2009A2428 — MT — 01.05.2015 — 001.001

Dan id-dokument ġie magħmul bil-ħsieb li jintuża bħala għodda ta’ dokumentazzjoni u l-istituzzjonijiet ma jassumu l-ebda responsabbiltà għall-kontenut tiegħu

Emendat bi:









▼B

IL-FTEHIM TA’ STABILIZZAZZJONI U ASSOĊJAZZJONI

bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, min-naħa l-waħda, u r-Repubblika tal-Albanija, min-naħa l-oħra







IR-RENJU TAL-BELĠJU, IR-REPUBBLIKA ĊEKA, IR-RENJU TAD-DANIMARKA, IR-REPUBBLIKA FEDERALI TAL-ĠERMANJA, IR-REPUBBLIKA TAL-ESTONJA, IR-REPUBBLIKA ELLENIKA, IR-RENJU TA’ SPANJA, IR-REPUBBLIKA FRANĊIŻA, L-IRLANDA, IR-REPUBBLIKA TALJANA, IR-REPUBBLIKA TA’ ĊIPRU, IR-REPUBBLIKA TAL-LATVJA, IR-REPUBBLIKA TAL-LITWANJA, IL-GRAN DUKAT TAL-LUSSEMBURGU, IR-REPUBBLIKA TAL-UNGERIJA, IR-REPUBBLIKA TA’ MALTA, IR-RENJU TAL-OLANDA, IR-REPUBBLIKA TAL-AWSTRIJA, IR-REPUBBLIKA TAL-POLONJA, IR-REPUBBLIKA PORTUGIŻA, IR-REPUBBLIKA TAS-SLOVENJA, IR-REPUBBLIKA SLOVAKKA, IR-REPUBBLIKA TAL-FINLANDJA, IR-RENJU TAL-IŻVEZJA, IR-RENJU UNIT TAL-GRAN BRITTANJA U TAL-IRLANDA TA’ FUQ, Il-Partijiet Kontraenti għat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika u t-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, li minn hawn ’il quddiem se jissejħu “Stati Membri”, u IL-KOMUNITÀ EWROPEA, IL-KOMUNITÀ EWROPEA TAL-ENERĠIJA ATOMIKA, minn hawn ’il quddiem il-“Komunità”, fuq naħa waħda, u IR-REPUBBLIKA TAL-ALBANIJA, minn hawn ’il quddiem l-“Albanija”, fuq in-naħa l-oħra, META JISTIESU r-rabtiet qawwija li hemm bejn il-Partijiet u l-valuri li jaqsmu, ix-xewqa tagħhom li jsaħħu dawk ir-rabtiet u jistabbilixxu relazzjoni mill-qrib u dejjiema li hija bbażata fuq reċiproċità u interess komuni, li għandhom jippermettu lill-Albanija ssaħħaħ u testendi aktar ir-relazzjonijiet mal-Komunità u l-Istati Membri tagħha – li ġew stabbiliti qabel mal-Komunità permezz tal-Ftehim dwar in-Negozju u l-Kooperazzjoni Kummerċjali u Ekonomika tal-1992; META TITQIES l-importanza ta’ dan il-Ftehim fil-qafas tal-Proċess ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni mal-pajjiżi tax-Xlokk tal-Ewropa, fit-twaqqif u fil-konsolidament ta’ ordni Ewropew stabbli li huwa bbażat fuq il-kooperazzjoni, li tiegħu l-Unjoni Ewropea hija appoġġ ewlieni, kif ukoll fil-qafas tal-Patt ta’ Stabilizzazzjoni; META JITQIES l-impenn tal-Partijiet sabiex jikkontribwixxu bil-mezzi kollha għall-istabilizzazzjoni politika, ekonomika u istituzzjonali fl-Albanija kif ukoll fir-reġjun, permezz tal-iżvilupp tas-soċjetà ċivili u d-demokratizzazzjoni, il-bini tal-istituzzjonijiet u r-riforma fl-amministrazzjoni pubblika, l-integrazzjoni tal-kummerċ reġjonali u kooperazzjoni ekonomika mtejba, kif ukoll permezz ta’ kooperazzjoni f’firxa wiesgħa ta’ oqsma, l-aktar fil-ġustizzja u fl-affarijiet interni, u t-tisħiħ tas-sigurtà nazzjonali u reġjonali; META JITQIES l-impenn tal-Partijiet sabiex jiżdiedu l-libertajiet politiċi u ekonomiċi bħala l-bażi tassew ta’ dan il-Ftehim, kif ukoll l-impenn tagħhom li jirrispettaw id-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt, inklużi d-drittijiet tal-persuni li jappartjenu għal minoranzi nazzjonali, u l-prinċipji demokratiċi permezz ta’ sistema b’bosta partiti u b’elezzjonijiet ħielsa u ġusti; META JITQIES l-impenn tal-Partijiet għall-implimentazzjoni sħiħa tal-prinċipji u d-dispożizzjonijiet kollha tal-Karta tan-NU, tal-OSCE, prinċipalment dawk tal-Att ta’ Ħelsinki, id-dokumenti konklużivi tal-Konferenzi ta’ Madrid u ta’ Vjenna, il-Karta ta’ Pariġi għal Ewropa Ġdida, u tal-Patt ta’ Stabbiltà għax-Xlokk tal-Ewropa, sabiex jikkontribwixxu għall-istabbiltà reġjonali u għall-kooperazzjoni bejn il-pajjiżi tar-reġjun; META JITQIES l-impenn tal-Partijiet għall-prinċipji ta’ ekonomija ta’ suq ħieles u li l-Komunità hija lesta li tikkontribwixxi għar-riformi ekonomiċi fl-Albanija; META JITQIES l-impenn tal-Partijiet għal kummerċ ħieles, skont id-drittijiet u mal-obbligi li jirriżultaw mill-WTO; META TITQIES ix-xewqa tal-Partijiet li jkomplu jiżviluppaw djalogu politiku regolari fuq kwistjonijiet bilaterali u internazzjonali ta’ interess reċiproku, li jinkludu aspetti reġjonali, billi titqies il-Politika Estera u ta’ Sigurtà Komuni tal-Unjoni Ewropea; META JITQIES l-impenn tal-Partijiet li jiġġiedlu l-kriminalità organizzata u jsaħħu l-kooperazzjoni fil-ġlieda kontra t-terroriżmu fuq il-bażi tad-Dikjarazzjoni maħruġa mill-Konferenza Ewropea tal-20 ta’ Ottubru 2001; KONVINTI li dan il-Ftehim se joħloq klima ġdid għar-relazzjonijiet ekonomiċi ta’ bejniethom u, fuq kollox, għall-iżvilupp tal-kummerċ u tal-investiment, fatturi li huma kruċjali għar-ristrutturar ekonomiku u għall-modernizzazzjoni; FILWAQT li jżommu f’moħħhom l-impenn min-naħa tal-Albanija li tapprossimizza l-leġislazzjoni tagħha fis-setturi rilevanti għal dik tal-Komunità, u li timplimentaha b’mod effettiv; FILWAQT li jitqies li l-Komunità hija lesta li tipprovdi appoġġ deċiżiv għall-implimentazzjoni tar-riforma u li tuża l-istrumenti kollha ta’ kooperazzjoni u ta’ assistenza teknika, finanzjarja u ekonomika li huma disponibbli fuq bażi multiannwali indikattiva u komprensiva għal dan l-isforz; FILWAQT li jiġi kkonfermat li d-dispożizzjonidispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim li jaqgħu fl-ambitu tat-Titolu IV tat-Tielet Parti tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea jorbtu lir-Renju Unit u lill-Irlanda bħala Partijiet Kontraenti separati, u mhux bħala parti mill-Komunità Ewropea, sakemm ir-Renju Unit jew l-Irlanda (skont kif ikun il-każ) jinnotifika/tinnotifika lill-Albanija li sar/saret marbut/a bħala parti mill-Komunità Ewropea skont il-Protokoll dwar il-pożizzjoni tar-Renju Unit u tal-Irlanda li huwa anness mat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u mat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea. L-istess japplika għad-Danimarka, skont il-Protokoll dwar il-pożizzjoni tad-Danimarka li ġie anness ma’ dawk it-Trattati; FILWAQT li wieħed ifakkar li s-Summit ta’ Żagreb, li sejjaħ għal konsolidament akbar tar-relazzjonijiet bejn il-pajjiżi tal-Proċess ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni u l-Unjoni Ewropea flimkien ma’ kooperazzjoni reġjonali mtejba; FILWAQT li wieħed ifakkar li s-Summit ta’ Thessaloniki rrinforza l-Proċess ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni bħala l-qafas politiku għar-relazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea mal-pajjiżi tal-Punent tal-Balkani u enfasizza l-prospettiva tal-integrazzjoni tagħhom mal-Unjoni Ewropea fuq il-bażi tal-progress fir-riformi u l-mertu individwali tagħhom; FILWAQT li wieħed ifakkar il-Memorandum ta’ Ftehim dwar il-Faċilitazzjoni u l-Liberalizzazzjoni tal-Kummerċ, li kien iffirmat fi Brussell fis-27 ta’ Ġunju 2001, li permezz tiegħu l-Albanija, flimkien ma’ pajjiżi oħra tar-reġjun, impenjat ruħha li tinnegozja netwerk ta’ Ftehim bilaterali ta’ Kummerċ Ħieles sabiex ittejjeb il-ħila tar-reġjun li jiġbed l-investimenti u l-prospetti tal-integrazzjoni tiegħu fl-ekonomija globali; FILWAQT li wieħed ifakkar li l-Unjoni Ewropa hija lesta li tintegra kemm jista’ jkun possibbli lill-Albanija fil-kuntest politiku u ekonomiku ewlieni tal-Ewropa u l-istatus tagħha bħala kandidat potenzjali għal sħubija fl-Unjoni Ewropea fuq il-bażi tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropa u t-twettiq tal-kriterji ddefiniti mill-Kunsill Ewropew ta’ Ġunju tal-1993, bla ħsara għall-implimentazzjoni b’suċċess ta’ dan il-Ftehim, prinċipalment dwar il-kooperazzjoni reġjonali, QABLU KIF ĠEJ:







Artikolu 1

1. B’dan ġiet stabbilita Assoċjazzjoni bejn il-Komunità u l-Istati Membri tagħha, fuq naħa waħda, u l-Albanija, fuq in-naħa l-oħra.

2. L-għanijiet ta’ din l-Assoċjazzjoni huma li:

— ikunu appoġġjati l-isforzi tal-Albanija biex issaħħaħ id-demokrazija u l-istat tad-dritt;

— ikun hemm kontribut għall-istabbiltà politika, ekonomika u istituzzjonali fl-Albanija, kif ukoll għall-istabilizzazzjoni tar-reġjun;

— ikun provdut qafas xieraq għad-djalogu politiku, li jħalli l-iżvilupp ta’ relazzjonijiet politiċi mill-qrib bejn il-Partijiet;

— ikunu appoġġjati l-isforzi tal-Albanija sabiex tkun żviluppata kooperazzjoni ekonomika u internazzjonali, anki permezz tal-approssimazzjoni tal-leġislazzjoni tagħha għal dik tal-Komunità;

— ikunu appoġġjati l-isforzi tal-Albanija sabiex tkun ikkompletata t-transizzjonijet f’ekonomija tas-suq li taħdem, ikunu inkoraġġiti relazzjonijiet ekonomiċi armonjużi u tkun żviluppata żona ta’ kummerċ ħieles bejn il-Komunità u l-Albanija;

— titrawwem kooperazzjoni reġjonali fl-oqsma kollha li huma koperti minn dan il-Ftehim.







IT-TITOLU I

IL-PRINĊIPJI ĠENERALI

Artikolu 2

Ir-rispett għall-prinċipji demokratiċi u għad-drittijiet tal-bniedem kif iddikjarat fid-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem u kif inhu ddefinit fil-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem, fl-Att Finali ta’ Ħelsinki u fil-Karta ta’ Pariġi għal Ewropa Ġdida, ir-rispett għall-prinċipji tal-liġi internazzjonali u għall-istat tad-dritt kif ukoll il-prinċipji ta’ ekonomija tas-suq kif rifless fid-Dokument tal-Konferenza ta’ Bonn tas-CSCE dwar il-Kooperazzjoni Ekonomika għandhom jifformaw il-bażi tal-politika domestika u dik barranija tal-Partijiet u għandhom ikunu elementi essenzjali ta’ dan il-Ftehim.

Artikolu 3

Il-paċi u l-istabbiltà internazzjonali u reġjonali u l-iżvilupp ta’ relazzjonijiet tajba tal-viċinat huma ċentrali għall-Proċess ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni li jissemma fil-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea tal-21 ta’ Ġunju 1999. Il-konklużjoni u l-implimentazzjoni ta’ dan il-Ftehim jidħlu fil-qafas tal-konlużjonijiet tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea tad-29 ta’ April 1997, u huma bbażati fuq il-merti individwali tal-Albanija.

Artikolu 4

L-Albanja timpenja ruħha li tkompli u trawwem kooperazzjoni u relazzjonijiet tajba tal-viċinat mal-pajjiżi l-oħra tar-reġjun, li jinkludi livell xieraq ta’ konċessjonijiet reċiproċi li għandhom x’jaqsmu mal-moviment tal-persuni, tal-prodotti, tal-kapital u tas-servizzi kif ukoll l-iżvilupp ta’ proġetti ta’ interess komuni, prinċipalment dawk li huma relatati mal-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata, il-korruzzjoni, il-ħasil tal-flus, il-migrazzjoni u t-traffikar illegali, inkluż b’mod partikolari fil-bnedmin u fid-drogi illegali. Dan l-impenn jikkostitwixxi fattur essenzjali fl-iżvilupp tar-relazzjonijiet u fil-kooperazzjoni bejn il-Partijiet u b’hekk jikkontribwixxi għall-istabbiltà tar-reġjun.

Artikolu 5

Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-importanza li huma jagħtu lill-ġlieda kontra t-terroriżmu u lill-implimentazzjoni ta’ obbligi internazzjonali f’dan il-qasam.

Artikolu 6

L-Assoċjazzjoni għandha tkun implimentata progressivament u għandha titwettaq għal kollox tul perijodu transitorju ta’ mhux aktar minn għaxar snin, maqsuma f’żewġ stadji suċċessivi.

Iż-żewġ stadji m’għandhomx japplikaw għat-Titolu IV, li għalih ġiet stabbilita skeda speċifika taħt dak it-Titolu.

L-għan ta’ din id-diviżjoni fi stadji suċċessivi huwa biex issir reviżjoni ta’ nofs it-terminu bir-reqqa tal-implimentazzjoni ta’ dan il-Ftehim. Fil-qasam tal-approssimazzjoni legali u tal-infurzar tal-liġi, l-għan għandu jkun biex, fl-ewwel stadju, l-Albanija tikkonċentra fuq l-elementi fundamentali tal-acquis, b’livelli ta’ referenzi speċifiċi, kif inhu deskritt taħt it-Titolu VI.

Il-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni li ġie stabbilit skont l-Artikolu 116 għandu jeżamina b’mod regolari l-applikazzjoni ta’ dan il-Ftehim u t-twettiq min-naħa tal-Albanija tar-riformi legali, amministrattivi, istituzzjonali u ekonomiċi fid-dawl tal-Preambolu u skont il-prinċipji ġenerali li ġew stabbiliti f’dan il-Ftehim.

L-ewwel stadju għandu jibda mad-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim. Matul il-ħames sena wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan l-Ftehim, il-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni għandu jevalwa l-progress li sar min-naħa tal-Albanija u għandu jiddeċiedi jekk il-progress kienx biżżejjed biex tgħaddi għat-tieni fażi sabiextinkiseb Assoċjazzjoni sħiħa. Għandu wkoll jiddeċiedi dwar kwalunkwe dispożizzjoni speċifika li titqies neċessarja sabiex ikun irregolat it-tieni stadju.

