Official Journal L 161 , 18/06/1997 P. 0002 - 0020



Bdil ta' ittri li jirreġistra l-ftehim komuni dwar il-priniċipji ta' koperazzjoni internazzjonali dwar attivitajiet ta' riċerka u żvilupp fil-qasam ta' sistemi intelliġenti ta' fabbrikazzjoni (SIF) bejn il-Komunita Ewropea u l-Istati Uniti ta' l-Amerika, il-Ġappun, l-Awstralja, il-Kanada u l-pajjiżi ta' l-EFTA tan-Norveġja u l-Isvizzera A. Ittra mill-Komunita Brussel, 19 ta' Marzu 1997 Sinjur, Nirreferi għad-diskussjonijiet li seħħew li jirrigwardaw koperazzjoni internazzjonali dwar attivitajiet ta' riċerka u żvilupp fil-qasam ta' sistemi intelliġenti ta' fabbrikazzjoni (SIF) bejn il-parteċipanti, jiġifieri l-Komunita Ewropea, u l-Istati Uniti ta' l-Amerika, il-Ġappun, l-Awstralja, il-Kanada, u l-pajjiżi ta' l-EFTA tan-Norveġja u l-Isvizzera. L-għan ta' din l-ittra huwa li jiġi reġistrat il-ftehim komuni li ntlaħaq dwar il-prinċipji ta' koperazzjoni tas-SIF. L-ittra tikkumplimenta t-Termini ta' Referenza (TtR) żviluppati mill-Kumitat ta' Tmexxija Internazzjonali fit-tmiem ta' l-istudju ta' probabilita (feasibility) tas-SIF fl-1994 u timmodifika l-Artikolu VIII tat-TtR u l-Artikolu 1.13 ta' l-Appendiċi 2 tat-TtR kif indikati hawn taħt. It-TtR, u l-Appendiċijiet mat-TtR, huma annessi ma' din l-ittra. 1. Għan Parteċipanti jinkoraġġixxu u jiffaċilitaw koperazzjoni bejn entitajiet, stabbiliti fit-territorji tagħhom (fit-territorji ta' l-Istati Membri tiegħu fil-każ tal-Komunita Ewropea), fil-qasam tas-sistemi intelliġenti ta' fabbrikazzjoni. Koperazzjoni bħal din għandha tiżgura bilanċ ta' benefiċċji u kontribuzzjonijiet, tkun ta' relevanza industrijali u tkun ibbażata fuq il-prinċipju ta' interess u ftehim bejn xulxin. 2. Temi tekniċi għal koperazzjoni tas-SIF Il-koperazzjoni se tkopri inizjalment il-ħames temi tekniċi li ġejjin: (a) kwistjonijiet taċ-ċiklu tal-ħajja totali tal-prodott; (b) kwistjonijiet ta' proċessar; (ċ) għodda ta' strateġija/ppjanar/disinn; (d) kwistjonijiet umani/organizzattivi/soċjali, u, (e) kwistjonijiet ta' intrapriżi virtwali u estiżi. Temi oħra fl-iskop tas-SIF jistgħu jiġu maħsuba, madankollu, għandu jiġi żgurat li temi tekniċi ġodda huma konsistenti mal-politika tal-gvern u projoritajiet industrijali tar-reġjuni parteċipanti. 3. Forom u mezzi ta' koperazzjoni Koperazzjoni tinvolvi parteċipazzjoni fi proġetti minn entitajiet, bi qbil ma' proċeduri adottati li huma komuni għall-ħolqien u l-operat ta' consortia internazzjonali u tista' tinkludi visti, taħriġ u bdil ta' xjentisti, inġiniera u personal xieraq ieħor għal għanijiet relevanti għall-implimentazzjoni u t-tlestija b' suċċess tal-proġetti. 4. Disseminazzjoni u utilizzazzjoni tat-tagħrif Drittijiet ta' propjeta intellettwali (DPI) li jirrisultaw minn proġetti mwettqa mas-SIF ikunu suġġetti għad-dispożizzjonijiet tas-SIF/DPI mogħtija fl-Appendiċi 2 tat-TtR. Dan l-Appendiċi jiġi emendat fl-Artikolu 1.13 sabiex jirrifletti li l-Awstrija, il-Finlandja u l-Isvezja huma membri ta' l-Unjoni Ewropea. 5. Finanzjament Finanzjament ta' attivajiet koperattivi jkunu suġġetti għad-disponibbilta ta' fondi u għall-liġijiet u regolamenti, politika u programmi applikabbli tar-reġjuni parteċipani. Kull parteċipant jkopri l-parteċipazzjoni tiegħu. Kull parteċipant jikkontribwixxi, f'fondi jew f'oġġetti, b'manjiera ġusta għall-eżekuzzjoni tal-funzjonijiet u l-ispejjeż tas-segretarjat interreġjonali. 6. Implimentazzjoni tas-SIF Rappreżentanti tal-parteċipanti maħtura għall-Kumitat ta' Tmexxija Internazzjonali (KTI) jaġixxu bħala l-kuntatt bejn il-KTI u l-amministrazzjonijiet/gvernijiet pubbliċi rispettivi tagħhom. Ir-rappreżentattivi tal-parteċipanti se jimmonitorjaw l-implimentazzjoni rigward l-iskop, il-prinċipji u l-istruttura tal-programm tas-SIF u jkollhom rwol ta' tħaffif. B' żieda ma' dan ikollhom il-funzjonijiet li ġejjin: - jiffaċilitaw koperazzjoni ġdida bejn is-segretarjati reġjonali, - bdil ta' tagħrif dwar prattika lokali, liġijiet, regolamenti u programmi rilevanti għall-koperazzjoni, - jiffaċilitaw parteċipazzjoni ta' intrapriżi ta' daqs żgħir u medju (IŻM) direttament u indirettament fil-programm tas-SIF. B' mod partikolari dan ikun jinkludi aċċess għal faċilita elettronika ta' tfittxija ta' sieħeb u reġistru elettroniku ta' espressjonijiet ta' interess, u, - jippreżentaw għad-deċiżjoni lil amministrazzjonijiet tal-gvern/pubbliċi r-rakkomandazzjonijiet tal-KTI għad-dħul ta' parteċipanti ġodda. Il-parteċipanti jorganizzaw, imexxu jew jinnominaw is-segretarjati reġjonali rispettivi tagħhom. B' mod partikolari, is-segretarjati reġjonali jinkludu r-responsabbilitajiet li ġejjin: - jiffaċilitaw l-għażla f' waqtha ta' proġetti fil-livell reġjonali, skond ir-regoli u l-proċeduri fis-seħħ fir-reġjun tal-parteċipant. - jassistu fil-formazzjoni ta' consortium ġo u matul reġjunijiet rispettivi, u, - jaħdmu ma' gruppi ta' infrastruttura reġjonali biex jiffaċilitaw SIF. 7. Tul ta' żmien Il-programm tas-SIF ikollu tul ta' żmien ta' 10 snin, kull parteċipazzjoni jkun jista' jirtira f' kull waqt bla ħsara għal avviż ta' 12-il xahar. Il-parteċipanti jistgħu jirrevedu l-prinċipji tal-koperazzjoni tagħhom ħames snin wara l-ftuħ tagħhom sabiex jaraw jekk għandhiex titkompla, tiġi modifikata jew terminata. Dan jibel l-Artikolu VIII tat-TtR. 8. Implimentazzjoni ta' SIF fl-Ewropa Il-Komunita Ewropea u l-Isvizzera u n-Norveġja jirriserva l-għażla li jaġixxu flimkien bħala reġjun waħdieni, li jrid jiġi rappreżentat minn delegazzjoni kombinata dwar il-Kumitat ta' Tmexxija Internazzjonali u jiġi appoġġjat minn Segretarjat Ewropew SIF waħdieni. Il-Kummissjoni tal-Komunita Ewropea tipprovdi l-appoġġ meħtieġ għas-segretarjat reġjonali. Din l-ittra, flimkien ma' l-aċċettazzjoni tagħha mill-parteċipanti, tikkumplimenta u timmodifika t-TtR u tirreġistra l-ftehim komuni dwar il-prinċipji ta' koperazzjoni tas-SIF. Inkun kuntent jekk nirċievi l-konferma bikrija tiegħek ta' dan il-ftehim. F'isem il-Komunita Ewropea +++++ TIFF +++++ B. Ittra mill-Istati Uniti ta' l-Amerika Washington DC, 3 ta April 1997. Sinjur, Jiena ngħarrfek li rċevejt l-ittra tiegħek tad-19 ta Marzu 1997 li tinqara kif ġej: "Nirreferi għad-diskussjonijiet li seħħew li jirrigwardaw koperazzjoni internazzjonali dwar attivitajiet ta riċerka u żvilupp fil-qasam ta' sistemi intelliġenti ta' fabbrikazzjoni (SIF) bejn il-parteċipanti, jiġifieri l-Komunita Ewropea, u l-Istati Uniti ta' l-Amerika, il-Ġappun, l-Awstralja, il-Kanada, u l-pajjiżi ta' l-EFTA tan-Norveġja u l-Isvizzera. L-għan ta' din l-ittra huwa li jiġi reġistrat il-ftehim komuni li ntlaħaq dwar il-prinċipji ta' koperazzjoni tas-SIF. L-ittra tikkumplimenta t-Termini ta' Referenza (TtR) żviluppati mill-Kumitat ta' Tmexxija Internazzjonali fit-tmiem ta' l-istudju ta' probabilita (feasibility) tas-SIF fl-1994 u timmodifika l-Artikolu VIII tat-TtR u l-Artikolu 1.13 ta' l-Appendiċi 2 tat-TtR kif indikati hawn taħt. It-TtR, u l-Appendiċijiet mat-TtR, huma annessi ma' din l-ittra. 1. Għan Parteċipanti jinkoraġġixxu u jiffaċilitaw koperazzjoni bejn entitajiet, stabbiliti fit-territorji tagħhom (fit-territorji ta' l-Istati Membri tiegħu fil-każ tal-Komunita Ewropea), fil-qasam tas-sistemi intelliġenti ta' fabbrikazzjoni. Koperazzjoni bħal din għandha tiżgura bilanċ ta' benefiċċji u kontribuzzjonijiet, tkun ta' rilevanza industrijali u tkun ibbażata fuq il-prinċipju ta' interess u ftehim bejn xulxin. 