2002A1430 — MT — 08.06.2015 — 002.002

Dan id-dokument ġie magħmul bil-ħsieb li jintuża bħala għodda ta’ dokumentazzjoni u l-istituzzjonijiet ma jassumu l-ebda responsabbiltà għall-kontenut tiegħu

Emendat bi:







(*) Dan l-att qatt ma ġie ppubblikat bil-Malti.









▼B

FTEHIM

Bejn Il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, minn naħa waħda, u l-konfederazzjoni Żvizzera, min-naħa l-oħra, dwar il-moviment liberu tal-persuni kif imfassal biċ-Ċek, Eston, Ungeriż, Latvjan, Litwan, Malti, Pollakk, Slovakk u Sloven







▼M5 IL-KOMUNITà EWROPEA, IR-RENJU TAL-BELĠJU, IR-REPUBBLIKA TAL-BULGARIJA, IR-REPUBBLIKA ĊEKA, IR-RENJU TAD-DANIMARKA, IR-REPUBBLIKA FEDERALI TAL-ĠERMANJA, IR-REPUBBLIKA TAL-ESTONJA, L-IRLANDA, IR-REPUBBLIKA ELLENIKA, IR-RENJU TA’ SPANJA, IR-REPUBBLIKA FRANĊIŻA, IR-REPUBBLIKA TALJANA, IR-REPUBBLIKA TA’ ĊIPRU, IR-REPUBBLIKA TAL-LATVJA, IR-REPUBBLIKA TAL-LITWANJA, IL-GRAN DUKAT TAL-LUSSEMBURGU, IR-REPUBBLIKA TAL-UNGERIJA, MALTA, IR-RENJU TAL-OLANDA, IR-REPUBBLIKA TAL-AWSTRIJA, IR-REPUBBLIKA TAL-POLONJA, IR-REPUBBLIKA PORTUGIŻA, IR-RUMANIJA, IR-REPUBBLIKA TAS-SLOVENJA, IR-REPUBBLIKA SLOVAKKA, IR-REPUBBLIKA TAL-FINLANDJA, IR-RENJU TAL-IŻVEZJA, IR-RENJU UNIT TAL-GRAN BRITTANJA U L-IRLANDA TA’ FUQ, min-naħa l-waħda,u L-KONFEDERAZZJONI ŻVIZZERA, min-naħa l-oħra, ▼B Konvinti li l-moviment liberu tal-persuni bejn it-territorji tal-Partijiet Kontraenti huwa fattur essenzjali fl-iżvilupp armonjuż tar-relazzjonijiet tagħhom, Determinati li jġibu fis-seħħ il-moviment liberu tal-persuni bejniethom ibbażat fuq ir-regoli li japplikaw fil-Komunità Ewropea, IDDEĊIDEW LI JIKKONKLUDU DAN IL-FTEHIM:







I.

DISPOŻIZZJONIJIET BAŻICI

Artikolu 1

Għan

L-għan ta’ dan il-Ftehim, għall-benefiċċju taċ-ċittadini tal-Istati Membri tal-Komunità Ewropea u tal-Iżvizzera, huwa:

(a) li jingħata dritt ta’ dħul, residenza, aċċess għax-xogħol bħala persuni impjegati, l-istabbiliment fuq bażi ta’ impjieg indipendenti u d-dritt li joqogħdu fit-territorju tal-Partijiet Kontraenti;

(b) li tkun iffaċilitata l-provvista ta’ servizzi fit-territorju tal-Partijiet Kontraenti, u b’mod partikolari li tkun liberalizzata l-provvista ta’ servizzi ta’ perjodu qasir;

(c) li jingħata dritt ta’ dħul, u ta’ residenza, fit-territorju tal-Partijiet Kontraenti lil persuni li ma jkollhomx attività ekonomika fil-pajjiż ospitant;

(d) li jingħataw l-istess kondizzjonijiet ta’ għajxien, impjieg u xogħol bħal dawk li jingħataw liċ-ċittadini.

Artikolu 2

Non-diskriminazzjoni

B’applikazzjoni ta’ u skond id-dispożizzjonijiet tal-Annessi I, II u III għal dan il-Ftehim, iċ-ċittadini ta’ Parti Kontraenti waħda li jkunu legalment residenti fit-territorju ta’ Parti Kontraenti oħra m’għandhomx ikunu suġġett għal kwalunkwe diskriminazzjoni minħabba n-nazzjonalità.

Artikolu 3

Id-dritt tad-dħul

Id-dritt tad-dħul taċ-ċittadini ta’ Parti Kontraenti waħda fit-territorju ta’ Parti Kontraenti oħra għandu jiġi ggarantit skond id-dispożizzjonijiet stabbiliti fl-Anness I.

Artikolu 4

Id-dritt ta’ residenza u ta’ aċċess għal attività ekonomika

Id-dritt ta’ residenza u ta’ aċċess għal attività ekonomika għandhom jiġu ggarantiti sakemm ma jkunx provdut mod ieħor fl-Artikolu 10 u skond id-dispożizzjonijiet tal-Anness I.

Artikolu 5

Il-persuni li jipprovdu servizzi

(1) Mingħajr preġudizzju għal ftehim speċifiċi oħra bejn il-Partijiet Kontraenti li jikkonċernaw speċifikament il-provvista tas-servizzi (inkluż il-Ftehim dwar l-Akkwisti Pubbliċi safejn dan ikopri l-provvista tas-servizzi), il-persuni li jipprovdu s-servizzi, inklużi l-kumpanniji skond id-dispożizzjonijiet tal-Anness I, għandhom ikollhom id-dritt li jipprovdu servizz fit-territorju tal-Parti Kontraenti l-oħra għal perjodu li ma jaqbiżx id-90 ġurnata ta’ xogħol effettiv f’sena kalendarja.

(2) Il-fornituri ta’ servizzi għandhom ikollhom id-dritt tad-dħul, u tar-residenza, fit-territorju tal-Parti Kontraenti l-oħra:

(a) fejn ikollhom id-dritt li jipprovdu servizz taħt il-paragrafu 1 jew taħt id-dispożizzjonijiet ta’ ftehim li jissemma fil-paragrafu 1;

(b) jew, jekk il-kondizzjonijiet speċifikati f’(a) ma jkunux sodisfatti, fejn ikunu rċevew l-awtorizzazzjoni sabiex jipprovdu servizz mingħand l-awtoritajiet kompetenti tal-Parti Kontraenti kkonċernata.

(3) Iċ-ċittadini ta’ Stat Membru tal-Komunità Ewropea jew tal-Iżvizzera li jidħlu fit-territorju ta’ Parti Kontraenti biss sabiex jirċievu servizzi għandhom ikollhom id-dritt tad-dħul u ta’ residenza.

(4) Id-drittijiet li jissemmew f’dan l-Artikolu għandhom ikunu garantiti skond id-dispożizzjonijiet stabbiliti fl-Annessi I, II u III. Il-limiti kwantitattivi tal-Artikolu 10 ma jistgħux jintużaw kontra l-persuni li jissemmew f’dan l-Artikolu.

Artikolu 6

Id-dritt ta’ residenza għall-persuni li ma jeżerċitawx attività ekonomika

Id-dritt ta’ residenza fit-territorju ta’ Parti Kontraenti għandu jiġi ggarantit lill-persuni li ma jeżerċitawx attività ekonomika skond id-dispożizzjonijiet tal-Anness I relatati ma’ nies li mhumiex attivi.

Artikolu 7

Drittijiet oħra

Il-Partijiet Kontraenti għandhom jipprovdu, skond l-Anness I, għad-drittijiet li ġejjin li huma relatati mal-moviment liberu tal-persuni:

(a) id-dritt għal trattament ugwali daqs iċ-ċittadini fir-rigward tal-aċċess għal, u l-eżerċizzju ta’, attività ekonomika, u l-kondizzjonijiet tal-għajxien, tal-impjieg u tax-xogħol;

(b) id-dritt għal mobbiltà okkupazzjonali u ġeografika li tagħti l-possibbiltà liċ-ċittadini tal-Partijiet Kontraenti li jiċċaqilqu liberament ġewwa t-territorju tal-Istat ospitant u li jeżerċitaw l-okkupazzjoni tal-għażla tagħhom;

(c) id-dritt li joqogħdu fit-territorju ta’ Parti Kontraenti wara t-tmiem ta’ attività ekonomika;

(d) id-dritt ta’ residenza għall-membri tal-familja, irrispettivament min-nazzjonalità tagħhom;

(e) id-dritt tal-membri tal-familja li jeżerċitaw attività ekonomika, irrispettivament min-nazzjonalità tagħhom;

(f) id-dritt li jakkwistaw proprjetà immobbli safejn dan ikun marbut mal-eżerċizzju tad-drittijiet mogħtija minn dan il-Ftehim;

(g) matul il-perjodu transizzjonali, id-dritt, wara t-tmiem ta’ attività ekonomika jew ta’ perjodu ta’ residenza fit-territorju ta’ Parti Kontraenti, li jirritornaw hemmhekk sabiex jeżerċitaw attività ekonomika u d-dritt li jkollhom permess ta’ residenza temporanju mibdul f’wieħed permanenti.

Artikolu 8

Il-koordinazzjoni tas-sistemi ta’ sigurtà soċjali

B’mod partikolari, il-Partijiet Kontraenti għandhom jipprovdu, skond l-Anness II, għall-koordinazzjoni tas-sistemi ta’ sigurtà soċjali bl-għan li:

(a) jiġi żgurat trattament ugwali;

(b) tiġi ddeterminata l-leġislazzjoni applikabbli;

(c) tinħoloq aggregazzjoni, sabiex jiġi miksub u miżmum id-dritt għall-benefiċċji, u jiġu kkalkolati tali benefiċċji, b’kont meħud, mil-liġijiet nazzjonali tal-pajjiżi kkonċernati, tal-perjodi kollha;

(d) jitħallsu l-benefiċċji lill-persuni residenti fit-territorju tal-Partijiet Kontraenti;

(e) titrawwem assistenza u koperazzjoni amministrattiva reċiproka bejn l-awtoritajiet u l-istituzzjonijiet.

Artikolu 9

Diplomi, ċertifikati u kwalifiki oħra

Sabiex ikun iżjed faċli għaċ-ċittadini tal-Istati Membri tal-Komunità Ewropea u tal-Iżvizzera li jiksbu aċċess għal u jeżerċitaw attivitajiet bħala persuni impjegati jew bħala persuni li jaħdmu għal rashom u sabiex jipprovdu s-servizzi, il-Partijiet Kontraenti għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji, skond l-Anness III, fir-rigward tar-rikonoxximent reċiproku ta’ diplomi, ċertifikati u kwalifiki oħra, u tal-koordinazzjoni tal-liġijiet, tar-regolamenti u tad-dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Partijiet Kontraenti dwar l-aċċess għal u l-eżerċizzju ta’ attivitajiet bħala persuni impjegati u bħala persuni li jaħdmu għal rashom u dwar il-provvista ta’ servizzi.







II.

DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI U FINALI

Artikolu 10

Dispożizzjonijiet transizzjonali u żvilupp tal-Ftehim

(1) Għal ħames snin wara d-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, l-Iżvizzera tista’ żżomm limiti kwantitattivi fir-rigward tal-aċċess għal attività ekonomika għaż-żewġ kategoriji ta’ residenza li ġejjin: residenza għal perjodu ta’ aktar minn erba’ xhur u inqas minn sena u residenza għal perjodu ta’, jew aktar minn, sena. M’għandu jkun hemm l-ebda restrizzjoni fuq residenza għal inqas minn erba’ xhur.

Mill-bidu tas-sitt sena, il-limiti kwantitattivi kollha li japplikaw għaċ-ċittadini tal-Istati Membri tal-Komunità Ewropea għandhom ikunu aboliti.

▼M3

(1a) Switzerland may maintain until 31 May 2007 quantitative limits in respect of access by workers employed in Switzerland and for self-employed persons who are nationals of the Czech Republic, the Republic of Estonia, the Republic of Latvia, the Republic of Lithuania, the Republic of Hungary, the Republic of Poland, the Republic of Slovenia and the Slovak Republic for the following two categories of residence: residence for a period of more than four months and less than one year and residence for a period equal to, or exceeding, one year. There shall be no quantitative restriction on residence for less than four months.

