Ftehim ta' sħubija u koperazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, mill-parti ‘l waħda, u r-Repubblika ta' l-Armenja mill-parti l-oħra



Official Journal L 239 , 09/09/1999 P. 0001 - 0050

Official Journal L 239 , 09/09/1999 P. 0003 - 0050

Edizzjoni Speċjali biċ-Ċek Chapter 11 Volume 32 P. 128 - 129

Edizzjoni Speċjali biċ-Ċek Chapter 11 Volume 55 P. 57 - 109

Edizzjoni Speċjali bl-Estonjan Chapter 11 Volume 32 P. 128 - 129

Edizzjoni Speċjali bl-Estonjan Chapter 11 Volume 55 P. 57 - 109

Edizzjoni Speċjali bl-Ungeriż Chapter 11 Volume 32 P. 128 - 129

Edizzjoni Speċjali bl-Ungeriż Chapter 11 Volume 55 P. 57 - 109

Edizzjoni Speċjali bil-Litwan Chapter 11 Volume 32 P. 128 - 129

Edizzjoni Speċjali bil-Litwan Chapter 11 Volume 55 P. 57 - 109

Edizzjoni Speċjali bil-Letton Chapter 11 Volume 32 P. 128 - 129

Edizzjoni Speċjali bil-Letton Chapter 11 Volume 55 P. 57 - 109

Edizzjoni Speċjali bil-Malti Chapter 11 Volume 32 P. 128 - 129

Edizzjoni Speċjali bil-Malti Chapter 11 Volume 55 P. 57 - 109

Edizzjoni Speċjali bil-Pollakk Chapter 11 Volume 32 P. 128 - 129

Edizzjoni Speċjali bil-Pollakk Chapter 11 Volume 55 P. 57 - 109

Edizzjoni Speċjali bis-Slovakk Chapter 11 Volume 32 P. 128 - 129

Edizzjoni Speċjali bis-Slovakk Chapter 11 Volume 55 P. 57 - 109

Edizzjoni Speċjali bis-Sloven Chapter 11 Volume 32 P. 128 - 129

Edizzjoni Speċjali bis-Sloven Chapter 11 Volume 55 P. 57 - 109



Ftehim ta' sħubija u koperazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, mill-parti ‘l waħda, u r-Repubblika ta' l-Armenja mill-parti l-oħra [1] IR-RENJU TAL-BELĠJU, IR-RENJU TAD-DANIMARKA, IR-REPUBBLIKA FEDERALI TAL-ĠERMANJA, IR-REPUBBLIKA ELLENIKA, IR-RENJU TA' SPANJA, IR-REPUBBLIKA FRANĊIŻA, L-IRLANDA, IR-REPUBBLIKA TALJANA, IL-GRAND DUKAT TAL-LUSSEMBURGU, IR-RENJU TA' L-OLANDA, IR-REPUBBLIKA TA' L-AWSTRIJA, IR-REPUBBLIKA PORTUGIŻA, IR-REPUBBLIKA TA L-FINLANDJA, IR-RENJU TA' L-IŻVEZJA, IR-RENJU UNIT TAL-GRAN BRETTANJA U L-IRLANDA TA' FUQ, Partijiet fil-Kuntratt tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Faħam u l-Azzar u t-Trattat li jistabbilixxi the Komunità Ewropea dwar l-Enerġija Atomika, hawnhekk iżjed ‘il quddiem imsejħa "L-Istati Membri", u IL-KOMUNITÀ EWROPEA, IL-KOMUNITÀ EWROPEA TAL-FAĦAM U L-AZZAR, U L-KOMUNITÀ EWROPEA DWAR L-ENERĠIJA ATOMIKA, hawnhekk iżjed ‘il quddiem imsejħa "l-Komunita", mill-parti ‘l waħda, u IR-REPUBBLIKA TA' L-ARMENJA, mill-parti ‘l oħra, JIKKUNSIDRAW ir-rabtiet bejn il-Komunità, l-Istati Membri u r-Repubblika ta' l-Armenja u l-valuri komuni li jaqsmu, JGĦARRFU li l-Komunità u r-Repubblika ta' l-Armenja jixtiequ li jsaħħu dawn ir-rabtiet u li jwaqqfu sħubija u koperazzjoni li għandha ssaħħaħ u twessa' ir-relazzjonijiet stabbiliti fil-passat b'mod partikolari l-Ftehim bejn il-Komunità Ekonomika Ewropea u l-Komunità Ewropea dwar l-Enerġija Atomika u l-Unjoni tar-Repubbliki Sovjetiċi Soċjalisti (USSR) dwar negozju u koperazzjoni kummerjali u ekonomika, iffirmat fit-18 ta' Diċembru 1989, JIKKUNSIDRAW ir-rabta li l-Komunità u l-Istati Membri tagħha u r-Repubblika ta' l-Armenja li jsaħħu l-ħelsien politiku u ekonomiku li jikkostitwixxu l-bażi nnifsu tas-sħubija, JIKKUNSIDRAW ir-rabta tal-Partijiet li jippromwovu l-paċi internazzjonali u s-sigurtà kif ukoll is-soluzzjoni paċifika ta' kwistjonijiet u li jikkoperaw għal dan il-għan fil-qafas tal-Ġnus Maqgħuda u l-Organizzazzjoni għas-Sigurtà u Koperazzjoni fl-Ewropa (OSCE), JIKKUNSIDRAW ir-rabta soda bejn il-Komunità u l-Istati Membri tagħha u r-Repubblika ta' l-Armenja għall-implimentazzjoni sħiħa tal-prinċipji kollha u d-dispożizzjonijiet li jinsabu fl-Att Finali tal-Konferenza dwar is-Sigurtà u l-Koperazzjoni fl-Ewropa (CSCE), id-Dokumenti li Jikkonkludu l-Laqgħat Sussegwenti f'Madrid u Vjenna, id-Dokument dwar il-Konferenza ta' Bonn tas-CSCE dwar Koperazzjoni Ekonomika, l-Karta ta' Pariġi għall Ewropa Ġdida u d-Dokument CSCE tal-1992 ta' ĦeĦelsinki "L-Isfida għall-Bidla", u dokumenti oħra fundamentali ta' l-OSCE, JIRRIKONOXXU f'dan il-kuntest li l-appoġġ għall-indipendenza, sovranità u integrità territorjali tar-_Repubblika ta' l-Armenja għandhom jikkontribwixxi lejn il-ħarsien tal-paċi u l-istabilità fl-Ewropa, KONVINTI mill-importanza kbira tar-regola tal-liġi u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, partikolarment dawk li jagħmlu sehem minn minoritajiet, it-twaqqif ta' sistema multi-partiti b'elezzjonijiet ħielsa u demokratiċi u liberalizzazzjoni ekonomika immirata lejn it-twaqqif ta' ekonomija tas-suq, JEMMNU li l-implimentazzjoni sħiħa ta' dan il-Ftehim ta' Sħubija u Koperazzjoni t-tnejn jiddependu fuq u jikkontribwixxu għall-kontinwazzjoni u l-ksib ta' riformi politiċi, ekonomiċi u legali fir-Repubblika ta' l-Armenja, kif ukoll l-introduzzjoni tal-fatturi meħtieġa għall-koperazzjoni, notevolemnt fid-dawl tal-konkluzzjonijiet tal-Konferenza ta' Bonn tas-CSCE, XEWQANA li jinkoraġġixxu l-proċess ta' koperazzjoni reġjonali fl-arji koperti f'dan il-Ftehim mal-pajjiżi ġirien biex jippromwovu l-prosperità u l-istabilità tar-reġjun u b'mod partikolari inizjattivi mmirati lejn it-trawwim ta' koperazzjoni u kunfidenza komuni ma' l-Istati Indipendenti tar-reġjun Transcaucasus u Stati oħra ġirien, XEWQANA li jwaqqfu u jiżviluppaw djalogu politiku regolari dwar kwistjonijiet bilaterali, reġjonali u internazzjonali ta' interess komuni, JIRRIKONOXXU U JAPPOĠĠAW ix-xewqa tar-Repubblika ta' l-Armenja li tistabbilixxi koperazzjoni eqreb ma' l-istituzzjonijiet Ewropej, JIKKUNSIDRAW il-ħtieġa li jippromwovu investiment fir-Repubblika ta' l-Armenja, inkluż fis-settur ta' l-enerġija, u f'dan il-kuntest l-importanza marbuta mal-Komunità u l-Istati Membri tagħha għall-kondizzjonijiet ekwi ta' passaġġ għall-esportazzjoni ta' prodotti ta' enerġija; jikkonfermaw ir-rabta tal-Komunità u l-Istati Membri tagħha u r-Repubblika ta' l-Armenja mal-Karta Ewropea ta' l-Enerġija, u għall-implimentazzjoni sħiħa tal-Karta tat-Trattat ta' l-Ererġija u l-Karta tal-Protokoll ta' l-Enerġija dwar l-effiċjenza ta' l-enerġija u aspetti ambjentali relatati, JIEĦDU KONT li l-Komunità hija lesta li tipprovdi koperazzjoni ekonomika u għajnuna teknika kif jixraq, IŻOMMU F'MOĦĦOM l-utilità tal-Ftehim favur tisħiħ ta' ħbiberija gradwali bejn ir-Repubblika ta' l-Armenja u arja atar wiesa' ta' koperazzjoni fl-Ewropa u r-reġjuni ġirien u l-integrazzjoni progressiva f'sistema internazzjonali miftuħa, JIKKUNSIDRAW ir-rabta tal-Partijiet li jilliberalizzaw il-kummerċ, b'konformità mar-regoli ta' l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO), KONXJI mill-ħtieġa li jittejbu l-kondizzjonijiet li jaffettwaw il-kummerċ u l-investiment, u kondizzjonijiet f'arji bħat-twaqqif ta' kumpanniji, xogħol, provvista ta' servizzi u ċaqliq ta' kapital, JILQGĦU U JIRRIKONOXXU L-IMPORTANZA ta' l-isforzi tar-Repubblika ta' l-Armenja, immirati lejn transizzjoni ta' l-ekonomija tagħha ‘l hinn minn pajjiż ta' kummerċ mill-istat b'ekonomija ċentralment ippjanata f'ekonomija tas-suq, KONVINTI li dan il-Ftehim għandu joħloq klima ġdida għar-relazzjonijiet ekonomiċi bejn il-Partijiet u b'mod partikolari għall-iżvilupp ta' l-investiment li huma essenzali għall-istrutturar ta' l-ekonomija u l-modernizzazzjoni teknoloġika, XEWQANA li titwaqqaf koperazzjoni eqreb fl-arja tal-protezzjoni ta' l-ambjent waqt li jingħata kont ta' l-interdipendenza li teżisti bejn il-partijiet f'dan il-qasam, JIRRIKONOXXU li l-koperazzjoni għall-prevenzjoni u l-kontroll ta' l-immigrazzjoni illegali tikkostitwixxu wieħed mill-oġġettivi primarji ta' dan il-Ftehim, XEWQANA li jwaqqfu koperazzjoni kulturali u li jtejbu l-kurrent ta' tagħrif, FTIEHMU KIF ĠEJ: Artikolu 1 Sħubija hija b'dan imwaqqfa bejn il-Komunità u l-Istati Membri tagħha, mill-parti ‘l waħda, u r-Repubblika ta' l-Armenja mill-parti l-oħra. L-għanijiet ta' din is-sħubija huma: - li jipprovdu qafas addattat għal djalogu politiku bejn il-Partijiet li jkun jippermetti l-iżvilupp ta' relazzjonijiet politiċi, - li jappoġġaw l-isforzi tar-Repubblika ta' l-Armenja biex jikkonsolidaw id-demokrazija tagħha u jiżviluppaw l-ekonomija tagħha u jkomplu t-transizzjoni f'ekonomija tas-suq, - li jippromwovu kummerċ u investiment u relazzjonijiet ekonomiċi armonjużi bejn il-Partijiet biex jitrawwem l-iżvilupp ekonomiku sostenibbli, - biex jipprovdu għall-bażi għall-koperazzjoni leġislattiva, ekonomiku, soċjali, finanzjarja ċivili, xjentifika, teknoloġika u kulturali. TITOLU I PRINĊIPJI ĠENERALI Artikolu 2 Rispett għad-demokrazija, prinċipji ta' liġi internazzjonali u drittijiet tal-bniedem kif imfissra b'mod partikolari fil-Karta tal-Ġnus Maqgħuda, l-Att Finali ta' Ħelsinki u l-Karta ta' Pariġi għal Ewropa Ġdida, kif ukoll il-prinċipji ta' ekonomija tas-suq, inklużi dawk enunzjati fid-dokumenti tal-Konferenza ta' Bonn tas-CSCE, jsostnu l-politika interna u esterna tal-Partijiet u jikkostitwixxu elementi essenzali tas-sħubija u ta' dan il-Ftehim. Artikolu 3 Il-Partijiet jikkonsidraw li huwa essenzjali għall-prosperita' futura tagħhom u l-istabilità l-Istati Indipendenti Ġodda li ħarġu mix-xoljiment ta' l-Unjoni tar-Repubbliki Sovjetiċi Soċjali, hawnhekk iżjed ‘il quddiem imsejħa "l-Istati Indipendenti", għandhom iżommu u jiżviluppaw koperazzjoni bejnithom stess b'konformità ma' l-Att Finali ta' Ħelsinki u mal-liġi internazzjonali u fl-ispirtu ta' relazzjonijiet tajba ta' ġirien u jagħmlu kull sforz biex iħajru dan il-proċess. Artikolu 4 Il-Partijiet għandhom kif jixraq jirrevedu ċ-ċirkostanzi li jinbidlu fir-Repubblika ta' l-Armenja, b'mod partikolari fir-rigward tal-kondizzjonijiet ekonomiċi hemmhekk u l-implimentazzjoni tar-riformi ta' ekonomiċi orjentati lejn is-suq. Il-Kunsill ta' Koperazzjoni jista' jagħmel rakkomandazzjonijiet lill-Partijiet dwar l-Iżvilupp ta' xi parti ta' dan il-Ftehim fid-dawl ta' dawn iċ-ċirkostanzi. TITOLU II DJALOGU POLITIKU Artikolu 5 Djalogu regolari politiku għandu jiġi stabbilit bejn il-Partijiet li għandhom il-ħsieb li jiżviluppaw u jintensifikaw. Għandu jakkumpanja u jikkonsolida r-relazzjoni ta' ħbiberija bejn il-Komunità u r-Repubblika ta' l-Armenja, jappoġġa l-bidliet politiċi u ekonomiċi li qed isiru f'dak il-pajjiż u jikkontribwixxi għat-twaqqif ta' forom ġodda ta' koperazzjoni. Id-djalogu politiku - għandu jsaħħaħ ir-rabtiet tar-Repubblika ta' l-Armenja mal-Komunità u l-Istati Membri tagħha, u b'hekk mal-komunità ta' nazzjonijiet demokratiċi kollha kemm huma. Il-konverġenza ekonomika miksuba permezz ta' dan il-Ftehim għandha twassal għal relazzjonijiet politiċi aktar intensi, - għandu jġib konverġenza dejjem tikber ta' posizzjonijiet dwar kwistjonijiet internazzjonali ta' interess komuni u b'hekk ikabbar l-istabilità u s-sigurtà fir-reġjun u jippromwovi l-iżvilupp futur ta' l-Istati Indipendenti tat-Transcaucasus, - għandu jipprevedi li l-Partijiet jagħmlu minn kollox biex jikkoperaw dwar kwistjonijiet li għandhom x'jaqsmu mat-tisħiħ ta' l-istabilità u s-sigurtà fl-Ewropa, l-osservanza tal-prinċipji tad-demokrazjija, u r-rispett u l-promozzjoni tad-drittijiet tal-bniedem, partikolarment dawk ta' persuni li jagħmlu sehem minn minoritajiet u għandhom iżommu konsultazzjonijiet, jekk meħtieġ, dwar kwistjonijiet relevanti. Dak id-djalogu jista' jseħħ fuq bażi reġjonali, bil-ħsieb li jikkontribwixxi lejn ir-riżoluzzjoni ta' kwistjonijiet reġjonali u tensjonijiet. Artikolu 6 F'livell ministerjali, d-djalogu politiku għandu jseħħ fi ħdan il-Kunsill ta' Koperazzjoni mwaqqaf bl-Artikolu 78 u f'okkazzjonijiet oħra bi ftehim komuni. Artikolu 7 Proċeduri oħra u mekkaniżmi għal djalogu politiku għandhom jitwaqqfu mill-Partijiet, u b'mod partikolari fil-forom li ġejjin: - laqgħat regolari f'livell għoli ufiċċjali bejn rappreżentanti tal-Komunità u l-Istati Membri tagħha min-naħa ‘l waħda, u r-rappreżentanti tar-Repubblika ta' l-Armenja mill-parti ‘l oħra, - jittieħed vantaġġ sħiħ tal-mezzi diplomatiċi bejn il-Partijiet inklużi kuntatti addattati fil-qasam bilaterali kif ukoll dak multilaterali, bħall-Ġnus Maqgħuda, laqgħat ta' l-OSCE u bnadi oħra, - kull mezz ieħor, inkluża l-possibilità ta' laqgħat ta' esperti li jistgħu jikkontribwixxu biex jikkonsolidaw u jiżviluppaw dan id-djalogu. Artikolu 8 Djalogu politiku f'livell parlamentari għandu jseħħ fil-qafas tal-Kumitat Parlamentari ta' Koperazzjoni mwaqqaf bl-Artikolu 83. TITOLU III KUMMERĊ F' MERKANZIJA Artikolu 9 1. Il-Partijiet għandhom jagħtu lil xulxin it-trattament ta' l-aktar nazzjon favorit fl-arji kollha dwar: - dazji tad-dwana u ħlasijiet applikabbli għall-importazzjonijiet u esportazzjonijiet, inkluż il-metodu ta' ġbir ta' dawk id-dazji u ħlasijiet, - dispożizzjonijiet li jirrelataw ma' l-iċċarar tad-dwana, passaġġ, magazzinaġġ u trasbord, - taxxi u ħlasijiet oħra interni ta' xorta applikati direttament jew indirettament għall-merkanzija importati, - metodi ta' ħlas u t-trasferiment ta' dak il-ħlas, - regolamenti li jirrelataw mall-bejgħ, xiri, trasport tqassim u użu ta' merkanzija fis-suq intern. 