Ftehim ewropew li jistabbilixxi assoċjazzjoni bejn il-komunitajiet ewropej u l-istati membri tagħhom, minn naħa waħda, u r-repubblika tal-bulgarija, min-naħa l-oħra



Official Journal L 358 , 31/12/1994 P. 0003 - 0222

Finnish special edition: Chapter 11 Volume 39 P. 0004

Swedish special edition: Chapter 11 Volume 39 P. 0004

Edizzjoni Speċjali biċ-Ċek Chapter 11 Volume 59 P. 201 - 425

Edizzjoni Speċjali bl-Estonjan Chapter 11 Volume 59 P. 201 - 425

Edizzjoni Speċjali bl-Ungeriż Chapter 11 Volume 59 P. 201 - 425

Edizzjoni Speċjali bil-Litwan Chapter 11 Volume 59 P. 201 - 425

Edizzjoni Speċjali bil-Letton Chapter 11 Volume 59 P. 201 - 425

Edizzjoni Speċjali bil-Malti Chapter 11 Volume 59 P. 201 - 425

Edizzjoni Speċjali bil-Pollakk Chapter 11 Volume 59 P. 201 - 425

Edizzjoni Speċjali bis-Slovakk Chapter 11 Volume 59 P. 201 - 425

Edizzjoni Speċjali bis-Sloven Chapter 11 Volume 59 P. 201 - 425



Ftehim ewropew li jistabbilixxi assoċjazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa waħda, u r-Repubblika tal-Bulgarija, min-naħa l-oħra [1] IR-RENJU TAL- BELĠJU, IR-RENJU TAD-DANIMARKA, IR-REPUBBLIKA FEDERALI TAL-ĠERMANJA, IR-REPUBBLIKA ELLENIKA, IR-RENJU TA' SPANJA, IR-REPUBBLIKA FRANĊIŻA, L-IRLANDA, IR-REPUBBLIKA TALJANA, IL-GRAN DUKAT TAL-LUSSEMBURGU IR-RENJU TA' L-OLANDA, IR-REPUBBLIKA PORTUGIŻA, IR-RENJU UNIT TAL-GRAN BRITANNJA U L-IRLANDA TA' FUQ, Il-Partijiet fil-Kuntratt għat-Trattat li jistabbilixxi l-KOMUNITÀ EKONOMIKA EWROPEA, it-Trattat li jistabbilixxi l-KOMUNITÀ EWROPEA TAL-FAĦAM U L-AZZAR, u t-Trattat li jistabbilixxi l-KOMUNITÀ TA' L-ENERĠIJA ATOMIKA EWROPEA, hawnhekk iżjed 'l quddiem imsejħa "L-Istati Membri", u Il-KOMUNITÀ EKONOMIKA EWROPEA, il-Komunità TA' L-ENERĠIJA ATOMIKA EWROPEA u l-KOMUNITÀ EWROPEA TAL-FAĦAM U L-AZZAR, hawnhekk iżjed 'l quddiem imsejħa "il-Komunità", mill-parti l waħda, u R-REPUBBLIKA TAL-BULGARIJA, hawnhekk iżjed 'il quddiem imsejħa "l-Bulgarija", mill-parti l-oħra, JIKKUNSIDRAW l-importanza tar-rabtiet tradizzjonali eżistenti bejn il-Komunità, l-Istati Membri tagħha u l-Bulgarija u l-valuri komuni li jaqsmu; JIRRIKONOXXU li l-Komunità u l-Bulgarija jixtiequ li jsaħħu dawn ir-rabtiet u li jistabbilixxu relazzjonijiet fil-qrib u dejjiema, bażati fuq interessi komuni u reċiproċi, li għandu jippermetti li l-Bulgarija tipparteċipa fil-proċess ta' l-integrazzjoni Ewropea, b'hekk isaħħu u jagħtu skop aktar wiesgħa għar-relazzjonijiet stabbiliti fil-passat b'mod partikolari dawk magħmula bil-Ftehim dwar il-Koperazzjoni fin-Negozju u l-Kummerċ u Ekonomija, iffirmat fit-8 ta' Mejju 1990; JIKKUNSIDRAW l-opportunitajiet għal relazzjoni ta' kwalità ġdida li saret possibbli minabba l-emerġenza ta' demokrazija ġdida fil-Bulgarija; JIKKUNSIDRAW ir-rabta tal-Komunità u l-Istati Membri tagħha u tal-Bulgarija għat-tisħiħ tal-libertajiet politiċi u ekonomiċi li jikkostitwixxu l-bażijiet veri ta' l-assoċċjazzjoni, JIRRIKONOXXU l-karattru fundamentali tat-tibdil demokratiku fil-Bulgarija, li seħħ b'mod paċifiku u mmirat lejn il-bini ta' sistema ġdida politika u ekonomika,bażata fuq ir-regola tal-liġi u d-drittjiet tal-bniedem, il-pluraliżmu politiku u s-sistema pluralistika ta' multi-partiti li tinvolvi elezzjonjiet ħielsa u demokrattiċi u l-ħolqien tal-kondizzjonjiet leġiżlattivi u ekonomiċi, meħtieġa għall-iżvilupp ta' l-ekonomija tas-suq, kif ukoll bħala l-ħtieġa li jitkompla u jitlesta l-proċess bl-assistenza tal-Komunità, JIKKUNSIDRAW ir-rabta soda tal-Komunità u l-Istati Membri tagħha u tal-Bulgarija għar-regola tal-liġi u d-drittjiet tal-bniedem, inkluż dawk tal-persuni li jappartjenu għal minoritajiet, u għall-implimentazzjoni sħiħa tal-prinċipji l-oħra kollha u d-dispożizzjonijiet li jinsabu fl-Att Finali tal-Konferenza dwar is-Sigurtà u l-Koperazzjoni fl-Ewropea (CSCE), id-dokumenti li jikkonkludu ta' Vjenna u Madrid, il-Karta ta' Pariġi għal Ewropa Ġdida, kif ukoll il-prinċipji u d-dispożizzjonijiet tal-Karta Ewropea dwar l-Enerġija, XEWQANA li jipromwovu kuntatti imtejba fost iċ-ċittadini tagħhom kif ukoll il-mixja ħielsa ta' l-informazzjoni u l-ideat, kif miftehma mill-Partijiet fil-qafas tal-CSCE, KONXJI mill-importanza ta' dan il-Ftehim biex jistabbilixxi u jtejjeb fl-Ewropa sistema ta' stabbilità bażata fuq il-koperazzjoni mal-Komunità bħala waħda mis-sisien, JEMMNU li għaqda għandha tkun magħmula bejn l-implimentazzjoni sħiħa ta' l-assoċjazzjoni, fuq in-naħa' l-waħda, u l-kontinwazzjoni tat-twttieq attwali tar-riformi politiċi, ekonomiċi u legali tal-Bulgarija fuq in-naħa l-oħra, kif ukoll l-introduzzjoni tal-fatturi meħtieġa għal koperazzjoni u l-avviċinament mill-ġdid attwali bejn is-sistemi tal-Partiti, b'mod partikolari fid-dawl tal-konkluzzjonijiet tal-Konferenza tal-CSCE ta' Bonn, XEWQANA li jistabbilixxu djalogu politiku regolari fuq kwistjonijiet bilaterali u internazzjonali ta' interess komuni, biex itejbu u jtemmu l-assoċjazzjonijiet, JAGĦTU KONT tad-dispożizzjoni tal-Komunità li tipprovdi appoġġ deċisiv għat-tkomplija tat-transizzjoni lejn ekonomija tas-suq fil-Bulgarija u biex tgħin lill-Bulgarija tlaħħaq mal-konsegwenzi ekonomiċi u soċjali tar-riaġġustament strutturali; JAGĦTU KONT ukoll tad-dispożizzjonijiet tal-Komunità li jwaqqfu strumenti ta' koperazzjoni u għajnuna ekonomika, teknika u finanzjarja fuq bażi globali u multi-annwali, JIKKUNSIDRAW ir-rabta tal-Komunità u l-Bulgarija għal kummerċ ħieles, u b'mod partikolari dwar il-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-prinċipji tal-Kummerċ, JIFTAKRU fid-differenzi ekonomiċi u soċjali bejn il-Komunità u l-Bulgarja u b'hekk jirrikonoxxu li l-oġġettivi ta' din l-assoċjazzjoni għandhom jintlaħqu permezz ta' dispożizzjonijiet adegwati ta' dan il-Ftehim, KONVINTI li dan il-Ftehim għandu joħloq klima ġdida għar-relazzjonijiet ekonomiċi tagħhom u b'mod partikolari għall-iżvilupp ta' kummerċ u investiment, strumenti li huma indispensabbli għar-ristrutturazzjoni ekonomika u għall-modernizzazzjoni teknoloġika ta' l-ekonomija Bulgara, XEWQANA li jistabbilixxu koperazzjoni kulturali u jiżviluppaw bdil ta' informazzjoni, JIRRIKONOXXU l-fatt li l-għan aħħari tal-Bulgarija hu li ssir membru tal-Komunità, u li din l-assoċjazzjoni, fl-opinjoni tal-Partijiet, għandha tgħin lill-Bulgarija biex jintlaħaq dan il-għan, IDDEĊIDEW li jikkonkludu dan il-Ftehim u għal dan il-għan innominaw bħala plenopotenzjarji tagħhom, IR-RENJU TA' BELĠJU: Robert Urbain, Ministru tal-Kummerċ Barrani u Affarijiet Ewropej; IR-RENJU TAD-DANIMARKA: Jørgen Østrøm Møller, Segretarju ta' l-Istat għall-Affarijiet Barranin; IR-REPUBLIKA FEDERALI TAL-ĠERMANJA: Klaus Kinkel, Il-Ministru Federali ta' l-Affarijiet Barranin; IR-REPUBBLIKA ELLENIKA: Michel Papaconstantinou, Il-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin; IR-RENJU TA' SPANJA: Javier Solana, Il-Ministru ta' l-Affarijiet Barranin; IR-REPUBBLIKA FRANĊIŻA: Elisabeth Guigou, Ministru responsabbli għall-Affarijiet Barranin; L-IRLANDA: Dick Spring, Ministru ta' l-Affarijiet Barranin; IR-REPUBBLIKA TALJANA: Valdo Spini, Segretarju ta' l-Istat għall-Affarijiet Barranin; IL-GRAN DUKAT TAL-LUSSEMBURGU: Jacques Poos, Ministru ta' l-Affarijiet Barranin; IR-RENJU TA' L-OLANDA: P. Kooijmans, Ministru ta' l-Affarijiet Barranin; IR-REPUBBLIKA PORTUGIŻA: J. M. Durao Barroso, Ministru ta' l-Affarijiet Barranin; IR-RENJU UNIT TAL-GRAN BRITANNJA U L-IRLANDA TA' FUQ: Douglas Hurd, Segretarju ta' l-Istat għall-Affarijiet Barranin u ta' l-Affarijiet tal-Commonwealth; IL-KOMUNITÀ EKONOMIKA EWROPEA, IL-KOMUNITÀ EWROPEA DWAR L-ENERĠIJA ATOMIKA U L-KOMUNITÀ EWROPEA DWAR IL-FAĦAM U L-AZZAR: Niels Helveg Petersen, Ministru ta' l-Affarijiet Barranin tar-Renju tad-Danimarka, President fl-Uffiċju tal-Kunsill tal-Komunitajiet Ewropej; Sir Leon Brittan, Membru tal-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej; Hans Van Den Broek, Membru tal-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej; IR-REPUBBLIKA TAL-BULGARIJA: Luben Berov, Prim Ministru u Ministru ta' l-Affarijiet Barranin; LI, wara li biddlu bejniethom il-poteri kollha tagħhom, formulati fid-debita forma, FTIEHMU KIF ĠEJ: Artikolu 1 1. Assoċjazzjoni hija b'dan stabbilita bejn il-Komunità u l-Istati Membri tagħha fuq parti 'l waħda u l-Bulgarija fuq il-parti l-oħra. 2. Il-għanijiet ta' din l-assoċjazzjoni huma: - li jipprovdu qafas adattat għal djalogu politiku bejn il-Partijiet li jippermetti l-iżvilupp ta' relazzjonijiet politiċi mill-qrib, - biex jistabbilixxu gradwalment żona ta' kummerċ ħieles bejn il-Komunità u l-Bulgarija, li tkopri sostonzjalment il-kummerċ kollu bejniethom, - li jipromwovu l-espansjoni tal-kummerċ u r-relazzjonijiet ekonomiċi armonjużi bejn il-Partijiet u b'hekk jitrawwem żvilupp dinamiku ekonomiku u ta' prosperità fil-Bulgarija, - biex jipprovdu bażi għall-koperazzjoni ekonomika, finanzjarja, kulturali u soċjali, kif ukoll għall-assistenza tal-Komunità lill-Bulgarija, - biex jappoġġjaw l-isforzi tal-Bulgarija biex tiżviluppa l-ekonomija tagħha u t-tkomplija tat-transizzjoni f'ekonomija tas-suq, - biex jiprovdu qafas xieraq għal l-integrazzjoni gradwali tal-Bulgarija fil-Komunità. Għal dan il-għan regoli, politika u prattiċi ġodda għandhom jkunu stabbiliti b'konformità mal-mekkaniżmi tas-suq, u l-Bulgarija għandha taħdem lejn it-twettieq tal-ħtiġiet neċċessarji f'dan ir-rigward, - biex jistabbilixxu istituzzjonijiet biex jagħmlu l-assoċjazzjoni effettiva. TITOLU I DJALOGU POLITIKU Artikolu 2 Djalogu politiku regolari għandu jkun stabbilit bejn il-Partijiet li għandhom il-ħsieb li jiżvilupawh u li jintensifikawh. Dan għandu jakkumpanja u jikkonsolida l-avviċinament bejn il-Komunità u l-Bulgarija, appoġġ għat-tibdil politiku u ekonomiku li qiegħed iseħħ u jikkontribwixxi għall-istabbiliment ta' għaqdiet ġodda ta' solidarjetà u forom ġodda ta' koperazzjoni. Id-djalogu politiku u l-koperazzjoni, bażati fuq valuri maqsuma u aspirazzjonijiet: - għandu jiffaċilita l-integrazzjoni sħiħa tal-Bulgarija fil-Komunità ta' nazzjonijiet demokratiċi u avviċinament progressiv lejn il-Komunità. L-avviċinament ekonomiku li għalih jipprovdi dan il-Ftehim għandu jwassal għal konvergenza politika akbar, - għandu jwassal għal ftehim komuni aħjar u żieda fil-konverġenza tal-pożizzjonijiet dwar kwistjonijiet internazzjonali, u b'mod partikolari dwar dawk il-kwistjonijiet li x'aktarx ikollhom effetti sostanzjali fuq parti jew oħra, - għandu jippermetti li kull Parti tagħti kont tal-pożizzjoni u l-interessi ta' l-oħra fil-proċess rispettiv tat-teħid tad-deċiżjonijiet tagħhom, - għandu jikkontribwixxi għall-avviċinament tal-pożizzjonijiet tal-Partijiet dwar kwistjonijiet ta' sigurtà li għandhom itejbu s-sigurtà u l-istabbiltà ta' l-Ewropa kollha. Artikolu 3 1. Laqgħat kif xieraq għandhom isiru bejn il-President tal-Kunsill Ewropew u l-President tal-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej fuq naħa waħda u l-President tar-Repubblika tal-Bulgarija fuq l-oħra. 2. Fil-livell ministerjali, djalogu politiku għandu jsir fil-Kunsill ta' l-Assoċjazzjoni. Dan għandu jkollu responsabbilità ġenerali għall-kwistjonijiet kollha li l-Partijiet jixtiequ li jagħtuh. Artikolu 4 Proċeduri oħra u mekkaniżmi għal djalogu politiku għandhom jitwaqqfu mill-Partijiet, u b'mod partikolari fil-forom li ġejjin: - laqħat f'livell ogħli uffiċjali (diretturi politiċi) bejn uffiċjali tal-Bulgarija fuq naħa waħda, u l-Presidenza tal-Kunsill tal-Komunitajiet Ewropej u l-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, fuq l-oħra, - jieħdu vantaġġ sħiħ tal-mezzi diplomatiċi kollha bejn il-Partijiet, inkluż kuntatti xierqa fil-qasam bilaterali kif ukoll dak multilaterali, bħal fl-laqgħat tan-UN, il-CSCE u fora multilaterali oħra, - l-inklużżjoni tal-Bulgarija fil-grupp tal-pajjiżi li jirċievu informazzjoni regolari fuq il-kwistjonijiet trattati mill-Koperazzjoni Ewropea Politika kif ukoll il-bdil ta' informazzjoni bil-għan li jinkisbu l-miri preskritti f'Artikolu 2, - bi kwalunkwe mezz ieħor li jikkontribwixxi għall-konsolidazzjoni, żvilupp u titjib f'dan id-djalogu. Artikolu 5 Djalogu politiku fil-livell parlamentari għandu jseħħ fi ħdan il-qafas tal-Kumitat ta' l-Assoċjazzjoni Parlamentari. TITOLU II PRINĊIPJI ĠENERALI Artikolu 6 Ir-rispett għall-prinċipji demokratiċi u d-drittijiet tal-bniedem stabbiliti bl-Att Finali ta' Helsinki u l-Karta ta-Pariġi għall-Ewropa jispira l-politika domestika u esterna tal-Partijiet u jikkostitwixxi element essenzjali ta' l-assoċjazzjoni preżenti. Artikolu 7 1. L-assoċjazzjoni tinkludi perjodu ta' transizzjoni ta' żmien massimu ta' 10 snin maqsum f'żewġ stadji suċċessivi, kull wieħed fil-prinċipju jdum ħames snin. L-ewwel stadju għandu jibda meta l-Ftehim jidħol fis-seħħ. 2. Il-Kunsill ta' Assoċjazzjoni, meta wieħed iqis li l-prinċipji ta' l-ekonomija tas-suq huma essenzjali għall-assoċjazzjoni presenti, għandu jipproċedi regolarment biex jeżamina l-applikazzjoni tal-Ftehim u t-twettiq tal-Bulgarija fil-proċċess li jwassal għal sistema ekonomika tas-suq fuq il-bażijiet tal-prinċipji stabbiliti fil-preambolu. 