Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tal-Kamerun dwar l-istatus tal-Forzi mmexxijin mill-Unjoni Ewropea fi transitu fit-territorju tar-Repubblika tal-Kamerun



Official Journal L 057 , 01/03/2008 P. 0031 - 0036



TRADUZZJONI Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tal-Kamerun dwar l-istatus tal-Forzi mmexxijin mill-Unjoni Ewropea fi transitu fit-territorju tar-Repubblika tal-Kamerun L-UNJONI EWROPEA, minn hawn ‘il quddiem imsejħa "l-UE", min-naħa l-waħda, u IR-REPUBBLIKA TAL-KAMERUN, minn hawn ‘il quddiem imsejħa "l-Istat ta’ transitu", min-naħa l-oħra, minn hawn ‘il quddiem imsejħin "il-Partijiet", WARA LI KKUNSIDRAW: - ir-Riżoluzzjoni 1778 (2007) tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti tal- 25 ta’ Settembru 2007; - l-Azzjoni Konġunta 2007/677/PESK tal- 15 ta’ Ottubru 2007 tal-Kunsill dwar l-operazzjoni militari ta’ l-Unjoni Ewropea fir-Repubblika taċ-Ċad u fir-Repubblika Ċentru-Afrikana (EUFOR Tchad/RCA); - li dan il-Ftehim ma jolqotx id-drittijiet u l-obbligi tal-Partijiet taħt ftehimiet internazzjonali u strumenti oħrajn li jistabbilixxu qrati u tribunali internazzjonali, inkluż l-Istatut tal-Qorti Kriminali Internazzjonali, QABLU DWAR DAN LI ĠEJ: Artikolu 1 Kamp ta’ applikazzjoni u definizzjonijiet 1. L-għan ta’ dan il-Ftehim hu li jiddefinixxi l-modalitajiet ta’ transitu fit-territorju tar-Repubblika tal-Kamerun tal-persunal u tal-materjal ta’ l-EUFOR lejn iċ-Ċad u l-RCA. 2. Dan il-Ftehim għandu japplika għall-Forzi mmexxijin mill-Unjoni Ewropea u l-persunal tagħhom. 3. Dan il-Ftehim għandu japplika biss fit-territorju ta’ l-Istat ta’ transitu. 4. Għall-fini ta’ dan il-Ftehim: (a) "Forzi mmexxijin mill-Unjoni Ewropea (EUFOR)" għandha tfisser il-kwartieri ġenerali militari ta’ l-UE u l-kontinġenti nazzjonali li jikkontribwixxu għall-operazzjoni, it-tagħmir tagħhom u l-mezzi tat-trasport tagħhom; (b) "operazzjoni" għandha tfisser it-tħejjija, l-istabbiliment, l-eżekuzzjoni u l-appoġġ tal-missjoni militari b’segwitu għall-mandat li jirriżulta mir-Riżoluzzjoni 1778(2007) tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti tal- 25 ta’ Settembru 2007; (ċ) "Kmandant tal-Forza ta’ l-UE" għandha tfisser il-Kmandant fiż-żona ta’ l-operazzjonijiet; (d) "kwartieri ġenerali militari ta’ l-UE" għandha tfisser il-kwartieri ġenerali militari u l-elementi tagħhom, hu x’inhu l-lok tagħhom, taħt l-awtorità tal-kmandanti militari ta’ l-UE li jeżerċitaw il-kmand militari jew il-kontroll ta’ l-operazzjoni; (e) "kontinġenti nazzjonali" għandha tfisser l-unitajiet u l-elementi li jappartjenu lill-Istati Membri ta’ l-Unjoni Ewropea u lill-Istati l-oħrajn li jipparteċipaw fl-operazzjoni; (f) "persunal ta’ l-EUFOR" għandha tfisser il-persunal ċivili u militari assenjat lill-EUFOR kif ukoll il-persunal insedjat għat-tħejjija ta’ l-operazzjoni u l-persunal fuq missjoni għal Stat Mittenti