2. Id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1 m'għandhomx japplikaw għal: (a) vantaġġi mogħtija bil-għan li tinħoloq unjoni tad-dwana jew arja ħielsa ta' kummerċ jew bis-saħħa tal-ħolqien ta' dik l-unjoni jew arja; (b) vantaġġi mogħtija lill-pajjiżi partikolari skond ir-regoli tad-WTO jew ma' arranġamenti oħra internazzjonali favur pajjiżi li qed jiżviluppaw; (c) vantaġġi mogħtija lill-pajjiżi biżwit biex jiġi faċilitat it-traffiku fil-fruntiera. 3. Id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1 m'għandhomx japplikaw, matul il-perjodu transitorju li jintemm fid-data li r-Repubblika ta' l-Armenja taċċedi għad-WTO jew fil-31 ta' Diċembru 1998, skond liema jiġi l-aktar kmieni, għall-vantaġġi definiti fl-Anness I mogħtija mir-Repubblika ta' l-Armenja lill-stati oħra li ħarġi mix-xoljiment ta' l-USSR. Artikolu 10 1. Il-Partijiet jiftiehmu l-prinċipju ta' passaġġ ħieles huwa kondizzjoni essenzali fil-ksib ta' l-oġġettivi ta' dan il-Ftehim. F'din il-konnessjoni kull Parti għanda tiżgura passaġġ mhux ristrett permezz ta' jew mit-territorju tiegħu ta' merkanzija li joriġinaw fit-territorju tad-dwana jew maħsuba għat-territorju tad-dwana tal-Parti l-oħra. 2. Ir-regoli deskritti fl-Artikolu V, il-paragrafi 2, 3, 4 u 5, tal-GATT huma applikabbli bejn iż-żewġ Partijiet. 3. Ir-regoli li jinsabu f'dan l-Artikolu huma mingħajr preġudizzju għal xi regoli speċjali li jirrelataw ma' setturi speċjali, b'mod partikolari bħat-trasport, jew prodotti miftiehma bejn il-Partijiet. Artikolu 11 Mingħajr preġudizzju għad-drittijiet u l-obbligazzjonijiet li joħorġu minn konvenzjonijiet internazzjonali dwar id-dħul temporanju ta' merkanzija li jorbtu ż-żewġ Partijiet, kull Parti għandu b'żieda jagħti lill-Parti l-oħra eżenzjoni mill-ħlasijiet ta' importazzjoni u dazji fuq merkanzija mdaħħla temporanjament, fil-każi u skond il-proċeduri stipulati minn xi konvenzjoni oħra internazzjonali dwar din il-kwistjoni li torbot fuqu, b'konformità mal-leġiżlazzjoni tiegħu. Kont għandu jittieħed tal-kondizzjonijiet li taħthom l-obbligazzjonijiet li joħorġu minn xi konvenzjoni bħal dik ikunu ġew aċċettati mill-parti ikkonċernata. Artikolu 12 1. Merkanzija li toriġina fir-Repubblika ta' l-Armenja għandhom jiġu importati fil-Komunità ħielsa minn kwantitajiet restrittivi mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet ta' l-Artikoli 14, 17 u 18 ta' dan il-Ftehim. 2. Merkanzija li toriġina fil-Komunità għandhom jiġu importati fir-Repubblika ta' l-Armenja ħielsa minn restrizzjonijiet kwantitattivi u miżuri ta' effett ekwivalenti. Artikolu 13 Il-merkanzija għandhom jiġu negozjati bejn il-Partijiet bil-prezzijiet relatati tas-suq. Artikolu 14 1. Fejn xi prodott ikun qed jiġi importat fit-territorju ta' xi wieħed mill-Partijiet fi kwantitajiet hekk miżjuda jew taħt kondizzjonijiet li joħolqu jew jheddu li joħolqu ħsara lill-produtturi domestiċi ta' l-istess prodott jew dawk direttament kompetittivi, il-Komunità jew ir-Repubblika ta' l-Armenja, skond min ikun konċernat, jista' jieħu l-miżuri addattati skond il-proċeduri u l-kondizzjonijiet li ġejjin. 2. Qabel jittieħdu xi miżuri, jew fil-każi li għalihom japplika l-paragrafu 4 kemm jista' jkun malajr wara, l-Komunità jew ir-Repubblika ta' l-Armenja, skond il-każ, għandhom jipprovdu lill-Kunsill ta' Koperazzjoni bit-tagħrif relevanti bil-ħsieb li tinstab soluzzjoni aċċettabbli għaż-żewġ Partijiet kif provdut fit-Titolu XI. 3. Jekk, bħala riżultat tal-konsultazzjonijiet, il-Partijiet ma jilħqux ftehim fi żmien 30 jum mir-referenza lill-Kunsill ta' Koperazzjoni dwar azzjonijiet biex tiġi evitata din is-sitwazzjoni, il-Parti li titlob il-konsultazzjonijiet għandha tkun ħielsa li tirrestrinġi l-importazzjonijiet tal-prodotti kkonċernati sal-limitu u għal dak iż-żmien kif huwa meħtieġ biex jiġi evitat jew rimedjat id-dannu jew li jaddotta xi miżuri oħra xierqa. 4. Fiċ-ċirkostanzi kritiċi fejn dewmien jista' jikkawza ħsara li jkun diffiċili li tissewwa, l-Partijiet jistgħu jieħdu l-miżuri qabel il-konsultazzjonijiet, bil-kondizzjoni li l-konsultazzjonijiet għandhom jiġu offruti minnufih wara li ttieħdet dik l-azzjoni. 5. Fl-għażla ta' miżuri taħt dan l-Artikolu, il-Partijiet għandhom jagħtu prijorita lil dawk li joħolqu l-anqas disturb fil-ksib ta' l-għanijiet ta' dan il-Ftehim. 6. Xejn f'dan l-Artikolu m'għandu jippreġudika jew jħalli effett b'xi mod fuq it-teħid, minn kull Parti ta' miżuri anti-dumping jew countervailing skond l-Artikolu VI tal-GATT, il-Ftehim jew l-implimentazzjoni ta' l-Artikolu VI tal-GATT, il-Ftehim dwar l-interpretazzjoni u l-applikazzjoni ta' l-Artikoli VI, XVI u XXIII tal-GATT jew leġiżlazzjoni interna relatata. Artikolu 15 Il-Partijiet jintrabtu li jikkonsidraw l-iżvilupp tad-dispożizzjonijiet f'dan il-Ftehim dwar in-negozju ta' merkanzija bejnithom, skond kif jippermettu ċ-ċirkostanzi, inkluża s-sitwazzjoni li tinħoloq mis-sħubija tar-Repubblika ta' l-Armenja għall-WTO. Il-Kunsill ta' Koperazzjoni jista' jagħmel rakkomandazzjonijiet dwar dawk l-iżviluppi lill-Partijiet li jistgħu jiġu effettwati, meta jiġu aċċettati, bis-saħħa ta' Ftehim bejn il-Partijiet skond il-proċeduri rispettivi tagħhom. Artikolu 16 Dan il-Ftehim m'għandux jipprekludi projbizzjonijiet jew restrizzjonijiet fuq importazzjonijiet, esportazzjonijiet jew merkanzija fil-passaġġ ġustifikati fuq il-bażi ta' moralità pubblika, politika pubblika jew sigurtà pubblika; l-protezzjoni tas-saħħa u l-ħajja tal-bniedem, annimali jew pjanti; il-protezzjoni tar-riżorsi naturali; l-protezzjoni ta' teżori nazzjonali ta' valur artistiku, storiku jew arkeoloġiku jew il-protezzjoni tal-proprjetà intelletwali, industrijali u kummerċjali jew regoli li jirrelataw mad-deheb u l-fidda. Dawk il-projbizzjonijiet jew restrizzjonijiet m'għandhomx, iżda, jokkostitwixxu mezz ta' diskriminazzjoni arbitraja jew restrizzjoni moħbija fuq kummerċ bejn il-Partijiet. Artikolu 17 Dan it-Titolu m'għandux japplika għall-kummerċ fil-prodotti tat-tessuti li jaqgħu taħt il-Kapitoli 50 sa 63 tan-Nomenkaltura Kombinata. In-negozju f'dawn il-prodotti għandu jkun regolat bi ftehim separat, iniżjat fit-18 ta' Jannar 1996 u applikati provviżorjament mill-1 ta' Jannar 1996. Artikolu 18 1. Negozji fi prodotti koperti mit-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Faħam u l-Azzar għandu jkun regolat bid-dispożizzjonijiet ta' din it-Titolu, bl-eċċezzjoni ta' l-Artikolu 12. 2. Grupp ta' kuntatt dwar il-kwistjonijiet tal-faħam u l-azzar għandu jitwaqqaf, magħmul minn rappreżentanti tal-Komunità min-naħa ‘l waħda, u r-rappreżentanti tar-Repubblika ta' l-Armenja min-naħa ‘l oħra. Il-grupp ta' kuntatt għandu jibdel, fuq bażi regolari, tagħrif dwar il-kwistjonijiet kollha ta' faħam u azzar ta' interess lill-Partijiet. Artikolu 19 Negozju f'materji nukleari għandhom jiġu kondotti skond id-dispożizzjonijiet tat-Trattat li jwaqqfu l-Komunità Ewropea dwar l-Enerġija Atomika. Fejn meħtieġ, kummerċ f'materji nukleari għandu jkun suġġett għad-dispożizzjonijiet ta' Ftehim speċifiku li għandu jiġi konkluż bejn il-Komunità Ewropea dwar l-Enerġija Atomika u r-Repubblika ta' l-Armenja. TITOLU IV DISPOŻIZZJONIJIET LI JAFFETTWAW IL-KUMMERĊ U L-INVESTIMENT KAPITOLU I KONDIZZJONIJIET TAX-XOGĦOL Artikolu 20 1. Bla ħsara għall-liġijiet, kondizzjonijiet u proċeduri applikabbli f'kull Stat Membru, l-Komunità u l-Istati Membri għandhom jippruvaw li jiżguraw li t-trattament mogħti lil ċittadini Armeni legalment impjegati fit-territorju ta' l-Istat Membru għandhom ikunu ħielsa minn kull diskriminazzjoni fuq il-bażi ta' nazzjonalità, fir-rigward tal-kondizzjonijiet tax-xogħol, ħlasijiet jew tkeċċija, kif mqabbla maċ-ċittadini tiegħu. 2. Bla ħsara għall-liġijiet, kondizzjonijiet u proċeduri applikabbli fir-Repubblika ta' l-Armenja, ir-Repubblika ta' l-Armenja għandha li t-trattament mogħti lil ċittadini ta' Stat Membru legalment impjegati fit-territorju tar-Repubblika ta' l-Armenja għandhom ikunu ħielsa minn kull diskriminazzjoni fuq il-bażi ta' nazzjonalità, fir-rigward tal-kondizzjonijiet tax-xogħol, ħlasijiet jew tkeċċija, kif komparati maċ-ċittadini tagħha. Artikolu 21 Il-Kunsill ta' Koperazzjoni għandu jeżamina liema titjieb jista' jsir fil-kondizzjonijiet tax-xogħol għall-persuni fil-kummerċ konsistenti mar-rabtiet internazzjonali tal-Partijiet, inklużi dawk imniżżla fid-dokument tal-Konferenza CSCE ta' Bonn. Artikolu 22 Il-Kunsill ta' Koperazzjoni għandu jagħmel rakkomandazzjonijiet għall-implimentazzjoni ta' l-Artikoli 20 u 21. KAPITOLU II KONDIZZJONIJIET LI JEFFETTWAW IT-TWAQQIF U T-TĦADDIM TA' KUMPANNIJI Artikolu 23 1. Il-Komunità u l-Istati Membri għandhom jagħtu trattament mhux anqas favorevoli minn dawk mogħtija lil xi pajjiż terz għat-twaqqif ta' kumpanniji Armeni kif definit fl-Artikolu 25(d). 2. Mingħajr preġudizzju għar-riżervi elenkati fl-Anness IV, il-Komunità u l-Istati Membri tagħha għandhom jagħtu lis-sussidjarji ta' kumpanniji Armeni stabbiliti fit-territorju tagħhom trattament mhux anqas favorevoli minn dak mogħti lil xi kumpannijia tal-Komunità, dwar it-tħaddim tagħhom. 3. Il-Komunità u l-Istati Membri għandhom jagħtu lill-kumpanniji Armeni stabbiliti fit-territorju tagħhom trattament mhux anqas favorevoli minn dak mogħti lill-kumpanniji ta' xi pajjiż terz, dwar l-operazzjonijiet tagħhom. 4. Ir-Repubbilka ta' l-Armenja għandha tagħti għat-twaqqif ta' kumpanniji tal-Komunià kif definit fl-Artikolu 25(d) trattament mhux anqas favorevoli minn dak mogħti lill-kumpanniji Armeni jew lill-kumpanjiji ta' xi pajjiż terz, skond liema jkun l-aħjar, u għandha tagħti lis-sussidjarji u fergħat tal-kumpanniji tal-Komunità stabbiliti fit-territorju tagħha mhux anqas favorevoli minn dak mogħti lill-kumpanniji tagħha stess jew fergħat jew lil xi kumpannija jew fergħa ta' pajjiż terz, skond liema jkun l-aħjar, dwar l-operazzjonijiet tagħhom. Artikolu 24 1. Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 97, id-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 23 m'għandhomx japplikaw għat-trasport bl-ajru, trasport intern bil-baħar u trasport marittimu. 2. Iżda, dwar l-attivitajiet indikati hawn taħt, imwettqa minn aġenziji tal-bastimenti għall-provvista ta' servizzi lit-trasport internazzjonali marittimi, inklużi operazzjonijiet ta' trasport intermodali li jinvolvu parti bil-baħar, kull Parti għandha tippermetti lill-kumpanniji tal-Parti l-oħra li jkollha preżenza kummerċjali fuq it-territorji tagħha fil-forma ta' sussidjarji jew fergħat, taħt kondizzjonijiet ta' twaqqif u tħaddim mhux anqas favorevoli minn dawk mogħtija lill-kumpanniji tagħha stess jew lis-sussidjarji jew fergħat tal-kumpanniji ta' xi pajjiz terz, skond liema jkun l-aħjar, u dan b'konformità mal-leġiżlazzjoni u r-regolamenti applikabbli f'kull Parti. 