Ftehim Qafas bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, minn naħa waħda, u r-Repubblika tal-Korea, min-naħa l-oħra



Official Journal L 020 , 23/01/2013 P. 0002 - 0024



Ftehim Qafas bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, minn naħa waħda, u r-Repubblika tal-Korea, min-naħa l-oħra L-UNJONI EWROPEA, minn hawn ’il quddiem imsejħa "l-Unjoni", u IR-RENJU TAL-BELĠJU, IR-REPUBBLIKA TAL-BULGARIJA, IR-REPUBBLIKA ĊEKA, IR-RENJU TAD-DANIMARKA, IR-REPUBBLIKA FEDERALI TAL-ĠERMANJA, IR-REPUBBLIKA TAL-ESTONJA, L-IRLANDA, IR-REPUBBLIKA ELLENIKA, IR-RENJU TA’ SPANJA, IR-REPUBBLIKA FRANĊIŻA, IR-REPUBBLIKA TALJANA, IR-REPUBBLIKA TA’ ĊIPRU, IR-REPUBBLIKA TAL-LATVJA, IR-REPUBBLIKA TAL-LITWANJA, IL-GRAN DUKAT TAL-LUSSEMBURGU, IR-REPUBBLIKA TAL-UNGERIJA, MALTA, IR-RENJU TAL-PAJJIŻI L-BAXXI, IR-REPUBBLIKA TAL-AWSTRIJA, IR-REPUBBLIKA TAL-POLONJA, IR-REPUBBLIKA PORTUGIŻA, IR-RUMANIJA, IR-REPUBBLIKA TAS-SLOVENJA, IR-REPUBBLIKA SLOVAKKA, IR-REPUBBLIKA TAL-FINLANDJA, IR-RENJU TAL-IŻVEZJA, IR-RENJU UNIT TAL-GRAN BRITTANJA U L-IRLANDA TA’ FUQ, Partijiet Kontraenti għat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, minn hawn ’il quddiem imsejħin "l-Istati Membri", minn naħa waħda, u IR-REPUBBLIKA TAL-KOREA, min-naħa l-oħra, minn hawn ’il quddiem imsejħin flimkien "il-Partijiet", WAQT LI JQISU r-rabtiet tradizzjonali tagħhom ta’ ħbiberija u r-rabtiet storiċi, politiċi u ekonomiċi li jgħaqqduhom; WAQT LI JFAKKRU l-Ftehim Qafas għall-Kummerċ u l-Koperazzjoni bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, minn naħa waħda, u r-Repubblika tal-Korea, min-naħa l-oħra, li ġie ffirmat fil-Lussemburgu fit- 28 ta’ Ottubru 1996 u li daħal fis-seħħ fl- 1 ta’ April 2001; KONXJI mill-proċess mgħaġġel li bih l-Unjoni Ewropea qiegħda tikseb l-identità tagħha stess fil-politika barranija u fil-qasam tas-sigurtà u l-ġustizzja; KONXJI mir-rwol u r-responsabbiltà li qegħdin dejjem jikbru u li qiegħda tassumi r-Repubblika tal-Korea fil-komunità internazzjonali; WAQT LI JENFASIZZAW in-natura komprensiva tar-relazzjoni tagħhom u l-importanza ta’ sforzi kontinwi sabiex tinżamm il-koerenza globali; WAQT LI JIKKONFERMAW ix-xewqa tagħhom li jżommu u li jiżviluppaw id-djalogu politiku regolari tagħhom, li huwa bbażat fuq valuri u aspirazzjonijiet komuni; WAQT LI JESPRIMU r-rieda komuni tagħhom li jgħollu r-relazzjonijiet tagħhom għal sħubija msaħħa li tinkludi l-oqsma politiċi, ekonomiċi, soċjali u kulturali; DETERMINATI f’dan ir-rigward li jikkonsolidaw, japprofondixxu u jiddiversifikaw ir-relazzjonijiet f’oqsma ta’ interess reċiproku, fil-livelli bilaterali, reġjonali u globali u fuq il-bażi tal-ugwaljanza, ir-rispett tas-sovranità, in-nondiskriminazzjoni u l-ġid reċiproku; WAQT LI JAFFERMAW MILL-ĠDID ir-rabta qawwija tal-Partijiet mal-prinċipji demokratiċi u d-drittijiet tal-bniedem kif stabbiliti fid-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem u strumenti internazzjonali rilevanti oħrajn dwar id-drittijiet tal-bniedem, kif ukoll mal-prinċipji tal-istat tad-dritt u l-governanza tajba; WAQT LI JAFFERMAW MILL-ĠDID id-determinazzjoni tagħhom li jiġġieldu kontra reati serji ta’ tħassib internazzjonali u l-konvinzjoni tagħhom li l-prosekuzzjoni effettiva tal-iżjed reati serji ta’ tħassib internazzjonali trid tiġi żgurata billi jittieħdu miżuri fuq livell nazzjonali u billi titkabbar il-kollaborazzjoni globali; WAQT LI JQISU li t-terroriżmu huwa theddida għas-sigurtà globali u li jixtiequ jintensifikaw id-djalogu u l-koperazzjoni tagħhom fil-ġlieda kontra t-terroriżmu, skont l-istrumenti internazzjonali rilevanti, b’mod partikolari r-Riżoluzzjoni 1373 tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti, u waqt li jaffermaw mill-ġdid li r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u għall-istat tad-dritt huwa l-bażi fundamentali tal-ġlieda kontra t-terroriżmu; WAQT LI JIKKONDIVIDU l-fehma li l-proliferazzjoni tal-armi ta' qerda massiva u l-mezzi ta’ kunsinna tagħhom joħolqu theddida kbira għas-sigurtà internazzjonali, waqt li jirrikonoxxu l-impenn tal-komunità internazzjonali sabiex tiġġieled kontra proliferazzjoni bħal din kif imfisser fl-adozzjoni tal-konvenzjonijiet internazzjonali rilevanti u r-Riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti, b’mod partikolari r-Riżoluzzjoni 1540, u waqt li jixtiequ li jsaħħu d-djalogu u l-koperazzjoni tagħhom f’dan il-qasam; WAQT LI JIRRIKONOXXU l-ħtieġa għal koperazzjoni akbar fil-qasam tal-ġustizzja, il-libertà u s-sigurtà; WAQT LI JFAKKRU f’dan ir-rigward li d-dispożizzjonijiet tal-Ftehim li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tal-Parti III, it-Titolu V tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jorbtu lir-Renju Unit u lill-Irlanda bħala Partijiet Kontraenti separati, u mhux bħala parti tal-Unjoni Ewropea, sakemm l-Unjoni Ewropea (skont il-każ) tinnotifika lir-Repubblika tal-Korea li wieħed jew l-ieħor intrabat fuq dawn il-kwistjonijiet bħala parti mill-Unjoni Ewropea skont il-Protokoll dwar il-pożizzjoni tar-Renju Unit u l-Irlanda mehmuż mat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u li l-istess japplika għad-Danimarka, skont il-Protokoll rilevanti dwar il-pożizzjoni tad-Danimarka mehmuż ma’ dawk it-Trattati; WAQT LI JIRRIKONOXXU x-xewqa tagħhom li jippromwovu l-iżvilupp sostenibbli fid-dimensjonijiet ekonomiċi, soċjali u ambjentali tiegħu; WAQT LI JESPRIMU l-impenn tagħhom sabiex jiżguraw livell għoli ta’ ħarsien ambjentali u d-determinazzjoni tagħhom sabiex jikkoperaw fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima; WAQT LI JFAKKRU l-appoġġ tagħhom għal globalizzazzjoni ġusta u għall-miri ta’ impjieg sħiħ u produttiv kif ukoll xogħol diċenti għal kulħadd; WAQT LI JIRRIKONOXXU li l-flussi ta’ kummerċ u investiment żdiedu bejn il-Partijiet fuq il-bażi tas-sistema kummerċjali bbażata fuq regoli globali taħt l-awspiċi tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO); XEWQANA LI jiżguraw il-kondizzjonijiet għal u li jippromwovu ż-żieda u l-iżvilupp sostenibbli tal-kummerċ u l-investiment bejn il-Partijiet għall-vantaġġ reċiproku tagħhom, fost l-oħrajn billi jistabbilixxu żona ta’ kummerċ ħieles; WAQT LI JAQBLU dwar il-ħtieġa ta’ sforzi kollettivi sabiex jirrispondu għal kwistjonijiet globali bħat-terroriżmu, ir-reati serji ta’ tħassib internazzjonali, il-proliferazzjoni tal-armi ta' qerda massiva u l-mezzi ta’ kunsinna tagħhom, it-tibdil fil-klima, in-nuqqas ta’ sigurtà fl-użu tal-enerġija u r-riżorsi, il-faqar u l-kriżi finanzjarja; DETERMINATI li jsaħħu l-koperazzjoni f’setturi ta’ interess reċiproku, b’mod partikolari l-promozzjoni tal-prinċipji demokratiċi u r-rispett għad-drittijiet umani, it-twaqqif tal-proliferazzjoni tal-armi ta' qerda massiva; il-ġlieda kontra l-kummerċ illegali ta’ armi żgħar u armamenti ħfief; it-teħid ta’ miżuri kontra l-iżjed reati serji ta’ tħassib għall-komunità internazzjonali; il-ġlieda kontra t-terroriżmu; il-koperazzjoni f’organizzazzjonijiet reġjonali u internazzjonali; il-kummerċ u l-investiment; id-djalogu dwar il-politika ekonomika; il-koperazzjoni kummerċjali; it-tassazzjoni; id-dwana; il-politika dwar il-kompetizzjoni; is-soċjetà tal-informazzjoni; ix-xjenza u t-teknoloġija; l-enerġija; it-trasport; il-politika dwar it-trasport marittimu; il-politika dwar il-konsumatur; is-saħħa; l-impjiegi u l-affarijiet soċjali; l-ambjent u r-riżorsi naturali; it-tibdil fil-klima; l-agrikoltura, l-iżvilupp rurali u l-forestrija; il-baħar u s-sajd; l-għajnuna għall-iżvilupp; il-kultura, l-informazzjoni, il-komunikazzjoni, l-awdjoviżiv u l-medja; l-edukazzjoni; l-istat tad-dritt; il-koperazzjoni legali; il-protezzjoni tad-data personali; il-migrazzjoni; il-ġlieda kontra d-drogi illeċiti; il-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u l-korruzzjoni; il-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-iffinanzjar tat-terroriżmu; il-ġlieda kontra ċ-ċiberkriminalità; l-infurzar tal-liġi; it-turiżmu; is-soċjetà ċivili; l-amministrazzjoni pubblika; u l-istatistika; KONXJI mill-importanza li jiffaċilitaw l-involviment fil-koperazzjoni tal-individwi u l-entitajiet direttament ikkonċernati, b’mod partikolari l-operaturi ekonomiċi u l-korpi li jirrappreżentawhom; WAQT LI JIRRIKONOXXU x-xewqa li jgħollu r-rwoli u l-profili taż-żewġ Partijiet fir-reġjuni ta’ xulxin u li jippromwovu l-kuntatti interpersonali bejn il-Partijiet; FTIEHMU KIF ĠEJ: TITOLU I BAŻI U KAMP TA' APPLIKAZZJONI Artikolu 1 Bażi għall-koperazzjoni 1. Il-Partijiet jikkonfermaw ir-rabta tagħhom mal-prinċipji demokratiċi, id-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, u l-istat tad-dritt. Ir-rispett għall-prinċipji demokratiċi u d-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali kif stabbiliti fid-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem u strumenti internazzjonali rilevanti oħrajn dwar id-drittijiet tal-bniedem, li jirriflettu l-prinċipju tal-istat tad-dritt, isejjes il-linji ta’ politika interni u internazzjonali taż-żewġ Partijiet u jikkostitwixxi element essenzjali ta’ dan il-Ftehim. 2. Il-Partijiet jikkonfermaw ir-rabta tagħhom mal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti u l-appoġġ tagħhom għall-valuri kondiviżi mfissrin fiha. 3. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom għall-promozzjoni tal-iżvilupp sostenibbli fid-dimensjonijiet kollha tiegħu, it-tkabbir ekonomiku, il-kontribut biex jinkisbu l-miri ta’ żvilupp maqbula internazzjonalment, u l-koperazzjoni sabiex jiġu indirizzati sfidi ambjentali globali, b’mod partikolari t-tibdil fil-klima. 4. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid ir-rabta tagħhom mal-prinċipji ta’ governanza tajba u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni, partikolarment b'kont meħud tal-obbligi internazzjonali tagħhom. 5. Il-Partijiet jenfasizzaw ir-rabta kondiviża tagħhom lejn in-natura komprensiva tar-relazzjonijiet bilaterali u lejn iż-żamma tal-koerenza globali f’dan ir-rigward. 6. Il-Partijiet jaqblu li jgħollu r-relazzjonijiet tagħhom fi sħubija msaħħa u li jiżviluppaw oqsma ta’ koperazzjoni fil-livelli bilaterali, reġjonali u globali. 7. L-implimentazzjoni ta’ dan il-Ftehim bejn Partijiet li jikkondividu l-istess valuri u rispett għandha għalhekk tkun ibbażata fuq il-prinċipji tad-djalogu, ir-rispett reċiproku, is-sħubija ugwali, il-multilateraliżmu, il-kunsens u r-rispett għal-liġi internazzjonali. Artikolu 2 Għanijiet tal-koperazzjoni 1. Bil-ħsieb li tissaħħaħ il-koperazzjoni ta’ bejniethom, il-Partijiet jintrabtu li jintensifikaw id-djalogu politiku tagħhom u li jsaħħu aktar ir-relazzjonijiet ekonomiċi tagħhom. L-isforzi tagħhom ser ikunu partikolarment immirati biex: a) jilħqu ftehim dwar viżjoni futura għat-tisħiħ tas-sħubija tagħhom u jiżviluppaw proġetti konġunti sabiex tiġi implimentata din il-viżjoni; b) ikollhom djalogi politiċi regolari; c) jippromwovu sforzi kollettivi fil-fora u l-organizzazzjonijiet reġjonali u internazzjonali rilevanti kollha sabiex jirrispondu għal kwistjonijiet globali; d) jippromwovu l-koperazzjoni ekonomika f’oqsma ta’ interess reċiproku, fosthom il-koperazzjoni xjentifika u teknoloġika, bil-ħsieb ta' diversifikazzjoni fil-kummerċ għall-vantaġġ reċiproku tagħhom; e) jinkoraġġixxu l-koperazzjoni bejn in-negozji billi jiffaċilitaw l-investiment fuq iż-żewġ naħat u billi jippromwovu fehim reċiproku aħjar; f) isaħħu l-parteċipazzjoni rispettiva fil-programmi ta’ koperazzjoni ta’ xulxin miftuħin għall-Parti l-oħra; g) jgħollu r-rwoli u l-profili taż-żewġ Partijiet fir-reġjuni ta’ xulxin, permezz ta’ diversi mezzi inklużi skambji kulturali, l-użu tat-teknoloġija tal-informazzjoni, u l-edukazzjoni; h) jippromwovu l-kuntatti u l-fehim interpersonali. 2) jibnu fuq is-sħubija stabbilita sew u l-valuri kondiviżi tagħhom, il-Partijiet jaqblu li jiżviluppaw il-koperazzjoni u d-djalogu ta’ bejniethom fuq il-kwistjonijiet kollha ta’ interess komuni. L-isforzi tagħhom ser ikunu partikolarment immirati biex: a) isaħħu d-djalogu politiku u l-koperazzjoni, b’mod partikolari dwar id-drittijiet tal-bniedem; in-non-proliferazzjoni tal-armi ta' qerda massiva; l-armi żgħar u armamenti ħfief; l-aktar reati serji ta’ tħassib għall-komunità internazzjonali; u l-ġlieda kontra t-terroriżmu; b) isaħħu l-koperazzjoni fl-oqsma kollha ta’ interess reċiproku relatati mal-kummerċ u l-investiment u jiżguraw il-kondizzjonijiet għaż-żieda sostenibbli fil-kummerċ u l-investiment bejn il-Partijiet għall-vantaġġ reċiproku tagħhom; c) isaħħu l-koperazzjoni fil-qasam tal-koperazzjoni ekonomika, b’mod partikolari d-djalogu dwar il-politika ekonomika; il-koperazzjoni kummerċjali; it-tassazzjoni; id-dwana; il-politika dwar il-kompetizzjoni; is-soċjetà tal-informazzjoni; ix-xjenza u t-teknoloġija; l-enerġija; it-trasport; il-politika dwar it-trasport marittimu; u l-politika dwar il-konsumatur; d) isaħħu l-koperazzjoni fil-qasam tal-iżvilupp sostenibbli, b’mod partikolari s-saħħa; l-impjiegi u l-affarijiet soċjali; l-ambjent u r-riżorsi naturali; it-tibdil fil-klima; l-agrikoltura, l-iżvilupp rurali u l-forestrija; il-baħar u s-sajd; l-għajnuna għall-iżvilupp; e) isaħħu l-koperazzjoni fil-qasam tal-kultura, l-informazzjoni, il-komunikazzjoni, l-awdjoviżiv u l-medja; u l-edukazzjoni; f) isaħħu l-koperazzjoni fil-qasam tal-ġustizzja, il-libertà u s-sigurtà, b’mod partikolari l-istat tad-dritt; il-koperazzjoni legali; il-protezzjoni tad-data personali; il-migrazzjoni; il-ġlieda kontra d-drogi illeċiti; il-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u l-korruzzjoni; il-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-iffinanzjar tat-terroriżmu; il-ġlieda kontra ċ-ċiberkriminalità; u l-infurzar tal-liġi; g) isaħħu l-koperazzjoni f’oqsma oħrajn ta’ interess komuni, b’mod partikolari t-turiżmu; is-soċjetà ċivili; l-amministrazzjoni pubblika; u l-istatistika. TITOLU II DJALOGU POLITIKU U KOPERAZZJONI Artikolu 3 Djalogu politiku 1. Għandu jiġi stabbilit djalogu politiku regolari bejn ir-Repubblika tal-Korea u l-Unjoni Ewropea, li jkun ibbażat fuq valuri u aspirazzjonijiet komuni. Dan id-djalogu se jsir skont il-proċeduri li jkun sar qbil fuqhom bejn ir-Repubblika tal-Korea u l-Unjoni Ewropea. 2. Id-djalogu politiku se jfittex li: a) jenfasizza l-impenn tal-Partijiet lejn id-demokrazija u r-rispett tad-drittijiet u l-libertajiet fundamentali tal-bniedem; b) jippromwovi soluzzjonijiet paċifiċi għall-konflitti internazzjonali jew reġjonali u t-tisħiħ tan-Nazzjonijiet Uniti u organizzazzjonijiet internazzjonali oħra; c) iżid il-konsultazzjonijiet politiċi dwar kwistjonijiet ta’ sigurtà internazzjonali bħall-kontroll tal-armi u d-diżarm, in-nonproliferazzjoni ta’ armi ta' qerda massiva, u t-trasferiment internazzjonali ta’ armi konvenzjonali; d) jirrifletti fuq kwistjonijiet internazzjonali importanti ta’ interess komuni billi jżid l-iskambju ta’ informazzjoni rilevanti bejn iż-żewġ partijiet u fi ħdan fora internazzjonali; e) iżid il-konsultazzjonijiet dwar kwistjonijiet ta’ interess partikolari għall-pajjiżi tar-reġjun tal-Asja-Paċifiku u Ewropew, għall-promozzjoni tal-paċi, l-istabbiltà u l-prosperità fiż-żewġ reġjuni. 3. Id-djalogu bejn il-Partijiet se jseħħ permezz ta’ kuntatti, skambji u konsultazzjonijiet, b’mod partikolari fil-forom li ġejjin: a) laqgħat f’summits fil-livell ta’ kapijiet kull meta l-Partijiet iħossu l-ħtieġa; b) konsultazzjonijiet annwali fil-livell ministerjali kull meta jaqblu l-Partijiet; c) għoti ta’ informazzjoni dwar żviluppi barranin u domestiċi importanti fil-livell ta’ uffiċjali anzjani; d) djalogi settorjali dwar kwistjonijiet ta’ interess komuni; e) skambji ta’ delegazzjonijiet bejn il-Parlament Ewropew u l-Assemblea Nazzjonali tar-Repubblika tal-Korea. Artikolu 4 Ġlieda kontra l-proliferazzjoni ta’ Armi ta' Qerda Massiva 1. Il-Partijiet iqisu li l-proliferazzjoni ta’ armi ta' qerda massiva u l-mezzi ta’ kunsinna tagħhom, kemm lil atturi statali kif ukoll lil atturi mhux statali, tirrappreżenta waħda mill-aktar theddidiet serji għall-istabbiltà u s-sigurtà internazzjonali. 2. Għalhekk, il-Partijiet jaqblu li jikkoperaw u li jikkontribwixxu sabiex jiġġieldu kontra l-proliferazzjoni ta’ armi ta' qerda massiva u l-mezzi ta’ kunsinna tagħhom permezz tal-implimentazzjoni sħiħa tal-obbligi legali eżistenti rispettivi tagħhom relatati mad-diżarm u n-nonproliferazzjoni u strumenti rilevanti oħrajn li sar qbil fuqhom miż-żewġ Partijiet. Il-Partijiet jaqblu li din id-dispożizzjoni tikkostittwixxi element essenzjali ta' dan il-Ftehim. 3. Barra minn hekk, il-Partijiet jaqblu wkoll li jikkoperaw u jikkontribwixxu sabiex jiġġieldu kontra l-proliferazzjoni ta’ armi ta' qerda massiva u l-mezzi ta’ kunsinna tagħhom billi: a) jieħdu passi biex jiffirmaw, jirratifikaw, jew jaderixxu, kif adatt, u jimplimentaw b’mod sħiħ l-istrumenti internazzjonali rilevanti l-oħrajn kollha; b) jistabbilixxu sistema effettiva ta’ kontrolli nazzjonali fuq l-esportazzjoni sabiex timpedixxi l-proliferazzjoni ta’ armi ta' qerda massiva u ta’ prodotti u teknoloġiji relatati, fosthom kontrolli fuq l-utent finali u penali ċivili u kriminali adatti għall-ksur tal-kontrolli fuq l-esportazzjoni. 4. Il-Partijiet jaqblu li d-djalogu politiku tagħhom ser jakkumpanja u jikkonsolida dawn l-elementi. Artikolu 5 Armi żgħar u armamenti ħfief 1. Il-Partijiet jirrikonoxxu li l-manifattura, it-trasferiment u ċ-ċirkolazzjoni illegali ta’ armi żgħar u armamenti ħfief, inkluż il-munizzjoni tagħhom, u l-akkumulazzjoni eċċessiva tagħhom, il-ġestjoni ħażina, il-ħażniet mhux assigurati sewwa u l-firxa mhux ikkontrollata tagħhom, ikomplu joħolqu theddida serja għall-paċi u s-sigurtà internazzjonali. 2. Il-Partijiet jaqblu li jimplimentaw l-impenji rispettivi tagħhom sabiex jindirizzaw il-kummerċ illeċitu ta’ armi żgħar u armamenti ħfief, inkluż il-munizzjon tagħhom, fil-qafas ta’ strumenti internazzjonali fosthom il-Programm ta’ Azzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti sabiex jiġi Impedut, Miġġieled u Meqrud il-Kummerċ Illegali ta’ Armi Żgħar u Armamenti Ħfief fl-Aspetti Kollha Tiegħu (UN PoA) u l-Istrument Internazzjonali li Jippermetti lill-Istati li Jidentifikaw u Jintraċċaw, Mingħajr Dewmien u b’Mod Affidabbli, Armi Żgħar u Armamenti Ħfief Illegali (ITI) kif ukoll l-obbligi li joħorġu mir-riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti. 3. Il-Partijiet jintrabtu li jikkoperaw u li jiżguraw koperazzjoni, kumplementarjetà u sinerġija fl-isforzi tagħhom sabiex jindirizzaw il-kummerċ illeċitu ta’ armi żgħar u armamenti ħfief u tal-munizzjon, fuq livelli globali, reġjonali, subreġjonali u nazzjonali. Artikolu 6 L-aktar reati serji li huma ta’ tħassib għall-komunità internazzjonali 1. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid li l-aktar reati serji ta’ tħassib għall-komunità internazzjonali b’mod ġenerali ma jistgħux ma jiġux puniti u li l-prosekuzzjoni effettiva tagħhom trid tiġi żgurata billi jittieħdu miżuri fil-livell nazzjonali u billi tiżdied il-koperazzjoni internazzjonali, kif adatt, fosthom il-Qorti Kriminali Internazzjonali. Il-Partijiet jaqblu li jappoġġaw b’mod sħiħ l-universalità u l-integrità tal-Istatut ta’ Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali u strumenti relatati. 2. Il-Partijiet jaqblu li djalogu bejniethom fuq dawn il-kwistjonijiet ikun ta’ benefiċċju. Artikolu 7 Koperazzjoni fil-ġlieda kontra t-terroriżmu 1. Il-Partijiet, waqt li jaffermaw mill-ġdid l-importanza tal-ġlieda kontra t-terroriżmu, u b’mod konformi mal-konvenzjonijiet internazzjonali applikabbli, inkluż il-liġi umanitarja internazzjonali, dwar id-drittijiet tal-bniedem u r-refuġjati, kif ukoll il-leġislazzjoni u r-regolamenti rispettivi tagħhom, u, waqt li jikkunsidraw l-Istrateġija Globali tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Ġlieda kontra t-Terroriżmu, li hemm fir-Riżoluzzjoni tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti Nru 60/288 tat- 8 ta’ Settembru 2006, jaqblu li jikkoperaw sabiex jiġu evitati u mrażżna atti terroristiċi. 2. Il-Partijiet għandhom jagħmlu dan b’mod partikolari: a) fil-qafas tal-implimentazzjoni tar-Riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti u l-obbligi rispettivi tagħhom taħt konvenzjonijiet u strumenti internazzjonali rilevanti oħra; b) bi skambju ta’ informazzjoni dwar gruppi terroristiċi u n-netwerks ta’ appoġġ tagħhom, skont il-liġi internazzjonali u nazzjonali; c) permezz ta' skambji ta’ opinjonijiet dwar mezzi u metodi użati sabiex jiġi miġġieled it-terroriżmu, inkluż f’oqsma u taħriġ tekniku, u permezz ta' skambju ta’ esperjenzi dwar il-prevenzjoni tat-terroriżmu; d) billi jikkoperaw sabiex jissaħħaħ il-kunsens internazzjonali dwar il-ġlieda kontra t-terroriżmu li jinkludi d-definizzjoni legali ta’ atti terroristiċi, kif adatt, u b’mod partikolari l-ħidma favur ftehim dwar il-Konvenzjoni Komprensiva dwar it-Terroriżmu Internazzjonali; e) billi jaqsmu l-aħjar prattika rilevanti fil-qasam tal-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-ġlieda kontra t-terroriżmu. TITOLU III KOPERAZZJONI F’ORGANIZZAZZJONIJIET REĠJONALI U INTERNAZZJONALI Artikolu 8 Koperazzjoni f’organizzazzjonijiet reġjonali u internazzjonali Il-Partijiet jimpenjaw ruħhom li jiskambjaw opinjonijiet u jikkoperaw f’fora reġjonali u internazzjonali bħan-Nazzjonijiet Uniti, l-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO), l-Organizzazzjoni għall-Koperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD), id-WTO, il-Laqgħa Asja-Ewropa (ASEM) u l-Forum Reġjonali tal-ASEAN (ARF). TITOLU IV KOPERAZZJONI FIL-QASAM TAL-IŻVILUPP EKONOMIKU Artikolu 9 Kummerċ u investiment 1. Il-Partijiet jimpenjaw ruħhom li jikkoperaw sabiex jiżguraw il-kondizzjonijiet għal, u l-promozzjoni taż-żieda u l-iżvilupp sostenibbli tal-kummerċ u l-investiment bejniethom għall-vantaġġ reċiproku tagħhom. Il-Partijiet għandhom jinvolvu ruħhom fi djalogu u jsaħħu l-koperazzjoni fl-oqsma kollha ta’ interess reċiproku relatati mal-kummerċ u l-investiment, sabiex jiffaċilitaw il-flussi ta’ kummerċ u investiment sostenibbli, sabiex jevitaw u jneħħu l-ostakoli għall-kummerċ u l-investiment, u sabiex jippromwovu s-sistema ta’ kummerċ multilaterali. 2. Għal dan il-għan, il-Partijiet għandhom jagħtu effett lill-koperazzjoni tagħhom fil-qasam tal-kummerċ u l-investiment permezz tal-ftehim li jistabbilixxi żona ta’ kummerċ ħieles. Il-ftehim imsemmi hawn fuq għandu jikkostitwixxi ftehim speċifiku li jagħti effett lid-dispożizzjonijiet kummerċjali ta’ dan il-Ftehim, fit-termini tal-Artikolu 43. 3. Il-Partijiet għandhom iżommu lil xulxin infurmati u jiskambjaw opinjonijiet dwar l-iżvilupp ta’ kummerċ bilaterali u internazzjonali, l-investiment u linji ta’ politika u kwistjonijiet relatati. Artikolu 10 Djalogu dwar il-politika ekonomika 1. Il-Partijiet jaqblu li jsaħħu d-djalogu bejn l-awtoritajiet tagħhom u li jippromwovu l-iskambju ta’ informazzjoni u l-qsim tal-esperjenzi dwar linji ta’ politika u xejriet makroekonomiċi. 2. Il-Partijiet jaqblu li jsaħħu d-djalogu u l-koperazzjoni bil-ħsieb li jtejbu l-kontabbiltà, il-verifika, is-sistemi superviżorji u regolatorji fis-settur bankarju, l-assigurazzjoni u partijiet oħra tas-settur finanzjarju. Artikolu 11 Koperazzjoni kummerċjali 1. B'kont meħud tal-linji ta’ politika u l-objettivi ekonomiċi rispettivi tagħhom, il-Partijiet jaqblu li jippromwovu l-koperazzjoni dwar il-politika industrijali fl-oqsma kollha meqjusa adatti b'mod partikolari bil-ħsieb ta' titjib fil-kompetittività tal-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs), fost l-oħrajn billi: a) jiskambjaw informazzjoni u esperjenzi dwar il-ħolqien ta’ kondizzjonijiet ta’ qafas għall-SMEs sabiex itejbu l-kompetittività tagħhom u dwar proċeduri relatati mal-ħolqien ta’ SMEs; b) jippromwovu kuntatti bejn l-operaturi ekonomiċi, jinkoraġġixxu investimenti konġunti u jistabbilixxu impriżi konġunti u netwerks ta’ informazzjoni, b’mod partikolari permezz tal-programmi eżistenti; c) jiffaċilitaw l-aċċess għall-finanzi u l-promozzjoni kummerċjali, billi jipprovdu l-informazzjoni u jistimolaw l-innovazzjoni; d) jiffaċilitaw l-attivitajiet stabbiliti minn SMEs taż-żewġ naħat; e) jippromwovu responsabbiltà u kontabbiltà soċjali korporattiva u jinkoraġġixxu prattika kummerċjali responsabbli, inklużi l-konsum u l-produzzjoni sostenibbli. 2. Il-Partijiet għandhom jiffaċilitaw l-attivitajiet rilevanti ta’ koperazzjoni stabbiliti mis-setturi privati taż-żewġ naħat. Artikolu 12 Tassazzjoni Bil-ħsieb li jissaħħu u jiġu żviluppati l-attivitajiet ekonomiċi b'kont meħud tal-ħtieġa għall-iżvilupp ta’ qafas regolatorju adatt, il-Partijiet jirrikonoxxu u jimpenjaw ruħhom li fil-qasam tat-taxxi jimplimentaw il-prinċipji tat-trasparenza, l-iskambju ta’ informazzjoni u l-kompetizzjoni ġusta fit-taxxi. Għal dak il-għan, b’mod konformi mal-kompetenzi rispettivi tagħhom, il-Partijiet għandhom itejbu l-koperazzjoni internazzjonali fil-qasam tat-taxxa, jiffaċilitaw il-ġbir tad-dħul tat-taxxa leġittimu, u jiżviluppaw miżuri għall-implimentazzjoni effettiva tal-prinċipji msemmija hawn fuq. Artikolu 13 Dwana Il-Partijiet għandhom jikkoperaw fil-qasam doganali fuq bażi bilaterali u multilaterali. Għal dan il-għan, huma għandhom b’mod partikolari jaqsmu esperjenzi u jeżaminaw possibbiltajiet sabiex jissimplifikaw il-proċeduri, iżidu t-trasparenza u jiżviluppaw il-koperazzjoni. Huma għandhom ifittxu wkoll konverġenza tal-opinjonijiet u azzjoni konġunta f’oqfsa internazzjonali rilevanti. Artikolu 14 Politika dwar il-kompetizzjoni 1. Il-Partijiet għandhom jippromwovu kompetizzjoni ġusta fl-attivitajiet ekonomiċi billi jinfurzaw b’mod sħiħ il-liġijiet u r-regolamenti tagħhom dwar il-kompetizzjoni. 2. Sabiex jintlaħaq l-għan tal-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu u b’mod konformi mal-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u l-Gvern tar-Repubblika tal-Korea u rigward il-koperazzjoni dwar attivitajiet anti-kompetittivi, il-Partijiet għandhom ifittxu li jikkoperaw: a) fir-rikonoxximent tal-importanza tal-liġi dwar il-kompetizzjoni u l-awtoritajiet tal-kompetizzjoni u fil-ħidma sabiex jinfurzaw b’mod proattiv il-liġi bil-għan li jinħoloq ambjent għal kompetizzjoni ġusta; b) fil-qsim tal-informazzjoni u fit-tkabbir tal-koperazzjoni bejn l-awtoritajiet dwar il-kompetizzjoni. Artikolu 15 Soċjetà tal-informazzjoni 1. Billi jirrikonoxxu li t-Teknoloġiji tal-Informazzjoni u tal-Komunikazzjoni huma elementi prinċipali tal-ħajja moderna u ta’ importanza vitali għall-iżvilupp ekonomiku u soċjali, il-Partijiet jaqblu li jiskambjaw il-fehmiet tagħhom dwar il-linji ta’ politika rispettivi tagħhom f’dan il-qasam. 2. Il-koperazzjoni f’dan il-qasam għandha, fost l-oħrajn, tiffoka fuq: a) l-iskambju ta’ fehmiet dwar l-aspetti differenti tas-Soċjetà tal-Informazzjoni, b’mod partikolari l-linji ta’ politika u r-regolazzjoni dwar il-komunikazzjoni elettronika inkluż is-servizz universali, il-liċenzjar u l-awtorizzazzjonijiet ġenerali, il-ħarsien tal-privatezza u tad-data personali, u l-indipendenza u l-effiċjenza tal-awtorità regolatorja; b) l-interkonnessjoni u l-interoperabbiltà tan-netwerks u s-servizzi ta’ riċerka, inkluż f’kuntest reġjonali; c) l-istandardizzazzjoni u t-tixrid ta’ teknoloġiji ġodda tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni; d) il-promozzjoni tal-koperazzjoni dwar ir-riċerka bejn il-Partijiet fil-qasam tat-Teknoloġiji tal-Informazzjoni u l-Komunikazzjoni; e) kwistjonijiet relatati mas-sigurtà u aspetti tat-teknoloġiji tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni inkluża l-promozzjoni tas-sigurtà online, il-ġlieda kontra ċ-ċiberkriminalità u l-użu ħażin tat-teknoloġija tal-informazzjoni u l-forom kollha ta’ mezzi elettroniċi. 