2. Temi tekniċi għal koperazzjoni tas-SIF Il-koperazzjoni se tkopri inizjalment il-ħames temi tekniċi li ġejjin: (a) kwistjonijiet taċ-ċiklu tal-ħajja totali tal-prodott; (b) kwistjonijiet ta' proċessar; (ċ) għodda ta' strateġija/ppjanar/disinn; (d) kwistjonijiet umani/organizzattivi/soċjali, u, (e) kwistjonijiet ta' intrapriżi virtwali u estiżi. Temi oħra fl-iskop tas-SIF jistgħu jiġu maħsuba, madankollu, għandu jiġi żgurat li temi tekniċi ġodda huma konsistenti mal-politika tal-gvern u ma' prijoritajiet industrijali tar-reġjuni parteċipanti. 3. Forom u mezzi ta' koperazzjoni Koperazzjoni tinvolvi parteċipazzjoni fi proġetti minn entitajiet, bi qbil ma' proċeduri adottati li huma komuni għall-ħolqien u l-operat ta' consortia internazzjonali u tista' tinkludi visti, taħriġ u bdil ta' xjentisti, inġiniera u personal xieraq ieħor għal għanijiet rilevanti għall-implimentazzjoni u t-tlestija b' suċċess tal-proġetti. 4. Disseminazzjoni u utilizzazzjoni tat-tagħrif Drittijiet ta' propjeta intellettwali (DPI) li jirrisultaw minn proġetti mwettqa mas-SIF ikunu suġġetti għad-disposizzjonijiet tas-SIF/DPI mogħtija fl-Appendiċi 2 tat-TtR. Dan l-Appendiċi jiġi emendat fl-Artikolu 1.13 sabiex jirrifletti li l-Awstrija, il-Finlandja u l-Isvezja huma membri ta' l-Unjoni Ewropea. 5. Finanzjament Finanzjament ta' attivajiet koperattivi jkunu suġġetti għad-disponibbilta ta' fondi u għall-liġijiet u regolamenti, politika u programmi applikabbli tar-reġjuni parteċipani. Kull parteċipant jkopri l-parteċipazzjoni tiegħu. Kull parteċipant jikkontribwixxi, f' fondi jew f' oġġetti, b' manjiera ġusta għall-eżekuzzjoni tal-funzjonijiet u l-ispejjeż tas-segretarjat interreġjonali. 6. Implimentazzjoni tas-SIF Rappreżentanti tal-parteċipanti maħtura għall-Kumitat ta' Tmexxija Internazzjonali (KTI) jaġixxu bħala l-kuntatt bejn il-KTI u l-amministrazzjonijiet/gvernijiet pubbliċi rispettivi tagħhom. Ir-rappreżentattivi tal-parteċipanti se jimmonitorjaw l-implimentazzjoni rigward l-iskop, il-prinċipji u l-istruttura tal-programm tas-SIF u jkollhom rwol ta' tħaffif. B' żieda ma' dan, ikollhom il-funzjonijiet li ġejjin: - jiffaċilitaw koperazzjoni tajba bejn is-segretarjati reġjonali, - bdil ta' tagħrif dwar prattika lokali, liġijiet, regolamenti u programmi rilevanti għall-koperazzjoni, - jiffaċilitaw parteċipazzjoni ta' IŻM direttament u indirettament fil-programm tas-SIF. B' mod partikolari dan ikun jinkludi aċċess għal faċilita elettronika ta' tfittxija ta' sieħeb u reġistru elettroniku ta' espressjonijiet ta' interess, u, - jippreżentaw għad-deċiżjoni lil amministrazzjonijiet tal-gvern/pubbliċi r-rakkomandazzjonijiet tal-KTI għad-dħul ta' parteċipanti ġodda. Il-parteċipanti jorganizzaw, imexxu jew jinnominaw is-segretarjati reġjonali rispettivi tagħhom. B' mod partikolari, is-segretarjati reġjonali jinkludu r-responsabbilitajiet li ġejjin: - jiffaċilitaw l-għażla f' waqtha ta' proġetti fil-livell reġjonali, skond ir-regoli u l-proċeduri fis-seħħ fir-reġjun tal-parteċipant. - jassistu fil-formazzjoni ta' consortium ġo u matul reġjunijiet rispettivi, u, - jaħdmu ma' gruppi ta' infrastruttura reġjonali biex jiffaċilitaw SIF. 7. Tul ta' żmien Il-programm tas-SIF ikollu tul ta' żmien ta' 10 snin, kull parteċipazzjoni jkun jista' jirtira f' kull waqt bla ħsara għal avviż ta' 12-il xahar. Il-parteċipanti jistgħu jirrevedu l-prinċipji tal-koperazzjoni tagħhom ħames snin wara l-ftuħ tagħhom sabiex jaraw jekk għandhiex titkompla, tiġi modifikata jew terminata. Dan jibel l-Artikolu VIII tat-TtR. 8. Implimentazzjoni ta' SIF fl-Ewropa Il-Komunita Ewropea u l-Isvizzera u n-Norveġja jirriserva l-għażla li jaġixxu flimkien bħala reġjun waħdieni, li jrid jiġi rappreżentat minn delegazzjoni kombinata dwar il-Kumitat ta' Tmexxija Internazzjonali u jiġi appoġġjat minn Segretarjat Ewropew SIF waħdieni. Il-Kummissjoni tal-Komunita Ewropea tipprovdi l-appoġġ meħtieġ għas-segretarjat reġjonali. Din l-ittra, flimkien ma' l-aċċettazzjoni tagħha mill-parteċipanti, tikkumplimenta u timmodifika t-TtR u tirreġistra l-ftehim komuni dwar il-prinċipji ta' koperazzjoni tas-SIF. Inkun kuntent jekk nirċievi l-konferma bikrija tiegħek ta' dan il-ftehim." Għandi l-unur nikkonferma li l-Gvern tiegħi jaqbel mal-kontenuti ta' l-ittra tiegħek. Għall-Gvern ta' l-Istati Uniti ta' l-Amerika +++++ TIFF +++++ -------------------------------------------------- ANNESS TERMINI TA' REFERENZA GĦAL PROGRAMM TA' KOPERAZZJONI INTERNAZZJONALI F'FABBRIKAZZJONI AVVANZATA I. SKOP Dan id-dokument jistabbilixxi t-Termini ta' Referenza għall-parteċipanti fil-programm tas-sistemi intelliġenti ta' fabbrikazzjoni (IMS) għal koperazzjoni internazzjonali fir-riċerka u l-iżvilupp fis-sistemi intelliġenti ta' fabbrikazzjoni. Dawn it-Termini ta' Referenza mhumiex intiżi li joħolqu obbligi taħt il-liġi internazzjonali jew dik domestika. II. GĦANIJIET L-għanijiet tal-programm IMS huma kif ġejjin: A. li sseħħ sofistikazzjoni akbar fl-operazzjonijiet tal-fabbrikazzjoni; B. li jitjieb l-ambjent globali; Ċ. li titjieb l-effiċjenza fl-użu ta' riżorsi li jistgħu jew ma jistgħux jiġġeddu; D. li jinħolqu prodotti ġodda u kondizzjonijiet li jtejbu b'mod sinifikattiv l-kwalità tal-ħajja għall-utenti; E. li titjieb il-kwalità ta' l-ambjent tal-fabbrikazzjoni; F. li tiġi żviluppata dixxiplina tal-fabbrikazzjoni rikonoxxuta u rispettata li tinkoraġġixxi t-trasferiment ta' tagħrif lill-ġenerazzjonijiet futuri; G. li jkun hemm reazzjoni effettiva għall-globalizazzjoni tal-fabbrikazzjoni; H. li jitkabbru u jinfetħu swieq madwar id-dinja, u, I. l-avanz dinji tal-professjonaliżmu billi jiġi provdut rikonoxximent globali u billi tiġi stabbilita dixxiplina edukattiva għall-fabbrikazzjoni. Bil-ksib ta' l-għanijiet tiegħu, il-programm IMS għandu jkun aġent katalittiku għal: A. koperazzjoni globali fil-fabbrikazzjoni bl-involviment ta' kumpaniji kbar u żgħar, utenti u fornituri, universitajiet, u gvernijiet; B. it-tixrid dinji tar-riżultati ta' titjib sinjifikanti fil-fabbrikazzjoni; Ċ. l-iżvilupp ta' rakkomandazzjonijiet globali għal standards fil-fabbrikazzjoni permezz ta' ħidma koperattiva fuq temi ta' prestandardizzazzjoni; D. l-istima u l-għażla ta' prijoritajiet għal koperazzjoni globali fl-iżvilupp ta' proċess tal-fabbrikazzjoni; E. it-tixrid, komprensjoni, u applikazzjoni ta' linji konsistenti, disposizzjonijiet u ftehim mudell li jirrispettaw id-drittijiet ta' proprjetà intellettwali (IPR) tal-parteċipanti u tas-soċji tal-konsorzju tal-proġett. III. SFOND Sitt parteċipanti ħadu sehem fl-istudju ta' probabilità biex jiġi definit il-programm IMS. Il-parteċipanti huma: - l-Awstralja, - il-Kanada, - il-Komunità Ewropea (KE), - il-pajjiżi parteċipanti ta' l-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ Ħieles (EFTA): l-Awstrija, il-Finlandja, l-Isvezja, in-Norveġja u l-Isvizzera, - il-Ġappun, u, - l-Istati Uniti. Il-pajjiżi tal-KE u ta' l-EFTA aġixxew flimkien bħala reġjun Ewropew wieħed. Il-parteċipanti temmew l-istudju ta' probabilità kif definit taħt it-Termini ta' Referenza għall-istudju ta' probabbiltà dwar il-kollaborazzjoni internazzjonali fil-fabbrikazzjoni avanzata. Il-Kumitat tat-Tmexxija Internazzjonali għall-istudju