3. Dawk l-attivitajiet jinkludu iżda mhux limitati għal: (a) it-tqegħid fis-suq u l-bejgħ tat-trasport marittimu u servizzi relatati permezz tal-kuntatt dirett mal-klijenti, mill-kwotazzjoni sal-ħruġ tal-fatturi, sew jekk dawn is-servizzi huma mħaddma jew offruti mill-provditur tas-servizzi nnifsu jew minn provdituri tas-servizzi li magħhom il-bejjiegħ tas-servizzi jkun waqqaf arranġamenti permanenti tan-negozju; (b) jixtru u jużaw, għall-kont tagħhom stess jew għan-nom tal-klijenti tagħhom (u l-bejgħ mill-ġdid lill-klijenti tagħhom) ta' kull trasport u servizzi relatati, inklużi s-servizzi tat-trasport ‘il ġewwa b'kull mod, partikolarment kanali ta' ilma interni, triq jew ferrovija, meħtieġa għall-provizta ta' servizz integrat; (c) tħejjija ta' dokumentazzjoni li tikkonċerna d-dokumenti tat-trasport, dokumenti tad-dwana, jew dokumenti oħra relatati ma' l-oriġini u l-karattru tal-merkanzija trasportati; (d) il-provvista ta' tagħrif dwar in-negozju b'kull mezz, inklużi sistemi ta' tagħrif komputerizzat u l-bdil ta' tagħrif elettroniku (bla ħsara għal restrizzjonijiet diskriminatorji li jikkonċernaw it-telekomunikazzjonijiet); (e) it-twaqqif ta' kull arranġament tan-negozju, inkluża l-parteċipazzjoni fil-ħażniet ta' kumpannija u l-ħatra ta' impjegati rekrutati lokalment (jew, fil-każ ta' impjegati barranin, bla ħsara għad-dispożizzjonijiet relevanti ta' dan il-Ftehim), ma' kull aġenzija ta' bastimenti stabbilita lokalment; (f) jaġixxi għan-nom tal-kumpanniji, inter alia fl-organizzazzjoni tas-sejħa tal-bastiment je jieħu l-merkanziji fejn meħtieġ. Artikolu 25 Għall-għanijiet ta' dan il-Ftehim: (a) "Kumpannija tal-Komunità" jew "Kumpannija Armena" rispettivament għandha tfisser kumpannijia mwaqqfa skond il-liġi ta' Stat Membru jew ir-Repubblika ta' l-Armenja rispettivament u li jkollha l-uffiċċju reġistrat tagħha jew l-amministrazzjoni ċentrali, jew il-fond prinċipali tan-negozju fit-territorju tal-Komunità jew ta' l-Armenja rispettivament. Iżda, jekk il-kumpannija, imwaqqfa skond il-liġijiet ta' l-Istat Membru jew tar-Repubblika ta' l-Armenja rispettivament, ikollha biss l-uffiċju reġistrat fit-territorju tal-Komunità jew ir-Repubblika ta' l-Armenja rispettivament, il-kumpannija għandha titqies kumpannija tal-Komunità jew Armena rispettivament, jekk it-tħaddim tagħha jkollu rabta reali u kontinwa ma' l-ekonomija ta' wieħed mill-Istati Membri jew ir-Repubblika ta' l-Armenja rispettivament; (b) "sussidjarja" ta' kumpannija għandha tfisser kumpannija li tkun effettivament kontrollata mill-ewwel kumpannija; (c) "fergħa" ta' kumpannija għandha tfisser post tan-negozju li ma jkollux personalità legali li jkollha d-dehra ta' permanenza, bħall-estensjoni tal-korp prinċipali, għandha min jimmaniġġha u hija materjalment armata biex twettaq negozju ma' partijiet terzi biex dawn ta' l-aħħar, għalkemm jafu li għanda jkun hemm rabta legali mal-korp prinċipali, li l-uffiċċju prinċipali tagħha huwa barra l-pajjiż, m'għandix il-ħtieġa li tittratta direttament ma' dak il-korp prinċipali iżda tista' twettaq negozju fil-fond tan-negozju li jikkostitwixxi l-estensjoni; (d) "imwaqqfa" għandha tfissser id-dritt ta' kumpannija tal-Komunità jew Armeni kif msemmija fil-punt (a), li jwettqu attivitajiet ekonomiċi billi jwaqqfu sussidjarji u fergħat fir-Repubblika ta' l-Armenja jew fil-Komunità rispettivament; (e) "tħaddim" għandha tfisser l-għan ta' attivitajiet ekonomiċi; (f) "attivitajiet ekonomiċi" għandha tfisser attivitajiet ta' karattru industrijali, kummerċjali u professjonali. Fir-rigward ta' trasport marittimu internazzjonali, inklużi operazzjonijiet intermodal li jinvolvu parti minn vjaġġ, ċittadini ta' l-Istati Membri jew tar-Repubblika ta' l-Armenja stabbiliti barra l-Komunità jew ir-Repubblika ta' l-Armenja rispettivament, u kumpanniji tal-bastimenti stabbiliti barra l-Komunità jew ir-Repubblika ta' l-Armenja u kontrollati minn ċittadini ta' Stat Membru jew ċittadini Armeni rispettivament, għandhom ukoll ikunu benefiċjarji tad-dispożizzjonijiet ta' dan il-Kapitolu u l-Kapitolu III jekk il-bastimenti tagħhom huma reġistrati f'dak l-Istat Membru jew ir-Repubblika ta' l-Armenja rispettivament skond il-leġiżlazzjoni rispettiva tagħhom. Artikolu 26 1. Minkejja xi dispożizzjonijiet oħra f'dan il-Ftehim, xi Parti m'għandhix tkum miżmuma milli tieħu miżuri għal raġunijiet ta' prudenza, inkluża l-protezzjoni ta' investituri, depożitaturi, detenturi ta' poloz jew persuni li lilhom dmir fiduċjarju huwa dovut lilhom minn xi provditur ta' servizz finanzjarju, jew biex tiġi żgurata l-integrità u l-istabilità tas-sistema finanzjarja. Fejn dawk il-miżuri ma' jikkonformawx mad-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim, m'għandhomx jintużaw bħala mezzi biex jiġu evitati l-obbligazzjonijiet ta' xi Parti taħt dan il-Ftehim. 2. Ebda ħaġa f'dan il-Ftehim m'għandha tiftiehem bħala li teħtieġ lil xi Parti li tikxef tagħrif li jirrelata ma' l-affarijiet u l-konteġġi ta' klijenti individwali jew xi tagħrif kunfidenzali dwar proprjetà fil-pussess ta' entitajiet pubbliċi. 3. Għall-għanijiet ta' dan il-Ftehim, "servizzi finanzjarji" għandha tfisser dawk l-attivitajiet deskritti fl-Anness III. Artikolu 27 Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim m'għandhomx jippreġudikaw l-applikazzjoni minn kull Parti ta' xi miżura meħtieġa biex tipprevjeni ċ-ċirkumvenzjoni tal-miżuri tiegħu li jikkonċernaw l-aċċess ta' pajjiżi terzi għas-suq tiegħu, permezz tad-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim. Artikolu 28 1. Minkejja d-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu I ta' dan it-Titolu, kumpannija tal-Komunità jew kumpannija Armena imwaqqfa fit-territorju tar-Repubblika ta' l-Armenja jew tal-Komunità rispettivament għandu jkollha d-dritt li timpjega, jew li jkun hemm impjegat minn waħda mis-sussidjarji tagħha jew fergħat, skond il-leġiżlazzjoni fis-seħħ tal-pajjiż li jospita ta' twaqqif, fit-territorju tar-Repubblika ta' l-Armenja jew tal-Komunità rispettivament, impjegati li huma ċittadini ta' l-Istati Membri tal-Komunità jew tar-Repubblika ta' l-Armenja rispettivament, b'dan illi dawk l-impjegati jkun impjegati prinċipali kif definiti fil-paragrafu 2, u li jkunu impjegati esklussivament mill-kumpanniji, jew fergħat. Il-permessi tar-residenza u xogħol ta' dawk l-impjegati għandhom ikunu jkopru biss il-perjodu ta' dak l-impjieg. 2. L-impjegati prinċipali tal-kumpanniji msemmija hawn fuq hawnhekk iżjed ‘il quddiem imsejħa "organizzazzjonijiet" huma "trasferiti intra-korporati" kif definiti fiċ-(c) fil-kategoriji li ġejjin, b'dan illi l-organizzazzjoni tkun persuna legali u li l-persuni konċernati jkunu ġew impjegati minnha jew ikunu sħab fiha (ħlief għal dawk li jkolhom maġġoranza ta' l-ishma), għal ta' l-anqas is-sena li tiġi minnufih qabel dak iċ-ċaqliq: (a) persuni li jaħdmu f'posizzjoni għolja ma' organizzazzjoni, li primarjament jidderiġu l-immaniġġjar ta' l-istabbiliment li jirċievu superviżjoni ġenerali jew direzzjoni prinċipalment mill-bord tad-diretturi jew l-istockholders tan-negozju jew l-ekwalenti tagħhom, inklużi: - jidderiġu l-istabbiliment jew dipartiment jew subdiviżjoni ta' l-istabbiliment, - jissorveljaw u jikkontrollaw ix-xogħol ta' impjegati oħra superviżorji, professjonali jew maniġerjali, - li jkollhom l-awtorità personalment li jimpjegaw u jkeċċu jew jirrakkomandaw l-impjieg, t-tkeċċija jew azzjonijiet oħra ta' l-impjegati; (b) persuni li jaħdmu f'din l-organizzazzjoni li jkollhom għerf mhux komuni essenzali għas-servizz ta' l-istabbiliment tagħmir ta' riċerka, teknika jew immaniġġjar. L-istima ta' dak l-għerf tista' tirrifletti, minbarra għerf speċifiku lill-istabbiliment, f'livell għoli ta' kwalifikazzjoni li jirreferi għat-tip ta' xogħol jew negozju li jeħtieġ għerf speċifiku tekniku, inkluża s-sħubija fi professjoni akkreditata; (c) "trasferit intra-korporat" hija definita bħala persuna naturali li taħdem f'organizzazzjoni fit-territorju ta' Parti, u li tkun trasferita temporanjament fil-kuntest tat-twettiq ta' attivitajiet ekonomiċi fit-territorju tal-Parti l-oħra; l-organizzazzjoni konċernata għandu jkollha l-fond prinċipali tan-negozju tagħha fit-territorju ta' Parti u t-trasferiment ikun għal stabbiliment (fergħa, sussidjarja) ta' dik l-organizzazzjoni, li effetivament twettaq attivitajiet ekonomiċi simili fil-territorju tal-Parti l-oħra. Artikolu 29 1. Il-Partijiet għandhom jużaw l-aħjar sforzi tagħhom biex jevitaw li jieħdu xi miżuri jew azzjonijiet li jagħmlu l-kondizzjonijiet għat-twaqqif u t-tħaddim tal-kumpanniji ta' xulxin aktar restrittivi mis-sitwazzjoni eżistenti fil-jum li jiġi qabel id-data ta' l-iffirmar ta' dan il-Ftehim. 2. Id-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu huma mingħajr preġudizzju għal dawk ta' l-Artikolu 37: is-sitwazzjonijiet koperti b'dak l-Artikolu 37 għandhom ikunu unikament regolati bid-dispożizzjonijiet tiegħu bl-esklużżjoni ta' oħrajn. 3. Waqt li jaġixxu fi spirtu ta' sħubija u koperazzjoni u fid-dawl tad-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 43 il-Gvern tar-Repubblika ta' l-Armenja għandu javża lill-Komunità bil-ħsieb tiegħu li jibgħat leġiżlazzjoni ġdida jew jaddotta regolamenti ġodda li jistgħu jagmlu l-kondizzjonijiet għat-twaqqif jew tħaddin fir-Repubblika ta' l-Armenja ta' sussidjarji u fergħat ta' kumpanniji tal-Komunità aktar restrittivi mis-sitwazzjoni eżistenti fil-jum li jiġi qabel id-data tal-firma ta' dan il-Ftehim. Il-Komunità tista' titlob lir-Repubblika ta' l-Armenja li tikkomunika l-abbozzi ta' dik il-leġiżlazzjoni jew regolamenti u li tidħol f'konsultazzjonijiet dwar dawk l-abbozzi. 4. Fejn leġiżlazzjoni ġdida jew regolamenti introdotti fir-Repubblika ta' l-Armenja jirriżultaw fit-tagħmil ta' kondizzjonijiet għat-tħaddim ta' sussidjarji u fergħat ta' kumpanniji tal-Komunità imwaqqfa fir-Repubblika ta' l-Armenja aktar restrittivi mis-sitwazzjoni eżistenti fil-jum tal-firma ta' dan il-Ftehim, il-leġiżlazzjoni rispettiva jew regolamenti m'għandhomx japplikaw matul it-tlett snin li jiġi wara d-dħul fis-seħħ ta' l-att relevanti għal dawk is-sussidjarji u fergħat diġa stabbiliti fir-Repubblika ta' l-Armenja fiż-żmien tad-dħul fis-seħħ ta' l-att relevanti. KAPITOLU III PROVVISTA MAL-FRUNTIERI TA' SERVIZZI BEJN IL-KOMUNITÀ U R-REPUBBLIKA TA' L-ARMENJA Artikolu 30 1. Il-partijiet jintrabtu li skond id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Kapitolu jieħdu l-passi kollha meħtieġa biex jippermettu progressivament il-provvista ta' servizzi minn kumpanniji tal-Komunità jew ta' l-Armenja li huma mwaqqfa f'Parti ħlief dik ta' persuna li għaliha s-servizzi huma maħsuba waqt li jingħata kont ta' l-iżvilupp fis-setturi tas-servizzi fil-Partijiet. 2. Il-Kunsill ta' Koperazzjoni għandu jagħmel rakkomandazzjonijiet għall-implimentazzjoni tal-paragrafu 1. Artikolu 31 Il-Partijiet għandhom jikkoperaw bil-għan li jiġi żviluppat settur ta' servizz orjentat għas-suq fir-Repubblika ta' l-Armenja. Artikolu 32 1. Il-Partijiet jintrabtu li japplikaw effettivament il-prinċipju ta' aċċess mhux ristrett għas-suq internazzjonali marittimu u traffiku fuq bażi kummerċjali: (a) id-dispożizzjonijiet ta' hawn fuq ma jippreġudikawx id-drittijeit u l-obbligazzjonijiet li joħorġu mill-Konvenzjoni tal-Ġnus Maqgħuda dwar Kodiċi ta' Kondotta għall-Konferenzi Liner, kif applikabbli għal Parti jew oħra f'dan il-Ftehim. Linji mhux għall-konferenza għandhom ikunu ħielsa li jaħdmu f'kompetizzjoni ma' konferenza sakemm jaderixxu mal-prinċipju ta' kompetizzjoni ġusta fuq bażi kummerċjali; (b) il-Partijiet jaffermaw ir-rabta tagħhom li ambjent kompettitiv ħieles għandu jkun fattur essenzali tal-kummerċ fi kwantità niexef u likwidu. 2. Fl-applikazzjoni tal-prinċipji tal-paragrafu 1, il-Partijiet għandhom: (a) ma japplikawx, sa mid-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, xi dispożizzjonijiet dwar qsim ta' merkanzija ta' xi ftehim bilaterali bejn xi Stati Membri tal-Komunità u l-ex Unjoni Sovjetika; (b) ma jintroduċux klawżoli dwar qsim ta' merkanzija f'xi ftehim bilaterali futur ma' pajjiżi terzi ħlief għal dawk iċ-ċirkostanzi eċċezzjonali fejn kumpanniji tal-bastimenti tal-passiġġieri minn xi Parti jew ieħor għal dan il-Ftehim ma jkollhomx xort'oħra l-opportunità effettiva li jbaħħru għan-negozju minn u lejn il-pajjiż terz konċernat; (c) jipprojbixxu arranġamenti dwar qsim ta' merkanzija f'xi ftehim bilaterali futur li jikkonċerna n-negozju fi kwantità niexef u likwidu; (d) jabolixxu mad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, il-miżuri kolla unilaterali, amministrattivi, tekniċi jew xi ostakli oħra li jista' jkollhom effetti restrittivi jew diskriminatorji fuq il-provvista ħielsa ta' servizzi ta' trasport internazzjonali marittimu. 3. Kull Parti għandha tagħti, inter alia, trattament mhux anqas favorevoli, għall-bastimenti mħaddma minn ċittadini jew kumpanniji tal-Parti l-oħra, minn dak mogħti lill-bastimenti tal-Parti msemmija, fir-rigward ta' aċċess għall-portijiet miftuħa għall-kummerċ internazzjonali, l-użu ta' l-infrastruttura u servizzi awżiljari marittimi tal-portijiet, kif ukoll miżati u ħlasijiet relatati, faċilitajiet tad-dwana u l-għoti ta' irmonk u faċilitajiet għat-tagħbija u l-ħatt. 4. Iċ-ċittadini u l-kumpanniji tal-Komunità li jipprovdu servizzi ta' trasport internazzjonali marittimu għandhom ikunu ħielsa li jipprovdu servizzi internazzjonali ta' baħar-xmara fil-kanali interni tar-Repubblika ta' l-Armenja u vice-versa. Artikolu 33 Bil-ħsieb li jiġi żgurat l-iżvilupp kordinat ta' trasport bejn il-Partijiet, addattat għall-ħtiġiet kummerċjali tagħhom, il-kondizzjonijiet ta' aċċess komuni għas-suq u l-provvista ta' servizzi għat-trasport bl-art, ferrovija u kanali interni, u, jekk japplika, fit-trasport bl-ajru jistgħu jiġu ttrattati b'xi ftehim speċifiku fejn japplika negozjat bejn il-Partijiet wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim. KAPITOLU IV DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI Artikolu 34 1. Id-dispożizzjonijiet ta' dan it-Titolu għandhom jiġu applikati bla ħsara għal xi limitazzjonijiet ġustifikati fuq il-bażi ta' politika pubblika, sigurtà pubblika u saħħa pubblika. 