiet amikevoli fl-oqsma koperti mill-Ftehim jekk tinqala' xi problema fl-intervalli bejn il-laqgħat tal-Kummissjoni Konġunta. Dawn għandhom jiġu ttrattati mis-sub-gruppi spejalizzati skond ir-responsabbiltajiet tagħhom jew ikunu s-suġġett ta' kosultazzjonijiet ad hoc.

Artikolu 24

Żviluppi fil-ġejjieni

1. Il-Partijiet Kontraenti jistgħu, b'kunsens reċiproku, iwessgħu dan il-Ftehim biex ikabbru l-livell ta' koperazzjoni u jżiduh permezz ta' ftehim fuq setturi u attivitajiet speċifiċi.

2. Fil-qafas ta' dan il-Ftehim, kull waħda mill-Partijiet Kontraenti tista' toħroġ b'suġġerimenti biex twassa' l-ambitu tal-koperazzjoni, waqt li titqies l-esperjenza miksuba fl-applikazzjoini tagħha.

Artikolu 25

Ftehim ieħor

Mingħajr preġudizzju għad-disposizzjonijiet tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunitajiet Ewropej, la dan il-Ftehim u lanqas kwalunkwe azzjoni meħuda taħtu m'għandha b'xi mod teffettwa l-poteri ta' l-Istati Membri tal-Komunitajiet li jidħlu għal attivitajiet bilaterali ma' l-Indja fil-qafas tal-koperazzjoni ekonomika jew li jkkonkludu, meta approprjat ftehim ekonomiku ġdid ma' l-Indja.

Artikolu 26

Faċilitajiet

Bix jiffaċilitaw koperazzjoni fil-qafas ta' dan il-Ftehim, l-awtoritajiet Indjani għandhom jagħtu lil uffiċjali u esperti Komunitarji il-garanziji u l-faċilitajiet meħtieġa għat-twettiq tal-funzjonijiet tagħhom. Id-disposizzjonijiet dettaljati għandhom jiġu spjegati permezz ta' Bdil ta' Ittri separat.

Artikolu 27

Applikazzjoni territorjali

Dan il-Ftehim għandu jgħodd, fuq naħa minnhom, għat-territorji li fihom it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ekonomika Ewropea jiġi applikat u taħt il-kondizzjonijiet stabbiliti fit-Trattat u, fuq in-naħa l-oħra, għat-territorju tar-Repubblika ta' l-Indja.

Artikolu 28

Anness

L-Anness mehmuż ma' dan il-Ftehim għandu jifforma parti integrali mill-Ftehim.

Artikolu 29

Dħul fis-seħħ u tiġdid

Dan il-Ftehim għandu jidħol fis-seħħ fl-ewwel jum tax-xahar li jiġi wara d-data li fiha il-Partijiet Kontraenti jkunu nnotifikaw lil xulxin dwar it-tlestija tal-proċeduri meħtieġa għal dan l-iskop. Mad-dħul fis-seħħ, dan għandu jissostitwixxi l-Ftehim ta' Koperazzjoni ffirmat fis-17 ta' Diċembru 1973 u fit-23 ta' Ġunju 1981.

Dan il-Ftehim qed isir għal perjodu ta' ħames snin. Dan għandu jiġġedded awtomatikament minn sena għal sena sakemm waħda mill-Partijiet Kontraenti ma tinħallx minnu sitt xhur qabel jagħlaq.

Artikolu 30

Testi awtentitiċi

Dan il-Ftehim qed jiġi redatt f'żewġ kopji bl-ilsien Daniż, Olandiż, Ingliż, Franċiż, Ġermaniż, Grieg, Taljan, Portugiż u Spanjol u Ħindi, filwaqt li kull test bl-istess awtentiċità.

+++++ TIFF +++++

En fe de lo cual, los plenipotenciarios abajo firmantes suscriben el presente AcuerdoTil bekræftelse heraf har undertegnede befuldmægtigede underskrevet denne aftaleZu Urkunde dessen haben die unterzeichneten Bevollmächtigten ihre Unterschriften unter dieses Abkommen gesetztΣε πίστωση των ανωτέρω, σι υπογράφοντες πληρεξούσιοι έθεσαν την υπογραφή τους στην παρούσα συμφωνίαIn witness whereof the undersigned Plenipotentiaries have signed this AgreementEn foi de quoi, les plénipotentiaires soussignés ont apposé leurs signatures au bas du présent accordIn fede di che, i plenipotenziari sottoscritti hanno apposto le proprie firme in calce al presente accordoTen blijke waarvan de ondergetekende gevolmachtigden hun handtekening onder deze Overeenkomst hebben gesteldEm fé do que, os plenipotenciários abaixo assinados apuseram as suas assinaturas no final do presente acordo

