Konvenzjoni dwar l-effetti transkonfini ta' l-Inċidenti Industrijali



Official Journal L 326 , 03/12/1998 P. 0006 - 0033

CS.ES Chapter 11 Volume 30 P. 68 - 95

ET.ES Chapter 11 Volume 30 P. 68 - 95

HU.ES Chapter 11 Volume 30 P. 68 - 95

LT.ES Chapter 11 Volume 30 P. 68 - 95

LV.ES Chapter 11 Volume 30 P. 68 - 95

MT.ES Chapter 11 Volume 30 P. 68 - 95

PL.ES Chapter 11 Volume 30 P. 68 - 95

SK.ES Chapter 11 Volume 30 P. 68 - 95

SL.ES Chapter 11 Volume 30 P. 68 - 95



Konvenzjoni dwar l-effetti transkonfini ta' l-Inċidenti Industrijali Preambolu IL-PARTIJIET TA' DIN IL-KONVENZJONI, KONXJI ta' l-importanza speċjali, fl-interess tal-ġenerazzjonijiet preżenti u futuri, li jipproteġu l-bnedmin u l-ambjent kontra l-effetti ta' inċidenti industrijali, B'RIKONOXXIMENT għall-importanza u l-urġenza li ma jitħallewx effetti avversi serji ta' inċidenti industrijali fuq il-bnedmin u l-ambjent, u li jippromwovu l-miżuri kollha li jistimulaw l-użu razzjonali, ekonomiku u effiċjenti tal-miżuri ta' prevenzjoni, ta' preparar u ta' respons biex iħallu żvilupp ekonomiku sostenibbli u ambjentalment sħiħ, B'KONSIDERAZZJONI għall-fatt li l-effetti ta' inċidenti industrijali jistgħu jinħassu tul il-fruntieri, u tkun meħtieġa koperazzjoni bejn l-Istati, B'AFFERMAZZJONI tal-ħtieġa li jippromwovu koperazzjoni internazzjonali attiva bejn l-Istati kkonċernati qabel, waqt u wara xi inċident, biex isaħħu politiki xierqa u biex isaħħu u jikkordinaw azzjoni fil-livell kollha xierqa biex jippromwovu l-prevenzjoni ta', preparar għal u respons għall-effetti li jaqsmu l-fruntieri ta' inċidenti industrijali, B'GĦARFIEN lejn l-importanza u l-bżonn ta' arranġamenti bilaterali u multilaterali għall-prevenzjoni ta', preparar għal u respons għall-effetti ta' l-inċidenti industrijali, KONXJI tar-rwol li għandha f'dan il-każ il-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa tan-Nazzjonijiet Uniti (KEE) u jiftakru, inter alia, il-Kodiċi (KEE) tal-Kondotta dwar Tniġġis Aċċidentali li Jaqsam il-Fruntieri tal-Passaġġi ta' l-Ilma Interni u l-Konvenzjoni dwar Stima ta' Impatt Ambjentali f'Kuntest ta'l-Fruntieri, Wara li kkunsidraw id-disposizzjonijiet relevanti ta' l-Att Finali tal-Konferenza dwar is-Sigurtà u l-Koperazzjoni fl-Ewropa (CSCE), id-Dokument Konklużiv mil-Laqgħa ta' Vjenna ta' Rappreżentanti ta' l-Istati Parteċipanti tal-CSCE, u r-riżultat mil-Laqgħa ta' Sofija dwar il-Protezzjoni ta' l-Ambjent tal-CSCE, kif ukoll ta' l-attivitajiet u l-mekkaniżmi pertinenti tal-Programm dwar l-Ambjent tan-Nazzjonijiet Uniti (UNEP), partikolarment il-programm APELL, fl-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO), partikolarment il-Kodiċi tal-Prattika dwar il-Prevenzjoni ta' l-Inċidenti Kbar Industrijali,u f'organizzazzjonijiet internazzjonali oħra relevanti. IN KONSIDERAZZJONI tad-disposizzjonijiet pertinenti tad-Dikjarazzjoni tal-Konferenza tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l- Ambjent Uman, u f'prinċipju partikolari 21, skond dak li għandhom l-Istati, li għandu x'jaqsam mal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti u l-prinċipji tal-liġi internazzjonali, id-dritt sovran li jesplojtaw ir-riżorsi proprji tagħhom skond il-politiki ambjentali proprji tagħhom, u r-responsabbiltà biex ikun assigurat li l-attivitajiet fi ħdan il-ġurisdiżżjoni jew il-kontroll tagħhom ma jikkawżawx danni għall-Ambjent ta' Stati oħra jew ta' żoni li ma jkunux fil-limiti tal-ġurisdizzjoni nazzjonali, B'KONSIDERAZZJONI għall-prinċipju dwar il-unit tat-tniġġiż bħala prinċipju ġenerali tal-liġi ambjentali internazzjonali, B'EMFASI għall-prinċipji dwar il-liġi internazzjonali u (t-tradizzjoni) d-drawwa, partikolarment il-prinċipji ta' manjieri ta' natura tajba, reċiproċità, in-non-diskriminazzjon u fidi tajba, FTIEHMU dan li ġej: Artikolu 1 Definizzjonijiet Għall-għanijiet ta' din il-Konvenzjoni: (a) "inċident industrijali" tfisser avveniment li jirriżulta minn żvilupp mhux ikkontrollat matul attività li tinvolvi sustanzi perikolużi jew: (i) fi stallazzjoni,per eżempju waqt fabbrikazzjoni, użu, ħażna, ġarr, jew rimi; jew (ii) waqt trasportazzjoni sakemm huwa kopert bil-paragrafu 2(d) ta' l-Artikolu 2; (b) "attività perikoluża" tfisser kull attività li fiha, waħda jew aktar mis-sustanzi perikolużi, huma preżenti jew jistgħu jkunu preżenti fi kwantitajiet ta' jew f'aċċess għall-bidu ta' kwantitajiet imsemmija fl-Anness I hawnhekk, u li hi kapaċi tikkawża effetti li jaqsmu l-fruntieri: (ċ) "effetti" (i) bnedmin, flora u fawna; (ii) ħamrija, ilma, arja u pajsaġġ; (iii) l-interazzjoni bejn il-fatturi f'(i) u (ii); (iv) riżorsi materjali u wirt kulturali, inklużi l-monumenti storiċi; (d) "effetti transkonfini" tfisser effetti serji fil-ġurisdiżżjoni ta' Parti bħala riżultat ta' inċident industrijali li jseħħ fil-ġurisdizzjoni ta' Parti oħra; (e) "operatur" tfisser kull persuna naturali jew ġuridika, inklużi l-awtoritajiet pubbliċi, li tkun qed tmexxi attività, eż. tissorvelja, tippjana biex tmexxi attività jew qed tmexxi attività; (f) "Parti" tfisser, kemm-il darba it-test jindika mod ieħor, Parti Kontraenti ta' din il-Konvenzjoni; (g) "Parti ta' Oriġini" tfisser kull Parti jew Partijiet li taħt il-ġurisdizzjoni tagħhom iseħħ inċident industrijali jew huwa kapaċi li jseħħ; (h) "Parti affettwata" tfisser kull Parti jew Partijiet affettwati jew kapaċi jkunu affettwati mill-effetti li jaqsmu l-fruntieri ta' inċidenti industrijali; (i) "Partijiet konċernati" tfisser kull Parti ta' oriġini u kull Parti affettwata; (j) "il-pubbliku" tfisser waħda jew aktar mill-persuni naturali jew ġuridiċi. Artikolu 2 Għan 1. Din il-Konvenzjoni għandha tgħodd għall-prevenzjoni ta', preparar għal u respons għall-inċidenti industrijali li kapaċi jikkawżaw effetti li jaqsmu l-fruntieri, inklużi l-effetti ta' inċidenti bħal dawn ikkawżati minn diżastri naturali, u għall-koperazzjoni internazzjonali li tikkonċerna assistenza bejn xulxin, riċerka u żvilupp, skambju ta' informazzjoni u skambju ta' teknoloġija fiż-żona tal-prevenzjoni ta', preparar għal u respons għall-inċidenti industrijali. 2. Din il-Konvenzjoni ma għandhiex tgħodd għal: (a) aċċidenti nukleari jew emerġenzi radjoloġiċi; (b) inċidenti fi stallazzjonijiet militari; (ċ) nuqqasijiet ta' ħitan għall-ilqugħ, bl-eċċezzjoni ta' l-effetti ta' inċidenti industrijali kkawżati minn dawn in-nuqqasijiet; (d) inċidenti ta' trasport ibbażat fuq l-art bl-eċċezzjoni ta': (i) respons għall-emerġenza għal inċidenti bħal dawn; (ii) Trasportazzjoni fuq is-sit ta' l-attività perikoluża; (e) rilaxximent aċċidentali ta' organiżmi adattati ġenetikament: (f) inċidenti kkawżati minn attivitajiet fl-ambjent tal-baħar, inkluż l-esplorazzjoni jew l-esplojtazzjoni ta' qiegħ il-baħar; (g) tixrid ta' żejt jew sustanzi oħra perikolużi (ta' ħsara) fil-baħar. Artikolu 3 Disposizzjonijiet ġenerali 1. Il-Partijiet għandhom jikkonsidraw, l-isforzi li jkunu diġà saru fuq livelli nazzjonali u internazzjonali, jieħdu miżuri xierqa u jikkoperaw fil-qafas ta' din il-Konvenzjoni, biex jipproteġu l-bnedmin u l-ambjent kontra inċidenti industrijali billi jipprevenu dawn l-inċidenti kemm jista' jkun possibbli, billi jirriduċu l-frekwenza u s-severità tagħhom u billi jimmitigaw l-effetti tagħhom. Għal dan il-għan għandhom japplikaw miżuri ta' prevenzjoni, ta' preparar u ta' respons,inklużi l-miżuri ta' restawrar. 2. Il-Partijiet għandhom, permezz ta' skambju ta' informazzjoni, konsultazzjoni u miżuri oħra koperattivi u mingħajr dewmien eċċessiv, jiżviluppaw u jimplimentaw politiki u strateġiji biex inaqqsu r-riskji ta' inċidenti industrijali u jtejbu l-miżuri ta' prevenzjoni, ta' preparar u ta' respons, inklużi l-miżuri ta' restawr, u biex jevitaw dupplikazzjoni mhux neċessarja, jikkonsidraw l-isforzi li jkunu diġà saru fuq livelli nazzjonali u internazzjonali. 3. Il-Partijiet għandhom jassiguraw li l-operatur huwa obbligat li jieħu l-miżuri kollha neċessarji għall-prestazzjoni sigura ta' l-attività perikoluża u għall-prevenzjoni ta' inċidenti industrijali. 4. Biex jimplimentaw id-disposizzjonijiet ta' din il-Konvenzjoni, il-Partijiet għandhom jieħdu l-miżuri xierqa leġislattivi, irregolati, amministrattivi u finanzjarji għall-prevenzjoni ta', preparar għal u respons għall-inċidenti industrijali. 5. Id- disposizzjonijiet ta' din il-Konvenzjoni m'għandhomx jippreġudikaw obbligazzjonijiet tal-Partijiet taħt liġi internazzjonali ma' dak li għandu x'jaqsam ma' aċċidenti industrijali u attivitajiet perikolużi. Artikolu 4 Identifikazzjoni, konsultazzjoni u parir 1. Għall-għan tal-miżuri impriżi preventivi u t-twaqqif ta' miżuri ta' preparar, il-Parti ta' l-Oriġini għandha tieħu l-miżuri, bħal ma hu xieraq, biex tidentifika attivitajiet perikolużi fi ħdan il-ġurisdizzjoni u tassigura li l-Partijiet affettwati jkunu nfurmati dwar kull attività proposta jew eżistenti bħal din. 2. Il-Partijiet konċernati għandhom, fuq l-inizjattiva ta' din il-Parti, jidħlu f'diskussjoni dwar l-identifikazzjoni ta' dawk l-attivitajiet perikolużi li huma, raġonevolment, kapaċi jikkawżaw effetti ta' transkonfini. Jekk il-Partijiet konċernati ma jaqblux fuq jekk attività hijiex waħda ta' perikolu, kull Parti tista', kemm-il darba l-Partiiet konċernati jaqblu fuq metodu ieħor li jirrisolvu l-kwestjoni, iressqu dik il-kwestjoni lil xi kummissjoni ta' l-investigazzjoni skond id- disposizzjonijiet ta' l-Anness II hawnhekk għall-parir. 3. Il-Partijiet għandhom, f'każ ta' attivitajiet ta' perikolu proposti jew eżistenti, japplikaw il-proċeduri mfassla fl-Anness III hawnhekk. 