2013R0549 — MT — 24.08.2015 — 001.001

Dan id-dokument ġie magħmul bil-ħsieb li jintuża bħala għodda ta’ dokumentazzjoni u l-istituzzjonijiet ma jassumu l-ebda responsabbiltà għall-kontenut tiegħu

►B REGOLAMENT (UE) Nru 549/2013 TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL tal-21 ta’ Mejju 2013 dwar is-sistema Ewropea tal-kontijiet nazzjonali u reġjonali fl-Unjoni Ewropea (Test b’relevanza għaż-ŻEE) (ĠU L 174 26.6.2013, p. 1)

Emendat bi:









▼B

REGOLAMENT (UE) Nru 549/2013 TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL

tal-21 ta’ Mejju 2013

dwar is-sistema Ewropea tal-kontijiet nazzjonali u reġjonali fl-Unjoni Ewropea

(Test b’relevanza għaż-ŻEE)







IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 338(1) tiegħu, Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummissjoni Ewropea, Wara t-trasmissjoni tal-abbozz tal-att leġislattiv lill-parlamenti nazzjonali, Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Bank Ċentrali Ewropew ( 1 ), Filwaqt li jaġixxu skont il-proċedura leġislattiva ordinarja ( 2 ), Billi: (1) It-tfassil ta’ politika fl-Unjoni u s-sorveljanza tal-ekonomiji tal-Istati Membri u tal-unjoni ekonomika u monetarja (UEM) jeħtieġu informazzjoni li tista’ titqabbel, u li hi aġġornata u affidabbli dwar l-istruttura tal-ekonomija u l-iżvilupp tal-qagħda ekonomika ta’ kull Stat Membru jew reġjun. (2) Il-Kummissjoni għandu jkollha rwol fis-sorveljanza tal-ekonomiji tal-Istati Membri u tal-UEM u, b’mod partikolari, tirrapporta b’mod regolari lill-Kunsill dwar il-progress ta’ Stati Membri fil-qadi ta’ dmirijiethom relatati mal-UEM. (3) Iċ-ċittadini tal-Unjoni jeħtieġu l-kontijiet ekonomiċi bħala strument bażiku għall-analiżi tal-qagħda ekonomika ta’ Stat Membru jew reġjun. Għall-fini tal-komparabbiltà, dawn il-kontijiet għandhom jitfasslu fuq il-bażi ta’ sett wieħed ta’ prinċipji li ma jkunux miftuħa għal interpretazzjonijiet differenti. L-informazzjoni pprovduta għandha tkun kemm jista’ jkun preċiża, kompluta u fil-ħin sabiex tiżgura trasparenza massima għas-setturi kollha. (4) Il-Kummissjoni għandha tagħmel użu mill-aggregati tal-kontijiet nazzjonali u reġjonali għall-finijiet tal-amministrazzjoni tal-Unjoni u, partikolarment, il-kalkoli tal-baġit; (5) Fl-1970, ġie ppubblikat dokument amministrattiv bl-isem ta’ “Sistema Ewropea tal-Kontijiet Ekonomiċi Integrati (SEK)”, li jkopri l-qasam regolat minn dan ir-Regolament. Dan id-dokument kien tfassal unikament mill-Uffiċċju tal-Istatistika tal-Komunitajiet Ewropej u fuq ir-responsabbiltà tiegħu biss, u kien ir-riżultat ta’ ħidma ta’ bosta snin, minn dak l-uffiċċju, flimkien mal-istituti nazzjonali tal-istatistika tal-Istati Membri, immirata lejn it-tfassil ta’ sistema tal-kontijiet nazzjonali li tissodisfa r-rekwiżiti tal-politika ekonomika u soċjali tal-Komunitajiet Ewropej. Kien jikkostitwixxi l-verżjoni tal-Komunità tas-Sistema tal-Kontijiet Nazzjonali tan-Nazzjonijiet Uniti li ntużaw mill-Komunitajiet sa dak iż-żmien. Sabiex it-test oriġinali jiġi aġġornat fl-1979 ġiet ippubblikata t-tieni edizzjoni tad-dokument ( 3 ). (6) Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2223/96 tal-25 ta’ Ġunju 1996 dwar is-sistema Ewropea tal-kontijiet nazzjonali u reġjonali fil-Komunità ( 4 ) waqqaf sistema ta’ kontijiet nazzjonali li tissodisfa r-rekwiżiti tal-politika ekonomika, soċjali u reġjonali tal-Komunità. Dik is-sistema kienet konsistenti b’mod ġenerali ma’ dik li kienet dak iż-żmien is-Sistema l-ġdida ta’ Kontijiet Nazzjonali li ġiet adottata mill-Kummissjoni tal-Istatistika tan-Nazzjonijiet Uniti fi Frar 1993 (1993 SNA) biex ir-riżultati fil-pajjiżi membri kollha tan-Nazzjonijiet Uniti jkunu jistgħu jitqabblu internazzjonalment. (7) L-1993 SNA ġiet aġġornata taħt forma ta’ Sistema ġdida ta’ Kontijiet Nazzjonali (SNA 2008) adottata mill-Kummissjoni tal-Istatistika tan-Nazzjonijiet Uniti fi Frar 2009 sabiex il-kontijiet nazzjonali jiġu aktar konformi mal-ambjent ekonomiku l-ġdid, mal-progressi fir-riċerka metodoloġika, u mal-ħtiġijiet tal-utenti. (8) Jeħtieġ li tiġi rriveduta s-Sistema Ewropea tal-Kontijiet stabbilita bir-Regolament (KE) Nru 2223/96 (is-SEK 95) sabiex jittieħed kont tal-iżviluppi ġodda fl-SNA biex is-Sistema Ewropea tal-Kontijiet riveduta, kif stabbilita minn dan ir-Regolament tkun tikkostitwixxi verżjoni tal-SNA 2008 li tkun adattata għall-istrutturi tal-ekonomiji tal-Istati Membri, u biex id-data tal-Unjoni tkun tista’ titqabbel ma’ dik li tiġi kkompilata mill-imsieħba internazzjonali ewlenin tagħha. (9) Għall-fini li jiġu stabbiliti kontijiet ekonomiċi ambjentali bħala kontijiet komplementari għas-Sistema Ewropea tal-Kontijiet riveduta, ir-Regolament (UE) Nru 691/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta’ Lulju 2011 dwar il-kontijiet ekonomiċi ambjentali Ewropej ( 5 ) stabbilixxa qafas komuni għall-ġbir, il-kompilazzjoni, it-trasmissjoni u l-valutazzjoni tal-kontijiet ekonomiċi ambjentali Ewropej. (10) Fil-każ tal-kontijiet ambjentali u soċjali, għandu wkoll jittieħed kont sħiħ tal-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew tal-20 ta’ Awwissu 2009, bl-isem ta’ “Il-PDG u lil hinn minnu — Inkejlu l-progress f’dinja li dejjem tinbidel”. Jeħtieġ li jitwettqu b’mod vigoruż studji metodoloġiċi u testijiet ta’ data, b’mod partikolari dwar kwistjonijiet relatati mal-’Il-PDG u lil hinn minnu’ u l-Istrateġija Ewropa 2020 bl-għan li jiġi żviluppat approċċ ta’ kejl aktar komprensiv għall-benessri u l-progress sabiex jingħata appoġġ għall-promozzjoni ta’ tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiva. F’dan il-kuntest, għandhom jiġu indirizzati l-esternalitajiet ambjentali u l-inugwaljanzi soċjali. Għandu wkoll jittieħed kont tal-bidliet fil-produttività. Dan għandu jippermetti li d-data li tikkomplementa l-aggregati tal-PDG issir disponibbli kemm jista’ jkun malajr. Fl-2013 il-Kummissjoni għandha tippreżenta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill Komunikazzjoni ta’ segwitu dwar “Il-PDG u lil hinn minnu” u fl-2014, jekk adatt, proposti leġislattivi. Id-data dwar il-kontijiet nazzjonali u reġjonali għandha tiġi meqjusa bħala mezz wieħed li permezz tiegħu jiġu segwiti dawk il-miri. (11) L-użu possibbli ta’ metodi ġodda, awtomatizzati u f’ħin reali, għall-ġbir, għandu jiġi esplorat. (12) Is-Sistema Ewropea tal-Kontijiet riveduta stabbilita b’dan ir-Regolament (SEK 2010) tinkludi metodoloġija, u programm ta’ trasmissjoni li jiddefinixxi l-kontijiet u t-tabelli li jridu jiġu pprovduti mill-Istati Membri skont l-iskadenzi speċifikati. Il-Kummissjoni għandha tagħmel disponibbli dawk il-kontijiet u t-tabelli għall-utenti f’dati speċifiċi u, fejn rilevanti, skont kalendarju ta’ rilaxx imħabbar minn qabel, b’mod partikolari fir-rigward tas-sorveljanza tal-konverġenza ekonomika u l-ksib ta’ koordinazzjoni mill-qrib tal-politika ekonomika tal-Istati Membri. (13) Fil-pubblikazzjoni tad-data, għandu jiġi adottat approċċ orjentat lejn l-utent, u b’hekk tiġi pprovduta informazzjoni aċċessibbli u utli għaċ-ċittadini tal-Unjoni u għall-partijiet interessati oħra. (14) Is-SEK 2010 għandha gradwalment tieħu post is-sistemi l-oħrajn kollha bħala qafas ta’ referenza tal-istandards komuni, definizzjonijiet, klassifikazzjonijiet u regoli tal-kontabbiltà għat-tfassil tal-kontijiet tal-Istati Membri għall-finijiet tal-Unjoni, biex b’hekk jinkisbu riżultati li jistgħu jitqabblu bejn l-Istati Membri. (15) Skont ir-Regolament (KE) Nru 1059/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Mejju 2003 dwar l-istabbiliment ta’ klassifikazzjoni komuni ta’ unitajiet territorjali għall-istatistika (NUTS) ( 6 ), l-istatistika kollha tal-Istati Membri li tiġi trasmessa lill-Kummissjoni u li għandha tiġi mqassma skont l-unitajiet territorjali għandha tuża l-klassifikazzjoni NUTS. Għaldaqstant, sabiex tiġi stabbilita statistika reġjonali li tista’ titqabbel, l-unitajiet territorjali għandhom jiġu ddefiniti skont il-klassifikazzjoni NUTS. (16) It-trasmissjoni ta’ data mill-Istati Membri, inkluż it-trasmissjoni ta’ data kunfidenzjali, hija rregolata mir-regoli stabbiliti fir-Regolament (KE) Nru 223/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Marzu 2009 dwar l-Istatistika Ewropea ( 7 ). Il-miżuri meħuda f’konformità ma’ dan ir-Regolament għandhom għalhekk jiżguraw ukoll il-protezzjoni ta’ data kunfidenzjali u li ma jsir l-ebda żvelar illegali jew użu mhux statistiku meta tiġi prodotta u disseminata statistika Ewropea. (17) Twaqqaf grupp ta’ ħidma biex jeżamina aktar fil-fond il-kwistjoni tat-trattament tas-servizzi ta’ intermedjazzjoni finanzjarja kkalkulati indirettament (FISIM) fil-kontijiet nazzjonali, inkluż l-eżami ta’ metodu aġġustat għar-riskju li jeskludi r-riskju mill-kalkoli tal-FISIM sabiex jirrifletti l-kost mistenni fil-futur tar-riskju realizzat. Meta jitqiesu r-riżultati tat-task force, jista’ jkun meħtieġ li tiġi emendata l-metodoloġija għall-kalkolu u l-allokazzjoni tal-FISIM, permezz ta’ att delegat, biex jiġu pprovduti riżultati mtejba. (18) In-nefqa għar-riċerka u l-iżvilupp tikkostitwixxi investiment u għalhekk għandha tiġi reġistrata bħala formazzjoni ta’ kapital gross fiss. Iżda, jeħtieġ li jiġi speċifikat, permezz ta’ att delegat, il-format tad-data dwar in-nefqa għar-riċerka u l-iżvilupp li trid tiġi reġistrata bħala formazzjoni ta’ kapital gross fiss att delegatmeta jintlaħaq livell suffiċjenti ta’ fiduċja fl-affidabbiltà u l-komparabbiltà tad-data permezz ta’ eżerċizzju ta’ prova bbażat fuq l-iżvilupp ta’ tabelli supplementari. (19) Id-Direttiva tal-Kunsill 2011/85/UE tat-8 ta’ Novembru 2011 dwar ir-rekwiżiti għal oqfsa baġitarji tal-Istati Membri ( 8 ) tesiġi l-pubblikazzjoni ta’ informazzjoni rilevanti dwar passivi kontinġenti b’impatti potenzjalment kbar fuq il-baġits pubbliċi, inklużi l-garanziji governattivi, is-self inadempjenti u l-passivi li jirriżultaw mill-operat ta’ korporazzjonijiet pubbliċi, inkluż id-daqs tagħhom. Dawk ir-rekwiżiti jirrikjedu pubblikazzjoni addizzjonali għal dik rikjesta taħt dan ir-Regolament. (20) F’Ġunju 2012, il-Kummissjoni (Eurostat) stabbilixxiet Task Force għall-implikazzjonijiet tad-Direttiva 2011/85/UE għall-ġbir u d-disseminazzjoni ta’ data fiskali, li kkonċentrat fuq l-implimentazzjoni tar-rekwiżiti relatati mal-passivi kontinġenti u ma’ informazzjoni oħra relatata li jistgħu jindikaw impatti potenzjalment kbar fuq il-baġits pubbliċi, inklużi garanziji governattivi, debiti ta’ korporazzjonijiet pubbliċi, Sħubiji Pubbliċi-Privati (PPPs), self inadempjenti, u parteċipazzjoni governattiva fil-kapital ta’ korporazzjonijiet. L-implimentazzjoni sħiħa tal-ħidma ta’ dik it-Task Force għandha tikkontribwixxi għall-analiżi xierqa tar-relazzjonijiet ekonomiċi sottostanti ta’ kuntratti tat-tip PPP, inklużi r-riskji marbuta mal-kostruzzjoni, mad-disponibbiltà u mad-domanda kif adatt, u tieħu kont tal-passivi impliċiti li ma jidhrux fil-karti tal-bilanċ ta’ PPPs, biex b’hekk jiġu msaħħa t-trasparenza u l-affidabbilità tal-istatistika dwar debiti. (21) Il-Kumitat tal-Politika Ekonomika stabbilit mid-Deċiżjoni tal-Kunsill 74/122/KEE ( 9 ) (KPE) qed iwettaq ħidma fir-rigward tas-sostenibbiltà tal-pensjonijiet u r-riformi tal-pensjonijiet. Il-ħidma tal-esperti tal-istatistika minn naħa waħda u l-esperti fuq it-tixjiħ tal-popolazzjonijiet li jaħdmu taħt l-awspiċji tal-KPE min-naħa l-oħra għandha tkun ikkoordinata mill-qrib, kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll dak Ewropew, fir-rigward tas-suppożizzjonijiet makroenonomiċi u ta’ parametri attwarjali oħrajn sabiex jiġu żgurati l-konsistenza u l-komprabbiltà bejn il-pajjiżi tar-riżultati kif ukoll il-komunikazzjoni effiċjenti għall-utenti u l-partijiet interessati tad-data u l-informazzjoni rigward il-pensjonijiet. Għandu jkun iċċarat ukoll li l-intitolamenti għall-pensjonijiet akkumulati sa ċerta data fl-assigurazzjoni soċjali mhumiex fihom infushom kejl tas-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi. (22) Id-data u l-informazzjoni dwar il-passivi kontinġenti tal-Istati Membri huma pprovduti fil-kuntest tal-ħidma relatata mal-proċedura ta’ sorveljanza multilaterali fil-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Sa Lulju 2018, il-Kummissjoni għandha toħroġ rapport li jevalwa jekk dawn id-data għandhiex issir disponibbli fil-kuntest tas-SEK 2010. (23) Huwa importanti li tiġi enfasizzata l-importanza tal-kontijiet reġjonali tal-Istati Membri għall-politiki reġjonali, ekonomiċi u ta’ koeżjoni soċjali tal-Unjoni kif ukoll għall-analiżi tal-interdipendenzi ekonomiċi. Barra minn hekk, hija rikonoxxuta l-ħtieġa li tiżdied it-trasparenza tal-kontijiet f’livell reġjonali, inkluż il-kontijiet governattivi. Il-Kummissjoni (Eurostat) għandu jagħti attenzjoni partikolari lid-data fiskali ta’ reġjuni fejn l-Istati Membri għandhom reġjuni jew Gvernijiet awtonomi. (24) Sabiex jiġi emendat l-Anness A għal dan ir-Regolament bil-ħsieb li tiġi żgurata l-interpretazzjoni armonizzata jew il-komparabilità internazzjonali tiegħu, is-setgħa ta’ adozzjoni ta’ atti taħt l-Artikolu 290 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) għandha tingħata lill-Kummissjoni. Huwa partikolarment importanti li l-Kummissjoni twettaq konsultazzjonijiet xierqa matul ix-xogħol tagħha ta’ tħejjija, inkluż mal-Kumitat tas-Sistema Ewropea tal-Istatistika stabbilit bir-Regolament (KE) Nru 223/2009. Barra minn hekk, f’konformità mal-Artikoli 127(4) u 282(5) tat-TFUE, huwa importanti li l-Kummissjoni twettaq matul ix-xogħol tagħha ta’ tħejjija, fejn rilevanti, konsultazzjonijiet mal-Bank Ċentrali Ewropew fl-oqsma tal-kompetenza tiegħu. Il-Kummissjoni, meta tħejji u tfassal atti delegati, għandha tiżgura t-trasmissjoni simultanja, f’waqtha u xierqa ta’ dokumenti rilevanti lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill. (25) Il-parti l-kbira tal-aggregati statistiċi użati fil-qafas tal-governanza ekonomika tal-Unjoni, b’mod partikolari l-proċeduri ta’ defiċit eċċessiv u ta’ żbilanċi makroekonomiċi, huma ddefiniti b’referenza għas-SEK. Meta tipprovdi data u rapporti taħt dawk il-proċeduri, il-Kummissjoni għandha tagħti informazzjoni adatta rigward l-impatti fuq l-aggregati rilevanti tal-bidliet fil-metodoloġija tas-SEK 2010 kif introdotti permezz ta’ atti delegati skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament. (26) Il-Kummissjoni għandha twettaq l-evalwazzjoni dwar jekk id-data dwarir-Riċerka u l-Iżvilupp tkunx laħqet livell suffiċjenti ta’ kwalità f’termini kemm ta’ prezzijiet attwali kif ukoll ta’ volum għall-finijiet tal-kontijiet nazzjonali qabel tmiem Mejju 2013, f’kooperazzjoni mill-qrib mal-Istati Membri, bil-ħsieb li jiġu żgurati id-affidabbiltà u l-komparabbiltà tad-data tas-SEK dwar ir-Riċerka u l-Iżvilupp. (27) Billi l-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament ser teħtieġ adattamenti importanti fis-sistemi tal-istatistika nazzjonali, ser jingħataw derogi mill-Kummissjoni lill-Istati Membri. B’mod partikolari, il-programm tat-trasmissjoni tad-data tal-kontijiet nazzjonali għandu jieħu kont tal-bidliet fundamentali fil-politika u fl-istatistika li seħħew f’ċerti Stati Membri matul il-perijodi ta’ referenza tal-programm. Id-derogi mogħtija mill-Kummissjoni għandhom ikunu temporanji u soġġetti għal reviżjoni. Il-Kummissjoni għandha tagħti appoġġ lill-Istati Membri kkonċernati fl-isforzi tagħhom biex jiżguraw l-adattamenti rikjesti għas-sistemi statistiċi tagħhom b’mod li dawk id-derogi jistgħu jitwaqqfu kemm jista’ jkun malajr. (28) It-tnaqqis fl-iskadenzi għat-trasmissjoni jista’ jżid piż u spejjeż sinifikanti għal dawk li jirrispondu u l-istituti nazzjonali ta’ statistika fl-Unjoni, bir-riskju li tiġi prodotta kwalità aktar baxxa ta’ data. Għaldaqstant, għandu jiġi kkunsidrat bilanċ bejn il-vantaġġi u l-iżvantaġġi meta jiġu ffissati l-iskadenzi għat-trasmissjoni tad-data. (29) Sabiex jiġu żgurati kondizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, għandhom jiġu mogħtija setgħat ta’ implimentazzjoni lill-Kummissjoni. Dawk is-setgħat għandhom jiġu eżerċitati skont ir-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Frar 2011 li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta’ kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta’ implimentazzjoni ( 10 ). (30) Billi l-għan ta’ dan ir-Regolament, jiġifieri t-twaqqif ta’ Sistema tal-Kontijiet (SEK) riveduta, ma jistgħax jintlaħaq b’mod suffiċjenti mill-Istati Membri u jista’ jintlaħaq aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista’ tadotta l-miżuri, skont il-prinċipju tas-sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. Skont il-prinċipju tal-proporzjonalità, kif stabbilit f’dan l-Artikolu, dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ biex jinkiseb dan l-għan. (31) Il-Kumitat dwar is-Sistema tal-Istatistika Ewropea ġie kkonsultat. (32) Il-Kumitat dwar l-Istatistika Monetarja, Finanzjarja u tal-Bilanċ tal-Pagamenti stabbilit bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2006/856/KE tat-13 ta’ Novembru 2006 li tistabbilixxi Kumitat dwar l-istatistika monetarja, finanzjarja u tal-bilanċ tal-pagamenti ( 11 ) u l-Kumitat dwar id-Dħul Gross Nazzjonali (Kumitat DNG) stabbilit bir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1287/2003 tal-15 ta’ Lulju 2003 fuq l-armonizzazzjoni tad-dħul gross nazzjonali bil-prezzijiet tas-suq (Regolament DGN) ( 12 ) ġew ikkonsultati, Billi: ADOTTAW DAN IR-REGOLAMENT:







Artikolu 1

Suġġett

1. Dan ir-Regolament iwaqqaf is-Sistema Ewropea tal-Kontijiet 2010 (“is-SEK 2010” jew “is-SEK”).

2. Is-SEK 2010 jipprevedi:

(a) metodoloġija (Anness A) dwar standards komuni, definizzjonijiet, klassifikazzjonijiet u regoli tal-kontabbiltà li għandhom jintużaw għat-tħejjija tal-kontijiet u t-tabelli fuq bażijiet li jistgħu jitqabblu għall-finijiet tal-Unjoni, flimkien mar-riżultati kif meħtieġ taħt l-Artikolu 3;

(b) programm (Anness B) li jistabbilixxi l-limiti ta’ żmien sa meta l-Istati Membri għandhom jittrasmettu lill-Kummissjoni (Eurostat) il-kontijiet u t-tabelli li jridu jiġu kkompilati skont il-metodoloġija msemmija fil-punt (a).

3. Mingħajr preġudizzju għall-Artikoli 5 u 10, dan ir-Regolament għandu japplika għall-atti kollha tal-Unjoni li jirreferu għas-SEK jew id-definizzjonijiet tagħha.

4. Dan ir-Regolament ma jobbligax lil xi Stat Membru li juża s-SEK 2010 fil-kompilazzjoni tal-kontijiet għall-iskopijiet tiegħu stess.

Artikolu 2

Metodoloġija

1. Il-metodoloġija tas-SEK 2010 msemmija fil-punt (a) tal-Artikolu 1 (2) hija stabbilita fl-Anness A.

2. Il-Kummissjoni għandha tingħata s-setgħa li tadotta atti delegatiatti delegati skont l-Artikolu 7, rigward emendi fil-metodoloġija tas-SEK 2010 sabiex jiġu speċifikati u mtejba l-kontenut tagħha għall-iskop li tiġi żgurata interpretazzjoni armonizzata jew biex tiżgura komparabbiltà internazzjonali sakemm ma jbiddlux il-kunċetti bażiċi tagħha, ma jeħtiġux riżorsi addizzjonali għall-produtturi fis-Sistema tal-Istatistika Ewropea għall-implimentazzjoni tagħhom, u ma jikkawżawx bidla fir-riżorsi proprji.

3. Fl-eventwalità ta’ dubju rigward l-implementazzjoni korretta tar-regoli ta’ kontabbiltà tas-SEK 2010, l-Istat Membru kkonċernat għandu jitlob kjarifika mingħand il-Kummissjoni (Eurostat). Il-Kummissjoni (Eurostat) għandha taġixxi minnufih kemm fl-eżami tat-talba kif ukoll fil-komunikazzjoni tal-parir tagħha dwar il-kjarifika mitluba lill-Istat Membru kkonċernat u l-Istati Membri l-oħrajn kollha.

4. L-Istati Membri għandhom iwettqu l-kalkolu u l-allokazzjoni tas-servizzi ta’ intermedjazzjoni finanzjarja kkalkulati b’mod indirett (FISIM) fil-kontijiet nazzjonali skont il-metodoloġija deskritta fl-Anness A. Il-Kummissjoni għandha tingħata s-setgħa li tadotta qabel 17 Settembru 2013 atti delegati f’konformità mal-Artikolu 7 li jistabbilixxu metodoloġija riveduta għall-kalkolu u l-allokazzjoni tal-FISIM. Fl-eżerċizzju tas-setgħa tagħha skont dan il-paragrafu, il-Kummissjoni għandha tiżgura li tali atti delegati ma jimponux piż amministrattiv addizzjonali sinifikanti fuq l-Istati Membri jew fuq l-unitajiet rispondenti.

5. L-infiq għar-riċerka u l-iżvilupp għandu jiġi reġistrat, mill-Istati Membri, bħala formazzjoni ta’ kapital gross fiss. Il-Kummissjoni għandha tingħata s-setgħa li tadotta atti delegatif’konformità mal-Artikolu 7 biex tiżgura l-affidabbiltà u l-komparabbiltà tad-data tas-SEK 2010 tal-Istati Membri dwar ir-riċerka u l-iżvilupp. Fl-eżerċizzju tas-setgħa tagħha skont dan il-paragrafu, il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-tali atti delegati ma jimponux piż amministrattiv addizzjonali sinifikanti fuq l-Istati Membri jew fuq l-unitajiet rispondenti.

Artikolu 3

Trasmissjoni ta’ data lill-Kummissjoni

1. L-Istati Membri għandhom jittrasmettu lill-Kummissjoni (Eurostat) il-kontijiet u t-tabelli stabbiliti fl-Anness B fil-limiti taż-żmien speċifikati fih għal kull tabella.

2. L-Istati Membri għandhom jittrasmettu lill-Kummissjoni d-data u l-metadata rikjesta b’dan ir-Regolament b’konformità ma’ standard ta’ skambju speċifikat u arranġamenti prattiċi oħrajn.

Id-data għandha tiġi trasmessa jew imtellgħa b’mezzi elettroniċi fil-punt ta’ aċċess uniku għad-data għand il-Kummissjoni. L-istandard ta’ skambju u arranġamenti prattiċi oħrajn għat-trasmissjoni tad-data għandhom jiġu definiti mill-Kummissjoni permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni. Dawk l-atti ta’ implimentazzjoni għandhom jiġu adottati skont il-proċedura ta’ eżami msemmija fl-Artikolu 8(2).

Artikolu 4

Valutazzjoni tal-kwalità

1. Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, il-kriterji tal-kwalità stabbiliti fl-Artikolu 12(1) tar-Regolament (KE) Nru 223/2009 għandhom japplikaw għad-data li trid tiġi trasmessa skont l-Artikolu 3 ta’ dan ir-Regolament.

2. L-Istati Membri għandhom jipprovdu rapport lill-Kummissjoni (Eurostat) dwar il-kwalità tad-data li għandha tiġi trasmessa skont l-Artikolu 3.

3. Fl-applikazzjoni tal-kriterji ta’ kwalità msemmijin fil-paragrafu 1 għad-data koperta minn dan ir-Regolament, il-modalitajiet, l-istruttura, l-indikaturi tal-frekwenza u tal-valutazzjoni tar-rapporti ta’ kwalità għandhom jiġu definiti mill-Kummissjoni permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni. Dawk l-atti ta’ implimentazzjoni għandhom jiġu adottati skont il-proċedura ta’ eżami msemmija fl-Artikolu 8(2).

4. Il-Kummissjoni (Eurostat) għandha tivvaluta l-kwalità tad-data trasmessa.

Artikolu 5

Data tal-applikazzjoni u tal-ewwel trasmissjoni tad-data

1. Is-SEK 2010 għandha tiġi applikata għall-ewwel darba għad-data stabbilita f’konformità mal-Anness B li trid tiġi trasmessa mill-1 ta’ Settembru 2014.

2. Id-data għandha tiġi trasmessa lill-Kummissjoni (Eurostat) f’konformità mal-limiti taż-żmien stabbiliti fl-Anness B.

3. F’konformità mal-paragrafu 1, sakemm isseħħ l-ewwel trasmissjoni tad-data fuq il-bażi tas-SEK 2010, l-Istati Membri għandhom jibqgħu jibagħtu lill-Kummissjoni (Eurostat) il-kontijiet u t-tabelli stabbiliti bl-applikazzjoni tas-SEK 95.

4. Mingħajr preġudizzju għall-Artiklu 19 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE, Euratom) Nru 1150/2000 tat-22 ta’ Mejju 2000 li jimplimenta d-Deċiżjoni 2007/436/KE, Euratom dwar is-sistema tar-riżorsi proprji tal-Komunitajiet ( 13 ), il-Kummissjoni u l-Istati Membru kkonċernati għandhom jikkontrollaw li dan ir-Regolament ikun qed jiġi applikat korrettament u għandhom jippreżentaw ir-riżultati ta’ dawk il-kontrolli lill-Kumitat imsemmi fl-Artikolu 8(1) ta’ dan ir-Regolament.

Artikolu 6

Derogi

1. Safejn sistema tal-istatistika nazzjonali tirrikjedi adattamenti importanti għall-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament, il-Kummissjoni għandha tagħti derogi temporanji lill-Istati Membri permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni. Dawk id-derogi għandhom jiskadu mhux aktar tard mill-1 ta’ Jannar 2020. Dawk l-atti ta’ implimentazzjoni għandhom jiġu adottati skont il-proċedura ta’ eżami msemmija fl-Artikolu 8(2).

2. Il-Kummissjoni għandha tagħti deroga temporanja f’konformità mal-paragrafu 1 biss għal perijodu li hu suffiċjenti biex jippermetti lill-Istat Membru kkonċernat jadatta s-sistemi statistiċi tiegħu. Il-proporzjon tal-PDG tal-Istat Membru fl-Unjoni jew fiż-żona tal-euro ma għandux fih innifsu jikkostitwixxi ġustifikazzjoni għall-għoti ta’ deroga. Fejn adatt, il-Kummissjoni għandha tipprovdi appoġġ lill-Istati Membri kkonċeranti fl-isforzi tagħhom biex jiżguraw l-adattamenti rikjesti għas-sistemi statistiċi tagħhom.

3. Għall-finijiet stabbiliti fil-paragrafi 1 u 2, l-Istat Membru kkonċernat għandu jippreżenta talba ġustifikata kif xieraq lill-Kummissjoni mhux aktar minn 17 Ottubru 2013.

Il-Kummissjoni, wara li tikkonsulta lill-Kumitat dwar is-Sistema tal-Istatistika Ewropea, għandha tirraporta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill mhux aktar tard mill-1 ta’ Lulju 2018 dwar l-applikazzjoni tad-derogi mogħtija sabiex ikun ivverifikat jekk dawn ikunux għadhom iġġustifikati.

Artikolu 7

Eżerċizzju tad-delega

1. Is-setgħa li jiġu adottati atti delegati hija mogħtija lill-Kummissjoni suġġett għall-kondizzjonijiet stabbiliti f’dan l-Artikolu.

2. Is-setgħa li jiġu adottati atti delegati msemmija fl-Artikolu 2(2) u (5) hija mogħtija lill-Kummissjoni għal perjodu ta’ ħames snin minn 16 Lulju 2013. Is-setgħa li jiġu adottati atti delegati msemmija fl-Artikolu 2(4) hija mogħtija lill-Kummissjoni għal perjodu ta’ xahrejn minn 16 Lulju 2013. Il-Kummissoni għandha tfassal rapport fir-rigward tad-delega tas-setgħa mhux iktar tard minn disa’ xhur qabel it-tmiem tal-perjodu ta’ ħames snin. Id-delega tas-setgħa għandha tiġi estiża awtomatikament għal perijodi ta’ żmien identiċi, ħlief jekk il-Parlament Ewropew jew il-Kunsill joġġezzjonawgħal tali estensjoni mhux iktar tard minn tliet xhur qabel it-tmiem ta’ kull perijodu.

3. Id-delega tas-setgħa msemmija fl-Artikolu 2(2), (4) u (5) tista’ tiġi revokata fi kwalunkwe mument mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill.

Deċiżjoni li tirrevoka għandha ttemm id-delega tas-setgħa speċifikata f’dik id-Deċiżjoni. Din għandha ssir effettiva fil-jum wara l-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea jew f’data aktar tard speċifikata fiha. Ma għandhiex taffettwa l-validità ta’ kwalunkwe att delegat li jkun diġà fis-seħħ.

4. Malli tadotta att delegat, il-Kummissjoni għandha, fl-istess waqt, tinnotifikah lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill.

5. Att delegat adottat skont l-Artikolu 2(2), (4) u (5) għandu jidħol fis-seħħ biss jekk ma tiġix espressa oġġezzjoni mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill fi żmien perijodu ta’ tliet xhur min-notifika ta’ dak l-att lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill jew jekk, qabel ma jiskadi dak il-perijodu, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill ikunu t-tnejn infurmaw lill-Kummissjoni li mhumiex sejrin joġġezzjonaw. Dak il-perjodu għandu jiġi estiż bi tliet xhur fuq inizjattiva tal-Parlament Ewropew jew tal-Kunsill.

Artikolu 8

Kumitat

1. Il-Kummissjoni għandha tiġi megħjuna mill-Kumitat Ewropew għas-Sistema tal-Istatistika stabbilit bir-Regolament (KE) Nru 223/2009. Dak il-Kumitat għandu jkun kumitat skont it-tifsira tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.

