Il-Ftehim

bejn il-Komunità Ekonomika Ewropea u r-Repubblika ta' l-Albanija, dwar il-kummerċ u l- koperazzjoni kummerċjali u ekonomika

IL-KOMUNITÀ EKONOMIKA EWROPEA

minn issa "l quddiem imsejħa" il-Komunità' mill-parti l-waħda, u

IR-REPUBBLIKA TA' L-ALBANIJA

minn issa "l quddiem imsejħa" l-Albanija', mill-parti l-oħra,

FILWAQT LI JIKKUNSIDRAW l-importanza li jistabbilixxu u jkabbru r-rabtiet kummerċjali bejn il-Komunità u l-Albanija;

FILWAQT LI JAGĦRFU illi wara l-bidliet politiċi ta' dan l-aħħar fil-pajjiż, l-Albanijia tixtieq li tistabbilizza u tikkonsolida d-demokrazija u tkabbar il-progress ekonomiku u soċjali;

MIXTIEQA li joħolqu kondizzjonijiet favorevoli għal żvilupp sostanzjali u armonjuż u d-diversifikazzjoni tal-kummerċ u l-promozzjoni tal-koperazzjoni kummerċjali u ekonomika f'żoni ta' interess reċiproku fuq il-bażi ta' l-egwaljanza, in-non-diskriminazzjoni, il-benefiċċju reċiproku u r-reċiproċità;

KONXJI mill-importanza partikolari tal-kummerċ barrani u għamliet oħra ta' koperazzjoni kummerċjali internazzjonali għall-iżvilupp ekonomiku u soċjali ta' kull waħda mill-Partijiet Kontraenti;

KONXJI mill-importanza li jagħtu effett sħiħ lid-disposizzjonijiet u l-prinċipji kollha tal-proċess tas-CSCE, u b'mod partikolari dawk iddikjarati fl-Att Finali ta' Helsinki, id-dokumenti ta' konklużjoni tal-laqgħat ta' Madrid, Vjenna u Copenhagen, u dawk tal-Karta ta' Pariġi għal Ewropea ġdida, b'mod partikolari dawk id-dritt tal-liġi, id-demokrazija u d-drittijiet tal-bniedem, kif ukoll dawk tal-Konferenza tas-CSCE ta' Bonn dwar il-Koperazzjoni Ekonomika;

FILWAQT LI JAGĦRFU l-importanza li jiggarantixxu d-drittijiet lill-gruppi etniċi u nazzjonali u lill-minoritajiet, skond l-impenji magħmula ġewwa l-kuntest tas-CSCE;

KONXI mill-importanza li jsaħħu l-istituzzjonijiet demokratiċi tagħhom u li jappoġġjaw il-proċess tar-riforma ekonomika fl-Albanija;

FILWAQT LI JEMMNU illi għandu jintgħamel sforz ieħor lir-relazzjonijiet kummerċjali u ekonomiċi bejn il-Komunità u l-Albanija billi jiġu stabbiliti rabtiet kontrattwali li jikkontribwixxu għall-progress lejn il-għan ta' ftehim ta' assoċjazzjoni fiż-żmien f'waqtu, meta jiġu sodisfatti l-kondizzjonijiet, u lil iktar żvilupp tar-relazzjonijiet ta' bejniethom;

FILWAQT LI JQISU l-implikazzjonijiet favorevoli għall-koperazzjoni kummerċjali u ekonomika bejn il-Partijiet Kontraenti rigward ir-riforma li għaddejja fl-Albanija;

IDDEĊIDEW li jikkonkludu dan il-Ftehim u għal dan il-fini nnominaw bħala l-plenipotenzarji tagħhom;

IL-KOMUNITÀ EKONOMIKA EWROPEA:

João de Deus Pinheiro,

Ministru ta' l-Affarijiet Barranin tar-Repubblika Portugiża, President fil-Kariga tal-Kunsill tal-Komunitajiet Ewropej,

Frans Andriessen,

il-Viċi President tal-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej,

IR-REPUBBLIKA TA' L-ALBANIJA

Genc Ruli,

il-Ministru tal-Finanzi u l-Affarijiet Ekonomiċi,

LI, wara li skambjaw il-poteri sħaħ tagħhom, instabu fil-għamla tajba u mistħoqqa,

FTIEHMU KIF ĠEJ:

IT-TITOLU I

Ġenerali

Artikolu 1

Ir-rispett għall-prinċipji tad-demokrazija u d-drittijiet tal-bniedem kif stabbiliti bl-Att Finali ta' Helsinki u fil-Karta ta' Pariġi dwar Ewropa ġdida, jispira l-politiki domestiċi u barranija tal-Komunità u ta' l-Albanija u jikkostitwixxu element essenzali tal-Ftehim preżenti.