2. M'għandhomx japplikaw għal attivitajiet li fit-territorju ta' kull Parti għandhom x'jaqsmu, wkoll xi drabi, ma' l-eżerċizzju ta' awtorità uffiċċjali. Artikolu 35 Għall-għan ta' dan it-Titolu, ebda ħaġa f'dan il-Ftehim m'għandha tipprevjeni lill-Partijiet milli japplikaw il-liġijiet u r-regolamenti tagħhom dwar id-dħul u r-residenza, xogħol, kondizzjonijiet tax-xogħol u l-istabbilita ta' persuni naturali u provvista ta' servizzi, b' kondizzjoni illi, meta jsir dan, ma japplikawhomx b'mod li jannullaw jew ifixklu l-benefiċċji li joktru għal xi Parti taħt it-termini ta' xi dispożizzjoni speċifika ta' dan il-Ftehim. Id-dispożizzjoni ta' hawn fuq m'għandhix tippreġudija l-applikazzjoni ta' l-Artikolu 34. Artikolu 36 Kumpanniji li huma kontrollati u ta' proprjetà esklużżiva ta' Kumpanniji Armeni u ta' kumpanniji tal-Komunità flimkien għandhom ukoll ikunu l-benefiċjarji tad-dispożizzjonijiet tal-Kapitoli II, III u IV. Artikolu 37 It-trattament mogħti minn kull Parti lill-oħra għandu, sa mill-jum ta' xahar qabel id-data tad-dħul fis-seħħ ta' l-obbligazzjonijiet relevanti tal-Ftehim Ġenerali dwar Servizzi fil-Kummerċ (GATS), dwar is-setturi jew miżuri koperti mill-GATS, fl-ebda każ m'għandhom ikunu aktar favorevoli minn dawk mogħtija minn dak l-ewwel Parti taħt id-dispożizzjonijiet tal-GATS u dan dwar kull wieħed mis-settur tas-servizzi, sub-settur u mod ta' provvista. Artikolu 38 Għall-għanijiet tal-Kapitoli II, III and IV, ebda kont m'għandu jittieħed tat-trattament mogħti mill-Komunità, l-Istati Membri tagħha jew ir-Repubblika ta' l-Armenja skond ir-rabtiet magħmula fid-diversi ftehim ta' integrazzjoni ekonomika skond il-prinċipji ta' l-Artikolu V tal-GATS. Artikolu 39 1. It-trattament ta' l-aktar nazzjon favorit mogħti skond id-dispożizzjonijiet ta' dan it-Titolu m'għandhomx japplikaw għall-vantaġġi ta' taxxa li l-Partijiet qed jipprovdu jew għandhom jipprovdu fil-futur fuq il-bazi ta' xi ftehim biex tiġi evitata t-tassazzjoni doppja, jew ta' xi arranġamenti oħra ta' taxxa. 2. Ebda ħaġa f'dan it-Titolu m'għandha tiftiehem li tipprevjeni l-addozzjoni jew l-infurzar mill-Partijiet ta' xi miżura immirata lejn il-prevenzjoni ta' l-evitar jew l-evażjoni tat-taxxi skond id-dispożizzjonijiet tat-taxxa tal-ftehim biex tiġi evitata tassazzjoni doppja jew xi arranġamenti oħra ta' taxxa, jew leġiżlazzjoni fiskali domestika. 3. Ebda ħaġa f'dan it-Titolu m'għandha tiftiehem li tipprevjeni lil-Istati Membri jew lir-Repubblika ta' l-Armenja milli tiddistingwi, fl-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet relevanti tal-leġiżlazzjoni fiskali tagħhom, bejn dawk li jħallsu t-taxxa li ma jkunux f'sitwazzjonijiet identiċi, b'mod partikolari fir-rigward tal-post tagħhom ta' residenza. Artikolu 40 Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 28, ebda dispożizzjoni tal-Kapitoli II, III u IV m'għandha tiġi interpretata li tagħti d-dritt għal: - ċittadini ta' l-Istati Membri jew tar-Repubblika ta' l-Armenja rispettivament li jidħlu, jew joqgħodu f'territorju tar-Repubblika ta' l-Armenja jew il-Komunità rispettivament f'xi kapaċità tkun xi tkun, u b'mod partikolari bħala azzjonisti jew sħab f'kumpannija jew maniġer jew impjegat tagħhajew provditur jew riċevitur ta' servizzi, - sussidjarji tal-Komunità jew fergħat ta' kunpaniji Armeni li jimpjegaw jew ikollhom impjegati fit-territorju tal-Komunità ċittadini tar-Repubblika ta' l-Armenja, - sussidjarji Armeni jew fergħat ta' kunpaniji tal-Komunità li jimpjegaw jew ikollhom impjegati fit-territorju tar-Repubblika ta' l-Armenja ċittadini ta' l-Istati Membri, - kumpanniji Armeni jew sussidjarji tal-Komunità jew fergħat ta' kumpanniji Armeni li jipporvdu persuni Armeni biex jaġixxu għal u taħt il-kontroll ta' persuni oħra b'kuntratti ta' impjiegi temporanji, - kumpanniji tal-Komunità jew sussidjarji Armeni jew fergħat ta' kumpanniji tal-Komunità li jipprovdu ħaddiema li huma ċittadini ta' l-Istati Membri b'kuntratti ta' impjieg temporanju. KAPITOLU V ĦLASIJIET KURRENTI U KAPITAL Artikolu 41 1. Il-Partijiet jintrabtu li jawtorizzaw, f'munita faċilment konvertibbli, kull ħlas kurrenti bejn residenti tal-Komunità u tar-Repubblika ta' l-Armenja konnessi maċ-ċaqliq ta' merkanzija, servizzi jew persuni magħmula skond id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim. 2. Fir-rigward ta' transazzjonijiet dwar il-kont kapitali tal-bilanċ tal-pagamenti, mid-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, il-moviment ħieles ta' kapital li jirrelata ma' investimenti diretti magħmula f'kumpanniji kostitwiti skond il-liġijiet tal-pajjiż li jospita u investimenti magħmula skond id-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu II, u l-likwidazzjoni jew ir-ripatrijazzjoni ta' dawn l-investimenti u ta' xi profitt li joħroġ minnhom għandu jiġi żgurat. 3. Mingħajr preġudizzju għal paragrafu 2 jew għall-paragrafu 5, sa mid-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, ebda restrizzjonijiet ġodda dwar kambju barrani fuq il-moviment ta' kapital jew ħlasijiet kurrenti konnessi miegħu bejn residenti tal-Komunità u r-Repubblika ta' l-Armenja m'għandhom jiġu mdaħħla u l-arranġamenti eżistenti m'għandhomx isiru aktar restrittivi. 4. Il-Partijiet għandhom jikkonsultaw lill-xulxin bil-ħsieb li jiffaċilitaw il-moviment ta' forom ta' kapital barra minn dawk msemmija fil-paragrafu 2 hawn fuq bejn il-Komunità u r-Repubblika ta' l-Armenja biex jippromwovu l-oġġettivi ta' dan il-Ftehim. 5. B'refernza għad-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu, sakemm konvertibilità sħiħa tal-munita Armena skond it-tifsira ta' l-Artikolu VIII ta' l-Artikoli ta' Ftehim tal-Fond Internazzjonali Monetarju (IMF) tiġi introdotta, ir-Repubblika ta' l-Armenja tista' f'każijiet eċċezzjonali tapplika restrizzjonijiet ta' bdil konnessi ma l-għoti u t-teħid ta' krediti finanzjarji fi żmien qasir jew żmien medju sal-limitu li dawk ir-restrizzjonijiet huma imposti fuq ir-Repubblika ta' l-Armenja għall-għoti ta' dawk il-krediti u huma permessi skond l-istatus tar-Repubblika ta' l-Armenja taħt l-IMF. Ir-Repubblika ta' l-Armenja għandha tapplika dawn ir-restrizzjonijiet b'mod mhux diskriminatorju. Għandhom ikunu applikati b'dak il-mod li joħolqu l-anqas tfixkil possibbli għal dan il-Ftehim. Ir-Repubblika ta' l-Armenja għandha tavża lill-Kunsill ta' Koperazzjoni minnufih bl-introduzzjoni ta' dawk il-miżuri u b'kull tibdil fihom. 6. Mingħajr preġudizzju għall-paragrafi 1 u 2, fejn, f'ċirkostanzi eċċezzjonali, l-movimenti ta' kapital bejn il-Komunità u r-Repubblika ta' l-Armenja joħolqu, jew jheddu li joħolqu, diffikultajiet serji fit-tħaddim tal-politika tar-rati tal-kambju jew tal-politika monetarja fil-Komunità jew fir-Repubblika ta' l-Armenja, l-Komunità u r-Repubblika ta' l-Armenja, rispettivament, jistgħu jieħdu miżuri ta' salvagward fir-rigward ta' movimenti ta' kapital bejn il-Komunità u r-Repubblika ta' l-Armenja għall-perjodu li ma jeċċedix is-sitt xhur jekk dawk il-miżuri jkunu strettament meħtieġa. KAPITOLU VI PROTEZZJONI INTELLETWALI, INDUSTRIJALI U TA' PROPRJETÀ KUMMERĊJALI Artikolu 42 1. Skond id-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu u ta' l-Anness II, ir-Repubblika ta' l-Armenja għandha tkompli ttejjeb il-protezzjoni ta' drittijiet intelletwali, industrijali u ta' proprjetà kummerċjali biex tipprovdi, sa l-aħħar tal-ħames sena wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, għall-livel ta' protezzjoni simili għal dak li jezisti fil-Komunità, inkluża l-effettività ta' l-infurzar ta' dawk id-drittijiet. 2. Sat-tmien tal-ħames sena wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, ir-Repubblika ta' l-Armenja għandha taċċedi għall-Konvenzjoni multilaterali dwar drittijiet intelletwali, industrijali u proprjetà kummerċjali msemmija fil-paragrafu 1 ta' l-Anness II li għalih l-Istati Membri huma partijiet jew li huma de facto applikati fl-Istati Membri, skond id-dispożizzjonijiet relevanti li jinsabu f'dawn il-konvenzjonijiet. TITOLU V KOPERAZZJONI LEĠIŻLATTIVA Artikolu 43 1. Il-Partijiet jirrikonoxxu li kondizzjoni importanti għat-tisħiħ tar-rabtiet ekonomiċi bejn ir-Repubblika ta' l-Armenja u l-Komunità hija l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni ezistenti u futura ta' l-Armenja ma' dik tal-Komunità. Ir-Repubblika ta' l-Armenja għandha tisforza li tiżgura li l-leġiżlazzjoni tagħha tkun gradwalment magħmula kompatibbli ma' dik tal-Komunità. 2. L-approssimazzjoni tal-liġijiet għandha testendi għall-arji li ġejjin b'mod partikolari: liġi tad-dwana, liġi tal-kumpanniji, liġi tal-banek, konteġġi ta' kumpanniji u taxxi, proprjetà intellettwali, protezzjoni ta' ħaddiema fuq il-post tax-xogħol, servizzi finanzjarji, regoli tal-kompetizzjoni, ksib pubbliku, protezzjoni tas-saħħa u ħajja tal-bniedem, annimali u pjanti, l-ambjent, protezzjoni tal-konsumatur, tassazzjoni indiretta, regoli tekniċi u standards, liġijiet u regolamenti nukleari u trasport. 3. Il-Komunità għandha tipprovdi lir-Repubblika ta' l-Armenja bl-għajnuna teknika għall-implimentazzjoni ta' dawn il-miżuri, li tista' tinkludi inetr alia: - il-bdil ta' esperti, - il-provvista ta' tagħrif kmieni speċjalment dwar il-leġiżlazzjoni relevanti, - organizzazzjoni ta' seminars, - attivitajiet ta' taħriġ, - għajnuna għat-traduzzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-Komunità fis-seturi relevanti. 4. Il-Partijiet jaqblu li jeżaminaw il-mezzi ta' kif japplikaw il-liġijiet rispettivi tal-kompetizzjoni fuq bażi konċertat f'dawk il-każi fejn kummerċ bejnithom huwa affettwat. TITOLU VI KOPERAZZJONI EKONOMIKA Artikolu 44 1. Il-Komunità u r-Repubblika ta' l-Armenja għandhom iwaqqfu koperazzjoni ekonomika immirata lejn il-kontribuzzjoni għall-proċess ta' rifotmi ekonomiċi u żvilupp sostenibbli tar-Repubblika ta' l-Armenja. Dik il-koperazzjoni għandha ssaħħaħ ir-rabtiet ekonomiċi eżistenti, għall-benefiċċju taż-żewġ partijiet. 2. Politika u miżuri oħra għandhom jiġi maħsuba biex iġibu fis-seħħ riformi ekonomiċi u soċjali u l-istrutturar ta' sistemi ekonomiċi u ta' kummerċ fir-Repubblika ta' l-Armenja u għandhom ikunu ggwidati mill-ħtiġiet ta' sostenibilità u żvilupp soċjali armonjuż; għandhom ukoll jinkorporaw bis-sħiħ konsiderazzjonijiet ambjentali. 3. Għal dan il-għan, il-koperazzjoni għandha tikkonċentra, b'mod partikolari, fuq żvilupp ekonomiku u soċjali, l-iżvilupp ta' riżorsi umani, appoġġ għal intrapriżi (inkluża l-privatizzazzjoni, promozzjoni ta' l-investiment u protezzjoni, intrapriżi żgħar u ta' daqs medju), xogħol fil-minjieri u materja prima, xjenza u teknoliġija, agrikoltura u ikel, enerġija, turiżmu, trasport, telekomunkazzjonijiet, servizzi finanzjarji, l-ġlieda kontra l-ħasil ta' flus, kummerċ, dwana, koperazzjoni statistika, tagħrif u komunikazzjoni, protezzjoni ta' l-ambjent u koperazzjoni reġjonali. 4. Attenzjoni speċjali għandha tingħata għall-miżuri li kapaċi jrawmu koperazzjoni bejn l-Istati Indipendenti tar-reġjun Transcaucasus, u ma' stati oħra ġirien bil-ħsieb li jiġi żviluppat żvilupp armonjuż tar-reġjun. 5. Fejn japplika, koperazzjoni ekonomika u forom oħra ta' koperazzjoni provduti f'dan il-Ftehim jistgħu jiġu sostnuti b'għajnuna teknika mill-Komunità, waqt li jingħata kont tar-regolament relevanti tal-Kunsill tal-Komunità applikabbli għall-għajnuna teknika fl-Istati Indipendenti, il-prijoritajiet miftiehma dwarhom fil-programm indikattiv li jirrelata ma' l-għajunan teknika tal-Komunità lir-Repubblika ta' l-Armenja u l-kordinazzjoni stabbilita tagħha u l-proċeduri ta' implimentazzjoni. Artikolu 45 Koperazzjoni fil-qasam ta' kummerċ f'merkanzija u servizzi Il-Partijiet għandhom jikkoperaw biex jiżguraw li l-kummerċ internazzjonali tar-Repubblika ta' l-Armenja jitmexxa b'konformità mar-regoli tad-WTO. Dik il-koperazzjoni għandha tinkludi kwistjonijiet speċifiċi direttament relevanti għall-faċilitazzjoni ta' kummerċ, inkluż: - il-formolazzjoni ta' politika dwar kummerċ u kwistjonijiet relatati ta' kummerċ, inklużi ħlasijiet u mekkaniżmi ta' ikklirjar, - taħżiż tal-leġiżlazzjoni relevanti, - għajnuna li tkompli għat-tħejjija tas-sħubija eventwali tar-Repubblika ta' l-Armenja għad-WTO. Artikolu 46 Koperazzjoni industrijali 1. Il-koperazzjoni għandha timmira li tippromwovi b'mod partikolari dan li ġej: - l-iżvilupp ta' rabtiet ta' kummerċ bejn operaturi ekonimiċi taż-żewġ naħat, - parteċipazzjoni tal-Komunità fl-isforzi tar-Repubblika ta' l-Armenja għall-istrutturar u li tattira investiment li jsegwi għall-industrija tagħha, - it-titjib fl-immaniġġjar, - l-iżvilupp ta' regoli kummerċjali u prattiċi addattati, - protezzjoni ta' l-ambjent. 2. Id-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu m'għandhomx jaffettwaw l-infurzar tar-regoli ta' kompetizzjoni tal-Komunità applikabbli għall-intrapriżi tagħha. Artikolu 47 Promozzjoni ta' investiment u protezzjoni 1. Waqt li wieħed iżomm f'moħħu s-setgħat rispettivi u kompetenzi tal-Komunità u l-Istati Membri, il-koperazzjoni għandha tkun immirata lejn it-twaqqif ta' klima favorevoli għall-investiment privat, kemm domestiku u barrani, speċjalment permezz ta' kondizzjonijiet aħjar għall-protezzjoni ta' investiment, it-trasferiment ta' kapital u l-bdil ta' tagħrif dwar opportunitajiet ta' investiment. 