Trattat li jistabbilixxi l-Komunita' Ewropea (Verżjoni konsolidata) - Test tat-Trattat



Official Journal C 321 E , 29/12/2006 P. 0037 - 0186

Official Journal C 325 , 24/12/2002 P. 0033 - Consolidated version

Official Journal C 340 , 10/11/1997 P. 0173 - Consolidated version



VERŻJONI KONSOLIDATA TAT-TRATTAT LI JISTABBILIXXI L-KOMUNITA' EWROPEA WERREJ TEST TAT-TRATTAT Preamboli … L-Ewwel parti — Prinċipji … It-Tieni parti — Iċ-Ċittadinanza ta' l-Unjoni … It-Tielet parti — Politika tal-Komunita' … TITOLU I — Il-Moviment Liberu tal-Merkanzija … Kaptiolu 1 — Unjoni Doganali … Kapitolu 2 — Projbizzjoni ta' restrizzjonijiet kwantitattivi bejn Stati Membri … TITOLU II — Agrikoltura … TITOLU III — Moviment liberu tal-persuni servizzi u kapital … Kapitolu 1 — Il-Ħaddiema … Kapitolu 2 — Id-Dritt ta' Stabbiliment … Kapitolu 3 — Is-Servizzi … Kapitolu 4 — Il-Kapital u l-pagament … TITOLU IV — Il-Visa, l-asil, l-immigrazzjoni u politiki oħra relatati mal-moviment liberu ta’ persuni … TITOLU V — It-Trasport … TITOLU VI — Regoli Komuni fuq il-Kompetizzjoni fuq it-Tassazzjoni u l-Approssimazzjoni tal-Liġijiet … Kapitolu 1 — Regoli li jirregolaw il-Kompetizzjoni … Sezzjoni 1 — Regoli li japplikaw għall-impriżi … Sezzjoni 2 — Għajnuna mill-Istati … Kapitolu 2 — Disposizzjonijiet Fiskali … Kapitolu 3 — Aprossimazzjoni ta’ liġijiet … TITOLU VII — Politika Ekonomika u Monetarja … Kapitolu 1 — Politika Ekonomika … Kapitolu 2 — Politika Monetarja … Kapitolu 3 — Disposizzjonijiet Istituzzjonali … Kapitolu 4 — Disposizzjonijiet Transitorji … TITOLU VIII— L-Impjieg … TITOLU IX — Il-Politika Kummerċjali Komuni … TITOLU X — Il-Kooperazzjoni Doganali … TITOLU XI — Politika Soċjali, Edukazzjoni, Formazzjoni Vokazzjonali u Żgħażagħ Kapitolu 1 — Disposizzjonijiet Soċjali … Kapitolu 2 — Fond Soċjali Ewropew … Kapitolu 3 — Edukazzjoni, formazzjoni vokazzjonali u żgħażaġħ … TITOLU XII — Kultura … TITOLU XIII — Is-Saħħa Pubblika … TITOLU XIV — Protezzjoni tal-Konsumatur … TITOLU XV — Networks trans-ewropej … TITOLU XVI — L-Industrija … TITOLU XVII — Il-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali … TITOLU XVIII — L-Iżvilupp fir-riċerka u t-teknoloġija … TITOLU XIX — L-Ambjent … TITOLU XX — Il-Kooperazzjoni fl-Iżvilupp … TITOLU XXI — Kooperazzjoni Ekonomika, Finanzjarja u Teknika Ma’ Pajjiżi Terzi Ir-Raba' parti — L-Assoċjazzjoni ta' pajjiżi u territorji extra-ewropej … Il-Hames parti — Istituzzjonijiet tal-Komunita' … TITOLU 1 — Disposizzjonijiet li jirregolaw l-Istituzzjonijiet … Kapitolu 1 — L-Istituzzjonijiet … Sezzjoni 1 — Il-Parlament Ewropew … Sezzjoni 2 — Il-Kunsill … Sezzjoni 3 — Il-Kummissjoni … Sezzjoni 4 — Il-Qorti tal-Ġustizzja … Sezzjoni 5 — Qorti ta' l-Awdituri … Kapitolu 2 — Disposizzjonijiet komuni għal diversi istituzzjonijiet … Kapitolu 3 — Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali … Kapitolu 4 — Il-Kumitat tar-Reġjuni … Kapitolu 5 — Il-Bank Ewropew ta' l-Investiment … TITOLU II — Disposizzjonijiet Finanzjarji … Is-Sitt parti — Disposizzjonijiet ġenerali u finali … Disposizzjonijiet finali … Anness I — Lista msemmija fl-Artikolu 32 ta' dan it-trattat … Anness II — Pajjiżi u territorji extra-ewropej li għalihom tapplika d-disposizzjonijiet tar-raba' parti tat-trattat … PROTOKOLLI WERREJ A. Protokoll anness mat-Trattat dwar l-Unjoni Ewopea — Il-Protokoll (no 1) dwar l-Artikolu 17 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (1997) B. Protokolli Annessi mat-Trattat dwar l-Unjoni Ewopea u t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea — Il-Protokoll (no 2) li jintegra l-acquis ta’ Schengen fil-qafas ta' l-Unjoni Ewropea (1997) — Il-Protokoll (no 3) dwar l-applikazzjoni ta’ ċerti aspetti ta’ l-Artikolu 14 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Unjoni Ewropea għar-Renju Unit u għall-Irlanda (1997) — Il-Protokoll (no 4) dwar il-pożizzjoni tar-Renju Unit u l-Irlanda (1997) — Il-Protokoll (no 5) dwar il-pożizzjoni tad-Danimarka (1997) C. Protokolli Annessi mat-Trattat dwar l-Unjoni Ewopea, t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea u t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunita' Ewropea dwar l-Enerġija Atomika — Protokoll (Nru 6) dwar l-Istatut tal-Qorti ta' Ġustizzja (2001) — Protokoll (Nru 7) Anness mat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u mat-Trattati li jistabbilixxu l-Komunità Ewropea (1992) — Protokoll (Nru 8) dwar il-lokalità tas-sede ta' l-istituzzjonijiet u ta’ ċerti korpi u dipartimenti tal-Komunitajiet Ewropej u l-Europol (1997) — Protokoll (Nru 9) dwar ir-rwol ta' Parlamenti nazzjonali fl-Unjoni Ewropea (1997) — Protokoll (Nru 10) dwar it-tkabbir ta' l-Unjoni Ewropea (2001) D. Protokolli Annessi mat-Trattat li jistabbilixxi l-Kommunità Ewropea — Protokoll (Nru 11) dwar l-Istatut tal-Bank Ewropew ta' l-Investiment (1957) — Protokoll (Nru 12) dwar l-Italja (1957) — Protokoll (Nru 13) dwar merkanzija li toriġina u tiġi minn ċerti pajjiżi u li tgawdi trattament speċjali meta impurtata fi Stat Membru (1957) — Protokoll (Nru 14) li jikkonċerna l-importazzjonijiet fil-Komunità Ekonomika Ewropea ta' prodotti petrolifiċi irfinati fl-Antilles ta' l-Olanda (1962) — Protokoll (Nru 15) dwar arranġamenti speċjali għall-Groenlandja (1985) — Protokoll (Nru 16) dwar l-akkwist tal-proprjetà fid-Danimarka (1992) — Protokoll (Nru 17) dDwar l-Artikolu 141 tat-Trattat li jistabbilixxi il-Komunità Ewropea (1992) — Protokoll (Nru 18) dwar l-Istatut tas-Sistema Ewropea ta' Banek Ċentrali u tal-Bank Ċentrali Ewropew (1992) — Protokoll (Nru 19) dwar l-Istatut ta' l-Istitut Monetarju Ewropew (1992) — Protokoll (Nru 20) dwar il-proċedura ta' żbilanċ eċċessiv (1992) — Protokoll (Nru 21) fuq il-kriterji ta' konverġenza msemmija fl-Artikolu 121 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea (1992) — Protokoll (Nru 22) dwar id-Danimarka (1992) — Protokoll (Nru 23) fuq il-Portugall (1992) — Protokoll (Nru 24) dwar it-transizzjoni għat-tielet stadju ta' l-Unjoni Ekonomika u Monetarja (1992) — Protokoll (Nru 25) fuq ċerti disposizzjonijiet li jirrigwardaw ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u ta' l-Irlanda ta' Fuq (1992) — Protokoll (Nru 26) dwar ċerti disposizzjonijiet li għandhom x'jaqsmu mad-Danimarka (1992) — Protokoll (Nru 27) dwar Franza (1992) — Protokoll (Nru 28) fuq il-koeżjoni ekonomika u soċjali (1992) — Protokoll (Nru 29) dwar l-asil għal ċittadini ta' l-Istati Membri ta' l-Unjoni Ewropea (1997) — Protokoll (Nru 30) dwar l-applikazzjoni tal-prinċipji ta’ sussidjarjetà u proporzjonalità (1997) — Protokoll (Nru 31) dwar ir-relazzjonijiet esterni ta' l-Istati Membri f’dak li għandu x’jaqsam mal-qsim tal-fruntieri esterni (1997) — Protokoll (Nru 32) dwar is-sistema tax- xandir pubbliku fl-Istati Membri (1997) — Protokoll (Nru 33) dwar il-protezzjoni u l-benessri ta' l-annimali — Protokoll (Nru 34) dwar il-konsegwenzi finanzjarji ta’ l-iskadenza tat-Trattat tal-KEFA u dwar il-fond tar-riċerka għall-faħam u l-azzar. (2001) — Protokoll (Nru 35) dwar l-Artikolu 67 tat-Trattat li jistabilixxi l-Komunità Ewropea (2001) E. Protokoll anness mat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea u t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunita' Ewropea dwar l-Enerġija Atomika — Protokoll (Nru 36) dwar il-privileġġi u l-immunitajiet tal-Komunitajiet Ewropej (1965) IL-MAESTA’ TIEGĦU IR-RE TAL-BELĠJANI, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA FEDERALI TAL-ĠERMANJA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA FRANĊIŻA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TALJANA, L-ALTEZZA TAGĦHA REALI L-GRAN DUKESSA TAL-LUSSEMBURGU, IL-MAESTÀ TAGĦHA R-REĠINA TA' L-OLANDA [1], DETERMINATI li jistabbilixxu s-sisien ta’ għaqda dejjem akbar fost il-popli Ewropej, DEĊIŻI li jassiguraw il-progress ekonomiku u soċjali tal-pajjiżi tagħhom b' ħidma komuni fit-tneħħija tal-barrieri li jaqsmu l-Ewropa, FILWAQT LI JASSENJAW lill-isforzi tagħhom l-iskop ewlieni li jtejjbu kostantement l-għajxien u l-kondizzjonijiet tax-xogħol tal-popli tagħhom, FILWAQT LI JIFHMU li t-tneħħija ta’ l-ostakoli esiztenti titlob ħidma konċertata sabiex tiggarantixxi kondizzjonijiet stabbli għal espansjoni, kummerċ bilanċjat u kompetizzjoni ġusta, ANZJUŻI biex isaħħu l-unità ta' l-ekonomiji tagħhom u jassiguraw l-iżvilupp tagħhom armonjuż bit-tnaqqis tad-disparità bejn ir-reġjuni differenti u r-ritard ta’ dawk inqas favoriti, FILWAQT LI JIXTIEQU li jikkontribwixxu permezz ta’ politika kummerċjali komuni għat-tneħħija progressiva tar-restrizzjonijiet fil-kummerċ internazzjonali, BIL-ĦSIEB li jikkonfermaw is-solidarjeta li tgħaqqad l-Ewropa u pajjiżi barranin, u bix-xewqa li jassiguraw l-Iżvilupp tal-prosperità tagħhom, skond il-prinċipji tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, RIŻOLUTI li jsaħħu il-ħarsien tal-paċi u l-libertà billi jibnu din l-għaqda ta’ rizorsi, u li jsejjħu lill-popli l-oħra ta' l-Ewropa li jaqsmu l-ideal tagħhom biex jingħaqdu fl-isforzi tagħhom, IDDETERMINATI li jippromwovu l-iżvilupp ta’ l-għola livell possibli ta’ konoxxenza għall-popli tagħhom pemezz ta’ aċċess miftuħ għall-edukazzjoni u permezz ta’ aġġornament kontinwu, IDDEĊIDEW li jistabbilixxu KOMUNITÀ EWROPEA u għal dan il-għan innominaw bħala l-Plenipotenzjarji tagħhom: (lista ta' plenipotenzjarji mhux riprodotta) LI, wara li skambjaw il-plenipoteri tagħhom, misjuba f’forma tajba u xierqa, ftehmu fuq id-disposizzjonijiet li ġejjin L-EWWEL PARTI PRINCIPJI Artikolu 1 B’dan it-Trattat, il-PARTIJIET KONTRAENTI GĦOLJA jistabbilixxu bejniethom KOMUNITA' EWROPEA, Artikolu 2 Il-Komunità għandu jkollha bħala l-kompitu tagħha, dana billi tistabbilixxi suq komuni u unjoni ekonomika u monetarja u bl-implimentazzjoni ta’ politika komuni jew ta' l-attivitajiet imsemmija fl-Artikoli 3 u 4, dak li tippromwovi fil-Komunità kollha l-iżvilupp armonjuż, bilanċjat u sostenibbli ta' l-attivitajiet ekonomiċi, livell għoli ta' mpjieg u ta' ħarsien soċjali, l-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa, it-tkabbir sostenibbli li ma jkunx inflazzjonarju, grad għoli ta' kompettitività u konverġenza fl-operazzjoni ekonomika, livell għoli ta' protezzjoni u titjieb fil-kwalità ta' l-ambjent, it-titjib tal-livell ta' l-għixien u tal-kwalità tal-ħajja u l-koeżjoni ekonomika u soċjali u s-solidarjetà bejn l-Istati Membri. Artikolu 3 1. Għall-finijiet ta’ dak li hemm imsemmi fl-Artikolu 2, l-attivitajiet tal-Komunità għandhom jinkludu, kif provdut f’dan it-Trattat u skond il-programm li jinsab fih: a) il-projbizzjoni, bejn l-Istati Membri, ta’ dazji tad-dwana u restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-importazzjoni u l-esportazzjoni ta’merkanzija kif ukoll tal-miżuri l-oħra kollha ta' effett ekwivalenti; b) politika kummerċjali komuni; c) suq intern karatterizzat bit-tneħħija, bejn l-Istati Membri, ta’ l-ostakoli għall-moviment liberu ta’ merkanzija, persuni, servizzi u kapitali; d) miżuri li jikkonċernaw id-dħul u l-moviment ta’ persuni skond kif kemm ipprovdut f’Titolu IV; e) politika komuni fil-qasam ta’ l-agrikoltura u s-sajd; f) politika komuni fil-qasam tat-trasport; g) sistema li tiggarantixxi li l-kompetizzjoni fis-suq intern ma tkunx deformata; h) l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri sal-livell meħtieġ sabiex jiffunzjona s-suq komuni; i) il-promozzjoni tal-koordinazzjoni bejn il-politika ta' l-impjiegi ta' l-Istati Membri bl-iskop li titkabbar l-effettività tagħhom bl-iżvilupp ta’ strateġija koordinata għall-impjiegi; j) politika fil-qasam soċjali li tkun tħaddan fiha Fond Soċjali Ewropew; k) it-tisħiħ ta’ koeżjoni ekonomika u soċjali; l) politika fil-qasam ta’ l-ambjent; m) it-tisħiħ tal-kompetittività ta’l-industrija tal-Komunità; n) il-promozzjoni ta’ riċerka u żvilupp teknoloġiku; o) l-inkoraġġiment għall-istabbiliment u l-iżvilupp ta’ networks trans-ewropej; p) kontribuzzjoni biex jintlaħaq livell għoli ta’ ħarsien tas-saħħa; q) kontribuzzjoni għall-edukazzjoni u għat-taħriġ ta’ kwalità u sabiex jiffjorixxu l-kulturi ta’ l-Istati Membri; r) politika fil-qasam tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp; s) l-assoċazzjoni tal- pajjiżi u territorji extra-ewropej biex jiżdied il-kummerċ u sabiex flimkien iġibu ’il quddiem l-iżvilupp ekonomiku u soċjali; t) kontribuzzjoni għat-tisħiħ tal-protezzjoni tal-konsumatur; u) miżuri fl-oqsma ta’ l-enerġija, tal-protezzjoni ċivili u tat-turiżmu.’ 2. Fl-attivitajiet kollha msemmija f’dan l-Artikolu, il-Komunità għandha tfittex li telimina l-inugwaljanzi, u li tinkoraġixxi ugwaljanza, bejn l-irġiel u n-nisa. Artikolu 4 1. Għall-finijiet imsemmija fl-Artikolu 2, l-attivitajiet ta’ l-Istati Membri u l-Komunità għandhom jinkludu, kif provdut f’dan it-Trattat u skond il-programm hawn preskritt, l-adozzjoni ta’ politika ekonomika li tkun ibbażata fuq il-koordinazzjoni mill-qrib tal-politika ekonomika ta’ l-Istati Membri, fuq is-suq intern kif ukoll fuq id-definizzjoni ta’għanijiet komuni, u li tkun immexxija skond il-prinċipji ta’ ekonomija ta’ suq miftuħ b’kompetizzjoni libera. 