+++++ TIFF +++++

Hecho en Bruselas, el veinte de diciembre de mil novecientos noventa y tresUdfærdiget i Bruxelles den tyvende december nitten hundrede og treoghalvfemsGeschehen zu Brüssel am zwanzigsten Dezember neunzehnhundertdreiundneunzigΈγινε στις Βρυξέλλες, στις είκοσι Δεκεμβρίου χίλια εννιακόσια ενενήντα τρίαDone at Brussels on the twentieth day of December in the year one thousand nine hundred and ninety-threeFait à Bruxelles, le vingt décembre mil neuf cent quatre-vingt-treizeFatto a Bruxelles, addģ venti dicembre millenovecentonovantatréGedaan te Brussel, de twintigste december negentienhonderd drieënnegentigFeito em Bruxelas, em vinte de Dezembro de mil novecentos e noventa e três

Por el Consejo de la Unión EuropeaFor Rådet for den Europæiske UnionFür den Rat der Europäischen UnionΓια το Συμβούλιο της Ευρωραϊκής ΈνωσηςFor the Council of the European UnionPour le Conseil de ľUnion européenePer il Consiglio delľUnione europeaVoor de Raad van de Europese UniePelo Conseiho da União Europeia

+++++ TIFF +++++

For el Gobierno de la IndiaFor regeringen for IndienFür die Regierung IndiensΓια την κυβέρνηση της ΙνδίαςFor the Government of IndiaPour le gouvernement de ľIndePer il governo delľIndiaVoor de Regering van IndiaPelo Governo da Índia

+++++ TIFF +++++

--------------------------------------------------

ANNESS

Dikjarazzjoni tal-Komunità rigward aġġustamenti fit-tariffa

Il-Komunità ssostni mill-ġdid id-dikjarazzjoni annessa mal-Ftehim ta' Koperazzjoni ffirmat fit-23 ta' Ġunju 1981 fuq l-Iskema Ġeneralizzata tal-Preferenzi (GSP) mdaħħla fis-seħħ b'mod awtonomu mill-Komunità Ekonomika Ewropea fl-1 ta' Lulju 1971 fuq il-bażi tar-Riżoluzzjoni 21 (II) tat-tieni Konferenza tan-Nazzjonijiet Uniti fuq il-Kummerċ u l-Iżvilupp li saret fl-1968.

Il-Komunità tintrabat ukoll li teżamina proposti jew kwistjonijiet relatati ma' regoli ta' l-oriġini mqajma mill-Indja li jimmiraw biex l-Indja tkun tista' tagħmel l-aħjar użu mill-opportunitajiet offruti mis-sistema.

Il-Komunità tixtieq ukoll li torganizza workshops fl-Indja għal utenti pubbliċi u privati tas-sistema bil-għan li tassigura l-użu massimu tagħha.

Dikjarazzjonijiet tal-Komunità u ta' l-Indja

Fil-kors tan-negozjati fuq il-Ftehim ta' Koperazzjoni bejn il-Komunità Ewropea u r-Repubblika ta' l-Indja fuq Sħubija u Żvilupp, il-Komunità ddikjarat li bla ħsara għad-disposizzjonijiet ta' l-Artikolu 25 tal-Ftehim, id-disposizzjonijiet tal-Ftehim għandhom jissostitwixxu disposizzjonijiet ta' Ftehim konkluż bejn l-Istati Membri tal-Komunità u l-Indja meta dan il-Ftehim ikun jew kompatibbli jew identiku mad-disposizzjonijiet tal-Ftehim.

Barra minn hekk, il-Komunità kkonfermat id-dikjarazzjoni li għamlet fl-okkażjoni tal-konklużjoni tal-Ftehim ta' Koperazzjoni ffirmat fit-23 ta' Ġunju 1981:

(a) li mhix bi ħsiebha tirtira l-prodotti tal-ġuta u l-kajjar, li bħalissa huma koperti bir-rata ta' dazju ta' żero fl-Iskema Ġeneralizzata ta' Preferenzi li b'mod awtonomu ddaħħlet fis-seħħ mill-Komunità fl-1 ta' Lulju 1971 fuq il-bażi tar-Riżoluzzjoni 21 (II) tat-tieni Konferenza tan-Nazzjonijiet Uniti fuq il-Kummerċ u l-Iżvilupp li saret fl-1968, u li mhix bi ħsiebha tirtirahom mill-GSP fil-futur prevedibbli;

(b) li hija ppreparata, fil-kors ta' l-istinkar tagħha biex ittejjeb is-sistema tal-prefernzi ġeneralizzati faċli tqis l-interessi ta' l-Indja fit-tixrid u t-tisħiħ tar-relazzjonijiet kummerċjali tagħha mal-Komunità.

L-Indja nnotat id-dikjarazzjonijiet tal-Komunità.

--------------------------------------------------