2. Fejn issir referenza għal dan il-paragrafu, għandu japplika l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.

Artikolu 9

Kooperazzjoni ma’ kumitati oħrajn

1. Fir-rigward tal-kwistjonijiet kollha li jaqgħu fil-kompetenza tal-Kumitat dwar l-Istatistika Monetarja, Finanzjarja u tal-Bilanċ tal-Pagamenti stabbilit bid-Deċiżjoni 2006/856/KE, il-Kummissjoni għandha titlob l-opinjoni ta’ dak il-Kumitat skont l-Artikolu 2 ta’ dik id-Deċiżjoni.

2. Il-Kummissjoni għandha tikkomunika lill-Kumitat dwar id-Dħul Nazzjonali Gross (’il-Kumitat GNI’), stabbilit bir-Regolament (KE, Euratom) Nru 1287/2003, kull informazzjoni dwar l-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament li hija meħtieġa għat-twettiq tad-dmirijie tal-Kumitat GNI.

Artikolu 10

Dispożizzjonijiet transitorji

1. Għal finijiet ta’ baġit u ta’ riżorsi proprji, is-Sistema Ewropea tal-Kontijiet kif imsemmija fl-Artikolu 1(1) tar-Regolament (KE, Euratom) Nru 1287/2003 u l-atti legali marbuta miegħu, b’mod partikolari r-Regolament (KE, Euratom) Nru 1150/2000 u r-Regolament tal-Kunsill (KEE, Euratom) Nru 1553/89 tad-29 ta’ Mejju 1989 dwar l-arranġamenti uniformi definittivi għall-ġbir ta’ riżorsi proprji li jakkumulaw mit-taxxa fuq il-valur miżjud ( 14 ), għandha tkompli tkun is-SEK 95 sakemm tibqa’ fis-seħħ id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2007/436/KE, Euratom tas-7 ta’ Ġunju 2007 dwar is-sistema tar-riżorsi proprji tal-Komunitajiet Ewropej ( 15 ).

2. Għall-fini tad-determinazzjoni tar-riżorsa proprja bbażata fuq il-VAT, u b’eċċezzjoni mill-paragrafu 1, l-Istati Membri jistgħu jużaw data bbażata fuq is-SEK 2010 waqt li d-Deċiżjoni 2007/436/KE, Euratom tibqa’ fis-seħħ, fejn id-data SEK 95 meħtieġa fid-dettall ma tkunx disponibbli.

Artikolu 11

Rappurtar dwar passivi impliċiti

Sal-2014, il-Kummissjoni għandha tippreżenta rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill li jkun fih informazzjoni eżistenti dwar PPPs u passivi impliċiti oħrajn, inkluż passivi kontinġenti, lil hinn mill-Gvern.

Sal-2018, il-Kummissjoni għandha tippreżenta rapport ieħor lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill li jivvaluta l-punt sa fejn l-informazzjoni dwar il-passivi ppubblikata mill-Kummissjoni (Eurostat) jirrappreżenta l-passivi impliċiti kollha, inklużi passivi kontinġenti, lil hinn mill-Gvern.

Artikolu 12

Reviżjoni

Sal-1 ta’ Lulju 2018 u kull ħames snin wara dan, il-Kummissjoni għandha tippreżenta rapport dwar l-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill.

Ir-rapport għandu jevalwa, inter alia:

(a) il-kwalità tad-data rigward il-kontijiet nazzjonali u reġjonali;

(b) l-effikaċja ta’ dan ir-Regolament u tal-proċess ta’ sorveljanza applikat għas-SEK 2010; u

(c) il-progess dwar data rigward passivi kontinġenti u fuq id-disponibbiltà tad-data tas-SEK 2010 u l-passivi kontinġenti.

Artikolu 13

Dħul fis-seħħ

Dan ir-Regolament għandu jidħol fis-seħħ fl-għoxrin jum wara l-pubblikazzjoni tiegħu f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.

Dan ir-Regolament għandu jorbot fl-intier tiegħu u japplika direttament fl-Istati Membri kollha.