4. Meta attività perikoluża hi bla ħsara għal stima ta' impatt ambjentali skond il-Konvenzjoni dwar l-Istima ta' l-Impatt Ambjentali f'Kuntest ta' Ttranskonfini u din l-istima tinkludi evalwazzjoni ta' l-effetti tat-transkonfini ta' l-aċċidenti industrijali mill-attività perikoluża li hija pprestata f'konformità mat-termini ta' din il-Konvinzjoni, id-deċiżjoni finali li tittieħed għall-għanijiet tal-Konvenzjoni dwar l-Istima ta' l-Impatt Ambjentali f'Kuntest ta' Transkonfini għandha taderixxi l-ħtiġijiet relevanti ta' din il-Konvenzjoni. Artikolu 5 Estensjoni Volontarja Partijiet konċernati għandhom, fuq l-inizjattiva ta' waħda minnhom, jidħlu f'diskussjonijiet fuq jekk attività mhux koperta mill-Anness I għandhiex tkun ittrattata bħala attività perikoluża. Fuq ftehim reċiproku, huma jistgħu jużaw mekkaniżmu ta' konsultazzjoni fuq l-għażla tagħhom, jew xi kummissjoni ta' l-investigazzjoni skond l-Anness II, biex tagħtihom parir. Billi l-Partijiet konċernati jaqblu dwar dan, din il-Konvenzjoni, jew parti minnha, għandha tgħodd għall-attività kkonċernata (fil-kwestjoni) bħallikieku kienet attività perikoluża. Artikolu 6 Prevenzjoni 1. Il-Partijiet għandhom jieħdu miżuri xierqa għall-prevenzjoni ta' inċidenti industrijali, inklużi miżuri biex jipperswadu l-azzjoni minn operaturi biex jitnaqqas ir-riskju ta' l-inċidenti industrijali. Dawn il-miżuri jistgħu jinkludu, imma mhumiex illimati, għal dawk imsejħa fl-Anness IV t'hawnhekk. 2. Dwar dak li għandu x'jaqsam ma' attività perikoluża, il-Parti ta' l-Oriġini għandha teħtieġ l-operatur biex juri l-prestazzjoni sikura ta' l-attività perikoluża bil-provvista ta' informazzjoni bħal dettalji bażiċi tal-proċess inklużi imma mhux illimitati għal, analiżi u evalwazzjoni bhalma huma dettaljati fl-Anness V hawnhekk. Artikolu 7 Teħid ta' deċiżjoni dwar is-sit Fi ħdan il-qafas tas-sistema legali tagħha, il-Parti ta' l-Oriġini għandha, bil-għan li timminimizza r-riskju għall-popolazzjoni u l-ambjent tal-Partijiet kollha affettwati, tfittex li tistabbilixxi politiki dwar is-sit ta' attivitajiet perikolużi ġodda u dwar modifikazzjonjiet sinifikanti ta' l-attivitajiet perikolużi eżisteni. Fi ħdan il-qafas tas-sistemi legali tagħhom, il-Partijiet affettwati għandhom ifittxu li jistabbilixxu politiki fuq żviluppi sinifikanti f'żoni li jistgħu jkunu affettwati mill-effetti li jaqsmu l-fruntieri ta' xi inċident industrijali li jinqala' minn attività perikoluża biex b'hekk jimminizzaw ir-riskji involuti. Waqt li jelaboraw u jistabbilixxu dawn il-politiki, dawn il-Partijiet għandhom jikkonsidraw l-affarijiet imniżżla fl-Anness V, paragrafu 2, 1 u 8, u l-Anness VI hawnhekk. Artikolu 8 Preparar għall-emerġenza 1. Il-Partijiet għandhom jieħdu miżuri xierqa biex jistabbilixxu u jkollhom preparar adegwat għall-emerġenza biex jirrispondu għal inċidenti industrijali. Il-Partijiet għandhom jassiguraw li l-miżuri ta' preparar qed jittieħdu biex jimmitigaw effetti li jaqsmu l-fruntieri ta' dawn l-inċidenti, dmirijet fuq is-sit imwettqa mill-operaturi. Dawn il-miżuri jistgħu jinkludu, imma mhux illimitati għal dawk imsejħa fl-Anness VII hawnhekk. B'mod partikolari, il-Partijiet konċernati għandhom jinformaw lil xulxin dwar il-pjanijiet tagħhom ta' kontinġenza. 2. Dwar l-attivitajiet perikolużi, il-Parti ta' l-Oriġini għandha tassigura l-preparazzjoni u l-implimentazzjoni tal-pjanijiet ta' kontinġenza fuq is-sit, inklużi miżuri xierqa għal respons u miżuri oħra biex jipprevenu u jimminimizzaw l-effetti li jaqsmu l-fruntieri. Il-Parti ta' l-Oriġini għandha tipprovdi lill-Partijiet l-oħra konċernati l-elementi li għandha biex ikunu elaborati l-pjanijiet ta' kontinġenza. 3. Dwar l-attivitajiet perikolużi, kull Parti għandha tassigura l-preparazzjoni u l-implimentazzjoni ta' pjanijiet ta' kontinġenza barra mis-sit li jkopru miżuri li għandhom jittieħdu fi ħdan it-territorju tagħha biex tippreveni u timminimizza l-effetti li jaqsmu l-fruntieri.. Waqt il-preparamenti ta' dawn il-pjanijiet, għandhom jitqiesu l-konklużjonijiet ta' l-analisi u l-evalwazzjoni, partikolarment l-oqsma mniżżla fl-Anness V, paragrafu 2, 1 sa 5. Partijiet konċernati għandhom jippruvaw jagħmlu sforz biex dawn il-pjanijiet ikunu kompatibbli. Meta approprjat,pjanijiet ta' kontinġenza konġunti barra mis-sit għandhom jitfasslu biex jiffaċilitaw l-adozzjoni ta' miżuri adegwati ta' respons. 4. Għandha ssir reviżjoni regolari tal-pjanijiet ta' kontinġenza, jew meta jitolbu ċ-ċirkostanzi, titqies l-esperjenza miksuba meta jkunu ttrattati emerġenzi attwali. Artikolu 9 Informazzjoni għal, u parteċipazzjoni tal-pubbliku 1. Il-Partijiet għandhom jassiguraw li tingħata informazzjoni adegwata lill-pubbliku f'żoni kapaċi li jkunu affettwati minn xi inċident industrijal li jinqala' minn attività perikoluża. Din l-informazzjoni għandha tintbagħat lill-kanali bħal dawn li l-Partijiet jikkunsidraw xierqa, għandha tinkludu l-elementi misjuba fl-Anness VIII hawnhekk u għandhom jitqiesu oqsma mfassla fl-Anness V, paragrafu 2, 1 sa 4 u 9. 2. Il-Parti ta' l-Oriġini għandha, skond id-disposizzjonijiet ta' din il-Konvenzjoni u kulmeta hu possibbli u xieraq, tagħti lill-pubbliku f'żoni kapaċi li jkunu affettwati, opportunità biex jipparteċipaw fi proċeduri relevanti bil-għan li jsiru magħrufa l-opinjonijiet u l-ħsibijiet tagħha dwar prevenzjoni u miżuri ta' preparar, u għandha tassigura li l-opportunità mogħtija lill-pubbliku tal-Parti affettwata hija ekwivalenti għal dik mogħtija lill-pubbliku tal-Parti ta' l-oriġini. 3. Il-Partijiet għandhom, skond is-sistemi legali tagħhom u, jekk mixtieq, jipprovdu fuq bażi reċiproka persuni naturali jew ġuridiċi li huma jew kapaċi jkunu affettwati avversament mill-effetti li jaqsmu l-fruntieri ta' xi inċident industrijali fit-territorju ta' xi Parti, b'aċċess għal, u trattament fi proċeduri relevanti amministrattivi u ġudizzjarji, inklużi l-possibbiltajiet li tinbeda azzjoni legali u tkun appellata deċiżjoni li taffettwa d-drittijiet tagħhom, ekwivalenti għal dawk imqiegħda għad-disposizzjoni ta' persuni fi ħdan il-ġurisdizzjoni proprja tagħhom. Artikolu 10 Sistemi ta' notifika dwar inċident industrijali 1. Il-Partijiet għandhom, bil-għan li jinkisbu u jintbagħtu notifiki dwar inċident industrijali li fihom informazzjoni meħtieġa biex jiċċekkjaw l-effetti li jaqsmu l-fruntieri, jipprovdu kif jistabbilixxu u jħaddmu sistemi ta' notifika kompatibbli u effiċjenti dwar inċident industrijali fuq livelli xierqa. 2. F'każ ta' inċident industrijali, jew periklu imminenti b'dan, li jikkawża jew kapaċi jikkawża effetti li jaqsmu l-fruntieri, il-Parti ta' l-oriġini għandha tassigura li l-Partijiet affettwati huma, bla dewmien, informati fuq livelli xierqa permezz tas-sistemi ta' notifika dwar inċidenti industrijali. Notifika bħal din għandha tinkludi l-elementi misjuba fl-Anness IX hawnhekk. 3. Il-Partijiet konċernati għandhom jassiguraw li, f'każ ta' inċident industrijali jew periklu imminenti b'dan, il-pjanijiet ta' kontinġenza ppreparati skond l-Artikolu 8 huma attivati kemm jista' jkun malajr u sakemm hu xieraq għaċ-ċirkostanzi. Artikolu 11 Rispons 1. Il-Partijiet għandhom jassiguraw li, f'każ ta' inċident industrijali, jew periklu imminenti b'dan, jittieħdu miżuri ta' respons adegwat, kemm jista' jkun malajr u bl-użu ta' l-iktar prattiki effiċjenti, biex isibu u jimminimizzaw l-effetti. 2. F'każ ta' aċċident industrijali, jew periklu imminenti b'dan, li jikkawża jew kapaċi jikkawża effetti li jaqsmu l-fruntieri, il-Partijiet konċernati għandhom jassiguraw li l-effetti huma stmati - meta approprjat, b'mod konġunt bil-għan li jittieħdu miżuri ta' respons adegwat. Il-Partijiet konċernati għandhom jagħmlu l-aħjar biex jikkordinaw il-miżuri tagħhom tar-respons. Artikolu 12 Assistenza bejn xulxin 1. Jekk Parti għandha bżonn l-assistenza f'każ ta' inċident industrijali, tista' titlob l-għajnuna mingħand Partijiet oħra, fejn tindika l-għan u t-tip ta' assistenza meħtieġa. Il-Parti li tkun saritilha t-talba għall-assistenza għandha tiddeċiedi malajr u tinforma lill-Parti li qed tagħmel it-talba jekk hijiex f'posizzjoni li tagħti l-assistenza meħtieġa u tindika l-iskop u t-termini ta' l-assistenza li tista' tingħata. 2. Il-Partijiet konċernati għandhom jikkoperaw biex jiffaċilitaw il-provvista ta' l-assistenza miġjuba malajr miftiehma taħt paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu, inkluż, meta approprjat, azzjoni biex jimminimizzaw l-konsegwenzi u l-effetti ta' l-inċident industrijali, u biex jipprovdu assistenza ġenerali. Billi Partijiet ma jkollhomx ftehim bilaterali jew multilaterali li jkopru l-arranġamenti tagħhom biex jipprovdu assistenza bejn xulxin, l-assistenza għandha tingħata skond l-Anness X hawnhekk, kemm-il darba il-Partijiet jaqblu mod ieħor. Artikolu 13 Responsabbiltà u liabbiltà Il-Partijiet għanhom jappoġġaw sforzi internazzjonali xierqa biex jelaboraw ir-regoli, il-kriterja u l-proċeduri fl-qasam tar-responsabbiltà u l-liabbiltà. Artikolu 14 Riċerka u żvilupp Il-Partijiet għandhom, kif hu xieraq, jinizzjaw u jikkoperaw fil-kondotta tar-riċerka fi, u fl-iżvilupp tal-metodi u t-teknoloġiji għall-prevenzjoni ta', preparar għal u respons għall-inċidenti industrijali Għal dawn l-għanijiet, il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu u jippromwovu attivament koperazzjoni xjentifika u teknoloġika, inkluża riċerka fi proċessi inqas perikolużi bil-għan li jillimitaw inċidenti ta' perikolu u jipprevenu u jillimitaw il-konsegwenzi ta' l-inċidenti industrijali. Artikolu 15 Skambju ta' informazzjoni Il-Partijiet għandhom, fuq livell bilaterali jew multilaterali, jagħmlu skambju ta' informazzjoni miksuba raġonevolment, inklużi l-elementi misjuba fl-Anness XI hawnhekk. Artikolu 16 Skambju ta' teknoloġija 1. Il-Partijiet għandhom,b'konsistenza mal-liġijiet, regoli u prattiki tagħhom, jiffaċilitaw l-iskambju tat-teknoloġija għall-prevenzjoni ta', preparar għal u respons għall-inċidenti industrijali, partikolarment permezz tal-promozzjoni ta': (a) skambju ta' teknoloġija disponibbli fuq bażijiet finanzjarji varjati; (b) kuntatti industrijali diretti u koperazzjoni; (ċ) skambju ta' informazzjoni u esperjenza; (d) provvista ta' assistenza teknika. 