jew istituzzjoni ta’ l-UE fil-qafas ta’ l-operazzjoni, li jinsabu, ħlief kif previst mod ieħor f’dan il-Ftehim, fit-territorju ta’ l-Istat ta’ transitu, bl-eċċezzjoni tal-persunal impjegat lokalment u l-persunal impjegat minn kuntratturi kummerċjali internazzjonali; (g) "persunal impjegat lokalment" għandha tfisser il-persunal li jkunu ċittadini ta’ l-Istat ta’ transitu jew ikunu residenti permanenti fih; (h) "faċilitajiet" għandha tfisser il-bini, l-akkomodazzjoni u l-art kollha meħtieġa għall-EUFOR u għall-persunal ta’ l-EUFOR; (i) "Stat Mittenti" għandha tfisser Stat li jipprovdi kontinġent nazzjonali għall-EUFOR. Artikolu 2 Dispożizzjonijiet ġenerali 1. L-EUFOR u l-persunal ta’ l-EUFOR għandhom jirrispettaw il-liġijiet u r-regolamenti ta’ l-Istat ta’ transitu u għandhom jastjenu minn kull azzjoni jew attività inkompatibbli ma’ l-objettivi ta’ dan il-Ftehim. 2. L-EUFOR għandha tinforma regolarment lill-Gvern ta’ l-Istat ta’ transitu bl-għadd tal-persunal u l-identità ta’ l-EUFOR li jinsabu fit-territorju ta’ l-Istat ta’ transitu. Artikolu 3 Identifikazzjoni 1. Il-persunal ta’ l-EUFOR għandhom f’kull waqt iġorru magħhom il-passaporti jew il-karti ta’ l-identità militari tagħhom. 2. Il-vetturi, l-inġenji ta’ l-ajru, il-bastimenti u l-mezzi l-oħrajn tat-trasport ta’ l-EUFOR għandhom ikollhom fuqhom marki ta’ identifikazzjoni u/jew pjanċi tar-reġistrazzjoni distintivi ta’ l-EUFOR, li għandhom ikunu notifikati lill-awtoritajiet ta’ l-Istat ta’ transitu. 3. L-EUFOR għandha jkollha d-dritt li turi l-bandiera ta’ l-Unjoni Ewropea u marki distintivi, bħal insinji militari, titli u simboli uffiċjali, fuq il-faċilitajiet, il-vetturi u l-mezzi l-oħrajn tat-trasport tagħha. L-uniformijiet tal-persunal ta’ l-EUFOR għandu jkollhom fuqhom emblema distinta ta’ l-EUFOR. Il-bnadar jew l-insinji nazzjonali tal-kontinġenti nazzjonali li jkunu qed jipparteċipaw fl-operazzjoni jistgħu jintwerew fuq il-faċilitajiet, il-vetturi u l-mezzi l-oħrajn tat-trasport u l-uniformijiet ta’ l-EUFOR, kif jiddeċiedi l-kmandant tal-forza ta’ l-UE. Artikolu 4 Qsim tal-fruntieri u moviment fit-territorju ta’ l-Istat ta’ transitu 1. Il-persunal ta’ l-EUFOR għandhom jidħlu fit-territorju ta’ l-Istat ta’ transitu biss wara l-preżentazzjoni tad-dokumenti previsti fl-Artikolu 3(1) u, fil-każ ta’ l-ewwel dħul, ta’ ordni ta’ moviment individwali jew kollettiva maħruġa mill-EUFOR. Huma m’humiex soġġetti għad-dispożizzjonijiet fil-qasam tal-viża. Huma għandhom ikunu eżenti mill-formalitajiet ta’ l-emigrazzjoni u l-immigrazzjoni u l-kontroll doganali meta jidħlu, joħorġu jew ikunu fit-territorju ta’ l-Istat ta’ transitu. 2. Il-persunal ta’ l-EUFOR għandhom ikun eżenti mir-regolamenti ta’ l-Istat ta’ transitu li jirregolaw ir-reġistrazzjoni u l-kontroll tal-barranin, iżda ma jiksbu ebda dritt għal residenza jew domiċilju permanenti fit-territorju ta’ l-Istat ta’ transitu. 