ta' probabilità stqarr fir-rapport finali tiegħu li l-istudju ta' probabilità wera li programm koperattiv internazzjonali fir-riċerka u l-iżvilupp fil-fabbrikazzjoni avanzata jista' jinħoloq li huwa ġust u strutturat li jkun ta' benefiċċju, u li jipprovdi riżultati ġusti u ta' benefiċċju. Il-Kumitat tat-Tmexxija Internazzjonali għall-istudju ta' probabbiltà fir-rapport finali tiegħu rrikmanda l-bidu tal-programm IMS u ppropona struttura ta' amministrazzjoni, temi tekniċi, u disposizzjonijiet tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali għalih. IV. PRINĊIPJI Il-fabbrikazzjoni hija ġeneratur ewlieni ta' ġid u hija kritika għall-istabbiliment ta' bażi ekonomika soda għat-tkabbir ekonomiku. Il-ħtieġa għall-eċċellenza fl-operazzjonijiet tal-fabbrikazzjoni saret kritika bħala riżultat ta' l-istabbiliment ta' swieq globali. Ir-rwol tar-riċerka u l-iżvilupp fil-qasam ta' fabbrikazzjoni avanzata qed issir aktar ċentrali għall-operazzjonijiet tal-fabbrikazzjoni. Riċerka sostanzjali fil-fabbrikazzjoni avanzata qed issir mad-dinja kollha. Koperazzjoni internazzjonali fir-riċerka u l-iżvilupp fil-fabbrikazzjoni avanzata jekk immexxija tajjeb tista' tgħin biex jitjiebu l-operazzjonijiet tal-fabbrikazzjoni. Koperazzjoni internazzjonali fil-fabbrikazzjoni avanzata għandha tipproċedi fuq il-bażi li ġejja: A. kontribuzzjonijiet lil, u benefiċċji minn, koperazzjoni bħal din huma ġusti u bilanċjati; B. proġetti kollaborattivi għandu jkollhom rilevanza industrijali; Ċ. proġetti kollaborattivi huma mmexxija minn konsorzji interreġjonali li huma mqassma ġeografikament; D. proġetti kollaborattivi jistgħu jsiru matul iċ-ċiklu sħiħ ta' innovazzjoni; E. ir-riżultati tal-proġetti kollaborattivi huma mqassma permezz ta' proċess ta' tixrid ikkontrollat ta' informazzjoni li tipproteġi u talloka b'mod ġust kull drittijiet ta' proprjetà intellettwali maħluqa jew provduta matul il-koperazzjoni, u, F. attivitajiet tal-proġett IMS li huma finanzjati mill-gvern jew li jużaw riżorsi tal-gvern m'għandhomx jinvolvu riċerka u żvilupp kompetittiv. V. STRUTTURA U FINANZJAR TAL-PROGRAMM Il-programm IMS huwa koperazzjoni internazzjonali li fiha l-parteċipanti jaħdmu flimkien biex isaħħu l-kompetittività industrijali, biex isolvu l-problemi li tiffaċċja l-fabbrikazzjoni dinjija u biex jiżviluppaw teknoloġiji u sistemi tal-fabbrikazzjoni avanzati biex jibbenefikaw lill-umanità. L-iskop tal-programm IMS huwa wiesgħa daqs kemm hu prattikabbli. A. Il-programm IMS huwa ggvernat minn struttura ta' amministrazzjoni li tikkonsisti minn: 1. Kumitat tat-Tmexxija Internazzjonali IMS; 2. segretarjat interreġjonali, u, 3. segretarjati reġjonali. Il-programm IMS ser jinkludi proġetti li jikkonformaw mat-temi tekniċi deskritti fl-Appendiċi 1. Is-soċji tal-proġett għandhom jikkonformaw mad-disposizzjonijiet ta' l-IPR kif deskritti fl-Appendiċi 2. Id-disposizzjonijiet ta' l-IPR jinkludu sett minimu ta' ħtiġijiet obbligatorji, disposizzjonijiet mhux obbligatorji li hemm il-ħtieġa li jiġu indirizzati, u disposizzjonijiet mhux obbligatorji. B. Finanzjar għall-istruttura ta' l-amministrazzjoni 1. Kull parteċipant ser jiffinanzja l-parteċipazzjoni tiegħu stess. 2. Kull parteċipant ser jistabbilixxi l-metodu li bih il-parteċipazzjoni tiegħu ser tkun iffinanzjata. 3. Kull parteċipant ser jikkontribwixxi b'mod ġust għall-iffinanzjar bil-flus jew b'oġġetti biex jitħallsu l-ispejjeż ta' l-operazzjoni tas-segretarjat interreġjonali. 4. Kull parteċipant ser jkun responsabbli li jappoġġja d-delegazzjoni tiegħu stess u li jipprovdi kull kopertura neċessarja għar-responsabbilitajiet. Ċ. Finanzjar għall-proġetti 1. Kull parteċipant ser jiffinanzja l-parteċipazzjoni tiegħu stess. 2. Kull parteċipant ser jistabbilixxi l-metodu li bih il-parteċipazzjoni tiegħu ser tkun iffinanzjata. VI. STRUTTURA TA' L-AMMINISTRAZZJONI A. Kumitat tat-Tmexxija Internazzjonali IMS. Il-programm IMS ser ikun issorveljat minn Kumitat tat-Tmexxija Internazzjonali IMS. Il-membri għandhom ikunu rappreżentanti eminenti mis-setturi industrijali, akkademiċi, jew governattivi tal-parteċipanti li huma infurmati tajjeb dwar materji tal-fabbrikazzjoni. Il-membri għandhom ikunu lesti u kapaċi li jiddedikaw il-ħin u l-isforz neċessarju biex imexxu l-programm IMS. 1. Komposizzjoni. Żewġ membri u osservatur wieħed minn kull parteċipant. In-numru totali ta' membri u ta' osservaturi ser jikber hekk kif aktar parteċipanti jitħallew jidħlu skond il-proċedura mniżżla fil-qosor fit-Taqsima IX. Membri tad-delegazzjoni jistgħu jkunu mis-setturi industrijali, akkademiċi jew governattivi ta' kull parteċipant. Rappreżentazzjoni industrijali qawwija hija mħeġġa. Milll-inqas wieħed miż-żewġ membri jrid ikun mis-settur industrijali, u l-kap tad-delegazzjoni irid ma jkunx mill-gvern. Il-membri għandhom ikunu maħtura għal perjodu sinjifikanti. Madankollu, l-osservaturi jistgħu jiġu mibdula skond il-ħtieġa. Id-delegazzjoni ta' kull parteċipant għall-laqgħat tal-Kumitat tat-Tmexxija Internazzjonali IMS tista' tkun akkompanjata minn żewġ rappreżentanti tas-segretarjat reġjonali nnominat tagħha. 2. Il-Kumitat tat-Tmexxija Internazzjonali IMS ser jilħaq id-deċiżjonijiet permezz ta' konsensus tal-membri tiegħu. 3. Presidenza. Is-siġġu tal-Kumitat tat-Tmexxija Internazzjonali IMS ser idur fost is-sitt parteċipanti. Kull perjodu ser idum għall-sentejn. Matul il-perjodu li fih parteċipant jippresiedi, dak il-parteċipant huwa ukoll responsabbli li jorganizza s-segretarjat interreġjonali. Il-Kanada ser tippresiedi għall-ewwel perjodu. L-Awstralja ser tieħu t-tieni perjodu u sservi bħala viċi-president fl-ewwel perjodu biex tiggarantixxi kontinwità. L-EFTA ser tieħu t-tielet perjodu. Is-sekwenza tal-presidenzi sussegwenti ser tiġi deċiża matul it-tielet sena ta' wara l-bidu tal-programm IMS. 4. Responsabbilitajiet. Il-Kumitat tat-Tmexxija Internazzjonali IMS ser jirrikmanda politika u strateġiji li bihom jintrabat, u jevolvi, il-programm IMS, inkluż fil-kwistjoni ta' parteċipanti ġodda. Huwa ser wkoll: (a) jipprovdi gwida ġenerali, jistabbilixxi prjoritajiet strateġiċi u jissorvelja l-implimentazzjoni tal-programm; (b) jisponsorja u japprova dokumenti ġodda ta' l-IMS; (ċ) jifforma forzi tax-xogħol jew kumitati temporanji, per eżempju, għall-kwistjonijiet tekniċi jew legali, jekk neċessarju, biex itemm xogħlu; (d) jissorvelja s-segretarjat interreġjonali; (e) jipprovdi promozzjoni internazzjonali għall-IMS u għall-fabbrikazzjoni bħala dixxiplina ġenerika; (f) japprova proġetti kif deskritti fit-Taqsima IX; (g) jiżgura li proġetti u xogħol aċċettati taħt dan il-programm isiru b'mod konsistenti ma' l-għan, il-prinċipji u l-istruttura tal-programm li ftiehmu fuqhom il-parteċipanti; u, (h) jinkoraġġixxi komunikazzjoni fost il-Kumitat tat-Tmexxija Internazzjonali IMS, is-segretarjati interreġjonali u dawk reġjonali, u l-membri tal-konsorzju tal-proġett. B. Segretarjat interreġjonali. Il-parteċipant li jippresiedi l-Kumitat tat-Tmexxija Internazzjonali IMS ser ikun responsabbli għall-amministrazzjoni tas-segretarjat interreġjonali. Is-segretarjat interreġjonali ser ikollu r-responsabbilità li: 1. jipprovdi loġistika għall-proposti interreġjonali, 2. imantni u jqassam id-dokumenti tal-laqgħat ta' l-IMS u dokumenti oħrajn, 3. jipprovdi loġistika għall-pubbliċità