12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 331 
 22005A0722(05) 
22.7.2005 IL-ĠURNAL UFFI ĊJALI TA’ L-UNJONI EWROPEA  L 192/29 
 
                    
FTEHIM KWADRU 
BEJN IL-KOMUNITÀ EWROPEA 
U S-SERBJA U MONTENEGRO 
DWAR IL-PRIN ĊIPJI ĠENERALI G ĦALL-PARTE ĊIPAZZJONI 
TAS-SERBJA U MONTENEGRO 
FIL-PROGRAMMI KOMUNITARJI  
332 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 IL-KOMUNITÀ EWROPEA, minn hawn 'il quddiem imsej ħa "il-Komunità", 
            m i n n  n a ħa 
waħda, u 
s-Serbja u Montenegro,  
           m i n - n a ħa l-
oħra, 
Minn hawn 'il quddiem “il- Partijiet Kontraenti”, 
 BILLI:  (1) Il-Kunsill Ewropew f'Kopen ħagen f'Diċembru 2002 ikkonferma l-perspettiva Ewropea 
tal-pajjiżi tal-Balkani tal-Punent, b ħala kandidati potenzjali, u ssottolinja d-
determinazzjoni tieg ħu li jappo ġġa l-isforzi tag ħhom li jersqu aktar vi ċin ta' l-Unjoni 
Ewropea. 
 (2) Il-Kunsill Ewropew f'Tessaloniki f' Ġunju 2003 rrikonoxxa li l-Pro ċess ta' 
Stabilizzazzjoni u Asso ċjazzjoni ser jibqa' l-qafas g ħall-mixja Ewropea tal-pajji żi tal-
Balkani tal-Punent, sa l-ade żjoni tagħhom fil-futur u endorsja "L-A ġenda ta' Tessaloniki 
għall-Balkani tal-Punent: mexjin lejn integrazzjoni Ewropea", li timmira li ssa ħħaħ 
aktar ir-relazzjonijiet privile ġġati bejn l-UE u l-Balkani tal-Punent billi jag ħmlu użu 
mill-esperjenza tat-tkabbir. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 333 
 (3) L-A ġenda ta' Tessaloniki stiednet lill-pajji żi tal-Balkani tal-Punent biex jipparte ċipaw 
fil-programmi Komunitarji u a ġenziji skond il-prin ċipji stabbiliti g ħal parteċipazzjoni 
mill-pajjiżi kandidati, bl-g ħan li tiffamiljarizza l-pajji żi kkonċernati u l-poplu tag ħhom 
mal-linji politi ċi u l-metodi ta' ħidma ta' l-UE, b'hekk tankrahom b'mod sod fl-UE u 
tinkoraġġihom fit-triq lejn l-integrazzjoni Ewropea. 
 
(4) Is-Serbja u Montenegro esprimiet ix-xewqa tag ħha li tipparte ċipa f'numru ta' programmi 
Komunitarji. 
 (5) It-termini u l-kondizzjonijiet spe ċifiċi, inkluż il-kontribuzzjoni fi nanzjarja, dwar il-
parteċipazzjoni tas-Serbja u Montenegro f'kull programm partikolari g ħandhom ikunu 
determinati permezz ta' ftehim bejn il-Ku mmissjoni tal-Komun itajiet Ewropej, li 
jaġixxu f'isem il-Komunità, u l-Gv ern tas-Serbja u Montenegro, 
 QABLU KIF ĠEJ: 
334 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 ARTIKOLU 1 
 Is-Serbja u Montenegro g ħandha titħalla tipparte ċipa fil-programmi Komunitarji li ġejjin: 
 1. il-programmi Komunitarji attwali imni żżlin fl-Anness, li huma miftu ħin għall-
parteċipazzjoni tas-Serbja u Montenegro ladarba l-ftehim pre żenti (minn hawn ‘il 
quddiem imsejja ħ "il-Ftehim") jid ħol fis-seħħ, 
 2. Programmi Komunitarji stabbiliti jew im ġedda wara d-d ħul fis-seħħ tal-Ftehim u li 
fihom klawsola tal-ftu ħ li tipprevedi l-parte ċipazzjoni tas-Serb ja u Montenegro. 
  
ARTIKOLU 2 
 Is-Serbja u Montenegro g ħandha tikkontribwixxi finanzjarjament g ħall-baġit ġenerali ta' l-
Unjoni Ewropea li jikkorri spondi mal-programmi spe ċifiċi li fihom hi tipparte ċipa. 
 