3. Matul it-12-il xahar li jiġu qabel ma jiskadi l-ewwel stadju, il-Kunsill ta' Assoċjazzjoni għandu jiltaqa' biex jiddeċiedi dwar it-transizzjoni għat-tieni stadju kif ukoll dwar kull tibdil possibbli li għandu jsir fir-rigward tal-miżuri li jikkonċernaw l-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet li jirregolaw it-tieni stadju. Meta jsir dan, għandu jingħata kont tar-riżultati ta' l-eżami msemmi fil-paragrafu 2. 4. Iż-żewġ stadji maħsuba taħt 1, 2 u 3 ma japplikawx għat-Titolu III. TITOLU III MOVIMENT LIBERU TA' MERKANZIJA Artikolu 8 1. Il-Komunità u l-Bulgarija għandhom gradwalment jistabbilixxu żona ta' kummerċ ħieles fil-perjodu transizzjonali li jdum massimu ta' 10 snin li jibdew jgħoddu mid-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim skond id-dispożizzjonijet ta' dan il-Ftehim u b'konformità ma' dawk tal-Ftehim Ġenerali dwar Tarriffi u Kummerċ (GATT). 2. In-nomenklatura maqgħuda ta' merkanzija għandha tkun applikata għall-klassifikazzjoni ta' merkanzija għall-importazzjonijiet fil-Komunità. It-tariffa doganali tal-Bulgarija għandha tapplika għall-klassifikazzjoni ta' merkanzija għall-importazzjoni fil-Bulgarija. 3. Għal kull prodott, id-dazju bażiku li għalih it-tnaqqis suċċessiv stipulat f'dan il-Ftehim għandu jiġi applikat għandu jkun dak fil-fatt applikat ergo omnes fil-jum li jiġi qabel id-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim. 4. Jekk, wara d-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, xi tnaqqis fit-tariffa jiġi applikat fuq bażi ergo omnes, b'mod partikolari, tnaqqis li jirriżulta mill-ftehim dwar it-tariffa konkluż b'riżultat ta' l-Uruguay Round tal-GATT, dwak id-dażji mnaqqsa għandhom jissostitwixxu d-dazji bażiċi msemmija fil-paragrafu 3 mid-data meta dak it-tnaqqis jiġi applikat. 5. Il-Komunità u l-Bulgarija għandhom jikkomunikaw lil xulxin id-dazji bażiċi rispettivi tagħhom. KAPITOLU I Prodotti industrijali Artikolu 9 1. Id-disposizjonijiet ta' dan il-kapitolu għandhom japplikaw għall-prodotti li joriġinaw fil-Komunità u fil-Bulgarija elenkati fil-Kapitoli 25 sa 97 tan-nomeklatura maqgħuda u tat-Tariffa Doganali tal-Bulgarija bl-eċċezzjoni tal-prodotti elenkati f'Anness 1. 2. Il-dispożizzjonijiet ta' Artikoli 10 sa 14 inklużi ma japplikkawx għall-prodotti imsemmija f'Artikoli 16 u 17. Artikolu 10 1. Dazji tad-dwana fuq importazzjonijiet applikabbli fil-Komunità fuq prodotti li joriġinaw fil-Bulgarija barra minn dawk elenkati f'Annessi IIa, IIb u III għandhom ikunu aboliti mad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim. 2. Dazji tad-dwana fuq importazzjonijiet applikabbli fil-Komunità fuq prodotti li joriġinaw fil-Bulgarija barra minn dawk elenkati f'Anness IIa għandhom ikunu aboliti progressivament skond l-orarju li ġej: - fid-data tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, kull dazju għandu jitnaqqas għal 50 % tad-dazju bażiku, - sena wara d-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, id-dazji li jibqa' għandhom ikunu eleminati. Dazji doganali fuq importazzjonijiet applikabbli fil-Komunità fuq prodotti li joriġinaw fil-Bulgarija elenkati f'Anness IIb għandhom ikunu progressivament imnaqqsa, mid-data tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, bi tnaqqis annwali ta' 20 % tad-dazju bażiku, biex b'hekk tasal it-tneħħija totali sa' l-aħħar tar-raba' sena wara d-data tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim. 3. Il-prodotti ta' l-oriġini mill-Bulgarija elenkati f'Anness III għandhom jibbenefikaw minn sospensjoni tad-dazji doganali fuq importazzjonjiet fil-limiti tal-kwota annwali tat-tariffa tal-Komunità jew limiti li jiżdiedu progressivament skond il-kundizzjonijiet definiti f'dak l-Anness sabiex jaslu sa l-abolizzjoni sħiħa tad-dazji doganali fuq importazzjoni tal-prodotti konċernati fit-tmiem tal-ħames sena l-aktar tard. Fl-istess ħin, id-dazji doganali fuq importazzjoni li għandhom ikunu applikati għall-kwantitajiet ta' l-importazzjoni meta l-kwoti jkunu ntużaw jew meta l-impożizzjoni tad-dazji doganali tkun ġiet introdotta mill-ġdid fir-rigward tal-prodotti koperti b'limitu tat-tariffa, għandhom ikunu żarmati proġressivament mad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim bi tnaqqis annwali ta' 15 % tad-dazju bażiku. Sa l-aħħar tal-ħames sena, id-dazji li jkun għad fadal għandhom ikunu aboliti. 4. Restrizzjonijiet kwantitattivi fuq importazzjonijiet fil-Komunità u miżuri li għandhom effett ekwivalenti għandhom ikunu aboliti fid-data tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim fir-rigward ta' prodotti li joriġinaw fil-Bulgarija. Artikolu 11 1. Id-dazji doganali fuq importazzjoni applikabbli fil-Bulgarija għall-prodotti li joriġinaw fil-Komunità li huma elenkati f'Anness IV għandhom ikunu aboliti fid-data tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim. 2. Dazji doganali fuq importazzjonijiet applikabbli fil-Bulgarija fuq prodotti li joriġinaw fil-Komunità li huma elenkati fl-Annessi IIa għandhom ikunu imnaqqsa progressivament skond l-orarju li ġej: - sena wara d-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, kull dazju għandu ikun imnaqqas għal 80 % tad-dazju bażiku, - tlett snin wara d-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, kull dazju għandu jkun imnaqqas għal 40 % tad-dazju bażiku, - ħames snin wara d-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, id-dazji li jkun għad fadal għandhom ikunu eleminati. 3. Dazji doganali fuq importazzjonijiet applikabbli fil-Bulgarija fuq prodotti li joriġinaw fil-Komunità li huma elenkati f'Anness V għandhom ikunu imnaqqsa progressivament skond l-orarju li ġej: - tlett snin wara d-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, kull dazju għandu jkun imnaqqas għal 80 % tad-dazju bażiku, - ħames snin wara tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, kull dazju għandu ikun imnaqqas għal 60 % tad-dazju bażiku, - sitt snin wara tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, kull dazju għandu ikun imnaqqas għal 45 % tad-dazju bażiku, - seba' snin wara tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, kull dazju għandu ikun imnaqqas għal 30 % tad-dazju bażiku, - tmien snin wara tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, kull dazju għandu ikun imnaqqas għal 15 % tad-dazju bażiku, - disa' snin wara d-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, id-dazji li jkun għad fadal għandhom ikunu eleminati. 4. Restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-importazzjoni fil-Bulgarija tal-prodotti li joriġinaw fil-Komunità u miżuri li għandhom effett ekwivalenti għandhom ikunu aboliti mad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, minbarra għal dawk elenkati f'Anness VII li għandhom ikunu aboliti bi qbil ma' l-orarju li għalih jipprovdi dak l-Anness. Artikolu 12 Id-dispożizzjonijiet li jikkonċernaw l-abolizzjoni ta' dazji doganali fuq importazzjonijiet għandhom japplikaw ukoll fuq dazji doganali ta' natura fiskali. Artikolu 13 1. Il-Komunità għanda tabolixxi fl-importazzjoni tagħha mill-Bulgarija kull imposti li għandhom effett ekwivalenti ta' dazji doganali fuq l-importazzjonijiet mad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim. 2. Il-Bulgarjia għandha tabolixxi fl-importazzjoni tagħha mill-Komunità kull imposti li għandhom effett ekwivalenti għad-dazji doganali mad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, minbarra għal dawk elenkati f'Anness VII, li għandhom ikunu aboliti bi qbil ma l-orarju provdut f'dak l-Anness. Artikolu 14 1. Il-Komunità u l-Bulgarija għandom jabolixxu progressivament bejnithom l-aktar tard sa l-aħħar tal-ħames sena wara d-dħul fis-seħħ tal-Ftehim kull dazji doganali fuq l-esportazzjoni u imposti li għandhom effett ekwivalenti. 2. Restrizjonijiet kwantitattivi fuq l-esportazzjoni għall-Bulgarija u kull miżuri li għandhom effett ekwivalenti għandhom ikunu aboliti mill-Komunità mad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim. 3. Restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-esportazzjoni għal Komunità u kull miżuri li għandhom effett ekwivalenti għandhom ikunu aboliti mill-Bulgarija mad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, bl-eċċeżżjoni ta' dawk elenkati f'Anness IX, li għandhom ikunu aboliti mill-inqas sa l-aħħar tal-ħames sena wara id-dħul fis-seħħ tal-Ftehim. Artikolu 15 Kull Parti jiddikkjara li hija lesta biex tnaqqas id-dazji doganali f'kummerċ mal-Parti l-oħra iktar malajr milli hu provdut fl-Artikoli 10 u 11 tas-sitwazzjoni ekonomika ġenerali tagħha u s-sitwazzjoni tas-settur ekonomiku konċernat jippermetti dan. Il-Kunsill ta' Assoċjazzjoni jista' jagħmel rakkomandazzjonijiet għal dan il-għan. Artikolu 16 Il-Protokoll 1 jippreskrivi l-arranġamenti applikabbli għall-prodotti tat-tessuti imsemmija fih. Artikolu 17 Il-Protokoll 2 jippreskrivi l-arranġamenti applikabbli għall-prodotti koperti bit-Trattat li jistabblixxi l-Komunità Ewropea tal-Faħam u l-Azzar. Artikolu 18 1. Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-kapitolu ma jipprekludux iż-żamma mill-Komunità ta' komponenti agrikoli fid-dazji applikabbli fuq prodotti elenkati f'Anness X fir-rigward ta' prodotti li joriġinaw fil-Bulgarija. 2. Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-kapitolu ma jipprekludux l-introduzzjoni ta' komponent agrikolu mill-Bulgarija fid-dazji applikabbli fuq prodotti elenkati f'Anness X fir-rigward ta' prodotti li joriġinaw fil-Komunità. KAPTIOLU II Agrikoltura Artikolu 19 1. Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-kapitolu għandhom japplikaw għall-prodotti agrikoli li joriġinaw fil-Komunità u fil-Bulgarija. 2. It-terminu "prodotti agrikulturali" ifisser il-prodotti elenkati fil-Kapitoli 1 sa 24 tan-nomeklatura maqgħuda u tat-Tariffa Doganali tal-Bulgarija u l-prodotti elenkati f'Anness I, iżda esklużi l-prodotti tas-sajd kif definitti bir-Regolament (KEE) Nru 3687/91 dwar l-organizzazzjoni komuni tas-suq fil-prodotti tas-sajd. Artikolu 20 Il-Protokoll 3 jipprovdi l-arranġamenti tal-kummerċ għall-prodotti agrikolturali pproċessati li huma elenkati f'dak il-protokoll. Artikolu 21 1. Il-Komunità għandha tabbolixxi fid-data tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim ir-restrizzjonijiet kwantitattivi fuq importazzjonijiet ta' prodotti agrikoli li joriġinaw fil-Bulgarija li nżammu permezz tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3420/83 fil-forma eżistenti fid-data tal-iffirmar tiegħu. 2. Il-prodotti agrikoli li joriġinaw fil-Bulgarija elenkati f'Anness XI għandhom jibbenefikaw, fid-data tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, mit-tnaqqis tad-dazji doganali u imposti fil-limiti tal-kwoti tal-Komunità u skond il-kondizzjonijiet provduti fl-istess Anness. 3. Prodotti agrikoli li joriġinaw fil-Komunità elenkati f'Anness IXa għandhom ikunu importati fil-Bulgarija meħlusa mir-restrizzjonijiet kwantitattivi. Prodotti agrikoli li joriġinaw fil-Komunità elenkati f'Anness XIIb għandhom ikunu suġġetti għar-restrizzjonijiet kwantitattivi stipulati f'dak l-Anness. 4. Il-Komunità u l-Bulgarija għandhom jagħtu lil xulxin il-konċessjonijiet l-oħra msemmija f'Annessi XIII u XIV, fuq bażi armonjuża u reċiproka, skond il-kondizzjonijiet provduti fihom. 