2. Fl-istess waqt u flimkien ma’ dak imsemmi hawn aktar qabel, u kif provdut f’dan it-Trattat u skond il-programm preskritt fih u l-proċeduri hemm imsemmija, dawn l-attivitajiet għandhom jinkludu l-fissazzjoni irrevokabbli tar-rati tal-kambju li jwasslu għall-introduzzjoni ta’ munita waħda, l-ECU, kif ukoll id-definizzjoni u żvolġiment ta’ politika monetarja waħda u ta’ politika ta’ rata ta’ kambju waħda li l-għan primarju tagħhom għandu jkun dak li tinżamm l-istabbilità fil-prezzijiet u, mingħajr preġudizzju għal dan il-għan, li tiġi msaħħa kull politika ekonomika ġenerali fil-Komunità, skond il-prinċipju ta’ ekonomija tas-suq miftuħ b’kompetizzjoni libera. 3. Dawn l-attivitajiet ta’ l-Istati Membri u tal-Komunità għandhom jeżiġu li jiġu mħarsa dawn il-prinċipji gwida li ġejjin: prezzijiet stabbli, finanzi pubbliċi u kundizzjonijiet monetarji sodi u bilanċ tal-pagamenti sostenibbli. Artikolu 5 Il-Komunità għandha taġixxi fil-limiti tal-poteri mogħtija lilha b’dan it-Trattat u tal-miri li ġew assenjati lilha fih. F’oqsma li ma jaqgħux taħt il-kompetenza esklużiva tagħha, il-Komunità għandha taġixxi skond il-prinċipju tas-sussidjarjetà biss, jekk u sakemm l-għanijiet ta’ l-azzjoni proposta ma jkunux jistgħu jintlaħqu sew mill-Istati Membri u għaldaqstant jistgħu, minħabba l-iskala tad-daqs jew l-effetti ta’ l-azzjoni proposta, jiġu milħuqa aħjar mill-Komunità. L-azzjoni meħuda mill-Komunità m’għandhiex teċċedi dak li hu neċessarju biex jintlaħqu l-għanijiet ta’ dan it-Trattat. Artikolu 6 Il-Ħtiġijiet għall-ħarsien ta' l-ambjent għandhom ikunu integrati fid-definizzjoni u l-implimentazzjoni tal-politika u l-attivitajiet Komunitarji imsemmija f’Artikolu 3, partikolarment bl-iskop li jinkoraġixxu żvilupp sostenibbli. Artikolu 7 1. Il-kompiti fdati lill-Komunità għandhom jitwettqu permezz ta’ dawn l-istituzzjonijiet: - PARLAMENT EWROPEW - KUNSILL - KUMMISSJONI - QORTI TAL-ĠUSTIZZJA - QORTI TA' L-AWDITURI Kull istituzzjoni għandha taġixxi fil-limiti tal-poteri lilha mogħtija b’dan it-Trattat. 2. Il-Kunsill u l-Kummissjoni għandhom ikunu mgħejuna minn Kumitat Ekonomiku u Soċjali u minn Kumitat tar-Reġjuni, li jaġixxu f’kapaċità konsultattiva. Artikolu 8 Għandhom jiġu stabbiliti skond il-proċeduri stabbiliti b’dan it-Trattat, Sistema Ewropea ta’ Banek Ċentrali (minn issa ’l quddiem imsejħa "SEBĊ") u l-Bank Ċentrali Ewropew (minn issa ’l quddiem imsejjaħ "BĊE"); dawn jaġixxu fil-limiti tal-poteri lilhom mogħtija b’dan it-Trattat u bl-Istatut tas-SEBĊ u tal-BĊE (minn issa ’l quddiem imsejjaħ "l-Istatut tas-SEBĊ") hawn anness. Artikolu 9 Qed jiġi hawn stabbilit il-Bank Ewropew ta' l-Investiment, li jaġixxi fil-limiti tal-poteri mogħtija lilu b’dan it-Trattat u l-Istatut hawn anness. Artikolu 10 L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri xierqa ġenerali jew speċjali biex jassiguraw it-twettiq ta' l-obbligi li jirrizultaw minn dan it-Trattat jew mid-deċiżjonijiet ta' l-istituzzjonijiet tal-Komunità, u għandhom jiffaċilitaw l-adempiment tal-missjoni tal-Komunità. Huma m'għandhom jieħdu ebda miżura li tkun tista' tipperikola r-realizzazzjoni ta' l-għanjiet ta' dan it-Trattat. Artikolu 11 1. L-Istati Membri li jkunu bi ħsiebhom jistabbilixxu kooperazzjoni msaħħa bejniethom f’wieħed mill-oqsma li jirreferi għalihom dan it-Trattat għandhom jindirizzaw talba lill-Kummissjoni, li tista’ tissottometti lill-Kunsill proposta f’dan is-sens. Fil-każ li l-Kummissjoni ma tagħmilx proposta, hija għandha tinforma lill-Istati Membri konċernati dwar ir-raġunijiet għala din ma tkunx għamlitha. 2. L-awtorizzazzjoni biex tiġi stabbilita kooperazzjoni msaħħa kif hemm fil-paragrafu 1 tiġi mogħtija in konformità ma' l-Artikoli 43 sa 45 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea mill-Kunsill waqt li jaġixxi b’maġġoranza kwalifikata fuq proposta tal-Kummissjoni u wara konsultazzjoni mal-Parlament Ewropew. Meta kooperazzjoni msaħħa tirreferi għal qasam kopert mill-proċedura msemmija fl-Atikolu 251 ta’ dan it-Trattat, ikun meħtieg il-kunsens tal-Parlament Ewropew. Membru tal-Kunsill jista’ jitlob li l-kwistjoni tiġi riferita lill-Kunsill Ewropew. Wara li l-kwistjoni tkun tqajmet quddiem il-Kunsill Ewropew, il-Kunsill jista’ jaġixxi skond l-ewwel subparagrafu ta’ dan il-paragrafu. 3. L-atti u d-deċiżjonijiet meħtieġa għall-implimentazzjoni ta’ attivitajiet ta’kooperazzjoni msaħħa għandhom ikunu suġġetti għad-disposizzjonijiet rilevanti ta’ dan it-Trattat, salv kif hemm provdut mod ieħor f’dan l-Artikolu u fl-Artikoli 43 sa 45 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea Artikolu 11A Kull Stat Membru li jkun jixtieq jipparteċipa f’kooperazzjoni msaħħa stabbilita skond l-Artikolu 11 għandu jgħarraf bl-intenzjoni tiegħu lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, li għandha tagħti opinjoni lill-Kunsill fi żmien tliet xhur mid-data tar-riċevuta ta’ dik in-notifika. Fi żmien erba’ xhur mid-data tar-riċevuta ta’ dik in-notifika, il-Kummissjoni għandha tieħu deċiżjoni dwarha, u dwar arranġamenti speċifiċi kif ikun jidhrilha. Artikolu 12 Fil-kamp ta' l-applikazzjoni ta’ dan it-Trattat, u bla ħsara għad-disposizzjonijiet speċjali inklużi hemm kull diskriminazzjoni minħabba ċittadinanza għandha tiġi projbita. Il-Kunsill, li jaġixxi skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 251, jista' jadotta regoli intiżi biex jiprojbixxu din id-diskriminazzjoni. Artikolu 13 1. Mingħajr preġudizzju għad-disposizzjonijiet l-oħra ta’ dan it-Trattat u fil-limiti tal-poteri mogħtija minnu lill-Komunità, il-Kunsill, li jaġixxi unanimament fuq proposta mill-Kummissjoni u wara li jikkonsulta mal-Parlament Ewropew, jista' jieħu l-azzjoni xierqa biex jiġġieled id-diskriminazzjoni li tkun ibbażata fuq is-sess, ir-razza jew l-oriġini etnika, ir-reliġjon jew twemmin, id-disabilità, l-età jew it-tendenzi sesswali. 2. B’ deroga għall-paragrafu 1, meta l-Kunsill jadotta miżuri ta’ inċentiva komunitarji, b’esklużjoni ta’ kull armonizzazzjoni tal-liġijiet u r-regolamenti ta’ l-Istati Membri, bl-iskop li jappoġġja azzjoni ta’ l-Istati Membri meħuda biex jikkontribwixxu biex jintlaħqu l-miri msemmija fil-paragrafu 1, huwa għandu jaġixxi skond il-proċedura fl-Artikolu 251. Artikolu 14 1. Il-Komunità għandha tadotta miżuri li jimmiraw li jistabbilixxu progressivament is-suq intern fil-perjodu li jintemm fil- 31 Diċembru 1992, skond id-disposizzjonijiet ta' dan l-Artikolu u ta' l-Artikoli 15, 26, 47(2), 49, 80, 93 u 95 u mingħajr preġudizzju għad-disposizzjonijiet l-oħra tat-Trattat. 2. Is-suq intern għandu jikkomprendi arja bla fruntieri interni, li fiha l-moviment liberu ta' merkanzija, persuni, servizzi u kapital huwa żgurat skond id-disposizzjonijiet ta' dan it-Trattat. 3. Il-Kunsill li jaġixxi b'maġġoranza kwalifikata fuq proposta mill-Kummissjoni għandu jistabbilixxi l-linji-gwida u l-kondizzjonijiet meħtieġa biex jiżguraw progress bilanċjat fis-setturi kollha interessati. Artikolu 15 Meta tkun qiegħda tfassal il-proposti tagħha bil-ħsieb li tilħaq il-għanijiet dikjarati fl-Artikolu 14, il-Kummissjoni għandha tieħu kont tal-kobor ta' l-isforz li ċerti ekonomiji li juru differenzi fl-iżvilupp ikollhom jagħmlu matul il-perjodu ta’ l-istabbiliment tas-suq intern u tista' tipproponi disposizzjonijiet xierqa. Jekk dawn id-disposizzjonijiet jieħdu l-forma ta' deroga, dawn għandhom ikunu ta' natura temporanja u għandhom jikkawżaw l-inqas tfixkil possibbli għall-funzjonament tas-suq komuni. Artikolu 16 Mingħajr preġudizzju għall-Artikoli 73, 86 u 87, u meta tikkonsidra l-post okkupat mis-servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali fil-valuri komuni ta' l-Unjoni kif ukoll tar-rwol tagħhom li jippromwovu l-koeżjoni soċjali u territorjali, il-Komunità u l-Istati Membri, skond il-poteri rispettivi tagħhom u fl-iskop ta' l-applikazzjoni ta’ dan it-Trattat, għandhom jieħdu ħsieb li dawk is-servizzi joperaw fuq il-bażi ta’ prinċipji u kondizzjonijiet li jippermettulhom li jwettqu l-missjonijiet tagħhom. IT-TIENI PARTI IĊ-ĊITTADINANZA TA' L-UNJONI Artikolu 17 1. Qed tiġi stabbilita ċ-Ċittadinanza ta' l-Unjoni. Kull persuna li għandha ċ-ċittadinanza ta’ Stat Membru għandha tkun ċittadin ta' l-Unjoni. Iċ-Ċittadinanza ta' l-Unjoni għandha tikkumplimenta u mhux tissostitwixxi iċ-ċittadinanza nazzjonali. 2. Iċ-ċittadini ta’ l-Unjoni għandhom igawdu d-drittijiet mogħtija minn dan it-Trattat u jkunu marbutin bid-dmirijiet imposti minnu. Artikolu 18 1. Kull ċittadin ta’ l-Unjoni għandu d-dritt li jmur minn post għal ieħor u li joqgħod liberament fit-territorju ta' l-Istati Membri, salvi l-limitazzjonijiet u l-kondizzjonijiet stabbiliti f’dan it-Trattat u d-disposizzjonijiet meħuda biex dan jitwettaq. 2. Jekk ikun hemm il-ħtieġa ta’ azzjoni mill-Komunità biex dan il-għan jintlaħaq u dan it-Trattat ma pprovdiex il-poteri meħtieġa, il-Kunsill jista’ jadotta disposizzjonijiet bl-iskop li jiffaċilita l-eżerċizzju tad-drittijiet imsemmija fil-paragrafu 1. Il-Kunsill għandu jaġixxi skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 251. 3. Il-paragrafu 2 m’għandux japplika għad-disposizzjonijiet rigward passaporti, karti ta’ l-identità, permessi ta’ residenza jew xi dokumenti oħra bħalhom jew għal disposizzjonijiet dwar sigurtà soċjali jew protezzjoni soċjali. Artikolu 19 1. Kull ċittadin ta’ l-Unjoni li jirrisjedi fi Stat Membru li tiegħu ma jkollux iċ-ċittadinanza għandu jkollu d-dritt li jivvota u li joħroġ bħala kandidat għall-elezzjonijiet muniċipali fl-Istat Membru fejn huwa jirrisjedi, taħt l-istess kundizzjonijiet li japplikaw għall-persuni li jkollhom iċ-ċittadinanza ta’ dak l-Istat. Dan id-dritt għandu jiġi eżerċitat skond arranġamenti dettaljati li għandhom jiġu adottati mill-Kunsill, li jaġixxi unanimament fuq proposta tal-Kummissjoni u wara li jikkonsulta l-Parlament Ewropew; dawn l-arranġamenti jistgħu jipprovdu għal derogi fejn ikun ġustifikat minħabba fi problemi speċifiċi għal xi Stat Membru. 2. Mingħajr ħsara għall-Artikolu 190(4) u għad-disposizzjonijiet adottati għall-implimentazzjoni tiegħu, kull ċittadin ta’ l-Unjoni li jirrisjedi fi Stat Membru li tiegħu ma jkollux iċ-ċittadinanza, ikollu d-dritt li jivvota u li joħroġ bħala kandidat għall-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew fl-Istat Membru fejn huwa jirrisjedi, taħt l-istess kondizzjonijiet li japplikaw għall-persuni li għandhom iċ-ċittadinanza ta’ dak l-Istat. Dan id-dritt għandu jiġi eżerċitat skond arranġamenti dettaljati li għandhom jiġu adottati mill-Kunsill, li jaġixxi unanimament fuq proposta mill-Kummissjoni wara li jkun ikkonsulta lill-Parlament Ewropew; dawn l-arranġamenti jistgħu jipprovdu għal derogi fejn ikun meħtieġ minħabba fi problemi speċifiċi għal xi Stat Membru. Artikolu 20 Kull ċittadin ta’ l-Unjoni għandu, fit-territorju ta’ pajjiż terz li fih m’hemmx rappreżentanza ta’ l-Istat Membru li tiegħu għandu ċ-ċittadinanza, ikun intitolat għal protezzjoni mill-awtoritajiet diplomatiċi jew konsulari ta’ kwalunkwe Stat Membru, taħt l-istess kondizzjonijiet li japplikaw għall-persuni li jkollhom iċ-ċittadinanza ta’ dak l-Istat. L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu r-regoli neċessarji bejniethom u jibdew in-negozjati internazzjonali meħtieġa biex jiżguraw din il-protezzjoni. Artikolu 21 Kull ċittadin ta’ l-Unjoni għandu jkollu d-dritt li jressaq petizzjoni quddiem il-Parlament Ewropew skond id-disposizzjonijiet ta’ l-artikolu 194. Kull ċittadin ta’ l-Unjoni jista’ jressaq rikors quddiem l-Ombudsman stabbilit skond l-Artikolu 195. Kull ċittadin ta' l-Unjoni jista' jikteb lil kull waħda mill-istituzzjonijiet jew organizzazzjonijiet imsemmija f’dan l-Artikolu jew f’Artikolu 7 b'waħda mil-lingwi msemmija fl-Artikolu 314 u jkollu tweġiba bl-istess lingwa. Artikolu 22 Il-Kummissjoni għandha tagħmel rapport lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill u lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali kull tliet snin dwar l-applikazzjoni tad-disposizzjonijiet ta’ din il-Parti. Dan ir-rapport għandu jikkonsidra l-iżvilupp ta’ l-Unjoni. Fuq din il-bażi, u bla ħsara għad-disposizzjonijiet l-oħra ta’ dan it-Trattat, il-Kunsill, filwaqt li jaġixxi unanimament fuq proposta tal-Kummissjoni u wara li jikkonsulta lill-Parlament Ewropew, jista’ jadotta provvedimenti biex isaħħu jew iżidu mad-drittijiet previsti f’din il-Parti, u jirrakkommandahom lill-Istati Membri għall-adozzjoni skond il-ħtiġiet kostituzzjonali rispettivi tagħhom. IT-TIELET PARTI POLITIKA TAL-KOMUNITA' TITOLU I IL-MOVIMENT LIBERU TAL-MERKANZIJA Artikolu 23 1. Il-Komunità hija bażata fuq unjoni doganali li tkopri n-negozju kollu tal-merkanzija u tikkomprendi kemm l-abolizzjoni, bejn l-Istati Membri ta’ dazji doganali fuq l-importazzjoni u l-esportazzjoni u kull piż b' effett ekwivalenti, kif ukoll l-adozzjoni ta’ tariffa doganali komuni fir-relazzjonijiet tagħhom ma’ pajjiżi terzi. 