3. Il-lista tar-riżorsi u tal-mezzi tat-trasport ta’ l-EUFOR, li jidħlu fit-territorju ta’ l-Istat ta’ transitu b’appoġġ ta’ l-operazzjoni, għandha tkun ikkomunikata għal fini ta’ informazzjoni lill-Istat ta’ transitu. Dawn ir-riżorsi u l-mezzi ta’ trasport għandu jkollhom fuqhom l-emblema distintiva ta’ l-EUFOR biex tippermetti l-identifikazzjoni rapida tagħhom. L-Istat ta’ transitu għandu jiffaċilita l-formalitajiet amministrattivi u doganali għall-EUFOR. L-EUFOR hija eżenti milli tipproduċi xi dokument doganali ieħor kif ukoll minn tip ta’ spezzjoni. 4. Il-persunal ta’ l-EUFOR jistgħu jsuqu vetturi bil-mutur, jinnavigaw bastimenti u jħaddmu inġenji ta’ l-ajru fit-territorju ta’ l-Istat ta’ transitu bil-kondizzjoni li jkollhom liċenzji tas-sewqan, ċertifikati ta’ kaptan ta’ bastiment jew liċenzji ta’ bdot nazzjonali, internazzjonali jew militari validi, kif meħtieġ. 5. Għall-fini ta’ l-operazzjoni, l-Istat ta’ transitu għandu jagħti lill-EUFOR u lill-persunal ta’ l-EUFOR il-libertà tal-moviment u l-libertà ta’ l-ivvjaġġar fit-territorju tiegħu permezz tal-kurituri ta’ transitu definiti fl-arranġamenti previsti fl-Artikolu 18, inkluż fil-baħar territorjali tiegħu u l-ispazju ta’ l-ajru tiegħu. Il-libertà tal-moviment fil-baħar territorjali ta’ l-Istat ta’ transitu għandu jinkludi l-waqfien u l-ankoraġġ fi kwalunkwe ċirkostanza. 6. Għall-fini ta’ l-operazzjoni, l-EUFOR tista’ tuża t-toroq, il-pontijiet, it-tragetti, l-ajruporti u l-portijiet mingħajr ma tħallas dazji, imposti, taxxi u ħlasijiet simili. L-EUFOR m’għandhiex tkun eżenti mill-ħlasijiet għall-użin, mill-pedaġġi tat-toroq u mit-taxxa għat-trattament ta’ data portwarja li l-modalitajiet ta’ ħlas tagħhom għandhom jiġu ffissati fl-arranġamenti previsti fl-Artikolu 18 ta’ hawn taħt. Artikolu 5 Privileġġi u immunitajiet ta’ l-EUFOR mogħtija mill-Istat ta’ transitu 1. Il-faċilitajiet ta’ l-EUFOR għandhom ikunu invjolabbli. L-aġenti ta’ l-Istat ta’ transitu m’għandhomx jidħlu fihom mingħajr il-kunsens tal-Kmandant tal-Forza ta’ l-UE. 2. Il-faċilitajiet ta’ l-EUFOR, it-tagħmir tagħhom u l-beni oħra fihom kif ukoll il-mezzi ta’ trasport tagħhom għandhom ikunu immuni minn kull tfittxija, rekwiżizzjoni, qbid jew miżura ta’ eżekuzzjoni. 3. L-EUFOR m’għandhiex tagħti kenn lill-persuni mfittxija mill-ġustizzja fl-Istat ta’ transitu. 4. L-EUFOR, kif ukoll il-proprjetà u r-riżorsi tagħha, għandhom igawdu l-immunità minn kull forma ta’ proċess legali. 5. L-arkivji u d-dokumenti ta’ l-EUFOR għandhom ikunu invjolabbli. 6. Il-korrispondenza uffiċjali ta’ l-EUFOR għandha tkun invjolabbli. Korrispondenza uffiċjali tfisser kull korrispondenza relatata ma’ l-operazzjoni u l-funzjonijiet tagħha. 