interreġjonali taħt id-direzzjoni tal-Kumitat tat-Tmexxija Internazzjonali IMS, 4. jeduka parteċipanti ġodda u dawk prospettivi, 5. ixerred informazzjoni matul, u fil-konklużjoni tal-, proġetti, 6. jassisti fil-formazzjoni ta' konsorzja interreġjonali, u, 7. jorganizza u jirranġa studji u/jew xogħol kif mitlub mill-Kumitat tat-Tmexxija Internazzjonali IMS. Ċ. Segretarjat reġjonali: Il-gvernijiet u/jew l-amministrazzjonijiet pubbliċi u l-organizzazzjonijiet pubbliċi tal-parteċipanti ser jorganizzaw u jamministraw is-segretarjati reġjonali rispettivi bil-mod li jidhrilhom xieraq. Biex jiffaċilitaw il-programm IMS, is-segretarjati reġjonali ser ikollhom ir-responsabbilità li: 1. jipprovdu loġistika reġjonali għall-proposti interreġjonali, 2. imantnu u jqassmu d-dokumenti tal-laqgħat ta' l-IMS u dokumenti oħra fir-reġjuni rispettivi, 3. jipprovdu loġistika għall-laqghat reġjonali u għall-promozzjoni, 4. ixerrdu informazzjoni matul u fil-konklużjoni tal-proġetti fir-reġjuni rispettivi, 5. jassistu fil-formazzjoni ta' konsorzji ġo u matul ir-reġjuni rispettivi, 6. jappoġġjaw deleġazzjonijiet reġjonali biex jattendu l-laqgħat tal-Kumitat tat-Tmexxija Internazzjonali IMS, 7. jiffaċilitaw selezzjonijiet u reviżjonijiet reġjonali, u, 8. jaħdmu ma' gruppi ta' l-infrastruttura reġjonali biex jiffaċilitaw il-programm IMS. VII. BIDU TAL-PROGRAMM IMS Il-programm IMS ser jibda meta ssir: 1. ir-ratifika tat-Termini ta' Referenza għall-programm IMS minn kull parteċipant, 2. il-ħatra tal-membri tal-Kumitat tat-Tmexxija Internazzjonali IMS, u, 3. in-nomina tas-segretarjati reġjonali. VIII. TMIEM TAL-PROGRAMM IMS Il-programm IMS ser jintemm fl-10 anniversarju tad-data mifthema għall-bidu tal-programmm, sakemm fis-seba' sena tal-programm, il-gvernijiet u/jew l-amministrazzjoni pubblika ma jiddeċiedux mod ieħor. IX. DĦUL TA' PARTE¬IPANTI ĠODDA A. Il-gvern u/jew l-amministrazzjoni pubblika ta' reġjun applikant ikollu l-ewwel iħares it-Termini ta' Referenza għall-programm IMS. B. Wara r-ratifika tat-Termini ta' Referenza għall-programm IMS, is-soċji tal-proġett minn reġjun applikant jitħallew jifformaw konsorzju bil-kunsens tas-soċji l-oħra. Il-kontribuzzjonijiet tas-soċji tar-reġjun applikant ikollhom ikunu kkontrollati bl-attenzjoni matul perjodu ta' żmien biex jinbena profil tal-parteċipazzjoni tar-reġjun applikant. Ċ. Wara li dan il-perjodu ta' żmien ikun għadda (possibilment wara numru ta' snin), il-gvernijiet u/jew l-awtoritajiet pubbliċi ser jilħqu deċizjoni bbażata fuq rakomandazzjonijiet mill-Kumitat tat-Tmexxija Internazzjonali IMS dwar jekk ir-reġjun applikant ikollux rappreżentazzjoni fuq il-Kumitat tat-Tmexxija Internazzjonali IMS. X. FORMAZZJONI TAL-KONSORZJU Is-segretarjati reġjonali flimkien mas-segretarjat interreġjonali jipprovdu assistenza fil-formazzjoni ta' konsorzji għall-proġetti IMS. A. Dokument bażiku għall-formazzjoni ta' konsorzju Is-segretarjat interreġjonali u s-segretarjati reġjonali flimkien ser jiżviluppaw, ibbażat fuq it-Termini ta' Referenza għall-programm IMS, dokument bażiku li jispjega: - l-organizzazzjoni tal-programm, - l-istruttura ta' l-operazzjoni u l-għanijiet, - il-ħtiġijiet għall-għażla ta' proġett u konsorzju, - it-temi tekniċi, u, - il-proċess ta' evalwazzjoni u ta' għażla u l-kriterji ta' appoġġ. B. Soċju kordinatur internazzjonali Soċju kordinatur internazzjonali għandu jkun appuntat minn kull konsorzju. Is-soċju kordinatur internazzjonali li jkun appuntat irid ikun ditta industrijali bir-riżorsi neċessarji biex imexxi l-proġett sat-tmiem tiegħu u ta' kapaċità dimostrata fl-amministrazzjoni ta' proġetti komplessi internazzjonali. Id-dmirijiet tas-soċji kordinaturi internazzjonali jinkludu: 1. li jikordinaw il-formazzjoni ta' konsorzji, 2. li jikordinaw il-preparazzjoni ta' ftehim sħiħ għal proposti u koperazzjoni, 3. li jkunu l-kuntatt primarju għall-kommunikazzjoni kollha bejn il-konsorzju u l-Kumitat tat-Tmexxija Internazzjonali IMS u s-segretarjat interreġjonali, 4. li jiffaċilitaw l-eżekuzzjoni tal-proġett b'suċċess, u, 5. li jikordinaw il-preparazzjoni għar-reviżjoni tal-proġett u t-tixrid ta' informazzjoni. Ċ. Lista ta' entitajiet interessati Ġewwa reġjun, is-segretarjat reġjonali tiegħu ser jiddistribwixxi lill-organizzazzjonijiet kollha fis-setturi industrijali, akkademiċi u governattivi identifikati bħala soċji potenzali tal-proġett id-dokument bażiku, l-opportunitajiet għal finanzjar domestiku, u l-aġenda domestika għall-programm IMS. Is-segretarjat reġjonali ser jiġbor lista ta' l-entitajiet interessati. Il-lista trid tinkludi ż-żona ta' interess u l-kapaċitajiet ta' kull wieħed mill-entitajiet interessati. D. Skambju ta' listi ta' entitajiet interessati Din il-lista ser tkun aġġornata bħala parti mir-rutina u mqassma lir-reġjuni l-oħra kollha permezz tas-segretarjat interreġjonali. Is-segretarjat reġjonali jiġbor ukoll listi ta' l-entitajiet interessati minn reġjuni oħra. Huwa jibgħat lista ta' l-entitajiet interessati minn reġjuni oħra lil dawk l-entitajiet domestiċi li jista' jkollhom interessi simili. Is-segretarjat reġjonali jikkultiva l-interessi komuni bejn l-entitajiet domestiċi u dawk barranin, u jiffaċilita l-formazzjoni ta konsorzji. E. Skambju ta' proposti tal-proġett Kull entità interessata tista' tressaq proposti preliminarji lis-segretarjat reġjonali li tifforma parti minnu biex tiġi ffaċilitata l-formazzjoni ta' konsorzji internazzjonali. Is-segretarjat reġjonali ser iqassam dawn il-proposti lill-entitajiet interessati kollha li qegħdin fuq il-lista. Fuq il-bażi ta' din l-informazzjoni, soċji potenzali jistgħu jħabirku biex jifformaw konsorzji internazzjonali. XI. EVALWAZZJONI, GĦAŻLA, U REVIŻJONI TA' PROĠETTI Il-proposti jridu jkunu konsistenti mal-prinċipji, l-istruttura tal-programm u d-disposizzjonijiet ta' l-IPR stabbiliti f'dawn it-Termini ta' Refernza. A. Kriterji għall-għażla tal-proġett 1. Rilevanza industrijali. 2. Konformità mat-temi tekniċi fl-Appendiċi I li tista' tkun emendata minn żmien għal ieħor mill-Kumitat tat-Tmexxija Internazzjonali IMS. 3. Mertu xjentifiku u tekniku. 4. Potenzal għall-adozzjoni u kommerċjalizzazzjoni. 5. Konformità mad-disposizzjonijiet ta' l-IPR fl-Appendiċi 2 li tista' tkun emendata minn żmien għal ieħor mill-Kumitat tat-Tmexxija Internazzjonali IMS. 6. Valur miżjud. B. Kriterji għall-għażla ta' konsorzju 1. Distribuzzjoni interreġjonali tas-soċji Is-soċji tal-konsorzju jridu jiġu minn ta' l-inqas tliet parteċipanti. 2. Kontribuzzjonijiet u benefiċċji bilanċjati Is-soċji tal-konsorzju ser juru kif il-kontribuzzjonijiet għall-, u l-benefiċċji mill-, parteċipazzjoni huma ġusti u bilanċjati. Għal dan l-għan, il-kontribuzzjonijiet għandhom ikunu identifikati bit-tip (inkluż kontribuzzjonijiet t'oġġetti bħal apparat, faċilitajiet, persunal, dokumentazzjoni, metodi ta' teknika u sfond ta' proprjetà intellettwali) u bil-valur għal kull soċju u grupp. 3. Direzzjoni interreġjonali Il-konsorzju interreġjonali irid jaħtar għall-konsorzju l-kordinatur internazzjonali tal-konsorzju. 4. Tixrid ta' riżultati Il-konsorzju jrid jintrabat li u jagħti pjan ta' kif ixerred ir-riżultati tal-proġett, inkluż il-lezzjonijiet li ntgħallmu dwar il-formazzjoni u l-amministrazzjoni tal-konsorzji IMS, u r-riżultati tekniċi li mhumiex ta' titolari permessi mid-disposizzjonijiet ta' l-IPR. Ċ. Evalwazzjoni tal-proġett Il-proċess tal-proposta hu kompost minn tliet stadji. 