 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 335 
 ARTIKOLU 3 
 Ir-rappreżentanti tas-Serbja u Montenegro g ħandhom jit ħallew jieħdu sehem, b ħala 
osservaturi u g ħall-punti li jikkon ċernaw lis-Serbja u Montenegro, fil-kumitati ta' ġestjoni 
responsabbli g ħall-monitora ġġ tal-programmi li g ħalihom is-Serbja u Montenegro 
tikkontribwixxi finanzjarjament. 
 
 
ARTIKOLU 4 
 Proġetti u inizjattivi sottomessi minn parte ċipanti mis-Serbja u Montenegro g ħandhom, kemm 
jista' jkun possibbli, ikunu so ġġetti għall-istess kondizzjonij iet, regoli u pro ċeduri tal-
programmi kon ċernati kif applikati g ħal Stati Membri. 
  
336 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 ARTIKOLU 5 
 It-termini u l-kondizzjonijiet spe ċifiċi dwar il-parte ċipazzjoni tas-Serbja u Montenegro f'kull 
programm partikolari, partikolarment il-kon tribuzzjoni finanzjarj a pagabbli, ser tkun 
determinata permezz ta' ftehim, fil-forma ta' Memorandum ta' Intendiment, bejn il-Kummissjoni, li ta ġixxi f'isem il-Komunità, u l-Gvern tas-Serbja u Montenegro. 
 
Jekk is-Serbja u Montenegro tapplika g ħal għajnuna Komunitarja esterna abba żi tar-
Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2666/2001 tal-5 ta' Di ċembru 2000, kif emendat mir-
Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2415 ta' l-10 ta' Di ċembru 2001 dwar g ħajnuna għall-
Albanija, il-Bosnja u Ħerzegovina, il-Kroazja, ir-Repubblika Federali tal-Jugoslavja u dik li 
qabel kienet ir-Repubb lika Jugoslava tal-Ma ċedonja jew skond kwalunkwe Regolament simili 
li jipprevedi g ħajnuna Komunitarja esterna lis-Serbja u Montenegro li jista' jkun adottat fil-
futur, il-kondizzjonijiet li jirregolaw l-u żu mis-Serbja u Montenegro ta' l-g ħajnuna 
Komunitarja g ħandhom ikunu determinati fi ftehim finanzjarju. 
  
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 337 
 ARTIKOLU 6 
 Il-Memorandum ta' Intendiment g ħandu jistipula, skond ir-Regolament Finanzjarju tal-
Komunità, li kontrolli jew verifiki  finanzjarji ser isiru minn, jew ta ħt l-awtorità ta', il-
Kummissjoni Ewropea, l-OLAF u l-Qorti ta ' l-Awdituri tal-Komunitajiet Ewropej.  
 
Għandhom isiru dispo żizzjonijiet dettaljati dwar  il-kontroll u l-verifi ki finanzjarji, il-mi żuri 
amministrattivi, il-pieni u l- irkupru li jippermettu lill-Kumm issjoni Ewropea, l-OLAF u l-
Qorti ta' l-Awdituri jing ħataw setg ħat ekwivalenti g ħas-setgħat tagħhom fir-rigward tal-
benefiċjarji jew il-kuntratturi stabbiliti fil-Komunità.  
  
ARTIKOLU 7 
 Il-Ftehim g ħandu japplika g ħal perijodu indeterminat. 
 Kwalunkwe Parti Kontraen ti tista' tiddenunzja dan il-Ftehim  permezz ta' notifika bil-miktub 
lill-Parti Kontraenti l-o ħra. Dan il-Ftehim g ħandu jintemm sitt xhur wara d-data ta' tali n-
notifika.  
338 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 ARTIKOLU 8 
 Mhux aktar tard minn tliet snin wara d-d ħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, u sussegwentement 
kull tliet snin wara dan, i ż-żewġ Partijiet Kontraenti jistg ħu jirrevedu l-implimentazzjoni ta' 
dan il-Ftehim abba żi tal-parte ċipazzjoni attwali tas-Serbja  u Montenegro fi programm 
Komunitarju wie ħed jew aktar.  
 
 
ARTIKOLU 9 
 Dan il-Ftehim g ħandu japplika, minn na ħa waħda, għat-territorji li fihom huwa applikat it-
Trattat li jistabbilixxi  l-Komunità Ewropea u fil-kundizzj onijiet stabbiliti f’dak it-Trattat u, 
min-naħa l-oħra, għat-territorju tas-Serbja u Montenegro. 
  