Artikolu 7

Dan il-Ftehim għandu jkun għal kollox kompatibbli ma’ u għandu jiġi implimentati b’mod li jkun konsisteni mad-dispożizzjonidispożizzjonijiet rilevanti tal-WTO, b’mod partikolari l-Artikolu XXIV tal-GATT tal-1994 u tal-Artikolu V tal-GATS.







IT-TITOLU II

ID-DJALOGU POLITIKU

Artikolu 8

1. Id-djalogu politiku bejn il-Partijiet għandu jkun żviluppat aktar fi ħdan il-kuntest ta’ dan il-Ftehim. Għandu jakkumpanja u jikkonsolida t-tqarrib bejn l-Unjoni Ewropea u l-Albanija u għandu jikkontribwixxi għat-twaqqif ta’ rabtiet mill-qrib ta’ solidarjetà u ta’ forom ġodda ta’ kooperazzjoni bejn il-Partijiet.

2. Id-djalogu politiku huwa maħsub biex b’mod partikolari jinkoraġġixxi:

— l-integrazzjoni sħiħa tal-Albanija fil-komunità ta’ nazzjonijiet demokratiċi u t-tqarrib gradwali lejn l-Unjoni Ewropea;

— konverġenza li tiżdied fil-pożizzjonijiet tal-Partijiet dwar kwistjonijiet internazzjonali, anki permezz tal-iskambju ta’ informazzjoni kif ikun xieraq u, b’mod partikolari, dwar dawk il-kwistjonijiet li huwa probabbli li jkollhom effetti sostanzjali fuq il-Partijiet;

— il-kooperazzjoni reġjonali u l-iżvilupp ta’ relazzjonijiet tajba ta’ viċinat;

— ftehim komuni dwar is-sigurtà u l-istabbiltà fl-Ewropa, li jinkludu kooperazzjoni fl-oqsma li huma koperti mill-Politika Estera u ta’ Sigurtà Komuni tal-Unjoni Ewropea.

3. Il-Partijiet iqisu li l-proliferazzjoni tal-armi tal-qerda tal-massa u l-mezzi biex dawn jiġu kkonsenjati, kemm lil atturi Statali kif ukoll lil atturi li mhumiex Statali, tirrappreżenta waħda mill-perikli l-aktar serji lill-istabbiltà u lis-sigurtà internazzjonali. Il-Partijiet għalhekk jaqblu li jikkooperaw u jikkontribwixxu sabiex jeħduha kontra l-proliferazzjoni tal-armi tal-qerda tal-massa u l-mezzi biex dawn jiġu kkonsenjati permezz ta’ konformità sħiħa ma’ u l-implimentazzjoni nazzjonali tal-obbligi eżistenti tagħhom taħt it-Trattati u l-Ftehim dwar id-diżarm internazzjonali u n-nuqqas ta’ proliferazzjoni u taħt obbligi internazzjonali oħra li huma rilevanti. Il-Partijiet jaqblu li din id-dispożizzjonidispożizzjoni hija element essenzjali ta’ dan il-Ftehim u għandu jkun parti mid-djalogu politiku li se jakkumpanja u għandu jikkonsolida dawn l-elementi.

Barra minn hekk, il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw u jikkontribwixxu għall-ġlieda kontra l-proliferazzjoni tal-armi tal-qerda tal-massa u l-mezzi biex dawn jiġu kkonsenjati billi:

— jieħdu passi biex jiffirmaw, jirratifikaw, jaderixxu għal, kif ikun xieraq, u jimplimentaw b’mod sħiħ l-istrumenti internazzjonali l-oħra kollha li huma rilevanti;

— it-twaqqif ta’ sistema effettiva ta’ kontrolli fuq l-esportazzjoni nazzjonali, jiġu kkontrollati l-esportazzjoni kif ukoll it-transitu tal-prodotti li huma relatati mal-WMD, fost l-oħrajn il-kontroll tal-użu aħħari mal-WMD fuq it-teknoloġiji b’użu doppju u li jinkludu sanzjonijiet effettivi għall-ksur tal-kontrolli fuq l-esportazzjoni.

Id-djalogu politiku dwar din il-kwistjoni jista’ jsir fuq bażi reġjonali.

Artikolu 9

1. Id-djalogu politiku għandu jsir fi ħdan il-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni, li għandu jkollu r-responsabbiltà ġenerali għal kwalunkwe kwistjoni li l-Partijiet jista’ jkollhom ix-xewqa li jressqu quddiemu.

2. Fuq it-talba tal-Partijiet, id-djalogu politiku jista’ jsir ukoll f’dawn il-formati:

— li ġejjin: laqgħat, fejn ikun hemm il-ħtieġa, ta’ uffiċjali anzjani li jirrappreżentaw lill-Albanija, fuq naħa waħda, u lill-Presidenza tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u lill-Kummissjoni, fuq in-naħa l-oħra;

— billi jittieħed vantaġġ sħiħ mill-kanali diplomatiċi kollha bejn il-Partijiet, li jinkludu l-kuntatti xierqa f’pajjiżi terzi u fi ħdan in-Nazzjonijiet Uniti, l-OSCE, il-Kunsill tal-Ewropa u fora internazzjonali oħra;

— kwalunkwe mezz ieħor li jista’ jagħti kontribut utli lill-konsolidament, lill-iżvilupp u lill-inkoraġġiment ta’ dan id-djalogu.

Artikolu 10

Id-djalogu politiku fuq livell parlamentari għandu jsir fi ħdan il-qafas tal-Kumitat Parlamentari ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni li ġie stabbilit taħt l-Artikolu 122.

Artikolu 11

Id-djalogu politiku jista’ jsir fi ħdan qafas multilaterali, u bħala djalogu reġjonali li jinkludi pajjiżi oħra tar-reġjun.







IT-TITOLU III

IL-KOOPERAZZJONI REĠJONALI

Artikolu 12

Skont l-impenn tagħha għall-paċi u għall-istabbiltà internazzjonali u reġjonali, u għall-iżvilupp ta’ relazzjonijiet tajba tal-viċinat, l-Albanija għandha tinkoraġġixxi b’mod attiv il-kooperazzjoni reġjonali. Il-programmi ta’ assistenza tal-Komunità jistgħu jagħtu appoġġ lil proġetti li jkollhom dimensjoni reġjonali jew transkonfinali permezz tal-programmi ta’ assistenza teknika tagħha.

Kull meta l-Albanija tipprevedi li se tirrinforza l-kooperazzjoni tagħha ma’ wieħed mill-pajjiżi li jissemmew fl-Artikoli 13, 14 u 15, għandha tinforma u tikkonsulta lill-Komunità u lill-Istati Membri tagħha skont id-dispożizzjonijiet stabbiliti fit-Titolu X.

L-Albanija għandha tirrevedi l-Ftehim bilaterali eżistenti mal-pajjiżi kollha rilevanti, jew tikkonkludi oħrajn ġodda, sabiex tiżgura li jkunu kompatibbli mal-prinċipji stabbiliti fil-Memorandum ta’ Ftehim dwar il-Faċilitazzjoni u l-Liberalizzazzjoni tal-Kummerċ li ġie ffirmat fi Brussell fis-27 ta’ Ġunju 2001.

Artikolu 13

Il-kooperazzjoni ma’ pajjiżi oħra li ffirmaw Ftehim ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni

Wara li jiġi ffirmat dan il-Ftehim, l-Albanija għandha tibda negozjati mal-pajjiżi li diġà ffirmaw Ftehim ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni sabiex tikkonkludi Konvenzjonijiet bilaterali dwar il-kooperazzjoni reġjonali, li l-għan tagħhom għandu jkun li jitkabbar l-ambitu tal-kooperazzjoni bejn il-pajjiżi konċernati.

L-elementi ewlenin ta’ dawn il-konvenzjonijiet għandhom ikunu:

— id-djalogu politiku;

— it-twaqqif ta’ żona ta’ kummerċ ħieles bejn il-Partijiet, li tkun konsistenti mad- dispożizzjonidispożizzjonijiet rilevanti tal-WTO;

— il-konċessjonijiet reċiproċi li jikkonċernaw il-moviment tal-ħaddiema, it-twaqqif (ta’ kumpaniji), il-provvista tas-servizzi, il-pagamenti kurrenti u l-moviment tal-kapital kif ukoll politika oħra li hija relatata mal-moviment tal-persuni fuq livell ekwivalenti għal dak ta’ dan il-Ftehim;

— id-dispożizzjonidispożizzjonijiet dwar kooperazzjoni f’oqsma oħra kemm jekk ikunu koperti minn dan il-Ftehim u kemm jekk le, u speċjalment fil-qasam tal-Ġustizzja u ta’ l-Affarijiet Interni.

Dawn il-Konvenzjonijiet għandhom jinkludu dispożizzjonidispożizzjonijiet għall-ħolqien tal-mekkaniżmi istituzzjonali meħtieġa, kif ikun xieraq.

Dawn il-Konvenzjonijiet għandhom jiġu konklużi fi żmien sentejn wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim. Li l-Albanija hija lesta li tikkonkludi Konvenzjonijiet ta’ din ix-xorta se tkun kondizzjoni għal aktar żvilupp tar-relazzjonijiet bejn l-Albanija u l-Unjoni Ewropea.

L-Albanija għandha tibda negozjati simili mal-bqija tal-pajjiżi tar-reġjun hekk kif dawn il-pajjiżi jkunu ffirmaw Ftehim ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni.

Artikolu 14

Il-kooperazzjoni mal-pajjiżi l-oħra li huma konċernati mill-Proċess ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni

L-Albanija għandha tissokta bil-kooperazzjoni reġjonali mal-pajjiżi l-oħra konċernati mill-Proċess ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni f’uħud mill-oqsma ta’ kooperazzjoni li huma koperti minn dan il-Ftehim jew fl-oqsma kollha, u speċjalment dawk ta’ interess komuni. Kooperazzjoni ta’ din ix-xorta għandha tkun kompatibbli mal-prinċipji u mal-għanijiet ta’ dan il-Ftehim.

Artikolu 15

Il-kooperazzjoni mal-pajjiżi li huma kandidati għall-adeżjoni mal-Unjoni Ewropea

1. L-Albanija tista’ tkattar il-kooperazzjoni tagħha u tikkonkludi Konvenzjoni dwar il-kooperazzjoni reġjonali ma’ kwalunkwe pajjiż li huwa kandidat għall-adeżjoni mal-Unjoni Ewropea fi kwalunkwe wieħed mill-oqsma ta’ kooperazzjoni li huma koperti minn dan il-Ftehim. Konvenzjoni ta’ din ix-xorta għandu jkollha l-għan li bil-mod il-mod tal-linja r-relazzjonijiet bilaterali bejn l-Albanija u dak il-pajjiż għall-parti rilevanti tar-relazzjonijiet bejn il-Komunità u l-Istati Membri tagħha u dak il-pajjiż.

2. L-Albanija għandha tibda negozjati mat-Turkija sabiex tikkonkludi Ftehim, li jkun vantaġġjuż għaż-żewġ naħat, li jistabbilixxi żona ta’ kummerċ ħieles bejn iż-żewġ Partijiet skont l-Artikolu XXIV tal-GATT kif ukoll jiġi liberalizzat it-twaqqif (tal-kumpaniji) u l-provvista tas-servizz ta’ bejniethom fuq livell ekwivalenti għal dan il-Ftehim skont l-Artikolu V tal-GATS.

Dawn in-negozjati għandhom jinfetħu kemm jista’ jkun malajr, sabiex ikun konkluż tali Ftehim li ssemma aktar ‘il fuq qabel ma jintemm il-perijodu transitorju li jissemma fl-Artikolu 16(1).







IT-TITOLU IV

IL-MOVIMENT ĦIELES TAL-PRODOTTI

Artikolu 16

1. B’mod gradwali, il-Komunità u l-Albanija għandhom jistabbilixxu żona ta’ kummerċ ħieles tul perijodu li ma jdumx aktar minn għaxar snin u li jibda mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim skont id-dispożizzjonidispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim u skont id-dispożizzjonijiet tal-GATT tal-1994 u tad-WTO. Meta jsir dan għandhom jitqiesu l-ħtiġiet speċifiċi li ġew stabbiliti aktar ‘il quddiem.

2. In-Nomenklatura Maqgħuda tal-prodotti għandha tkun applikata għall-klassifikazzjoni tal-prodotti li huma s-suġġett ta’ negozju bejn iż-żewġ Partijiet.

3. Għal kull prodott, id-dazju bażiku li fuqu għandu jkun applikat it-tnaqqis suċċessiv li ġie stabbilit f’dan il-Ftehim, għandu jkun id-dazju li huwa applikat tassew erga omnes fil-jum ta’ qabel ma ġie ffirmat dan il-Ftehim.

4. Id-dazji mnaqqsa li għandhom ikunu applikati mill-Albanija, li ġew ikkalkulati kif inhu stabbilit f’dan il-Ftehim, għandhom jitqarrbu lejn l-eqreb numru sħiħ billi jintużaw prinċipji komuni tal-aritmetika. Għaldaqstant, in-numri kollha li għandhom inqas minn 50 (inkluż) wara l-punt deċimali għandhom jitqarrbu ’l isfel lejn l-eqreb numru sħiħ u n-numri kollha li għandhom aktar minn 50 wara l-punt deċimali għandhom jitqarrbu ’l fuq lejn l-eqreb numru sħiħ.

5. Jekk, wara li jiġi ffirmat dan il-Ftehim, ikun applikat kwalunkwe tnaqqis fit-tariffi fuq bażi ta’ erga omnes, b’mod partikolari t-tnaqqis li jirriżulta min-negozjati dwar it-tariffi fil-WTO, id-dazji mnaqqsa ta’ din ix-xorta għandhom jissostitwixxu d-dazju bażiku li jissemma fil-paragrafu 3 sa mid-data meta jiġi applikat tnaqqis ta’ din ix-xorta.

6. Il-Komunità u l-Albanija għandhom jikkomunikaw lil xulxin id-dazji bażiċi rispettivi tagħhom.







IL-KAPITOLU I

Il-prodotti industrijali

Artikolu 17

1. Id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu għandhom japplikaw għall-prodotti li joriġinaw fil-Komunità jew fl-Albanija li huma elenkati fil-Kapitoli 25 sa 97 tan-Nomenklatura Magħquda, ħlief għall-prodotti li huma elenkati fl-Anness I. § I, (ii) tal-Ftehim dwar l-agrikoltura (il-GATT tal-1994).

2. Il-kummerċ bejn il-Partijiet fi prodotti li huma koperti mit-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika għandu jsir skont id-dispożizzjonijiet ta’ dak it-Trattat.

Artikolu 18

1. Id-dazji doganali fuq l-importazzjonijiet fil-Komunità ta’ prodotti li joriġinaw fl-Albanija għandhom ikunu aboliti mad-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim.

2. Ir-restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-importazzjonijiet fil-Komunità u l-miżuri li għandhom effett ekwivalenti għandhom ikunu aboliti fid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim fejn għandhom x’jaqsmu l-prodotti li joriġinaw fl-Albanija.

Artikolu 19

1. Id-dazji doganali fuq l-importazzjonijiet fl-Albanija ta’ prodotti li joriġinaw fil-Komunità għajr għal dawk li huma elenkati fl-Anness I għandhom ikunu aboliti mad-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim.

2. Id-dazji doganali fuq l-importazzjoni fl-Albanija ta’ prodotti li joriġinaw fil-Komunità li huma elenkati fl-Anness I għandhom jitnaqqsu progressivament skont dan il-programm li ġej:

— fid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, id-dazju fuq l-importazzjonijiet għandu jitnaqqas għal 80 % tad-dazju bażiku;

— fl-1 ta’ Jannar tal-ewwel sena wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, id-dazju fuq l-importazzjonijiet għandu jitnaqqas għal 60 % tad-dazju bażiku;

— fl-1 ta’ Jannar tat-tieni sena wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, id-dazju fuq l-importazzjonijiet għandu jitnaqqas għal 40 % tad-dazju bażiku;

— fl-1 ta’ Jannar tat-tielet sena wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, id-dazju fuq l-importazzjonijiet għandu jitnaqqas għal 20 % tad-dazju bażiku;

— fl-1 ta’ Jannar tar-raba’ sena wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, id-dazju fuq l-importazzjonijiet għandu jitnaqqas għal 10 % tad-dazju bażiku;

— fl-1 ta’ Jannar tal-ħames sena wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, id-dazji fuq l-importazzjonijiet li jkun fadal għandhom ikunu aboliti.