1. Evalwazzjoni astratta tal-proġett Il-konsorzju jrid jipprovdi astratt tar-riċerka ppjanata. Dan l-astratt għandu jiġi mressaq lis-segretarjati reġjonali għar-reviżjonijiet reġjonali inizjali. Kull delegazzjoni ser tagħmel rakomandazzjoni lill-Kumitat tat-Tmexxija Internazzjonali IMS. Proponenti ta' proġetti mhux approvati jingħataw informazzjoni l-għala ma rċevewx appoġġ. 2. Evalwazzjoni sħiha tal-proposta Il-konsorzju jrid iressaq proposta finali f'format standardizzat għall-evalwazzjoni dettaljata mir-reġjuni kollha tas-soċji. Il-proposta finali għandha tinkludi l-impenn formali ta' kull soċju għall-prinċipji, l-istruttura u d-disposizzjonijiet ta' l-IPR tal-programm IMS, inkluż ftehim għal koperazzjoni iffirmat li jinkludi ftehim ta' l-IPR. 3. Endorsjar finali L-endorsjar finali ser isir mill-Kumitat tat-Tmexxija Internazzjonali IMS ibbażat fuq ir-rakkomandazzjonijiet reġjonali u l-proposti mressqa. D. Reviżjoni tal-proġett Il-Kumitat tat-Tmexxija Internazzjonali IMS ser jikkontrolla u jagħmel reviżjoni regolari tal-progress. Biex dan jiġi iffaċilitat, kull konsorzju ser iressaq rapport fil-qosor darba fis-sena lill-Kumitat tat-Tmexxija Internazzjonali IMS, f'format standardizzat. Kull reġjun jista' jirrivedi l-progress tas-soċju(i) mir-reġjun tiegħu f'kull ħin kif hu jara xieraq. XII. RWOL TA' L-IMS FIL-KONFRONTI TA' INTRAPRIŻI ŻGĦAR U TA' DAQS MEDJU (SMES), UNIVERSITAJIET U ISTITUTI TA' RI¬ERKA TAL-GVERN Il-parteċipanti individwalment u l-Kumitat tat-Tmexxija Internazzjonali IMS ser jiżviluppaw mekkaniżmi biex jingaġġaw l-SMEs direttament u indirettament fil-programm IMS. Minbarra dan, ir-reġjuni kollha għandhom jikkunsidraw attivitajiet bħal: A. parir ċar u iddokumentat tajjeb dwar kwistjonijiet ta' l-IPR; B. "mappa tat-toroq" tal-limitazzjonijiet legali jew doganali eżistenti fit-territorji tal-parteċipanti, u l-implikazzjonijiet prattiċi tagħhom; Ċ. postijiet ta' għajnuna (Help desks) fejn jistgħu jiġu mwieġba mistoqsijiet sempliċi; D. faċilità elettronika għat-tfittxija ta' soċju orjentata speċifikament għall-SMEs; E. reġistru elettroniku ta' "turija ta' interess" mill-SMEs, li qed ifittxu opportunitajiet biex jingħaqdu ma' gruppi ta' proġetti eżistenti jew li għadhom ħerġin; F. "ktieb ta' każijiet" li kontinwalment jiġi aġġornat dwar l-esperjenzi ta' l-IMS b'donazzjonijiet mill-gruppi tal-proġett; G. ġrajjiet ta' tixrid speċifikament immirati lejn diversi setturi ta' l-SME. Il-lista mhix eżawrjenti, u r-riċerka għandha tkompli mal-programm waqt li qed jiżviluppa, biex tikkontrolla l-parteċipazzjoni ta' l-SMEs, u biex tidentifika ħtiġijiet oħra. Il-punti elenkati hawn fuq huma wkoll utli biex jinkoraġġixxu l-parteċipazzjoni ta' universitajiet u ta' istituti ta' riċerka tal-gvern. Huwa meħtieġ li jkun utilizzat ir-rwol edukattiv ta' l-universitajiet fit-tixrid tar-riżultati tar-riċerka lill-ġenerazzjoni li jmiss. XIII. TIXRID TA' RIŻULTATI It-tixrid ta' informazzjoni huwa ta' l-akbar importanza u huwa meħtieġ fil-programm IMS. Madankollu, it-tixrid kollu ta' informazzjoni jrid iħares id-disposizzjonijiet ta' l-IPR fl-Appendiċi 2. Dan jinkludi t-tixrid tar-riżultati tekniċi kemm temporanji kif ukoll finali tal-proġett. It-tixrid ta' informazzjoni ser isir fil-livell tal-proġett, fil-livell reġjonali u dak interreġjonali. Dan it-tixrid jista' jinkludi rapporti bil-miktub, simpożji internazzjonali, u pubblikazzjonijiet minn membri tas-settur akkademiku. -------------------------------------------------- Appendiċi 1 TEMI TEKNIĊI GĦAL PROGRAMM IMS KOMPLUT KIF PROPOSTI MILL-ITC Dan il-qafas ta' temi għandu jinkuraġġixxi lill-applikanti potenzali tal-proġett biex jiżviluppaw proposti li juru kontribuzzjoni ċara għall-ħtieġa ta' koperazzjoni globali. Jekk fil-proposta tal-proġett jintwera li l-koperazzjoni globali tista' ssolvi dawn it-temi aħjar mill-isforzi reġjonali, il-proġett għandu jieħu prijorità. 1. Kwistjonijiet taċ-ċiklu totali tal-ħajja tal-prodott - Mudelli ġenerali tal-futur għal sistemi ta' fabbrikazzjoni Eżempji għal dik it-tema huma l-proposti ta' "fabbrikazzjoni aġili", "fabbrika frattali", "fabbrikazzjoni bijonika", "integrazzjoni olistika ta' l-intrapriża", eċċ. - Sistemi ta' xibka ta' komunikazzjoni intelliġenti għall-proċessi informattivi fil-fabbrikazzjoni Sabiex tifthiem l-produttività tad-distribuzzjoni u tat-tiftix ta' l-egħjun globali, ix-xbieki u l-għodda ta' komunikazzjoni u l-applikazzjonijiet tagħhom iridu jiġu perfezjonati. - Protezzjoni ta' l-ambjent, użu minimu ta' enerġija u materjali Il-problemi ta' l-ambjent, l-enerġija u l-materjali laħqu komplessità li tista' tiġi kkontrollata biss permezz ta' koperazzjoni ma' diversi speċjalisti. Minħabba l-fatt li l-kondizzjonijiet f'dak il-qasam huma differenti ħafna f'reġjuni diversi huwa neċessarju li jkun hemm komprensjoni komuni u fehmiet armonizzati għar-risposta tat-teknoloġija tal-fabbrikazzjoni lill-protezzjoni ta' l-ambjent. - Riċiklabbilità u arranġament mill-ġdid Sa issa kien kważi impossibbli li prodott minn reġjun ikun riċiklat f'reġjun ieħor. Fil-medda taż-żmien dik is-sitwazzjoni tista' tagħmel ħafna ħsara lill-kummerċ liberu bejn ir-reġjuni. Għalhekk metodi u idejat ġodda għar-riċiklabbilità li huma globalment aċċettati għandhom jiġu żviluppati taħt l-umbrella ta' l-IMS. - Metodi ta' ġustifikazzjoni ekonomika Minkejja l-isforzi ta' xjenzati tal-fabbrikazzjoni l-veloċità li biha waslu problemi ġodda għaddiet sew il-produzzjoni ta' idejat biex isolvuhom u ta' l-implimentazzjoni tagħhom fil-qasam tal-fabbrikazzjoni. Ħafna drabi dan hu kkaġunat minn assessjar u minn ġustifikazzjonijiet ekonomiċi mhux armonizzati ta' sistemi ta' fabbrikazzjoni ġodda. Għalhekk l-IMS għandu jappoġġja proġetti bl-iżvilupp ta' speċifikazzjonijiet ċari għall-kontroll u metodi ta' ġustifikazzjoni ekonomika li jistgħu jwasslu għal komprensjoni komuni fl-evalwazzjoni ta' sistemi ta' fabbrikazzjoni. 2. Kwistjonijiet tal-proċess Biex jiġu realizzati l-bżonnijiet ta' risposta rapida għal ħtiġijiet li jinbidlu u għal salvataġġ tar-riżorsi umani u materjali u għal titjib tal-kondizzjonijiet tax-xogħol għall-impjegati jistgħu jiġu identifikati t-temi li ġejjin: - Proċessi ta' fabbrikazzjoni nodfa li jistgħu jiminimizzaw l-effetti fuq l-ambjent Sistemi bi proċessi t'emissjoni minima. Sistemi bi proċessi ta' rimi minimu. Sistemi ta' fabbrika (proċess) biċ-ċiklu tal-ħajja predeterminata. - Proċessi effiċjenti fl-użu ta' l-enerġija li jistgħu jilħqu l-ħtiġijiet tal-fabbrikazzjoni b'konsum minimu ta' enerġija Konsum minimu ta' enerġija. Proċess b'ċiklu integrat għal konsum inqas ta' enerġija. Moduli tat-tip li jikkonservaw l-enerġija. Teknoloġija għall-amministrazzjoni tal-produzzjoni tat-tip li tikkonserva l-enerġija. - Innovazzjoni tat-teknoloġija fil-proċessi tal-fabbrikazzjoni Metodi li jistgħu jipproduċu malajr prodotti differenti permezz ta' metodi ta' prototipazzjoni rapida. Proċessi ta' fabbrikazzjoni li jistgħu jirrispondu bi flessibilità għal tibdil fil-kondizzjonijiet tax-xogħol, tibdil fil-prodotti jew fil-materjali. - Titjib fil-flessibilità u fl-awtonomija tal-moduli ta' l-iproċessar li jikkomponu s-sistemi ta' fabbrikazzjoni Sistemi distribwiti aperti u l-moduli tagħhom li jistgħu jkunu kompatibbli kemm ma' sistemi mingħajr kontroll uman, kif ukoll ma' sistemi b'kontroll imħallat ta' ħaddiema u ta' makkinarju u dawk li għandhom bżonn ta' ħafna ħaddiema, u li jistgħu b'mod metamorfiku jipproġettaw il-komponenti tas-sistema skond it-tibdil fil-prodotti. - Titjib fl-azzjoni reċiproka jew fl-armonija ma' diversi komponenti u funzjonijiet tal-fabbrikazzjoni Infrastruttura aperta għal fabbrikazzjoni. Sistemi ta' informazzjoni konnessi bħal "ID remot" bejn il-moduli rispettivi. 