3. Għandha tiġi mħeġġa l-koperazzjoni bejn negozju u ieħor. Artikolu 16 Xjenza u teknoloġija Il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu, jiżviluppaw u jiffaċilitaw attivitajiet ta’ koperazzjoni fl-oqsma tax-xjenza u t-teknoloġija għal skopijiet paċifiċi, skont il-Ftehim dwar il-Koperazzjoni Xjentifika u Teknoloġika bejn il-Komunità Ewropea u l-Gvern tar-Repubblika tal-Korea. Artikolu 17 Enerġija 1. Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza tas-settur tal-enerġija għall-iżvilupp ekonomiku u soċjali u għandhom ifittxu, fl-ambitu tal-kompetenzi rispettivi tagħhom, li jtejbu l-koperazzjoni f’dan il-qasam bil-ħsieb li: a) jiddiversifikaw il-provvisti tal-enerġija sabiex isaħħu s-sigurtà fl-użu tal-enerġija u jiżviluppaw forom ġodda, sostenibbli, innovattivi u rinnovabbli ta’ enerġija, inklużi, fost l-oħrajn, il-bijokarburanti u l-bijomassa, l-enerġija mir-riħ u solari kif ukoll il-ġenerazzjoni ta’ enerġija idrika; b) jappoġġaw l-iżvilupp ta’ linji ta’ politika sabiex jagħmlu l-enerġija rinnovabbli iżjed kompetittiva; c) jiksbu użu razzjonali tal-enerġija bil-kontributi kemm ta’ min iforni kif ukoll ta’ min jagħmel id-domanda, billi jippromwovu l-effiċjenza tal-enerġija fil-produzzjoni, it-trasport, id-distribuzzjoni u l-użu finali tal-enerġija; d) jippromwovu t-trasferiment tat-teknoloġija mmirat lejn il-produzzjoni u l-użu sostenibbli tal-enerġija; e) iżidu l-bini ta’ kapaċità u jiffaċilitaw l-investiment fil-qasam tal-enerġija b'kont meħud tal-prinċipji tat-trasparenza, in-nondiskriminazzjoni u l-kompatibbiltà tas-suq; f) jippromwovu l-kompetizzjoni fis-suq tal-enerġija; g) jiskambjaw fehmiet dwar żviluppi fis-swieq globali tal-enerġija, inkluż l-impatt fuq il-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw. 2. Għal dawn il-finijiet, il-Partijiet ser jaħdmu kif meħtieġ sabiex jippromwovu, b’mod partikolari permezz tal-oqfsa reġjonali u internazzjonali eżistenti, l-attivitajiet ta’ koperazzjoni li ġejjin: a) koperazzjoni fit-tiswir tal-politika dwar l-enerġija u skambju ta’ informazzjoni rilevanti għall-politika dwar l-enerġija; b) skambju ta’ informazzjoni dwar l-istatus u x-xejriet fis-suq tal-enerġija, l-industrija u t-teknoloġija; c) twettiq ta’ studji u riċerka konġunti; d) żieda fil-kummerċ u l-investiment fis-settur tal-enerġija. Artikolu 18 Trasport 1. Il-Partijiet ser jaħdmu sabiex jikkoperaw fl-oqsma rilevanti kollha tal-politika dwar it-trasport, inkluża l-politika integrata dwar it-trasport, bil-ħsieb ta' titjib fil-moviment tal-merkanzija u l-passiġġieri, il-promozzjoni tas-sigurtà u s-sikurezza fit-trasport bil-baħar u tal-avjazzjoni, il-ħarsien tal-ambjent u ż-żieda fl-effiċjenza tas-sistemi tat-trasport tagħhom. 2. Il-koperazzjoni bejn il-Partijiet f’dan il-qasam għandha timmira li tippromwovi: a) skambji ta’ informazzjoni dwar il-linji ta’ politika u l-prattika rispettivi tagħhom dwar it-trasport, speċjalment fir-rigward tat-trasport urban, rurali, tas-sistemi tal-ilmijiet interni, tal-ajru u tal-baħar, inklużi l-loġistika u l-interkonnessjoni u l-interoperabbiltà tan-netwerks ta’ trasport multimodali, kif ukoll l-immaniġġar tat-toroq, tal-linji tal-ferrovija, tal-portijiet u tal-ajruporti; b) djalogu u azzjonijiet konġunti fil-qasam tat-trasport bl-ajru f’oqsma ta’ interess reċiproku, inkluż il-ftehim dwar ċertu aspett tas-servizzi bl-ajru u l-eżami tal-possibbiltajiet ta’ aktar żvilupp tar-relazzjonijiet, kif ukoll koperazzjoni teknika u regolatorja f’oqsma bħas-sikurezza fl-avjazzjoni, is-sigurtà, l-ambjent, l-immaniġġar tat-traffiku tal-ajru, l-applikazzjoni tal-liġi dwar il-kompetizzjoni u r-regolazzjoni ekonomika tal-industrija tat-trasport bl-ajru, bil-ħsieb tas-sostituzzjoni tal-konverġenza regolatorja u t-tneħħija tal-ostakoli għan-negozju. Fuq din il-bażi, il-Partijiet għandhom jesploraw koperazzjoni aktar komprensiva fil-qasam tal-avjazzjoni ċivili; c) koperazzjoni dwar it-tnaqqis fl-emissjonijiet ta’ gassijiet b'effett ta' serra fis-settur tat-trasport; d) koperazzjoni f’termini ta’ fora internazzjonali dwar it-trasport; e) l-implimentazzjoni ta’ standards dwar is-sigurtà, is-sikurezza, u l-prevenzjoni tat-tniġġis, speċjalment fir-rigward tat-trasport bil-baħar u l-avjazzjoni, f'konformità mal-konvenzjonijiet internazzjonali rilevanti applikabbli għaż-żewġ Partijiet, inkluża l-koperazzjoni fil-fora internazzjonali adatta mmirata sabiex jiġi żgurat infurzar aħjar tar-regolamenti internazzjonali. 3. Rigward in-navigazzjoni ċivili globali bis-satellita, il-Partijiet għandhom jikkoperaw skont il-Ftehim ta’ Koperazzjoni dwar Sistema ta’ Navigazzjoni Ċivili Globali bis-Satellita (GNSS) bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa, u r-Repubblika tal-Korea, min-naħa l-oħra. Artikolu 19 Politika dwar it-trasport marittimu 1. Il-Partijiet jimpenjaw ruħhom biex jimxu lejn il-mira ta’ aċċess bla restrizzjonijiet għas-suq u t-traffiku marittimu internazzjonali msejjes fuq kompetizzjoni ġusta fuq bażi kummerċjali, skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu. 2. Sabiex tintlaħaq il-mira tal-paragrafu 1, il-Partijiet għandhom: a) ma jintroduċux arranġamenti ta’ kondiviżjoni tal-merkanzija fi ftehimiet bilaterali futuri ma’ pajjiżi terzi dwar servizzi ta’ trasport bil-baħar, inkluż kummerċ f'tagħbija niexfa u likwida u kummerċ tal-linji tat-tbaħħir, u ma jattivawx tali arranġamenti għall-kondiviżjoni tal-merkanzija f’każ li jkunu jeżistu fi ftehimiet bilaterali preċedenti; b) joqogħdu lura milli jimplimentaw, mad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, miżuri amministrattivi u tekniċi u leġislattivi li jistgħu jkollhom l-effett li jiddiskriminaw bejn iċ-ċittadini jew il-kumpanniji tagħhom stess u dawk tal-Parti l-oħra fil-provvista ta’ servizzi fit-trasport marittimu internazzjonali; c) jagħtu trattament mhux inqas favorevoli għall-vapuri mħaddma minn ċittadini jew kumpanniji tal-Parti l-oħra, minn dak mogħti lill-vapuri tagħha stess, fir-rigward tal-aċċess għall-portijiet miftuħa għall-kummerċ internazzjonali, l-użu tal-infrastruttura u s-servizzi marittimi awżiljarji tal-portijiet, kif ukoll il-miżati u l-ħlasijiet relatati, il-faċilitajiet tad-dwana u l-assenjazzjoni ta’ rmiġġi u faċilitajiet għat-tagħbija u l-ħatt; d) jippermettu lill-kumpanniji tat-tbaħħir tal-Parti l-oħra li jkollhom il-preżenza kummerċjali tagħhom fit-territorju tagħha bl-iskop li jwettqu attivitajiet ta’ aġenzija tat-tbaħħir taħt kondizzjonijiet ta’ stabbiliment u operat mhux inqas favorevoli minn dawk mogħtija lill-kumpanniji tagħha stess jew lil sussidjarji jew fergħat ta’ kumpanniji ta’ kwalunkwe pajjiż mhux membru, liema minnhom ikun l-aħjar. 3. Għall-finijiet ta’ dan l-Artikolu, l-aċċess għas-suq marittimu internazzjonali għandu jinkludi, fost l-oħrajn, id-dritt għall-fornituri tat-trasport marittimu internazzjonali ta’ kull Parti li jorganizzaw servizzi ta’ trasport bieb bieb li jinvolvu parti mill-vjaġġ bil-baħar, u għal dan il-għan li jagħmlu kuntratti direttament ma’ fornituri lokali ta’ modi tat-trasport differenti mit-trasport marittimu fit-territorju tal-Parti l-oħra mingħajr preġudizzju għar-restrizzjonijiet applikabbli dwar in-nazzjonalità rigward il-ġarr ta’ prodotti u passiġġieri minn dawn il-modi oħra ta’ trasport. 4. Id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu għandhom japplikaw għall-kumpanniji tal-Unjoni Ewropea u għall-kumpanniji Koreani. Il-benefiċjarji tad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu għandhom ikunu wkoll kumpanniji tat-tbaħħir stabbiliti barra l-Unjoni Ewropea jew ir-Repubblika tal-Korea u kkontrollati minn ċittadini ta’ Stat Membru jew tar-Repubblika tal-Korea, jekk il-bastimenti tagħhom ikunu rreġistrati f’dak l-Istat Membru jew fir-Repubblika tal-Korea skont il-leġislazzjonijiet rispettivi tagħhom. 5. Il-ħruġ tal-operazzjonijiet fl-Unjoni Ewropea u fir-Repubblika tal-Korea, tal-attivitajiet tal-aġenziji tat-tbaħħir, għandu jiġi indirizzat minn ftehimiet speċifiċi, kif ikun adatt. 6. Il-Partijiet għandhom isegwu djalogu fil-qasam tal-politika dwar it-trasport marittimu. Artikolu 20 Politika dwar il-Konsumatur Il-Partijiet għandhom jagħmlu ħilithom sabiex jikkoperaw fil-qasam tal-politika dwar il-konsumatur sabiex jiżguraw livell għoli ta’ ħarsien tal-konsumatur. Il-Partijiet jaqblu li l-koperazzjoni f’dan il-qasam tista’ tinvolvi, safejn ikun possibbli: a) iż-żieda fil-kompatibbiltà tal-leġislazzjonijiet dwar il-konsumatur sabiex jiġu evitati l-ostakoli għall-kummerċ filwaqt li jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni għall-konsumatur; b) il-promozzjoni ta’ skambju ta’ informazzjoni dwar sistemi tal-konsumatur, fosthom il-liġijiet dwar il-konsumatur, is-sigurtà tal-prodotti għall-konsumatur, l-infurzar tal-leġislazzjoni dwar il-konsumatur, l-edukazzjoni u l-għoti tas-setgħa lill-konsumatur, u r-rimedju għall-konsumatur; c) l-inkoraġġiment tal-iżvilupp ta’ assoċjazzjonijiet tal-konsumatur indipendenti u kuntratti bejn rappreżentanti tal-konsumatur. TITOLU V KOPERAZZJONI FIL-QASAM TAL-IŻVILUPP SOSTENIBBLI Artikolu 21 Saħħa 1. Il-Partijiet jaqblu li jinkoraġġixxu l-koperazzjoni u l-iskambju ta’ informazzjoni b'mod reċiproku fl-oqsma tas-saħħa u l-ġestjoni effettiva tal-problemi tas-saħħa transkonfinali. 