Ftehim ta' assoċjazzjoni u koperazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, mill-parti l-waħda, u l-Ġeorġja, mill-parti l-oħra



Official Journal L 205 , 04/08/1999 P. 0001 - 0052

Official Journal L 205 , 04/08/1999 P. 0003 - 0052

Edizzjoni Speċjali biċ-Ċek Chapter 11 Volume 32 P. 104 - 105

Edizzjoni Speċjali biċ-Ċek Chapter 11 Volume 55 P. 3 - 56

Edizzjoni Speċjali bl-Estonjan Chapter 11 Volume 32 P. 104 - 105

Edizzjoni Speċjali bl-Estonjan Chapter 11 Volume 55 P. 3 - 56

Edizzjoni Speċjali bl-Ungeriż Chapter 11 Volume 32 P. 104 - 105

Edizzjoni Speċjali bl-Ungeriż Chapter 11 Volume 55 P. 3 - 56

Edizzjoni Speċjali bil-Litwan Chapter 11 Volume 32 P. 104 - 105

Edizzjoni Speċjali bil-Litwan Chapter 11 Volume 55 P. 3 - 56

Edizzjoni Speċjali bil-Letton Chapter 11 Volume 32 P. 104 - 105

Edizzjoni Speċjali bil-Letton Chapter 11 Volume 55 P. 3 - 56

Edizzjoni Speċjali bil-Malti Chapter 11 Volume 32 P. 104 - 105

Edizzjoni Speċjali bil-Malti Chapter 11 Volume 55 P. 3 - 56

Edizzjoni Speċjali bil-Pollakk Chapter 11 Volume 32 P. 104 - 105

Edizzjoni Speċjali bil-Pollakk Chapter 11 Volume 55 P. 3 - 56

Edizzjoni Speċjali bis-Slovakk Chapter 11 Volume 32 P. 104 - 105

Edizzjoni Speċjali bis-Slovakk Chapter 11 Volume 55 P. 3 - 56

Edizzjoni Speċjali bis-Sloven Chapter 11 Volume 32 P. 104 - 105

Edizzjoni Speċjali bis-Sloven Chapter 11 Volume 55 P. 3 - 56



Ftehim ta' assoċjazzjoni u koperazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, mill-parti l-waħda, u l-Ġeorġja, mill-parti l-oħra [1] IR-RENJU TAL-BELĠJU, IR-RENJU TAD-DANIMARKA, IR-REPUBBLIKA FEDERALI TAL-ĠERMANJA, IR-REPUBBLIKA ELLENIKA, IR-RENJU TA' SPANJA, IR-REPUBBLIKA FRANĊIŻA, L-IRLANDA, IR-REPUBBKLIKA TALJANA, IL-GRAN DUKAT TAL-LUSSEMBURGU, IR-RENJU TA' L-OLANDA, IR-REPUBBLIKA TA' L-AWSTRIJA, IR-REPUBBLIKA PORTUGIŻA, IR-REPUBBLIKA TAL-FINLANDJA, IR-RENJU TA' L-IŻVEZJA, IR-RENJU UNIT TAL-GRAN BRITANNJA U L-IRLANDA TA' FUQ, Partijiet Kontraenti tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Faħam u l-Azzar u tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea dwar l-Enerġija Atomika, minn issa 'l quddiem imsejħa "L-Istati Membri", u IL-KOMUNITÀ EWROPEA, IL-KOMUNITÀ EWROPEA TAL-FAĦAM U L-AZZAR U L-KOMUNITÀ EWROPEA DWAR L-ENERĠIJA ATOMIKA, minn issa 'l quddiem imsejħa "il-Komunità", mill-parti l-waħda, u IL-ĠEORĠJA, mill-parti l-oħra, IKKUNSIDRAW ir-rabtiet bejn il-Komunità, l-Istati Membri tagħha u l-Ġeorġja u l-valuri komuni li jaqsmu bejniethom, FILWAQT LI JGĦARFU illi l-Komunità u l-Ġeorġja jixtiequ jsaħħu dawn ir-rabtiet u li jwaqqfu assoċjazzjoni u koperazzjoni li jsaħħu u jwessgħu r-relazzjonijiet stabbiliti fl-imgħoddi bil-Ftehim bejn il-Komunità Ekonomika Ewropea u l-Unjoni tar-Repubbliki Sovjetiċi Soċjalisti dwar il-Kummerċ u l-Koperazzjoni Kummerċjali u Ekonomika, iffirmat fit-18 ta' Diċembru 1989 IKKUNSIDRAW l-impenn tal-Komunità u ta' l-Istati Membri tagħha u tal-Ġeorġja li jsaħħu l-libertajiet politiċi u ekonomiċi li jikkostitwixxu l-bażi veru ta' l-assoċjazzjoni, IKUNSIDRAW l-impenn tal-Partijiet li jmexxu 'l quddiem il-paċi u s-sigurtà internazzjonali, kif ukoll is-soluzzjoni paċifika tal-kontroversji u li jikkoperaw għal dan l-iskop fil-qafas tan-Nazzjonijiet Uniti u ta' l-Organizzazzjoni għas-Sigurtà u l-Koperazzjoni fl-Ewropa (OSCE), IKKUNSIDRAW l-impenn sod tal-Komunità u l-Istati Membri tagħha u tal-Ġeorġja għall-implimentazzjoni sħiħa tal-prinċipji u d-disposizzjonijiet li jinsabu fl-Att Finali tal-Konferenza tas-Sigurtà u Koperazzjoni fl-Ewropa (CSCE), id-dokumenti ta' l-għeluq tal-laqgħat ta' segwiment ta' Vjenna u Madrid, id-dokument tal-Konferenza ta' Bonn tal-CSCE, il-Karta ta' Pariġi dwar Ewropea Ġdida u d-dokument ta' Helsinki tal-CSCE "L-isfidi tal-bidla", u dokumenti oħra fundamentali ta' l-OSCE, FILWAQT LI JAGĦRFU f'dan il-kuntest illi l-appoġġ għall-indipendenza, is-sovranità u l-integrità territorjali tal-Ġeorġja jridu jikkontribwixxu għas-salvagward tal-paċi u l-istabbilità fl-Ewropa, KONVINTI mill-importanza fuqana tar-regola tal-liġi u r-rispett għad-drittijit tal-bniedem, partikolarment dawk tal-persuni li jappartjienu għall-minoritajiet, l-istabbiliment ta' sistema ta' ħafna partiti b'elezzjonijiet ħielsa u demokratiċi u l-liberalizzazzjoni demokratika mirati lejn l-istabbiliment ta' ekonomija tas-suq, u jagħrfu l-isforzi tal-Ġeorġja biex toħloq sistema politika u ekonomika msejsa fuq dawn il-principji, FILWAQT LI JEMMNU illi l-implimentazzjoni sħiħa ta' dan il-Ftehim ta' Assoċjazzjoni u Koperazzjoni trid kemm tippedendi u kemm tikkontribwixxi għall-issoktar u t-twettiq tar-riformi politiċi, ekonomiċi u legali fil-Ġeorġja, kif ukoll għad-dħul tal-fatturi meħtieġa għall-koperazzjoni, notabbilment fid-dawl tal-konklużjonijiet tal-Konferenza ta' Bonn tal-CSCE, XEWQANA li jinkoraġġixxu l-proċess tal-koperazzjoni reġjonali fl-oqsma koperti b'dan il-Ftehim ma' pajjiżi ġirien sabiex imexxu 'l quddiem il-prosperità u l-istabbilità tar-reġjun u b'mod partikolari l-inizjattivi mirati sabiex irawmu l-koperazzjoni u l-fiduċja ta' bejn xulxin fost l-Istati Indipendenti tar-reġjun trans-Kawkażu u ta' Stati oħra ġirien, XEWQANA li jistabbilixxu u jiżviluppaw djalogu politiku regolari dwar kwistjonijiet bilaterali, reġjonali u internazzjonali ta' interess ta' bejn xulxin, FILWAQT LI JAGĦRFU U JAPPOĠĠJAW ix-xewqa tal-Ġeorġja li tistabbilixxi koperazzjoni mill-qrib ma' l-Istituzzjonijiet Ewropej, IKKUNSIDRAW il-ħtieġa li jitmexxa 'l quddiem l-investiment fil-Ġeorġja, inkluż fis-settur ta' l-enerġija, u f'dan il-kuntest l-importanza li tingħata mill-Komunità u l-Istati Membri tagħha għal kondizzjonijiet ġusti tat-transitu għall-esportazzjoni tal-prodotti ta' l-enerġija, u għall-implimentazzjoni sħiħa tat-Trattat dwar il-Karta dwar l-Enerġija u lill-Protokoll mal-Karta dwar l-Enerġija rigward l-effiċjenza fl-enerġija u aspetti ambjentali li għandhom x'jaqsmu magħhom, FILWAQT LI JQISU r-rieda tal-Komunità li tipprovdi għall-koperazzjoni ekonomika u l-għajnuna teknika kif xierqa, FILWAQT LI JŻOMMU F'MOĦĦHOM l-ultilità tal-Ftehim li jiffavorixxi avviċinament bil-mod il-mod bejn il-Ġeorġja u firxa iktar wiesa' ta' koperazzjoni fl-Ewropa u fir-reġjuni ġirien u l-integrazzjoni progressiva tagħha fis-sistema internazzjonali miftuħa, IKKUNSIDRAW l-impenn tal-Partijiet sabiex jilliberalizzaw il-kummerċ, f'konformità mar-regoli ta' l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO), KONXJI mill-ħtieġa li jtejbu l-kondizzjonijiet li jaffettwaw in-negozju u l-investiment, u l-kondizzjonijiet f'oqsma bħalma huma t-twaqqif tal-kumpanniji, x-xogħol, il-provvista/disposizzjoni tas-servizzi u ċ-ċaqliq tal-kapital, KONVINTI illi dan il-Ftehim irid joħloq klima ġdida għar-relazzjonijiet ekonomiċi bejn il-Partijiet u partikolarment għall-iżvilupp tal-kummerċ u ta' l-investimenti, li huma essenzali għall-bini mill-ġdid ta' l-ekonomija u għall-modernizzazzjoni teknoloġika, XEWQANA li jistabbilixxu koperazzjoni mill-qrib fil-qasam ta' l-ambjent billi jqisu l-inter-dipendenza li teżisti bejn il-Partijiet f'dan il-qasam, FILWAQT LI JAGĦRFU illi l-koperazzjoni għall-prevenzjoni u l-kontroll ta' l-immigrazzjoni illegali tikkostitwixxi wieħed mill-għanijiet immedjati primarji ta' dan il-Ftehim, XEWQANA li jistabbilixxu l-koperazzjoni kulturali u li jtejbu l-mixi tat-tagħrif, FTIEHMU KIF ĠEJ: Artikolu 1 Hija hawnhekk stabbilità assoċjazzjoni bejn il-Komunità u l-Istati Membri tagħha mill-parti l-waħda, u l-Ġeorġja, mill-parti l-oħra. Il-għanijiet immedjati ta' din l-assoċjazzjoni huma: - li tipprovdi qafas xieraq għad-djalogu politiku bejn il-Partijiet li jippermetti l-iżvilupp tar-relazzjonijiet politiċi, - li tappoġġja l-isforzi tal-Ġeorġja li tikkonsolida d-demokrazija tagħha u li tiżviluppa l-ekonomija tagħha u li tikkompleta t-transizzjoni għal ekonomija tas-suq, - li tippromwovi l-kummerċ u l-investimenti u relazzjonijiet ekonomiċi armonjużi bejn il-Partijiet u b'hekk jitrawwem l-iżvilupp ekonomiku sostenibbli tagħhom, - li tipprovdi sies għall-koperazzjoni leġislattiva, ekonomika, soċjali, finanzjarja, tax-xjenza ċivili, teknoloġika u kulturali. TITOLU I PRINĊIPJI ĠENERALI Artikolu 2 Ir-rispett għad-demokrazija, il-prinċipji tal-liġijiet internazzjonali u tad-drittijiet tal-bniedem kif definiti partikolarment fil-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, fl-Att Finali ta' Helsinki u fil-Karta ta' Pariġi dwar Ewropa Ġdida, kif ukoll il-prinċipji ta' ekonomija tas-suq, inklużi dawk enunzjati fid-dokumeti tal-Konferenza tal-CSCE ta' Bonn, isejsu l-politiki interni u esterni tal-Partijiet u jikkostitwixxu l-elementi essenzali ta' l-assoċjazzjoni u ta' dan il-Ftehim. Artikolu 3 Il-Partijiet jikkonsidraw illi huwa essenzali għall-prosperità u l-istabbilità ġejjiena tagħhom illi l-istati indipendenti l-ġodda li ħarġu mix-xoljiment ta' l-Unjoni tar-Repubbliki Sovjetiċi Soċjalisti, minn issa 'l quddiem imsejħa "l-Istati Indipendenti", għandhom iżommu u jiżviluppaw il-koperazzjoni bejniethom f'konformità mal-prinċipji ta' l-Att Finali ta' Ħelsinki u mal-liġijiet internazzjonali u fl-ispirtu ta' relazzjoni tajba ta' bejn il-ġirien u jridu jagħmlu kull sforz sabiex jinkoraġġixxu dan il-proċess. Artikolu 4 Il-Partijiet għandhom jirrevedu kif xieraq iċ-ċirkustanzi dejjem jitbiddlu fil-Ġeorġja, partikolarment rigward il-kondizzjonijiet ekonomiċi u l-implimentazzjoni tar-riformi ekonomiċi orjentati lejn is-suq. Il-Kunsill ta' Koperazzjoni jista' jagħmel rakkomandazzjonijiet lill-Partijiet li jirrigwardaw l-iżvilupp ta' kull parti minn dan il-Ftehim fid-dawl ta' dawn iċ-ċirkostanzi. TITOLU II ID-DJALOGU POLITIKU Artikolu 5 Għandu jiġi stabbilit djalogu politiku regolari bejn il-Partijiet li beħsiebhom jiżviluppaw u jintensifikaw. Għandu jakkumpanja u jikkonsolida l-avviċinament bejn il-Komunità u l-Ġeorġja, jsostni l-bidliet ekonomiċi u politiċi li għaddejjin f'dan il-pajjiż u jikkontribwixxu għall-istabbiliment ta' għamliet ġodda ta' koperazzjoni. Id-djalogu politiku: - irid isaħħaħ ir-rabtiet tal-Ġeorġja mal-Komunità u l-Istati Membri tagħha, u għal daqshekk mal-komunità tan-nazzjonijiet demokratiċi kollha. Il-konverġenza ekonomika miksuba permezz ta' dan il-Ftehim trid twassal għal relazzjonijiet politiċi iktar intensi, - irid iġib miegħu konverġanza dejjem tiżdied tal-posizzjonijiet dwar kwistjonijiet internazzjonali li jirrigwardaw lil xulxin biex b'hekk jiżdiedu s-sigurtà u l-istabbilità fir-reġjun u jitmexxa' 'l quddiem l-iżvilupp ġejjieni ta' l-Istati Indipendenti tat-trans-Kawkażja, - għandu jipprevedi illi l-Partijiet jagħmlu ħilthom kollha biex jikkoperaw dwar materji li jappartjienu għat-tisħiħ ta' l-istabbilità u s-sigurtà fl-Ewropa, l-osservanza tal-prinċipji tad-demokrazija, u r-rispett u l-promozzjoni tad-drittijiet tal-bniedem partikolarment dawk tal-persuni li jappartjienu għall-minoritajiet u għandhom iżommu konsultazzjonijiet, jekk ikunu meħtieġa, dwar materji rilevanti. Dan id-djalogu jista' jsir fuq bażi reġjonali, bil-ħsieb li jikkontribwixxi għas-soluzzjoni ta' konflitti u tensjonijiet reġjonali. Artikolu 6 Fil-livell ministerjali, id-djalogu politiku għandu jsir ġewwa l-Kunsill ta' Koperazzjoni stabbilit bl-Artikolu 81 u f'okkażjonijiet oħra bi ftehim bejn xulxin. Artikolu 7 Għandhom jitwaqqfu mill-Partijiet proċeduri u mekkaniżmi oħra għad-djalogu politiku, u partikolarment fil-għamliet li ġejjin: - laqgħat regolari fil-livell ta' uffiċjali anzjani bejn rappreżentanti tal-Komunità u l-Istati Membri tagħha minn naħa waħda, u rappreżentanti tal-Ġeorġja min-naħa l-oħra, - it-teħid tal-vantaġġ sħiħ tal-kanali diplomatiċi bejn il-Partijiet inklużi l-kuntatti xierqa fil-qasam bilaterali kif ukoll multi-laterali, bħalma huma l-laqgħat tan-Nazzjonijiet Uniti, ta' l-OSCE u mkejjen oħra, - kull mezz ieħor, inkluża l-possibbilità ta' laqgħat ta' l-esperti li jikkontribwixxu għall-konsolidazzjoni u l-iżvilupp ta' dan id-djalogu. Artikolu 8 Id-djalogu politiku fil-livell parlamentari għandu jsir ġewwa l-qafas tal-Kumitat Parlamentari ta' Koperazzjoni stabbilit fl-Artkolu 86. TITOLU III IL-KUMMERĊ F'MERKANZIJA Artikolu 9 1. Il-Partijiet għandhom jikkonċedu lil xulxin trattament ta' nazzjon l-iżjed favorit fl-oqsma kollha rigward: - id-dazji tad-dwana u l-ħlasijiet dovuti applikati fuq l-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet, inkluż il-metodu tal-ġbir ta' dawn id-dazji u ħlasijiet dovuti, - id-disposizzjonijiet li għandhom x'jaqsmu mal-permessi tal-ħruġ, mat-transitu, ma' l-imħażen u mat-trasbord, - it-taxxi u ħlasijiet dovuti l-oħra ta' kull kwalità applikati direttament jew indirettament għall-merkanzija importata, - il-metodi tal-ħlasijiet u t-trasferiment ta' dawn il-ħlasijiet, - ir-regoli li għandhom x'jaqsmu mal-bejgħ, ix-xiri, l-ġarr, it-tqassim u l-użu tal-merkanzija fis-suq domestiku. 