2. Waqt li jippromwovu l-attivitajiet speċifikati fil-paragrafu 1, subparagrafi (a) għal (d) ta' dan l-Artikolu, il-Partijiet għandhom joħolqu kondizzjonijiet favorevoli billi jiffaċilitaw kuntatti u koperazzjoni bejn individwi u organizzazzjonijiet xierqa kemm fis-settur privat kif ukoll pubbliku li huma kapaċi jipprovdu, servizzi ta' teknoloġija, disinn u inġinerija, tagħmir jew finanzi. Artikolu 17 Awtoritajiet kompetenti u punti ta' kuntatt 1. Kull Parti għandha tinnomina jew tistabbilixxi waħda jew aktar mill-awtoritajiet kompetenti għall-għanijiet ta' din il-Konvenzjoni. 2. Mingħajr preġudizzju għal arranġamenti oħra fuq livell bilaterali jew multilaterali, kull Parti għandha tinnomina jew tistabbilixxi punt ta' kuntatt għall-għan ta' notifiki dwar inċident industrijali skond l-Artikolu 10, u punt ta' kuntatt għall-għan ta' assistenza bejn xulxin skond l-artikolu 12. Dawn il-punti ta' kuntatt preferibbilment għandhom ikunu l-istess. 3. Kull Parti għandha, fi żmien tliet xhur mid-data tad-dħul fis-seħħ ta' din il-Konvenzjoni għal dik il-Parti, tinforma lill-Partijiet l-oħra, permezz tas-Segretarjat imsemmi fl-Artikolu 20, liema korp jew korpi nnominat bħala l-punt(i) tagħha ta' kuntatt, u bħala l-awtorità jew l-awtoritajiet kompetenti tagħha. 4. Fi żmien xahar mid-data tad-deċiżjoni, kull Parti għandha tinforma lill-Partiijiet l-oħra, permezz tas-Segretarjat, dwar tibdil li għandu x'jaqsam man-nomina(i) li tkun għamlet taħt paragrafu 3 ta' dan l-Artikolu. 5. Kull Parti għandha żżomm il-punt ta' kuntatt tagħha u s-sistemi tan-notifika dwar inċidenti industrijali skond l-Artikolu 10 li joperaw f'kull żmien. 6. Kull Parti għandha żżomm il-punt tagħha ta' kuntatt u l-awtoritajiet responsabbli għat-talbiet li jagħmlu u li jirċievu, u taċċetta offerti ta' assistenza skond l-Artikolu 12 li joperaw f'kull żmien. Artikolu 18 Konferenza tal-Partijiet 1. Ir-rappreżentanti tal-Partijiet għandhom jikkostitwixxu l-Konferenza tal-Partijiet ta' din il-Konvenzjoni u jżommu l-laqgħat tagħhom fuq bażi regolari. L-ewwel laqgħa tal-Konferenza tal-Partijiet għandha ssir mhux iktar tard minn sena wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' din il-Konvenzjoni. Minn hemmhekk ‘il quddiem,, laqgħa tal-Konferenza tal-Partijiet għandha tinżamm ta' l-inqas darba f'sena jew fuq it-talba bil-miktub ta' Parti, iżda, fi żmien sitt xhur mit-talba kkomunikata lilhom mis-Segretarjat, tkun appoġġata minn ta' l-inqas terz tal-Partijiet. 2. Il-Konferenza tal-Partijiet għandha: (a) tirrevedi l-implimentazzjoni ta' din il-Konvenzjoni; (b) tmexxi funzjonijiet ta' konsulenza bil-għan li tissaħħaħ l-abbiltà tal-Partijiet biex jipprevenu, jippreparaw għal u jirrespondu għall-effett li jaqsmu l-fruntieri ta' l-inċidenti industrijali, u biex tkun iffaċilitata l-provvista ta' l-assistenza teknika u l-parir fuq it-talba tal-Partijiet iffaċċati b'inċidenti industrijali; (ċ) tistabbilixxi, bħal ma huwa xieraq, gruppi ta' ħidma u mekkaniżmi oħra xierqa biex jikkunsidraw oqsma li għandhom x'jaqsmu ma' l-implimentazzjoni u l-iżvilupp ta' din il-Konvenzjoni u, għal dan il-għan, biex jippreparaw studji xierqa u dokumentazzjoni oħra u jressqu r-rekommandazzjonijiet għal konsiderazzjoni mill-Konferenza tal-Partijiet; (d) taderixxi funzjonijiet oħra bħal dawn bħal ma huwa xieraq taħt id-disposizzjonijiet ta' din il-Konvenzjoni; (e) fl-ewwel laqgħa tagħha,tikkonsidra u, b' konsensus, tadotta regoli ta' proċedura għal-laqgħat tagħha. 3. Il-Konferenza tal-Partijiet, waqt li tħalli l-funzjonijiet tagħha, għandha meta huwa kkunsidrat xieraq, tikkopera wkoll ma' organizzazzjonijiet internazzjonali oħra relevanti. 4. Il-Konferenza tal-Partijiet għandha, fl-ewwel laqgħa tagħha, tistabbilixxi programm ta' ħidma, partikolarment dwar dak li għandu x'jaqsam ma' punti misjuba fl-Anness XII hawnekk. Il-Konferenza tal-Partijiet għandha tiddeċiedi wkoll fuq il-metodu tax-xogħol, inkluż l-użu ta' ċentri nazzjonali u koperazzjoni ma' organizzazzjonijiet internazzjonali relevanti u tistabbilixxi sistema bil-għan li tkun iffaċilitata l-implimentazzjoni ta' din il-Konvenzjoni, partikolarment għall-assistenza bejn xulxin f'każ ta' inċident industrijali, u jkun hemm binja fuq attivitajiet eżistenti pertinenti fi ħdan organizzazzjonijiet internazzjonali relevanti. Bħala parti mill-programm ta' ħidma, il-Konferenza tal-Partijiet għandha tirrevedi ċentri nazzjonali, reġjonali u internazzjonali eżistenti, u korpi u programmi oħra bil-għan li tikkordinata l-informazzjoni u l-isforzi fil-prevenzjoni ta', preparar għal u respons għall-inċidenti industrijali, bil-għan li tistabilixxi liema ċentri jew istituzzjonijiet internazzjonali jistgħu jiżdiedu u jkunu meħtieġa biex jitwettqu l-kompiti msemmija fl-Anness XII. 5. Fl-ewwel laqgħa tagħha, il-Konferenza tal-Partijiet għandha tibda tikkonsidra proċeduri biex toħloq iktar kondizzjonijiet favorevoli għall-iskambju tat-teknoloġija għall-prevenzjoni ta', preparar għal u respons għall-effetti ta' inċidenti industrijali. 6. Il-Konferenza tal-Partijiet għandha tadotta linji gwida u kriterja biex tiffaċilita l-identifikazzjoni ta' attivitajiet perikolużi għall-għanijiet ta' din il-Konvenzjoni. Artikolu 19 Dritt għall-vot 1. Ħlief bħal ma huwa previst fil-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu, kull Parti ta' din il-Konvenzjoni għandu jkollha vot wieħed. 2. Organizzazzjonijiet ta' integrazzjoni ekonomika reġjonali bħal ma hu definit fl-Artikolu 27 għandhom, f'materji fil-kompetenzi tagħhom, jeserċitaw id-dritt tagħhom li jivvotaw b'numru ta' voti li huwa ugwali għan-numru ta' l-Istati membri tagħhom li huma Partijiet ta' din il-Konvenzjoni. Such organizzazzjonijiet shall not jeserċita their right to vote if their L-Istati Membri jeserċita theirs, and vice versa. Artikolu 20 Is-Segretarjat Is-segretarju esekuttiv tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa għandu jwettaq il-funzjonijiet tas-segretarjat li ġejjin: (a) imexxi u jipprepara l-laqgħat tal-Partijiet: (b) jibgħat rapporti u informazzjoni oħra riċevuta lill-Partijiet skond id-disposizzjonijiet ta' din il-Konvenzjoni; (ċ) funzjonijiet oħra bħal dawn bħal ma jistgħu jkunu determinati mill-Partijiet. Artikolu 21 L-issetiljar tal-kwistjonijiet 1. Jekk tinqala' xi kwistjoni bejn tnejn jew aktar mill-Partijiet dwar l-interpretazzjoni jew l-applikazzjoni ta' din il-Konvenzjoni, għandhom ifittxu soluzzjoni b'negozjati jew b'xi metodu ieħor ta' ssetiljar tal-kwistjoni aċċettabbli għall-Partijiet tal-kwistjoni. 2. Meta tiffirma,tirratifika, taċċetta, tapprova jew taċċedi għal din il-Konvenzjoni, jew f'xi żmien aktar ‘il quddiem, Parti tista' tiddikjara bil-miktub lid-Depositarju li, għal kwistjoni mhux risolvuta skond paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu, neċessarjament din taċċetta wieħed jew iż-żewġ mezzi li ġejjin ta' l-issetiljar tal-kwistjoni b'relazzjoni ma' kull Parti li taċċetta l-istess obbligazzjoni: (a) sottomissjoni ta' kwistjoni lill-Qorti tal-Ġustizzja Internazzjonali; (b) arbitraġġ skond il-proċedura mfassla fl-Anness XIII hawnhekk. 3. Jekk il-partijiet tal-kwistjoni jkunu aċċettaw iż-żewġ mezzi ta' l-issetiljar tal-kwistjoni msemmi fil-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu, il-kwistjoni tista' titressaq biss lill-Qorti tal-Ġustizzja Internazzjonali kemm-il darba il-partijiet ta' din il-kwistjoni jaqblu mod ieħor. Artikolu 22 Limitazzjonijiet għall-provvista ta' l-informazzjoni 1. Id-disposizzjonijiet ta' din il-Konvenzjoni ma għandhomx jaffettwaw id-drittijiet jew l-obbligazzjonijiet tal-Parftijiet skond il-liġijiet nazzjonali tagħhom, ir-regoli, id-disposizzjonijiet amministrattivi jew prattiki legali aċċettati u regoli internazzjonali applikabbli biex jipproteġu informazzjoni relatata ma' data personali, segretezza industrijali u kummerċjali, inkluża l-proprjetà intellettwali, jew is-sigurtà nazzjonali 2. Jekk Parti madanakollu tiddeċiedi li tipprovdi informazzjoni protetta bħal din lil Parti oħra, il-Parti li qed tirċievi din l-informazzjoni protetta għandha tirrispetta l-konfidenzalittà ta' l-informazzjoni riċevuta u l-kondizzjonijiet li taħthom hija fornuta, u għandha tuża biss dik l-informazzjoni għall-għanijiet li għalihom hija fornuta. Artikolu 23 Implimentazzjoni Il-Partijiet għandhom jirrapportaw perjodikament dwar l-implimentazzjoni ta' din il-Konvenzjoni. Artikolu 24 Ftehim Bilateral u multilaterali 1. Il-Partijiet jistgħu, biex jimplimentaw l-obbligazzjonijiet tagħhom taħt din il-Konvenzjoni, ikomplu jeżistu jew jidħlu fi ftehim bilaterali jew multilateral ġodda jew arranġamenti oħra. 2. Id-disposizzjonijiet ta' din il-Konvenzjoni ma għandhomx jaffettwaw id-dritt tal-Partijiet biex jieħdu, permezz ta' ftehim bilaterali jew multilaterali meta approprjat, miżuri iktar ħarxa minn dawk meħtieġa ta' din il-Konvenzjoni. Artikolu 25 Status ta' l-Annessi L-Annessi ta' din il-Konvenzjoni jifformaw parti integrali tal-Konvenzjoni. Artikolu 26 Emendi għall-Konvenzjoni 1. Kull Parti tista' tipproponi emendi għal din il-Konvenzjoni. 2. It-test ta' kull emenda proposta għal din il-Konvenzjoni għandu jitressaq bil-miktub lis-Segretarjat Esekuttiv tal-Kummissoni Ekonomika għall-Ewropa, li għandu jiċċirkolah lill-Partijiet. Il-Konferenza tal-Partijiet għandha tiddiskuti emendi fil-laqgħa tagħha li jkun imiss ta' kull sena, iżda proposti bħal dawn ikunu ċċirkolaw lill-Partijiet mis-segretarjat esekuttiv tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa ta' l-inqas 90 ġurnata bil-quddiem. 