ANNESS A

KAPITOLU 1 KARATTERISTIĊI ĠENERALI U PRINĊIPJI BAŻIĊI KARATTERISTIĊI ĠENERALI Globalizzazzjoni L-UŻI TAS-SEK 2010 Qafas għal analiżi u politika Karatteristiċi tal-kunċetti tas-SEK 2010 Klassifikazzjoni skont is-settur Kontijiet satellitari Is-SEK 2010 u l-SNA 2008 Is-SEK 2010 u s-SEK 95 PRINĊIPJI BAŻIĊI TAS-SEK 2010 BĦALA SISTEMA Unitajiet tal-istatistika u r-raggruppamenti tagħhom Unitajiet istituzzjonali u setturi Unitajiet lokali tat-tip ta’ attività u industriji Unitajiet residenti u mhux residenti; ekonomija totali u l-bqija tad-dinja Flussi u stokks Flussi Transazzjonijiet Karatteristiċi tat-transazzjonijiet Interazzjonijiet versus transazzjonijiet intraunitarji Transazzjonijiet monetarji kontra dawk mhux monetarji Transazzjonijiet b’kontropartijiet jew mingħajr Trasferimenti rranġati mill-ġdid Bidla fir-rotta Qsim Rikonoxximent tal-parti prinċipali ta’ transazzjoni Każijiet dubjużi Bidliet oħrajn fl-assi Bidliet oħrajn fil-volum ta’ assi u passivi Qligħ u telf nominali Stokks Is-sistema ta’ kontijiet u l-aggregati Regoli tal-kontabbiltà Terminoloġija għaż-żewġ naħat tal-kontijiet Informazzjoni doppja/informazzjoni kwadruppla Valutazzjoni Valutazzjonijiet speċjali li jikkonċernaw il-prodotti Valutazzjoni bi prezzijiet kostanti Żmien ta’ reġistrazzjoni Konsolidazzjoni u netting Konsolidazzjoni Netting Kontijiet, entrati saldatorji u aggregati Is-sekwenza ta’ kontijiet Il-kont ta’ oġġetti u servizzi Il-kont tal-bqija tad-dinja Entrati saldatorji Aggregati PDG: aggregat prinċipali Il-qafas ta’ input–output Tabelli ta’ Provvista u Użu Tabelli simmetriċi ta’ input–output KAPITOLU 2 UNITAJIET U RAGRUPPAMENTI TA’ UNITAJIET IL-LIMITI TAL-EKONOMIJA NAZZJONALI L-UNITAJIET ISTITUZZJONALI Uffiċċji ċentrali u kumpanniji holding Gruppi ta' korporazzjonijiet Entitajiet bi Skop Speċjali Istituzzjonijiet finanzjarji kaptivi Sussidjarji artifiċjali Unitajiet bi skop speċjali ta’ gvern ġenerali IS-SETTURI ISTITUZZJONALI Korporazzjonijiet mhux finanzjarji (S.11) Korporazzjonijiet pubbliċi mhux finanzjarji (S.11001) Korporazzjonijiet privati nazzjonali mhux finanzjarji (S.11002) Korporazzjonijiet mhux finanzjarji kkontrollati minn barra l-pajjiż (S.11003) Korporazzjonijiet finanzjarji (S.12) Intermedjarji finanzjarji Awżiljari finanzjarji Korporazzjonijiet finanzjarji għajr għal intermedjarji finanzjarji u awżiljari finanzjarji Unitajiet istituzzjonali inklużi fis-settur tal-korporazzjonijiet finanzjarji Sottosetturi ta’ korporazzjonijiet finanzjarji L-ikkombinar tas-sottosetturi ta’ korporazzjonijiet finanzjarji Qsim sekondarju tas-sottosetturi tal-korporazzjonijiet finanzjarji f’korporazzjonijiet finanzjarji pubbliċi, nazzjonali, privati u dawk taħt kontroll barrani Bank ċentrali (S.121) Korporazzjoniet li jaċċettaw id-depożiti għajr għall-bank ċentrali (S.122) MMF (S.123) Fondi ta’ investiment li mhumiex MMF (S.124) Intermedjarji finanzjarji oħrajn, għajr għall-korporazzjonijiet ta’ assigurazzjoni u l-fondi ta’ pensjoni (S.125) Korporazzjonijiet finanzjarji vetturi involuti fi transazzjonijiet ta’ titolizzazzjoni (FVC) Operaturi tat-titoli u d-derivattivi, korporazzjonijiet finanzjarji involuti fl-għoti b’self u korporazzjonijiet finanzjarji speċjalizzati Awżiljari finanzjarji (S.126) Istituzzjonijiet finanzjarji kaptivi u l-korporazzjonijiet tal-għoti ta’ flus b’self (S.127) Korporazzjonijiet tal-assigurazzjoni (S.128) Fondi tal-pensjoni (S.129) Gvern ġenerali (S.13) L-gvern ċentrali (esklużi l-fondi tas-sigurtà soċjali) (S.1311) Il-gvern tal-Istat (esklużi l-fondi tas-sigurtà soċjali) (S.1312) Il-gvern lokali (esklużi l-fondi tas-sigurtà soċjali) (S.1313) Il-fondi tas-sigurtà soċjali (S.1314) Unitajiet domestiċi (S.14) Min iħaddem u l-ħaddiema għal rashom (S.141 u S.142) Impjegati (S.143) Riċevituri ta’ introjtu minn proprjetà (S.1441) Riċevituri ta’ pensjonijiet (S.1442) Riċevituri ta’ trasferimenti oħra (S.1443) Istituzzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ li jservu lill-unitajiet domestiċi (S.15) Il-bqija tad-dinja (S.2) Klassifikazzjoni tas-setturi tal-unitajiet produtturi għal forom legali standard ewlenin ta’ sjieda UNITAJIET U INDUSTRIJI TAT-TIP TA’ ATTIVITÀ LOKALI L-unità tat-tip ta' attività lokali Industriji Klassifikazzjoni tal-industriji UNITAJIET TA’ PRODUZZJONI OMOĠENJA U FERGĦAT OMOĠENJI L-unità ta’ produzzjoni omoġenja Il-fergħa omoġenja KAPITOLU 3 TRANSAZZJONIJIET FI PRODOTTI U ASSI MHUX PRODOTTI TRANSAZZJONIJIET FI PRODOTTI INĠENERALI PRODUZZJONI U OUTPUT Attivitajiet prinċipali, sekondarji u anċillari Prodott (P.1) Unitajiet istituzzjonali: distinzjoni bejn tas-suq, għall-użu finali proprju u mhux tas-suq Ħin tar-reġistrazzjoni u valutazzjoni tal-output Prodotti tal-agrikoltura, tal-forestrija u s-sajd (Sezzjoni A) Prodotti manifatturati (Sezzjoni C); Xogħol tal-kostruzzjoni (Sezzjoni F) Servizzi ta’ kummerċ bl-ingrossa u bl-imnut; servizzi ta’ tiswija ta’ vetturi bil-mutur u muturi (Sezzjoni G) Trasport u Ħżin (Sezzjoni H) Akkomodazzjoni u servizzi marbuta mal-ikel (Sezzjoni I) Servizzi finanzjarji u tal-assigurazzjoni: (Sezzjoni K): lL-output tal-bank ċentrali Servizzi finanzjarji u tal-assigurazzjoni: (Sezzjoni K): Sservizzi finanzjarji inġenerali Is-servizzi finanzjarji provduti għal ħlas dirett Is-servizzi finanzjarji mħallsa permezz ta’ “loading charges” fuq l-imgħax Is-servizzi finanzjarji li jikkonsistu fl-akkwist u d-dispożizzjoni minn assi u passivi finanzjarji fis-swieq finanzjarji Is-servizzi finanzjarji provduti fl-iskemi tal-assigurazzjoni u tal-pensjoni, fejn l-attività tkun iffinanzjata bl-iċċarġjar ta’ kontribuzzjonijiet tal-assigurazzjoni u minn redditu fuq it-tfaddil Servizzi immobiljari (Sezzjoni L) Servizzi professjonali, xjentifiċi u tekniċi; (Sezzjoni M) Servizzi amministrattivi u ta’ appoġġ (Sezzjoni N) Amministrazzjoni pubblika u servizzi ta’ difiża, servizzi tas-sigurtà soċjali obbligatorji. (Sezzjoni O) Servizzi ta’ edukazzjoni; (Sezzjoni P); Servizzi marbuta mas-saħħa tal-bniedem u mal-ħidma soċjali (Sezzjoni Q) Arti, servizzi ta’ divertiment u ta’ rikreazzjoni (Sezzjoni R); Servizzi oħra (Sezzjoni S) Unitajiet domestiċi privati bħala persuni li jħaddmu (Sezzjoni T) KONSUM INTERMEDJU (P.2) Ħin tar-reġistrazzjoni u valutazzjoni tal-konsum intermedju KONSUM FINALI (P.3, P.4) Infiq tal-konsum finali (P.3) Konsum Finali Attwali (P.4) Ħin tar-reġistrazzjoni u valutazzjoni tal-infiq tal-konsum finali Ħin tar-reġistrazzjoni u valutazzjoni tal-konsum finali attwali FORMAZZJONI TA’ KAPITAL GROSS (P.5) Formazzjoni ta’ kapital fiss gross (P.51g) Ħin tar-reġistrazzjoni u valutazzjoni tal-formazzjoni ta’ kapital fiss gross Konsum ta’ kapital fiss (P.51c) Bidliet fl-inventarji (P.52) Ħin tar-reġistrazzjoni u valutazzjoni tal-bidliet fl-inventarji Akkwisti nieqas iċ-ċessjonijiet tal-oġġetti ta’ valur (P.53) ESPORTAZZJONIJIET U IMPORTAZZJONIJIET TA’ OĠĠETTI U SERVIZZI (P.6 U P.7) Esportazzjonijiet u importazzjonijiet ta’ oġġetti (P.61 u P.71) Esportazzjonijiet u importazzjonijiet ta’ servizzi (P.62 u P.72) TRANSAZZJONIJIET F’OĠĠETTI EŻISTENTI AKKWISTI MINGĦAJR IĊ-ĊESSJONIJIET TA’ ASSI MHUX PRODOTTI (NP) KAPITOLU 4 TRANSAZZJONIJIET DISTRIBUTTIVI KUMPENS TAL-IMPJEGATI (D.1) Pagi u salarji (D.11) Pagi u salarji fi flus Pagi u salarji in natura Kontribuzzjonijiet soċjali ta’ min iħaddem (D.12) Il-kontribuzzjonijiet soċjali effettivi ta’ min iħaddem (D.121) Il-kontribuzzjonijiet soċjali imputati ta’ min iħaddem (D.122) TAXXI FUQ IL-PRODUZZJONI U L-IMPORTAZZJONIJIET (D.2) Taxxi fuq il-prodotti (D.21) Taxxi tat-tip tal-valur miżjud (VAT) (D.211) Taxxi u dazji fuq l-importazzjonijiet minbarra l-VAT (D.212) Taxxi fuq il-prodotti, minbarra l-VAT u t-taxxi fuq l-importazzjonijiet (D.214) Taxxi oħra fuq il-produzzjoni (D.29) Taxxi fuq il-produzzjoni u l-importazzjonijiet imħallsa lill-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea Taxxi fuq il-produzzjoni u l-importazzjonijiet: ħin tar-reġistrazzjoni u l-ammonti li għandhom jiġu rreġistrati SUSSIDJI (D.3) Sussidji fuq il-prodotti (D.31) Sussidji fuq l-importazzjonijiet (D.311) Sussidji oħrajn fuq il-prodotti (D.319) Sussidji oħrajn fuq il-produzzjoni (D.39) INTROJTU MILL-PROPRJETÀ (D.4) Imgħax (D.41) Imgħax fuq depożiti u self Imgħax fuq it-titoli tad-dejn L-imgħax fuq il-kambjali u strumenti simili fuq żmien qasir L-imgħax fuq bonds u obbligazzjonijiet Tpartit tar-rata tal-imgħax u ftehimiet ta’ rata bil-quddiem Imgħax fuq kirjiet finanzjarji Imgħax ieħor Ħin tar-reġistrazzjoni Introjtu distribwit tal-korporazzjonijiet (D.42) Dividendi (D.421) Prelevamenti mill-introjtu ta’ kważi korporazzjonijiet (D.422) Qligħ investit mill-ġdid fuq investiment dirett barrani (D.43) Introjtu ieħor minn investiment (D.44) Introjtu mill-investiment attribwibbli lid-detenturi ta’ poloz tal-assigurazzjoni (D.441) Introjtu mill-investiment pagabbli fuq intitolamenti tal-pensjoni (D.442) Introjtu mill-investiment attribwibbli lill-azzjonisti tal-fond tal-investiment kollettiv (D.443) Renta (D.45) Renta fuq l-art Renta fuq assi taħt l-art TAXXI KURRENTI FUQ L-INTROJTU, IL-ĠID, EĊĊ. (D.5) Taxxi fuq l-introjtu (D.51) Taxxi kurrenti oħra (D.59) KONTRIBUZZJONIJIET U BENEFIĊĊJI SOĊJALI (D.6) Kontribuzzjonijiet soċjali netti (D.61) Il-kontribuzzjonijiet soċjali effettivi ta’ min iħaddem (D.611) Kontribuzzjonijiet soċjali imputati ta’ min iħaddem (D.612) Il-kontribuzzjonijiet soċjali effettivi tal-unitajiet domestiċi (D.613) Is-supplimenti tal-kontribuzzjonijiet soċjali tal-unitajiet domestiċi (D.614) Benefiċċji soċjali oħra għajr trasferimenti soċjali in natura (D.62) Benefiċċji tas-sigurtà soċjali fi flus kontanti (D.621) Benefiċċji oħra tal-assigurazzjoni soċjali (D.622) Benefiċċji tal-għajnuna soċjali fi flus kontanti (D.623) Trasferimenti soċjali in natura (D.63) Trasferimenti soċjali in natura — gvern ġenerali u produzzjoni mhux għas-suq tal-NPISHs (D.631) Trasferimenti soċjali in natura — produzzjoni tas-suq mixtrija mill-gvern ġenerali u l-NPISHs (D.632) TRASFERIMENTI KURRENTI OĦRA (D.7) Primjums netti tal-assigurazzjoni mhux tal-ħajja (D.71) Pretensjonijiet tal-assigurazzjoni mhux tal-ħajja (D.72) Trasferimenti kurrenti fi ħdan il-gvern ġenerali (D.73) Kooperazzjoni internazzjonali kurrenti (D.74) Trasferimenti kurrenti varji (D.75) Trasferimenti kurrenti lill-NPISHs (D.751) Trasferimenti kurrenti bejn l-unitajiet domestiċi (D.752) Trasferimenti kurrenti oħra varji (D.759) Multi u penali Lotteriji u logħob tal-azzard Pagamenti ta’ kumpens Riżorsi proprji tal-UE bbażati fuq il-VAT u l-introjtu nazzjonali gross (ING) (D.76) AĠĠUSTAMENT GĦALL-BIDLA FL-INTITOLAMENTI TAL-PENSJONI (D.8) TRASFERIMENTI KAPITALI (D.9) Taxxi kapitali (D.91) Għotjiet ta’ investiment (D.92) Trasferimenti kapitali oħra (D.99) OPZJONIJIET FUQ IT-TITOLI TAL-IMPJEGATI (ESOS) KAPITOLU 5 TRANSAZZJONIJIET FINANZJARJI KARATTERISTIĊI ĠENERALI TA’ TRANSAZZJONIJIET FINANZJARJI Assi finanzjarji, pretensjonijiet finanzjarji, u passivi Assi kontinġenti u passivi kontinġenti Kategoriji ta’ assi u passivi finanzjarji Karti tal-bilanċ, kont finanzjarju u flussi oħrajn Valutazzjoni Irreġistrar nett u gross Konsolidazzjoni Netting Regoli tal-kontabbiltà għal transazzjonijiet finanzjarji Transazzjoni finanzjarja bi trasferiment kurrenti jew trasferiment kapitali bħala kontroparti Transazzjoni finanzjarja bl-introjtu minn proprjetà bħala kontroparti Żmien ta’ reġistrazzjoni Kont finanzjarju abbażi ta’ “mingħand min għal għand min” KLASSIFIKA FID-DETTALL TAT-TRANSAZZJONIJIET FINANZJARJI SKONT IL-KATEGORIJA Deheb monetarju u drittijiet speċjali ta’ prelevament (F.1) Deheb monetarju (F.11) SDRs (F.12) Flus u depożiti (F.2) Flus (F.21) Depożiti (F.22 u F.29) Depożiti trasferibbli (F.22) Depożiti oħra (F.29) Titoli tad-dejn (F.3) Il-fatturi ewlenin tat-titoli tad-dejn Klassifikazzjoni skont il-maturità oriġinali u l-munita Klassifikazzjoni skont it-tip ta’ rata tal-imgħax Titoli tad-dejn b’rata tal-imgħax fissa Titoli tad-dejn b’rata tal-imgħax varjabbli Titoli tad-dejn b’rata tal-imgħax imħallta Pjazzamenti privati Titolizzazzjoni Bonds koperti Self (F.4) Il-karatteristiċi ewlenin tas-self Il-klassifikazzjoni tas-self skont il-maturità oriġinali, il-munita u l-iskop tas-self Id-distinzjoni bejn transazzjonijiet f’self u transazzjonijiet f’depożiti Id-distinzjoni bejn transazzjonijiet f’self u transazzjonijiet f’titoli tad-dejn Id-distinzjoni bejn transazzjonijiet f’self, kreditu kummerċjali u kontijiet kummerċjali Self ta’ titoli u ftehimiet ta’ xiri mill-ġdid Kirjiet finanzjarji Tipi oħra ta’ self Assi finanzjarji esklużi mill-kategorija tas-self Unitajiet jew ishma ta’ fondi tal-investiment jew ta’ ekwità (F.5) Ekwità (F.51) Riċevuti depożitorji Ishma kkwotati (F.511) Ishma mhux ikkwotati (F.512) Offerti pubbliċi inizjali, kwotazzjoni fil-borża, tneħħija tal-kwotazzjoni fil-borża u xiri lura tal-ishma Assi finanzjarji esklużi mit-titoli tal-ekwità Ekwità oħra (F.519) Valutazzjoni tat-transazzjonijiet f’ekwità Unitajiet jew ishma ta’ fondi tal-investimenti (F.52) Ishma jew unitajiet MMF (F.521) Ishma /unitajiet f’fond ta’ investiment mhux ta’ MMF (F.522) Valutazzjoni tat-transazzjonijiet f’ishma jew unitajiet ta’ fondi ta’ investiment Skemi tal-assigurazzjoni, tal-pensjoni u ta’ garanziji standardizzati (F.6) Riżervi tekniċi tal-assigurazzjoni mhux fuq il-ħajja (F.61) Assigurazzjoni fuq il-ħajja u intitolamenti ta’ annwalità (F.62) Intitolamenti għall-pensjoni (F.63) Intitolamenti ta’ pensjonijiet kontinġenti Pretensjonijiet ta’ fondi tal-pensjoni fuq il-maniġers tal-pensjoni (F.64) Intitolamenti għal benefiċċji li mhumiex pensjoni (F.65) Dispożizzjonijiet ta’ sejħiet skont garanziji standardizzati (F.66) Garanziji standardizzati u garanziji ta’ darba biss Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokks tal-impjegati (F.7) Derivattivi finanzjarji (F.71) Opzjonijiet Riporti (forwards) Opzjonijiet vis–à–vis riporti Tpartit (swaps) Ftehimiet ta’ rati tar-riporti (FRAs) Derivattivi tal-kreditu Swaps ta’ inadempjenza tal-kreditu L-istrumenti finanzjarji li mhumiex inklużi fid-derivattivi finanzjarji Opzjonijiet ta’ stokks tal-impjegati (F.72) Il-valutazzjoni ta’ transazzjonijiet f’derivattivi finanzjarji u opzjonijiet ta’ stokks tal-impjegati Kontijiet oħra riċevibbli/pagabbli (F.8) Krediti u avvanzi kummerċjali (F.81) Kontijiet oħra riċevibbli/pagabbli, minbarra l-krediti u l-avvanzi kummerċjali (F.89) ANNESS 5.1 — IL-KLASSIFIKAZZJONI TAT-TRANSAZZJONIJIET FINANZJARJI Il-klassifikazzjoni ta’ transazzjonijiet finanzjarji skont il-kategorija Il-klassifikazzjoni ta’ transazzjonijiet finanzjarji skont in-negozjabbiltà Titoli strutturati Il-klassifikazzjoni ta’ transazzjonijiet finanzjarji skont it-tip tal-introjtu Il-klassifikazzjoni ta’ transazzjonijiet finanzjarji skont it-tip ta’ rata tal-imgħax Il-klassifikazzjoni ta’ transazzjonijiet finanzjarji skont il-maturità Maturità fuq medda ta’ żmien qasir u twil Il-maturità oriġinali u l-maturità rimanenti Il-klassifikazzjoni ta’ transazzjonijiet finanzjarji skont il-munita Kejl ta’ flus KAPITOLU 6 FLUSSI OĦRA INTRODUZZJONI BIDLIET OĦRA FL-ASSI U L-PASSIVI Bidliet oħrajn fil-volum ta’ assi u passivi (minn K.1 sa K.6) Dieher ekonomiku tal-assi (K.1) Għejbien ekonomiku ta’ assi mhux prodotti (K.2) Telfiet katastrofiċi (K.3) Qbid mhux ikkumpensat (K.4) Bidliet oħra fil-volum mhux ikklassifikati x’imkien ieħor (K.5) Bidliet fil-klassifikazzjoni (K.6) Bidliet fil-klassifikazzjoni tas-setturi u l-istruttura tal-unità istituzzjonali (K.61) Bidliet fil-klassifikazzjoni tal-assi u l-passivi (K.62) Qligħ u telf nominali (K.7) Qligħ u telf nominali newtrali (K.71) Qligħ u telf nominali u reali (K.72) Il-qligħ u t-telf nominali bit-tip ta’ assi u passivi finanzjarji Deheb monetarju u SDRs (AF.1) Flus u depożiti (AF.2) Titoli tad-dejn (AF.3) Self (AF.4) Ekwità u ishma ta’ fondi ta’ investiment (AF.5) Skemi tal-assigurazzjoni, tal-pensjoni u ta’ garanziji standardizzati (AF.6) Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet fuq it-titoli tal-impjegati (AF.7) Kontijiet oħra riċevibbli/pagabbli (AF.8) Assi denominati f’munita barranija KAPITOLU 7 IL-KARTI TAL-BILANĊ TIPI TA’ ASSI U PASSIVI Definizzjoni ta’ ass ESKLUŻJONIJIET MILL-AMBITU TAL-ASSI U L-PASSIVI KATEGORIJI TA’ ASSI U PASSIVI Assi mhux finanzjarji prodotti (AN.1) Assi mhux finanzjarji u mhux prodotti (AN.2) Assi u passivi finanzjarji (AF) VALUTAZZJONI TAL-ENTRATI FIL-KARTI TAL-BILANĊ Prinċipji ġenerali tal-valutazzjoni ASSI MHUX FINANZJARJI (AN) Assi mhux finanzjarji prodotti (AN.1) Assi fissi (AN.11) Prodotti tal-proprjetà intellettwali (AN.117) Spejjeż tat-trasferiment tas-sjieda fuq assi mhux prodotti (AN.116) Inventarji (AN.12) Oġġetti ta’ valur (AN.13) Assi mhux finanzjarji u mhux prodotti (AN.2) Riżorsi naturali (AN.21) Art (AN.211) Riżervi minerali u tal-enerġija (AN.212) Assi naturali oħrajn (AN.213, AN.214 u AN.215) Kuntratti, kirjiet u liċenzji (AN.22) Xiri nieqes il-bejgħ tal-avvjament u l-assi tal-kummerċjalizzazzjoni (AN.23) ASSI U PASSIVI FINANZJARJI (AF) Deheb monetarju u SDRs (AF.1) Flus u depożiti (AF.2) Titoli tad-dejn (AF.3) Self (AF.4) Ekwità u ishma jew unitajiet tal-fond tal-investiment (AF.5) Skemi tal-assigurazzjoni, tal-pensjoni u ta’ garanziji standardizzati (AF.6) Derivattivi finanzjarji u opzjonijiet fuq it-titoli tal-impjegati (AF.7) Kontijiet oħra riċevibbli/pagabbli (AF.8) KARTI TAL-BILANĊ FINANZJARJI ENTRATI TA’ MEMORANDUM Oġġetti għall-konsum li jservu fit-tul (AN.m) Investiment dirett barrani (AF.m1) Self mhux produttiv (AF.m2) Reġistrazzjoni tas-self mhux produttivReġistrazzjoni tas-self mhux produttiv ANNESS 7.1 DEFINIZZJONI TA' KULL KATEGORIJA TA' ASSI ANNESS 7.2 MAPPA MILL-KARTA TAL-BILANĊ TAL-FTUĦ GĦALL KARTA TAL-BILANĊ TAL-GĦELUQ KAPITOLU 8 IS-SEKWENZA TAL-KONTIJIET INTRODUZZJONI Is-sekwenza