2. Id-disposizzjonijiet tal-paragrafu 1 ma għandhomx japplikaw għal: (a) il-vantaġġi konċessi bil-għan li joħolqu unjoni tad-dwana jew firxa ta' kummerċ ħieles jew bħala segwiment tal-ħolqien ta' din l-unjoni jew firxa; (b) il-vantaġġi konċessi lil pajjiżi partikolari b'mod konformi mar-regoli ta' l-WTO u ma' arranġamenti oħra internazzjonali favur pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw; (ċ) il-vantaġġi konċessi lill-pajjiżi li jmissu magħhom sabiex jiffaċilitaw it-traffiku fuq il-fruntiera. 3. Id-disposizzjonijiet tal-paragrafu 1 ma għandhomx japplikaw, matul perjodu transitorju taż-żmien li jiskadi fid-data li fiha l-Ġeorġja taċċedi għall-WTO jew fl-31 ta' Diċembru 1998, liema minn dawn tiġi l-ewwel, għall-vantaġġi definiti fl-Anness I konċessi mill-Ġeorġja lil Stati oħra li ħarġu mix-xoljiment ta' l-URSS. Artikolu 10 1. Il-Partijiet jaqblu illi l-prinċiju ta' transitu ħieles huwa kondizzjoni essenzali għall-kisba ta' l-għanijiet immedjati ta' dan il-Ftehim. B'konnessjoni ma' dan, kull waħda mill-Partijiet għandha tiżgura t-transitu mingħajr restrizzjoni permezz jew ġewwa t-territorju tagħha għall-merkanzija li toriġina fit-territorju tad-dwana jew li jkun destinati għat-territorju tad-dwana tal-Parti l-oħra. 2. Ir-regoli deskritti fil-paragrafi 2, 3, 4 u 5 ta' l-Artikolu V tal-GATT japplikaw bejn iż-żewġ Partijiet. 3. Ir-regoli li jinsabu f'dan l-Artikolu huma mingħajr preġudizzju għal kull regola speċjali li għandha x'taqsam ma' setturi speċifiċi, b'mod partikolari bħalma huwa t-trasport, jew għall-prodotti miftiehma bejn il-Partijiet. Artikolu 11 Mingħajr preġudizzju għad-drittijiet u l-obbligi li joħorġu minn konvenzjonijiet internazzjonali dwar il-permessi tad-dħul temporanju tal-merkanzija li jorbtu ż-żewġ Partijiet, kull waħda mill-Partijiet għandha barra minn hekk tikkonċedi lill-Parti l-oħra eżenzjoni mill-ħlasijiet dovuti u d-dazji fuq il-merkanzija mogħtija l-permess li jidħlu temporanjament, fil-każijiet u skond il-proċeduri stipulati b'kull konvenzjoni internazzjonali oħra dwar din il-materja li torbotha, b'mod konformi mal-leġiżlazzjoni tagħha. Għandhom jitqiesu l-kondizzjonijiet li dwarhom ikunu ġew aċċettati l-obbligi li joħorġu minn konvenzjoni bħal din mill-Parti kkonċernata. Artikolu 12 1. Il-merkanzija li toriġina fil-Ġeorġja għandha tiġi importata fil-Komunità ħielsa mir-restrizzjonijiet kwantitattivi kollha mingħajr preġudizzju għad-disposizzjoniet ta' l-Artikoli 14, 17 u 18 ta' dan il-Ftehim. 2. Il-merkanzija li toriġina fil-Komunità għandha tiġi importata fil-Ġerorġja ħielsa mir-restrizzjonijiet kwantitattivi kollha mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 14 ta' dan il-Ftehim. Artikolu 13 Il-merkanzija għandha tidħol f'kummerċ bejn il-Partijiet bi prezzijiet li għandhom x'jaqsmu mas-suq. Artikolu 14 1. Fejn prodott ikun qiegħed jiġi importat fit-territorju ta' waħda mill-Partijiet fi kwantitajiet miżjuda jew skond dawk il-kondizzjonijiet hekk li jikkawżaw jew jheddu li jkkawżaw dannu lill-produtturi domestiċi ta' prodotti simili jew f'kompetizzjoni diretta magħhom, il-Komunità jew il-Ġeorġja, liema minnhom tkun involuta, għandhom jieħdu l-miżuri xierqa b'mod konformi mal-proċeduri u l-kondizzjonijiet li ġejjin. 2. Qabel ma tittieħed kull miżura, jew malajr kemm ikun possibbli fil-każijiet li għalihom japplika l-paragrafu 4, il-Komunità jew il-Ġeorġja, skond kif ikun il-każ, għandhom ifornu lill-Kunsill ta' Koperazzjoni bit-tagħrif kollu rilevanti bil-ħsieb li titfittex soluzzjoni aċċettabbli għaż-żewġ Partijiet kif provvdut fit-Titolu XI. 3. Jekk, bħala riżultat tal-konsultazzjonijiet, il-Partijiet ma jilħqux ftehim fi żmien 30 jum mir-riferiment lill-Kunsill ta' Koperazzjoni dwar azzjonijiet sabiex jevitaw is-sitwazzjoni, l-Parti li tkun talbet il-konsultazzjonijiet għandha tkun ħielsa li tirrestrinġi l-importazzjonijiet tal-prodotti involuti safejn u sakemm u għat-tul taż-żmien li jkun meħtieġ sabiex tipprevjieni jew tirrimedja l-ħsara, jew li tadotta miżuri oħra xierqa. 4. F'ċirkustanzi kritiċi fejn id-dewmien jista' jikkawża ħsara diffiċli li tissewwa, il-Partijiet jistgħu jieħdu l-miżuri qabel il-konsultazzjonijiet, bil-kondizzjoni illi l-konsultazzjonijiet għandhom jiġu offruti fil-pront wara li jieħdu din l-azzjoni. 5. Fil-għażla tal-miżuri skond dan l-Artikolu, il-Partijiet għandhom jagħtu l-prijorità lil dawk li jikkawżaw l-inqas taqlib għall-kisba ta' l-għanijiet ta' dan il-Ftehim. 6. Xejn f'dan l-Artikolu ma għandu jippreġudika jew jaffettwa b'xi mod it-teħid, minn waħda jew l-oħra miż-żewġ Partijiet, ta' miżuri kontra l-fqigħ tas-suq jew ta' kotro-bilanċ b'mod konformi ma' l-Artikolu VI tal-GATT, mal-Ftehim dwar l-implimentazzjoni ta' l-Artikolu VI tal-ftehim GATT, mal-Ftehim dwar l-interpretazzjoni u l-implimentazzjoni ta' l-Artikoli VI, XVI u XXIII tal-GATT jew mal-leġiżlazzjoni interna li għandha x'taqsam magħhom. Artikolu 15 Il-Partijiet jindaħlu sabiex jikkonsidraw l-iżvilupp tad-disposizzjonijiet f'dan il-Ftehim dwar il-kummerċ ta' bejniethom f'merkanzija, skond kif jippermettu ċ-ċirkustanzi, inkluża s-sitwazzjoni li toħroġ mill-aċċess tal-Ġeorġja fl-WTO. Il-Kunsill ta' Koperazzjoni jista' jagħmel rakkommandazzjoijiet dwar dawn l-iżviluppi lill-Partijiet li jistgħu jiddaħħlu fis-seħħ, fejn xierqa, bis-saħħa ta' ftehim bejn il-Parijiet b'mod konformi mal-proċeduri rispettivi tagħhom. Artikolu 16 Dan il-Ftehim ma għandux jipprekludi l-projbizzjonijiet jew ir-restrizzjonijiet fuq l-importazzjonijiet, l-esportazzjonijiet jew fuq merkanzija fit-transitu ġustifikati għal raġunijiet ta' moralità pubblika, il-politika pubblika jew is-sigurtà pubblika; l-protezzjoni tas-saħħa u l-ħajja tal-bniedem, ta' l-annimali jew tal-pjanti; l-protezzjoni tar-riżorsi naturali; l-protezzjoni ta' teżori nazzjonali ta' valur artistiku, storiku jew arkeoloġiku jew il-protezzjoni tal-proprjetà intellettwali, industrijali u kummerċjali jew ir-regoli li għandhom x'jaqsmu mad-deheb u l-fidda. Dawn il-projbizzjonijiet jew restrizzjonijiet ma għandhomx, madankollu, jikkostitwixxu mezz ta' diskriminazzjoni arbitrarja jew restrizzjoni moħbija dwar il-kummerċ ta' bejn iż-żewġ Partijiet. Artikolu 17 Dan it-Titolu ma għandux japplika għall-kummerċ fi prodotti tessili li jidħlu fil-Kapitoli 50 sa 63 tan-Nomenkaltura Magħquda. Il-kummerċ f'dawn il-prodotti għandu jkun regolat bi ftehim separat, iniżjalat fit-22 ta' Diċembru 1995 u applikat proviżorjament mill-1 ta' Jannar 1996. Artikolu 18 1. Il-kummerċ fi prodotti koperti bit-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Faħam u l-Azzar għandu jkun regolat mid-disposizzjonijiet ta' dan it-Titolu, minbarra l-Artikolu 12. 2. Għandu jiġi stabbilit grupp ta' kuntatt dwar materji li għandhom x'jaqsmu mal-faħam u l-azzar, li jkun fih rappreżentanti tal-Komunità minn naħa waħda, u rappreżentanti tal-Ġeorġja min-naħa l-oħra. Il-grupp tal-kuntatt għandu jpartat tagħrif, fuq bażi regolari, dwar il-materji kollha li jkollhom x'jaqsmu mal-faħam u l-azzar ta' interess għall-Partijiet. Artikolu 19 Il-kummerċ fil-materjali nukleari jrid jiġi kondott b'mod konformi mad-disposizzjonijiet tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea dwar l-Enerġija Atomika. Jekk ikun meħtieġ, il-kummerċ fil-materjali nukleari għandu jkun bla ħsara għad-disposizzjonijiet ta' Ftehim speċifiku li jrid jiġi konkluż bejn il-Komunità Ewropea dwar l-Enerġija Atomika u l-Ġeorġja. TITOLU IV ID-DISPOŻIZZJONIJIET LI JAFFETTWAW IN-NEGOZJU U L-INVESTIMENTI KAPITOLU I IL-KONDIZZJONIJIET TAX-XOGĦOL Artikolu 20 1. Bla ħsara għal-liġijiet, il-kondizzjonijiet u l-proċeduri li japplikaw f'kull wieħed mill-Istati Membri, l-Komunità u l-Istati Membri għandhom jagħmlu ħilithom kollha sabiex jiżguraw illi t-trattament konċess liċ-ċittadini nazzjonali Ġeorġjani impjegati legalment fit-territorju ta' Stat Membru għandu jkun ħieles minn kull diskriminazzjoni msejsa fuq in-nazzjonalità, rigward il-kondizzjonijiet tax-xogħol, ir-rimunerazzjoni jew it-tkeċċija, paragunati maċ-ċittadini nazzjonali tiegħu stess. 2. Bla ħsara għal-liġijiet, il-kondizzjonijiet u l-proċeduri li japplikaw fil-Ġeorġja, il-Ġeorġja għandha tiżgura illi t-trattament konċess liċ-ċittadini nazzjonali ta' Stat Membru, impjegati legalment fil-Ġeorġja, għandu jkun ħieles minn kull diskriminazzjoni msejsa fuq in-nazzjonalità, rigward il-kondizzjonijiet tax-xogħol, ir-rimunerazzjoni jew it-tkeċċija, paragunat maċ-ċittadini nazzjonali tagħha stess. Artikolu 21 Il-Kunsill ta' Koperazzjoni għandu jeżamina liema titjib jista' jsir fil-kondizzjonijiet tax-xogħol għan-nies tan-negozju, konsistenti ma' l-impenji internazzjonali tal-Partijiet, inklużi dawk dikjarati fid-dokument tal-Konferenza ta' Bonn tal-CSCE. Artikolu 22 Il-Kunsill ta' Koperazzjoni għandu jagħmel rakkommandazzjonijiet sabiex jiġu implimentati l-Artikoli 20 u 21. KAPITOLU II IL-KONDIZZJONIJIET LI JAFFETTWAW L-ISTABBILIMENT U L-ĦIDMA TAL-KUMPANIJI Artikolu 23 1. Il-Komunità u l-Istati Membri tagħha għandhom jikkonċedu trattament mhux inqas favorevoli minn dak konċess lil kull pajjiż terz għall-istabbiliment ta' kumpanniji Ġeorġjani kif definit fl-Artikolu 25(d). 2. Mingħajr preġudizzju għar-riservi mniżżla fil-lista fl-Anness IV, il-Komunità u l-Istati Membri tagħha għandhom jikkonċedu lill-kumpanniji Ġeorġjani stabbilità fit-territorji tagħhom trattament mhux inqas favorevoli minn dak konċess lil kull kumpannija Komunitarja, rigward il-ħidma tagħhom. 3. Il-Komunità u l-Istati Membri tagħha għandhom jikkonċedu lill-fergħat ta' kumpanniji Ġeorġjani stabbilità fit-territorji tagħhom trattament mhux inqas favorevoli minn dak konċess lill-fergħat tal-kumpanniji ta' kull pajjiż terz, rigward il-ħidma tagħhom. 4. Mingħajr preġudizzju għar-riservi mniżżla fil-lista fl-Anness V, u bla ħsara għall-kondizzjonijiet dikjarati fih, il-Ġeorġja għandha tikkonċedi għall-istabbiliment ta' kumpanniji Komunitarji kif definit fl-Artikolu 25(d) trattament mhux inqas favorevoli minn dak konċess lill-kumpanniji Ġeorġjani jew ta' kull pajjiż terz, liema minnhom ikun l-aħjar, u għandha tikkonċedi lis-sussidjarji u lill-fergħat ta' kumpanniji Komunitarji stabbilità fit-territorju tagħha trattament mhux inqas favorevoli minn dak konċess lill-kumpanniji jew lill-fergħat tagħha jew lill-kumpanji jew lill-fergħat tagħha stess jew lil ta' kull pajjiż terz, liema minnhom ikun l-aħjar, rigward il-ħidma tagħhom. Artikolu 24 1. Mingħajr preġudizzju għad-disposizzjonijiet ta' l-Artikolu 100, id-disposizzjonijiet ta' l-Artikolu 23 ma għandhomx japplikaw għat-trasport bl-ajru, għat-trasport bl-ilma u għat-trasport marittimu. 2. Madankollu, rigward l-attivitajiet, kif indikat hawn taħt, midħula għalihom mill-aġenziji tat-trasport bil-baħar għall-provvista tas-servizzi lit-trasport marittimu internazzjonali, inkluż it-trasport inter-modali li jinvolvi kompetenza fit-tbaħħir, kull waħda mill-Partijiet għandha tippermetti lill-kumpanniji tal-Parti l-oħra li jkollhom preżenza kummerċjali fit-territorju tagħha fil-għamla ta' sussidjarji, jew fergħat, b'kondizzjonijiet ta' l-istabbiliment u tal-ħidma mhux inqas favorevoli minn dawk konċessi lill-kumpanniji tagħha nfisha jew lis-sussidjarji jew lill-fergħat ta' kumpanniji ta' kull pajjiż terz, liema minnhom ikun l-aħjar, u dan b'konformità mal-leġiżlazzjoni u r-regolamenti li japplikaw f'kull Parti. 