Artikolu 2

Ġewwa l-qafas tal-liġijiet u r-regolamenti rispettivi tagħhom, il-Partijiet Kontraenti jindaħlu li jiffaċilitaw u jippromwovu:

- l-iżvilupp armonjuż u d-diversifikazzjoni tal-kummerċ ta' bejniethom,

- l-iżvilupp tat-tipi varji tal-koperazzjoni kummerċjali u ekonomika.

Għalhekk, huma jikkonfermaw li jikkunsidraw b'mod favorevoli, kull waħda għall-parti tagħha, is-suġġerimenti magħmula mill-Parti l-oħra bil-ħsieb li jiksbu dawn il-għanijiet.

IT-TITOLU II

Il-kummerċ u l-koperazzjoni kummerċjali

Artikolu 3

1. Dan il-Ftehim għandu japplika għall-prodotti kollha li joriġinaw fil-Komunità u fl-Albanija bl-eċċezzjoni tal-prodotti koperti bit-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità tal-Faħam u l-Azzar u tat-tessili u l-ilbies koperti bit-taqsima XI tas-sistema armonizzata.

2. Id-disposizzjonijiet ta' dan il-Ftehim jistgħu jiġu ssupplimentati jekk meħtieġ minn ftehim jew arranġamenti settorjali konklużi bejn il-Komunità u l-Albanija. B'mod partikolari, irid jiġi nnegozjat ftehim separat għall-prodotti tessili.

Artikolu 4

Għajr jekk speċifikat xorta oħra f'dan il-Ftehim, il-kummerċ u l-koperazzjoni kummerċjali bejn il-Partijiet Kontraenti għandhom jiġu konklużi skond ir-regolament rispettivi tagħhom.

Artikolu 5

1. Il-Partijiet Kontraenti għandhom jagħtu lil xulxin it-trattament ta' pajjiż l-iktar iffavorit fil-materji kollha li jirrigwardaw:

- id-dazji tad-dwana u l-piżijiet ta' kull kwalità imposti fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni jew konnessi magħhom,

- il-metodu dwar kif jiġu imposti dawn id-dazji u piżijiet,

- ir-regoli u l-formalitajiet kollha f'konnessjoni ma' l-importazzjoni jew l-esportazzjoni, inklużi d-disposizzjonijiet li għandhom x'jaqsmu mal-clearanance tad-dwana, il-magazzinaġġ u t-trasbord,

- it-taxxi u l-piżijiet l-oħra interni imposti b'mod dirett jew indirett fuq il-prodotti importati,

- il-metodi tal-ħlas u t-trasferiment ta' dawn il-ħlasijiet,

- ir-regolamenti li jaffettwaw il-bejgħ, ix-xiri, il-ġarr, it-tqassim u l-użu ta' l-oġġetti fis-suq intern.

2. Id-disposizzjonijiet tal-paragrafu 1 ma għandhomx japplikaw għal:

(a) il-vantaġġi konċessi lill-pajjiżi li jmissu magħhom sabiex jiffaċilitaw it-traffiku ta' fuq il-fruntiera;

(b) il-vantaġġi konċessi bil-għan li joħolqu unjoni tad-dwana jew żona ta' kummerċ ħieles jew skond il-ħolqien ta' unjoni jew firxa bħal dawn;

(ċ) il-vantaġġi konċessi lil pajjiżi partikolari skond il-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ u arranġamenti oħra favur il-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw.

Artikolu 6

Mingħajr preġudizzju għad-drittijiet u l-obbligi li joħorġu minn konvenzjonijiet internazzjonali dwar id-dħul temporanju ta' l-oġġetti li jorbtu liż-żewġ naħat, il-Partijiet Kontraenti għandhom barra minn hekk jikkonċedu lil xulxin eżenzjoni mil-piżijiet u d-dazji fuq l-oġġetti mdaħħla temporanjament, fil-każijiet u skond il-proċeduri stabbiliti b'kull konvenzjoni internazzjonali oħra dwar din il-materja li torbot lil waħda minnhom biss. Għandhom jitqiesu l-kondizzjonijiet li fuqhom ikunu ġew aċċettati l-obbligi li joħorġu minn konvenzjoni bħal din mill-Parti Kontraenti fil-kwistjoni.

Artikolu 7

L-Albanija għandha tikkonċedi lill-importazzjonijiet li joriġinaw fil-Komunità trattament non-diskriminatorju rigward l-applikazzjoni ta' restrizzjonijiet kwantitttivi, il-konċessjoni tal-liċenzi u l-aċċess għall-munita korrenti barranija meħtieġa għalbiex jitħallsu dawn l-importazzjonijiet.

Artikolu 8

1. Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 7, kull waħda mill-Paritjiet Kontraenti għandha tikkonċedi l-importazzjonijiet tal-prodotti li joriġinaw fil-Parti l-oħra l-ogħla livell ta' liberalizzazzjoni ġeneralment estiża lil pajjiżi terzi. Għal dan il-fini, għandhom jiġu eliminati r-restrizzjonijiet kwantitattivi speċifiċi li japplikaw fir-reġjuni tal-Komunità għall-importazzjonijiet mill-Albanija.