ARTIKOLU 10 
 Dan il-Ftehim g ħandu jidħol fis-seħħ fid-data tar-ri ċeviment ta' l-a ħħar notifika bil-miktub 
minn kanali diplomati ċi li permezz tag ħhom kull Parti Kontra enti tinforma lill-o ħra li l-
proċedura tagħha għad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim tkun ġiet ikkompletata.  
 
 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 339 
 ARTIKOLU 11 
 1. Dan il-Ftehim hu mfassal f' żewġ kopji fil-lingwa Ċeka, Dani ża, Olandiża, Ingliża, 
Estonjana, Finlandi ża, Franċiża, Ġermaniża, Griega, Ungeri ża, Taljana, Litwana, Pollakka, 
Portugiża, Slovakka, Slovena, Spanjola, Svedi ża u l-lingwa uffi ċjali tas-Serbja u Montenegro. 
 
2. Ladarba l-istituzzjonijiet ta' l-Unjoni Ewropea jkunu ma rbuta li jippubblikaw l-atti uffi ċjali 
kollha bil-Malti fil- Ġurnal Uffi ċjali ta' l-Unjoni Ewropea, il-ftehim ikun ukoll imfassal f' żewġ 
kopji bil-Malti.  3. Kull test lingwistiku hu awtentiku bl-istess mod.  Magħmul fi 
 Għall-Kunsill tal-Ministri tas-  G ħall-Komunità Ewropea 
 Serbja u Montenegro  
  
340 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 ANNESS  
 
 
LISTA TA' PROGRAMMI KOMUNITARJI ATTWALI 
IMSEMMIJA FL-ARTIKOLU 1 
 
 
  
– Il-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni (2001-2006)
1 
– Il-ġlieda kontra l-esklu żjoni soċjali (2002-2006)2 
– Azzjonijiet Komunitarji f'appo ġġ ta' politika tal-konsumatur (2004-2007) 3 
– Programm ta' azzjoni Komunitarja g ħall-promozzjoni ta' korpi attivi f'livell Ewropew u 
għall-appoġġ ta' attivitajiet spe ċifiċi fil-qasam ta' l-edukazzjoni u t-ta ħriġ (2004-2006) 4 
– Programm ta' azzjoni tal-Komunità biex jippromwovi ċittadinanza Ewropea attiva 
(2004-2006) 5 
                                                 
1 Ara d-De ċiżjoni tal-Kunsill Nru 2000/750/KE tas- 27 ta' Novembru 2000 li tistabbilixxi 
programm ta' azzjoni Komunitarja sabiex tikkumbatti d-diskriminazzjoni (2001 sa 2006) (ĠU L 303, 2.12.2000, p. 23). 
2 Ara d-De ċiżjoni Nru 50/2002/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta' 
Diċembru 2001 li tistabbilixxi programm ta ' azzjoni Komunitarja sabiex jinkora ġġixxi l-
kooperazzjoni bejn l-Istati Memb ri sabiex jikkombattu l-esklu żjoni soċjali (ĠU L 10, 
12.1.2002, p. 1) 
3 Ara d-De ċiżjoni Nru 20/2004/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-8 ta' 
Diċembru 2003 li tistabbilixxi qafas ġenerali għall-finanzjament ta' azzjonijiet 
Komunitarji f'appo ġġ ta' politika tal-konsumatur g ħas-snin 2004 sa 2007 (Test 
b'relevanza g ħaż-ŻEE) (ĠU L 5, 9.1.2004, p. 1). 
4 Ara d-De ċiżjoni Nru 791/2004/KE tal-Parlament Ew ropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ April 
2004, li tistabbilixxi program ta’ azzjoni Komunitarja g ħall-promozzjoni ta’ korpi attivi 
f’livell Ewropew u g ħall-appoġġ ta’ attivitajiet spe ċifiċi fil-qasam ta’ l-edukazzjoni u t-
taħriġ (ĠU L 138, 30.4.2004, p. 31). 
5 Ara d-De ċiżjoni tal-Kunsill 2004/100/KE tas-26 ta’ Jannar 2004 li tistabbilixxi 
programm ta’ azzjoni Komunitarja biex jippromwovi ċ-ċittadinanza Ewropea 
(parteċipazzjoni ċivika) (ĠU L 30, 4. 2. 2004, p.6). 
 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 341 
 – Azzjoni Komunitarja fil-qasam tas-sa ħħa pubblika (2003-2008) 1 
– Kultura 2000 (2000-2006)2 
– Dwani (2003-2007) 3 
– Daphne II (2000-2008)4 
– eContent Plus (2004-2008) 5 
                                                 