3. Dawn l-attivitajiet jinkludu, iżda mhux limitati għal: (a) il-bejgħ fis-suq u l-bejgħ tat-trasport marittimu u tas-servizzi li għandhom x'jaqsmu miegħu permezz ta' kuntatt dirett mal-klijenti, mill-kwotazzjoni sal-fattura, sewwa jekk dawn is-servizzi jkunu operati jew offruti mill-fornitur tas-servizz innifsu u sewwa jekk minn fornituri tas-serizz li magħhom il-bejjiegħ tas-servizz ikun stabbilixxa arranġamenti permanenti tan-negozju; (b) ix-xiri u l-użu, f'isimhom jew f'isem il-klijenti tagħhom (u l-bejgħ mill-ġdid lill-klijenti tagħhom) ta' kull trasport u servizz li għandu x'jaqsam miegħu, inklużi s-servizzi tat-trasport lejn il-pajjiż b'kull mod, partikolarment bit-toroq ta' l-ibħra interni, bit-triq u bil-ferrovija meħtieġa għall-provvista ta' servizz integrat; (ċ) it-tħejjija tad-dokumentazzjoni li tirrigwarda d-dokumenti tat-trasport, id-dokumenti tad-dwana, jew dokumenti oħra li għandhom x'jaqsmu ma' l-oriġini u n-natura tal-merkanzija trasportata; (d) id-disposizzjoni ta' tagħrif kummerċjali b'kull mezz, inklużi s-sistemi komputerizzati tat-tagħrif u l-iskambju ta' fatti magħrufa bl-elettronika (bla ħsara għal kull restrizzjoni diskriminatorja li tirrigwarda t-telekomunikazzjonijiet); (e) l-istabbiliment ta' kull arranġament ta' negozju, inklużi l-parteċipazzjoni fil-ħażniet tal-kapital tal-kumpannija u l-ħatra tal-personal imqabbad jaħdem lokalment (jew, fil-każ ta' personal barrani, bla ħsara għad-disposizzjonijiet rilevanti ta' dan il-Ftehim) ma' kull kumpannija tat-trasport bil-baħar stabbilità lokalment; (f) l-aġir f'isem il-kumpanniji, fost ħwejjeġ oħra, fl-organizzazzjoni tas-sejħa tal-bastiment jew it-teħid ta' merkanzija meta jkun meħtieġa. Artikolu 25 Għall-għanijiet ta' dan il-Ftehim: (a) "kumpannija Komunitarja" jew "kumpannija Ġeorġjana" rispettivament għandhom ifissru kumpannija stabbilità b'mod konformi mal-liġijiet ta' Stat Membru jew tal-Ġeorġja rispettivament u li jkollhom l-uffiċċju reġistrat tagħhom jew l-amministrazzjoni ċentrali, jew il-post prinċipali tan-negozju fit-territorju tal-Komunità jew tal-Ġeorġja rispettivament. Madankollu, jekk il-kumpannija, stabbilità b'mod konformi mal-liġijiet ta' Stat Membru jew tal-Ġeorġja rispettivament, ikollha biss l-uffiċċju reġistrat tagħha fit-territorju tal-Komunità jew tal-Ġeorġja rispettivament, il-kumpannija għandha tiġi konsidrata kumpannija Komunitarja jew kumpannija Ġeorġjana rispettivament jekk il-ħidmiet tagħha jkollhom rabta reali u kontinwa ma' l-ekonomija ta' wieħed mill-Istati Membri jew tal-Ġeorġja rispettivament; (b) "sussidjarja" ta' kumpannija għandha tfisser kumpannija li hija effettivament kontrollata mill-ewwel kumpannija; (ċ) "fergħa" ta' kumpannija għandha tfisser post tan-negozju li ma għandux personalità legali imma li għandu d-dehra ta' permanenza, bħalma hija l-estensjoni ta' korp ġenitur, għandu tmexxija u huwa materjalment imgħammar sabiex jagħmel in-negozju ma' partijiet terzi hekk li dawn ta' l-aħħar, għalkemm jafu illi, jekk meħtieġ, ikun hemm rabta legali mal-korp ġenitur, li l-uffiċċju ewlieni tiegħu jkun barra mill-pajjiż, ma jkollhomx għalfejn jittrattaw direttament ma' dan il-korp ġenitur imma jistgħu jinnegozjaw transazzjoni fil-post tan-negozju li jikkostitwixxi l-estensjoni; (d) "stabbiliment" għandu jfisser id-dritt ta' kumpanniji Komunitarji jew Ġeorġjani kif imsemmi fil-punt (a), li jidħlu għal attivitajiet ekonomiċi permezz ta' l-istabbiliment ta' sussidjarji u fergħat fil-Ġeorġja jew fil-Komunità rispettivament; (e) "operat" għandhom ifissru s-segwiment ta' attivitajiet ekonomiċi; (f) "attivitajiet ekonomiċi" għandhom ifissru attivitajiet ta' natura industrijali, kummerċjali u professjonali. Rigward it-trasport marittimu internazzjonali, inklużi l-operati inter-modali li jinvolvu kompetenza fit-tbaħħir, ċittadini nazzjonali ta' l-Istati Membri jew tal-Ġeorġja stabbiliti barra mill-Komunità jew barra mill-Ġeorġja u kontrollati minn ċittadini nazzjonali ta' Stat Membru jew minn ċittadini nazzjonali Ġeorġjani rispettivament, għandhom ukoll ikunu l-benefiċjarji tad-disposizzjonijiet ta' dan il-Kapitolu u tal-Kapitolu III jekk il-bastimenti tagħhom ikunu reġistrat f'dan l-Istat Membru jew fil-Ġeorġja rispettivament b'mod konformi mal-leġiżlazzjoni rispettiva tagħhom. Artikolu 26 1. Minkejja kull disposizzjoni oħra ta' dan il-Ftehim, Parti ma għandhiex tiġi prevenuta milli tieħu miżuri għal raġunijiet ta' prudenza, inklużi għall-protezzjoni ta' l-investituri, tad-depożitaturi, ta' l-azzjonisti jew tal-persuni li lilhom ikun dovut dmir fiduċjarju minn fornitur tas-servizzi finanzjarji, jew sabiex jiġu żgurati l-integrità u l-istabbilità tas-sistema finanzjarja. Fejn dawn il-miżuri ma jikkonfomawx mad-disposizzjonijiet ta' dan il-Ftehim, ma għandhomx jintużaw bħala mezz biex jevitaw l-obbligi ta' Parti skond dan il-Ftehim. 2. Xejn f'dan il-Ftehim ma għandu jinftiehem li jeħtieġ lil Parti li tiżvela tagħrif li jkollu x'jaqsam man-negozju u l-kontijiet ta' klijenti individwali jew kull tagħrif kunfidenzali jew proprjetarju fil-pussess ta' entitajiet pubbiċi. 3. Għall-għanijiet ta' dan il-Ftehim, "servizzi finanzjarji" għandhom ifissru dawk l-attivitajiet deskritti fl-Anness III. Artikolu 27 Id-disposizzjonijiet ta' dan il-Ftehim ma għandhomx jippreġudikaw l-applikazzjoni minn kull waħda mill-Partijiet ta' kull miżura meħtieġa sabiex tipprevjieni t-tidwir tal-miżuri tagħha li jirrigwardaw l-aċċess għas-suq minn pajjiżi terzi, permezz tad-disposizzjonijiet ta' dan il-Ftehim. Artikolu 28 1. Minkejja d-disposizzjonijiet tal-Kapitolu I ta' dan it-Titolu, kumpannija Komunitarja jew kumpannija Ġeorġjana stabbilità fit-territorju tal-Ġeorġja jew tal-Komunità rispettivament għandhom ikunu intitolati li jimpjegaw jew li jkunu impjegaw minn waħda is-sussidjarji jew il-fergħat tagħhom, b'mod konformi mal-leġiżlazzjoni fis-seħħ fil-pajjiż tal-lqugħ ta' l-istabbiliment, fit-territorju tal-Ġeorġja jew tal-Komunità rispettivament, impjegati li jkunu ċittadini nazzjonali ta' l-Istati Membri tal-Komunità u tal-Ġeorġja rispettivament, basta iżda illi dawn l-impjegati jkunu personal importanti kif definit fil-paragrafu 2, u li jkunu ġew impjegati esklussivament mill-kumpanniji jew mill-fergħat. Il-permessi tar-residenza u tax-xogħol ta' dawn l-impjegati għandhom ikopru biss il-perjodu taż-żmien ta' dan l-impjieg. 2. Il-personl importanti tal-kumpannijiet msemmija hawn fuq minn issa 'l quddiem imsejħa "organizzazzjonijiet" huma "persuni trasferiti ġewwa l-korporazzjoni" kif definiti fiċ-(ċ) fil-kategoriji li ġejjin, basta iżda illi l-organizzazzjoni hija persuna legali u li l-persuni interessati kienu impjegati minnha jew kienu msieħba fiha (għajr bħala azzjonisti tal-maġġoranza ta' l-ishma), għal mill-inqas is-sena li tiġi immedjatament qabel dan iċ-ċaqliq. (a) persuni li jaħdmu f'posizzjoni ta' anzjanità ma' organizzazzjoni, li primarjament jidderieġu t-tmexxija ta' l-istabbiliment, jirċievu sorveljanza jew direzzjoni ġenerali prinċipalment mill-bord tad-diretturi jew ta' l-azzjonisti tan-negozju jew l-ekwivalenti tagħhom, inklużi: - id-direzzjoni ta' l-istabbiliment jew ta' dipartiment jew ta' subdiviżjoni ta' l-istabbiliment, - is-sorveljanza u l-kontroll tax-xogħol ta' impjegati oħra ta' sorvejlanza, professjonali jew fit-tmexxija, - dawk li jkollhom l-awtorità personali li jimpjegaw jew ikeċċu jew jirrakkomandaw l-impjieg jew it-tkeċċija jew ta' azzjonijiet oħra dwar il-personal; (b) persuni li jaħdmu ġewwa organizzazzjoni li jkollhom fil-pussess tagħhom għerf mhux komuni essenzali għas-servizz, għat-tagħmir tar-riċerka, dwar il-metodi tat-teknika jew it-tmexxija ta' l-istabbiliment. L-istima ta' dan il-għef tista' tirrifletti, barra mill-għerf speċifiku għall-istabbiliment, livell għoli ta' kwalifiki li jirreferu għat-tip ta' xogħol jew sengħa li teħtieġ għerf tekniku speċifiku, inkluża s-sħubija fi professjoni akkreditata; (ċ) "persuna trasferita ġewwa l-korporazzjoni" hija definita bħala persuna naturali li taħdem ġewwa organizzazzjoni fit-territorju ta' Parti, u li tiġi temporanjament trasferita fil-kuntest tas-segwiment ta' attivitajiet ekonomiċi fit-territorju tal-Parti l-oħra; l-organizzazzjoni interessata jrid ikollha l-post ewlieni tan-negozju tagħha fit-territorju ta' Parti u t-trasferiment isir lejn stabbiliment (fergħa, sussidjarja) ta' din l-organizzazzjoni, li effettivament tkun qiegħda ssegwi attivitajiet ekonomiċi simili fit-territorju tal-Parti l-oħra. Artikolu 29 1. Il-Partijiet għandhom jużaw l-aqwa sforzi tagħhom sabiex jevitaw li jieħdu kull miżura li tagħmel il-kondizzjnijiet għall-istabbiliment u tal-ħidma tal-kumpannijiet ta' kull waħda minnhom iktar restrittivi mis-sitwazzjoni li tkun teżisti fil-jum ta' qabel id-data tal-firma ta' dan il-Ftehim. 2. Id-disposizzjonijiet ta' dan l-Artikolu huma mingħajr preġudizzju għal dawk ta' l-Artikolu 37; is-sitwazzjonijiet koperti b'dan l-Artikolu 37 għandhom ikunu regolati biss bid-disposizzjonijiet tiegħu bl-esklużjoni ta' kull disposizzjoni oħra. 3. Huwa u jaġixxi fi spirtu ta' assoċjazzjoni u koperazzjoni u fid-dawl tad-disposizzjonijiet ta' l-Artikolu 43, il-Gvern tal-Ġeorġja għandu jgħarraf lill-Komunità bl-intenzjonijiet tiegħu li jissottometti leġiżlazzjoni ġdida jew li jadotta regoli ġodda li jistgħu jagħmlu l-kondizzjonijiet għall-istabbiliment jew il-ħidma fil-Ġeorġja ta' sussidjarji u fergħat ta' kumpanniji Komunitarji iktar restrittivi mis-sitwazzjoni li kienet teżisti fil-jum ta' qabel id-data tal-firma ta' dan il-Ftehim. Il-Komunità tista' titlob lill-Ġeorġja biex tikkomunika l-abbozzi ta' din il-leġiżlazzjoni jew ta' dawn ir-regolament u li tidħol f'konsultazzjonijiet dwar dawn l-abbozzi. 4. Fejn il-leġiżlazzjoni l-ġdida jew ir-regolamenti l-ġodda imdaħħla fil-Ġeorġja jirriżultaw illi jagħmlu l-kondizzjonijiet għall-ħidma tas-sussidjarji u l-fergħat tal-kumpanniji Komunitarji iktar restrittivi mis-sitwazzjoni li kienet teżisti fil-jum tal-firma ta' dan il-Ftehim, din il-leġiżlazzjoni u dawn ir-regolamenti rispettivi ma għandhomx japplikaw għal matul tliet snin wara d-dħul fis-seħħ ta' l-att rilevanti għal dawn is-sussidjarji u fergħat diġa stabbilità fil-Ġeorġja mal-waqt tad-dħul fis-seħħ ta' l-att rilevanti. KAPITOLU III IL-PROVVISTA TAS-SERVIZZI LI TAQSAM IL-FRUNTIERI BEJN IL-KOMUNITÀ U L-ĠEORĠJA Artikolu 30 1. Il-Partijiet jimpenjaw ruħhom b'mod konformi mad-disposizzjonijiet ta' dan il-Kapitolu li jieħdu l-passi meħtieġa sabiex jippermettu progressivament il-provvista tas-servizzi minn kumpanniji Komunitarji jew kumpanniji Georġjani li huma stabbiliti f'Parti oħra għajr dik tal-persuna li għaliha s-servizzi jkunu maħsuba filwaqt li jitqies l-iżvilupp tas-setturi tas-servizzi fil-Partijiet. 2. Il-Kunsill ta' Koperazzjoni għandu jagħmel rakkomandazzjonijiet sabiex jiġi implimentat il-paragrafu 1. Artikolu 31 Il-Partijiet għandhom jikkoperaw bil-għan li jiżviluppaw suq orjentat lejn is-settur tas-servizzi fil-Ġeorġja. Artikolu 32 1. Il-Partijiet jimpenjaw ruħhom li japplikaw effettivament il-prinċipju ta' aċċess mingħajr restrizzjoni għas-suq u t-traffiku marittimu internazzjonali fuq bażi kummerċjali: (a) id-disposizzjonijiet ta' hawn fuq ma jippreġudikawx id-drittijiet u l-obbligi li joħorġu mill-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar Kodiċi tal-Kondotta għall-Konferenzi tal-Bastimenti tal-Linja, kif japplikaw għal Parti jew l-oħra ta' dan il-Ftehim. Il-linji li ma humiex fil-konferenza jridu jkunu ħielsa li joperaw f'kompetizzjoni mal-konferenza sakemm iżommu l-prinċipju ta' kompetizzjoni bil-fier fuq bażi kummerċjali; (b) il-Partijiet jaffermaw l-impenn tagħhom għal ambjent kompetittiv liberament bħala fattur essenzali tal-kummerċ niexef u likwidu bil-massa. 2. Huma u japplikaw il-prinċipji tal-paragrafu 1, il-Partijiet: (a) ma għandhom, mid-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, japplikaw l-ebda disposizzjoni ta' tqassim bejn xulxin tal-merkanzija minn ftehimijiet bilaterali bejn Stat Membru tal-Komunità u dik li qabel kient l-Unjoni Sovjetika; (b) ma għandhomx idaħħlu klawsoli dwar it-tqassim bejn xulxin tal-merkanzija fi ftehim bilaterali ġejjiena ma' pajjiżi terzi, għajr f'dawk iċ-ċirkustanzi eċċezzjonali fejn il-kumpanniji tat-trasport bil-baħar bil-bastimenti tal-linja minn Parti jew oħra ta' dan il-Ftehim ma jkollhiex, xorta oħra, l-opportunità effettiva li ssalpa għall-kummerċ minn u lejn il-pajjiż terz interessat; (ċ) għandha tipprojbixxi l-arranġamenti għat-tqassim bejn xulxin tal-merkanzija minn ftehimijiet bilaterali ġejjiena li jirrigwardaw il-kummerċ niexef u likwidu bil-massa; (d) għandha, mad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, tabolixxi l-miżuri unilaterali kollha, l-ostakoli amministrattivi, tekniċi u l-oħrajn kollha li jista' jkollhom effetti restrittivi jew diskriminatorji fuq il-provvista ħielsa tas-servizzi tat-trasport marittimu internazzjonali. 3. Kull waħda mill-Partijiet għandha tikkonċedi lill-bastimenti mħaddma minn ċittadini nazzjonali jew minn kumpanniji tal-Parti l-oħra, fost ħwejjeġ oħra, trattament mhux inqas favorevoli minn dak konċess lill-bastimenti tal-Parti nfisha, rigward l-aċċess għall-portijiet miftuħa għall-kummerċ internazzjonali, għall-użu ta' l-infrastrutura u tas-servizzi marittimi awżiljari tal-portijiet, kif ukoll għall-miżati u l-ħlasijiet dovuti li għandhom x'jaqsmu magħhom, għall-faċilitajiet tad-dwana u għall-assenjazzjoni ta' l-irmiġġi u l-faċilitajiet tat-tagħbija u l-ħatt. 4. Iċ-ċittadini nazzjonali u l-kumpanniji Komunitarji li jipprovdu servizzi marittimi internazzjonali għandhom ikunu ħielsa li jipprovdu servizzi bil-baħar u bix-xmajjar fit-toroq ta' l-ibħra interni tal-Ġeorġja u bil-maqlub. Artikolu 33 Bil-ħsieb li jiġi żgurat żvilupp koordinat tat-trasport bejn il-Partijiet, adatt għall-ħtiġiet kummerċjali tagħhom, il-kondizzjonijiet għall-aċċess tas-swieq ta' bejn xulxin u l-provvista tas-servizzi bit-trasport bit-triq, bil-ferrovija u bit-toroq ta' l-ibħra interni u, fejn japplika, bit-trasport ta' l-ajru jistgħu jiġu trattati b'arranġamenti speċifiċi fejn xierqa negozjati bejn il-Partijiet wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim. KAPITOLU IV DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI Artikolu 34 1. Id-disposizzjonijiet ta' dan it-Titolu għandhom jiġu applikati bla ħsara għal-limitzzjonijiet ġustifikati għal raġunijiet ta' politika pubblika, tas-sigurtà pubblika jew tas-saħħa pubblika. 