Protokoll addizzjonali

għal ftehim bejn ir-Repubblika ta' l-Awstrija, ir-Renju tal-Belġju, ir-Renju tad-Danimarka, ir-Repubblika tal-Finlandja, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, ir-Repubblika Ellenika, l-Irlanda, ir-Repubblika Taljana, il-Gran Dukat tal-Lussemburgu, ir-Renju ta' l-Olanda, ir-Repubblika Portugiża, ir-Renju ta' Spanja, ir-Renju ta' l-Isvezja, il-Komunità Ewropea dwar l-Enerġija Atomika u l-Aġenzija Internazzjonali ta' l-Enerġija Atomika fl-implimentazzjoni ta' l-Artikolu III(1) u (4) tat-Trattat dwar il-prevenzjoni tat-tkattir ta' l-armi Nukleari [1]

(notifikati taħt d-dokumenti numru KUMM(1998) 314)

(1999/188/Euratom)

PREAMBOLU

Billi r-Repubblika ta' l-Awstrija, ir-Renju tal-Belġju, ir-Renju tad-Danimarka, ir-Repubblika tal-Finlandja, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, r-Repubblika Ellenika, l-Irlanda, ir-Repubblika Taljana, il-Gran Dukat tal-Lussemburgu, ir-Renju ta' l-Olanda, ir-Repubblika Portugiża, ir-Renju ta' Spanja, ir-Renju ta' l-Isvezja, (minn hawn ‘il quddiem imsejjħa "l-Istati") il-Komunità Ewropea dwar l-Enerġija Atomika (minn hawn ‘il quddiem imsejjħa "il-Komunità") huma partijiet għal ftehim bejn l-Istati' l-Komunità u l-Aġenzija Internazzjonali ta' l-Enerġija Atomika (minn hawn ‘il quddiem imsejjħa "l-Aġenzija") fl-implimentazzjoni ta' l-Artikolu III(1) u (4) tat-Trattat dwar il-prevenzjoni ta' tkattir ta' l-armi Nukleari (minn hawn ‘il quddiem imsejjaħ "Il-Ftehim tas-Salvagwardja"), li daħlu fis-seħħ fil-21 ta' Frar 1997;

Konxji tax-xewqa tal-Komunità internazzjonali li jenfasizza l-prevenzjoni tat-tkattir nukleari billi tissaħħaħ l-effettività u tmexxija ‘l quddiem ta' l-effiċjenza tas-sistema tas-Salvagwardji ta' l-Aġenzija;

Billi jerġa jingħad li l-Aġenzija għandha tagħti każ fl-implimentazzjoni tas-salvagwardji l-ħtieġa li jkunu tevita l-effetti fuq l-iżvilupp ekonomiku u teknoloġiku fil-Komunità jew fil-koperazzjoni internazzjonali fil-qasam ta' l-attivitajiet nukleari bla periklu, biex ikunu rispettati s-saħħa, s-sigurtà, il-protezzjoni fiżika u disposizzjonijiet oħra tas-sigurtà fil-forza u d-drittijiet ta' l-individwi, u biex tittieħed kull prekawzjoni biex ikunu protteti s-sigrieti kummerċjali, teknoloġiċi u industrijali kif ukoll l-informazzjoni kunfidenzali li hi ġejja mill-għarfien;

Billi l-frekwenza u l-intensità ta' l-attivitajiet deskritti f'dan il-protokoll għandhom jinżammu fil-konsistenti minimu ma' l-għanijiet ta' tisħiħ ta' l-effettività u tmexxija ‘l quddiem ta' l-effiċjenza tas-salvagwardji ta' l-Aġenzija;

Issa għalhekk il-Komunità, l-Istati u l-Aġenzija ftiehmu kif ġej:

IR-RELAZZJONI BEJN IL-PROTOKOLL U L-FTEHIM TAS-SAVAGWARDJI

Artikolu 1

Id-disposizzjonijiet tal-Ftehim tas-Salvagwardji għandhom jgħoddu għal dan il-Protokoll sakemm huma relevanti għal u kompatibbli mad-disposizzjonijiet ta' dan il-Protokoll. Fil-każ ta' konflitt bejn id-disposizzjonijiet tal-Ftehim tas-Salvagwardji u dawk ta' dan il-Protokoll, id- disposizzjonijiet ta' dan il-Protokoll għandhom jgħoddu.

ID-DISPOSIZZJONIJET TA' L-INFORMAZZJONI

Artikolu 2

(a) Kull Stat għandu jiprovvdi lill-Aġenzija b'dikjarazzjoni li jkun fiha l-informazzjoni identifikata fis-subparagrafi(ii), (iv), (ix) u (x). Il-Komunità għandha tipprovdi lill-Aġenzija b'dikjarazzjoni li jkun fiha l-informazzjoni identifikata fis-subparagrafi (v), (vi) u (vii). Kull Stat u l-Komunità għandhom jiprovvdu lill-Aġenzija b'dikjarazzjoni li jkun fiha l-informazzjoni identifikata fis-subparagrafi (iii) u (viii).

(i) Deskrizzjoni ġenerali ta' u l-informazzjoni li tispeċifika l-post tar-riċerka dwar iċ-ċikli tal-karburanti nukleari u l-attivitajiet ta' l-iżvilupp li ma jinvolvux il-materjali nukleari magħmula f'kull post li huma mibnija, awtorizzati b'mod speċjali jew kontrollati minn, jew magħmula f'isem, l-Istat konċernat.

(ii) L-informazzjoni identifikata mill-Aġenzija fuq il-bażi li jippretendi l-qligħ fl-effettività jew l-effiċjenza, u miftiehem mill-Istati konċernati, dwar l-attivitajiet operattivi dwar is-salvagwardji fil-faċilitajiet u l-postijiet barra l-faċilitajiet fejn il-materjal nukleari huwa wżat bi drawwa.

(iii) Id-deskrizzzjoni ġenerali ta' kull bini fl-arja, inkluż l-użu tagħhom, jekk ma jidhrux minn dik id-deskrizzjoni, il-kontenuti tagħhom. Id-deskrizzjoni għandha tinkludi mappa ta' l-arja.

(iv) Id-deskrizzjoni ta' l-iskala ta' l-operazzjoni għal kull post imqabbad biex jaħdem fl-attivitajiet speċifikati fl-Anness I għal dan il-Protokoll.

(v) L-informazzjoni li tispeċifika l-post, l-istatus operattivi u l-kapaċità tal-produzzjoni stmata għal kull sena tal-minjieri ta' l-uranju l-impjanti ta' konċentazzjoni u l-impjanti ta' konċentrazzjoni ta' torjum f'kull Stat, u l-produzzjoni kurrenti ta' kull sena ta' minjieri simili u l-impjanti ta' konċentrazzjoni. Il-Komunità għandha tiprovvdi, fuq it-talba mill-Aġenzija, il-produzzjoni kurrenti ta' kull sena ta' minjiera individwali jew l-impjant ta' konċentrazzjoni. Id-disposizzjoni ta' din l-informazzjoni ma għandhiex bżonn estimi dettaljati tal-materjali nukleari.

(vi) L-informazzjoni dwar is-sorsi materjali li ma laħqux il-kompetizzjoni u l-purità t-tajba għal fabbrikazzjoni tal-karburanti jew biex ikunu msaħħa isotopikament, kif ġej:

(a) il-kwantitajiet, il-komposizzjoni kimika, l-użu jew il-ħsieb ta' l-użu tal-materjal simili, kemm jekk għal użu nukleari jew mhux nukleari, għal kull post fl-Istati li fih il-materjal huwa preżenti fi kwantitajiet li jaqbżu l-10 tunnellata ta' l-uranju u/jew l-20 tunnellata ta' torjum, u għal postijiet l-oħra bil-kwantitajiet ta' aktar minn tunnellata, it-totalizzazzjoni għall-Istat bħala ħaġa waħda jekk it-total jaqbeż l-10 tunnellata ta' l-uranju u l-20 tunnellata ta' torjum. Id-disposizzjoni ta' din l-informazzjoni ma għandhiex bżonn estimi dettaljati tal-materjali nukleari;

(b) Il-kwantitajiet, il-komposizzjoni kimika u d-destinazzjoni ta' kull esportazzjoni mill-Istati għal Stat barra l-Komunità, ta' materjal simili għall-għanijiet speċifiċi li m'humiex nukleari fi kwantitajiet li jaqbżu:

(1) l-10 tunnellata ta' l-uranju, jew għall-esportazzjoni suċċessiva ta' l-uranju għall-istess Stat, kull waħda inqas minn 10 tunnellata, imma taqbeż it-total ta' 10 tunnellata fis-sena;

(2) l-20 tunnellata ta' torju, jew għall-esportazzjoni suċċessiva ta' l-uranju għall-istess Stat, kull waħda inqas minn 20 tunnellata, imma taqbeż it-total ta' 20 tunnellata fis-sena;

(ċ) il-kwantitajiet, il-komposizzjoni kimika, il-post kurrenti u l-użu jew l-użu maħsub ta' kull importazzjoni għall-Istati barra mill-Komunità tal-materjali simili għal għanijiet speċifiċi li m'humiex nukleari fi kwantitajiet li jaqbżu:

(1) l-10 tunnellati ta' l-uranju, jew għall-importazzjoni suċċessiva ta' l-uranju kull waħda inqas minn 10 tunnellati, imma taqbeż it-total ta' 10 tunnellati fis-sena;

(2) l-20 tunnellata ta' torjum, jew għall-importazzjoni suċċessiva ta' torjum kull waħda inqas minn 20 tunnellata, imma taqbeż it-total ta' 20 tunnellata fis-sena;

qed ikun mifhum li m'hemmx ħtiġiet biex jipprovdu l-informazzjoni għal materjal simili maħsub għall-użu nukleari la darba jkun fil-forma tat-tmiem ta' l-użu li mhux nukleari.

(vii) (a) L-informazzjoni dwar il-kwantitajiet l-użu u l-post tal-materjal nukleari eżenti mis-salvagwardji skond l-Artikolu 37 tal-ftehim tas-Salvagwardji;

(b) l-informazzjoni dwar il-kwantitajiet (li tista' tkun fil-forma ta' l-estimi) u l-użi f'kull post, tal-materjal nukleari eżenti mis-salvagwardji skond l-Artikolu 36(b) tal-ftehim tas-salvagwardji imma li għadhom m'humiex fil-forma tat-tmiem ta' l-użu li mhux nukleari, fil-kwantitajiet li jaqbżu lil dawk preskritti fl-Artiklu 37 tal-ftehim tas-salvagwardji. Id-disposizzjoni ta' din l-informazzjoni m'għandhiex bżonn estimi dettaljati tal-materjali nukleari.

(viii) L-informazzjoni dwar il-post jew aktar iproċessar tal-livell għoli jew intermedju ta' l-iskart li jkollu fih il-plutonju, uranju jew uranju-233 msaħħaħ fuq is-salvagwardji, imtemma skond l-Artiklu 11 tal-ftehim tas-salvagwardji. Għall-għan ta' dan il-paragrafu, "aktar ipproċessar" ma jinkludix l-ippakkjar mill-ġdid ta' l-iskart jew il-kondizzjonar ulterjuri tiegħu li ma jinvolvix is-separazzjoni ta' l-elementi, għal maggazzinar jew ir-rimi.

(ix) L-informazzjoni li ġejja dwar it-tagħmir speċifiku u l-materjali li m'humiex nukleari elenkati fl-Annes II:

(a) għal kull esportazzjoni barra mill-Komunità tat-tagħmir u l-materjal simili: l-identità, il-kwantità, il-post li huwa maħsub għall-użu fl-Istat li ħa jirċievi u data jew, kif xieraq, id-data maħsuba, ta' l-esportazzjoni;

(b) fuq it-talba speċifika mill-Aġenzija, il-konferma mill-Istat li ħa jimporta provduta lill-Aġenzija mill-Istat barra l-Komunità li tikkonċerna l-esportazzjoni tat-tagħmir u l-materjal simili għall-Istat li ħa jimporta.

(x) l-impjant ġenerali għal perjodi suċċessivi ta' 10 snin relevanti għall-iżvillupp ta' ċ-ċiklu tal-karburanti nukleari (inkluż ir-riċerka pjanata dwar iċ-ċiklu tal-karburanti nukleari u l-attivitajiet ta' l-iżvilupp) meta approvat mill-awtoritajiet xierqa fl-Istat.

(b) Kull Stat għandu jagħmel kull sforz raġonevoli biex jipprovdi lill-Aġenzija l-informazzjoni li ġejja:

(i) id-deskrizzjoni ġenerali ta' u l-informazzjoni li tispeċifika il-post tar-riċerka dwar iċ-ċiklu tal-karburanti nukleari u l-attivitajiet ta' l-iżvilupp li ma jinvolvux il-materjali nukleari li huma speċifikatament relatati mat-tisħiħ, l-ipproċessar mill-ġdid tal-karburanti nukleari jew il-proċess tal-livelll ta' l-iskart intermedju jew għoli li jkun fih il-plutonju, uranju jew uranju-233 msaħħa ħafna li huma magħmula f'kull post fl-Istat ikkonċernat imma għad m'humiex stabbiliti, awtorizzati speċifikatament jew kontrollati minn, jew magħmula f'isem dak l-Istat. Għall-għan ta' dan il-paragrafu, "ipproċessar" tal-livell ta' l-iskart intermedju jew għoli ma jinkludix l-ippakkjar mill-ġdid ta' l-iskart jew ta' l-ikkondizzjonar tiegħu li ma jinvolvix is-separazzjoni ta' l-elementi, għal maggazzinar jew ir-rimi.

(ii) Id-deskrizzjoni ġenerali ta' l-attivitajiet u l-identifikazzjoni tal-persuni jew l-entità ta' l-għamla ta' l-attivitajiet simili, fil-postijiet identifikati mill-Aġenzija barra mill-arja li l-Aġenzija tqis li tista' tkun relatat mal-funzjona ta' l-attivitajiet ta' dik l-arja. Id-disposizzjoni ta' din l-informazzjoni hija soġġetta għat-talba speċifika mill-Aġenzija. Din se tkun provduta fil-konsultazzjoni ma' l-Aġenzija u b'mod f'waqtu.

(ċ) Fuq talba minn xi jew mill-Aġenzija kollha, l-Istat jew il-Komunità, kif xieraq, għandu jipprovdi amplifikazzjoni jew kjarifika ta' xi informazzjoni mogħtija taħt dan l-Artikolu, kif inhu relevanti għall-għan tas-salvagwardji.

Artikolu 3

(a) Kull Stat jew il-Komunità, jew it-tnejn, kif xieraq, għandhom jipprovdu lill-Aġenzija l-informazzjoni identifikata fl-Artikolu 2(a)(i), (iii), (iv), (v), (vi)(a), (vii), u (x) u l-Artikolu 2(b)(i) fi żmien 180 ġurnata tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Protokoll.

(b) Kull Stat jew il-Komunità, jew it-tnejn, kif xieraq, għandhom jipprovdu lill-Aġenzija, sal-15 ta' Mejju ta' kull sena, aġġornament ta' l-informazzjoni msemmija fil-paragrafu (a) tal-perjodu li jkopri s-sena ta' qabel. Jekk ma kienx hemm skambju fl-informazzjoni provvduta qabel, kull Stat jew il-Komunità, jew it-tnejn, kif xieraq, għandhom jindikaw dan.

(ċ) Il-Komunità għandha tipprovdi lill-Aġenzija, sal-15 ta' Mejju ta' kull sena, l-informazzjoni identifikata fl-Artikolu 2(a)(vi)(b) u (c) għal perjodu li jkopri s-sena ta' qabel.

(d) Kull Stat għandu jipprovdi lill-Aġenzija fuq bażi ta' kull kwart tas-sena l-informazzjoni identifikata fl-Artikolu 2(a)(ix)(a). Din l-informazzjoni għandha tingħata fi żmien 60 ġurnata mit-tmiem ta' kull kwart tas-sena

(e) Il-Komunità u kull Stat għandu jipprovdi lill-Aġenzija bl-informazzjoni identifikata fl-Artikolu 2(a)(viii) qabel 180 ġurnata ta' aktar proċessar magħmul u, sal-15 ta' Mejju ta' kull sena, l-informazzjoni dwar it-skambju tal-post għal perjodu li jkopri s-sena ta' qabel.

(f) Kull Stat u l-Aġenzija għandhom jaqblu fuq il-ħin u l-frekwenza tad-disposizzjoni ta' l-informazzjoni identifikata fl-Artikolu 2(a)(ii).

(g) Kull Stat għandu jipprovdi lill-Aġenzija l-informazzjoni fl-Artikolu 2(a)(ix)(b) fi żmien 60 ġurnata mit-talba ta' l-Aġenzija.