3. Għal emendi ta' din il-Konvenzjoni - barra dawk ta' l-Anness I, li għalihom il-proċedura hija mfissra fil-paragrafu 4 ta' dan l-Artikolu: (a) għandhom ikunu adottati emendi b'konsensus mill-Partijiet preżenti fil-laqgħa u għandhom jitressqu mid-Depositarju lill-Partijiet kollha għar-ratifika, aċċettazzjoni jew approvazzjoni; (b) strumenti ta' ratifika, aċċettazzjoni jew approvazzjoni ta' emendi għandhom ikunu ddepożitati mad-Depositarju. Emendi adottati skond dan l-Artikolu għandhom jidħlu fis-seħħ għall-Partijiet li jkunu aċċettawhom fid-90 jum wara l-ġurnata ta' l-irċevuta mid-Depositarju tas-16-il strument ta' ratifika, aċċettazzjoni jew approvazzjoni; (ċ) minn hemm ‘il quddiem, l-emendi għandhom jidħlu fis-seħħ għal kull Parti oħra fid-90 jum wara li l-Parti tiddepożita l-istrumenti tagħha ta' ratifika, aċċettazzjoni jew approvazzjoni ta' l-emendi. 4. Għal emendi ta' l-Anness I: (a) il-Partijiet għandhom jagħmlu kull sforz biex jintlaħaq ftehim b'konsensus. Jekk l-isforzi kollha b'konsensus ikunu spurgati u ma jkun intlaħaq l-ebda ftehim, bħala l-aħħar alternattiva, l-emendi għandhom ikunu adottati b'disgħa minn għaxra vot ta' maġġoranza tal-Partijiet preżenti u li jivvotaw fil-laqgħa. Jekk l-emendi jkunu adottati mill-Konferenza tal-Partijiet, dawn għandhom ikunu kkomunikati lill-Partijiet u rrikkmandati għall-approvazzjoni; (b) fl-iskadenza tat-12-il xahar mid-data tal-komunikazzjoni tagħhom mis-Segretarjat Esekuttiv tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa, l-emendi ta' l-Anness I għandhom isiru effettivi għal dawk il-Partijiet ta' din il-Konvenzjoni li ma jkunux ressqu notifika skond id-disposizzjonijiet ta' paragrafu 4(c) ta' dan l-Artikolu, iżda ta' l-inqas 16-il Parti ma jkunux ressqu din in-notifika; (ċ) kull Parti li ma tistax tapprova emenda ta' l-Anness I ta' din il-Konvenzjoni għandha għalhekk tinforma lis-segretarju esekuttiv tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa bil-miktub fi żmien 12-il xahar mid-data tal-komunikazzjoni ta' l-adozzjoni. Mingħajr dewmien is-segretarju esekuttiv għandu jinforma lill-Partijiet kollha dwar kull notifika bħal din riċevuta. Meta trid, Parti tista' tissostitwixxi aċċettazzjoni għan-notifika tagħha ta' qabel u l-emenda ta' l-Anness I minn hemmhekk għandha tidħol fis-seħħ għal dik il-Parti; (d) għall-għan ta' dan il-paragrafu "Partijiet preżenti u jivvotaw" tfisser Partijiet preżenti u jitfgħu vot affermattiv jew negattiv. Artikolu 27 Firma Din il-Konvenzjoni għandha tkun miftuħa għall-firma f'Ħelsinki mis-17 sat-18 ta' Marzu 1992 inklużivi, u minn hemmhekk ‘il quddiem fil-kwartieri ta' l-Istati Uniti fi New York sat-18 ta' Settembru 1992, mill-Istati membri tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa, kif ukoll Stati li jkollhom status konsultattiv mal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa skond paragrafu 8 tar-Resoluzzjoni tal-Kunsill Ekonomiku u Soċjali 36 (IV) tat-28 ta' Marzu 1947, u mill-organizzazzjonijiet ta' integrazzjoni ekonomika reġjonali kkostitwiti mill-Istati membri sovrani tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa li għalihom l-Istati membri tagħhom ikunu ttrasferew kompetenza f'oqsma rregolati minn din il-Konvenzjoni, inkluża l-kompetenza biex tidħol fi Trattati fil-każ ta' dawn l-oqsma. Artikolu 28 Depositarju Is-Segretarju-Ġenerali ta' l-Istati Uniti għandhom jaġixxu bħala d-Depositarju ta' din il-Konvenzjoni. Artikolu 29 Ratifika, aċċettazzjoni, approvazzjoni u adeżjoni 1. Din il-Konvenzjoni għandha tkun bla ħsara għar-ratifika, aċċettazzjoni jew approvazzjoni mill-Istati firmatarji u mill-organizzazzjonijiet ta' l-integrazzjoni ekonomika reġjonali msejħa fl-Artikolu 27. 2. Din il-Konvenzjoni għandha tkun miftuħa għal adeżjoni mill-Istati u organizzazzjonijiet msejħa fl-Artikolu 27. 3. Organizzazzjonijiet imsejħa fl-Artikolu 27 li jsiru Parti ta' din il-Konvenzjoni mingħajr ebda Stat membru tagħha jkun Parti, għandhom ikunu marbuta (vinkolanti) bl-obbligazzjonijiet kollha taħt din il-Konvenzjoni. F'każ ta' organizzazzjonijiet bħal dawn, waħda jew aktar li l-Istati membri tagħha huma Parti ta' din il-Konvenzjoni, l-organizzazzjoni u l-Istati membri tagħha għandhom jiddeċiedu fuq ir-responsabbiltajiet rispettivi tagħhom għall-prestazzjoni ta' l-obbligazzjonijiet tagħhom taħt din il-Konvenzjoni. F'dawn il-każi, l-organizzazzjoni u l-Istati membri m'għandhomx ikunu intitolati li jeserċitaw drittijiet taħt din il-Konvenzjoni fl-istess ħin. 4. Fl-istrumenti tagħhom ta' ratifika, aċċettazzjoni, approvazzjoni jew adeżjoni, l-organizzazzjonijiet ta' l-integrazzjoni ekonomika reġjonali msejħa fl-Artikolu 27 għandhom jiddikjaraw il-limitu tal-kompetenza tagħhom f'oqsma rregolati minn din il-Konvenzjoni. Dawn l-organizzazzjonijiet għandhom ukoll jinformaw lid-Depositarju b'xi modifika sostanzjali sal-limitu tal-kompetenza tagħhom. Artikolu 30 Dħul fis-seħħ 1. Din il-Konvenzjoni għandha tidħol fis-seħħ fid-90 jum wara d-data tad-depositu tas-16-il strument ta' ratifika, aċċettazzjoni, approvazzjoni jew adeżjoni. 2. Għall-għanijiet ta' paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu, strument iddepositat minn organizzazzjoni msemmija fl-Artikolu 27 ma għandux ikun ikkonsidrat bħala addizzjonali ma' dawk iddepositati mill-Istati membri ta' din l-organizzazzjoni. 3. Għal kull Stat jew organizzazzjoni msejħa fl-Artikolu 27 li tirratifika, taċċetta jew tapprova din il-Konvenzjoni jew taċċedi minn hemmhekk wara d-depositu tas-16-il strument ta' ratifika, aċċettazzjoni, approvazzjoni jew adeżjoni, din il-Konvenzjoni għandha tidħol fis-seħħ fid-90 jum wara d-data tad-depositu minn dan l-Istat jew organizzazzjoni ta' l-istrument tagħha ta' ratifika, aċċettazzjoni, approvazzjoni jew adeżjoni. Artikolu 31 Irtirar 1. Meta trid wara tliet snin mid-data li fiha din il-Konvenzjoni tkun daħlet fis-seħħ rigward Parti, dik il-Parti tista' tirtira minn din il-Konvenzjoni billi tagħti notifika bil-miktub lid-Depositarju. Dan l-irtirar għandu jidħol fis-seħħ fid-90 jum wara d-data ta' l-irċevuta tan-notifika mid-Depositarju. 2. Dan l-irtirar ma għandux jaffettwa l-applikazzjoni ta' l-Artikolu 4 ta' attività li għaliha tkun saret notifika skond l-Artikolu 4, paragrafu 1,jew tkun saret talba għal diskussjonijiet skond l-Artikolu 4, paragrafu 2. Artikolu 32 Testijiet Awtentiċi L-oriġinal ta' din il-Konvenzjoni, li t-testijiet tagħha Ingliż, Franċiż u Russu huma ugwalment awtentiċi, għandu jkun iddepositat mas-Segretarju-Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti. B'XIEHDA TA' DAN t'hawn taħt iffirmat, awtorizzat kif suppost minn hemm ’il quddiem, ikun iffirma din il-Konvenzjoni. MAGĦMUL f'Ħelsinki, dan is-sbatax-il jum ta' Marzu elf disa' mija u tnejn u disgħin. -------------------------------------------------- ANNESS I SUSTANZI PERIKOLUŻI GĦALL-GĦANIJIET BIEX IKUNU DEFINITI L-ATTIVITAJIET PERIKOLUŻI Il-kwantitajiet imniżżla hawn taħt jirrelataw ma' kull attività jew grupp ta' attivitajiet. Billi varjetà ta' kwantitajiet hija mogħtija f'Parti I, il-limitu tal-kwantitajiet huma l-kwantitajiet massimi mogħtija f'kull varjetà. Ħames snin ward d-dħul fis-seħħ ta' din il-Konvenzjoni, l-iktar kwantità baxxa mogħtija f'kull varjetà għandħa ssir il-livell tal-kwantità, kemm-il darba emendata. Billi sustanza jew preparazzjoni msemmija f'Parti II taqa' wkoll f'kategorija ta' Parti I, għandu jintuża l-limitu tal-kwantità mniżżel f'Parti II. Għall-identifikazzjoni ta' attivitajiet perikolużi, il-Partijiet għandhom jikkonsidraw il-possibbiltà previdibbli ta' aggravazzjoni tal-perikli involuti u l-kwantitajiet ta' sustanzi perikolużi u l-prossimità tagħhom, kemm taħt akkuża ta' operatur wieħed jew aktar. PARTI I Kategoriji ta' sustanzi u preparamenti mhux imsemmija speċifikament f'Parti II Kategorija | Il-limitu tal-kwantità (tunnellata metrika) | | | 1. | Gassijiet fjammabbli (1a) inkluż LPG | 200 | 2. | Likwidi fjammabbli għolja (1b) | 50000 | 3. | Tossiku ħafna (1c) | 20 | 4. | Tossiku (1d) | 500-200 | 5. | Ossidjar (1e) | 500-200 | 6. | Esplożiv (1f) | 200-50 | 7. | Likwidi fjammabbli (1g) (miżmuma taħt kondizzjonijiet speċjali ta' pressjoni u temperatura) | 200 | 8. | Ta' perikolu għall-Ambjent (1h) | 200 | PARTI II Sustanzi msemmija Sustanza | Il-limitu tal-kwantità (tunnellata metrika) | | | 1. | Ammonja | 500 | 2. | a)Nitratu ta' l-Ammonja (2) | 2500 | (b)Nitratu ta' l-Ammonja fil-forma ta' fertilizzanti (3) | 10000 | 3. | Akrilonitrolu | 200 | 4. | Kloru | 25 | 5. | Ossidu ta' l-Etilin | 50 | 6. | Ċianidu ta' l-idroġenu | 20 | 7. | Floru ta' l-idroġenu | 50 | 8. | Kubrit ta' l-idroġenu | 50 | 9. | diossidu tal-kubrit | 250 | 10. | triossidu tal-kubrit | 75 | 11. | Alkali taċ-ċomb | 50 | 12. | Fosġin | 0,75 | 13. | Iżoċianidu tal-metil | 0,15 | NOTI (1) Kriterja Indikattiva. Fin-nuqqas ta' kriterja oħra xierqa, il-Partijiet jistgħu jużaw il-kriterja li ġejja meta jikklassifikaw sustanzi jew preparamenti għall-għanijiet ta' Parti I ta' dan l-Anness: (a) Gassijiet fjammabbli: sustanzi li meta jkunu fi stat gassuż bi pressa normali u mħallta bl-arja jsiru fjammabbli u l-punt ta' l-għali bi pressa normali hi 20 °C jew inqas: (b) Likwidi fjammabbli għolja: sustanzi li għandhom punt ta' fjamma iktar baxx minn 21 °C u l-punt ta' l-għali li bi pressa normali hija l fuq minn 20 °C; (ċ) Tossiku ħafna: sustanzi bi proprjetajiet li jikkorrespondu għal dawk f'Tabella 1 jew Tabella 2 t'hawn taħt, u li, dovuti għall-proprjetajiet fiżiċi u kimiċi tagħhom, huma kapaċi li joħolqu inċidenti industrijali perikolużi: Tabella 1 LD50 (oral) [1] mg/kg il-piż tal-ġisem LD50 ≤ 25 | LD50 (dermal) [2] mg/kg il-piż tal-ġisem LD50 ≤ 50 | LC50 [3] mg/l (inalazzjoni) LC50 ≤ 0,5 | Tabella 2 Doża ta' diskriminar mg/kg il-piż tal-ġisem | < 5 | Billi t-tossiċità orali intensa fl-annimali tas-sustanza tkun determinata bl-użu ta' proċedura ta' doża-fissa. | (d) Tossiku: sustanzi bi proprjetajiet li jikkorrespondu għal dawk f'Tabella 3 jew Tabella 4 u għandhom proprjetajiet fiżiċi u kimiċi li huma kapaċi joħolqu perikoli ta' inċidenti industrijali. Tabella 3 LD50 (oral) [4] mg/kg il-piż tal-ġisem 25 < LD50 ≤ 200 | LD50 (dermal) [5] mg/kg il-piż tal-ġisem 50 < LD50 ≤ 400 | LC50 [6] mg/l (inalazzjoni) 0,5 < LC50 ≤ 2 | Tabella 4 Doża ta' diskriminar mg/kg il-piż tal-ġisem | = 5 | Billi t-tossiċità orali intensa fl-annimali tas-sustanza tkun determinata bl-użu ta' proċedura ta' doża-fissa. | (e) Ossidjar: sustanzi li joħolqu reazzjoni eżotermika għolja meta f'kuntatt ma' sustanzi oħra, partikolarment ma' sustanzi fjammabbli; (f) Esplożiv: sustanzi li jistgħu jesplodu taħt l-effett ta' fjamma jew li huma aktar sensittivi għax-xokkijiet jew resistenza mid-dinitrobenzin: (g) Likwidi fjammabbli: sustanzi li għandhom punt ta' fjamma iktar baxx minn 55 °C u li jibqa' likwidu taħt pressa, billi kondizzjonijiet ta' proċess partikolari, bħal pressa għolja u temperatura għolja, jista' joħloq perikoli ta' inċidenti industrijali: (h) Perikoluż għall-Ambjent: sustanzi li juru l-valuri għal tossiċità intensa ta' ambjent akwatiku li jikkorrespondu għat-Tabella 5 Tabella 5 Billi s-sustanza ma tkunx diġà degradata, jew il-Pow tal-log > 3,0 (kemm-il darba esperimentalment BCF determinati < 100). [7] [8] [9] LC50 [7] mg/l LC50 ≤ 10 | EC50 [8] mg/l EC50 ≤ 10 | IC50 [9] mg/l IC50 ≤ 10 | (i) DF — doża fatali: (j) KF — konċentrazzjoni fatali: (k) KE — konċentrazzjoni effettiva: (l) KI — konċentrazzjoni ta' inibizzjoni; (m) Pow — ilma/oktanol tal-parti koeffiċjenti: (n) FBK — fattur tal-biokonċentrazzjoni. 2 Dan japplika għan-nitratu ta' l-ammonja u t-taħlita tan-nitratu ta' ammonja billi l-kontenut tan-nitroġenu li joħroġ min-nitratu ta' l-ammonja huwa > 28 % bil-piż, u għal soluzzjonijiet fluwidi ta' nitratu ta' l-ammonja billi l-konċentrazzjoni tan-nitratu ta' l-ammonja huwa > 90 % bil-piż. 3 Dan japplika għal fertilizzanti ta' nitratu ta' ammonja dirett u għal fertilizzanti komposti billi l-kontenut tan-nitroġenu li joħroġ min-nitratu ta' l-ammonja huwa > 28 % bil-piż (fertilizzant kompost li fih ikollu nitratu ta' ammonja flimkien ma' fosfat u/jew potassa). 4 Taħlit u preparamenti li fihom ikollhom sustanzi bħal dawn għandhom ikunu ttrattati bl-istess mod bħas-sustanzi puri kemm-il darba dawn ma jurux iktar proprjetajiet ekwivalenti u mhumiex kapaċi li jipproduċu effetti li jaqsmu l-fruntieri. [1] LD50 oral fil-ġrieden. [2] LD50 dermal fil-ġrieden jew fil-fniek. [3] LC50 bl-inalazzjoni (erba' sigħat) fil-ġrieden. [4] LD50 oral fil-ġrieden. [5] LD50 dermal fil-ġrieden jew fil-fniek. [6] LC50 b'inalazzjoni (erba' sigħat) fil-ġrieden. [7] LC50 ħut (96 siegħa). [8] EC50 dafnija (48 siegħa). [9] IC50 algae (72 siegħa). -------------------------------------------------- ANNESS II Proċedura tal-kummissjoni ta' l-investigazzjoni skond l-Artikoli 4 u 5 1. Il-Parti/Partijiet li qed jagħmlu t-talba għandhom jinformaw lis-Segretarjat li hi/huma qiegħda/qegħdin iressqu mistoqsija(iet) lil kummissjoni ta' l-investigazzjoni stabbilita skond id-disposizzjonijiet ta' dan l-Anness. In-notifika għandha tiddikjara l-materja tas-suġġett. Is-Segretarjat għandu jinforma mill-ewwel lill-Partijiet kollha tal-Konvenzjoni dwar din is-sottomissjoni. 2. Il-kummissjoni ta' l-investigazzjoni għandha tikkonsisti minn tliet membri. Kemm il-parti li qed tagħmel it-talba kif ukoll il-parti l-oħra tal-proċedura ta' l-investigazzjoni għandhom jaħtru espert xjentifiku jew tekniku u bi ftehim komuni ż-żewġ esperti hekk maħtura għandhom jinnominaw it-tielet espert, li għandu jkun il-president tal-kummissjoni ta' l-investigazzjoni. Dan ta' l-aħħar ma għandux ikun ċittadin ta' waħda mill-partijiet tal-proċedura ta' l-investigazzjoni, lanqas ma jkun ittratta l-każ f'kapaċità oħra. 3. Jekk il-president tal-kummissjoni ta' l-investigazzjoni ma jkunx għadu nnominat fi żmien xahrejn tal-ħatra tat-tieni espert, is-segretarju esekuttiv tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa għandu, fuq it-talba ta' waħda mill-partijiet, jinnomina l-president f'perjodu ta' xahrejn iktar (oħra). 4. Jekk waħda mill-partijiet tal-proċedura ta' l-investigazzjoni ma taħtarx espert fi żmien xahar ta' l-irċevuta tagħha tan-notifika mis-Segretarjat il-parti l-oħra tista' tinforma lis-segretarju esekuttiv tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa, li għandu jinnomina l-president tal-kummissjoni ta' l-investigazzjoni f'perjodu ta' xahrejn iktar (oħra). Fuq deskrizzjoni, il-president tal-kummissjoni ta' l-investigazzjoni għandu jagħmel talba lill-parti li ma tkunx ħatret espert biex tagħmel dan fi żmien xahar. Jekk tonqos milli tagħmel hekk fi żmien dak il-perjodu, il-president għandu jinforma lis-Segretarju Esekuttiv tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa li għandu jagħmel din il-ħatra f'perjodu ta' xahrejn iktar (oħra). 5. Il-kummissjoni ta' l-investigazzjoni għandha tadotta r-regoli proprji tagħha ta' proċedura. 6. Il-kummissjoni ta' l-investigazzjoni tista' tieħu l-miżuri kollha xierqa biex twettaq il-funzjonijiet tagħha. 7. Il-partijiet tal-proċedura ta' l-investigazzjoni għandhom jiffaċilitaw ix-xogħol tal-kummissjoni ta' l-investigazzjoni u partikolarment għandhom jużaw il-mezzi kollha għad-disposizzjoni tagħhom: (a) jipprovdu lill-kummissjoni ta' l-investigazzjoni bl-informazzjoni, bil-faċilitajiet u bid-dokumenti kollha relevanti: (b) iħallu lill-kummissjoni ta' l-investigazzjoni, billi fejn hu neċessarju, issejjaħ xhud jew esperti u tirċievi x-xiehda tagħhom. 8. Il-partijiet u l-esperti għandhom jipproteġu l-konfidenzalità ta' kull informazzjoni li jirċievu f'konfidenza waqt ix-xogħol tal-kummissjoni ta' l-investigazzjoni. 9. Jekk waħda mill-partijiet tal-proċedura ta' l-investigazzjoni ma tidhirx quddiem il-kummissjoni ta' l-investigazzjoni jew tonqos milli tippreżenta l-każ tagħha, il-parti l-oħra tista' tagħmel talba lill-kummissjoni ta' l-investigazzjoni biex tkompli l-proċeduri u biex tkompli xogħolha. Assenza ta' parti jew nuqqas ta' parti li tippreżenta l-każ tagħha ma għandhiex tikkostitwixxi milli twaqqaf il-kontinwazzjoni u t-tlestija tax-xogħol tal-kummissjoni ta' l-investigazzjoni. 10. Kemm-il darba l-kummissjoni ta' l-investigazzjoni tistabbilixxi mod ieħor minħabba ċ-ċirkostanzi partikolari tal-qasam, l-ispejjeż tal-kummissjoni ta' l-investigazzjoni, inkluża r-remunerazzjoni tal-membri tagħha, għandhom jinqasmu ugwalment mill-partijiet tal-proċedura ta' l-investigazzjoni. Il-kummissjoni ta' l-investigazzjoni għandha żżomm rekord ta' l-ispejjeż kollha tagħha u għandha tforni (tagħti) prospett finali minn hemmhekk lill-partijiet. 11. Kull Parti li għandha interess ta' natura fattwali fil-materja tas-suġġett tal-proċedura ta' l-investigazzjoni u li tista' tkun affettwata minn opinjoni dwar il-materja tista' tintervjeni fil-proċeduri b'konsensus tal-kummissjoni ta' l-investigazzjoni. 12. Id-deċiżjonijiet tal-kummissjoni ta' l-investigazzjoni dwar materji tal-proċedura għandhom jittieħdu b'vot ta' maġġoranza tal-membri tagħha. L-opinjoni finali tal-kummissjoni ta' l-investigazzjoni għandha tirrifletti l-opinjoni tal-maġġoranza tal-membri tagħha u għandha tinkludi kull opinjoni differenti. 13. Il-kumissjoni ta' l-investigazzjoni għandha tippreżenta l-opinjoni finali tagħha fi żmien xahrejn mid-data li fiha kienet stabbilita, kemm-il darba ssibha neċessarja li testendi dan iż- żmien limitu għal perjodu li ma għandux jaqbeż xahrejn. 14. L-opinjoni finali tal-kummissjoni ta' l-investigazzjoni għandha tkun ibbażata fuq prinċipji xjentifiċi aċċettati. L-opinjoni finali għandha tintbagħat mill-kummissjoni ta' l-investigazzjoni lill-partijiet tal-proċedura ta' l-investigazzjoni u lis-Segretarjat. -------------------------------------------------- ANNESS III PROĊEDURI SKOND L-ARTIKOLU 4 1. Parti ta' Oriġini tista' tagħmel talba għall-konsultazzjonijiet ma' Parti oħra, skond il-paragrafi 2 sa 5 ta' dan l-Anness, biex b'hekk tistabbilixxi jekk dik il-Parti hijiex Parti affettwata. 2. Għal attività perikoluża proposta jew eżistenti, il-Parti ta' l-oriġini għandha, għall-għanijiet biex tassigura konsultazzjonijiet adegwati u effettivi, tipprovdi n-notifika fuq livelli xierqa ta' kull Parti li hi tikkonsidra tista' tkun parti affettwata, kmieni kemm jista' jkun possibbli u mhux aktar tard minn meta tinforma lill-pubbliku proprju tagħha dwar dik l-attività proposta jew eżistenti. Għal attivitajiet perikolużi eżistenti din in-notifika għandha tingħata mhux iktar tard minn sentejn wara d-dħul fis-seħħ ta' din il-Konvenzjoni għal Parti ta' oriġini. 3. In-notifika għandu jinsab fiha, inter alia: (a) informazzjoni dwar l-attività perikoluża, inkluż kull informazzjoni disponibbli jew rapport, bħal informazzjoni mogħtija skond l-Artikolu 6, dwar l-effetti possibbli tagħha li jaqsmu l-fruntieri f'każ ta' inċident industrijali; (b) indikazzjoni ta' żmien raġonevoli li fih huwa meħtieġ respons taħt paragrafu 4 ta' dan l-Anness, u titqies in-natura ta' din l-attività; u tista' tinkludi l-informazzjoni mniżżla fil-paragrafu 6 ta' dan l-Anness. 4. Il-Partijiet notifikati għandhom jirrispondu għall-Parti ta' l-oriġini fiż-żmien speċifikat fin-notifika, jirrikonoxxu l-irċevuta tan-notifika u jindikaw jekk humiex bil-ħsieb biex jidħlu f'konsultazzjoni. 5. Jekk Parti nnotifikata tindika li hi mhix bil-ħsieb li tidħol f'konsultazzjoni, jew jekk ma tirrispondix fiż-żmien speċifikat fin-notifika, id-disposizzjonijiet imniżżla fil-paragrafi li ġejjin ta' dan l-Anness m'għandhomx japplikaw. F'ċirkostanzi bħal dawn, id-dritt tal-Parti ta' l-oriġini biex tistabbilixxi jekk għandhiex twettaq stima u analiżi fuq il-bażi tal-prattika u l-liġi nazzjonali tagħha, mhuwiex ippreġudikat. 