2. Id-disposizzjonijiet tal-Artikolu 25 u tal-Kapitolu 2 ta’ dan it-Titolu għandhom japplikaw għall-prodotti li joriġinaw fl-Istati Membri kif ukoll għall-prodotti ġejjin minn pajjiżi mhux membri li huma f’ ċirkolazzjoni libera fl-Istati Membri. Artikolu 24 Prodotti li ġejjin minn pajjiż mhux membri għandhom jitqiesu li huma f’ ċirkolazzjoni libera fi Stat Membru jekk il-formalitajiet ta’ l-importazzjoni jkunu twettqu u d-dazji doganali jew piżijiet ekwivalenti pagabbli jkunu ġew miġbura fl-Istat Membru in kwistjoni, u li ma kienux ibbenefikaw minn xi rifużjoni totali jew parzjali ta’ dawk id-dazji jew piżijiet. KAPITOLU 1 UNJONI DOGANALI Artikolu 25 Id-Dazji tad-dwana fuq importazzjonijiet u esportazzjonijiet u piżijiet li jkollhom effett ekwivalenti għandhom ikunu pprojbiti bejn l-Istati Membri. Din il-projbizzjoni għandha tapplika wkoll għal dazji doganali ta’ natura fiskali. Artikolu 26 Id-Dazji tat-Tariffi Doganali Komuni għandhom jkunu stabbiliti mill-Kunsill li jaġixxi b’maġġoranza kwalifikata fuq proposta mill-Kummissjoni. Artikolu 27 Fit-twettieq ta' dak li għandha tagħmel skond dan il-Kapitolu, il-Kummissjoni għandha tkun gwidata minn: a) il-ħtieġa tal-promozzjoni tal-kummerċ bejn Stati Membri u pajjiżi terzi; b) l-iżvilupp tal-kondizzjonijiet ta' kompetizzjoni fi ħdan il-Komunità, sa fejn dan l-iżvilupp iwassal biex iżid il-kapaċità kompetittiva ta' l-impriżi; c) il-bżonnijiet tal-Komunità f’dak li huwa l-provvista ta' materja prima u prodotti nofshom lesti, filwaqt li tassigura li l-kondizzjonijiet ta' kompetizzjoni bejn l-Istati Membri dwar prodotti lesti ma’ jiġux distorti; d) il-bżonn illi jiġu evitati disturbi serji fil-ħajja ekonomika ta’ l-Istati Membri u li jiġi assigurat l-iżvilupp razzjonali tal-produzzjoni u l-espansjoni tal-konsum fi ħdan il-Komunità. KAPITOLU 2 PROJBIZZJONI TA' RESTRIZZJONIJIET KWANTITATTIVI BEJN STATI MEMBRI Artikolu 28 Restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-importazzjoni u kull miżura li għandha effett ekwivalenti għandhom ikunu projbiti bejn l-Istati Membri. Artikolu 29 Restrizzjonijiet kwantitattiva fuq l-esportazzjoni u kull miżura li ghandha effett ekwivalenti għandhom ikunu projbiti bejn l-Istati Membri. Artikolu 30 Id-disposizzjonijiet ta’ l-Artikoli 28 u 29 inklużi m’għandhomx jeskludu projbizzjonijiet jew restrizzjonijiet dwar l-importazzjoni, esportazzjoni jew transitu meta dawn ikunu ġustifikati abbażi ta' moralità pubblika, ordni pubbliku, sigurtà pubblika, il-protezzjoni tas-saħħa u l-ħajja ta’ persuni jew ta’ annimali, jew il-preservazzjoni tal-pjanti, il-protezzjoni tal-patrimonju nazzjonali ta’ valur artistiku, storiku jew arkeoloġiku jew il-protezzjoni ta’ proprjetà industrijali u kummerċjali. Madankollu dawn il-projbizzjonijiet jew restrizzjonijiet m’għandhomx jikkostitwixxu la mezz ta’ diskriminazzjoni arbitrarja u lanqas restrizzjoni moħbija tal-kummerċ bejn l-Istati Membri. Artikolu 31 1. L-Istati Membri għandhom jintroduċu fir-rigward ta’ monopolji nazzjonali ta’ xorta kummerċjali, dawk l-adattamenti li jassiguraw l-esklużjoni ta’ kull diskriminazzjoni bejn iċ-ċittadini ta’ l-Istati Membri dwar il-kondizzjonijiet ta’ provvista jew marketing ta' prodotti. Id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu japplikaw għal kull korp illi permezz tiegħu Stat Membru, de jure jew de facto, direttament jew indirettament, jikkontrolla, jmexxi jew jinfluenza sew l-importazzjoni jew l-esportazzjoni bejn l-Istati Membri. Dawn id-disposizzjonijiet japplikaw ukoll għall-monopolji delegati mill-Istat għal oħrajn. 2. L-Istati Membri m’għandhomx jieħdu miżuri ġodda li jmorru kontra il-prinċipji stipulati fil-paragrafu 1 ta' hawn fuq, jew li jillimitaw il-portata ta’ l-Artikoli li jirrigwardaw il-projbizzjoni tad-dazji tad-dwana u r-restrizzjonijiet kwantitattivi bejn l-Istati Membri. 3. Fil-każ ta’ monopolju ta' l-Istat ta’ natura kummerċjali li jkun akkumpanjat b’regoli intiżi li jiffaċilitaw il-bejgħ u ż-żamma ta’ livelli ta’ prezzijiet ta' prodotti agrikoli, ir-regoli stipulati f’dan l-Artikolu għandhom jiġu applikati b’tali mod illi jkun hemm garanziji ekwivalenti fir-rigward ta' l-impjiegi u l-livell ta’ l-għijxien tal-produtturi konċernati. TITOLU II AGRIKOLTURA Artikolu 32 1. Is-suq komuni jikkomprendi l-agrikoltura u l-kummerċ fi prodotti agrikoli. ''Prodotti agrikoli'' għandhom ifissru l-prodotti ta' l-art, tat-trobbija ta' l-annimali u tas-sajd kif ukoll ta' l-ewwel proċessar konness direttament ma’ dawn il-prodotti. 2. Ħlief fejn hemm disposizzjonijiet kuntrarji fl-Artikoli 33 sa 38, ir-regoli li hemm għall-istabbiliment tas-suq komuni japplikaw għal prodotti agrikoli. 3. Il-Prodotti suġġetti għad-disposizzjonijiet ta' l-Artikoli 33 sa 38 huma elenkati fl-Anness I ta’ dan it-Trattat. 4. Il-funzjonament u l-iżvilupp tas-suq komuni għall-prodotti agrikoli għandhom jiġu akkompanjati mill-istabbiliment ta’ politika agrikola komuni. Artikolu 33 1. L-iskop tal-politika agrikola komuni għandu jkun: a) li tkabbar il-produzzjoni agrikola billi tippromwovi progress tekniku u billi tassigura l-iżvilupp razzjonali ta’ produzzjoni agrikola u l-aħjar utilizzazzjoni possibbli tal-fatturi ta’ produzzjoni, speċjalment tan-nies tax-xogħol, b) li tassigura b’dan il-mod livell ġust ta’ għajxien għall-popolazzjoni agrikola, partikolarment billi jkabbar il-qligħ individwali tal-ħaddiema fl-agrikoltura, c) li tagħmel is-swieq stabbli, d) li tiggarantixxi d-disponibilita' tal-provvisti, e) li tassigura prezzijiet raġonevoli fil-konsenja tal-prodotti lill-konsumatur. 2. Fit-tfassil tal-politika agrikola komuni u l-metodi speċjali li tista’ tinvolvi, kunsiderazzjoni xierqa għandha tingħata lil dan li ġej: a) il-karattru partikolari ta' l-attivita agrikola, li joħroġ mill-istruttura soċjali agrikola u mid-disparità strutturali u naturali ta' bejn id-diversi reġjuni agrikoli, b) il-bżonn li jsiru gradwalment il-bidliet xierqa, ċ) il-fatt li fl-Istati Membri l-agrikoltura tikkostitwixxi settur marbut mill-qrib mal-bqija ta' l-ekonomija. Artikolu 34 1. Sabiex jinkisbu l-għanijiet previsti fl-Artikolu 33, organizazzjoni komuni għal swieq agrikoli għandha tiġi stabbilita. Din l-organizazzjoni għandha tieħu waħda minn dawn il-forom skond il-prodotti konċernati: a) regoli komuni dwar il-kompetizzjoni; b) il-koordinament obbligatorju tad-diversi organizzazzjonijiet nazzjonali tas-suq; ċ) Organizzazzjoni tas-suq Ewropea. 2. L-Organizzazjoni komuni f’waħda mill-forom imsemmija fil-paragrafu 1 tista’ tikkomprendi l-miżuri kollha meħtieġa biex jinkisbu l-għanijiet speċifikati fl-Artikolu 33, b’mod partikolari, kontrolli tal-prezzijiet, sussidji lill-produzzjoni u l-marketing ta’ diversi prodotti, arranġamenti dwar twarrib ta' prodotti u dwar riporti, u mekkaniżmu biex jistabbliżżaw l-importazzjoni u l-esportazzjoni. L-organizzazzjoni komuni għandha tillimita ruħha biex issegwi l-objettivi mniżżla fl-Artikolu 33 u għandha teskludi kull diskrimnazzjoni bejn il-produtturi jew konsumaturi tal-Komunità. Kull politika komuni tal-prezzijiet għandha tkun ibbażata fuq kriterji komuni u metodi uniformi ta’ kalkolu. 3. Sabiex l-organizzazzjoni komuni msemmija fil-paragrafu 1 tkun tista’ tikseb l-għanijiet tagħha, jistgħu jiġu stabbiliti fond wieħed jew aktar agrikoli ta' gwida u ta' garanzija. Artikolu 35 Sabiex ikunu jistgħu jintlaħqu l-objettivi msemmija fl-Artikolu 33, fi ħdan l-istruttura tal-politika agrikola komuni jista’ jiġi provdut partikolarment: a) il-koordinament effettiv ta’ sforzi rigward taħriġ fl-agrikoltura, ir-riċerka u l-popolarizzazzjoni ta’ l-agronomija, li jista’ jinvolvi proġetti jew istituzzjonijiet finanzjati in komun, b) miżuri konġunti biex tippromwovi l-konsum ta’ ċerti prodotti. Artikolu 36 Id-disposizzjonijiet tal-Kapitolu li jirreferi għar-regoli tal-kompetizzjoni għandhom japplikaw għall-produzzjoni u l-bejgħ ta’ prodotti agrikoli biss safejn jista’ jiġi deċiż mill-Kunsill fil-qafas tad-disposizzjonijiet u skond il-proċedura li hemm fl-Artikolu 37(2) u (3), u meħud kont xieraq ta' l-objettivi imsemmija fl-Artikolu 33. Il-Kunsill jista’, partikolarment, jawtorizza l-għoti ta’ assistenza: a) biex jipproteġi impriżi żvantaġġati minħabba kondizzjonijiet strutturali jew naturali, b) fil-qafas ta' programmi ta’ żvilupp ekonomiku. Artikolu 37 1. Sabiex tiddetermina l-linji prinċipali ta’ politika agrikola komuni, il-Kummissjoni għandha tlaqqa’ konferenza ta' l-Istati Membri malli t-Trattat jidħol fis-seħħ, biex huma jkunu jistgħu jqabblu l-politika agrikola tagħhom u, partikolarment, biex jagħmlu prospett tar-riżorsi u bżonnijiet tagħhom. 2. Fi żmien sentejn mid-dħul fis-seħħ ta' dan it-Trattat, il-Kummissjoni, wara li tikkonsulta mal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali u waqt li tikkonsidra x-xogħol tal-konferenza ipprovdut fil-paragrafu 1, għandha tissottometti proposti biex telabora u timplimenta l-politika agrikola komuni, inkluża s-sostituzzjoni ta’ l-organizzazzjonijiet nazzjonali b’waħda mill-forom ta’ l-organizzazzjoni komuni previsti fl-Artikolu 34, paragrafu 1, u l-implimentazzjoni tal-miżuri speċifikati f'dan it-Titolu ta' dan it-Trattat. Dawn il-proposti għandhom jieħdu konsiderazzjoni xierqa ta' l-interdipendenza tal-kwistjonijiet agrikoli mqajjma f' dan it-Titolu tat-Trattat. Fuq il-proposta tal-Kummissjoni u wara konsultazzjoni mal-Parlament Ewropew, il-Kunsill, jaġixxi b'maġġoranza kwalifikata, għandu joħroġ regolamenti jew direttivi, jew jieħu deċiżjonijiet bla ħsara għal kull rakkomandazzjoni li huwa jista’ jagħmel. 3. Il-Kunsill, b’votazzjoni tal-maġġoranza kkwalifikata, jista’ bil-kondizzjonijiet previsti fil-paragrafu ta' qabel, jissostitwixxi organizzazzjonijiet nazzjonali tas-suq bl-organizzazzjoni komuni prevista fl-Artikolu 34(1): a) jekk l-organizzazzjoni komuni toffri lill-Istati Membri li jopponu din il-misura u li jippossjedu huma stess organizzazzjoni nazzjonali għall-prodotti in kwistjoni, garanziji ekwivalenti dwar l-impjieg u l-livell ta’ għijxien tal-produtturi interessati, waqt li jittieħed kont xieraq tar-ritmu ta' l-adattamenti li jkunu possibbli u ta’ gradi ta’ speċjalizzazzjoni meħtieġa; b) jekk dik l-organizzazzjoni tkun tista’ tassigura għall-kummerċ fi ħdan il-Komunità kondizzjonijiet simili għal dawk li jipprevalu fi swieq nazzjonali. 4. Jekk organizzazzjoni komuni tiġi stabbilita għal ċerta materja prima, waqt li tkun għadha ma teżistix għal prodotti korrispondenti proċessati, il-materja prima in kwistjoni wżata għall-prodotti proċessati intizi għall-esportazzjoni f’pajjiżi mhux membri tista' tiġi importata minn barra l-Komunità. Artikolu 38 Meta fi Stat Membru prodott ikun soġġett għal organizzazzjoni nazzjonali tas-suq jew għal regoli interni li jkollhom effett ekwivalenti li jolqtu l-kompetizzjoni ta' produzzjoni simili fi Stat Membru ieħor, l-Istati Membri japplikaw fuq il-prodott in kwistjoni li jkun ġej mill-Istat Membru fejn ikunu l-organizzazzjoni jew ir-regoli fuq imsemmija ħlas ta' kumpens fl-importazzjoni, sakemm dan l-Istat ma japplikax ħlas ta' kumpens fl-esportazzjoni. Il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi l-ammont ta’ dawn il-ħlasijiet safejn huwa meħtieġ biex jerġa’ jintlaħaq il-bilanċ; tista’ wkoll tawtoriżża l-użu ta’ miżuri oħra, waqt li tiddefinixxi l-kondizzjonijiet u l-modalitajiet tagħhom. TITOLU III MOVIMENT LIBERU TAL-PERSUNI, SERVIZZI U KAPITAL KAPITOLU 1 Il-ĦADDIEMA Artikolu 39 1. Għandu jkun żgurat il-moviment liberu tal-ħaddiema fi ħdan il-Komunità. 2. Dan jimplika l-abolizzjoni ta' kull diskriminazzjoni minħabba ċittadinanza bejn il-ħaddiema ta’ l-Istati Membri dwar l-impjieg, il-paga u l-kondizzjonijiet l-oħra tax-xogħol. 