3. Ir-restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-importazzjonjiet fl-Albanija ta’ prodotti li joriġinaw fil-Komunità u l-miżuri li għandhom effett ekwivalenti għandhom ikunu aboliti fid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim.

Artikolu 20

Mad-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-Komunità u l-Albanija għandhom jabolixxu, fin-negozju ta’ bejniethom, kwalunkwe ħlas li għandu effett ekwivalenti għad-dazji doganali fuq l-importazzjonijiet.

Artikolu 21

1. Mad-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-Komunità u l-Albanija għandhom jabolixxu kwalunkwe dazju doganali fuq l-esportazzjonijiet u l-ħlasijiet li għandhom effett ekwivalenti.

2. Mad-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-Komunità u l-Albanija għandhom jabolixxu bejniethom kwalunkwe restrizzjoni fuq l-esportazzjonijiet u kwalunkwe miżura li għandha effett ekwivalenti.

Artikolu 22

L-Albanija tiddikjara li hija lesta li tnaqqas id-dazji doganali tagħha fil-kummerċ mal-Komunità b’rata aktar mgħaġġla milli huwa provdut fl-Artikolu 19, jekk is-sitwazzjoni ekonomika ġenerali tagħha u s-sitwazzjoni tas-settur ekonomiku konċernat jippermettu dan.

Il-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni għandu janalizza s-sitwazzjoni minn dan il-lat u għandu jagħmel ir-rakkomandazzjonijiet rilevanti.

Artikolu 23

Il-Protokoll 1 jistabbilixxi l-arranġamenti li japplikaw għall-prodotti tal-ħadid u tal-azzar tal-Kapitoli 72 u 73 tan-Nomenklatura Magħquda.







IL-KAPITOLU II

L-agrikoltura u l-industriji tas-sajd

Artikolu 24

Definizzjoni

1. Id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu għandhom japplikaw għall-kummerċ fi prodotti agrikoli u tal-industrija tas-sajd li joriġinaw fil-Komunità jew fl-Albanija.

2. It-terminu “prodotti agrikoli u tal-industrija tas-sajd” jirreferi għall-prodotti li huma elenkati fil-Kapitoli 1 sa 24 tan-Nomenklatura Magħquda u l-prodotti li huma elenkati fl-Anness I, §I, (ii) tal-Ftehim dwar l-agrikoltura (GATT tal-1994)

3. Din id-definizzjoni tinkludi ħut u prodotti tal-industriji tas-sajd li huma koperti mis-Subintestaturi 0511 91 , 2301 20 00 u 1902 20 10 tal-Intestaturi 1504 u 1605 tal-Kapitolu 3.

Artikolu 25

Il-Protokoll 2 jistabbilixxi l-arranġamenti kummerċjali għall-prodotti agrikoli proċessati li huma elenkati fih.

Artikolu 26

1. Fid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-Komunità għandha tabolixxi r-restrizzjonijiet kwantittativi kollha u l-miżuri kollha li għandhom effett ekwivalenti, fuq l-importazzjonijiet ta’ prodotti agrikoli u tal-industriji tas-sajd li joriġinaw fl-Albanija.

2. Fid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, l-Albanija għandha tabolixxi r-restrizzjonijiet kwantitattivi kollha u l-miżuri kollha li għandhom effett ekwivalenti, fuq l-importazzjonijiet ta’ prodotti agrikoli u tal-industriji tas-sajd li joriġinaw fil-Komunità.

Artikolu 27

Il-prodotti agrikoli

1. Mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-Komunità għandha tabolixxi d-dazji doganali u l-ħlasijiet li għandhom effett ekwivalenti fuq l-importazzjonijiet ta’ prodotti agrikoli li joriġinaw fl-Albanija, ħlief għal dawk tal-Intestaturi 0102 , 0201 , 0202 , 1701 , 1702 u 2204 tan-Nomenklatura Magħquda.

Għall-prodotti li huma koperti mill-Kapitoli 7 u 8 tan-Nomenklatura Maqgħuda, li għalihom it-Tariffa Doganali Komuni tipprovdi għall-applikazzjoni ta’ dazji doganali ad valorem u ta’ dazju doganali speċifiku, it-tneħħija għandha tapplika biss għall-parti ad valorem tad-dazju.

2. Mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-Komunità għandha tapplika aċċess bla dazju fuq l-importazzjonijiet fil-Komunità għall-prodotti li joriġinaw fl-Albanija tal-Intestaturi 1701 u 1702 tan-Nomenklatura Maqgħuda, f’limitu ta’ kwota tariffarja annwali ta’ 1 000 tunnellata metrika.

3. Fid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, l-Albanija għandha:

(a) tabolixxi d-dazji doganali applikabbli fuq l-importazzjonijiet ta’ ċerti prodotti agrikoli li joriġinaw fil-Komunità, li huma elenkati fl-Anness II(a);

(b) tnaqqas progressivament id-dazji doganali applikabbli fuq l-importazzjonijiet ta’ ċerti prodotti agrikoli li joriġinaw fil-Komunità, li huma elenkati fl-Anness II(b) skont il-programm indikat għal kull prodott f’dak l-Anness.

(c) tabolixxi d-dazji doganali applikabbli fuq l-importazzjonijiet ta’ ċerti prodotti agrikoli li joriġinaw fil-Komunità, li huma elenkati fl-Anness II(c) fi ħdan il-limitu tal-kwota tariffarja indikata għall-prodotti konċernati.

4. Il-Protokoll 3 jistabbilixxi l-arranġamenti li japplikaw għall-inbid u għall-prodotti alkoħoliċi li jissemmew fih.

Artikolu 28

Il-ħut u l-prodotti tal-industriji tas-sajd

1. Mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-Komunità għandha tneħħi d-dazji doganali kollha fuq il-ħut u fuq il-prodotti tal-industriji tas-sajd, għajr għal dawk li huma elenkati fl-Anness III li joriġinaw fl-Albanija. Il-prodotti li huma elenkati fl-Anness III għandhom ikunu suġġetti għad-dispożizzjonijiet stabbiliti fih.

2. Mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, l-Albanija m’għandha tapplika l-ebda dazju doganali jew ħlas li għandhom effett ekwivalenti għal dazju doganali fuq il-ħut u l-prodotti tal-industriji tas-sajd li joriġinaw fil-Komunità.

Artikolu 29

Filwaqt li jitqies il-volum tal-kummerċ fil-prodotti agrikoli u tal-industriji tas-sajd bejn il-Partijiet, tas-sensittivitajiet partikolari tagħhom, tar-regoli tal-politika komuni tal-Komunità u tal-politika Albaniża għall-agrikoltura u għall-industriji tas-sajd, tar-rwol tal-agrikoltura u tal-industriji tas-sajd fl-ekonomija tal-Albanija u tal-konsegwenzi tan-negozjati kummerċjali multilaterali taħt il-WTO, il-Komunità u l-Albanija għandhom jeżaminaw fil-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni, mhux aktar tard minn sitt snin wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, prodott bi prodott u fuq bażi ordnata u reċiproka b’mod xieraq, l-opportunitajiet sabiex jagħtu lil xulxin aktar konċessjonijiet bl-għan li tkun implimentata liberalizzazzjoni akbar tal-kummerċ fil-prodotti agrikoli u tal-industriji tas-sajd.

Artikolu 30

Id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu bl-ebda mod m’għandhom jaffetwaw l-applikazzjoni, fuq bażi unilaterali, ta’ miżuri aktar favorevoli min-naħa ta’ Parti jew oħra.

Artikolu 31

Minkejja d-dispożizzjonijiet l-oħra ta’ dan il-Ftehim, b’mod partikolari l-Artikoli 38 u 43, minħabba s-sensittività partikolari tas-swieq agrikoli u tal-industriji tas-sajd, jekk l-importazzjonijiet ta’ prodotti li joriġinaw f’waħda miż-żewġ Partijiet, li huma s-suġġett ta’ konċessjonijiet mogħtija skont l-Artikoli 25, 27 u 28, jikkawżaw problemi serji lis-swieq jew lill-mekkaniżmi regolatorji domestiċi, fil-Parti l-oħra, iż-żewġ Partijiet għandhom jidħlu immedjatament f’konsultazzjonijiet sabiex tinstab soluzzjoni xierqa. Sakemm tinstab din is-soluzzjoni, il-Parti konċernata tista’ tieħu l-miżuri xierqa li hija tħoss li huma meħtieġa.







IL-KAPITOLU III

Id-dispożizzjonijiet komuni

Artikolu 32

Id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu għandhom japplikaw għall-kummerċ fil-prodotti kollha ta’ bejn il-Partijiet ħlief fejn hemm provdut mod ieħor f’dan id-dokument jew fil-Protokolli 1, 2 u 3.

Artikolu 33

Waqfien

1. Mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, fin-negozju bejn il-Komunità u l-Albanija, m’għandu jiddaħħal l-ebda dazju doganali ġdid fuq l-importazzjonijiet jew fuq l-esportazzjonijiet jew l-ebda ħlas ġdid li għandu effett ekwivalenti, u dawk li diġà qed jiġu applikati lanqas m’għandhom jiġu miżjuda.

2. Mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, fin-negozju bejn il-Komunità u l-Albanija, m’għandha tiddaħħal l-ebda restrizzjoni kwantitattiva ġdida fuq l-importazzjonijiet jew fuq l-esportazzjonijiet jew l-ebda miżura ġdida li għandha effett ekwivalenti, u dawk eżistenti lanqas m’għandhom isiru aktar restrittivi.

3. Mingħajr preġudizzju għall-konċessjonijiet mogħtija taħt l-Artikolu 26, id-dispożizzjonijiet tal-paragrafi 1 u 2 ta’ dan l-Artikolu m’għandhom jirrestrinġu bl-ebda mod l-issuktar tal-politika agrikola rispettiva tal-Albanija u tal-Komunità jew milli tittieħed kwalunkwe miżura taħt dik il-politika sakemm ir-reġim ta’ importazzjoni fl-Annessi II u III ma jkunx affetwat.

Artikolu 34

Il-projbizzjoni tad-diskriminazzjoni fiskali

1. Il-Partijiet m’għandhomx iżidu, u għandhom jabolixxu fejn hemm, kwalunkwe miżura jew prattika ta’ natura fiskali interna li tistabbilixxi, kemm jekk direttament kif ukoll jekk indirettament, diskriminazzjoni bejn il-prodotti ta’ Parti waħda u l-prodotti simili li joriġinaw fit-territorju tal-Parti l-oħra.

2. Il-prodotti li ġew esportati lejn it-territorju ta’ waħda mill-Partijiet ma jistgħux jibbenefikaw mill-pagament mill-ġdid ta’ tassazzjoni interna indiretta li tkun iktar mill-ammont ta’ tassazzjoni indiretta imposta fuqhom.

Artikolu 35

Id-dispożizzjonijiet li jikkonċernaw l-abolizzoni tad-dazji doganali fuq l-importazzjonijiet għandhom japplikaw ukoll għad-dazji doganali ta’ natura fiskali.

Artikolu 36

L-għaqdiet doganali, iż-żoni ta’ kummerċ ħieles, l-arranġamenti transkonfinali

1. Dan il-Ftehim m’għandux jipprekludi ż-żamma jew it-twaqqif ta’ għaqdiet doganali, żoni ta’ kummerċ ħieles jew arranġamenti għal kummerċ fuq il-fruntieri ħlief sakemm dawn ibiddlu l-arranġamenti kummerċjali provduti f’dan il-Ftehim.

2. Matul il-perjodi transitorji li huma speċifikati fl-Artikolu 19, dan il-Ftehim m’għandux jaffetwa l-implimentazzjoni tal-arranġamenti preferenzjali speċifiċi li jirregolaw il-moviment tal-prodotti li jew ġew stabbiliti fi Ftehim dwar il-fruntieri li ġew konklużi qabel bejn Stat Membru wieħed jew aktar u l-Albanija jew li jirriżultaw minn Ftehim bilaterali speċifikati fit-Titolu III li ġew konklużi mill-Albanija sabiex ikun inkoraġġit il-kummerċ reġjonali.

3. Il-konsultazzjonijiet bejn il-Partijiet għandhom isiru fi ħdan il-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni fejn għandhom x’jaqsmu l-Ftehim li ġew deskritti fil-paragrafi 1 u 2 u, fejn issir talba, dwar kwistjonijiet ewlenin oħra li huma relatati mal-politika kummerċjali rispettiva tagħhom fil-konfront ta’ pajjiżi terzi. B’mod partikolari, fil-każ li pajjiż terz isir membru tal-Komunità, għandhom isiru konsultazzjonijiet ta’ din ix-xorta sabiex ikun żgurat li qed jitqiesu l-interessi reċiproċi tal-Komunità u tal-Albanija li ġew iddikjarati f’dan il-Ftehim.

Artikolu 37

Id-Dumping u s-Sussidju

1. L-ebda waħda mid-dispożizzjonijiet f’dan il-Ftehim m’għandha tipprevjeni lil kwalunkwe Parti milli tieħu azzjoni li tiddefendi l-kummerċ skont il-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu u tal-Artikolu 38.

2. Jekk waħda mill-Partijiet ssib li qed ikun hemm dumping u/jew qed jingħataw sussidji tal-kontrobilanċ fil-kummerċ mal-Parti l-oħra, l-ewwel Parti tista’ tieħu miżuri xierqa kontra din il-prattika skont il-Ftehim tal-WTO dwar l-Implimentazzjoni tal-Artikolu VI tal-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ tal-1994 u l-Ftehim tal-WTO dwar is-Sussidji u l-Miżuri ta’ Kontrobilanċ u l-leġislazzjoni interna relatata tagħha.

Artikolu 38

Il-klawsola ġenerali ta’ salvagwardja

1. Id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu XIX tal-GATT tal-1994 u tal-Ftehim tal-WTO dwar is-Salvagwardja huma applikabbli bejn il-Partijiet.

2. Fejn kwalunkwe prodott ta’ Parti waħda qed ikun importati fit-territorju tal-Parti l-oħra fi kwantitajiet akbar tali u taħt kondizzjonijiet tali li jikkawżaw jew li hemm il-periklu li jikkawżaw:

— ħsara serja lill-industrija domestika ta’ prodotti simili jew ta’ prodotti li huma direttament kompetittivi fit-territorju tal-Parti li qed timporta; jew

— inkwiet serju fi kwalunkwe settur tal-ekonomija jew diffikultajiet li jistgħu jwasslu għal deterjorament serju fis-sitwazzjoni ekonomika ta’ reġjun tal-Parti li qed timporta,

il-Parti li qed timporta tista’ tieħu miżuri xierqa fil-kondizzjonijiet u skont il-proċeduri stabbiliti f’dan l-Artikolu.

3. Il-miżuri ta’ salvagwardja bilaterali li huma diretti lejn l-importazzjonijjiet mill-Parti l-oħra m’għandhomx jeċċedu dak li huwa meħtieġ sabiex jinstab rimedju għad-diffikultajiet li nqalgħu, u normalment għandhom jikkonsistu fis-sospensjoni ta’ aktar tnaqqis fi kwalunkwe rata ta’ dazju applikabbli provduta taħt dan il-Ftehim għall-prodott konċernat jew iż-żieda fir-rata ta’ dazju għal dak il-prodott għal limitu massimu li jikkorrispondi għar-rata tal-Aktar Nazzjon Iffavorit (Most Favoured Nation) (MFN) applikabbli għall-istess prodott. Miżuri ta’ din ix-xorta għandhom jinkludu elementi ċari li progressivament iwasslu għat-tneħħija tagħhom mhux aktar tard minn tmiem il-perijodu ffissat, u m’għandhomx jittieħdu għal perijodu li jeċċedi s-sena. F’ċirkostanzi tassew eċċezzjonali, jistgħu jittieħu miżuri għal perijodu totali massimu ta’ tliet snin. L-ebda miżura ta’ salvagwardja bilaterali m’għandha tkun applikata għall-importazzjoni ta’ prodott li qabel kien soġġett għal miżura ta’ din ix-xorta għal perijodu ta’, mill-inqas, tliet snin sa minn mindu skadiet il-miżura.