AĊĊESS KUMPLIMENTARJU

Artikolu 4

Li ġejjin għandhom japplikaw fil-konnessjoni ma' l-implimentazzjoni ta' l-aċċess komplimentarju taħt l-Artikolu 5 ta' dan il-Protokoll:

(a) L-Aġenzija ma għandhiex mekkanistikament jew sistematikament tfittex biex tivverifika l-informazzjoni msemmija fl-Artikolu 2; madankollu, l-Aġenzija għandha jkollha aċċess għal:

(i) kull post imsemmi fl-Artikolu 5(a)(i) jew (ii) fuq il-bażi selettiva bil-għan li jassigura n-nuqqas tal-materjali nukleari u l-attivitajiet li ma humiex iddikjarati;

(ii) kull post imsemmi fl-Artikolu 5(b) jew (ċ) biex issolvu d-domanda dwar il-korrezzjoni u tlestija ta' l-informazzjoni msemmija fl-Artikolu 2 jew biex issolvi inkonsistenza dwar dik l-informazzjoni;

(iii) kull post imsemmi fl-Artikolu 5(a)(iii) sakemm neċessarju għall-Aġenzija biex tikkonferma, għal għan tas-salvagwardji, il-dikjarazzjoni tal-Komunità, jew, kif xieraq, ta' l-Istat mhux kummissjonat tal-faċilità jew il-post barra l-faċilitajiet fejn il-materjal nukleari użat konswetudinarjament.

(b) (i) Minbarra kif provdut fil-paragrafu (ii), l-Aġenzija għandha tagħti lill-Istat ikkonċernat, jew għall-aċċess taħt l-Artikolu 5(a) jew taħt l-Artikolu 5(c) fejn il-materjal nukleari huwa involut, l-Istat ikkonċernat u l-Komunità, jibgħatu avviż mill-inqas fi żmien 24 siegħa.

(ii) Għal aċċess għal kull post fl-arja li hija konnessa mal-visti tal-verifika mfassla ta' l-informazzjoni jew ad hoc jew l-ispezzjonijiet tar-rutina fuq il-post, il-perjodu ta' l-avviż minn qabel għandu, jekk l-Aġenzija titlob hekk, ikun mill-inqas ta' sagħtejn, f'ċirkostanzi eċċezzjonali, tista' tkun inqas minn sagħtejn.

(ċ) Notifika bil-quddiem għandu jkun bil-miktub u għandu jispeċifika r-ragunijiet għall-aċċess u l-attivitajiet li għandhom isiru waqt aċċess bħal dan.

(d) Fil-każ ta' domanda jew inkostistenza, l-Aġenzija għandha tipprovdi lill-Istat ikkonċernat u, kif xieraq, lill-Komunità bl-opportunità li tiċċara u tiffaċilita r-resoluzzjoni tad-domanda jew l-inkostistenza. Opportunita simili għandha tkun provduta qabel it-talba għall-aċċess, kemm-il darba l-Aġenzija tikonsidra li dewmien fl-aċċessita jipreġudika l-għan għal liema l-aċċess huwa dovut. F'kull każ, l-Aġenzija għandha tagħmel konklużjoni dwar id-domanda jew l-ikosistenza sakemm l-Istat konċernat u, kif xieraq, il-Komunità jingħataw l-opportunità bħal din.

(e) kemm-il darba mifthiem mod ieħor għal jew mill-Istat ikkonċernat, l-aċċess għandu jsir waqt il-ħin regolari tax-xogħol.

(f) L-Istat ikkonċernat, jew għall-aċċess taħt l-Artikolu 5(a) jew taħt l-Artikolu 5(ċ) fejn il-materjal nukleari huwa involut, l-Istat ikkonċernat u l-Komunità, għandhom ikollhom id-dritt li jkollhom l-ispetturi ta' l-aġenzija waqt l-aċċess flimkien mar-rappreżentanti tiegħu u, kif xieraq, bl-ispetturi tal-Komunità provdut li l-ispetturi ta' l-Aġenzija ma għandhomx ikunu mdewma jew inkella mtellfa fil-funzjoni tagħhom.

Artikolu 5

Kull Stat għandu jipprovdi lill-Aġenzija bl-aċċess għal:

(a) (i) kull post fl-arja;

(ii) kull identifikazzjoni tal-post taħt l-Artikolu 2(a)(v) sa (viii);

(iii) kull faċilità mhix kummissjonata jew post mhux kummissjonat barra l-faċilitajiet fejn il-materjal nukleari huwa użat konswetudinarjament.

(b) Kull post identifikat mill-Istat ikkonċernat taħt l-Artiklu 2(a)(i), Artiklu 2(a)(iv), Artiklu 2(a)(ix)(b) jew Artiklu 2(b), aktar minn dawk imsemmija fil-paragrafu (a)(i), provdut li l-Istat ikkonċernat ma jistax jipprovdi aċċess simili, dak l-Istat għandu jagħmel sforz raġonevoli biex jissodisfa l-ħtiġiet ta' l-Aġenzija, mingħajr dewmien, minn mezzi oħra.

(ċ) Kwalunkwe post speċifikat mill-Aġenzija, aktar minn dawk imsemmija fil-paragrafi (a) u (b), biex jagħmlu kampjuni ambjentali ta' postijiet speċifiċi, iżda jekk l-Istat ikkonċernat ma jistgħax jipprovdi l-aċċess simili, dak l-Istat għandu jagħmel kull sforz raġonevoli biex jissodisfa l-ħtiġiet ta' l-Aġenzija, mingħajr dewmien, fil-postijiet ta' ħdejhom jew b'mezzi oħra.

Artikolu 6

Meta timplimenta l-Artiklu 5, l-Aġenzija tista tagħmel l-attivitajiet li ġejjin:

(a) għall-aċċess skond l-Artiklu 5(a)(i) jew (iii): osservazzjoni viżwali; il-kollezzjoni tal-kampjuni ambjentali; l-użu tad-ditteturi tar-radjazzjoni u l-apparat tal-kejl; l-applikazzjoni ta' l-apparat li jissiġilla li jidentifikaw u li jindikaw tamper speċifikati fi Ftehim sussidjarju; u miżuri oħra ta' l-għanijiet li jintwerew li huma teknikament possibbli u l-użu li kien miftiehem mill-Bord tal-Gvernaturi (minn hawn "il quddiem msejjaħ" il-Bord') u jsegwu l-konsultazzjonijiet bejn l-Aġenzija, il-Komunità u l-Istat ikkonċernat.

(b) Għall-aċċess skond l-Artiklu 5(a)(ii): l-osservazzjoni viżwali; l-għadd ta' l-oġġett tal-materjal nukleari; il-kejl li ma jtellifx u l-kampjunar; l-użu tad-ditezzjoni tar-radjazzjoni u l-appart tal-kejl; l-eżaminazzjoni tar-rekord dwar il-kwantitajiet, l-oriġini u disposizzjoni tal-materjal; il-kollezzjoni tal-kampjun ta' l-ambjent; u l-miżuri l-oħrajn ta' l-għanijet li ntwerew li huma teknikament possibbli u l-użu li kien miftiehem mill-Bord isegwu l-konsultazzjonijiet bejn l-Aġenzija, il-Komunità u l-Istat ikkonċernat.

(ċ) Għall-aċċess skond l-Artiklu 5(b): l-osservazzjoni viżwali; tal-kollezzjoni tal-kampjun ambjentali; l-użu tad-ditteturi tar-radjazzjoni u l-apparat tal-kejl; l-eżaminazzjoni tas-salvagwardji dwar il-prodotti u rekords tat-trasport bil-baħar; u l-miżuri l-oħra ta' l-għanijiet li ntwerew li huma teknikament possibbli u l-użu li kien miftiehem mill-Bord isegwi l-konsultazzjonijiet bejn l-Aġenzija, il-Komunità u l-Istat ikkonċernat.

(d) Għall-aċċess skond l-Artikolu 5(ċ), il-kollezzjoni tal-kampjun ambjentali u, fil-każ li r-riżultat ma jsolvix id-domanda jew l-inkosistenza fil-post speċifikat mill-Aġenzija skond l-Artikolu 5(ċ), l-użu ta' l-osservazzjoni viżwali fuq il-post, id-ditezzjoni tar-radjazzjoni u l-apparat tal-kejl, u, kif miftiehem mill-Istat ikkonċernat u, fejn il-materjal nukleari huwa nvolut, mill-Komunità, u mill-Aġenzija, il-miżuri l-oħra ta' l-għanijiet.

Artikolu 7

(a) Fuq talba mill-Istat, l-Aġenzija u dak l-Istat għandhom jagħmlu ftehim għall-aċċess manniġġjat taħt dan il-Protokoll bil-għan li jipprevjeni d-disseminazzjoni tal-proliferazzjoni ta' l-informazzjoni sensittiva, biex jiltaqgħu mal-ħtiġiet tas-sigurtà jew tal-ħtiġiet għall-protezzjoni fiżika, jew biex jipproteġu l-informazzjoni prioritarja jew kummerċjalment sensittiva. Arranġamenti bħal dawn ma għandhomx jipprekludu lill-Aġenzija milli tagħmel l-attivitajiet neċessarji biex jipprovdu assigurazzjoni kreddibli tan-nuqqas tal-materjali nukleari li m'humiex dikjarati u l-attivitajiet fil-post tal-kwistjoni, inkluż ir-resoluzzjoni tal-mistoqsija dwar il-korrettezza u tkomplija ta' l-informazzjoni msemmija fl-Artikolu 2 jew ta' l-inkosistenza ma' dik l-informazzjoni.

(b) Stat jista', meta jkun qed jipprovdi l-informazzjoni msemmija fl-Artikolu 2, jinforma lill-Aġenzija tal-postijiet fl-arja jew il-lokazzjoni fejn l-aċċess jista' jkun applikabbli.

(ċ) Sakemm id-dħul fis-seħħ ta' kull Ftehim sussidjarju, l-Istat jista' jkollu rikors għall-aċċess manniġġjat konsistenti mad-disposizzjonijiet tal-paragrafu (a).

Artikolu 8

Xejn f'dan il-Protokoll ma għandu jipprekludi lill-Istat milli joffri lill-Aġenzija l-aċċess għal-lokazzjoni fiż-żieda ma' dawk msemmija fl-Artikoli5 u 9 jew mit-talba ta' l-Aġenzija biex tagħmel verifika ta' l-attivitajiet fl-lokalità partikolari. L-Aġenzija għandha, mingħajr dewmien, tagħmel kull sforz raġonevoli biex taġġixxi fuq talba simili.

Artikolu 9

Kull Stat għandu jipprovdi lill-Aġenzija bl-aċċess għal-lokazzjonijiet speċifikati mill-Aġenzija biex tagħmel kampjun ambjentali ta' l-arja wiesa', iżda jekk l-Istat ma jistgħax jipprovdi dan l-aċċess dak l-Istat għandu jagħmel sforz raġonevoli biex jissodisfa l-ħtiġiet ta' l-Aġenzija fil-lokazzjonijiet alternattivi. L-Aġenzija ma għandhiex tfittex l-aċċess simili l-użu tal-kampjun ambjentali ta' l-arja wiesa' u l-ftehim tal-proċedura għalhekk kien approvat mill-Bord u l-konsultazzjoni li ssegwi bejn l-Aġenzija u l-Istat ikkonċernat.

Artikolu 10

(a) L-Aġenzija għandha tinforma lill-Istat ikkonċernat u, kif xieraq, il-Komunità ta':

(i) l-attivitajiet magħmula taħt il-Protokoll, inkluż dawk bir-rispett ta' kull domanda jew l-inkonsistenzi ta' l-Aġenzija ġibdet l-attenzjoni ta' l-Istat ikkonċernat u, kif xieraq, il-Komunità fi żmien 60 ġurnata ta' l-attivitajiet li saru mill-Aġenzija.

(ii) Ir-riżultat ta' l-attivitajiet fir-rispett ta' kull domanda jew inkonsistenzi li l-Aġenzija ġibdet l-attenzjoni tagħhom ta' l-Istat ikkonċernat u, kif xieraq, il-Komunità mill-aktar fis possibbli imma f'kull każ fi żmien 30 ġurnata tar-riżultati li qed ikunu stabbiliti mill-Aġenzija.

(b) L-Aġenzija għandha tinforma lill-Istat ikkonċernat u lill-Komunità bil-konklużjonijiet li ġabret mill-attivitajiet tagħha taħt dan il-Protokoll. Il-konklużjonijiet għandhom ikunu provduti kull sena.

NOMINA TA' L-ISPETTURI TA' L-AĠENZIJA

Artikolu 11

(a) (i) Id-Direttur Ġenerali għandu javża lill-Komunità u lill-Istati bl-approvazzjoni tal-Bord ta' uffiċjal ta' l-Aġenzija bħala spettur tas-salvagwardji. Kemm-il darba l-Komunità tagħti parir lid-Direttur Ġenerali li ma jkunx aċċettat uffiċjal simili bħala spettur għall-Istat fi żmien tliet xhur tar-riċevuta tan-notifika ta' l-approvazzjoni tal-Bord, l-ispettur hekk notifikat lill-Komunità u l-Istati għandu jitiqes bħala nominat għall-Istati.

(ii) Id-Direttur Ġenerali, jaġġixxi fuq ir-risposta għat-talba mill-Komunità jew fuq l-inizjattiva tiegħu stess, għandu immedjatament jinforma lill-Komunità u l-Istati bl-irtirar tan-nomina ta' xi uffiċjal bħala spettur għall-Istati.

(b) In-notifika msemmija fil-paragrafu (a) għandha titqies li kienet irċevuta mill-Komunità u l-Istati sebat ijiem wara d-data tat-trasmissjoni mill-post irreġistrat tan-notifika mill-Aġenzija lill-Komunità u l-Istati.

VISAS

Artikolu 12

Kull Stat għandu, f'xahar mill-iriċevuta tat-talba għalhekk, jipprovdi l-ispettur nominat b'mod speċjali fit-talba b'visas ta' dħul/ħruġ multiplu u/jew ta' transiti, fejn meħtieġ, biex iħalli l-ispettur jidħol u jibqa' fit-territorju ta' l-Istat ikkonċerat għall-għan li jwettaq il-funzjoni tiegħu/tagħha. Kwalukwe visas meħtieġa għandhom ikunu validi għal lanqas sena u għandhom jiġġeddu, kif meħtieġ, biex ikopru ż-żmien tan-nomina ta' l-ispettur għall-Istat.

IL-FTEHIM SUSSIDJARJI

Artikolu 13

(a) Fejn l-Istat jew il-Komunità, kif xieraq, jew l-Aġenzija tindika li huwa meħtieġ li jkunu speċifikati l-Ftehim sussidjarji kif il-miżuri preskritti f'dan il-Protokoll għandhom ikunu applikati, dak l-Istat, jew dak l-Istat u l-Komunità u l-Aġenzija għandhom jiftiehmu dwar il-Ftehim Sussidjarji fi żmien 90 ġurnata mid-data ta' indikazzjoni bħal din.

(b) Sakemm jidħlu fis-seħħ kwalunkwe Ftehim Sussidjarji meħtieġa, l-Aġenzija għandha tkun intitolata biex tapplika l-miżuri preskritti f'dan il-Protokoll.

SISTEMI TAL-KOMUNIKAZZJONI

Artikolu 14

(a) Kull Stat għandu jħalli u jipproteġi l-komunikazzjoni ħielsa mill-Aġenzija għall-għanijiet uffiċjali bejn l-ispetturi ta' l-Aġenzija f'dak l-Istat u dawk fil-Kwartieri Ġenerali u/jew uffiċċji Reġjonali, inkluż it-trasmissjoni kontrollata u mhix kontrollata ta' l-informazzjoni ġenerata mill-Aġenzija li jkun fiha u/jew sorveljanza jew l-apparat tal-kejl. L-Aġenzija għandha jkollha, fil-konsultazzjoni ma' l-Istat konċernat, id-dritt li tagħmel użu tas-sistemi internazzjonalment stabbiliti tal-komunikazzjoni diretta, inkluż is-sistemi tas-sattelita u formi oħrajn tat-telekomunikazzjoni li mhix qed titħaddem f'dak l-Istat. Fuq it-talba ta' l-Istat, jew ta' l-Aġenzija, dettalji ta' l-implimentazzjoni ta' dan il-paragrafu f'dak l-Istat bir-rispett lejn l-informazzjoni trasmessa kontrollata u mhix kontrollata ta' l-informazzjoni ġenerata mill-Aġenzija li jkun fiha u/jew s-sorveljanza jew l-apparat tal-miżuri għandhom ikunu speċifikati fil-Ftehim Sussidjarju.

(b) Il-komunikazzjoni u trasmissjoni ta' l-informazzjoni msemmija fil-paragrafu (a) għandhom jagħtu każ tal-bżonn biex tkun protteta l-prijorità u kommerċjalità ta' l-informazzjoni sensittiva jew tad-disinn ta' l-informazzjoni li l-Istat ikkonċernat rigward li huwa partikolarment sensittiv.