2. Ma għandhomx japplikaw għall-attivitajiet li fit-territorju tal-waħda jew l-oħra miż-żewġ Partijiet huma konnessi, saħansitra okkażjonalment, ma' l-eżerċizzju ta' l-awtorità uffiċjali. Artikolu 35 Għall-għanijiet ta' dan it-Titolu, xejn f'dan il-Ftehim ma għandu jipprevjieni lill-Partijiet milli japplikaw il-liġijiet u r-regolamenti tagħhom li jirrigwardaw id-dħul, il-waqfien, ix-xogħol, il-kondizjonijiet tax-xogħol, u l-istabbiliment ta' persuni naturali u l-provvista tas-servizzi, basta iżda, waqt li jkunu jagħmlu hekk, ma japplikawhomx f'manjiera biex ixejnu jew jagħmlu ħsara lill-benefiċċji li jibbenfikaw minnhom il-Partijiet skond it-termini ta' disposizzjoni speċifika ta' dan il-Ftehim. Id-disposizzjoni ta' hawn fuq ma tippreġudikax l-applikazzjoni ta' l-Artikolu 34. Artikolu 36 Il-kumpanniji li huma kontrollati u pussessi esklussivament minn kumpanniji Ġeorġjani u minn kumpanniji Komunitarji konġuntement għandhom ikunu benefiċjarji wkoll tad-disposizzjonijiet tal-Kapitoli II, III and IV. Artikolu 37 It-trattament konċess minn waħda jew l-oħra miż-żewġ Partijiet lill-Parti l-oħra skond dan, fl-ebda kas ma għandu, mill-jum li jiġi xahar qabel id-data tad-dħul fis-seħħ ta' l-obbligi rilevanti tal-Ftehim Ġenerali dwar il-Kummerċ u s-Servizzi (FĠKS), rigward is-setturi jew il-miżuri koperti mill-FĠKS, ikun iktar favorevoli minn dak konċess minn din l-ewwel Parti skond id-disposizzjonijiet tal-FĠKS u dan rigward kull settur tas-servizz, subsettur jew il-mod tal-provvista. Artikolu 38 Għall-għanijiet tal-Kapitoli II, III and IV, ma għandu jingħata l-ebda qies tat-trattament konċess mill-Komunità, mill-Istati Membri tagħha jew mill-Ġeorġja skond l-impenji midħula għalihom fi ftehimijiet ta' integrazzjoni ekonomika b'mod konformi mal-prinċipji ta' l-Artikolu V tal-FĠKS. Artikolu 39 1. It-trattament ta' nazzjon l-iżjed favorit konċess b'mod konformi mad-disposizzjonijiet ta' dan it-Titolu ma għandhomx japplikaw għall-vantaġġi tat-taxxi li l-Partijiet qegħdin jipprovdu jew li għad jipprovdu fil-ġejjieni fuq il-bażi ta' ftehim sabiex jevitaw it-taxxa doppja, jew arranġamenti oħra dwar it-taxxi. 2. Xejn f'dan it-Titolu ma għandu jiġi mifhum li jippevjieni l-adozzjoni jew l-infurzar mill-Partijiet ta' kull miżura mirata sabiex tipprevjieni t-twarrib jew l-evażjoni tax-taxxi skond id-disposizzjonijiet tat-taxxa fi ftehim sabiex tiġi evitata t-taxxa doppja u arranġamenti oħra dwar it-taxxi, jew il-leġiżlazzjonileġiżlazzjoni fiskali domestika. 3. Xejn f'dan it-Titolu ma għandu jiġi mifhum li jipprevjieni lill-Istati Membri jew lill-Ġeorġja milli jiddistingwi, fl-applikazzjoni tad-disposizzjonijiet rilevanti tal-leġiżlazzjoni fiskali tagħhom, bejn dawk li jħallsu t-taxxi li ma humiex f'sitwazzjonijiet identiċi, partikolarment rigward il-post tagħhom tar-residenza. Artikolu 40 Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 28, l-ebda disposizzjoni tal-Kapitoli II, III u IV ma għandha tiġi interpretata li tagħti d-dritt lil: - iċ-ċittadini nazzjonali ta' l-Istati Membri jew tal-Ġeorġja rispettivament milli jidħlu, jew joqogħdu, fit-territorju tal-Ġeorġja jew tal-Komunità rispettivament f'kull kapaċità tkun xi tkun, u partikolarment bħala azzjonisti jew imsieħba f'kumpannija, jew il-manager jew impjegat tagħha jew bħala l-fornitur jew ir-riċevitur ta' servizzi, - is-sussidjarji jew il-fergħat Komunitarji ta' kumpanniji Ġeorġjani milli jimpjegaw jew ikunu impjegaw fit-territorju tal-Komunità ċittadini nazzjonali tal-Ġeorġja, - is-sussidjarji jew il-fergħat Ġeorġjani ta' kumpanniji Komunitarji milli jimpjegaw jew ikunu impjegaw fit-territorju tal-Ġeorġja ċittadini nazzjonali ta' l-Istati Membri, - il-kumpanniji Ġeorġjani jew is-sussidjarji Komunitarji ta' kumpanniji Ġeorġjani milli jfornu persuni Ġeorġjani sabiex jaġixxu għal jew taħt il-kontroll ta' persuni oħra fuq kuntratti ta' xogħol temporanju, - il-kumpanniji Komunitarji jew is-sussidjarji jew il-fergħat Ġeorġjani ta' kumpanniji Komunitarji milli jfornu ħaddiema li huma ċittadini nazzjonali ta' l-Istati Membri fuq kuntratti ta' xogħol temporanju. KAPITOLU V IL-ĦLASIJIET KORRENTI U L-KAPITAL Artikolu 41 1. Il-Partijiet jindaħlu sabiex jawtorizzaw f'munita korrenti konvertibbli liberament, kull ħlas korrenti bejn residenti tal-Komunità u tal-Ġeorġja konnessi maċ-ċaqliq tal-merkanzija, tas-servizzi jew tal-persuni magħmula b'mod konformi mad-disposizzjonijiet ta' dan il-Ftehim. 2. Rigward it-transazzjonijiet fuq il-kont kapitali tal-bilanċ tal-pagamenti, mid-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, għandhom ikunu żgurati ċ-ċaqliq ħieles tal-kapital li għandu x'jaqsam ma' l-investimenti diretti magħmula f'kumpanniji stabbilità b'mod konformi mad-disposizzjonijiet tal-pajjiż tal-lqugħ u l-investimenti magħmula b'mod konformi mad-disposizzjonijiet tal-Kapitolu II, u l-likwidazzjoni jew ir-ripatrijazzjoni ta' dawn l-investimenti u ta' kull qliegħ li joħroġ minnhom. 3. Mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 2 jew għall-paragrafu 5, mid-dħul fis-seħħ ta dan il-Ftehim, ma għandhom jiddaħħlu l-ebda restrizzjonijiet tal-kambju fuq iċ-ċaqliq tal-kapital u tal-ħlasijiet korrenti konnessi magħhom bejn ir-residenti tal-Komunità u tal-Ġeorġja u l-arranġamenti eżistenti ma għandhomx isiru iktar restrittivi. 4. Il-Partijiet għandhom jikkonsultaw lil xulxin bil-ħsieb li jiffaċilitaw iċ-ċaqliq ta' għamliet oħra ta' kapital minn dawk MSEMMIJA fil-paragrafu 2 bejn il-Komunità u l-Ġeorġja sabiex imexxu 'l quddiem il-għanijiet immedjati ta' dan il-Ftehim. 5. B'riferenza għad-disposizzjonijiet ta' dan l-Artikolu, sakemm tiddaħħal konvertibbilità sħiħa fil-munita korrenti Ġeorġjana fit-tifsira ta' l-Artikolu VIII ta' l-Artikoli tal-Ftehim tal-Fond Monetarju Internazzjonali (FMI), il-Ġeorġja tista' f'każijiet eċċezzjonali tapplika r-restrizzjonijiet tal-kambju konnessi mal-konċessjoni jew mat-teħid ta' krediti finanzjarji fuq skondi qosra jew ta' tul medju safejn u sakemm dawn ir-restrizzjonijiet jiġu imposti fuq il-Ġeorġja għall-konċessjoni ta' dawn il-krediti u jkunu permessi skond l-istatus tal-Ġeorġja skond il-FMI. Il-Ġeorġja għandha tapplika dawn ir-restrizzjonijiet f'manjiera mhux diskriminatorja. Għandhom jiġu applikati f'manjiera hekk li jkkawżaw l-inqas taħwid possibbli lil dan il-Ftehim. Il-Ġeorġja għandha tgħarraf fil-pront lill-Kunsill ta' Koperazzjoni dwar id-dħul ta' dawn il-miżuri u dwar kull bidla fihom. 6. Mingħajr preġudizzju għall-paragrafi 1 u 2, fejn, f'ċirkustanzi eċċezjonali, iċ-ċaqliq tal-kapital bejn il-Komunità u l-Ġeorġja jikkawża, jew jhedded li jikkawża, diffikutajiet serji għat-tħaddim tal-politika tar-rata tal-kambju jew tal-politika monetarja fil-Komunità jew fil-Ġeorġja, il-Komunità u l-Ġeorġja, rispettivament, jistgħu jieħdu miżuri ta' salvagward rigward iċ-ċaqliq tal-kapital bejn il-Komunità u l-Ġeorġja għal perjodu taż-żmien li ma jaqbiżx is-sitt xhur jekk dawn il-miżuri jkunu strettament meħtieġa. KAPITOLU VI IL-PROTEZZJONI TAL-PROPRJETÀ INTELLETTWALI, INDUSTRIJALI U KUMMERĊJALI Artikolu 42 1. Skond id-disposizzjonijiet ta' dan l-Artikolu u ta' l-Anness II, il-Ġeorġja għandha tissokta ttejjeb il-protezzjoni tad-drittijiet dwar il-proprjetà intellettwali, industrijali u kummerċjali sabiex tipprovdi, sat-tmiem tal-ħames sena mid-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, livell ta' protezzjoni simili għal dak li jeżisti fil-Komunità inklużi l-mezzi effettivi għall-infurzar ta' dawn id-drittijiet. 2. Sat-tmiem tal-ħames sena mid-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, il-Ġeorġja għandha taċċedi għall-konvenzjonijiet multi-laterali dwar id-drittijiet għall-proprjetà intellettwali, industrijali u kummerċjali MSEMMIJA fil-paragrafu 1 ta' l-Anness II li tagħhom l-Istati Membri huma partijiet u li huma, de facto, applikati mill-Istati Membri, skond id-disposizzjonijiet rilevanti misjuba f'dawn il-konvenzjonijiet. TITOLU V IL-KOPERAZZJONI LEĠISLATTIVA Artikolu 43 1. Il-Partijiet jagħrfu illi kondizzjoni importanti għat-tisħiħ tar-rabtiet ekonomiċi bejn il-Ġeorġja u l-Komunità hija t-tqarrib tal-leġiżlazzjoni eżistenti u ġejjiena lejn dik tal-Komunità. Il-Ġeorġja għandha tagħmel ħilitha kollha sabiex tiżgura illi leġiżlazzjoni tagħha tingħamel bil-mod il-mod kompatibbli ma' dik tal-Komunità. 2. It-tqarrib lejn xulxin tal-liġijiet għandu jinfirex partikolarment fuq l-oqsma li ġejjin: il-liġijiet u r-regolamenti li jirregolaw l-investimenti mill-kumpanniji, il-liġijiet tad-dwana, il-liġijiet tal-kumpanniji, il-liġijiet tal-banek, il-kontijiet u t-taxxi tal-kumpanniji, il-proprjetà intellettwali, il-protezzjoni tal-ħaddiema fuq il-post tax-xogħol, is-servizzi finanzjarji, ir-regoli tal-kompetizzjoni, il-kisba pubblika, il-protezzjoni tas-saħħa u tal-ħajja tal-bniedem, ta' l-annimali u tal-pjanti, l-ambjent, il-protezzjoni tal-konsumatur, it-taxxa indiretta, ir-regoli u l-livelli stabbiliti tekniċi, il-liġijiet u r-regolamenti nukleari u t-trasport. 3. Il-Komunità għandha tipprovdi lill-Ġeorġja l-għajnuna teknika sabiex timplimenta dawn il-miżuri, li jistgħu jinkludu, fost ħwejjeġ oħra; - l-iskambju ta' esperti, - id-diżposizzjoni ta' tagħrif bikri speċjalment dwar il-leġiżlazzjoni rilevanti, - l-organizzazzjoni ta' seminarji, - attivitajiet ta' taħriġ, - għajnuna għat-traduzzjoni tal-leġiżlazzjonileġiżlazzjoni Komunitarja fis-setturi rilevanti. Artikolu 44 1. B'żieda għall-Artikolu 43, il-Komunità għandha tipprovdi lill-Ġeorġja l-għajnuna teknika li tirrigwarda l-formulazzjoni u l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni fil-qasam tal-kompetizzjoni, partikolarment rigward: - il-ftehim u l-assoċjazzjonijiet bejn l-impriżi u prattiċi orkestrati li jista' jkollhom l-effett li jipprevjienu, jirrestrinġu jew jgħawġu l-kompetizzjoni, - l-abbuż mill-impriżi ta' posizzjoni dominanti fis-suq, - il-għajnuniet Statali li jkollhom l-effett li jgħawġu l-kompetizzjoni, - il-monopolji Statli ta' natura kummerċjali, - l-impriżi pubbliċi u l-impriżi bi drittijiet speċjali jew esklussivi, - ir-reviżjoni u s-sorveljanza ta' l-applikazzjoni tal-liġijiet dwar il-kompetizzjoni u l-mezzi li jiżguraw konformità magħhom. 2. Il-Partijiet jaqblu li jeżaminaw manjieri sabiex japplikaw il-liġjiet rispettivi tagħhom dwar il-kompetizzjoni fuq bażi orkestrat f'dawk il-każi fejn jiġi affettwat il-kummerċ bejniethom. TITOLU VI IL-KOPERAZZJONI EKONOMIKA Artikolu 45 1. Il-Komunità u l-Ġeorġja għandhom jistabbilixxu koperazzjoni ekonomika mirata li tikkontribwixxi għall-proċess tar-riforma u l-irkupru ekonomiċi u l-iżvilupp sostenibbli tal-Ġeorġja. Din il-koperazzjoni għandha ssaħħaħ ir-rabtiet ekonomiċi eżistenti, għall-benefiċċju taż-żewġ Partijiet. 2. Iridu jiġu disinjati politiki u miżuri oħra sabiex iġibu magħhom ir-riformi ekonomiċi u soċjali u l-bini mill-ġdid tas-sistemi ekonomiċi u kummerċjali fil-Ġeorġja u jridu jkunu gwidati mill-ħtiġiet tas-sostenibbilità u l-iżvilupp soċjali armonjuż; iridu wkoll jinkorporaw bis-sħiħ konsiderazzjonijiert ambjentali. 3. Għal dan l-iskop, il-koperazzjoni trid tikkonċentra, partikolarment, fuq l-iżvilupp ekonomiku u soċjali, l-iżvilupp tar-riżorsi umani, l-appoġġ għall-intrapriżi (inklużi l-privatizzazzjoni, l-investujent u l-iżvilupp tas-servizzi finanzjarji), il-biedja u l-ikel, l-enerġija, it-trasport, it-turżmu, il-protezzjoni ta' l-ambjent, il-koperazzjoni reġjonali u l-politika monetarja. 4. Għandha tingħata attenzjoni speċjali lill-miżuri kapaċi li jrawmu l-koperazzjoni fost l-Istati Indipendenti tar-reġjun trans-Kawkażu, u ma' Stati oħra ġirien, bil-ħsieb li jistimulaw l-iżvilupp armonjuż tar-reġjun. 