7. Fir-rigward ta’ merkanzija mixtrija jew importata, is-servizzi pprovduti u l-faċilitajiet użati mill-EUFOR għall-finijiet ta’ l-operazzjoni, l-EUFOR, kif ukoll il-fornituri jew il-kuntratturi tagħha, sakemm dawn ta’ l-aħħar ma jkunux ċittadini ta’ l-Istat ta’ transitu, għandhom ikunu eżenti mill-imposti, it-taxxi u l-ħlasijiet simili kollha nazzjonali, reġjonali u komunali. 8. L-Istat ta’ transitu għandu jippermetti d-dħul ta’ oġġetti għall-operazzjoni u jeżentahom mid-dazji doganali, l-imposti, it-taxxi, ħlief it-taxxa għat-trattament ta’ data portwarja msemmija fl-Artikolu 4.6 hawn fuq, u l-ħlasijiet simili kollha ħlief għall-ħlasijiet għal ħżin, trasport u servizzi mogħtija oħrajn. Artikolu 6 Privileġġi u immunitajiet tal-persunal ta’ l-EUFOR mogħtija mill-Istat ta’ transitu 1. Il-persunal ta’ l-EUFOR m’għandhomx ikunu suġġetti għal ebda forma ta’ arrest jew detenzjoni. 2. Id-dokumenti, il-korrispondenza u l-proprjetà tal-persunal ta’ l-EUFOR għandhom igawdu l-invjolabbiltà, ħlief fil-każ ta’ miżuri ta’ eżekuzzjoni awtorizzati skond il-paragrafu 6. 3. Il-persunal ta’ l-EUFOR għandhom igawdu l-immunità mill-ġurisdizzjoni kriminali ta’ l-Istat ta’ transitu. L-immunità mill-ġurisdizzjoni kriminali tal-persunal ta’ l-EUFOR tista’ tiġi rinunċjata mill-Istat Mittenti jew l-istituzzjoni ta’ l-UE konċernata, skond il-każ. Tali rinunċja għandha dejjem tkun espressa. 4. Il-persunal ta’ l-EUFOR għandhom igawdu l-immunità mill-ġurisdizzjoni ċivili u amministrattiva ta’ l-Istat ta’ transitu għall-atti kollha li jwettqu fil-qadi tal-funzjonijiet uffiċjali tagħhom. Jekk jitressaq xi proċediment ċivili kontra l-persunal ta’ l-EUFOR quddiem kwalunkwe qorti ta’ l-Istat ta’ transitu, il-Kmandant tal-Forza ta’ l-UE u l-awtorità kompetenti ta’ l-Istat Mittenti jew ta’ l-istituzzjoni ta’ l-UE għandhom jiġu notifikati minnufih. Qabel il-bidu tal-proċedimenti quddiem il-qorti, il-Kmandant tal-Forza ta’ l-UE u l-awtorità kompetenti ta’ l-Istat Mittenti jew ta’ l-istituzzjoni ta’ l-UE għandhom jiċċertifikaw, wara parir konsultattiv formali mill-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istat ta’ transitu, jekk l-att in kwistjoni kienx twettaq mill-persunal ta’ l-EUFOR fil-qadi tal-funzjonijiet uffiċjali tagħhom. Jekk l-att twettaq fil-qadi ta’ funzjonijiet uffiċjali tagħhom, il-proċedimenti m’għandhomx jinbdew u għandhom japplikaw id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 15. Jekk l-att ma ġiex imwettaq fl-eżerċizzju ta’ funzjonijiet uffiċjali, il-proċedimenti jistgħu jitkomplew. Iċ-ċertifikazzjoni mill-kmandant tal-forza ta’ l-UE u l-awtorità kompetenti ta’ l-Istat kontributur jew l-istituzzjoni kkonċernata ta’ l-UE għandha tkun vinkolanti fuq il-ġurisdizzjoni ta’ l-Istat ta’ transitu li ma jistax jikkontestaha. Il-bidu ta’ proċedimenti mill-persunal ta’ l-EUFOR għandu jipprekludihom milli jinvokaw l-immunità mill-ġurisdizzjoni fir-rigward ta’ kwalunkwe kontro-talba relatata direttament mat-talba prinċipali. 5. Il-persunal ta’ l-EUFOR m’humiex obbligati li jagħtu xhieda. 