6. Meta tirċievi respons minn Parti nnotifikata fejn tindika x-xewqa tagħha li tidħol f'konsultazzjoni, il-Parti ta' l-oriġini għandha, jekk mhux diġà jkun sar hekk, tipprovdi lill-Parti nnotifikata: (a) informazzjoni relevanti li għandha x'taqsam ma' l-iskeda tal-ħin għall-analisi, inkluża indikazzjoni ta' l-iskeda tal-ħin għall-kummenti mibgħuta; (b) informazzjoni relevanti dwar attività perikoluża u l-effetti tagħha li jaqsmu l-fruntieri f'każ ta' inċident industrijali; (ċ) l-opportunità biex tipparteċipa f'evalwazzjonijiet ta' l-informazzjoni jew rapport li juri l-effetti possibbli li jaqsmu l-fruntieri. 7. Parti affettwata għandha, fuq it-talba tal-Parti ta' l-oriġini, tipprovdi lil din ta' l-aħħar b'informazzjoni miksuba raġonevolment relatata mal-qasam taħt il-ġurisdizzjoni tal-parti affettwata li kapaċi tkun affettwata, billi informazzjoni bħal din hija neċessarja għall-preparazzjoni ta' l-istima u l-analisi u l-miżuri. L-informazzjoni għandha tkun fornuta fil-ħin u, bħalma hu xieraq, f'korp konġunt billi wieħed jiżisti. 8. Il-Parti ta' l-oriġini għandha tforni direttament lill-parti affettwata, bħalma hu xieraq, jew, billi wieħed jeżisti, f'korp konġunt bl-analisi u l-evalwazzjoni tad-dokumentazzjoni bħalma mfisser fl-Anness V, paragrafi 1 u 2. 9. Il-Partijiet konċernati għandhom jinformaw lill-pubbliku f'żoni raġonevolment kapaċi li jkunu affettwati mill-attività perikoluża u għandhom jirranġaw għad-distribuzzjoni ta' l-analisi u d-dokumentazzjoni ta' l-evalwazzjoni lilha u lill-awtoritajiet fl-oqsma relevanti. Il-partijiet għandhom jassiguraw opportunità biex jagħmlu l-kummenti dwar, jew oġġezzjonijiet għall-attività perikoluża u għandhom jirranġaw biex l-opinijoniet tagħhom jitressqu lill-awtorità kompetenti tal-Parti ta' l-oriġini, jew direttament lil dik l-awtorità jew, meta approprjat, permezz tal-Parti ta' l-oriġini, fi żmien raġonevoli. 10. Il-Parti ta' l-oriġini għandha, wara t-tlestija ta' l-analisi u d-dokumentazzjoni ta' l-evalwazzjni, tidħol mingħajr ħafna dewmien f'konsultazzjonijiet mal-Parti affettwata dwar, inter alia, l-effetti li jaqsmu l-fruntieri ta' l-attività perikoluża f'każ ta' inċident industrijali, u miżuri biex tnaqqas jew telimina l-effetti tagħha. Il-konsultazzjonijiet jistgħu jirrelataw għal: (a) alternattivi possibli għall-attività perikoluża, inkluż l-alternattiva mingħajr azzjoni, u miżuri possibli biex jimmitigaw l-effetti li jaqsmu l-fruntieri għall-Parti ta' l-oriġini; (b) forom oħra ta' assistenza possibbli bejn xulxin biex jitnaqqsu effetti li jaqsmu l-fruntieri; (ċ) materji oħra xierqa. Il-Partijiet konċernati għandhom, fil-bidu ta' dawn il-konsultazzjonijiet, jiftiehmu fuq ħin-kwadru raġonevoli għat-tul tal-perjodu tal-konsultazzjoni. Konsultazzjonijiet bħal dawn jistgħu jkunu mmexxija minn korp xieraq konġunt, billi wieħed jiżisti. 11. Il-Partijiet konċernati għandhom jassiguraw li għandha tittieħed konsiderazzjoni dovuta ta' l-analisi u l-evalwazzjoni, kif ukoll tal-kummenti riċevuti skond paragrafu 9 ta' dan l-Anness u tar-riżultat tal-konsultazzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 10 ta' dan l-Anness. 12. Il-Parti ta' l-oriġini għandha tinforma lill-Partijiet affettwati b'kull deċiżjoni dwar l-attività, flimkien mar-raġunijiet u l-konsiderazzjonijiet li fuqhom kienet ibbażata. 13. Jekk, wara informazzjoni addizzjonali u relevanti dwar l-effetti li jaqsmu l-fruntieri ta' attività perikoluża u li ma kinitx disponibbli fil-ħin li fih kienu qed isiru l-konsultazzjonijiet dwar dik l-attività, issir disponibbli għal Parti konċernata, dik il-Parti għandha tinforma mill-ewwel lill-Parti l-oħra jew Partijiet konċernati. Jekk waħda mill-Partijiet konċernati titlob hekk, għandhom isiru konsultazzjonijiet imġedda (mill-ġdid). -------------------------------------------------- ANNESS IV MIŻURI TA' PREVENZJONI SKOND L-ARTIKOLU 6 Il-miżuri li ġejjin jistgħu jitwettqu, jiddepeni fuq il-prattiki u l-liġijiet nazzjonali, minn Partijiet, awtoritajiet kompetenti, operaturi, jew bi sforzi konġunti: 1. it-tfassil ta' għanijiet speċifiċi ta' sigurtà jew ġenerali; 2. l-adozzjoni ta' disposizzjonijiet leġislattivi jew linji gwida dwar miżuri ta' sigurtà u standards ta' sigurtà; 3. l-identifikazzjoni ta' dawk l-attivitajiet perikolużi li jeħtieġu miżuri speċjali ta' prevenzjoni, li jistgħu jinkludu sistema ta' awtorizzazzjoni jew ta' liċenzar; 4. l-evalwazzjoni ta' analisi dwar riskju jew studji dwar sigurtà għall-attivitajiet perikolużi u pjan ta' azzjoni għall-implimentazzjoni ta' miżuri neċessarji; 5. il-provvista lill-awtoritajiet kompetenti dwar l-informazzjoni meħtieġa biex issir stima tar-riskji; 6. l-applikazzjoni ta' l-iktar teknoloġija xierqa biex jipprevenu inċidenti industrijali u jipproteġu l-bnedimin u l-ambjent; 7. l-impriża, biex jipprevenu inċidenti industrijali, ta' edukazzjoni u taħriġ xierqa tal-persuni kollha mqabbda biex jaħdmu f'attivitajiet perikolużi fuq is-sit taħt kondizzjonijiet kemm normali u abnormali; 8. jistabbilixxu strutturi u prattiki internali maniġerjali mfassla biex jimplimentaw u jżommu b'mod effettiv regoli ta' sigurtà; 9. il-kontroll u l-awditjar ta' attivitajiet perikolużi u t-tmexxija ta' l-ispezzjonijiet. -------------------------------------------------- ANNESS V ANALISI U EVALWAZZJONI 1. L-analisi u l-evalwazzjoni ta' attività perikoluża għandhom ikunu pprestati bi skop u fil-fond li jvarjaw skond l-għan li għalih qed jitwettqu. 2. It-tabella li ġejja turi, għall-għanijiet ta' l-Artikoli relatati, materji li għandhom ikunu kkonsidrati fl-analisi u l-evalwazzjoni, għall-għanijiet imsemmija: L-għan ta' l-analisi | Materji li għandhom ikunu kkonsidrati | L-ippjanar ta' emerġenza taħt l-Artikolu 8 | 1.Il-kwantitajiet u l-proprjetajiet ta' sustanzi perikolużi fuq is-sit2.Xenarji qosra deskrittivi ta' kampjun rappreżentattiv ta' inċidenti industrijali li jinqalgħu possibilment mill-attività perikoluża inkluża indikazzjoni tal-possibbiltà ta' kull3.Għal kull xenarju:(a)il-kwantità approssimattiva tat-tħollija;(b)il-limitu u severità tal-konsegwenzi li jirriżultaw kemm għan-nies kif ukoll għall-ambjent mhux uman f'kondizzjonijiet favorevoli u mhux favorevoli inkluż il-limitu ta' żoni ta' periklu li jirriżultaw;(ċ)il-perjodu taż-żmien li fih l-inċident industrijali jista' jiżviluppa mill-każ mibdi:(d)kull azzjoni li tista' tittieħed biex timminimizza l- possibiltà ta' eskalazzjoni4.Id-daqs u d-distribuzzjoni tal-popolazzjoni fil-viċinanza, inkluż konċentrazzjonijiet kbar ta' nies potenzalment f'żona ta' periklu5.l-età, il-mobilità u s-suxxettibblità | Decision-making on siting under Article 7 | ta' dik il-popolazzjoni miżjuda ma' punti 1 sa 5 t'hawn fuq: 6.Is-severità tal-ħsara kkawżata fuq in-nies u l-ambjent, jiddependi min-natura u ċ-cirkostanzi tar-rilaxximent7.Id-distanza mil-lokalità ta' l-attività perikoluża li fiha effetti ta' ħsara fuq in-nies u l-ambjent jistgħu iseħħu raġonevolment f'każ ta' inċident industrijali8.L-istess informazzjoni mhux biss għas-sitwazzjoni preżenti imma wkoll għall-futur ippjanat jew raġonevolment | Information to the public under Article 9 | previdibbli żviluppi miżjuda mal-punti 1 sa 4 t'hawn fuq: 9.In-nies li jistgħu jkunu affettwati minn (inċident) industrijali inċident | Miżuri ta' prevenzjoni taħt l-Artikolu 6 | Miżjuda mal-punti 4 sa 9 t'hawn fuq, verżjonijiet aktar dettaljati tad-deskrizzjonijiet u l-istimi mniżżla f'punti 1 sa 3 se jkunu meħtieġa għall-miżuri ta' prevenzjoni. Miżjuda ma' dawk id-deskrizzjonijiet u l-istimi, dawn il-materji li ġejjin għandhom ikunu wkoll koperti 10.Il-kondizzjonijiet u l-kwantitajiet li fihom huma ttrattati l-materjali perikolużi11.Lista ta' xenarji għat-tipi ta' inċidenti industrijali b'effetti serji, li tinkludi eżempji li jkopru l-varjetà kompluta tad-daqs ta' l-inċident u l-possibbiltà ta' effetti minn attivitajiet fil-qrib12.Għal kull xenarju, deskrizzjoni ta' każi li jistgħu jagħtu bidu għal inċident industrijali u l-passi billi tkun tista' teskala13.Stima, ta' l-inqas f'termini ġenerali, tal-possibbiltà ta' kull pass li jseħħ, fejn jitqiesu l-arranġamenti f'1414.Deskrizzjoni tal-miżuri ta' prevenzjoni f'termini kemm ta' tagħmir kif ukoll proċeduri mfassla biex jimminimizzaw il-possibbiltà ta' kull pass li jseħħ15.Stima ta' l-effetti li jiddevjaw min-normal kondizzjonijiet operattivi setgħu, u l-arranġamenti konsekwenti għall-waqfien ta' sigurtà ta' l-attività perikoluża jew parti minn dan f'emerġenza, u tal-bżonn għat-taħriġ ta' l-istaff biex jassiguraw li devjazzjonijiet potenzalment serji jintgħarfu minn stat bikri u tittieħed azzjoni xierqa16.Stima tal-limitu li modifikazzjonijiet, xogħol ta' tiswija u xogħol ta' manutenzjoni fuq l-attività perikoluża fih, jistgħu jqiegħdu l-miżuri ta' kontroll f'riskju, u l-arranġamenti konsegwenti biex jassiguraw li l-kontroll qed jinżamm | -------------------------------------------------- ANNESS VI TEĦID TAD-DEĊIŻJONI FUQ IS-SIT SKOND L-ARTIKOLU 7 Dan li ġej juri l-materji li għandhom jkunu kkonsidrati skond l-Artikolu 7: 1. ir-riżultati ta' l-analisi u l-evalwazzjoni dwar ir-riskju inkluża evalwazzjoni skond l-Anness V tal-karatteristiċi fiżiċi taż-żona fejn tkun ippjanata l-attività perikoluża; 2. ir-riżultati tal-konsultazzjonijiet u l-proċessi tal-parteċipazzjoni pubblika; 3. analisi fuq iż-żieda jew it-tnaqqis tar-riskju kkawżat minn kull żvilupp f'territorju tal-Parti affettwata li għandha x'taqsam ma' attività perikoluża eżistenti fit-territorju tal-Parti ta' l-oriġini; 4. l-evalwazzjoni tar-riskji ambjentali, inklużi effetti li jaqsmu l-fruntieri; 5. evalwazzjoni ta' l-attivitajiet il-ġodda perikolużi li jistgħu jkunu għajn ta' riskju; 6. konsiderazzjoni tas-sit tal-modifikazzjonijiet ġodda u sinifikanti għal attivitajiet perikolużi eżistenti f'distanza ta' sigurtà miċ-ċentri eżistenti ta' popolazzjoni, kif ukoll tkun stabbilita żona sigura madwar l-attivitajiet perikolużi; f'dawn iż-żoni, żviluppi li jistgħu jżidu r-riskju tal-popolazzjoni, jew inkella jżidu s-severità tar-riskju, għandhom ikunu eżaminati mill-qrib. -------------------------------------------------- ANNESS VII MIŻURI TA' PREPARAR GĦALL-EMERĠENZA SKOND L-ARTIKOLKU 8 1. Il-pjanijiet kollha ta' kontinġenza, kemm fuq is-sit kif ukoll barra mis-sit, għandhom ikunu kkordinati biex jipprovdu respons komprensiv u effettiv għall-inċidenti industrijali. 