3. Għandu jinkludi d-dritt, bla ħsara għal-limitazzjonijiet gustifkati minħabba ordni pubbliku, sigurta’ pubblika u saħħa pubblika: a) li jaċċetta offerti ta’ impjieg li jkunu saru, b) li jispostja ruħu liberament għal dan l-iskop fit-territorju ta' l-Istati Membri, ċ) li joqgħod f'kull Stat Membru sabiex jaħdem f'impjieg skond il-liġijiet, regolamenti u regoli amministrattivi li jirregolaw l-impjieg tal-ħaddiema ta’ dak l-Istat, d) li jgħix fit-territorju ta’ Stat Membru wara li jkun okkupa impjieg hemm, bil-kondizzjonijiet li l-applikazzjoni tagħhom għandha tkun soġġetta għal regolamenti li għandhom jiġu stabbiliti mill-Kummissjoni, 4. Id-disposizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu ma japplikawx għal impjieg fl-amministrazzjoni pubblika. Artikolu 40 Il-Kunsill għandu, filwaqt li jaġixxi skond il-proċedura imsemmija fl-Artikolu 251 u wara li jikkonsulta mal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali, joħroġ direttivi jew jagħmel regolamenti li jistipulaw l-miżuri li jkunu meħtieġa biex iġibu l-libertà tal-moviment tal-ħaddiema, kif definita fl-Artikolu 39, b’mod partikolari: a) billi tiġi assigurata kollaborazzjoni mill-qrib bejn l-amministrazzjonijiet nazzjonali tax-xogħol, b) billi jiġu aboliti l-proċeduri u l-prattiċi amministrattivi kollha u t-termini għat-teħid ta' impjiegi disponibbli skond leġislazzjoni interna jew skond ftehim milħuqa qabel bejn Stati Membri, li jekk jibqgħu eżistenti ikunu ta' xkiel għal-libertà tal-moviment tal-ħaddiema, c) billi jiġu mneħħija t-termini u r-restrizzjonijiet l-oħra kollha kontemplati sew fil-leġislazzjoni interna sew taħt ftehim milħuqa qabel bejn Stati Membri, li għall-għażla ħielsa ta' mpjieg, jimponu fuq ħaddiema ta' Stati Membri oħra kondizzjonijiet differenti minn dawk imposti fuq ħaddiema nazzjonali, d) billi jinħolqu mekkaniżmi adatti sabiex iġibu flimkien l-offerti tax-xogħol u t-talbiet għax-xogħol, u sabiex dawn jiġu bilanċjati b’tali mod li jiġi evitat theddid serju għal-livell ta’ għajxien u ta' l-impjiegi fid-diversi reġjuni u industriji. Artikolu 41 L-Istati Membri għandhom iħeġġu l-iskambju ta’ ħaddiema żgħażagħ taħt il-qafas ta' programm konġunt. Artikolu 42 Il-Kunsill għandu, waqt li jaġixxi skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 251, jadotta dawk il-miżuri fil-qasam ta’ sigurtà soċjali li jkunu meħtieġa biex jipprovdi l-libertà tal-moviment għall-ħaddiema; għal dan l-iskop, għandu jagħmel arranġamenti biex jassigura lill-ħaddiema emigranti u lid-dipendenti tagħhom: a) l-aggregazzjoni, għall-fini li wieħed jakkwista jew iżomm id-dritt għall-benefiċċju u fil-kalkolu ta' l-ammont tal-benefiċċju, tal-perijodi kollha li hu meħud kont tagħhom skond il-liġijiet tad-diversi pajjiżi; b) il-pagament tal-benefiċċju lil persuni residenti fit-territorji ta’ l-Istati Membri. Il-Kunsill għandu jaġixxi unanimament matul il-proċedura imsemmija fl-Artikolu 251. KAPITOLU 2 ID-DRITT TA' STABBILIMENT Artikolu 43 Fil-qafas tad-disposizzjonijiet ta' hawn taħt ir-restrizzjonijiet għal-libertà ta' l-istabbiliment ta' ċittadini ta' Stat Membru fit-territorju ta' Stat Membru ieħor, għandhom jiġu projbiti. Tali projbizzjoni għandha testendi ruħha wkoll għal restrizzjonijiet fuq l-istabbiliment ta’ aġenziji, fergħat u sussidjarji, minn ċittadini ta’ Stat Membru stabbiliti fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor. Il-libertà ta' l-istabbiliment tinkludi d-dritt li tibda u teżerċita attivitajiet bħala persuna li taħdem għal rasa, kif ukoll li tikkostitwixxi u tmexxi impriżi u b’mod partikolari kumpanniji li jaqgħu taħt it-tifsira ta’ l-Artikolu 48, paragrafu 2, taħt il-kondizzjonijiet stipulati fil-liġijiet tal-pajjiż ta’ l-istabbiliment, għaċ-ċittadini tiegħu stess, bla ħsara għad-disposizzjonijiet tal-Kapitolu dwar il-kapital. Artikolu 44 1. Sabiex tinkiseb il-liberta' ta’ l-istabbiliment għal xi attività speċifika, Il-Kunsill, li jaġixxi skond il-proċedura li hemm imsemmija fl-Artikolu 251 u wara li jikkonsulta mal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali għandu jaġixxi permezz ta’ direttivi. 2. Il-Kunsill u l-Kummissjoni għandhom jeserċitaw il-funzjonijiet mogħtija lilhom mid-disposizzjonijiet imsemmija hawn fuq, b’mod partikolari: a) billi jagħtu prijorità in ġenerali, lil dawk l-attivitajiet li għalihom il-libertà ta’ l-istabbiliment tikkostitwixxi kontribut partikolarment utili għall-iżvilupp tal-produzzjoni u l-kummerċ, b) billi jiżguraw kollaborazzjoni mill-qrib bejn is-servizzi nazzjonali kompetenti sabiex tiġi aċċertata s-sitwazzjoni speċjali fil-Komunità tad-diversi attivitajiet konċernati, c) billi jabolixxu dawk il-proċeduri u prattiċi amministrattivi, kontemplati f'liġijiet nazzjonali jew fi ftehim konklużi qabel bejn Stati Membri, li jekk jibqgħu eżistenti ikunu ta’ xkiel għal-libertà ta' l-istabbiliment d) billi jiżguraw li ħaddiema salarjati ta’ Stat Membru wieħed impjegati fit-territorju ta' Stat Membru ieħor, ikunu jistgħu jibqgħu f’dak it-territorju għall-fini li jidħlu għal attivitajiet hemmekk bħala persuna li taħdem għal rasa, jekk jissodisfaw dawk il-kondizzjonijiet li kien ikollhom jissodisfaw kieku ġew f’dak l-Istat fiż-żmien li fih huma kien beħsiebhom jibdew dawn l-attivitajiet e) billi jagħmluha possibli għal ċittadin ta’ Stat Membru li jakkwista u jisfrutta proprjetà immobbli sitwata fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor, sakemm ma jkunx hemm ksur tal-prinċipji stabbiliti fl-Artikolu 33 (2), f) billi japplikaw l-abolizzjoni progressiva tar-restrizzjonijiet tal-libertà ta’ stabbiliment, f’kull fergħa ta' l-attività kkunsidrata, kemm għall-kondizzjonijiet ta' l-istabbiliment ta’ aġenziji, fergħat jew sussidjarji fit-territorju ta’ Stat Membru, kif ukoll għall-kondizzjonijiet li jirregolaw id-dħul ta’ impjegati ta’ l-istabbiliment prinċipali fl-organi amministrattivi u superviżorji ta’ tali aġenziji, fergħat u sussidjarji, g) billi jikkoordinaw, sa fejn hu neċessarju u bil-ħsieb li jiżguraw l-ekwivalenza tagħhom fil-Komunita' kollha, il-garanziji meħtieġa fi Stati Membri minn kumpanniji fis-sens ta' l-Artikolu 48 paragrafu 2, biex jipproteġu l-interessi kemm tal-membri kif ukoll ta' terzi. h) billi jiżguraw li l-kondizzjonijiet ta' stabbiliment ta’ negozju ma jiġux evitati permezz ta’ xi forma ta’ għajnuna mogħtija mill-Istati Membri. Artikolu 45 Attivitajiet li fi kwalunkwe Stat, jaqgħu, anke inċidentalment, fl-ambitu ta’ l-eżerċizzju ta’ l-awtorità pubblika, jiġu eżentati mill-applikazzjoni tad-disposizzjonijiet ta’dan il-Kapitolu sa fejn jirrigwarda dak l-Istat. Il-Kunsill, b’vot tal-maġġoranza kwalifikata fuq proposta tal-Kummissjoni, jista’ jeżenta xi attivitajiet mill-applikazzjoni tad-disposizzjoni ta’dan il-Kapitolu. Artikolu 46 1. Id-disposizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu, u l-miżuri adottati bis-saħħa tagħhom, ma jippreġudikawx l-implementazzjoni ta’ liġijiet, regolamenti u regoli amministrattivi li jipprovdu għal trattament speċjali ta' ċittadini barranin u li huma ġustifikati għal raġunijiet ta’ ordni pubblika, sigurtà pubblika u saħħa pubblika. 2. Il-Kunsill għandu, billi jaġixxi skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 251, joħroġ direttivi għall-koordinazzjoni tad-disposizzjonijiet imsemmija hawn fuq. Artikolu 47 1. Bl-iskop li jkun eħfef għall-persuni li jridu jibdew u ikomplu attività bħala persuni li jaħdmu għal rashom, il-Kunsill għandu, filwaqt li jaġixxi skond il-proċedura imsemmija fl-Artikolu 251, joħroġ direttivi għar-rikonoxximent reċiproku ta’ diplomi, ċertifikati u provi oħra ta’ kwalifiki formali. 2. Għall-istess skop, il-Kunsill għandu, billi jaġixxi skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 251, joħroġ direttivi għall-koordinazzjoni tad-disposizzjonijiet kif stabbiliti bil-liġi, bir-regolament jew b'azzjoni amministrattiva fl-Istati Membri għar-rigward ta' kif wieħed jibda' jew jeżerċita attivitajiet bħala persuna impjegata għal rasha. Il-Kunsill, li jaġixxi unanimament matul il-proċedura msemmija fl-Artikolu 251, għandu jiddeċiedi dwar direttivi li l-implementazzjoni tagħhom f' mill-anqas Stat Membru wieħed, twassal għal emenda tal-prinċipji eżistenti kif stabbiliti mil-liġi li tiggverna l-professjonijiet f’dak li għandu x’jaqsam ma taħriġ u kondizzjonijiet ta’ aċċess għal persuni naturali. Fil-każi l-oħra l-Kunsill għandu jaġixxi b’maġġoranza kwalifikata 3. Fil-każ tal-professjonijiet mediċi, dawk relatati magħhom u dawk farmaċewtiċi, it-tneħħija progressiva tar-restrizzjonijiet għandha tkun tiddependi mill-koordinazzjoni tal-kundizzjonijiet għall-eżerċizzju tagħhom fid-diversi Stati Membri. Artikolu 48 Il-kumpanniji jew ditti stabbiliti in konformità mal-liġijiet ta’ Stat Membru u li jkollhom l-uffiċju reġistrati jew it-tmexxija ċentrali jew is-sede prinċipali ġewwa l-Komunità, għandhom, għall-fini ta' dan il-Kapitolu ikunu meqjusa bħala persuni naturali ċittadini ta’ l-Istati Membri. ''Kumpanniji jew ditti'' ifissru kumpanniji jew ditti stabbiliti skond il-liġijiet ċivili jew kummerċjali, inklużi s-soċjetajiet kooperattivi u persuni ġuridiċi oħra regolati bid-dritt pubbliku jew privat, ħlief għal dawk bla skop ta' qliegħ. KAPITOLU 3 IS-SERVIZZI Artikolu 49 Fil-qafas tad-disposizzjonijiet ta' hawn taħt, ir-restrizzjonijiet fuq il-liberta’ li jiġu provduti servizzi fil-Komunità għandhom jiġu projbiti fir-rigward ta’ ċittadini ta’ Stati Membri li jkunu stabbiliti fi Stat tal-Komunità li ma jkunx dak tal-persuna li lilha jingħataw is-servizzi. Il-Kunsill jista’, b' maġġoranza kwalifikata fuq proposta mill-Kummissjoni, jestendi l-applikazzjoni tad-disposizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu għal servizzi mogħtija minn ċittadini ta’ Stat terz li jkunu stabbiliti fil-Komunità. Artikolu 50 Servizzi fis-sens ta' dan it-Trattat għandhom jitqiesu li jinkludu servizzi normalment mogħtija bi ħlas, sa fejn ma jkunux regolati minn disposizzjonijiet dwar il-moviment liberu tal-merkanzija, tal-kapital u tal-persuni. Is-servizzi jinkludu b'mod partikolari: a) attivitajiet ta’ natura industrijali, b) attivitajiet ta’ natura kummerċjali, ċ) attivitajiet ta’ sengħa, d) l-attivitajiet tal-professjonijiet liberi. Mingħajr preġudizzju għad-disposizzjonijiet tal-Kapitolu dwar id-dritt ta’ l-istabbiliment, persuna li tagħti servizz tista’, sabiex tagħti dan is-servizz, teżerċita l-attivita tagħha temporanjament fil-pajjiż fejn ikun qed jingħata s-servizz, bl-istess kondizzjonijiet li huma imposti minn dak il-pajjiż fuq ċittadini tiegħu. Artikolu 51 1. Il-moviment liberu tas-servizzi fil-qasam tat-trasport għandu jiġi regolat mid-disposizzjonijiet ta' l-intestatura dwar it-trasport. 2. Il-liberalizzazzjoni ta’ l-attivitajiet bankarji u s-servizzi ta’ l-assigurazzjoni marbuta mal-movimenti tal-kapital għandha sseħħ f’armonija mal-liberalizzazzjoni tal-moviment tal-kapital. Artikolu 52 1. Għall-fini li tintlaħaq il-liberalizzazzjoni ta’ servizzi speċifiċi, il-Kunsill, b'maġġoranza kwalifikata, fuq proposta tal-Kummissjoni u wara li jiġu kkonsultati l-Kumitat Ekonomiku u Soċjali u l-Parlament Ewropew, għandu joħroġ direttivi. 2. Fir-rigward tad-direttivi msemmija fil-paragrafu 1, jirrelataw, b'mod ġenerali, qabel kollox għas-servizzi li jaffettwaw direttament l-ispejjeż tal-produzzjoni, jew li l-liberalizzazzjoni tagħhom sejra tikkontribwixxi sabiex jiġi faċilitat l-iskambju ta’ merkanzija. Artikolu 53 L-Istati Membri jiddikjaraw ruħhom disposti li jipproċedu għal-liberaliżżazzjoni tas-servizzi ’l hinn mil-limitu magħmul obbligatorju mid-direttivi maħruġa b'implimentazzjoni ta’ l-Artikolu 52 (1), jekk dan ikun permess mis-sitwazzjoni ekonomika ġenerali tagħhom u mis-sitwazzjoni tas-settur ikkonċernat. Il-Kummissjoni għandha tagħmel rakkomandazzjonijiet f'dan is-sens lill-Istati Membri kkonċernati. Artikolu 54 Sakemm l-abolizzjoni tar-restrizzjonijiet fuq l-għoti tas-servizzi ma tiġix effettwata, kull Stat Membru għandu japplika dawn ir-restrizzjonijiet mingħajr distinzjoni minħabba ċittadinanza jew residenza għal dawk kollha li jagħtu servizz msemmija fl-Artikolu 49, paragrafu 1. Artikolu 55 Id-disposizzjonijiet ta’ l-Artikoli 45 sa 48, inklużi, għandhom japplikaw għal ħwejjeġ regolati b’ dan il-Kapitolu. KAPITOLU 4 IL-KAPITAL U L-PAGAMENT Artikolu 56 1. Fil-kwadru tad-disposizzjonijiet indikati f’dan il-Kapitolu, kull restrizzjoni fuq il-moviment tal-kapital bejn l-Istati Membri u bejn l-Istati Membri u pajjiżi terzi tkun projbita. 2. Fil-kwadru tad-disposizzjonijiet indikati f’dan il-Kapitolu, kull restrizzjoni fuq pagamenti bejn l-Istati Membri u l-Istati Membri u pajjiżi terzi għandha tkun projbita. Artikolu 57 [2] 1. Id-disposizzjonijiet ta’ l-Artikolu 73b ma jippreġudikawx l-applikazzjoni għall-pajjiżi terzi ta' xi restrizzjonijiet li jkunu jeżistu fil- 31 ta’ Diċembru 1993 skond il-liġi nazzjonali jew il-liġi komunitarja dwar il-moviment tal-kapital lejn jew minn pajjiżi terzi li jinvolvi investiment dirett - inkluż ukoll investiment f’beni immobbli - l-istabbiliment, il-provvediment ta’ servizzi finanzjarji jew id-dħul ta’ titoli fi swieq kapitali. Rigward ir-restrizzjonijiet li jeżistu fil-liġi nazzjonali ta' l-Estonja u ta' l-Ungerija, id-data relevanti għandha tkun il- 31 ta' Diċembru 1999. 