IL-PROTEZZJONI TA' L-INFORMAZZJONI KONFIDENZALI

Artikolu 15

(a) L-Aġenzija għandha żżomm reġim strett biex tassigura protezzjoni effettiva kontra l-iżvelar tas-sigrieti kummerċjali teknoloġiċi u industrijali u informazzjoni oħra kunfidenzali li tkun ġejja għal għarfien tagħha, inkluż l-informazzjoni simili li tkun ġejja għall-għarfien ta' l-Aġenzija fl-implimentazzjoni ta' dan il-Protokoll.

(b) Ir-reġim imsemmija fil-paragrafu (a) għandha tinkludi, fost l-oħrajn, disposizzjonijiet relatati għal:

(i) prinċipji ġenerali u l-miżuri assoċjati għall-immaniġġjar ta' l-informazzjoni konfidenzali;

(ii) kondizzjonijiet ta' l-impieg tal-ħaddiema dwar il-protezzjoni ta' l-informazzjoni kunfidenzali;

(iii) proċeduri fil-każ ta' kontravenzjonijiet jew kontravenzjonijiet allegati tal-kunfidenzalità.

(ċ) Ir-reġim imsemmi fil-paragrafu (a) ta' fuq għandu jkun approvat u perjodikament revedut mill-Bord.

ANNESSI

Artikolu 16

(a) L-Annessi għal dan il-Protokoll għandhom jkunu parti integrata tiegħu. Minbarra għall-għanijiet ta' l-emenda ta' l-Annessi I u II, it-terminu "Protokoll" kif użata f'dan l-apparat tfisser il-Protokoll u l-Anness flimkien.

(b) Il-lista ta' l-attivitajiet speċifikati fl-Anness I, u l-lista tat-tagħmir u l-materjali speċifikati fl-Anness II, tista' tkun emendata mill-Bord fuq il-parir tal-grupp ta' l-esperti li jaħdmu bit-tmiem miftuħ li huwa stabbilit mill-Bord. Kwalunkwe emenda bħal din għandha tidħol fis-seħħ erba' xhur wara l-addozzjoni tagħha mill-Bord.

(ċ) L-Anness III ta' dan il-Protokoll jispeċifika kif il-miżuri f'dan il-Protokoll għandhom ikunu implimentati mill-Komunità u mill-Istati.

ID-DĦUL FIS-SEĦĦ

Artikolu 17

(a) Dan il-Protokoll għandu jidħol fis-seħħ fil-ġurnata li fiha lAġenzija tirċievi mill-Komunità u mill-Istati n-notifika bil-miktub li ħtiġiet tagħhom rispettivament għad-dħul fis-seħħ kienu milħuqa.

(b) L-Istati u l-Komunità jistgħu, f'xi data qabel ma jidħol fis-seħħ dan il-Protokoll, jiddikjaraw li se japplikaw dan il-Protokoll proviżorjament.

(ċ) Id-Direttur Ġenerali għandu minnufih jinforma lill-Istati Membri kollha ta' l-Aġenzija ta' kull dikjarazzjoni proviżjonali ta' l-applikazzjoni ta', u dħul fis-seħħ ta', dan il-Protokoll.

DEFINIZZJONIJIET

Artikolu 18

Għall-għan ta' din il-Protokoll:

(a) "ir-riċerka dwar il-karburanti nukleari u l-attivitaijiet ta' l-iżvilupp" ifissru dawk l-attivitajiet li huma b'mod speċjali relatati għal kull proċess jew sistema ta' l-iżvilupp ta' l-aspett ta' dawn li ġejjin:

- konversjoni tal-materjal nukleari,

- it-tisħiħ tal-materjal nukleari,

- fabbrikazzjoni tal-karburanti nukleari,

- reatturi,

- faċilitajiet kritiċi,

- proċessar mill-ġdid tal-karburanti nukleari,

- l-iproċċesar (ma jinkludix l-ippakkjar mill-ġdid u l-ikondizzjonar li ma jinvolvix is-separazzjoni ta' l-elementi għal maggazzinar jew għar-rimi) ta' l-iskart tal-livell intermedjarju jew għoli li jkun fih il-plutonju, l-uranju msaħħaħ ħafna jew uranju-233,

imma ma jinkludux l-attivitajiet relatati mar-riċerka teoretika u xjentifika bażika u l-iżvilupp fuq l-applikazzjoni radjuisotopika industrijali, medika, l-applikazzjonijiet idroloġiċi u agrikolu, l-effett tas-saħħa u ambjentali u l-immaniġġjar imexxi ‘l quddiem.

(b) "L-arja" tfisser dik l-arja limitata mill-Komunità u mill-Istat fil-mudell ta' l-informazzjoni għal faċilità, inkluż il-faċilità l-magħluqa, u fl-informazzjoni relevanti dwar il-lokazzjoni barra l-faċilitajiet fejn il-materjal nukleari huwa wżat konsumarjament, inkluż il-lokazzjoni l-magħluqa barra l-faċilitajiet fejn il-materjal nukleari kien użat konsumarjament (dan huwa limitat għal-lokazzjonijiet biċ-ċelloli sħan jew fejn saru l-attivitajiet relatati mal-konversjoni, t-tisħiħ, il-fabbrikazzjoni tal-karburanti u proċessar mill-ġdid). "L-Arja" għandha tinkludi wkoll l-installazzjonijiet kollha, lokalizzati mal-faċilitajiet jew il-lokazzjoni, għad-disposizzjonijiet għall-użu tas-servizzi essenzali, inkluż: Iċ-ċelloli sħan ta' l-ipproċessar tal-materjali li m'humiex radjati li ma jkunx fihom il-materjal nukleari; l-installazzjoni għat-trattament, il-maggazzinar u r-rimi ta' l-iskart; u l-bini assoċjat ma' l-attivitajiet speċifiċi identifikati mill-Istat ikkonċernat taħt l-Artikolu 2(a)(iv).

(ċ) "Il-faċilita mhix kummissjonata" jew "il-lokazzjoni mhix kummissjonata barra l-faċilitajiet" tfisser l-installazzjoni jew il-post fejn il-biċċiet li jifdal u tagħmir essenzali għall-użu tagħhom tneħħew jew ma kienux qed jintużaw sabiex ma jintużawx għal maggazzinar u ma jistgħux ikunu wżati aktar għall-immaniġġjar, proċess jew għall-użu tal-materjal nukleari.

(d) "Il-faċilita magħluqa" jew "il-lokazzjoni magħluqa barra l-faċilitajiet" tfisser l-installazzjoni jew l-allokazzjoni fejn il-ħidmiet kienu stabbiliti l-materjal nukleari kien imneħħi imma ma kienx dekommissjonat.

(e) "uranju msaħħaħ ħafna" tfisser uranju li jkollu 20 % jew aktar ta' l-isotopu uranju-235.

(f) "Kampjun ambjentali tal-lokazzjoni speċifika" tfisser il-kollezzjoni tal-kampjun ambjentali (eż. l-arja, l-ilma, il-veġetazzjoni, il-ħamrija, il-ħmieġ) fil, u fil-viċinanza mmedjata tal-lokazzjoni speċifikata mill-Aġenzija għal għan ta' l-assistenza lejn l-Aġenzija biex tagħmel konklużjoni dwar in-nuqqas tal-materjal nukleari u l-attivitajiet nukleari li m'humiex dikjarati fil-lokazzjoni speċifika.

(f) "Kampjun ambjentali ta'l-arja speċifika" tfisser il-kollezzjoni tal-kampjun ambjentali (eż. l-arja, l-ilma, il-veġitazzjoni, il-ħamrija, il-ħmieġ) fl-grupp tal-lokazzjonijiet speċifikati mill-Aġenzija għal għan ta' l-assistenza lejn l-Aġenzija biex tagħmel konklużjoni dwar in-nuqqas tal-materjal nukleari u l-attivitajiet nukleari li ma humiex dikjarati fl-arja wisa.

(h) "Il-materjal nukleari" tfisser kull sors jew kull materjal fissjonabbli msemmi fl-Artikolu XX ta' l-Istatut. It-terminu materjal tas-sors ma għandux ikun interpretat li japplika għal minerali jew fdalijiet ta' minerali. Kull determinazzjoni mill-Bord taħt l-Artikolu XX ta' l-Istatut ta' l-Aġenzija wara dħul fis-seħħ ta' dan il-Protokoll li jiżdied mal-materjali meqjusa li huma materjali ta' sors jew materjali fissjonabbli speċjali għandhom ikollhom effett taħt dan il-Protokoll biss fuq l-aċċettazzjoni mill-Komunità u l-Istati.

(i) "Faċilità" tfisser:

(i) reattur, faċilità kritika, l-impjant tal-konversjoni, l-impjant tal-fabbrikazzjoni, l-impjant ta' proċessar mill-ġdid, l-impjant tas-separazzjoni isotopika jew l-installazzjoni tal-maggazzinar separat, jew

(ii) kwalunkwe lokazzjoni fejn il-materjal nukleari fl-ammonti ikbar mill-kilogramm effettiv użat konsumarjament.

(j) "Il-lokazzjoni barra l-faċilitajiet" tfisser kull installazzjoni jew lokazzjoni, li mhix faċilità, fejn il-materjal nukleari huwa wżat konsumarjament fl-ammont ta' kilogramm effettiv jew inqas.

Hecho en Viena, por duplicado, el veintidós de septiembre de mil novecientos noventa y ocho, en las lenguas alemana, danesa, española, finesa, francesa, griega, inglesa, italiana, neerlandesa, portuguesa y sueca siendo cada uno de estos textos igualmente auténtico, si bien, en caso de discrepancia, harán fe los textos acordados en las lenguas oficiales de la Junta de gobernadores del OIEA.Udfærdiget i Wien den toogtyvende september nittenhundrede og otteoghalvfems i to eksemplarer på dansk, engelsk, finsk, fransk, græsk, italiensk, nederlandsk, portugisisk, spansk, svensk og tysk med samme gyldighed for alle versioner, idet teksterne på de officielle IAEA-sprog dog har fortrinsstilling i tilfælde af uoverensstemmelser.Geschehen zu Wien am 22. September 1998 in zwei Urschriften in dänischer, deutscher, englischer, finnischer, französischer, griechischer, italienischer, niederländischer, portugiesischer, schwedischer und spanischer Sprache, wobei jeder Wortlaut gleichermaßen verbindlich, im Fall von unterschiedlichen Auslegungen jedoch der Wortlaut in den Amtssprachen des Gouverneursrats der Internationalen Atomenergie-Organisation maßgebend ist.Έγινε στη Βιέννη εις διπλούν, την 22η ημέρα του Σεπτεμβρίου 1998, στη δανική, ολλανδική, αγγλική, φινλανδική, γαλλική, γερμανική, ελληνική, ιταλική, πορτογαλική, ισπανική και σουηδική γλώσσα· τα κείμενα σε όλες τις ανωτέρω γλώσσες είναι εξίσου αυθεντικά, εκτός από περίπτωση απόκλισης, οπότε υπερισχύουν τα κείμενα που έχουν συνταχθεί στις επίσημες γλώσσες του Διοικητικού Συμβουλίου του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.Done at Vienna in duplicate, on the twenty second day of September 1998 in the Danish, Dutch, English, Finnish, French, German, Greek, Italian, Portuguese, Spanish and Swedish languages, the texts of which are equally authentic except that, in case of divergence, those texts concluded in the official languages of the IAEA Board of Governors shall prevail.Fait à Vienne, en deux exemplaires le 22 septembre 1998 en langues allemande, anglaise, danoise, espagnole, finnoise, française, grecque, italienne, néerlandaise, portugaise et suédoise; tous ces textes font également foi sauf que, en cas de divergence, les versions conclues dans les langues officielles du Conseil des gouverneurs de l'AIEA prévalent.Fatto a Vienna in duplice copia, il giorno 22 del mese di settembre 1998 nelle lingue danese, finnico, francese, greco, inglese, italiano, olandese, portoghese, spagnolo, svedese e tedesco, ognuna delle quali facente ugualmente fede, ad eccezione dei testi conclusi nelle lingue ufficiali del Consiglio dei governatori dell'AIEA che prevalgono in caso di divergenza tra i testi.Gedaan te Wenen op 22 september 1998, in tweevoud, in de Deense, de Duitse, de Engelse, de Finse, de Franse, de Griekse, de Italiaanse, de Nederlandse, de Portugese, de Spaanse en de Zweedse taal, zijnde alle teksten gelijkelijk authentiek, met dien verstande dat in geval van tegenstrijdigheid de teksten die zijn gesloten in de officiële talen van de IOAE bindend zijn.Feito em Viena em duplo exemplar, aos vinte e dois de Setembro de 1998 em língua alemã, dinamarquesa, espanhola, finlandesa, francesa, grega, inglesa, italiana, neerlandesa, portuguesa e sueca; todos os textos fazem igualmente fé mas, em caso de divergência, prevalecem aqueles textos que tenham sido estabelecidos em línguas oficiais do Conselho dos Governadores da AIEA.Tehty Wienissä kahtena kappaleena 22 päivänä syyskuuta 1998 tanskan, hollannin, englannin, suomen, ranskan, saksan, kreikan, italian, portugalin, espanjan ja ruotsin kielellä; kaikki kieliversiot ovat yhtä todistusvoimaisia, mutta eroavuuden ilmetessä on noudatettava niitä tekstejä, jotka on tehty Kansainvälisen atomienergiajärjestön hallintoneuvoston virallisilla kielillä.Utfärdat i Wien i två exemplar den 22 september 1998 på danska, engelska, finska, franska, grekiska, italienska, nederländska, portugisiska, spanska, svenska och tyska språken, varvid varje språkversion skall äga lika giltighet, utom ifall de skulle skilja sig åt då de texter som ingåtts på IAEA:s styrelses officiella språk skall ha företräde.

Por el Gobierno del Reino de BélgicaFor Kongeriget Belgiens regeringFür die Regierung des Königreichs BelgienΓια την κυβέρνηση τον Βασιλείου τον ΒελγίουFor the Government of the Kingdom of BelgiumPour le gouvernement du Royaume de BelgiquePer il governo del Regno del BelgioVoor de regering van het Koninkrijk BelgiëPelo Governo do Reino da BélgicaBelgian kuningaskunnan hallituksen puolestaFör Konungariket Belgiens regering

+++++ TIFF +++++

Mireille Claeys

Por el Gobierno del Reino de DinamarcaFor Kongeriget Danmarks regeringFür die Regierung des Königreichs DänemarkΓια την κυβέρνηση τον Βασιλείον του ΔανίαςFor the Government of the Kingdom of DenmarkPour le gouvernement du Royaume de DanemarkPer il governo del Regno di DanimarcaVoor de regering van het Koninkrijk DenemarkenPelo Governo do Reino da DinamarcaTanskan kuningaskunnan hallituksen puolestaFör Konungariket Danmarks regering

+++++ TIFF +++++

Henrik Wøhlk

Por el Gobierno de la República Federal de AlemaniaFor Forbundsrepublikken Tysklands regeringFür die Regierung der Bundesrepublik DeutschlandΓια την κυβέρνηση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της ΓερμανίαςFor the Government of the Federal Republic of GermanyPour le gouvernement de la République fédérale d'AllemagnePer il governo della Repubblica federale di GermaniaVoor de regering van de Bondsrepubliek DuitslandPelo Governo da República Federal da AlemanhaSaksan liittotasavallan hallituksen puolestaFör Förbundsrepubliken Tysklands regering

+++++ TIFF +++++

Karl Borchard

+++++ TIFF +++++

Helmut Stahl

Por el Gobierno de la República HelénicaFor Den Hellenske Republiks regeringFür die Regierung der Griechischen RepublikΓια την κυβέρνηση της Ελληνικής ΔημοκρατίαςFor the Government of the Hellenic RepublicPour le gouvernement de la République helléniquePer il governo della Repubblica ellenicaVoor de regering van de Helleense RepubliekPelo Governo da República HelénicaHelleenien tasavallan hallituksen puolestaFör Republiken Greklands regering

+++++ TIFF +++++

Emmanuel Fragoulis

Por el Gobierno del Reino de EspañaFor Kongeriget Spaniens regeringFür die Regierung des Königreichs SpanienΓια την κυβέρνηση του Βασιλείου της ΙσπανίαςFor the Government of the Kingdom of SpainPour le gouvernement du Royaume d'EspagnePer il governo del Regno di SpagnaVoor de regering van het Koninkrijk SpanjePelo Governo do Reino de EspanhaEspanjan kuningaskunnan hallituksen puolestaFör Konungariket Spaniens regering