5. Fejn xieraq, il-koperazzjoni ekonomika u għamliet oħra ta' koperazzjoni provvduti f'dan il-Ftehim jistgħu jiġu appoġġjati b'għajnuna teknika mill-Komunità, filwaqt li jitqiesu ir-Regolament rilevanti tal-Kunsill tal-Komunità li japplika għall-għajnuna teknika fl-Istati Indipendenti, il-prijoritajiet miftiehma dwar il-programm indikattiv li għandu x'jaqsam mal-għajnuna teknika tal-Komunità lill-Ġeorġja u l-proċeduri tiegħu (il-programm) ta' kordinament u implimentazzjoni. Artikolu 46 Il-koperazzjni fil-qasam tal-kummerċ f'merkanzija u s-servizzi Il-Partijiet iridu jikkoperaw bil-ħsieb li jiżguraw illi l-kummerċ internazzjonali Ġeorġjan jiġi kondott f'konformità mar-regoli ta' l-WTO. Din il-koperazzjoni għandha tinkludi kwistjonijiet speċifiċi direttament rilevanti għall-faċilitazzjoni tal-kummerċ, li tinkludi: - il-formulazzjoni tal-politika dwar il-kummerċ u kwistjonijiet li għandhom x'jaqsmu mal-kummerċ, inklużi l-ħlasijiet, u mal-mekkanizżi tal-ħruġ tal-permessi, - l-abbozz tal-leġiżlazzjoni rilevanti, - il-għajnuna biex titħejja s-sħubija eventwali tal-Georġja fl-WTO. Artikolu 47 Il-koperazzjoni industrijali 1. Il-koperazzjoni għandha timmira li tmexxi 'l quddiem partikolarment dan li ġej: - l-iżvilupp tar-rabtiet tan-negozju bejn l-operaturi ekonomiċi taż-żewġ naħat, - il-parteċipazzjoni tal-Komunità fl-isforzi tal-Ġeorġja sabiex tibni mill-ġdid l-industrija tagħha, - it-titjib fit-tmexxija, - l-iżvilupp ta' regoli u prattiċi kummerċjali xierqa, - il-protezzjoni ta' l-ambjent, - il-konverżjoni tal-kumpless militari industrijali. 2. Id-disposizzjonijiet ta' dan l-Artikolu ma għandhomx jaffettwaw l-infurzar tar-regoli Komunitarji tal-kompetizzjoni li japplikaw għall-intrapriżi. Artikolu 48 Il-kostruzzjoni Il-Partijiet għandhom jikkoperaw fil-qasam ta' l-industrija tal-kostruzzjoni. Din il-koperazzjoni għandha, fost ħwejjeġ oħra, timmira li timmodernizza u tibni mill-ġdid is-settur tal-konstruzzjoni fil-Ġeorġja f'linja mal-prinċipji ta' l-ekonomija tas-suq u filwaqt li jitqiesu l-aspetti tas-saħħa, tas-salvagward u ta' l-ambjent li għandhom xjaqsmu magħhom. Artikolu 49 Il-promozzjoni u l-protezzjoni ta' l-investimenti 1. Filwaqt li jinżammu fil-moħħ il-poteri u l-kompetanzi rispettivi tal-Komunità u ta' l-Istati Membri, il-koperazzjoni għandha timmira li tistabbilixxi klima favorevoli għall-investiment privat, kemm dak domestiku u kemm dak barrani, speċjalment permezz ta' kondizzjonijiet aħjar għall-protezzjoni ta' l-investimenti, għat-trasferiment tal-kapital u għall-iskambju tat-tagħrif dwar l-opprtunitajiet għall-investiment. 2. Il-għanijiet tal-koperazzjoni għandhom partikolarment ikunu: - il-konklużjoni, fejn xierqa, bejn l-Istati Membri u l-Ġeorġja ta' ftehimijiet sabiex imexxu 'l quddiem u jipproteġu l-investiment, - il-konklużjoni, fejn xierqa, bejn l-Istati Membri u l-Ġeorġja ta' ftehimijiet sabiex jevitaw it-taxxa doppja, - il-ħolqien ta' kondizzjonijiet favorevoli sabiex jiġbdu l-investmenti barranin lejn l-ekonomija Ġeorġjana, - l-istabbiliment ta' liġijiet u kondizzjonijiet stabbili u adekwati, u l-iskambju tat-tagħrif dwar il-liġijiet, ir-regolamenti u l-prattiċi amministrattivi fil-qasam ta' l-investiment, - l-iskambju ta' tagħrif dwar l-opportunitajiet għall-investiment fil-għamla, fost ħwejjeġ oħra, ta' fieri kummerċjali, wirjiet, ġimgħat kummerċjali u okkażjonijiet oħra. Artikolu 50 Il-kisba pubblika Il-Partijiet għandhom jikkoperaw sabiex jiżviluppaw il-kondizzjonijiet għall-konċessjoni miftuħa u kompetittiva tal-kuntratti għall-merkanzija u s-servizzi partikolarment permezz ta' sejħa għall-offerti. Artikolu 51 Il-koperazzjoni fil-qasam tal-livelli stabbiliti u ta' l-istima tal-konformità 1. Il-koperazzjoni bejn il-Partijiet għandha tippromwovi l-allineament mal-kriterji, il-prinċipji u l-linji-gwida miftiehma internazzjonalment segwiti fil-qasam tal-kwalità. L-azzjonijiet meħtieġa jridu jiffaċilitaw il-progress lejn il-għarfien ta' bejn xulxin fil-qasam ta' l-istima tal-konformità, kif ukoll it-titjib fil-kwalità tal-prodotti Ġeorġjani. 2. Għal dan l-iskop, il-Partijiet għandhom ifittxu li jikkoperaw fi proġetti ta' għajnuna teknika li jridu: - imexxu 'l quddiem il-koperazzjoni ma' organizzazzjonijiet u istituzzjonijiet speċjalizzati f'dawn l-oqsma, - imexxu 'l quddiem l-użu tar-regolamenti tekniċi tal-Komunità u l-applikazzjoni tal-livelli stabbiliti Ewropej u l-proċeduri ta' l-istima tal-konformità, - jippermettu t-tqassim bejn xulxin ta' l-esperjenza u tat-tagħrif tekniku fil-qasam tal-maniġġjar tal-kwalità. Artikolu 52 It-tħaffir tal-minjieri u l-materji prima 1. Il-Partijiet għandhom jimmiraw li jżidu l-investimenti u l-kummerċ fis-settur ta-minjieri u tal-materji prima. 2. Il-koperazzjoni għandha tiffoka partikolarment fuq l-oqsma li ġejjin: - l-iskambju tat-tagħrif dwar il-prospetti tas-setturi tal-minjieri u tal-metalli mhux tal-ħadid, - it-twasqqif ta' qafas legali għall-koperazzjoni, - materji li għandhom x'jaqsmu mal-kummerċ, - l-adozzjoni u l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni dwar l-ambjent, - it-taħriġ, - is-sigurtà fl-industrija tal-minjieri. Artikolu 53 Il-koperazzjoni fix-xjenza u t-teknoloġija 1. Il-Partijiet għandhom jippromwovu l-koperazzjoni fil-qasam tar-riċerka xjentifika ċivili u ta' l-iżvilupp teknoloġiku (RTD) fuq il-bażi ta' benefiċċju bejn xulxin u, filwaqt li jqisu d-disponibbilità tar-riżorsi, għal aċċess adekwat għall-programmi rispettivi tagħhom u bla ħsara għal-livelli xierqa ta' protezzjoni effettiva dwar id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, industrijali u kummerċjali. 2. Il-koperazzjoni fix-xjenza u t-teknoloġija għandha tkopri: - l-iskambju ta' tagħrif xjentifiku u tekniku, - attivitajiet konġunti ta' RTD, - attivitajiet ta' taħriġ u programmi ta' mobilità għax-xjenzati, ir-riċerkaturi u l-ħaddiema tekniċi mqabbda jaħdmu fl-RTD fuq iż-żewġ naħat. Fejn din il-koperazzjoni tieħu l-għamla ta' attivitajiet li jinvolvu l-edukazzjoni u/jew it-taħriġ, għandha titwettaq b'mod konformi mad-disposizzjonijiet ta' l-Artikolu 54. Fuq il-bażi ta' ftehim ta' bejn xulxin, il-Partijiet jistgħu jindaħlu għal għamliet oħra ta' koperzzjoni fix-xjenza u t-teknoloġija. Fit-twettiq ta' dawn l-attivitajiet ta' koperazzjoni, għandha tingħata attenzjoni speċjali lill-iskjerament mill-ġdid tax-xjenxati, ta' l-inġiniera, tar-riċerkaturi u tal-ħaddiema tekniċi li jkunu mqabbda jew ġew imqabbda jaħdmu fir-riċerka u/jew il-produzzjoni ta' armi ta' qerda bil-massa. 3. Il-koperazzjoni koperta b'dan l-Artikolu għandha tiġi implimentata skond arranġamenti speċifiċi li għad iridu jiġu negozjati u konklużi b'mod konformi tal-proċeduri adottati minn kull waħda mill-Partijiet, u li jridu jiddikjaraw, fost ħwejjeġ oħra, id-disposizzjonijiet xierqa tad-DPI. Artikolu 54 L-edukazzjoni u t-taħriġ 1. Il-Partijiet għandhom jikkoperaw bil-għan li jgħollu l-livell ta' l-edukazzjoni ġenerali u tal-kwalifiki professjonali fil-Ġeorġja, fis-setturi kemm pubbliċi u kemm privati. 2. Il-koperazzjoni għandha tiffoka b'mod partikolari fuq l-oqsma li ġejjin: - l-aġġornament tas-sistema ta' l-edukazzjoni u tat-taħriġ fil-Ġeorġja inklużi s-sistema taċ-ċertifikazzjoni ta' l-istituzzjonijiet ta' edukazzjoni għolja u d-diplomi ta' l-edukazzjoni għolja, - it-taħriġ ta' l-uffiċjali pubbliċi fi-settur pubbliku u dak privat u ta' l-uffiċjali fis-servizz ċivili fl-oqsma ta' prijorità li għad iridu jiġu stabbiliti, - il-koperazzjoni bejn l-istabbilimenti edukattivi u bejn l-istabbilimenti edukattivi u d-ditti, - il-mobilità għall-għalliema, għall-gradwati, għall-amministraturi, għax-xjenzati żgħażagħ u għaż-żgħażagħ, - it-tmexxija 'l quddiem tat-tagħlim fil-qasam ta' l-Istudji Ewropej ġewwa l-istituzzjonijiet xierqa, - it-tagħlim ta' l-ilsna tal-Komunità, - it-taħriġ ta' wara l-ewwel grad ta' l-intepreti għall-konferenzi, - it-taħriġ tal-ġurnalisti - it-taħriġ ta' min iħarreġ. 3. Għandha tiġi konsidrata l-parteċipazzjoni possibbli ta' Parti fil-programmi rispettivi fil-qasam ta' l-edukazzjoni u tat-taħriġ tal-Parti l-oħra b'mod konformi mal-proċeduri rispettivi tagħhom u, fejn xieraq, jiġu wara stabbiliti l-oqsma istituzzjonali u l-pjani ta' koperazzjoni li jibnu fuq il-parteċipazzjoni tal-Ġeorġja fil-programm Tempus tal-Komunità. Artikolu 55 Il-biedja u s-settur agro-industrijali Il-għan tal-koperazzjoni f'dan il-qasam għandu jkun is-segwimenrt tar-riforma agragrja, il-modernizzazzjoni, l-privatizzazzjoni u l-bini mill-ġdid tal-biedja, ta' l-agro-industrija u tas-settur tas-servizzi fil-Ġeorġja, l-iżvilupp tas-swieq domestiċi u barranin għall-prodotti tal-Ġeorġja, il-kondizzjonijiet li jiżguraw il-protezzjoni ta' l-ambjent, filwaqt li titqies il-ħtieġa li tittejjeb is-sigurtà fil-provvista ta' l-ikel kif ukoll l-iżvilupp tal-kummerċ agrarju, il-proċessar u t-tqassim tal-prodotti agrikoli. Il-Partijiet għandhom jimmiraw ukoll lejn it-tqarrib bil-mod il-mod tal-livelli stabbiliti Ġeorġjani lejn ir-reġolamenti tekniċi Komunitarji fejn jirrigwarda l-prodotti ta' l-ikel industrijali u agrikoli inklużi l-livelli stabbiliti sanitarji u tal-fito-sanità. Artikolu 56 L-enerġija 1. Il-koperazzjoni għandha ssir ġewwa l-prinċipji ta' ekonomija tas-suq u tal-Karta Ewropea dwar l-Enerġija u billi jinżammu fil-moħħ it-Trattat dwar il-Karta dwar l-Enerġija u l-Protokoll dwar l-Effiċjenza fl-Enerġija u Aspetti Ambjentali Relatati, fl-isfond ta' l-integrazzjoni progressiva tas-swieq ta' l-enerġija fl-Ewropa. 2. Il-koperazzjoni għandha tinkludi fost ħwejjeġ oħra l-oqsma li ġejjin: - il-formulazzjoni u l-iżvilupp ta' politika dwar l-enerġija, - it-titjib fit-tmexxija u r-regolazzjoni tas-settur ta' l-enerġija f'linja ma' l-ekonomija tas-suq, - it-titjib tal-provvista ta' l-enerġija, inkluża s-sigurtà tal-provvista, f'manjiera soda ekonomikament u ambjentalment, - it-tmexxija 'l quddiem tat-tifdil ta' l-enerġija u ta' l-effiċjenza fl-enerġija u l-implimentazzjoni tal-Protokoll ta' mal-Karta dwar l-Enerġija dwar l-Effiċjenza fl-Enerġija u aspetti ambjentali li għandhom x'jaqsmu miegħu, - il-modernizzazzjoni ta' l-infrastrutturi ta' l-enerġija, - it-titjib tat-teknoloġiji ta' l-enerġija fil-provvista u l-użu aħħari tal-firxa tat-tipi ta' enerġija, - it-tmexxija u t-taħriġ tekniku fis-settur ta' l-enerġija, - it-trasport u t-transitu ta' materjali u ta' prodotti ta' l-enerġija, - id-dħul ta' firxa ta' kondizzjonijiet istituzzjonali, legali, fiskali u oħrajn meħtieġa sabiex jinkoraġġixxu l-kummerċ u l-investiment miżjuda fl-enerġija, - l-iżvilupp tar-riżorsi idro-elettriċi u ta' riżorsi oħra ta' enerġija maħduma mill-ġdid. 3. Il-Partijiet għandhom jpartu t-tagħrif rilevanti li għandu x'jaqsam ma' proġetti ta' investiment fis-settur ta' l-enerġija, partikolarment li jirrigwardaw il-bini u l-irranġar mill-ġdid tal-linji ta' pajpijiet tal-gass u mezzi oħra tat-trasport tal-prodotti ta' l-enerġija. Għandhom jikkoperaw bil-ħsieb li jimplimentaw b'mod effikaċi daqs kemm hu possibbli d-disposizzjonijiet tat-Titolu IV u l-Artikolu 49, rigward l-investiment fis-settur ta' l-enerġija. Artikolu 57 L-ambjent 1. Filwaqt li jżommu f'moħħhom il-Karta Ewropea dwar l-Enerġija u d-Dikjarazzjoni tal-Konferenza ta' Luċerna ta' l-1993, u filwaqt li jqisu t-Trattat dwar il-Karta dwar l-Enerġija, u speċjalment l-Artikolu 19 tagħha, u l-Protokoll mal-Karta dwar l-Enerġija dwar l-Effiċjenza fl-Enerġija u aspetti ambjentali li għandhom x'jaqsmu miegħu, il-Partijiet għandhom jiżviluppaw u jsaħħu l-koperazzjoni tagħhom dwar l-ambjent u s-saħħa tal-bniedem. 2. Il-koperazzjoni għandha timmira li tikkumbatti d-deterjorazzjoni ta' l-ambjent u partikolarment: - li timmnitorja effettivament il-livelli ta' tniġġis u l-istima ta' l-ambjent; is-sistema tat-tagħrif dwar l-istat ta' l-ambjent, - li tikkumbatti t-tniġġis ta' l-arja u ta' l-ilma lokalment, reġjonalment u li jaqsam il-fruntieri, - ir-ristorazzjoni ekoloġika, - il-produzzjoni u l-użu ta' l-enerġija sostenibbilment, effiċjentement u effettivi għall-ambjent, - is-sigurtà ta' l-impjanti industrijali, - l-klassifika u t-tqandil tal-kimiċi fis-sigurtà, - dwar il-kwalità ta' l-ilma, - it-tnaqqis, ir-riċiklaġġ u r-rimi fis-sigurtà ta' l-iskart, l-implimentazzjoni tal-konvenzjoni ta' Basilea, - l-impatt ambjentali fuq il-biedja, it-tagħwir tal-ħamrija u t-tniġġiż kimiku, - il-protezzjoni tal-foresti, - il-konservazzjoni tal-bijo-diversità, ta' firxiet protetti u ta' l-użu sostenibbli tal-maniġġjar tar-riżorsi bijoloġiċi, - dwar il-pjanifikazzjoni ta' l-użu ta' l-art, inklużi l-kostruzzjoni u l-pjanifikazzjoni urbana, - l-użu ta' l-isturmenti ekonomiċi u fiskali, - il-bidla globali tal-klima, - l-edukazzjoni u l-konoxxenza dwar l-ambjent, - għajnuna teknika li tirrigwarda r-rijabilitazzjoni ta' żoni affettwati mir-radjo-attivita u l-indirizz ta' problemi li għandhom x'jaqsmu mas-saħħa u dawk soċjali, - l-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni ta' Espoo dwar l-Istima ta' l-Impatt Ambjentali f'kontest li jaqsam il-fruntieri. 