2. Filwaqt li jaħdem biex jikseb il-mira ta’ moviment liberu tal-kapital bejn l-Istati Membri u pajjiżi terzi, sa fejn huwa l-aktar possibbli u mingħajr ħsara għall-Kapitoli l-oħra ta’ dan it-Trattat, il-Kunsill jista’, filwaqt li jaġixxi b’maġġoranza kkwalifikata fuq proposta tal-Kummissjoni, jadotta miżuri dwar il-moviment ta’ kapital lejn u minn pajjiżi terzi li jinvolvi investiment dirett - li jinkludi investiment f’beni immobbli - l-istabbiliment, il-provvediment ta’ servizzi finanzjarji jew id-dħul ta’ titoli fi swieq kapitali. L-unanimità għandha tkun meħtieġa għal miżuri taħt dan il-paragrafu li jikkostitwixxu pass lura fil-liġi komunitarja fir-rigward tal-liberalizzazzjoni tal-moviment ta’ kapital lejn jew minn pajjiżi terzi. Artikolu 58 1. Id-disposizzjonijiet ta’ l-Artikolu 56 m’għandhomx jippreġudikaw id-dritt ta’ l-Istati Membri: a) li japplikaw id-disposizzjonijiet relevanti tal-liġi fiskali tagħhom li jagħmlu distinzjoni bejn persuni li jħallsu t-taxxa li mhumiex fl-istess sitwazzjoni rigward il-post ta’ residenza tagħhom jew rigward il-post fejn il-kapital tagħhom ikun investit. b) li jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jevitaw il-ksur tal-liġi u tar-regolamenti nazzjonali, partikolarment fil-qasam fiskali u fil-qasam tas-superviżjoni prudenzjali ta’ l-istituzzjonijiet finanzjarji, jew li jimponu proċeduri għal skopijiet ta’ informazzjoni amministrattiva jew ta’ statistika għad-dikjarazzjoni ta’ movimenti ta’ kapital, jew li jieħdu miżuri li jkunu ġustifikabbli minħabba fl-interess pubbliku jew is-sigurtà pubblika. 2. Id-disposizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu għandhom ikunu bla ħsara għall-applikabilità ta’ restrizzjoni fuq id-dritt ta’ stabbiliment li huma kompatibbli ma’ dan it-Trattat. 3. Il-miżuri u l-proċeduri msemmija fil-paragrafi 1 u 2 m’għandhomx jikkostitwixxu mezz ta’ diskriminazzjoni arbitrarja jew restrizzjoni moħbija fuq il-moviment liberu ta’ kapital u ħlasijiet kif definit fl-Artikolu 56. Artikolu 59 Fejn, f’każijiet eċċezzjonali, il-moviment tal-kapital lejn jew minn pajjiżi terzi joħolqu, jew jheddu li joħolqu diffikultajiet serji għat-tħaddim ta’ l-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill, filwaqt li jaġixxi b’maġġoranza kkwalifikata fuq proposta tal-Kummissjoni u wara li jikkonsulta l-BĊE, jista’ jieħu miżuri ta’ salvagwardja rigward il-pajjiżi terzi għal żmien ta’ mhux aktar minn sitt xhur, jekk dawk il-miżuri jkunu strettament meħtieġa. Artikolu 60 1. Jekk, fil-każijiet kontemplati fl-Artikolu 301, azzjoni mill-Komunità tiġi kkunsidrata meħtieġa, il-Kunsill jista’ skond il-proċedura prevista fl-Artikolu 301, jieħu l-miżuri urġenti u neċessarji dwar il-moviment tal-kapital u dwar il-pagamenti għar-rigward tal-pajjiżi terzi in kwistjoni. 2. Mingħajr ħsara għall-Artikolu 297 u sakemm il-Kunsill ma jkunx ħa miżuri skond il-paragrafu 1, Stat Membru jista’, għal raġunjijiet politiċi serji u minħabba raġunjijiet ta’ urġenza, jieħu miżuri unilaterali kontra pajjiż terz rigward il-movimenti kapitali u r-rimessi ta' ħlasijiet. Il-Kummissjoni u l-Istati Membri l-oħra għandhom ikunu informati b' dawk il-miżuri mhux aktar tard mid-data li dawn ikunu daħlu fis-seħħ. Il-Kunsilll jista’, filwaqt li jaġixxi b'maġġoranza kkwalifikata, fuq proposta mill-Kummissjoni, jiddeċiedi illi l-Istat Membru konċernat għandu jemenda jew ineħħi dawk il-miżuri. Il-President tal-Kunsill għandu jinforma lill-Parlament Ewropew b’kull deċiżjoni bħal din li tkun ittieħdet mill-Kunsill. TITOLU IV IL-VISA, L-ASIL, L-IMMIGRAZZJONI U POLITIKI OĦRA RELATATI MAL-MOVIMENT LIBERU TA' PERSUNI Artikolu 61 Sabiex jistabbilixxi progressivament spazju ta' libertà, sigurta' u ġustizzja, il-Kunsill għandu jadotta: a) f' terminu ta’ ħames snin wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Amsterdam, miżuri maħsuba li jassiguraw il-moviment liberu ta’ persuni skond l-Artikolu 14, flimkien ma' miżuri ta' appoġġ direttament relatati ma' dak li għandu x’jaqsam ma' kontrolli fil-fruntieri esterni, ma' asil u immigrazzjoni, skond id-disposizzjonijiet ta’ l-Artikolu 63 (2) u (3) u l-Artikolu 63 (1)(a) u (2)(a), u miżuri li jimpedixxu u jiġġieldu l-kriminalità skond id-disposizzjonijiet ta’ l-Artikolu 31 (e) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea; b) miżuri oħra fl-oqsma ta’ asil, immigrazzjoni u l-ħarsien tad-drittijiet ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi, skond id-disposizzjonijiet ta’ l-Artikolu 63; ċ) miżuri fil-qasam ta’ kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili kif previsti fl-Artikolu 65; d) miżuri xierqa li jinkoraġixxu u jsaħħu l-kooperazzjoni amministrativa, skond kif provdut fl-Artikolu 66; e) miżuri fil-qasam ta’ pulizija u tal-kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji kriminali li jkollhom l-iskop ta’ sigurtà ta’ livell għoli billi timpedixxi u tiġġieled il-kriminalita' fl-Unjoni skond id-disposizzjonijiet tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. Artikolu 62 Il-Kunsill, li jaġixxi skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 67, għandu, f'terminu ta’ ħames snin wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Amsterdam, jadotta: 1) miżuri bl-iskop li jassiguraw, konformi ma' l-Artikolu 14, l-assenza ta’ kull kontroll fuq il-persuni, sew jekk ikunu ċittadini ta' l-Unjoni sew jekk ta’ ċittadinanza ta’ pajjiżi terzi, meta jaqsmu l-fruntieri interni; 2) miżuri dwar il-qsim ta’ fruntieri esterni ta' l-Istati Membri li għandhom jistabbilixxu: a) standards u proċeduri li għandhom ikunu segwiti minn Stati Membri fit-twettieq ta’ kontrolli fuq persuni f’dawn il-fruntieri; b) regoli dwar visa għal soġġorn b' intenzjoni ta’ mhux aktar minn tlett xhur, inklużi: i) il-lista ta’ pajjiżi terzi li ċ-ċittadini tagħhom jeħtieġu visa meta jaqsmu l-fruntieri esterni u dawk li ċ-ċittadini tagħhom huma eżentati minn dawn il-ħtiġiet; ii) il-proċeduri u l-kondizzjonijiet għall-ħruġ ta’ visa minn Stati Membri; iii) format uniformi għal visa; iv) regoli għal visa uniformi; 3) miżuri li jistabbilixxu l-kondizzjonijiet li taħthom persuni ta’ ċittadinanza ta’ pajjiżi terzi jista jkollhom il-libertà ta' l-ivjaġġar fit-territorju ta' l-Istati Membri matul perijodu ta’ mhux aktar minn tlett xhur. Artikolu 63 Il-Kunsill, li jaġixxi skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 67, għandu, f' terminu ta’ ħames snin wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Amsterdam, jadotta: 1) miżuri dwar l-asil, skond il-Konvenzjoni ta’ Ġinevra tat- 28 ta’ Lulju 1951 u l-Protokoll tal- 31 ta’ Jannar 1967 li għandu x’jaqsam mal-qagħda ta’ refuġjati u t-trattati l-oħra rilevanti, f’dawn l-oqsma li ġejjin: a) kriterji u mekkaniżmi biex jiġi determinat liema Stat Membru jkun responsabbli biex jikkonsidra l-applikazzjoni għal asil sottomessa minn persuna ta’ ċittadinanza ta’ xi pajjiż terz f’wieħed mill-Istati Membri, b) standards minimi dwar kif jintlaqgħu dawk li jfittxu asil fi Stati Membri, ċ) standards minimi f’dak li għandu x’jaqsam mal-kwalifika bħala refuġjati ta' persuni ta’ ċittadinanza ta’ pajjiżi terzi, d) standards minimi dwar il-proċeduri fi Stati Membri għar-rikonoxximent jew it-tneħħija ta' l-istat ta’ refuġjat; 2) miżuri dwar refuġjati u persuni maqlugħa minn pajjiżhom li jaqgħu taħt dawn l-oqsma li ġejjin: a) standards minimi għall-protezzjoni temporanja ta' persuni maqlugħa minn pajjiżi terzi li ma jkunux jistgħu jerġgħu lura lejn il-pajjiż tagħhom ta' l-oriġini u għal persuni li għal xi raġuni oħra ikollhom bżonn ta’ protezzjoni internazzjonali, b) il-promozzjoni ta’ bilanċ ta’ sforzi bejn Stati Membri li jirċievu u jsofru l-konsegwenzi talli jirċievu refuġjati u persuni maqlugħa minn pajjiżhom; 3) miżuri dwar politika dwar l-immigrazzjoni f’dawn l-oqsma li ġejjin: a) il-kondizzjonijiet tad-dħul u r-residenza, u standards dwar proċeduri għall-għoti minn Stati Membri ta’ visa għal termini twal u permessi għal residenza, inklużi dawk għall-iskopijiet tar-riunjoni tal-familji, b) l-immigrazzjoni illegali u r-residenza illegali, inkluża r-ripatrijazzjoni ta’ residenti illegali; 4) miżuri li jiddefinixxu d-drittijiet u l-kondizzjonijiet li bihom persuni ta’ ċittadinanza ta' pajjiżi terzi li jkunu legalment residenti fi Stat Membru jkunu jistgħu jabitaw fi Stati Membri oħra. Miżuri adottati mill-Kunsill skond il-punti 3 u 4 m’għandhomx ifixklu xi Stat Membru milli jżomm jew jintroduċi fl-oqsma kkonċernati disposizzjonijiet nazzjonali li jkunu kompatibbli ma' dan it-Trattat u ma' ftehim internazzjonali. Miżuri li għandhom ikunu adottati skond il-punti 2(b), 3(a) u 4 m’għandhomx ikunu soġġetti għat-terminu ta’ ħames snin imsemmi hawn fuq. Artikolu 64 1. Dan it-Titolu m’għandux jaffetwa l-eżerċizzju tar-responsabiltajiet li jkunu fid-dmir ta’ Stati Membri f’dak li għandu x’jaqsam mal-manteniment tal-liġi u ta' l-ordni u mal-ħarsien tas-sigurtà nterna. 2. Fil-każ li xi wieħed jew aktar mill-Istati Membri jkun ikkonfrontat b’sitwazzjoni ta’ emerġenza kkaratteriżżata b’influss għall-għarrieda ta’ persuni ta’ ċittadinanza ta' pajjiżi terzi u mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 1, il-Kunsill jista', billi jaġixxi b’maġġoranza kwalifikata fuq proposta mill-Kummissjoni, jadotta miżuri proviżżorji ta’ tul ta’ żmien li ma jeċċedix sitt xhur għall-benefiċċju ta' l-Istati Membri kkonċernati. Artikolu 65 Il-Miżuri fil-qasam ta’ kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili li jkollhom implikazzjonijiet transkonfinali, li għandhom jittieħdu skond l-Artikolu 67 u sa fejn ikun meħtieġ għall-funzjonament xieraq tas-suq intern, għandhom jinkludu: a) it-titjib u s-simplifikazzjoni: - tas-sistema tan-notifiki f'pajjiż ieħor ta’ dokumenti ġudizzjarji u extra-ġudizzjarji; - tal-kooperazzjoni fil-mod kif jiġu akkwiżiti l-provi; - tar-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta' sentenzi ċivili u kummerċjali, inklużi deċiżjonijiet f’każijiet exta-ġudizzjarji; b) il-promozzjoni tal-kumpatibilità tar-regoli applikabbli fl-Istati Membri li jikkonċernaw il-kunflitt bejn il-liġijiet u l-ġurisdizzjonijiet; ċ) l-eliminazzjoni ta’ ostakoli għall-funzjonament tajjeb ta’ proċeduri ċivili, jekk meħtieġ bil-promozzjoni tal-kumpatibilità tar-regoli tal-proċeduri ċivili applikabbli fl-Istati Membri. Artikolu 66 Il-Kunsill, li jaġixxi skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 67, għandu jieħu miżuri biex jiżgura kooperazzjoni bejn id-dipartimenti rilevanti u l-amministrazzjonijiet ta' l-Istati Membri fl-oqsma koperti b’dan it-Titolu, kif ukoll bejn dawk id-dipartimenti u l-Kummissjoni. Artikolu 67 1. Matul perijodu transitorju ta’ ħames snin wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Amsterdam, il-Kunsill għandu jaġixxi unanimament fuq proposta mill-Kummissjoni jew fuq inizjattiva minn xi Stat Membru u wara li jkun ikkonsulta lill-Parlament Ewropew. 2. Wara dan il-perijodu ta’ ħames snin: - il-Kunsill għandu jaġixxi fuq proposti mill-Kummissjoni; il-Kummissjoni għandha teżamina kull talba li ssirilha minn xi Stat Membru u tissottometti proposta lill-Kunsill; - il-Kunsill, li jaġixxi unanimament wara li jikkonsulta l-Parlament Ewropew, għandu jieħu deċiżjoni bl-iskop li jipprovdi li l-oqsma kollha li huma koperti b’dan it-Titolu jew parti minnhom ikunu regolati bil-proċedura msemmija fl-Artikolu 251 u jadotta disposizzjonijiet li għandhom x' jaqsmu mal-poteri tal-Qorti tal-Ġustizzja. 3. B’deroga minn paragrafi 1 u 2, il-miżuri msemmija fl-Artikolu 62 (2)(b) (i) u (iii) għandhom, mid-data tad-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Amsterdam, ikunu adottati mill-Kunsill li jaġixxi b’maġġoranza kwalifikata fuq proposta mill-Kummissjoni u wara li jikkonsulta lill-Parlament Ewropew; 4. B’deroga mill-paragrafu 2 il-miżuri msemmija fl-Artikolu 62(2)(b) (ii) u (iv) għandhom, wara perijodu ta’ ħames snin wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Amsterdam, ikunu adottati mill-Kunsill skond il-proċedura imsemmija fl-Artikolu 251. 5. B’deroga għall-paragrafu 1, il-Kunsill għandu jadotta, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 251: - il-miżuri maħsuba fl-Artikolu 63(1) u (2)(a) basta l-Kunsill ikun minn qabel adotta, skond il-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, il-leġislazzjoni tal-Komunità li tiddefinixxi ir-regoli komuni u l-prinċipji bażiċi li jirregolaw dawn il-materji; - il-miżuri maħsuba fl-Artikolu 65 b’esklużjoni ta’ l-aspetti li jolqtu il-liġi tal-familja. Artikolu 68 1. L-Artikolu 234 għandu japplika għal dan it-Titolu skond iċ-ċirkostanzi u bil-kondizzjonijiet li ġejjin: meta kwistjoni dwar l-interpretazzjoni ta’ dan it-Titolu jew dwar il-validità jew l-interpretazzjoni ta’ atti ta' l-istituzzjonijiet tal-Komunità ibbażati fuq dan it-Titolu jitqajjmu f’każ li jkun pendenti quddiem qorti jew tribunal ta’ xi Stat Membru li kontra d-deċiżjoni tagħha ma jkunx hemm rimedju ġudizzjarju skond il-liġi nazzjonali, dik il-qorti jew tribunal għandha, jekk tikkonsidra li deċiżjoni dwar il-kwistjoni tkun meħtieġa sabiex tkun tista' tagħti sentenza, titlob lill-Qorti tal-Ġustizja li tagħti deċiżjoni dwar dan. 2. Fi kwalunkwe każ, il-Qorti tal-Ġustizzja m’għandhiex ikollha ġurisdizzjoni li tiddeċiedi fuq xi miżuri jew deċiżjonijiet meħudha skond l-Artikolu 62 (1) li għandhom x’jaqsmu mal-manteniment ta' l-ordni u l-liġi u l-ħarsien tas-sigurtà interna. 