2. Għall-iskopijiet ta' dan il-Ftehim, "restrizzjonijiet kwantitattivi speċifiċi" għandhom ifissru dawk ir-restrizzjonijiet kwantitattivi applikati mill-Komunità lill-importazzjonijiet li joriġinaw fl-Albanija skond ir-Regolament (KEE) Nru 3420/83, li jirrigwarda prodotti oħra għajr dawk li għalihom jiġu applikati restrizzjonijiet kwntitattivi skond ir-Regolament (KEE) Nru 288/82.

Artikolu 9

Il-Partijiet għandhom jgħarrfu lil xulxin dwar kull tibdil fin-nomenklatura tat-tariffi jew statistika tagħhom jew dwar kull deċiżjoni skond il-proċeduri fis-seħħ li tirrigwrda l-klassifika tal-prodotti koperti b'dan il-Ftehim.

Artikolu 10

L-oġġetti għandhom jiġu kkumerċjati bejn il-Partijiet Kontraenti bil-prezzijiet tas-suq u fuq termini li l-ebda waħda mit-tnejn ma tikkawża jew thedded li tikkawża dannu għall-proċeduri ta' prodotti simili jew li jikkompetu direttament fi stadju paragunabbli tal-marketing.

Artikolu 11

1. Il-Partijiet Kontraenti għandhom jikkonsultaw lil xulxin dwar kull prodott importat fit-territorju ta' waħda minnhom fi kwantitajiet hekk miżjuda u fuq dawk il-kondizzjonijiet li jikkawżaw jew jheddu li jikkawżaw dannu gravi lill-produtturi domestiċi ta' prodotti simili jew li jikkompetu direttament magħhom.

2. Il-Parti Kontraenti li tippretendi dannu gravi jew tehdida tagħhom għandha titlob konsultazzjonijiet b'notifika bil-miktub u għandha tipprovdi lill-Parti l-oħra bit-tagħrif kollu rilevanti meħtieġ għal eżami ddettaljat tas-sitwazzjoni.

3. Il-konsultazzjonijiet mitluba skond il-paragrafu 1 għandhom jinżammu bil-ħsieb li jitfittxu soluzzjonijiet sodisfaċenti reċiprokament u b'konsiderazzjoni xierqa għall-għanijiet fundamentali tal-Ftehim; għandhom jiġu kkompletati mhux iktar tard minn 30 jum mid-data tan-notifika tat-talba mill-Parti interessata, għajr jekk il-Partijiet jiftiehmu xorta oħra.

4. Jekk, b'riżultat ta' dawn il-konsultazzjonijiet, jiġi maqbul li teżisti s-sitwazzjoni riferita fil-paragrafu 1, l-esportazzjonijiet għandhom jiġu llimitati jew għandha tittieħed dik l-azzjoni l-oħra, possibbilment rigward il-prezz li bihom jinbigħu dawn l-esportazzjonijiet, hekk li jipprevjienu jew jirrimedjaw id-dannu.

5. Jekk, wara azzjoni skond il-paragrafi minn 1 sa 4, ma jintlaħaqx ftehim bejn il-Partijiet Kontraenti, il-Parti Kontraenti li tkun talbet il-konsultazzjonijiet għandha tkun ħielsa li tirrestrinġi l-importazzjonijiet tal-prodotti interessati safejn u sakemm u sa dak iż-żmien li jkunu meħtieġa għalbiex jipprevjienu jew jirrimedjaw id-dannu. Il-Parti Kontraenti l-oħra għandha mbagħad tkun ħielsa li tiddevja mill-obbligi tagħha lejn l-ewwel Parti rigward il-kummerċ li jkun b'mod sostanzjali ekwivalenti.

6. F'ċirkostanzi kritiċi, meta d-dewmien jagħmel ħsara li jkun diffiċli li jissewwa, din l-azzjoni preventiva jew rimedjali tista' tittieħed b'mod proviżorju mingħar konsultazzjoni minn qabel sakemm il-konsultazzjonijiet isiru immedjatament wara li tittieħed din l-azzjoni.

7. Fil-għażla tal-miżuri skond dan l-Artikolu, il-Partijiet Kontraenti għandhom jagħtu l-prijorità lil dawk il-miżuri li l-inqas li joħolqu tfixkil għall-funzjonament ta' dan il-Ftehim.

8. Meta meħtieġ, il-Partijiet Kontraenti jistgħu iżommu konsultazzjonijiet sabiex jistabbilixxu meta l-miżuri adottati skond il-paragrafi minn 4 sa 6 għandhom jieqfu milli japplikaw.