1 Ara d-De ċiżjoni tal-Parlament Ewropew u ta l-Kunsill Nru 1786/2002/KE tat-23 ta’ 
Settembru 2002 li tadotta programm ta' azzjoni Komunitarja fil-qasam tas-sa ħħa 
pubblika (2003-2008) ( ĠU L 271, 9.10.2002, p. 1.). 
2 Ara d-De ċiżjoni Nru 508/2000/KE tal-Parlament Ewr opew u tal-Kunsill ta' l-14 ta' Frar 
2000 li tistabbilixxi l-programm Kultura 2000 ( ĠU L 63, 10.3.2000, p. 1) u d-De ċiżjoni 
Nru 626/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Ku nsill tal-31 ta' Marzu 2004 li temenda d-
Deċiżjoni 508/2000/KE li tistabbilixxi l-pr ogramm Kultura 2000 (Test b'relevanza 
għaż-ŻEE) (ĠU L 99, 3.4.2004, p. 3). 
3 Ara d-De ċiżjoni Nru 253/2003/KE tal-Parlament Ew ropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Frar 
2003 li tadotta programm ta’ azzjoni g ħad-dwani fil-Komunità (Dwani 2007) ( ĠU L 36, 
12.2.2003, p. 1). 
4 Ara d-De ċiżjoni Nru 803/2004/KE tal-Parlament u tal-Kunsill tal-21 ta’April 2004 li 
tadotta programm ta’ azzjoni Komunitarja (2004 sa l-2008) li jimpedixxi u jikkumbatti 
l-vjolenza kontra tfal, żgħażagħ u nisa u li jipprote ġi vittmi u gruppi f’riskju (il-
programm Daphne II ) ( ĠU L 143, 30.4.2004, p.1) 
5 Għadu ma ġiex adottat - Ara COM(2004)  96 finali, 2004/0025 (COD). 
342 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 – eLearning (2004-2006) 1 
– Erasmus Mundus (2004-2008) 2 
– Fiscalis (2003-2007) 3 
– L-ugwaljanza bejn is-sessi (2001-2006)4 
                                                 
1 Ara d-De ċiżjoni Nru 2318/2003/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta’ 
Diċembru 2003 tadotta programm multiannwali (2004 sa 2006) g ħall-integrazzjoni 
effettiva ta’ teknolo ġiji ta’ informazzjoni u komunikazzjoni (TIK) f’sistemi ta’ 
edukazzjoni u ta ħriġ fl-Ewropa (Programm eLearning) ( ĠU L 345, 31.12.2003, p. 9). 
2 Ara d-De ċiżjoni Nru 2317/2003/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta’ 
Diċembru 2003 li tistabbilixxi programm g ħat-titjib tal-kwalità ta’ l-edukazzjoni og ħla u 
l-promozzjoni ta’ fehim interkultu rali permezz ta’ koperazzjoni ma’ pajji żi terzi 
(Erasmus Mundus) (2004 sa 2008) ( ĠU L 345, 31.12.2003, p. 1). 
3 Ara d-De ċiżjoni Nru 2235/2002/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-3 ta' 
Diċembru 2002 tadotta programm tal-Komunità biex  tittejjeb l-operazzj oni ta' sistemi ta' 
tassazzjoni fis-suq intern (i l-programm Fiscalis 2003-2007) ( ĠU L 341, 17.12.2002, p. 
1). 
4   Ara d-Deċiżjoni tal-Kunsill Nru 2001/51/KE ta' l-20 ta' Di ċembru 2000 li 
tistabbilixxi Programm li g ħandu x'jaqsam ma' l-istrate ġija qafas tal-Komunità dwar l-
ugwaljanza bejn is-sessi (2001-2005) ( ĠU L 17, 19.1.2001, p. 22) kif emendata mid-
Deċiżjoni tal-Kunsill ta' [...] ( ĠU L [...], [...],[...], p. [...]) [l-estensjoni sa tmiem l-2006 
qiegħda titħejja - Ara COM(2004) 551 finali - 2004/0194 (COD)]. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 343 
 – Hercule (2004-2006) 1 
– Ener ġija Intelliġenti - Ewropa (2003-2006) 2 
– Life (2000-2006) 3  
– Leonardo da Vinci II (2000-2006) 4  
– Marco Polo (2003-2010) 5 
– Media Plus 6/Media Training 7 (2001-2006) 
                                                 
