Il-ĠurnalUffiċjali tal-Un joniEwropea C 221/31
RIŻOLUZZJONI
(1) Adottata mill-Assemb lea Parlamentari Kongunta tal-AKP-UE fid-9 ta’ April fi Prag a (ir-Repubblika Ceka) (1)
dwar il-konsegwenzi 
soċjali u 
ambjentali tal- bidla 
fil-klima 
fil-pajji
żi tal-AKP
L-Assemblea 
Parlamentari Konġunta tal-AKP-UE,
—li ltaqgħet 
fi Praga 
(ir-Repubblika 
Ċeka) 
mis-6 sad-9 ta’ April 2009, 
—wara li kkunsidrat 
l-Artikolu 
17(1) tar-Reg oli 
ta’ Proċedura tag ħha,
 
—wara li kkunsidrat 
il-Ftehima ta’ Sħub ija 
tal-AKP-UE 
ffirmata f’Coton o
u fit-23 ta’ Ġun ju 
2000 u riveduta 
fil-Lussemb urgu 
fil-25 Ġun ju 
2005 (min n 
issa ’l quddiem: “il-Ftehima ta’ Coton ou
”), u partik olarment 
l-Artikolu 
32 tagħha,
 
—wara li kkunsidrat 
l-Artikoli 
177 sa 181 tat-Trattat li jistab bilixxi 
l-Komunità 
Ewropea,
 
—wara li kkunsidrat 
id-dikjarazzjoni 
konġunta 
tal-20 ta’ Diċemb r
u 2005 tal-K unsill 
u tar-rappreżen tanti 
tal-
Gvernijiet 
tal-Istati 
Membri 
li ltaqgħu 
fil-Kunsill, 
fil-Parlamen t
 Ewropew u fil-K ummissjoni 
dwar il-Politik a 
ta’ 
Żvilupp tal-Un joni 
Ewropea: “
Il-Kunsens 
Ewropew
”, u partik olarment 
l-Artikoli 12, 22, 38, 75, 76, 101 
u 105 tag ħha
(2) ĠU C 46, 24.2.2006, p. 1. (2), 
—wara li kkunsidrat 
l-Agenda 
21, id-Dik jarazzjoni 
ta’ Rio dwar l-Amb jent 
u l-Iżvilupp, 
u d-Dikjarazzjoni 
ta’ 
Prinċipji
 għall-Immaniġġjar
 Sostenibbli
 tal-Foresti, adottata min n
 aktar min n
 178 gvern
 waqt 
il-Konferenza
 tan-Nazzjonijiet
 Uniti
 dwar l-Amb jent
 u l-Iżvilupp
 (UNCED)
 li saret f’Rio de Jan eiro
 (il-
Brażil) mit-3 sal-14 ta’ Ġun ju 
1992, li l-prin ċipji 
tagħha 
kienu 
riaffermati b il-qawwa 
fis-Samit Din ji 
dwar 
l-Iżvilupp 
Sostenibbli 
(WSSD) li sar f’Johan nesburg 
(l-Afrika 
t’Isfel) 
mis-26 ta’ Awwissu sal-4 ta’ Settem­
bru 
2002, 
—wara li kkunsidrat 
il-Konvenzjoni 
Qafas tan -Nazzjonijiet 
Uniti 
(NU) dwar il-Bidla fil-K lima 
(UNFCCC) u 
l-Protokoll 
ta’ Kyoto 
tagħha,
 
—wara li kkunsidrat 
il-Konvenzjoni 
tan-NU 
dwar il-Ġlieda k ontra 
d-Deżertifik azzjoni, 
li ġiet 
adottata f’Pariġ i 
fis-
17 ta’ Ġun ju 
1994 u li daħlet fis-seħħ fis-26 ta’ Diċemb ru 
1996, 
—wara li k kunsidrat
 id-Dikjarazzjoni
 tal-Millen nju
 tan-Nazzjonijiet
 Uniti
 tat-8 ta’ Settemb ru
 2000, li 
tistabbilixxi
 l-Għanijiet
 tal-Iżvilupp
 tal-Millen nju
 bħala
 kriterji
 stabbiliti
 b’mod
 kollettiv
 mill-komunità
 
internazzjonali 
għall-eliminazzjoni 
tal-faqar, 
—wara li kkunsidrat 
l-Inizjattiva 
Ambjentali 
tas-Sħubija 
l-Ġdida għall
-Iżvilupp 
tal-Afrika 
(NEPAD),
 
—wara li kkunsidrat “
Il-Qafas 
ta’ Hyogo 
għal 
Azzjoni 
2005-2015: I l-Forma
zzjoni 
ta’ Reżiljen za 
ta’ Nazzjo­
nijiet
 u Komunitajiet
 għal
 Diżastri”, adottat mill-K onferenza
 Dinjija
 għat-Tnaqqis
 ta’ Diżastri li saret 
f’Jannnar 
2005 f’Kobo, 
Hyogo 
(il-Ġappun ),
 
—wara li k kunsidrat
 id-Dikjarazzjoni
 dwar l-I ntegrazzjoni
 tal-Adattamen t
 għall-Bidla
 fil-Klima
 fil-
Koperazzjoni 
għall-Iżvilupp, 
adottata mill-Min istri 
għall-Iżvilupp 
u l-Ambjent tal-pajjiżi memb ri 
tal-OECD 
fl-
4 ta’ April 2006, 
—wara li kkunsidrat 
id-Dikjarazzjoni 
tas-Samit tal-G8 tas-7 ta’ Ġun ju 
2007, maħruġ a 
f’ Heiligendamm, 
dwar
“Il-Bidla 
fil-Klima, 
l-Effiċjenza 
fl-Enerġija 
u s-Sigurtà 
fl-Enerġija 
– Sfida u Opportun ità 
għat-Tkabbir 
Eko­
nomiku 
Dinji
”, 
—wara li kkunsidrat 
is-Sħubija 
tal-Afrika-UE 
dwar il-Bidla fil-K lima 
bħ
ala parti mill-E wwel 
Pjan 
ta’ Azzjon i 
(2008-2010) 
għall-implimentazzjoni 
tal-Istrateġija 
Konġunta 
tal-UE 
u tal-Afrik a,T M 9 0 0 2 . 9 . 4 1
Il-ĠurnalUffiċjali tal-Un joniEwropea 14.9.2009
—wara li kkunsidrat il-pjan direzzjonali ta’ Bali, adottat waqt il-K onfe renza tan-NU dwar il-Bidla fil-K lima, 
fil-gżira 
ta’ Bali (l-I ndoneżja) 
f’Diċembru 
2007, 
—wara li kkunsidrat 
l-14 il-Konferenza 
tal-Partijiet g ħall-Konvenzjon
i Qafas tan -NU 
dwar il-Bidla fil-K lima 
(UNFCCC)
 u r-Raba’
 Konferenza
 tal-Partijiet li serviet ta’ laqg ħa
 għall-
partijiet g ħall-Protokoll
 ta’ Kyoto,
 