3. Strateġija/ippjanar/għodda tad-disinn Il-fabbrikazzjoni ssir f'ekonomija globali. Kif u fejn il-materji prima huma trasformati hija deċiżjoni strateġika. Id-deċiżjoni hija kkomplikata skond x'tipproduċi u fejn tipproduċih jew tixtrih, f'dik li qed issir ekonomija waħda globali. Ħafna mill-organizzazzjonijiet tal-fabbrikazzjoni ta' illum huma ddisenjati bi strutturi vertikali u ġerarkiki. Il-moviment lejn strutturi ġerarkiki hi u tibqa' tirrikjedi bidla kbira fl-organizzazzjonijiet, fis-sistemi u fil-prattika tax-xogħol. Għandna bżonn metodoloġiji u għodda biex igħinuna niddefinixxu strateġiji tal-fabbrikazzjoni xierqa u biex niddisinjaw organizzazzjonijiet u proċessi ta' negozju/xogħol xierqa. Metodi u għodda biex jappoġġjaw ir-reinġinerizzazzjoni tal-proċess kummerċjali. Għodda ta' l-imudellar biex jappoġġjaw l-analiżi u l-iżvilupp ta' strateġiji tal-fabbrikazzjoni. Għodda t'appoġġ għad-disinn li jappoġġjaw l-ippjanar f'ambjent ta' intrapriża estiża jew virtwali. 4. Kwistjonijiet umani/organizzattivi/soċjali - Proġetti għall-promozjoni u l-iżvilupp għal dehra aħjar tal-fabbrikazzjoni Inġiniera tal-fabbrikazzjoni għandhom tendenza li jkunu fl-aktar skala baxxa tal-pagi meta mqabbla ma' inġiniera oħra, u l-professjoni in ġenerali għandha statura iktar baxxa. Għalhekk l-ITC tikkonsidra bħala proġetti soċjetajiet professjonali u istituti edukattivi b'saħħithom u globalment magħrufa għall-promozzjoni tal-fabbrikazzjoni bħala dixxiplina. Dawn il-proposti jinkludu l-ħolqien ta' organizzazzjonijiet internazzjonali għall-promozzjoni tal-fabbrikazzjoni. - Titjib fil-kapaċità ta' l-impjegati tal-fabbrikazzjoni/edukazzjoni, taħriġ It-tagħlim ta' l-inġinerija spiss kellu t-tendenza li jagħti aktar importanza lit-teorija milli lill-proċess. Minbarra dan, l-edukazzjoni bażika mhux dejjem laħqet il-ħtiġijiet ta' l-industrija, u pproduċiet gradwati li spiss ma kellhomx kapaċitajiet adegwati. Dan wassal għal industriji li ma tantx huma kapaċi li jbiddlu l-innovazzjoni fi prodotti li rnexxew. Dan joħloq il-ħtieġa ta' tibdil fil-prijoritajiet u ta' rbit aktar mill-qrib bejn l-industrija u l-istituzzjonijiet edukattivi. Ukoll, tibdil fl-organizzazzjoni tas-sistema jfisser li t-taħriġ fil-kumpaniji huwa proċess kontinwu li jfittex li jaġġorna l-kapaċitajiet u li jżid il-potenzal ta' l-impjegati – l-elementi kruċjali f'kull sistema. - Fabbriki awtonomi barra mix-xtut (integrazzjoni ta' funzjonijiet kummerċjali supplimentari f'impjanti sussidjarji) Fabbriki barra mix-xtut kienu maħsuba fil-bidu nett li jżidu s-sehem fis-suq u li jnaqqsu l-ispejjeż tal-produzzjoni: l-iżvilupp ta' forzi tax-xogħol li huma trasferibbli kienet ta' konsiderazzjoni. Madankollu, jekk dawn il-fabbriki jingħataw aktar awtonomija jkunu jistgħu jireaġixxu b'aktar flessibilità għal tibdil fil-kondizzjonijiet fiż-żoni fejn huma bbażati, u dan huwa konsistenti ma' l-idejat amministrattivi ta' deċentralizzazzjoni, awtorizzazzjoni u twittija tal-ġerarkija. Dan iservi wkoll biex jikkontribbwixxi għall-iżvilupp domestiku fil-pajjiżi fejn jinstabu l-fabbriki u jmexxi ‘l quddiem l-għan ta' l-IMS li jinxtered sew it-tagħrif bażiku tal-fabbrikazzjoni. - Memorja teknika korporattiva - manteniment, żvilupp, aċċess Spiss f'intrapriża tal-fabbrikazzjoni, it-tagħrif u l-egħjun ta' l-informazzjoni huma iżolati jew maqfula. It-tagħlim organizzattiv huwa strateġija biex dan it-tagħrif jinbidel f'qafas jew f'mudell li jwassal biex jittieħdu deċiżjonijiet aħjar u jista' jkun tema importanti fl-IMS . - Miżuri ta' eżekuzzjoni xierqa għall-paradigmi ġodda' Paradigmi ġodda tal-fabbrikazzjoni jridu joffru superjorità fl-eżekuzzjoni f'dawk li huma spejjeż, kwalità, kunsinna u flessibilità. L-ewwel tlieta huma kriterji ta' l-eżekuzzjoni familjari li huma wżati għal produzzjoni fuq skala kbira, waqt li l-flessibilità hija attribut ċavetta ta' paradigma ġdida tal-fabbrikazzjoni. Biex tiżdied l-aċċettazzjoni ta' paradigmi ġodda metodi ta' evalwazzjoni ta' l-eżekuzzjoni għandhom jiġu żviluppati. 5. Kwistjonijiet ta' intrapriżi virtwali/estiżi L-intrapriża estiza hija espressjoni tal-ħtieġa misjuqa mis-suq li tħaddan riżorsi esterni fl-intrapriża mingħajr ma tippossedihom. Il-fokalizzazzjoni fuq l-attività ċentrali ta' negozju hija t-triq lejn l-eċċellenza imma l-kunsinna tal-prodott/servizz teħtieġ l-amalgama ta' kapaċitajiet multipli ta' klassi mondjali. Swieq li jinbidlu jeħtieġu taħlita ta' riżorsi li tvarja. L-għan huwa l-intrapriża estiża, li tista' tkun ikkonsidrata bħala r-riżultat finali tar-riżorsi tal-fabbrikazzjoni li jistgħu jkunu personalizzati u rekonfigurabbili. Il-proċess jista' jiġi applikat ukoll ġo organizzazzjonijiet kbar waqt li jkunu għaddejjin mill-proċess ta' metamorfosi u jsiru umbrelel għall-unitajiet iżgħar/fabbriki ffokati. L-operazzjoni ta' l-intrapriża estiża teħtieġ l-assorbiment ta' teknoloġiji ta' komunikazzjoni u ta' bażi ta' data li jqarrbu għat-teknoloġija kurrenti. Madankollu, l-isfida prinċipali hi organizzattiva iktar minn teknoloġika. L-opportunitajiet għar-riċerka u l-iżvilupp f'dan il-qasam huma: - metodoloġiji biex jiddeterminaw u jappoġġjaw proċessi ta' informazzjoni u loġistika tul il-katina tal-valur fl-intrapiża estiża, - arkittetura (kummerċjali, funzjonali u teknika) biex tappoġġja l-koperazzjoni ta' l-inġinerija tul il-katina tal-valur, per eżempju inġinerija konkorrenti tul l-intrapriża estiża, - metodi u approċċi biex jiġu assenjati spejjeż/responsabbilità/riskju u kompens lill-elementi ta' l-intrapriża estiża, - ħidma fi gruppi fl-unitajiet individwali ġo l-intrapriża estiża. -------------------------------------------------- Appendiċi 2 DISPOSIZZJONIJIET GĦAD-DRITTIJIET TA' PROPRJETÀ INTELLETTWALI GĦALL-PROĠETTI TA' RIĊERKA U ŻVILUPP Għanijiet Dawn id-disposizzjonijiet jistabbilixxu l-ħtiġijiet obbligatorji kif ukoll l-prinċipji rakkomandati għas-soċji li jixtiequ jipparteċipaw fi proġett immexxi fil-programm ta' sistemi intelliġenti tal-fabbrikazzjoni (programm IMS). L-għanijiet ta' dawn id-dispossizzjonijiet huma li jipprovdu protezzjoni adegwata għad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali użati fi u ġġenerati matul proġetti konġunti ta' riċerka u ta' żvilupp taħt il-programm IMS waqt li jiżguraw: (a) li l-kontribuzzjonijiet u l-benefiċċji mill-parteċipanti, minn koperazzjoni fi proġetti bħal dawn, huma ġusti u bilanċjati, (b) li bilanċ xieraq jintlaħaq bejn il-bżonn għal flessibilità fin-negozjati bejn is-soċji u l-bżonn ta' uniformità fil-proċeduri bejn il-proġetti u bejn is-soċji, u, (ċ) li r-riżultati tar-riċerka jkunu mqassma mis-soċji permezz ta' proċess li jipproteġi u jalloka b'mod ġust kull drittijiet ta' proprjetà intellettwali maħluqa jew provduta matul il-koperazzjoni. Artikolu 1 Definizzjonijiet 1.1. Kontabilità: It-tqassim ta' kull kumpens bħal drittijiet jew drittiiet ta' liċenzji oħra bejn soċju wieħed u socju ieħor meta l-ewwel soċju li hu l-proprjetarju uniku jew conġunt tal-patenti derivati jisvelhom, jilliċenzjhom jew jassenjhom lil parti terza. 