4. Fil-każi speċifikati f’dan l-Artikolu, qabel ma jittieħdu l-miżuri provduti hemmhekk jew, fil-każi fejn japplika l-paragrafu 5(b), kemm jista’ jkun malajr, il-Komunità jew l-Albanija, skont kif ikun il-każ, għandha tipprovdi lill-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni bl-informazzjoni kollha rilevanti, bil-għan li tinstab soluzzjoni li tkun aċċettabbli għaż-żewġ Partijiet.

5. Għall-implimentazzjoni tal-paragrafi t’aktar ’il fuq, għandhom japplikaw id-dispożizzjonijiet li ġejjin:

(a) Id-diffikultajiet li jinqalgħu mis-sitwazzjoni li ssemmiet f’dan l-Artikolu għandhom ikunu riferuti biex ikunu eżaminati mill-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni, li jista’ jieħu kwalunkwe deċiżjoni meħtieġa sabiex itemm diffikultajiet ta’ din ix-xorta. Jekk il-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni jew il-Parti li tesporta għadu/ha ma ħax/ħaditx deċiżjoni li ttemm id-diffikultajiet jew l-ebda soluzzjoni sodisfaċenti oħra ma ntlaħqet fit-30 jum minn meta l-kwistjoni ġiet riferita lill-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni, il-Parti li timporta tista’ tadotta l-miżuri xierqa sabiex issib rimedju għall-problema skont dan l-Artikolu. Fl-għażla ta’ miżuri ta’ salvagwardja, trid tingħata prijorità lil dawk li l-inqas iħarbtu l-funzjonament tal-arranġamenti li ġew stabbiliti f’dan il-Ftehim. Il-miżuri ta’ salvagwardja li ġew applikati skont l-Artikolu XIX tal-GATT u l-Ftehim tal-WTO dwar is-Salvagwardji għandhom iżommu l-livell/marġni ta’ preferenza mogħti taħt dan il-Ftehim.

(b) Fejn ċirkostanzi eċċezzjonali u kritiċi li jeħtieġu azzjoni immedjata jagħmlu l-informazzjoni jew l-eżami preċedenti, skont kif ikun il-każ, impossibbli, il-Parti konċernata tista’, fis-sitwazzjonijiet speċifikati f’dan l-Artikolu, tapplika minnufih l-miżuri provviżorji meħtieġa sabiex tieħu ħsieb is-sitwazzjoni u għandha minnufih tinforma lill-Parti l-oħra b’dan.

Il-miżuri ta’ salvagwardja għadhom minnufih jiġu nnotifikati lill-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni u għandhom ikunu s-suġġett ta’ konsultazzjonijiet perjodiċi fi ħdan dak il-korp, partikolarment sabiex jiġi stabbilit programm għall-abolizzjoni tagħhom hekk kif iċ-ċirkostanzi jippermettu dan.

6. Fil-każ li l-Komunità jew l-Albanija jissuġġettaw lill-importazzjonijiet ta’ prodotti li jistgħu jagħtu lok għad-diffikultajiet li jissemmew f’dan l-Artikolu għal proċedura amministrattiva bl-għan li tkun provduta malajr l-informazzjoni dwar it-tendenza tal-flussi kummerċjali, għandha tinforma lill-Parti l-oħra.

Artikolu 39

Il-klawsola ta’ skarsizza

1. Fejn konformità mad-dispożizzjonijiet ta’ dan it-Titolu twassal għal:

(a) skarsizza kritika, jew periklu ta’ dan, fl-oġġetti tal-ikel jew fi prodotti oħra li huma essenzjali għall-Parti li tesporta; jew

(b) esportazzjoni mill-ġdid lejn pajjiż terz ta’ prodott li kontra tiegħu l-Parti li tesporta żżomm restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-esportazzjoni, id-dazji fuq l-esportazzjoni jew il-miżuri jew ħlasijiet li għandhom effett ekwivalenti, u fejn is-sitwazzjonjiet li ssemmew aktar ’il fuq jagħtu lok għal diffikultajiet kbar għall-Parti li tesporta

dik il-Parti tista’ tieħu l-miżuri xierqa fil-kondizzjonijiet u skont il-proċeduri stabbiliti f’dan l-Artikolu.

2. Fl-għażla tal-miżuri, trid tingħata prijorità lil dawk li l-inqas ifixklu l-funzjonament tal-arranġamenti f’dan il-Ftehim. Miżuri ta’ din ix-xorta m’għandhomx ikunu applikati b’mod li jwassal biex jikkostitwixxi mezz ta’ diskriminazzjoni arbitrarja jew li mhix ġustifikabbli fejn hemm l-istess kondizzjonijiet, jew fejn hemm restrizzjoni moħbija fuq il-kummerċ u għandhom jitneħħew meta l-kondizzjonijiet ma jibqgħux jiġġustifikaw aktar li jinżammu.

3. Qabel ma jittieħdu l-miżuri provduti fil-paragrafu 1 jew, kemm jista’ jkun malajr f’każi fejn japplika l-paragrafu 4, il-Komunità jew l-Albanija, skont kif ikun il-każ, għandhom jipprovdu lill-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni bl-informazzjoni kollha rilevanti, sabiex tinstab soluzzjoni li tkun aċċettabbli għall-Partijiet. Il-Partijiet fi ħdan il-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni jistgħu jaqblu fuq kwalunkwe mezz meħtieġ sabiex jintemmu d-diffikultajiet. Jekk ma jintlaħaq l-ebda ftehim fit-tletin jum minn meta l-kwistjoni ġiet riferita lill-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni, il-Parti li tesporta tista’ tapplika miżuri taħt dan l-Artikolu fuq l-esportazzjoni tal-prodott konċernat.

4. Fejn ċirkostanzi eċċezzjonali u kritiċi li jeħtieġu azzjoni immedjata jagħmlu informazzjoni jew eżami preċedenti, skont kif ikun il-każ, impossibbli, il-Komunità jew l-Albanija, liema minnhom hija konċernata, tista’ tapplika minnufih l-miżuri ta’ prekawzjoni li huma meħtieġa sabiex tieħu ħsieb is-sitwazzjoni u għandha tinforma lill-Parti l-oħra immedjatament b’dan.

5. Kwalunkwe miżura li ġiet applikata skont dan l-Artikolu għandha tkun innotifikata immedjatament lill-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni u għandha tkun is-suġġett ta’ konsultazzjonijiet perjodiċi fi ħdan dak il-korp, partikolarment sabiex ikun stabbilit programm għat-tneħħija tagħha hekk kif jippermettu ċ-ċirkostanzi.

Artikolu 40

Il-monopolji tal-Istat

Kulma jmur l-Albanija għandha taġġusta kwalunkwe monopolju tal-Istat ta’ karattru kummerċjali sabiex ikun żgurat li, sa tmiem ir-raba’ sena wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, fir-rigward tal-kondizzjonijiet li taħthom jiġu akkwistati l-prodotti u jitqiegħdu fuq is-suq ma jkun hemm l-ebda diskriminazzjoni bejn iċ-ċittadini tal-Istati Membri u tal-Albanija. Il-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni għandu jkun informat dwar il-miżuri li ġew adottati sabiex jintlaħaq dan il-għan.

Artikolu 41

Ħlief jekk ikun stipulat mod ieħor f’dan il-Ftehim, il-Protokoll 4 jistabbilixxi r-regoli ta’ oriġini għall-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim.

Artikolu 42

Ir-restrizzjonijiet awtorizzati

Dan il-Ftehim m’għandux jipprekludi l-projbizzjonijiet jew ir-restrizzjonijiet fuq l-importazzjonijiet, l-esportazzjonijiet jew il-prodotti fi tranżitu li ġew iġġustifikati minħabba moralità pubblika, politika pubblika jew sigurtà pubblika; il-ħarsien tas-saħħa u tal-ħajja tal-bnedmin, tal-annimali jew tal-pjanti; il-ħarsien tat-teżori nazzjonali ta’ valur artistiku, storiku jew arkeoloġiku jew il-ħarsien ta’ proprjetà intelletwali, industrijali u kummerċjali, jew regoli li għandhom x’jaqsmu mad-deheb u mal-fidda. Projbizzjonijiet jew restrizzjonijiet ta’ din ix-xorta, madanakollu, m’għandhomx ikunu mezz ta diskriminazzjoni arbitrarja jew restrizzjoni moħbija fuq il-kummerċ bejn il-Partijiet.

Artikolu 43

1. Il-Partijiet jaqblu li l-kooperazzjoni amministrattiva hija essenzjali għall-implimentazzjoni u għall-kontroll tat-trattament preferenzjali mogħti taħt dan it-Titolu u jenfasizzaw l-impenn tagħhom sabiex jiġġieldu l-irregolaritajiet u l-frodi fi kwistjonijiet doganali u fi kwistjonijiet relatati.

2. Fejn Parti għamlet sejba, fuq il-bażi ta’ informazzjoni oġġettiva, li ma kinitx provduta kooperazzjoni amministrattiva u/jew ta’ irregolaritajiet jew frodi taħt dan it-Titolu, il-Parti konċernata tista’ tissospendi temporanjament it-trattament preferenzjali rilevanti tal-prodott(i) konċernat(i) skont dan l-Artikolu.

3. Għall-fini ta’ dan l-Artikolu, jekk ma tkunx provduta kooperazzjoni amministrattiva għandu jfisser, inter alia:

(a) li b’mod ripetut ma ġewx rispettati l-obbligi li jkun ivverifikat l-istatus li joriġina tal-prodott(i) konċernat(i);

(b) rifjut ripetut jew dewmien eċċessiv sabiex jitwettqu u/jew jiġu kkomunikati r-riżultati ta’ verifika sussegwenti tal-prova tal-oriġini;

(c) rifjut ripetut jew dewmien eċċessiv sabiex tinkiseb awtorizzazzjoni sabiex isiru missjonijiet ta’ kooperazzjoni amministrattiva sabiex tkun ivverifikata l-awtentiċità tad-dokumenti jew l-eżattezza tal-informazzjoni rilevanti sabiex jingħata t-trattament preferenzjali konċernat.

Għall-fini ta’ dan l-Artikolu, jistgħu jinstabu irregolaritajiet jew frodi, inter alia, fejn hemm żieda rapida, mingħajr spjegazzjoni sodisfaċenti, fl-importazzjonijiet ta’ prodotti li jeċċedu l-livell tas-soltu ta’ produzzjoni u kapaċità ta’ esportazzjoni tal-Parti l-oħra, li hija marbuta ma’ informazzjoni oġġettiva li tikkonċerna irregolaritajiet jew frodi.

4. L-applikazzjoni ta’ sospensjoni temporanja għandha tkun soġġetta għall-kondizzjonijiet li ġejjin:

(a) Fuq il-bażi ta’ informazzjoni oġġettiva, il-Parti li sabet li ma kinitx provduta kooperazzjoni amministrattiva u/jew sabet irregolaritajiet jew frodi għandha tinnotifika mingħajr dewmien eżaġerat lill-Kumitat ta’ Stablizzazzjoni u Assoċjazzjoni bis-sejba tagħha flimkien mal-informazzjoni oġġettiva u għandha tidħol f’konsultazzjonijiet fi ħdan il-Kumitat ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni, fuq il-bażi tal-informazzjoni u tas-sejbiet oġġettivi kollha li huma rilevanti, sabiex tinstab soluzzjoni li tkun aċċettabbli għaż-żewġ Partijiet.

(b) Fejn il-Partijiet ikunu daħlu f’konsultazzjonijiet fi ħdan il-Kumitat ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzoni u ma rnexxielhomx jiftiehmu fuq soluzzjoni aċċettabbli fi tliet xhur wara n-notifika, il-Parti konċernata tista’ tissospendi b’mod temporanju t-trattament preferenzjali li huwa rilevanti għall-prodott(i) konċernat(i). Sospensjoni temporanja għandha tkun innotifikata lill-Kumitat ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni mingħajr dewmien eċċessiv.

(c) Is-sospensjonijiet temporanji taħt dan l-Artikolu għandhom ikunu limitati safejn meħtieġ sabiex jitħarsu l-interessi finanzjarji tal-Parti konċernata. M’għandhomx jeċċedu perijodu ta’ sitt xhur, li jista’ jiġġedded. Is-sospensjonijiet temporanji għandhom ikunu nnotifikati immedjatament wara l-adozzjoni tagħhom lill-Kumitat ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni. Għandhom ikunu soġġetti għal konsultazzjonijiet perjodiċi fi ħdan il-Kumitat ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni b’mod partikolari minħabba t-terminazzjoni tagħhom hekk kif ma jibqgħux jeżistu l-kondizzjonijiet għall-applikazzjoni tagħhom.

5. Fl-istess ħin tan-notifika lill-Kumitat ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni taħt il-paragrafu 4(a), il-Parti konċernata għandha tippubblika avviż lill-importaturi fil-Ġurnal Uffiċjal tagħha. L-avviż lill-importaturi għandu jindika li, fuq il-bażi ta’ informazzjoni oġġettiva, instab li għall-prodott konċernat ma ġietx provduta kooperazzjoni amministrattiva u/jew kien hemm irregolaritajiet jew frodi.

Artikolu 44

Fil-każ ta’ żbalji amministrattivi materjali min-naħa tal-awtoritajiet kompetenti fil-ġestjoni xierqa tas-sistema preferenzjali għall-esportazzjoni, u b’mod partikolari d-dispożizzjonijiet tal-Protokoll 4 dwar id-definizzjoni tal-kunċett ta’ “prodotti li joriġinaw” u metodi ta’ kooperazzjoni amministrattiva, fejn dan l-iżball iwassal għal konsegwenzi f’termini ta’ dazji fuq importazzjonijiet, il-Parti li qed tiffaċċja l-konsegwenzi ta’ dawn l-iżbalji tista’ titlob lill-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni sabiex tipproċedi għal skambju ta’ informazzjoni sabiex ikunu identifikati l-miżuri xierqa sabiex jinsab rimedju għas-sitwazzjoni.

Artikolu 45

L-applikazzjoni ta’ dan il-Ftehim għandha tkun mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-liġi Komunitarja għall-Gżejjer Kanarji.







IT-TITOLU V

IL-MOVIMENT TAL-ĦADDIEMA, IT-TWAQQIF (TA’ KUMPANIJI), IL-PROVVISTA TAS-SERVIZZI, IL-PAGAMENTI KURRENTI U L-MOVIMENT TA’ KAPITAL







KAPITOLU I

Il-moviment tal-ħaddiema

Artikolu 46

1. Bla ħsara għall-kondizzjonijiet u għall-modalitajiet li japplikaw f’kull Stat Membru:

— it-trattament li jingħata lill-ħaddiema li huma ċittadini Albaniżi u li huma impjegati b’mod legali fit-territorju ta’ Stat Membru għandu jkun ħieles minn kwalunkwe diskriminazzjoni bbażata fuq nazzjonalità, fejn għandhom x’jaqsmu l-kondizzjonijiet tax-xogħol, ir-remunerazzjoni jew it-tkeċċija, meta mqabbel maċ-ċittadini tiegħu;

— ir-raġel jew il-mara u t-tfal ta’ ħaddiem li huwa impjegat b’mod legali li huma legalment residenti fit-territorju ta’ Stat Membru, ħlief għall-ħaddiema staġjonali u għall-ħaddiema li jaqgħu taħt Ftehim bilaterali fi ħdan it-tifsira tal-Artikolu 47, sakemm ma jkunx provdut mod ieħor minn Ftehim ta’ din ix-xorta, għandu jkollhom aċċess għas-suq tax-xogħol ta’ dak l-Istat Membru, tul il-perijodu taż-żjara awtorizzata ta’ dak il-ħaddiem minħabba l-impjieg tiegħu.