+++++ TIFF +++++

ad referendum

Antonio Ortiz García

Por el Gobierno de IrlandaFor Irlands regeringFür die Regierung IrlandsΓια την κυβέρνηση της ΙρλανδίαςFor the Government of IrelandPour le gouvernement de l'IrlandePer il governo dell'IrlandaVoor de regering van IerlandPelo Governo da IrlandaIrlannin hallituksen puolestaFör Irlands regering

+++++ TIFF +++++

Thelma M. Doran

Por el Gobierno de la República ItalianaFor Den Italienske Republiks regeringFür die Regierung der Italienischen RepublikΓια την κυβέρνηση της Ιταλικής ΔημοκρατίαςFor the Government of the Italian RepublicPour le gouvernement de la République italiennePer il governo della Repubblica italianaVoor de regering van de Italiaanse RepubliekPelo Governo da República ItalianaItalian tasavallan hallituksen puolestaFör Republiken Italiens regering

+++++ TIFF +++++

Vincenzo Manno

Por el Gobierno del Gran Ducado de LuxemburgoFor Storhertugdømmet Luxembourgs regeringFür die Regierung des Großherzogtums LuxemburgΓια την κυβέρνηση του Μεγάλου Δουκάτου του ΛουξεμβούργουFor the Government of the Grand Duchy of LuxembourgPour le gouvernement du Grand-Duché de LuxembourgPer il governo del Granducato di LussemburgoVoor de regering van het Groothertogdom LuxemburgPelo Governo do Grão-Ducado do LuxemburgoLuxemburgin suurherttuakunnan hallituksen puolestaFör Storhertigdömet Luxemburgs regering

+++++ TIFF +++++

Georges Santer

Por el Gobierno del Reino de los Países BajosFor Kongeriget Nederlandenes regeringFür die Regierung des Königreichs der NiederlandeΓια την κυβέρνηση τον Βασιλείου των Κάτω ΧωρώνFor the Government of the Kingdom of the NetherlandsPour le gouvernement du Royaume des Pays-BasPer il governo del Regno dei Paesi BassiVoor de regering van het Koninkrijk der NederlandenPelo Governo do Reino dos Países BaixosAlankomaiden kuningaskunnan hallituksen puolestaFör Konungariket Nederländernas regering

+++++ TIFF +++++

Hans A.F.M. Förster

Por el Gobierno de la República de AustriaFor Republikken Østrigs regeringFür die Regierung der Republik ÖsterreichΓια την κυβέρνηση της Δημοκρατίας της ΑυστρίαςFor the Government of the Republic of AustriaPour le gouvernement de la République d'AutrichePer il governo della Repubblica d'AustriaVoor de regering van de Republiek OostenrijkPelo Governo da República da ÁustriaItävallan tasavallan hallituksen puolestaFör Republiken Österrikes regering

+++++ TIFF +++++

Irene Freudenschuss-Reichl

Por el Gobierno de la República PortuguesaFor Den Portugisiske Republiks regeringFür die Regierung der Portugiesischen RepublikΓια την κυβέρνηση της Πορτογαλικής ΔημοκρατίαςFor the Government of the Portuguese RepublicPour le gouvernement de la République portugaisePer il governo della Repubblica portogheseVoor de regering van de Portugese RepubliekPelo Governo da República PortuguesaPortugalin tasavallan hallituksen puolestaFör Republiken Portugals regering

+++++ TIFF +++++

Álvaro José Costa De Mendonça e Moura

Por el Gobierno de la República de FinlandiaFor Republikken Finlands regeringFür die Regierung der Republik FinnlandΓια την κυβέρνηση της Φινλανδικής ΔημοκρατίαςFor the Government of the Republic of FinlandPour le gouvernement de la République de FinlandePer il governo della Repubblica di FinlandiaVoor de regering van de Republiek FinlandPelo Governo da República da FinlândiaSuomen tasavallan hallituksen puolestaFör Republiken Finlands regering

+++++ TIFF +++++

Eva-Christina Mäkeläinen

Por el Gobierno del Reino de SueciaFor Kongeriget Sveriges regeringFür die Regierung des Königreichs SchwedenΓια την κυβέρνηση τον Βασιλείου της ΣονηδίαςFor the Government of the Kingdom of SwedenPour le gouvernement du Royaume de SuèdePer il governo del Regno di SveziaVoor de regering van het Koninkrijk ZwedenPelo Governo do Reino da SuéciaRuotsin kuningaskunnan hallituksen puolestaFör Konungariket Sveriges regering

+++++ TIFF +++++

Björn Skala

Por la Comunidad Europea de la Energía AtómicaFor Det Europæiske AtomenergifællesskabFür die Europäische AtomgemeinschaftΓια την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής ΕνέργειαςFor the European Atomic Energy CommunityPour la Communauté européenne de l'énergie atomiquePer la Comunità europea dell'energia atomicaVoor de Europese Gemeenschap voor AtoomenergiePela Comunidade Europeia da Energia AtómicaEuroopan atomienergiayhteisön puolestaFör Europeiska atomenergigemenskapen

+++++ TIFF +++++

Lars-Erik Lundin

Por el Organismo Internacional de Energía AtómicaFor Den Internationale AtomenergiorganisationFür die Internationale Atomenergie-OrganisationΓια τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής ΕνέργειαςFor the International Atomic Energy AgencyPour l'Agence internationale de l'énergie atomiquePer l'Agenzia internazionale dell'energia atomicaVoor de Internationale Organisatie voor AtoomenergiePela Agência Internacional da Energia AtómicaKansainvälisen atomienergiajärjestön puolestaFör Internationella atomenergiorganet

+++++ TIFF +++++

Mohamed Elbaradei

[1] Fit-8 ta' Ġunju 1998, il-Kunsill approva l-konklużjoni mill-Kummissjoni f'isem il-Komunità Ewropea ta' l-Enerġija Atomika (il-Komunità) mhux biss f'dan il-Protokoll Addizzjonali mal-Ftehim bejn it-13-il Stat Membru ta' bla armi nukleari tal-Komunità, il-Komunità u l-AIEA (pubblikata fil-ĠU L 51 Volum 21, bid-data 22 ta' Frar 1978 u bħala dokument AIEA INFCIRC/193, bid-data ta' l-14 ta' Settembru 1973) imma l-Protokoll Addizzjonali wkoll mal-Ftehim bejn ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta' Fuq, il-Komunità u l-AIEA (pubblikat bħala AIEA dokument INFCIRC/263, bid-data ta' Ottubru 1978) u bejn Franza, il-Komunità u l-AIEA (pubblikata bħala l-AIAE dokument INFCIRC/290, bid-data ta' Diċembru 1981). It-tliet Protokolli Addizzjonali kienu ffirmati mill-Partijiet relevanti fi Vjenna fit-22 ta' Settembru 1998. It-test ta' kull Protokoll Addizzjonali jista' jkun aċċessibbli fl-indirizz ta' l-internet li ġej: http://europa.eu.int/en/comm/dg17/nuclear/nuchome.htm

--------------------------------------------------

ANNESS I

Il-lista ta' l-attivitajiet imsemmija fl-Artikolu 2(a)(iv) tal-Protokoll

(i) Il-fabbrikazzjoni tat-tubi tar-rotor ċentrifugi jew tat-taħlita tal-gassijiet ċentrifugi.

It-tubi tar-rotor ċentrifugi tfisser ċilindri bil-ġenb irqiq imsemmija fil-punt 5.1.1 (b) ta' l-Anness II.

Il-gassijiet ta' ċentrifugazzjoni tfisser ċentrifugazzjoni imsemmija fin-nota tal-bidu għall-punt 5.1 ta' l-Anness II.

(ii) Il-fabbrikazzjoni tal-barrieri ta'diffusjoni.

Il-barrieri tad-diffusjoni tfisser, filtri porużi u rqaq imsemmija fil-punt 5.3.1(a) ta' l-Anness II.

(iii) Il-fabbrikazzjoni u taħlita ta' sistemi bbażati fuq il-laser.

Sistemi bbażati fuq il-laser iffissru s-sistemi li jkun fihom dawk l-affarijiet imsemmija fil-punt 5.7 ta' l-Anness II.

(iv) Il-fabbrikazzjoni jew taħlita tas-separaturi elettromanjetiċi ta' l-isotopi.

Separaturi elettromanjetiċi ta' l-isotopi tfisser dawk l-affarijiet imsemmija fil-punt 5.9.1 ta' l-Anness II li jkunu fihom sorsi joniċi msemmija fil-5.9.1(a) ta' l-Anness II.

(v) Il-fabbrikazzjoni u taħlita tal-kolonni jew it-tagħmir ta' l-estrazzjoni.

Il-kolonni jew it-tagħmir ta' l-estrazzjoni jfissru dawk l-oġġetti msemmija fil-punti 5.6.1, 5.6.2, 5.6.3, 5.6.5, 5.6.6, 5.6.7 u 5.6.8 ta' l-Anness II.

(vi) Il-fabbrikazzjoni ta' żenuni tas-separazzjoni aerjodinamika u tubi vortex.

Żenuni tas-separazzjoni aerjodinamika u tubi vortex iffissru ż-żenuni tas-separazzjoni u tubi vortex imsemmija rispettivament fil-punti 5.5.1 u 5.5.2 ta' l-Anness II.

(vii) Il-fabbrikazzjoni jew it-taħlita tas-sistemi tal-ġenerazzjoni tal-plasma ta' l-uranju.

Is-sistemi tal-ġenerazzjoni tal-plasma ta' l-uranju jfissru s-sistemi għal ġenerazzjoni tal-plasma ta' l-uranju msemmija fil-punt 5.8.3 ta' l-Anness II.

(viii) Il-fabbrikazzjoni tat-tubi taż-żirkonju.

It-tubi taż-żirkonju jfissru t-tubi msemmija fil-punt 1.6 ta' l-Anness II.

(ix) Il-fabbrikazzjoni jew titjib fil-grad ta' l-ilma tqil jew dewterju.

L-ilma tqil jew id-dewterju jfissru dewterju, ilma tqil (dewterju ossidu) u kull kompost dewterju li fih l-iskala tad-dewterju għal atomi tal-idroġenu taqbeż 1:5000.

(x) Il-fabbrikazzjoni tal-grafit bi grad nukleari.

Il-grafit bi grad nukleari tfisser il-grafit li għandu l-livell tal-purità aħjar minn ħames partijiet għal kull miljun boron ekwivalenti u mid-densità aktar minn 1,50 g/cm3.

(xi) Il-fabbrikazzjoni tal-flixken għal karburanti li m'humiex radjati.

Il-flixkun tal-karburanti li m'humiex radjati tfisser ir-reċipjent għat-trasport u/jew għall-immaggazzinar tal-karburanti li m'humiex radjati li jipprovdu protezzjoni kimika, termali u radjoloġika, u l-ħsara maħsuba li sir waqt l-immaniġġjar, it-trasport u l-maggazzinar.

(xii) Il-fabbrikazzjoni tal-vireg tal-kontroll tar-reatturi.

Il-vireg tal-kontroll tar-reatturi tfisser il-vireg imsemmija fil-punt 1.4 ta' l-Anness II.

(xiii) Il-fabbrikazzjoni ta' tankijiet u reċipjenti kritikalment bla periklu.

It-tankijiet u reċipjenti kritikalment bla periklu tfisser dawk l-oġġetti msemmija fil-punti 3.2 u 3.4 ta' l-Anness II.

(xiv) Il-fabbrikazzjoni tal-magni li jaqtgħu l-elementi tal-karburanti li m'humiex radjati.

Il-magni li jaqtgħu l-elementi tal-karburanti li m'humiex radjati tfisser it-tagħmir imsemmi fil-punt 3.1 ta' l-Anness II.

(xv) Il-kostruzzjoni ta' ċelloli sħan.

Iċ-ċelloli sħan tfisser iċ-ċellola jew iċ-ċelloli li huma konnessi u li t-total tagħhom huwa għal anqas 6 m3 fil-volum bl-għatu ndqas jew aktar mill-ekwivalenti ta' 0,5 m tal-konċentrazzjoni, bid-densità ta' 3,2 g/cm3 jew aktar, imfassla mat-tagħmir għall-operazzjonijiet ikkontrollati.

--------------------------------------------------

ANNESS II

Il-lista tat-tagħmir speċifiku u l-materjal li mhux nukleari għar-rappurtar ta' l-esportazzjoni u l-importazzjoni skond l-Artikolu 2(a)(ix)

1. IR-REATTURI U TAGĦMIR GĦALIHOM

1.1. Reatturi nukleari kompluti

Ir-reatturi nukleari li huma kapaċi li jaħdmu sabiex iżommu l-kontroll tar-reazzjoni tal-katiena tal-fissjoni miżmuma fihom, minbarra r-reatturi ta' l-enerġija żero, ta' l-aħħar definiti bħala reatturi bil-massimu mfassal tar-rata tal-produzzjoni tal-plutonju li ma taqbiżx il-100 gramma fis-sena.

Nota ta' spjegazzjoni

"reattur nukleari" bażikament jinkludi l-oġġetti fi ħdan jew imwaħħla direttament mar-reċipjent tar-reattur, it-tagħmir li jikkontrolla l-livell ta' l-enerġija fil-qalba, u l-komponenti li normalment ikun fihom jew li jiġu direttament fil-kuntatt ma jew il-kontroll li primarjament ikessaħ il-qalba tar-reattur.

Mhux maħsub li jeskludi r-reatturi li raġonevolment jistgħu ikunu kapaċi għall-modifika biex jipproduċu b'mod sinifikanti aktar minn 100 gramma ta' plutonju fis-sena. Ir-reatturi maħsuba għal ħidma fil-livelli sinifikanti ta' l-enerġija, mingħajr il-ħsieb tal-kapaċità tagħhom għal produzzjoni tal-plutonju, m'humiex mejusa bħala "reatturi ta' l-enerġija żero".

1.2. Reċipjenti tal-pressa tar-reattur

Ir-reċipjenti tal-metall, bħala units kompleti jew bħala partijiet maġġuri għalihom fabbrikati fil-ħwienet, li huma mfassla speċjalment jew preparati biex ikun fihom il-qalba tar-reattur nukleari msemmija fil-paragrafu 1.1 u li huma kapaċi li jissaportu l-pressjoni tal-ħidma tat-tkessiħ primarju.

Nota ta' spjegazzjoni

Il-pjanċa ta' fuq tar-reattur tal-pressjoni tar-reċipjenti hija koperta bl-oġġett 1.2 bħala l-parti maġġura fabbrikata f'ħanut tar-reċipjent tal-pressjoni.

Il-ġewwieni tar-reatturi (eż. il-kolonni ta' l-appoġġ għal-qalba jew il-ġewwieni tal-bastimenti, il-vireg tal-kontroll, it-tubi tal-gwida, l-għotjien termali, baffles, il-pjanċi tal-gradilja tal-qalba, il-pjanċi tad-diffusjoni, eċċ.) huma normalment provvduti mill-provveditur tar-reattur. F'xi każi, ċerti komponenti ta' appoġġ intern huma nklużi fil-fabbrikazzjoni tar-reċipjenti tal-pressjoni. Dawn l-oġġetti huma kritiċi biżżejjed għas-sigurtà u li torbot fuqhom fil-ħidma tar-reatturi (u, għalhekk, għal garanziji u għar-rabta tal-provveditur tar-reattur), sabiex il-provveditur tagħhom, barra l-bażi tal-ftehim tal-provvista għar-reattur innifsu, ma tkunx il-prattika komuni. Għaldaqstant, għalkemm il-provvista separata ta-dawn l-oġġetti uniċi, mfassla u preparati speċjalment, kritiċi, kbar u li jiswew ħafna flus ma tkunx meħtieġa li titqies bħala li qed taqa' barra mill-arja kkonċernata, mod ta' provvista bħal dan ma jitqiesx li jista' jseħħ.

1.3. Magni tat-tgħabbija jew tal-ħatt tal-karburanti tar-reatturi

It-tagħmir tal-manipulazzjoni mfassal jew preparat b'mod speċjali biex idaħħal jew ineħħi l-karburanti f'reattur nukleari msemmi fil-paragrafu 1.1 kapaċi fil-ħidma tat-tagħbija jew li juża posizzjonar teknikament sofistikat jew tal-karatteristiċi ta' allinejament biex iħallu l-operazzjonijiet kumplessi tal-ħatt tal-karburanti bħal dak fejn li l-vista diretta ta' jew l-aċċess għal karburant m'huwiex normalment disponibbli.

1.4. Il-vireg tar-reatturi tal-kontroll

Il-vireg li huma mfassla jew preparati b'mos speċjali għal kontroll tar-rata tar-reazzjoni f'reattur nukleari msemmija fil-paragrafu 1.1.