tal-kontijiet SEKWENZA TAL-KONTIJIET Kontijiet kurrenti Kont tal-produzzjoni (I) Kontijiet tad-distribuzzjoni u tal-użu tal-introjtu (II) Kontijiet tad-distribuzzjoni primarja tal-introjtu (II.1) Kont tal-ġenerazzjoni tal-introjtu (II.1.1) Kont tal-allokazzjoni tal-introjtu primarju (II.1.2) Kont tal-introjtu imprenditorjali (II.1.2.1) Kont tal-allokazzjoni tal-introjtu primarju ieħor (II.1.2.2) Kont tad-distribuzzjoni sekondarja tal-introjtu (II.2) Kont tar-ridistribuzzjoni tal-introjtu in natura (II.3) Kont tal-użu tal-introjtu (II.4) Il-kont tal-użu tal-introjtu disponibbli (II.4.1) Kont tal-użu tal-introjtu disponibbli aġġustat (II.4.2). Kontijiet tal-akkumulazzjoni (III) Kont kapitali (III.1) Kont tal-bidla fil-valur nett dovut għat-tfaddil u t-trasferimenti kapitali (III.1.1) Kont tal-akkwisti ta’ assi mhux finanzjarji (III.1.2) Kont finanzjarju (III.2) Kont tal-bidliet oħra fl-assi (III.3) Kont tal-bidliet oħra fil-volum tal-assi (III.3.1) Kont tar-rivalutazzjoni (III.3.2) Kont tal-qligħ u t-telf nominali newtrali (III.3.2.1) Kont tal-qligħ u t-telf nominali reali (III.3.2.2) Karti tal-bilanċ (IV) Karta tal-bilanċ tal-ftuħ (IV.1) Bidliet fil-karta tal-bilanċ (IV.2) Karta tal-bilanċ tal-għeluq (IV.3) KONTIJIET TAL-BQIJA TAD-DINJA (V) Kontijiet kurrenti Kont estern tal-oġġetti u s-servizzi (V.I) Kont estern tal-introjti primarji u t-trasferimenti kurrenti (V.II) Kontijiet ta’ akkumulazzjoni esterna (V.III) Kont kapitali (V.III.1) Kont finanzjarju (V.III.2) Kont tal-bidliet oħra fl-assi (V.III.3) Karti tal-bilanċ (V.IV) KONT TAL-OĠĠETTI U S-SERVIZZI (0) KONTIJIET EKONOMIĊI INTEGRATI AGGREGATI Prodott domestiku gross bil-prezzijiet tas-suq (PDG) Eċċess operattiv tal-ekonomija totali Introjtu mħallat tal-ekonomija totali Introjtu mħallat tal-ekonomija totali Introjtu nazzjonali (bil-prezzijiet tas-suq) Introjtu disponibbli nazzjonali Tfaddil Bilanċ estern kurrenti Għoti ta’ self nett (+) jew teħid ta’ self nett (–) tal-ekonomija totali Valur nett tal-ekonomija totali Nefqa u dħul tal-gvern ġenerali KAPITOLU 9 TABELLI TAL-PROVVISTA U L-UŻU U L-QAFAS INPUT–OUTPUT INTRODUZZJONI DESKRIZZJONI GĦODDA TAL-ISTATISTIKA GĦODDA GĦALL-ANALIŻI IT-TABELLI TAL-PROVVISTA U L-UŻU F’AKTAR DETTALL Klassifikazzjonijiet Prinċipji ta’ valutazzjoni Marġnijiet tal-kummerċ u t-trasport Taxxi nieqes is-sussidji fuq il-prodozzjoni u l-importazzjonijiet Kunċetti bażiċi oħra Informazzjoni supplimentari SORSI TAD-DATA U BBILANĊJAR GĦODDA GĦALL-ANALIŻI U L-ESTENSJONIJIET KAPITOLU 10 KEJL TA’ PREZZ U TA’ VOLUM KAMP TA’ APPLIKAZZJONI TAL-INDIĊIJIET TA’ PREZZ U TA’ VOLUM FIL-KONTIJIET NAZZJONALI Is-sistema integrata tal-indiċijiet ta’ prezz u ta’ volum Indiċijiet oħra ta’ prezz u ta’ volum PRINĊIPJI ĠENERALI TAL-KEJL TAL-INDIĊIJIET TA’ PREZZ U TA’ VOLUM Definizzjoni tal-prezzijiet u tal-volumi tal-prodotti tas-suq Kwalità, prezz u prodotti omoġenji Prezzijiet u volum Prodotti ġodda Prinċipji għal servizzi mhux tas-suq Prinċipji għall-valur miżjud u l-PDG PROBLEMI SPEĊIFIĊI FL-APPLIKAZZJONI TAL-PRINĊIPJI Taxxi u sussidji fuq prodotti u importazzjonijiet Taxxi oħra u sussidji fuq il-produzzjoni Konsum ta’ kapital fiss Kumpens tal-impjegati Stokkijiet ta’ assi fissi prodotti u inventarji KEJL TA’ INTROJTU REALI GĦALL-EKONOMIJA TOTALI INDIĊIJIET TA’ PREZZ U VOLUM INTERSPAZJALI KAPITOLU 11 POPOLAZZJONI U INPUTS TA’ XOGĦOL POPOLAZZJONI TOTALI POPOLAZZJONI EKONOMIKAMENT ATTIVA IMPJIEG Impjegati Persuni li jaħdmu għal rashom Impjieg u residenza QGĦAD IMPJIEGI Impjiegi u residenza L-EKONOMIJA MHUX OSSERVATA TOTAL TA’ SIGĦAT MAĦDUMA Speċifikar tas-sigħat effettivament maħduma EKWIVALENZA FULL–TIME INPUT TA’ XOGĦOL TAL-IMPJEGATI B’KUMPENS KOSTANTI KEJL TA’ PRODUTTIVITÀ KAPITOLU 12 KONTIJIET NAZZJONALI TRIMESTRALI INTRODUZZJONI KARATTERISTIĊI SPEĊIFIĊI TAL-KONTIJIET NAZZJONALI TRIMESTRALI Ħin ta’ reġistrazzjoni Ħidma li għaddejja Attivitajiet ikkonċentrati f’perijodi speċifiċi fi żmien sena Pagamenti ta’ frekwenza baxxa Stimi rapidi Ibbilanċjar u valutazzjoni komparattiva ta’ kontijiet nazzjonali trimestrali Ibbilanċjar Konsistenza bejn il-kontijiet trimestrali u annwali — valutazzjoni komparattiva Kejl marbut mal-indiċi–katina ta’ tibdil fil-prezz u l-volum Aġġustamenti staġjonali u kalendarji Sekwenza tal-ġbir tal-kejl tal-volum marbut mal-indiċi–katina aġġustat staġjonalment KAPITOLU 13 KONTIJIET REĠJONALI INTRODUZZJONI TERRITORJU REĠJONALI UNITAJIET U KONTIJIET REĠJONALI Unitajiet istituzzjonali Unitajiet tat-tip ta' attività lokali u attivitajiet ta' produzzjoni reġjonali skont l-industrija METODI TA' REĠJONALIZZAZZJONI AGGREGATI GĦALL-ATTIVITAJIET TA' PRODUZZJONI Il-valur miżjud gross u l-prodott domestiku gross skont ir-reġjun L-allokazjoni tal-FISIM lill-industriji utenti Impjiegi Kumpens tal-impjegati It-transizzjoni mill-valur miżjud gross reġjonali għall-PGD reġjonali Rati tat-Tkabbir tal-Volum tal-valur miżjud gross reġjonali KONTIJIET REĠJONALI TAL-INTROJTU TAL-UNITAJIET DOMESTIĊI KAPITOLU 14 SERVIZZI TA’ INTERMEDJAZZJONI FINANZJARJA MKEJLA INDIRETTAMENT (FISIM) IL-KUNĊETT TA’ FISIM U L-IMPATT TAL-ALLOKAZZJONI GĦALL-UTENT TAGĦHOM FUQ L-AGGREGATI EWLENIN KALKOLU TAL-PRODUZZJONI TAL-FISIM SKONT IS-SETTUR S.122 U S.125 Data statistika meħtieġa Rati ta’ referenza Rata ta’ referenza interna Rati ta’ referenza esterni Diżaggregazzjoni dettaljata tal-FISIM skont is-settur istituzzjonali Diżaggregazzjoni fil-konsum intermedjarju u finali tal-FISIM allokati lill-unitajiet domestiċi KALKOLU TA’ IMPORTAZZJONIJIET TAL-FISIM FISIM F’TERMINI TA’ VOLUM KALKOLU TAL-FISIM SKONT L-INDUSTRIJA L-OUTPUT TAL-BANK ĊENTRALI KAPITOLU 15 KUNTRATTI, KIRJIET U LIĊENZJI INTRODUZZJONI ID-DISTINZJONI BEJN KERA OPERATORJA, KERA TA’ RIŻORSI U KERA FINANZJARJA Kiri operatorju Kirjiet finanzjarji Kirjiet ta’ riżorsi Permessi biex jintuża riżors naturali Permessi biex isiru attivitajiet speċifiċi Sħubijiet pubbliċi–privati (ppp) Kuntratti ta’ konċessjoni ta’ servizz Kirjiet operatorji negozjabbli (an.221) Intitolamenti għal oġġetti u servizzi futuri fuq bażi esklussiva (an.224) KAPITOLU 16 ASSIGURAZZJONI INTRODUZZJONI Assigurazzjoni diretta Riassigurazzjoni L-unitajiet involuti PRODUZZJONI TAL-ASSIGURAZZJONI DIRETTA Primjums maqlugħa Supplimenti tal-primjum Aġġustament tal-pretensjonijiet magħmula u benefiċċji dovuti Aġġustament tal-pretensjonijiet li tħallsu fl-assigurazzjoni mhux tal-ħajja Benefiċċji dovuti tal-assigurazzjoni tal-ħajja Riżervi tekniċi tal-assigurazzjoni Definizzjoni tal-produzzjoni tal-assigurazzjoni Assigurazzjoni mhux tal-ħajja Assigurazzjoni tal-ħajja Riassigurazzjoni TRANSAZZJONIJIET ASSOĊJATI MAL-ASSIGURAZZJONI MHUX TAL-ĦAJJA Allokazzjoni tal-output tal-assigurazzjoni fost l-utenti Servizzi tal-assigurazzjoni mogħtija lil u mill-bqija tad-dinja Id-dħul tal-kontabbiltà TRANSAZZJONIJIET TAL-ASSIGURAZZJONI TAL-ĦAJJA TRANSAZZJONIJIET ASSOĊJATI MAR-RIASSIGURAZZJONI IT-TRANSAZZJONIJIET ASSOĊJATI MAL-AWŻILJARJI TAL-ASSIGURAZZJONI ANNWALITAJIET REĠISTRAZZJONI TAL-PRETENSJONIJIET TAL-ASSIGURAZZJONI MHUX TAL-ĦAJJA Trattament ta’ pretensjonijiet aġġustati Trattament tat-telf katastrofiku KAPITOLU 17 ASSIGURAZZJONI SOĊJALI INKLUŻ IL-PENSJONIJIET INTRODUZZJONI Skemi tal-assigurazzjoni soċjali, assistenza soċjali u poloz tal-assigurazzjoni individwali Benefiċċji soċjali Benefiċċji soċjali pprovduti mill-gvern ġenerali Benefiċċji soċjali pprovduti minn unitajiet istituzzjonali oħra Il-pensjonijiet u forom oħra ta’ benefiċċji BENEFIĊĊJI TAL-ASSIGURAZZJONI SOĊJALI MINBARRA L-PENSJONIJIET Skemi tas-sigurtà soċjali minbarra l-iskemi tal-pensjoni Skemi oħra tal-assigurazzjoni soċjali marbuta mal-impjiegi Reġistrazzjoni tal-istokks u l-flussi skont it-tip ta’ skema tal-assigurazzjoni soċjali mhux tal-pensjoni Skemi tas-sigurtà soċjali Skemi oħra tal-assigurazzjoni soċjali mhux tal-pensjoni marbuta mal-impjiegi PENSJONIJIET Tipi ta’ skemi tal-pensjonijiet L-iskemi tal-pensjoni tas-sigurtà soċjali Skemi oħra tal-pensjoni marbuta mal-impjiegi Skemi ta' kontribuzzjoni definita Skemi ta' benefiċċju definit Skemi nozzjonali ta’ kontribuzzjoni definita u skemi ibridi Skemi ta’ benefiċċju definit paragunati ma’ skemi ta’ kontribuzzjoni definita Amministratur tal-pensjonijiet, maniġer tal-pensjonijiet, fond tal-pensjoni u skema tal-pensjoni ta’ diversi persuni li jħaddmu Reġistrazzjoni tal-istokks u l-flussi skont it-tip ta’ skema tal-pensjoni fl-assigurazzjoni soċjali Transazzjonijiet għall-iskemi tal-pensjoni tas-sigurtà soċjali Transazzjonijiet għal skemi oħra tal-pensjoni marbuta mal-impjiegi Transazzjonijiet għal skemi tal-pensjoni b'kontribuzzjoni definita Flussi oħra marbuta ma' skemi tal-pensjoni b'kontribuzzjoni definita Transazzjonijiet għal skemi tal-pensjoni b'benefiċċju definit TABELLA SUPPLIMENTARI GĦALL-INTITOLAMENTI TAL-PENSJONI FL-ASSIGURAZZJONI SOĊJALI AKKUMULATI SA ĊERTU DATA Disinn tat-tabella supplimentari Il-kolonni tat-tabella Ir-ringieli tat-tabella Karti tal-bilanċ tal-ftuħ u l-għeluq Bidliet fl-intitolamenti tal-pensjoni minħabba t-transazzjonijiet Bidliet fl-intitolamenti tal-pensjoni dovuti għal flussi ekonomiċi oħra Indikaturi relatati Suppożizzjonijiet attwarji Intitolamenti dovuti sa ċerta data Rata ta' skont Tkabbir fil-pagi Assunzjonijiet demografiċi KAPITOLU 18 KONTIJIET TAL-BQIJA TAD-DINJA INTRODUZZJONI TERRITORJU EKONOMIKU Ir-residenza UNITAJIET ISTITUZZJONALI FERGĦAT BĦALA TERMINU UŻAT FIL-KONTIJIET INTERNAZZJONALI TAL-BILANĊ TAL-PAGAMENTI UNITAJIET RESIDENTI NOZZJONALI INTRAPRIŻI MULTI-TERRITORJALI ANALIŻI ĠEOGRAFIKA IL-KONTIJIET INTERNAZZJONALI TAL-BILANĊ TAL-PAGAMENTI ENTRATI SALDATORJI FIL-KONTIJIET KURRENTI TAL-KONTIJIET INTERNAZZJONALI IL-KONTIJIET GĦAS-SETTUR TAL-BQIJA TAD-DINJA U R-RELAZZJONI TAGĦHOM MAL-KONTIJIET INTERNAZZJONALI TAL-BILANĊ TAL-PAGAMENTI Il-kont estern tal-oġġetti u s-servizzi Valutazzjoni Prodotti għall-Ipproċessar Negozjar Oġġetti li jaqgħu taħt in-negozjar Esportazzjonijiet u importazzjonijiet tal-FISIM Il-kont estern tal-introjtu primarju u sekondarju Il-kont ta’ introjtu primarju Introjtu minn investiment dirett Il-kont tal-introjtu sekondarju (trasferimenti kurrenti) tal-BPM 6 Il-kont tal-kapital estern Il-kont finanzjarju estern u l-pożizzjoni tal-investiment internazzjonali (IIP) KARTI TAL-BILANĊ GĦAS-SETTUR TAL-BQIJA TAD-DINJA KAPITOLU 19 KONTIJIET EWROPEJ INTRODUZZJONI MILL-KONTIJIET NAZZJONALI GĦAL DAWK EWROPEJ Konverżjoni ta’ data fil-muniti differenti Istituzzjonijiet Ewropej Il-kont tal-bqija tad-dinja Bilanċjar tat-transazzjonijiet Miżuri ta’ prezz u ta’ volum Karti tal-bilanċ Matriċijiet “minn min għal min” ANNESS 19.1 — IL-KONTIJIET TAL-ISTITUZZJONIJIET EWROPEJ Riżorsi Użi Konsolidazzjoni KAPITOLU 20 IL-KONTIJIET TAL-GVERN INTRODUZZJONI DEFINIZZJONI TAS-SETTUR TAL-GVERN ĠENERALI Identifikazzjoni tal-unitajiet fil-gvern Unitajiet tal-gvern NPIs klassifikati fis-settur tal-gvern ġenerali Unitajiet oħra tal-gvern ġenerali Kontroll pubbliku Delineazzjoni tas-suq/mhux tas-suq Il-kunċett ta’ prezzijiet ekonomikament sinifikanti Kriterji tax-xerrej tal-output ta’ produttur pubbliku L-output jinbiegħ biss lill-gvern L-output jinbiegħ biss lill-gvern L-output jinbiegħ lill-gvern u lil oħrajn It-test tas-suq/mhux tas-suq Intermedjazzjoni finanzjarja u l-limitu tal-gvern Każijiet dubjużi Uffiċċji Prinċipali Pubbliċi Fondi tal-pensjonijiet Kważikorporazzjonijiet Aġenziji ta’ ristrutturar Aġenziji ta’ privatizzazzjoni Strutturi ta’ annullament Entitajiet bi skop speċjali Impriżi konġunti Aġenziji regolatorji tas-suq Awtoritajiet supranazzjonali Is-sottosetturi tal-gvern ġenerali Gvern ċentrali Gvern statali Gvern lokali Fondi tas-sigurtà soċjali IL-PREŻENTAZZJONI TAL-ISTATISTIKA TAL-FINANZI TAL-GVERN Qafas Dħul Taxxi u kontribuzzjonijiet soċjali Bejgħ Dħul ieħor Nfiq Kumpens tal-impjegati u konsum intermedju Nfiq f’benefiċċji soċjali Imgħax Nfiq attwali ieħor Nfiq kapitali Konnessjoni ma’ nfiq tal-konsum finali tal-gvern (P.3) Nfiq tal-gvern skont il-funzjoni (COFOG) Entrati saldatorji L-għoti ta’ self nett/it-teħid ta’ self nett (B.9) Bidliet fil-valur nett minħabba tfaddil u trasferimenti ta’ kapital (B.101) Finanzjament Transazzjonijiet f’assi Transazzjonijiet f’passivi Flussi ekonomiċi oħra Kont ta’ rivalutazzjoni Kont tal-bidliet l-oħra fil-volum tal-assi Karti tal-bilanċ Konsolidazzjoni KWISTJONIJIET TA’ KONTABBILTÀ RELATATI MAL-GVERN ĠENERALI Dħul mit-taxxa Karattru tad-dħul mit-taxxa Krediti tat-taxxa Ammonti li għandhom jiġu rreġistrati Ammonti li ma jinġabrux Żmien ta’ reġistrazzjoni Reġistrazzjoni tad-dovuti Reġistrazzjoni tad-dovuti tat-taxxi Imgħax Bonds skontati u bil-kupuni żero Titoli marbuta mal-indiċi Derivattivi finanzjarji Deċiżjonijiet tal-qorti Nfiq Mmilitari Relazzjonijiet tal-gvern ġenerali mal-korporazzjonijiet pubbliċi Investiment ta’ ekwità f’korporazzjonijiet pubbliċi u distribuzzjoni tal-qligħ Investiment ta’ ekwità Injezzjonijiet ta’ kapital Sussidji u injezzjonijiet ta’ kapital Regoli applikabbli għal ċirkostanzi partikolari Operazzjonijiet fiskali Distribuzzjonijiet tal-korporazzjonijiet pubbliċi Dividendi versus l-irtirar ta’ ekwità Taxxi versus l-irtirar ta’ ekwità Privatizzazzjoni u nazzjonalizzazzjoni Privatizzazzjoni Privatizzazzjonijiet indiretti Nazzjonalizzazzjoni Transazzjonijiet mal-bank ċentrali Ristrutturar, fużjonijiet, u riklassifikazzjonijiet Operazzjonijiet ta’ dejn Assunzjonijiet ta’ dejn, kanċellazzjoni ta’ dejn u tħassir ta’ dejn Assunzjoni u kanċellazzjoni ta’ dejn Assunzjoni ta’ dejn li tinvolvi trasferiment ta’ assi mhux finanzjarji Tħassir jew deprezzament ta’ dejn Ristrutturar ieħor tad-dejn Xiri ta’ dejn ’il fuq mill-valur tas-suq Annullamenti u Kawzjonijiet Garanziji tad-dejn Garanziji tat-tip derivattiv Garanziji standardizzati Garanziji ta’ darba Titolizzazzjoni Definizzjoni Kriterji għar-rikonoxximent ta’ bejgħ Reġistrazzjoni tal-flussi Kwistjonijiet oħra Obbligi tal-pensjoni Ħlasijiet ta’ somom f’daqqa Sħubiji pubbliċi–privati Ambitu tal-PPP Sjieda ekonomika u allokazzjoni tal-ass Kwistjonijiet tal-kontabbiltà Transazzjonijiet ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali u supranazzjonali Assistenza għall-iżvilupp IS-SETTUR PUBBLIKU Kontroll tas-settur pubbliku Banek ċentrali Kważikorporazzjonijiet pubbliċi Entitajiet bi Skop Speċjali u Mhux residenti Impriżi konġunti KAPITOLU 21 RABTIET BEJN KONTIJIET TAN-NEGOZJI U KONTIJIET NAZZJONALI U L-KEJL TAL-ATTIVITÀ KORPORATTIVA XI REGOLI U METODI SPEĊFIĊI TAL-KONTABBILTÀ TAN-NEGOZJI Żmien ta’ reġistrazzjoni Entrata doppja u entrata kwadrupla tal-kontabbiltà Valutazzjoni Dikjarazzjoni tal-introjtu u l-karta tal-bilanċ KONTIJIET NAZZJONALI U KONTIJIET TAN-NEGOZJI: KWISTJONIJIET PRATTIĊITRANSIZZJONI MINN KONTIJIET TAN-NEGOZJI GĦAL KONTIJIET NAZZJONALI: L-EŻEMPJU TA’ INTRAPRIŻI MHUX FINANZJARJI Aġġustamenti kunċettwali Aġġustamenti biex tinkiseb konsistenza mal-kontijiet ta’ setturi oħra Eżempji ta’ aġġustamenti għall-eżawrjenza KWISTJONIJIET SPEĊIFIĊI Qligħ/telf nominali Globalizzazzjoni Merġers u akkwisti KAPITOLU 22 KONTIJIET SATELLITA INTRODUZZJONI Klassifikazzjonijiet funzjonali KARATTERISTIĊI PRINĊIPALI TAL-KONTIJIET SATELLITA Kontijiet satellita funzjonali Kontijiet ta’ settur speċjali Inklużjoni ta’ data mhux monetarja Dettall addizzjonali u kunċetti supplimentari Kunċetti bażiċi differenti Użu ta’ mmudellar u inklużjoni ta’ riżultati sperimentali Tfassil u kompilazzjoni ta’ kontijiet satellita DISA’ KONTIJIET SATELLITA SPEĊIFIĊI Kontijiet agrikoli Kontijiet ambjentali Kontijiet tas-Saħħa Kontijiet tal-produzzjoni tal-unitajiet domestiċi Kontijiet tax-xogħol u SAM Kontijiet tal-produttuvità u tat-tkabbir Kontijiet tar-Riċerka u l-Iżvilupp (R&Ż) Kontijiet tal-protezzjoni soċjali Kontijiet satellita tat-turiżmu KAPITOLU 23 KLASSIFIKAZZJONIJIET INTRODUZZJONI KLASSIFIKAZZJONI TA’ SETTURI ISTITUZZJONALI (S) KLASSIFIKAZZJONI TA’ TRANSAZZJONIJIET U FLUSSI OĦRA Transazzjonijiet fi prodotti (P) Transazzjonijiet f’assi mhux finanzjarji u mhux prodotti (kodiċijiet NP) Transazzjonijiet distributtivi (D) Trasferimenti kurrenti fi flus kontanti u i natura (D.5-D.8) Transazzjonijiet f’assi u passivi finanzjarji (F) Bidliet oħra fl-assi (K) KLASSIFIKAZZJONI TA’ ENTRATI SALDATORJI U VALUR NETT (B) KLASSIFIKAZZJONI TAL-ENTRATI FIL-KARTI TAL-BILANĊ (L) KLASSIFIKAZZJONI TAL-ASSI (A) Assi mhux finanzjarji (AN) Assi finanzjarji (AF) KLASSIFIKAZZJONI TA’ ENTRATI SUPPLIMENTARI Self mhux produttiv Servizzi tal-kapital Tabella tal-pensjonijiet Oġġetti għall-konsum li jservu fit-tul Investiment dirett barrani Pożizzjonijiet kontinġenti Flus u depożiti Klassifikazzjoni tat-titoli ta’ dejn skont il-maturità pendenti Titoli ta’ dejn ikkwotati u mhux ikkwotati Self fit-tul b’maturità pendenti ta’ inqas minn sena u self fit-tul iggarantit b’ipoteka Ishma ta’ investiment ikkwotati u mhux ikkwotati Arretrati ta’ mgħax u ta’ ħlasijiet lura Rimessi personali u totali RAGGRUPPAMENT U KODIFIKAZZJONI TA’ INDUSTRIJI (A) U PRODOTTI (P) KLASSIFIKAZZJONI TAL-FUNZJONIJIET TAL-GVERN (COFOG) KLASSIFIKAZZJONI TAL-KONSUM INDIVIDWALI SKONT L-ISKOP (Coicop) KLASSIFIKAZZJONI TAL-ISKOPIJIET TA’ ISTITUZZJONIJIET MINGĦAJR QLIGĦ LI JOFFRU SERVIZZ LILL-UNITAJIET DOMESTIĊI (COPNI) KLASSIFIKAZZJONI TA' NFIQ TA' PRODUTTURI SKONT L-ISKOP (COPP) KAPITOLU 24 IL-KONTIJIET Tabella 24.1 Kont 0: Kont tal-oġġetti u tas-servizzi Tabella 24.2 Sekwenza sħiħa tal-kontijiet għall-ekonomija totali Tabella 24.3 Sekwenza sħiħa tal-kontijiet għal korporazzjonijiet mhux finanzjarji Tabella 24.4 Sekwenza sħiħa tal-kontijiet għal korporazzjonijiet finanzjarji Tabella 24.5 Sekwenza sħiħa tal-kontijiet tal-gvern ġenerali Tabella 24.6 Sekwenza sħiħa tal-kontijiet tal-unitajiet domestiċi Tabella 24.7 Sekwenza sħiħa tal-kontijiet ta’ istituzzjonijiet mingħajr skop ta’ qligħ li jservu lill-unitajiet domestiċi