3. Il-Kunsill, il-Kummissjoni jew Stat Membru jista' jitlob lill-Qorti tal-Ġustizzja li tagħti deċiżjoni dwar kwistjoni ta’ interpretazzjoni ta’ dan it-Titolu jew ta’ atti ta' l-istituzzjonijiet tal-Komunità bażati fuq dan it-Titolu. Id-deċiżjoni mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja bi tweġiba għal talba bħal din m’għandhiex tapplika għall-ġudizzju mill-qrati jew mit-tribunali ta' l-Istati Membri li jkunu saru res judicata. Artikolu 69 L-applikazzjoni ta’ dan it-titolu għandha tkun soġġetta għad-disposizzjonijiet tal-Protokoll dwar il-pożizzjoni tar-Renju Unit u ta' l-Irlanda u tal-Protokoll dwar il-pożizzjoni tad-Danimarka u mingħajr preġudizzju għall-Protokoll dwar l-applikazzjoni ta’ ċerti aspetti ta’ l-Artikolu 14 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea għar-Renju Unit u għall-Irlanda. TITOLU V IT-TRASPORT Artikolu 70 Rigward il-materji f’dan it-Titolu, l-Istati Membri għandhom isegwu l-għanijiet tat-Trattat fil-kwadru ta’ politika komuni tat-trasport. Artikolu 71 1. Bl-iskop li jwettaq l-Artikolu 70, u filwaqt illi jqis il-fatturi partikolari tat-trasport, il-Kunsill, filwaqt li jaġixxi skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 251 u wara li jikkonsulta mal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali, għandu jistabbilixxi: a) regoli komuni li japplikaw għat-trasport internazzjonali lejn jew mit-territorju ta’ Stat Membru jew li jaqsam it-territorju ta’ Stat Membru wieħed jew aktar; b) il-kundizzjonijiet li jirregolaw il-mod li bih trasportaturi mhux residenti jistgħu joperaw servizzi ta’ trasport f’xi Stat Membru; ċ) miżuri li jtejbu s-sigurtà fit-trasport; d) provvedimenti oħra xierqa. 2. Bħala deroga mill-proċedura msemmija fil-paragrafu 1, meta l-applikazzjoni tad-disposizzjonijiet li jirrigwardaw il-prinċipji tas-sistema regolatorja għat-trasport jista’ jkollha effett serju fuq il-livell ta’ għajxien u fuq l-impjieg f’ ċerti arei u fuq l-operat tal-faċilitajiet tat-trasporti, dawn għandhom jiġu stabbiliti mill-Kunsill filwaqt li jaġixxi unanimament fuq proposta mill-Kummissjoni, wara li jikkonsulta mal-Parlament Ewropew u l-Kumitat Ekonomiku u Soċjali. Filwaqt li jagħmel dan, il-Kunsill għandu jqis il-bżonn għall-adattament għall-iżvilupp ekonomiku li jkun se jirriżulta mill-istabbiliment tas-suq komuni. Artikolu 72 Sakemm jiġu magħmula d-disposizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 71 (1), u sakemm il-Kunsill ma jagħtix il-kunsens unanimu tiegħu, ebda Stat Membru m’għandu japplika d-diversi disposizzjonijiet tat-trasport li jirregolaw il-materja fl- 1 ta’ Jannar 1958 jew, għal Stati li jingħaqdu, id-data ta' l-Adeżjoni tagħhom, b'mod li jagħmilhom inqas favorevoli, fl-effett dirett jew indirett tagħhom, għat-trasportaturi ta’ Stati Membri oħra meta mqabbla mat-trasportaturi tagħhom nazzjonali. Artikolu 73 Miżuri ta’ għajnuna meħtieġa għall-koordinament tat-trasport, jew li jikkorrispondu ma’ rimborżi dwar ċerti piżijiet li jeżistu fil-prinċipju ta’ servizz pubbliku għandhom ikunu kompatibbli ma’ dan it-Trattat. Artikolu 74 Kull miżura dwar prezzijiet u kondizzjonijiet tat-trasport, adottati fil-kwadru ta’ dan it-Trattat, għandha tqis kif xieraq is-sitwazzjoni ekonomika tat-trasportaturi. Artikolu 75 1. Id-diskriminazzjonijiet kollha li jikkonsistu fl-applikazzjoni minn trasportaturi dwar l-istess merkanzija ittrasportata fl-istess rotot, ta’ prezzijiet u kondizzjonijiet tat-trasport li jvarjaw skond il-pajjiż ta’ l-origini jew tad-destinazzjoni tal-merkanzija li tinġarr, għandhom jiġu aboliti fi ħdan il-Komunità. 2. Il-Paragrafu 1 ma jeskludix l-adozzjoni ta’ miżuri oħra mill-Kunsill fl-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 71 (1). 3. Il-Kunsill, b’votazzjoni tal-maġġoranza kkwalifikata fuq proposta tal-Kummissjoni u wara li jikkonsulta il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali, għandu, jagħmel regolamenti għall-implimentazzjoni tad-disposizzjonijiet tal-paragrafu 1. Il-Kunsill jista’, partikolarment jieħu l-miżuri meħtieġa biex l-istituzzjonijiet tal-Komunità ikunu jistgħu jassiguraw li r-regola li hemm fil-paragrafu 1 tiġi osservata u li dawk li jużawha jgawdu l-vantaġġi li jakkumulaw minnha. 4. Il-Kummissjoni għandha, fuq inizjattiva tagħha stess jew fuq it-talba ta’ Stat Membru, teżamina il-każijiet ta’ diskriminazzjoni msemmija f’paragrafu 1, u, wara li tikkonsulta kull Stat Membru interessat, għandha tieħu d-deċiżjonijiet meħtieġa skond ir-regolamenti magħmula skond id-disposizzjonijiet tal-paragrafu 3. Artikolu 76 1. Dwar trasport effettwat fi ħdan il-Komunità, l-applikazzjoni imposta minn Stat Membru ta’ prezzijiet u kondizzjonijiet li jinvolvu element ta’ sostenn jew protezzjoni, għall-benefiċċju ta’ impriża jew industrija waħda jew iktar partikolari, għandha tkun projbita, sakemm ma tkunx awtoriżżata mill-Kummissjoni. 2. Il-Kummissjoni għandha, fuq inizjattiva tagħha stess jew fuq it-talba ta’ Stat Membru, teżamina l-prezzijiet u l-kondizzjonijiet imsemmija f’paragrafu 1, b’kunsiderazzjoni partikolari, min-naħa l-waħda, għall-esiġenzi ta’ politika ekonomika reġjonali adegwata, l-bżonnijiet ta’ reġjuni sottożviluppati, u l-problemi ta’ reġjuni milqutin serjament minn ċirkostanzi politiċi u, min-naħa l-oħra, għall-effetti ta’ dawk il-prezzijiet u kondizzjonjiet fuq il-kompetizzjoni bejn il-forom differenti ta’ trasport. Wara li tikkonsulta kull Stat Membru interessat, il-Kummissjoni għandha tieħu d-deċiżjonijiet meħtieġa. 3. Il-projbizzjoni msemmija fil-paragrafu 1 ma tapplikax għal tariffi ta' kompetizzjoni. Artikolu 77 Ħlasijiet jew drittijiet miġbura minn trasportatur, biż-żieda tal-prezzijiet tat-trasport, għat-trasport li jaqsam il-fruntieri, ma għandhomx jeċċedu livell raġonevoli, meħuda kunsiderazzjoni xierqa ta' l-ispejjeż reali ta’ dak it-trasport. L-Istati Membri għandhom iħabirku biex inaqqsu progressivament dawn l-ispejjeż. Il-Kummissjoni tista’ tagħmel rakkomandazzjonijiet lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta’ dan l-Artikolu. Artikolu 78 Id-disposizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu ma għandomx jostakolaw l-applikazzjoni ta' miżuri adottati fir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, safejn dawn huma meħtieġa biex jikkumpensaw għall-iżvantaġġi ekonomiċi kaġunati mid-divisjoni tal-Ġermanja, għall-ekonomija ta’ ċerti arej tar-Repubblika Federali milquta minn dik id-divisjoni. Artikolu 79 Kumitat konsultattiv, magħmul minn esperti maħtura mill-Gvernijiet ta’ Stati Membri, għandu jiġi anness mal-Kummissjoni, li għandha tikkonsultah fuq kwistjonijiet ta’ trasport kull meta tqis li jkun opportun mingħajr preġudizzju għall-poteri tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali. Artikolu 80 1. Id-disposizzjonijiet ta’ dan it-Titolu għandhom japplikaw għat-trasport bil-ferrovija, fit-triq, u bil-passaġġi fuq l-ilma interni. 2. Il-Kunsill, b'maġġoranza kwalifikata, jista’ jiddeċiedi jekk safejn u b'liema proċedura disposizzjonijiet opportuni jistgħux jiġu addottati għat-traffiku fil-baħar u bl-ajru. Id-disposizzjonijiet proċedurali ta' l-Artikolu 71 għandhom japplikaw. TITOLU VI REGOLI KOMUNI FUQ IL-KOMPETIZZJONI, FUQ IT-TASSAZZJONI U L-APPROSSIMAZZJONI TAL-LIĠIJIET KAPITOLU 1 REGOLI LI JIRREGOLAW IL-KOMPETIZZJONI SEZZJONI 1 REGOLI LI JAPPLIKAW GĦAL IMPRIŻI Artikolu 81 1. Is-segwenti għandhom ikunu inkompatibbli mas-suq komuni u għandhom ikunu projbiti: l-akkordji kollha bejn impriżi, id-deċiżjonijiet kollha ta' assoċjazzjonijiet bejn impriżi u l-prattiċi kollha miftiehma li jistgħu jolqtu l-kummerċ bejn l-Istati Membri u li jkollhom bħala għan jew riżultat tagħhom il-prevenzjoni, ir-restrizzjoni jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni fi ħdan is-suq komuni, partikolarment dawk li jinvolvu: a) l-iffissar dirett jew indirett tal-prezzijiet ta' l-akkwist jew tal-bejgħ, jew ta’ kondizzjonijiet oħra tan-negozju; b) il-limitazzjoni jew kontroll tal-produzzjoni, tas-swieq, ta' l-iżvilupp tekniku jew ta' l-investiment; ċ) it-tqassim tas-swieq jew it-tqassim ta’ fonti ta’ provvista; d) l-applikazzjoni ta' kondizzjonijiet differenti għal transazzjonijiet ekwivalenti ma partijiet oħra, li b' hekk jiġu mqiegħda fi żvantaġġ kompetittiv; e) Is-suġġettar tal-konklużjoni ta’ kuntratt għall-aċċettazzjoni, mill-parti l-oħra, ta’ obbligi addizzjonali li, jew min-natura tagħhom jew skond l-użu kummerċjali, ma jkollhom l-ebda konnessjoni mas-suġġett ta' dawk il-kuntratti. 2. L-akkordji jew deċiżjonijiet projbiti bid-disposizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu jkunu awtomatikament nulli. 3. Madankollu, id-disposizzjonijiet tal-paragrafu 1 jistgħu jiġu dikjarati inapplikabbli fil-każ ta’ xi wieħed milli ġejjin, jiġifieri: - akkordji jew kategoriji ta’ akkordji bejn impriżi; - deċiżjonijiet ta' assoċjazzjonijiet ta' impriżi jew kategoriji ta' assoċjazzjonijiet ta' impriżi; - prattiċi miftiehma jew kategoriji ta’ prattiċi miftiehma li jikkontribwixxu biex itejbu l-produzzjoni jew id-distribuzzjoni ta’ prodotti, jew biex jippromwovu progress tekniku jew ekonomiku waqt li fl-istess ħin, jassiguraw li l-konsumaturi jkollhom sehem ġust mill-benefiċċji li joħorġu minnhom, izda li ma: a) jimponux fuq l-impriżi interessati restrizzjonijiet li ma jkunux indispensabbli għall-kisba ta' l-għanijiet ta’ hawn fuq; b) jagħtux lil dawn l-impriżi l-possibiltà li jeliminaw il-kompetizzjoni f'parti sostanzjali tal-prodotti in kwistjoni. Artikolu 82 Safejn il-kummerċ bejn l-Istati Membri jista’ jiġi milqut, kull abbuż minn impriża waħda jew iktar minn posizzjoni dominanti fi ħdan is-suq komuni, jew fi ħdan parti sostanzjali tiegħu, jkun inkompatibbli mas-suq komuni u jkun projbit. Eżempji ta’ abbuż bħal dan huma: a) l-impożizzjoni diretta jew indiretta ta’ prezzijiet inġusti ta' l-akkwist jew tal-bejgħ, jew kondizzjonijiet oħra inġusti ta’ kummerċ; b) il-limitazzjoni tal-produzzjoni, tas-swieq jew ta' l-iżvilupp tekniku bi ħsara għall-konsumaturi; ċ) l-applikazzjoni ta’ kondizzjonijiet differenti għal transazzjonijiet ekwivalenti ma' partijiet oħra, l i b' hekk jiġu mqiegħda fi żvantaġġ kompetittiv; d) is-suġġettar tal-konklużjoni ta' kuntratti għall-aċċettazzjoni mill-parti l-oħra, ta' obbligi addizzjonali li, jew min-natura tagħhom jew skond l-użu kummerċjali, ma jkollhom l-ebda konnessjoni mas-suġġett ta' dawk il-kuntratti. Artikolu 83 1. Ir-regolamenti jew id-direttivi xierqa għall-applikazzjoni tal-prinċipji stabbiliti fl-Artikoli 81 u 82 għandhom jiġu stabbiliti mill-Kunsill, b’votazzjoni tal-maġġoranza kwalifikata fuq proposta tal-Kummissjoni u wara li jikkonsulta l-Parlament Ewropew.. 2. Id-disposizzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1 għandhom jiġu maħsuba, partikolarment: a) biex jassiguraw l-osservanza tal-projbizzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1 ta’ l-Artikolu 81 u fl-Artikolu 82, bl-istituzzjoni ta’ multi jew penali perjodiċi; b) biex jiddeterminaw il-modalitajiet għall-applikazzjoni tal-paragrafu 3 ta’ l-Artikolu 81, b’kunsiderazzjoni xierqa għall-ħtieġa li jassiguraw superviżjoni adegwata flimkien ma’ l-iktar simplifikazzjoni massima possibbli ta’ kontroll amministrattiv; ċ) fejn meħtieġ, biex jiddefinixxu l-iskop ta’ l-applikazzjoni tad-disposizzjonijiet li jinsabu fl-Artikoli 81 u 82 dwar id-diversi setturi ekonomiċi; (d) biex jispeċifikaw il-kompiti rispettivi tal-Kummissjoni u tal-Qorti tal-Ġustizzja fl-applikazzjoni tad-disposizzjonijiet imsemmija f’dan il-paragrafu; (e) biex jispeċifikaw ir-relazzjoni tal-liġijiet nazzjonali mad-disposizzjonijiet ta’ din is-Sezzjoni u dawk adottati fl-applikazzjoni ta’ dan l-Artikolu. Artikolu 84 Sakemm il-miżuri meħuda fl-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 83 jidħlu fis-seħħ, l-awtoritajiet ta' l-Istati Membri għandhom jiddeċiedu fuq l-ammissibilità ta' akkordji u fuq kwistjonijiet dwar kull abbuż minn pożizzjoni dominanti fis-suq komuni, skond il-liġijiet tal-pajjiżi tagħhom u d-disposizzjonijiet ta’ l-Artikolu 81, speċjalment il-paragrafu 3, u ta’ l-Artikolu 82. Artikolu 85 1. Bla ħsara għad-disposizzjonijiet ta’ l-Artikolu 84, il-Kummissjoni għandha, tissorvelja l-applikazzjoni tal-prinċipji li hemm fl-Artikoli 81 u 82. Fuq talba ta’ Stat Membru, jew fuq inizjattiva tagħha stess, hija għandha tinvestiga, flimkien ma' l-awtoritajiet kompetenti ta' l-Istati Membri li jipprestaw l-assistenza tagħhom, kull ksur suspettat tal-prinċipji msemmija hawn fuq. Jekk isib li dak il-ksur ikun ġara, hija għandha tipproponi mezzi xierqa biex twaqqfu. 