2. Bla ħsara għall-kondizzjonijiet u għall-modalitajiet f’dak il-pajjiż, l-Albanija għandha tagħti t-trattament li jissemma fil-paragrafu 1 lill-ħaddiema li huma ċittadini ta’ Stat Membru u li huma legalment impjegati fit-territorju tiegħu kif ukoll lill-mara jew lir-raġel u lit-tfal li huma legalment residenti fil-pajjiż imsemmi.

Artikolu 47

1. Filwaqt li titqies is-sitwazzjoni tas-suq tax-xogħol fl-Istati Membri, bla ħsara għal-leġislazzjoni tagħhom u għall-konformità mar-regoli li huma fis-seħħ fl-Istati Membri fil-qasam tal-mobilità tal-ħaddiema:

— il-faċilitajiet eżistenti ta’ aċċess għall-impjiegi għall-ħaddiema Albaniżi mogħtija mill-Istati Membri taħt Ftehim bilaterali għandhom jinżammu u jekk ikun possibbli jiġu mtejba;

— l-Istati Membri l-oħra għandhom jeżaminaw il-possibbiltà li jikkonkludu Ftehim simili.

2. Il-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni għandu jeżamina l-għotja ta’ titjib ieħor, inklużi l-faċilitajiet għal aċċess għal taħriġ professjonali, skont ir-regoli u l-proċeduri li huma fis-seħħ fl-Istati Membri, u meta titqies is-sitwazzjoni tas-suq tax-xogħol fl-Istati Membri u fil-Komunità.

Artikolu 48

1. Għandhom ikunu stabbiliti r-regoli għall-koordinazzjoni tas-sistemi ta’ sigurtà soċjali għall-ħaddiema li għandhom nazzjonalità Albaniża, li huma legalment impjegati fit-territorju ta’ Stat Membru, u għall-membri tal-familji tagħhom li huma legalment residenti hemmhekk. Għal dan il-għan, Deċiżjoni tal-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoin u Assoċjazzjoni, li m’għandiex taffetwa kwalunkwe dritt jew obbligu li ġej minn Ftehim bilaterali fejn dawn tal-aħħar jipprovdu għal trattament aktar favorevoli, għandha tlesti dawn id-dispożizzjonijiet li ġejjin:

— il-perjodi kollha ta’ assigurazzjoni, impjieg jew residenza li ġew ikkompletati minn ħaddiema ta’ din ix-xorta fl-Istati Membri differenti għandhom jingħaddu flimkien għall-fini ta’ pensjonijiet u ħlasijiet fis-sena fejn għandhom x’jaqsmu x-xjuħija, l-invalidità u l-mewt u għall-fini ta’ kura medika għal ħaddiema ta’ din ix-xorta u għall-membri tal-familja ta’ din ix-xorta;

— kwalunkwe pensjoni jew ħlas fis-sena fejn għandhom x’jaqsmu l-età, il-mewt, aċċident industrijali jew mard kkawżat mit-tip ta’ xogħol, jew ta’ invalidità li tirriżulta minnu, għajr għall-benefiċċji li mhumiex kontributorji, għandha tkun trasferibbli bil-libertà kollha bir-rata li tiġi applikata skont il-liġi tal-Istat Membru debitur jew tal-Istati Membri debituri;

— il-ħaddiema konċernati għandhom jirċievu s-sussidji għall-familja għall-membri tal-familji tagħhom kif inhu ddefinit aktar ‘il fuq;

2. L-Albanija għandha tagħti lill-ħaddiema li huma ċittadini ta’ Stat Membru u li huma legalment impjegati fit-territorju tagħha, u lill-membri tal-familji tagħhom li huma legalment residenti hemmhekk, trattament simili għal dak li speċifikat fit-tieni u fit-tielet inċiżi tal-paragrafu 1.







IL-KAPITOLU II

It-twaqqif (ta’ kumpaniji)

Artikolu 49

Għall-finijiet ta’ dan il-Ftehim:

(a) “Kumpanija Komunitarja” jew “kumpanija Albaniża” rispettivament għandha tfisser kumpanija mwaqqfa skont il-liġijiet ta’ Stat Membru jew tal-Albanija rispettivament, u li jkollha l-uffiċċju reġistrat tagħha jew l-amministrazzjoni ċentrali tagħha jew post prinċipali ta’ kummerċ fit-territorju tal-Komunità jew tal-Albanija rispettivament. Madanakollu, jekk il-kumpanija li ġiet imwaqqfa skont il-liġijiet ta’ Stat Membru jew tal-Albanija rispettivament ikollha l-uffiċċju reġistrat tagħha biss fit-territorju tal-Komunità jew f’dak tal-Albanija rispettivament, il-kumpanija għandha titqies bħala kumpanija Komunitarja jew Albaniża rispettivament jekk l-operazzjonijiet tagħha għandhomx rabta reali u kontinwa mal-ekonomija ta’ wieħed mill-Istati Membri jew mal-Albanija rispettivament.

(b) “Sussidjarja” ta’ kumpanija għandha tfisser kumpanija li effettivament hija kkontrollata mill-ewwel kumpanija.

(c) “Fergħa” ta’ kumpanija għandha tfisser post tan-negozju li m’għandux personalità legali u li jidher li huwa permanenti, bħall-estensjoni ta’ korp parent, li għandu ġestjoni u li huwa mgħammar materjalment sabiex jinnegozja kummerċ ma’ partijiet terzi tant li tal-aħħar, għalkemm jafu li jekk ikun hemm il-ħtieġa se jkun hemm rabta legali mal-korp parent, li l-uffiċċju prinċipali tiegħu qiegħed f’art barranija, m’għandhomx għalfejn jinnegozjaw direttament ma’ korp parent ta’ din ix-xorta imma jista’ jagħmlu negozju fil-post tal-kummerċ li jikkostitwixxi l-estensjoni.

(d) “It-twaqqif (ta’ kumpanija)” għandu jfisser: (i) fejn għandhom x’jaqsmu ċ-ċittadini d-dritt li jinvolvu rwieħhom f’attivitajiet ekonomiċi bħala persuni li jaħdmu għal rashom, u li jwaqqfu intrapriżi, partikolarment kumpaniji, li huma effettivament jikkontrollaw. L-impjieg indipendenti u l-intrapriżi kummerċjali minn ċittadini m’għandhomx jestendu għat-tiftix jew għal li jinstab impjieg fis-suq tax-xogħol jew li jingħata d-dritt ta’ aċċess għas-suq tax-xogħol ta’ parti oħra. Id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu ma japplikawx għal dawk li ma jaħdmux għal rashom b’mod esklużiv. (ii) fejn għandhom x’jaqsmu l-kumpaniji Komunitarji jew dawk Albaniżi, id-dritt li wieħed jinvolvi ruħu f’attivitajiet ekonomiċi billi jwaqqaf kumpaniji sussidjarji u fergħat fl-Albanija jew fil-Komunità rispettivament.

(e) “Operazzjonijiet” għandha tfisser l-issuktar ta’ attivitajiet ekonmiċi.

(f) “Attivitajiet ekonomiċi” fil-prinċipju għandha tinkludi attivitajiet ta’ karattru industrijali, kummerċjali u professjonali u attivitajiet ta’ ħaddiema tas-sengħa.

(g) “Ċittadin Komunitarju” u “ċittadin Albaniż” għandhom ifissru persuna naturali li hija ċittadina ta’ wieħed mill-Istati Membri jew tal-Albanija rispettivament.

(h) Fejn għandu x’jaqsam it-trasport marittimu internazzjonali, li jinkludi operazzjonijiet intermodali li jinvolvu parti mill-vjaġġ fuq il-baħar, iċ-ċittadini tal-Istati Membri jew tal-Albanija li huma stabbiliti barra mill-Komunità jew mill-Albanija rispettivament, u l-kumpaniji tat-trasport tal-merkanzija bil-baħar li huma stabbiliti barra mill-Komunità jew mill-Albanija u huma kkontrollati minn ċittadini ta’ Stat Membru jew minn ċittadini Albaniżi rispettivament, għandhom ukoll jibbenefikaw mid-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu u tal-Kapitolu III, jekk il-bastimenti tagħhom ikunu rreġistrati f’dak l-Istati Membru jew fl-Albanija rispettivament, skont il-leġislazzjoni rispettiva tagħhom.

(i) “Servizzi finanzjarji” għandha tfisser dawk l-attivitajiet kif definiti fl-Anness IV. Il-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni jista’ jestendi jew jimmodifika l-ambitu ta’ dak l-Anness.

Artikolu 50

1. L-Albanija għandha tiffaċilita t-twaqqif ta’ operazzjonijiet fuq it-territorju tagħha min-naħa ta’ kumpaniji u ċittadini Komunitarji. Għal dak il-għan, mad-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, għandha tagħti:

(i) fejn għandu x’jasam it-twaqqif ta’ kumpaniji Komunitarji trattament li ma jkunx inqas favorevoli minn dak mogħti lill-kumpaniji tagħha stess jew lil kwalunkwe kumpanija ta’ pajjiż terz, liema minnhom ikun l-aħjar, u;

(ii) fejn għandha x’taqsam l-operazzjoni ta’ sussidjarji u fergħat ta’ kumpaniji Komunitarji fl-Albanija, ladarba jkunu stabbiliti, trattament li ma jkunx inqas favorevoli minn dak mogħti lill-kumpaniji u lill-fergħat tagħha jew lil kwalunkwe sussidjarja u fergħa ta’ kwalunkwe kumpanija ta’ pajjiż terz, liema minnhom ikun l-aħjar.

2. Il-Partijiet m’għandhomx jadottaw l-ebda regolament ġdid jew miżura ġdida li jintroduċi/tintroduċi diskriminazzjoni fejn għandu x’jaqsam it-twaqqif ta’ kumpaniji Komunitarji jew Albaniżi fuq it-territorju tagħhom jew fejn għandha x’taqsam l-operazzjoni tagħhom, ladarba jkunu stabbiliti, meta mqabbla mal-kumpaniji tagħhom stess.

3. Mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-Komunità u l-Istati Membri tagħha għandhom jagħtu:

(i) fejn għandu x’jaqsam it-twaqqif ta’ kumpaniji Albaniżi, trattament li ma jkunx inqas favorevoli minn dak mogħti mill-Istati Membri lill-kumpaniji tagħhom stess jew lil kwalunkwe kumpanija ta’ kwalunkwe pajjiż terz, liema minnhom ikun l-aħjar;

(ii) fejn għandha x’taqsam l-operazzoni tas-sussidjarji u tal-fergħat tal-kumpaniji Albaniżi, li ġew stabbiliti fit-territorju tagħhom, trattament li ma jkunx inqas favorevoli minn dak mogħti mill-Istati Membri lill-kumpaniji u lill-fergħat tagħhom stess, jew lil kwalunkwe sussidjarja u fergħa ta’ kwalunkwe kumpanija ta’ pajjiż terz, li ġiet stabbilita fit-territorju tagħhom, liema minnhom ikun l-aħjar.

4. Ħames snin wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni għandu jistabbilixxi l-modalitajiet sabiex jestendi d-dispożizzjonijiet t’aktar ’il fuq sabiex ikun stabbilit li ċ-ċittadini taż-żewġ Partijiet jinvolvu rwieħhom f’attivitajiet ekonomiċi bħala persuni li jaħdmu għal rashom.

5. Minkejja d-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu:

(a) is-sussidjarji u l-fergħat tal-kumpaniji Komunitarji għandu jkollhom, mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, id-dritt li jużaw u jikru proprjetà immobbli fl-Albanija;

(b) is-sussidjarji u l-fergħat tal-kumpaniji Komunitarji għandu jkollhom id-dritt li jakkwistaw u jgawdu drittijiet ta’ pussess fuq proprjetà immobbli bħall-kumpaniji Albaniżi u fejn għandhom x’jaqsmu l-oġġetti pubbliċi/l-oġġetti ta’ interess komuni, l-istess drittijiet bħal dawk li jgawdu l-kumpaniji Albaniżi, fejn dawn id-drittijiet huma meħtieġa sabiex jitwettqu l-attivitajiet ekonomiċi li għalihom ġew stabbiliti, għajr għar-riżorsi naturali, għall-art agrikola, għall-foresti u għall-art tal-foresti. Seba’ snin wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni għandu jistabbilixxi l-modalitajiet sabiex id-drittijiet taħt dan il-paragrafu jiġu estiżi għas-setturi esklużi.

Artikolu 51

1. Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 50, ħlief għas-servizzi finanzjarji kif definiti fl-Anness IV, kull Parti tista’ tirregola t-twaqqif u l-operazzjoni tal-kumpaniji u taċ-ċittadini fuq it-territorju tagħha, sakemm dawn ir-regolamenti ma jiddiskriminawx kontra l-kumpaniji u ċ-ċittadini tal-Parti l-oħra meta mqabbla mal-kumpaniji u maċ-ċittadini tagħha.

2. Fejn għandhom x’jaqsmu s-servizzi finanzjarji, minkejja kwalunkwe dispożizzjoni oħra ta’ dan il-Ftehim, Parti għandha titħalla tieħu miżuri għal raġunijiet ta’ prudenza, fost l-oħrajn għall-ħarsien tal-investituri, tad-depożitanti, tad-detenturi ta’ polza tal-assigurazzjoni jew ta’ persuni li għandhom id-dritt għal responsabbiltà fiduċjarja mingħand fornitur ta’ servizzi finanzjarji, jew biex jiġu żgurati l-integrità u l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja. Miżuri ta’ din ix-xorta m’għandhomx jintużaw bħala mezz biex ikunu evitati l-obbligi tal-Parti taħt dan il-Ftehim.

3. Xejn f’dan il-Ftehim m’għandu jiġi interpretat bħala li jeħtieġ li Parti tikxef informazzjoni li għandha x’taqsam mal-affarijiet u mal-kontijiet ta’ klijenti individwali jew kwalunkwe informazzjoni konfidenzjali jew privata li l-entitajiet pubbliċi jkollhom fil-pussess tagħhom.

Artikolu 52

1. Mingħajr preġudizzju għall-Ftehim Multilaterali dwar it-Twaqqif ta’ Żona Ewropea ta’ Avjazzjoni Komuni (ECAA), id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu m’għandhomx japplikaw għas-servizzi tat-trasport bl-ajru, għas-servizzi ta’ trasport fuq passaġġi interni tal-ilma u għas-servizzi ta’ kabotaġġ marittimu.

2. Il-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni jista’ jagħmel rakkomandazzjonijiet sabiex jittejbu t-twaqqif u l-operazzjonijiet fl-oqsma li huma koperti mill-paragrafu 1.

Artikolu 53

1. Id-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 50 u 51 ma jipprekludux l-applikazzjoni minn Parti ta’ regoli partikolari li jikkonċernaw it-twaqqif u l-operazzjoni fit-territorju tagħha ta’ fergħat ta’ kumpaniji ta’ Parti oħra li mhumiex inkorporati fit-territorju tal-ewwel Parti, li huma ġustifikati b’differenzi legali jew tekniċi bejn fergħat ta’ din ix-xorta meta mqabbla ma’ fergħat ta’ kumpaniji li huma inkorporati fit-territorju tagħha jew, fejn għandhom x’jaqsmu s-servizzi finanzjarji, għal raġunijiet ta’ sorveljanza.

2. Id-differenza fit-trattament m’għandiex tmur lil hinn minn dak li huwa strettament meħtieġ minħabba differenzi legali jew tekniċi ta’ din ix-xorta jew, fejn għandhom x’jaqsmu s-servizzi finanzjarji, għal raġunijiet ta’ sorveljanza.