3. Il-koperazzjoni għandha ssir partikolarment permezz ta': - il-pjantifikazzjoni kontra d-diżastri u sitwazzjonijiet simili ta' emerġenza, - l-iskambju tat-tagħrif u ta' l-esperti, inklużi t-tagħrif u l-esperti li jittrattaw it-trasferiment ta' teknoloġiji nodfa u l-użu fis-sigurtà u ambjentalment sod tat-teknoloġiji, - attivitajiet konġunti ta' riċerka, - it-titjib tal-liġijiet għall-livelli stabbiliti tal-Komunità, - taħriġ dwar l-ambjent u t-tisħiħ istituzzjonali, - il-koperazzjoni fil-livell reġjonali, inkluża l-koperazzjoni ġewwa l-qafas ta' l-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent, u fil-livell internazzjonali, - l-iżvilupp ta' strateġiji, partikolarment rigward il-kwistijonijiet globali u klimatiċi kif ukoll bil-ħsieb li jinkiseb żvilupp sostenibbli, - studji dwar l-impatt ambjentali. Artikolu 58 It-trasport Il-Partijiet għandhom jiżviluppaw u jsaħħu l-koperazzjoni tagħhom fil-qasam tat-trasport. Din il-koperazzjoni għandha, fost ħwejjeġ oħra, timmira li tibni mill-ġdid u timmodernizza s-sistemi u tax-x-xbieki tal-komunikazzjkoni tat-trasport fil-Ġeorġja, u li tiżviluppa u tiżgura, fejn xieraq, il-kompatibbilità tas-sistemi tat-trasport fil-kuntest li tinkiseb sistema tat-trasport iktar globali. Għandha tingħata konsiderazzjoni partikolari lir-rabtiet tradizzjonali tal-komunikazzjoni fost l-Istati Indipendenti fir-reġjun trans-Kawkażu u ma' Stati oħra ġirien. Fost ħwejjeġ oħra, il-koperazzjoni għandha tinkludi: - il-modernizzazzjoni tat-tmexxija u l-ħidmiet tat-trasport bit-triq, tal-ferroviji, tal-portijiet u ta' l-ajrporti, - il-modernizzazzjoni u l-iżvilupp ta' l-infrastruttura tal-ferroviji, tat-toroq ta' l-ibħra interni, tal-portijiet, ta' l-ajruporti u tan-navigazzjoni bl-ajru inkluża l-modernizzazzjoni tat-toroq maġġuri ta' interess komuni u r-rabtiet trans-Ewropej għal dawn il-modi ta' hawn fuq, partikolarment dawk li għandhom x'jaqsmu mal-proġett Traceca, - it-tmexxija 'l quddiem u l-iżvilupp tat-trasport multi-modali, - it-tmexxija 'l quddiem tar-riċerka konġunta u ta' programmi ta' l-iżvilupp, - it-tħejjija tal-qafas leġislattiv u istituzzjonali għall-iżvlupp u l-implimentazzjoni tal-politika, inkluża l-privatizzazzjoni tas-settur tat-trasport. Artikolu 59 Is-servizzi postali u tat-telekomunikazzjonijiet Ġewwa l-poteri u l-kompetenzi tagħhom, il-Partijiet għandhom iwessgħu u jsaħħu l-koperazzjoni fl-oqsma li ġejjin: - l-istabbiliment ta' politiki u ta' linji-gwida għall-iżvilupp tas-settur tat-telekomunikazzjonijiet u tas-servizzi postali, - l-iżvilupp tal-prinċipji ta' politika dwar it-tariffi u tal-bejgħ fis-suq fit-telekomunikazzjonijiet u fis-servizzi tal-posta, - it-twettiq tat-trasferiment tat-teknoloġija u tal-kompetenza fis-sengħa, inklużi dwar il-livelli stabbiliti tekniċi Ewropej u s-sistemi taċ-ċertifikazzjoni, - l-inkoraġġiment u l-iżvilupp ta' proġetti tat-telekomunikazzjoni u tas-servizzi postali li jiġbdu l-investiment, - it-titjib fl-effiċjenza u fil-kwalità tad-disposizzjoni tat-telekomunikazzjonijiet u tas-servizzi postali, fost ħwejjeġ oħra permezz tal-liberalizzazzjoni ta' l-attivitajiet tas-subsetturi, - l-applikazzjoni avvanzata tat-telekomunikazzjonijiet, notabbilment fil-qasam tat-trasferiment tal-fondi bl-elettronika, - it-tmexxija tax-xbieki tal-komunikazzjoni tat-telekomunikazzjonijiet u ta' l-"ottimizzazzjoni" tagħhom, - bażi regolatorju xieraq għad-disposizzjoni tat-telekomunikazzjonijiet u tas-servizzi postali u għall-użu tal-faxex tal-frekwenza tar-radju, - it-taħriġ fil-qasam tat-telekomunikazzjonijiet u tas-servizzi bil-posta għall-operati f'kondizzjonijiet tas-suq. Artikolu 60 Is-servizzi finanzjarji Il-koperazzoni għandha timmira partikolarment li tiffaċilita l-involviment tal-Ġeorġja f'sistemi aċċettati universalment ta' soluzzjonijiet ta' bejn xulxin tal-kontroversji. Il-għajnuna teknika għandha tiffoka fuq; - l-iżvilupp tas-servizzi bankarji u finanzjarji, l-iżvilupp ta' suq komuni ta' riżorsi ta' kreditu, l-involviment tal-Ġeorġja f'sistema aċċettabbli universalment tas-soluzzjoni ta' bejn xulxin tal-kontroversji, - l-iżvilupp ta' sistema fiskali u ta' l-istituzzjonijiet tagħha fil-Ġeorġja, l-iskambju ta' l-esperjenzi u t-taħriġ tal-personal, - l-iżvilupp tas-servizzi ta' l-assigurazzjoni, li, fost ħwejjeġ oħra, joħolqu qafas favorevoli għall-parteċipazzjoni tal-kumpanniji Komunitarji fl-istabbiliment ta' impriżi konġunti fis-settur ta' l-assigurazzjoni, kif ukoll fl-iżvilupp ta' l-assigurazzjoni ta' l-esportazzjoni tal-krediti. Din il-koperazzjoni għandha tikkontribwixxi partikolarment sabiex trawwem l-iżvilupp tar-relazzjonijiet bejn il-Ġeorġja u l-Istati Membri fis-settur tas-servizzi finanzjarji. Artikolu 61 L-iżvilupp reġjonali 1. Il-Partijiet għandhom isaħħu l-koperazzjoni dwar l-iżvilupp reġjonali u l-pjanifikazzjoni ta' l-użu ta' l-art. 2. Għal dan l-iskop, il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu l-iskambju tat-tagħrif mill-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali dwar il-politika tal-pjanifikazzjoni reġjonali u ta' l-użu ta' l-art u dwar il-metodi tal-formulazzjoni tal-politiki reġjonali b'enfasi speċjali fuq l-iżvilupp ta' l-arji żvantaġġati. Għandhom ukoll jinkoraġġixxu l-kuntatti diretti bejn ir-reġjuni u l-organizzazzjonijiet pubbliċi rispettivi responsabbli mill-pjanifikazzjoni ta' l-iżvilupp bil-għan, fost ħwejjeġ oħra, li jiġu skambjati metodi u mezzi għat-trawwim ta' l-iżvilupp reġjonali. Artikolu 62 Il-koperazzjoni soċjali 1. Rigward is-saħħa u s-salvagward, il-Partijiet għandhom jiżviluppaw il-koperazzjoni ta' bejniethom bil-għan li jtejbu l-livell tal-protezzjoni tas-saħħa u tas-salvagward tal-ħaddiema. Il-koperazzjoni għandha tinkludi notabbilment: - l-edukazzjoni u t-taħriġ dwar kwistjonijiet ta' saħħa u ta' salvagward b'attenzjoni speċjali għas-setturi b'riskju għoli ta' attività, - l-iżvilupp u l-promozzjoni ta' miżuri preventivi sabiex jikkumbattu l-mard li għandu x'jaqsam max-xogħol u wġigħ ieħor li għandu x'jaqsam max-xogħol, - il-prevenzjoni tar-riskji ta' inċidenti maġġuri u l-maniġġjar tal-kimiċi tossiċi, - ir-riċerka li tiżviluppa l-bażi ta' l-għerf fejn għandhom x'jaqsmu ma l-ambjent tax-xogħol u s-saħħa u s-salvagward tal-ħaddiema. 2. Rigward ix-xogħol, il-koperazzjoni għandha tinkludi notabbilment il-għajnuna teknika li: - tottimizza s-suq tax-xogħol, - timmodernizza s-servizzi tat-tfittxija tax-xogħol u tal-konsulenza, - tippjanifika u tmexxi l-programmi ta' strutturazzjoni mill-ġdid, - tinkoraġġixxi l-iżvilupp tax-xogħol lokalment, - tpartat t-tagħrif dwar il-programmi ta' xogħol flessibbli, inklużi dawk li jħeġġu x-xogħol għal rasu u li jmexxu 'l quddiem l-imprenditorjat. 3. Il-Partijiet għandhom jagħtu attenzjoni speċjali lill-koperazzjoni fl-isfera tal-protezzjoni soċjali li, fost ħwejjeġ oħra, għandha tinkludi l-koperazzzjoni fil-pjanifikazzjoni u l-implimentazzjoni tar-riformi tal-protezzjoni soċjali fil-Ġeorġja. Dawn ir-riformi għandhom jimmiraw li jiżviluppaw fil-Ġeorġja metodi ta' protezzjoni intrinsiċi għall-ekonomiji tas-suq u għandhom jiġbru fihom il-għamliet kollha tal-protezzjoni soċjali. Artikolu 63 It-turiżmu Il-Partijiet għandhom iżidu u jiżviluppaw il-koperazzjoni bejniethom, li għandha tinkludi: - il-faċilitazzjoni tal-kummerċ turistiku, - iż-żieda fil-mixi tat-tagħrif, - it-trasferiment tal-kompetenza fis-sengħa, - l-istudju ta' l-opportunitajiet għal ħidmiet konġunti, - il-koperazzjoni bejn il-korpi uffiċjali tat-turiżmu, - it-taħriġ għall-iżvilupp tat-turiżmu. Artikolu 64 L-intrapriżi ż-żgħar u ta' daqs medju 1. Il-partijiet għandhom jimmiraw li jiżviluppaw u jsaħħu l-intrapriżi ż-żgħar u ta' daqs medju u l-assoċjazzjonijiet tagħhom u l-koperazzjoni bejn l-SMEs fil-Komunità u fil-Ġeorġja. 2. Il-koperazzjoni għandha tinkludi għajnuna teknika, partikolarment fl-oqsma li ġejjin: - l-iżvilupp ta' qafas leġislattiv għall-SMEs, - l-iżvilupp ta' infrastruttura xierqa (aġenzija biex tappoġġja l-SMEs, il-komunikazzjonijiet, għajnuna għall-ħolqien ta' fond għall-SMEs, - l-iżvilupp ta' postijiet tat-teknoloġija. Artikolu 65 It-tagħrif u l-komunikazzjoni Il-Partijiet għandhom jappoġġjaw l-iżvilupp ta' metodi moderni tat-tqandil tat-tagħrif, inkluża l-medja, u għandhom jistimulaw l-iskambju effettiv ta' bejn xulxin tat-tagħrif. Għandha tingħata prijorita lill-programmi mirati li jipprovdu lill-pubbliku ġenerali tagħrif bażiku dwar il-Komunità u dwar il-Ġeorġja, inkluż, fejn possibbli, l-aċċess għall-bażijiet tal-fatti magħrufa, b'rispett sħiħ għad-drittijiet dwar il-proprjetà intellettwali. Artikolu 66 Il-protezzjoni tal-konsumatur Il-Partijiet iridu jidħlu f'koperazzjoni mill-qrib mirata li tikseb il-kompatibbilità bejn is-sistemi tagħhom ta' protezzjoni tal-konsumatur. Din il-koperazzjoni tista' tinkludi l-iskambju ta' tagħrif dwar ix-xogħol leġiżlattiv u r-riforma istituzzjonali, t-twaqqif ta' sistemi permanenti ta' tagħrif ta' bejn xulxin dwar prodotti perikolużi, it-titjib tat-tagħrif provvdut lill-konsumaturi speċjalment dwar il-prezzijiet, il-karatteristiċi tal-prodotti u tas-servizzi offruti, l-iżvilupp ta' l-iskambji bejn rappreżentati ta' l-interessi tal-konsumatur, u ż-żieda fil-kompatibbilità tal-politiki dwar il-protezzjoni tal-konsumatur u l-organizzazzjoni ta' seminarji u perjodi taż-żmien ta' taħriġ. Artikolu 67 Id-dwana 1. Il-mira tal-koperazzjoni għandha tkun li tiggarantixxi l-konformità mad-disposizzjonijiet kollha skedati sabiex jiġu adotti b'konnessjoni mal-kummerċ u l-kummerċ bil-fier u li jikseb it-tqarrib lejn xulxin tas-sistema tad-dwana tal-Ġeorġja u dik tal-Komunità. 2. Il-koperazzjoni għandha partikolarment tinkludi dan li ġej: - l-iskambju tat-tagħrif, - it-titjib fil-metodi tax-xogħol, - id-dħul tan-Nomenkaltura Magħquda u tad-Dokument Amministrattiv Waħdieni, - l-inter-konnessjoni bejn is-sistemi tat-transitu tal-Komunità u tal-Ġeorġja, - is-simplifikazzjoni ta' l-ispezzjonijiet u tal-formalitajiet rigward il-ġarr tal-merkanzija, - l-appoġġ għad-dħul ta' metodi moderni dwar it-tagħrif tad-dwana, - l-organizzazzjoni ta' seminarji u ta' perjodi taż-żmien tat-taħriġ. Il-għajnuna teknika għandha tiġi provvduta fejn meħtieġ. 3. Mingħajr preġudizzju għal iktar koperazzjoni prevista f'dan il-Ftehim u partikolarment fl-Artikoli 72 u 74, l-għajnuna ta' bejn xulxin f'materji li għandhom x'jaqsmu mad-dwana bejn l-awtoritajiet amministrattivi tal-Partijiet għandhom isiru b'mod konformi mad-disposizzjonijiet tal-Protokoll mehmuż ma' dan il-Ftehim. Artikolu 68 Il-koperazzjoni dwar l-istatistika Il-koperazzjoni f'dan il-qasam għandu jkollha bħala l-mira tagħha l-iżvilupp ta' sistema effiċjenti ta' statistika sabiex tipprovdi statistiċi ta' min joqgħod fuqhom għall-appoġġ u l-monitorjar tal-proċess tar-riforma ekonomika u sabiex tikkontribwixxi għall-iżvilupp ta' l-intrapriża privata fil-Ġeorġja. Il-Partijiet għandhom partikolarment jikkoperaw fl-oqsma li ġejjin: - l-adattament tas-sistema Ġeorġjana ta' l-istatistika għall-metodi, il-livelli stabbiliti u l-klassifika internazzjonali, - l-iskambu ta' tagħrif statistiku, - id-disposizzjoni meħtieġa ta' tagħrif statistiku makro-ekonmomiku u mikro-ekonomiku sabiex jimplimneta u jmexxi r-riformi ekonomiċi. Il-Komunità għandha tikkontribwixxi għal dan l-iskop billi tagħti għajnuna teknika lill-Ġeorġja. Artikolu 69 Ix-xjenza ta' l-ekonomija Il-Partijiet għandhom jiffaċilitaw il-proċess tar-riforma ekonomika u l-kordinament tal-politiki ekonomiċi billi jikkoperaw sabiex itejbu l-ftehim tas-sisien ta' l-ekonomiji rispettivi tagħhom u d-disinn u l-implimentazzjoni tal-politika ekonomika f'ekonomija tas-suq. Għal dan l-iskop, il-Partijiet għandhom jpartu tagħrif dwar il-qadi tax-xogħol u l-prospetti makro-ekonomiċi. Il-Komunità għandha tipprovdi għajnuna teknika sabiex: - tgħin lill-Ġeorġja fil-proċess tar-riforma ekonomika billi tipprovdi għajnuna esperta ta' konsulenza u għajnuna teknika, - tinkoraġġixxi l-koperazzjoni fost l-ekonomisti sabiex tgħaġġel il-pass tat-trasferiment tal-kompetenza fis-sengħa għall-abbozz tal-politiki ekonomiċi, u tipprovdi disseminzazzjoni iktar wiesa' tar-riċerika rilevanti għall-politika. Artikolu 70 Il-politika monetarja Fuq it-talba ta' l-awtoritajiet Ġeoġjani, il-Komunità għandha tipprovdi għajnuna teknika disinjata li tappoġġja l-isforzi tal-Ġeorġja lejn it-tisħiħ tas-sistema monetarja tagħha u għad-dħul ta' munita korrenti konvertibbli għal kollox. Din trid tinkludi għajnuna teknika għad-disinn u l-applikazzjoni tal-politika monetarja u ta' kreditu Ġeorġjani, f'koordinament sħiħ ma' l-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali, għat-taħriġ tal-personal, u għall-iżvilupp ta' swieq finanzjarji, inkluża l-Borża. Għandha tinkludi wkoll skambji informali tal-veduti li jirrigwardaw il-kapital u l-funzjonament tas-Sistema Monetarja Ewropea u r-Regolamenti