Before the end of the transitional period mentioned above, the Joint Committee shall review the functioning of the transitional period applied to nationals of the new Member States on the basis of a report from Switzerland. Upon completion of the review, and no later than at the end of the period mentioned above, Switzerland shall notify the Joint Committee whether it will continue applying quantitative limits to workers employed in Switzerland. Switzerland may continue to apply such measures until 31 May 2009. In the absence of such notification, the transitional period shall expire on 31 May 2007.

At the end of the transitional period defined in this paragraph, all quantitative limits applicable to nationals of the Czech Republic, the Republic of Estonia, the Republic of Latvia, the Republic of Lithuania, the Republic of Hungary, the Republic of Poland, the Republic of Slovenia and the Slovak Republic shall be abolished. These Member States are entitled to introduce the same quantitative limitations for Swiss nationals for the same periods.

▼M5

(1b) L-Iżvizzera tista’ żżomm, sa sentejn wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Protokoll ma’ dan il-Ftehim rigward il-parteċipazzjoni, bħala Partijiet Kontraenti, tar-Repubblika tal-Bulgarija u tar-Rumanija, limiti kwantitattivi fir-rigward ta’ aċċess minn ħaddiema impjegati fl-Iżvizzera u għal persuni li jaħdmu għal rashom li huma ċittadini tar-Repubblika tal-Bulgarija u tar-Rumanija għaż-żewġ kategoriji ta’ residenza li ġejjin: residenza għal perijodu ta’ aktar minn erba’ xhur u inqas minn sena u residenza għal perijodu ugwali għal, jew aktar minn, sena. M’għandu jkun hemm l-ebda restrizzjoni kwantitattiva fuq residenza għal inqas minn erba’ xhur.

Qabel it-tmiem tal-perijodu tranżitorju imsemmi hawn fuq, il-Kumitat Konġunt għandu jirrevedi l-funzjonament tal-perijodu tranżitorju applikat lil ċittadini tal-Istati Membri l-ġodda fuq il-bażi ta’ rapport mill-Iżvizzera. Hekk kif ir-reviżjoni titlesta, u mhux aktar tard mit-tmiem tal-perijodu imsemmi hawn fuq, l-Iżvizzera għandha tinnotifika lill-Kumitat Konġunt jekk hijiex se tkompli tapplika l-limiti kwantitattivi lil ħaddiema impjegati fl-Iżvizzera. L-Iżvizzera tista’ tkompli tapplika dawn il-miżuri sa ħames snin wara d-dħul fis-seħħ tal-Protokoll imsemmi qabel. Fin-nuqqas ta’ din in-notifika, il-perijodu tranżitorju għandu jiskadi fl-aħħar tal-perijodu ta’ sentejn speċifikat fl-ewwel subparagrafu.

Fl-aħħar tal-perijodu tranżitorju definit f’dan il-paragrafu, il-limiti kwantitattivi kollha applikabbli għaċ-ċittadini tar-Repubblika tal-Bulgarija u tar-Rumanija għandhom jiġu aboliti. Dawn l-Istati Membri għandhom id-dritt li jintroduċu l-istess limitazzjonijiet kwantitattivi għal ċittadini Żvizzeri għall-istess perijodi.

▼B

(2) Għal perjodu massimu ta’ sentejn, il-Partijiet Kontraenti jistgħu jżommu l-kontrolli fuq il-prijorità tal-ħaddiema integrati fis-suq regolari tax-xogħol u fuq il-kondizzjonijiet tal-paga u tax-xogħol li japplikaw għaċ-ċittadini tal-Parti Kontraenti l-oħra, inklużi l-persuni li jipprovdu s-servizzi li jissemmew fl-Artikolu 5. Qabel tmiem l-ewwel sena, il-Kumitat Konġunt għandu jqis jekk dawn ir-restrizzjonijiet jeħtieġx jinżammu jew le. Huwa jista’ jnaqqas il-perjodu massimu ta’ sentejn. Il-kontrolli fuq il-prijorità tal-ħaddiema integrati fis-suq regolari tax-xogħol m’għandhomx japplikaw għall-fornituri ta’ servizzi li ġew liberalizzati bi ftehim speċifiku bejn il-Partijiet Kontraenti li jikkonċerna l-provvista tas-servizzi (inkluż il-Ftehim dwar ċerti aspetti tal-akkwisti pubbliċi safejn dan ikopri l-provvista tas-servizzi).

▼M3

(2a) Switzerland and the Czech Republic, the Republic of Estonia, the Republic of Latvia, the Republic of Lithuania, the Republic of Hungary, the Republic of Poland, the Republic of Slovenia and the Slovak Republic, may maintain, until 31 May 2007, for workers of one of these Contracting Parties employed in their own territory the controls on the priority of workers integrated into the regular labour market and wage and working conditions applicable to nationals of the Contracting Party concerned. The same controls may be maintained for persons providing services in the following four sectors: Horticultural service activities; Construction, including related branches; Security activities; Industrial cleaning (NACE ( 1 ) codes 01.41; 45.1 to 4; 74.60; 74.70 respectively), referred to in Article 5(1) of the Agreement. Switzerland, shall, during the transitional periods mentioned in paragraphs 1a, 2a, 3a and 4a, give preference to workers who are nationals of the new Member States over workers who are nationals of non-EU and non-EFTA countries as regards access to its labour market. The controls on the priority of workers integrated into the regular labour market shall not apply to providers of services liberalised by a specific agreement between the Contracting Parties concerning the provision of services (including the Agreement on certain aspects of government procurement insofar as it covers the provision of services). For the same period, qualification requirements may be maintained for residence permits of less than four months ( 2 ) and to persons providing services in the four sectors mentioned above, referred to in Article 5(1) of the Agreement.

Before 31 May 2007, the Joint Committee shall review the functioning of the transitional measures contained in this paragraph on the basis of a report prepared by each of the Contracting Parties implementing them. Upon completion of the review, and no later than 31 May 2007, the Contracting Party which has implemented the transitional measures contained in this paragraph, and has notified the Joint Committee of its intention to continue applying such transitional measures, may continue to do so until 31 May 2009. In the absence of such notification, the transitional period will expire 31 May 2007.

At the end of the transitional period defined in this paragraph, all restrictions referred to above in this paragraph shall be abolished.

▼M5

(2b) L-Iżvizzera u r-Repubblika tal-Bulgarija u r-Rumanija jistgħu jżommu, sa sentejn wara d-dħul fis-seħħ tal-Protokoll ma’ dan il-Ftehim rigward il-parteċipazzjoni, bħala Partijiet Kontraenti, tar-Repubblika tal-Bulgarija u tar-Rumanija, għal ħaddiema ta’ waħda minn dawn il-Partijiet Kontraenti impjegati fit-territorju tagħhom il-kontrolli fuq il-prijorità ta’ ħaddiema integrati fis-suq tax-xogħol regolari u s-salarju u l-kondizzjonijiet tax-xogħol applikabbli għal ċittadini tal-Parti Kontraenti l-oħra ikkonċernata. L-istess kontrolli jistgħu jinżammu għal persuni li jipprovdu servizzi, kif imsemmi fl-Artikolu 5(1) ta’ dan il-Ftehim, fl-erba’ setturi li ġejjin: Attivitajiet ta’ servizzi ortikulturali; Kostruzzjoni, inklużi fergħat relatati; Attivitajiet ta’ sigurtà; Tindif industrijali (Kodiċi NACE ( 3 ) 01.41; 45.1 sa 4; 74.60; 74.70 rispettivament). L-Iżvizzera għandha, matul il-perijodi tranżitorju imsemmija f’paragrafi 1b, 2b, 3b u 4c, tagħti preferenza lil ħaddiema li huma ċittadini tal-Istati Membri l-ġodda fuq ħaddiema ta’ pajjiżi li mhumiex fl-UE u pajjiżi li mhumiex fl-EFTA rigward aċċess għas-suq tax-xogħol tagħha. Il-kontrolli fuq il-prijorità ta’ ħaddiema integrati fis-suq tax-xogħol regolari m’għandhomx japplikaw għall-provvedituri tas-servizzi liberalizzati minn ftehim speċifiku bejn il-Partijiet Kontraenti dwar il-provvista ta’ servizzi (inkluż il-Ftehim dwar ċerti aspetti ta’ akkwist tal-gvern safejn ikopri l-provvista ta’ servizzi). Għall-istess perijodu, ir-rekwiżiti tal-kwalifiki jistgħu jinżammu għal permessi tar-residenza ta’ inqas minn erba’ xhur ( 4 ) u għal persuni li jipprovdu servizzi, kif imsemmi fl-Artikolu 5(1) ta’ dan il-Ftehim, fl-erba’ setturi imsemmija hawn fuq.

Fi żmien sentejn mid-dħul fis-seħħ tal-Protokoll ma’ dan il-Ftehim rigward il-parteċipazzjoni, bħala Partijiet Kontraenti, tar-Repubblika tal-Bulgarija u tar-Rumanija, il-Kumitat Konġunt għandu jirrevedi l-funzjonament tal-miżuri tranżitorji li jinsabu f’dan il-paragrafu fuq il-bażi ta’ rapport imħejji minn kull waħda mill-Partijiet Kontraenti li qed timplimentahom. Hekk kif ir-reviżjoni titlesta, u mhux aktar tard minn sentejn wara d-dħul fis-seħħ tal-Protokoll imsemmi qabel, il-Parti Kontraenti li tkun implimentat il-miżuri tranżitorji li jinsabu f’dan il-paragrafu, u li tkun innotifikat lill-Kumitat Konġunt bl-intenzjoni tagħha li tkompli tapplika dawn il-miżuri tranżitorji, tista’ tkompli tagħmel dan sa ħames snin wara d-dħul fis-seħħ tal-Protokoll imsemmi qabel. Fin-nuqqas ta’ din in-notifika, il-perijodu tranżitorju se jiskadi fl-aħħar tal-perijodu ta’ sentejn speċifikat fl-ewwel subparagrafu.

Fl-aħħar tal-perijodu tranżitorju definit f’dan il-paragrafu, ir-restrizzjonijiet kollha imsemmija hawn fuq f’dan il-paragrafu għandhom jiġu aboliti.

▼B

(3) Kull sena, mad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim u sa tmiem il-ħames sena, l-Iżvizzera għandha tirriserva, fil-kwoti totali tagħha, għall-persuni tal-Komunità Ewropea impjegati u għal dawk li jaħdmu għal rashom mill-inqas 15 000 permess ġdid ta’ residenza li jkun validu għal perjodu ta’, jew ta’ aktar minn, sena u 115 500 permess validu għal aktar minn erba’ xhur u inqas minn sena.