Artikolu 54

Sabiex ikun aktar faċli għaċ-ċittadini Komunitarji u għaċ-ċittadini Albaniżi li jinvolvu rwieħhom u jsegwu attivitajiet professjonali rregolati fl-Albanija u fil-Komunità rispettivament, il-Kunsill ta’ Stabilizazzjoni u Assoċjazzjoni għandu jeżamina liema passi huma meħtieġa għall-għarfien reċiproku tal-kwalifiki. Jista’ jieħu l-miżuri kollha li huma meħtieġa għal dak il-għan.

Artikolu 55

1. Kumpanija Komunitarja jew kumpanija Albaniża mwaqqfa fit-territorju tal-Albanija jew tal-Komunità rispettivament għandu jkollha d-dritt li timpjega, jew li timpjega permezz ta’ waħda mis-sussidjarji jew mill-fergħat tagħha, skont il-leġislazzjoni fis-seħħ fil-pajjiż ospitanti tat-twaqqif, fit-territorju tal-Albanija u tal-Komunità rispettivament, impjegati li huma ċittadini tal-Istati Membri u tal-Albanija rispettivament, sakemm impjegati ta’ din ix-xorta huma persunal ewlieni kif iddefinit fil-paragrafu 2 u li huma impjegati esklużivament minn kumpaniji, sussidjarji jew fergħat. Il-permessi ta’ residenza u tax-xogħol ta’ impjegati ta’ din ix-xorta għandhom ikopru biss impjieg ta’ din ix-xorta.

2. Il-personal ewlieni tal-kumpaniji li ssemmew aktar ’il fuq, li minn hawn ‘il quddiem se jissejjħu “organizzazzjonijiet”, huma “persuni li ġew ittrasferiti minn korporazzjoni għall-oħra” kif iddefiniti fil-punt (c) f’dawn il-kategoriji li ġejjin, sakemm l-organizzazzjoni hija persuna legali u li l-persuni konċernati ġew impjegati minnha jew kienu sħab fiha (ħlief bħala azzjonisti maġġoritarji), għal mill-inqas is-sena immedjatament qabel moviment ta’ din ix-xorta:

(a) Il-persuni li jaħdmu f’pożizzjoni għolja ma’ organizzazzjoni, li primarjament jidderieġu l-ġestjoni tal-istabbiliment, fejn jirċievu superviżjoni jew direzzjoni ġenerali prinċipalment mill-bord tad-diretturi jew tal-azzjonisti tan-negozju jew tal-ekwivalent tagħhom li jinkludu: — jidderieġu l-istabbiliment jew id-dipartiment jew is-subdiviżjoni tal-istabbiliment; — jissuperviżjonaw u jikkontrollaw ix-xogħol ta’ impjegati superviżuri, professjonali jew maniġerjali; — ikollhom l-awtorità biex personalment jirreklutaw u jkeċċu jew jirrakkomandaw li jiġu rreklutati jew imkeċċija jew jieħdu azzjonijiet oħra li għandhom x’jaqsmu mal-persunal;

(b) Il-persuni li jaħdmu fi ħdan organizzazzjoni li għandhom għarfien mhux komuni li huwa essenzjali għas-servizz tal-istabbiliment, għat-tagħmir tar-riċerka, għat-teknika jew għall-ġestjoni. Il-valutazzjoni ta’ għarfien ta’ din ix-xorta jista’ jirrifletti, minbarra t-tagħrif li huwa speċifiku għall-istabbiliment, livell għoli ta’ kwalifiki li jirreferu għal tip ta’ xogħol jew sengħa li jeħtieġ/teħtieġ għarfien tekniku speċifiku, li jinkludi sħubija ta’ professjoni akkreditata;

(c) “Persuna li ġiet ittrasferita minn korporazzjoni għall-oħra” hija ddefinita bħala persuna naturali li taħdem fi ħdan organizzazzjoni fit-territorju ta’ Parti, u li tkun qed tiġi trasferita b’mod temporanju fil-kuntest tal-issuktar ta’ attivitajiet ekonomiċi fit-territorju tal-Parti l-oħra; l-organizzazzjoni konċernata jrid ikollha l-bażi prinċipali tan-negozju tagħha fit-territorju ta’ Parti u t-trasferiment irid ikun għal stabbiliment (fergħa, sussidjarja) ta’ dik l-organizzazzjoni, fejn jiġu ssuktati b’mod effettiv attivitajiet ekonomiċi simili fit-territorju tal-Parti l-oħra.

3. Għandu jkun permess id-dħul u l-preżenza temporanja fit-territorju tal-Komunità jew tal-Albanija ta’ ċittadini Albaniżi u ta’ ċittadini Komunitarji rispettivament, meta dawn ir-rappreżentanti tal-kumpaniji jkunu persuni li jaħdmu f’pożizzjoni għolja, kif iddefiniti fil-paragrafu 2(a), fi ħdan kumpanija u jkunu responsabbli għat-twaqqif ta’ sussidjarja Komunitarja jew ta’ fergħa ta’ kumpanija Albaniża jew ta’ sussidjarja Albaniża jew ta’ fergħa ta’ kumpanija Komunitarja fi Stat Membru jew fl-Albanija rispettivament, meta:

— dawk ir-rappreżentanti ma jkunux involuti f’bejgħ dirett jew fil-provvista ta’ servizzi, u

— il-kumpanija jkollha l-post tan-negozju prinċipali tagħha barra mill-Komunità jew mill-Albanija rispettivament, u m’għandha l-ebda rappreżentant jew uffiċċju ieħor jew fergħa jew sussidjarja oħra f’dak l-Istat Membru jew fl-Albanija rispettivament.

Artikolu 56

Matul l-ewwel ħames snin wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, fuq bażi transitorja, l-Albanija tista’ ddaħħal miżuri li jidderogaw mid-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu fejn għandu x’jaqsam it-twaqqif ta’ kumpaniji u ċittadini tal-Komunità ta’ ċerti industriji li:

— għaddejjin bir-ristrutturar, jew qed jiffaċċjaw diffikultajiet serji, partikolarment fejn dawn jinvolvu problemi soċjali serji fl-Albanija; jew

— jiffaċċjaw it-tneħħija jew it-tnaqqis drastiku tas-sehem totali mis-suq li huwa miżmum minn kumpaniji jew minn ċittadini Albaniżi f’settur jew f’industrija partikolari fl-Albanija; jew

— għadhom kemm jitfaċċaw fuq ix-xena industrijali tal-Albanija.

Miżuri ta’ din ix-xorta:

(i) għandhom jieqfu japplikaw mhux aktar tard minn seba’ snin wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim;

(ii) għandhom ikunu raġonevoli u meħtieġa sabiex ikunu ta’ rimedju għas-sitwazzjoni; u

(iii) m’għandhomx jintroduċu diskriminazzjoni fejn għandhom x’jaqsmu attivitajiet ta’ kumpaniji jew ċittadini tal-Komunità li diġà huma stabbiliti fl-Albanija fiż-żmien li ddaħħlet miżura partikolari, meta mqabbla ma’ kumpaniji jew ċittadini Albaniżi.

Filwaqt li jkunu fformulati u applikati miżuri ta’ din ix-xorta, l-Albanija għandha tagħti trattament preferenzjali, fejn ikun possibbli, lill-kumpaniji u liċ-ċittadini Komunitarji, u fl-ebda każ m’għandha tagħti trattament li jkun inqas favorevoli minn dak li jingħata lill-kumpaniji jew liċ-ċittadini minn kwalunkwe pajjiż terz. Qabel ma jiġu adottati dawn il-miżuri, l-Albanija għandha tikkonsulta lill-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni u m’għandiex iddaħħalhom fis-seħħ qabel ma jkun għadda perijodu ta’ xahar wara n-notifika lill-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni dwar il-miżuri konkreti li għandhom jiġu introdotti mill-Albanija, ħlief fejn il-periklu ta’ ħsara irreparabbli jeħtieġ li jittieħdu miżuri urġenti, f’liema każ l-Albanija għandha tikkonsulta lill-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni immedjatament wara l-adozzjoni tagħhom.

Malli tintemm il-ħames sena wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, l-Albanija tista’ tintroduċi jew iżżomm tali miżuri biss bl-awtorizzazzjoni tal-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni u f’kondizzjonijiet li għandhom jiġu ddetermiinati minn dan tal-aħħar.







IL-KAPITOLU III

Il-provvista tas-servizzi

Artikolu 57

1. Skont id-dispożizzjonijiet li ġejjin, il-Partijiet jimpenjaw irwieħhom li jieħdu l-passi meħtieġa sabiex iħallu provvista tas-servizzi progressiva min-naħa tal-kumpaniji jew taċ-ċittadini tal-Komunitai jew Albaniżi li huma stabbiliti f’Parti li mhix dik tal-persuna li għaliha huma maħsuba s-servizzi.

2. Skond il-proċess ta’ liberalizzazzjoni msemmi fil-paragrafu 1, il-Partijiet għandhom jippermettu l-moviment temporanju ta’ persuni naturali li jipprovdu s-servizz jew li huma impjegati mill-fornitur tas-servizz bħala persunal ewlieni kif iddefinit fl-Artikolu 55(2), inklużi l-persuni naturali li huma rappreżentanti ta’ kumpanija jew ta’ ċittadin Komunitarja/u jew Albaniża/Albaniż u qed ifittxu dħul temporanju sabiex jinnegozjaw il-bejgħ ta’ servizzi jew qed jidħlu fi ftehim sabiex ibiegħu servizzi għal dak il-fornitur tas-servizzi, fejn dawk ir-rappreżentanti mhux se jkunu involuti f’bejgħ dirett lill-pubbliku ġenerali jew mhux se jipprovdu servizzi huma nfushom.

3. Ħames snin wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni għandu jieħu l-miżuri meħtieġa sabiex jimplimenta b’mod progressiv id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1. Għandu jitqies il-progress li sar mill-Partijiet fl-approssimazzjoni tal-liġijiet tagħhom.

Artikolu 58

1. Il-Partijiet m’għandhom jieħdu l-ebda miżura jew azzjoni li tagħmel il-kondizzjonijiet għall-provvista tas-servizzi min-naħa ta’ ċittadini jew kumpaniji tal-Komunita u Albaniżi li huma stabbiliti f’Parti li mhix dik tal-persuni li għaliha huma maħsuba s-servizzi ferm aktar restrittivi meta mqabbla mas-sitwazzjoni eżistenti fil-jum ta’ qabel id-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim.

2. Jekk Parti hija tal-fehma li l-miżuri introdotti mill-Parti l-oħra sa mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim jirriżultaw f’sitwazzjoni li hija ferm aktar restrittiva fejn għandha x’taqsam il-provvista tas-servizzi meta mqabbla mas-sitwazzjoni li teżisti fid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, l-ewwel Parti ta’ din ix-xorta tista’ titlob lill-Parti l-oħra biex tidħol f’konsultazzjonijiet.

Artikolu 59

Fejn għandha x’taqsam il-provvista ta’ servizzi tat-trasport bejn il-Komunità u l-Albanija, għandhom japplikaw id-dispożizzjonijiet li ġejjin:

1. Fejn għandu x’jaqsam it-trasport intern, il-Protokoll 5 jistabbilixxi r-regoli li japplikaw għar-relazzjoni bejn il-Partijiet sabiex ikun żgurat, b’mod partikolari, traffiku ta’ tranżitu fuq it-toroq li ma jkunx ristrett min-naħa għall-oħra tal-Albanija u tal-Komunità kollha, bl-applikazzjoni effettiva tal-prinċipju ta’ nuqqas ta’ diskriminazzjoni u ta’ armonizzazzjoni progressiva tal-leġislazzjoni dwar it-trasport tal-Albanija ma’ dik tal-Komunità.

2. Fejn għandu x’jaqsam it-trasport marittimu internazzjonali, il-Partijiet jimpenjaw irwieħhom li japplikaw b’mod effettiv il-prinċipju ta’ aċċess mingħajr restrizzjoni għas-suq u għat-traffiku fuq bażi kummerċjali, u li jirrispettaw l-obbligi internazzjonali u dawk Ewropej fil-qasam tal-istandards tas-sigurtà, tas-sikurezza u tal-ambjent. Il-Partijiet jaffermaw l-impenn tagħhom għal ambjent kompetittiv ħieles bħala karatteristika essenzjali tat-trasport marittimu internazzjonali.

3. Fl-applikazzjoni tal-prinċipji tal-paragrafu 2: (a) il-Partijiet m’għandhomx jintroduċu klawsoli dwar qsim ta’ merkanzija (cargo-sharing clauses) fi ftehim bilaterali futuri ma’ pajjiżi terzi; (b) il-Partijiet għandhom ineħħu, mad-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-miżuri unilaterali kollha u l-ostakli amministrattivi, tekniċi u ta’ xort’oħra kollha li jista’ jkollhom effetti restrittivi jew diskriminatorji fuq il-provvista ħielsa ta’ servizzi fit-trasport marittimu internazzjonali. (c) kull Parti għandha tagħti, inter alia, trattament li ma jkunx inqas favorevoli lill-bastimenti li huma operati minn ċittadini jew kumpaniji tal-Parti l-oħra minn dak mogħti lill-bastimenti tal-Parti fejn għandhom x’jaqsmu l-aċċess għall-portijiet li huma miftuħa għal kummerċ internazzjonali, l-użu tal-infrastruttura u s-servizzi marittimi awżiljarji ta’ dawk il-portijiet, kif ukoll il-ħlasijiet u l-pagamenti relatati, il-faċilitajiet doganali u l-għoti ta’ rmiġġi u ta’ faċilitajiet għat-tagħbija u għall-ħatt.

4. Sabiex ikunu żgurati żvilupp koordinat u liberalizzazzjoni progressiva tat-trasport bejn il-Partijiet li jkunu adattati għall-ħtiġijiet kummerċjali ta’ xulxin, il-kondizzjonijiet ta’ aċċess reċiproku għas-suq fit-trasport bl-ajru għandu jkun ittrattat bi Ftehim speċjali li għandhom ikunu nnegozjati bejn il-Partijiet.

5. Qabel il-konklużjoni tal-Ftehim li jissemmew fil-paragafu 4, il-Partijiet m’għandhom jieħdu l-ebda miżura jew azzjoni li tkun aktar restrittiva jew diskriminatorja meta mqabbla mas-sitwazzjoni li kienet teżisti qabel id-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim.

6. L-Albanija għandha tadatta l-leġislazzjoni tagħha, fost l-oħrajn ir-regoli amministrattivi, tekniċi u regoli oħra, għal dik tal-Komunità li teżisti fi kwalunkwe żmien fil-qasam tat-trasport bl-ajru, tat-trasport marittimu u dak intern sakemm din isservi finijiet ta’ liberalizzazzjoni u aċċess reċiproku għas-swieq tal-Partijiet u tiffaċilita l-moviment tal-passiġġieri u tal-prodotti.

7. Skont il-progress komuni fil-kisba tal-għanijiet ta’ dan il-Kapitolu, il-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni għandu jeżamina l-modi biex jinħolqu l-kondizzjonijiet meħtieġa sabiex jittejjeb il-ħelsien sabiex ikunu provduti servizzi ta’ trasport bl-ajru u servizzi ta’ trasport intern.







IL-KAPITOLU IV

Il-pagamenti kurrenti u l-moviment tal-kapital

Artikolu 60

Il-Partijiet jimpenjaw irwieħhom li jawtorizzaw, f’munita li tista’ tissarraf b’mod ħieles, skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu VIII tal-Artikoli tal-Ftehim tal-Fond Monetarju Internazzjonali, kwalunkwe pagament u trasferiment fuq il-kont kurrenti tal-bilanċ tal-pagamenti bejn il-Komunità u l-Albanija.