2. Il-pjanijiet ta' kontinġenza għandhom jinkludu l-azzjonijiet li huma neċessarji biex jillokalizzaw l-emerġenzi u biex jipprevenu jew jimminimizzaw l-effetti tagħhom li jaqsmu l-fruntieri. Għandhom jinkludu wkoll arranġamenti biex iwissu lin-nies u, meta approprjat, arranġamenti għall-evakwazzjoni tagħhom, azzjonijiet oħra protettivi jew ta' salvataġġ u servizzi ta' saħħa. 3. Pjanijiet ta' kontinġenza għandhom jagħtu lill-persunal fuq is-sit, nies li jistgħu jkunu affettwati barra mis-sit u forzi ta' salvataġġ, dettalji ta' proċeduri tekniċi u organizzattivi li huma xierqa għal respons f'każ ta' inċidenti industrijali kapaċi li jkollu effetti li jaqsmu l-fruntieri u li jipprevenu u jimminimizzaw effetti fuq in-nies u l-ambjent, kemm fuq kif ukoll barra mis-sit. 4. Eżempji ta' materji li jistgħu jkunu koperti bi pjanijiet ta' kontinġenza fuq is-sit, jinkludu: (a) responsabbiltajiet u rwoli organizzattivi fuq is-sit biex jittrattaw emerġenza; (b) deskrizzjoni ta' azzjoni li għandha tittieħed f'każ ta' inċident industrijali, jew periklu imminenti tiegħu, biex tkun ikkontrollata l-kondizzjoni jew il-każ, jew dettalji billi tista' tinstab deskrizzjoni bħal din; (ċ) deskrizzjoni tat-tagħmir u r-riżorsi disponibbli; (d) arranġamenti biex l-awtorità pubblika responsabbli għar-respons ta' emerġenza barra mis-sit tingħata twissija bikrija dwar inċidenti industrijali, inkluż it-tip ta' informazzjoni li għandha tkun inkluża fit-twissija inizjali u l-arranġamenti biex tingħata informazzjoni iktar dettaljata hekk kif din issir disponibbli; (e) arranġamenti biex jitħarreġ il-persunal fid-dmirijiet li huma mistennija li jipprestaw. 5. Eżempji ta' materji li jistgħu jkunu koperti bi pjanijiet ta' kontinġenza barra mis-sit, jinkludu: (a) responsabbiltajiet u rwoli organizzattivi barra mis-sit biex jittrattaw emerġenza, inkluż kif tista' tinkiseb integrazzjoni ma' pjanijiet fuq is-sit; (b) metodi u proċeduri li għandhom isiru wara l-emerġenza u l-persunal mediku; (ċ) metodi biex tkun stabbilita malajr iż-żona affettwata; (d) arranġamenti biex ikun assigurat li ssir notifika mill-ewwel dwar inċident industrijali lill-Partijiet affettwati jew potenzalment affettwati u li dak il-kuntatt jinżamm sussegwentement; (e) identifikazzjoni ta' riżorsi neċessarji biex ikun implementat il-pjan u l-arranġamenti għal kordinazzjoni; (f) arranġamenti biex tingħata informazzjoni lill-pubbliku inkluż, meta approprjat, l-arranġamenti biex tkun imsaħħa u repetuta l-informazzjoni mogħtija lill-pubbliku skond l-Artikolu 9; (g) arranġamenti għal taħriġ u eserċiti. 6. Pjanijiet ta' kontinġenza jistgħu jinkludu l-miżuri għal trattament; kollezzjoni; tindif; ħażna; tneħħija u rimi sigur ta' sustanzi perikolużi u materjal ikkontaminat; u restawr. -------------------------------------------------- ANNESS VII INFORMAZZJONI LILL-PUBBLIKU SKOND L-ARTIKOLU 9 1. L-isem tal-kumpannija, l-indirizz ta' l-attività perikoluża u l-identifikazzjoni bil-posizzjoni tal-persuna li tagħti l-informazzjoni. 2. Spjegazzjoni f'termini sempliċi dwar l-attività perikoluża, inklużi r-riskji. 3. L-ismijiet komuni jew l-ismijiet ġeneriċi jew il-klassifikazzjoni ġenerali dwar il-perikolu tas-sustanzi u l-preparamenti li huma nvoluti fl-attività perikoluża, b'indikazzjoni tal-karatteristiċi perikolużi prinċipali tagħhom. 4. Informazzjoni ġenerali li tirriżulta minn stima ta' l-impatt ambjentali, jekk tkun imqiegħda għad-disposizzjoni u relevanti. 5. L-informazzjoni ġenerali relatata man-natura ta' inċident industrijali li jista' jseħħ possibbilment fl-attività perikoluża, inkluż l-effetti potenzali tagħha fuq il-popolazzjoni u l-ambjent. 6. Informazzjoni adekwata fuq kif il-popolazzjoni affettwata tkun imwissija u tinżamm informata f'każ ta' inċident industrijali. 7. Informazzjoni adegwata fuq l-azzjonijiet li l-popolazzjoni affettwata għandha tieħu u fuq l-imġiba li għandhom jadottaw f'każ ta' inċident industrijali. 8. Informazzjoni adegwata fuq l-arranġamenti magħmula dwar l-attività perikoluża, inkluż kuntatt mas-servizzi ta' emerġenza, biex jittrattaw inċidenti industrijali, biex inaqqsu s-severità ta' l-inċidenti industrijali u biex jimmitigaw l-effetti tagħhom. 9. Informazzjoni ġenerali dwar il-pjan ta' kontinġenza barra mis-sit tas-servizzi ta' l-emerġenza, imfassla biex jittrattaw effetti barra mis-sit, inklużi l-effetti li jaqsmu l-fruntieri ta' xi inċident industrijali. 10. Informazzjoni ġenerali dwar kondizzjonijiet u bżonnijiet speċjali li tagħhom hi suġġetta l-attività perikoluża skond ir-regoli nazzjonali relevanti u/jew provvisti amministrattivi, inklużi sistemi ta' awtorizzazzjoni jew ta' liċenzar. 11. Dettalji billi tista' tinkiseb aktar informazzjoni relevanti. -------------------------------------------------- ANNESS IX SISTEMI DWAR NOTIFIKA TA' INĊIDENT INDUSTRIJALI SKOND L-ARTIKOLU 10 1. Is-sistemi dwar in-notifika ta' inċidenti industrijali jistgħu jagħmluha possibbli li jintbagħtu malajr kemm jista' jkun id-data u l-previżjonijiet skond kodiċi determinati minn qabel billi jintużaw sistemi kompatibbli ta' trasmissjoni u trattament tad-data għal twissija ta' emerġenza u respons, u għall-miżuri biex jimminimizzaw u jikkontrollaw il-konsekwenzi ta' l-effetti li jaqsmu l-fruntieri, u jitqiesu l-bżonnijiet differenti fuq livelli differenti. 2. In-notifika dwar inċident industrijali għandha tinkludi dawn li ġejjin: (a) it-tip u d-daqs ta' l-inċident industrijali, is-sustanzi perikolużi involuti (jekk magħrufa), u s-severità ta' l-effetti possibbli tiegħu; (b) il-ħin tas-seħħ u l-lokalità eżatta ta' l-inċient; (ċ) informazzjoni oħra bħal din disponibbli bħala neċessarja għal respons effiċjenti ta' l-inċident industrijali. 3. In-notifika dwar l-inċident industrijali għandha tkun issupplementata f'intervalli xierqa, jew meta hu meħtieġ, b'informazzjoni aktar relevanti fuq l-iżvilupp tas-sitwazzjoni li tikkonċerna l-effetti li jaqsmu l-fruntieri. 4. Għandhom isiru provi regolari u reviżjonijiet ta' l-effettività tas-sistemi dwar in-notifika ta' l-inċidenti industrijali, inkluż it-taħriġ regolari tal-persunal involut. Meta approprjat, dawn il-provi, reviżjonijiet u taħriġ għandhom ikunu pprestati konġuntament. -------------------------------------------------- ANNESS X ASSISTENZA BEJN XULXIN SKOND L-ARTIKOLU 12 1. Id-direzzjoni, il-kontroll, il-kordinazzjoni u s-sorveljanza in ġenerali ta' l-assistenza hija r-responsabbiltà tal-Parti li qed tagħmel it-talba. Il-persunal involut fl-operazzjoni li qed tassisti għandu jaġixxi skond il-liġijiet relevanti tal-Parti li qed tagħmel it-talba. L-awtoritajiet xierqa tal-Parti li qed tagħmel it-talba għandhom jikkoperaw ma' l-awtorità nnominata mill-Parti li qed tassisti, skond l-Artikolu 17, li tkun f akkuża tas-sorveljanza operazzjonali immedjata tal-persunal u t-tagħmir previst mill-Parti li qed tassisti. 2. Il-Parti li qed tagħmel it-talba għandha, sal-limiti tal-kapaċitajiet tagħha, tipprovdi servizzi u faċilitajiet lokali għall-amministrazzjoni proprja u effettiva ta' l-assistenza, u għandha tassigura l-protezzjoni tal-persunal, tat-tagħmir u tal-materjali miġjuba fit-territorju tagħha minn, jew f'isem il-Parti li qed tassisti għal dan il-għan. 3. Kemm-il darba miftiehem mod ieħor mill-Partijiet konċernati, għandha tingħata assistenza fuq l-ispejjeż tal-Parti li qed tagħmel it-talba. X'ħin trid, il-Parti li qed tassisti tista' tirrinunzja kompletament jew parti mill-ħlas ta' l-infiq. 4. Il-Parti li qed tagħmel it-talba għandha tuża l-aqwa sforzi tagħha biex taffordja għall-Parti li qed tassisti u l-persunal li jaġixxu f'isimha, il-priviliġġi, l-immunitajiet jew il-faċilitajiet neċessarji għall-espedizzjonijiet pprestati tal-funzjonijiet ta' l-assistenza tagħhom. Il-Parti li qed tagħmel it-talba ma għandhiex tintalab biex tapplika din il-provvista għar-residenti permanenti jew nazzjonali proprji tagħha jew li taffordjahom il-privileġġi u l-immunitajiet imsemmija hawn fuq. 5. Parti tista', fuq it-talba tal-Parti li qed tagħmel it-talba jew li qed tassisti, tipprova tiffaċilita t-transitu fit-territorju tagħha tal-persunal innotifikat kif suppost, tat-tagħmir u tal-prorjetà involuti fl-assistenza għal u mill-Parti li qed tagħmel it-talba. 6. Il-Parti li qed tagħmel it-talba għandha tiffaċilita d-dħul fi, il-mibqgħi fi u t-tluq mit-territorju nazzjonali tagħha tal-persunal innotifikat kif suppost u tat-tagħmir u l-proprjetà nvoluti fl-assistenza. 7. Dwar l-atti li jirriżultaw direttament mill-assistenza mogħtija, il-Parti li qed tagħmel it-talba għandha, f'każ ta' mewt jew korriment ta' persuni, danni għal jew telf ta' proprjetà, jew dannu għall-ambjent ikkawżat fit-territorju tagħha matul id-disposizzjoni ta' l-assistenza mitluba, iżżomm mingħajr ħsara u tindennifika l-Parti li qed tassisti jew il-persuni li jaġixxu f'isimha u tikkompensahom għal mewt jew korriment li huma jsofru u għal telf ta' jew dannu ta' tagħmir jew proprjetà oħra nvoluti fl-assistenza. Il-Parti li qed tagħmel it-talba għandha tkun responsabbli biex tittratta l-pretensjonijiet miġjuba minn terzi partijiet kontra l-Parti li qed tassisti jew il-persuni li jaġixxu f'isimha. 