KAPITOLU 1

KARATTERISTIĊI ĠENERALI U PRINĊIPJI BAŻIĊI

KARATTERISTIĊI ĠENERALI

1.01 Is-Sistema Ewropea ta’ Kontijiet (minn hawn ’il quddiem issir referenza għaliha bħala “s-SEK 2010”, jew “s-SEK”) huwa qafas ta’ kontabbiltà internazzjonalment kompatibbli għal deskrizzjoni sistematika u dettaljata ta’ ekonomija totali (jiġifieri reġjun, pajjiż jew grupp ta’ pajjiżi), il-komponenti tiegħu u r-relazzjonijiet tiegħu ma’ ekonomiji totali oħrajn.

1.02 Il-predeċessur tas-SEK 2010, is-sistema Ewropea tal-kontijiet 1995 (s-SEK 95) ġie ppubblikat fl-196 ( 16 ). Il-metodoliġija kif stipulata f’dan l-Anness tas-SEK 2010 għandu l-istess struttura tal-pubblikazzjoni SEK 95 għall-ewwel 13-il kapitolu, iżda wara għandu 11-il kapitolu ġdid li jelaboraw aspetti mis-sistema li jirriflettu żviluppi fil-kejl ta’ ekonomiji moderni, jew fl-użu tas-SEK 95 fl-Unjoni Ewropea (l-UE).

1.03 L-istruttura ta’ dan il-manwal hija kif ġej. Il-Kapitolu 1 ikopri l-karatteristiċi bażiċi tas-sistema f’termini ta’ kunċetti, u jistabbilixxi l-prinċipji tas-SEK u jiddeskrivi l-unitajiet statistiċi fundamentali u r-raggruppamenti tagħhom. Jagħti ħarsa ġenerali lejn is-sekwenza ta’ kontijiet, u deskrizzjoni qasira tal-aggregati prinċipali u r-rwol tat-tabelli tal-provvista u l-użu u l-qafas ta’ input–output. Il-Kapitolu 2 jiddeskrivi l-unitajiet istituzzjonali użati fil-kejl tal-ekonomija, u kif dawn l-unitajiet jiġu klassifikati f’setturi u fi gruppi oħra biex jippermettu li ssir analiżi. Il-Kapitolu 3 jiddeskrivi t-transazzjonijiet kollha fir-rigward tal-prodotti (oġġetti u servizzi), u l-assi mhux prodotti, fis-sistema. Il-Kapitolu 4 jiddeskrivi t-transazzjonijiet kollha fl-ekonomija relatati mad-distribuzzjoni u r-ridistribuzzjoni tal-introjtu u l-ġid fl-ekonomija. Il-Kapitolu 5 jiddeskrivi t-transazzjonijiet finanzjarji fl-ekonomija. Il-Kapitolu 6 jiddeskrivi t-tibdiliet li jistgħu jseħħu fil-valur tal-assi permezz ta’ avvenimenti mhux ekonomiċi jew tibdiliet fil-prezzijiet. Il-Kapitolu 7 jiddeskrivi l-karti tal-bilanċ u l-iskema ta’ klassifikazzjoni tal-attivi u l-passivi. Il-Kapitolu 8 jistabbilixxi s-sekwenza tal-kontijiet u l-entrati saldatorji assoċjati ma’ kull kont. Il-Kapitolu 9 jiddeskrivi t-tabelli tal-provvista u l-użu, u r-rwol tagħhom fit-tlaqqigħ tal-kejl tal-introjtu, tal-output u tan-nefqa fl-ekonomija. Jiddeskrivi wkoll it-tabelli tal-input–output li jistgħu jinħarġu mit-tabelli tal-provvista u l-użu. Il-Kapitolu 10 jiddeskrivi l-bażi kunċettwali għall-kejl tal-prezz u l-volum assoċjat mal-valuri nominali li qegħdin fil-kontijiet. Il-Kapitolu 11 jiddeskrivi l-kejl tal-popolazzjoni u tas-swieq tax-xogħol li jistgħu jintużaw flimkien mal-kejl tal-kontijiet nazzjonali fl-analiżi ekonomika. Il-Kapitolu 12 jagħti deskrizzjoni qasira tal-kontijiet nazzjonali trimestrali, u kif inhuma differenti mill-kontijiet annwali.

1.04 Il-Kapitolu 13 jiddeskrivi l-iskopijiet, il-kunċetti u l-kwistjonijiet ta’ kumpilazzjoni fit-tfassil ta’ sett ta’ kontijiet reġjonali. Il-Kapitolu 14 ikopri l-miżuri tas-servizzi finanzjarji pprovduti minn intermedjarji finanzjarji u li huma ffinanzjati permezz ta’ rċevuti ta’ interess nett, u jirrifletti snin ta’ riċerka u żvilupp mill-Istati Membri sabiex ikun hemm kejl robust u armonizzat fl-Istati Membri kollha. Il-Kapitolu 15 dwar il-kuntratti, il-kiri u l-liċenzji huwa neċessarju sabiex jiġi deskritt qasam ta’ importanza dejjem akbar fil-kontijiet nazzjonali. Il-Kapitoli 16 u 17 dwar l-assigurazzjoni, l-assigurazzjoni soċjali u l-pensjonijiet jiddeskrivu kif dawn l-arranġamenti huma mmaniġġjati fil-kontijiet nazzjonali, minħabba li d-domandi ta’ ridistribuzzjoni jsiru ta’ interess dejjem akbar hekk kif il-popolazzjonijiet jixjieħu. Il-Kapitolu 18 ikopri l-kontijiet tal-bqija tad-dinja, li huma l-kontijiet nazzjonali ekwivalenti għall-kontijiet tas-sistema ta’ kejl tal-bilanċ tal-pagamenti. Il-Kapitolu 19 dwar il-Kontijiet Ewropej huwa ġdid ukoll, u jkopri aspetti tal-kontijiet nazzjonali, fejn l-arranġamenti istituzzjonali u kummerċjali Ewropej iqajmu kwistjonijiet li jirrikjedu approċċ armonizzat. Il-Kapitolu 20 jiddeskrivi l-kontijiet għas-settur tal-gvern — qasam ta’ interess speċjali hekk kif kwistjonijiet ta’ prudenza fiskali mill-Istati Membri jkompli jkunu kritiċi għat-twettiq tal-politika ekonomika fl-UE. Il-Kapitolu 21 jiddeskrivi r-rabtiet bejn il-kontijiet tan-negozju u l-kontijiet nazzjonali, qasam ta’ interess dejjem akbar hekk kif il-korporazzjonijiet multinazzjonali jsiru responsabbli minn sehem dejjem akbar tal-Prodott Domestiku Gross (PDG) għall-pajjiżi kollha. Il-Kapitolu 22 jiddeskrivi r-relazzjoni tal-kontijiet satellita mal-kontijiet nazzjonali prinċipali. Il-Kapitoli 23 u 24 qegħdin għal skopijiet ta’ referenza; Il-Kapitolu 23 jistabbilixxi l-klassifikazzjonijiet użati għas-setturi, l-attivitajiet u l-prodotti fis-SEK 2010, u l-Kapitolu 24 jistabbilixxi s-sekwenza kompluta ta’ kontijiet għal kull settur.

1.05 L-istruttura tas-SEK 2010 hija konsistenti mal-linji gwida dinjija dwar il-kontabilità nazzjonali li jinsabu fis-Sistema tal-Kontijiet Nazzjonali 2008 (SNA 2008), apparti minn ċerti differenzi fil-preżentazzjoni u l-grad ogħla ta’ preċiżjoni ta’ xi kunċetti tas-SEK 2010 li jintużaw għal għanijiet speċifiċi tal-UE. Dawk il-linji gwida nħolqu taħt ir-responsabilità konġunta tan-Nazzjonijiet Uniti (NU), il-Fond Monetarju Internazzjonali (IMF), l-Uffiċċju tal-Istatistika tal-Unjoni Ewropea (Eurostat), l-Organizzazzjoni ta’ Kooperazzjoni Ekonomika u Żvilupp (OECD) u l-Bank Dinji. Is-SEK 2010 tenfasizza aktar iċ-ċirkostanzi u l-ħtiġijiet tad-data fl-UE. Bħall-SNA 2008, is-SEK 2010 hija armonizzata mal-kunċetti u l-klassifikazzjonijiet użati f’ħafna statistika soċjali u ekonomika Ewropea oħra (pereżempju, l-istatistika dwar il-qagħad, l-istatistika dwar il-manifattura u l-istatistika dwar il-kummerċ estern). Is-SEK 2010 għalhekk isservi bħala l-qafas ta’ referenza ċentrali għall-istatistika soċjali u ekonomika tal-UE u l-Istati Membri tagħha.

1.06 Il-qafas tas-SEK jikkonsisti f’żewġ settijiet prinċipali ta’ tabelli: (a) il-kontijiet tas-settur istituzzjonali; (b) il-qafas input–output, u l-kontijiet skont l-industrija.

1.07 Il-kontijiet settorjali jipprovdu, skont is-settur istituzzjonali, deskrizzjoni sistematika tal-istadji differenti tal-proċess ekonomiku: produzzjoni, ġenerazzjoni tal-introjtu, distribuzzjoni tal-introjtu, ridistribuzzjoni tal-introjtu, użu tal-introjtu u akkumulu finanzjarju u mhux finanzjarju. Il-kontijiet settorjali jinkludu wkoll karti tal-bilanċ sabiex jiddeskrivu l-istokks ta’ assi, passivi u valur nett fil-bidu u fit-tmiem tal-perijodu bażi tal-kontijiet.

1.08 Il-qafas input–output, permezz tat-tabelli ta’ provvista u użu, jistabbilixxi f’aktar dettall il-proċess tal-produzzjoni (struttura tal-ispiża, introjtu ġġenerat u xogħol) u l-flussi ta’ oġġetti u servizzi (output, importazzjonijiet, esportazzjonijiet, konsum finali, konsum intermedju u formazzjoni tal-kapital skont il-grupp tal-prodott). Żewġ identitajiet importanti ta’ kontabbiltà huma riflessi f’dan il-qafas: is-somma tal-introjtu ġġenerat f’industrija hija ugwali għall-valur miżjud prodott minn dik l-industrija; u, għal kwalunkwe prodott jew raggruppament ta’ prodotti, il-provvista hija ugwali għad-domanda.

1.09 Is-SEK 2010 tinkludi kunċetti ta’ popolazzjoni u xogħol. Tali kunċetti huma relevanti għall-kontijiet settorjali, il-kontijiet skont l-industrija u l-qafas ta’ provvista u użu.

1.10 Is-SEK 2010 mhix ristretta għall-kontabbiltà nazzjonali annwali, iżda tapplika wkoll għall-kontijiet ta’ kontabbiltà trimestrali jew perijodu iqsar jew itwal. Hija tapplika wkoll għall-kontijiet reġjonali.

1.11 Is-SEK 2010 teżisti flimkien mal-SNA 2008 minħabba l-użi tal-miżuri ta’ kontijiet nazzjonali fl-UE. L-Istati Membri huma responsabbli għall-ġbir u l-preżentazzjoni tal-kontijiet nazzjonali tagħhom stess sabiex jiddeskrivu s-sitwazzjoni ekonomika tal-pajjiżi tagħhom. L-Istati Membri jikkompilaw ukoll sett ta’ kontijiet ippreżentati lill-Kummissjoni (Eurostat) bħala parti minn programm ta’ trażmissjoni regolari tad-data, għall-użi ta’ politika soċjali, ekonomika u fiskali prinċipali fl-Unjoni. Dawk l-użi jinkludu d-determinazzjoni ta’ kontribuzzjonijiet monetarji tal-Istati Membri għall-baġit tal-UE permezz “tar-raba’ riżorsa’”, għajnuna għal reġjuni tal-UE permezz tal-programm ta’ fondi strutturali u s-sorveljanza tal-prestazzjoni ekonomika tal-Istati Membri fil-qafas tal-proċedura tad-defiċit eċċessiv u tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

1.12 Sabiex l-imposti u l-benefiċċji jitqassmu skont il-miżuri kkompilati u ppreżentati b’mod strettament konsistenti, l-istatistika ekonomika użata għal dawk l-iskopijiet għandha tiġi kkompilata skont l-istess kunċetti u regoli. Is-SEK 2010 hija regolament li jistabbilixxi regoli, konvenzjonijiet, definizzjonijiet u klassifikazzjonijiet li għandhom jiġu applikati fil-produzzjoni tal-kontijiet nazzjonali fl-Istati Membri li għandhom jagħmlu parti mill-programm ta’ trażmissjoni tad-data, kif inhu stabbilit fl-Anness B għal dan ir-Regolament.