6. L-ebda miżura ta’ eżekuzzjoni ma tista’ tittieħed fir-rigward tal-persunal ta’ l-EUFOR, ħlief fil-każ li jinfetħu kontrihom proċedimenti ċivili mhux relatati mal-funzjonijiet uffiċjali tiegħu. Il-proprjetà tal-persunal ta’ l-EUFOR, li tkun iċċertifikata mill-kmandant tal-forza ta’ l-UE bħala meħtieġa għat-twettiq tal-funzjonijiet uffiċjali tagħhom, għandha tkun ħielsa mis-sekwestru għall-eżekuzzjoni ta’ sentenza, deċiżjoni jew ordni. Fi proċedimenti ċivili l-persunal ta’ l-EUFOR m’għandu jkun suġġett għal ebda restrizzjoni tal-libertà personali tiegħu jew għal xi miżuri oħra ta’ kostrinġiment. 7. L-immunità tal-persunal ta’ l-EUFOR mill-ġurisdizzjoni ta’ l-Istat ta’ transitu ma teżentahomx mill-ġurisdizzjoniijiet ta’ l-Istati Mittenti rispettivi. 8. Il-persunal ta’ l-EUFOR għandhom fir-rigward tas-servizzi mwettqa għall-EUFOR ikunu eżenti mid-dispożizzjonijiet tas-sigurtà soċjali li jistgħu jkunu fis-seħħ fl-Istat ta’ transitu. 9. Il-persunal ta’ l-EUFOR għandhom ikunu eżenti minn kull forma ta’ tassazzjoni fl-Istat ta’ transitu fuq is-salarju u l-emolumenti mħallsa lilhom mill-EUFOR jew mill-Istati Mittenti, kif ukoll fuq kwalunkwe dħul li jirċievu minn barra l-Istat ta’ transitu. 10. L-Istat ta’ transitu għandu, b’mod konformi ma’ tali liġijiet u regolamenti li jista’ jadotta, jippermetti d-dħul ta’ u jagħti eżenzjoni minn kull dazju doganali, taxxa u ħlas relatat ħlief għall-ħlasijiet għal ħżin, trasport u servizzi simili, fuq oġġetti għall-użu personali tal-persunal ta’ l-EUFOR. Il-bagalji personali tal-persunal ta’ l-EUFOR għandhom ikunu eżenti mill-ispezzjoni, sakemm ma jkunx hemm raġunijiet serji sabiex ikun preżunt li jkollhom fihom oġġetti li ma jkunux għall-użu personali tal-persunal ta’ l-EUFOR, jew oġġetti li l-importazzjoni jew l-esportazzjoni tagħhom tkun projbita mil-liġi jew kontrollata mir-regolamenti ta’ kwarantina ta’ l-Istat ta’ transitu. Tali spezzjoni għandha titmexxa biss fil-preżenza tal-persunal ta’ l-EUFOR konċernat jew ta’ rappreżentant awtorizzat ta’ l-EUFOR. Artikolu 7 Persunal impjegat lokalment Il-persunal reklutat lokalment ma jibbenefika minn ebda privileġġ jew immunità. Madankollu, l-Istat ta’ transitu għandu jeżerċita l-ġurisdizzjoni tiegħu b’tali mod li ma jfixkilx eċċessivament it-twettiq tal-funzjonijiet ta’ l-operazzjoni. Artikolu 8 Ġurisdizzjoni kriminali L-awtoritajiet kompetenti ta’ Stat Mittenti għandhom id-dritt jeżerċitaw fit-territorju ta’ l-Istat ta’ transitu, f’kollaborazzjoni ma’ l-awtoritajiet kompetenti ta’ dan ta’ l-aħħar, il-ġurisdizzjoni kriminali u s-setgħat dixxiplinarji kollha mogħtija lilhom bil-liġi ta’ l-Istat Mittenti fir-rigward tal-persunal kollu ta’ l-EUFOR suġġett għal-liġi relevanti ta’ l-Istat Mittenti. Artikolu 9 Uniformi u armi 1. L-ilbies ta’ l-uniformi għandu jkun suġġett għar-regoli adottati mill-Kmandant tal-Forza ta’ l- UE. 2. Il-persunal militari ta’ l-EUFOR jistgħu jġorru armi ta’ kalibru żgħir individwali u munizzjon korrispndenti bil-kondizzjoni li jkunu awtorizzati jagħmlu dan skond l-ordnijiet li jkollhom. Il-lista ta’ dawn l-armi u tad-detenturi tagħhom għandha tiġi kkomunikata lill-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istat ta’ transitu. Artikolu 10 Appoġġ mill-Istat ta’ transitu u kuntratti 1. L-Istat ta’ transitu jaċċetta, jekk jintalab, li jgħin lill-EUFOR fit-tfittxija għal faċilitajiet xierqa. 2. L-Istat ta’ transitu għandu jipprovdi, mingħajr ħlas, faċilitajiet li tagħhom ikun il-proprjetarju, safejn dawn il-faċilitajiet huma meħtieġa għat-twettiq ta’ attivitajiet amministrattivi u operattivi ta’ l-EUFOR. 3. Skond il-mezzi u l-kapaċitajiet tiegħu, l-Istat ta’ transitu għandu jgħin fit-tħejjija, l-istabbiliment, it-twettiq u s-sostenn ta’ l-operazzjoni. Il-miżuri ta’ sigurtà meħuda mill-Istat ta’ transitu fl-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 13(1) hawn taħt huma mingħajr ħlas. 4. Il-liġi applikabbli għall-kuntratti konklużi mill-EUFOR fl-Istat ta’ transitu għandha tkun il-lex fori. Il-proċedura tar-riżoluzzjoni tat-tilwim imsemmija fl-Artikolu 15(3), (4) u (5), hawn taħt tapplika għat-tilwim li jirriżulta mill-applikazzjoni ta’ dawn il-kuntratti. 5. L-Istat ta’ transitu għandu jiffaċilita l-eżekuzzjoni tal-kuntratti konklużi mill-EUFOR ma’ l-entitajiet kummerċjali għall-finijiet ta’ l-operazzjoni. Artikolu 11 Modifika għall-faċilitajiet 1. L-EUFOR għandha tkun awtorizzata li tibni, taltera jew timmodifika mod ieħor il-faċilitajiet skond ma jkun hemm bżonn għall-ħtiġiet ta’ transitu tagħha u għat-tul ta’ l-operazzjoni, skond il-modalitajiet li jidhru fl-arranġamenti previsti fl-Artikolu 18. 2. L-Istat ta’ transitu m’għandu jitlob mill-EUFOR l-ebda kumpens għal tali bini, alterazzjonijiet jew modifiki, ħlief għal xi dannu kbir għall-faċilitajiet tal-bidu. Artikolu 12 Membri tal-persunal ta’ l-EUFOR li jitilfu ħajjithom 1. Il-Kap tal-Missjoni għandu jkollu d-dritt li jieħu f’idejh u li jagħmel l-arranġamenti xierqa għar-ripatrijazzjoni ta’ kwalunkwe membru mejjet tal-persunal ta’ l-EUFOR, kif ukoll tal-proprjetà personali tiegħu. 2. M’għandha ssir ebda awtopsja fuq membru mejjet ta’ l-EUFOR mingħajr il-kunsens ta’ l-Istat konċernat u jekk mhux fil-presenza ta’ rappreżentant ta’ l-EUFOR u/jew l-Istat konċernat. 3. L-Istat ta’ transitu u l-EUFOR għandhom jikkooperaw kemm jista’ jkun bil-ħsieb li persunal mejjet ta’ l-EUFOR jiġi ripatrijat malajr. Artikolu 13 Sigurtà ta’ l-EUFOR u Pulizija Militari 1. L-Istat ta’ transitu għandu jieħu l-miżuri kollha xierqa biex jiżgura s-sikurezza u s-sigurtà ta’ l-EUFOR u l-persunal tiegħu. 2. L-EUFOR għandha tkun awtorizzata tieħu l-miżuri meħtieġa sabiex tiżgura l-protezzjoni tal-faċilitajiet u l-konvojs tagħha, b’kooperazzjoni mill-qrib ma’ l-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istat ta’ transitu. 