1.2. Affiljat: Kull entità legali direttament jew indirettament posseduta jew ikkontrollata minn, jew li tippossedi jew tikkontrolla, jew li hi soġġetta għall-istess propretarju jew kontollatur bħal, xi wieħed mis-soċji. Il-pussess komuni jew il-kontroll mill-gvern fih innifsu ma joħloqx status ta' affiljat. Pussess jew kontroll għandu jeżisti jekk direttament jew indirettament ikun hemm: (a) pussess ta' aktar minn 50 % tal-valur nominali tal-kapital azzjonarju ta' l-ishma maħruġa; jew (b) pussess ta' aktar minn 50 % ta' l-ishma li jintotlaw lill-azzjonisti biex jivvotaw fl-elezzjoni tad-diretturi jew ta' persuni li għandhom funzjoni simili, jew id-dritt b'xi mezz ieħor li jeleġġu jew jappuntaw diretturi, jew persuni li għandhom funzjoni simili, li għandhom vot ta' maġġoranza; jew (ċ) pussess ta' 50 % ta' l-ishma, u d-dritt li jikkontrollaw l-amministrazzjoni jew l-operazzjoni tal-kumpanija permezz ta' disposizzjonijiet kuntrattwali. 1.3. Patenti bażiċi1: L-informazzjoni kollha u d-drittijiet ta' proprjetà intellettwali ħlief id-drittijiet ta' patenti bażiċi fil-pusses jew fil-kontroll ta' soċju jew ta' l-affijlat tiegħu u li mhumiex patenti derivati. 1.4. Drittijiet ta' patenti bażiċi: Patenti għall-invenzjonijiet u disinn u mudelli rreġistrati, u l-applikazzjonijiet għalihom hekk kif isiru pubbliċi, posseduti jew ikkontrollati minn soċju jew l-affiljati tiegħu, li għalihom hemm bżonn ta' liċenza għax-xogħol fi proġett jew għall-isfruttament kummerċjali ta' patenti derivati, u li mhumiex patenti derivati. 1.5. Informazzjoni kunfidenzali: L-informazzjoni kollha li mhix disponibbli għall-pubbliku u li hija mqiegħda biss għad-disposizzjoni f'forma kunfidenzali bil-liġi jew permezz ta' ftehim bil-miktub ta' kunfidenzalità. 1.6. Konsorzju: Tlieta jew aktar gruppi li ftiehmu li jagħmlu proġett konġuntament. 1.7. Ftehim għal koperazzjoni: Il-ftehim wieħed jew aktar iffirmat bejn is-soċji kollha f'konsorzju li jikkonċerna t-tmexxija tal-proġett. 1.8. Patenti derivati2: L-informazzjoni u d-drittijiet ta' proprjetà intellettwali kollha maħluqa, ikkonċeputi, ivvintati jew żviluppati għall-ewwel darba matul ix-xogħol fil-proġett. 1.9. Grupp: Is-soċji kollha fi proġett speċifikat miż-żona ġeografika ta' parteċipant. 1.10. Programm IMS: Il-programm tas-sistemi intelliġenti tal-fabbrikazzjoni. 1.11. Drittijiet ta' proprjetà intellettwali: Id-drittijiet kollha kif definiti mill-Artikolu 2 (viii) tal-Konvenzjoni li Tistabbilixxi l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Proprjetà Intellettwali ffirmata s-Stokkolma fl-14 ta' Lulju 1967 [1], ħlief it-trademarks, marki ta'servizz u ismijiet u denominazzjonijiet kummerċjali. 1.12. Istituzzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ: Kull entità legali, sew pubblika kif ukoll privata, stabbilita jew organizzata għal skopijiet oħra għajr li tagħmel il-qligħ, li hi nnifisha ma tisfruttax kummerċjalment il-patenti derivati. 1.13. Parteċipant: L-Awstralja, il-Kanada, il-KE, il-grupp ta' pajjiżi parteċipanti ta' l-EFTA (l-Awstrija, il-Finlandja, in-Norveġja, l-Isvezja u l-Isvizzera), il-Ġappun u l-USA u kull pajjiż ieħor jew reġjun ġeografiku li l-parteċipazzjoni tiegħu fil-programm IMS tista' tkun approvata bil-mod iddeterminat mill-parteċipanti. 1.14. Soċju: Kull persuna legali jew naturali li tipparteċipa bħala parti kontraenti fil-ftehim ta' koperazzjoni għall-proġett speċifikat. 1.15. Proġett: Kull proġett ta' riċerka u żvilupp immexxi minn konsorzju fil-programm IMS. 1.16. Informazzjoni fil-qosor: Deskrizzjoni ta' l-għanijiet, status u riżultati ta' proġett li ma jikxfux informazzjoni kunfidenzali. Artikolu 2 Disposizzjonijiet obbligatorji Kull ftehim għal koperazzjoni jrid ikollu termini u kondizzjonijiet sostantivi li huma kompletament konsistenti ma' kull waħda mid-disposizzjonijiet minn 2.1 sa 2.13 f'dan l-Artikolu u d-definizzjonijiet użati f'kull ftehim għal koperazzjoni għandhom ikunu dawk speċifikati fl-Artikolu 1 ta' dan id-dokument. Fejn proġett jew soċju potenzali jew l-affiljati tiegħu huwa soġġett għal ħtiġijiet governattivi, sew jekk bil-liġi jew bi ftehim, u ħtiġijiet bħal dawn ikunu ser jaffettwaw drittijiet jew obbligi konsegwenti għall-ftehim għal koperazzjoni, is-soċju potenzali għandu jisvela l-ħtiġijiet kollha ta' dan it-tip li jkun jaf bihom lis-soċji l-oħra qabel ma jiffirmaw il-ftehim għal koperazzjoni. Is-soċji għandhom jiżguraw li l-pussess, użu, svelar u liċenzar ta' patenti derivati jħarsu dawn id-disposizzjonijiet obbligatorji jekk il-proġett hu soġġett għall-ħtiġijiet governattivi. Is-soċji għandhom, fil-bidu ta' proġett, mill-ewwel igħarrfu lil xulxin dwar l-affiljati tagħhom li jkunu involuti fl-eżekuzzjoni tal-proġett, u għandhom igħarrfu lil xulxin b'kull tibdil fl-affiljati involuti matul il-ħajja tal-proġett. Hekk kif jidħlu fi ftehim ta' koperazzjoni, u immedjatament wara li entitajiet legali ġodda jkunu ssoddisfaw id-definizzjoni ta' affiljati, is-soċji jistgħu jeskludu lill-affiljati mid-drittijiet u mill-obbligi stabbiliti f'dawn id-disposizzjonijiet skond it-termini tal-ftehim għal koperazzjoni. Ftehim bil-miktub 2.1. Is-soċji għandhom jidħlu fi ftehim għal koperazzjoni bil-miktub li jirregola l-parteċipazzjoni tagħhom fi proġett konsistenti ma' dan id-dokument. Pussess 2.2. Il-patenti derivati għandhom ikunu l-proprjetà jew tas-soċju waħdu jew conġuntament tas-soċji li ħolquhom. 2.3. Soċju li hu l-uniku proprjetarju ta' patenti derivati jista' jisvela u jilliċenza mhux esklussivament dawk il-patenti lil partijiet terzi mingħajr ma jakkonta lil xi soċju ieħor. 2.4. Soċju li hu l-proprjetarju konġunt ta' patenti derivati jista' jisvela u jilliċenza mhux esklussivament dawk il-patenti lil partijiet terzi mingħajr il-kunsent ta' u mingħajr ma jakkonta lil xi soċju ieħor, sakemm ma jkunx miftiehem mod ieħor fil-ftehim għal koperazzjoni. 2.5. Soċju kemm jekk hu proprjetarju uniku kif ukoll/u jekk hu konġunt jista' jassenja l-interessi ta' pussess tiegħu fil-patenti bażiċi, drittijiet ta' patenti bażiċi u patenti derivati lil partijiet terzi mingħajr il-kunsens ta' u mingħajr ma jakkonta lil xi soċju ieħor. Is-soċji li jassenjaw xi drittijiet minn tagħhom għall-drittijiet ta' patenti bażiċi jew ta' patenti derivati jridu jagħmlu kull assenja soġġetta għall-ftehim għal koperazzjoni u jridu jirrikjedu lil kull persuna li tiġi assenjata d-drittijiet li taqbel bil-miktub li tkun marbuta bl-obbligi tal-persuna li assenjat dawn id-drittijiet taħt il-ftehim għal koperazzjoni fil-każ tad-drittijiet assenjati. Tixrid ta' informazzjoni 2.6. Informazzjoni fil-qosor għandha tkun disponibbli għas-soċji kollha tal-proġetti l-oħra u għall-kumitati ifformati taħt il-programm IMS. 2.7. Il-konsorzju għandu jqiegħed għad-disposizzjoni fit-tmiem tal-proġett rapport pubbliku li jniżżel l-informazzjoni fil-qosor dwar il-proġett. Drittijiet ta' liċenza Patenti derivati 2.8. Kull soċju u l-affiljati tiegħu jista' juża l-patenti derivati, mingħajt ma jħallas d-drittijiet, għar-riċerka u l-iżvilupp u għall-isfruttament kummerċjali. L-isfruttament kummerċjali jinkludi d-drittijiet għall-użu, produzzjoni, ordni ta' produzzjoni, bejgħ u importazzjoni. Madankollu, f'ċirkostanzi eċċezjonali: (a) is-soċji jistgħu jaqblu fil-ftehim għal koperazzjoni tagħhom li jħallsu d-drittijiet lil soċji li huma istituzzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ għall-isfruttament kummerċjali ta' patenti derivati li l-proprjetarji uniċi tagħhom huma dawn l-istituzzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ; u (b) is-soċji jistgħu jaqblu fil-ftehim għal koperazzjoni tagħhom li jħallsu d-drittijiet lil soċji li huma istituzzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ għall-isfruttament kummerċjali ta' patenti derivati li tagħhom huma l-proprjetarji konġunti ma' dawn l-istituzzjoniet mingħar skop ta' qligħ, sakemm dawn id-drittijiet huma kemm żgħar kif ukoll konsistenti mal-prinċipju li kontribuzzjonijiet u benefiċċji fil-programm IMS iridu jkunu bilanċjati u ġusti. 