8. Il-Partijiet konċernati għandhom jikkoperaw mill-qrib biex jiffaċilitaw is-setiljar tal-proċeduri ġudizzjarji u l-pretensjonijiet li jistgħu jirriżultaw minn operazzjonijiet ta' assistenza. 9. Kull Parti tista' titlob l-assistenza relatata mat-trattament mediku jew ir-rilokalizzazzjoni temporanja fit-territorju ta' Parti oħra ta' persuni nvoluti f'inċident. 10. X'ħin trid, il-Parti affettwata jew li qed tagħmel it-talba tista', wara konsultazzjonijiet xierqa u permezz ta' notifika, titlob it-tmiem ta' l-assistenza riċevuta jew mogħtija taħt din il-Konvenzjoni. La darba din it-talba tkun saret, il-Partijiet konċernati għandhom jikkonsultaw lil xulxin bil-għan li jagħmlu arranġamenti għat-tmiem xieraq ta' l-assistenza. -------------------------------------------------- ANNESS XI SKAMBJU TA' INFORMAZZJONI SKOND L-ARTIKOLU 15 Informazzjoni tista' tinkludi l-elementi li ġejjin, li jistgħu jkunu wkoll bla ħsara għall-koperazzjoni multilaterali u bilaterali: (a) miżuri leġislattivi u amministrattivi, politiki, għanijiet u prijoritajiet għall-prevenzjoni, preparer u respons, attivitajiet xjentifiċi u miżuri tekniċi biex jitnaqqas ir-riskju ta' inċidenti industrijali minn attivitajiet perikolużi, inkluż il-mitigazzjoni ta' l-effetti li jaqsmu l-fruntieri; (b) pjanijiet ta' miżuri u kontinġenza fuq il-livell xieraq li jaffettwaw Partijiet oħra; (ċ) programmi għal kontroll, ippjanar, riċerka u żvilupp, inkluż l-implimentazzjoni u s-sorveljanza tagħhom; (d) miżuri mittieħda dwar il-prevenzjoni ta', il-preparar għal u r-respons għall-inċidenti industrijali; (e) esperjenza fl-inċidenti industrijali u koperazzjoni f'respons għall-inċidenti industrijali ma' l-effetti li jaqsmu l-fruntieri; (f) l-iżvilupp u l-applikazzjoni ta' l-aqwa teknoloġiji disponibbli għas-sigurtà u l-protezzjoni ambjentali mtejba; (g) preparer għall-emerġenza u respons; (h) metodi wżati għall-previżjoni ta' riskji, inkluż il-kriterja għall-kontroll u l-istima ta' l-effetti li jaqsmu l-fruntieri. -------------------------------------------------- ANNESS XII KOMPITI GHALL-ASSISTENZA BEJN XULXIN SKOND L-ARTIKOLU 18, PARAGRAFU 4 1. Informazzjoni u ġabra ta' data u tixrid (a) tkun stabbilita u mħaddma operazzjoni tas-sistema tan-notifika dwar inċident industrijali li tista' tipprovdi informazzjoni dwar l-inċidenti industrijali u dwar esperti, biex b'hekk tinvolvi l-esperti kemm jista' jkun malajr biex tipprovdi l-assistenza; (b) ikun stabbilit u mħaddem bank ta' data biex jilqa', jipproċessa u jiddistribwixxi informazzjoni neċessarja dwar l-inċidenti industrijali, inklużi l-effetti tagħhom u wkoll dwar miżuri applikati u l-effettività tagħhom; (ċ) elaborazzjoni u żamma ta' lista ta' sustanzi perikolużi, inklużi l-karatteristiċi relevanti tagħhom, u ta' l-informazzjoni fuq kif tittratta ma' dawk f'każ ta' inċident industrijali; (d) ikun stabbilit u miżmum reġistru ta' esperti biex tingħata assistenza konsultattiva u ta' tipi oħra dwar miżuri ta' prevenzjoni, ta' preparer u ta' respons, inklużi l-miżuri ta' restawrar; (e) żamma ta' lista dwar attivitajiet perikolużi; (f) produzzjoni u żamma ta' lista dwar sustanzi perikolużi koperti bid- disposizzjonijiet ta' l-anness I, Part I. 2. Riċerka, taħriġ u metodoloġiji (a) żvilupp u disposizzjoni ta' mudelli bbażati fuq l-esperjenza ta' l-inċidenti industrijali, u xenarji għall-miżuri ta' prevenzjoni, ta' preparar u ta' respons; (b) promozzjoni ta' edukazzjoni u taħriġ, organizzazzjoni ta' simposji internazzjonali u promozzjoni ta' koperazzjoni fir-riċerka u l-iżvilupp. 3. Assistenza teknika (a) is-sodisfazzjon ta' funzjonijiet ta' konsulenza mmirat għat-tisħiħ ta' l-abbiltà biex ikunu applikati l-miżuri ta' prevenzjoni, ta' preparar u ta' respons; (b) li jsiru, fuq it-talba ta' Parti, spezzjonijiet ta' l-attivitajiet perikolużi tagħha u d-disposizzjoni ta' l-assistenza fl-organizzar ta' l-ispezzjonijiet nazzjonali tagħha skond il-ħtiġijiet ta' din il-Konvenzjoni. 4. Assistenza f'każ ta' emerġenza Provvista ta' assistenza billi,fuq it-talba ta' Parti, inter alia, jintbagħtu esperti fuq is-sit ta' inċident industrijali biex jipprovdu assistenza konsultattiva u tipi oħra għar-respons ta' l-inċident industrijali. -------------------------------------------------- ANNESS XIII ARBITRAĠĠ 1. Il-Parti jew il-Partijiet tal-pretensjoni għandhom jinformaw lis-Segretarjat li l-Partijiet ftiehmu li jressqu l-kwistjoni lill-arbitraġġ skond l-Artikolu 21, paragrafu 2 ta' din il-Konvenzjoni. In-notifika għandha tiddikjara l-materja tas-suġġett ta' l-arbitraġġ u tinkludi, partikolarment, l-Artikoli ta' din il-Konvenzjoni, l-interpretazzjoni jew l-applikazzjoni li tagħha hija l-kwistjoni. Is-Segretarjat għandu jibgħat l-informazzjoni riċevuta lill-Partijiet kollha ta' din il-Konvenzjoni. 2. It-tribunal arbitrali għandu jikkonsisti minn tliet membri. Kemm il-Parti jew il-Partijiet tal-pretensjoni u l-Parti jew il-Partijiet l-oħra tal-kwistjoni għandhom jaħtru arbitru, u ż-żewġ arbitri hekk maħtura għandhom jinnominaw bi ftehim komuni t-tielet arbitru, li għandu jkun il-president tat-tribunal arbitrali. Dan ta' l-aħħar ma għandux ikun nazzjonal ta' waħda miż-żewġ partijiet tal-kwistjoni, lanqas ma għandu jkollu s-soltu post ta' residenza tiegħu jew tagħha fit-territorju ta' waħda minn dawn il-partijiet, lanqas ma jkun impjegat minn xi waħda minnhom, u lanqas ma jkun ittratta l-każ f'kapaċità oħra. 3. Jekk il-president tat-tribunal arbitrali ma jkunx innominat fi żmien xahrejn tal-ħatra tat-tieni arbitru, is-segretarju esekuttiv tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa għandu, fuq it-talba ta' waħda mill-partijiet tal-kwistjoni, jinnomina l-president f'perjodu ta' xahrejn iktar. 4. Jekk waħda mill-partijiet tal-kwistjoni ma taħtarx arbitru fi żmien xahrejn ta' l-irċevuta tat-talba, il-parti l-oħra tista' hekk tinforma lis-segretarju esekuttiv tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa, li għandu jinnomina lill-president tat-tribunal arbitrali f'perjodu ta' xahrejn iktar. Meta ssir in-nomina, il-president tat-tribunal arbitrali għandu jagħmel talba lill-parti li ma tkunx ħatret arbitru biex tagħmel dan fi żmien xahrejn. Jekk tonqos milli tagħmel dan fi żmien dak il-perjodu, il-president għandu jinforma lis-segretarju esekuttiv tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa, li għandu jagħmel din il-ħatra f'perjodu ta' xahrejn iktar. 5. It-tribunal arbitrali għandu jagħti d-deċiżjoni tiegħu skond il-liġi internazzjnali u skond id-disposizzjonijiet ta' din il-Konvenzjoni. 6. Kull tribunal arbitrali kkostitwit taħt id-disposizzjonijiet imniżżla hawnhekk għandu jfassal ir-regoli proprja tiegħu ta' proċedura. 7. Id-deċiżjonijiet tat-tribunal arbitrali, kemm fuq il-proċedura kif ukoll fuq is-sustanza, għandhom jittieħdu b' vot ta' maġġoranza tal-membri tiegħu. 8. It-tribunal jista' jieħu l-miżuri kollha xierqa biex jistabbilixxi l-fatti. 9. Il-partijiet tal-kwistjoni għandhom jiffaċilitaw ix-xogħol tat-tribunal arbitrali u, partikolarment, għandhom jużaw il-mezzi kollha għad-disposizzjoni tagħhom: (a) jipprovdu lit-tribunal id-dokumenti kollha relevanti,il-faċilitajiet u l-informazzjoni: (b) jagħmluha possibbli għat-tribunal, billi hu neċessarju, biex jgħajjat xhieda jew esperti u jirċievi l-prova tagħhom. 10. Il-partijiet tal-kwistjoni u l-arbitri għandhom jipproteġu l-konfidenzalità ta' kull informazzjoni li jirċievu waqt il-proċeduri tat-tribunal arbitrali. 11. It-tribunal arbitrali jista', fuq it-talba ta' waħda mill-partijiet, jirrakommanda interim miżuri ta' protezzjoni. 12. Jekk waħda mill-partijiet tal-kwistjoni ma tidhirx quddiem it-tribunal arbitrali jew tonqos milli tiddefendi l-każ tagħha, il-parti l-oħra tista' titlob lit-tribunal biex ikompli l-proċeduri u biex jagħti d-deċiżjoni finali tiegħu. L-assenza ta' parti jew in-nuqqas ta' parti biex tiddefendi l-każ tagħha ma għandux iwaqqaf il-proċeduri. 13. It-tribunal arbitrali jista' jisma' u jistabbilixxi l-pretensjonijiet-opposti li jinqalgħu direttament mill-materja tal-kwistjoni. 14. Kemm-il darba l-arbitral tribunali jistabilixxi mod ieħor minħabba ċ-ċirkostanzi partikolari tal-każ, l-ispejjeż tat-tribunal, inkluż ir-remunerazzjoni tal-membri tiegħu, għandhom jinqasmu ugwalment mill-partijiet tal-kwistjoni. It-tribunal għandu jżomm rekord ta' l-ispejjeż kollha tiegħu u għandu jagħti l-prospett finali ta' dan lill-partijiet tal-kwistjoni. 15. Kull Parti ta' din il-Konvenzjoni li għandha interess ta' natura legali fil-materja tal-kwistjoni u li tista' tkun affettwata b'diċiżjoni fil-każ, tista' tintervjeni fil-proċeduri bil-kunsens tat-tribunal. 16. It-tribunal arbtirali għandu jagħti l-verdett tiegħu fi żmien ħames xhur mid-data li fiha jkun stabbilit kemm-il darba jsib li huwa neċessarju li jestendi l-limitu taż-żmien għal perjodu li ma għandux jaqbeż ħames xhur. 17. Il-verdett tat-tribunal arbitrali għandu jkollu miegħu prospett ta' raġunijiet. Għandu jkun finali u vinkolanti fuq il-partijiet kollha tal-kwistjoni. Il-verdett ikun mibgħut mit-tribunal arbitrali lill-partijiet tal-kwistjoni u lis-Segretarjat. Is-Segretarjat għandu jgħaddi l-informazzjoni riċevuta lill-Partijiet ta' din il-Konvenzjoni. 18. Kull kwistjoni li tista' tinqala' bejn il-partijiet dwar l-interpretazzjoni jew l-esekuzzjoni tal-verdett tista' tingħata minn waħda mill-partijiet lit-tribunal li għamel il-verdett jew, jekk ta' l-aħħar ma jistax jinżamm minn dan, lil tribunal ieħor ikkostitwit għal dan il-għan bl-istess manjiera ta' l-ewwel. --------------------------------------------------