3. Il-kontinġenti nazzjonali jistgħu jużaw persunal tal-pulizija ġudizzjarja biex iwettqu l-istħarriġ meħtieġ għall-eżerċizzju tas-setgħat tal-ġurisdizzjoni penali previsti fl-Artikolu 8. Artikolu 14 Komunikazzjonijiet 1. L-EUFOR tista’ tistalla u topera stazzjonijiet tar-radju emittenti u riċevituri, kif ukoll sistemi satellitari. Hija għandha tikkoopera ma’ l-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istat ta’ transitu bil-ħsieb li jiġu evitati konflitti fl-użu tal-frekwenzi adatti. L-aċċess għall-ispektrum ta’ frekwenzi għandha tingħata skond il-leġiżlazzjoni fis-seħħ ta’ l-Istat ta’ transitu. 2. L-EUFOR għandha tgawdi d-dritt għal komunikazzjoni bla restrizzjonijiet bir-radju (inkluż radju satellitari, mobbli jew ta’ l-idejn), bit-telefon, bit-telegrafu, bil-fax u b’mezzi oħrajn, kif ukoll id-dritt li tistalla t-tagħmir meħtieġ għat-tali komunikazzjonijiet fi ħdan u bejn il-faċilitajiet ta’ l-EUFOR. 3. Fil-faċilitajiet tagħha stess l-EUFOR tista’ tagħmel l-arranġamenti meħtieġa sabiex titwassal il-posta indirizzata lil jew mill-EUFOR u/jew il-persunal ta’ l-EUFOR. Artikolu 15 Talba għall-indennizz għal mewt, korriment, ħsara jew telf 1. It-talbiet għal indennizz għall-ħsara jew telf ta’ proprjetà ċivili jew tal-gvern, kif ukoll talbiet għal indennizz għall-mewt jew korriment ta’ persuni u għall-ħsara jew telf ta’ proprjetà ta’ l-EUFOR relatati ma’ ħtiġiet ta’ transitu ta’ l-EUFOR għandhom jkunu solvuti amikevolment. 2. Dawn it-talbiet għandhom jitressqu lill-EUFOR permezz ta’ l-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istat ta’ transitu, fir-rigward tat-talbiet imressqa minn persuni ġuridiċi jew fiżiċi mill-Istat ta’ transitu, jew lill-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istat ta’ transitu, fir-rigward tat-talbiet imressqa mill-EUFOR. 3. Fejn ma tistax tinstab soluzzjoni amikevoli, it-talba għandha tintbagħat lil kummissjoni ta’ indennizz magħmula fuq bażi ugwali minn rappreżentanti ta’ l-EUFOR u rappreżentanti ta’ l-Istat ta’ transitu. Ir-riżoluzzjoni ta’ talbiet għandhom jintlaħqu bi qbil komuni. 4. Fejn ma tistax tintlaħaq soluzzjoni fi ħdan il-kummissjoni ta’ indemnizz, it-tilwima għandha titressaq quddiem tribunal ta’ arbitraġġ, li d-deċiżjonijiet tiegħu għandhom ikunu jorbtu. 5. It-tribunal ta’ l-arbitraġġ għandu jkun magħmul minn tlitt arbitri, li wieħed minnhom ikun maħtur mill-Istat ta’ transitu, ieħor ikun maħtur mill-EUFOR u t-tielet wieħed ikun maħtur b’mod konġunt mill-Istat ta’ transitu u l-EUFOR. Jekk waħda mill-partijiet ma taħtarx arbitru fi żmien xahrejn jew jekk ma jistax jintlaħaq qbil bejn l-Istat ta’ transitu u l-EUFOR dwar il-ħatra tat-tielet arbitru, l-arbitru in kwistjoni għandu jinħatar mill-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Komunitajiet Ewropej. 