mill-1 sat-12 ta’ Diċemb ru 
2008 f’Pozn an 
(il-Polonja),
 
—wara li kkunsidrat 
il-Komunikazzjoni 
tal-Kummissjoni 
lill-Kunsill 
u lill-Parlamen t 
Ewropew 
dwar il-bidla 
fil-klima 
fil-kuntest 
tal-koperazzjoni 
għall-iżvilupp
(1) COM(2003)0085. (1), tal-11 ta’ Marzu 2003, 
—wara li kkunsidrat 
il-Konklużjonijiet 
tal-Kunsill 
u l-Pjan 
ta’ Azzjon i 
2004-2008 dwar il-b idla 
fil-klima 
fil-
kuntest 
tal-iżvilupp, tal-24 ta’ Novemb ru 
2004, 
—wara li kkunsidrat 
il-Komunikazzjoni 
mill-Kummissjoni 
lill-Kunsill, 
lill-Parlamen t 
Ewropew 
u lill-Kumitat 
Ekonomiku
 u Soċjali E wropew
 Ewropew
 dwar il-K oerenza
 tal-Politik a
 għall
-Iżvilupp
 – It-tħaffif
 tal-
progress 
biex 
jinkisbu 
l-Għanijiet 
tal-Iżvilupp 
tal-Millennju
(2) COM(2005)0134 fin ali. (2), tat-12 ta’ April 2005, 
—wara li kkunsidrat 
il-Komunikazzjoni 
mill-Kummissjoni 
lill-Kunsill, 
lill-Parlamen t 
Ewropew, 
lill-Kumitat 
Ekonomiku 
u Soċjali E wropew 
Ewropew 
u lill-Kumitat 
tar-Reġjuni 
dwar il-Limitazzjon i 
tal-bidla 
globali 
fil-klima 
għal 
2 gradi 
Celsius – Id-direzzjoni g ħ
all-quddiem g ħall-2020 
u lil hinn
(3) COM(2007)0002 fin ali. (3), tal-10 ta’ Jan nar 2007, 
—wara 
li kkunsidrat 
il-Konklużjonijiet 
tal-Presiden za 
tal-Kunsill 
Ewr
opew tat-8-9 ta’ Marzu 2007, li k ienet 
tenfasizza
 l-importan za
 tal-kisba
 tal-mira strateġ ika
 li t-temperatura medja g lobali
 tkun
 illimitata g ħal
 
mhux aktar 
minn 
2 °C 
ogħla 
mil-livelli prein dustrijali,
 
—wara li kkunsidrat 
il-Komunikazzjoni 
tal-Kummissjoni 
lill-Kunsill 
u lill-Parlamen t 
Ewropew 
dwar il-Bin i 
ta’ 
Alleanza 
Globali 
dwar it-Tib dil 
fil-Klima 
bejn 
l-Unjoni 
Ewropea 
u pajjiżi fqar li qed jiżviluppaw li huma 
l-aktar 
vulnerabbli 
għat-tibdil 
fil-klima
(4) COM(2007)0540. (4), 
—wara li kkunsidrat 
ir-Riżoluzzjon i 
tal-Parlamen t 
Ewropew 
tal-21 ta’ Ottub ru 
2008 dwar il-b ini 
ta’ Alleanz
a 
Globali 
dwar it-Tib dil 
fil-Klima 
bejn 
l-Unjoni 
Ewropea 
u pajjiżi fqar li qed jiżviluppaw li huma l-ak tar 
vul­
nerabbli 
għat-tibdil 
fil-klima
(5) P6_TA(2008)0491. (5), 
—wara li kkunsidrat
 il-Paper tar-Rappreżen tant
 Għoli u tal-K ummissjoni
 Ewropea
 lill-Kunsill
 Ewropew 
bl-isem 
ta’ “Il-Bidla 
fil-Klima 
u s-Sigurtà 
Internazzjonali
” tal-14 ta’ Marzu 2008
(6) S113/08. (6), 
—wara li kkunsidrat
 il-Komunikazzjoni
 tal-Kummissjoni
 lill-Parlament E wropew,
 lill-Kunsill,
 lill-Kumitat
 
Ekonomiku
 u Soċjali E wropew
 Ewropew
 u lill-Kumitat
 tar-Reġjuni
 dwar “Nindirizzaw l-isfidi tad-
deforestazzjon i 
u d-degradazzjoni 
tal-foresti sab iex 
niġġieldu 
t-tibd
il fil-klima 
u t-telf tal-b ijodiversità
”
(7) COM(2008)645 fin ali. (7), 
tas-16 ta’ Ottub ru 
2008, 
—wara li kkunsidrat
 il-Komunikazzjoni
 tal-Kummissjoni
 lill-Parlament E wropew,
 lill-Kunsill,
 lill-Kumitat
 