Artikolu 12

1. Dan il-Ftehim ma għandhux jipprekludi l-adozzjoni minn kull waħda mil-Partijiet Kontraenti tal-miżuri li tikkunsidra ġġustifikati għal raġunijiet ta' moralità pubblika, il-politika pubblika jew is-sigurtà pubblika, il-protezzjoni tal-ħajja u tas-saħħa tal-bniedem, ta' l-annimali jew tal-pjanti, il-protezzjoni tal-proprjetà industrijali, kummerċjali u intellettwli jew ir-regoli li jkollhom x'jaqsmu mad-deheb u l-fidda jew imposti għall-protezzjoni tat-teżori nazzjonali ta' valur artistiku, storiku jew arkeoloġiku.

Dawn il-projbizzjonijiet u restrizzjonijiet ma jridux, madankollu, jikkostitwixxu mezz ta' diskriminazzjoni arbitrarja jew ta' restrizzjoni ttravestita dwar il-kummerċ bejn il-Partijiet Kontraenti.

2. Dan il-Ftehim m'għandux jipprekludi t-teħid ta' azzjoni ġġustifikata għar-raġunijiet tal-protezzjoni ta' l-interessi essenzali tas-sigurtà:

(a) li għandhom x'jaqsmu ma' materjali fissili jew il-materjali li minnhom dawn il-materjali jiġu mnissla;

(b) li għandhom x'jaqsmu mat-traffiku ta' l-armi, tal-munizzjoni u tal-għdod tal-gwerra u għal traffiku bħal dan f'oġġetti u materjali li jitwettqu b'mod dirett jew indirett bil-għan li jfornu stabbiliment miltari;

(ċ) jiġu meħuda fi żmien ta' gwerra jew f'emerġenza oħra fir-relazzjonijiet internazzjonali jew li jippermettulha li tħares l-obbligi li jkunu aċċettat b'konnessjoni maż-żamma tal-paċi u tas-sigurtà internazzjonali.

Artikolu 13

1. Il-Partijiet Kontraenti għandhom jagħmlu kull sforz sabiex jippromwovu, jespandu u jiddiversifikaw il-kummerċ tagħhom fuq il-bażi tan-non-diskriminazzjoni u tar-reċiproċità. Fl-ispirtu ta' dan l-Artikolu, il-Kumitat Konġunt stabbilit taħt it-Titolu V ta' dan il-Ftehim irid jagħti importanza speċjali lill-eżaminazzjoni tal-metodi li jinkoraġġixxu l-espansjoni reċiproka u armonjuża tal-kummerċ.

2. Fit-tkabbir tal-għanijiet ta' dan l-Artikolu u ġewwa l-limiti tal-poteri rispettivi tagħhom, il-Partijiet Kontraenti jaqblu dwar il-ħtieġa li jtejbu r-regolamenti u l-faċilitajiet favorevoli tan-negozju għad-ditti jew il-kumpaniji ta' xulxin dwar is-swieq rispettivi, billi, fost ħwejjeġ oħra, jieħdu passi:

- sabiex jiżguraw il-pubblikazzjoni u jiffaċilitaw l-iskambji tat-tagħrif kummerċjali u ekonomiku dwar il-materji kollha li jassistu l-iżvilupp tal-koperazzjoni kummerċjali u ekonomika, per eżempju:

- il-pjani jew il-previżjonijiet ta' l-iżvilupp ekonomiku,

- l-arranġamenti ġenerali u settorjali ta' l-importazzjonijiet,

- il-liġijiet ekonomiċi u kummerċjali, inklużi r-regolamenti dwar is-swieq, il-kumpaniji u l-investiment,

- it-tagħrif u l-istatistiċi makro-ekonomiċi, inklużi l-istatistiċi dwar il-produzzjoni, il-konsum u l-kumerċ barrani,

- sabiex jiġu ffaċilitati l-istabbiliment u l-operat tal-kumpaniji ta' xulxin,

- sabiex jinkoraġġixxu l-attivitajiet tal-promozzjoni tal-kummerċ,

- sabiex jipprovdu lill-persuni naturali u legali tal-Parti l-oħra l-garanziji rigward id-drittijiet tagħhom individwali u tal-proprjetà, bħalma huwa l-aċċess non-diskriminatorju għal dan l-iskop għall-qrati u l-korpi amministrattivi approprjati tal-Komunità u ta' l-Albanija.

3. L-Albanija trid tieħu l-miżuri li jiggarantixxu protezzjoni effettiva u adegwata lill-proprjetà intellettwali, industrijali u kummerċjali, f'livell simili għal dak li jeżisti fil-Komunità, u trid taderixxi mal-Konvenzjonijiet Internazzjonali dwar il-proprjetà intellettwali, industrijali u kummerċjali.

4. Il-Partijiet Kontraenti jindaħlu li jiffaċilitaw, ġewwa l-limiti tal-poteri rispettivi tagħhom, il-koperazzjoni ammnistrattiva bejn l-awtoritajiet approprjati fil-materji li għandhom x'jaqsmu mad-dwana, b'mod partikolari fl-oqsma li ġejjin:

- it-taħriġ vokazzjonali,

- is-simplifikazzjoni tad-dokumentazzjoni u l-proċeduri tad-dwana, u

- il-prevenzjoni u l-kxif tal-ksur tar-regoli dwar materji tad-dwana, inklużi r-regoli li jirregolaw il-kwoti ta' l-importazzjonijiet.