5. Waqt li jagħtu kont tal-volum fil-kummerċ fi prodotti agrikoli bejniethom, tas-sensitività partikolari tagħhom, ir-regoli tal-Politika Agrikola Komuni tal-Komunità, u r-regoli tal-politika agrikola tal-Bulgarija u l-konsegwenzi tan-negozjati multilaterali tal-kummerċ taħt il-Ftehim Ġenerali fuq it-Tariffi u l-Kummerċ, il-Komunità u l-Bulgarija għandhom jeżaminaw fil-Kunsill ta' Assoċjazzjoni, prodott bi prodott u fuq bażi ordnata u reċiproka, il-possibilitajiet ta' l-għoti lil xulxin ta' aktar konċessjonijiet. Artikolu 22 Minkejja d-dispożizzjonijiet l-oħra ta' dan il-Ftehim, u b'mod partikolari Artikolu 31, jekk, minħabba s-sensitività partikolari tas-swieq agrikoli, importazzjonijiet ta' prodotti li jorġinaw f'Parti waħda, li huma s-suġġett tal-konċessjonijiet mogħtija taħt Artikolu 21, jikkawżaw tfixkil serju fis-swieq tal-Parti l-oħra, iż-żewġ Partijiet għandhom jidħlu f'konsultazzjonijiet immedjatament biex isibu soluzzjoni xierqa. Sakemm tinstab soluzzjoni, il-Parti konċernata tista' tieħu l-miżuri li hi tqies meħtieġa. KAPITOLU III Sajd Artikolu 23 Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-kapitolu għandhom japplikaw għall-prodotti tas-sajd li joriġinaw fil-Komunità u fil-Bulgarija, li huma koperti bir-Regolament (KEE) Nru 3687/91. Artikolu 24 Id-dispożizzjoniiet ta' Artikolu 21 (5) għandhom japplikaw mutatis mutandi fuq prodotti tas-sajd. KAPITOLU IV Dispożizzjonijiet komuni Artikolu 25 Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Kapitolu għandhom japplikaw għall-kummerċ fil-prodotti kollha, ħlief fejn hu provdut mod ieħor f'dan jew fil-Protokolli Nri 1, 2 u 3. Artikolu 26 1. Ebda dazji doganali ġodda fuq importazzjonijiet jew esportazzjonijiet jew ħlasijiet li għandhom effett ekwivalenti ma jistgħu jkunu introdotti; l-anqas ma jistgħu jiżdiedu dawk diġa applikati, fil-kummerċ bejn il-Komunità u l-Bulgarija mid-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim. 2. Ebda restrizzjonijiet kwantitattivi ġodda fuq importazzjonijiet jew esportazzjonijiet jew miżuri li għandhom effett ekwivalenti ma jistgħu jkunu introdotti; l-anqas ma jistgħu jsiru iktar ristrettivi dawk diġa eżistenti, fil-kummerċ bejn il-Komunità u l-Bulgarija mid-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim. 3. Mingħajr preġudizzju għall-konċessjonijiet mogħtija taħt Artikolu 21, id-dispożizzjonijiet tal-paragrafi 1 u 2 ta' dan l-Artikolu ma għandhom jirrestrinġu bl-ebda mod l-applikazzjoni tal-politika agrikola rispettiva tal-Bulgarija u l-Komunità jew it-teħid ta' xi miżuri taħt dik il-politika. Artikolu 27 1. Iż-żewġ Partijiet għandhom joqgħodu lura minn kull miżura jew prattika ta' natura fiskali interna li tistabilixxi, sew direttament jew indirettament, diskriminazzjoni bejn il-prodotti ta' Parti waħda u prodotti simili li joriġinaw fit-territorju tal-Parti l-oħra. 2. Prodotti esportati lejn it-territorju ta' waħda miż-żewġ Partijiet ma jistgħux jibbenifikaw minn ħlas lura ta' tassazzjoni nterna li teċċedi l-ammont ta' tassazzjoni diretta jew indiretta imposta fuqhom. Artikolu 28 1. Dan il-Ftehim ma għandux jipprekludi l-manteniment jew l-istabbiliment ta' għaqdiet doganali, żoni ta' kummerċ ħieles jew arranġamenti oħra għall-kummerċ fil-furntieri sal-limitu li jibdlu l-arranġamenti tal-kummerċ kif provduti f'dan il-Ftehim. 2. Konsultazzjonijiet bejn il-Partijiet għandhom jsiru fil-Kunsill ta' Assoċjazzjoni dwar patti ta' ftehim li jistabbilixxu dawk l-għaqdiet doganali jew żoni ta' kummerċ ħieles u, fejn mitlub, fuq kwistjonijiet oħra relatati mal-politika tal-kummerċ rispettiv tagħhom ma' pajjiżi terzi. B'mod partikolari f'każ li pajjiż terz jissieħeb fil-Komunità, dawk il-konsultazzjonijiet għandhom isiru biex jassiguraw li jingħata kont ta' l-interessi komuni tal-Komunità u l-Bulgarija kif dikjartati f'dan il-Ftehim. Artikolu 29 Miżuri eċċezzjonali ta' żmien limitat li jidderrogaw mid-dispożizzjonijiet ta' Artikoli 11 u 26 (1) jistgħu jittieħdu mill-Bulgarija fil-forma ta' dazji doganali miżjuda. Dawn il-miżuri jistgħu jikkonċernaw biss industriji ġodda, jew ċerti setturi li għaddejjin minn proċess ta' ristrutturazzjoni jew li qed jiffaċċjaw diffikultajiet serji, b'mod partikolari fejn dawn id-diffikultajiet jipproduċu problemi soċjali importanti. Dazji doganali fuq importazzjonijiet applikabbli fil-Bulgarija fuq prodotti li joriġinaw fil-Komunità li ġew introdotti b'dawn il-miżuri ma jistgħux jaqbżu il-25 % ad valorem u jridu jżommu element ta' preferenza għall-prodotti li joriġinaw fil-Komunità. Il-valur totali ta' importazzjonijiet ta' prodotti li huma suġġetti għal dawn il-miżuri ma jistgħux jaqbżu l-15 % ta' l-importazzjonijiet totali mill-Komunità ta' prodotti industrijali, kif definiti fil-Kapitolu 1, matul l-aħħar sena li għaliha hemm statistika disponibbli. Dawn il-miżuri għandhom ikunu applikati għall-perjodu ta' żmien li ma jeċċidix il-ħames snin, sa kemm żmien itwal ma jkunx approvat mill-Kunsill ta' Assoċjazzjoni. Għandhom jieqfu milli japplikaw l-iżjed tard meta jiskadi l-perjodu ta' transizzjoni. L-ebda miżuri bħal dawk ma jistgħu jiġu introdotti fir-rigward ta' prodott jekk iżjed minn tliet snin ikunu għaddew mill-eliminazzjoni tad-dazji kollha u r-restrizzjonijiet kwantitattivi jew ħlasijiet jew miżuri oħra li għandhom effett ekwivalenti li jikkonċernaw dak il-prodott. Il-Bulgarija għandha tinforma lill-Kunsill ta' Assoċjazzjoni bil-miżuri eċċezzjonali kollha li bi ħsiebha tieħu u, fuq talba tal-Komunità, konsultazzjonijiet għandhom jinżammu fil-Kunsill ta' Assoċjazzjoni fuq dawk il-miżuri u s-setturi li japplikaw għalihom qabel ma jkunu applikati. Meta tieħu dawk il-miżuri l-Bulgarija għandha tipprovdi lill-Kunsill ta' Assoċjazzjoni bi skeda għall-eliminazzjoni tad-dazji doganali introdotti taħt dan l-Artikolu. Din l-iskeda għandha tipprovdi għat-tneħħija bil-mod ta' dawn id-dazji li tibda l-iktar tard sentejn wara l-introduzzjoni tagħhom b'rati annwali ugwali. Il-Kunsill ta' Assoċjazzjoni jista jiddeċiedi fuq skeda differenti. Artikolu 30 Jekk waħda mill-Partijiet ssib li jkun qed isir ir-rimi fil-kummerċ ma' Parti oħra skond it-tifsira ta' Artikolu VI tal-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ, tista' tieħu miżuri xierqa kontra din il-pratikka skond il-Ftehim dwar l-applikazzjoni ta' -Artikolu VI tal-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ, bil-leġiżlazzjoni interna relatata u bil-kondizzjonijiet u l-proċeduri preskritti f'Artikolu 34. Artikolu 31 Fejn xi prodott ikun qed jiġi importat fi kwantitajiet miżjuda bħal dawk u taħt kondizzjonijiet simili li jikkawża, jew jhedded li jikkawża: - ħsara serja lill-produtturi domestiċi ta' l-istess jew prodotti direttament kompettivi fit-territorju ta' wieħed mill-Partijiet, jew - disturbi serji f'xi settur ta' l-ekonomija jew diffikultajiet li jistgħu jwasslu għal deterjorazzjoni serja fis-sitwazzjoni ekonomika ta' reġjun, il-Komunità jew il-Bulgarija, skond liema waħda tkun konċernata, tista tieħu miżuri xierqa taħt il-kondizzjonijiet u skond il-proċeduri preskritti f'Artikolu 34. Artikolu 32 Fejn il-konformità mad-dispożizzjonijiet ta' Artikoli 14 u 26 twassal għal: (i) esportazzjoni mill-ġdid lejn il-pajjiż terz li kontrih il-Parti li tesporta żżomm, għall-prodott konċernat, restriżjonijiet kwantitattivi ta' l-esportazzjoni, dazji ta' l-esportazzjoni jew miżuri li jkollhom effett ekwivalenti; jew (ii) nuqqas serju, jew theddid tiegħu, ta' prodott essenzjali għall-Parti li tesporta, u fejn is-sitwazzjonijiet msemmija hawn fuq jagħtu lok, jew x'aktarx li jagħtu lok, għal diffikultajiet maġġuri għall-Parti li tesporta, dik il-Parti tista' tieħu miżuri xierqa taħt il-kondizzjonijiet u skond il-proċeduri preskritti f'Artikolu 34. Il-miżuri għandhom ikunu mhux diskriminatorji u jkunu eliminati meta l-kondizzjonijiet ma jiġġustifikawx aktar iż-żamma tagħhom. Artikolu 33 L-Istati Membri u l-Bulgarija għandhom jaġġustaw progressivament kull monopolji ta' l-Istat ta' karattru kummerċjali sabiex jassiguraw li, sa l-aħħar tal-ħames sena wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, ebda diskriminazzjoni fir-rigward tal-kondizzjonijiet li taħthom il-merkanzija huma miksuba u marketed ma teżisti bejn iċ-ċittadini ta' l-Istati Membri u tal-Bulgarija. Il-Kunsill ta' Assoċjazzjoni għandu jkun infurmat bil-miżuri adottati biex jimplimentaw dan l-objettiv. Artikolu 34 1. Fil-każ li l-Komunità jew il-Bulgarija jissuġġettaw l-importazzjoni ta' prodotti li x'aktarx jagħtu lok għad-diffikultajiet imsemmija f'Artikolu 31 għal proċedura amministrattiva li bħala għan tagħha jkollha d-dispożizzjoni mgħaġġla ta' l-informazzjoni dwar ix-xejriet, din għandha tinforma lill-Parti l-oħra. 2. Fil-każijiet speċifikati f'Artikoli 30, 31 u 32, qabel ma jittieħdu l-miżuri provduti fihom jew, fil-każijiet li għalihom japplika l-paragrafu 3 (d), mill-aktar possibli, il-Komunità jew il-Bulgarija, skond il-każ, għandhom jissuplixxi lill-Kunsill ta' Assoċjazzjoni bl-informazzjoni relevanti kollha, bil-għan li titfittex soluzzjoni aċċettabbli għaż-żewġ Partijiet. Fl-għażla tal-miżuri, prijorità għandha tingħata għal dawk li jfixklu l-inqas l-iffunzjonar ta' dan il-Ftehim. Il-miżuri ta' salvagwardja għandhom jiġu notifikati immedjatament lill-Kunsill ta' Assoċjazzjoni u għandhom ikunu s-suġġett ta' konsultazzjonijiet perjodiċi f'dak il-korp, partikolarment bil-għan li jiġi stabbilit orarju għall-abolizzjoni tagħhom malli ċ-ċirkostanzi jippermettu. 3. Għall-implimentazzjoni tal-paragrafu 2, id-dispożizzjonijiet li ġejjin għandhom japplikaw: a) Fir-rigward ta' l-Artikolu 31, id-diffikultajiet mqajjma mis-sitwazzjoni msemmija f'dak l-Artikolu għandhom ikunu riferiti għall-eżami tal-Kunsill ta' Assoċċjazzjoni, li jista' jieħu kull deċiżjoni meħtieġa sabiex jintemmu dawk id-diffikultajiet. Jekk il-Kunsill ta' Assoċċjazzjoni jew il-Parti li tesporta ma jkunux ħadu deċiżjoni li ġġib fit-tmiem id-diffikultajiet jew ebda soluzzjoni sodisfaċenti oħra ma tkun instabet fi żmien 30 jum minn mindu tiġi mqajma l-kwistjoni, il-Parti li timporta tista' tadotta l-miżuri xierqa biex tirrimedja l-problema. Dawn il-miżuri ma għandhomx jeċċedu l-iskop ta' dak li huwa meħtieġ għar-rimedju tad-diffikultajiet li jkunu qamu. b) Fir-rigward ta' Artikolu 30, il-Kunsill ta' Assoċċjazzjoni għandu jkun infurmat bil-każ tar-rimi malli l-awtoritajiet tal-Parti li timporta jkunu bdew l-investigazzjoni. Meta r-rimi ma jkunx twaqqaf jew ebda soluzzjoni oħra sodisfaċenti ma tkun instabet fi żmien 30 jum minn mindu l-kwistjoni tkun riferuta lill-Kunsill ta' Assoċċjazzjoni, il-Parti li timporta tista' taddotta l-miżuri xierqa. ċ) Fir-rigward ta' Artikolu 32, id-diffikultajiet li jinħolqu mis-sitwazzjoni msemmija f'dak l-Artikolu għandha tkun riferita għall-eżami lill-Kunsill ta' Assoċjazzjoni. Il-Kunsill ta' Assoċċjazzjoni jista' jieħu kull deċiżjoni meħtieġa biex jintemmu dawn id-diffikultajiet. Jekk dan ma jkun ħa d-deċiżjoni bħal dik fi żmien 30 jum minn mindu l-kwistjoni tkun ġiet riferita lilu, il-Parti li tesporta tista' tapplika l-miżuri xierqa fuq l-esportazzjoni tal-prodott konċernat. d) Fejn ċirkostanzi eċċezzjonali li jeħtieġu azzjoni immedjata jagħmlu l-informazzjoni minn qabel jew l-eżami, skond il-każ, impossibbli, il-Komunità jew il-Bulgarija, skond min ikun konċernat, tista', fis-sitwazzjonijiet speċifikati f'Artikoli 30, 31 u 32, tapplika minn qabel il-miżuri ta' prekawzjoni u proviżorji strettament meħtieġa biex jieħdu ħsieb is-sitwazzjoni, u l-Kunsill ta' Assoċċjazzjoni għandu jkun infurmat immedjatament. Artikolu 35 Il-Protokoll 4 jipreskrivi r-regoli ta' l-oriġini għall-applikazzjoni tat-tariffa preferenzjali maħsuba minn qabel f'dan il-Ftehim. Artikolu 36 Dan il-Ftehim m'għandux jipprekludi l-projbizzjoni jew r-restrizzjoni fuq l-importazzjoni, l-esportazzjoni jew merkanzija in transitu ġustifikati fuq bażi ta' moralità pubblika, politika pubblika jew sigurtà pubblika; il-protezzjoni tas-saħħa u l-ħajja tal-bniedem, l-annimali jew pjanti; il-protezzjoni tar-riżorsi naturali li jintemmu; il-protezzjoni tat-teżori nazzjonali ta' valuri artistiċi, storiċi jew arkeoloġiċi jew il-protezzjoni tal-proprjetà intelletwali, industrijali jew kummerċjali jew regoli li jirrelataw mad-deheb u l-fidda. Dawk il-projbizzjonijiet jew restrizzjonijiet m'għandhomx, madankollu, jikkostitwixxu mezzi ta' diskriminazzjoni arbitrarja jew restrizzjoni moħbija fuq kummerċ bejn il-Partijiet. Artikolu 37 Il-Protokoll 5 jippreskrivi d-dispożizzjonijiet speċifiċi biex japplikaw għall-kummerċ bejn il-Bulgarija mill-parti 'l waħda u Spanja u l-Portugall mill-parti l-oħra. TITOLU IV MOVIMENT TA' ĦADDIEMA, STABBILIMENT, PROVISTA TA' SERVIZZI KAPITOLU I Moviment ta' ħaddiema Artikolu 38 1. Bla ħsara għall-kondizzjonijiet u modalitajiet applikabbli f'kull Stat Membru: - it-trattament akkordat lill-ħaddiema ta' nazzjonalità Bulgara, impjegati legalment fit-territorju ta' Stat Membru għandu jkun ħieles minn kull diskriminazzjoni bażata fuq in-nazzjonalità, fir-rigward tal-kondizzjonijiet tax-xogħol u rimunerazzjoni, kif imqabbla maċ-ċittadini tiegħu stess, - ir-residenti legali tal-konjugi u t-tfal ta' ħaddiem impjegat legalment fit-territorju ta' Stat Membru, bl-eċċezzjoni ta' ħaddiema staġjonali u ta' ħaddiema li jaqgħu taħt patti ta' Ftehim bilaterali fis-sens ta' Artikolu 42, sakemm mhux provdut xort'oħra b'dawk il-patti ta' Ftehim, għandhom ikollhom aċċess għas-suq tax-xogħol ta' dak l-Istat Membru, matul il-perjodu tal-waqfa awtorizzata tal-ħaddiem għall-impieg. 