Ekonomiku 
u Soċjali E wropew 
u lill-Kumitat 
tar-Reġjuni 
bl-isem 
ta’ “Lejn 
ftehim komprensiv 
dwar it-tib dil 
fil-klima’ 
f’Kopenħagen
”
(8) COM(2009)39 fin ali. (8), tal-21 ta’ Jan nar 2009, 
—wara 
li kkunsidrat 
id-Dikjarazzjoni 
ta’ CARIFORUM-UE 
dwar il-Bidla fil-K lima 
u l-Enerġija, 
tas-17 ta’ Mejju 
2008, 
—wara li kkunsidrat 
id-Dikjarazzjoni 
tal-Istati 
tal-Forum tal-Gżejjer tal-Paċifik u 
u tal-Unjoni 
Ewropea 
dwar 
il-Bidla fil-K lima, 
tas-7 ta’ Novemb ru 
2008,T M 2 3 / 1 2 2 C
Il-ĠurnalUffiċjali tal-Un joniEwropea C 221/33
—wara li kkunsidrat id-Dikjarazzjoni tal-Afrika-UE dwar il-Bidla fil-Klima, tal-1 ta’ Diċemb ru 2008, 
—wara li kkunsidrat 
ir-rapport tal-2006 ta’ Nicholas Stern  
bl-isem 
ta’ “Il-Linji 
Ekonomiċi 
tal-Bidla fil-K lima. 
L-Analiżi 
ta’ Stern”(The Economics of Climate Change. The Stern Review), 
—wara li kkunsidrat 
ir-rapport tal-OE CD 
tal-2007 b l-isem 
ta’ “Rendikont 
tal-Progress 
dwar l-Integrazzjoni 
tal-Adattamen t 
għall-Bidla 
fil-Klima 
f’Attivitajiet ta’ K operazzjoni 
għall-Iżvilupp
”, 
—wara li kkunsidrat
 ir-rapporti tal-Pan el
 Intergovernattiv
 dwar il-Bidla fil-K lima
 (IPCC)
 u partikolarment
 
ir-Raba’
 Rapport ta’ E valwazzjoni
 tal-Grupp ta’ Ħidma I I
 tal-IPCC
 bl-ise
m ta’ “Impatti,
 Adattamen t
 u 
Vulnerabilità
”, 
—wara li kkunsidrat 
ir-Rapport g ħall-2007/2008 
dwar l-Iżvilupp 
tal-Bni
edem bl-isem 
ta’ “Il-ġlieda 
kontra 
l-bidla
 fil-klima:
 Is-solidarjetà
 umana
 f’dinja
 maqsuma”, li tħejja mill-Prog ramm
 ta’ Żvilupp tan -
Nazzjonijiet 
Uniti,
 
—wara li kkunsidrat 
ir-rapport tal-Ban k 
Dinji 
u tal-Fond 
Monetarju 
Inter
nazzjonali 
bl-isem 
ta’ “Rapport ta’ 
Monitoraġġ 
Globali 
tal-2008: I l-MDGs 
u l-Ambjent 
-Aġenda 
għal 
Żvilupp In
klussiv 
u Sostenibbli
”, 
—wara li kkunsidrat 
il-Prospett Amb jentali 
tal-OECD 
sal-2030, ta’ Marzu 2008, 
—wara li kkunsidrat 
ir-riżoluzzjon i 
tagħha 
dwar il-bidla 
fil-klima 
u stati ta’ g żejjer 
żgħar 
li qed jiżviluppaw 
fil-kuntest 
tal-qafas ta’ k operazzjoni 
tal-AKP-UE, 
adottat fl-1 April 1999 fi Strażb urgu,
 
—wara li kkunsidrat 
ir-riżoluzzjon i 
tagħha 
dwar diżastri n aturali 
fi stati tal-AK P: 
finanzjar 
tal-UE 
għal 
tħej­
jija (fondi 
tal-EDF) 
u għajnuna 
(fondi 
tal-ECHO), 
adottata fit-22 ta’ Novemb ru 
2007, f’Kigali 
(l-Irwanda),
 
—wara li kkunsidrat 
ir-rapport tal-K umitat 
għall-Affarijiet 
Soċjali u l-Amb jent 
(ACP-EU/100.383/09/fin.),
A.
 billi
 pajjiżi li qed jiżviluppaw l-an qas
 li kkontribwixxew
 għall-bidl
a fil-klima
 iżda qed jiffaċċjaw 
il-konsegwenzi
 soċjali u amb jentali
 l-aktar
 ħorox tagħha min ħabba
 l-vulnerabilità
 soċjali, ek onomika
 u 
ġeografika 
tagħhom, 
id-dipendenza 
kbira 
tagħhom 
fuq is-settur primarju, in klużi 
l-agrikoltura, 
is-sajd u 
riżorsi naturali 
oħra, u l-in frastruttura 
limitata tag ħhom 
biex 
jilqgħu 
għall-impatti 
tal-bidla 
fil-klima,
B. billi 
ż-żieda aċċellerata fl-g ħoli 
tal-livelli tal-b aħar 
ser tikkawż
a għargħar, 
erożjoni 
tal-kosti, 
dħul ta’ ilma 
mielaħ f’riżorsi ta’ ilma ħelu fiz-zon i 
interni 
u wkoll 
l-għarqa 
ta’ xi gże
jjer fil-baxx 
fil-Paċifiku 
u l-Karibew; 
billi 
l-għadd 
ta’ nies 
f’riskju 
ta’ għargħar 
tal-kosti 
fl-Afrika 
biss 
jista’ jiżdied min n 
miljun 
fl-1990 għal 
aktar 
minn 
70 miljun  
fl-2080,
C. billi 
ż-żieda fit-temperatura u l-varjazzjon i 
fil-kwantità 
ta’ xita għan dhom 
iwasslu għal 
nixfa 
ħarxa, u l-ilma 
li jkun 
jista’ jinkiseb 
se jonqos 
bil-kbir 
fil-pajjiżi tal-AK P; 
billi 
minn 
75 sa 250 miljun  
persuna 
fl-Afrika 
ser 
ikunu
 esposti g ħal
 nuqqas
 akbar
 ta’ ilma u g ħal
 nuqqas
 ta’ sigurtà
 jekk
 it-temperatuira tog ħla
 bi
 grad
 