Nota ta' spjegazzjoni

L-oġġett jinkludi, fiż-żieda tal-parti li tassorbi n-neutron, l-appoġġ jew l-istrutturi tas-sospensjoni għalhekk huma provvduti separatament.

1.5. It-tubi tar-reattur tal-pressjoni

It-tubi li huma mfassla jew preparati biex ikun fihom l-elementi tal-karburanti u l-element primarju li jkessaħ f'reattur imsemmi fil-paragrafu 1.1 fil-pressjoni tal-ħidma f'iżjed minn 5,1 MPa (740 psi).

1.6. It-tubi taż-żirkonju

Il-metall taż-żirkonju jew liegi fil-forma ta' tubi jew ġabra ta' tubi, u fi kwantitajiet li jaqbżu l-500 kg f'kull perjodu ta' 12-il xahar, imfassla jew preparati b'mod speċjali għal użu fir-reatturi msemmi fil-paragrafu 1.1, u li fih ir-relazzjoni tal-hafnium għaż-żirkonju hija anqas minn 1:500 partijiet bl-użin.

1.7. Il-pompi primarji li jkessħu

Il-pompi mfassla jew preparati b'mod speċjali għaċ-ċirkolazzjoni ta' l-element primarju li jkessaħ għar-reattur nukleari msemmi fil-paragrafu 1.1.

Nota ta' spjegazzjoni

Il-pompi mfassla jew preparati b'mod speċjali jistgħu jinkludu sistemi ta' siġill elaborati jew multi-siġilli biex jipprevjenu t-tqattir ta' l-element primarju li jkessaħ, pompi mmexxija mill-bottijiet, u l-pompi bis-sistemi tal-massa bla saħħa. Din id-definizjoni tinkludi l-pompi attestati għal NC-1 jew il-livelli ekwivalenti.

2. IL-MATERJALI LI M'HUMIEX NUKLEARI GĦAR-REATTURI

2.1. Dewterju u l-ilma tqil

Dewterju, l-ilma tqil (dewterju ossidu) u kull kompost ta' dewterju ieħor li l-iskala tad-dewterju għal atomi tal-idroġenu jaqbeż 1:5000 għall-użu fir-reattur nukleari msemmi fil-paragrafu 1.1 fi kwantitajiet li jaqbżu l-200 kg ta' l-atomi tad-dewterju għal kull wieħed mill-pajjiż tar-reċipjenti f'kull perjodu ta' 12-il xahar.

2.2. Grafit bi grad nukleari

Grafit li għandu il-livell tal-purità aħjar minn 5 partijiet għal miljun boron ekwivalenti għad-densità akbar minn 1,50 g/cm3 għall-użu fir-reattur nukleari msemmi fil-paragrafu 1.1 fil-kwantitajiet li jaqbżu 3 x 104 kg (30 tunnellata) għal kwalunkwe pajjiż li jirċievi f'kull perjodu għal 12-il xahar.

Nota

Għall-għan ta' l-irrapportar, il-gvern għandu jiddetermina jew l-esportazzjoni kien jew ma kienetx tiltaqgħa ma' l-ispeċifikazzjonijiet ta' fuq għall-użu tar-reattur nukleari.

3. L-IMPJANTI GĦALL-IPPROĊESSAR MILL-ĠDID TA' L-ELEMENTI TAL-KARBURANTI LI M'HUMIEX RADJATI, U TAGĦMIR IMFASSAL JEW PREPARATI B'MOD SPEĊJALI GĦALHEKK

In-nota ta' introduzzjoni

L-ipproċessar mill-ġdid tal-karburanti nukleari rradjati li jisseparaw il-plutonju mill-uranju mill-prodotti tal-fissjoni intensament radjoattiva u l-elementi l-oħra transuraniċi. Il-proċessi differenti tat-teknika jistgħu jwettqu din is-separazzjoni. Madankollu, tul is-snin purex sar l-aktar proċess komuni użat u aċċettat. Purex jinvolvi li jiddewwbu l-karburanti nukleari rradjati fl-aċidu nitrat, segwit bis-separazzjoni ta' l-uranju, plutonju, u l-fissjoni prodott mill-ħruġ tas-solventi bl-użu tat-taħlita tributyl phosphate f'dilwent organiku.

Faċilitajiet tal-purex għandhom funzjonijiet tal-proċess simili għal xulxin, inkluż: il-qtugħ ta' l-elementi tal-karburanti, li jiddewwbu l-karburanti, il-ħruġ tas-solventi, l-immaggazzinar tal-likuri tal-proċess. Jista' jkun hemm ukoll tagħmir għad-denitrizzjoni termali tan-nitrat ta' l-uranju, konversjoni tan-nitrat tal-plutonju għall-ossidu jew metall, u trattament tal-fissjoni l-prodott ta' l-iskart likuri għal forma tajba għall-immaggazzinar fi żmien twil jew għar-rimi.. Madankollu, it-tip speċifikat u l-konfigurazzjoni ta' tagħmir li jagħmel dawn il-funzjonijiet tista' tvarja bejn il-faċilitajiet purex għal ħafna raġunijiet, inkluż it-tip u l-kwantità tal-karburanti nukleari rradjati biex ikun proċessat mill-ġdid u d-disposizzjoni maħsuba tal-materjal rikoverat, u l-filosofija bla periklu u tal-manutenzjoni nkorporata fit-tfassil tal-faċilità.

"Impjant għal ipproċessar mill-ġdid ta' l-elementi li tal-karburanti li m'humiex irradjati" inkluż it-tagħmir u l-komponenti li normalment jiġu f'kuntatt dirett ma' u l-kontoll dirett tal-karburanti li m'humiex irradjati u l-materjal nukleari maġġuri u l-kurrent ta' l-ipproċessar tal-prodott fissjoni.

Dawn il-proċessi, inkluż is-sistema kompleta għall-konversjoni tal-plutonju u l-produzzjoni tal-metall tal-plutonju, jistgħu jkunu identifikati bil-miżuri meħuda biex jevitaw il-kritika (eż. bil-ġjometrija), l-esposizzjoni tar-radjazzjoni (eż billi tiddefendi), u l-perikli ta' tossiċità (eż. billi jinżammu).

L-oġġetti tat-tagħmir li huma kkunsidrati li jaqgħu fit-tifsira tal-frażi "u t-tagħmir mfassal jew preparat b'mod speċjali" għall-ipproċessar mill-ġdid ta' l-elementi tal-karburanti li m'humiex irradjati inkluż:

3.1. Il-magni tal-qtugħ ta' l-elementi tal-karburanti li m'humiex irradjati

Nota ta' introduzzjoni

Dan it-tagħmir jikser l-ilbies tal-karburanti għall-esposizzjoni biex jiddewwbu l-materjali nukleari li m'humiex irradjati. Għodda tal-metall biex iġiżżu mfassla b'mod speċjali huma l-aktar użati, għalkemm it-tagħmir avvanzat, bħal lasers, jistgħu jintużaw.

Tagħmir operat b'mod remot imfassal jew preparat b'mod speċjali għall-użu fl-ipproċessar mill-ġdid ta' l-impjant kif identifikat hawn fuq u maħsub biex jaqta', ilaqqax u jġiżż it-taqgħid tal-karburanti nukleari, mazez jew vireg.

3.2. Affarijiet li jdewbu

Nota ta' introduzzjoni

L-affarijiet li jdewwbu normalment jirċievu l-karburant imqatta' użat. F'dawn ir-reċipjenti kritikament bla periklu, il-materjal nukleari li mhux irradjat huwa mdewweb fl-aċidu nitrat u l-fdal tal-hulls mill-proċess tal-kurrent.

Tankijiet kritikament bla periklu (eż. dijametru żgħir, tankijiet annulari jew bi slab) imfassla jew preparati b'mod speċjali għall-użu fl-impjant ta' l-ipproċessar mill-ġdid kif identifikat hawn fuq, maħsub biex jiddewwbu l-karburanti nukleari li m'humiex irradjati u li huma kapaċi li jissaportu s-sħana, likwidu li jikkorodja ħafna, u li jistgħu jitgħabbew u mantenuti b'mod remot.

3.3. L-estrazzjoni ta' dawk li jdewwbu u t-tagħmir għall-estrazzjoni tagħhom

Nota ta' introduzzjoni

Dawk li joħorġu l-affarijiet li jdewwbu jirċievu s-soluzzjoni tal-karburenti li ma jkunx irradjat minn dawk li jdewwbu u soluzzjoni organika li tissepara l-uranju, il-plutonju, u l-prodotti ta' fissjoni. It-tagħmir li joħroġ l-affarijiet li jdewwbu huwa normalment imfassal biex jilħaq il-parametri stretti ta' l-operazzjoni, bħal ħajjiet operattivi twal mingħajr il-ħtiġiet tal-manutenzjoni jew l-addattament biex tiffaċilita t-skambju, sempliċità tal-ħidma u l-kontroll, u l-flessibbilità għal varjazzjoni fil-kondizzjonijiet tal-proċess.

Estratturi tas-solventi mfassla jew preparati b'mod speċjali bħal kolonni ppakjati jew bil-polz, mixer settlers jew centrifugal contactors għall-użu f'impjant għall-ipproċessar mill-ġdid tal-karburanti li m'humiex irradjati. L-estratturi tas-solventi għandhom ikunu reżistenti għall-effett korrossiv ta' l-aċidu nitrat. L-estratturi tas-solventi huma normalment fabbrikati għal-livelli estremament għolja (inkluż l-iweldjar speċjali u l-assigurazzjoni ta' l-ispezzjoni u l-kwalità u l-kontroll u l-kwalità ta' metodi ta' teknika) barra lanqas karbonju ta' l-azzar li ma jissaddadx, titanju, żirkonju, jew il-materjali l-oħra ta' kwalità għolja.

3.4. Ir-reċipjenti għaż-żamma u għal ħażna ta' kimika

Nota ta' introduzzjoni

Tliet kurrenti prinċipali tal-likuri tal-proċessi li jirriżultaw mill-pass ta' l-estrazzjoni tas-solventi. Ir-reċipjenti taż-żamma u l-immaggazzinar huma wżati għal aktar proċessar tat-tliet kurrenti kollha, kif ġej:

(a) is-soluzzjoni pura ta' l-uranju nitroġenu hija kkonċentrata bl-evaporazzjoni u mgħoddi għal proċess tad-denitrazzjoni billi huwa konvertit għal uranju ossidu. Dan l-ossidu huwa wżat mill-ġdid fiċ-ċiklu nukleari tal-karburanti;

(b) il-fissjoni ntensiva radjoattiva tas-soluzzjoni tal-prodotti hija normalment konċentrata bl-evaporazzjoni u maggazzinar bħala konċentrat tal-likuri. Din il-konċentrazzjoni wara tista' tkun evaporata u mibdula għal forma tajba għal maggazzinar u r-rimi;

(ċ) is-soluzzjoni tan-nitrat tal-plutonju pura hija kkonċentrata u maggazzinar pendenti għat-trasferiment għal aktar passi tal-proċess. Partikolarment, ir-reċipjenti taż-żamma u l-maggazzinar għas-soluzzjonjiet tal-plutonju huma mfassla biex jevitaw il-problemi kritiċi li jirriżultaw mit-skambju fil-konċentrazzjoni u l-forma ta' dan il-kurrent.

Ir-reċipjenti għaż-żamma jew l-immaggazzinar li huma mfassla jew preparati b'mod speċjali għall-użu ta ‘l-impjant għall-ipproċessar mill-ġdid tal-karburanti li m'humiex irradjati. Ir-reċipjenti taż-żamma jew ta' l-immaggazzinar għandhom ikunu reżistenti għall-effett tal-korrossività tan-nitrat ta' l-aċidu. Ir-reċipjenti taż-żamma jew ta' l-immaggazzinar huma normalment fabbrikati minn materjali bħala l-inqas karbonju ta' l-azzar li ma jissaddadx, titanju jew żirkonju, jew il-materjali l-oħra ta' kwalità għolja. Ir-reċipjenti għaż-żamma jew l-immaggazzinar jistgħu jitffasslu għall-operazzjoni remota u l-manutenzjoni u jistgħu jkollhom il-fatturi li ġejjin għal kontroll tal-kritikalità nukleari:

(1) il-ħitan u l-istrutturi interni bl-ekwivalenti boron ta' mill-inqas 2 %, jew

(2) dijametru massimu ta' 175 mm (7″) tar-reċipjenti ċilindriċi, jew

(3) il-wisa' massima ta' 75 mm (3″) jew għal reċipjent annulari jew slab.

3.5. Is-sistema tal-konversjoni min-nitrat tal-plutonju għal ossidu

Nota ta' introduzzjoni

F'ħafna mill-faċilitajiet ta' l-ipproċessar mill-ġdid, dan il-proċess finali jinvolvi l-konversjoni tas-soluzzjoni tan-nitrat tal-plutonju għal diossidu tal-plutonju. Il-funzjonijiet prinċipali involuti f'dan il-proċess huma: l-immaggazzinar tal-proċess ta' l-ikel u l-arranġament, il-preċipitazzjoni u separazzjoni tas-solidu/likuri, il-kalċitazzjoni, l-immaniġġjar tal-prodotti, il-ventilazzjoni, l-immaniġġjar ta' l-iskart, u l-kontroll tal-proċess.

Is-sistema kompleta mfassla b'mod speċjali jew preparata għal konversjoni tan- nitrat tal-plutonju għal ossidu tal-plutonju, partikolarment addattati biex jevitaw l-effetti kritiċi u tar-radjazzjoni u biex jitnaqqas il-periklu ta' tossiċità.

3.6. Is-sistema għal produzzjoni tal-ħadid minn ossidu tal-plutonju

Nota ta’ introduzzjoni

Dan il-proċess, li jista' jkun relatat għal faċilità ta' l-ipproċessar, jinvovi l-florinazzjoni tad-diossidu tal-plutonju, normalment idroġenu floridu korrossiv għoli, għal produzzjoni tal-plutonju floridu li wara jitnaqqas bl-użu tal-metall tal-kalċju bil-purità għolja għal plutonju metalliku u slag tal-kalċju floridu. Il-funzjonijiet prinċipali involuti f'dan il-proċess huma: florinazzjoni (eż. li jinvolvi t-tagħmir fabbrikat jew imdawwar b'metall prezzjuż), tnaqqis tal-metall (eż. it-tħaddim tal-griġjoli taċ-ċeramika), l-irkuprar tal-frak, l-immaniġġjar tal-prodott, il-ventilazzjoni, l-immaniġġjar ta' l-iskart u l-kontroll tal-proċess.

Is-sistemi kompluti mfassla jew preparati b'mod speċjali għal produzzjoni tal-metal tal-plutonju, partikolarment addattat sabiex ikunu evitati l-effetti kritiċi u ta' radjazzjoni u sabiex jitnaqqas il-periklu ta' tossiċità.

4. IMPJANTI GĦAL FABBRIKAZZJONI TA' L-ELEMENTI TAL-KARBURANTI

"Impjant għal fabbrikazzjoni ta' l-elementi tal-karburanti" inkluż it-tagħmir:

(a) li normalment jiġi f'kuntatt dirett ma', jew proċess dirett, jew jikkontrolla, it-tmexxija tal-produzzjoni tal-materjali nukleari, jew

(b) li jissiġilla l-materjal nukleari fl-ilbies.

5. IMPJANTI GĦAS-SEPARAZZJONI TA "L-ISOTOPI TA" L-URANJU U T-TAGĦMIR, AKTAR MILL-ISTRUMENTI TA' L-ANALIŻI, IMFASSLA JEW PREPARATI B'MOD SPEĊJALI GĦALIHOM

L-oġġetti tat-tagħmir li jitqiesu li jaqgħu fi ħdan it-tifsira tal-frażi "t-tagħmir, aktar mill-istrumenti analitiċi mfassal jew preparat b'mod speċjali" għas-separazzjoni ta' l-isotopi ta' l-uranju inkluż:

5.1. Iċ-ċentrifugazzjoni tal-gass u l-għaqdiet u l-komponenti mfassla jew preparati b'mod speċjali għall-użu fiċ-ċentrifugazzjoni tal-gassijiet

Nota ta’ introduzzjoni

Iċ-ċentrifugazzjoni tal-gass normalment tikkonsisti f'ċilindru(i) b'ħitan irqaq ta' bejn il-75 mm (3″) u 400 mm (16″) id-dijametru li jkunu jinsab fl-ambjenti vacuum u mdawwar b'veloċità periferali għolja ta ‘l-ordni ta 300 m/s u aktar mal-fus ċentrali vertikali. Bil-għan li tintlaħaq il-veloċità għolja tal-materjali u l-kostruzzjoni tal-komponenti li jduru għandha tkun ta' saħħa għolja għar-ratio ta' densità u l-assemblaġġ li jdur, u għalhekk il-komponenti individwali, għandhom ikunu fabbrikati għat-tolleranza l-aktar viċina bil-għan li jitnaqqas l-iżbilanċ. F'kuntrast ma' ċentrifugazzjonijiet oħra, iċ-ċentrifugazzjoni tal-gass għat-tisħiħ ta' l-uranju hija karatterizzata billi f'kamra tal-mutur ikun hemm baffle(s) b'forma ta' diska ddur u arranġament ta' tubu wieqaf għall-ikel u l-estrazzjoni għal UF6 gass u li juri mill-inqas tliet kanali separati, li tnejn minnhom huma maqbuda ma' sasliet li huma estiżi mill-fus li jdur lejn il-periferija tal-kamra li ddur. Anki li jkollu fi ħdan l-ambjent tal-vacuum huma numru ta' l-oġġetti kritiċi li ma jdurux u li għalkemm huma mfassla b'mod speċjali m'humiex diffiċli biex ikunu fabbrikati u lanqas huma fabbrikati barra l-materjal uniku. Il-faċilità ta' ċentrifugazzjoni għandha bżonn numru kbir ta' dawn il-komponenti, sabiex il-kwantitajiet jistgħu jipprovdu l-indikazzjoni importanti tat-terminu ta' l-użu.