2. Il-Bulgarija għandha, suġġetta għall-kondizzjonijiet u l-modalitajiet applikabbli f'dak il-pajjiż, takkorda t-trattament imsemmi fil-paragrafu 1 għall-ħaddiema li huma ċittadini ta' Stat Membru u huma impiegati legalment fit-territorju tagħha kif ukoll għal konjugi u tfal tagħhom li huma residenti legalment fit-territorju msemmi. Artikolu 39 1. Bil-għan li jkunu koordinati s-sistemi tas-sigurtà soċjali għallħaddiema ta' nazzjonalità Bulgara, impjegati legalment fit-territorju ta' l-Istati Membri u membri tal-familja tagħhom residenti legalment hemm, u suġġetti għall-kondizjonijiet u l-modalitajiet applikabbli f'kull Stat Membru, - il-perjodi kollha ta' l-assikurazzjoni, impieg jew residenza kompletati minn dawk il-ħaddiema fl-Istati Membri varji għandhom ikunu miżjuda flimkien għall-għan tal-pensjoni u annwalitajiet fir-rigward ta' xjuħija, invalidità jew mewt u għall-għan tal-kura medika għal dawk il-ħaddiema u dawk il-membri tal-familja, - kull penzjoni u annwalitajiet fir-rigward tax-xjuħija, mewt, inċident industrijali jew mard okkupazzjonali, jew ta' invalidità li tirriżulta minn dan, bl-eċċezzjoni tal-benefiċċji mhux kontributorji, għandhom ikunu trasferibbli liberament bir-rata applikabbli skond il-liġi ta' l-Istat Membru jew Stati Membri debituri, - il-ħaddiema in kwistjoni għandhom jirċievu ħlas tal-familja għall-membri kollha tal-familja tagħhom kif definit hawn fuq. 2. Il-Bulgarija għandha takkorda lill-ħaddiema li huma ċittadini ta' Stat Membru u impjegati legalment fit-territorju tagħha, u għall-membri tal-familji tagħhom legalment residenti hemm, trattament simili għal dak speċifikat fit-tieni jew it-tielet inċiż tal-paragrafu 1. Artikolu 40 1. Il-Kunsill ta' Assoċjazzoni għandu b'deċiżjoni jadotta dispożizzjonijiet xierqa biex jimplimenta l-għan preskritt f'Artikolu 39. 2. Il-Kunsill ta' Assoċjazzjoni għandu b'deċiżjoni jadotta regoli dettaljati għall-koperazzjoni amministrattiva li tiprovdi l-garanziji amministrattivi u ta' kontroll meħtieġa għall-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1. Artikolu 41 Id-dispożizzjonijiet adottati mill-Kunsill ta' Assoċjazzjoni skond Artikolu 40 m'għandhomx jaffetwaw xi drittijiet jew obbligazzjonijiet li joħorġu mill-patti ta' Ftehim bilaterali li jgħaqqad lill-Bulgarija u l-Istati Membri fejn dawk il-patti ta' Ftehim jipprovdu għal aktar trattament favorevoli taċ-ċittadini tal-Bulgarija jew ta' l-Istati Membri. Artikolu 42 1. Waqt li jingħata kont tas-sitwazzjoni tas-suq tax-xogħol fl-Istat Membru, bla ħsara għall-leġiżlazzoni u għar-rigward tar-regoli fis-seħħ f'dak l-Istat Membru fiż-żona tal-mobilità tal-ħaddiema, - il-faċilitajiet eżistenti ta' l-aċċess għall-impieġ għall-ħaddiema tal-Bulgarija akkordati mill-Istati Membri taħt patti ta' Ftehim bilaterali għandhom jinżammu u possibbilment jitjiebu, - l-Istati Membri l-oħra għandhom jikkonsidraw favorevolment il-possibbilità tal-konklużjoni ta' patti simili ta' Ftehim. 2. Il-Kunsill ta' Assoċjazzjoni għandu jeżamina l-għoti ta' titjib ieħor inkluż il-faċilitajiet ta' aċċess għat-taħriġ professjonali, b'konformità mar-regoli u l-proċeduri fis-seħħ fl-Istati Membri, ugħandu jagħti kont tas-sitwazzjoni tas-suq tax-xogħol fl-Istati Membri u fil-Komunità. Artikolu 43 Matul it-tieni stadju msemmi f'Artikolu 7, jew aktar kmieni jekk jiġi hekk deċiż, il-Kunsill ta' Assoċjazzjoni għandu jeżamina iżjed toroq għat-titjib tal-moviment tal-ħaddiema, waqt li jingħata kont fost ħwejjeġ oħra tas-sitwazzjoni soċjali u ekonomika fil-Bulgarija u s-sitwazzjoni ta' l-impiegi fil-Komunità. Il-Kunsill ta' Assoċjazzjoni jista' jagħmel rakkomandazzjonijiet għal dak il-għan. Artikolu 44 Fl-interess li jiġi faċilitat l-istrutturar tar-riżorsi tax-xogħol li jirriżultaw mill-istrutturar ekonomiku fil-Bulgarija, il-Komunità għandha tipprovdi assistenza teknika għall-istabbiliment ta' sistema tas-sigurtà soċjali adattata fil-Bulgarija kif preskritta f'Artikolu 89. KAPITOLU II Stabbiliment Artikolu 45 1. Kull Stat Membru għandu jagħti, mid-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, għall-istabbiliment ta' kumpaniji u ċittadini Bulgari u għall-operazzjoni ta' kumpaniji u ċittadini Bulgari stabbiliti fit-territorju tagħha, trattament mhux inqas favorevoli minn dak akkordat għall-kumpaniji u ċittadini tagħha stess, ħlief għall-kwistjonijiet imsemmija f'Anness XVa. 2. Il-Bulgarija għandha (i) tagħti, mid-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, għall-istabbiliment ta' kumpaniji u ċittadini tal-Komunità trattament mhux inqas favorevoli minn dak akkordat lill-kumpaniji u ċittadini tagħha, ħlief għas-setturi u l-kwistjonijiet imsemmija f'Anness XVb u XVċ, fejn dak it-trattament għandu jingħata mill-inqas sa l-aħħar tal-perjodu transitorju msemmi f'Artikolu 7; (ii) tagħti, mid-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, fl-operazzjoni ta' kumpaniji u ċittadini tal-Komunità stabbiliti fil-Bulgarija trattament mhux inqas favorevoli minn dak akkordat lill-kumpaniji u ċittadini tagħha stess. 3. Id-dispożizzjonijiet li jinsabu fil-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu ma għandhomx japplikaw għall-kwistjonijiet elenkati fl-Anness XVd. 4. Il-Bulgarija għandha, matul il-perjodu transitorju msemmi fil-paragrafu 2 (i), ma taddottax xi regolamenti ġodda jew miżuri li jintroduċu diskriminazzjoni rigward ta' l-istabbiliment ta' kumpaniji tal-Komunità u ċittadini fit-territorju tagħha meta mqabbel ma' kumpaniji tagħha stess u ċittadini. 5. Għall-għanijiet ta' dan il-Ftehim a) "stabbiliment" għandha tfisser (i) fir-rigward ta' ċittadini, id-dritt biex jibdew u jagħmlu attivitajiet ekonomiċi bħala persuni li jaħdmu għal rashom u biex jistabbilixxu u jamministraw impriżi, b'mod partikolari kumpaniji, li huma jikkontrollaw effettivament. Impieg għal rashom u impriżi tan-negozju minn ċittadini m'għandux iwassal sat-tfittix jew il-bidu ta' impiegi fis-suq tax-xogħol jew jagħti dritt ta' aċċess għas-suq tax-xogħol tal-Parti l-oħra. Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-kapitolu ma japplikawx għal dawk li ma humiex esklusivament persuni li jaħdmu għal rashom; (ii) fir-rigward ta' kumpaniji, li jinbdew jew jitkomplew attivitajiet ekonomiċi permezz tat-twaqqif u l-amministrazzjoni ta' sussidjarji, fergħat jew aġenziji; b) "sussidjarja" ta' kumpanija' għandha tfisser kumpanija li hija kontrollata effettivament mill-ewwel kumpanija; ċ) "attivitajiet ekonomiċi" għandha b'mod partikolari tinkludu attivitajiet ta' karattru industrjali, attivitajiet ta' karattru kummerċjali, attivitajiet ta' nies tas-sengħa jew attivitajiet professjonisti. 6. Il-Kunsill ta' Assoċjazzjoni għandu, matul il-perjodu transitorju msemmi fil-paragrafu 2 (i), jeżamina regolarment il-possibbilità ta' l-aċċelerazzjoni ta' l-għoti ta' trattament nazzjonali fis-setturi msemmija f'Annessi XVb u XVċ u l-inklużjoni jew kwistjonijiet elenkati f'Anness XVd bl-iskop ta' l-applikazzjoni tad-disposizzjonjiet tal-paragrafu 2 (i) ta' dan l-Artikolu. Emendi jistgħu jsiru għal dawn l-Annessi b'deċiżjoni tal-Kunsill ta' Assoċjazzjoni. Wara l-iskadenza tal-perjodu transitorju msemmi fil-paragrafu 2 (i), il-Kunsill ta' Assoċjazzjoni jista eċċezjonalment, fuq talba tal-Bulgarija, u jekk tinqala' l-ħtieġa, jiddeċiedi li jtawwal it-tul ta' l-esklużżjoni ta' ċerti żoni jew kwistjonijiet elenkati f'Annessi XVb u XVċ għall-perjodu ta' żmien limitat. Artikolu 46 1. Bla ħsara għad-dispożizzjonjiet ta' Artikolu 45, bl-eċċezzjoni tas-servizi finanzjarji deskritti f'Anness XVb, kull Parti tista' tirregola l-istabbiliment u l-operazzjoni ta' kumpaniji u ċittadini fuqitterritorju tagħha, sal-limitu li dawn ir-regolamenti ma jiddiskriminawx kontra kumpaniji u ċittadini tal-Parti l-oħra meta mqabbla ma' dawk ta' kumpaniji u ċittadini tagħha stess. 2. Fir-rigward tas-servizzi finanzjarji, deskritti f'Anness XVb, dan il-Ftehim ma jippreġudikax id-dritt tal-Partijiet li jadottaw il-miżuri meħtieġa għat-tmexxija tal-politka monetarja tal-Parti, jew għal raġunijiet ta' prudenza bil-għan li tiġi assigurata l-protezzjoni ta' l-investituri, depożitanti, detenturi ta' polza jew persuni li lilhom huwa dovut dmir fiduċjarju, jew biex tkun assigurata l-integrità u l-istabbilità tas-sistema finanzjarja. Dawn il-miżuri ma għandhomx jiddiskriminaw fuq bażijiet ta' ċittadinanza kontra kumpaniji u ċittadini tal-Parti l-oħra meta mqabbla ma' dawk ta' kumpaniji u ċittadini tagħha stess. Artikolu 47 Bil-għan li tkun aktar faċli għaċ-ċittadini tal-Komunità u ċ-ċittadini Bulgari li jibdew u jsegwu attivitajiet professjonali regolati fil-Bulgarija u l-Komunità rispettivament, il-Kunsill ta' Assoċjazzjoni għandu jeżamina liema passi huma meħtieġa li jittieħdu biex jipprovdu għar-rikonoxximent komuni ta' kwalifiki. Dan jista' jieħu l-miżuri kollha meħtieġa għal dan il-għan. Artikolu 48 Id-dispożizzjonijiet ta' Artikolu 46 ma jipperkludix l-applikazzjoni minn Parti ta' regoli partikolari li jikkonċernaw l-istabbiliment u l-operazzjoni fit-territorju tagħha ta' fergħat u aġenziji ta' kumpaniji tal-Parti l-oħra mhux inkorporati fit-territorju ta' l-ewwel Parti, li huma ġustifikati b'differenzi legali jew tekniċi bejn dawk il-fergħat u aġenziji meta mqabbla ma' fergħat u aġenziji ta' kumpaniji inkorporati fit-territorju tagħha, jew, fir-rigward ta' servizzi finanzjarji, għal ragunijiet ta' prudenza. Id-differenza fit-trattament m'għandix tmur lil hinn minn dak li huwa strettament meħtieġ bħala riżultat ta' dawk id-differenzi legali jew tekniċi, jew, fir-rigward ta' servizzi finanzjarji, deskritti f'Anness XVb, għal raġunijiet ta' prudenza. Artikolu 49 1. "Kumpanija tal-Komunità" u "Kumpanija Bulgara" rispettivament għandhom, għall-għan ta' dan il-Ftehim, ifissru kumpanija jew ditta mwaqqfa skond il-liġijiet ta' Stat Membru jew tal-Bulgarija rispettivament u li jkollhom l-uffiċċju reġistrat tagħhom, l-amministrazzjoni ċentrali, jew post prinċipali tan-negozju fit-territorju tal-Komunità jew tal-Bulgarija rispettivament. Madankollu, jekk il-kumpanija jew id-dittà, magħmula bi qbil mal-liġijiet ta' l-Istat Membru jew il-Bulgarija rispettivament, għandhom l-uffiċċju biss reġistrat fit-territorju tal-Komunità jew tal-Bulgarija rispettivament, l-operazzjonijiet tagħha għandhom jippossessaw għaqda reali u kontinwa ma' l-ekonomija ta' wieħed mill-Istati Membri jew tal-Bulgarija rispettivament. 2. Fir-rigward tat-trasport marittimu internazzjonali, kumpanija nazzjonali jew tal-bastimenti ta' l-Istati Membri jew tal-Bulgarija, rispettivament stabbilita barra mill-Komunità jew il-Bulgarija rispettivament u kontrollati minn ċittadini ta' Stat Membru, jew ċittadini Bulgari rispettivament, għandhom ikunu l-benefiċjarji tad-dispożizzjonijiet ta' dan l-kapitolu u tal-Kapitolu III ta' dan it-titolu, jekk il-bastimenti tagħhom huma reġistrati f'dak l-Istat Membru jew fil-Bulgarija rispettivament skond il-leġiżlazzjonijiet rispettivi tagħhom. 3. "Ċittadin tal-Komunità" u "Ċittadin Bulgaru" rispettivament għandha, għall-għan ta' dan il-Ftehim, tfisser persuna naturali li hija ċittadin ta' wieħed mill-Istati Membri jew tal-Bulgarija rispettivament. 4. Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim m'għandhomx jippreġudikaw l-applikazzjoni minn kull Parti ta' kull miżura meħtieġa biex tipprevjeni ċ-ċirkomvenzjoni tal-miżuri tagħha fir-rigward ta' aċċess minn pajjiżi terzi għas-suq tagħha, permezz tad-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim. Artikolu 50 Għall-għan ta' dan il-Ftehim "servizzi finanzjarji" għandha tfisser dawk l-attivitajiet deskritti f'Anness XVb. Il-Kunsill ta' l-Assoċjazzjoni jista jġedded jew jimmodifika l-iskop t'Anness XVb. Artikolu 51 Matul l-ewwel ħames snin wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, jew għas-setturi msemmija f'Anness XVb u XVċ matul il-perjodu transitorju msemmi f'Artikolu 7, il-Bulgarija tista' tintroduċi miżuri li jidderogaw mid-dispożizzjonijiet ta' dan il-kapitolu fir-rigward ta' l-istabbiliment ta' kumpaniji tal-Komunità u ċittadini jekk ċerti industriji: - jkunu għaddejjin minn ristrutturazzjoni, jew - qed jiffaċċjaw diffikultajiet serji, partikolarment fejn dawn jinvolvu problemi serji soċjali fil-Bulgarija, jew - jiffaċċjaw l-eleminazzjoni jew tnaqqis drastiku tal-parti totali tas-suq miżmuma minn kumpaniji Bulgari jew ċittadini f'settur partikolari jew industrija fil-Bulgarija, jew - industriji emerġenti ġodda fil-Bulgarija. Dawk il-miżuri: (i) għandhom jieqfu milli japplikaw l-aktar tard sentejn wara l-iskadenza tal-ħames sena li tiġi wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim; u (ii) għandhom ikunu ragonevoli u meħtieġa bil-għan li jirrimedjaw is-sitwazzjoni; u (iii) għandhom jirrelataw biss għal stabbilimenti fil-Bulgarija li jkunu nħolqu wara d-dħul fis-seħħ ta' dawk il-miżuri u m'għandhomx idaħħlu diskriminazzjoni fir-rigwrad ta' l-operazzjonjiet ta' kumpaniji tal-Komunità jew ċittadini diġa stabbiliti fil-Bulgarija fiż-żmien ta' l-introduzzjoni ta' miżura partikolari meta mqabbla ma' kumpaniji Bulgari jew ċittadini. Il-Kunsill ta' Assoċjazzjoni jista' eċċezjonalment, fuq talba mill-Bulgarija, u jekk tinqala' l-ħtieġa, jiddeċiedi li jtawwal il-perjodu msemmi fl-inċiż (i) għal settur partikolari għal perjodu ta' żmien limitat li ma jaqbiżx it-tul tal-perjodu transitorju msemmi f'Artikolu 7. Filwaqt li jitfasslu u jiġu applikati dawk il-miżuri, il-Bulgarija għandha tagħti kull meta possibbli lill-kumpaniji u ċittadini tal-Komunità trattament preferenzjali, u f'ebda każ trattament inqas favorevoli minn dak akkordat lill-kumpaniji jew ċittadini minn xi pajjiż terz. Qabel l-introduzzjoni ta' dawn il-miżuri, il-Bulgarija għandha tikkonsulta l-Kunsill ta' Assoċjazzjoni u għandha ddaħalhom fis-seħħ qabel il-perjodu ta' xahar wara n-notifikazzjoni lill-Kunsill ta' Assoċjazzjoni tal-miżuri konkreti li għandhom ikunu introdotti fil-Bulgarija, minbarra fejn theddid ta' ħsara li ma tissewwix tkun teħtieġ li jittieħdu miżuri urġenti f'liema każ il-Bulgarija għandha tikkonsulta mal-Kunsill ta' Assoċjazzjoni immedjatament wara l-introduzzjoni tagħhom. Malli tiskadi l-ħames sena wara d-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, jew għas-setturi msemmija f'Annessi XVb u XVċ wara l-iskadenza tal-perjodu transitorju msemmi f'Artikolu 7, il-Bulgarija tista' tintroduċi dawk il-miżuri biss bl-awtorizzazzjoni tal-Kunsill ta' Assoċjazzjoni u taħt kondizzjonijiet determinati minn dan ta' l-aħħar. Artikolu 52 1. Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-kapitolu ma għandhomx japplikaw għas-servizzi tat-trasport bl-ajru, kanali interni u servizzi tat-trasport kabotaġġ marittimu. 2. Il-Kunsill ta' Assoċjazzjoni jista' jagħmel rakkomandazzjonijiet għat-titjib ta' l-istabbiliment u l-operazzjonijiet fiż-żoni koperti bil-paragrafu 1. Artikolu 53 1. Minkejja id-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu I ta' dan it-titolu, il-benefiċjarji tad-drittijiet ta' istabbiliment mogħtija mill-Bulgarija u l-Komunità rispettivament għandhom ikunu intitolati biex iħaddmu, jew jimpjegaw minn waħda mis-sussidjarji tagħhom, skond il-leġiżlazzjoni fis-seħħ fil-pajjiż li jospita ta' l-stabbiliment, fit-territorju tal-Bulgarija u tal-Komunità rispettivament, impjegati li huma ċittadini ta' l-Istati Membri tal-Komunità u tal-Bulgarija rispettivament, b'dan illi dawk l-impjegati huma persunal prinċipali kif definit fil-paragrafu 2, u li huma impjegati esklussivament minn dawk il-benefiċjarji jew sussidjarji taħghom. Il-permessi tar-residenza u tax-xogħol ta' dawk l-impjegati għandhom ikopru biss il-perjodu ta' dak l-impieg. 2. Il-persunal prinċipali tal-benefiċjarji tad-drittijiet ta' l-istabbiliment, hawnhekk iżjed 'l quddiem imsejjaħ l-"organizzazzjoni", huma: a) impjegati għoljin ta' l-organizzazzjoni li primarjament imexxu l-amminstrazzjoni ta' l-organizazzjoni, li jirċievu superviżjoni ġenerali u direzzjoni prinċipalment mill-bord tad-diretturi jew detenturi ta' l-ishma tan-negozju, inkluż: - it-tmexxija ta' l-organizazzjoni jew tad-dipartiment jew sub-diviżjoni ta' l-organizazzjoni, - is-superviżjoni u l-kontroll tax-xogħol ta' l-impjegati l-oħra, ta' superviżjoni, professjonali jew maniġerjali, - li jkollhom l-awtorità personali li jingaġġaw u jkeċċu jew li jirrakkomandaw l-ingaġġar, it-tkeċċija jew azzjonijiet oħra tal-persunal. b) persuni impjegati mill-organizzazzjoni li jippossjedu kwalifiki għolja jew rari: - li jirreferu għat-tip tax-xogħol jew sengħa li teħtieġ għarfien teknoloġiku speċifiku, - għarfien essenzjali għas-servizz ta' l-organizzazzjoni, tagħmir ta' riċerka, teknika jew amministrazzjoni. Dawn jistgħu jinkludu, imma mhux jillimitaw għal, membri ta' professjonijiet akkreditati. Kull impjegat bħal dak kellu jkun ġie mpjegat mill-orġanizzazzjoni konċernata għal ta' l-inqas sena qabel id-distakkament mill-organizzazzjoni. Artikolu 54 1. Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-kapitolu għandhom ikunu applikati bla ħsara għal limitazzjonjiet ġustifikati fuq bażi ta' politika pubblika, sigurtà pubblika jew saħħa pubblika. 2. Dawn ma għandhomx japplikaw għall-attivitajiet li huma konnessi fit-territorju ta' kull parti, ukoll ta' kull tant, bl-eżerċizzju ta' l-awtorità uffiċjali. Artikolu 55 Kumpaniji li huma kontrollati u proprjetà esklussiva konġuntament minn kumpaniji jew ċittadini Bulgari u kumpanijijew ċittadini tal-Komunità għandhom ikunu wkoll benefiċjarji tad-disposizzjonjiet ta' dan il-kapitolu u l-Kapitolu III ta' dan it-titolu. KAPITOLU III Provvista ta' servizzi bejn il-Komunità u l-Bulgarija Artikolu 56 1. Il-Partijiet jintrabtu skond id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Kapitolu biex jieħdu l-passi meħtieġa biex jippermettu progressivament il-provvista ta' servizzi minn kumpaniji tal-Komunità jew Bulgari jew ċittadini li huma stabbiliti f'Parti li ma tkunx dik tal-persuna li għaliha huma maħsuba s-servizzi waqt li jingħata kont ta' l-iżvilupp tas-setturi tas-servizz fil-Partijiet. 2. F'linja mal-proċċess ta' liberalizzazzjoni msemmi fil-paragrafu 1, u bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta' Artikolu 59 (1), il-Partijiet għandhom jippermetu il-moviment temporanju tal-persuni naturali li jipprovdu s-servizz jew li huma mpjegati minn min jipprovdi s-servizzi bħala persunal prinċipali kif definit f'Artikolu 53 (2), inklużi persuni naturali li huma rappreżentanti ta' kumpaniji tal-Komunità jew tal-Bulgarija jew ċittadini u li qed ifittxu dħul temporanju għall-għan tan-negozjar tal-bejgħ ta' servizzi jew dħul f'patti ta' Ftehim biex ibigħu servizzi lil dak il-provditur tas-servizzi, fejn dawk ir-rappreżentanti m'għandhomx ikunu qegħdin jagħmlu bejgħ dirett lill-pubbliku ġenerali jew li jissupplixxu servizzi huma stess. 3. Il-Kunsill ta' Assoċjazzjoni għandu jieħu l-miżuri meħtieġa biex jimplimenta progressivament id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu. Artikolu 57 Fir-rigward ta' provvista ta' servizzi tat-trasport bejn il-Komunità u l-Bulgarija, dan li ġej jissostitwixxi d-disposizzzjonijiet ta' Artikolu 56: 1. Fir-rigward ta' trasport marittimu internazzjonali, il-Partijiet jintrabtu li japplikaw effettivament il-prinċipju ta' l-aċċess mhux ristrett għas-suq u t-traffiku fuq bażi kummerċjali. a) Id-dispożizzjoni ta' hawn fuq ma jippreġudikawx id-drittijiet u l-obbligazzjonijiet taħt il-Kodiċi tal-Kondotta għal Konferenzi ta' Bastimenti tal-Passiġġieri tan-Nazzjonijiet Uniti, kif applikati minn waħda jew oħra mill-Partijiet fil-Kuntratt ta' dan il-Ftehim. Bastimenti tal-passiġġieri mhux għall-konferenzi għandhom ħielsa li joperaw f'kompetizjoni ma' konferenza sakemm dawn jadirixxu mal-prinċipju ta' kompetizjoni ġusta fuq bażi kummerċjali. b) Il-Partijiet jaffermaw ir-rabta tagħhom għal ambjent ħieles kompettitiv bħala li jkun fattur essenzjali għall-kummerċ niexef jew likwidu fi kwantità. 2. Fl-applikazzjoni tal-prinċipji tal-punt 1, il-Partijiet għandhom: a) ma jintroduċux klawsoli li jaqsmu l-ġarr tal-merkanzija f'patti futuri ta' ftehim bilaterali ma' pajjiżi terzi, ħlief għal dawk f'ċirkostanzi eċċezzjonali fejn kumpaniji tal-bastimenti tal-passiġġieri minn Parti waħda jew oħra għal dan il-Ftehim ma jkollhomx opportunita effettiva xort'oħra biex jaħdmu għall-kummerċ minn u lejn il-pajjiż terz konċernat; b) jipprojbixxu arraġamenti ta' qsim ta' ġarr ta' merkanzija f'patti futuri ta' ftehim bilaterali li jikkonċernaw kummerċ niexef jew likwidu fi kwantità; ċ) jabolixxu, mad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, il-miżuri kollha unilaterali, amministrattivi, tekniċi u ostakoli oħrajn li jista' jkollhom effetti restrittivi jew diskriminatorji fuq il-provvista ħielsa ta' servizzi fit-trasport marittimu internazzjonali. 3. Bil-għan ta' l-assikurazzjoni ta' żvillupp kordinat u l-liberalizzazzjoni progressiva ta' trasport bejn il-Partijiet adattati għal ħtiġiet kummerċjali reċiproċi, il-kondizjonjiet ta' aċċess komuni għas-suq fit-trasport bl-ajru u trasport intern għandhom ikunu trattati permezz ta' patti speċjali ta' Ftehim dwar it-trasport li għandhom ikunu negozjati bejn il-Partijiet wara d-dħul fis-seħħ tal-Ftehim. 4. Qabel il-konklużjoni tal-patti ta' Ftehim imsemmi fil-paragrafu 3, il-Partijiet m'għandhomx jieħdu miżuri jew azzjonjiet li huma aktar restrittivi jew diskriminatorji meta mqabbla mas-sitwazzjoni eżistenti fil-jum li jiġi wara l-jum tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim. 5. Waqt il-perjodu transitorju, il-Bulgarija għandha tadotta progressivament il-leġiżlazzjoni tagħha inklużi r-regoli amministrattivi, tekniċi u oħrajn għal dik tal-leġiżlazzjoni tal-Komunità eżistenti f'kull żmien fil-qasam tat-trasport bl-ajru jew bl-art sal-limitu li dan iservi l-għanijiet ta' liberalizzazzjoni u l-aċċess komuni għas-swieq tal-Partijiet u jiffaċilita l-moviment tal-passiġġieri u tal-merkanzija. 6. F'linja mal-progress komuni fil-kisba ta' l-għanijiet ta' dan il-kapitolu, il-Kunsill ta' Assoċjazzjoni għandu jeżamina modi għall-ħolqien tal-kondizjonjiet meħtieġa għat-titjib tal-libertà tal-provvista ta' servizzi tat-trasport bl-ajru u bl-art. Artikolu 58 Id-dispożizzjonijiet ta' Artikolu 54 għandhom japplikaw għall-kwistjonijiet koperti b'dan il-kapitolu. KAPITOLU IV Dispożizzjonijiet Ġenerali Artikolu 59 1. Għall-għan tat-Titolu IV, ebda ħaġa fil-Ftehim m'għandha tipprevjeni lill-Partijiet milli japplikaw il-liġijiet u r-regolamenti fir-rigward id-dħul u l-qagħad, xogħol, kondizjonijiet tax-xogħol, u stabbiliment ta' persuni naturali u l-provvista ta' servizzi, b'dan illi, meta jsir dan, huma ma' japplikawhomx f'mod li jannulla jew ifixkel il-benefiċċji li jitkattru għal xi Parti taħt it-termini ta' dispożizzjonji speċifika tal-Ftehim. Id-dispożizzjoni ta' hawn fuq ma tippreġudikax l-applikazzjoni ta' Artikolu 54. 2. Id-dispożizzjonjiiet tal-Kapitoli II, III u IV tat-Titolu IV għandhom ikunu aġġustati b'deċiżjoni tal-Kunsill ta' Assoċjazzjoni fid-dawl tar-riżultati tan-negozjati dwar servizzi li jseħħu fl-Uruguay Round u b'mod partikolari biex jiġi assigurat li taħt xi dispożizzjoni ta' dan il-Ftehim Parti tagħti lill-Parti l-oħra trattament mhux inqas favorevoli minn dak akkordat taħt id-dispożizzjonjiet ta' Ftehim Ġenerali futur dwar il-Kummerċ u s-Servizzi (GATS). Sakemm issir l-adeżjoni tal-Bulgarija għal Ftehim futur GATS, u mingħajr preġudizzju għal kull deċiżjonijiet li jista jieħu l-Kunsill ta' Assoċjazzjoni, (i) il-Komunità għandha tagħti lill-kumpaniji u ċittadini Bulgari trattament mhux inqas favorevoli minn dak akkordat taħt id-dispożizzjonjiet ta' Ftehim futur GATS għal kumpaniji u ċittadini ta' membri oħra ta' dak il-Ftehim; (ii) Il-Bulgarija għandha tagħti lill-kumpaniji u ċittadini tal-Komunità trattament mhux inqas favorevoli minn dak akkordat mill-Bulgarija għal kumpaniji u ċittadini minn xi pajjiż terz. 3. L-esklużjoni tal-kumpaniji tal-Komunità u ċittadini stabbiliti fil-Bulgarija skond id-dispożizzjonjiet tal-Kapitolu II tat-Titolu IV minn għajnuna pubblika mogħtija mill-Bulgarija fiż-żoni ta' servizzi edukattivi pubbliċi, servizzi relatati mas-saħħa u soċjali u servizzi kulturali għandhom, għat-tul tal-perjodu transitorju msemmi f'Artikolu 7, jitqiesu kompatibbli mad-dispożizzjonjiet tat-Titolu IV u mar-regoli tal-kompetizzjoni msemmija fit-Titolu V. TITOLU V ĦLASIJIET, KAPITAL, KOMPETIZZJONI U DISPOŻIZZJONIJIET OĦRA EKONOMIĊI, APPROSSIMAZZJONI TAL-LIĠIJIET KAPITOLU 1 Ħlasijiet kurrenti u moviment tal-kapital Artikolu 60 Il-Partijiet jintrabtu li jawtoriżaw, f'munita konvertibbli faċilment, kull ħlasijiet fuq il-kont kurrenti tal-bilanċ tal-pagamenti sal-limitu li t-transazzjonijiet li jkunu l-bażi ta' ħlasijiet li jikkonċernaw il-moviment ta' merkanzija, servizzi, jew persuni bejn il-Partijiet li kienu ġew liberalizzatti skond dan il-Ftehim. Artikolu 61 1. Fir-rigward tat-transazzjonijiet dwar il-kont kapitali tal-bilanċ tal-pagamenti, mid-data tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, l-Istati Membri u l-Bulgarija rispettivament għandhom jassiguraw iċ-ċaqlieq ħieles tal-kapital li jirrelata ma' investimenti diretti magħmula f'kumpaniji ffurmati skond il-liġijiet tal-pajjiż li jospita u investimenti magħmula skond id-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu II tat-Titolu IV, u l-likwidazzjoni jew ripatriazzjoni ta' dawn l-investimenti u ta' kull profit li ġej minnhom. Minkejja d-dispożizzjoni ta' hawn fuq, dak il-moviment liberu, likwidazzjoni u ripatriazzjoni għandhom ikunu assikurati sa l-aħħar ta' l-ewwel stadju msemmi f'Artikolu 7 għall-investimenti kollha marbuta ma' l-istabbiliment ta' ċittadini tal-Komunità stabbiliti fil-Bulgarija bħala persuni li jaħdmu għal rashom skond il-Kapitolu II tat-Titolu IV. 2. Mingħajr pregudizzju għall-paragrafu 1, l-Istati Membri, mid-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, u l-Bulgarija mit-tmiem tal-ħames sena wara d-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, m'għandhomx jintroduċu xi restrizzjonijiet ġodda tal-kambju dwar il-moviment tal-kapital u pagamenti kurrenti konnessi magħhom bejn ir-residenti tal-Komunità u l-Bulgarija u m'għandhomx jagħmlu l-arranġamenti eżistenti aktar restrittivi. 