▼M3

(3a) Upon entry into force of the Protocol to this Agreement regarding the participation, as contracting parties, of the new Member States mentioned below and until the end of the period described in paragraph 1a, Switzerland shall reserve on an yearly basis (pro rata temporis), within its overall quota for third countries, for workers employed in Switzerland and for self-employed persons who are nationals of the Czech Republic, the Republic of Estonia, the Republic of Latvia, the Republic of Lithuania, the Republic of Hungary, the Republic of Poland, the Republic of Slovenia and the Slovak Republic a minimum number of new residence permits ( 5 ) according to the following schedule:







Until Number of permits for a period equal to or exceeding one year Number of permits for a period of more than four months and less than one year 31 May 2005 900 9 000 31 May 2006 1 300 12 400 31 May 2007 1 700 15 800 31 May 2008 2 200 19 200 31 May 2009 2 600 22 600

▼M5

(3b) Mad-dħul fis-seħħ tal-Protokoll ma’ dan il-Ftehim rigward il-parteċipazzjoni, bħala Partijiet Kontraenti, tar-Repubblika tal-Bulgarija u tar-Rumanija u sa tmiem il-perijodu deskritt fil-paragrafu 1b, l-Iżvizzera għandha tirriserva fuq bażi annwali (pro rata temporis), fil-kwota ġenerali tagħha għall-pajjiżi terzi, għal ħaddiema impjegati fl-Iżvizzera u għal persuni li jaħdmu għal rashom li huma ċittadini ta’ dawn l-Istati Membri l-ġodda numru minimu ta’ permessi tar-residenzi ġodda ( 6 ) skont l-iskeda li ġejja:







Perijodu ta’ żmien Numru ta’ permessi għal perijodu ugwali għal jew aktar minn sena Numru ta’ permessi għal perijodu ta’ aktar minn erba’ xhur u inqas minn sena Sal-aħħar tal-ewwel sena 362 3 620 Sal-aħħar tat-tieni sena 523 4 987 Sal-aħħar tat-tielet sena 684 6 355 Sal-aħħar tar-raba’ sena 885 7 722 Sal-aħħar tal-ħames sena 1 046 9 090

▼B

(4) Minkejja d-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 3, il-Partijiet Kontraenti jiftiehmu dwar l-arranġamenti li ġejjin: jekk, wara ħames snin u sa 12-il sena wara d-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, in-numru ta’ permessi ġodda ta’ residenza ta’ waħda miż-żewġ kategoriji li jissemmew fil-paragrafu 1 maħruġa lill-persuni tal-Komunità Ewropea impjegati u lil dawk li jaħdmu għal rashom f’sena partikolari jaqbeż il-medja għat-tliet snin preċedenti b’aktar minn 10 %, l-Iżvizzera tista’, għas-sena ta’ wara, tillimita b’mod unilaterali n-numru ta’ permessi ġodda ta’ residenza ta’ dik il-kategorija għall-persuni tal-Komunità Ewropea impjegati u għal dawk li jaħdmu għal rashom għall-medja tat-tliet snin preċedenti miżjuda b’5 %. Is-sena ta’ wara, in-numru jista’ jiġi limitat għall-istess livell.

Minkejja d-dispożizzjonijiet tas-subparagrafu preċedenti, in-numru ta’ permessi ta’ residenza ġodda maħruġa lil persuni tal-Komunità Ewropea impjegati u lil dawk li jaħdmu għal rashom ma jistax ikun limitat għal inqas minn 15 000 permess validu fis-sena għal perjodu ta’, jew ta’ aktar minn, sena u 115 500 permess validu fis-sena għal aktar minn erba’ xhur u inqas minn sena.

▼M3

(4a) At the end of the period described in paragraph 1a and in this paragraph and up to 12 years after entry into force of the Agreement, the provisions of Article 10(4) of the Agreement shall apply.

In case of serious disturbances of its labour market or threat thereof, Switzerland and any of the new Member States which has implemented transitional measures, shall notify such circumstances to the Joint Committee by 31 May 2009. In this case, the notifying country may continue to apply to workers employed on its own territory, the measures described in paragraphs 1a, 2a and 3a until 30 April 2011. In such a case, the annual number of residence permits referred to in paragraph 1a shall be:







Until Number of permits for a period equal to or exceeding one year Number of permits for a period of more than four months and less than one year 31 May 2010 2 800 26 000 30 April 2011 3 000 29 000

(4b) When Malta undergoes or foresees disturbances on its labour market which could seriously threaten the standard of living or level of employment in a given region or occupation, and decides to invoke the provisions contained in Section 2 ‘Freedom of Movement for Persons’ of Annex XI to the Act of Accession, the restrictive measures taken by Malta towards the rest of EU Member States could also be applied to Switzerland. In such a case, Switzerland shall be entitled to take equivalent reciprocal measures towards Malta.

Malta and Switzerland may resort to this procedure until 30 April 2011.

▼M5

(4c) Fl-aħħar tal-perijodu deskritt fil-paragrafu 1b u f’dan il-paragrafu u sa għaxar snin wara d-dħul fis-seħħ tal-Protokoll ma’ dan il-Ftehim rigward il-parteċipazzjoni, bħala Partijiet Kontraenti, tar-Repubblika tal-Bulgarija u tar-Rumanija, id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 10(4) ta’ dan il-Ftehim għandhom japplikaw għal ċittadini ta’ dawn l-Istati Membri l-ġodda.

F’każ ta’ disturbi serji tas-suq tax-xogħol tagħha jew ta’ theddida tagħhom, l-Iżvizzera u kull wieħed mill-Istati Membri l-ġodda li jkun implimenta l-miżuri tranżitorji għandhom jinnotifikaw dawn iċ-ċirkostanzi lill-Kumitat Konġunt qabel it-tmiem tal-perijodu tranżitorju ta’ ħames snin speċifikat fil-paragrafu 2b(2). F’dan il-każ, il-pajjiż li qed jinnotifika jista’ jkompli japplika għall-ħaddiema impjegati fit-territorju tiegħu stess il-miżuri deskritti fil-paragrafi 1b, 2b u 3b sa seba’ snin wara d-dħul fis-seħħ tal-Protokoll imsemmi qabel. F’dan il-każ, in-numru annwali ta’ permessi tar-residenza imsemmija fil-paragrafu 1b għandu jkun:







Perijodu ta’ żmien Numru ta’ permessi għal perijodu ugwali għal jew aktar minn sena Numru ta’ permessi għal perijodu ta’ aktar minn erba’ xhur u inqas minn sena Sal-aħħar tas-sitt sena 1 126 10 457 Sal-aħħar tas-seba’ sena 1 207 11 664

▼B

(5) Id-dispożizzjonijiet transizzjonali tal-paragrafi 1 sa 4, u b’mod partikolari dawk tal-paragrafu 2 li jikkonċernaw il-prijorità tal-ħaddiema integrati fis-suq regolari tax-xogħol u l-kontrolli fuq il-kondizzjonijiet tal-paga u tax-xogħol, m’għandhomx japplikaw għall-persuni impjegati jew għal dawk li jaħdmu għal rashom li, fi żmien tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, ikunu awtorizzati jeżerċitaw attività ekonomika fit-territorju tal-Partijiet Kontraenti. B’mod partikolari, tali persuni għandhom igawdu minn mobbiltà okkupazzjonali u ġeografika. Id-detenturi ta’ permessi ta’ residenza li jkunu validi għal sena għandhom ikollhom id-dritt li jkollhom il-permessi tagħhom imġedda; l-eżawriment tal-limiti kwantittativi ma jistax jingħata bħala raġuni sabiex dan ma jseħħx. Id-detenturi ta’ permessi ta’ residenza li jkunu validi għal perjodu ta’, jew ta’ aktar minn, sena għandhom awtomatikament ikollhom id-dritt li jkollhom il-permessi tagħhom imġedda. Tali persuni impjegati u tali persuni li jaħdmu għal rashom għalhekk għandhom igawdu d-drittijiet għall-moviment liberu mogħtija lil persuni stabbiliti fid-dispożizzjonijiet bażiċi ta’ dan il-Ftehim, u b’mod partikolari tal-Artikolu 7 tiegħu, minn meta jidħol fis-seħħ.

▼M3

(5a) The transitional provisions of paragraphs 1a, 2a, 3a, 4a and 4b, and in particular those of paragraph 2a concerning the priority of workers integrated into the regular labour market and controls on wage and working conditions, shall not apply to employed and self-employed persons who, at the time of the entry into force of the Protocol to this Agreement regarding the participation, as contracting parties, of the new Member States mentioned in the said paragraphs, are authorised to pursue an economic activity on the territory of the Contracting Parties. Such persons shall in particular enjoy occupational and geographical mobility.

The holders of residence permits valid for less than one year shall be entitled to have their permits renewed; the exhaustion of quantitative limits may not be invoked against them. The holders of residence permits valid for a period equal to, or exceeding, one year shall automatically be entitled to have their permits extended. Such employed and self-employed persons shall therefore enjoy the rights to free movement accorded to established persons in the basic provisions of this Agreement, and in particular Article 7 thereof, from its entry into force.

▼M5

(5b) Id-dispożizzjonijiet tranżitorji tal-paragrafi 1b, 2b, 3b u 4c, u b’mod partikolari dawk tal-paragrafu 2b dwar il-prijorità ta’ ħaddiema integrati fis-suq tax-xogħol regolari u l-kontrolli fuq is-salarju u l-kondizzjonijiet tax-xogħol, m’għandhomx japplikaw għal persuni impjegati u persuni li jaħdmu għal rashom li, fil-mument tad-dħul fis-seħħ tal-Protokoll ma’ dan il-Ftehim rigward il-parteċipazzjoni, bħala Partijiet Kontraenti, tar-Repubblika tal-Bulgarija u tar-Rumanija, huma awtorizzati li jsegwu attività ekonomika fit-territorju tal-Partijiet Kontraenti. Dawn il-persuni, b’mod partikolari, għandhom igawdu mobilità okkupazzjonali u ġeografika.

Id-detenturi ta’ permessi tar-residenza validi għal inqas minn sena għandu jkollhom id-dritt li jġeddu l-permessi tagħhom; l-eżawriment ta’ limiti kwantitattivi ma jistax ikun invokat kontrihom. Id-detenturi ta’ permessi tar-residenza validi għal perijodu ugwali għal, jew iktar minn, sena għandu awtomatikament ikollhom id-dritt li l-permessi tagħhom jiġu estiżi. Dawn il-persuni impjegati u li jaħdmu għal rashom għandhom għalhekk igawdu d-drittijiet għal moviment ħieles mogħtija lil persuni stabbiliti fid-dispożizzjonijiet bażiċi ta’ dan il-Ftehim, u b’mod partikolari l-Artikolu 7 tiegħu, mid-dħul fis-seħħ tal-Protokoll imsemmi qabel.

▼B

(6) L-Iżvizzera għandha tgħaddi lill-Kumitat Konġunt b’mod regolari u fil-pront kwalunkwe statistika u informazzjoni utli, inklużi l-miżuri li jimplimentaw il-paragrafu 2. Parti Kontraenti tista’ titlob reviżjoni tas-sitwazzjoni fi ħdan il-Kumitat Konġunt.

(7) L-ebda limitu kwantitattiv ma jista’ jiġi applikat għall-ħaddiema tal-fruntiera.

(8) Id-dispożizzjonijiet transizzjonali dwar is-sigurtà soċjali u r-retroċessjoni tal-kontribuzzjonijiet tal-assigurazzjoni għall-qgħad huma stabbiliti fil-Protokoll għall-Anness II.

Artikolu 11

Il-proċedimenti ta’ appelli

(1) Il-persuni li jkunu koperti minn dan il-Ftehim għandhom ikollhom dritt għal appell quddiem l-awtoritajiet kompetenti fir-rigward tal-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim.

(2) L-appelli għandhom jiġu pproċessati f’perjodu ta’ żmien raġonevoli.

(3) Il-persuni li jkunu koperti minn dan il-Ftehim għandhom ikollhom l-opportunità li jappellaw quddiem il-korp ġudizzjarju nazzjonali kompetenti fir-rigward ta’ deċiżjonijiet f’appelli, jew dwar in-nuqqas ta’ deċiżjoni f’perjodu ta’ żmien raġonevoli.

Artikolu 12

Dispożizzjonijiet aktar favorevoli

Dan il-Ftehim m’għandu jipprekludi l-ebda dispożizzjoni nazzjonali aktar favorevoli li tista teżisti kemm għaċ-ċittadini tal-Partijiet Kontraenti kif ukoll għall-membri tal-familja tagħhom.

Artikolu 13

Waqfien

Il-Partijiet Kontraenti jimpenjaw irwieħhom li ma jadottaw l-ebda miżura restrittiva oħra vis-à-vis iċ-ċittadini ta’ xulxin fl-oqsma koperti minn dan il-Ftehim.

Artikolu 14

Kumitat Konġunt

(1) Huwa b’dan stabbilit Kumitat Konġunt magħmul mir-rappreżentanti tal-Partijiet Kontraenti. Huwa għandu jkun responsabbli għall-amministrazzjoni u għall-applikazzjoni korretta tal-Ftehim. Għal dak il-għan għandu joħroġ rakkomandazzjonijiet. Għandu jieħu deċiżjonijiet fiċ-ċirkostanzi previsti fil-Ftehim. Il-Kumitat Konġunt għandu jasal għad-deċiżjonijiet tiegħu bi ftehim reċiproku.