Komunitarji dwar is-swieq finanzjarji u ċ-ċaqliq tal-kapital. TITOLU VII IL-KOPERAZZJONI DWAR MATERJI LI GĦANDHOM X'JAQSMU MAD-DEMOKRAZIJA U D-DRITTIJIET TAL-BNIEDEM Artikolu 71 Il-Partijiet għandhom jikkoperaw dwar il-kwistjonijiet kollha rilevanti għall-istabbiliment u l-infurzar ta' l-istituzzjonijiet demokratiċi, inklużi dawk meħtieġa sabiex isaħħu r-regola tal-liġi, u l-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u tal-libertajiet fundamentali skond il-liġijiet internazzjonali u l-prinċipji ta' l-OSCE. Din il-koperazzjoni għandha tieħu l-għamla ta' programmi ta' għajnuna teknika maħsuba sabiex jgħinu, fost ħwejjeġ oħra, l-abbozz tal-leġiżlazzjonileġiżlazzjoni u r-regolamenti rilevanti, l-implimentazzjoni ta' din il-leġiżlazzjoni; il-funzjonament tal-ġudikatura; r-rwol ta' l-Istat fi kwistjonijiet tal-ġustizzja; u l-ħidma tas-sistema elettorali. Jistgħu jinkludu t-taħriġ fejn xieraq. Il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu l-kuntatti u l-iskambji bejn l-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u ġudizzjarji, il-parlamentari u l-organizzazzjonijiet mhux governattivi tagħhom. TITOLU VIII IL-KOPERAZZJONI DWAR IL-PREVENZJONI TA' ATTIVITAJIET ILLEGALI U L-PREVENZJONI U L-KONTROLL TA' L-IMMIGRAZZJONI ILLEGALI Artikolu 72 Il-Partijiet għandhom jistabbilixxu koperazzjoni mirata li tipprevjieni attivitajiet illegali bħalma huma: - l-attivitajiet illegali fl-isfera tax-xjenza ta' l-ekonomija, inkluża l-korruzzjoni, - it-transazzjonijiet illegali ta' oġġetti varji, inkluż l-iskart industrijali, - il-falsifikazzjoni. Il-koperazzjoni fl-oqsma msemmija hawn fuq iridu jkunu msejsa fuq il-konsultazzjoni ta' bejn xulxin u interazzjoni mill-qrib. Tista' tiġi provvduta għajnuna teknika u amministrattiva, inkluż fl-oqsma li ġejjin: - l-abbozz tal-leġiżlazzjoni nazzjonali fl-isfera tal-prevenzjoni ta' l-attivitajiet illegali, - l-istabbiliment ta' ċentri ta' tagħrif, - iż-żieda fl-effiċjenza ta' l-istituzzjonijiet imqabbda jaħdmu fil-prevenzjoni ta' attivitajiet illegali, - it-taħriġ tal-personal u l-iżvilupp ta' l-infrastrutturi tar-riċerka, - l-elaborazzjoni ta' miżuri aċċettabbli li jimpedixxu l-attivitajiet illegali. Artikolu 73 Il-ħasil tal-flus 1. Il-Partijiet jaqblu dwar il-ħtieġa li jagħmlu sforzi u jikkoperaw sabiex jipprevjienu l-użu tas-sistemi finanzjarji tagħhom għall-ħasil tal-qliegħ minn attivitajiet kriminali ġeneralment u minn offiżi dwar id-droga partikolarment. 2. Il-koperazzjoni f'dan il-qasam għandha tinkludi għajnuna amministrattiva u teknika bil-għan li jitwaqqfu livelli stabbiliti xierqa kontra l-ħasil tal-flus ekwivalenti għal dawk adottati mill-Komunità u minn fora internazzjonali f'dan il-qasam, inkluża l-Forża tax-Xogħol ta' Azzjoni Finanzjarja (FXAF/FATF). Artikolu 74 Id-drogi Ġewwa l-qafas tal-poteri u l-kompetenzi tagħhom, il-Partijiet għandhom jikkoperaw sabiex iżidu l-efettivita u l-effiċjenza tal-politiki u tal-miżuri sabiex jikkumbattu l-produzzjoni, il-provvista u t-traffiku illeċiti tad-drogi narkotiċi u tas-sustanzi psikotropiċi, inkluża l-prevenzjoni tal-bdil tat-triq ta' kimiċi prekursuri, kif ukoll sabiex jippromwovu l-prevenzjoni u t-tnaqqis tad-domanda għad-drogi. Il-koperazzjoni f'dan il-qasam għandha tkun imsejsa fuq il-konsultazzjonijiet ta' bejn xulxin bejn il-Partijiet dwar il-għanijiet immedjati u l-miżuri dwar l-oqsma varji li għandhom x'jaqsmu mad-drogi. Artikolu 75 L-immigrazzjoni illegali 1. L-Istati Membri u l-Ġeorġja jaqblu illi jikkoperaw sabiex jipprevjienu u jikkontrollaw l-immigrazzjoni illegali. Għal dan il-għan: - il-Ġeorġja taqbel li toħroġ il-permess għad-dul mill-ġdid ta' kull ċittadin nazzjonali tagħha li jkun preżenti illegalment fit-territorju ta' Stat Membru, fuq it-talba ta' dan ta' l-aħħar u mingħajr iktar formalitajiet, - kull wieħed mill-Istati Membri jaqbel li joħroġ il-permess għad-dħul mill-ġdid taċ-ċittadini nazzjonali tiegħu, kif definiti għall-għanijiet tal-Komunità, li jkunu preżenti illegalment fit-territorju tal-Ġeorġja, fuq talba minn din ta' l-aħħar u mingħajr iktar formalitajiet. L-Istati Membri u l-Ġeorġja jridu wkoll jipprovdu liċ-ċittadini nazzjonali tagħhom bid-dokumenti xierqa ta' identità għal dawn l-għanijiet. 2. Il-Ġeorġja taqbel li tikkonkludi ftehim bilaterali ma' l-Istati Membri li hekk jitolbu, li jirregolaw obbligi speċifiċi għall-permessi tad-dħul mill-ġdid inkluż l-obbligu tal-permess tad-dħul mill-ġdid taċ-ċittadini nazzjonali ta' pajjiżi oħra u ta' persuni mingħajr Stat li jkunu waslu fuq it-territorju ta' Stat Membru minn dawn mill-Ġeorġja jew li jkunu waslu fuq it-territorju tal-Ġeorġja minn Stat Membru minn dawn. 3. Il-Kunsill ta' Koperazzjoni għandu jeżamina liema sforzi oħra konġunti jistgħu jsiru sabiex jipprevjienu u jikkontrollaw l-immigrazzjoni illegali. TITOLU IX IL-KOPERAZZJONI KULTURALI Artikolu 76 Il-Partijiet jindaħlu sabiex imexxu 'l quddiem, jinkorġġixxu u jiffaċilitaw il-koperazzjoni kulturali. Fejn ikun xieraq, jistgħu jiġu żviluppati programmi Komunitarji ta' koperazzjoni kulturali jew dawk ta' Stat Membru jew iktar jistgħu jkunu s-suġġett ta' koperazzjoni u ta' iktar attivitajiet ta' bejn xulxin. Il-koperazzjoni tista' tinkludi: - l-iskambju tat-tagħrif u ta' l-esperjenzi fil-qasam tal-konservazzjoni u tal-protezzjoni tal-monumenti (il-wirt arkitettoniku) u tal-valuri tal-mużewijiet, - l-iskambju kulturali bejn l-istituzzjonijiet, l-artisi u persuni oħra li jaħdmu fil-qasam tal-kultura, - it-traduzzjoni ta' xogħlijiet letterarji. TITOLU X IL-KOPERAZZJONI FINANZJARJA FIL-QASAM TA' L-GĦAJNUNA TEKNIKA Artikolu 77 Sabiex jinkisbu l-għanijiet immedjati ta' dan il-Ftehim u b'mod konformi ma' l-Artikoli 78, 79 u 80, il-Ġeorġja għandha tibbenefika minn għajnuna finanzjarja Il-għan ta' din il-għajnuna għandu jkun sabiex iħaffef il-pass tat-trasformazzjoni ekonomika tal-Ġeorġja. Artikolu 78 Din il-għajnuna finanzjarja għandha tkun koperta ġewwa l-qafas tal-TACIS kif prevista fir-Regolament rilevanti tal-Kunsill. Artikolu 79 Il-għanijiet immedjati u l-oqsma ta' l-għajnuna finanzjarja Komunitarja għandhom jiġu preskritti fi programm indikattiv li jirrifletti l-prijoritajiet li jridu jiġu miftiehma bejn iż-żewġ Partjiet filwaqt li jitiqesu l-ħtiġiet, il-kapaċitajiet settorjali għall-assorbiment u l-progress tar-riforma fil-Ġeorġja Il-Partijiet għandhom jgħarrfu lill-Kunsill ta' Koperazzjoni b'dawn. Artikolu 80 Sabiex jippermettu l-użu ottimali tar-riżorsi disponibbli, il-Partijiet għandhom jiżguraw illi l-kontribuzzjonijiet Komunitarji għall-għajnuna teknika jsiru b'koordinazzjoni mill-qrib ma' dawk ta' għejun oħra bħalma huma l-Istati Membri, pajjiżi oħra, u organizzazzjonijiet internazzjonali bħal-Bank Internazzjonali ta' Rikostruzzjoni u Żvilupp u l-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp. TITOLU XI DISPOŻIZZJONIJIET ISTITUZZJONALI, ĠENERALI U FINALI Artikolu 81 Huwa hawnhekk stabbilit Kunsill ta' Koperazzjoni li għandu jiċċekja l-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim. Għandu jiltaqa' fil-livell ministerjali darba fis-sena. Għandu jeżamina kull kwistjoni maġġuri li tinħoloq ġewwa l-qafas tal-Ftehim u kull kwistjoni bilaterali oħra ta' interess ta' bejn xulxin bil-għan li jinkisbu l-għanijiet immedjati ta' dan il-Ftehim. Il-Kunsill ta' Koperazzjoni jista' wkoll jagħmel rakkomandazzjonijiet xierqa, bi ftehim bejn iż-żewġ Partijiet. Artikolu 82 1. Il-Kunsill ta' Koperazzjoni għandu jkun fih membri tal-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea u membri tal-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, mill-parti l-waħda, u membri tal-Gvern tal-Ġeorġja, mill-parti l-oħra. 2. Il-Kunsill ta' Koperazzjoni għandu jistabbilixxi r-regoli tiegħu ta' proċedura. 3. L-uffiċċju tal-President tal-Kunsill ta' Koperazzjoni għandu jinżamm darba wara l-oħra minn rappreżentant tal-Komunità u minn membru tal-Gvern tal-Ġeorġja. Artikolu 83 1. Il-Kunsill ta' Koperazzjoni għandu jiġi megħjun fil-qadi tad-dmirijiet tiegħu minn Kumitat ta' Koperazzjoni magħmul minn rappreżentanti tal-membri tal-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea u tal-membri tal-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej mill-parti l-waħda u minn rappreżentanti tal-Gvern tal-Ġeorġja mill-parti l-oħra, normalment fil-livell ta' uffiċjali anzjani fis-servizz ċivili. L-uffiċċju tal-President tal-Kumitat ta' Koperazzjoni għandu jinżamm darba wara l-oħra mill-Komunità u mill-Ġeorġja. Fir-regoli tiegħu ta' proċedura, il-Kunsill ta' Koperazzjoni għandu jistabbilixxi d-dmirijiet tal-Kumitat ta' Koperazzjoni, li għandhom jinkludu t-tħejjija għal-laqgħat tal-Kunsill ta' Koperazzjoni, u kif il-Kumitat għandu jaħdem. 2. Il-Kunsill ta' Koperazzjoni jista' jiddelega kull waħda mill-poteri tiegħu lill-Kumitat ta' Koperazzjoni, li jrid jiżgura l-kontinwità bejn il-laqgħat tal-Kunsill ta' Koperazzjoni. Artikolu 84 Il-Kunsill ta' Koperazzjoni jista' jiddeċiedi li jistabbilixxi kull kumitat jew korp ieħor speċjali li jistgħu jgħinuh fit-twettiq tad-drittijiet tiegħu u għandu jistabbilixxi l-komposizzjoni u d-dmirijiet ta' dawn il-kumitati jew korpi u kif għandhom jaħdmu. Artikolu 85 Meta jkun qiegħed jeżamina kull kwistjoni li titqajjem ġewwa l-qafas ta' dan il-Ftehim fejn għandha x'taqsam diżposizzjoni li tirreferi għal Artikolu tal-GATT u/jew l-WTO, il-Kunsill ta' Koperazzjoni għandu jqis safejn u sakemm ikun possibbli l-interpretazzjoni li ġeneralment tingħata lill-Artikolu tal-GATT/WTO ikkonsidrata mill-Membri ta' l-WTO. Artikolu 86 Huwa hawnhekk imwqqaf Kumitat Parlamentari ta' Koperazzjoni. Għandu jservi ta' forum għall-Membri tal-Parlament tal-Ġeorġja u tal-Parlament Ewropew sabiex jiltaqgħu u jpartu veduti. Għandu jiltaqa' f'intervalli taż-żmien li għandu jiddeċiedi huwa nnifsu. Artikolu 87 1. Il-Kumitat Parlamentari ta' Koperazzjoni għandu jikkonsisti f'Membri tal-Parlament Ewropew, mill-parti l-waħda, u minn Membri tal-Parlament tal-Ġeorġja, mill-parti l-oħra. 2. Il-Kumitat Parlamentari ta' Koperazzjoni għandu jistabbilixxi r-regoli tiegħu ta' proċedura. 3. Il-Kumitat Parlamentari ta' Koperazzjoni għandu jkun presjedut darba wara l-oħra mill-Parlament Ewropew u mill-Parlament Ġeorġjan rispettivament, b'mod konformi mad-disposizzjonijiet li jridu jiġu preskritti fir-regoli tiegħu ta' proċedura. Artikolu 88 Il-Kumitat Parlamentari ta' Koperazzjoni jista' jitlob it-tagħrif rilevanti li jirrigwarda l-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim mill-Kunsill ta' Koperazzjoni, u dan għandu mbagħad iforni lill-Kumitat bit-tagħrif mitlub. Il-Kumitat Parlamentari ta' Koperazzjoni għandu jiġi mgħarraf bir-rakkommandazzjonijiet tal-Kunsill ta' Koperazzjoni. Il-Kumitat Parlamentari ta' Koperazzjoni jista' jagħmel rakkomandazzjonijiet lill-Kunsill ta' Koperazzjoni. Artikolu 89 1. Ġewwa l-iskop ta' dan il-Ftehim, kull waħda mill-Partijiet timpenja ruħha li tiżgura illi l-persuni naturali u legali tal-Parti l-oħra jkollhom aċċess mingħajr diskriminazzjoni fejn għandhom x'jaqsmu ċ-ċittadini nazzjonali tagħha stess għall-qrati kompetenti u l-organi amministrattivi tal-Partijiet sabiex jiddefendu d-drittijiet individwali tagħhom, inklużi dawk li jirrigwardaw il-proprjetà intellettwali, industrijali u kummerċjali. 2. Ġewwa l-poteri u l-kompetenzi rispettivi tagħhom, il-Partijiet: - għandhom jinkoraġġixxu l-arbitraġġ għas-soluzzjoni tal-kontroversji li jinħolqu mit-transazzjonijiet kummerċjali u ta' koperazzjoni konklużi minn operaturi tal-Komunità u dawk tal-Ġeorġja, - jaqblu illi fejn kontroversja tiġi sottomessa għall-arbitraġġ, kull parti fil-kontroversja tista', għajr fejn ir-regoli taċ-ċentru ta' l-arbitraġġ magħżul mill-partijiet jipprovdi xorta oħra, tagħżel l-arbitratur tagħha nfisha, irrispettivament min-nazzjonalità tiegħu, u illi t-tielet arbitratur li jippresjiedi jew l-arbitratur waħdieni jista' jkun ċittadin nazzjonali ta' Stat tat-tielet, - iridu jirrakkomandaw lill-operaturi ekonomiċi tagħhom li jagħżlu bil-kunsens ta' bejn xulxin il-liġi li tapplika għall-kuntratti tagħhom, - għandhom jinkoraġġixxu r-rikors għar-regoli ta' l-arbitraġġ elaborati mill-Kummissjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Liġi tal-Kummerċ Internazzjonali (KNULKI) u għall-arbitraġġ ta' kull ċentru ta' Stat firmatarju tal-konvenzjoni dwar il-Għarfien tad-Deċiżjonijiet ta' l-Artitraġġi Barranija magħmula fi New York fl-10 ta' Ġunju 1958. Artikolu 90 Xejn f'dan il-Ftehim ma għandu jipprevjieni Parti milli tieħu kull miżura: (a) li tikkonsidra meħtieġa sabiex tipprevjieni l-iżvelar ta' tagħrif kuntrarju għall-interessi essenzali tagħha ta' sigurtà; (b) li għandhom x'jaqsmu mal-produzzjoni jew il-kummerċ ta' l-armi, il-munizzjoni jew materjali ta' gwerra jew tar-riċerka, l-iżvilupp jew il-produzzjoni indispensabbli għall-għanijiet tad-difiża, basta illi dawn il-miżuri ma jagħmlux ħsara lill-kondizzjonijiet tal-kompetizzjoni rigward il-prodotti mhux maħsuba għal għanijiet speċifikament militari; (ċ) li tikkonsidra essenzali għas-sigurtà tagħha nfisha fil-każ ta' storbji interni serji li jaffettwaw iż-żamma tal-liġi u ta' l-ordni, fi żmien ta' gwerra jew ta' tensjoni internazzjonali serja li tikkostitwixxi tehdid ta' gwerra jew sabiex twettaq l-obbligi li tkun aċċettat bil-għan li żżomm il-paċi u s-sigurtà internazzjonali; (d) li tikkonsidra meħtieġa sabiex tirrispetta l-obbligi u l-impenji internazzjonali tagħha fil-kontroll ta' l-użu doppju ta' merkanzija industrijali u tat-teknoloġija. Artikolu 91 1. Fl-oqsma koperti b'dan il-Ftehim u mingħajr preġudizzji għal kull disposizzjoni speċjali miġjuba fih: - l-arranġamenti applikati mill-Ġeorġja rigward il-Komunità ma għandhom joħolqu l-ebda diskriminazzjoni bejn l-Istati Membri, ċ-ċittadini nazzjonali jew il-kumpanniji jew id-ditti tagħhom, - l-arranġamenti applikati mill-Komunità rigward il-Ġeorġja ma għandhom joħolqu l-ebda diskriminazzjoni bejn iċ-ċittadini nazzjonali tal-Georġja, jew il-kumpanniji jew id-ditti tagħha. 