2. Il-Partijiet għandhom ifittxu li jippromwovu l-iskambju ta’ informazzjoni u l-koperazzjoni reċiproka, fost l-oħrajn, kif ġej: a) l-iskambju ta’ informazzjoni dwar is-sorveljanza ta’ mard infettiv, inkluża l-influwenza pandemika, u dwar it-twissija u l-kontromiżuri bikrija; b) l-iskambju ta’ informazzjoni dwar l-istrateġiji għas-saħħa u l-pjanijiet dwar is-saħħa pubblika; c) l-iskambju ta’ informazzjoni dwar linji ta’ politika għall-promozzjoni tas-saħħa, bħall-kampanji kontra t-tipjip, il-prevenzjoni tal-obeżità u l-kontroll tal-mard; d) l-iskambju ta’ informazzjoni safejn possibbli fil-qasam tas-sigurtà u l-approvazzjoni tal-farmaċewtiċi; e) l-iskambju ta’ informazzjoni safejn possibbli, kif ukoll riċerka konġunta fil-qasam tas-sikurezza fl-ikel bħalma huma l-liġijiet u r-regolamenti dwar l-ikel, l-allerti ta’ emerġenza, eċċ.; f) il-koperazzjoni f’aspetti relatati mar-R&Ż, bħat-trattament avvanzat u mediċini innovattivi orfni; g) l-iskambju ta’ informazzjoni u l-koperazzjoni dwar il-politika tas-saħħa elettronika. 3. Il-Partijiet għandhom jirsistu biex jippromwovu l-implimentazzjoni ta’ ftehimiet internazzjonali dwar is-saħħa bħalma huma r-Regolamenti Internazzjonali dwar is-Saħħa u l-Konvenzjoni Qafas dwar il-Kontroll tat-Tabakk. Artikolu 22 Impjiegi u affarijiet soċjali 1. Il-Partijiet jaqblu li jtejbu l-koperazzjoni fil-qasam tal-impjiegi u l-affarijiet soċjali, inkluż fil-kuntest tal-globalizzazzjoni u t-tibdil demografiku. Għandhom isiru sforzi sabiex jiġu promossi l-koperazzjoni u l-iskambji ta’ informazzjoni u ta’ esperjenzi rigward l-impjiegi u kwistjonijiet tax-xogħol. L-oqsma ta’ koperazzjoni jistgħu jinkludu l-koeżjoni reġjonali u soċjali, l-integrazzjoni soċjali, is-sistemi tas-sigurtà soċjali, l-iżvilupp ta’ ħiliet tul il-ħajja, is-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol, l-ugwaljanza bejn is-sessi u x-xogħol diċenti. 2. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid il-ħtieġa li jappoġġaw proċess ta’ globalizzazzjoni li jkun ta’ benefiċċju għal kulħadd u li jippromwovu l-impjieg sħiħ u produttiv u x-xogħol diċenti bħala element prinċipali tal-iżvilupp sostenibbli u t-tnaqqis tal-faqar. 3. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenji tagħhom sabiex jirrispettaw, jippromwovu u jwettqu standards rikonoxxuti fuq livell internazzjonali dwar ix-xogħol u soċjali, kif stabbilit b’mod partikolari fid-Dikjarazzjoni tal-ILO dwar id-Drittijiet u l-Prinċipji Fundamentali fuq il-Post tax-Xogħol. 4. Il-forom ta’ koperazzjoni jistgħu jinkludu, fost l-oħrajn, programmi u proġetti speċifiċi, kif sar qbil fuqhom reċiprokament, kif ukoll djalogu, koperazzjoni u inizjattivi dwar suġġetti ta’ interess komuni fuq livell bilaterali jew multilaterali. Artikolu 23 Ambjent u riżorsi naturali 1. Il-Partijiet jaqblu dwar il-ħtieġa li jikkonservaw u jamministraw b’mod sostenibbli, ir-riżorsi naturali u d-diversità bijoloġika bħala bażi għall-iżvilupp tal-ġenerazzjonijiet attwali u futuri. 2. Il-Partijiet għandhom jirsistu sabiex ikomplu, u jsaħħu l-koperazzjoni tagħhom dwar il-ħarsien tal-ambjent, inkluż f’kuntest reġjonali, b’mod speċifiku fir-rigward ta': a) it-tibdil fil-klima u l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija; b) is-sensibilizzazzjoni ambjentali; c) il-parteċipazzjoni fi u l-implimentazzjoni ta’ ftehimiet ambjentali multilaterali, inklużi l-bijodiversità, il-bijosikurezza u l-Konvenzjoni dwar il-Kummerċ Internazzjonali fl-Ispeċijiet ta' Fawna u Flora Selvaġġi fil-Periklu; d) il-promozzjoni ta’ teknoloġiji, prodotti u servizzi ambjentali, inklużi sistemi għall-immaniġġar tal-ambjent u l-ittikkettjar ambjentali; e) il-prevenzjoni tal-moviment transkonfinali illegali ta’ sustanzi perikolużi, skart perikoluż u forom oħra ta’ skart; f) l-ambjent kostali u tal-baħar, il-konservazzjoni, it-tniġġis, u l-kontroll tad-degradazzjoni; g) il-parteċipazzjoni lokali fil-ħarsien ambjentali bħala element ewlieni tal-iżvilupp sostenibbli; h) l-immaniġġar tal-ħamrija u l-art; i) l-iskambju ta’ informazzjoni, kompetenza esperta u prattika. 3. Għandu jittieħed kont tal-eżitu tas-Summit Dinji dwar l-Iżvilupp Sostenibbli u l-implimentazzjoni ta’ ftehimiet ambjentali multilaterali rilevanti, skont kif adatt. Artikolu 24 Tibdil fil-klima 1. Il-Partijiet jirrikonoxxu t-theddida globali komuni tat-tibdil fil-klima u l-ħtieġa li tittieħed azzjoni sabiex jitnaqqsu l-emissjonijiet bil-għan li jiġu stabbilizzati l-konċentrazzjonijiet ta’ gassijiet b’effett ta' serra fl-atmosfera, f’livell li jimpedixxi interferenza antropoġenika perikoluża mas-sistema tal-klima. Fil-kamp ta' applikazzjoni tal-kompetenzi rispettivi tagħhom, u mingħajr preġudizzju għad-diskussjonijiet dwar it-tibdil fil-klima f’fora oħra, bħalma hija l-Konvenzjoni Kwadru tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Bidla fil-Klima (UNFCCC), il-Partijiet għandhom iżidu l-koperazzjoni f’dan il-qasam. Tali koperazzjoni għandha tkun immirata sabiex: a) jiġi miġġieled it-tibdil fil-klima, bil-mira globali ta’ transizzjoni rapida għal soċjetajiet b’livell baxx ta’ karbonju, permezz ta’ azzjonijiet xierqa ta’ mitigazzjoni u adattament fil-livell nazzjonali; b) jiġi promoss l-użu effiċjenti tar-riżorsi, fost l-oħrajn permezz tal-użu mifrux tal-aħjar teknoloġiji disponibbli u ekonomikament vijabbli b’livell baxx ta’ karbonju u standards għall-mitigazzjoni u l-addattament; c) tiġi skambjata kompetenza esperta u informazzjoni dwar il-benefiċċji u l-arkitettura tal-iskemi ta’ negozjar; d) jittejbu l-istrumenti ta’ finanzjament mis-settur pubbliku u privat, fosthom mekkaniżmi tas-suq u sħubiji pubbliċi privati li jistgħu jappoġġaw b’mod effettiv l-azzjoni sabiex jiġi miġġieled it-tibdil fil-klima; e) ikun hemm kollaborazzjoni dwar ir-riċerka, l-iżvilupp, it-tixrid, l-użu u t-trasferiment ta’ teknoloġija b’livell baxx ta’ karbonju bil-għan li jitnaqqsu l-emissjonijiet ta’ gassijiet b’effett serra filwaqt li jinżamm it-tkabbir ekonomiku; f) tiġi skambjata esperjenza u kompetenza esperta, fejn adatt, dwar il-monitoraġġ u l-analiżi tal-effetti tal-gassijiet b’effett ta' serra u l-iżvilupp ta’ programmi ta’ mitigazzjoni u adattament; g) tiġi sostnuta, fejn adatt, l-azzjoni ta’ mitigazzjoni u adattament ta’ pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw, fosthom permezz tal-Mekkaniżmi Flessibbli tal-Protokoll ta’ Kyoto. 2. Għal dawn il-miri, il-Partijiet jaqblu li jintensifikaw id-djalogu u l-koperazzjoni fuq livell politiku, ta’ politika u dak tekniku. Artikolu 25 Agrikoltura, żvilupp rurali u forestrija Il-Partijiet jaqblu li jinkoraġġixxu l-koperazzjoni fl-agrikoltura, l-iżvilupp rurali u l-forestrija. Il-Partijiet ser jiskambjaw informazzjoni u ser jiżviluppaw koperazzjoni b’mod partikolari dwar: a) il-politika agrikola u dwar il-forestrija u l-prospetti agrikoli internazzjonali u tal-forestrija b’mod ġenerali; b) ir-reġistrazzjoni u l-protezzjoni tal-Indikazzjonijiet Ġeografiċi; c) il-produzzjoni organika; d) ir-riċerka fil-kamp tal-agrikoltura u l-forestrija; e) il-politika dwar l-iżvilupp għaż-żoni rurali u b’mod partikolari d-diversifikazzjoni u r-ristrutturar tas-setturi agrikoli; f) l-agrikoltura sostenibbli, il-forestrija u l-integrazzjoni ta’ rekwiżiti ambjentali fil-politika agrikola; g) ir-rabtiet bejn l-agrikoltura, il-forestrija u l-ambjent u l-politika dwar l-iżvilupp għaż-żoni rurali; h) il-promozzjoni ta’ attivitajiet għall-prodotti tal-ikel agrikoli; i) il-ġestjoni sostenibbli tal-foresti (SFM) sabiex tiġi evitata d-deforestazzjoni u jiġi mħeġġeġ il-ħolqien ta’ foresti ġodda, inkluża attenzjoni dovuta lill-interessi tal-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw, minn fejn joriġina l-injam. Artikolu 26 Baħar u sajd Il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu l-koperazzjoni fir-rigward tal-baħar u s-sajd, fuq livell bilaterali u multilaterali, b’mod partikolari bil-ħsieb tal-promozzjoni tal-iżvilupp u l-immaniġġjar sostenibbli u responsabbli tal-baħar u s-sajd. L-oqsma ta’ koperazzjoni jistgħu jinkludu: a) l-iskambju ta’ informazzjoni; b) l-appoġġ għal politika sostenibbli u responsabbli fit-tul dwar il-baħar u s-sajd, inkluż il-konservazzjoni u l-immaniġġjar tar-riżorsi kostali u tal-baħar; u c) il-promozzjoni tal-isforzi sabiex jiġu evitati u miġġielda l-prattika ta’ sajd illegali, mhux irrapportati u mhux ikkontrollati. Artikolu 27 Għajnuna għall-iżvilupp 1. Il-Partijiet jaqblu li jiskambjaw informazzjoni dwar il-linji ta’ politika tagħhom dwar l-għajnuna għall-iżvilupp bil-ħsieb li jiġi stabbilit djalogu regolari dwar l-objettivi ta’ dawn il-linji ta’ politika u l-programmi rispettivi tagħhom ta’ għajnuna għall-iżvilupp f’pajjiżi terzi. Huma ser jistudjaw safejn hija vijabbli koperazzjoni iżjed sostanzjali, skont il-leġislazzjonijiet rispettivi tagħhom u l-kondizzjonijiet applikabbli għall-implimentazzjoni ta’ dawn il-programmi. 2. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom lejn id-Dikjarazzjoni ta’ Pariġi tal-2005 dwar l-Effikaċja tal-Għajnuna u jaqblu li jsaħħu l-koperazzjoni bil-ħsieb li jtejbu aktar il-prestazzjoni tal-iżvilupp. TITOLU VI KOPERAZZJONI FIL-QASAM TAL-EDUKAZZJONI U L-KULTURA Artikolu 28 Koperazzjoni fil-kultura, l-informazzjoni, il-komunikazzjoni, l-awdjoviżiv u l-midja 1. Il-Partijiet jaqblu li jippromwovu l-koperazzjoni sabiex iżidu l-fehim reċiproku u l-għarfien dwar il-kulturi rispettivi tagħhom. 2. Il-Partijiet għandhom jistinkaw biex jieħdu miżuri adatti biex jippromwovu skambji kulturali u biex iwettqu inizjattivi konġunti f’dan il-qasam. 3. Il-Partijiet jaqblu li jikkoperaw mill-qrib f’fora internazzjonali rilevanti, bħall-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, Xjenza u Kultura (UNESCO), u l-ASEM, bil-għan li jsegwu objettivi komuni u jippromwovu d-diversità kulturali, waqt li jirrispettaw id-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni tal-UNESCO dwar il-Protezzjoni u l-Promozzjoni tad-Diversità tal-Espressjonijiet Kulturali. 4. Il-Partijiet għandhom jikkunsidraw mezzi kif jinkoraġġixxu l-iskambji, il-koperazzjoni u d-djalogu bejn l-istituzzjonijiet rilevanti fl-oqsma tal-awdjoviżiv u l-midja. Artikolu 29 Edukazzjoni 1. Il-Partijiet jirrikonoxxu l-kontribut kruċjali tal-edukazzjoni u t-taħriġ għall-iżvilupp ta’ riżorsi umani li jkunu kapaċi jipparteċipaw fl-ekonomija globali bbażata fuq l-għarfien; u jagħrfu li għandhom interess komuni li jikkoperaw fl-edukazzjoni u t-taħriġ. 2. B’mod konformi mal-interessi reċiproki tagħhom u l-miri tal-linji ta’ politika tagħhom dwar l-edukazzjoni, il-Partijiet jimpenjaw ruħhom li jappoġġaw flimkien attivitajiet adatti ta’ koperazzjoni fil-qasam tal-edukazzjoni, it-taħriġ u ż-żgħażagħ, b’enfasi partikolari fuq l-edukazzjoni għolja. Din il-koperazzjoni tista’ tieħu l-forma, b’mod partikolari, ta’: a) appoġġ għal proġetti konġunti ta’ koperazzjoni bejn istituzzjonijiet tal-edukazzjoni u t-taħriġ fl-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tal-Korea, bil-ħsieb tal-promozzjoni tal-iżvilupp tal-kurrikulu, programmi konġunti ta’ studju u l-mobilità tal-istudenti; b) djalogu, studji, u skambju ta’ informazzjoni u għarfien fil-qasam tal-politika dwar l-edukazzjoni; c) il-promozzjoni tal-iskambju ta’ studenti, persunal akkademiku u amministrattiv ta’ istituzzjonijiet edukattivi għolja, u ħaddiema taż-żgħażagħ, fosthom permezz tal-implimentazzjoni tal-programm Erasmus Mundus; d) koperazzjoni f’setturi edukattivi ta’ interess komuni. TITOLU VII KOPERAZZJONI FIL-QASAM TAL-ĠUSTIZZJA, IL-LIBERTÀ U S-SIGURTÀ Artikolu 30 Stat tad-dritt Fil-koperazzjoni tagħhom fil-qasam tal-ġustizzja, il-libertà u s-sigurtà, il-Partijiet għandhom jagħtu importanza partikolari lill-promozzjoni tal-istat tad-dritt, inkluża l-indipendenza tal-ġudikatura, l-aċċess għall-ġustizzja, u d-dritt għal proċess ġust. Artikolu 31 Koperazzjoni legali 1. Il-Partijiet jaqblu li jiżviluppaw koperazzjoni ġudizzjarja fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali, b’mod partikolari fir-rigward tar-ratifika u l-implimentazzjoni ta’ konvenzjonijiet multilaterali dwar il-koperazzjoni ġudizzjarja ċivili, inklużi l-Konvenzjonijiet tal-Konferenza tal-Aja dwar id-Dritt Internazzjonali Privat fil-qasam tal-koperazzjoni legali internazzjonali u l-litigazzjoni kif ukoll il-protezzjoni tat-tfal. 2. Il-Partijiet jaqblu li jiffaċilitaw u jinkoraġġixxu s-soluzzjoni arbitrali ta’ tilwimiet ċivili u kummerċjali privati, kull meta jkun possibbli, skont l-istrumenti internazzjonali applikabbli. 3. Rigward il-koperazzjoni ġudizzjarja fi kwistjonijiet kriminali, il-Partijiet ser ifittxu li jtejbu l-arranġamenti dwar l-għajnuna legali reċiproka u l-estradizzjoni. Dan għandu jinkludi, fejn adatt, l-adeżjoni ma’, u l-implimentazzjoni tal-istrumenti internazzjonali rilevanti tan-Nazzjonijiet Uniti fosthom l-Istatut ta’ Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali kif imsemmi fl-Artikolu 6 ta’ dan il-Ftehim. Artikolu 32 Protezzjoni tad-data personali 1. Il-Partijiet jaqblu li jikkoperaw sabiex itejbu l-livell ta’ protezzjoni tad-data personali għall-ogħla standards internazzjonali bħal dawk li hemm fil-Linji Gwida tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Kontroll tal-Fajls Kompjuterizzati b’Data Personali (Riżoluzzjoni 45/95 tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti tal- 14 ta’ Diċembru 1990). 2. Il-koperazzjoni dwar il-protezzjoni tad-data personali tista’ tinkludi, fost l-oħrajn, l-iskambju ta’ informazzjoni u kompetenza esperta. Artikolu 33 Migrazzjoni 1. Il-Partijiet jaqblu li jsaħħu u jintensifikaw il-koperazzjoni fl-oqsma tal-migrazzjoni illegali, il-kuntrabandu u t-traffikar ta’ persuni, kif ukoll li jinkludu t-tħassib dwar il-migrazzjoni fl-istrateġiji nazzjonali għall-iżvilupp ekonomiku u soċjali taż-żoni li minnhom joriġinaw il-migranti. 2. Fil-qafas tal-koperazzjoni sabiex tiġi evitata u kkontrollata l-immigrazzjoni illegali, il-Partijiet jaqblu li jerġgħu jdaħħlu liċ-ċittadini tagħhom li jkunu qegħdin jgħixu b’mod illegali fit-territorju tal-Parti l-oħra. Għal dan il-għan, il-Partijiet ser jipprovdu liċ-ċittadini tagħhom b'dokumenti tal-identità adatti għal tali finijiet. F’każijiet fejn iċ-ċittadinanza tkun dubjuża, il-Partijiet jaqblu li jidentifikaw iċ-ċittadini allegati tagħhom. 3. Il-Partijiet jippruvaw jikkonkludu, jekk ikun meħtieġ, ftehim li jirregola l-obbligi speċifiċi għall-ammissjoni mill-ġdid taċ-ċittadini tagħhom. Dan għandu jindirizza wkoll il-kondizzjonijiet relatati ma’ ċittadini ta’ pajjiżi oħra u tal-persuni mingħajr stat. Artikolu 34 Ġlieda kontra d-drogi illeċiti 1. B’mod konformi mal-liġijiet u r-regolamenti rispettivi tagħhom, il-Partijiet ser jimmiraw li jitnaqqas il-forniment u t-traffikar ta’, u d-domanda għad-drogi illeċiti kif ukoll l-impatt tagħhom fuq l-utenti tad-drogi u s-soċjetà b’mod ġenerali, u li tinkiseb prevenzjoni aktar effettiva kontra d-devjazzjoni tal-prekursuri kimiċi li jintużaw għall-manifattura illegali ta’ drogi narkotiċi u sustanzi psikotropiċi. Fil-koperazzjoni tagħhom, il-Partijiet għandhom jiżguraw li fl-insegwiment ta’ din il-mira għandu jittieħed approċċ komprensiv u bbilanċjat permezz ta’ regolamenti legali dwar is-suq u azzjoni u koordinazzjoni effettiva bejn l-awtoritajiet kompetenti, inklużi dawk mis-setturi tas-saħħa, tal-edukazzjoni, soċjali, tal-infurzar tal-liġi u tal-ġustizzja. 2. Il-Partijiet għandhom jaqblu dwar il-mezzi ta’ koperazzjoni sabiex jinkisbu dawn l-objettivi. L-azzjonijiet għandhom ikunu bbażati fuq prinċipji maqbula b’mod komuni skont il-konvenzjonijiet internazzjonali rilevanti, id-Dikjarazzjoni Politika u d-Dikjarazzjoni Speċjali dwar il-prinċipji ta’ gwida rigward it-tnaqqis fid-domanda għad-drogi, li ġew approvati mis-Sessjoni Speċjali dwar id-Drogi tal-Għoxrin Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti f’Ġunju 1998. Artikolu 35 Ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u l-korruzzjoni Il-Partijiet jaqblu li jikkoperaw dwar, u jikkontribwixxu għall-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata, ekonomika u finanzjarja u l-korruzzjoni, l-iffalsifikar u t-transazzjonijiet illegali, billi jikkonformaw b’mod sħiħ mal-obbligi internazzjonali reċiproki tagħhom attwali f’dan il-qasam, inkluża l-koperazzjoni effettiva fl-irkupru ta’ assi jew fondi li ġejjin minn atti ta’ korruzzjoni. Il-Partijiet ser jippromwovu l-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Kriminalità Organizzata Transnazzjonali u l-Protokolli li jissuplimentawha u l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti kontra l-Korruzzjoni. Artikolu 36 Ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u finanzjament tat-terroriżmu 1. Il-Partijiet jaqblu dwar il-ħtieġa li jaħdmu flimkien u li jikkoperaw sabiex jiġi evitat l-użu tas-sistemi finanzjarji tagħhom biex isir ħasil tal-qligħ mill-attivitajiet kriminali kollha inkluż it-traffikar tad-drogi u l-korruzzjoni u għall-finanzjament tat-terroriżmu. Din il-koperazzjoni testendi għall-irkupru ta’ assi jew fondi li ġejjin mill-qligħ mir-reati. 2. Il-Partijiet jistgħu jiskambjaw informazzjoni rilevanti fil-qafas tal-leġislazzjonijiet rispettivi u japplikaw standards adatti sabiex jikkumbattu l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu, li jkunu ekwivalenti għal dawk adottati minn korpi internazzjonali rilevanti attivi f’dan il-qasam, bħat-Task Force ta’ Azzjoni Finanzjarja dwar il-ħasil tal-flus (FATF). Artikolu 37 Ġlieda kontra ċ-ċiberkriminalità 1. Il-Partijiet għandhom isaħħu l-koperazzjoni biex jimpedixxu u jiġġieldu kontra r-reati ta’ teknoloġija għolja, ċibernetiċi u elettroniċi u t-tqassim ta’ kontenut terroristiku permezz tal-Internet billi jiskambjaw informazzjoni u esperjenzi prattiċi f’konformità mal-leġislazzjoni nazzjonali tagħhom fil-limiti tar-responsabbiltà tagħhom. 