2. Jekk dak il-ksur ikompli, il-Kummissjoni għandha toħroġ deċiżjoni motivata li tirreġistra l-ksur tal-prinċipji. Il-Kummissjoni tista’ tippubblika d-deċiżjoni tagħha u tista’ tawtorizza lill-Istati Membri biex jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jirrimedjaw is-sitwazzjoni skond il-kondizzjonijiet u fil-modalitajiet li jiġu preskritti mill-Kummissjoni. Artikolu 86 1. Dwar impriżi pubbliċi u impriżi li lilhom jagħtu drittijiet speċjali jew esklusivi, l-Istati Membri ma għandhom la jiddekretaw u lanqas iżommu fis-seħħ miżuri kuntrarji għar-regoli f’dan it-Trattat, b’mod partikolari, għal dawk li hemm fl-Artikolu 12 u fl-Artikoli 81 sa 89 inklużi. 2. Kull impriża responsabbli biex topera servizzi ta’ importanza ekonomika ġenerali jew li jkollha l-karattru ta’ monopolju fiskali għandha tkun soġġetta għar-regoli ta' dan it-Trattat, b’mod partikolari dawk li jirreferu għall-kompetizzjoni, safejn l-applikazzjoni ta’ dawn ir-regoli ma jostakolawx it-twettiq de jure jew de facto tal-funzjonijiet speċifiċi mogħtija lil dik l-impriża. L-iżvilupp tal-kummerċ ma għandux jiżviluppa b' mod kuntrarju għall-interessi tal-Komunità. 3. Il-Kummissjoni għandha tassigura l-applikazzjoni tad-disposizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu u għandha, fejn meħtieġ, toħroġ direttivi jew deċiżjonijiet opportuni lill-Istati Membri. SEZZJONI 2 GĦAJNUNA MILL-ISTATI Artikolu 87 1. Bla ħsara ta' kull deroga kontemplata f’dan it-Trattat, kull għajnuna, ta' kwalunkwe forma, mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta’ riżorsi ta’ l-Istat, li twassal għal distorsjoni jew theddida ta' distorsjoni għall-kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti impriżi jew ċerti produtturi għandha, safejn tolqot il-kummerċ bejn l-Istati Membri, tkun inkompatibbli mas-suq komuni. 2. It-tipi ta’ għajnuna li ġejja tkun kompatibbli mas-suq komuni: a) għajnuna ta’ karattru soċjali mogħtija lill-konsumaturi individwali, basta dik l-għajnuna tiġi mogħtija mingħajr diskriminazzjoni bażata fuq l-oriġini tal-prodotti konċernati; b) kull għajnuna mogħtija biex tirrimedja għall-ħsara kkawżata minn diżastri naturali jew avvenimenti oħra straordinarji; ċ) l-għajnuna mogħtija lill-ekonomiji ta’ ċerti reġjuni tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja milquta bid-diviżjoni tal-Ġermanja, safejn dik l-għajnuna tkun meħtieġa sabiex tikkompensa għall-iżvantaġġi ekonomiċi kkawżati b’dik id-diviżjoni. 3. It-tipi ta’ għajnuna li ġejja tista' tkun ikkunsidrata bħala kompatibbli mas-suq komuni: a) għajnuna maħsuba biex tippromwovi l-iżvilupp ekonomiku ta’ reġjun fejn il-livell ta' l-għajxien huwa baxx b’mod anormali jew fejn ikun hemm stat serju ta’ nuqqas ta’ impjieg; b) għajnuna maħsuba biex tippromwovi l-eżekuzzjoni ta’ proġetti fuq skala kbira ta’ interess komuni Ewropew, jew biex tirrimedja taħwid serju fl-ekonomija ta’ Stat Membru; ċ) għajnuna maħsuba biex tiffaċilita l-iżvilupp ta’ ċerti attivitajiet jew ta’ ċerti reġjuni ekonomiċi, basta dik l-għajnuna ma tfixkilx il-kondizzjonijiet tal-kummerċ sa grad li jkun kuntrarju għall-interess komuni; d) għajnuna biex tiġi promossa l-kultura u l-preservazzjoni tal-patrimonju meta din l-għajnuna ma tolqotx il-kondizzjonijiet tal-kummerċ u tal-kompetizzjoni fil-komunità sa grad li jkun kuntrarju għall-interess komuni. e) dawk il-kategoriji oħra ta’ għajnuna li jistgħu jiġu speċifikati b’deċiżjoni tal-Kunsill, b’votazzjoni tal-maġġoranza kkwalifikata fuq proposta tal-Kummissjoni. Artikolu 88 1. Il-Kummissjoni għandha teżamina kostantement ma' l-Istati Membri is-sistemi kollha ta’ għajnuna li jeżiżtu f’dawk l-Istati. Hija għandha tipproponi lil dawn ta' l-aħħar kull miżura xierqa meħtieġa għall-iżvilupp progressiv u għall-funzjonament tas-suq komuni. 2. Jekk, wara li ssejjaħ lill-partijiet interessati biex jissottomettu l-kummenti tagħhom, il-Kummissjoni ssib li miżura ta’ għajnuna mogħtija minn Stat, jew permezz tar-riżorsi ta’ Stat, m’hijiex kompatibbli mas-suq komuni skond l-Artikolu 87, jew li dik l-għajnuna tkun applikata b’mod inġust, hija għandha tieħu deċiżjoni li tirrikjedi lill-Istat interessat li jabolixxi dik l-għajnuna jew li jimmodifikaha fit-terminu preskritti mill-Kummissjoni. Jekk l-Istat interessat ma joqgħodx għal din id-deċiżjoni fit-terminu preskritt, il-Kummissjoni jew kull Stat ieħor interessat ikun jista' jissottometti l-materja direttament lill-Qorti tal-Ġustizzja, b’deroga għad-disposizzjonijiet ta’ l-Artikoli 226 u 227. Fuq talba ta’ kull Stat Membru, il-Kunsill jista’ jiddeċiedi, b’vot unanimu, li miżura ta’ għajnuna mogħtija jew li trid tingħata minn dak l-Istat għandha tkun ikkonsidrata bħala kompatibbli mas-suq komuni, b’deroga għad-disposizzjonijiet ta’ l-Artikolu 87 jew tar-regolamenti previsti fl-Artikolu 89, jekk din id-deċiżjoni tkun ġustifikata b’ċirkostanzi eċċezzjonali. Jekk il-Kummissjoni diġà tkun bdiet il-proċedura preskritta fl-ewwel sub-paragrafu ta’ dan il-paragrafu, rigward l-għajnuna in kwistjoni, it-talba magħmula lill-Kunsill mill-Istat interessat għandha ġġib is-sospensjoni ta’ dik il-proċedura sakemm il-Kunsill ikun iddeċieda l-pożizzjoni tiegħu. Madankollu, jekk il-Kunsill ma jkunx għarraf il-pożizzjoni tiegħu f’egħluq tliet xhur minn dik it-talba, għandha tittieħed deċiżjoni mill-Kummissjoni. 3. Il-Kummissjoni għandha tiġi informata, fil-ħin biex tissottometti l-osservazzjonijiet tagħha, dwar kull proġett biex tiġi mogħtija jew biex tiġi modifikata għajnuna. Jekk tikkunsidra li proġett bħal dak ma jkunx kompatibbli mas-suq komuni skond it-termini ta’ l-Artikolu 87, hija għandha mingħajr dewmien tibda l-proċedura prevista fil-paragrafu qabel dan. L-Istat Membru interessat ma jistgħax idaħħal fis-seħħ il-proġetti proposti tiegħu qabel ma dik il-proċedura ikollha deċiżjoni finali. Artikolu 89 Il-Kunsill, li jaġixxi b’maġġoranza kkwalifikata fuq proposta tal-Kummissjoni u wara li jikkonsulta mal-Parlament Ewropew, jista' jagħmel regoli approprijati għall-applikazzjoni ta' l-Artikoli 87 u 88 u jista' partikolarment jiffissa l-kundizzjonijiet li fihom l-Artikolu 88(3) għandu japplika u l-kategoriji ta’ għajnuna eżenti minn din il-proċedura. KAPITOLU 2 DISPOSIZZJONIJIET FISKALI Artikolu 90 Ebda Stat Membru ma għandu japplika, direttament jew indirettament, fuq il-prodotti ta’ Stati Membri oħra taxxi interni, ta’ kull deskrizzjoni, ogħla minn dawk applikati direttament jew indirettament fuq prodotti simili nazzjonali. Barra dan, ebda Stat Membru ma għandu japplika fuq il-prodotti ta’ Stati Membri oħra taxxi interni ta’ tali natura li jagħtu protezzjoni indiretta lill-produzzjoni ta’ merkanzija oħra. Artikolu 91 Il-prodotti esportati għat-territorju ta’ Stat Membru ma jistgħux jibbenefikaw minn rifużjoni ta’ taxxi interni ogħla mit-taxxi li jkunu ġew imposti, direttament jew indirettament, fuqhom. Artikolu 92 Rigward il-ħlasijiet ħlief ħlasijiet fuq it-turnover, dazji tas-sisa u miżuri oħra ta’ tassazjoni indiretta, eżenzjonijiet u rifużjonijiet dwar esportazzjonijiet għal Stati Membri oħra ma jistgħux jingħataw, u taxxi li jikkumpensaw fuq importazzjonijiet minn Stati Membri oħra ma jistgħux jiġu imposti, ħlief safejn il-miżuri kontemplati jkunu ġew approvati minn qabel għal perjodu limitat mill-Kunsill, b’votazzjoni tal-maġġoranza kkwalifikata fuq proposta tal-Kummissjoni. Artikolu 93 Il-Kunsill, li jaġixxi unanimament fuq proposta tal-Kummissjoni u wara li jikkonsulta mal-Parlament Ewropew u l-Kumitat Ekonomiku u Soċjali, għandu jadotta disposizzjonijiet għall-armonizzazzjoni ta’ leġislazzjoni li tittratta dwar taxxi fuq it-turnover, dazji tas-sisa u forom oħra ta’ tassazzjoni indiretta daqs kemm din l-armonizzazzjoni tkun neċessarja biex tiżgura l-istabbiliment u l-operazzjoni tas-suq intern fiż-żmien stipulat fl-Artikolu 14 KAPITOLU 3 APROSSIMAZZJONI TA' LIĠIJIET Artikolu 94 Il-Kunsill għandu, waqt li jaġixxi unanimament, fuq proposta tal-Kummissjoni, u wara li jikkonsulta mal-Parlament Ewropew u l-Kumitat Ekonomiku u Soċjali, joħroġ direttivi għall-approssimazzjoni ta’ dawk il-liġijiet, regolamenti jew disposizzjonijiet amministrattivi ta' l-Istati Membri li direttament jaffettwaw l-istabbiliment jew l-operazzjoni tas-suq komuni. Artikolu 95 1. B’deroga mill-Artikolu 94 u ħlief fejn provdut xort'oħra f’dan it-Trattat, id-disposizzjonijiet li ġejjin għandhom japplikaw għall-kisba ta’l-għanijiet imsemmija fl-Artikolu 14. Il-Kunsill għandu, waqt li jaġixxi skond il-proċedura imsemmija fl-Artikolu 251 u wara li jikkonsulta mal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali, jadotta l-miżuri għall-approssimazzjoni tad-disposizzjonijiet stipulati bil-liġi, b'regolamenti jew b'azzjoni amministrattiva fi Stati Membri li għandhom bħala l-għan tagħhom l-istabbiliment u l-operazzjoni tas-suq intern. 2. Il-paragrafu 1 m’ għandux japplika għal disposizzjonijiet fiskali, għal dawk li għandhom x'jaqsmu mal-moviment liberu ta' persuni u lanqas għal dawk li għandhom x'jaqsmu mad-drittijiet u l-interessi ta' l-impjegati. 3. Il-Kummissjoni, fil-proposti tagħha kif maħsuba fil-paragrafu 1 li jikkonċerna s-saħħa, s-sigurtà, il-ħarsien ta' l-ambjent u l-protezzjoni tal-konsumatur, għandha tieħu bħala bażi protezzjoni fl-għola livell, waqt li tieħu kont partikolarment ta’ kull żvilupp ġdid ibbażat fuq fatti xjentifiċi. Fil-limiti tal-poteri rispettivi tagħhom, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill għandhom ukoll ifittxu li jilħqu dan l-objettiv. 4. Jekk, wara l-adozzjoni mill-Kunsill jew mill-Kummissjoni ta’ miżuri ta’ armonizzazzjoni, Stat Membru jħoss li jkun meħtieġ li jżomm id-disposizzjonijiet nazzjonali fuq il-bażi ta’ neċessitajiet maġġuri msemmija fl-Artikolu 30, jew li għandhom x’jaqsmu mal-ħarsien ta' l-ambjent jew ta' l-ambjent tax-xogħol, dan għandu jgħarraf lill-Kummissjoni b’dawn id-disposizzjonijiet kif ukoll dwar ir-raġuni għaliex għandhom jinżammu. 5. Aktar minn hekk, mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 4, jekk, wara l-adozzjoni mill-Kunsill jew mill-Kummissjoni ta’ miżura ta’ armonizzazzjoni, Stat Membru jħoss li jkun meħtieġ li jintroduċi disposizzjonijiet nazzjonali ibbażati fuq prova xjentifika ġdida li għandha x’taqsam mal-ħarsien ta' l-ambjent jew ta' l-ambjent tax-xogħol fuq il-bażi ta’ xi problema speċifika għal dak l-Istat Membru li toriġina mill-adozzjoni ta’ miżura ta’ armonizzazzjoni, dan għandu jinforma lill-Kummissjoni bid-disposizzjonijiet li jkollu l-ħsieb jintroduċi kif ukoll bil-bażi għall-introduzzjoni tagħhom. 6. Il-Kummissjoni għandha, fi żmien sitt xhur min-notifika msemmija fil-paragrafi 4 u 5, tapprova jew tiċħad id-disposizzjonijiet nazzjonali invlouti, wara li tkun ivverifikat jekk humiex, jew le meżż ta’ diskriminazzjoni arbitrarja jew ta’ restrizzjoni moħbija fuq il-kummerċ bejn Stati Membri u jekk joħolqux, jew le ostakolu għall-funzjonament tas-suq intern. Fin-nuqqas ta’ deċiżjoni mill-Kummissjoni matul dan il-perijodu, d-disposizzjonijiet nazzjonali msemmija fil-paragrafi 4 u 5 għandhom ikunu meqjusa bħala li kienu approvati. Meta tkun iġġustifikata mill-komplessità tal-materja u meta m' hemmx periklu għas-saħħa umana, il-Kummissjoni tista' tgħarraf lill-Istat Membru kkonċernat li l-perijodu msemmi f’dan il-paragrafu jista' jittawwal b’perijodu ieħor sa sitt xhur. 7. Meta, bis-saħħa tal-paragrafu 6, xi Stat Membru jkun awtoriżżat li jżomm jew jintroduċi disposizzjonijiet nazzjonali li jidderogaw minn miżura ta’ armonizzazzjoni, il-Kummissjoni għandha immedjetament teżamina jekk tipproponix adattament għal dik il-miżura. 8. Meta Stat Membru jqajjem problema speċifika dwar is-saħħa pubblika f’qasam li kien suġġett minn qabel għal miżuri ta’ armonizzazzjoni, dan għandu jiġbed l-attenzjoni tal-Kummissjoni li għandha immedjatament teżamina jekk tipproponix miżuri xierqa lill-Kunsill. 9. B' deroga mill-proċeduri stabbiliti fl-Artikoli 226 u 227, il-Kummissjoni u xi Stat Membru jista' jressaq il-materja direttament quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja jekk jikkunsidraw li xi Stat Membru ieħor ikun qiegħed jgħamel użu mhux xieraq tal-poteri previsti f’dan l-Artikolu. 10. Il-miżuri ta’ armonizzazzjoni msemmija hawn fuq għandhom, fil-każi xierqa, jinkludu klawsola ta’ salvagwardja li tawtoriżża lill-Istati Membri li jieħdu għal raġuni waħda jew aktar li m' hijiex ta' natura ekonomika imsemmija fl-Artikolu 30, miżuri proviżorji soġġetti għall-proċedura tal-kontroll mill-Komunità. Artikolu 96 Jekk il-Kummissjomi issib li d-differenzi li jeżistu bejn il-liġijiet, regolamenti jew regoli amministrattivi ta’ l-Istati Membri qed twassal għal-kondizzjonijiet ta' kompetizzjoni distorti fis-suq komuni, u b'hekk iġibu nuqqas ta’ bilanċ li jitlob korrezzjoni, hija għandha tikkonsulta ma’ l-Istati Membri interessati. Jekk dawk il-konsultazzjonijiet ma jwasslux għal ftehim li bih in-nuqqas ta’ bilanċ imsemmi jiġi korrett, il-Kunsill, fuq proposta tal-Kummissjoni li jaġixxi b'maġġoranza kwalifikata, għandu joħroġ id-direttivi meħtieġa għal dan il-għan. Il-Kummissjoni u l-Kunsill jistgħu jieħdu kull miżura oħra xierqa provduta f’dan it-Trattat. Artikolu 97 1. Jekk ikollu raġuni għax jibża’ li l-adozzjoni jew emenda ta’ liġi, regolament jew regola amministrattiva tkun se ġġib f’nuqqas ta’ bilanċ fis-sens ta’ l-Artikolu 96, l-Istat Membru li jkun irid jipproċedi għal dan għandu jikkonsulta l-Kummissjoni. Wara li tikkonsulta l-Istati Membri, il-Kummissjoni għandha tirrakkomanda lill-Istati interessati dawk il-miżuri li jistgħu jkunu xierqa biex jevitaw in-nuqqas ta’ bilanċ imsemmi. 