5. Il-Partijiet Kontraenti jgħarfu illi l-prattiċi tal-kummerċ bi tpartit jistgħu joħolqu tagħwiġ fil-kummerċ internazzjonali u għandhom jiġu meqjusa bħala temporanji u eċċezzjonali.

Għal din ir-raġuni jiftiehmu li ma jimponu l-ebda ħtiġiet ta' kummerċ bi tpartit fuq il-kumpaniji stabbiliti fl-Albanija jew fil-Komunità, jew li jġiegħluhom jindaħlu f'dawn il-prattiċi kummerċjali.

Madankollu, meta d-ditti jew il-kumpaniji jiddeċiedu li jagħmlu ħidmiet ta' kummerċ bi tpartit, il-Partijiet Kontraenti għandhom jinkoraġġuhom ifornu t-tagħrif kollu rilevanti sabiex jiffaċilitaw it-transazzjoni.

Artikolu 14

Ġewwa l-limiti tal-poteri rispettivi tagħhom, il-Partijiet Kontraenti:

- għandhom jinkoraġġixxu l-adozzjoni ta' l-arbitraġġ għas-soluzzjoni tal-kontroversji li jinqalgħu minn transazzjonijiet kummerċjali u ta' koperazzjoni konklużi mill-kumpaniji, l-intrapriżi jew l-organizzazzjonijiet ekonomiċi tal-Komunità u dawk ta' l-Albanija,

- jaqblu illi fejn kontroversja tiġi ssottomessa għall-arbitraġġ, kull waħda mill-partijiet fil-kontroversja tista' tagħżel l-arbitratur tagħha nnifisha bil-libertà, irrispettivament min-nazzjonalità tiegħu, u illi t-tielet arbitratur li jippresjiedi jew l-arbitratur waħdieni jista' jkun ċittadin nazzjonali ta' Stat tat-tielet,

- għandhom jinkoraġġixxu r-rikors għar-regoli ta' l-arbitraġġ żviluppati mill-Kummissjoni tan-Nazzjnijiet Uniti dwar il-Liġi tal-Kummerċ Internazzjonali (Uncitral) u għall-arbitraġġ f'kull ċentru ta' Stat firmatarju tal-Konvenzjoni dwar il-Għarfien u l-Infurzar tad-Deċiżjonijiet ta' l-Arbitraġġi Barranija konkluża fi New York fil-10 ta' Ġunju 1958.

IT-TITOLU III

Il-Koperazzjoni Ekonomika

Artikolu 15

1. Fid-dawl tal-politki u l-għanijiet ekonomiċi rispettivi tagħhom u ġewwa l-limiti tal-poteri rispettivi tagħhom, il-Partijiet Kontraenti għandhom ikabbru l-koperazzjoni ekonomika fuq bażi wiesa' kemm jista' jkun fl-oqsma kollha meqjusa li jkunu ta' interess reċiproku.

Il-għanijiet ta' din il-koperazzjoni għandhom ikunu, fost ħwejjeġ oħra:

- li jirrinfurzaw u jiddiversifikaw ir-rabtiet ekonomiċi bejn il-Partijiet Kontraenti,

- li jikkontribwixxu għall-iżvilupp ta' l-ekonomiji rispettivi tagħhom u ta' l-istandards tal-għixien,

- li jiftħu għejjun ġodda tal-forniment u swieq ġodda,

- li jinkoraġġixxu l-koperazzjoni bejn l-operaturi ekonomiċi bil-ħsieb li jippromwovu impriżi konġunti, ftehim dwar il-liċenzi u għamliet oħra ta' koperazzjoni industrijali sabiex jiżviluppaw l-industriji rispettivi tagħhom,

- li jinkoraġġixxu l-progress teknoloġiku u xjentifiku,

- li jappoġġaw bidliet strutturali fl-ekonomija Albaniża li jridu jżidu u jiddiversifikaw il-kummerċ fl-oġġetti u fis-servizzi mal-Komunità,

- li jinkoraġġixxu l-parteċipazzjoni ta' l-intrapriżi ż-żgħar u ta' daqs medju fil-kummerċ u l-koperazzjoni industrijali.