1.13 Minħabba s-somom ta’ flus kbar ħafna involuti fis-sistema ta’ kontribuzzjonijiet u benefiċċji operata fl-UE, huwa essenzjali li s-sistema ta’ kejl tkun applikata b’mod konsistenti f’kull Stat Membru. F’tali ċirkostanzi, huwa importanti li jiġi adottat approċċ ta’ attenzjoni għal stimi li ma jistgħux jiġu osservati direttament fis-suq, u għandu jiġi evitat l-użu ta’ proċeduri fuq il-bażi ta’ mudell għall-istima tal-kejl fil-kontijiet nazzjonali.

1.14 Il-kunċetti tas-SEK 2010, f’diversi istanzi, huma aktar speċifiċi u preċiżi minn dawk tal-SNA 2008 sabiex tiġi żgurata kemm jista’ jkun il-konsistenza bejn il-miżuri tal-Istati Membri dderivati mill-kontijiet nazzjonali. Dan ir-rekwiżit fundamentali għal stimi konsistenti b’saħħithom irriżulta fl-identifikazzjoni ta’ sett prinċipali ta’ kontijiet fl-UE. Fejn il-livell ta’ konsistenza tal-kejl madwar l-Istati Membri jitiqes li mhux biżżejjed, l-istimi tal-aħħar huma ġeneralment inklużi f’hekk imsejħa “kontijiet mhux prinċipali” li jkopru t-tabelli supplementari u l-kontijiet satellitari.

1.15 Eżempju fejn inħasset il-ħtieġa li tintuża kawtela fit-tfassil tas-SEK 2010 jinsab fil-qasam tal-passivi tal-pensjonijiet. Il-każ li fih dawn jiġu mkejla sabiex jassistu fl-analiżi ekonomika huwa wieħed b’saħħtu, iżda r-rekwiżit kritiku biex l-UE toħloq kontijiet li huma konsistenti fiż-żmien u fl-ispazju rrikjeda approċċ b’attenzjoni.

Globalizzazzjoni

1.16 In-natura dejjem aktar globali tal-attività ekonomika żiedet il-kummerċ internazzjonali fil-forom kollha tiegħu, u żiedet l-isfidi għall-pajjiżi li jirreġistraw l-ekonomiji domestiċi tagħhom fil-kontijiet nazzjonali. Il-globalizzazzjoni hija l-proċess multidinamiku u multidimensjonali li permezz tiegħu r-riżorsi nazzjonali jsiru aktar mobbli internazzjonalment, filwaqt li l-ekonomiji nazzjonali jsiru dejjem aktar interdipendenti. Il-karatteristika tal-globalizzazzjoni li potenzjalment tikkawża l-aktar problemi ta’ kejl għall-kontijiet nazzjonali, hija s-sehem dejjem akbar tat-transazzjonijiet internazzjonali li jitwettqu minn kumpanniji multinazzjonali, li fihom it-transazzjonijiet bejn il-fruntieri jsiru bejn kumpanniji prinċipali, sussidjarji u affiljati. Madankollu jeżistu sfidi oħrajn, u din li ġejja hija lista aktar eżawrjenti ta’ kwistjonijiet dwar id-data: (1) il-prezz tat-trasferiment bejn korporazzjonijiet affiljati (valutazzjoni tal-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet); (2) iż-żieda fl-ipproċessar tan-nollijiet, fejn il-prodotti huma nnegozjati bejn il-fruntieri nazzjonali mingħajr ma jinbidel il-proprejtarju (prodotti għall-ipproċessar), u merkanzija; (3) il-kummerċ internazzjonali permezz tal-internet, kemm għall-korporazzjonijiet u għall-unitajiet domestiċi; (4) il-kummerċ u użu tal-assi ta’ proprjetà intellettwali madwar id-dinja; (5) il-ħaddiema li jaħdmu barra mill-pajjiż, u li jibagħtu ammonti sinifikanti mill-paga lill-familja fit-territorju domestiku (rimessi tal-ħaddiema, bħala parti minn trasferimenti personali); (6) il-korporazzjonijiet multinazzjonali li jorganizzaw in-negozju tagħhom bejn il-fruntieri nazzjonali, sabiex jimmassimizzaw l-effiċjenza tal-produzzjoni u jimminimizzaw il-piż globali tat-taxxa. Dan jista’ joħloq strutturi korporattivi artifiċjali li jistgħu ma jirriflettux ir-realtà ekonomika; (7) l-użu ta’ vetturi offshore ta’ finanzjament (Entitajiet għal Skopijiet Speċjali u forom oħrajn) sabiex jirranġaw finanzjament għal attivitajiet globali; (8) ir-riesportazzjoni tal-oġġetti, u fl-UE t-trasport ta’ oġġetti bejn l-Istati Membri wara li jidħlu fl-Unjoni (kważi-trasport); (9) iż-żieda fir-relazzjonijiet barranin ta’ investiment dirett, u l-ħtieġa li jiġu identifikati u allokati l-flussi ta’ investiment dirett.

1.17 Dawn l-aspetti kulma jmur aktar komuni tal-globalizzazzjoni jagħmlu l-qbid u l-kejl preċiż ta’ flussi bejn il-fruntieri sfida dejjem akbar għall-istatistika nazzjonali. Saħansitra b’sistema komprensiva u b’saħħitha ta’ ġbir u kejl għall-informazzjoni fis-settur tal-bqija tad-dinja (u għalhekk anke fil-kontijiet internazzjonali li jinsabu fil-bilanċ tal-pagamenti), il-globalizzazzjoni ser iżżid il-ħtieġa għal sforzi żejda sabiex tinżamm il-kwalità tal-kontijiet nazzjonali għall-ekonomiji kollha, u r-raggruppamenti tal-ekonomiji.

L-UŻI TAS-SEK 2010

Qafas għal analiżi u politika

1.18 Il-qafas tas-SEK jista’ jintuża sabiex jiġu analizzati u evalwati: (a) l-istruttura ta’ ekonomija totali. Xi tipi ta’ kejl użati huma: (1) valur miżjud u xogħol skont l-industrija; (2) valur miżjud u xogħol skont ir-reġjun; (3) introjtu distribwit skont is-settur; (4) importazzjonijiet u esportazzjonijiet skont il-grupp tal-prodott; (5) infiq tal-konsum finali skont l-intestatura funzjonali u l-grupp tal-prodott; (6) formazzjoni tal-kapital fiss u stokk tal-kapital fiss skont l-industrija; (7) il-kompożizzjoni tal-istokks u l-flussi ta’ assi finanzjarji skont it-tip ta’ assi u skont is-settur. (b) partijiet jew aspetti speċifiċi ta’ ekonomija. Xi eżempji huma: (1) servizzi bankarji u finanzjament fl-ekonomija nazzjonali; (2) l-irwol tal-gvern u l-pożizzjoni finanzjarja tiegħu; (3) l-ekonomija ta’ reġjun speċifiku (meta pparagunata ma’ dik tan-nazzjon kollu); (4) livelli ta’ tfaddil tal-unità domestika u ta’ dejn; (c) l-iżvilupp ta’ ekonomija biż-żmien. Xi eżempji huma: (1) l-analiżi tar-rati ta’ tkabbir tal-PDG; (2) l-analiżi tal-inflazzjoni; (3) l-analiżi ta’ tendenzi staġunali fin-nefqa tal-unità domestika fuq il-bażi ta’ kontijiet trimestrali; (4) l-analiżi tal-bidla fl-importanza ta’ tipi partikolari ta’ strumenti finanzjarji biż-żmien, pereżempju ż-żieda fl-importanza tad-derivattivi finanzjarji; (5) il-paragun tal-istrutturi industrijali tal-ekonomija nazzjonali fuq medda twila ta’ żmien; (d) ekonomija totali f’relazzjoni ma’ ekonomiji oħrajn. Xi eżempji huma: (1) il-paragun tal-irwol u d-daqs tal-gvern fl-Istati Membri tal-UE; (2) l-analiżi tal-interdipendenzi bejn l-ekonomiji tal-UE, b'kont meħud tal-Istati Membri u r-reġjuni tagħhom; (3) l-analiżi tal-kompożizzjoni u d-destinazzjoni ta’ esportazzjonijiet tal-UE; (4) il-paragun tar-rati ta’ tkabbir tal-PDG jew tal-introjtu disponibbli per capita fl-UE u ekonomiji żviluppati oħrajn.

1.19 Għall-UE u l-Istati Membri tagħha, iċ-ċifri mill-qafas tas-SEK għandhom rwol prinċipali fil-formolazzjoni u l-monitoraġġ tal-politiki soċjali u ekonomiċi tagħhom. L-eżempji li ġejjin juru użi tal-qafas tas-SEK: (a) il-monitraġġ u l-gwida tat-tfassil tal-politika monetarja u makroekonomika fiż-żona tal-euro, u d-definizzjoni tal-kriterji ta’ konverġenza għall-unjoni ekonomika u monetarja (EMU) f’termini taċ-ċifri ta’ kontijiet nazzjonali (pereżempju r-rati ta’ tkabbir tal-PDG); (b) id-definizzjoni tal-kriterji għall-proċedura ta’ defiċit eċċessiv: kejl ta’ defiċit u dejn tal-gvern; (c) l-għoti ta’ appoġġ finanzjarju lil reġjuni fl-UE: l-allokazzjoni tal-fondi għan-nefqa għal reġjuni li jużaw l-istatistika tal-kontijiet reġjonali; (d) id-determinazzjoni tar-riżorsi proprji tal-baġit tal-UE. Din tal-aħħar jiddependi fuq iċ-ċifri tal-kontijiet nazzjonali bi tliet modi: (1) ir-riżorsi totali għall-UE huma ddeterminati bħala perċentwali mis-somma tad-dħul nazzjonali gross (DNG) tal-Istati Membri; (2) it-tielet riżorsa proprja tal-UE hija r-riżorsa proprja tal-VAT. Il-kontribuzzjonijiet mill-Istati Membri għal din ir-riżorsa huma fil-biċċa l-kbira ddeterminati miċ-ċifri tal-kontijiet nazzjonali, għaliex dawn iċ-ċifri jintużaw sabiex tiġi kkalkolata rata medja tal-VAT; (3) il-qisien relattivi tal-kontribuzzjonijiet mill-Istati Membri għar-raba’ riżorsa proprja tal-UE huma bbażati fuq l-istimi tad-dħul nazzjonali gross tagħhom. Dawn l-istimi huma l-bażi tal-biċċa l-kbira tal-pagamenti tal-Istati Membri.

Karatteristiċi tal-kunċetti tas-SEK 2010

1.20 Sabiex jistabbilixxu bilanċ bejn il-ħtiġijiet tad-data u l-possibbiltajiet tad-data, il-kunċetti fis-SEK 2010 għandhom diversi karatteristiċi importanti. Il-karatteristiċi huma li l-kontijiet huma: (a) kompatibbli internazzjonalment; (b) armonizzati ma’ dawk f’sistemi statistiċi soċjali u ekonomiċi oħrajn; (c) konsistenti; (d) operattivi, jiġifieri jistgħu jiġu mkejla fil-prattika; (e) differenti mill-biċċa l-kbira tal-kunċetti amministrattivi; (f) stabbiliti sew u fissi għal perijodu twil; (g) iffukati fuq id-deskrizzjoni tal-proċess ekonomiku f’termini monetarji li jistgħu jiġu osservati fil-pront; (h) kapaċi japplikaw f’sitwazzjonijiet differenti u għal skopijiet differenti.

1.21 Il-kunċetti fis-SEK 2010 huma kompatibbli internazzjonalment għaliex: (a) il-kunċetti fis-SEK 2010 huma konsistenti ma’ dawk fil-linji gwida dinjija dwar il-kontabbiltà nazzjonali, jiġifieri l-SNA 2008; (b) għall-Istati Membri, is-SEK 2010 hija l-istandard għas-sottomissjoni tad-data ta’ kontijiet nazzjonali lill-organizzazzjonijiet internazzjonali kollha. (c) il-kompatibbiltà internazzjonali tal-kunċetti hija essenzjali meta titqabbel l-istatistika għal pajjiżi differenti.

1.22 Il-kunċetti tas-SEK 2010 huma armonizzati ma’ dawk fi statistika soċjali u ekonomika oħra minħabba li s-SEK 2010 tuża l-kunċetti u l-klassifikazzjonijiet (eż. klassifikazzjoni statistika ta’ attivitajiet ekonomiċi fl-Unjoni Ewropea “NACE” rev. 2 ( 17 )) użati għal statistika soċjali u ekonomika oħra tal-Istati Membri, eż. l-istatistika dwar il-manifattura u l-istatistika dwar il-kummerċ estern u l-istatistika dwar l-impjiegi; inżammu kemm jista’ jkun ftit differenzi kunċettwali. Barra minn hekk, il-kunċetti u klassifikazzjonijiet fis-SEK 2010 huma armonizzati ma’ dawk tan-Nazzjonijiet Uniti. Din l-armonizzazzjoni ma’ statistika soċjali u ekonomika tgħin fl-irbit u l-paragun ma’ dawn iċ-ċifri biex tkun tista’ tiġi żgurata l-kwalità taċ-ċifri tal-kontijiet nazzjonali. Barra minn hekk, l-informazzjoni inkluża f’din l-istatistika speċifika tista’ tiġi relatata aħjar mal-istatistika ġenerali dwar l-ekonomija nazzjonali.

1.23 Il-kunċetti komuni użati fil-qafas tal-kontabbiltà nazzjonali u s-sistemi soċjali u ekonomiċi ta’ statistika l-oħrajn jippermettu li jiġi dderivat kejl konsistenti. Pereżempju, jistgħu jiġu kkalkulati l-proporzjonijiet li ġejjin: (a) ċifri ta’ produttività, bħall-valur miżjud għal kull siegħa maħduma (dawn iċ-ċifri jirrikjedu konsistenza bejn il-kunċetti ta’ valur miżjud u sigħat maħdumin); (b) introjtu nazzjonali disponibbli per capita (dan il-proporzjon jirrikjedi konsistenza bejn il-kunċetti ta’ introjtu nazzjonali disponibbli u kejl tal-popolazzjoni); (c) formazzjoni ta’ kapital fiss bħala perċentwali tal-provvista ta’ kapital fiss (dan il-proporzjon jirrikjedi konsistenza bejn id-definizzjonijiet ta’ dawn il-flussi u l-istokks); (d) defiċit tal-gvern u dejn tal-gvern bħala perċentwali tal-prodott domestiku gross (dawn iċ-ċifri jirrikjedu konsistenza bejn il-kunċetti ta’ defiċit tal-gvern, dejn tal-gvern u prodott domestiku gross). Il-konsistenza interna tal-kunċetti tippermetti wkoll li l-istimi jiġu dderivati mir-residwi, pereżempju t-tfaddil jista’ jiġi stmat bħala d-differenza bejn l-introjtu disponibbli u l-infiq tal-konsum finali.

1.24 Il-kunċetti fis-SEK 2010 huma applikati b’kunsiderazzjoni għall-ġbir u għall-kejl tad-data. Il-karattru operattiv huwa żvelat b’diversi modi fil-gwida dwar it-tfassil tal-kontijiet: (a) l-attivitajiet u l-merkanzija huma deskritti biss meta jkunu ta’ daqs sinifikanti. Pereżempju: produzzjoni għal kont proprju ta’ merkanzija minn unitajiet domestiċi, bħall-insiġ tad-drapp u l-produzzjoni tal-fuħħar, ma għandhiex tiġi reġistrata bħala produzzjoni, għaliex dawn mhumiex sinifikanti għall-pajjiżi tal-UE; (b) xi kunċetti huma akkumpanjati minn gwida dwar kif għandhom jiġu stmati. Pereżempju, fid-definizzjoni tal-konsum tal-kapital fiss, issir referenza għat-tnaqqis lineari fil-prezz. Għall-istima tal-provvista ta’ kapital fiss, il-Metodu tal-Inventarju Perpetwu għandu jiġi applikat meta ma jkunx hemm informazzjoni diretta dwar il-provvista tal-assi fissi. Eżempju ieħor huwa l-valutazzjoni tal-produzzjoni għal kont proprju: fil-prinċipju, din għandha tiġi vvalutata bi prezzijiet bażiċi, iżda jekk neċessarju l-valutazzjoni tal-prezzijiet bażiċi tista’ tiġi prevista billi jiġu miżjuda d-diversi spejjeż involuti; (c) xi konvenzjonijiet ġew adottati. Pereżempju s-servizzi kollettivi pprovduti mill-gvern huma kollha kklassifikati bħala infiq tal-konsum finali.