3. Id-dispożizzjonijiet tal-paragrafi 1 u 2 m'għandhomx jipprevenu l-Bulgarija milli tapplika r-restrizzjonijiet dwar l-investiment il-barra minn ċittadini u kumpaniji tal-Bulgarija. Madankollu, il-likwidazzjoni jew ripatriazzjoni ta' l-investimenti magħmula fil-Bulgarija u ta' kull qligħ li ġej minnhom m'għandux inkun affettwat. 4. Il-Partijiet għandhom jikkonsultaw ma' xulxin bil-għan li jiffaċilitaw il-moviment tal-kapital bejn il-Komunità u l-Bulgarija bil-għan li jippromwovu l-għanijiet ta' dan il-Ftehim. Artikolu 62 1. Matul il-ħames snin wara d-data tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, il-Partijiet għandhom jieħdu miżuri li jippermettu l-ħolqien tal-kondizzjonijiet meħtieġa għall-applikazzjoni gradwali tar-regoli tal-Komunità dwar il-moviment liberu tal-kapital. 2. Sa' l-aħħar tal-ħames sena mid-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, il-Kunsill ta' Assoċjazzjoni għandu jeżamina modi li jippermettu li r-regoli tal-Komunità dwar il-moviment tal-kapital ikunu applikati fis-sħiħ. Artikolu 63 B'referenza għad-dispożizzjonijiet ta' dan il-kapitolu, u minkejja d-dispożizzjonjiet ta' Artikolu 65, sakemm tiġi introdotta l-konvertibilità sħiħa tal-munita Bulgara skond it-tifsira ta' Artikolu VIII tal-Fond Monetarju Internazzjonali (IMF), il-Bulgarija tista' f'ċirkostanzi eċċezzjonali tapplika restrizzjonijiet ta' kambju konnessi ma' l-għoti jew it-teħid ta' krediti ta' terminu qasir jew medju sal-limitu li dawk ir-restrizzjonijiet huma iimposti fuq il-Bulgarija għall-għoti ta' dawk il-krediti u li huma permessi skond l-istatut tal-Bulgarija taħt IMF. Il-Bulgarija għandha tapplika dawn ir-restrizzjonijiet b'mod mhux diskriminatorju. Dawn għandhom ikunu applikati b'dak il-mod li jikkawżaw l-inqas tfixkil possibbli għal dan il-Ftehim. Il-Bulgarija għandha tinforma lill-Kunsill ta' Assoċjazzjoni bl-introduzzjoni ta' dawk il-miżuri u kull tibdil fihom. KAPITOLU II Kompetizjoni u dispożizzjonijiet oħra ekonomiċi Artikolu 64 1. Dan li ġej huwa inkompatibbli mat-tħaddim kif imiss ta' dan il-Ftehim, sal-limitu li jista' jaffettwa l-kummerċ bejn il-Komuntá u l-Bulgarija: (i) il-patti ta' Ftehim kollha bejn l-impriżi, deċiżjonijiet minn assoċjazzjonijiet ta' impriżi u prattiċi konċernati bejn impriżi li għandhom bħala l-għan tagħhom jew li jaffettwaw il-prevenzjoni, restrizzjoni jew tgħawwiġ fil-kompetizzjoni; (ii) abbuż minn impriża waħda jew iżjed tal-posizzjoni dominanti fit-territorji tal-Komunità jew tal-Bulgarija bħala parti sħiħa jew parti sostanzjali tagħha; (iii) kull għajnuna pubblika li tgħawweġ jew li thedded li tgħawweġ il-kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti impriżi jew il-produzzjoni ta' ċerti merkanzija. 2. Kull prattiċi kontrarji għal dan l-Artikolu għandhom ikunu stmati fuq il-bażi tal-kriterji li joħorġu mill-applikazzjoni tar-regoli ta' Artikoli 85, 86, u 92 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ekonomika Ewropea. 3. Il-Kunsill ta' Assoċjazzjoni għandu, fi żmien tlett snin mid-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, jadotta r-regoli meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-paragrafi 1 u 2. 4. a) Għall-għanijiet ta' l-applikazzjoni tad-dispożizzjoni tal-paragrafu 1, il-punt (iii), il-Partijiet jirrikonoxxu li matul l-ewwel ħames snin wara d-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, kull għajnuna pubblika mogħtija mill-Bulgarija għandha tkun stmata billi jingħata kont tal-fatt li l-Bulgarija għandha tkun meqjusa bħala żona identika għal dawk iż-żoni tal-Komunità deskritti f'Artikolu 92 (3) (a) tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ekonomika Ewropea. Il-Kunsill ta' Assoċjazzjoni għandu, waqt li jagħti kont tas-sitwazzjoni ekonomika tal-Bulgarija, jiddeċiedi jekk dak il-perjodu għandux ikun imġedded b'aktar perjodi ta' ħames snin. b) Kull Parti għandha tassigura trasparenza fiż-żona ta' l-għajnuna pubblika, fost ħwejjeġ oħra billi tirrapporta kull sena lill-Parti l-oħra dwar l-ammont totali u d-distribuzzjoni ta' l-għajnuna mogħtija u billi jiprovdi, fuq talba, l-informazzjoni dwar l-iskemi ta' l-għajnuna. Fuq it-talba ta' waħda mill-Partjiet, il-Parti l-oħra għandha tipprovdi informazzjoni dwar każijiet individwali ta' għajnuna pubblika. 5. Fir-rigward ta' prodotti msemmija fil-Kapitoli II u III tat-Titolu III: - id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1 (iii) ma japplikawx, - kull prattiċi kuntrarji għall-paragrafu 1 (i) għandhom ikun stmati skond il-kriterji stabbiliti mill-Komunità fuq il-bażi ta' Artikoli 42 u 43 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ekonomika Ewropea u b'mod partikolari ta' dawk stabbiliti bir-Regolament tal-Kunsill Nru 26/1962. 6. Jekk il-Komunità jew il-Bulgarija jikkunsidraw li prattika partikolari hija inkompatibbli mat-termini tal-paragrafu 1, u: - ma tkunx adegwatament trattata taħt ir-regoli l-implimentazzjoni msemmija fil-paragrafu 3, jew - fin-nuqqas ta' dawk ir-regoli, u jekk dawk il-prattiċi jikkawżaw jew jheddu li jikkawżaw preġudizzju serju għall-interess tal-Parti l-oħra jew ta' ħsara materjali għall-industrija tagħha domestika, inkluż is-servizzi tagħha ta' l-industrija, din tista' tieħu miżuri xierqa wara konsultazzjoni fil-Kunsill ta' Assoċjazzjoni u wara 30 jum tax-xogħol wara li tkun irreferit għal dik il-konsultazzjoni. Fil-każ ta' prattiċi inkompatibbli mal-paragrafu 1 (iii) ta' dan l-Artikolu, dawk il-miżuri xierqa jistgħu, fejn japplika il-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ, ikunu adottati biss b'konformità mal-proċeduri u taħt il-kondizzjonijiet preskritti mill-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ u strumenti oħra relevanti negozjati taħt l-awspiċi tiegħu li huma applikabbli bejn il-Partijiet. 7. Minkejja kull dispożizzjoni għall-kuntrarju adottata b'konformità mal-paragrafu 3, il-Partijiet għandhom jibdlu informazzjoni billi jagħtu kont tal-limitazzjonjiet imposti millħtiġiet tas-segretezza tal-professjoni u l-kummerċ. 8. Dan l-Artikolu m'għandux japplika għall-prodotti koperti bit-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Faħam u l-Azzar li huma suġġetti għall-Protokoll 2. Artikolu 65 1. Il-Partijiet għandhom jagħmlu minn kollox biex jevitaw l-impożizzjoni ta' miżuri restrittivi inklużi il-miżuri relatati ma' l-importazzjoni għall-għanijiet tal-bilanċ tal-pagamenti. Fil-każ ta' l-introduzzjoni tagħhom, il-Parti li tkun introduċiet l-istess għandha tippreżenta lill-Parti l-oħra l-iskeda taż-żmien għat-tneħħija tagħhom. 2. Fejn Stat Membru wieħed jew iżjed jew il-Bulgarija jkollha diffikultajiet serji tal-bilanċ tal-pagamenti, jew taħt theddida imminenti ta' dan, il-Komunità jew il-Bulgarija, skond il-każ, tista', skond il-kondizzjonijiet stabbiliti taħt il-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ, tadotta miżuri restrittivi, inklużi miżuri li jirrelataw ma' l-importazzjoni, li għandhom ikunu għal żmien limitat u ma jistgħux imorru lil hinn minn dak li huwa meħtieġ biex tiġi rimedjata s-sitwazzjoni tal-bilanċ tal-pagamenti. Il-Komunità jew il-Bulgarija, skond il-każ, għandha tinforma b'dan lill-Parti l-oħra. 3. Kull miżuri restrittivi m'għandhomx japplikaw għat-trasferimenti relatati ma' l-investimenti u b'mod partikolari għar-ripatriazzjoni ta' ammonti investiti jew investiti mill-ġdid u ta' kull tip ta' dħul finanzjarju minnhom. Artikolu 66 Fir-rigward ta' impriżi pubbliċi u impriżi li għalihom kienu ngħataw drittijiet speċjali jew esklussivi, il-Kunsill ta' Assoċjazzjoni għandu jassigura li, mit-tielet sena mid-data tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, il-prinċipji tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea Ekonomika, b'mod partikolari Artikolu 90, u l-prinċipji tad-dokument li jikkonkludi tal-laqgħa ta' Bonn ta' April 1990 li ltaqa' fil-Konferenza dwar is-Sigurtà u l-Koperazzjoni fl-Ewropea (b'mod partikolari l-libertà ta' l-imprendituri għad-deċiżjoni) jinżammu. Artikolu 67 1. Il-Bulgarija għandha tkompli ttejjeb il-protezzjoni tad-drittijiet tal-propjetà intelletwali, industrijali u kummerċjali bil-għan li tipprovdi, sa l-aħħar tal-ħames sena wara d-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, għal livell ta' protezzjoni simili għal dak eżistenti fil-Komunità, inkluż mezzi komparabbli li jinfurzaw dawk drittijiet. 2. Fl-istess waqt, il-Bulgarija għandha tapplika biex tissieħeb fil-Konvenzjoni ta' Munich dwar l-Għoti ta' Patenti Ewropej tal-5 ta' Ottubru 1973. Il-Bulgarija għandha wkoll tissieħeb fil-konvenzjoni(jiet) l-oħra multilaterali dwar id-drittijiet tal-propjetà intelletwali, industrijali u kummerċjali (imsemmija fil-paragrafu 1 ta' l-Anness XVI) li għalihom l-Istati Membri huma Partijiet, jew li huma fil-fatt applikati mill-Istati Membri. Artikolu 68 1. Il-Partijiet jikkunsidraw li l-ftuħ ta' l-għoti ta' kuntratti pubbliċi fuq il-bażi tal-prinċipji ta' non-diskriminazzjoni u reċiproċità, b'mod partikolari fil-kuntest tal-GATT, li jkun għan mixtieq. 2. Il-kumpaniji tal-Bulgarija kif definiti f'Artikolu 49 għandhom jingħataw aċċess għall-proċeduri ta' l-għoti ta' kuntratti fil-Komunità skond ir-regoli tal-ksib tal-Komunità taħt trattament mhux inqas favorevoli minn dak akkordat lill-kumpaniji tal-Komunità mid-dħul fis-seħħ tal-Ftehim. Il-kumpaniji tal-Komunità kif definiti f'Artikolu 49 għandhom jingħataw aċċess għal proċeduri ta' l-għoti ta' kuntratti fil-Bulgarija taħt trattament mhux inqas favorevoli minn dak akkordat minn kumpaniji tal-Bulgarija l-aktar tard fit-tmiem tal-perjodu transitorju msemmi f'Artikolu 7. Il-kumpaniji tal-Komunità stabbiliti fil-Bulgarija taħt id-dispożizzjonjiet tal-Kapitolu II tat-Titolu IV fil-forma ta' sussidjarji kif deskritti f'Artikolu 45 u fil-forom deskritti f'Artikolu 55 għandu jkollhom mad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim aċċess għall-proċeduri ta' għoti ta' kuntratti taħt trattament mhux inqas favorevoli minn dak akkordat lill-kumpaniji tal-Bulgarija. Il-kumpanji tal-Komunità stabbiliti fil-Bulgarija fil-forma ta' fergħat u l-aġenziji kif deskritti f'Artikolu 45 għandhom jingħataw trattament bħal dan l-aktar tard sat-tmiem tal-perjodu transitorju. Il-Kunsill ta' Assoċjazzjoni għandu jeżamina perjodikament il-possibilità li l-Bulgarija tintroduċi aċċess għall-proċeduri ta' għoti ta' kuntratti fil-Bulgarija għall-kumpaniji kollha tal-Komunità qabel it-tmiem tal-perjodu transitorju. 3. Fir-rgward ta' stabbilimenti, operazzjonjiet, provvista ta' servizzi bejn il-Komunità u l-Bulgarija, kif ukoll l-impiegi u l-moviment tax-xogħol marbut mat-twettieq ta' kuntratti pubbliċi, id-dispożizzjonjiet ta' Artikoli 38 sa 59 japplikaw. KAPITOLU III Approssimazzjoni tal-liġijiet Artikolu 69 Il-Partijiet jirrikonoxxu li kondizzjoni importanti għall-integrazzjoni ekonomika tal-Bulgarija fil-Komunità hija l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni eżistenti u futura tal-Bulgarija għal dik tal-Komunità. Il-Bulgarija għandha tagħmel minn kollox biex tassigura li l-leġiżlazzjoni ssir gradwalment kompatibbli ma' dik tal-Komunità. Artikolu 70 L-approssimazzjoni tal-liġijiet għandha testendi b'mod partikolari għaż-żoni li ġejjin: liġi doganali, liġi tal-kumpanija, liġi bankarja, taxxi u żamma tal-kontijiet tal-kumpaniji, proprjetà intelletwali, protezzjoni tal-ħaddiema fuq il-post tax-xogħol, servizzi finanzjarji, regoli dwar il-kompetizjoni, protezzjoni tas-saħħa u l-ħajja tal-bnedmin, l-annimali u l-pjanti, protezzjoni tal-konsumatur, tassazzjoni indiretta, regoli tekniċi u standards, liġi nukleari u regolament, trasport u l-ambjent. Artikolu 71 Il-Komunità għandha tipprovdi lill-Bulgarija b'assistenza teknika għall-implimentazzjoni ta' dawn il-miżuri, li jistgħu jinkludu fost ħwejjeġ oħra: - skambju ta' esperti, - il-provvista ta' l-informazzjoni minn kmieni speċjalment dwar il-leġiżlazzjoni relevanti, - organizzazzjoni ta' laqgħat, - attivitajiet ta' taħriġ, - għajnuna għat-traduzzjoni tal-leġislazzjoni tal-Komunità fis-setturi relevanti. TITOLU VI KOPERAZZJONI EKONOMIKA Artikolu 72 1. Il-Komunità u l-Bulgarija għandhom jistabbilixxu koperazzjoni ekonomika immirata li tikkontribwixxi għall-iżvilupp tal-Bulgarija u l-potenzjal tat-tkabbir. Koperazzjoni bħal din għandha ssaħħaħ ir-rabtiet ekonomiċi eżistenti fuq bażi l-aktar wiesgħa possibbli, għall-benefiċċju taż-żewġ Partijiet. 2. Politika u miżuri oħra għandhom ikunu maħsuba li jġibu fis-seħħ l-iżvilupp ekonomiku u soċjali tal-Bulgarija u għandhom ikunu gwidati mill-prinċipju ta' iżvilupp sostenibbli. Din il-politika għandha tassigura li l-konsiderazzjonijiet ambjentali huma wkoll kollha inkorporati mill-bidunett u li huma marbuta mal-ħtiġiet ta' iżvilupp soċjali armonjuż. 3. Għal dan il-għan, il-koperazzjoni għandha tiffoka b'mod partikolari fuq il-politika u l-miżuri relatati ma' l-industrija inkluż l-investiment, l-agrikoltura u s-settur agro-industrijali, l-enerġija, it-trasport, it-telekommunikazzjonijiet, l-iżvilupp reġjonali u t-turiżmu. 