2. Sabiex jinkisbu dawn il-għanijiet, il-Partijiet Kontraenti għandhom jagħmlu sforzi sabiex jinkoraġġixxu u jippromwovu l-koperazzjoni ekonomika f'żoni ta' interess reċiproku, b'mod partikolari fis-setturi li ġejjin:

- l-industrija, inklużi l-industrija ħafifa u l-industriji tas-snajja,

- it-tħaffir tal-minjieri;

- il-biedja, inkluża l-agro-industrija, u l-koperazzjoni fis-saħħa ta' l-annimali u tal-pjanti,

- is-sajd,

- il-bini u d-djar,

- ix-xjenza u t-teknoloġija f'oqsma li fihom il-Partijiet Kontraenti huma attivi u li jikkunsidraw li jkunu ta' interess reċiproku,

- it-telekomunikazzjonijiet,

- l-enerġija, inkluż l-iżvilupp ta' għejjun ġodda ta' l-enerġija,

- il-protezzjoni ambjentali, inklużi l-protezzjoni mit-tniġġiż ta' l-ilma u ta' l-arja u l-inċidenti industrijali, u l-ġestjoni tar-riżorsi naturali,

- it-trasport, il-komunikazzjonijiet u t-tmexxija tal-portijiet,

- it-turiżmu u attivitajiet oħra tas-servizzi,

- is-servizzi ekonomiċi, monetarji, bankarji, ta' l-assigurazzjoni u finanzjarji,

- l-iżvilupp tar-riżorsi umani, it-taħriġ vokazzjonali u maniġerjali,

- is-saħħa,

- il-politika ekonomika,

- l-istandards,

- l-istatistika.

3. Sabiex jagħtu effett lill-għanijiet tal-koperazzjoni ekonomika u ġewwa l-limiti tal-poteri rispettivi tagħhom, il-Partijiet Kontraenti għandhom jinkoraġġixxu l-adozzjoni ta' miżuri mmirati li joħolqu kondizzjonijiet favorevoli għall-koperazzjoni ekonomika u industrijali, li jinkludu:

- il-faċilitazzjoni ta' l-iskambji ta' tagħrif kummerċjali u ekonomiku,

- l-iżvilupp ta' klima favorevoli għll-investiment, notabbilment bl-estensjoni mill-Istati Membri tal-Komunità u mill-Albanija ta' l-arranġamenti għall-promozzjoni u l-protezzjoni ta' l-investiment, b'mod partikolari għat-trasferiment tal-profitti u r-ripatrijazzjoni tal-kapital investit, fuq il-bażi tan-non-diskriminazzjoni u r-reċiproċità, u wkoll il-ftehim dwar li tiġi evitata t-tassazzjoni doppja,

- l-iskambji u l-kuntatti bejn persuni u delegazzjonijiet li jirrappreżentaw organizzazzjonijiet kummerċjali jew oħra approprjati,

- l-organizzazzjoni ta' seminarji, fieri jew esibizjonijiet, simposja u ġimgħat tal-kummerċ,

- l-inkoraġġiment ta' attivitajiet li jinvolvu l-kompetenza teknika f'oqsma speċifiċi, notabbilment il-kummerċjalizzazzjoni.

Artikolu 16

Mingħajr preġudizzju għad-disposizzjonijiet rilevanti tat-Trattati li jistabbilixxu l-Komunitajiet Ewropej, dan il-Ftehim jew kull azzjoni meħuda taħtu ma għandhom bl-ebda mod jaffettwaw il-poteri ta' l-Istati Membri tal-Komunità li jindaħlu għal attivitajiet bilaterali ma' l-Albanija fil-qasam tal-koperazzjoni ekonomika u li jikkonkludi, meta approprjat, ftehim ġodda ta' koperazzjoni ekonomika ma' l-Albanija.

IT-TITOLU IV

Is-sħubija f'organizzazzjonijiet u konvenzjonijiet internazzjonali

Artikolu 17

Il-Komunità tindaħal, ġewwa l-limiti tal-poteri tagħha, li tappoġġja s-sħubija ta' l-Albanija f'organizzazzjonijiet u konvenzjonijiet internazzjonli li tagħhom il-Komunità hija parti, sabiex tgħin lill-Albanija ssir iktar attiva fis-sistema ta' l-ekonomija dinjija.

IT-TITOLU V

Il-Kumitat Konġunt

Artikolu 18

1. (a) Għandu jiġi stabbilit Kumitat Konġunt, li jikkomprendi rappreżentanti mill-Komunità, minn banda waħda, u r-rappreżentanti ta' l-Albanija, mill-banda l-oħra.

(b) Il-Kumitat Konġunt għandu jifformula rakkommandazzonijiet bi ftehim reċiproku bejn il- Partijiet Kontraenti.

(ċ) Il-Kumitat Konġunt għandu jadotta, kif ikun meħtieġ, ir-regoli tiegħu ta' proċedura u l-programm tax-xogħol.

(d) Il-Kumitat Konġunt għandu jiltaqa' mill-inqas darba fis-sena, darba fi Brussel u darba f'Tirana. Jistgħu jiġu msejħa laqgħat speċjali bi ftehim reċiproku fuq it-talba tal-waħda jew l-oħra miż-żewġ Partijiet Kontraenti. Il-Kumitat Konġunt għandu jiġi ppresjedut minn kull waħda mill-Partijiet Kontraenri, alternament. Kulmeta possibbli, l-aġenda tal-laqgħat tal-Kumitat Konġunt għandha tiġi miftiehma bil-quddiem.