Celsius wieħed b iss,
 minn
 350 sa 600 miljun b ’temperatura
 ta’ 2 °C
 ogħla
 u sa 1.8 biljun jekk 
it-temperaturi jog ħlew 
bi 
3 °C,
D. billi 
t-temparaturi tal-b aħar 
li qed jogħlew 
għandhom 
iwasslu għat-ti
xrid ta’ fen omeni 
estremi fil-k lima, 
bħal 
maltempati tropik ali 
u ċikluni, 
li se jolqtu b ’mod 
drastiku 
zoni 
baxx
i tal-kosti, 
baċiri 
ta’ xmajjar fejn  
hemm
 bliet
 kbar
 ħafna
 u ċentri
 oħra b’popolazzjoni
 kbira,
 infrastruttura
 ekonomikament
 vitali bħal 
portijiet, faċilitajiet lil hin n 
mix-xtut, zon i 
kostali 
urbani 
u infrast
ruttura relatata mat-turiżmu,T M 9 0 0 2 . 9 . 4 1
Il-ĠurnalUffiċjali tal-Un joniEwropea 14.9.2009
E. billi l-b idla fil-klima ser tkompli żżid id-deżertifik azzjoni u d-degradazzjon i tal-ħamrija, b ’aktar ħsara għall-
produzzjon i 
agrikola 
u s-sikurezza 
tal-ikel, 
u l-qagħda 
ta’ ġuħ 
u nuqqas 
ta’ nutriment 
fir-reġjuni 
tal-AKP 
se 
tkompli 
tmur għall-agħar,
F. billi 
ż-żieda fl-g ħoli 
tal-livelli tal-b aħar 
u tat-temperatura se jolqtu ħażin  
ħafna 
lil ekosistemi 
tal-kosta 
u 
tal-baħar, 
u se jnaqqsu 
l-qabda 
tal-ħut fil-g żejjer 
tal-Karibew 
u tal-Paċifik u 
u tul il-kosta 
Afrikana, 
u jaf­
fettwaw b ’mod 
negattiv 
il-provvista lok ali 
tal-ikel,
G. billi 
minħabba 
l-bidla 
fil-klima 
se tkompli 
taċċellera t-telfien  
tal-bijodiversità 
u hija ta’ theddida ta’ estin z­
joni 
ta’ ħafna 
speċijiet ta’ pjan ti 
u annimali, 
u ta’ ħsara irrimedjab bli 
ta’ wħud mill-ek osistemi 
li huma 
partikolarment 
sensittivi 
għal 
irregolaritajiet 
klimatiċi, 
bħal 
skoll
ijiet tal-qroll, man grovji 
u foresti tropik ali; 
billi
 l-konsegwenzi
 fuq il-bijodiversità
 fil-pajjiżi tal-AK P
 jaffettwaw b ’mod
 kruċjali
 l-katina
 tal-ikel
 u 
l-għajxien 
ta’ nies 
li jiddepen du 
direttamen t 
mill-prodotti u servizzi li joriġ inaw 
minn 
dawn 
l-ekosistemi,
H. billi 
l-bidla 
fil-klima, 
flimkien 
ma’ sistemi eżisten ti 
dgħajfa 
tas-saħħa pub blika 
u aċċess limitat g ħall-kura 
tas-saħħa 
pubblika, 
kif 
ukoll 
kontroll 
u purifikazzjoni 
batuti 
tal-ilma, se iwasslu g ħal 
aktar 
mard min n 
arja 
u ilma infettati 
bħal 
malarja, den gue 
u kolera, 
aktar 
stress tas-sħan a 
u prevalen za 
ta’ mard tan -nifs,
I. billi 
l-konsegwenzi 
ambjentali 
tal-bidla 
fil-klima 
ser jikkawżaw 
flussi ta’ mig razzjoni 
fuq skala 
kbira 
kemm 
internament
 u kemm
 transkonfinalment
 (l-istima tal-I PCC
 hija ta’ 150 miljun mig rant
 sal-2050); b illi
 
kważi
 l-migranti
 ambjentali
 kollha
 tal-AKP
 se jiċċaqilqu u jmorru joqog ħ
du f’pajjiż art twelidhom jew 
f’pajjiżi ġirien 
u dan 
se jwassal g ħal 
aktar 
kriżijiet 
umanitarji, 
urbani
zzazzjoni 
mgħaġġla 
u żieda relatata 
ta’ slums, u żvilupp staġ nat 
fil-pajjiżi tal-AK P; 
billi 
b’konsegwenza 
ta’ dan 
it-tkabbir 
urban, 
zoni 
rurali se 
jiġu 
abbandunati 
u se tiżdied id-deg radazzjoni 
tal-ħamrija,
J. billi, 
skont 
l-Organizzazzjoni 
Dinjija 
tas-Saħħa (WHO) u ċ-Ċen tru 
Ewr
opew għall-Prevenzjoni 
u l-Kontroll 
tal-Mard, 
il-bidla 
fil-klima 
ser twassal g ħal 
żieda fil-livelli ta’ mxija ta’ mard mill-in setti, 
inklużi 
l-malarja, 
iċ-chikungunya 
u l-marda Lyme, li jeħtiġ ilhom 
miżuri ta’ adattamen t,
K.
 billi
 ħafna
 mill-effetti tal-b idla
 fil-klima
 fuq is-saħħa, k if
 irrappurtati, pereżempju, mid-WHO, jistg ħu
 