2. L-għanijiet ta' koperazzjoni għandhom ikunu b'mod partikolari: - il-konkluzzjoni, fejn japplika, bejn l-Istati Membri u r-Repubblika ta' l-Armenja ta' xi ftehim dwar il-promozzjoni u l-protezzjoni ta' l-investiment, - il-konkluzzjoni, fejn japplika, bejn l-Istati Membri u r-Repubblika ta' l-Armenja ta' xi ftehim biex tiġi evitata t-tassazzjoni doppja, - il-ħolqien ta' kondizzjonijiet favorevoli biex jiġu attirati investimenti barranin fl-ekonomija Armena, - li jitwaqqfu liġijiet u kondizzjonijiet tan-negozju stabbli u adegwati, u biex jinbidel tagħrif dwar liġijiet, regolamenti u prattiċi amministrattivi fil-qasam ta' l-investiment, - li jinbidel tagħrif dwar opportunitajiet ta' investiment fil-forma ta' inter alia, fieri tal-kummerċ, esibizzjonijiet, ġimgħat tal-kummerċ, u ġrajjiet oħra. Artikolu 48 Ksib pubbliku Il-Partijiet għandhom jikoperaw biex jiżviluppaw kondizzjonijiet għall-għoti kompettitiv u miftuħ ta' kuntratti għall-merkanzija u servizzi b'mod partikolari permezz ta' sejħiet għall-offerta. Artikolu 49 Koperazzjoni fil-qasam ta' standards u stima ta' konformità 1. Il-koperazzjoni bejn il-Partijiet għandha tippromwovi allineament ma' kriterji mifteiha internazzjonalment, prinċipji u linji ta' gwida segwiti fil-qasam tal-kwalità. L-azzjonijiet meħtieġa għandhom jiffaċilitaw il-progress lejn għarfien komuni fil-qasam ta' l-istima ta' konformità, kif ukoll it-titjib fil-kwalità ta' prodotti Armeni. 2. Għal dan il-għan il-partijiet għandhom ifittxu li jikkoperaw fi proġetti ta' għajnuna teknika li għandha: - tippromwovi l-koperazzjoni addattata ma' organizzazzjonijiet u istituzzjonijiet speċjalizzati f'dan il-qasam, - tippromwovi l-użu ta' regolamenti tekniċi tal-Komunità u l-applikazzjoni ta' l-istandards Ewropej u l-proċeduri ta' stima ta' konformità, - tippermetti l-qsim ta' esperjenzi u tagħrif tekniku fil-qasam ta' l-immaniġġjar tal-kwalità. Artikolu 50 Xogħol fil-minjieri u materja prima 1. Il-Partijiet għandhom jimmiraw lejn żieda fl-investiment u kummerċ fl-esttrazzjoni u l-materja prima. 2. Il-koperazzjoni għandha tiffoka b'mod partikolari fuq l-arji li ġejjin: - bdil ta' tagħrif dwar il-prospetti ta' l-estrazzjoni u setturi ta' metalli li ma fihomx ħadid, - it-twaqqif ta' qafas legali għall-koperazzjoni, - kwistjonijiet ta' kummerċ, - l-addozzjoni u l-implimentazzjoni ta' leġiżlazzjoni ambjentali, - taħriġ, - sigurtà fl-industrija tal-minjieri. Artikolu 51 Koperazzjoni fix-xjenza u teknoloġija 1. Il-Partijiet għandhom jippromwovu koperazzjoni f'riċerka ċivili xjentifika u żvilupp teknoloġiku (RTD) fuq il-bażi ta' benefiċċju komuni u, waqt li jingħata kont tad-disponibilità tar-riżorsi, aċċess adegwat għall-programmi rispettivi tagħhom u suġġetti għall-livelli addattati tal-protezzjoni effettiva tad-drittijeit intelletwali, industrijali u proprjetà kummerċjali (IPR). 2. Il-koperazzjoni xjentifika u teknoloġika għandha tkopri: - il-bdil ta' tagħrif xjentifiku u tekniku, - attivitajiet konġunti RTD, - attivitajiet ta' taħriġ u programmi ta' mobilità għal xjenzati, riċerkaturi u tekniċi ingaġġati fl-RTD miż-żewġ naħat. Meta dik il-koperazzjoni tieħu l-forma ta' attivitajiet li jinvolvu edukazzjoni u/jew taħriġ, għandha titwettaq skond id-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 52. Il-Partijiet, fuq il-bażi ta' ftehim komuni, jistgħu jingaġġaw f'xi forom oħra ta' koperazzjoni fix-xjenza u t-teknoloġija. Fit-twettiq ta' dawk l-attivitajiet ta' koperazzjoni, attenzjoni speċjali għandha tingħata għat-tqassim ta' xjenzati, inġiniera, riċerkaturi u tekniċi li huma jew kienu ingaġġati fir-riċerka u/jew produzzjoni ta' armamenti ta' distruzzjoni massiva. 3. Il-koperazzjoni koperta b'dan l-Artikolu għandha tiġi implementata skond l-arranġamenti speċifiċi li għandhom jiġu neġozjati u konklużi skond il-proċeduri addottati minn kull Parti, u li għandhom iniżżlu, inter alia, id-dispożizzjonijiet IRP addattati. Artikolu 52 Edukazzjoni u taħriġ 1. Il-Partijiet għandhom jikkoperaw bil-għan li jtellgħu l-livell ta' edukazzjoni u l-kwalifiki professjonali fir-Repubblika ta' l-Armenja, kemm is-setturi pubbliċi u dawk privati. 2. Il-koperazzjoni għandha tiffoka b'mod partikolari fuq l-arji li ġejjin: - l-aġġornar ta' l-edukazzjoni ogħla u sistemi ta' taħriġ fir-Repubblika ta' l-Armenja inkluża s-sitema ta' ċertifikazzjoni ta' stabbilimenti ta' edukazzjoni ogħla u diplomi għall-edukazzjoni ogħla, - it-taħriġ ta' eżekuttivi tas-settur pubbliku u privat u impjegati ċivili f'arji ta' prijorità li għandhom jiġu stabbiliti, - koperazzjoni bejn stabbilimenti ta' l-edukazzjoni u bejn stabbilimenit ta' l-edukazzjoni u ditta, - mobilità għall-għalliema, gradwati amministraturi, xjenzati żagħżagħ u riċerkaturi u żagħżagh, - promozzjoni ta' tagħlim fil-kamp ta' studji Ewropej fi istituzzjonijiet addattati, - it-tagħlim ta' l-ilsna tal-Komunità, - taħrig post gradwat ta' interpreti għall-konferenzi, - taħriġ ta' ġurnalisti, - taħriġ ta' dwak li jħarrġu, 3. Il-possibilità ta' parteċipazzjoni ta' Parti wieħed fil-programmi rispettivi fil-qasam ta' l-edukazzjoni u t-taħriġ tal-Parti l-ieħor għandu jiġi konsidrat skond il-proċeduri rispettivi tagħhom u, fejn xieraq, qafas istituzzjonali u pjani ta' koperazzjoni għandhom imbagħat jiġu stabbiliti mibnija fuq il-parteċipazzjoni tar-Repubblika ta' l-Armenja fil-programm tal-Komunità Tempus. Artikolu 53 Agrikoltura u s-settur agro-industrijali L-għan tal-koperazzjoni f'din l-arja għandu jkun it-twettiq tar-riforma agrarja, il-modernizzazzjoni, l-privatizzazzjoni u l-istrutturar fl-agrikoltura, l-agro-industrija u s-settur tas-servizzi fir-Repubblika Armena, l-iżvilupp tas-swieq domestiċi u barranin għall-prodotti Armeni, f'kondizzjonijiet li jiżguraw il-protezzjoni ta' l-ambjent, waqt li jingħata kont tal-ħtieġa li tittejjeb is-sigurtà tal-provvista ta' l-ikel kif ukoll l-iżvilupp tal-kummerċ agrikolu, l-ipproċessar u t-tqassim ta' prodotti agrikoli. Il-Partijiet għandhom ukoll jimmiraw lejn l-approssimazzjoni gradwali ta' l-istandards Armeni għar-regoli tekniċi tal-Komunità li jikkonċernaw il-prodotti ta' l-ikel industrijali u agrikolu inklużi standards sanitarji u fitosanitarji. Artikolu 54 Enerġija 1. Il-koperazzjoni għandha sseħħ fil-prinċipji ta' l-ekonomija tas-suq u l-Karta Ewropea ta' l-Enerġija u waqt li jingħata kont tat-Trattat tal-Karta ta' l-Enerġija u l-Protokoll dwar l-Effiċjenza ta' l-Enerġija u Aspetti Ambjentali Relatati, kontra l-isfond ta' l-integrazzjoni progressiva tas-swieq ta' l-enerġija fl-Ewropa. 2. Il-koperazzjoni għandha tinkludi fost affarijiet oħra l-arji li ġejjin: - formulazzjoni u żvilupp tal-politika ta' l-energija, - titjib fl-immaniġġjar u regolar tas-settur ta' l-enerġija b'linja ma' l-ekonomija tas-suq, - titjib fil-provvista ta' l-enerġija, inkluża s-sigurtà tal-provvista, b'mod ekonomiku u ambjentalment sod, - promozzjoni ta' ekonomija ta' enerġija u effiċjenza ta' enerġija u l-implimentazzjoni tal-Karta tal-Protokoll ta' l-Enerġija dwar l-Effiċjenza fl-Enerġija u aspetti ambjentali relatati, - modernizzazzjoni ta' l-istrutturi ta' l-enerġija, - titjib tat-teknoloġiji ta' l-enerġija fil-provvista u l-użu finali mal-firxa ta' tipi ta' energija, - immaniġġjar u taħriġ tekniku fis-settur ta' l-enerġija, - trasportazzjoni u passaġġ ta' materjali u prodotti ta' l-enerġija, - l-introduzzjoni ta' firxa ta' kondizzjonijiet istituzzjonali, legali, fiskali u kondizzjonijiet oħra meġtieġa biex iħajru żieda fil-kummerċ ta' l-enerġija u investiment, - l-iżvilupp ta' riżorsi idro-elettriċi u riżorsi oħra ta' enerġija li jiġġeddu. 3. Il-Partijiet għandhom jibdlu t-tagħrif relevanti li jirrelata ma' proġetti ta' investiment fis-settur ta' l-enerġija, b'mod partikolari dwar il-kostruzzjoni u l-irranġar tal-pajpijiet taż-żejt u l-gass jew mezzi oħra ta' trasportazzjoni ta' prodotti għall-enerġija. Għandhom jikkoperaw bil-ħsieb li jimplimentaw b'mod effikaċi kemm jista' jkun id-dispożizzjonijiet tat-Titolu IV u ta' l-Artikolu 47, dwar investimenti fis-settur ta' l-enerġija. Artikolu 55 Ambjent 1. Waqt li jingħata kont tal-Karta Ewropea ta' l-Enerġija u d-Dikjarazzjoni tal-Konferenza ta' Lucerne tal-1993, u waqt li jingħata kont tal-Karta tat-Trattat ta' l-Enerġija, u speċjalment l-Artikolu 19 tagħha, u l-Karta tal-Protokoll ta' l-Enerġija dwar l-Effiċjenza ta' l-Enerġija u aspetti ambjentali relatati, l-Partijiet għandhom jiżviluppaw u jsaħħu l-koperazzjoni tagħhom dwar l-ambjent u s-saħħa umana. 2. Il-koperazzjoni għandha timmira li tikkumbatti t-tħassir ta' l-ambjent u b'mod partikolari: - monitorjar effettiv ta' livelli ta' tniġġiż u stima ta' l-ambjent; sistema ta' tagħrif dwar l-istat ta' l-ambjent, - tiġġieled kontra tniġġiż lokali, reġjonali u mal-fruntieri ta' l-arja u l-ilma, - restawrazzjoni ekoloġika, - produzzjoni sostenibbli, effiċjenti u ambjentalment efettiva u użu ta' l-enerġija, - sigurtà ta' l-impjanti industrijali, - klassifikazzjoni u maniġġjar b'sigurtà ta' kimiċi, - kwalità ta' l-ilma, - tnaqqis tal-ħela, riċiklar, u diżposizzjoni fiż-żgur, implimentazzjoni tal-Konvenzjoni Basle, - l-impatt ambjentali fuq l-agrikoltura, erożjoni tal-ħamrija u tniġġiż kimiku, - il-protezzjoni tal-foresti, - il-konservazzjoni ta' biodiversità, arji protetti u użu sostenibbli u l-immaniġġjar tar-riżorsi bioloġiċi, - ippjanar ta' l-użu ta' art, inkluża l-kostruzzjoni u ppjanar urban, - użu ta' strumenti ekonomiċi u fiskali, - bidla globali tal-klima, - edukazzjoni ambjentali u għarfien, - għajnuna teknika li tikkonċerna r-rijabilitazzjoni ta' zoni affettwati bir-radjuattivita u l-indirizzar ta' problemi relatati mas-saħħa u soċjali, - implimentazzjoni tal-Konvenzjoni Espoo dwar Stima fuq l-Impatt Ambjentali fil-kuntest mal-fruntiera. 3. Il-koperazzjoni għandha sseħħ partikolarment permezz ta': - ippjanar għal diżastri u sitwazzjonijiet oħra ta' emerġenza, - bdil ta' tagħrif u esperti, inkluż tagħrif u esperti li jittrattaw mat-trasferiment ta' teknoloġiji nodfa u l-użu b' sigurtà u ambjentalment sod ta' bioteknoloġiji, - attivitajiet konġunti ta' riċerka, - titjieb tal-liġijiet lejn standards tal-Komunità, - taħriġ ambjentali u tisħiħ istituzzjonali, - koperazzjoni f'livell reġjonali, inkluża koperazzjoni fil-qafas ta' l-Aġenzija Ewropea ta' l-Ambjent, u f'livell internazzjonali, - żvilupp ta' strateġiji, partikolarment fir-rigward ta' kwistjonijiet globali u klimatiċi u wkoll bil-ħsieb li jinkiseb żvilupp sostenibbli, - studji dwar l-impatt ambjentali. Artikolu 56 Trasport Il-Partijiet għandhom jiżviluppaw u jsaħħu l-koperazzjoni tagħhom fil-qasam tat-trasport. Din il-koperazzjoni għandha, inter alia, timmira lejn l-istrutturazzjoni u l-immodernizzar tas-sistemi tat-trasport u netwerks fir-Repubblika ta' l-Armenja, u tiżviluppa u tiżgura, fejn japplika, kompatibilità fis-sistemi ta' trasport fil-kuntest tal-ksib ta' sistema ta' trasport aktar globali. Konsiderazzjoni partikolari għandha tingħata għall-iffunzjonar tal-ħoloq ta' komunikazzjonijiet tradizzjonali kollha bejn l-Istati Indipendenti fir-reġjun Transcaucasus u ma' stati oħra ġirien. Il-koperazzjoni għandha tinkludi, inter alia: - il-moderizzazzjoni ta' l-immaniġġjar u t-tħaddim tat-trasport bl'art, ferroviji, posta u ajruporti, - l-immodernizzar u l-iżvilupp tal-ferroviji, kanali, portijiet, ajruporti u l-infrastruttura tan-navigazzjoni ta' l-ajru inkluża l-modernizzazzjoni tar-rotot prinċipali ta' interess komuni u rabtiet trans-Ewropej għall-modi ta' hawn fuq, partikolarment dawk relatati mal-proġett Traceca, - promozzjoni u żvilupp ta' trasport multimodali, - il-promozzjoni ta' riċerka konġunta u programmi ta' żvilupp, - tħejjija tal-qafas leġislattiv u istituzzjonali għall-iżvilupp ta' politika u implimentazzjoni inkluża l-privatizzazzjoni tas-settur tat-trasport. Artikolu 57 Servizzi u telekomunikazzjonijiet Fis-setgħat u l-kompetenzi rispettivi tagħhom il-Partijiet għandhom jespandu u jsaħħu l-koperazzjoni fl-arji li ġejjin: - it-twaqqif ta' politika u linji ta' gwida għall-iżvilupp tas-settur tat-telekomunikazzjonijiet u s-servizzi postali, - l-iżvilupp tal-prinċipji ta' politika ta' tariffa u tqegħid fis-suq fit-telekomunikazzjonijiet u servizzi postali, - twettiq tat-trasferiment ta' teknoloġija u għarfien, inklużi l-istandards tekniċi Ewropej u sistemi ta' ċertifikazzjoni, - jinkoraġġixxu l-iżvilupp ta' proġetti għat-telekomunikazzjonijiet u servizzi postali u l-attirar ta' investiment, - itejbu l-effiċjenza u l-kwalità tal-provvista ta' telekomunikazzjonijiet