5.1.1. Il-komponenti li jduru

(a) L-assemblaġġi kompluti li jduru

Iċ-ċilindri b'ħitan irqaq, jew numru ta' ċilidnri b'ħitan irqaq li huma maqgħuda, fabbrikati minn materjal wieħed jew aktar b'saħħa għolja għar-ratio tad-densità deskritti fin-nota ta' spjegazzjoni f'din is-sezzjoni. Jekk maqgħud, iċ-ċilindri huma maqgħuda flimkien b'minfaħ flessibbli jew ċrieki msemmija fis-sezzjoni 5.1.1.(ċ) li ġejja. Il-mutur huma mgħammar b'baffle(s) interna u għotjien tat-tmiem, imsemmija fis-sezzjoni 5.1.1.(d) u (e) li ġejjin, jekk ikunu fil-forma finali. Madankollu l-assemblaġġ komplut jista' jkun konsenjat biss maqgħud parzjalment.

(b) Tubi tar-rotor

Iċ-ċilindi ta' l-istruttura rqiqa mfassla jew preparata b'mod speċjali bil-ħxuna ta' 12 mm (0,5″) jew inqas, dijametru bejn il-75 mm (3″) u 400 mm (16″), u fabbrikkati minn materjal tas-saħħa qawwija waħda jew iżjed għar-ratio tad-densità deskritti fnota ta' spjegazzjoni f’din is-sezzjoni.

(ċ) Ċrieki jew minfaħ

Il-komponenti mfassla jew preparati b'mod speċjali biex jagħtu appoġġ lokalizzat għat-tubi tar-rotor jew biex jgħaqdu flimkien numru tat-tubi tar-rotor. Il-minfaħ huwa ċilindru qasir bil-ħxuna ta' 3 mm (0,12″) jew inqas, dijametru bejn il-75 mm (3″) u 400 mm (16″), billi għandu l-konvoluzzjoni, u fabbrikkati minn materjal tas-saħħa qawwija wieħed għall-iskala tad-densità msemmija fin-nota ta' spjegazzjoni f’din is-sezzjoni.

(d) Baffles

Komponenti bil-forma ta' diska ta' bejn il-75 mm (3″) u 400 mm (16″) dijametru mfassal jew preparat b'mod speċjali biex ikun mibni fit-tubu rotor ta' ċentrifugazzjoni, bil-għan li tkun isolata l-parti tat-tneħħija mill-parti prinċipali tas-separazzjoni u, f'xi każi, biex jassisstu ċ-ċirkolazzjoni UF6 gass fil-parti l-prinċipali tas-separazzjoni tat-tubu rotor, u fabbrikati minn materjal tas-saħħa qawwija wieħed għar-ratio tad-densità msemmija fin-nota ta' spjegazzjoni f'din is-sezzjoni.

(e) It-tappijiet ta' fuq/tappijiet ta' isfel

Komponenti bil-forma ta' diska ta' bejn il-75 mm (3″) u 400 (16″) dijametru mfassal jew preparat b'mod speċjali biex jiffitja għat-tmiem tat-tubu rotor, u għalhekk fih UF6 f'tubu rotor, u f'xi każi biex jappoġġa, iżomm jew ikun fih bħala parti integrata ta' l-element tal-parti ta' fuq tal-boxxla (it-tapp ta' fuq) jew biex iġġorr l-elementi li jduru tal-mutur u l-boxxla ta' isfel (it-tapp ta'isfel), u fabbrikkati minn materjal tas-saħħa qawwija wieħed għall-iskala tad-densità msemmija fin-nota ta' spjegazzjoni f'din is-sezzjoni.

Nota ta' spjegazzjoni

Il-materjali wżati għal komponenti li jduru fiċ-ċentrifugazzjoni huma:

(a) azzar maraging b'kapaċità speċifika ta' saħħa finali tensile ta' 2,05 × 109 N/m2 (300000 psi) jew aktar,

(b) liegi ta' aluminju b'kapaċità speċifika ta' saħħa finali tensile ta' 0,46 × 109 N/m2 (67000 psi) jew aktar,

(ċ) il-materjal filamentari tajjeb għall-użu fl-istrutturi komposti u li għandhom il-modulus speċifikat ta' 12,3 × 106 m jew akbar u s-saħħa speċifika finali tensile ta' 0,3 × 106 m jew akbar ("Modulus Speċifiċi" huwa l-iżgħar Modulus f'N/m2 diviż bl-użin speċifiku f'N/m3; "Saħħa Speċifika Finali Tensile" hija saħħa finali tensile f'N/m2 diviża bl-użin speċifiku f'N/m3.

5.1.2. Il-komponenti statiċi

(a) Il-boxxli tas-sospensjoni manjetika

Assemblaġġi tal-boxxli mfassla jew preparati b'mod speċjali jikkonsistu minn kalamita annulari sospiża mingħajr il-post li jkun fih il-medju tar-rimi. Il-post għandu jkun fabbrikat minn materjal reżistenti UF6- (Ara nota ta' spjegazzjoni għas-Sezzjoni 5.2). Il-koppji tal-kalamita b'biċċa arblu jew it-tieni kalamita ffitjata mat-tapp ta' fuq imsemmi fis-Sezzjoni 5.1.1.(e). Il-kalamita tista' tkun fil-forma ta' ċurkett b'relazzjoni bejn id-dijametru ta' ġewwa jew ta' barra iżgħar jew indaqs għal 1,6:1. Il-kalamita tista' tkun fil-forma li jkollha l-permeabbilità inizjali ta' 0,15 H/m (120000 fi CGS uniti) jew aktar, jew remanence ta' 98,5 % jew aktar, jew il-prodott ta' l-enerġija ta' iżjed minn 80 kJ/m3 (107 gauss-oersteds). Barra minn hekk mal-propjetajiet tal-materjal tas-soltu, huwa mitlub speċjalment minn qabel li d-devjazzjoni tal-fus tal-kalamita mill-fus ġeometriku huwa limitat għal toleranzi żgħar (inqas minn 0,1 mm jew 0,004 fi) jew li l-materjal tal-kalamita jkun omoġenju.

(b) Il-boxxli/smorzaturi

L-assemblaġġ tal-boxxli li jinkorporaw pern/tazza li huma mfassla jew preparati b'mod speċjali u armati fuq smorzatur. Il-pern huwa normalment xaft ta' l-azzar imwebbes bl-emisfera f'tarf wieħed bil-mezz tat-twaħħil mat-tapp ta' taħt imsemmi fis-sezzjoni 5.1.1.(e) fl-oħra. Ix-xaft jista madankollu jkollu boxxla idrodinamika mwaħħla miegħu. It-tazza għandha l-forma ta' palletta b'indentazzjoni emisferika f'wiċċ wieħed. Dawn il-komponenti huma ħafna drabi provvisti separatament mill-ismorzatur.

(ċ) Il-pompi molekulari

Iċ-ċilindri mfassla u preparati b'mod speċjali li għandhom xquq elikali maħruġa jew toqob b'magni interni u tal-magni interni. Id-dimensjonijiet tipiċi huma kif ġejjin: 75 mm (3″) sa 400 mm (16″) dijametru intern, 10 mm (0,4″) jew aktar ħxuna tal-ħajt, bit-tul indaqs jew akbar mid-dijametru. Ix-xquq huma tipikament rettangulari fis-sezzjonijiet maqtugħa u 2 mm (0,08″) jew iżjed fil-fond.

(d) Stators tal-magna

Stators bil-forma tonda mfassla u preparati b'mod speċjali għal veloċità multifażi AC hysteresis (jew mhux kif suppost) il-magni għall-operazzjoni sinkronizzata fil-vacuum fir-ratio tal-frekwenza ta' 600-2000 Hz u r-ratio ta' l-enerġija ta' 50-1000 VA. Dawn l-istators jikkonsistu minn tidwir multifażi iron core b'fili irqaq laminat b'telf baxx tipiku 2,0 mm (0,08″) oħxon jew inqas.

(e) Il-post ta' ċentrifugazzjoni/reċipjenti

Il-komponenti mfassla jew preparati b'mod speċjali biex ikun fihom l-għaqda tat-tubi rotor ta' ċentifigazzjoni tal-gass. L-ippostjar jikkonsisti f'ċilindru riġidu tal-ħxuna ta' l-istruttura sa 30 mm (1,2″) bit-truf preċiżati bil-magni biex ippoġġu l-boxxli bi flange wieħed jew aktar għall-għarmar. It-truf bil-magni huma paralleli għal xulxin u perpendikulari għal fus lonġitudinali taċ-ċilindru għal 0,05o jew inqas. L-ippustjar jista' jkun ukoll tip ta' struttura ta' xehda biex jakkomoda ħafna tubi rotor. Il-postijiet huma magħmula minn jew protetti minn materjali reżistenti għal korrosjoni mill-UF6.

(f) Sassli

Tubi mfassla u preparati b'mod speċjali sa 12 mm (0,5″) dijametru intern għal ħruġ UF6 gass minn ġo t-tubi rotor b'azzjoni tat-tubu pilota (li hija, bil-ftuħ li tħares fil-kurrent tal-gass ċirkonferenzali fit-tubu rotor, per eżempju billi jgħawweġ it-tmiem tat-tubu radjalment mitmum) u kapaċi li jkun iffissat mas-sistema ċentrali tal-ħruġ tal-gass. It-tubi huma magħmul minn jew protetti minn materjali reżistenti għal korrosjoni mill-UF6.

5.2. Is-sistemi awżiljarji mfassla u preparati b'mod speċjali, it-tagħmir u l-komponenti ta' l-impjanti msaħħa ta' ċentrifugazzjoni tal-gass

Nota ta' introduzzjoni

Is-sistemi awżiljarji, it-tagħmir u l-komponenti għall-impjanti msaħħa ta' ċentrifugazzjoni tal-gass meħtieġa biex jipprovdu UF6 għal ċentrifugazzjonijiet, biex jgħaqqad iċ-ċentrifugazzjonijiet individwali għal kull forma oħra tal-kaskata (jew stadji) biex jippermettu għat-tisħiħ għola progressiv u biex jinħarġu l-"prodotti" u "truf" UF6 miċ-ċentrifugazzjoni, flimkien mat-tagħmir meħtieġ biex jagħmel iċ-ċentrifugazzjoni jew jikkontrolla l-impjant.

Normalment UF6 huwa evaporat mill-użu solidu ta' l-autoclaves imsaħħna u mqassma fil-forom tal-gassijiet għaċ-ċentrifugazzjonijiet bil-metodu ta' xogħol bil-pajpijiet fil-forma ta' kaskata Il-"prodott" u "truf" UF6 tat-tmexxija tal-gassijiet miċ-ċentrifugazzjoni huma wkoll mogħdija bil-metodu ta'xogħol tal-pajpijiet fil-forma ta' kaskata u nases kesħin (jaħdmu madwar 203 K (-70 °C)) fejn huma kondensati fuq trasferiment ta' wara f'kontenituri tajbin għat-trasportazzjoni u l-immaggazzinar. Għaliex l-impjant ta' arrikkiment jikkonsisti f'eluf ta' ċentrifugazzjonijiet arranġati f'kaskati li hemm ħafna kilometri ta' xogħol tal-pajpijiet fil-forma ta' kaskata, li jinkorporaw eluf ta' weldjaturi b'ammont sostanzjali tar-repetizzjoni tat-tfassil. It-tagħmir, il-komponenti u sistemi tal-pajpijiet huma fabbrikati f'standards għolja ta' vacuum u ta' ndafa.

5.2.1. Is-sistemi ta' dħul/is-sistemi tal-ġbid tal-prodott u truf

Is-sistemi tal-proċess imfassla jew preparati b'mod speċjali nkluż:

- autoclaves ta' dħul (jew stazzjonijiet), użati biex jingħadda UF6 għall-kaskati ta' ċentrifugazzjoni sa 100 kPa (15 psi) u f'rata ta' 1 kg/h jew aktar,

- desublimers (jew nases kesħin) użati għat-tneħħija UF6 mill-kaskati sa 3 kPa (0,5 psi) presjoni. Id-desublimers huma kapaċi li jitkessħu sa 203 K (-70 °C) u jissaħħnu sa 343 K (70 °C),

- l-istazzjonijiet "prodott" u "truf"'użati biex jinqabdu UF6 fil-kontenituri.

Dan l impjant, it-tagħmir u xogħol bil-pajpijiet isiru kollha jew imdawwra bil-materjal reżistenti għal UF6 (ara n-nota ta' spjegazzjoni għal din it-taqsima) u huma fabbrikati f'standards għoljin ta' vacuum u ndafa.

5.2.2. Is-sistemi tal-pajpijet tal-magni header

Is-sistemi tal-pajpijiet mfassla jew preparati b'mod speċjali u sistemi headers għall-immaniġġjar tal-UF6 fil-kaskati ta' ċentrifugazzjoni. Ix-xibka tal-pajpijiet hija normalment tas-sistema ta' fuq "tripla" ma' ċentrifugazzjoni konnessa ma' kull header. Għalhekk hemm ammont sustanzjali tar-repetizzjoni f'din il-forma. Huma magħmula kollha bil-materjal reżistenti għal UF6 (ara n-nota ta' spjegazzjoni għal din it-taqsima) u huma fabbrikati f'standards għoljin ta' vacuum u ndafa.

5.2.3. UF6 spettrometri tal-massa/sorsi joniċi

Spettrometri tal-massa mfassla jew preparati b'mod speċjali bil-kalamita jew quadripole kapaċi li "on-line" jiġbru kampjun tad-dħul, prodott jew truf, mill-kurrent tal-gass UF6 u li għandhom il-karatteristiċi kollha li ġejjin:

1. unit tar-resoluzzjoni għal massa atomika iżjed minn 320;

2. is-sorsi joniċi mibnija minn jew imdawra minn nichrome jew monel jew banjati fin-nijkil;

3. is-sorsi tal-bombardament ta' l-elettroni jonizzati;

4. li jkollhom sistema tal-kollezzjoni tajba għall-analiżi ta' l-isotopi.

5.2.4. Dawk li jbidlu l-frekwenza

Dawk li jbidlu l-frekwenza (magħrufa wkoll bħala konvertituri jew invertaturi) imfassla jew preparati b'mod speċjali biex jagħtu lill-istators tal-mutur imsemmi f'5.1.2(d), jew partijiet, komponenti jew sub-assemblaġġi ta' dawn li jbiddlu l-frekwenza li jkollhom il-karatteristċi kollha li ġejjin:

1. il-ħruġ multifażi ta' 600 sa 2000 Hz;

2. stabbilità għolja (bil-kontroll tal-frekwenza aqwa minn 0,1 %);

3. d-distorsjoni armonika baxxa (inqas minn 2 %), u

4. effiċjenza ikbar minn 80 %.

Nota ta' spjegazzjoni

L-oġġetti elenkati hawn fuq jiġu jew f'kuntatt dirett mal-proċess tal-gass UF6 jew inkella jikkontrollaw iċ-ċentrifugazzjoni u l-passaġġ tal-gass miċ-ċentrifugazzjoni għaċ-ċentrifugazzjoni u kaskata għal kaskata.

Il-materjali reżistenti għal korrosjoni mill-UF6 jinkludi l-azzar li ma jisaddadx, l-aluminju, l-liegi ta' l-aluminju, nijkil jew it-taħlit li jkun fih 60 % jew aktar nijkil.