jitrażżnu 
bit-tħejjija 
u t-tisħiħ ta’ sistemi tas-saħħa permezz ta’ miżuri preven tivi 
xierqa, waqt li tin għata 
attenzjoni 
partikolari 
lit-tixrid ta’ mard tropik ali, 
u permezz ta’ k amp
anji 
ta’ informazzjoni 
pubblika 
li jin­
dirizzaw 
l-aktar 
gruppi 
vulnerabbli 
bħal 
nisa 
tqal, trabi 
tat-twelid, tfal u an zjani,
L. billi 
l-bidla 
fil-klima 
thedded is-sig urtà 
nazzjonali, 
reġjonali 
u gl
obali, 
u twassal g ħal 
konflitti 
dwar l-aċċess, 
il-kontroll 
u l-użu ta’ riżorsi n aturali 
skarsi, 
jew tensjonijiet 
minħab
ba 
popolazzjon ijiet 
spostati,
M. billi 
l-bidla 
fil-klima 
qed tqiegħed 
f’riskju 
40 % tal-in vestiment 
int
ernazzjonali 
biex 
jonqos 
il-faqar (sk ont 
stimi 
tal-Bank 
Dinji), 
u, għalhekk, 
qed toħloq theddida serja g ħat-tnaqq
is tal-faqar, g ħall-iżvilupp 
ekono­
miku 
u soċjali u g ħall-kisba 
tal-MDGs f’ħafn a 
pajjiżi tal-AK P,
N.
 billi,
 biex
 ikunu
 evitati l-ag ħar
 effetti irriversib bli
 tal-bidla fil-k lima,
 it-temperatura g lobali
 għandha
 tiġi
 
limitata għal 
taħt iż-2 ° C 
u l-konċentrazzjonijiet 
fl-atmosfera ta’ g ass
ijiet b’effett 
serra (GHG) g ħandhom 
jiġu
 stabbilizzati
 taħt l-450 ppm; b illi,
 bla dubju, dawk li l-ak tar
 li jipproduċu emissjon ijiet
 ta’ CO2 – 
il-pajjiżi in dustrijalizzati 
u ekonomiji 
li qed jiżviluppaw – g ħandhom 
ikunu 
primarjamen t 
responsabbli 
biex 
inaqqsu 
bil-kbir 
l-emissjon ijiet 
tagħhom,
O. billi 
miżuri li jtaffu g ħandhom 
ikunu 
abbinati 
ma’ miżuri ta’ adattament fil-pajjiżi tal-AK P 
biex 
ikun 
hemm 
kontroll 
tal-impatti sin ifikanti 
tal-bidla 
fil-klima; 
billi 
pajjiżi industrijalizzati g ħandhom 
responsabilità 
sto­
rika 
għall-bidla 
fil-klima 
u għandhom 
obbligu 
morali li jg ħinu 
pajjiżi tal-AK P 
fl-isforzi tag ħhom 
biex 
jadat­
taw għall-konsegwenzi 
tagħha 
skont 
il-prinċipju 
ta’ “min 
iħammeġ 
iħallas”,T M 4 3 / 1 2 2 C
Il-ĠurnalUffiċjali tal-Un joniEwropea C 221/35
P. billi b ħalissa hemm vojt k bir fir-rigward tal-finanzjar għal adattamen t f’pajjiżi li qed jiżviluppaw; b illi, waqt 
li l-istima tal-ispejjeż an nwali 
għall-adattament 
tvarja min n
 USD 10 b il
juni 
għal 
aktar 
minn 
USD 80 b iljun 
per
 annum, il-valur tar-riżorsi mog ħtija
 bħalissa
 minn
 pajjiżi in dustrijalizzat
i permezz ta’ mek kaniżmi
 
multilaterali ta’ fin anzjar 
jammonta 
għal 
USD 150-300 miljun  
fis-sena,
Q. billi 
l-adattamen t 
bikri 
għall-bidla 
fil-klima 
u t-Tnaqqis 
tar-Riskj
u minn 
Diżastri (DRR) ċertamen t 
jirrap­
preżenta
 soluzzjon i
 effiċjenti
 f’sens
 ta’ nfiq;
 billi
 skont
 l-istimi, dollaru wieħed min fuq
 għad-DRR
 jista’ 
jiffranka
 sa seba’
 dollari bħala
 rispons
 għal
 diżastru, u b ’hekk
 dan ikun
 argument
 sod għal
 awtorizzaz­
zjoni 
minn 
qabel 
għal 
infiq 
f’għajnuna,
R. billi 
l-proċeduri g ħall-applikazzjoni 
u d-distrib uzzjoni 
ta’ riżorsi sk ont 
mekkaniżmi 
differenti 
ta’ finanzjar 
relatati 
mal-bidla 
fil-klima, 
bħall-Mekkaniżmu 
għal 
Żvilupp Nadif (CDM), huma pjuttost ik kumplikati 
u 
jonqoshom 
l-involviment 
tal-pajjiżi riċevituri,
S. billi
 s’issa s-CDM ma k ienx
 tajjeb biżżejjed
 biex
 jilħaq mal-ħtiġ ijiet
 tal-ifqar pajjiżi g ħal
 investimenti
 
f’teknoloġija 
nadifa, 
bl-Afrika 
tilqa’ għandha 
2 % biss 
tal-proġetti 
kol
lha tas-CDM; b illi 
ta’ sikwit 
il-kriterji 
ta’ 
sostenibbiltà 
u addizzjon alità 
tal-proġetti 
tas-CDM ma jitħarsux,
T. billi
 kull
 dewmien b iex
 jittieħdu deċiżjon ijiet
 sodi dwar il-mek kaniż
mi u l-iffin anzjar
 meħtieġa
 biex
 jit­
naqqsu 
l-kawżi 
u l-konsegwenzi 
tal-bidla 
fil-klima 
iġib 
miegħu 
spejjeż wisq ak tar 
għoljin,
Ġenerali
1.
 Tappella lill-K ummissjoni
 u lill-pajjiżi don aturi
 biex jiffurmaw u jfasslu mill-ġ did
 il-koperazzjoni
 għal
 