(e) Il-Kumitat Konġunt jista' jideċiedi li jistabbilixxi gruppijiet tax-xogħol fit-twettiq tax-xogħol tiegħu.

2. (a) Il-Kumitat Konġunt għandu jiżgura l-funzjonament xieraq ta' dan il-Ftehim u għandu jippjana u jirrakkomanda miżuri prattiċi sabiex jiksbu l-għanijiet tiegħu, billi jżomm fid-dehra il-politiki ekonomiċi u soċjali tal-Partijiet Kontraenti.

(b) Il-Kumitat Konġunt għandu jagħmel ħiltu li jsib manjieri li jinkoraġġixxu l-iżvilupp tal-kummerċ u tal-koperazzjoni kummerċjali u ekonomika bejn il-Partijiet Kontraenti. B'mod partikolari, għandu:

- jeżamina l-aspetti varji tal-kummerċ bejn il-Partijiet, notabbilment il-mudell ġenerali tiegħu, ir-rata tat-tkabbir, l-istruttra u d-diversifikazzjoni, il-bilanċ tal-kummerċ u l-għamliet varji tal-kummerċ u tal-promozzjoni tal-kummerċ,

- jagħmel rakkommandazzjonijiet dwar kull problema fil-koperazzjoni kummerċjali jew ekonomika ta' tħassib reċiproku,

- ifittex il-mezzi approprjati sabiex jiġu evitati d-diffikultajiet possibbli fl-oqsma tal-kummerċ u tal-koperazzjoni u jinkoraġġixxi għamliet varji ta' koperazzjoni kummerċjali u ekonomika fl-oqsma ta' interess reċiproku,

- jikkunsidra miżuri li x'aktarx jiżviluppaw u jiddiversifikaw il-kummerċ u l-koperazzjoni ekonomika, notabbilment billi jtejjeb l-opportunitajiet ta' l-importazzjonijiet fil-Komunità u fl-Albanija,

- jiskambja t-tagħrif dwar il-pjani u l-previżjonijiet makro-ekonomiċi għall-ekonomiji taż-żewġ Partijiet li jkollhom impatt fuq il-kummerċ u l-koperazzjoni u, b'estensjoni ta' dan, fuq l-iskop li tiġi żviluppata l-kumplimentarjetà bejn l-ekonomiji rispettivi tagħhom u wkoll fuq il-programmi proposti għall-iżvilupp ekonomiku,

- jiskambja t-tagħrif dwar l-emendi u l-iżviluppi fil-liġijiet, ir-regolamenti u l-formalitajiet tal-Partijiet Kontraenti fl-oqsma koperti b'dan il-Ftehim,

- ifittex metodi dwar kif jiġu rranġati u inkoraġġiti l-iskambju tat-tagħrif u l-kuntatti f'materji fejn tidħol il-koperazzjoni ekonomika bejn il-Partijiet Kontraenti fuq bażi vantaġġuż reċiprokament, u jaħdem għall-ħolqien ta' kondizzjonijiet favorevoli għal din il-koperazzjoni,

- jeżamina s-sitwazzjoni li tirrigwarda l-proċeduri għall-għoti tal-kuntratti sabiex ifornu oġġetti u servizzi wara sejħa internazzjonali għall-offerti,

- jeżamina b'mod favorevoli modi kif itejjeb il-kondizzjonijiet għll-iżvilupp tal-kuntatti diretti bejn id-ditti stabbiliti fil-Komunità u dawk stabbiliti fl-Albanija,

- jifformola u jisottometti lill-awtoritajiet taż-żewġ Partijiet Kontraenti rakkommendazzjonijiet sabiex isolvu kull problema li tista' tinħoloq, meta approprjat permezz tal-konklużjoni ta' arranġamenti jew ftehim.

IT-TITOLU VI

Disposizzjonijiet ġenerali u finali

Artikolu 19

Bla ħsara għad-disposizzjonijiet ta' l-Artikolu 16, id-disposizzjonijiet ta' dan il-Ftehim għandhom jieħdu l-post tad-disposizzjonijiet tal-ftehim konklużi bejn l-Istati Membri tal-Komunità u l-Albanija, meta dawn id-disposizzjonijiet ta' l-aħħar ikunu jew inkompatibbli mad-disposizzjonijiet ta' dan il-Ftehim, jew identiċi ma' ta' l-ewwel.

Artikolu 20

Dan il-Ftehim għandu japplika, mill-banda l-waħda, għat-territorji li fihom jiġi applikat it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ekonomika Ewropea u skond il-kondizzjonijiet stabbiliti f'dan it-Trattat u, mill-banda l-oħra, għat-territorju tar-Repubblika ta' l-Albanija.