5.3. L-assemblaġġ u l-komponenti mfassla jew preparati b'mod speċjali għall-użu tat-tisħiħ fid-diffusjoni tal-gassijiet

Nota ta' introduzzjoni

Fil-metodu tad-diffusjoni tal-gassijiet tas-separazzjoni ta' l-isotopi ta' l-uranju, l-għaqda prinċipali teknoloġika hija barriera speċjali porusa għad-diffusjoni tal-gassijiet, skambju tas-sħana biex jitkessaħ il-gass (li huwa msaħħan bil-proċess tal-kompressjoni), valvijiet tas-siġill u l-valvijiet tal-kontroll, u linji tal-pajpijiet. Daqs kemm jintuża l-uranju eksafloridu fid-diffusjoni teknoloġika tal-gassijiet (UF6), it-tagħmir kollu, il-linji tal-pajpijiet u l-uċuħ ta' l-istrumentazzjoni (li jkollhom kuntatt mal-gass) għandhom ikunu tal-materjal li jibqgħu stabbli fil-kuntatt ma' UF6. Il-faċilità tad-diffusjoni tal-gass għandha bżonn numru ta' dawn l-għaqdiet, sabiex il-kwantitajiet jistgħu jipprovdu l-indikazzjoni importanti tat-terminu ta' l-użu.

5.3.1. Il-barrieri tad-diffusjoni tal-gassijiet

(a) Filtri mfassla jew preparati b'mod speċjali porużi, rqaq, bil-por bid-daqs ta' 100-1000 Å (angstroms), u ħxuna ta' 5 mm (0,2″) jew inqas, u għal forma tubulari, dijametru ta' 25 mm (1″) jew inqas, magħmula minn materjali metalliċi, polimeri jew taċ-ċeramika reżistenti għal korrosjoni mill-UF6, u

(b) komposti u trabijiet preparati b'mod speċjali għal fabbrikazzjoni tal-filtri. Trabijiet u komposti simili inkluż in-nijkil u taħlit li jkun fihom 60 % jew aktar nijkil, aluminju ossidu, jew polimeri reżistenti għal UF6 kollha magħmula minn fluorinated hydrocarbon u li għandhom il-purità ta' 99,9 % jew aktar, id-daqs tal-partiċella inqas minn 10 mikroni, u bi grad ogħla ta' daqs tal-partiċella uniformi, li huma preparati b'mod speċjali għal fabbrikazzjoni tal-barrieri għad-diffusjoni tal-gassijiet.

5.3.2. Housings tad-diffusjoni

Reċipjenti ċilindriċi ermatoloġikament siġillati mfassla jew preparati b'mod speċjali akbar minn 300 mm (12″) fid-dijametru u akbar minn 900 mm (35″) fil-tul, jew reċipjenti rettangulari tad-dimensjoni mqabbla, li għandhom konnessjoni inlet u żewġ konnessjonijiet outlet li kollha huma akbar minn 50 mm (2″) fid-dijametru, biex ikun fihom il-barriera tad-diffusjoni tal-gassijiet, magħmula minn jew imdawwra b'materjali reżistenti għal UF6 u mfassla għall-installazzjoni orizzontali jew vertikali.

5.3.3. Kompressuri u dawk li jonfħu l-gass

Il-kompressuri li huma mfassla jew preparati b'mod speċjali bl-assi, ċentrifugali, jew spostament pożittiv, jew dawk li jonfħu l-gass b'volum tal-ġbid b'kapaċità ta' 1 m3/min. jew iżjed ta' UF6 u bil-pressjoni li tneħħi sa ftit mijiet kPa (100 psi), imfassla għall-operazzjoni għal terminu twil fl-ambjent UF6 bil jew mingħajr il-mutur elettroniku ta' l-enerġija xierqa, kif ukoll separazzjoni ta' l-għaqdiet tal-kompressuri u dawk li jonfħu l-gassijiet simili. Dawn il-kompressuri u dawk li jonfħu l-gassijiet għandhom ratio tal-pressjoni bejn 2:1 u 6:1 u huma magħmula minn, jew lineati b', materjali reżistenti għal UF6.

5.3.4. Siġilli tax-xaft li jdur

Is-siġilli tal-vacuum mfassla jew preparati b'mod speċjali, bis-siġill ta' dħul u s-siġill tal-konnessjonijiet ta' l-exhaust, biex jissiġillaw il-konnessjonijiet tax-xaft li huma konnessi mal-kompressur jew dawk li jonfħu l-gass rotor bil-mutur li jikkontrolla sabiex jassigura s-siġill li tista' toqgħod fuqu kontra l-ħruġ ta' l-arja għal ġol-kamra ta' ġewwa tal-kompressur jew dawk li jonfħu l-gassijiet li huma mimlija b'UF6. Siġilli bħal dawn huma normalment imfassla għal gass buffer fil-ħruġ tar-rata li tkun inqas minn 1000 cm3/min (60 in3/min).

5.3.5. It-skambju tas-sħana għat-tkessiħ tal-UF6

It-skambju tas-sħana li huma mfassla jew preparati b'mod speċjali magħmula minn jew imdawwra b'materjali reżistenti għal UF6 (minbarra l-azzar li ma jissaddadx) jew bir-ramm jew kull għaqda ta' dawn il-materjali, u li huma maħsuba għal ħruġ tal-pressjoni rata mibdula ta' inqas minn 10 Pa (0,0015 psi) kull siegħa taħt id-differenza tal-pressjoni 100 kPa (15 psi).

5.4. Is-sistemi awżiljarji, tagħmir u l-komponenti mfassla jew preparati b'mod speċjali għall-użu tat-tisħiħ fid-diffusjoni tal-gassijiet

Nota ta' introduzzjoni

Is-sistemi awżiljarji, it-tagħmir u l-komponenti għall-impjant imsaħħaħ għad-diffusjoni tal-gassijiet huma sistemi ta' l-impjant meħtieġ għad-dħul tal-UF6 fl-assemblaġġ tad-diffusjoni tal-gassijiet, biex jgħaqqad l-assemblaġġi individwali ma' xulxin biex jiffurmaw kaskati (jew stadji) biex jippermettu t-tisħiħ progressiv għoli u għal ħruġ tal-"Prodott" u "truf" UF6 mill-kaskati tad-diffusjoni. Minħabba l-proprjetajiet għolja ta' inertia tal-kaskati tad-diffusjoni, kull interruzjoni fil-ħidma tagħhom, u b'mod speċjali l-għeluq tagħhom, u jwassal għal konsegwenzi. Għaldaqstant, il-manutenzjoni stretta u kostanti tal-vacuum fis-sistemi kollha teknoloġiċi, il-protezzjoni awtomatika mill-aċċidenti, u regolamentazzjoni eżatta awtomata tal-kurrent tal-gass hija ta' importanza fl-impjant tad-diffusjoni tal-gassijiet. Dan kollu jwassal għal ħtieġa għat-tagħmir ta' l-impjant b'numru kbir tal-miżuri speċjali, sistemi li jirregolaw u li jikkontrollaw.

Normalment UF6 huwa evaporat minn ċilindi poġġuti fl-autoclaves imsaħħna u mqassma fil-forom tal-gassijiet għal punt tad-dħul bil-metodu ta' xogħol bil-pajpijiet fil-forma ta' kaskata Il-"prodott" u "truf" UF6 tat-tmexxija tal-gassijiet mill-punti tal-ħruġ u jingħaddew bil-metodu ta' xogħol tal-pajpijiet fil-forma ta' kaskata u nases kesħin jew għall-istazzjonijiet tal-kompressjoni fejn huma kondensati fuq trasferiment ta' wara f'kontenituri tajbin għat-trasportazzjoni u l-immaggazzinar. Għaliex l-impjant imsaħħaħ għad-diffusjoni tal-gassijiet jikkonsisti f'numru kbir ta' għaqdiet tad-diffusjoni tal-gassijiet irranġati f'kaskati, hemm ħafna kilometri ta' kaskati bil-pajpijiet header, li jinkorporaw eluf ta' welds b'ammont sostanzjali tar-repetizzjoni tal-mudell. It-tagħmir, il-komponenti u sistemi tal-pajpijiet huma fabbrikati f'standards għolja ta' vacuum u ndafa.

5.4.1. Is-sistemi ta' dħul/is-sistemi tal-ġbid tal-prodott u truf

Is-sistemi ta' l-ipproċessar imfassla jew preparati b'mod speċjali, kapaċi li jaħdmu bil-pressjoni ta' 300 kPa (45 psi) jew inqas, inkluż:

- autoclaves li jdaħħlu (jew sistemi), użati biex jgħaddu UF6 għal kaskati tad-diffusjoni tal-gass,

- desublimers (jew nases kesħin) użati biex ineħħu UF6 mill-kaskati tad-diffusjoni,

- l-istazzjonijiet tal-likwidifikazzjoni fejn gass UF6 mill-Kaskati huwa kompressat u mkessaħ biex jifforma likwidu UF6,

- l-istazzjonijiet "prodott" jew "truf" użati biex jitrasferixxu UF6 fil-kontenituri.

5.4.2. Is-sistemi tal-pajpijiet header

Is-sistemi tal-pajpijiet imfassla jew preparati b'mod speċjali u sistemi ta' fuq għall-immaniġġjar UF6 fil-kaskati tad-diffusjoni tal-gassijiet. Ix-xibka tal-pajpijiet hija normalment tas-sistema ta' fuq "dopju" ma' ċellola konnessa ma' kull headers.

5.4.3. Is-sistemi ta' vacuum

(a) Manifolds ta' vacuum kbir imfassla jew preparati b'mod speċjali, headers vacuum u pompi tal-vacuum li għandhom il-kapaċità tal-ġibda ta' 5 m3/min. (175 ft3/min.) jew iżjed.

(b) Il-pompi tal-vacuum imfassla b'mod speċjali għas-servizz f'atmosferi li jissaportu l-UF6 magħmula minn, jew mdawwra b', aluminju, nijkil, jew liegi li jkollhom aktar minn 60 % nijkil. Dawn il-pompi jistgħu jkun jew iduru jew pożittivi, jistgħu jkollhom siġilli ta' l-ispostament jew florokarbonju, u jistgħu jkollhom fluwidi speċjali tal-ħidma preżenti.

5.4.4. Valvijiet speċjali li jagħlqu u li jikkontrollaw

Valvijiet tal-minfaħ mfassla jew preparati b'mod speċjali li jagħlqu manwalment jew awtomatikament u li jikkontrollaw magħmula minn materjali reżistenti għal UF6 bid-dijametru ta' 40 sa 1500 mm (1,5 sa 59″) għall-instalazzjoni fis-sistemi prinċipali u awżiljari ta' l-impjanti msaħħa tad-diffusjoni tal-gassijiet.

5.4.5. UF6 spettrometri tal-massa/sorsi joniċi

Spettrometri tal-massa mfassla jew preparati b'mod speċjali bil-kalamita jew quadripole kapaċi li jiġbru 'on-line' kampjun tad-dħul, prodott jew truf, mill-kurrent tal-gass UF6 u li għandhom il-karatteristiċi kollha li ġejjin:

1. unit tar-resoluzzjoni għal massa atomika iżjed minn 320;

2. Is-sorsi joniċi mibnija minn jew imdawwra minn nichrome jew monel jew banjati fin-nijkil;

3. Is-sorsi tal-bombardament ta' l-elettroni jonizzati;

4. sistema tal-kollezzjoni tajba għall-analiżi ta' l-isotopi.

Nota ta' spjegazzjoni

L-oġġetti elenkati hawn fuq jiġu jew f'kuntatt dirett mal-gass tal-proċess UF6 jew jikkontrollaw direttament il-kurrent fil-kaskata. Fl-uċuħ kollha li jiġu fil-kuntatt mal-gass tal-proċess huma kollha magħmula minn, jew imdawwra bil-materjali reżistenti għal UF6-. Għall-għanijet ta' din it-taqsima dwar l-oġġetti tad-diffusjoni tal-gassijiet il-materjali reżistenti għal korrosjoni bil-UF6 l-azzar li ma jissaddadx, l-aluminju, liegi ta' l-aluminju, aluminju ossidu, nijkil jew liegi li jkun fihom 60 % jew aktar nijkil u materjali reżistenti għal UF6 kollha magħmula minn polimeri florinati idrokarboniċi.

5.5. Is-sistemi, tagħmir u l-komponenti mfassla jew preparati b'mod speċjali għall-użu ta' l-impjanti msaħħa aerjodinamika

Nota ta' introduzzjoni

Fil-proċessi aerodinamiċi msaħħa, taħlita tal-gass UF6 u gass ħafif (idroġenu ta' helium) huwa kompressat u wara mgħoddi minn elementi li jisseparaw fejn is-separazzjoni ta' l-isotopi hija mwettqa mill-ġenerazzjoni tal-forzi qawwija ta' ċentrifugazzjoni madwar ġjometrija ta' ħajt mibrum. Żewġ proċessi ta' dan it-tip kienu suċċessivament żviluppati: il-proċess taż-żenuna tas-separazzjoni u l-proċess tat-tubu vortex. Għaż-żewġ proċessi l-komponenti prinċipali ta' l-istadju tas-separazzjoni jinkludi ir-reċipjenti ċilindriċi li jżommu l-elementi speċjali tas-separazzjoni (żenuni jew tubi vortex), il-kompressuri tal-gass u skambju tas-sħana biex ineħħu s-sħana tal-kompressjoni. L-impjant aerjodinamiku għandu bżonn numru ta' dawn l-istadji, sabiex il-kwantitajiet jistgħu jipprovdu l-indikazzjoni importanti tat-terminu ta' l-użu. Minħabba li l-proċess aerjodinamiku juża UF6, it-tagħmir kollu, il-linji tal-pajpijiet u l-uċuħ ta' l-istrumentazzjoni (li jkollhom kuntatt mal-gass) għandhom ikunu tal-materjal li jibqgħu stabbli fil-kuntatt ma' UF6.

Nota ta' spjegazzjoni

L-oġġetti elenkati f'din it-taqsima li jiġu jew f'kuntatt dirett mal-gass tal-proċess UF6 jew jikkontrollaw direttament il-kurrent fil-kaskata. L-uċuħ kollha li jiġu f'kuntatt mal-gass tal-proċess huma kollha magħmula jew protetti bil-materjali reżistenti għal UF6-. Għall-għan ta' din it-taqsima dwar l-oġġetti tisħiħ aerjodinamiku, il-materjali reżistenti għal korrosjoni bil-UF6 inkluż ir-ramm, l-azzar li ma jisaddadx, l-aluminju, liegi ta' l-aluminju, nijkil jew liegi li jkun fihom 60 % jew aktar nijkil u materjal reżistenti għal UF6 kollha magħmula minn polimeri florinati idrokarboniċi.

5.5.1. Iż-żenuni tas-separazzjoni

Iż-żenuni tas-separazzjoni u l-assemblaġġi tagħhom li huma mfassla jew preparati b'mod speċjali. Iż-żenuni tas-separazzjoni jikkonsistu minn kanali milwija, li għandhom radius tat-tundjatura inqas minn 1 mm (tipikament 0,1 sa 0,05 mm), reżistenti għal korrosjoni mill-UF6 u għandhom tarf jaqta' fiż-żenuna li tissepara l-kurrent tal-gass fiż-żenuna f'żewġ frazzjonijiet.

5.5.2. It-tubi vortex

It-tubi vortex u l-assemblaġġi tagħhom li huma mfassla jew preparati b'mod speċjali. It-tubi vortex huma ċilindriċi jew għal ponta, magħmula minn jew protetti mill-materjali reżistenti għal korrosjoni mill-UF6, u għandhom id-dijametru ta' bejn 0,5 cm u 4 cm, ir-ratio tat-tul għad-dijametru ta' 20:1 jew inqas u b'inlet tanġenzali waħda jew iżjed. Dawn it-tubi jistgħu jkunu mgħammra b'appendiċi tat-tip taż-żennuna f'kull wieħed miż-żewġt itruf.

Nota ta' spjegazzjoni

Il-gass li jidħol fit-tubi vortex tanġenzali f'tarf wieħed jew minn swirl vanes jew f'numru ta'posizzjonijiet tanġenzali tul il-periferija tat-tubi.

5.5.3. Kompressuri u dawk li jonfħu l-gass

Axial, mfassla jew preparati b'mod speċjali, ċentrifugali u l-kompressuri ta' l-ippustjar pożittiv jew li jonfħu l-gassijiet magħmula minn jew protteti minn materjali reżistenti għal korrosjoni mill-UF6 u bil-kapaċità tal-volum tal-ġbid ta' 2 m3/min. jew aktar minn UF6/gass carrier (idroġenu jew helium) taħlita.

Nota ta' spjegazzjoni

Il-kompressuri jew li jonfħu l-gass tipikament għandhom ratio tal-pressjoni bejn 1.2:1 u 6:1.