żvilupp biex 
tkun 
kapaċi 
tilqa’ għall-bidla 
fil-klima 
u ssegwi 
metodi bi 
kwantità 
baxxa 
ta’ karbonju;
2.
 Tappella lill-K ummissjoni
 biex
 tissimplifik a
 l-istrutturi eżisten t
i tagħha
 biex
 tiffaċċja l-b idla
 fil-klima
 u 
kwistjonjiet 
relatati mal-iżvilupp;
3. Tappella lill-K ummissjoni 
u lill-Istati 
Membri 
tal-UE 
biex 
joħolqu rab tiet 
aħjar bejn 
l-MDGs u l-b idla 
fil-
klima 
billi 
jinkorporaw 
l-impatti u l-adattamen t 
tal-bidla 
fil-klima 
fi programmi 
li jkollhom 
l-għan 
li jin­
kisbu 
l-MDGs, u fl-istrateġ iji 
kollha 
usa’ għat-tnaqqis 
tal-faqar u g ħal 
linji 
ta’ politika 
ta’ żvilupp;
4. Tilqa’ bi 
pjaċir il-fatt li sar xi ftit prog ress 
biex 
l-adattamen t 
jitqiegħed 
fuq l-istess livell tal-mitig azzjoni 
matul 
in-negozjati 
dwar il-qafas futur ta’ wara K yoto; 
tisħaq, iżda, li jeħtieġ  
tiġi 
stabbilita 
rabta 
aktar 
soda 
bejn 
in-negozjati 
dwar l-adattamen t 
u dawk 
dwar il-mitig azzjoni, 
biex 
ma jitteħdux deċiżjon ijiet 
impor­
tanti 
separati min n 
xulxin 
dwar dawn  
il-kwistonijiet;
5.
 Tappella lill-k omunità
 internazzjonali
 u lis-settur privat b iex,
 bl-
għan
 li l-pajjiżi tal-AK P
 jgħaddu
 għal
 
ekonomija
 b’anqas
 karbonju,
 huma jipprovdu l-in vestimenti
 meħtieġa
 għa
r- riċerka,
 l-iżvilupp u 
t-trasferimen t 
rapidu u k omprensiv 
ta’ teknoloġiji 
ta’ mitigazzjoni 
(eż. teknoloġiji 
tal-enerġija 
bi 
ftit kar­
bonju, 
teknoloġiji 
għall-qbid 
u l-ħżin 
tal-karbonju) 
u ta’ adattamen t 
fil-pajjiżi tal-AK P; 
tappella wk oll 
lill-
komunità 
internazzjonali 
biex 
tneħħi 
l-ostakli 
fil-kummerċ 
għat-tekno
loġija 
ta’ adattamen t 
għall-bidla 
fil-
klima 
u biex 
tillibera 
d-drittijiet tal-proprjetà in tellettwali 
(eż. liċenzjar 
obbligatorju);
6.
 Tappella lill-K ummissjoni
 u lill-Istati
 Membri
 tal-UE biex
 jagħtu
 l-appoġġ
 tagħhom
 lil attivitajiet tal-
UNESCO 
li jikkontribwixxu 
għall-implimentazzjoni 
tal-Programm 
ta’ Azzjon i 
tal-Barbados 
għall-Iżvilupp 
Sostenibbli 
ta’ Stati Gżejjer Żg ħar 
li qed jiżviluppaw u g ħall-Istrateġi
ja tal-Mauritius susseg wenti;T M 9 0 0 2 . 9 . 4 1
Il-ĠurnalUffiċjali tal-Un joniEwropea 14.9.2009
Mitigazzjoni
7. Tenfasizza 
li għandu 
jintlaħaq 
kunsens 
globali 
dwar mira amb izzjuża 
u obbligatorja 
ta’ mitigazzjoni, 
ibba­
żata
 fuq il-prin ċipju
 ta’ respon sabilità
 kondiviża
 iżda divren zjata,
 stabbilita
  fil-UNFCCC matul 
il-Konferenza
 tan-NU
 dwar il-Bidla fil-K lima
 f’Kopenħagen
 f’Diċemb ru
 2009, u, g ħalhekk
 tappella lill-
pajjiżi industrijalizzati 
kollha 
u lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw b ’mo
d rapidu b iex 
jiftiehmu dwar mira ob bli­
gatorja 
ta’ GHG; tissuġ ġerixxi 
li, biex 
tiġi 
stimulata l-parteċipazzjoni ta’ ek onomiji 
emerġenti 
fil-ftehima 
l-ġdida, 
għandu 
jitwaqqaf metodu ak tar 
flessibbli 
u divrenzjat 
għal 
dawn 
il-pajjiżi (e.g . 
miri għal 
setturi spe­
ċifiċi biss, 
waqt li titqies il-ħila g ħal 
adattamen t 
u mitigazzjoni 
ta’ ku
ll pajjiż u r-respon sabilità 
storika 
tal-
pajjiżi industrijalizzati 
għat-tisħin 
dinji;
8.
 Tinnota
 li l-proċeduri g ħall-applikazzjoni
 u d-distrib uzz
joni ta’ riżorsi sk ont
 is-CDM jeħtiġ ilhom
 ikunu
 
riveduti u ssimplifik ati
 biex
 is-CDM isir ak tar
 aċċessib bli
 għall-pajji
żi tal-AK P
 u biex
 jagħmlu
 
d-distribuzzjoni
 ta’ progetti
 tas-CDM ak tar
 ibbilanċjata,
 b’żieda
 fl-għadd ta’ proġ etti,
 partikolarment
 