6. Għandu jiġi konkluż arranġament amministrattiv bejn l-EUFOR u l-awtoritajiet amministrattivi ta’ l-Istat ta’ transitu sabiex jiġu determinati t-termini ta’ referenza tal-kummissjoni ta’ indennizz u tat-tribunal, il-proċedura applikabbli fi ħdan dawn l-organi u l-kondizzjonijiet li bihom għandhom jiġu ppreżentati t-talbiet. Artikolu 16 Kollegamenti ta’ kooperazzjoni u tilwim 1. Il-kwistjonijiet kollha li jirriżultaw in konnessjoni ma’ l-applikazzjoni ta’ dan il-Ftehim għandhom jiġu eżaminati b’mod konġunt mir-rappreżentanti ta’ l-EUFOR u l-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istat ta’ transitu. 2. F’nuqqas ta’ xi riżoluzzjoni minn qabel, it-tilwim dwar l-interpretazzjoni jew l-applikazzjoni ta’ dan il-Ftehim għandu jiġi riżolt esklussivament b’mezzi diplomatiċi bejn l-Istati ta’ transitu u rappreżentanti ta’ l-UE. Artikolu 17 Dispożizzjonijiet oħra 1. Kull meta dan il-Ftehim jirriferi għall-privileġġi, immunitajiet, u drittijiet ta’ l-EUFOR u tal-persunal ta’ l-EUFOR, il-Gvern ta’ l-Istat ta’ transitu għandu jkun responsabbli għall-implementazzjoni u r-rispett tagħhom min-naħa ta’ l-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istat ta’ transitu. 2. Xejn f’ dan il-Ftehim ma huwa intiż jew għandu jiftiehem li jikkostitwixxi deroga minn kwalunkwe dritt li minnu jgawdi, skond xi ftehim ieħor, Stat Membru ta’ l-UE jew kwalunkwe Stat ieħor li jikkontribwixxi għall-EUFOR. Artikolu 18 Arranġamenti implimentattivi Għall-finijiet ta’ l-applikazzjoni ta’ dan il-Ftehim, il-kwistjonijiet operattivi, amministrattivi u tekniċi jistgħu jkunu s-suġġett ta’ arranġamenti separati li jiġu konklużi bejn il-Kmandant tal-Forza ta’ l-UE u l-awtoritajiet amministrattivi ta’ l-Istat ta’ transitu. Artikolu 19 Dħul fis-seħħ u terminazzjoni 1. Dan il-Ftehim għandu jidħol fis-seħħ fil-jum meta jiġi ffirmat u għandu jibqa’ fis-seħħ sad-data tat-tluq ta’ l-aħħar membru tal-persunal ta’ l-EUFOR, kif notifikat mill-EUFOR lill-awtoritajiet ta’ l-Istat ta’ transitu. 2. Minkejja l-paragrafu 1, id-dispożizzjonijiet li jinsabu fl-Artikolu 4(6), l-Artikolu 5(1), (2), (4) (7) u (8), l-Artikolu 6(1), (3), (4), (6) u (8) sa (10), l-Artikolu 10(2), l-Artikolu 11, l-Artikolu 13(1) (2) u (3) u l-Artikolu (15) għandhom jitqiesu bħala applikabbli mid-data ta’ l-iskjerament ta’ l-ewwel membru tal-persunal ta’ l-EUFOR jekk dik id-data ġiet qabel id-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim. 3. Dan il-Ftehim jista’ jiġi emendat abbażi ta’ ftehim bil-miktub bejn il-Partijiet. 4. It-terminazzjoni ta’ dan il-Ftehim m’għandhiex taffettwa d-drittijiet jew l-obbligi li jirriżultaw mill-eżekuzzjoni ta’ dan il-Ftehim qabel tali terminazzjoni. Magħmul f’Yaoundé, fis- 6 ta’ Frar 2008 f’erba’ eżemplari oriġinali fil-lingwa Franċiża u Ingliża, biż-żewġ testi jkunu awtentiċi b’mod ugwali. Għall-Unjoni Ewropea Għall-Istat ta’ transitu --------------------------------------------------