2.9. Soċju li mhux proprjetarju u l-affiljati tiegħu ma jistax jiżvela jew jissubliċenza patenti derivati lil partijiet terzi ħlief li kull soċju jew l-affiljati tiegħu jista', matul in-negozju normali: (a) jiżvela patenti derivati fil-kunfidenza għall-iskop uniku ta' fabbrikazzjoni, ordni ta' fabbrikazzjoni, importazzjoni jew bejgħ ta' prodotti; (b) jisubliċenza kull software li jifforma parti minn patenti derivati fil-programm tal-magna; jew (ċ) jinpenja ruħu fil-provvista leġġittima ta' prodotti jew servizzi li minnhom infushom jiżvelaw il-patenti derivati. Patenti bażiċi 2.10. Soċju ta' proġett jista', imma mhux obbligat li, jipprovdi jew jilliċenza l-patenti bażiċi tiegħu lil soċji oħra. 2.11. Is-soċji u l-affiljati tagħhom jistgħu jużaw id-drittijiet ta' patenti bażiċi ta' soċju ieħor jew ta' l-affiljati tiegħu għar-riċerka u l-iżvilupp fil-proġett biss mingħajr ħlas ieħor, inkluż, iżda mhux biss, ħlas finanzjarju. 2.12. Is-soċji u l-affiljati tagħhom iridu jagħtu lil soċji oħra u lill-affiljati tagħhom liċenza għad-drittijiet ta' patenti bażiċi b'kondizzjonijiet kummerċjali normali meta din il-liċenza hija meħtieġa għall-isfruttament kummerċjali ta' patenti derivati sakemm: (a) is-soċju proprjetarju jew l-affiljat tiegħu minħabba raġuni legali jew minħabba obbligu kuntrattwali eżistenti qabel ma ġie ffirmat il-ftehim għal koperazzjoni ma jistax jagħti dawn il-liċenzji u dawn id-drittijiet ta' patenti bażiċi huma speċifikament identifikati fil-frehim għal koperazzjoni; jew (b) is-soċji jaqblu, f'każijiet eċċezzjonali, dwar l-esklużjoni tad-drittijiet ta' patenti bażiċi speċifikament identifikati fil-ftehim għal koperazzjoni. Sopravivenza ta' drittijiet 2.13. Il-ftehim għal koperazzjoni għandu jispeċifika li d-drittijiet u l-obbligi tas-soċji u ta' l-affiljati dwar il-patenti derivati, il-patenti bażiċi u d-drittijiet ta' patenti bażiċi għandhom jibqgħu jeżistu wara l-iskadenza naturali tal-perjodu tal-ftehim. Artikolu 3 Disposizzjonijiet li hemm bżonn li jiġu indirizzati fil-ftehim għal koperazzjoni Is-soċji għandhom jindirizzaw kull wieħed minn dawn il-punti fil-ftehim għal koperazzjoni tagħhom: Pubblikazzjoni tar-riżultati 3.1. Is-soċji għandhom jindirizzaw il-kwistjoni tal-kunsens meħtieġ, jekk xejn, mis-soċji l-oħra għall-pubblikazzjoni tar-riżultati mill-proġett oħra għajr informazzjoni fil-qosor. 3.2. Is-soċji għandhom jindirizzaw il-kwistjoni ta' jekk soċji li huma istituzzjonijiet mingħajr qligħ jistgħux, għal skopijiet akkademiċi, jippubblikaw patenti derivati li tagħhom huma l-uniċi proprjetarji, sakemm jittieħdu miżuri adegwati għall-protezzjoni tal-patenti derivati skond l-Artikoli 3.3 u 3.4. Protezzjoni ta' patenti derivati 3.3. Is-soċji għandhom jidentifikaw il-passi li għandhom jieħdu biex ifittxu protezzjoni legali tal-patenti derivati permezz tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali u meta jagħmlu invenzjoni għandhom fi żmien qasir igħarrfu lis-soċji l-oħra fl-istss proġett bil-protezzjoni mitluba u jipprovdu deskrizzjoni fil-qosor ta' l-invenzjoni. 3.4. Is-soċji għandhom jindirizzaw il-kwistjoni ta' notifika fil-pront lis-soċji l-oħra kollha fl-istess proġett u, meta mitluba u skond kondizzjonijiet li jkunu qablu fuqhom bejniethom, l-isvelar ta' l-invenzjoni u jikoperaw kemm hu xieraq bejniethom fi protezzjoni bħal din li jkun intrabat biha soċju ieħor fl-istess proġett fil-każ li u sal-punt li soċju jew soċji li huma l-proprjetarji ta' patenti derivati ma jkollhomx intenzjoni li jfittxu din il-protezzjoni. Informazzjoni kunfidenzali 3.5. Is-soċji għandhom jidentifikaw il-miżuri li għandhom jieħdu biex jiżguraw li kull soċju li rċieva informazzjoni kunfidenzali juża jew jiżvela din l-informazzjoni kunfidenzali għalih biss jew għall-affiljati tiegħu sakemm hu permess mill-kondizzjonijiet li taħthom kien provdut. Ftehim li jagħlaq kwistjonijiet u liġijiet applikabbli 3.6. Is-soċji għandhom jaqblu fil-ftehim għal koperazzjoni tagħhom dwar il-mod ta' kif kwistjonijiet għandhom jinqatgħu. 3.7. Is-soċji għandhom jaqblu fil-ftehim għal koperazzjoni tagħhom dwar il-liġi li għandha tiggverna l-ftehim għal koperazzjoni. Artikolu 4 Disposizzjonijiet mhux obbligatorji Is-soċji jistgħu, imma mhux obbligati li jindirizzaw kull waħda mid-disposizzjonijiet li ġejjin fil-ftehim għal koperazzjoni tagħhom: Disposizzjonijiet ta' l-affiljati Kwistjonijiet legali dwar l-antimonopolju/il-kompetizzjoni Kanċellazzjoni u terminazzjoni Relazzjonijiet bejn l-impjegati/min iħaddem Kontrolli ta' l-esportazzjoni u konformità Qasam ta' ftehim Skop tal-partijiet Liċenzar ta' soċji fi proġetti oħra Ir-responsabbilità ta' min joħroġ il-liċenza għall-użu tat-teknoloġija liċenzata mill-persuna li tigħatalha l-liċennzja Impjegati mislufa jew assenjati u d-drittijiet konsegwenti Soċji ġodda u l-irtirar ta' soċji mill-proġetti L-isfond tal-ftehim post-koperazzjoni L-obbligi ta' protezzjoni, użu u li ma jsirx svelar ta' informazzjoni kunfidenzali Informazzjoni residwa Ir-rati tad-drittijiet għal-liċenzji tad-drittijiet ta' patenti bażiċi Programm sors tas-software Taxxa Perjodu/tul taż-żmien ta' ftehim Is-soċji x'aktarx li jkollhom jintroduċu disposizzjonijiet oħra fil-ftehim għal koperazzjoni tagħhom skond iċ-ċirkostanzi partikolari tal-proġett tagħhom. Is-soċji għandhom ifittxu parir espert dwar dan u jinnotaw li l-ebda terminu addizjonali ma jista' jiġi f'konflitt ma' l-Artikoli 1 u 2 ta' dawn id-disposizzjonijiet. [1] Ara Appendiċi 3. -------------------------------------------------- Appendiċi 3 KONVENZJONI LI TISTABBILIXXI L-ORGANIZZAZZJONI DINJIJA TAL-PROPREJTÀ INTELLETTWALI (STOKKOLMA, L-14 TA' LULJU 1967) L-Artikolu 2 (viii) jiddefinixxi li proprjetà intellettwali tinkludi: "… id-drittijiet għal xogħlijiet litterarji, artistiċi u xjentifiċi; l-eżekuzzjonijiet ta' artisti li jagħtu spettakli; fonogrammi u xandir; invenzjonijiet u kull qasam ta' l-isforz uman; skoperti xjentifiċi; disinni industrijali; trade marks, marki ta' servizz u ismijiet u denominazzjonijiet kummerċjali; protezzjoni kontra kompetizzjoni parzjali; u kull dritt ieħor li jirriżulta minn attività intellettwali fl-oqsma industrijali, xjentifiċi, litterarji jew artistiċi." --------------------------------------------------