fl-Afrika 
sub-Saħarjana; 
tisħaq li għandha 
tiġi 
stabbilita 
sistema biex 
tiżgura 
li proġetti 
tas-CDM ik unu 
kon­
formi 
mal-prinċipju 
tal-addizzjon alità 
u jwasslu g ħal 
żvilupp sosten ib
bli 
tal-pajjiżi tal-AK P; 
tappella lill-
pajjiżi don aturi 
biex 
jgħinu 
tinbena 
l-kapaċità 
meħtieġa 
fil-pajjiżi tal-AK P 
biex 
tissaħħaħ il-parteċipazzjon i 
tagħhom 
fis-CDM; u tappella lill-pajjiżi don aturi 
biex 
ma jikkonċentraw
x esklussivament 
fuq is-CDM b ħala 
l-aħjar 
mezz ta’ politik a, 
iżda jiżviluppaw mek kaniżmi 
ġodda 
ta’ mitigaz
zjoni 
fil-pajjiżi tal-AK P;
9. Tappella 
lill-gvernijiet 
tal-pajjiżi in dustrijalizzati 
u ta’ ekonom
iji emerġenti 
biex 
jistabbilixxu 
oqfsa ċari u 
konsistenti 
għal 
tul ta’ żmien  
li jinkoraġġixxu 
l-innovazzjoni 
u l-inves
timent 
ekoloġiċi 
(eż. enerġija 
rin­
novabbli, 
vetturi ibridi 
u li ma jaħlux en erġija,
 fjuwils ġodda); 
tenfasi
zza li s-settur privat uk oll 
għandu 
rwol 
ċentrali 
li jmexxi ’l quddiem l-in novazzjoni 
ekoloġika; 
temmen 
ukoll 
li, għal 
żmien 
medju u ak tar 
fit-tul, 
għandhom 
jiġi 
stabbiliti 
modi biex 
jinbidlu 
x-xejriet ġ enerali 
tal-kons
um fil-pajjiżi żviluppati b iex 
jonqsu 
l-emissjon ijiet;
10. Tisħaq 
li l-Kummissjoni 
u l-gvernijiet 
tal-pajjiżi don aturi 
għandho
m isaħħu s-sħub ija 
mal-gvernijiet 
tal-
AKP 
biex 
jiżviluppaw in izjattivi 
u pjanijiet 
ambizzjużi 
ta’ politika 
bie
x irażżnu 
d-deforestazzjon i 
u jnaqqsu 
d-degradazzjoni 
tal-foresti, u b iex 
jipprovdu tek noloġiji 
u riżorsi sostan zjali 
għall-immaniġġjar 
sostenib­
bli 
tal-foresti fil-pajjiżi tal-AK P;
Adattament11.
 Tappella lill-g vernijiet
 tal-AKP
 biex
 jinkorporaw
 miri u miżuri ta’ adattamen t
 direttamen t
 fil-pjanijiet
 
nazzjonali 
tagħhom 
għall-iżvilupp, 
fl-istrateġiji 
għat-tnaqqis 
tal-faqar u f’politik i 
u strateġiji 
settorjali, k if 
ukoll 
fl-istadji u l-livelli k ollha 
tal-proċessi tag ħhom 
ta’ teħid ta’ deċiżjon ijiet;
12. Tenfasizza 
li kontribuzzjonijiet 
għal 
adattamen t 
għandhom 
ikunu 
impenn 
obbligatorju, 
rifless kemm 
fil-
ftehima in ternazzjonali
 li se tiġi
 adottata f’K openħagen
 f’Diċemb ru
 2009, u k emm
 fil-liġijiet
 domestiċi 
fl-UE-27;
13.
 Tappella lill-pajjiżi in dustrijalizzati
 biex
 iżidu b’mod
 sinifikan
ti l-għajnuna
 finanzjarja
 tagħhom
 għal
 
adattamen t 
fil-pajjiżi tal-AK P 
u biex 
jesploraw mek kaniżmi 
innovattivi 
ta’ ffinanzjar 
maħsubin 
għal 
dan 
l-għan, 
bħal,
 inter alia, taxxi in ternazzjonali 
fuq il-kummerċ, 
taxxi nazzjonali 
fuq emissjon ij
iet, taxxi fuq 
biljetti
 tal-ajru u fuq il-b ejgħ
 bl-irkant
 ta’ unitajiet ta’ ammon ti
 assenjati;
 tappella lill-K ummissjoni
 biex
 