2. Il-Partijiet għandhom jiskambjaw informazzjoni fl-oqsma tal-edukazzjoni u t-taħriġ tal-investigaturi taċ-ċiberkriminalità, l-investigazzjoni taċ-ċiberkriminalità, u x-xjenza forensika diġitali. Artikolu 38 Koperazzjoni dwar l-infurzar tal-liġi Il-Partijiet jaqblu li jikkoperaw bejn l-awtoritajiet, l-aġenziji u s-servizzi tal-infurzar tal-liġi u li jikkontribwixxu sabiex ifixklu u jżarmaw theddidiet ta’ kriminalità transnazzjonali komuni għall-Partijiet. Il-koperazzjoni bejn l-awtoritajiet, l-aġenziji u s-servizzi tal-infurzar tal-liġi tista’ tieħu l-forma ta’ assistenza reċiproka fl-investigazzjonijiet, kondiviżjoni ta’ metodi investigattivi, edukazzjoni u taħriġ konġunti għall-persunal tal-infurzar tal-liġi u kwalunkwe tip ieħor ta’ attivitajiet u għajnuna konġunti kif jista’ jsir qbil fuqu b’mod reċiproku mill-Partijiet. TITOLU VIII KOPERAZZJONI F’OQSMA OĦRA Artikolu 39 Turiżmu Il-Partijiet jaqblu li jistabbilixxu koperazzjoni fil-qasam tat-turiżmu, bil-ħsieb ta' żieda fil-fehim reċiproku aħjar u l-promozzjoni ta' żvilupp ibbilanċjat u sostenibbli tat-turiżmu. Din il-koperazzjoni tista’ tieħu l-forma b’mod partikolari ta’: a) l-iskambju ta’ informazzjoni dwar kwistjonijiet ta’ interess komuni li jirrigwardaw it-turiżmu; b) l-organizzazzjoni ta’ avvenimenti dwar it-turiżmu; c) l-iskambji dwar it-turiżmu; d) il-koperazzjoni fil-preservazzjoni u l-immaniġġar tal-wirt kulturali; e) il-koperazzjoni fl-immaniġġar tat-turiżmu. Artikolu 40 Is-Soċjetà Ċivili Il-Partijiet jirrikonoxxu r-rwol u l-kontribut potenzjali tas-soċjetà ċivili organizzata fil-proċess ta’ djalogu u koperazzjoni taħt dan il-Ftehim u jaqblu li jippromwovu djalogu effettiv mas-soċjetà ċivili organizzata u l-parteċipazzjoni effettiva tagħha. Artikolu 41 Amministrazzjoni pubblika Il-Partijiet jaqblu li jikkoperaw billi jiskambjaw esperjenzi u l-aħjar prattika, jibnu fuq l-isforzi eżistenti, fir-rigward tal-modernizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika f’oqsma bħal: a) it-titjib fl-effiċjenza organizzattiva; b) iż-żieda fl-effiċjenza tal-istituzzjonijiet fil-prestazzjoni tas-servizzi; c) l-iżgurar ta’ amministrazzjoni trasparenti tar-riżorsi pubbliċi u l-kontabbiltà; d) it-titjib tal-qafas legali u istituzzjonali; e) it-tfassil u l-implimentazzjoni tal-politika. Artikolu 42 Statistika 1. Il-Partijiet għandhom jiżviluppaw u jsaħħu l-koperazzjoni ta’ bejniethom dwar kwistjonijiet ta’ statistika, u b’hekk jikkontribwixxu għall-mira fuq perijodu fit-tul li jipprovdu fil-ħin, data statistika komparabbli u affidabbli fuq livell internazzjonali. Huwa mistenni li sistemi statistiċi sostenibbli, effiċjenti u professjonalment indipendenti għandhom jipproduċu informazzjoni rilevanti għaċ-ċittadini tal-Partijiet, għan-negozji u għal dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet tal-Partijiet, u b’hekk jippermettulhom li jieħdu deċiżjonijiet infurmati. Il-Partijiet għandhom, fost l-oħrajn, jiskambjaw informazzjoni u kompetenza esperta u jiżviluppaw koperazzjoni b'kont meħud tal-esperjenza diġà akkumulata. Il-koperazzjoni għandha tkun immirata lejn: a) l-armonizzazzjoni progressiva bejn is-sistemi statistiċi taż-żewġ Partijiet; b) l-irfinar tal-iskambju ta’ data bejn il-Partijiet b'kont meħud tal-applikazzjoni tal-metodoloġiji internazzjonali rilevanti; c) it-titjib fil-kapaċità professjonali tal-persunal statistiku sabiex tippermettilhom li japplikaw l-istandards statistiċi rilevanti; d) il-promozzjoni tal-iskambju ta’ esperjenza bejn il-Partijiet dwar l-iżvilupp tal-għarfien statistiku. 2. Il-forom ta’ koperazzjoni jistgħu jinkludu, fost l-oħrajn, programmi u proġetti speċifiċi, kif sar qbil fuqhom reċiprokament, kif ukoll djalogu, koperazzjoni u inizjattivi dwar suġġetti ta’ interess komuni fuq livell bilaterali jew multilaterali. TITTOLU IX QAFAS ISTITUZZJONALI Artikolu 43 Ftehimiet oħra 1. Il-Ftehim Qafas dwar il-Kummerċ u l-Koperazzjoni bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, minn naħa waħda, u r-Repubblika tal-Korea, min-naħa l-oħra, li ġie ffirmat fil-Lussemburgu fit- 28 ta’ Ottubru 1996 u li daħal fis-seħħ fl- 1 ta’ April 2001 b’dan qed jiġi revokat. 2. Dan il-Ftehim jaġġorna u jieħu post il-Ftehim imsemmi hawn fuq. Ir-referenzi għall-Ftehim imsemmi hawn fuq fil-ftehimiet kollha bejn il-Partijiet għandhom jinftiehmu li jirreferu għal dan il-Ftehim. 3. Il-Partijiet jistgħu jikkumplementaw dan il-Ftehim billi jikkonkludu ftehimiet speċifiċi fi kwalunkwe qasam ta’ koperazzjoni li jaqa’ fil-kamp ta' applikazzjoni tiegħu. Tali ftehimiet speċifiċi għandhom ikunu parti integrali mir-relazzjonijiet bilaterali globali regolati minn dan il-Ftehim u għandhom jiffurmaw parti minn qafas istituzzjonali komuni. 4. Ftehimiet eżistenti relatati ma’ oqsma speċifiċi ta’ koperazzjoni li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni ta’ dan il-Ftehim għandhom jitqiesu wkoll parti mir-relazzjonijiet bilaterali globali kif regolati minn dan il-Ftehim u li jiffurmaw parti minn qafas istituzzjonali komuni. Artikolu 44 Kumitat Konġunt 1. Il-Partijiet għandhom jistabbilixxu taħt dan il-Ftehim, Kumitat Konġunt, magħmul minn rappreżentanti tal-membri tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u rappreżentanti tal-Kummissjoni Ewropea, minn naħa waħda, u rappreżentanti tar-Repubblika tal-Korea, min-naħa l-oħra. 2. Il-konsultazzjonijiet għandhom isiru fil-Kumitat Konġunt sabiex jiffaċilitaw l-implimentazzjoni u biex javvanzaw l-għanijiet ġenerali ta’ dan il-Ftehim kif ukoll biex iżommu l-koerenza ġenerali fir-relazzjonijiet u biex jiżguraw il-funzjonament tajjeb ta’ kwalunkwe ftehim ieħor bejn il-Partijiet. 3. Il-Kumitat Konġunt għandu: a) jiżgura li dan il-Ftehim jaħdem sewwa; b) jissorvelja l-iżvilupp tar-relazzjoni komprensiva bejn il-Partijiet; c) jitlob, skont il-bżonn, informazzjoni minn kumitati jew korpi oħrajn stabbiliti taħt ftehimiet oħrajn li jaqgħu fil-qafas istituzzjonali komuni u jikkunsidra kwalunkwe rapport ippreżentat lilu; d) jiskambja opinjonijiet u jagħmel suġġerimenti dwar kwalunkwe kwistjoni ta’ interess komuni, inklużi azzjonijiet futuri u r-riżorsi disponibbli sabiex jitwettqu; e) jistabbilixxi prijoritajiet fir-rigward tal-għanijiet ta’ dan il-Ftehim; f) ifittex metodi adatti biex jiġu evitati l-problemi li jistgħu jinħolqu fl-oqsma koperti minn dan il-Ftehim; g) isolvi kwalunkwe differenza li tinqala’ fl-applikazzjoni jew l-interpretazzjoni ta’ dan il-Ftehim permezz ta’ kunsens skont l-Artikolu 45(3); h) jeżamina l-informazzjoni kollha ppreżentata minn Parti rigward in-nuqqas ta’ twettiq tal-obbligi u jagħmel konsultazzjonijiet mal-Parti l-oħra sabiex ifittex soluzzjoni aċċettabbli għaż-żewġ Partijiet skont l-Artikolu 45(3). 4. Il-Kumitat Konġunt normalment għandu jiltaqa’ darba fis-sena fi Brussell u f’Seoul b’mod li jalterna. Għandhom isiru laqgħat speċjali tal-Kumitat meta jintalbu minn xi waħda mill-Partijiet. Il-Kumitat Konġunt għandu jitmexxa b’mod alternat minn kull waħda mill-Partijiet. Normalment għandu jiltaqa’ fil-livell ta’ uffiċjali anzjani. Artikolu 45 Modalitajiet għall-implimentazzjoni 1. Il-Partijiet għandhom jieħdu kwalunkwe miżura ġenerali jew speċifika li tkun meħtieġa sabiex iwettqu l-obbligi tagħhom skont dan il-Ftehim u għandhom jiżguraw li huma jikkonformaw mal-għanijiet stipulati f’dan il-Ftehim. 2. L-implimentazzjoni hija koperta b’kunsens u djalogu. Jekk, madankollu, ikun hemm diverġenza ta’ fehmiet fl-applikazzjoni jew l-interpretazzjoni ta’ dan il-Ftehim, kull Parti għandha tirreferi għall-Kumitat Konġunt. 3. Jekk xi waħda mill-Partijiet tqis li l-Parti l-oħra ma ssodisfatx l-obbligi tagħha taħt dan il-Ftehim, hija tista’ tieħu miżuri adatti skont il-liġi internazzjonali. Qabel ma tagħmel dan, ħlief f’każijiet ta’ urġenza speċjali, il-Parti għandha tippreżenta l-informazzjoni kollha meħtieġa lill-Kumitat Konġunt għal eżami komprensiv tas-sitwazzjoni. Il-Partijiet għandhom jagħmlu konsultazzjonijiet fil-Kumitat Konġunt u, jekk jaqblu ż-żewġ Partijiet, dawn il-konsultazzjonijiet jistgħu jiġu ffaċilitati minn medjatur maħtur minn Kumitat Konġunt. 4. F’każijiet ta’ urġenza speċjali, il-miżura għandha tiġi nnotifikata immedjatament lill-Parti l-oħra. Fuq talba tal-Parti l-oħra, il-konsultazzjonijiet għandhom jinżammu għal perijodu sa għoxrin (20) ġurnata. Wara dan il-perijodu, għandha tapplika din il-miżura. F’dan il-każ, il-Parti l-oħra tista’ titlob arbitraġġ skont l-Artikolu 46 bil-ħsieb li teżamina kwalunkwe aspett ta’, jew il-bażi għall-miżura. Artikolu 46 Proċedura ta' arbitraġġ 1. It-tribunal tal-arbitraġġ għandu jkun iffurmat minn tliet (3) arbitri. Kull Parti għandha taħtar arbitru wieħed u l-Kumitat Konġunt għandu jaħtar it-tielet arbitru fi żmien erbatax (14)-il jum, kif adatt, fuq talba ta’ kwalunkwe Parti għall-arbitraġġ. Il-ħatra ta’ arbitru minn Parti għandha tiġi nnotifikata immedjatament lill-Parti l-oħra bil-miktub permezz ta’ kanali diplomatiċi. Id-deċiżjoni tal-arbitri għandha tittieħed b’maġġoranza tal-voti. L-arbitri għandhom jaħdmu biex jilħqu deċiżjoni malajr kemm jista’ jkun u fi kwalunkwe każ mhux aktar tard minn tliet (3) xhur mid-data tal-ħatra tal-arbitri. Il-Kumitat Konġunt għandu jiftiehem il-proċeduri fid-dettall għat-twettiq malajr tal-arbitraġġ. 