(2) Fil-każ ta’ diffikultajiet ekonomiċi jew soċjali serji, il-Kumitat Konġunt għandu jiltaqa’, fuq it-talba ta’ kwalunkwe waħda mill-Partijiet Kontraenti, sabiex jeżamina miżuri adatti sabiex tiġi rimedjata s-sitwazzjoni. Il-Kumitat Konġunt jista’ jiddeċiedi liema miżuri jieħu fi żmien 60 ġurnata mid-data tat-talba. Dan il-perjodu jista’ jiġi estiż mill-Kumitat Konġunt. L-ambitu u l-perjodu ta’ tali miżuri m’għandhomx jeċċedu dak li huwa strettament neċessarju sabiex jinstab rimedju għas-sitwazzjoni. Għandha tingħata preferenza lill-miżuri li l-inqas ifixklu l-funzjonament ta’ dan il-Ftehim.

(3) Għall-finijiet ta’ implimentazzjoni korretta tal-Ftehim, il-Partijiet Kontraenti għandhom regolarment jiskambjaw informazzjoni u, fuq it-talba ta’ kwalunkwe waħda mill-Partijiet, għandhom jikkonsultaw lil xulxin fi ħdan il-Kumitat Konġunt.

(4) Il-Kumitat Konġunt għandu jiltaqa’ kif u meta jkun neċessarju u mill-inqas darba fis-sena. Kwalunkwe waħda mill-Partijiet tista’ titlob li tissejjaħ laqgħa. Il-Kumitat Konġunt għandu jiltaqa’ fi żmien 15-il ġurnata minn talba taħt il-paragrafu 2.

(5) Il-Kumitat Konġunt għandu jistabbilixxi r-regoli ta’ proċedura tiegħu li għandhom jinkludu, inter alia, dispożizzjonijiet dwar kif jissejħu l-laqgħat, dwar il-ħatra tal-president u dwar il-mandat tal-president.

(6) Il-Kumitat Konġunt jista’ jiddeċiedi li jistabbilixxi kwalunkwe grupp ta’ ħidma jew grupp ta’ esperti sabiex jassistuh fit-twettiq ta’ dmirijietu.

Artikolu 15

L-Annessi u l-Protokolli

L-Annessi u l-Protokolli għal dan il-Ftehim għandhom jifformaw parti integrali minnu. L-Att Finali għandu jinkludi d-dikjarazzjonijiet.

Artikolu 16

Referenza għal-liġi Komunitarja

(1) Sabiex jinkisbu l-għanijiet mixtieqa minn dan il-Ftehim, il-Partijiet Kontraenti għandhom jieħdu l-miżuri kollha neċessarji sabiex jiżguraw li d-drittijiet u l-obbligi li huma ekwivalenti għal dawk li huma inklużi fl-atti legali tal-Komunità Ewropea, li ssir referenza għalihom, ikunu applikati fir-relazzjonijiet ta’ bejniethom.

(2) Sakemm l-applikazzjoni ta’ dan il-Ftehim tinvolvi kunċetti tal-liġi Komunitarja, għandu jittieħed kont tal-ġurisprudenza rilevanti tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Komunitajiet Ewropej qabel id-data tal-iffirmar tiegħu. L-attenzjoni tal-Iżvizzera għandha tinġibed lejn il-ġurisprudenza ta’ wara dik id-data. Sabiex jiġi żgurat li l-Ftehim jiffunzjona korrettament, il-Kumitat Konġunt għandu, fuq it-talba ta’ kwalunkwe waħda mill-Partijiet Kontraenti, jiddetermina l-implikazzjonijiet ta’ tali ġurisprudenza.

Artikolu 17

L-iżvilupp tal-liġi

(1) Malli Parti Kontraenti waħda tibda l-proċess ta’ adozzjoni ta’ abbozz ta’ emenda fil-leġislazzjoni domestika tagħha, jew malli jkun hemm bidla fil-ġurisprudenza tal-awtoritajiet li kontra d-deċiżjonijiet tagħhom m’hemm l-ebda rimedju ġudizzjarju taħt il-liġi domestika f’qasam regolat minn dan il-Ftehim, hija għandha tinforma lill-Parti Kontraenti l-oħra permezz tal-Kumitat Konġunt.

(2) Il-Kumitat Konġunt għandu jorganizza skambju ta’ fehmiet dwar l-implikazzjonijiet ta’ tali emenda għall-funzjonament korrett tal-Ftehim.

Artikolu 18

Reviżjoni

Jekk Parti Kontraenti tixtieq li dan il-Ftehim ikun rivedut, hija għandha tressaq proposta għal dan il-għan quddiem il-Kumitat Konġunt. L-emendi lil dan il-Ftehim għandhom jidħlu fis-seħħ wara li jitlestew il-proċeduri interni rispettivi, bl-eċċezzjoni tal-emendi għall-Annessi II u III, li għandhom jiġu adottati b’deċiżjoni tal-Kumitat Konġunt u jistgħu jidħlu fis-seħħ immedjatament wara dik id-deċiżjoni.

Artikolu 19

Ir-riżoluzzjoni ta’ disputi

(1) Il-Partijiet Kontraenti jistgħu jressqu kwistjoni li tkun is-suġġett ta’ disputa li tikkonċerna l-interpretazzjoni jew l-applikazzjoni ta’ dan il-Ftehim quddiem il-Kumitat Konġunt.

(2) Il-Kumitat Konġunt jista’ jirriżolvi d-disputa. Għandha tingħata lill-Kumitat Konġunt kwalunkwe informazzjoni li tista’ tkun utli sabiex ikun possibbli eżami bir-reqqa tas-sitwazzjoni sabiex tinstab riżoluzzjoni aċċettabbli. Għal dan il-għan, il-Kumitat Konġunt għandu jqis kull mezz possibbli sabiex jinżamm il-funzjonament korrett ta’ dan il-Ftehim.

Artikolu 20

Ir-relazzjoni ma’ ftehim bilaterali dwar is-sigurtà soċjali

Sakemm ma jkunx previst mod ieħor taħt l-Anness II, il-ftehim bilaterali dwar is-sigurtà soċjali bejn l-Iżvizzera u l-Istati Membri tal-Komunità Ewropea għandhom jiġu sospiżi mad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, safejn dan tal-aħħar ikopri l-istess suġġett.

Artikolu 21

Ir-relazzjoni ma’ ftehim bilaterali dwar it-tassazzjoni doppja

(1) Id-dispożizzjonijiet ta’ ftehim bilaterali bejn l-Iżvizzera u l-Istati Membri tal-Komunità Ewropea dwar it-tassazzjoni doppja m’għandhomx ikunu milquta mid-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim. B’mod partikolari, id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim m’għandhomx jinċidu fuq id-definizzjoni fi ftehim dwar it-tassazzjoni doppja ta’ “ħaddiema tal-fruntiera”.

(2) L-ebda dispożizzjoni ta’ dan il-Ftehim ma tista’ tiġi interpretata b’tali mod li tipprevjeni lill-Partijiet Kontraenti milli jiddistingwu, meta japplikaw id-dispożizzjonijiet rilevanti tal-leġislazzjoni fiskali tagħhom, bejn dawk li jħallsu t-taxxa li s-sitwazzjonijiet tagħhom mhumiex komparabbli, speċjalment fir-rigward tal-post ta’ residenza tagħhom.

(3) L-ebda dispożizzjoni ta’ dan il-Ftehim m’għandha timpedixxi lill-Partijiet Kontraenti milli jadottaw jew japplikaw miżuri sabiex jiżguraw l-impożizzjoni, il-ħlas u l-irkupru effettiv ta’ taxxi jew sabiex jimpedixxu l-evażjoni fiskali taħt il-leġislazzjoni jew il-ftehim fiskali nazzjonali mmirati lejn il-prevenzjoni tat-tassazzjoni doppja bejn l-Iżvizzera, minn naħa waħda, u Stat Membru wieħed jew aktar tal-Komunità Ewropea, min-naħa l-oħra, jew kwalunkwe arranġament fiskali ieħor.

Artikolu 22

Ir-relazzjoni ma’ ftehim bilaterali dwar materji diversi mis-sigurtà soċjali u mit-tassazzjoni doppja

(1) Minkejja d-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 20 u 21, dan il-Ftehim m’għandux jolqot dawk il-ftehim li jorbtu lill-Iżvizzera, minn naħa waħda, ma’ Stat Membru wieħed jew aktar tal-Komunità Ewropea, min-naħa l-oħra, bħal dawk li jikkonċernaw individwi privati, operaturi ekonomiċi, koperazzjoni transkonfinali jew traffiku lokali fuq il-fruntiera, safejn ikunu kompatibbli ma’ dan il-Ftehim.

(2) F’każ ta’ li jkun hemm elementi li ma jkunux kompatibbli bejn tali ftehim u dan il-Ftehim, dan tal-aħħar għandu jipprevalixxi.

Artikolu 23

Id-drittijiet akkwistati

F’każ ta’ terminazzjoni jew ta’ nuqqas ta’ tiġdid, id-drittijiet akkwistati minn individwi privati m’għandhomx jiġu milquta. Bi ftehim reċiproku, il-Partijiet Kontraenti għandhom jiddeċiedu liema azzjoni għandha tittieħed fir-rigward ta’ drittijiet li qegħdin fil-proċess li jinkisbu.

Artikolu 24

L-ambitu territorjali

Dan il-Ftehim għandu japplika, minn naħa waħda, għat-territorju tal-Iżvizzera u, min-naħa l-oħra, għat-territorji li fihom japplika t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea u taħt il-kondizzjonijiet stabbiliti minn dak it-Trattat.

Artikolu 25

Id-dħul fis-seħħ u t-tul ta’ żmien

(1) Dan il-Ftehim għandu jiġi rratifikat jew approvat mill-Partijiet Kontraenti skond il-proċeduri tagħhom. Għandu jidħol fis-seħħ fl-ewwel ġurnata tat-tieni xahar wara l-aħħar notifika tad-depożitu tal-istrumenti tar-ratifika jew ta’ approvazzjoni tas-seba’ ftehim kollha li ġejjin:

Ftehim dwar il-moviment liberu tal-persuni;

Ftehim dwar it-trasport bl-ajru;

Ftehim dwar it-trasport tal-passiġġieri u tal-merkanzija fuq it-triq jew bil-ferrovija;

Ftehim dwar il-kummerċ fi prodotti agrikoli;

Ftehim dwar ir-rikonoxximent reċiproku tal-valutazzjoni ta’ konformità;

Ftehim dwar ċerti aspetti tal-akkwisti pubbliċi;

Ftehim dwar il-koperazzjoni xjentifika u teknoloġika.

(2) Dan il-Ftehim għandu jiġi konkluż għal perjodu inizjali ta’ seba’ snin. Għandu jiġġedded b’mod indefinit sakemm il-Komunità Ewropea jew l-Iżvizzera ma tinnotifikax lill-Parti Kontraenti l-oħra li ddeċidiet mod ieħor qabel ma jiskadi l-perjodu inizjali. Fil-każ ta’ tali notifika, għandu japplika l-paragrafu 4.

(3) Il-Komunità Ewropea jew l-Iżvizzera tista’ ttemm dan il-Ftehim billi tinnotifika d-deċiżjoni tagħha lill-Parti l-oħra. Fil-każ ta’ tali notifika, għandhom japplikaw id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 4.

(4) Is-seba’ Ftehim li jissemmew fil-paragrafu 1 għandhom jieqfu japplikaw sitt xhur wara li tasal in-notifika ta’ nuqqas ta’ tiġdid li tissemma fil-paragrafu 2 jew ta’ terminazzjoni li tissemma fil-paragrafu 3.

Magħmul fil-Lussemburgu fil-wieħed u għoxrin ġurnata ta’ Ġunju fis-sena elf disa’ mija u disgħa u disgħin, duplikatament bil-lingwa Daniża, Olandiża, Ingliża, Finlandiża, Franċiża, Ġermaniża, Griega, Taljana, Portugiża, Spanjola u Żvediża, b’kull wieħed minn dawk it-testi ugwalment awtentiku.