4. Attenjoni speċjali għandha tingħata għal miżuri kapaċi li jrawwmu l-koperazzjoni bejn il-pajjiżi ta' l-Ewropea ċentrali u ta' lvant bil-għan ta' l-iżvilupp armonjuż tar-reġjun. Artikolu 73 Koperazzjoni industrijali 1. Il-koperazzjoni għandha tfittex li tippromwovi dan li ġej b'mod partikolari: - koperazzjoni industrjali bejn l-operaturi ekonomiċi taż-żewġ naħat, bil-għan partikolari tat-tisħiħ tas-settur privat, - parteċipazzjoni tal-Komunità fl-isforzi tal-Bulgarija kemm fis-settur pubbliku u dak privat biex timmodernizza u tirristruttura l-industrija tagħha, li għandha taffettwa it-transizzjoni mis-sistema ppjanata ċentralment għal ekonomija tas-suq taħt kondizzjonijiet li jasssiguraw li l-ambjent huwa protett, - ir-ristrutturazzjoni ta' setturi individwali; f'dan il-kuntest il-Kunsill ta' Assoċjazzjoni għandu jeżamina b'mod partikolari l-problemi li jaffettwaw is-settur tal-faħam u l-azzar u l-konverżjoni ta' l-industrija tad-difiża, - l-istabbiliment ta' impriżi ġodda f'żoni li joffru potenzjal għat-tkabbir, partikolarment fil-fergħat ta' l-industrija ħafifa, merkanzija tal-konsumatur u servizzi tas-suq, - trasferiment tat-teknoloġija u għarfien. 2. Inizjattivi tal-koperazzjoni industriajli għandhom jagħtu kont tal-prijoritajiet stabbiliti mill-Bulgarija. L-inizjattivi għandhom iffitxu b'mod partikolari li jistabbilixxi qafas adattat għall-impriżi, biex tittejjeb l-amministrazzjoni ta' l-għarfien u biex jippromwovu t-trasparanza fir-rigward tas-swieq u l-kondizjonjiet għall-impriżi, u li għandhom jinkludu assisstenza teknika fejn xieraq. Artikolu 74 Promozzjoni u protezzjoni ta’ l-investiment 1. Il-koperazzjoni għandha timmira li ssostni u, fejn meħtieġ, ittejjeb il-qafas legali u klima favorevoli għall-investiment privat u l-protezzjoni tiegħu, kemm domestiku kif ukoll barrani, li huwa essenzjali għar-ristrutturazzjoni ekonomika u industrijali u l-iżvilupp fil-Bulgarija. Il-koperazzjoni għandha timmira ukoll li tinkoraġġixi u tippromwovi investiment barrani u privatizzazzjoni fil-Bulgarija. 2. Il-miri partikolari tal-koperazzjoni għandhom ikunu: - il-konsultazzjoni, fejn xieraq, mill-Istati Membri u l-Bulgarija ta' patti ta' ftehim għall-promozzjoni u l-protezzjoni ta' l-investiment, - il-konklużjoni, fejn xieraq, ta' patti ta' ftehim bejn l-Istati Membri u l-Bulgarija biex tkun evitata t-tassazzjoni doppja, - biex ikunu implimentati arrangamenti adattati għat-trasferiment tal-kapital, - biex jipproċedu bid-diregulazzjoni u biex tittejjeb l-infrastruttura ekonomika, - biex tiġi skambjata informazzjoni dwar opportunitajiet ta' investiment fil-forma ta' fieri tal-kummerċ, esibizzjonijiet, ġimgħat tal-kummerċ u okkażjonijiet oħra, - għal skambju ta' informazzjoni dwar il-liġi, regolamenti u prattiċi amministrattivi fil-qasam ta' l-investiment. 3. Il-Bulgarija għandha tonora r-regoli dwar spetti relatati mal-kummerċ ta' miżuri ta' investiment (TRIMs), malli dawn ikunu ġew adottati fi ħdan il-GATT. Artikolu 75 Standards agrikoli u industrijali u l-istima tal-konformità 1. Il-Partijiet għandhom jikkoperaw bil-għan li jitnaqqsu d-differenzi fl-oqsma ta' l-istandardisation u l-proċeduri ta' l-istima tal-konformità. 2. Għal dan il-għan, il-koperazzjoni għandha tfittex: - li tippromwovi l-użu tar-regolamenti tekniċi tal-Komunità u l-istandards Ewropej u l-proċeduri ta' l-istima tal-konformità, - fejn xieraq, li jiġu konklużi patti ta' ftehim dwar għarfien komuni f'dawn l-oqsma, - li tinkoraġġixxi l-parteċipazzjoni attiva u regolari tal-Bulgarija fix-xogħol ta' l-organizzazzjonijiet speċjaliżati (CEN, Cenelec, ITSI, EOTC), - li tappoġġa l-Bulgarija fil-kejl Ewropew u programmi ta' l-ittestjar, - li tippromwovi l-iskambju ta' informazzjoni teknika u metodoloġika fil-qasam tal-kontroll tal-kwalità u l-proċess tal-produzzjoni. 3. Il-Komunità għandha tipprovdi lill-Bulgarija bl-assistenza teknika fejn xieraq. Artikolu 76 Koperazzjoni fix-xjenza u t-teknoloġija 1. Il-Partijiet għandhom jippromwovu koperazzjoni fir-riċerka u l-attivitajiet ta' l-iżvilupp teknoloġiku. Dawn għandhom jagħtu attenzjoni speċjali għal li ġej: - l-iskambju ta' informazzjoni dwar il-politka tax-xjenza u tat-teknologija ta' xulxin, - l-organizzazzjoni ta' laqgħat konġunti xjentifiċi (laqgħat u workshops), - attivitajiet konġunti R & D immirati li jinkoraġixxu l-progress xjentifiku u t-trasferiment tat-teknoloġija u l-għarfien, - attivitajiet ta' taħriġ u l-programmi ta' mobilità għar-riċerkaturi u speċjalisti miż-żewġ naħat, - l-iżvilupp ta' ambjent li jwassal għar-riċerka u l-applikazzjoni ta' teknoloġiji ġodda u protezzjoni adegwata tal-proprjetà intelletwali tar-riżultati tar-riċerka, - parteċipazzjoni tal-Bulgarija fil-programmi tal-Komunità skond il-paragrafu 3. Assistenza teknika għandha tkun provduta fejn xieraq. 2. Il-Kunsill ta' Assoċjazzjoni għandu jiddetermina l-proċeduri xierqa għall-iżvilupp ta' koperazzjoni. 3. Koperazzjoni taħt il-programm qafas tal-Komunità fil-qasam tar-riċerka u l-iżvilupp teknoloġiku għandu jkun implimentat skond arrangamenti speċifiċi li għandhom ikunu negozjati u konklużi skond il-proċeduri legali ta' kull Parti. Artikolu 77 Edukazzjoni u taħriġ 1. Il-Koperazzjoni għandha tkun immirata lejn l-iżvilupp armonjuż ta' riżorsi umani u f'li jogħla l-livell ta' l-edukazzjoni ġenerali u l-kwalifikazzjonjiet professjonali fil-Bulgarija, kemm fis-settur pubbliku kif ukoll fis-settur privat, billi jingħata kont tal-prijoritajiet tal-Bulgarija. Qafas istituzzjonali u pjanijiet ta' koperazzjoni għandhom ikunu stabbiliti (bini fuq il-Fondazzjoni tat-Taħriġ Ewropew, meta stabbilita, u l-programm Tempus). Il-Parteċipazzjoni tal-Bulgarija fi programmi oħra tal-Komunità għandha tkun wkoll kunsidrata f'dan il-kuntest. 2. Il-koperazzjoni għandha tiffoka b'mod partikolari fiż-żoni li ġejjin: - riformi ta' l-edukazzjoni u s-sistema tat-taħriġ fil-Bulgarija, - taħriġ inizzjali, taħriġ fuq il-post u taħriġ mill-ġdid, inkluż it-taħriġ tas-settur ta' l-eżekuttivi pubbliċi u privati u ħaddiema anzjani tal-gvern, partikolarment f'żoni ta' prijorità li għandhom jiġu stabbiliti, - koperazzjoni bejn l-universitajiet, koperazzjoni bejn l-universitajiet u d-ditti, u mobilità ta' l-għalliema, studenti, amministratturi u żagħżagħ, - promozzjoni tat-tagħlim fil-qasam ta' l-Istudji Ewropej fl-istituzzjonjiet xierqa, - għarfien komuni tal-perjodi ta' l-istudju u diplomi, - tagħlim tal-lingwi tal-Komunità u l-lingwa tal-Bulgarija, - taħriġ ta' tradutturi u interpreti u l-promozzjoni ta' l-użu tan-normi lingwistiċi tal-Komunità u terminoloġija. Artikolu 78 Agrikoltura u s-settur agro-industrijali 1. Il-koperazzjoni f'dan il-qasam għandu jkollha l-għan tal-modernizzazzjoni, ristrutturazzjoni u privatizzazzjoni ta' l-agrikultura u s-settur agro-industrijali fil-Bulgarija. Għandha tagħmel minn kollox b'mod partikolari biex: - jiġu żviluppati rziezet privati u kanali tad-distribuzzjoni, metodi ta' ħażna, marketing, amministrazzjoni eċċ., - l-immoderniżżar ta' l-infrastruttura rurali (trasport, provvista ta' l-ilma, telekommunikazzjoni), - ittejjeb l-ippjanar ta' l-użu ta' l-art, inkluża l-kostruzzjoni u l-ippjanar urban, - tittejjeb il-produttività u l-kwalità bl-użu ta' metodi xierqa u prodotti; tipprovdi taħriġ u sorveljanza fl-użu ta' metodi kontra it-tniġġis konness mad-dħul, - tirristruttura, tiżviluppa u timmodernizza d-ditti li jipproċċessaw u t-teknika tagħhom tal-marketing, - tippromwovi komplimentarjetà fl-agrikoltura, - tippromwovi koperazzjoni industrijali fl-agrikoltura u l-iskambju ta' għarfien, partikolarment bejn is-setturi privati fil-Komunità u l-Bulgarija, - tiżviluppa koperazzjoni dwar is-saħħa ta' l-annimali u l-pjanti, is-saħħa ta' l-ikel agrikolu (partikolarment l-ionizzazzjoni) inkluża il-leġislazzjoni u l-ispezzjoni veterinarja, veġetali u leġiżlazzjoni pitosanitarja bil-għan li sseħħ armonizzazzjoni gradwali ma' l-istandard tal-Komunità permezz ta' assisstenza għat-taħriġ u l-organizzazzjoni ta' verifiki, - tiżviluppa reġjuni ekoloġikament indaf, teknoloġiji u wċuh tar-raba, - tiżviluppa u tippromwovi koperazzjoni effettiva fuq is-sistemi ta' assikurazzjoni tal-kwalità kompattibbli mal-mudelli tal-Komunità, - tippromwovi żvilupp rurali integrat fil-Bulgarija, - l-iskambju ta' l-informazzjoni fir-rigward tal-politika u leġiżlazzjoni agrikola. 2. Għal dawn l-għanijiet, l-assistenza teknika għandha tkun provduta mill-Komunità kif xieraq. Artikolu 79 Enerġija 1. Fil-qafas tal-prinċipji ta' l-ekonomija tas-suq u l-Karta Ewropea ta' l-Enerġija, il-Partijiet għanhom jikoperaw biex jiżviluppaw l-integrazzjoni progressiva tas-swieq ta' l-enerġija fl-Ewropea. 2. Il-koperazzjoni għandha tinkludi fost l-oħrajn assistenza teknika fejn xieraq fl-oqsma li ġejjin: - formulazzjoni u ppjannar tal-politika ta' l-enerġija, inklużi l-aspetti tagħha f'terminu twil ta' żmien, - amministrazzjoni u taħriġ għas-settur ta' l-enerġija, - il-promozzjoni ta' l-iffrankar ta' l-enerġija u l-effiċjenza ta' l-enerġija, - l-iżvilupp tar-risorsi ta' l-enerġija, - it-titjib fid-distribuzzjoni, kif ukoll titjib u diversifikazzjoni tal-provvista, - l-impatt ambjentali tal-produzzjoni u l-konsum ta' l-enerġija, - is-settur ta' l-enerġija nukleari, - il-ftuħ tas-suq ta' l-enerġija għal grad ogħla, inkluż l-iffaċilitar tat-transitu ta' gass u elettriku, - is-setturi ta' l-elettriku u l-gass, inkluża l-konsiderazzjoni tal-possibbilità ta' l-interkonnessjoni tar-retikolati tal-provvista, - modernizzazzjoni ta' l-infrastrutturi ta' l-enerġija, - il-formulazzjoni ta' qafas ta' kondizzjonijiet għall-koperazzjoni bejn impriżi f'dan is-settur, - it-trasferiment ta' teknoloġija u għarfien. Artikolu 80 Sigurtà nukleari 1. L-għan tal-koperazzjoni huwa li tipprovdi għal użu aktar bla perikolu ta' l-enerġija nukleari. 2. Il-Koperazzjoni għandha prinċipalment tkopri s-suġġetti li ġejjin: - titjib fis-sigurta ta' operazzjoni ta' impjanti ta' l-enerġija nukleari tal-Bulgarija, - evoluzzjoni ta' l-attwazzjoni ta' backfitting ta' l-impjanti eżistenti ta' l-enerġija magħmmra b'reatturi VVER-440, - taħriġ imtejjeb ta' l-amministrazzjoni u persunal ieħor ta' l-istallazzjonijiet nukleari, - titjib tal-liġijiet u r-regolamenti tal-Bulgarja dwar is-sigurtà u tisħiħ ta' l-awtoritajiet ta' superviżjoni u r-riżorsi tagħhom, - sigurta nukleari, preparamenti għal emergenza nukleari u l-amministrazzjoni, - protezzjoni għar-radjazzjoni, inkluż l-immonitorjar tar-radjazzjoni ambjentali, - problemi taċ-ċiklu tal-karburanti u salvagwardja ta' materjali nukleari, - immaniġġar ta' skart radjuattiv, - dikommissjonar u żarmar ta' stallazzjonijiet nukleari, - dekontaminazzjoni. 3. Il-koperazzjoni għandha tinkludi l-iskambju ta' informazzjoni u esperjenza u l-attivitajiet R & D skond Artikolu 76. Artikolu 81 Ambjent 1. Il-Partijiet għandhom jiżviluppaw u jsaħħu l-koperazzjoni tagħhom dwar l-ambjent u s-saħħa umana, li huma jkunu ġġudikaw li għandhom ikunu prijorità. 2. Il-Koperazzjoni għandha tikkonċerna: - l-immonitorjar effettiv tal-livelli ta' tniġġis; sistemi ta' l-informazzjoni dwar l-istat ta' l-ambjent, - tikkumbatti t-tniġġis ta' l-ilma u ta' l-arja lokali, reġjonali u mal-fruntieri, - produzzjoni sostenibbli, effiċjenti u ambjentalment effettiva u l-użu ta' l-enerġija; sigurtà ta' impjanti industrijali, - l-amminstrazzjoni tar-riżorsi ta' l-ilma għall-kanali mal-fruntiera, inklużi kanali bejn il-fruntieri, b'konformità mal-prinċipji tal-liġi internazzjonali u b'mod partikolari b'konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni dwar il-protezzjoni u l-użu tal-kanali bejn il-fruntieri u xmajjar internazzjonali, - klassifikazzjoni u mmaniġġjar bla perikolu ta' kimika, - kwalità ta' l-ilma, partikolarment tal-kanali mal-fruntiera (inkluż id-Danubju u tal-Baħar l-Iswed), - il-prevenzjoni effettiva u t-tnaqqis tat-tniġġis ta' l-ilma, speċjalment tas-sorsi ta' l-ilma tax-xorb, - it-tnaqqis ta' l-iskart, riċiklar u rimi bla perikolu, l-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni ta' Basle, - l-impatt ambjentali ta' l-agrikultura; degradazzjoni tal-ħamrija, mluħa u aċidifikazzjoni, - il-protezzjoni tal-foresti u l-flora u l-fawna; restawr ta' l-istabilità ekoloġika tal-kampanja, - l-ippjanar ta' l-użu ta' l-art, inkluż il-kostruzzjoni u l-ippjanar urban, - amministrazzjoni taż-żona ta' kostali, - l-użu ta' strumenti ekonomiċi u fiskali, - tibdil globali tal-klima u l-prevenzjoni tagħha, - l-edukazzjoni u l-għarfien ta' l-ambjent, - l-implimnetazzjoni tal-programmi reġjonali internazzjonali, fost ħwejjeġ oħra tal-Basin tad-Danubju u l-Baħar l-Iswed 3. Il-koperazzjoni għandha sseħħ b'mod partikolari permezz ta': - skambju ta' informazzjoni u esperti, inkluż informazzjoni u esperti li għandhom x'jaqsmu mat-trasferiment ta' teknoloġiji ndaf, - programmi ta' taħriġ, - armonizzazzjoni tal-liġijiet (standards tal-Komunità) standards tar-regolamenti, normi u metodoloġiji, - koperazzjoni fil-livell reġjonali, possibbilment l-inklużjoni ta' l-implimentazzjoni ta' programmi konġunti f'livell internazzjonali, partikolarment fir-rigward ta' l-amministrazzjoni, il-protezzjoni u l-kwalità ta' l-ilmijiet ta' kanali mal-fruntiera; koperazzjoni fil-qafas ta' l-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent malli din tibda topera, - żvilupp ta' l-istrateġiji, partikolarment fir-rigward ta' kwistjonjiet globali u klimatiċi, - studji ta' l-impatt ambjentali, - titjib fl-amministrazzjoni ambjentali, fost ħwejjeġ oħra l-amministrazzjoni ta' l-ilma. 4. Il-Protokoll 8 jippreskrivi l-arranġamenti applikabbli għall-amministrazzjoni, protezzjoni u l-kwalità ta' l-ilma f'kanali malfruntiera. Artikolu 82 Trasport 1. Il-Partijiet għandhom jiżviluppaw u jsaħħu l-koperazzjoni tagħhom sabiex jippermettu lill-Bulgarija biex: - tirristruttura u timmodernizza t-trasport, - ittejjeb il-moviment tal-passiġieri u l-merkanzija u l-aċċess għas-suq tat-trasport bit-tneħħija ta' ostakoli amministrattivi, tekniċi u oħrajn, - tiffaċilita t-transitu tal-Komunità mill-Bulgarija fit-triq, bil-ferrovija, il-kanali interni u trasport maqgħud, - tikseb standards ta' operazzjoni komparabbli ma' dawk fil-Komunità. 