u servizzi postali, bejnithom permezz tal-liberalizzazzjoni ta' l-attivitajiet tas-sub-setturi, - applikazzjoni avvanzata ta' telekomunikazzjonijiet, notevolment fl-arja tat-trasferiment elettroniku ta' fondi, - immaniġġjar tan-netwerks ta' telekomunikazzjonijiet u l-"ottimizzazzjoni" tagħhom, - bażi regolatorju addattat għall-provvista ta' telekomunikazzjonijiet u servizzi postali u għall-użu ta' spektrum ta' frekwenza tar-radju, - taħriġ fil-qasam tat-telekomunikazzjonijiet u servizzi postali għat-tħaddim f'kondizzjonijiet tas-suq. Artikolu 58 Servizzi finanzjarji Il-koperazzjoni għandha b'mod partikolari timmira lejn l-iffaċilitar ta' l-involviment tar-Repubblika ta' l-Armenja f'sistemi universalment aċċettabli ta' soluzzjonijiet komuni. L-għajnuna teknika għandha tiffoka fuq: - l-iżvilupp ta' servizzi tal-banek u finanzjarji, l-iżvilupp ta' suq komuni għar-riżorsi tal-kreditu, l-involviment tar-Repubblika ta' l-Armenja f'sistema universalment aċċettabbli għas-soluzzjonijiet komuni, - l-iżvilupp tas-sistema fiskali u l-iżvilupp tagħha fir-Repubblika ta' l-Armenja, bdil ta' esperjenzi u taħriġ ta' l-impjegati, - l-iżvilupp ta' servizzi ta' l-assigurazzjoni, li għandhom, inter alia, joħolqu qafas favorevoli għall-parteċipazzjoni ta' kunpaniji tal-Komunità fit-twaqqif ta' attivitajiet bi sħaħ fis-settur ta' l-assigurazzjoni fir-Repubblika ta' l-Armenja, kif ukoll l-iżvilupp ta' sigurtà ta' kreditu għall-esportazzjoni. Din il-koperazzjoni għandha b'mod partikolari tikkontribwixxi biex trawwem l-iżvilupp ta' relazzjonijiet bejn ir-Repubblika ta' l-Armenja u l-Istati Membri fis-settur tas-servizzi finanzjarji. Artikolu 59 Żvilupp reġjonali 1. Il-Partijiet għandhom isaħħu l-koperazzjoni dwar żvilupp reġjonali u l-ippjanar ta' użu ta' art. 2. Għal dan il-għan, il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu l-bdil ta' tagħrif minn awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali dwar politika ta' ippjanar reġjonali u użu ta' art u fuq il-metodi ta' formulazzjoni tal-politika reġjonali b'emfasi speċjali dwar l-iżvilupp ta' arji żvantaġġjati. Għandhom ukoll jinkoraġġixxu kuntatti diretti bejn ir-reġjuni rispettivi u l-organizzazzjonijiet pubbliċi responsabbli għall-iżvilupp reġjonali bil-mira, inter alia, li jibdlu l-metodi u l-mezzi biex jitrawwem żvilupp reġjonali. Artikolu 60 Koperazzjoni soċjali 1. Fir-rigward tas-saħħa u sigurtà, il-Partijiet għandhom jiżviluppaw koperazzjoni bejnithom bil-għan li jittejjeb il-livell ta' protezzjoni tas-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema. Il-koperazzjoni għandha tinkludi, notevolment: - edukazzjoni u taħriġ dwar kwistjonijiet ta' saħħa u sigurtà b'attenzjoni speċifika għal setturi ta' riskju għoli ta' attività, - żvilupp u promozzjoni ta' miżuri preventivi biex jikkumbattu l-mard li għandu x'jaqsam max-xogħol u mard ieħor li għandu x'jaqsam max-xogħol, - prevenzjoni ta' perikli ta' aċċidenti prinċipali u l-immaniġġjar ta' kimiċi tossiċi, - riċerka biex jiġi żviluppat il-bażi ta' l-għerf b'relazzjoni ma' l-ambjent tax-xogħol u s-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema. 2. Fir-rigward ta' l-impjiegi, il-koperazzjoni għandha tinkludi notevolment għajnuna teknika għal: - ottimizzazzjoni fis-suq tax-xogħol, - modernizzazzjoni fis-servizzi tat-tfixxija tax-xogħol u ta' konsultazzjoni, - ippjanar u mmaniġġjar tal-programmi ta' ristrutturazzjoni, - inkoraġġiment għall-iżvilupp ta' impjiegi lokali, - bdil ta' tagħrif dwar il-programmi ta' impjiegi flessibbli, inklużi dawk li jistimulaw impjiegi għal rashom u l-promozzjoni ta' intraprendituri. 3. Il-Partijiet għandhom jagħtu attenzjoni speċjali fl-isfera ta' protezzjoni soċjali li, inter alia, għandha tinkludi koperazzjoni fl-ippjanar u l-implimentazzjoni ta' riformi ta' protezzjoni soċjali fir-Repubblika ta' l-Armenja. Dawn ir-riformi għandhom jimmiraw li jiżviluppaw fir-Repubblika ta' l-Armenja metodi ta' protezzjoni intrisiċi għall-ekonomiji tas-suq u għandhom jikkomprendu kull forma ta' protezzjoni soċjali. Artikolu 61 Turiżmu Il-Partijiet għandhom iżidu u jiżviluppaw il-koperazzjoni bejnithom, li għandha tinkludi: - l-iffaċilitar tal-kummerċ tat-turiżmu, - żieda fil-kurrent ta' tagħrif, - transferiment ta' l-għerf, - studju għall-oportunitajiet ta' operazzjonijiet konġunti, - koperazzjoni bejn korpi uffiċċjali tat-turiżmu, - taħriġ għall-iżvilupp tat-turiżmu. Artikolu 62 Intrapriżi żgħar u ta' daqs medju 1. Il-Partijiet għandhom jimmiraw li jiżviluppaw u jsaħħu l-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju u l-assoċjazzjonijiet tagħhom u l-koperazzjoni bejn l-SMEs fil-Komunità u r-Repubblika ta' l-Armenja. 2. Il-koperazzjoni għandha tinkludi għajnuna teknika, b'mod partikolari fl-arji li ġejjin: - l-iżvilupp ta' qafas leġiżlattiv għall-SMEs, - l-iżvilupp ta' infrastruttura xierqa (aġenzija li tappoġġa l-SMEs, komunikazzjonijiet, għajnuna għall-kriterju ta' fond għall-SMEs), - l-iżvilupp ta' parks teknoloġiċi. Artikolu 63 Tagħrif u komunikazzjoni Il-Partijiet għandhom jappoġġaw l-iżvilupp ta' metodi moderni ta' maniġġjar ta' tagħrif, inkluża l-media, u jistimulaw il-bdil effettiv komuni ta' tagħrif. Għandha tingħata prijorità għall-programmi mmirati li jipprovdu lill-pubbliku ġenerali b'tagħrif bażiku dwar il-Komunità u r-Repubblika ta' l-Armenja, inkluż, fejn possibbli, aċċess għad-databases, b'rispett sħiħ għad-drittijiet tal-proprjetà intelletwali. Artikolu 64 Protezzjoni tal-konsumatur Il-partijiet għandhom jidħlu f'koperazzjoni mill-qrib immirata lejn il-ksib ta' kompatibilità bejn is-sistemi tagħhom ta' protezzjoni tal-konsumatur. Din il-koperazzjoni tista' tinkludi l-bdil ta' tagħrif dwar xogħol leġislattiv u riforma istituzzjonali, twaqqif ta' sistemi permanenti ta' tagħrif komuni dwar prodotti perikolużi, it-titjib ta' tagħrif provdut lill-konsumaturi speċjalment dwar prezzijiet, karatteristiċi tal-prodotti u servizzi offruti, l-iżvilupp ta' bdil bejn rappreżentanti ta' interessi tal-konsumatur, u t-tkabbir tal-kompatibilità tal-politika tal-protezzjoni tal-konsumatur, u l-organizzazzjoni ta' seminars u perjodi ta' taħriġ. Artikolu 65 Dwana 1. Il-mira tal-koperazzjoni għandha tkun li tiġi garantita l-konformità mad-dispożizzjonijiet skedati għall-addozzjoni b'konnessjoni mal-kummerċ u l-kummerċ ġust u biex tinkiseb l-approssimazzjoni tas-sistema tad-dwana tar-Repubblika ta' l-Armenja ma' dik tal-Komunità. 2. Il-koperazzjoni għandha tinkludi b'mod partikolari dan li ġej: - il-bdil ta' tagħrif, - it-titjib tal-metodi tax-xogħol, - l-introduzzjoni ta' Nomenkaltura kombinata u d-dokument wieħed amministrattiv, - l-interkonnessjoni bejn is-sistemi ta' passaġġ tal-Komunità u r-Repubblika ta' l-Armenja, - simplifikazzjoni ta' l-ispezzjonijiet u formalitajiet dwar il-ġarr ta' merkanzija, - l-appoġġ għall-introduzzjoni ta' sistemi ta' tagħrif moderni tad-dwana, - l-organizzazzjoni ta' seminars u perjodi ta' taħriġ. Għajnuna teknika għandha tiġi provduta fejn meħtieġ. 3. Mingħajr preġudizzju għal aktar koperazzjoni prevista b'dan il-Ftehim u b'mod partikolari l-Artikolu 69 u 71, għajnuna komuni fi kwistjonijiet tad-dwana bejn l-awtoritajiet amministrattivi tal-Partijiet għandha sseħħ skond id-dispożizzjonijiet tal-Protokoll mehmuż ma' dan il-Ftehim. Artikolu 66 Koperazzjoni statistika Il-koperazzjoni f'din l-arja għandu jkollha bħala l-għan tagħha l-iżvilupp ta' sistema effiċjenti ta' statistika li tipprovdi l-istatistika ta' min jorbot fuqha biex issostni u timmonitorja l-proċess ta' riforma ekonomika u tikkontribwixxi għall-iżvilupp ta' intrapriża privata fir-Repubblika ta' l-Armenja. Il-Partijiet, b'mod partikolari, għandhom jikoperaw fl-oqsma li ġejjin: - l-addattazzjoni ta' sistema ta' statistika Armena għall-metodi internazzjonali, standards u klassifikazzjoni, - Bdil ta' tagħrif statistiku, - provvista tat-tagħrif ta' statistika meħtieġ macro u microekonomiku biex jiġu implimentati u mmaniġġjati r-riformi ekonomiċi. Il-Komunità għandha tikkontribwixxi għal dan il-għan billi tagħti għajnuna teknika lir-Repubblika ta' l-Armenja. Artikolu 67 Ekonomija Il-Partijiet għandhom jiffaċilitaw il-proċess għar-riforma ekonomika u l-kordinazzjoni ta' politika ekonomika billi jikkoperaw biex itejbu l-ftehim fundamentali ta' l-ekonimiji rispettivi tagħhom u d-disinn u l-implimentazzjoni tal-politika ekonomika fl-ekonomiji tas-suq. Għal dan il-għan il-partijiet għandhom jibdlu t-tagħrif dwar it-twettiq makroekonomiku u l-prospetti. Il-Komunità għandha tipprovdi għajnuna tekinika biex: - tgħin lir-Repubblika ta' l-Armenja fil-proċess ta' riforma ekonomiku billi tipprovdi għajnuna esperta ta' pariri u teknika, - tinkoraġġixxi l-koperazzjoni bejn l-ekonomisti biex tħaffef it-trasferiment ta' l-għerf għat-taħżiż tal-politika ekonomika, u tipprovdi għal disseminazzjoni wiesa' ta' riċerka relevanti mal-politika. TITOLU VII KOPERAZZJONI DWAR KWISTJONIJIET LI JIRRELATAW MAD-DEMOKRAZIJA U D-DRITTIJIET TAL-BNIEDEM Artikolu 68 Il-Partijiet għandhom jikkoperaw dwar il-kwistjonijiet kollha relevanti għat-twaqqif jew ir-rinfurzar ta' l-istituzzjonijiet demokratiċi, iklużi dawk meħtieġa biex tissaħħaħ ir-regola tal-liġi, u l-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u l-ħelsien fundamentali skond il-liġi internazzjonali u l-prinċipji OSCE. Din il-koperazzjoni għandha tieħu l-forma ta' programmi ta' għajnuna teknika maħsuba biex jgħinu, inter alia, fit-taħżiż tal-leġiżlazzjoni relevanti u r-regolamenti; l-implimentazzjoni ta' dik il-leġiżlazzjoni; l-iffunzjonar tal-ġudukatura; ir-rwol ta' l-Istat fi kwistjonijiet ta' ġustizzja; u t-tħaddim tas-sistema elettorali. Jistgħu jinkludu taħriġ fejn japplika. Il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu kuntatti u bdil bejn l-awtoritajiet tagħhom nazzjonali, reġjonali u ġudizzjarji, parlamentari, u organizzazzjonijiet mhux governattivi. TITOLU VIII KOPERAZZJONI DWAR PREVENZJONI TA' ATTIVITAJIET ILLEGALI U L-PREVENZJONI U KONTROLL TA' IMMIGRAZZJONI ILLEGALI Artikolu 69 Il-Partijiet għandhom iwaqqfu koperazzjoni immirata lejn il-prevenzjoni ta' attivitajiet illegali bħal: - attivitajiet illegali fl-isfera ta' l-ekonomija, inkluża l-korruzzjoni, - transazzjonijiet illegali ta' merkanzija varji, inkluż skart industrijali, - falsifikar. Il-koperazzjoni fl-arji msemmija hawn fuq għandha tkun ibbażata fuq konsultazzjoni komuni u interazzjoni mill-qrib. Għajnunateknika u amministrattiva tista' tiġi provduta, inkluża fl-arji li ġejjin: - taħżiż tal-leġiżlazzjoni nazzjonali fl-isfera tal-prevenzjoni ta' attivitajiet illegali, - ħolqien ta' ċentri ta' tagħrif, - titkabbar l-effiċjenza ta' istituzzjonijiet impjegati fil-prevenzjoni ta' attivitajiet illegali, - taħriġ ta' impjegati u żvilupp ta' infrastrutturi ta' riċerka, - elaborazzjoni ta' miżuri komunement aċċettabli li jimpedixxu attivitajiet illegali. Artikolu 70 Ħasil ta' flus 1. Il-Partijiet jaqblu dwar il-ħtieġa li jsiru sforzi u koperazzjoni għall-prevenzjoni ta' l-użu tas-sistemi finanzjarji tagħhom għall-ħasil ta' qliegħ minn attivitajiet kriminali b'mod ġenerali u offiżi tad-droga b'mod partikolari. 