Hecho en Luxemburgo, el veintiuno de junio de mil novecientos noventa y nueve, en doble ejemplar en lenguas alemana, danesa, española, finesa, francesa, griega, inglesa, italiana, neerlandesa, portuguesa y sueca, siendo cada uno de estos textos igualmente auténtico.

Udfærdiget i Luxembourg, den enogtyvende juni nitten hundrede og nioghalvfems, i to eksemplarer på dansk, engelsk, finsk, fransk, græsk, italiensk, nederlandsk, portugisisk, spansk, svensk og tysk, idet hver af disse tekster har samme gyldighed.

Geschehen zu Luxemburg am einundzwanzigsten Juni neunzehnhundertneunundneunzig in zweifacher Ausfertigung in dänischer, deutscher, englischer, finnischer, französischer, griechischer, italienischer, niederländischer, portugiesischer, spanischer und schwedischer Sprache, wobei jeder dieser Wortlaute gleichermaßen verbindlich ist.

Έγινε στο Λουξεμβούργο, στις είκοσι μία Ιουνίου χίλια εννιακόσια ενενήντα εννέα, σε δύο αντίτυπα στην αγγλική, γαλλική, γερμανική, δανική, ελληνική, ισπανική, ιταλική, ολλανδική, πορτογαλική, σουηδική και φινλανδική γλώσσα· καθένα από τα κείμενα είναι εξίσου αυθεντικό.

Done at Luxembourg on the twenty-first day of June in the year one thousand nine hundred and ninety-nine, in duplicate in the Danish, Dutch, English, Finnish, French, German, Greek, Italian, Portuguese, Spanish and Swedish languages, each of those texts being equally authentic.

Fait à Luxembourg, le vingt-et-un juin mil neuf cent quatre-vingt dix-neuf, en double exemplaire en langues allemande, anglaise, danoise, espagnole, finnoise, française, grecque, italienne, néerlandaise, portugaise et suédoise, chacun de ces textes faisant également foi.

Fatto a Lussemburgo, addì ventuno giugno millenovecentonovantanove, in duplice esemplare, nelle lingue danese, finlandese, francese, greca, inglese, italiana, olandese, portoghese, spagnola, svedese e tedesca, ciascun testo facente ugualmente fede.

Gedaan te Luxemburg, de eenentwintigste juni negentienhonderd negenennegentig, in twee exemplaren in de Deense, de Duitse, de Engelse, de Finse, de Franse, de Griekse, de Italiaanse, de Nederlandse, de Portugese, de Spaanse en de Zweedse taal, zijnde alle teksten gelijkelijk authentiek.

Feito em Luxemburgo, em vinte e um de Junho de mil novecentos e noventa e nove, em duplo exemplar nas línguas alemã, dinamarquesa, espanhola, finlandesa, francesa, grega, inglesa, italiana, neerlandesa, portuguesa e sueca, fazendo igualmente fé qualquer dos textos.

Tehty Luxemburgissa kahdentenakymmenentenäensimmäisenä päivänä kesäkuuta vuonna tuhatyhdeksänsataayhdeksänkymmentäyhdeksän kahtena kappaleena englannin, espanjan, hollannin, italian, kreikan, portugalin, ranskan, ruotsin, saksan, suomen ja tanskan kielellä, ja jokainen teksti on yhtä todistusvoimainen.

Utfärdat i Luxemburg den tjugoförsta juni nittonhundranittionioi två exemplar på det danska, engelska, finska, franska, grekiska, italienska, nederländska, portugisiska, spanska, svenska och tyska språket, vilka samtliga texter är lika giltiga.

Pour le Royaume de Belgique

Voor het Koninkrijk België

Für das Königreich Belgien

Cette signature engage également la Communauté française, la Communauté flamande, la Communauté germanophone, la Région wallonne, la Région flamande et la Région de Bruxelles-Capitale.

Deze handtekening verbindt eveneens de Vlaamse Gemeenschap, de Franse Gemeenschap, de Duitstalige Gemeenschap, het Vlaamse Gewest, het Waalse Gewest en het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest.

Diese Unterschrift verbindet zugleich die Deutschsprachige Gemeinschaft, die Flämische Gemeinschaft, die Französische Gemeinschaft, die Wallonische Region, die Flämische Region und die Region Brüssel-Hauptstadt.

På Kongeriget Danmarks vegne

Für die Bundesrepublik Deutschland

Για την Ελληνική Δημοκρατία

Por el Reino de España

Pour la République française

Thar cheann Na hÉireann

For Ireland

Per la Repubblica italiana

Pour le Grand-Duché de Luxembourg

Voor het Koninkrijk der Nederlanden

Für die Republik Österreich

Pela República Portuguesa

Suomen tasavallan puolesta

För Republiken Finland

För Konungariket Sverige

For the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland

Por la Comunidad Europea

For Det Europæiske Fællesskab

Für die Europäische Gemeinschaft

Για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα

For the European Community

Pour la Communauté européenne

Per la Comunità europea

Voor de Europese Gemeenschap

Pela Comunidade Europeia

Euroopan yhteisön puolesta

På Europeiska gemenskapens vägnar

Für die schweizerischen Eidgenossenschaft

Pour la Confédération suisse

Per la Confederazione svizzera

ANNESS I

IL-MOVIMENT LIBERU TAL-PERSUNI

I. DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI

Artikolu 1

Id-dħul u l-ħruġ

(1) Il-Partijiet Kontraenti għandhom iħallu liċ-ċittadini tal-Partijiet Kontraenti l-oħra u lill-membri tal-familja tagħhom, fis-sens tal-Artikolu 3 ta' dan l-Anness, u lill-persuni stazzjonati, fis-sens tal-Artikolu 17 ta' dan l-Anness, jidħlu fit-territorju tagħhom sempliċement billi jippreżentaw karta tal-identità valida jew passaport validu.

L-ebda viża tad-dħul jew rekwiżit ekwivalenti ma jistgħu jintalbu ħlief fir-rigward ta' membri tal-familja u ta' ħaddiema stazzjonati fis-sens tal-Artikolu 17 ta' dan l-Anness li ma jkollhomx in-nazzjonalità ta' Parti Kontraenti. Il-Parti Kontraenti kkonċernata għandha tagħti lil dawn il-persuni kull faċilità sabiex tinkiseb kwalunkwe viża neċessarja.

(2) Il-Partijiet Kontraenti għandhom jagħtu liċ-ċittadini tal-Partijiet Kontraenti, u lill-membri tal-familja tagħhom, fis-sens tal-Artikolu 3 ta' dan l-Anness, u lill-ħaddiema stazzjonati, fis-sens tal-Artikolu 17 ta' dan l-Anness, id-dritt li jħallu t-territorju tagħhom sempliċement billi jippreżentaw karta tal-identità valida jew passaport validu. Il-Partijiet Kontraenti ma jistgħu jitolbu l-ebda viża tal-ħruġ jew rekwiżit ekwivalenti mingħand iċ-ċittadini tal-Partijiet Kontraenti l-oħra.

Il-Partijiet Kontraenti, fejn jaġixxu skond il-liġijiet tagħhom, għandhom joħorġu lil ċittadini ta'din ix-xorta, jew iġeddulhom, karta tal-identità jew passaport, li għandhom jiddikjaraw b'mod partikolari n-nazzjonalità tad-detentur.

Il-passaport irid ikun validu mill-inqas għall-Partijiet Kontraenti kollha u għall-pajjiżi li d-detentur irid jgħaddi minnhom meta jivvjaġġja bejniethom. Fejn il-passaport ikun l-uniku dokument li bih id-detentur jista' legalment iħalli l-pajjiż, il-perjodu ta' validità tiegħu ma jistax ikun inqas minn ħames snin.

Artikolu 2

Residenza u attività ekonomika

(1) Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet għall-perjodu transizzjonali, li huma stabbiliti fl-Artikolu 10 ta' dan il-Ftehim u fil-Kapitolu VII ta' dan l-Anness, iċ-ċittadini ta' Parti Kontraenti għandhom ikollhom id-dritt joqogħdu u jeżerċitaw attività ekonomika fit-territorju tal-Parti Kontraenti l-oħra taħt il-proċeduri stabbiliti fil-Kapitoli II sa IV. Dak id-dritt għandu jkun sostanzjat permezz tal-ħruġ ta' permess ta' residenza jew, għall-persuni minn żoni tal-fruntiera, permezz ta' permess speċjali.

Iċ-ċittadini ta' Parti Kontraenti għandhom ikollhom ukoll id-dritt li jżuru Parti Kontraenti oħra jew li jibqgħu hemmhekk wara perjodu ta' impjieg ta' inqas minn sena sabiex ifittxu impjieg u li joqogħdu hemmhekk għal ammont raġonevoli ta' żmien, li jista' jkun sa sitt xhur, sabiex ikunu jistgħu jsiru jafu dwar l-opportunitajiet ta' impjieg li jikkorrispondu għall-kwalifiki professjonali tagħhom u, jekk ikun neċessarju, jieħdu l-passi xierqa sabiex jiġu impjegati. Dawk li jkunu qed ifittxu impjieg għandhom ikollhom id-dritt, fit-territorju tal-Parti Kontraenti kkonċernata, li jirċievu l-istess għajnuna li l-aġenziji ta' impjieg f'dak l-Istat jagħtu liċ-ċittadini tiegħu. Jistgħu jiġu esklużi minn skemi ta' sigurtà soċjali għall-perjodu ta' tali residenza.

(2) Iċ-ċittadini tal-Partijiet Kontraenti li ma jeżerċitaw l-ebda attività ekonomika fl-Istat ospitant u li ma jkollhomx dritt ta' residenza skond id-dispożizzjonijiet l-oħra ta' dan il-Ftehim għandhom ikollhom dritt ta' residenza sakemm jissodisfaw il-prerekwiżiti li ġew stabbiliti fil-Kapitolu V. Dak id-dritt għandu jkun sostanzjat permezz tal-ħruġ ta' permess ta' residenza.

(3) Il-permess ta' residenza jew il-permess speċjali li jingħata liċ-ċittadini tal-Partijiet Kontraenti għandu jinħareġ u jiġġedded bla ħlas jew fuq ħlas ta' somma li ma taqbiżx il-ħlasijiet jew it-taxxi li ċ-ċittadini ikunu meħtieġa jħallsu għall-ħruġ tal-karti tal-identità. Il-Partijiet Kontraenti għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji sabiex jissimplifikaw kemm jista' jkun il-formalitajiet u l-proċeduri sabiex jinkisbu dawk id-dokumenti.

(4) Il-Partijiet Kontraenti jistgħu jeħtieġu liċ-ċittadini tal-Partijiet Kontraenti l-oħra li jirrapportaw il-preżenza tagħhom fit-territorju.

Artikolu 3

Il-membri tal-familja

(1) Persuna li jkollha d-dritt ta' residenza u li hija ċittadina ta' Parti Kontraenti għandha d-dritt li jingħaqdu magħha l-membri tal-familja tagħha. Persuna impjegata għandha jkollha abitazzjoni għall-familja tagħha li tkun meqjusa bħala ta' standard normali għaċ-ċittadini impjegati fir-reġjun fejn tkun impjegata, iżda din id-dispożizzjoni ma tistax twassal għal diskriminazzjoni bejn ċittadini impjegati u persuni impjegati mill-Parti Kontraenti l-oħra.

(2) Dawn li ġejjin għandhom jitqiesu bħala membri tal-familja, irrispettivament min-nazzjonalità tagħhom:

a. il-konjuġi u l-qraba tagħhom fil-linja dixxendenti li jkunu taħt il-21 sena jew li jkunu dipendenti;

b. il-qraba tal-persuna fil-linja axxendenti u dawk tal-konjuġi li jkunu dipendenti mill-persuna;

c. f'każ ta' student, il-konjuġi u t-tfal dipendenti tagħhom.

Il-Partijiet Kontraenti għandhom jiffaċilitaw id-dħul ta' kwalunkwe membru tal-familja li mhux kopert mid-dispożizzjonijiet ta' dan il-paragrafu taħt (a), (b) u (c), jekk dik il-persuna tkun dipendenti jew tgħix fl-abitazzjoni taċ-ċittadin ta' Parti Kontraenti fil-pajjiż ta' provenjenza.