5.5.4. Is-siġilli tax-xaft li jdur

Is-siġilli li jduru mfassla jew preparati b'mod speċjali, bis-siġill ta'd-dħul u s-siġill tal-konnessjonijiet ta' l-exhaust, biex jissiġillaw il-konnessjonijiet tax-xaft li huma konnessi mal-kompressur jew dawk li jonfħu l-gass rotor bil-mutur li jikkontrolla sabiex jassigura s-siġil; li tista' toqgħod fuqu kontra l-ħruġ ta' l-arja għal ġol-kamra ta' ġewwa tal-kompressur jew dawk li jonfħu l-gassijiet li huma mimlija bil-UF6.

5.5.5. It-skambju tas-sħana għat-tkessiħ tal-gass

It-skambju tas-sħana mfassla jew preparati b'mod speċjali magħmula minn jew protetti minn materjali reżistenti għal korrosjoni mill-UF6.

5.5.6. Il-housings ta' l-elementi tas-separazzjoni

Il-housings ta' l-elementi tas-separazzjoni mfassla jew preparati b'mod speċjali, magħmula minn jew protetti mill-materjali reżistenti għal korrosjoni mill-UF6, li jkunu fihom it-tubi vortex u żenuni tas-separazzjoni.

Nota ta' spjegazzjoni

Dawn il-housings jistgħu jkunu reċipjenti ċilindriċi akbar minn 300 mm fid-dijametru u akbar minn 900 mm fit-tul, jew jistgħu jkunu reċipjenti rettangulari tad-dimensjoni komparabbli, u jistgħu jkunu mfassla għall-installazzjoni orizzontali jew vertikali.

5.5.7. Is-sistemi ta' d-dħul/is-sistemi tal-ġbid tal-prodott u truf

Is-sistemi tal-ipproċessar jew it-tagħmir għall-impjanti msaħħa mfassla jew preparati b'mod speċjali magħmula minn jew protetti mill-materjal reżistenti għal korrosjoni mill-UF6, inkluż:

(a) autoclaves tad-dħul, fran, jew sistemi użati għall-passaġġ ta' UF6 għall-ipproċessar imsaħħaħ;

(b) desublimers (jew nases kiesħin) użati għat-tneħħija ta' UF6 mill-proċessi msaħħa għat-trasferiment ta' wara it-tisħin;

(ċ) l-istazzjonijiet tas-solidifikazzjoni u tal-likwidifikazzjoni wżati biex jitneħħa l-UF6 mill-proċessi msaħħa bil-kompressjoni u l-konversjoni ta' UF6 għal forma likwida jew solida;

(d) l-istazzjonijiet "prodott" jew "truf" użati biex jitrasferixxu UF6 fil-kontenituri.

5.5.8. Is-sistemi tal-pajpijiet header

Is-sistemi tal-pajpijiet header imfassla jew preparati b'mod speċjali, magħmula minn jew protetti minn materjali reżistenti għal korrosjoni mill-UF6 għall-immaniġġjar tal-UF6 fil-kaskata aerjodinamika. Ix-xibka tal-pajpijiet hija normalment ta' disinn header"dopju" ma' kull stadju jew grupp ta' stadji konnessi ma' kull header.

5.5.9. Is-sistemi u l-pompi vacuum

(a) Is-sistemi vacuum imfassla jew preparati b'mod speċjali għandhom il-kapaċità tal-ġibda ta' 5 m3/min jew iżjed, li tikkonsisti minn manifolds vacuum, vacuum headers u pompi vacuum, u maħsuba għas-servizz f'atmosferi li jifilħu għal UF6.

(b) Pompi tal-vacuum imfassla jew preparati b'mod speċjali għas-servizz f'atmosferi li jifilħu għal UF6 u magħmula minn jew protetti mill-materjali reżistenti għal korrosjoni mill-UF6. Dawn il-pompi jistgħu jużaw siġilli florokarboniċi u fluwidi li jaħdmu speċjali.

5.5.10. Valvijiet speċjali li jagħlqu u li jikkontrollaw

Il-valvijiet tal-minfaħ tal-kontroll u li jaħdmu b'mod manwali u awtomatikament huma mfassla jew preparati b'mod speċjali magħmula minn jew protetti bil-materjli reżistenti għal korrosjoni mill-UF6 bid-dijametru ta' 40 sa 1500 mm għall-installazzjoni fis-sistemi prinċipali jew awżiljari ta' l-impjant imsaħħaħ aerjodinamiku.

5.5.11. UF6 spettrometri tal-massa/sorsi joniċi

Spettrometri tal-massa mfassla jew preparati b'mod speċjali bil-kalamita jew quadripole kapaċi li jiġbru "on-line" kampjun tad-dħul, prodott jew truf, mill-kurrent tal-gass UF6 u li għandhom il-karatteristiċi kollha li ġejjin:

1. unit tar-resoluzzjoni għal massa iżjed minn 320;

2. Is-sorsi joniċi mibnija minn jew imdawwra minn nichrome jew monel jew banjati fin-nijkil;

3. is-sorsi tal-bombardament ta' l-elettroni jonizzati;

4. sistema ta' kollezzjoni tajba għall-analiżi ta' l-isotopi.

5.5.12. UF6/sistemi tas-separazzjoni tal-gass carrier

Is-sistemi tas-separazzjoni UF6 imfassla jew preparati mill-gass carrier (idroġenu jew helium).

Nota ta' spjegazzjoni

Dawn is-sistemi huma mfassla biex inaqqsu l-kontenut UF6 fil-gass carrier għal 1 ppm jew inqas u jistgħu jinkorporaw tagħmir sabiex:

(a) skambjaturi tas-sħana krijoġenika u krijoseparaturi kapaċi għat-temperaturi ta' -120 °C jew inqas, jew

(b) units krijoġeniku tar-refriġerazzjoni kapaċi għat-temperaturi ta'-120 °C jew inqas, jew

(ċ) l-units taż-żenuni tas-separazzjoni jew tat-tubi tal-vortex għas-separazzjoni ta' UF6 mill-gass carrier, jew

(d) UF6 nases kesħin kapaċi għat-temperatura ta' -20 °C jew inqas.

5.6. Is-sistemi, tagħmir u l-komponenti mfassla jew preparati b'mod speċjali għall-użu fl-iskambju kimiku jew ta' l-impjanti li jsaħħu l-iskambju ta' l-jonji

Nota ta' introduzzjoni

Id-differenza minima fil-massa bejn l-isotopi ta' l-uranju li jikkawżaw skambju żgħir fir-reazzjoni kimika ekwilibrija li tista' tintuża bħala bażi għas-separazzjoni ta' l-isotopi. Żewġ proċessi kienu żviluppati suċċessivament: skambju kimiku likwidu-likwidu u skambju kimiku solidu-likwidu.

Fil-proċess ta' skambju kimiku likwidu-likwidu, fażijiet tal-likwidi li ma jitħalltux (akwatiċi u organiċi) huma kontrokurrenti konnessi biex jagħtu lill-effett tal-kaskata eluf ta' stadji tas-separazzjoni. Il-fażi akwatika tikkonsisti minn uranium chloride fis-soluzzjoni tal-aċtu idrokloriku; il-fażi organika tikkonsisti mill-ħruġ li jkun fih uranium chloride fis-solvent organiku. Il-kuntati wżati fil-kaskata tas-separazzjoni jistgħu jkunu kolonni ta' skambju likwidu-likwidu (bħala kolonni bil-polz bipjanċi passaturi) jew il-kuntatti ta' ċentrifugazzjoni likwida. Il-konversjonijiet kimiċi (ossidazzjoni jew tnaqqis) huma meħtieġa f'żewġt itruf tal-kaskata tas-separazzjoni bil-għan li jkunu provduti l-ħtiġiet reflux f'kull tarf. Il-ħsieb maġġuri tal-mudell huwa li tkun evitata l-kontaminazzjoni tal-kurrenti tal-proċess ma' ċerti joniċi tal-metall. Plastik, imdawwra bil-plastik (inkluż l-użu tal-polimeri florokarboniċi) u/jew kolonni mdawwra bil-ħġieġ u pajpijiet huma għalhekk użati.

Fil-proċess skambju joniku solidu-likwidu, it-tisħiħ jintlaħaq bl-assorbizzjoni ta' uranju/u desorption fuq speċjali, jaġġixi malajr, skambju joniku resin jew assorbent. Is-soluzzjoni ta' l-uranju fl-aċtu idrokloriku u aġenti kimiċi oħrajn jingħaddu minn kolonni msaħħa ċilindriċi li jkunu fihom pakketti ta' l-assorbenti. Għal proċess kontinwu, is-sistema reflux hija meħtieġa biex teħles l-uranju mill-assorbent lura għal ġot-tmexxija likwida sabiex "prodotti" u "truf"'jistgħu jinġabru. Dan jitwettaq bl-użu tat-tnaqqis/ossidazzjoni tajba ta' l-aġenti kimiċi li huma kompletament riġenerati f'ċirkwiti separati esternament u li jistgħu jkunu parzjalment riġenerati fil-kolonni nnifishom tas-separazzjoni ta' l-isotopi. Il-presenza tas-soluzzjoni sħuna konċentrata tal-aċtu idrokloriku fil-proċess teħtieġ it-tagħmir li għandu jkun magħmul minn jew protett bil-materjali reżistenti speċjali għal korrosjoni.

5.6.1. Il-kolonni ta' skambju likwidu-likwidu (skambju kimiku)

Il-kolonna kontrokurrenti ta' skambju likwidu-likwidu li għandha input ta' qawwa mekkanika (i.e., kolonni bil-polz bi pjanċi bil-passaturi, kolonni bi pjanċi reċiproki, u kolonni bit-taħlit tat-turbine interni), imfassla jew preparati b'mod speċjali għat-tisħiħ ta' l-uranju bil-proċess ta' skambju kimiku. Għar-reżistenza tal-korrosjoni għal konċentrazzjoni tas-soluzzjoni ta' l-aċti idrokloriku, dawn il-kolloni u l-intern tagħhom huma magħmula minn jew protetti mill-materjali tal-plastik tajbin (bħala l-polimeri) jew il-ħġieġ. Il-ħin tar-residenza ta' l-istadju tal-kolloni huwa mfassal biex ikunu iqsar minn (30 sekonda jew inqas).

5.6.2. Il-kuntatti ċentrifugali likwidu-likwidu (skambju kimiku)

Il-kuntatti ta' ċentrifugazzjoni likwidu-likwidu mfassla jew preparati b'mod speċjali għat-tisħiħ ta' l-uranju bl-użu tal-proċess ta' skambju kimiku. Kuntatti bħal dawn jużaw ir-rotazzjoni biex jiksbu t-tixrid tal-kurrent organiku u akwatiku u wara l-qawwa ċentrifuaa biex jisseparaw il-fażijiet. Għar-reżistenza tal-korrosjoni għas-soluzzjoni konċentrata tal-aċtu idrokloriku, il-kuntatti isiru jew huma mdawwra b'materjali tal-plastik tajbin (bħala l-polimeri florokarboniċi) jew huma mdawwra bil-ħġieġ. Il-ħin tar-residenza ta' l-istadju tal-kuntatti ta' ċentrifugazzjoni huwa mfassal biex ikunu iqsar minn (30 sekonda jew inqas).

5.6.3. Is-sistemi u tagħmir għat-tnaqqis ta' l-uranju (skambju kimiku)

(a) Ċelloli għat-tnaqqis elettrokimiku mfassla jew preparati b'mod speċjali biex inaqqsu l-uranju minn stat wieħed valenti għal tisħiħ ieħor ta' l-uranju bl-użu tal-proċess ta' skambju kimiku. Il-materjali taċ-ċelloli fil-kuntatt mas-soluzzjonijiet tal-proċess għandhom ikunu reżistenti għal korrosjoni għas-soluzzjoni konċentrata ta' l-aċtu idrokloriku.

Nota ta' spjegazzjoni

Il-kompartiment cathode ta' ċ-ċellola għandu jitfassal biex jipprevjeni r-riossidifikazzjoni ta' l-uranju għall-ogħla stat valenti. Biex l-uranju jinżamm fil-komparimemt cathode iċ-ċellola jista' jkollha membrana tad-dijaframma li ma jgħaddi xejn minnha magħmula minn materjal speċjali ta' skambju cation Il-cathode hija magħmula minn konduttur solidu tajjeb bħal grafit.

(b) Is-sistemi mfassla jew preparati b'mod speċjali fit-tmiem tal-prodott tal-kaskata biex jittieħed il-U4 + mill-kurrent organiku, l-aġġustament tal-konċentrazzjoni ta' l-aċidu u d-dħul għal ċelloli mnaqqsa elettrokimiku.

Nota ta' spjegazzjoni

Dawn is-sistemi jikkonsistu minn tagħmir li jiġbed il-barra s-solventi biex ineħħi il-U4 + mill-kurrent organiku għal ġo soluzzjoni akwatika li tevapora u/jew it-tagħmir li jwassal għat-tmiem ta' l-arranġament u l-kontroll tas-soluzzjoni pH, u jippumpjaw jew apparat ieħor li jitrasferixxi għall-iffidjar ta' ċ-ċelloli mnaqqsa elettrokimiċi. Il-ħsieb maġġur tal-intenzjoni huwa li tkun evitata l-kontaminazzjoni tal-kurrent akwatiku ma' ċerti jonji tal-metall. Konsegwentament, għal dawk il-partijiet li huma fil-kuntatt mal-kurrent tal-proċess, is-sistema hija mibnija minn tagħmir magħmul minn jew protett b'materjal tajjeb (bħal ħġieġ, polimeri florokarboniċi, polyphenyl sulfate, polyether sulfone, u resin-impregnated graphite).

5.6.4. Is-sistemi tal-preparament tad-dħul (skambju kimiku)

Is-sistemi mfassla jew preparati b'mod speċjali għal produzzjoni tas-soluzzjonijiet tal-purità għolja ta' l-uranium chloride tad-dħul għall-impjanti ta' skambju kimiku ta' l-isotopi ta' l-uranju.

Nota ta' spjegazzjoni

Dawn is-sistemi jikkonsistu minn dissoluzzjonijiet, il-ħruġ tas-solventi u/jew it-tagħmir ta' skambju joniku għal purifikazzjoni u ċelloli elettrolitiċi għat-tnaqqis ta' l-uranju U6 + jew U4 + għal U3+. Dawn is-sistemi jipproduċu s-soluzzjonijiet uranium chloride li jkollhom biss ftit partijiet għal kull miljun ta' l-impuritajiet metalliċi bħal kromju, il-ħadid, il-vanadju, molybdenum u cations oħrajn li għandhom żewġ valenti jew aktar valenti għoljin. Il-materjali tal-kostruzzjoni għal porzjonijiet tas-sistemi ta' l-ipproċessar tal-purità għolja U3 + jinkludi l-ħġieġ, polimeri florokarboniċi, polyphenyl sulfate jew polyether sulfone imdawwra bil-plastik u resin-impregnated graphite.

5.6.5. Is-sistemi ta' l-ossidifikazzjoni ta' l-uranju (skambju kimiku)

Is-sistemi mfassla jew preparati b'mod speċjali għall-ossidifikazzjoni ta' l-U3 + għal U4 + għar-ritorn tal-kaskata tas-separazzjoni ta' l-isotopi ta' l-uranju fil-proċess imsaħħaħ ta' skambju kimiku.

Nota ta' spjegazzjoni

Dawn is-sistemi jistgħu jinkorporaw fihom it-tagħmir bħal:

(a) it-tagħmir għal kuntatt mal-chlorine jew l-osiġinu mat-tnixxija akwatika li toħroġ mit-tagħmir tas-separazzjoni ta' l-isotopi u li tagħti r-riżultat U4 + fil-kurrent organiku li tirritorna mit-tmiem tal-produzzjoni tal-kaskata,

(b) it-tagħmir li jissepara l-ilma mill-aċtu idrokloriku sabiex l-ilma u aċtu idrokloriku kkonċenrat jistgħu jkunu introdotti mill-ġdid għall-proċess fil-postijiet it-tajba.

5.6.6. Resins/assorbenti li jirreaġixxu malajr fl-iskambju joniku (skambju joniku)

Resins/assorbenti li jirreaġixxu malajr fl-iskambju joniku mfassla jew preparati b'mod speċjali għat-tisħiħ ta' l-uranju bl-użu tal-proċess ta' skambju joniku, li jinkludu porous macroreticular resins, u/jew strutturi pellikulari li fihom il-gruppi attivi tat-tibdil kimiku huma limitati għal kopertura fuq il-wiċċ ta' struttura poruża inattiva li tappoġġa, u strutturi oħrajn f'kull forma tajba inkluż il-partikoli jew il-fibri. Dawn ir-resins/assorbimenti ta' skambju joniku għandhom dijametru ta' 0,2 mm jew inqas u għandhom ikunu kimikament reżisenti għas-soluzzjoni konċentrata tal-aċtu idrokloriku kif ukoll fiżikament b'saħħithom biżżejjed sabiex ma jfixxklux fil-kolonni ta' skambju. I