2. Il-koperazzjoni f'din l-arja għandha tinkludi għajnuna amministrattiva u teknika bil-għan li jitwaqqfu standards addattati kontra ħasil ta' flus ekwivalenti għal dawk addottati mill-Komunità u forums internazzjonali f'dan il-qasam, inkluża t-Task Force ta' azzjoni Finanzjarja (FATF). Artikolu 71 Droga Fil-qafas tas-setgħat u kompetenzi rispettivi tagħhom il-Partijiet għandhom jikkoperaw biex iżidu l-effettività u l-effiċjenza ta' politika u miżuri biex jilqgħu għall-produzzjoni illegali, provvista u traffiku ta' droga narkotika u sustanzi psiktropiċi, inkluża l-prevenzjoni tad-diverżjoni ta' kemikali prekursuri, kif ukoll fil-promozzjoni ta' prevenzjoni għad-domanda tad-droga u tnaqqis. Il-koperazzjoni f'din l-arja għandha tkun ibbażata fuq konsultazzjoni komuni u kordinazzjoni mill-qrib bejn il-Partijiet fuq l-oġġettivi u l-miżuri dwar l-oqsma varji relatati mad-droga. Artikolu 72 Immigrazzjoni illegali 1. l-Istati Membri u r-Repubblika ta' l-Armenja jaqblu li jikkoperaw biex jipprevjenu u jikkontrollaw l-immigrazzjoni illegali. Għal dan il-għan: - ir-Repubblika ta' l-Armenja taqbel li ddaħħal lura xi ċittadini tagħha illegali preżenti fuq it-territorju ta' xi Stat Membru, fuq talba ta' dan ta' l-aħħar u mingħajr aktar formalitajiet, - u kull Stat Membru jaqbel li jdaħħal lura xi ċittadini tiegħu, kif definit għall-għanijiet tal-komunità, illegalment preżenti fuq it-territorju tar-Repubblika ta' l-Armenja, fuq talba ta' dan ta' l-aħħar u mingħajr aktar formalitajiet, l-Istati Membri u r-Repubblika ta' l-Armenja għandhom ukoll jipprovdu liċ-ċittadini tagħhom bid-dokumenti ta' l-identità addattati għal dak il-għan. 2. Ir-Repubblika ta' l-Armenja taqbel li tikkonkludi ftehim bilaterali ma' l-Istati Membri meta hekk mitluba, li jirregolaw obbligazzjonijiet speċifiċi għad-dħul lura inkluża obbilgazzjoni għad-dħul lura ta' ċittadini ta' pajjiżi oħra u persuni bla stat li jkunu waslu fuq it-territorju ta' xi Stat Membru bħal dak mir-Repubblika ta' l-Armenja jew li jkunu waslu fuq it-territorju tar-Repubblika ta' l-Armenja minn xi Stat Membru bħal dak. 3. Il-Kunsill ta' Koperazzjoni għandu jeżamina xi sforzi oħra konġunti jistgħu jsiru għall-prevenzjoni u kontroll ta' immigrazzjoni illegali. TITOLU IX KOPERAZZJONI KULTURALI Artikolu 73 Il-Partijiet jintrabtu li jippromwovu, jinkoraġġixxu u jiffaċilitaw koperazzjoni kulturali. Fejn japplika, il-programmi ta' koperazzjoni kulturali tal-Komunità jew dawk ta' xi Stat Membru wieħed jew aktar jistgħu jkunu s-suġġett ta' koperazzjoni u aktar attivitajiet ta' interess komuni jistgħu jiġu żviluppati. TITOLU X KOPERAZZJONI FINANZJARJA FIL-QASAM TA' L-GĦAJNUNA TEKNIKA Artikolu 74 Biex jinkisbu l-oġġettivi ta' dan il-Ftehim u skond l-Artikoli 75, 76 u 77, ir-Repubblika ta' l-Armenja għandha tibbenifika minn għajnuna finanzjarja temporanja mill-Komunità permezz ta' għajnuna teknika fil-forma ta' għotjiet. L-għan ta' din l-għajnuna għandu jkun li jaċċellera t-trasformazzjoni ekonomika tar-Repubblika ta' l-Armenja. Artikolu 75 Din l-għajnuna finanzjarja tista' tiġi koperta fil-qafas tat-TACIS kif prevvist fir-regolament relevanti tal-Kunsill tal-Komunità. Artikolu 76 L-għanijiet u l-arji ta' l-għajnuna finanzjarja tal-Komunità għandhom jitniżżlu fi programm indikattiv li jirrifletti l-projoritajiet stabbiliti li għandhom jiġu miftiehma bejn iż-żewġ Partijiet waqt li jingħata kont tal-ħtiġiet tar-Repubblika ta' l-Armenja, l-kapaċitajiet settorali ta' assorbiment u l-progress bir-riforma. Il-Partijiet għandhom javżaw bihom lill-Kunsill ta' Koperazzjoni. Artikolu 77 Biex jiġi permess l-aħjar użu tar-riżorsi disponibbli, il-Partijiet għandhom jiżguraw li l-kontribuzzjonijiet ta' għajnuna teknika tal-Komunità isiru b'kordinazzjoni mill-qrib ma' dawk minn sorsi oħra bħal ta' l-Istati Membri, pajjiżi oħra, organizzazzjonijiet internazzjonali bħall-Bank Internazzjonali għar-Rikostruzzjoni u Żvilupp u l-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u Żvilupp. TITOLU XI DISPOŻIZZJONIJIET ISTITUZZJONALI, ĠENERALI U FINALI Artikolu 78 Kunsill ta' Koperazzjoni qiegħed b'dan jitwaqqaf li għandu jissorvelja l-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim. Għandu jiltaqa' f'livell ministerjali darba fis-sena. Għandu jeżamina xi kwistjonijiet prinċipali li joħorġu mill-qafas ta' dan il-Ftehim u xi kwistjonijiet oħra bilaterali jew internazzjonali ta' interess komuni għall-għan li jinkisbu l-oġġettivi ta' dan il-Ftehim. Il-Kunsill ta' Koperazzjoni jista' wkoll jagħmel rakkomandazzjonijiet addattati, bi qbil bejn iż-żewġ Partijiet. Artikolu 79 1. Il-Kunsill ta' Koperazzjoni għandu jikkonsisti mill-membri tal-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea u l-membri tal-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, min-naħa ‘l waħda, u mill-membri tal-Gvern tar-Repubblika ta' l-Armenja, min-nata ‘l oħra. 2. Il-Kunsill ta' Koperazzjoni għandu jwaqqaf ir-regoli tiegħu ta' proċedura. 3. L-uffiċċju tal-Presidnet tal-Kunsill ta' Koperazzjoni għandu jinżamm alternattivament minn rappreżentant tal-Komunità u minn membru tal-Gvern tar-Repubblika ta' l-Armenja. Artikolu 80 1. Il-Kunsill ta' Koperazzjoni għandu jkun megħjun fit-twettiq tad-doveri tiegħu minn Kumitat ta' Koperazzjoni magħmul minn rappreżentanti tal-membri tal-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea u membri tal-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej min-naħa ‘l waħda u minn rappreżentanti tal-Gvern tar-Repubblika ta' l-Armenja min-naħa ‘l oħra, normalment f'livell ta' impjegat ċivili anzjan. L-uffiċċju tal-President tal-Kumitat ta' Koperazzjoni għandu jinżamm alternattivament mill-Komunità u mir-Repubblika ta' l-Armenja. Fir-regoli tiegħu ta' proċedura l-Kunsill ta' Koperazzjoni għandu jistabilixxi d-dmirijiet tal-Kumitat ta' koperazzjoni, li għandhom jinkludu t-tħejjija tal-laqgħat tal-Kunsill ta' Koperazzjoni, u kif il-Kumitat għandu jiffunzjona. 2. Il-Kunsill ta' Koperazzjoni jista' jiddelega kull setgħa tiegħu lill-Kumitat ta' Koperazzjoni, li għandu jiżgura kontinwità bejn il-laqgħat tal-Kunsill ta' Koperazzjoni. Artikolu 81 Il-Kunsill ta' Koperazzjoni jista' jiddeċiedi li jwaqqaf kull kumitat speċjali ieħor jew korp li jista' jgħinu fit-twettiq tad-dmirijiet tiegħu u għandu jistabblixxi l-komposizzjoni u d-dmirijiet ta' dawk il-kumitati jew korpi u kif għandhom jiffunzjonaw. Artikolu 82 Meta jeżamina kwistjonijiet li joħorġu mill-qafas ta' dan il-Ftehim b'relazzjoni mad-dispożizzjonijiet li tirreferi għall-Artikolu tal-GATT/WTO, il-Kunsill ta' koperazzjoni għandu jagħti kont ta' l-akbar firxa possibbli ta' l-interpretazzjoni li hija ġeneralment mogħtija lill-Artikolu tal-GATT/WTO kkonċernati mill-membri tad-WTO. Artikolu 83 Kumitat Parlamentari ta' Koperazzjoni qiegħed b'dan jitwaqqaf. Għandu jkun forum għall-Membri ta' l-Assemblea Nazzjonali tar-Repubblika ta' l-Armenja u l-Parlament Ewropew li jiltaqa' biex jibdel l-ideat. Għandu jiltaqa' f'intervalli li għandu jistabbilixxi hu stess. Artikolu 84 1. Il-Kumitat Parlamentari ta' Koperazzjoni għandu jikkonsisti fil-Membri tal-Parlament Ewropew, min-naħa ‘l waħda, u l-Membri ta' Assemblea Nazzjonali tar-Repubblika ta' l-Armenja, min-naħa ‘l oħra. 2. Il-Kumitat Parlamentari ta' Koperazzjoni għandu jwaqqaf ir-regoli tiegħu ta' proċedura. 3. Il-Kumitat Parlamentari ta' Koperazzjoni għandu jkun presedut skond min imissu mill-Parlament Ewropew u mill-Assemblea Nazzjonali tar-Repubblika ta' l-Armenja rispettivament, skond id-dispożizzjonijiet li għandhom jitniżżlu fir-regoli tiegħu ta' proċedura. Artikolu 85 Il-Kumitat Parlamentari ta' Koperazzjoni jista' jitlob it-tagħrif relevanti rigward l-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim mill-Kunsill ta' Koperazzjoni, li għandu mbagħat jipprovdi lill-Kumitat bit-tagħrif mitlub. Il-Kumitat Parlamentari ta' Koperazzjoni għandu jiġi avżat bir-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill ta' Koperazzjoni. Il-Kumitat Parlamentari ta' Koperazzjoni jista' jagħmel rakkomandazzjonijiet lill-Kunsill ta' Koperazzjoni. Artikolu 86 1. Fl-iskop ta' dan il-Ftehim, kull Parti tintrabat li tiżgura li persuni naturali u legali tal-Parti l-oħra jkollhom aċċess ħieles mid-diskriminazzjoni b'relazzjoni maċ-ċittadini tiegħu stess għall-qrati kompetenti u organi amministrativi tal-Partijiet biex jiddefendi d-drittijiet individwali tagħhom, inklużi dawk li jikkonċernaw proprjetà intelletwali, industrijali u kummerċjali. 2. Fil-limiti tas-setgħat u kompetenzi rispettivi tagħhom, il-Partijiet: - għandhom jinkoraġġixxu l-addozzjoni ta' arbitraġġ biex isolvu d-disputi li jinqalgħu minn transazzjonijiet kummerċjali u ta' koperazzjoni konklużi minn operaturi ekonomiċi tal-Komunità u dawk tar-Repubblika ta' l-Armenja, - jaqblu li meta disputa tintbagħat għall-arbitraġġ, kull parti fid-disputa tista', ħlief fejn ir-regoli taċ-ċentru ta' l-arbitraġġ magħżul mill-Partijiet jipprovdi xort'oħra, jagħżel l-arbitru tiegħu, irrispettivament minn-nazzjonalità tiegħu, u li t-tielet arbitru li jipprisjedi jew l-uniku arbitru jista' jkun ċittadin ta' Stat terz, - għandu jirrakkomanda lill-operaturi ekonomiċi li jagħżlu bi qbil komuni l-liġi applikabbli għall-kuntratti tagħhom, - għandu jinkoraġġixxi rikors għar-regoli ta' l-arbitraġġ elaborati mill-Kummissjoni ta' Ġnus Maqgħuda dwar il-Liġi Internazzjonali tal-Kummerċ (Uncitral) u għal arbitraġġ minn xi ċentru firmatarju għall-Konvenzjoni dwar l-Għarfien u l-Infurzar ta' Għotjiet Arbitraji Barranin magħmula fi New York fl-10 ta' Ġunju 1958. Artikolu 87 Ebda ħaġa f'dan il-Ftehim m'għandha tipprevjeni lil xi Parti milli tieħu kull miżura: (a) li jikkonsidra meħtieġ biex jipprevjeni l-kxif ta' tagħrif kuntrarju għall-interessi essenzali ta' sigurtà; (b) li jirrelataw mal-produzzjoni ta', jew kummerċ fl-armi, munizzjon jew materjali tal-gwerra jew riċerka, żvilupp jew produzzjoni indispensabbli għall-għanijiet ta' difiża, b'kondizzjoni illi dawk il-miżuri m'għandhomx ifixklu l-kondizzjonijiet ta' kompetizzjoni dwar prodotti mhux maħsuba għal għanijiet speċifiċi militari; (c) li jikkonsidra essenzali għas-sigurtà tiegħu fil-każ ta' disturbi serji interni li jaffettwaw iż-żamma tal-liġi u l-ordni, fiż-żmien ta' gwerra jew tensjoni serja internazzjonali li tikkostitwixxi theddida ta' gwerra jew biex iwettaq obbligazzjonijiet li jkun aċċetta għall-għan li tinżamm il-paċi u s-sigurtà internazzjonali; (d) li jikkonsidra meħtieġa biex jirrispetta l-obbligi internazzjonali tiegħu u rbit fil-kontroll ta' użu doppji ta' merkanzija industrijali u tekonoloġija. Artikolu 88 1. Fl-oqsma koperti b'dan il-Ftehim u mingħajr preġudizzju għal xi dispożizzjonijiet li jinsabu fih: - l-arranġamenti applikati mir-Repubblika ta' l-Armenja dwar il-Komunità m'għandhomx jagħtu lok għal xi diskriminazzjoni bejn l-Istati Membri, iċ-ċittadini tagħhom jew il-kumpanniji jew ditti tagħhom, - l-arranġamenti applikati mir-Repubblika ta' l-Armenja dwar il-Komunità m'għandhomx jagħtu lok għal xi diskriminazzjoni bejn l-Istati Membri, iċ-ċittadini tagħhom jew il-kumpanniji jew ditti tagħhom, 2. Id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1 huma mingħajr preġudizzju għad-dritt tal-Partijiet li japplikaw id-dispożizzjonijiet relevanti tal-leġiżlazzjoni fiskali tagħhom lil dawk li jħallsu t-taxxa li m'humiex f'sitwazzjonijiet identiċi fir-rigward tal-post tar-residenza tagħhom. Artikolu 89 1. Kull waħda miż-żewġ partijiet tista tirreferi lill-Kunsill ta' Koperazzjoni kull kwistjoni li għandha x'taqsam ma' l-applikazzjoni jew interpretazzjoni ta' dan il-ftehim. 2. Il-Kunsill ta' Koperazzjoni jista' jiddeċiedi d-disputa permezz ta' rakkomandazzjoni. 3. Fil-każ li ma jkunx possibbli li d-disputa tiġi deċiża skond il-paragrafu 2, kull Parti jista' jinnotifika lill-ieħor bil-ħatra ta' konċiljatur; il-Parti l-oħra għandha imbagħad taħtar it-tieni arbitru fi żmien xahrejn. Għall-applikazzjoni ta' din il-proċedura, l-Komunità u l-Istati Membri għandhom jitqiesu li jkunu Parti wieħed fid-disputa. Il-Kunsill ta' Koperazzjoni għandu jaħtar it-tielet konċiljatur. Ir-rakkomandazzjonijiet tal-konċiljaturi għandhom jittieħdu b'maġġoranza ta' voti. Dawk ir-rakkomandazzjonijiet m'għandhomx ikunu jorbtu fuq il-Partijiet. 4. Il-Kunsill ta' Koperazzjoni jista' jwaqqaf ir-regoli ta' proċedura għas-soluzzjoni ta' disputi. Artikolu 90 Il-Partijiet jaqblu li jikkonsultaw malajr permezz ta' mezzi addattati fuq it-talba ta' xi wieħed mill-Partijiet biex jiddiskutu dwar xi kwistjoni li tikkonċerna l-interpretazzjoni jew l-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim u aspetti oħra relevanti għar-relazzjonijiet bejn il-Partijiet. Id-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu m'għandhom bl-ebda mod jeffettwaw u huma mingħajr preġudizzju għall-Artikoli 14, 89 u 95. Artikolu 91 It-trattament mogħti lir-Repubblika ta' l-Armenja taħthom m'għandu fl-ebda każ ikun aktar favorevoli minn dak mogħti mill-Istati Membri lill-xulxin. Artikolu 92 Għall-għanijiet ta' dan il-Ftehim, l-espressjoni "Partijiet" għandha tfisser ir-Repubblika ta' l-Armenja, mill-parti ‘l waħda, u l-Komunità, jew l-Istati Membri, jew il-Komunità u l-Istati Membri, skond is-setgħat rispettivi tagħhom, mill-parti l-oħra. Artikolu 93 Safejn il-kwistjonijiet koperti b'dan il-Ftehim huma koperti bil-Karta tat-Trattat ta' l-Enerġija u bil-Protokoll li jinsabu miegħu, dak it-Trattat u l-Protokoll għandhom mad-dħul fis-seħħ japplikaw għal dawk il-kwistjonijiet iżda biss sal-limitu li dik l-applikazzjoni hija provduta fihom. Artikolu 94 Dan il-Ftehim huwa konkluż għal perjodu inizjali ta' 10 snin. Dan il-Ftehim għandu jkun awtomatikament imġedded sena b'sena sakemm ebda Parti ma jagħti lill-Parti l-oħra notifika ta' denunzja bil-miktub ta' dan il-Ftehim sitt xhur qabel ma' jiskadi. Artikolu 95 1. Il-Partijiet għandhom jieħdu kull miżura ġenerali jew speċifika meħtieġa biex jitwettqu l-obbligazzjonijiet tagħhom taħt dan il-Ftehim. Għandhom jaraw li l-oġġettivi mniżżla f'dan il-Ftehim jinkisbu. 