2. Id-disposizzjonijiet tal-paragrafu 1 huma mingħajr preġudizzju għad-dritt tal-Partijiet li japplikaw id-disposizzjonijiet rilevanti tal-leġiżlazzjoni fiskali tagħhom fuq dawk li jħallsu t-taxxi li ma humiex f'sitwazzjonijiet identiċi rigward il-post tagħhom tar-residenza. Artikolu 92 1. Kull waħda miż-żewġ Partijiet tista' tirreferi lill-Kunsill ta' Koperazzjoni kull kontroversja li jkollha x'taqsam ma' l-applikazzjoni jew l-interpretazzjoni ta' dan il-Ftehim. 2. Il-Kunsill ta' Koperazzjoni jista' jsolvi l-kontroversja permezz ta' rakkommandazzjoni. 3. Fil-każ li ma jkunx possibbli li tissolva l-kontroversja b'mod konformi mal-paragrafu 2, il-waħda jew l-oħra miż-żewġ Partijiet tista' tinnotifika lill-Parti l-oħra bil-ħatra ta' konċiljatur; il-Parti l-oħra trid imbagħad taħtar arbitratur tat-tieni fi żmien xahrejn. Sabiex tiġi applikata din il-proċedura, il-Komunità u l-Istati Membri għandhom jitqiesu bħala parti waħda fil-kontroversja. Il-Kunsill ta' Koperazzjoni għandu jaħtar it-tielet konċiljatur. Ir-rakkomandazzjonijiet tal-konċiljaturi għandhom jittieħdu bil-vot tal-maġġoranza. Dawn ir-rakkomandazzjonijiet ma għandhomx jorbtu lill-Partijiet. 4. Il-Kunsill ta' Koperazzjoni jista' jistabbilixxi r-regoli tiegħu ta' proċedura sabiex isolvi l-kontrversja. Artikolu 93 Il-Partijiet jaqblu li jikkonsultaw lil xulxin fil-pront permezz tal-kanali xierqa fuq it-talba tal-waħda jew l-oħra miż-żewġ Partijiet sabiex jiddiskutu kull materja li tirrigwarda l-intepretazzjoni jew l-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim u aspetti oħra rilevanti tar-relazzjonijiet bejn il-Partijiet Id-disposizzjonijiet ta' dan l-Artikolu ma għandhom bl-ebda mod jaffettwaw l-Artikoli 14, 92 u 98 u huma mingħajr preġudizzju għalihom. Artikolu 94 It-trattament konċess lill-Geroġja miġjub hawn taħt ma għandu fl-ebda każ jkun iktar favorevoli minn dak konċess mill-Istati Membri lil xulxin. Artikolu 95 Għall-għanijiet ta' dan il-Ftehim, it-terminu "Partijiet" għandu jfisser il-Ġeorġja mill-parti l-waħda, u l-Komunità, jew l-Istati Membri, jew il-Komunità u l-Istati membri, b'mod konformi mal-poteri rispettivi tagħhom, mill-parti l-oħra. Artikolu 96 Safejn u sakemm il-materji koperti b'dan il-Ftehim huma koperti bit-Trattat dwar il-Karta dwar l-Enerġija u bil-Protokolli ta' miegħu, dan it-Trattat u dawn il-Protokolli għandhom mad-dħul fis-seħħ japplikaw biss għal dawn il-materji imma biss safejn u sakemm din l-applikazzjoni hija provvduta fihom. Artikolu 97 Dan il-Ftehim huwa konkluż għal perjodu inizjali taż-żmien ta' 10 snin. Dan il-Ftehim għandu jiġġedded awtomatikament sena wara sena basta iżda illi l-ebda waħda miż-żewġ Partijiet ma tagħti lill-Parti l-oħra notifika bil-miktub dwar ir-rinunzja għal dan il-Ftehim sitt xhur qabel ma jiskadi. Artikolu 98 1. Il-Partijiet għandhom jieħdu kull miżura ġenerali jew speċifika sabiex iwettqu l-obbligi tagħhom skond dan il-Ftehim. Għandhom jaraw illi jinkisbu l-għanijiet immedjati dikjarati f'dan il-Ftehim. 2. Jekk il-waħda jew l-oħra miż-żewġ Partijiet tikkonsidra illi l-Parti l-oħra tkun naqset milli twettaq obbligu skond dan il-Ftehim, (il-Parti) tista' tieħu l-miżuri xierqa. Qabel ma tagħmel dan, għajr fil-każijiet ta' urġenza speċjali, għandha tforni lill-Kunsill ta' Koperazzjoni bit-tagħrif kollu rilevanti meħtieġ għal eżaminazzjoni bir-reqqa tas-sitwazzjoni bil-ħsieb li titfittex soluzzjoni aċċettabbli għall-Partijiet. Fl-għażla ta' dawn il-miżuri, trid tingħata prijorita lil dawk li l-inqas li jfixklu l-funzjonament ta' dan il-Ftehim. Dawn il-miżuri għandhom ikunu notifikati fil-pront lill-Kunsill ta' Koperazzjoni jekk il-Parti l-oħra titlob dan. Artikolu 99 L-Annessi I, II, III, IV u V flimkien mal-Protokoll għandhom jagħmlu parti integrali minn dan il-Ftehim. Artikolu 100 Sakemm ikunu kisbu drittijiet ekwivalenti għall-individwi u għall-operaturi ekonomiċi skond dan il-Ftehim, dan il-Ftehim ma għandux jaffettwa d-drittijiet assigurati lilhom permezz tal-Ftehim eżistenti li jorbtu lil Stat Membru jew iktar, mill-banda l-waħda, u lill-Ġeorġja, mill-banda l-oħra, għajr fl-oqsma li jaqgħu taħt il-kompetenza tal-Komunità u mingħajr preġudizzju għall-obbligi ta' l-Istati Membri li jirriżultaw minn dan il-Ftehim fl-oqsma li jaqgħu taħt il-kompetenza tagħhom. Artikolu 101 Dan il-Ftehim għandu japplika, mill-banda l-waħda, għat-territorji li fihom huma applikati t-Trattati li jwaqqfu l-Komunità Ewropea, il-Komunità Ewropea tal-Faħam u l-Azzar u l-Komunità Ewropea dwar l-Enerġija Atomika u skond il-kondizzjonijiet preskrtti f'dawn it-Trattati u, mill-banda l-oħra, għat-territorju tal-Ġeorġja. Artikolu 102 Is-Segretarju-Ġenerali tal-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea għandu jkun id-depożitarju ta' dan il-Ftehim. Artikolu 103 L-oriġinal ta' dan il-Ftehim li kopji tiegħu fl-ilsien Daniż, Olandiz, Ingliż, Finlandiż, Franċiż, Ġermaniż, Grieg, Taljan, Portugiż, Ispanjol, Żvediż u Ġeorġjan huma awtentiċi indaqs, għandu jiġi depożitat mas-Segretarju-Ġenerali tal-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea. Artikolu 104 Dan il-Ftehim irid jiġi approvat mill-Partijiet b'mod konformi mal-proċeduri tagħhom infushom. Dan il-Ftehim għandu jidħol fis-seħħ fl-ewwel jum tat-tieni xahar li jiġi wara d-data li fiha l-Partijiet jinnotifikaw lis-Segretarju-Ġenerali tal-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea illi jkunu lestew il-proċeduri MSEMMIJA fl-ewwel paragrafu. Mad-dħul fis-seħħ tiegħu, u safejn u sakemm jirrigwarda r-relazzjonijiet bejn il-Ġeorġja u l-Komunità, dan il-Ftehim għandu jieħu l-post tal-Ftehim bejn il-Komunità Ekonomika Ewropea, u l-Komunità Ewropea dwar l-Enerġija Atomika u l-Unjoni tar-Repubbliki Sovjetiċi Soċjalisti dwar il-kummerċ u l-koperazzjoni ekonomika u kummerċjali ffirmat fi Brussel fit-18 ta' Diċembru 1989. Artikolu 105 Fil-każ illi, sakemm jitlestew il-proċeduri meħtieġa għad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, id-disposizzjonijiet ta' ċerti partijiet ta' dan il-Ftehim jiddaħħlu fis-seħħ permezz ta' Ftehim temporanju bejn il-Komunità u l-Ġeorġja, l-Partijiet jaqblu illi, f'dawn iċ-ċirkostanzi, l-frażi "data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim" għandha tfisser id-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim temporanju. +++++ TIFF +++++ Hecho en Luxemburgo, el veintidós de abril de mil novecientos noventa y seis.Udfærdiget i Luxembourg, den toogtyvende april nitten hundrede og seksoghalvfems.Geschehen zu Luxemburg am zweiundzwanzigsten April neunzehnhundertsechsundneunzig.Έγινε στο Λουξεμβούργο, στις είκοσι δύο Απριλίου χίλια εννιακόσια ενενήντα έξι.Done at Luxembourg on the twenty-second day of April in the year one thousand nine hundred and ninety-six.Fait à Luxembourg, le vingt-deux avril mil neuf cent quatre-vingt-seize.Fatto a Lussemburgo, addì ventidue aprile millenovecentonovantasei.Gedaan te Luxemburg, de tweeëntwintigste april negentienhonderd zesennegentig.Feito no Luxemburgo, em vinte e dois de Abril de mil novecentos e noventa e seis.Tehty Luxemburgissa kahdentenakymmenentenätoisena päivänä huhtikuuta vuonna tuhatyhdeksänsataayhdeksänkymmentäkuusi.Som skedde i Luxemburg den tjugoandra april nittonhundranittiosex. Pour le Royaume de BelgiqueVoor het Koninkrijk BelgiëFür das Königreich Belgien +++++ TIFF +++++ Cette signature engage également la Communauté française, la Communauté flamande, la Communauté germanophone, la Région wallonne, la Région flamande et la Région de Bruxelles-Capitale. Deze handtekening verbindt eveneens de Vlaamse Gemeenschap, de Franse Gemeenschap, de Duitstalige Gemeenschap, het Vlaamse Gewest, het Waalse Gewest en het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest. Diese Unterschrift verbindet zugleich die Deutschsprachige Gemeinschaft, die Flämische Gemeinschaft, die Französische Gemeinschaft, die Wallonische Region, die Flämische Region und die Region Brüssel-Hauptstadt. For Kongeriget Danmark +++++ TIFF +++++ Für die Bundesrepublik Deutschland +++++ TIFF +++++ Για την Ελληνική Δημοκρατία +++++ TIFF +++++ Por el Reino de España +++++ TIFF +++++ Pour la République française +++++ TIFF +++++ Thar ceann na hÉireannFor Ireland +++++ TIFF +++++ Per la Repubblica italiana +++++ TIFF +++++ Pour le Grand-Duché de Luxembourg +++++ TIFF +++++ Voor het Koninkrijk der Nederlanden +++++ TIFF +++++ Für die Republik Österreich +++++ TIFF +++++ Pela República Portuguesa +++++ TIFF +++++ Suomen tasavallan puolestaFör Republiken Finland +++++ TIFF +++++ För Konungariket Sverige +++++ TIFF +++++ For the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland +++++ TIFF +++++ Por las Comunidades Europeas For De Europæiske Fællesskaber Für die Europäischen Gemeinschaften Για τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες For the European Communities Pour les Communautés européennes Per le Comunità europee Voor de Europese Gemeenschappen Pelas Comunidades Europeias Euroopan yhteisöjen puolesta För Europeiska gemenskaperna +++++ TIFF +++++ +++++ TIFF +++++ +++++ TIFF +++++ [1] Il-ftehim stabbilit fil-ħdax-il lingwa uffiċjali ta' l-Unjoni Ewropea (Spanjol, Daniż, Ġermaniż, Grieg, Ingliż, Franċiż, Taljan, Olandiż, Portugiż, Finlandiż, Svediż) ġie ppubblikat fil-ĠU L 205 ta' 04.08.1999, p. 3 .Il-verżjonijiet tal-lingwa Ċeka, Estonjana, Latvjana, Litwana, Ungeriża, Maltija, Pollakka, Slovakka u Slovena huma ppubblikati f'dan il-volum ta' l-Edizzjoni Speċjali 2004. -------------------------------------------------- LISTA TA' DOKUMENTI MEHMUŻA -------------------------------------------------- ANNESS I IL-LISTA INDIKATTIVA TAL-VANTAĠĠI KONĊESSI MILL-ĠEORĠJA LILL-ISTATI INDIPENDENTI B'MOD KONFORMI MA' L-ARTIKOLU 9(3) L-Istati indipendenti kollha: 1. L-ebda dazji ma huma implimentati fuq l-importazzjoni. 2. Ma hija applikata l-ebda VAT fuq it-taxxa tas-sisa dwar l-importazzjonijiet. 3. Sistema speċjali ta' ħidmiet mhux kummerċjali, inklużi l-ħlasijiet li jirriżultaw minn dawn il-ħidmiet. -------------------------------------------------- ANNESS II IL-KONVENZJONIJIET DWAR IL-PROPRJETÀ INTELLETTWALI, INDUSTRIJALI U KUMMERĊJALI MSEMMIJA FL-ARTIKOLU 42 1. L-Artikolu 42(2) jirrigwarda l-konvenzjonijiet multi-laterali li ġejjin: - Il-Konvenzjoni Internazzjonali dwar il-Protezzjoni ta' l-Artisti, il-Produtturi tal-Fonogrammi u l-Organizzazzjonijiet tax-Xandir (Ruma, 1961), - il-Protokoll li għandu x'jaqsam mal-Ftehim ta' Madrid li jirrigwarda r-Reġistrazzjoni Internazzjonali tal-Marki (Madrid, 1989), - il-Ftehim ta' Nizza li jirigwarda l-Klassifika Internazzjonali tal-Merkanzija u s-Servizzi (Ġinevra 1977 u emendat fl-1979), - it-Trattat ta' Budapest dwar il-Għarfien Internazzjonali tad-Depożitu tal-Mikro-organiżmi għall-għanijiet tal-Proċeduri tal-Patentijiet (1977, modifikat fl-1980), - il-Konvenzjoni Internazzjonali dwar il-Protezzjoni ta' Varjetajiet Ġodda ta' Pjanti (UPOV) (l-Att ta' Ġinevra, 1991). 2. Il-Kunsill ta' Koperazzjoni jista' jirrakkomanda illi l-Artikolu 42(2) għandu japplika għal konvenzjonijiet multi-laterali oħra. Jekk jinqalgħu probemi fil-qasam tal-proprjetà intellettwali, industrijali u kummerċjali li jaffettwaw il-kondizzjonijiet tal-kummerċ, għandhom jindaħlu għalihom konsultazzjonijiet urġenti, fuq it-talba tal-waħda jew l-oħra miż-żewġ Partjiet, bil-ħsieb li jintlaħqu soluzzjonijiet sodisfaċenti għal xulxin. 3. Il-Partijiet jikkonfermaw l