Artikolu 61

1. Fejn għandhom x’jaqsmu t-transazzjonijiet fuq il-kont kapitali u finanzjarju tal-bilanċ tal-pagamenti, mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan l-Ftehim, il-Partijiet għandhom jiżguraw il-moviment ħieles tal-kapital li għandu x’jaqsam ma’ investimenti diretti li saru fil-kumpaniji li ġew ifformati skont il-liġijiet tal-pajjiż ospitanti u l-investimenti li saru skont id-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu II tat-Titolu V, u l-likwidazzjoni jew ir-ripatrijazzjoni ta’ dawn l-investimenti u ta’ kwalunkwe profitt li ġej minnhom.

2. Fejn għandhom x’jaqsmu t-transazzjonijiet fuq il-kont kapitali u finanzjarju tal-bilanċ tal-pagamenti, mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet għandhom jiżguraw il-moviment ħieles tal-kapital li għandu x’jaqsam mal-krediti li jirrelataw mat-transazzjonijiet kummerċjali jew mal-provvista tas-servizzi fejn qed jipparteċipa resident ta’ waħda mill-Partijiet, u għas-self u għall-krediti finanzjarji, b’maturità ta’ aktar minn sena.

Mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, l-Albanija għandha tawtorizza, billi tagħmel użu sħiħ u espedjenti tal-qafas u tal-proċeduri legali tagħha, l-akkwist ta’ beni immobbli fl-Albanija minn ċittadini tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropew, ħlief għal-limitazzjonijiet provduti fl-Iskeda tal-Impenn Speċifiku tal-Albanija taħt il-Ftehim Ġenerali dwar il-Kummerċ fis-Servizzi (GATS). Matul perijodu ta’ seba’ snin mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, l-Albanija għandha taġġusta progressivament il-leġislazzjoni tagħha li tikkonċerna l-akkwist ta’ beni immobbli fl-Albanija min-naħa ta’ ċittadini tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea sabiex ikun żgurat trattament li ma jkunx inqas favorevoli minn dak li jingħata liċ-ċittadini Albaniżi. Ħames snin wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni għandu jeżamina l-modalitajiet għat-tneħħija progressiva ta’ limitazzjonijiet ta’ din ix-xorta.

Mill-ħames sena wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet għandhom jiżguraw ukoll il-moviment ħieles tal-kapital li għandu x’jaqsam mal-investiment tal-portafoll u mas-self u l-krediti finanzjarji b’maturità ta’ inqas minn sena.

3. Mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 1, il-Partijiet m’għandhom jintroduċu l-ebda restrizzjoni ġdida fuq il-moviment tal-kapital u l-pagamenti kurrenti bejn ir-residenti tal-Komunità u tal-Albanija u m’għandhomx jagħmlu l-arranġamenti eżistenti aktar restrittivi.

4. Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 60 u ta’ dan l-Artikolu, fejn, f’ċirkostanzi eċċezzjonali, il-movimenti tal-kapital bejn il-Komunità u l-Albanija jikkawżaw, jew hemm il-periklu li jikkawżaw, diffikultajiet serji għall-operazzjoni tal-politika tar-rata ta’ skambju jew għall-politika monetarja fil-Komunità jew fl-Albanija, il-Komunità u l-Albanija rispettivament, jekk miżuri ta’ din ix-xorta huma strettament meħtieġa, jistgħu jieħdu miżuri ta’ salvagwardja fejn għandhom x’jaqsmu l-movimenti tal-kapital bejn il-Komunità u l-Albanija għal perijodu li ma jeċċedix is-sena.

5. Xejn fid-dispożizzjonijiet t’aktar ’il fuq m’għandu jittieħed bħala li jillimita d-drittijiet tal-operaturi ekonomiċi tal-Partijiet milli jibbenefikaw minn kwalunkwe trattament aktar favorevoli li jista’ jkun ipprovdut fi kwalunkwe Ftehim bilaterali jew multilaterali eżistenti li jinvolvi lill-Partijiet għal dan il-Ftehim.

6. Il-Partijiet għandhom jikkonsultaw lil xulxin sabiex jiffaċilitaw il-moviment tal-kapital bejn il-Komunità u l-Albanija sabiex jinkoraġġixxi l-għanijiet ta’ dan il-Ftehim.

Artikolu 62

1. Matul l-ewwel tliet snin wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet għandhom jieħdu miżuri li jippermettu l-ħolqien tal-kondizzjonijiet neċessarji għall-applikazzjoni gradwali addizzjonali tar-regoli Komunitarji dwar il-moviment ħieles tal-kapital.

2. Sa tmiem it-tielet sena wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni għandu jiddetermina l-modalitajiet għall-applikazzjoni sħiħa tar-regoli Komunitarji dwar il-moviment tal-kapital.







IL-KAPITOLU V

Id-dispożizzjonijiet ġenerali

Artikolu 63

1. Id-dispożizzjonijiet ta’ dan it-Titolu għandhom ikunu applikati bla ħsara għal-limitazzjonijiet li huma ġġustifikati minħabba politika pubblika, sikurezza pubblika jew saħħa pubblika.

2. M’għandhomx japplikaw għal attivitajiet li fit-territorju ta’ kwalunkwe waħda mill-Partijiet ikunu marbuta, anki okkażjonalment, mal-eżerċizzju ta’ awtorità uffiċjali.

Artikolu 64

Għall-fini ta’ dan it-Titolu, xejn f’dan il-Ftehim m’għandu jipprevjeni lill-Partijiet milli japplikaw il-liġijiet u r-regolamenti tagħhom dwar id-dħul u ż-żjara, l-impjieg, il-kondizzjonijiet tax-xogħol, it-twaqqif ta’ persuni naturali u l-provvista tas-servizzi, sakemm meta jkunu qed jagħmlu dan, ma japplikawhomx b’tali mod li jħassru jew ifixklu l-benefiċċji li huma d-dritt ta’ kwalunkwe Parti skont it-termini ta’ dispożizzjoni speċifika ta’ dan il-Ftehim. Din id-dispożizzjoni għandha tkun mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tal-Artikolu 63.

Artikolu 65

Il-kumpaniji li huma kkontrollati u huma proprjetà konġunta esklużiva kemm ta’ kumpaniji jew ċittadini Albaniżi u kemm ta’ kumpaniji jew ċittadini Komunitarji għandhom ukoll ikunu koperti mid-dispożizzjonijiet ta’ dan it-Titolu.

Artikolu 66

1. It-trattament tal-MFN mogħti skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan it-Titolu m’għandux japplika għall-vantaġġi fiskali li l-Partiiet qed jipprovdu jew se jipprovdu fil-futur fuq il-bażi ta’ Ftehim li huma mfassla sabiex ikunu evitati l-arranġamenti ta’ tassazzjoni doppja jew arranġamenti fiskali oħra.

2. L-ebda waħda mid-dispożizzjonijiet ta’ dan it-Titolu m’għandha tiġi interpretata bħala li qed tipprevjeni l-adozzjoni jew l-infurzar min-naħa tal-Partijiet ta’ kwalunkwe miżura li hija mmirata biex tipprevjeni l-ħrib tat-taxxi jew l-evażjoni fiskali skont id-dispożizzjonijiet fiskali tal-Ftehim imfassla sabiex ikunu evitati arranġamenti ta’ tassazzjoni doppja u arranġamenti fiskali oħra jew tal-leġislazzjoni fiskali domestika.

3. L-ebda waħda mid-dispożizzjonijiet ta’ dan it-Titolu m’għandha tiġi interpretata bħala li qed tipprevjeni lill-Istati Membri jew lill-Albanija milli japplikaw id-dispożizzjonijiet rilevanti mil-leġislazzjoni fiskali tagħhom, sabiex issir distinzjoni bejn dawk li jħallsu t-taxxi li mhumiex f’sitwazzjonijiet identiċi, b’mod partikolari fejn għandu x’jaqsam il-post ta’ residenza tagħhom.

Artikolu 67

1. Il-Partijiet għandhom jagħmlu ħilithom fejn ikun possibbli sabiex jevitaw l-impożizzjoni ta’ miżuri restrittivi, li jinkludu miżuri li għandhom x’jaqsmu mal-importazzjonijiet, minħabba bilanċ tal-pagamenti. Parti li tadotta miżuri ta’ din ix-xorta għandha tippreżenta lill-Parti l-oħra, mill-aktar fis possibli, programm biex jitneħħew.

2. Fejn Stat Membru jew aktar jew l-Albanija qiegħed/qiegħda f’diffikultajiet serji fejn għandu x’jaqsam il-bilanċ tal-pagamenti, jew f’periklu imminenti ta’ dan, il-Komunità jew l-Albanija, skont kif ikun il-każ, tista’, skont il-kondizzjonijiet li ġew stabbiliti taħt il-Ftehim tal-WTO, tadotta miżuri restrittivi, li jinkludu miżuri li għandhom x’jaqsmu mal-importazzjonijiet, li għandhom idumu għal żmien limitat u li ma jistgħux imorru lil hinn minn dak li huwa strettament meħtieġ sabiex jinstab rimedju għas-sitwazzjoni tal-pagamenti. Il-Komunità jew l-Albanija, skont kif ikun il-każ, għandha tinforma lill-Parti l-oħra minnufih.

3. Kwalunkwe miżura restrittiva m’għandhiex tapplika għal trasferimenti li għandhom x’jaqsmu ma’ investimenti u b’mod partikolari mar-ripatrijazzjoni tal-ammonti investiti jew investiti mill-ġdid jew għal kwalunkwe tip ta’ dħul li ġej minn dan.

Artikolu 68

Id-dispożizzjonijiet ta’ dan it-Titolu għandhom jiġu aġġustati progressivament, speċjalment fid-dawl tal-ħtiġiet li ġejjin mill-Artikolu V tal-Ftehim Ġenerali dwar il-Kummerċ fis-Servizzi (GATS).

Artikolu 69

Id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim m’għandhomx jippreġudikaw l-applikazzjoni minn kwalunkwe waħda mill-Partijiet ta’ kwalunkwe miżura li hija meħtieġa sabiex ma jiġux evitati l-miżuri li tkun ħadet rigward l-aċċess tal-pajjiżi terzi għas-suq tagħha permezz tad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim.







IT-TITOLU VI

L-APPROSSIMAZZJONI TAL-LIĠIJIET, L-INFURZAR TAL-LIĠI U R-REGOLI TAL-KOMPETIZZJONI

Artikolu 70

1. Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza tal-approssimazzjoni tal-leġislazzjoni eżistenti tal-Albanija għal dik tal-Komunità u tal-implimentazzjoni effettiva tagħha. L-Albanija għandha tagħmel ħilitha sabiex tiżgura li l-liġijiet eżistenti tagħha u l-leġislazzjoni futura gradwalment għandhom isiru kompatibbli mal-acquis tal-Komunità. L-Albanija għandha tiżgura li l-leġislazzjoni eżistenti u futura għandha tkun implimentata u infurzata b’mod xieraq.

2. Din l-approssimazzjoni għandha tibda fid-data tal-iffirmar ta’ dan il-Ftehim, u gradwalment għandha testendi għall-elementi kollha tal-acquis tal-Komunità li jissemmew f’dan il-Ftehim sa tmiem il-perijodu transitorju kif definit fl-Artikolu 6.

3. Matul l-ewwel stadju kif definit fl-Artikolu 6, l-approssimazzjoni għandha tiffoka fuq l-elementi fundamentali tal-acquis tas-Suq Intern kif ukoll fuq oqsma importanti oħra bħalma huma l-kompetizzjoni, id-drittijiet tal-proprjetà intelletwali, industrijali u kummerċjali, l-akkwist pubbliku, l-istandards u ċ-ċertifikazzjoni, is-servizzi finanzjarji, it-trasport fuq l-art u dak marittimu – b’enfażi speċjali fuq l-istandards tas-sigurtà u dawk ambjentali kif ukoll fuq l-aspetti soċjali – il-liġi dwar il-kumpaniji, il-kontabilità, il-ħarsien tal-konsumaturi, il-ħarsien tad-data, is-saħħa u s-sigurtà fuq ix-xogħol u l-opportunitajiet indaqs. Matul it-tieni stadju, l-Albanija għandha tiffoka fuq il-partijiet li jkun fadal tal-acquis.

L-approssimazzjoni se ssir fuq il-bażi ta’ programm miftiehem bejn il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej u l-Albanija.

4. L-Albanija għandha tiddefinixxi wkoll, bi ftehim mal-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, il-modalitajiet għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-approssimazzjoni tal-leġislazzjoni u l-azzjonijiet tal-infurzar tal-liġi li għandhom jittieħdu.

Artikolu 71

Il-kompetizzjoni u dispożizzjonijiet ekonomiċi oħra

1. Dawn li ġejjin m’għandhomx ikunu kompatibbli mal-funzjonament xieraq ta’ dan l-Ftehim, safejn jistgħu jaffetwaw il-kummerċ bejn il-Komunità u l-Albanija:

(i) il-ftehim kollha bejn l-intrapriżi, id-deċiżjonijiet minn assoċjazzjonjiet ta’ intrapriżi u prattika konċertata bejn l-intrapriżi li għandhom bħala l-għan jew l-effett tagħhom il-prevenzjoni, ir-restrizzjoni jew id-distorzjoni tal-kompetizzjoni;

(ii) l-abbuż minn intrapriża jew aktar minn waħda li għandhom pożizzjoni dominanti fit-territorji tal-Komunità jew tal-Albanija kollha jew f’parti sostanzjali minnha;

(iii) kwalunkwe għajnuna Statali li tgħawweġ jew hemm il-periklu li tgħawweġ il-kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti intrapriżi jew ċerti prodotti.

2. Kwalunke prattika li tmur kontra dan l-Artikolu għandha tkun ivvalutata fuq il-bażi ta’ kriterji li ġejjin mill-applikazzjoni tar-regoli ta’ kompetizzjoni li japplikaw fil-Komunità, b’mod partikolari mill-Artikoli 81, 82, 86 u 87 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea u l-istrumenti interpretattivi li ġew adottati mill-istituzzjonijiet Komunitarji.

3. Il-Partijiet għandhom jiżguraw li korp pubbliku li jopera b’mod indipendenti jkun fdat bis-setgħat meħtieġa għall-applikazzjoni sħiħa tal-paragrafu 1 (i) u (ii), fejn għandhom x’jaqsmu l-intrapriżi privati u pubbliċi u l-intrapriżi mogħnija bi drittijiet speċjali.

4. L-Albanija għandha tistabbilixxi awtorità li taħdem b’mod indipendenti li tkun fdata bis-setgħat meħtieġa għall-applikazzjoni sħiħa tal-paragrafu 1(iii) f’erba’ snin mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim. Din l-Awtorità għandu jkollha, inter alia, is-setgħat li tawtorizza skemi ta’ għajnuna Statali u għotjiet ta’ għajnuna individwali skont il-paragrafu 2, kif ukoll is-setgħat sabiex tordna l-irkupru ta’ għajnuna Statali li tkun ingħatat b’mod illegali.

5. Kull Parti għandha tiżgura t-trasparenza fil-qasam tal-għajnuna Statali, inter alia billi tipprovdi lill-Parti l-oħra rapport annwali regolari, jew ekwivalenti, skont il-metodoloġija u l-preżentazzjoni tas-stħarriġ Komunitarju dwar l-għajnuna Statali. Fuq talba ta’ Parti waħda, il-Parti l-oħra għandha tipprovdi informazzjoni dwar każi individwali partikolari ta’ għajnuna pubblika.

6. L-Albanija għandha tistabbilixxi inventarju komprensiv ta’ skemi ta’ għajnuna li ġew istitwiti qabel ma twaqqfet l-awtorità li tissemma fil-paragrafu 4 u għandha tallinja skemi ta’ għajnuna ta’ din ix-xorta mal-kriterji li jissemmew fil-paragrafu 2 f’perijodu ta’ mhux atkar minn erba’ snin mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim.