2. Jekk xi wieħed mill-Partijiet jikkonsidra li l-Parti l-ieħor ikun naqas li jwettaq xi obbligazzjoni taħt dan il-Ftehim, jista' jieħu l-miżuri addattati. Qabel jagħmel dan, ħlief f'każi ta' urġenza speċjali, għandu jipprovdi lill-Kunsill ta' Koperazzjoni bit-tagħrif kollu relevanti meħtieġ għall-eżami bir-reqqa tas-sitwazzjoni bil-ħsieb li tinstab soluzzjoni aċċettabbli għall-Partijiet. Fl-għażla ta' dawn il-miżuri, prijorità għandha tingħata lil dawk li l-anqas jiddisturbaw il-funzjonar ta' dan il-Ftehim. Dawn il-miżuri għandhom jiġu notifikati minnufih mill-Kunsill ta' Koperazzjoni jekk il-Parti l-ieħor hekk jitlob. Artikolu 96 L-annessi I, II, III u IV flimkien mal-Protokoll għandhom jagħmlu parti integrali ta' dan il-Ftehim. Artikolu 97 Dan il-Ftehim m'għandux, sakemm drittijiet ekwivalenti għal individwi u operaturi ekonomiċi jkunu nkisbu taħtu, jaffettwa d-drittijiet assigurati lilhom permezz tal-ftehim differenti eżistenti li jorbtu lil xi Stat Membru jew aktar, min-naħa ‘l waħda, u lir-Repubblika ta' l-Armenja min-naħa l-oħra, ħlief fil-każi li jaqgħu fil-kompetenza tal-Komunità u mingħajr preġudizzju għall-obbligazzjonijiet ta' l-Istati Membri li jirriżultaw minn dan il-Ftehim f'arji li jaqgħu taħt il-kompetenza tagħhom. Artikolu 98 Dan il-Ftehim għandu japplika, min-naħa ‘l waħda, għat-territorji li għalihom it-Trattati li jwaqqaf il-Komunità Ewropea, l-Komunità Ewropea dwar il-Faħam u l-Azzar u l-Komunità Ewropea dwar l-Enerġija Atomika huma applikati u taħt il-kondizzjonijiet imniżżla f'dawk it-Trattati u, min-naħa ‘l oħra, għat-territorju tar-Reppublika ta' l-Armenja. Artikolu 99 Is-Segretarju Ġenerali tal-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea għandu jkun id-depożitarju ta' dan il-Ftehim. Artikolu 100 L-oriġininal ta' dan il-Ftehim li tiegħu l-ilsien Daniż, Olandiż, Ingliż, Finlandiż, Franċiż, Ġermaniż, Grieg, Taljan, Portugiż, Spanjol, Żvediż u Armen huwa ugwalment awtentiku, għandu jiġi depożitat mas-Segretarju tal-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea. Artikolu 101 Dan il-Ftehim għandu jiġi approvat mill-Partijiet skond il-proċeduri tagħhom stess. Dan il-Ftehim għandu jidħol fis-seħħ fl-ewwel jum tat-tieni xahar li jiġi wara d-data li fiha l-Partijiet jinnotifikaw lis-Segretarju Ġenerali tal-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea li l-proċeduri li għalihom jirreferi l-ewwel paragrafu ikunu ġew kompluti. Sad-dħul fis-seħħ, u sa fejn huma konċernati r-relazzjonijiet bejn ir-Repubblika ta' l-Armenja u l-Komunità, dan il-Ftehim għandu jibdel il-Ftehim bejn il-Komunità Ekonomika Ewropea, il-Komunità Ewropea dwar l-Enerġija Atomika u l-Unjoni tar-Repubbliki Sovjetiċi Soċjalisti dwar kummerċ u koperazzjoni ekonomika u kummerċjali ffirmat fi Brussel fit-18 ta' Diċembru 1989. Artikolu 102 Fil-każ li, sakemm jitlestew il-proċeduri meħtieġa għad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, id-dispożizzjonijiet ta' ċerti partijiet ta' dan il-Ftehim jidħlu fis-seħħ permezz ta' Ftehim Interim bejn il-Komunità u r-Repubblika ta' l-Armenja, il-Partijiet jiftiehmu li, f'dawk iċ-ċirkostanzi, l-espressjoni "id-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim" għandha tfisser id-data tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim Interim. +++++ TIFF +++++ Hecho en Luxemburgo, el veintidós de abril de mil novecientos noventa y seis.Udfærdiget i Luxembourg den toogtyvende april nitten hundrede og seksoghalvfems.Geschehen zu Luxemburg am zweiundzwanzigsten April neunzehnhundertsechsundneunzig.Έγινε στο Λουξεμβούργο, στις είκοσι δύο Απριλίου χίλια εννιακόσια ενενήντα έξι.Done at Luxembourg on the twenty-second day of April in the year one thousand nine hundred and ninety-six.Fait à Luxembourg, le vingt-deux avril mil neuf cent quatre-vingt-seize.Fatto a Lussemburgo, addì ventidue aprile millenovecentonovantasei.Gedaan te Luxemburg, de tweeëntwintigste april negentienhonderd zesennegentig.Feito no Luxemburgo, em vinte e dois de Abril de mil novecentos e noventa e seis.Tehty Luxemburgissa kahdentenakymmenentenätoisena päivänä huhtikuuta vuonna tuhatyhdeksänsataayhdeksänkymmentäkuusi.Som skedde i Luxemburg den tjugoandra april nittonhundranittiosex. Pour le Royaume de BelgiqueVoor het Koninkrijk BelgiëFür das Königreich Belgien +++++ TIFF +++++ Cette signature engage également la Communauté française, la Communauté flamande, la Communauté germanophone, la Région wallonne, la Région flamande et la Région de Bruxelles-Capitale. Deze handtekening verbindt eveneens de Vlaamse Gemeenschap, de Franse Gemeenschap, de Duitstalige Gemeenschap, het Vlaamse Gewest, het Waalse Gewest en het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest. Diese Unterschrift verbindet zugleich die Deutschsprachige Gemeinschaft, die Flämische Gemeinschaft, die Französische Gemeinschaft, die Wallonische Region, die Flämische Region und die Region Brüssel-Hauptstadt. For Kongeriget Danmark +++++ TIFF +++++ Für die Bundesrepublik Deutschland +++++ TIFF +++++ Για την Ελληνική Δημοκρατία +++++ TIFF +++++ Por el Reino de España +++++ TIFF +++++ Pour la République française +++++ TIFF +++++ Thar ceann na hÉireannFor Ireland +++++ TIFF +++++ Per la Repubblica italiana +++++ TIFF +++++ Pour le Grand-Duché de Luxembourg +++++ TIFF +++++ Voor het Koninkrijk der Nederlanden +++++ TIFF +++++ Für die Republik Österreich +++++ TIFF +++++ Pela República Portuguesa +++++ TIFF +++++ Suomen tasavallan puolestaFör Republiken Finland +++++ TIFF +++++ För Konungariket Sverige +++++ TIFF +++++ For the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland +++++ TIFF +++++ Por las Comunidades Europeas For De Europæiske Fællesskaber Für die Europäischen Gemeinschaften Για τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες For the European Communities Pour les Communautés européennes Per le Comunità europee Voor de Europese Gemeenschappen Pelas Comunidades Europeias Euroopan yhteisöjen puolesta För Europeiska gemenskaperna +++++ TIFF +++++ +++++ TIFF +++++ +++++ TIFF +++++ [1] Il-ftehim stabbilit fil-ħdax-il lingwa uffiċjali ta' l-Unjoni Ewropea (Spanjol, Daniż, Ġermaniż, Grieg, Ingliż, Franċiż, Taljan, Olandiż, Portugiż, Finlandiż, Svediż) ġie ppubblikat fil-ĠU L 239 ta' 09.09.1999, p. 3 .Il-verżjonijiet tal-lingwa Ċeka, Estonjana, Latvjana, Litwana, Ungeriża, Maltija, Pollakka, Slovakka u Slovena huma ppubblikati f'dan il-volum ta' l-Edizzjoni Speċjali 2004. -------------------------------------------------- LISTA TA' DOKUMENTI MEHMUŻA -------------------------------------------------- ANNESS I VANTAĠĠI MOGĦTIJA MIR-REPUBBLIKA TA' L-ARMENJA LILL-ISTATI INDIPENDENTI SKOND L-ARTIKOLU 9(3) L-Istati Indipendenti kollha Ebda dazji ta' importazzjoni m'huma implimentati. -------------------------------------------------- ANNESS II KONVENZJONIJIET DWAR PROPRJETÀ INTELLETTWALI, INDUSTRIJALI U KUMMERĊJALI RIFERUTI FL-ARTIKOLU 42 1. L-Artikolu 42(2) jikkonċerna l-konvenzjonijiet multilaterali li ġejjin: - Il-Konvenzjoni ta' Berne dwar il-Protezzjoni ta' Xogħlijiet Letterarji u Artistiċi (Att ta' Pariġi, 1971), - Konvenzjoni Internazzjonali għall-Protezzjoni ta' Atturi/Attriċi, Produtturi u Fonogrammi u Organizzazzjonijiet tax-Xandir (Ruma, 1961), - Protokoll li jirrelata mal-Ftehim ta' Madrid li jikkonċerna r-Reġistrazzjoni Internazzjonali tal-Marki (Madrid, 1989), - Il-Ftehim ta' Nizza li jikkonċerna l-Klassifikazzjoni Internazzjonali dwar Merkanzija u Servizzi għall-għanijiet tar-Reġistrazzjoni tal-Marki (Ġinevra 1977, u emendat fl-1979), - it-Trattat ta' Budapest dwar l-Għarfien Internazzjonali tad-Depożitu ta' Mikro-organiżmi għall-għanijiet tal-Proċeduri tal-Patenti (1977, modifikat fl-1980), - Konvenzjoni Internazzjonali għall-Protezzjoni ta' Varjetajiet Ġodda ta' Pjanti (UPOV) (Att ta' Ġinevra, 1991). 2. Il-Kunsill ta' koperazzjoni jista' jirrakkomanda li l-Artikolu 42(2) għandu jgħoddu għall-konvenzjonijiet oħra multilaterali. Jekk problemi fl-arja ta' proprjeta' intellettwali, industrijali u kummerċjali li jaffettwaw il-kondizzjonijiet tal-kummerċ kellhom jiġru, konsultazzjonijiet urġenti għandhom isiru, fuq it-talba ta' xi wieħed mill-partijiet, bil-ħsieb li jinstabu soluzzjonijiet komuni sodisfaċenti. 3. Il-Partijiet jikkonfermaw l-importanza li jagħtu lill-obbligazzjonijiet li joħorġu mill-konvenzjonijiet multilaterali li ġejjin: - il-Konvenzjoni ta' Pariġi għall-Protezzjoni tal-Proprjetà Industrijali (Att ta' Stokkolma, 1967, u emendat fl-1979), - il-Ftehim ta' Madrid li jikkonċerna r-Reġistrazzjoni Internazzjoni ta' Marki (Att ta' Stokkolma, 1967, u emendat fl-1979), - Trattat ta' Koperazzjoni tal-Patenti (Washington, 1970, emendat fl-1979 u modifikat fl-1984). 4. Mid-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, ir-Repubblika ta' l-Armenja għandha tagħti lill-kumpanniji tal-Komunità u liċ-ċittadini, dwar l-għarfien u l-protezzjoni ta' proprjetà intellettwali, industrijali u kummerċjali, trattament mhux anqas favorevoli minn dak mogħti minnha minn xi pajjiż terz taħt xi ftehim bilaterali. 5. Id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 4 m'għandhomx japplikaw għall-vantaġġi mogħtija mir-Repubblika ta' l-Armenja lil xi pajjiż terz fuq bażi reċiproku effettiv u għall-vantaġġi mogħtija mir-Repubblika ta' l-Armenja lil xi pajjiż ieħor ta' l-ex USSR. -------------------------------------------------- ANNESS III SERVIZZI FINANZJARJI MSEMMIJA FL-ARTIKOLU 26 (3) Servizz finanzjarju huwa kull servizz ta' natura finanzjarja offrut minn provditur ta' servizzi finanzjarji lil xi Parti. Servizzi finanzjarji jinkludu l-attivitajiet li ġejjin: A. Is-servizzi kollha ta' assigurazzjoni u dawk relatati ma' l-assigurazzjoni 1. Assigurazzjoni diretta (inkluża co-assigurazzjoni): (i) ħajja, (ii) mhux ħajja. 2. Reassigurazzjoni u retroċessjoni. 3. Intermedjazzjoni ta' assigurazzjoni, bħal-senserija u aġenżija. 4. Servizzi awżiljari għall-assigurazzjoni, bħal konsulenza, actuarial, stima ta' riskju u servizzi ta' issetiljar tat-talbiet. B. Servizzi bankarji u servizzi oħra finanzjarji (eskluża l-assigurazzjoni) 1. Aċċċettazzjoni ta' depożiti u fondi oħra li jitħallsu lura lill-pubbliku. 2. Self ta' kull xorta, inkluż, inetr alia, kreditu tal-konsumatur, kreditu ta' ipoteka, factoring u l-iffinanzjar ta' transazzjonijiet kummerċjali. 3. Kiri finanzjarju. 4. Is-servizzi kollha ta' ħlas u trasmissjoni ta' flejjes, inklużi ħlasijiet għall-kreditu u karti ta' debitu, travellers cheques u kambjali. 5. Garanziji u rabtiet. 6. Negozjar għall-kont proprju jew għall-kont ta' klijenti, sew jekk fuq bdil, f'suq over the counter jew xort'oħra, dan li ġej: (a) strumenti tas-suq tal-flus (ċekkijiet, kambjali, ċertifikati ta' depożiti, eċċ.); (b) kambju barrani; (c) prodotti li joħorġu inklużi, iżda mhux limitati għal, futures u għażliet; (d) rati tal-kambju u strumenti ta' rati ta' imgħax, inklużi prodotti bħal swaps, ftehim ta' rata bil-quddiem, eċċ.; (e) sigurtajiet trasferibbli; (f) strumenti oħra negozjabbli u attiv finanzjarju inklużi ingotti. 7. Parteċipazzjoni fi ħruġ ta' kull xorta ta' sigurtajiet, inkluż ċertifikar u tqegħid bħala aġent (sew pubblikament jew privatament u l-provvista ta' servizzi relatata ma' dak il-ħruġ. 8. Senserija tal-flus. 9. Immaniġġjar ta' kapital, bħall-flus jew maniġġjar ta' portfolio, kull xorta ta' mmaniġġjar ta' investiment kollettiv, mmaniġġjar ta' fondi ta' penzjoni, servizzi ta' depożitorji ta' kustodja u fiduċja. 10. Servizzi ta' ssetiljar u ċċarar għall-kapital finanzjarju, inklużi sigurtajiet, prodotti derivati, u strumenti oħra negozjabbli. 11. Intermedjazzjoni ta' pariri u servizzi finanzjarji awżiljari oħra dwar l-attivitajiet kollha elenkati fil-punti 1 sa 10 hawn fuq, inkluża r-referenza għall-kreditu u analiżi, investiment u riċerka u parir tal-portfolio pariri dwar akkwisti u dwar ristrutturar u strateġiji ta' kumpanniji. 12. Provvista u trasferiment ta' tagħrif finanzjarju, proċessar ta' tagħrif finanzjarju u software relatat minn provdituri ta' servizzi finanzjarji oħra. L-attivitajiet li ġejjin huma esklużi mid-definizzjoni ta' servizzi finanzjarji: (a) attivitajiet imwettqa minn banek ċentrali jew minn xi istituzzjoni oħra pubblika fit-twettiq ta' politika monetarja jew tar-rati tal-kambju; (b) attivitajiet imwettqa minn banek ċentrali, aġenziji jew dipartimenti tal-gvern, jew istituzzjonijiet pubbliċi, għan-nom jew bil-garanzija tal-gvern, ħlief meta dawk l-attivitajiet jistgħu jitwettqu minn provdituri ta' servizzi finanzjarji f'kompetizzjoni ma' dawk ta' entitajiet pubbliċi; (c) attivitajiet li jagħmlu sehem minn sistema statutorja ta' sigurtà pubblika jew pjanijiet pubbliċi ta' irtirar, ħlief meta dawk l-attivitajiet jistgħu jitwettqu minn provdituri ta' servizzi finanzjarji f'kompetizzjoni ma' entitajiet pubbliċi jew istituzzjonijiet privati. -------------------------------------------------- ANNESS IV RIŻERVI TAL-KOMUNITÀ SKOND L-23(2) Imminar F'xi Stati Membri, konċessjoni tista' tkun meħtieġa għall-estrazzjoni u drittijiet g