Artikolu 21

Dan il-Ftehim għandu jidħol fis-seħħ fl-ewwel jum tat-tieni xahar wara d-data li fiha l-Partijiet jinnotifikaw lil xulxin illi jkunu tlestew il-proċeduri legali meħtieġa għal dan il-fini. Dan il-Ftehim huwa konkluż għal perjodu inizjali taż-żmien ta' 10 snin. Il-Ftehim għandu jiġġedded awtomatikament sena b'sena sakemm la l-waħda u lanqas l-oħra miż-żewġ Partijiet ma tagħti lill-Parti l-oħra avviż bil-miktub tar-rinunzja tal-Ftehim sitt xhur qabel ma jiskadi.

Madankollu, iż-żewġ Partijiet Kontraenti jistgħu jemendaw il-Ftehim bil-kunsens reċiproku sabiex iqisu l-iżviluppi ġodda, notabbilment is-sitwazzjoni li tinħoloq mill-adeżjoni ta' l-Albanija fil-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ. Fil-każ ta' l-aħħar, il-Partijiet Kontraenti għandhom iħejju flimkien l-emendi għal dan il-Ftehim meħieġa sabiex iqisu l-protokoll ta' l-adeżjoni ta' l-Albanija mal-Ftehim Ġenerali. Jekk il-Partijiet ma jkunux jistgħu jiftiehmu dwar dan is-suġġett jirriservaw id-dritt li jirrinunzjaw għal dan il-Ftehim.

Il-Partijiet jirriservaw id-dritt li jissospendu dan il-Ftehim fl-intier tiegħu jew f'parti minnu b'effett immedjat jekk tinħoloq vjolazzjoni gravi dwar id-disposizzjonijiet essenzali tal-Ftehim preżenti.

Artikolu 22

Dan il-Ftehim huwa mfassal f'kopji doppji fil-lsien Daniż, Olandiż, Ingliż, Franċiż, Ġermaniż, Grieg, Taljan, Portuġiż, Spanjol u Albaniż, b'kull wieħed mit-testi awtentiku ndaqs.

En fe de lo cual, los plenipotenciarios abajo firmantes suscriben el presente Acuerdo.Til bekræftelse heraf har undertegnede befuldmægtigede underskrevet denne aftale.Zu Urkund dessen haben die unterzeichneten Bevollmächtigten ihre Unterschriften unter dieses Abkommen gesetzt.Εις πίστωση των ανωτέρω, οι υπογεγραμμένοι πληρεξούσιοι έθεσαν τις υπογραφές τους στην παρούσα συμφωνία.In witness whereof the undersigned Plenipotentiaries have signed this Agreement.En foi de quoi les plénipotentiaires soussignés ont apposé leurs signatures au bas du présent accord.In fede di che, i plenipotenziari sottoscritti hanno apposto le loro firme in calce al presente accordo.Ten blijke waarvan de ondergetekende gevolmachtigden hun handtekening onder deze Overeenkomst hebben gesteld.Em fé do que, os plenipotenciarios abaixo assinados apuseram as suas assinaturas no final do presente Acordo.Ne bese te ciles përfaqësuesit të plotëfuqishmit e nënshkruari kanë nënshkruar këtë marrëveshje.

Hecho en Bruselas, el once de mayo de mil novecientos noventa y dos.Udfærdiget i Bruxelles, den ellevte maj nitten hundrede og tooghalvfems.Geschehen zu Brüssel am elften Mai neunzehnhundertzweiundneunzig.Έγινε στις Βρυξέλλες, στις ένδεκα Μαΐου χίλια εννιακόσια εννενήντα δύο.Done at Brussels on the eleventh day of May in the year one thousand nine hundred and ninety-two.Fait à Bruxelles, le onze mai mil neuf cent quatre-vingt-douze.Fatto a Bruxelles, addì undici maggio millenovecentonovantadue.Gedaan te Brussel, de elfde mei negentienhonderd tweeënnegentig.Feito em Bruxelas, em onze de Maio de mil novecentos e noventa e dois.Dhënë në Bruksel më njëmbëdhjetë Maj një mijë e nëndëqind e nëndëdhjetë e dy.

Por la Comunidad Económica EuropeaFor Det Europæiske Økonomiske FællesskabFür die Europäische WirtschaftsgemeinschaftΓια την Ευρωπαϊκή Οικονομική ΚοινότηταFor the European Economic CommunityPour la Communauté économique européennePer la Comunità economica europeaVoor de Europese Economische GemeenschapPela Comunidade Económica EuropeiaPër Komunitetin ekonomik evropian

+++++ TIFF +++++

Por la República de AlbaniaFor Republikken AlbanienFür die Republik AlbanienΓια τη Δημοκρατία της ΑλβανίαςFor the Republic of AlbaniaPour la république d'AlbaniePer la Repubblica di AlbaniaVoor de Republiek AlbaniëPela República da AlbâniaPër Republikën e Shqipërisë

+++++ TIFF +++++

--------------------------------------------------