1.25 Madankollu, id-data meħtieġa għall-istatistika dwar il-kontijiet nazzjonali tista’ ma tkunx faċli biex tinġabar direttament, minħabba li l-kunċetti sottostanti huma normalment diverġenti mill-kunċetti sottostanti tas-sorsi amministrattivi tad-data. Xi eżempji tas-sorsi amministrattivi huma kontijiet tan-negozji, rekords dwar diversi tipi ta’ taxxi (VAT, taxxa tal-introjtu personali, imposti fuq l-importazzjoni, eċċ.), data dwar is-sigurtà soċjali u data minn bordijiet ta’ kontroll dwar is-servizzi bankarji u l-assigurazzjoni. Din id-data amministrattiva sservi bħala input għall-kompilazzjoni tal-kontijiet nazzjonali. Inġenerali, dawn jiġu ttrasformati sabiex ikunu konformi mas-SEK. Il-kunċetti fis-SEK normalment ivarjaw mill-kontropartijiet amministrattivi tagħhom minħabba li: (a) il-kunċetti amministrattivi jvarjaw bejn il-pajjiżi. Bħala konsegwenza, il-kompatibilità internazzjonali mhijiex possibbli bl-użu tal-kunċetti amministrattivi; (b) il-kunċetti amministrattivi jinbidlu maż-żmien. Bħala konsegwenza, il-paraguni maż-żmien mhumiex possibbli permezz tal-kunċetti amministrattivi; (c) il-kunċetti sottostanti għas-sorsi ta’ data amministrattiva normalment mhumiex konsistenti fost sistemi amministrattivi differenti. Madankollu, l-irbit u t-tqabbil tad-data, li huma kruċjali għall-ikkompilar taċ-ċifri tal-kontijiet nazzjonali, huma possibbli biss permezz ta’ sett ta’ kunċetti konsistenti; (d) il-kunċetti amministrattivi ġeneralment mhumiex ottimali għall-analiżi ekonomika u l-evalwazzjoni tal-politika ekonomika.

1.26 Madankollu, is-sorsi ta’ data amministrattiva jilħqu tajjeb ħafna l-ħtiġijiet tad-data tal-kontijiet nazzjonali u l-istatistika l-oħra, għaliex: (a) kunċetti u klassifikazzjonijiet oriġinarjament imfasslin għal skopijiet ta’ statistika jiġu adottati wkoll għal skopijiet amministrattivi, pereżempju l-klassifikazzjoni tan-nefqa tal-gvern skont it-tip; (b) sorsi ta’ data amministrattiva jieħdu inkunsiderazzjoni b’mod espliċitu l-ħtiġijiet tad-data (separati) tal-istatistika; dan japplika, pereżempju, għas-sistema Intranet li tipprovdi informazzjoni dwar il-kunsinni ta’ oġġetti bejn l-Istati Membri.

1.27 Il-kunċetti prinċipali fis-SEK huma stabbiliti tajjeb u fissi għal perijodu twil, għaliex: (a) ġew approvati bħala l-istandard internazzjonali għal ħafna snin; (b) fil-linji gwida internazzjonali suċċessivi dwar il-kontabbiltà nazzjonali, ftit li xejn jinbidlu mill-kunċetti sottostanti. Din il-kontinwità kunċettwali tnaqqas il-ħtieġa li tiġi rikalkolata s-serje tal-ħin. Barra minn hekk, din tillimita l-vulnerabilità tal-kunċetti għal pressjoni politika nazzjonali u internazzjonali. Għal dawn ir-raġunijiet, iċ-ċifri tal-kontijiet nazzjonali kienu kapaċi jservu bħala bażi ta’ data oġġettiva għall-politika u l-analiżi ekonomika.

1.28 Il-kunċetti tas-SEK 2010 huma ffukati fuq id-deskrizzjoni tal-proċess ekonomiku f’termini monetarji u immedjatament osservabbli. L-istokks u flussi li mhumiex immedjatament osservabbli f’termini monetarji, jew li ma għandhomx kontroparti monetarja ċara, ma jiġux irreġistrati fis-SEK. Dan il-prinċipju ma ġiex applikat b’mod strett, għaliex ir-rekwiżit tal-konsistenza u l-ħtiġijiet tal-utenti għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni wkoll. Pereżempju, il-konsistenza tirrikjedi li l-valur tas-servizzi kollettivi prodotti mill-gvern jiġi rreġistrat bħala output, għaliex il-ħlas tal-kumpens ta’ impjegati u x-xiri ta’ kull tip ta’ oġġetti u servizzi mill-gvern huma immedjatament osservabbli f’termini monetarji. Barra minn hekk, għal skopijiet ta’ analiżi u politika ekonomika, id-deskrizzjoni tas-servizzi kollettivi tal-gvern b’relazzjoni mal-bqija tal-ekonomija nazzjonali żżid l-utilità tal-kontijiet nazzjonali fl-intier tagħhom.

1.29 L-ambitu tal-kunċetti fis-SEK jista’ jintwera billi jiġu kkunsidrati xi kwistjonijiet konfinali importanti. Dawn li ġejjin għandhom jiġu rreġistrati taħt il-konfini ta’ produzzjoni tas-SEK (ara l-paragrafi minn 3.07 sa 3.09): (a) produzzjoni ta’ servizzi individwali u kollettivi mill-gvern; (b) produzzjoni għal kont proprju ta’ servizzi ta’ djar minn proprjetarji–okkupanti; (c) produzzjoni ta’ oġġetti għall-konsum proprju finali, pereżempju ta’ prodotti agrikoli; (d) kostruzzjoni għal kont proprju, inkluża dik minn unitajiet domestiċi; (e) produzzjoni ta’ servizzi minn persunal domestiku mħallas; (f) tgħammir tal-ħut fl-akkwakultura; (g) produzzjoni pprojbita mil-liġi, sakemm l-unitajiet kollha involuti fit-transazzjoni ma jidħlux fiha b’mod volontarju; (h) produzzjoni li d-dħul minnha mhux iddikjarat bis-sħiħ lill-awtoritajiet fiskali, pereżempju l-produzzjoni klandestina ta’ tessuti.

1.30 Dawn li ġejjin jaqgħu barra mill-konfini tal-produzzjoni, u ma għandhomx jiġu rreġistrati fis-SEK: (a) servizzi domestiċi u personali prodotti u kkonsmati fl-istess unità domestika, pereżempju tindif, preparazzjoni tal-ikel jew kura ta’ nies morda jew anzjani; (b) servizzi ta’ volontarjat li ma jwasslux għall-produzzjoni ta’ prodotti, pereżempju kura u tindif mingħajr ħlas; (c) tgħammir naturali tal-ħut f’nofs l-ibħra.

1.31 Is-SEK tirreġistra l-output kollu li jirriżulta mill-produzzjoni fil-konfini tal-produzzjoni. Madankollu, l-output tal-attivitajiet anċillari ma għandux jiġi rreġistrat. L-inputs kollha kkunsmati minn attività anċillari għandhom ikunu ttrattati bħala inputs fl-attività li hija tappoġġa. Jekk stabbiliment involut biss f’attivitajiet anċillari jkun osservabbli statistikament, jiġifieri li jkun hemm disponibbli faċilment il-kontijiet separati għall-produzzjoni li jwettaq, jew jekk ikun f’post ġeografikament differenti mill-istabbiliment li jaqdi, dan għandu jitniżżel bħala unità separata u jiġi allokat lill-klassifikazzjoni industrijali li tikkorrispondi mal-attività prinċipali tiegħu, fil-kontijiet nazzjonali u wkoll dawk reġjonali. Fin-nuqqas ta’ data bażika adegwata disponibbli, l-output tal-attività anċillari jista’ jiġi stmat billi jingħaddu l-ispejjeż.

1.32 Jekk l-attivitajiet huma kkunsidrati bħala produzzjoni u l-output tagħhom jiġi rreġistrat, mela l-introjtu konkomitanti, ix-xogħol, il-konsum finali, eċċ. jiġu rreġistrati wkoll. Pereżempju, minħabba li l-produzzjoni għal kont proprju ta’ servizzi ta’ djar minn proprjetarju okkupanti hija rreġistrata bħala produzzjoni, l-infiq tal-konsum finali li jiġġenera għal dawn il-proprjetarji-okkupanti jiġi rreġistrat ukoll bl-istess mod. Dan iżomm il-konsistenza mas-sistemi ta’ statistika tax-xogħol, li fihom ix-xogħol għas-sjieda tad-djar ma jkunx irreġistrat. Peress li b'definizzjoni ma hemm ebda kontribut ta’ xogħol fil-produzzjoni tas-servizzi ta’ abitazzjonijiet okkupati mill-proprjetarju, ma jkun irreġistrat ebda xogħol. Dan iżomm il-konsistenza mas-sistema tal-istatistika dwar ix-xogħol, fejn mhu reġistrat ebda xogħol għas-sjieda tal-abitazzjonijiet. Il-kontra japplika meta l-attivitajiet mhumiex irreġistrati bħala produzzjoni: servizzi domestiċi prodotti u kkonsmati fl-istess unità domestika ma jiġġenerawx introjtu jew infiq tal-konsum finali u mhux involut xogħol.

1.33 Is-SEK tistabbilixxi ukoll konvenzjonijiet, rigward: (a) il-valutazzjoni tal-output tal-gvern; (b) il-valutazzjoni tal-output tas-servizzi ta’ assigurazzjoni u s-servizzi finanzjarji intermedjarji mkejla b’mod indirett; (c) ir-reġistrazzjoni tas-servizzi kollettivi kollha pprovduti mill-gvern bħala infiq tal-konsum finali u l-ebda wieħed bħala konsum intermedju;

Klassifikazzjoni skont is-settur

1.34 Il-kontijiet tas-setturi huma kkreati permezz tal-allokazzjoni ta’ unitajiet għas-setturi u dan jippermetti li t-transazzjonijiet u l-entrati saldatorji ta’ kontijiet jiġu ppreżentati skont is-settur. Il-preżentazzjoni skont is-settur tikxef ħafna miżuri prinċipali għal skopijiet ta’ politika ekonomika u fiskali. Is-setturi prinċipali huma l-unitajiet domesitiċi, il-gvern, il-korporazzjonijiet (finanzjarji u mhux finanzjarji), istituzzjonijiet mhux għall-profitt li jservu lill-unitajiet domestiċi (NPISHs) u l-bqija tad-dinja. Id-distinzjoni bejn l-attività tas-suq u dik li mhix tas-suq hija waħda importanti. Entità kkontrollata mill-gvern, li jintwera li hija korporazzjoni tas-suq, tiġi kklassifikata fis-settur tal-korporazzjoni, barra mis-settur tal-gvern ġenerali. Għaldaqstant id-defiċit u l-livelli ta’ dejn tal-korporazzjoni mhumiex sejrin ikunu parti mid-defiċit u d-dejn tal-gvern ġenerali.

1.35 Huwa importanti li jiġu stabbiliti kriterji ċari u b’saħħithom għall-allokazzjonijiet ta’ entitajiet għas-setturi. Is-settur pubbliku jikkonsisti mill-unitajiet istituzzjonali kollha residenti fl-ekonomija kkontrollati mill-gvern. Is-settur privat jikkonsisti mill-unitajiet residenti l-oħrajn kollha. It-Tabella 1.1 tistabbilixxi l-kriterji użati sabiex issir distinzjoni bejn is-settur pubbliku u privat, u fis-settur pubbliku bejn is-settur tal-gvern u s-settur tal-korporazzjonijiet pubbliċi, u fis-settur privat bejn is-settur tal-NPISHs u s-settur tal-korporazzjonijiet privati.



Tabella 1.1 Kriterji Ikkontrollati mill-gvern (Settur pubbliku) Ikkontrollati privatament (Settur privat) Output mhux tas-suq Gvern ġenerali NPISH Output tas-suq Korporazzjonijiet pubbliċi Korporazzjonijiet privati

1.36 Il-kontroll huwa ddefinit bħala l-kapaċità li tiġi ddeterminata l-politika jew il-programm ġenerali ta’ unità istituzzjonali. Aktar dettalji marbuta mad-definizzjoni ta’ kontroll huma mogħtija fil-paragrafi 2.35 sa 2.39.

1.37 Id-diffrenzjar bejn tas-suq u mhux tas-suq, u għalhekk, għall-entitajiet tas-settur pubbliku, li jikklassifikawhom fis-settur tal-gvern ġenerali jew fis-settur tal-korporazzjonijiet, tiġi deċiża permezz tar-regola li ġejja: Attività għandha titqies bħala attività tas-suq meta l-oġġetti u s-servizzi korrispondenti jiġu kkumerċjalizzati taħt il-kondizzjonijiet li ġejjin: (1) il-bejjiegħa jaġixxu sabiex jimmassimizzaw il-profitti tagħhom fuq medda twila ta’ żmien, u jagħmlu dan billi jbigħu l-oġġetti u s-servizzi liberament fis-suq, u lil min ikun lest li jħallas il-prezz mitlub; (2) ix-xerrejja jaġixxu sabiex jimmassimizzaw l-utilità tagħhom minħabba r-riżorsi limitati tagħhom, billi jixtru skont liema prodotti jaqdu bl-aqwa mod il-ħtiġijiet tagħhom bil-prezz offrut; (3) jeżistu swieq effettivi fejn il-bejjiegħa u x-xerrejja għandhom aċċess għal informazzjoni dwar is-suq. Suq effettiv jista’ jopera anke jekk dawn il-kondizzjonijiet ma jintlaħqux totalment.

1.38 Id-dettall fil-qafas kunċettwali tas-SEK joffri l-opportunità għall-flessibilità: xi kunċetti mhumiex preżenti b’mod espliċitu fis-SEK iżda jistgħu madankollu jiġu faċilment idderivati minnha. Eżempju huwa l-ħolqien ta’ setturi ġodda mill-arranġament mill-ġdid tas-sottosetturi ddefiniti fis-SEK.

1.39 Il-flessibilità teżisti wkoll permezz tal-possibilità li jiġu introdotti kriterji addizzjonali li ma jidħlux f’kunflitt mal-loġika tas-sistema. Pereżempju, dawn il-kriterji jistgħu jippermettu li l-kontijiet tas-sottosetturi jitfasslu permezz tal-iskala ta’ xogħol għall-unitajiet tal-produtturi jew il-qies tal-introjtu tal-unitajiet domestiċi. Għax-xogħol, sottoklassifikazzjoni skont il-livell ta’ edukazzjoni, età u sess tista’ tiġi introdotta.

Kontijiet satellitari

1.40 Għal xi ħtiġijiet tad-data, għandhom jitfasslu kontijiet satellitari separati. Xi eżempji huma: (a) Matriċijiet ta’ Kontabbiltà Soċjali (SAMs); (b) ir-rwol tat-turiżmu fl-ekonomija nazzjonali; (c) l-analiżi tal-ispejjeż u l-finanzjament tal-kura tas-saħħa; (d) riċerka u żvilupp rikonoxxuti bħala formazzjoni kapitali ta’ proprjetà intellettwali; (e) rikonoxximent tal-kapital uman bħala assi fl-ekonomija nazzjonali; (f) l-analiżi tal-introjtu u n-nefqa tal-unitajiet domestiċi fuq il-bażi tal-kunċetti mikroorjentati ta’ introjtu u nefqa; (g) l-interazzjoni bejn l-ambjent u l-ekonomija; (h) produzzjoni fl-unitajiet domestiċi; (i) l-analiżi tal-bidliet fil-benesseri; (j) l-analiżi tad-differenzi bejn iċ-ċifri tal-kontijiet nazzjonali u l-kontijiet tan-negozju u l-influwenza tagħhom fuq is-swieq tal-istokks u l-iskambju; (k) l-istima tad-dħul tat-taxxa.

1.41 Il-kontijiet satellitari jservu tali ħtiġijiet tad-data billi: (a) juru aktar dettall fejn meħtieġ u jħallu barra dettalji żejda; (b) ikabbru l-iskop tal-qafas ta’ kontabbiltà biż-żieda ta’ informazzjoni mhux monetarja, pereżempju dwar it-tniġġis u l-assi ambjentali; (c) jibdlu xi kunċetti bażiċi, pereżempju billi jkabbru l-kunċett ta’ formazzjoni tal-kapital bin-nefqa fuq l-edukazzjoni.

1.42 Matriċi ta’ Kontabbiltà Soċjali (SAM) hija preżentazzjoni matriċi li telabora r-rabtiet bejn it-tabelli ta’ provvista u użu u l-kontijiet tas-settur. SAM tipprovdi informazzjoni addizzjonali dwar il-livell u l-kompożizzjoni tax-xogħol, permezz ta’ suddiviżjoni tal-kumpens ta’ impjegati skont it-tip ta’ persuna impjegata. Din is-suddiviżjoni tapplika kemm għall-użu ta’ xogħol skont l-industrija, kif muri fit-tabelli ta’ użu, u l-provvista ta’ xogħol skont is-sottogrupp soċjoekonomiku, kif muri fl-allokazzjoni tal-kont tal-introjtu primarju għas-sottosetturi tas-settur tal-unitajiet domestiċi. B’dan il-mod, il-provvista u l-użu ta’ diversi kategoriji ta’ xogħol jintwerew b’mod sistematiku.

1.43 Fil-kontijiet satellitari għandhom jinżammu l-kunċetti bażiċi u l-klassifikazzjonijiet kollha tal-qafas ċentrali tas-SEK 2010. Għandhom jiġu introdotti tibdiliet fil-kunċetti biss meta dan ikun l-iskop tal-kont satellitari. F’tali każijiet, il-kont satellitari għandu jkun fih ukoll tabella li turi r-rabta bejn l-aggregati prinċipali fil-kont satellitari u dawk fil-qafas ċentrali.