1 Ara d-De ċiżjoni Nru 804/2004/KE tal-Parlament Ew ropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ April 
2004 li tistabbilixxi programm ta' azzjoni tal- Komunità biex jippromwovi attivitajiet fil-
qasam tal-protezzjoni ta' l-interessi finanz jarji Komunitarji (il-programm Hercule ) ( ĠU 
L 143, 30.4.2004, p. 9). 
2 Ara d-De ċiżjoni Nru 1230/2003/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ 
Ġunju 2003 li tadotta programm multiannwali g ħall-azzjoni fil-qasam ta’ l-ener ġija: 
"Enerġija Intelliġenti-Ewropa" (2003 -2006)(Test b’rilevanza g ħaż-ŻEE) (ĠU L 176, 
15.7.2003, p. 29). 
3 Ara r-Regolament (KE) Nru 1655/2000 tal-Pa rlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' 
Lulju 2000 dwar l-Istrument Finanzjarju g ħall-Ambjent (LIFE) ( ĠU L 192, tat-
28.7.2000, p. 1) kif emendat l-a ħħar mir-Regolament (KE) Nru 1682/2004 tal-15 ta’ 
Settembru 2004 ( ĠU L 308, 5.10.2004, p. 1). 
4 Ara d-De ċiżjoni tal-Kunsill 1999/382/KE tas-26 ta' April 1999 li tistabbilixxi t-tieni fa żi 
tal-programm ta’ azzjoni ta’ ta ħriġ professjonali "Leonardo da Vinci tal-Komunità" ( ĠU 
L 146, 11.6.1999, p. 33). 
5 Ara r-Regolament (KE) Nru 1382/2003 tal-Pa rlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta' 
Lulju 2003 dwar l-g ħoti ta' għajnuna finanzjarja Komun itarja biex ittejjeb il-
prestazzjoni ambjentali tas-sistema tat-traspo rt tal-merkanzija (Programm Marco Polo) 
(ĠU L 196, 2.8.2003, p.1). 
6 Ara l-Corrigendum g ħad-Deċiżjoni tal-Kunsill ta' l-20 ta' Di ċembru 2000 dwar l-
implimentazzjoni ta' programm sabiex jinkora ġġixxi l-iżvilupp, id-distr ibuzzjoni u l-
promozzjoni ta' xog ħlijiet awdjovi żwali Ewropej (MEDIA Plus - Żvilupp, 
Distribuzzjoni u Promozzjoni)(20012005) ( ĠU L 336, 30.12.2000) ( ĠU L 13, 
17.1.2001, p. 34), kif emendata bid-De ċiżjoni Nru 846/2004/KE tal-Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill tad-29 ta' April 2004 ( ĠU L 157, 30.04.2004, p.4). 
7 Ara d-De ċiżjoni Nru 163/2001/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-19 ta’ 
Jannar 2001 dwar l-implimentazzjoni ta' programm ta' ta ħriġ għall-professjonisti fl-
industrija tal-programmi awdjovi żwali Ewropea (MEDIA-Ta ħriġ) (2001-2005) ( ĠU L 
26, 27.1.2001, p. 1), kif emendata l-a ħħar bid-De ċiżjoni Nru 845/2004 tal-Parlament u 
tal-Kunsill tad-29 ta' April 2004 ( ĠU L 157, 30.4.2004, p. 1). 
 
344 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 – Safer Internet plus (2005-2008) 1 
– Is-Sitt programm kwadru dwar ir-R ŻT (2002-2006) 2 
– Socrates II (2000-2006) 3  
– Youth (2000-2006) 4 
 
 
 
  
                                                
 
1 Għadu ma ġiex adottat - Ara COM(2004)  91 finali, 2004/0023 (COD). 
2 Ara d-De ċiżjoni tal-Kunsill tal-3 ta’ Ġunju 2002 li tikkon ċerna s-sitt programm kwadru 
tal-Komunità Ewropea dwar l-attivitajiet ta' ri ċerka, l-iżvilupp tekonolo ġiku u 
dimostrazzjoni li jikkontribwixxu g ħall-ħolqien taż-Żona Ewropea tar-Ri ċerka u għall-
innovazzjoni (mill-2002 sa l-2006) ( ĠU L 232, 29.8.2002, p. 1). 
3 Ara d-De ċiżjoni Nru 253/2000/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta' l-24 ta' 
Jannar 2002 li tistabbilixxi t-tieni fa żi tal-programm ta’azzjoni tal-Komunità fil-qasam 
ta’ l-edukazzjoni "Socrates" ( ĠU L 28, 3.2.2000, p. 1). 
4 Ara d-De ċiżjoni Nru 1031/2000/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta' 
April 2000 li tistabbilixxi l-programm ta' azzjoni tal-Komunità "Youth" ( ĠU L 117, 
18.5.2000, p. 1).