(3) Meta jinħareġ permess ta' residenza lill-membri tal-familja ta' ċittadin ta' Parti Kontraenti, il-Partijiet Kontraenti jistgħu jeħtieġu d-dokumenti elenkati hawn taħt biss:

a. id-dokument li permezz tiegħu daħlu fit-territorju;

b. dokument maħruġ mill-awtorità kompetenti tal-Istat ta' oriġini jew ta' provenjenza bħala prova tar-relazzjoni tagħhom;

c. għad-dipendenti, dokument maħruġ mill-awtorità kompetenti tal-istat ta' oriġini jew ta' provenjenza li jiċċertifika li jkunu dipendenti tal-persuna li tissemma fil-paragrafu 1 jew li jgħixu fid-dar tagħha f'dak l-Istat.

(4) Il-perjodu ta' validità tal-permess ta' residenza li jinħareġ lil membru tal-familja għandu jkun l-istess bħal dak tal-permess li jinħareġ lill-persuna li huwa jiddependi minnha.

(5) Il-konjuġi u t-tfal dipendenti jew it-tfal taħt il-21 sena ta' persuna li jkollha dritt ta' residenza għandhom ikollhom id-dritt li jibdew attività ekonomika irrispettivament min-nazzjonalità tagħhom.

(6) It-tfal ta' ċittadin ta' Parti Kontraenti, kemm jekk dan jeżerċita attività ekonomika fit-territorju tal-Parti Kontraenti l-oħra u kemm jekk le, għandhom jingħataw aċċess għal edukazzjoni ġenerali, apprendistati u korsijiet ta' taħriġ vokazzjonali fuq l-istess bażi bħaċ-ċittadini tal-Istat ospitant, jekk dawk it-tfal qegħdin jgħixu fit-territorju tiegħu.

Il-Partijiet Kontraenti għandhom jippromwovu inizjattivi sabiex jagħtu l-opportunità lil dawn it-tfal li jsegwu l-korsijiet li ssemmew aktar 'il fuq fl-aħjar kondizzjonijiet.

Artikolu 4

Id-dritt li joqogħdu (fit-territorju)

(1) Iċ-ċittadini ta' Parti Kontraenti u membri tal-familja tagħhom għandhom ikollhom id-dritt li joqogħdu fit-territorju ta' Parti Kontraenti oħra wara li tkun intemmet l-attività ekonomika tagħhom.

(2) Skond l-Artikolu 16 tal-Ftehim, qed issir referenza għar-Regolament (KEE) Nru 1251/70 (ĠU L 142, 1970, p. 24) ( 7 ) u għad-Direttiva 75/34/KEE (ĠU L 14, 1975, p. 10) (7) .

Artikolu 5

L-ordni pubbliku

(1) Id-drittijiet mogħtija taħt id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim jistgħu jkunu ristretti biss permezz ta' miżuri li jkunu ġustifikati għal raġunijiet tal-ordni pubbliku, ta' sigurtà pubblika jew ta' saħħa pubblika.

(2) Skond l-Artikolu 16 tal-Ftehim, qed issir referenza għad-Direttivi 64/221/KEE (ĠU 56, 1964, p. 850) (7) , 72/194/KEE (ĠU L 121, 1972, p. 32) (7) u 75/35/KEE (ĠU L 14, 1975, p. 14) (7) .

II. IL-PERSUNI IMPJEGATI

Artikolu 6

Ir-regoli dwar ir-residenza

(1) Persuna impjegata li tkun ċittadina ta' Parti Kontraenti (minn hawn 'il quddiem “persuna impjegata”) u tkun impjegata għal perjodu ta' sena jew aktar minn persuna li tħaddem fl-Istat ospitant għandha tirċievi permess ta' residenza li jkun validu għal mill-inqas ħames snin mid-data li fiha jinħareġ. Dan għandu jiġi estiż awtomatikament għal perjodu ta' mill-inqas ħames snin. Meta jiġġedded għall-ewwel darba, il-perjodu ta' validità tiegħu jista' jkun limitat, iżda mhux għal inqas minn sena, fejn id-detentur tiegħu involuntarjament ikun ġie qiegħed għal aktar minn 12-il xahar konsekuttiv.

(2) Persuna impjegata li tkun impjegata għal perjodu ta' aktar minn tliet xhur iżda inqas minn sena minn persuna li tħaddem fl-Istat ospitant għandha tirċievi permess ta' residenza għall-istess tul ta' żmien daqs il-kuntratt tagħha.

Persuna impjegata li tkun impjegata għal perjodu sa tliet xhur ma tinħtieġx permess ta' residenza.

(3) Meta joħorġu permessi ta' residenza, il-Partijiet Kontraenti ma jistgħux jeħtieġu li persuna impjegata tippreżenta iktar mid-dokumenti li ġejjin:

(a) id-dokument li permezz tiegħu daħlet fit-territorju tagħhom;

(b) dikjarazzjoni kuntrattwali minn min iħaddimha jew konferma ta' ingaġġ bil-miktub.

(4) Permess ta' residenza għandu jkun validu fit-territorju kollu tal-Istat li joħorġu.

(5) Interruzzjonijiet fir-residenza ta' inqas minn sitt xhur konsekuttivi u assenzi sabiex ikunu sodisfatti l-obbligi tas-servizz militari m'għandhomx jinċidu fuq il-validità tal-permess ta' residenza.

(6) Permess ta' residenza validu ma jistax jiġi rtirat mingħand persuna impjegata sempliċement għaliex din m'għadhiex taħdem, jew għaliex temporarjament ma tistax taħdem minħabba aċċident jew mard, jew għaliex b'mod involontarju tinsab qiegħda kif ġie ċċertifikat mill-uffiċċju kompetenti tal-impjiegi.

(7) It-twettiq tal-formalitajiet sabiex jinkiseb permess ta' residenza m'għandux jimpedixxi lil applikant milli jibda jaħdem immedjatament taħt il-kuntratt li jkun ikkonkluda.

Artikolu 7

Ħaddiema tal-fruntiera impjegati

(1) Ħaddiem tal-fruntiera impjegat huwa ċittadin ta' Parti Kontraenti li jkollhu r-residenza tiegħu fit-territorju ta' Parti Kontraenti u jeżerċita attività bħala persuna impjegata fit-territorju tal-Parti Kontraenti l-oħra, fejn ġeneralment jirritorna lejn il-post ta' residenza tiegħu kuljum, jew għall-inqas darba f'ġimgħa.

(2) Il-ħaddiema tal-fruntiera m'għandhomx jeħtieġu permess ta' residenza.

L-awtoritajiet kompetenti tal-Istat tal-impjieg jistgħu madanakollu joħorġu lill-ħaddiem tal-fruntiera permess speċjali għal perjodu ta' mill-inqas ħames snin jew għal kemm idum l-impjieg tiegħu fejn dan ikun ta' aktar minn tliet xhur u inqas minn sena. Dan għandu jiġi estiż għal mill-inqas ħames snin sakemm il-ħaddiem tal-fruntiera jippreżenta prova li huwa tabilħaqq qed jeżerċita attività ekonomika.

(3) Il-permessi speċjali għandhom ikunu validi fit-territorju kollu tal-Istat li joħroġhom.

Artikolu 8

Il-mobbiltà okkupazzjonali u ġeografika

(1) Il-persuni impjegati għandhom ikollhom id-dritt għal mobbiltà okkupazzjonali u ġeografika fit-territorju kollu tal-Istat ospitant.

(2) Il-mobbiltà okkupazzjonali għandha tinkludi bidliet f'min iħaddem, fl-impjieg jew fl-okkupazzjoni u bidla minn status ta' impjegat għal wieħed ta' impjieg indipendenti. Il-mobbiltà ġeografika għandha tinkludi bidliet fil-post tax-xogħol u tar-residenza.

Artikolu 9

Trattament ugwali

(1) Persuna impjegata li tkun ċittadina ta' Parti Kontraenti ma tistax tiġi trattata b'mod differenti fit-territorju tal-Parti Kontraenti l-oħra, minħabba n-nazzjonalità tagħha, minn ċittadini impjegati fir-rigward tal-kondizzjonijiet tal-impjieg u tax-xogħol, speċjalment fir-rigward tal-paga, tat-tkeċċija, jew tal-għoti lura tal-post jew tal-impjieg jekk issir qiegħda.

(2) Persuna impjegata u l-membri tal-familja tagħha li jissemmew fl-Artikolu 3 ta' dan l-Anness għandhom igawdu l-istess konċessjonijiet fiskali u l-istess benefiċċji soċjali bħaċ-ċittadini impjegati u bħall-membri tal-familja tagħhom.

(3) Għandha wkoll ikollha d-dritt fuq l-istess bażi u bl-istess termini bħaċ-ċittadini impjegati għal edukazzjoni fi stabbilimenti ta' taħriġ vokazzjonali u f'ċentri ta' taħriġ vokazzjonali mill-ġdid u ta' riabilitazzjoni okkupazzjonali.

(4) Kwalunkwe klawżola fi ftehim kollettiv jew individwali jew fi kwalunkwe arranġament kollettiv ieħor li jikkonċerna l-aċċess għall-impjieg, l-impjieg, il-paga u termini oħra tal-impjieg u tat-tkeċċija, għandhom isiru awtomatikament bla effett sakemm tipprovdi għal jew tawtorizza kondizzjonijiet diskriminatorji fir-rigward ta' persuni barranin impjegati li jkunu ċittadini tal-Partijiet Kontraenti.

(5) Persuna impjegata li tkun ċittadina ta' Parti Kontraenti u li tkun impjegata fit-territorju tal-Parti Kontraenti l-oħra għandha tgawdi minn trattament ugwali f'termini ta' sħubija ta' organizzazzjonijiet ta' trade unions u ta' eżerċizzju ta' drittijiet ta' union, inklużi d-dritt tal-vot u d-dritt ta' aċċess għal pożizzjonijiet eżekuttivi jew maniġerjali fi ħdan organizzazzjoni ta' trade union; tista' tkun prekluża mill-involviment fl-amministrazzjoni ta' korpi regolati mil-liġi pubblika u milli tokkupa kariga regolata mil-liġi pubblika. Barra minn hekk, għandha jkollha d-dritt li tkun eliġibbli għall-elezzjoni għal korpi li jirrapreżentaw l-impjegati f'intrapriża.

Dawn id-dispożizzjonijiet għandhom ikunu bla preġudizzju għal-liġijiet jew għar-regolamenti fl-Istat ospitant li jagħtu drittijiet aktar estensivi lill-persuni impjegati mill-Parti Kontraenti l-oħra.

(6) Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 26 ta' dan l-Anness, persuna impjegata li tkun ċittadina ta' Parti Kontraenti u li tkun impjegata fit-territorju tal-Parti Kontraenti l-oħra għandha tgawdi mid-drittijiet kollha u mill-vantaġġi kollha mogħtija liċ-ċittadini impjegati fir-rigward ta' djar, inkluż id-dritt ta' proprjetà fuq id-dar li teħtieġ.

Tali ħaddiem għandu jkollu l-istess dritt bħaċ-ċittadini li jirreġistra fuq il-listi tad-djar fir-reġjun fejn huwa impjegat, fejn jeżistu tali listi; għandu jgawdi mill-benefiċċji u mill-prioritajiet li jirriżultaw.

Jekk il-familja tiegħu baqgħet fl-Istat ta' provenjenza tiegħu, għandha titqies għal dan l-iskop bħala residenti fir-reġjun imsemmi, fejn il-ħaddiema nazzjonali jibbenefikaw minn preżunzjoni simili.

Artikolu 10

Impjieg fis-servizz pubbliku

Ċittadin ta' Parti Kontraenti li jeżerċita attività bħala persuna impjegata jista' jiġi rrifjutat id-dritt li jibda jaħdem fis-servizz pubbliku li jinvolvi l-eżerċizzju ta' poter pubbliku u huwa maħsub li jipproteġi l-interessi ġenerali tal-Istat jew ta' korpi pubbliċi oħra.

Artikolu 11

Il-koperazzjoni relatata ma' servizzi ta' impjieg.