iżżid sostan zjalment 
il-baġit 
tal-GCCA, b iex 
fil-baġit 
li jmiss tal-E DF
, tikkunsidra 
aktar 
il-bidla 
fil-klima 
u 
biex 
timplimen ta 
urġentament 
l-idea ta’ Mek kaniżmu 
tal-Iffinanzjar 
għall-Bidla Glob ali 
fil-Klima, 
strument 
innovattiv 
ta’ ffinanzjar 
biex 
jingħata 
appoġġ 
minn 
qabel 
għal 
investime
nti 
relatati mal-k lima 
għall-ifqar 
pajjiżi 
u li l-aktar 
li jistgħu 
jintlaqtu 
ħażin;
14. Tenfasizza 
li finanzi 
ta’ adattamen t 
għandhom 
ikunu 
addizzjon ali 
għa
ll-Għajnuna 
Uffiċjali g ħall-Iżvilupp 
u 
għal 
impenji 
ta’ għajnuna 
li diġà 
jeżistu;
15. Tappella lill-istituzzjon ijiet 
finanzjarji 
internazzjonali 
biex 
iwessgħu 
l-politiki, 
il-programmi 
u l-istrumen ti 
ta’ 
ffinanzjar 
tagħhom 
għall-adattament;T M 6 3 / 1 2 2 C
14.9.2009 MT Il-ĠurnalUffiċjali tal-Un joniEwropea C 221/37
16. Tħeġġeġ lis-settur privat b iex iżid l-impen ji tiegħu biex jimla l-vojt fin anzjarju tal-bidla fil-klima; tinko­
raġġixxi 
lill-Kummissjoni 
u lill-gvernijiet 
tal-UE 
u tal-AKP 
biex 
jinve
stu fl-iżvilupp ta’ sħub ijiet 
pubbliċi-
privati 
biex 
jiġbdu 
fondi 
addizzjon ali 
mis-settur privat g ħall-iffinan
zjar ta’proġ etti 
ta’ adattamen t, 
l-aktar 
fil-pajjiżi 
l-anqas 
żviluppati;
17. Temmen 
li hemm ħtieġ a 
ta’ koordinazzjoni 
aħjar ta’ don aturi, 
ta’ djalogu 
aktar 
intensiv 
bejn 
it-Tramun tana 
u 
n-Nofsinhar 
u ta’ koperazzjoni 
msaħħa b ejn 
pajjiżi don aturi 
u dawk 
li qed jiżviluppaw dwar politik i, 
mekkaniżmi 
u ffinanzjar 
relatati mal-b idla 
fil-klima 
u l-attadamen t 
għa
liha, skont 
il-Prinċipji 
ta’ Pariġi 
u 
l-Aġenda 
għal 
Azzjoni 
ta’ Accra g ħall-2008;
18.
 Tenfasizza
 l-ħtieġa
 li tkompli
 titrawwem il-k ollaborazzjoni
 reġjon
ali, l-iskambju
 ta’ prattik i
 tajbin
 u 
l-ħolqien 
ta’ fora ta’ disk ussjoni 
bejn 
il-pajjiżi tal-AK P 
li jiltaqgħu 
ma’ problemi 
simili tal-b idla 
fil-klima;
19. Tinkoraġġixxi 
lill-gvernijiet 
tal-pajjiżi tal-AK P 
biex 
jinkludu 
aktar lis-soċjetà ċivili u lill- k omunitajiet 
lokali 
fit-tfassil 
u fl-implimen tazzjoni 
ta’ strateġ iji 
ta’ adattamen t 
għall-
bidla 
fil-klima, 
mhux l-an qas 
minħabba 
l-esperjen za 
prattika 
u valida tag ħhom 
u minħabba 
li huma direttamen t 
qrib 
in-nies 
u l-postijiet l-ak tar 
esposti 
għall-effetti 
ħżiena 
ta’ irregolaritajiet 
klimatiċi;
20. Tappella 
lil pajjiżi don aturi 
u lil organizzazzjonijiet 
internazzjo
nali 
biex 
jinvestu 
fit-tisħiħ tal-in frastruttura 
għall-monitoraġġ
 tal-klima
 u għall-immaniġġjar
 ta’ dejta relatata mal-k lima,
 kif
 ukoll
 fil-ħila ta’ 
istituzzjon ijiet, 
komunitajiet 
lokali 
u individwi 
tal-pajjiżi tal-AK P 
li jadattaw irwieħhom;
21. Tinkoraġġixxi 
lil istituzzjon ijiet 
tal-R&D fl-I stati 
Membri 
tal-UE 
biex 
jippromwovu u jiffaċilitaw l-isk ambju 
tal-aħjar 
prattiki 
u ta’ informazzjoni, 
kif 
ukoll 
ta’ kompetenzi 
esperti u g ħarfien, 
u joħolqu netwerk s
 u sħu­
bijiet 
ma’ istituzzjon ijiet 
simili fil-pajjiżi tal-AK P 
f’setturi fejn  
il-bidla 
fil-klima 
hija kwistjoni 
ewlenija 
(e.g. 
l-agrikoltura, 
l-immaniġġjar 
tar-riżors tal-ilma);
22. Tappella lil imsieħb a 
fl-iżvilupp b iex 
jagħtu 
l-appoġġ 
tagħhom 
lill-gvernijiet 
tal-AKP 
u lil organizzazzjo­
nijiet 
ċivili biex 
jippreparaw k ampanji 
pubbliċi 
ta’ edukazzjoni 
u ta’ informazzjon i 
dwar l-impatti tal-b idla 
fil-klima;
23.
 Tilqa’ bi
 pjaċir l-in tenzjoni
 tal-Kummissjoni
 li tippropon i
 strateġija tal-UE g ħad-DRR;
 tappella lill-
Kummissjoni
 u lill-Istati
 Membri
 tal-UE b iex
 iżidu l-in vestiment
 għad-D
RR bħala
 mezz li jiffaċilita 
l-adattamen t 
għall-bidla 
fil-klima 
u biex 
jinkludu 
finanzjar 
fit-tul għ
ad-DRR b ħala 
parti mill-g ħajnuna 
għal 
żvilupp; 
tqis li għandu 
jkun 
hemm promozzjon i 
tal-iżvilupp fis-settur privat tas-swieq ta’ assig urazzjoni 
relatati 
mal-klima 
fil-pajjiżi tal-AK P 
biex 
tissaħħaħ il-ħila li jilqg ħ
u għal 
bidliet 
drastiċi klimatiċi;
24.
 Tappella lill-K ummissjoni
 u lill-gvernijiet
 tal-UE biex
 jipprovdu ak tar
 riżorsi għat-tisħiħ
 tal-kapaċità
 ta’ 
sistemi tas-saħħa fil-pajjiżi tal-AK P,
 biex
 jgħinuhom
 ilaħħqu mal-effetti ħżien a
 tal-bidla
 fil-klima
 fuq 
is-saħħa;
25. Tqis li l-ippjan ar
 u l-imman iġġjar
 adegwati
 tal-migrazzjoni
 ambjent
ali tkun
 kruċjali
 għas-sigurtà
 tal-
bniedem; 
dan 
jitlob 
mill-komunità 
internazzjonali 
li tidentifika 
u tind
irizza n-nuqqasijiet 
legali 
li jeżistu 
fir-rigward 
tal-protezzjon i 
tar-refuġjati 
ambjentali; 
tissuġġerixxi 
li regolamenti 
jew ftehimiet dwar l-ażil fil-
livell reġjonali 
jew internazzjonali 
jiġu 
kkunsidrati 
fid-dawl tas-sitwazzjon i 
wisq vulnerabbli 
ta’ Stati gżejjer 
li 
qiegħdin 
f’riskju 
li jispiċċaw taħt l-ilma; tin nota 
wkoll 
li għandhom 
jinħolqu 
u jiġu 
stabbiliti 
strumenti 
ta’ 
protezzjon i 
tal-identità, 
tal-kultura 
u tat-tradizzjon ijiet 
tar-refuġjati 
ambjentali;
26. Tagħti 
istruzzjon ijiet 
lill-Ko-Presidenti 
tagħha 
biex 
jibagħtu 
din 
ir-riżoluzzjon i 
lill-Kunsill 
tal-AKP-UE, 
lill-
Kummissjoni 
Ewropea, 
lill-Unjoni 
Afrikana, 
lill-UNFCCC u lill-Ban k 
Dinji.