2. Il-koperazzjoni għandha tinkludi dan li ġej b'mod partikolari: - programmi ekonomiċi, legali u taħriġ tekniku, - il-provvista ta' assistenza teknika u ta' konsulenza, u l-iskambju ta' informazzjoni. 3. Il-koperazzjoni għandha tinkludi dawn l-oqsma ta' prijoritajiet li ġejjin: - trasport bl-art, inkluż l-illaxkar gradwali tal-kondizzjonijiet tat-transitu, - l-amministrazzjoni ta' l-istazzjonijiet tal-ferrovija u l-ajruporti, inkluża koperazzjoni bejn l-awtoritajiet nazzjonali adattati, - l-iżvilupp tar-retikolat tat-toroq u l-modernizzazzjoni, fuq rotot prinċipali ta' interess komuni u konnessjonijiet trans-Ewropej, ta' toroq, kanali interni, ferrovija, infrastruttura ta' trasport maqgħud tal-port u l-ajruport, - l-ippjanar ta' l-użu ta' l-art inkluża l-kostruzzjoni u l-ippjanar urban, - it-titjib ta' tagħmir tekniku biex jilħaq l-istandards tal-Komunità, partikolarment fl-oqsma tat-toroq u trasport tal-ferrovija, trasport multimudell u trasbord, - it-twaqqif ta' politika konsistenti tat-trasport kompattibli ma' dik applikabbli fil-Komunità, - il-promozzjoni ta' programmi konġunti teknoloġiċi u ta' riċerka skond Artikolu 76. Artikolu 83 Servizzi tat-telekommunikazzjoni u postali 1. Il-Partijiet għandhom jespandu u jsaħħu l-koperazzjoni f'dan il-qasam, u għandhom għal dan il-għan b'mod partikolari jibdew l-azzjonijet li ġejjin: - l-iskambju ta' informazzjoni dwar il-politika ta' servizzi tat-telekommunikazzjoni u postali, - skambju tekniku u informazzjoni oħra u l-organizzar ta' laqgħat, workshops u konferenzi għall-esperti taż-żewġ naħat, - jikkonduċu taħriġ u operazzjonijiet ta' konsulenza, - iwettqu trasferimenti ta' teknoloġija u għarfien fl-elementi kollha tat-telekommunikazzjoni u servizzi postali, - iġiegħlu li korpi adattati miż-żewġ naħat iwettqu proġetti konġunti, - jippromwovu standards Ewropej, sistemi ta' ċertifikazzjoni u avviċinamenti regolatorji, - jippromwovu faċilitajiet ġodda ta' komunikazzjonijiet, servizzi u stallazzjonjiet, partikolarment dawk b' applikazzjonijiet kummerċjali. 2. Dawn l-attivitajiet għandhom jiffokaw fuq l-oqsma ta' prijoritajiet li ġejjin: - l-iżvilupp u l-applikazzjoni tal-politika settorali tas-suq fit-telekommunikazzjoni u s-servizzi postali fil-Bulgarija, ta' atti legali u regolatarji u proċeduri, - il-modernizzazzjoni tan-network tat-telekommunikazzjoni tal-Bulgarija u l-integrazzjoni tagħha f' networks Ewropej u dinjin, - il-koperazzjoni fl-istruttura ta' l-istandardisation Ewropea, - l-integrazzjoni tas-sistemi trans-Ewropej; l-aspetti legali u regolatarji tat-telekommunikazzjoni, - l-amministrazzjoni tat-telekommunikazzjoni fl-ambjent ekonomiku ġdid: l-istrutturi ta' organizzazzjoni, strateġija u ppjannar, prinċipji tax-xiri. Artikolu 84 Xogħol bankarju, assigurazzjoni u servizzi oħra finanzjarji 1. Il-Partijiet għandhom jikkoperaw bil-għan li jistabbilixu u li jiżviluppaw qafas adattat li jinkoraġġixxi s-settur bankarju, ta' assigurazzjoni u servizzi finanzjarji fil-Bulgarija. 2. Koperazzjoni għandha tiffoka fuq: - it-titjib tas-sistemi taż-żamma effiċjenti tal-kontijiet u verifika fil-Bulgarija bażata fuq l-istandards tal-Komunità Ewropea, - it-tisħiħ u ristrutturazzjoni tas-sistemi bankarji u finanzjarji, - it-titjib u l-armonizzazzjoni tas-sistema ta' sorveljanza u regolatorja bankarja u s-servizzi finanzjarji, - il-preparazzjoni ta' glossarji tat-terminoloġija, - l-iskambju ta' informazzjoni b'mod partikolari fir-rigward ta' leġiżlazzjoni proposta, - il-preparazzjoni u t-traduzzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-Komunità u tal-Bulgarija. 3. Għal dan il-għan, il-koperazzjoni għandha tinkludi il-provvista ta' l-assistenza teknika u taħriġ. Artikolu 85 Koperazzjoni tal-kontroll tal-verifiki u finanzjarju 1. Il-Partijiet għandhom jikkoperaw bil-għan li jiżviluppaw kontroll effiċjenti finanzjarju u s-sistemi ta' verifiki fl-amminstrazzjoni tal-Bulgarija li jsegwu l-metodi standard tal-Komunità u l-proċeduri. 2. Koperazzjoni għandha tiffoka fuq: - l-iskambju ta' informazzjoni relevanti dwar s-sistemi ta' verifika, - l-unifikazzjoni tad-dokumenti tal-kontijiet, - operazzjonjiet tat-taħriġ u kunsultattivi. 3. Għal dan il-għan, assistenza teknika għandha tkun provduta mill-Komunità kif xieraq. Artikolu 86 Politika monetarja Fuq it-talba ta' l-awtoritajiet tal-Bulgarija, il-Komunità għandha tipprovdi assistenza teknika maħsuba biex tappoġġa l-isforzi tal-Bulgarija lejn l-introduzzjoni tal-konvertibilità sħiħa tal-leva u l-approssimazzjoni gradwali tal-politika tagħha għal dawk tas-Sistema Monetarja Ewropea. Dan għandu jinkludi skambju informali ta' informazzjoni li tikkonċerna l-prinċipji u t-tħaddim tas-Sistema Monetarja Ewropea. Artikolu 87 Ħasil tal-flus 1. Il-Partijiet għandhom jistabbilixxu qafas għall-koperazzjoni mmirata lejn il-prevenzjoni ta' l-użu tas-sistemi finanzjarji tagħom għall-ħasil ta' qliegħ minn attivitajiet kriminali b'mod ġenerali u offiżi tad-droga b'mod partikolari. 2. Il-koperazzjoni f'dan il-qasam għandha tinkludi assistenza amministrattiva u teknika bil-għan ta' l-istabbiliment ta' standards adattati kontra l-ħasil tal-flus ekwivalenti għal dawk adottati mill-Komunità u l-fora internazzjonali f'dan il-qasam, inkluż it-Task Force għal Azzjoni Finanzjarja (FATF). Artikolu 88 Żvilupp reġjonali 1. Il-Partijiet għandhom isaħħu l-koperazzjoni bejnithom dwar l-iżvilupp reġjonali u l-ippjanar ta' l-użu ta' l-art. 2. Għal dan il-għan, il-miżuri kollha li ġejjin jistgħu jittieħdu: - l-iskambju ta' informazzjoni mill-awtortiajiet nazzjonali, reġjonali u lokali dwar il-politika ta' l-ippjanar reġjonali u ta' l-użu ta' l-art, u, fejn xieraq, l-provvista ta' assistenza lill-Bulgarija għall-formulazzjoni ta' dik il-politika, - azzjoni konġunta mill-awtoritajiet reġjonali u lokali fil-qasam ta' l-iżvilupp ekonomiku, - studju ta' avviċinament konġunt għall-iżvilupp ta' raġjuni li jinsabu fuq il-fruntiera tal-Bulgarija mal-Komunità, - skambju ta' visti għall-esplorazzjoni ta' l-opportunitajiet għall-koperazzjoni u l-assistenza. - l-iskambju ta' impjegati ċivili jew esperti, - il-provvista ta' assistenza teknika, b'emfażi speċjali fuq l-iżvilupp ta' żoni żvantaġġati, - l-istabbiliment ta' programmi għall-iskambju ta' informazzjoni u esperjenza, b'metodi inklużi laqgħat. Artikolu 89 Koperazzjoni soċjali 1. Fir-rigward tas-saħħa u s-sigurtà, il-Partijiet għandhom jiżviluppaw koperazzjoni bejnithom bil-għan li jittejjeb il-livell tal-protezzjoni tas-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema, u jittieħed bħala referenza il-livell ta' protezzjoni li jeżisti fil-Komunità. Il-koperazzjoni għandha tkun tikkomprendi dan li ġej b'mod partikolari: - il-provvista ta' l-assistenza teknika, - l-iskambju ta' esperti, - koperazzjoni bejn id-ditti, - informazzjoni u assistenza amministrattiva u assistenza oħra relevanti għal ditti u operazzjonijiet ta' taħriġ, - koperazzjoni fis-saħħa pubblika. 2. Fir-rigward l-impiegi, il-koperazzjoni bejn il-Partijiet għandha tiffoka b'mod partikolari fuq: - l-organizzazzjoni tas-suq tax-xogħol, - it-tfittix ta' impiegi u servizzi ta' pariri għall-karrieri, - l-ippjanar u l-implimentazzjoni ta' programmi ta' ristrutturar reġjonali, - l-inkoraġġiment ta' iżvilupp għal impiegi lokali. Il-koperazzjoni f'dan il-qasam għandha ssir permezz ta' azzjonjiet bħal twettieq ta' studji, provvista ta' servizzi ta' esperti u informazzjoni u taħriġ. 3. Fir-rigward tas-sigurtá soċjali, il-koperazzjoni bejn il-Partijiet għandha tfittex li tadotta s-sistema tas-sigurtà soċjali tal-Bulgarija għas-sitwazzjoni ġdida ekonomika u soċjali, primajament billi tipprovdi s-servizzi ta' esperti u informazzjoni u taħriġ. Artikolu 90 It-Turiżmu Il-Partijiet għandhom iżidu u jiżviluppaw il-koperazzjoni bejniethom, li għandha tinkludi: - l-iffaċilitar tal-kummerċ tat-turiżmu u, fejn xieraq, tnaqqas tal-formalitajiet relevanti, - assistenza lill-Bulgarija għal privatizzazzjoni tas-settur tat-turiżmu kif ukoll għat-twettieq ta' politika effiċjenti ta' l-istat u ta' kumpaniji għall-istabbiliment ta' l-aqwa mekkaniżmi amministrattivi legali u finanzjarji biex tiżviluppa aktar, - żieda tal-kurrent ta' informazzjoni permezz ta' networks internazzjonali, data bases, eċċ., - trasferiment ta' għarjien permezz ta' taħriġ, skambji, laqgħat, - studju ta' l-opportunitajiet għal operazzjonijiet konġunti (proġġetti bejn il-fruntieri, abbinament ta' rħula, eċċ.), - skambju ta' ideat u l-provvista ta' skambji adattati ta' informazzjoni dwar kwistjonijiet prinċipali ta' interess komuni li jaffettwa is-settur tat-turiżmu. Artikolu 91 Impriżi żgħar u ta’ daqs medju 1. Il-Partijiet għandhom jimmiraw li jiżviluppaw u jsaħħu l-impriżi ż-żgħar u ta' daqs medju (SMEs), b'mod partikolari fis-settur privat, u l-koperazzjoni bejn SMEs fil-Komunità u l-Bulgarija. 2. Dawn għandhom jinkoraġġixu l-iskambju ta' informazzjoni u għarfien fl-oqsma li ġejjin: - titjib, fejn xieraq, tal-kondizjonjiet legali, amministrattivi, tekniċi, tat-taxxa u finanzjarji għat-twaqqif u l-espansjoni ta' l-SMEs u għall-koperazzjoni bejn il-fruntieri, - il-provvista ta' servizzi speċjalizzati meħtieġa mill-SMEs (taħriġ ta' l-amministrazzjoni, żamma tal-kontijiet, marketing, kwalità, kontroll eċċ.) u t-tisħiħ ta' l-aġenziji li jipprovdu dawk is-servizzi, - l-istabbiliment ta' rabtiet xierqa ma' l-operaturi tal-Komunità bil-għan li jittejjeb il-kurrent ta' l-informazzjoni għal l-SMEs u l-promozzjoni ta' koperazzjoni bejn il-fruntieri (per eżempju għan-networks ta' koperazzjoni bejn in-negozji (BC-NET), Ċentri ta' informazzjoni Ewropej, konferenzi eċċ.). 3. Il-koperazzjoni għandha tinkludi l-provvista ta' assistenza teknika b'mod partikolari għall-istabbiliment ta' appoġġ adattat istituzzjonali għall-SMEs, kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll fil-livell reġjonli, fir-rigward tas-servizzi finanzjarji, taħriġ, konsultazzjoni u marketing. Artikolu 92 Settur ta’ l-informazzjoni u awdjoviżwali 1. Il-Komunità u l-Bulgarija għandhom jieħdu passi xierqa biex jistimulaw l-iskambju effettiv komuni ta' informazzjoni. Prijorità għandha tingħata għal programmi mmirati li jipprovdu lill-pubbliku ġenerali b'informazzjoni bażika dwar il-Komunità u għaqdiet professjonisti fil-Bulgarija b'informazzjoni aktar speċjalizzata, inkluż, fejn possibbli, aċċess għad-databases tal-Komunità. 2. Il-Partijiet għandhom jikkoperaw fil-promozzjoni ta' l-industrija awdioviżwali fl-Ewropa. Is-settur awdioviżwali fil-Bulgarija jista' b'mod partikolari jieħu aktar sehem f'attivitajiet imtella' mill-Komunità fil-qafas tal-programm tal-Mezzi tax-Xandir taħt proċeduri preskritti mill-korpi responsabbli għall-imaniġġar ta' kull attivitá u skond id-dispożizzjonijiet tad-Deċiżjoni tal-Kunsill tal-Komunitajiet Ewropej tal-21 ta' Diċembru 1990, li stabbiliet il-programm. Il-Komunità għandha tinkoraġġixi s-settur awdjoviżwali tal-Bulgarija biex jipparteċipa fil-programmi xierqa Eureka. Il-Partijiet għandhom jikkordinaw u, fejn xieraq, jarmonizzaw il-politika tagħhom fir-rigward ta' l-irregolar tax-xandir bejn il-fruntieri, normi tekniċi fil-qasam awdioviżwali u l-promozzjoni tat-teknoloġija awdioviżwali Ewropea. Il-koperazzjoni tista' tinkludi fost ħwejjeġ oħra l-iskambju ta' programmi, boroż ta' studju u faċilitajiet għat-taħriġ ta' ġurnalisti u professjonisti oħra tax-xandir. Artikolu 93 Protezzjoni tal-konsumattur 1. Il-Partijiet għandhom jikkoperaw bil-għan li jiksbu l-kompatibilità sħiħa bejn is-sistemi ta' protezzjoni