Il-Partijiet Kontraenti għandhom jikkoperaw, fi ħdan in-network tal-EURES (is-Servizzi ta' Impjieg Ewropej), b'mod partikolari sabiex ikunu stabbiliti l-kuntatti, jitqabblu l-postijiet tax-xogħol battala mal-applikazzjonijiet u jkun hemm skambju ta' informazzjoni dwar l-istat tas-suq tax-xogħol u dwar il-kondizzjonijiet tal-għajxien u tax-xogħol.

III. PERSUNI LI JAĦDMU GĦAL RASHOM

Artikolu 12

Ir-regoli dwar ir-residenza

(1) Ċittadin ta' Parti Kontraenti li jixtieq li jkun stabbilit fit-territorju ta' Parti Kontraenti oħra sabiex isegwi attività għal rasha (minn hawn 'il quddiem “persuna li taħdem għal rasha”) għandu jirċievi permess ta' residenza validu għal perjodu ta' mill-inqas ħames snin mid-data li fiha jinħareġ, sakemm huwa jippreżenta prova lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li huwa stabbilit jew li jixtieq jagħmel dan.

(2) Il-permess ta' residenza għandu jiġi estiż awtomatikament għal perjodu ta' mill-inqas ħames snin, sakemm il-persuna li taħdem għal rasha tippreżenta prova lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li teżerċita attività ekonomika permezz ta' impjieg għal rasha.

(3) Meta jinħarġu l-permessi ta' residenza, il-Partijiet Kontraenti ma jistgħux jeħtieġu li l-persuni li jaħdmu għal rashom jippreżentaw iktar minn dawn li ġejjin:

(a) id-dokument li permezz tiegħu daħlu fit-territorju tagħhom;

(b) il-prova li tissemma fil-paragrafi 1 u 2.

(4) Permess ta' residenza għandu jkun validu fit-territorju kollu tal-Istat li joħorġu.

(5) Interruzzjonijiet fir-residenza ta' inqas minn sitt xhur konsekuttivi u assenzi sabiex ikunu sodisfatti l-obbligi tas-servizz militari m'għandhomx jinċidu fuq il-validità tal-permess ta' residenza.

(6) Permessi ta' residenza validi ma jistgħux jiġu rtirati mingħand il-persuni li jissemmew fil-paragrafu 1 sempliċement għaliex ma jibqgħux jaħdmu għaliex milquta minn inkapaċità temporanja minħabba mard jew aċċident.

Artikolu 13

Ħaddiema tal-fruntiera li jaħdmu għal rashom

(1) Ħaddiem tal-fruntiera li jaħdem għal rasu huwa ċittadin ta' Parti Kontraenti li huwa residenti fit-territorju ta' Parti Kontraenti u li jeżerċita attività ta' impjieg għal rasu fit-territorju tal-Parti Kontraenti l-oħra, fejn ġeneralment jirritorna għall-post ta' residenza tiegħu kuljum jew għall-inqas darba f'ġimgħa.

(2) Ħaddiema tal-fruntiera li jaħdmu għal rashom m'għandhomx jinħtieġu permess ta' residenza.

L-awtoritajiet rilevanti tal-Istat ikkonċernat madanakollu jistgħu joħorġu permess speċjali lil ħaddiem tal-fruntiera li jaħdem għal rasu li jkun validu għal mill-inqas ħames snin sakemm dan jippreżenta prova lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li qiegħed jeżerċita jew jixtieq jeżerċita attività ta' impjieg għal rasu. Il-permess għandu jiġi estiż għal mill-inqas ħames snin, sakemm il-ħaddiem tal-fruntiera jippreżenta prova li qiegħed jeżerċita attività ta' impjieg għal rasu.

(3) Il-permessi speċjali għandhom ikunu validi fit-territorju kollu tal-Istat li joħroġhom.

Artikolu 14

Il-mobbiltà okkupazzjonali u ġeografika

(1) Il-persuni li jaħdmu għal rashom għandhom ikollhom id-dritt għal mobbiltà okkupazzjonali u ġeografika fit-territorju kollu tal-Istat ospitant.

(2) Il-mobbiltà okkupazzjonali għandha tinkludi bidla fl-okkupazzjoni u l-bdil minn status ta' persuna li taħdem għal rasha għal dak ta' impjegata. Il-mobbiltà ġeografika għandha tinkludi bidliet fil-post tax-xogħol u ta' residenza.

Artikolu 15

Trattament ugwali

(1) Fir-rigward tal-aċċess għal attività ta' impjieg għal rasu u l-eżerċizzju tagħha, ħaddiem li jaħdem għal rasu għandu jingħata trattament fil-pajjiż ospitant li ma jkunx inqas favorevoli minn dak mogħti liċ-ċittadini tiegħu stess.

(2) Id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 9 ta' dan l-Anness għandhom japplikaw mutatis mutandis għall-persuni li jaħdmu għal rashom li jissemmew f'dan il-Kapitolu.

Artikolu 16

L-eżerċizzju tal-awtorità pubblika

Persuna li taħdem għal rasha tista' tiġi mċaħħda mid-dritt li teżerċita attività li tinvolvi, anke fuq bażi okkażjonali, l-eżerċizzju ta' awtorità pubblika.

IV. IL-PROVVISTA TA' SERVIZZI

Artikolu 17

Persuni li jipprovdu servizzi

Fir-rigward tal-provvista tas-servizzi, dan li ġej għandu jkun projbit taħt l-Artikolu 5 ta' dan il-Ftehim:

(a) kwalunkwe restrizzjoni fuq il-provvista transkonfinali tas-servizzi fit-territorju ta' Parti Kontraenti li ma taqbiżx id-90 ġurnata ta' xogħol effettiv għal kull sena kalendarja;

(b) kwalunkwe restrizzjoni fuq id-dritt tad-dħul u ta' residenza fil-każijiet koperti mill-Artikolu 5(2) ta' dan il-Ftehim li tikkonċerna: (i) il-persuni li jipprovdu s-servizzi li jkunu ċittadini tal-Istati Membri tal-Komunità Ewropea jew tal-Iżvizzera u li jkunu stabbiliti fit-territorju ta' Parti Kontraenti divers minn dak tal-persuna li tkun qiegħda tirċievi s-servizzi; (ii) impjegati, irrispettivament min-nazzjonalità tagħhom, tal-persuni li jipprovdu s-servizzi, li jkunu integrati fis-suq tax-xogħol regolari ta' Parti Kontraenti waħda u ġew stazzjonati għall-provvista ta' servizz fit-territorju ta' Parti Kontraenti oħra mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 1.

Artikolu 18

Id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 17 ta' dan l-Anness għandhom japplikaw għall-kumpanniji iffurmati skond il-liġi ta' Stat Membru tal-Komunità Ewropea jew tal-Iżvizzera u li għandhom l-uffiċċju reġistrat, l-amministrazzjoni ċentrali jew il-post prinċipali tan-negozju tagħhom fit-territorju ta' Parti Kontraenti.

Artikolu 19

Persuna li tipprovdi servizzi li jkollha d-dritt jew li ġiet awtorizzata sabiex tipprovdi servizz tista', għall-finijiet tal-provvista tiegħu, teżerċita temporanjament l-attività tagħha fl-Istat fejn jiġi provdut is-servizz bl-istess termini bħal dawk imposti minn dak l-Istat fuq iċ-ċittadini tiegħu, skond id-dispożizzjonijiet ta' dan l-Anness u tal-Annessi II u III.

Artikolu 20

(1) Il-persuni li jissemmew fl-Artikolu 17(b) ta' dan l-Anness li jkollhom id-dritt li jipprovdu servizz m'għandhomx jeħtieġu permess ta' residenza għal perjodi ta' residenza ta' 90 ġurnata jew inqas. Tali residenza għandha tkun koperta mid-dokumenti li jissemmew fl-Artikolu 1, li permezz tagħhom daħlu fit-territorju.

(2) Il-persuni li jissemmew fl-Artikolu 17(b) ta' dan l-Anness li jkollhom id-dritt jew li ġew awtorizzati sabiex jipprovdu servizz għal perjodu li jaqbeż id-90 ġurnata għandhom jirċievu, sabiex jissostanzjaw dak id-dritt, permess ta' residenza għal perjodu daqs dak tal-provvista tas-servizzi.

(3) Id-dritt ta' residenza għandu japplika fit-territorju kollu tal-Iżvizzera jew tal-Istat Membru tal-Komunità Ewropea kkonċernat.

(4) Għall-finijiet ta' ħruġ ta' permessi ta' residenza, il-Partijiet Kontraenti ma jistgħux jeħtieġu mill-persuni li jissemmew fl-Artikolu 17(b) ta' dan l-Anness iktar minn:

(a) id-dokument li permezz tiegħu daħlu fit-territorju;

(b) il-prova li qed jipprovdu jew jixtiequ jipprovdu servizz.

Artikolu 21

(1) Il-perjodu totali tal-provvista tas-servizzi taħt l-Artikolu 17(a) ta' dan l-Anness, kemm jekk kontinwa kif ukoll jekk tikkonsisti f'perjodi suċċessivi ta' provvista, ma jistax jaqbeż id-90 ġurnata ta' xogħol effettiv għal kull sena kalendarja.

(2) Id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1 għandhom ikunu mingħajr preġudizzju għat-twettiq, mill-persuna li tipprovdi servizz, tal-obbligi legali tagħha taħt il-garanzija mogħtija lill-persuna li tirċievi s-servizz jew għal każijiet ta' force majeure.

Artikolu 22

(1) Id-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 17 u 19 ta' dan l-Anness m'għandhomx japplikaw għal attivitajiet li jinvolvu, anki fuq bażi okkażżjonali, l-eżerċizzju ta' awtorità pubblika fil-Parti Kontraenti kkonċernata.

(2) Id-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 17 u 19 ta' dan l-Anness u l-miżuri li ġew adottati taħthom m'għandhomx jipprekludu l-applikabbiltà ta' liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi li jipprovdu għall-applikazzjoni tal-kondizzjonijiet tax-xogħol u tal-impjieg għall-persuni impjegati li ġew stazzjonati sabiex jipprovdu servizz. Skond l-Artikolu 16 ta' dan il-Ftehim, qiegħda ssir referenza għad-Direttiva 96/71/KE tas-16 ta' Diċembru 1996 dwar l-impjieg ta' ħaddiema fil-qafas tal-provvista ta' servizzi (ĠU L 18, 1997, p. 1) ( 8 ).

(3) Id-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 17(a) u 19 ta' dan l-Anness għandhom ikunu mingħajr preġudizzju għall-applikabbiltà tal-liġijiet, tar-regolamenti u tad-dispożizzjonijiet amministrattivi li jipprevalixxu fil-Partijiet Kontraenti kollha fi żmien id-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim fir-rigward ta':

(i) l-attivitajiet ta' aġenziji ta' impjieg temporanji u ad interim;

(ii) servizzi finanzjarji fejn il-provvista tkun suġġetta għal awtorizzazzjoni minn qabel fit-territorju ta' Parti Kontraenti u l-fornitur ikun suġġett għal superviżjoni prudenzjali mill-awtoritajiet ta' dik il-Parti Kontraenti.

(4) Id-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 17(a) u 19 ta' dan l-Anness għandu jkun mingħajr preġudizzju għall-applikabbiltà tal-liġijiet, tar-regolamenti u tad-dispożizzjonijiet amministrattivi rispettivi tal-Partijiet Kontraenti li jikkonċernaw il-provvista ta' servizzi ta' 90 ġurnata ta' xogħol effettiv jew inqas li jkunu meħtieġa minn rekwiżiti imperattivi fl-interess pubbliku.

Artikolu 23

Il-persuni li jirċievu s-servizzi

(1) Persuna li tirċievi s-servizzi fis-sens tal-Artikolu 5(3) ta' dan il-Ftehim m'għandhiex teħtieġ permess ta' residenza għal perjodu ta' residenza ta' tliet xhur jew inqas. Għal perjodu li jaqbeż it-tliet xhur, għandu jinħareġ, lil persuna li tirċievi s-servizzi, permess ta' residenza daqs kemm idum is-servizz. Tista' tkun eskluża minn skemi ta' sigurtà soċjali matul il-perjodu ta' residenza tagħha.