2. Kull Parti fit-tilwima trid tieħu l-passi meħtieġa biex timplimenta d-deċiżjoni tal-arbitri. L-arbitri għandhom, meta mitluba, joħorġu rakkomandazzjonijiet dwar kif għandha tiġi implimentata d-deċiżjoni tagħhom bil-ħsieb tar-restawr tal-bilanċ tad-drittijiet u l-obbligi taħt dan il-Ftehim. TITOLU X DISPOŻIZZJONIJIET FINALI Artikolu 47 Definizzjoni Għall-finijiet ta’ dan il-Ftehim, it-terminu "il-Partijiet" ifisser l-Unjoni Ewropea jew l-Istati Membri tagħha, jew l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, skont il-kompetenzi rispettivi tagħhom, minn naħa waħda, u r-Repubblika tal-Korea, min-naħa l-oħra. Artikolu 48 Sigurtà nazzjonali u żvelar ta' informazzjoni Xejn f’dan il-Ftehim m’għandu jiġi interpretat li jitlob lil xi Parti li tipprovdi xi informazzjoni, li l-iżvelar tagħha, hija tqis li jmur kontra l-interessi tas-sigurtà essenzjali tagħha. Artikolu 49 Dħul fis-seħħ, terminu u terminazzjoni 1. Dan il-Ftehim għandu jidħol fis-seħħ fl-ewwel jum tax-xahar wara d-data li fiha l-Partijiet ikunu nnotifikaw lil xulxin dwar l-ikkompletar tal-proċeduri legali meħtieġa għal dan il-għan. 2. Minkejja l-paragrafu 1, dan il-Ftehim għandu jiġi applikat b’mod provviżorju sakemm jidħol fis-seħħ. L-applikazzjoni provviżorja tibda fl-ewwel jum tal-ewwel xahar wara d-data li fiha l-Partijiet ikunu nnotifikaw lil xulxin bl-ikkompletar tal-proċeduri meħtieġa. 3. Dan il-Ftehim għandu jkun validu b’mod indefinit. Kwalunkwe Parti tista’ tinnotifika lill-Parti l-oħra bil-miktub dwar l-intenzjoni tagħha li tiddenunzja dan il-Ftehim. Id-denunzja għandha tidħol fis-seħħ sitt xhur wara n-notifika. Artikolu 50 Notifiki In-notifiki magħmula skont l-Artikolu 49 għandhom isiru lis-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u lill-Ministeru għall-Affarijiet Barranin u l-Kummerċ tar-Repubblika tal-Korea, rispettivament. Artikolu 51 Dikjarazzjonijiet u Annessi Id-Dikjarazzjonijiet u l-Annessi għal dan il-Ftehim għandhom jiffurmaw parti integrali minn dan il-Ftehim. Artikolu 52 Applikazzjoni territorjali Dan il-Ftehim għandu japplika, minn naħa waħda, għat-territorji li fihom jiġi applikat it-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u bil-kondizzjonijiet stipulati f’dak it-Trattat, u min-naħa l-oħra, għat-territorju tar-Repubblika tal-Korea. Artikolu 53 Testi awtentiċi Dan il-Ftehim huwa mfassal duplikatament bil-lingwa Bulgara, Ċeka, Daniża, Estonjana, Finlandiża, Franċiża, Ġermaniża, Griega, Ingliża, Latvjana, Litwana, Maltija, Olandiża, Pollakka, Portugiża, Rumena, Slovakka, Slovena, Spanjola, Svediża, Taljana, Ungeriża u Koreana, b’kull test ugwalment awtentiku. Съставено в Брюксел на десети май две хиляди и десета година. Hecho en Bruselas, el diez de mayo de dos mil diez. V Bruselu dne desátého května dva tisíce deset Udfærdiget i Bruxelles den tiende maj to tusind og ti. Geschehen zu Brüssel am zehnten Mai zweitausendzehn. Kahe tuhande kümnenda aasta maikuu kümnendal päeval Brüsselis. Έγινε στις Βρυξέλλες, στις δέκα Μαΐου δύο χιλιάδες δέκα. Done at Brussels on the tenth day of May in the year two thousand and ten. Fait à Bruxelles, le dix mai deux mille dix. Fatto a Bruxelles, addì dieci maggio duemiladieci. Briselē, divtūkstoš desmitā gada desmitajā maijā. Priimta du tūkstančiai dešimtų metų gegužės dešimtą dieną Briuselyje. Kelt Brüsszelben, a kétezer-tizedik év május tizedik napján. Magħmul fi Brussell, fl- għaxar jum ta' Mejju tas-sena elfejn u għaxra. Gedaan te Brussel, de tiende mei tweeduizend tien. Sporządzono w Brukseli dnia dziesiątego maja roku dwa tysiące dziesiątego. Feito em Bruxelas, em dez de Maio de dois mil e dez. Întocmit la Bruxelles, la zece mai douã mii zece. V Bruseli dňa desiateho mája dvetisícdesať. V Bruslju, dne desetega maja leta dva tisoč deset. Tehty Brysselissä kymmenentenä päivänä toukokuuta vuonna kaksituhattakymmenen. Som skedde i Bryssel den tionde maj tjugohundratio. +++++ TIFF +++++ Voor het Koninkrijk België Pour le Royaume de Belgique Für das Königreich Belgien +++++ TIFF +++++ Deze handtekening verbindt eveneens de Vlaamse Gemeenschap, de Franse Gemeenschap, de Duitstalige Gemeenschap, het Vlaamse Gewest, het Waalse Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Cette signature engage également la Communauté française, la Communauté flamande, la Communauté germanophone, la Région wallone, la Région flamande et la Région de Bruxelles-Capitale. Diese Unterschrift bindet zugleich die Deutschsprachige Gemeinschaft, die Flämische Gemeinschaft, die Französische Gemeinschaft, die Wallonische Region, die Flämische Region und die Region Brüssel-Hauptstadt. За Република България +++++ TIFF +++++ Za Českou republiku +++++ TIFF +++++ På Kongeriget Danmarks vegne +++++ TIFF +++++ Für die Bundesrepublik Deutschland +++++ TIFF +++++ Eesti Vabariigi nimel +++++ TIFF +++++ Thar cheann Na hÉireann For Ireland +++++ TIFF +++++ Για την Ελληνική Δημοκρατία +++++ TIFF +++++ Por el Reino de España +++++ TIFF +++++ Pour la République française +++++ TIFF +++++ Per la Repubblica italiana +++++ TIFF +++++ Για την Κυπριακή Δημοκρατία +++++ TIFF +++++ Latvijas Republikas vārdā +++++ TIFF +++++ Lietuvos Respublikos vardu +++++ TIFF +++++ Pour le Grand-Duché de Luxembourg +++++ TIFF +++++ A Magyar Köztársaság részéről +++++ TIFF +++++ Għal Malta +++++ TIFF +++++ Voor het Koninkrijk der Nederlanden +++++ TIFF +++++ Für die Republik Österreich +++++ TIFF +++++ W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej +++++ TIFF +++++ Pela República Portuguesa +++++ TIFF +++++ Pentru România +++++ TIFF +++++ Za Republiko Slovenijo +++++ TIFF +++++ Za Slovenskú republiku +++++ TIFF +++++ Suomen tasavallan puolesta För Republiken Finland +++++ TIFF +++++ För Konungariket Sverige +++++ TIFF +++++ For the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland +++++ TIFF +++++ За Европейския сьюз Por la Unión Europea Za Evropskou unii For Den Europæiske Union Für die Europäische Union Euroopa Liidu nimel Για την Ευρωπαϊκή Ένωση For the European Union Pour l'Union européenne Per l'Unione europea Eiropas Savienības vārdā – Europos Sąjungos vardu Az Európai Unió részéről Għall-Unjoni Ewropea Voor de Europese Unie W imieniu Unii Europejskiej Pela União Europeia Pentru Uniunea Europeană Za Európsku úniu Za Evropsko unijo Euroopan unionin puolesta För Europeiska unionen +++++ TIFF +++++ +++++ TIFF +++++ +++++ TIFF +++++ -------------------------------------------------- DIKJARAZZJONI KONĠUNTA TA’ INTERPRETAZZJONI RIGWARD L-ARTIKOLI 45 U 46 Il-Partijiet huma demokraziji. Huma jixtiequ jaħdmu flimkien biex jippromwovu l-valuri kondiviżi tagħhom lid-dinja. Il-Ftehim ta’ bejniethom huwa sinjal tar-rieda kondiviża tagħhom li jippromwovu d-demokrazija, id-drittijiet tal-bniedem, in-nonproliferazzjoni u l-ġlieda kontra t-terroriżmu madwar id-dinja. Għalhekk, l-implimentazzjoni ta’ dan il-Ftehim bejn il-Partijiet li jikkondividu l-istess valuri għandha tkun ibbażata fuq il-prinċipji tad-djalogu, ir-rispett reċiproku, is-sħubija indaqs, il-multilateraliżmu, il-kunsens, u r-rispett lejn id-dritt internazzjonali. Il-Partijiet jaqblu li għall-iskop tal-interpretazzjoni korretta u l-applikazzjoni prattika ta’ dan il-Ftehim, it-terminu "miżuri adatti" fl-Artikolu 45(3) huma miżuri proporzjonati man-nuqqas ta’ implimentazzjoni tal-obbligi skont dan il-Ftehim. Jistgħu jittieħdu miżuri fir-rigward ta’ dan il-Ftehim jew ta’ ftehim speċifiku li jaqa’ taħt il-qafas istituzzjonali komuni. Fl-għażla tal-miżuri, trid tingħata prijorità lil dawk li l-inqas li jfixklu l-operat tal-ftehimiet, b'kont meħud tal-użu possibbli ta’ rimedji domestiċi disponibbli. Il-Partijiet jaqblu li għall-finijiet tal-interpretazzjoni korretta u l-applikazzjoni prattika ta’ dan il-Ftehim, it-terminu "każi ta’ urġenza speċjali" fl-Artikolu 45(4) ifisser każ ta’ ksur materjali ta’ dan il-Ftehim minn xi waħda mill-Partijiet. Ksur materjali jikkonsisti jew minn ċaħda ta’ dan il-Ftehim mhux sanzjonata mir-regoli ġenerali tad-dritt internazzjonali jew ksur partikolarment serju u sostanzjali ta’ element essenzjali tal-Ftehim. Il-Partijiet għandhom jivvalutaw ksur materjali possibbli tal-Artikolu 4(2), b'kont meħud tal-pożizzjoni uffiċjali, fejn disponibbli, tal-aġenziji internazzjonali rilevanti. Fir-rigward tal-Artikolu 46, fejn ikunu ttieħdu miżuri fir-rigward ta’ ftehim speċifiku li jaqa’ taħt il-qafas istituzzjonali komuni, kwalunkwe proċedura rilevanti tal-ftehim speċifiku għas-soluzzjoni tat-tilwimiet għandha tapplika fir-rigward tal-proċedura għall-implimentazzjoni tad-deċiżjoni tal-bord tal-arbitraġġ f’każijiet fejn l-arbitri jiddeċiedu li l-miżura ma kinitx ġustifikata jew proporzjonata. -------------------------------------------------- DIKJARAZZJONI UNILATERALI MILL-UNJONI EWROPEA DWAR L-ARTIKOLU 12 Il-plenipotenzjarji tal-Istati Membri u l-plenipotenzjarju tar-Repubblika tal-Korea jieħdu nota tad-Dikjarazzjoni Unilaterali li ġejja: L-Unjoni Ewropea tiddikjara li l-Istati Membri huma marbuta taħt l-Artikolu 12 biss safejn huma impenjaw rwieħhom fir-rigward ta’ dawn il-prinċipji ta’ governanza tajba fil-qasam tat-taxxa fil-livell tal-Unjoni Ewropea. --------------------------------------------------