2. Jekk l-Istat li jkun jixtieq jintroduċi jew jemenda disposizzjonijiet nazzjonali ma jwettaqx ir-rakkomandazzjoni magħmula lilu mill-Kummissjoni, Stati Membri oħra ma għandhomx jintalbu, skond it-termini ta’ l-Artikolu 96, biex jemendaw id-disposizzjonijiet nazzjonali tagħhom stess sabiex jikkoreġu dak in-nuqqas ta’ bilanċ. Jekk l-Istat Membru li jinjora r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni jġib nuqqas ta’ bilanċ bi ħsara tiegħu nnifsu biss, id-disposizzjonijiet ta’ l-Artikolu 96 ma għandhomx japplikaw. TITOLU VII POLITIKA EKONOMIKA U MONETARJA KAPITOLU 1 POLITIKA EKONOMIKA Artikolu 98 L-Istati Membri għandhom imexxu l-politika ekonomika tagħhom bil-għan li jikkontribwixxu għat-twettiq ta' l-iskopijiet tal-Komunità, kif imfissra fl-Artikolu 2, u fil-kuntest tal-linji direttivi ġenerali imsemmija fl-Artikolu 99(2). L-Istati Membri u l-Komunità għandhom jaġixxu skond il-prinċipju ta’ ekonomija tas-suq miftuħ b’kompetizzjoni libera, li jiffavorixxi allokazzjoni effiċjenti ta’ riżorsi, u b'mod konformi mal-prinċipji msemmija fl-Artikolu 4. Artikolu 99 1. L-Istati Membri għandhom iqisu il-linji tal-politika ekonomika tagħhom bħala materja ta' interess komuni u għandhom jikkordinawhom fi ħdan il-Kunsill, skond id-disposizzjonijiet ta' l-Artikolu 98. 2. Il-Kunsill għandu, waqt li jaġixxi b’maġġoranza kkwalifikata u fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, jifformola abbozz għal-linji direttivi ġenerali tal-politika ekonomika ta' l-Istati Membri u tal-Komunità, u għandu jirrapporta r-riżultati lill-Kunsill Ewropew. Il-Kunsill Ewropew għandu, jiddiskuti x'konklużjoni għandu jasal għaliha dwar il-linji direttivi ġenerali tal-politika ekonomika ta' l-Istati Membri u tal-Komunità, filwaqt li jaġixxi fuq il-bażi tar-rapport tal-Kunsill. Fuq il-bażi ta’ din il-konklużjoni, il-Kunsill għandu, filwaqt li jaġixxi b’maġġoranza kkwalifikata, jadotta rakkomandazzjoni li tistipula dawn il-linji direttivi ġenerali. Il-Kunsill għandu jinforma lill-Parlament Ewropew bir-rakkomandazzjoni tiegħu. 3. Sabiex jiżgura koordinazzjoni aktar stretta tal-linji ta' politika ekonomika u l-konverġenża kontinwa fl-attività ekonomika ta' l-Istati Membri, il-Kunsill għandu, fuq il-bażi ta’ rapporti sottomessi mill-Kummissjoni, jissorvelja l-iżviluppi ekonomiċi f'kull Stat Membru u fil-Komunità, kif ukoll il-konformità ta’ kull politika ekonomika mal-linji direttivi ġenerali imsemmijja fil-paragrafu 2, kif ukoll jagħmel stima komplessiva regolarment. Għall-finijiet ta’ din is-sorveljanza multilaterali, l-Istati Membri għandhom jgħaddu l-informazzjoni lill-Kummissjoni dwar dawk il-miżuri importanti li jkunu ttieħdu minnhom fil-qasam tal-politika ekonomika tagħhom kif ukoll kull informazzjoni oħra li jqisu li tista' tkun meħtieġa. 4. Meta jiġi stabbilit, skond il-proċedura prevista fil-paragrafu 3, li l-linji ta' politika ekonomika ta’ Stat Membru mhumiex koherenti mal-linji direttivi ġenerali imsemmija fil-paragrafu 2, jew jekk ikun hemm possibiltà li dawn ifixklu l-funzjonament tajjeb ta’ l-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill jista', b’maġġoranza kkwalifikata u fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, jagħmel ir-rakkomandazzjonijiet xierqa lill-Istat Membru involut. Il-Kunsill jista', b’maġġoranza kwalifikata u fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, jiddeċiedi li jippubblika r-rakkomandazzjonijiet tiegħu. Il-President tal-Kunsill u tal-Kummissjoni għandhom jirrapportaw lill-Parlament Ewropew ir-riżultati tas-sorveljanza multilaterali. Il-President tal-Kunsill jista' jiġi mistieden biex jidher quddiem il-Kumitat kompetenti tal-Parlament Ewropew, jekk il-Kunsill ikun għamel ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu pubbliċi. 5. Il-Kunsill, li jaġixxi skond il-proċedura msemmijja fl-Artikolu 252, jista' jadotta regoli dettaljati sabiex jirregola l-proċedura tas-sorveljanza multilaterali msemmija fil-paragrafi 3 u 4 ta’ dan l-Artikolu. Artikolu 100 1. Mingħajr preġudizzju għall-proċeduri oħra provduti f’dan it-Trattat, il-Kunsill, waqt li jaġixxi b’maġġoranza kwalifikata fuq proposta tal-Kummissjoni, jista’ jiddeċiedi rigward miżuri xierqa għas-sitwazzjoni ekonomika, partikolarment jekk iqumu diffikultajiet serji fil-provvista ta’ ċerti prodotti. 2. Meta Stat Membru jsib ruħu f’diffikultajiet jew ikun mhedded b’diffikultajiet serji kkawżati min diżastri naturali jew ċirkostanzi eċċezzjonali li fuqhom ma jkollux kontroll, il-Kunsill, waqt li jaġixxi b’maġġoranza kwalifikata fuq proposta tal-Kummissjoni, jista’, taħt ċerti kondizzjonijiet, jagħti għajnuna finanzjarja lill-Istat Membru konċernat. Il-President tal-Kunsill għandu jinforma l-Parlament Ewropew dwar id-deċiżjoni li tkun ittieħdet. Artikolu 101 1. Faċilitajiet ta’ overdraft jew ta’ xi tip ieħor ta’ faċilità ta’ kreditu mill-BĊE jew mill-banek ċentrali ta' l-Istati Membri (hawnekk iżjed 'il quddiem imsejħa "banek ċentrali nazzjonali") favur istituzzjonijiet jew korpi komunitarji, gvernijiet ċentrali, reġjonali jew awtoritajiet lokali jew pubbliċi oħra, jew korpi oħra regolati bid-dritt pubbliku, jew impriżi pubbliċi ta’ Stati Membri, għandhom ikunu pprojbiti kif għandu ukoll ikun pprojbit ix-xiri dirett mingħand dawn ta' strumenti ta' debitu mill-BĊE jew mill-banek ċentrali nazzjonali. 2. Il-paragrafu 1 m’għandhux japplikax fil-każ ta’ istituzzjonijiet publiċi ta’ kreditu li, fil-kuntest tal-provvista ta’ riservi mill-banek ċentrali, għandhom jingħataw l-istess trattament mill-banek ċentrali nazzjonali u mill-BĊE bħal ma jingħataw istituzzjonijiet ta’kreditu privati. Artikolu 102 1. Kull miżura, li mhijiex ibbażata fuq konsiderazzjonijiet prudenzjali u li tistabbilixxi aċċess privileġġat lill-istituzzjonijiet jew korpi komunitarji, gvernijiet ċentrali, reġjonali, lokali, jew awtoritajiet pubbliċi oħra, jew korpi oħra li huma regolati bid-dritt pubbliku, jew impriżi pubbliċi ta' l-Istati Membri għall-istituzzjonijiet finanzjarji għandha tkun ipprojbita. 2. Il-Kunsill, li jaġixxi skond il-proċedura msemmijja fl-Artikolu 252, għandu, qabel l- 1 ta’ Jannar 1994, jiddefinixxi t-tifsiriet għall-applikazzjoni tal-projbizzjoni msemmija fil-paragrafu 1. Artikolu 103 1. Il-Komunità m’għandhiex tkun responsabbli għal, jew tassumi l-obbligazzjonijiet ta' gvernijiet ċentrali, reġjonali, lokali, jew awtoritajiet pubbliċi oħra, jew korpi oħra li huma regolati bid-dritt pubbliku, jew impriżi pubbliċi ta’ Stat Membru bla ħsara għall-għoti ta' garanziji finanzjarji reċiproċi għall-esekuzzjoni konġunta ta' proġett speċifiku. Stat Membru m’għandhux ikun responsabbli jew jassumi l-obbligazzjonjiet ta' gvernijiet ċentrali, reġjonali, lokali jew awtoritajiet pubbliċi oħra, jew korpi oħra regolati bid-dritt pubbliku jew impriżi pubbliċi ta' Stat Membru ieħor, bla ħsara għall-għoti ta' garanziji finanzjarji reċiproċi għall-eżekuzzjoni konġunta ta' xi proġett speċifiku. 2. Jekk ikun neċessarju, il-Kunsill, li jaġixxi skond il-proċedura imsemmija fl-Artikolu 252, jista' jiddefinixxi t-tifsiriet għall-applikazzjoni tal-projbizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 101 u f'dan l-Artikolu. Artikolu 104 1. L-Istati Membri għandhom jevitaw żbilanċi eċċessivi tal-Gvern. 2. Il-Kummissjoni għandha tissorvelja l-iżvilupp tas-sitwazzjoni ta' l-estimi u ta' kull stock tad-dejn tal-gvern fl-Istati Membri bl-iskop illi tidentifika żbalji kbar. B'mod partikolari għandha teżamina l-konformità mad-dixxipplina ta' l-estimi abbażi taż-żewġ kriterji li ġejjin: a) jekk il-proporzjon ta' l-iżbilanċ tal-gvern ippjanat jew attwali għall-prodott gross domestiku ikunx jeċċedi xi valur ta' referenza, ħlief - jekk il-proporzjon ikun niżel b’mod sostanzjali u kontinwu u laħaq livell qrib tal-valur ta' referenza; - jew, alternattivament jekk, l-eċċess fuq il-valur ta' referenza jkun biss eċċezzjonali u temporanju u l-proporzjon jibqa' viċin tal-valur ta' referenza; b) Jekk il-proporzjon tad-dejn tal-gvern għall-prodott gross domestiku ikunx jeċċedi xi valur ta' referenza, ħlief jekk l-proporzjon ikun qiegħed jonqos b’mod suffiċjenti u li joqrob lejn il-valur ta' referenza b’pass sodisfaċenti. Il-valuri ta' referenza huma speċifikati fil-Protokoll dwar il-proċedura fuq żbilanċ eċċessiv anness ma’ dan it-Trattat 3. Jekk Stat Membru ma jwettaqx il-ħtiġiet taħt xi wieħed jew it-tnejn minn dawn il-kriterji, il-Kummissjoni għandha tipprepara rapport. Ir-rapport tal-Kummissjoni għandu jqis ukoll jekk id-dejn tal-gvern ikunx jeċċedi n-nefqa tal-gvern f'investiment u jqis il-fatturi l-oħra kollha rilevanti, inkluża l-pożizzjoni ekonomika u ta' l-estimi għall-futur medju ta' l-Istat Membru. Il-Kummissjoni tista' wkoll tipprepara rapport jekk, minkejja t-twettiq tal-ħtigiet taħt il-kriterji, tkun ta’ l-opinjoni li hemm riskju ta’ żbilanċ eċċessiv ġewwa xi Stat Membru. 4. Il-Kumitat imsemmi fl-Artikolu 114 għandu jifformola opinjoni dwar ir-rapport tal-Kummissjoni. 5. Jekk il-Kummissjoni jidhrilha illi jkun hemm jew jista' jkun hemm fi Stat Membru żbilanċ eċċessiv, il-Kummissjoni għandha tagħti l-opinjoni tagħha dwar dan lill-Kunsill. 6. Il-Kunsill jista’, waqt li jaġixxi b’maġġoranza kkwalifikata fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, u wara li jkun ikkonsidra kull osservazzjoni li l-Istat Membru interessat ikun jixtieq jagħmel, jiddeċiedi wara stima komplessiva jekk jeżistix żbilanċ eċċessiv. 7. Meta l-eżistenza ta’ deficit eċċessiv tiġi deċiża skond il-paragrafu 6, il-Kunsill għandu jagħmel rakkomandazzjonijiet lill-Istat Membru interessat, bl-iskop illi dik is-sitwazzjoni tiġi mitmuma fi żmien li determinat. Bla ħsara għad-disposizzjonijiet tal-paragrafu 8, dawn ir-rakkomandazzjonijiet m’għandhomx jiġu pubblikati. 8. Meta l-Kunsill jistabbilixxi illi ma’ kien hemm ebda azzjoni effettiva bi tweġiba għar-rakkomandazzjonijiet tiegħu fil-perjodu stipulat, huwa jista' jippubblika dawn ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu. 9. Jekk Stat Membru jippersisti filli ma jieħux passi biex iwettaq ir-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill, il-Kunsill jista' jiddeċiedi illi javża lill-Istat Membru sabiex, fi żmien speċifiku stipulat, jieħu l-miżuri biex inaqqas id-deficit kif meqjus neċessarju mill-Kunsill biex tiġi rrimedjata s-sitwazzjoni. F’dak il-każ, il-Kunsill jista' jitlob lill-Istat Membru interessat biex jippreżenta rapporti skond programm speċifiku sabiex jiġi eżaminat kull sforz ta’ aġġustament ta' dak l-Istat Membru. 10. Il-jedd li jinbdew il-proċeduri li hemm provdut dwarhom fl-Artikoli 226 u 227 ma jistax jiġi eżerċitat fil-kuntest ta' dak li hemm fil-paragrafi 1 sa 9 ta’ dan l-Artikolu. 11. Sakemm Stat Membru jibqa' ma jikkonformax ruħu ma' deċiżjoni li tkun ittieħdet skond il-paragrafu 9, il-Kunsill jista' jiddeċiedi li japplika jew, skond il-każ, jintensifika xi wieħed jew aktar minn dawn il-miżuri li ġejjin: - jeżiġi li l-Istat Membru interessat jippubblika informazzjoni addizzjonali, kif speċifikata mill-Kunsill, qabel il-ħruġ ta’ bonds u titoli; - jistieden lill-Bank Ewropew ta' l-Investiment biex jerġa' jikkonsidra l-politika tas-self tiegħu lejn l-Istat Membru interessat; - jeżiġi mingħand l-Istat Membru interessat li jagħmel kontijiet ta’ depożitu mingħajr imgħax ta’ ammont xieraq, mal-Komunità sakemm l-iżbilanċ eċċessiv ikun ġie, fil-fehma tal-Kunsill, korrett. - jimponi multi ta’ ammont adattat. Il-President tal-Kunsill għandu jinforma lill-Parlament Ewropew b’ deċiżjonijiet lijkunu ttieħdu. 12. Il-Kunsill għandu jabroga x'uħud jew id-deċiżjonijiet kollha msemmijja fil-paragrafi 6 sa 9 u 11 sakemml-iżbilanċ eċċessiv fl-Istat Membru interessat, ikun ġie, fil-fehma tal-Kunsill, korrett. Jekk il-Kunsill ikun għamel rakkomandazzjonijiet pubbliċi, huwa għandu, hekk kif id-deċiżjoni taħt il-paragrafu 8 tkun ġiet abrogata, jagħmel dikjarazzjoni pubblika li l-iżbilanċ eċċessiv fl-Istat Membru interessat ma jkunx għadu jeżisti. 13. Meta jieħu d-deċiżjonijiet imsemmija fil-paragrafi 7 sa 9, 11 u 12, il-Kunsill għandu jimxi fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni b’maġġoranza ta’ żewġ terzi tal-voti tal-membri tiegħu, peżati skond l-Artikolu 205 (2), bl-esklużjoni tal-voti tar-rappreżentant ta' l-Istat Membru interessat. 14. Disposizzjonijiet ulterjuri rigward l-