7. Sabiex ikunu applikati d-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1(iii), il-Partijiet jirrikonoxxu li matul l-ewwel għaxar snin wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, kwalunkwe għajnuna pubblika mogħtija mill-Albanija għandha tkun ivvalutata billi jitqies il-fatt li l-Albanija għandha titqies bħala żona li hija identika għal dawk iż-żoni tal-Komunità li ġew deskritti fl-Artikolu 87(3)(a) tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea.

F’ħames snin mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, l-Albanija għandha tressaq quddiem il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej il-figuri tal-PGD per capita armonizzati fuq il-livell tan-NUTS II. L-awtorità li tissemma fil-paragrafu 4 u l-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej imbagħad għandhom jivvalutaw b’mod konġunt l-eliġibilità tar-reġjuni tal-Albanija kif ukoll l-akbar intensitajiet ta’ għajnuna f’relazzjoni ma’ dan sabiex titfassal mappa tal-għajnuna reġjonali fuq il-bażi tal-linji ta’ gwida rilevanti tal-Komunità.

8. Fejn għandhom x’jaqsmu l-prodotti li jissemmew fil-Kapitolu II tat-Titolu IV:

— il-paragrafu 1(iii) m’għandux japplika;

— kwalunke prattika li tmur kontra l-paragrafu 1(i) għandha tiġi vvalutata skont il-kriterji li ġew stabbiliti mill-Komunità fuq il-bażi tal-Artikoli 36 u 37 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea u l-istrumenti Komunitarji speċifiċi li ġew adottati fuq din il-bażi.

9. Jekk waħda mill-Partijiet tqis li prattika partikolari mhix kompatibbli mat-termini tal-paragrafu 1, tista’ tieħu l-miżuri xierqa wara konsultazzjoni fi ħdan il-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni jew wara tletin jum ta’ ħidma wara li tkun saret referenza għal konsultazzjoni ta’ din ix-xorta.

Xejn f’dan l-Artikolu m’għandu jippreġudika jew jaffetwa bi kwalunkwe mod li kwalunkwe waħda mill-Partijiet tieħu miżuri kontra d-dumping jew ta’ kontrobilanċ skont l-Artikoli rilevanti tal-GATT tal-1994 u tal-Ftehim tal-WTO dwar is-Sussidji u l-Miżuri ta’ Kontrobilanċ jew skont il-leġislazzjoni interna relatata.

Artikolu 72

L-intrapriżi pubbliċi

Sa tmiem it-tielet sena wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, l-Albanija għandha tapplika l-prinċipji stabbiliti fit-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, b’referenza partikolari għall-Artikolu 86 tiegħu, lill-intrapriżi pubbliċi u lill-intrapriżi li ġew mogħnija bi drittijiet speċjali u esklużivi.

Id-drittijiet speċjali tal-intrapriżi pubbliċi matul il-perijodu transitorju m’għandhomx jinkludu l-possibbiltà li jkunu imposti restrizzjonijiet kwantitattivi jew miżuri li jkollhom effett ekwivalenti fuq l-importazzjonijiet mill-Komunità fl-Albanija.

Artikolu 73

Il-proprjetà intelletwali, industrijali u kummerċjali

1. Skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu u tal-Anness V, il-Partijiet jikkonfermaw l-importanza li jagħtu sabiex ikunu żgurati ħarsien adegwat u effettiv u infurzar tad-drittijiet tal-proprjetà intelletwali, industrijali u kummerċjali.

2. Mhux aktar tard minn erba’ snin wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, l-Albanija għandha tieħu l-miżuri meħtieġa sabiex tiggarantixxi livell ta’ ħarsien tad-drittijiet tal-proprjetà intelletwali, industrijali u kummerċjali li huwa simili għal dak li jeżisti fil-Komunità, li jinkludi mezzi effettivi sabiex drittijiet ta’ din ix-xorta jkunu infurzati.

3. L-Albanija timpenja ruħha li taderixxi, fi żmien erba’ snin mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, għall-Konvenzjonijiet multilaterali dwar id-drittijiet tal-proprjetà intelletwali, industrijali u kummerċjali li jissemmew fil-paragrafu 1 tal-Anness V. Il-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni jista’ jiddeċiedi li jobbliga lill-Albanija biex taderixxi għal Konvenzjonijiet multilaterali speċifiċi f’dan il-qasam.

4. Jekk ikun hemm problemi fil-qasam tal-proprjetà intelletwali, industrijali u kummerċjali li jaffetwaw il-kondizzjonijiet kummerċjali, dawn għandhom ikunu riferiti b’mod urġenti lill-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni, fuq it-talba ta’ kwalunkwe waħda mill-Partijiet, sabiex jintlaħqu soluzzjonijiet li huma sodisfaċenti għat-tnejn.

Artikolu 74

Il-kuntratti pubbliċi

1. Il-Partijiet iqisu l-ftuħ tal-għoti tal-kuntratti pubbliċi fuq il-bażi ta’ nuqqas ta’ diskriminazzjoni u reċiproċità, b’mod partikolari fil-kuntest tal-WTO, bħala għan mixtieq.

2. Il-kumpaniji Albaniżi, kemm jekk ikunu stabbiliti fil-Komunità u kemm jekk le, għandhom jingħataw aċċess għal proċeduri ta’ għoti ta’ kuntratti fil-Komunità skont ir-regoli ta’ akkwist tal-Komunità taħt trattament li ma jkunx inqas favorevoli minn dak li jingħata lill-kumpaniji Komunitarji mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim.

Id-dispożizzjonijiet t’aktar ’il fuq għandhom japplikaw ukoll għall-kuntratti fis-settur tas-servizzi ta’ utilità pubblika hekk kif il-gvern tal-Albanija jkun adotta l-leġislazzjoni li tintroduċi r-regoli Komunitarji f’dan il-qasam. Il-Komunità għandha teżamina perjodikament jekk l-Albanija tabilħaqq introduċietx leġislazzjoni ta’ din ix-xorta jew le.

3. Il-kumpaniji Komunitarji li mhumiex stabbiliti fl-Albanija għandhom jingħataw aċċess għall-proċeduri ta’ għoti ta’ kuntratti fl-Albanija skont il-Liġi Albaniża dwar l-Akkwist Pubbliku taħt trattament li ma jkunx inqas favorevoli minn dak li jingħata lill-kumpaniji Albaniżi mhux aktar tard minn erba’ snin mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim.

4. Il-Kunsill ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni għandu jeżamina perjodikament il-possibbiltà li l-Albanija tintroduċi aċċess għall-proċeduri ta’ għoti ta’ kuntratti fl-Albanija għall-kumpaniji kollha Komunitarji.

Mad-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-Kumpaniji tal-Komunità li huma stabbiliti fl-Albanija taħt id-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu II tat-Titolu V għandu jkollhom aċċess għall-proċeduri ta’ għoti ta’ kuntratti taħt trattament li ma jkunx inqas favorevoli minn dak li jingħata lill-kumpaniji Albaniżi.

5. Fejn għandhom x’jaqsmu t-twaqqif, l-operazzjonijiet, il-provvista tas-servizzi bejn il-Komunità u l-Albanija, kif ukoll l-impjiegi u l-moviment tal-ħaddiema li huma marbuta mat-twettiq tal-kuntratti pubbliċi, għandhom japplikaw id-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 46 sa 69.

Artikolu 75

L-Istandardizzazzjoni, il-metroloġija, l-akkreditazzjoni u l-valutazzjoni ta’ konformità

1. L-Albanija għandha tieħu l-miżuri meħtieġa sabiex gradwalment tikseb konformità mar-regolamenti tekniċi tal-Komunità u mal-proċeduri Ewropej tal-istandardizzazzjoni, tal-metroloġija, tal-akkreditazzjoni u tal-valutazzjoni ta’ konformità.

2. Għal dan il-għan, il-Partijiet għandhom jibdew minn stadju bikri:

— jippromwovu l-użu tar-regolamenti tekniċi tal-Komunità u tal-proċeduri Ewropej ta’ standards u ta’ valutazzjoni ta’ konformità;

— jipprovdu assistenza biex jitrawwem l-iżvilupp ta’ infrastruttura ta’ kwalità: standardizzazzjoni, metroloġija, akkreditazzjoni u valutazzjoni ta’ konformità;

— jippromwovu l-parteċipazzjoni tal-Albanija fix-xogħol ta’ organizzazzjonijiet li għandhom x’jaqsmu ma’ standards, valutazzjoni tal-konformità, metroloġija u funzjonijiet simili (b’mod partikolari CEN, CENELEC, ETSI, EA, WELMEC, EUROMET, eċċ);

— fejn ikun xieraq, għall-konklużjoni tal-Protokolli Ewropej dwar il-Valutazzjoni ta’ Konformità ladarba l-qafas leġislattiv u l-qasam tal-proċeduri jkunu allinjati biżżejjed ma’ dawk tal-Komunità u tkun disponibbli l-kompetenza xierqa.

Artikolu 76

Il-ħarsien tal-konsumaturi

Il-Partijiet għandhom jikkooperaw sabiex jallinjaw l-istandards għall-ħarsien tal-konsumaturi fl-Albanija ma’ dawk tal-Komunità. Huwa meħtieġ ħarsien effettiv tal-konsumaturi sabiex ikun żgurat li l-ekonomija tas-suq taħdem b’mod xieraq, u dan il-ħarsien se jiddependi mill-iżvilupp ta’ infrastruttura amministrattiva sabiex ikunu żgurati sorveljanza tas-suq u infurzar tal-liġi f’dan il-qasam.

Għal dak il-għan, u minħabba l-interessi komuni tagħhom, il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu u jiżguraw:

— politika ta’ ħarsien attiv tal-konsumaturi, skont il-liġi Komunitarja;

— l-armonizzazzjoni tal-leġislazzjoni dwar il-ħarsien tal-konsumaturi fl-Albanija ma’ dik fis-seħħ fil-Komunità;

— ħarsien legali effettiv tal-konsumaturi sabiex tittejjeb il-kwalità tal-oġġetti ta’ konsum u jinżammu standards ta’ sigurtà xierqa;

— jiġu mmonitorjati r-regoli min-naħa ta’ awtoritajiet kompetenti u jkun provdut aċċess għall-ġustizzja f’każ ta’ tilwim.

Artikolu 77

Il-Kondizzjonijiet tax-Xogħol u l-Opportunitajiet Indaqs

L-Albanija għandha tarmonizza progressivament il-leġislazzjoni tagħha ma’ dik tal-Komunità fl-oqsma tal-kondizzjonijiet tax-xogħol, speċjalment dwar is-saħħa u s-sigurtà fuq ix-xogħol, u l-opportunitajiet indaqs.







IT-TITOLU VII

IL-ĠUSTIZZJA, IL-ĦELSIEN U S-SIKUREZZA







KAPITOLU I

Daħla

Artikolu 78

Ir-rinforz tal-istituzzjonijiet u l-istat tad-dritt

Fil-kooperazzjoni ta’ bejniethom dwar il-ġustizzja u l-affarijiet interni, il-Partijiet għandhom jagħtu importanza partikolari lill-konsolidament tal-istat tad-dritt, u lir-rinforz tal-istituzzjonijiet fuq il-livelli kollha fl-oqsma tal-amministrazzjoni ġenerali u tal-infurzar tal-liġi u tal-amministrazzjoni tal-ġustizzja b’mod partikolari. Il-kooperazzjoni prinċipalment għandu jkollha l-għan li ssaħħaħ l-indipendenza tal-ġudikatura u ttejjeb l-effiċjenza tagħha, billi ttejjeb il-funzjonament tal-pulizija u tal-korpi l-oħra tal-infurzar tal-liġi, billi tipprovdi taħriġ adegwat u jkunu miġġielda l-korruzzjoni u l-kriminalità organizzata.

Artikolu 79

Il-Ħarsien tad-Data Personali

Mad-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, l-Albanija għandha tarmonizza l-leġislazzjoni tagħha fejn għandha x’taqsam il-ħarsien tad-data personali mal-liġi Komunitarja u mal-leġislazzjoni Ewropea u internazzjonali l-oħra dwar il-privatezza. L-Albanija għandha tistabbilixxi korpi indipendenti ta’ superviżjoni b’riżorsi finanzjarji u umani biżżejjed sabiex timmonitorja b’mod effiċjenti u tiggarantixxi l-infurzar tal-leġislazzjoni nazzjonali dwar il-ħarsien tad-data personali. Il-Partijiet għandhom jikkooperaw sabiex jinkiseb dan il-għan.







KAPITOLU II

Il-Kooperazzjoni fil-qasam tal-moviment tal-persuni

Artikolu 80

Il-viża, il-ġestjoni tal-fruntieri, il-kenn politiku u l-migrazzjoni

Il-Partijiet għandhom jikkooperaw fl-oqsma tal-viża, tal-kontroll tal-fruntieri, tal-kenn politiku u tal-migrazzjoni u għandhom iwaqqfu qafas għalkooperazzjoni, inkluż fuq livell reġjonali, f’dawn l-oqsma, fejn jitqiesu u jsir użu sħiħ minn inizjattivi eżistenti oħra f’dan il-qasam, kif ikun xieraq.

Il-kooperazzjoni fil-kwistjonijiet msemmija fil-paragrafu 1 għandha tkun ibbażata fuq konsultazzjonijiet reċiproċi u koordinazzjoni mill-qrib bejn il-Partijiet u għandha tinkludi assistenza teknika u amministrattiva:

— għall-iskambju tal-informazzjoni dwar il-leġislazzjoni u l-prattika;

— għall-abbozzar tal-leġislazzjoni;

— għat-titjib fl-effiċjenza tal-istituzzjonijiet;

— għat-taħriġ tal-persunal;

— għas-sikurezza ta’ dokumenti tal-ivvjaġġar u għall-iskoperta tad-dokumenti foloz;

— għall-ġestjoni tal-fruntieri.

Il-kooperazzjoni għandha tiffoka b’mod partikolari fuq:

— il-qasam tal-kenn politiku fl-implimentazzjoni tal-leġislazzjoni nazzjonali sabiex jintlaħqu l-istandards tal-Konvenzjoni ta’ Ġinevra tal-1951 u tal-Protokoll ta’ New York tal-1967 biex b’hekk ikun żgurat li jiġi rrispettat il-prinċipju li persuna li tkun qed tfittex kenn politiku jew rifuġjat fuq il-fruntiera ta’ territorju fejn ħajtu jew ħajjitha tista’ tkun mhedda, jew f’riskju ta’ persekuzzjoni ma tintbagħatx lura f’dak it-territorju kif ukoll jiġu rispettati d-drittijiet ta’ persuni oħra li jkunu qed ifittxu kenn politiku u tar-rifuġjati;

— fil-qasam tal-migrazzjoni legali, dwar ir-regoli tad-dħul u d-drittijiet u l-istatus tal-persuna li titħalla tidħol. F’relazzjoni mal-migrazzjoni, il-Partijiet jaqblu dwar it-trattament ġust taċ-ċittadini ta’ pajjiżi oħra li joqogħdu b’mod legali fit-territorji tagħhom u sabiex jinkoraġġixxu politika ta’ integrazzjoni li jkollha l-għan li tagħmel id-drittijiet u l-obbligi tagħhom komparabbli ma’ dawk taċ-ċittadini tagħhom.

Artikolu 81

Il-prevenzjoni u l-kontroll tal-immigrazzjoni illegali u d-dħul mill-ġdid

1. Il-Partijiet għandhom jikkooperaw sabiex jipprevjenu u jikkontrollaw l-immigrazzjoni illegali. Għal dan il-għan, il-Partijiet jaqblu li, meta ssir talba u mingħajr aktar formalitajiet, l-Albanija u l-Istati Membri:

— għandhom idaħħlu mill-ġdid lil kwalunkwe wieħed miċ-ċittadini tagħhom li jkun preżenti illegalment fuq it-territorji tagħhom;

— għandhom idaħħlu mill-ġdid liċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi u lil persuni apolidi li huma preżenti illegalment fit-territorji tagħhom u li jkunu daħlu fit-territorju tal-Albanija vija jew minn Stat M