(2) Permess ta' residenza għandu jkun validu fit-territorju kollu tal-Istat li joħorġu.

V. IL-PERSUNI LI MA JEŻERCITAWX ATTIVITÀ EKONOMIKA

Artikolu 24

Ir-regoli dwar ir-residenza

(1) Persuna li tkun ċittadina ta' Parti Kontraenti li ma teżerċitax attività ekonomika fl-Istat ta' residenza u li m'għandha l-ebda dritt ta' residenza skond id-dispożizzjonijiet l-oħra ta' dan il-Ftehim għandha tirċievi permess ta' residenza validu għal mill-inqas ħames snin sakemm iġġib prova lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li għandha, għaliha stess u għall-membri tal-familja tagħha:

(a) mezzi finanzjarji suffiċjenti sabiex ma jkollhiex tapplika għall-benefiċċji tal-assistenza soċjali matul iż-żjara tagħha;

(b) kopertura tal-assigurazzjoni kontra r-riskji kollha ta' mard ( 9 ).

Il-Partijiet Kontraenti jistgħu, jekk iqisuh neċessarju, jeħtieġu li l-permess ta' residenza jiġi validat mill-ġdid fi tmiem l-ewwel sentejn ta' residenza.

(2) Il-mezzi finanzjarji għandhom jitqiesu bħala suffiċjenti jekk jaqbżu l-ammont li taħtu ċ-ċittadini, b'kont meħud tas-sitwazzjoni personali tagħhom u, fejn ikun xieraq, dik tal-familja tagħhom, jistgħu jitolbu l-benefiċċji tas-sigurtà soċjali. Fejn dik il-kondizzjoni ma tistax tiġi applikata, il-mezzi finanzjarji tal-applikant għandhom jitqiesu bħala suffiċjenti jekk ikunu akbar mil-livell tal-pensjoni minima tas-sigurtà soċjali li titħallas mill-Istat ospitant.

(3) Persuni li kienu impjegati għal inqas minn sena fit-territorju ta' Parti Kontraenti jistgħu joqogħdu hemm sakemm jikkonformaw mal-kondizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu. Il-benefiċċji tal-qgħad li għalihom għandhom dritt taħt il-liġi nazzjonali li fejn xieraq, tkun komplementata mid-dispożizzjonijiet tal-Anness II, għandhom jitqiesu bħala mezzi finanzjarji fis-sens tal-paragrafi 1(a) u 2 ta' dan l-Artikolu.

(4) Student li m'għandux dritt ta' residenza fit-territorju tal-Parti Kontraenti l-oħra fuq il-bażi ta' kwalunkwe dispożizzjoni oħra ta' dan il-Ftehim għandu jinħariġlu permess ta' residenza għal perjodu limitat għal dak tat-taħriġ jew għal sena, jekk it-taħriġ idum aktar minn sena, sakemm jissodisfa lill-awtorità nazzjonali kkonċernata, permezz ta' dikjarazzjoni jew, jekk jagħżel dan, bi kwalunkwe mezz ieħor li jkun tal-inqas ekwivalenti, li jkollhu mezzi finanzjarji suffiċjenti sabiex jiżgura li la huwa, la l-mara u lanqas it-tfal dipendenti tiegħu ma jkunu se jagħmlu kwalunkwe talba għas-sigurtà soċjali tal-Istat ospitant matul iż-żjara tagħhom, u sakemm huwa jkun reġistrat fi stabbiliment approvat għall-iskop li jsegwi, bħala l-attività prinċipali tiegħu, kors ta' taħriġ vokazzjonali u jkolluu kopertura tal-assigurazzjoni tal-mard kontra kull riskju. Dan il-Ftehim ma jirregolax l-aċċess għat-taħriġ vokazzjonali jew għall-għajnuna ta' manteniment li tingħata lill-istudenti li jkunu koperti minn dan l-Artikolu.

(5) Permess ta' residenza għandu jiġi estiż awtomatikament għal mill-inqas ħames snin sakemm jibqgħu sodisfatti l-kondizzjonijiet ta' eliġibbiltà. Il-permessi ta' residenza għall-istudenti għandhom jiġu estiżi kull sena għal perjodu daqs il-perjodu ta' taħriġ li jkun fadal.

(6) Interruzzjonijiet fir-residenza ta' inqas minn sitt xhur konsekuttivi u assenzi sabiex ikunu sodisfatti l-obbligi tas-servizz militari m'għandhomx jolqtu l-validità tal-permess ta' residenza.

(7) Permess ta' residenza għandu jkun validu fit-territorju kollu tal-Istat li joħorġu.

(8) Id-dritt ta' residenza għandu jibqa' sakemm il-benefiċjarji ta' dak id-dritt jissodisfaw il-kondizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 1.

VI. IX-XIRI TA' PROPRJETÀ IMMOBBLI

Artikolu 25

(1) Ċittadin ta' Parti Kontraenti li jkollhu dritt ta' residenza u li jkollhu r-residenza prinċipali tiegħu fl-Istat ospitant għandu jgawdi l-istess drittijiet bħal ċittadin fir-rigward tax-xiri ta' proprjetà immobbli. Jista' jistabbilixxi r-residenza prinċipali tiegħu fl-Istat ospitant meta jrid skond ir-regoli nazzjonali rilevanti irrispettivament minn kemm idum l-impjieg tiegħu. It-tluq mill-Istat ospitant m'għandu jinvolvi l-ebda obbligu li jiddisponi minn tali proprjetà.

(2) Iċ-ċittadin ta' Parti Kontraenti li jkollhu dritt ta' residenza iżda li ma jkollux ir-residenza prinċipali tiegħu fl-Istat ospitant għandu jgawdi mill-istess drittijiet bħal ċittadin fir-rigward tax-xiri ta' proprjetà immobbli meħtieġa għall-attività ekonomika tiegħu. It-tluq mill-Istat ospitant m'għandu jinvolvi l-ebda obbligu li jiddisponi minn tali proprjetà. Jista' wkoll ikun awtorizzat jixtri t-tieni residenza jew villeġjatura. Dan il-Ftehim m'għandux jolqot ir-regoli li japplikaw għal investiment purament ta' kapital jew għall-kummerċ ta' art mhux mibnija u ta' appartamenti.

(3) Ħaddiem tal-fruntiera għandu jgawdi mill-istess drittijiet bħal ċittadin fir-rigward tax-xiri ta' proprjetà immobbli għall-attività ekonomika tiegħu u bħala residenza sekondarja. It-tluq mill-Istat ospitant m'għandu jinvolvi l-ebda obbligu li jiddisponi minn tali proprjetà. Jista' wkoll ikun awtorizzat jixtri villeġjatura. Dan il-Ftehim m'għandux jolqot ir-regoli li japplikaw fl-Istat ospitant għal investiment purament ta' kapital jew għall-kummerċ ta' art mhux mibnija u ta' appartamenti.

VII. DISPOŻIZZJONIJIET TRANSIZZJONALI U ŻVILUPP TAL-FTEHIM

Artikolu 26

Dispożizzjonijiet ġenerali

(1) Meta r-restrizzjonijiet kwantitattivi stabbiliti fl-Artikolu 10 ta' dan il-Ftehim ikunu applikati, id-dispożizzjonijiet inklużi f'dan il-Kapitolu għandhom jissupplimentaw jew jissostitwixxu d-dispożizzjonijiet l-oħra ta' dan l-Anness, skond kif ikun il-każ.

(2) Meta r-restrizzjonijiet kwantitattivi stabbiliti fl-Artikolu 10 ta' dan il-Ftehim ikunu applikati, l-eżerċizzju ta' attività ekonomika għandu jkun suġġett għall-ħruġ ta' permess ta' residenza u/jew tax-xogħol.

Artikolu 27

Regoli relatati mar-residenza ta' persuni impjegati

(1) Il-permess ta' residenza ta' persuna impjegata li jkollha kuntratt ta' impjieg għal perjodu ta' inqas minn sena għandu jkun estiż sa total ta' 12-il xahar sakemm il-persuna impjegata tipprova lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li kapaċi teżerċita attività ekonomika. Għandu jinħareġ permess ta' residenza ġdid sakemm il-persuna impjegata iġġib prova li hija kapaċi teżerċita attività ekonomika u li l-limiti kwantitattivi stabbiliti fl-Artikolu 10 ta' dan il-Ftehim ma ntlaħqux. M'għandu jkun hemm l-ebda obbligu li persuna titlaq mill-pajjiż bejn żewġ kuntratti ta' impjieg skond l-Artikolu 24 ta' dan l-Anness.

(2) Matul il-perjodu li jissemma ►M5 Artikolu 10(2, 2a, 2b, 4a, 4b u 4c) ◄ ta' dan il-Ftehim, Parti Kontraenti tista' teħtieġ li jiġi preżentat kuntratt bil-miktub jew abbozz ta' kuntratt qabel ma jinħareġ l-ewwel permess ta' residenza.

(3)

(a) Il-persuni li preċedentement kellhom impjiegi temporanji fit-territorju tal-Istat ospitant għal mill-inqas 30 xahar għandhom ikollhom awtomatikament id-dritt li jibdew jaħdmu għal perjodu mhux limitat ( 10 ). Ma jistgħux jiġu mċaħħda dan id-dritt minħabba li ġie eżawrit in-numru ggarantit ta' permessi ta' residenza.

(b) Il-persuni li preċedentement kellhom impjieg staġjonali fit-territorju tal-Istat ospitant għal total ta' mhux inqas minn 50 xahar matul l-aħħar 15-il sena u ma jissodisfawx il-kondizzjonijiet sabiex ikollhom id-dritt għal permess ta' residenza skond id-dispożizzjonijiet tas-subparagrafu (a) hawn fuq għandhom ikollhom awtomatikament id-dritt li jibdew jaħdmu għal perjodu mhux limitat.

Artikolu 28

Ħaddiema tal-fruntiera impjegati

(1) Ħaddiem tal-fruntiera impjegat huwa ċittadin ta' Parti Kontraenti li jkollhu l-post ta' residenza normali tiegħu fiż-żoni tal-fruntiera tal-Iżvizzera jew ta' Stati ġirien u li jeżerċita attività bħala persuna impjegata fiż-żoni tal-fruntiera ta' Parti Kontraenti oħra fejn ġeneralment jirritorna għar-residenza prinċipali tiegħu kuljum, jew għall-inqas darba f'ġimgħa. Għall-finijiet ta' dan il-Ftehim, “żoni tal-fruntiera” tfisser iż-żoni definiti fil-ftehim li ġew konklużi bejn l-Iżvizzera u l-ġirien tagħha dwar moviment fiż-żoni tal-fruntiera.

(2) Il-permess speċjali għandu jkun validu fiż-żona tal-fruntiera kollha tal-Istat li joħorġu.

Artikolu 29

Id-dritt tal-persuni impjegati li jirritornaw

(1) Persuna impjegata li, fid-data li fiha daħal fis-seħħ dan il-Ftehim, kellha permess validu ta' residenza għal mill-inqas sena u li wara ħalliet il-pajjiż ospitant għandha jkollha d-dritt għal aċċess preferenzjali għall-kwota għal permess ġdid ta' residenza fi żmien sitt snin mit-tluq tagħha sakemm iġġib prova li hija kapaċi ssegwi attività ekonomika.

(2) Ħaddiem tal-fruntiera għandu jkollu d-dritt għal permess speċjali ġdid fi żmien sitt snin mit-tmiem tal-impjieg preċedenti tiegħu tul perjodu mhux interrott ta' tliet snin, bla ħsara għall-verifika tal-kondizzjonijiet tal-paga u tax-xogħol tiegħu jekk huwa impjegat għas-sentejn ta' wara d-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, sakemm iġib prova lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li huwa kapaċi jeżerċita attività ekonomika.

(3) Iż-żgħażagħ li ħallew it-territorju ta' Parti Kontraenti wara li kienu joqogħdu hemmhekk għal mill-inqas ħames snin qabel ma kellhom 21 sena għandhom ikollhom id-dritt għal perjodu ta' erba' snin li jirritornaw f'dak il-pajjiż u jeżerċitaw attività ekonomika.

Artikolu 30

Il-mobbiltà okkupazzjonali u ġeografika ta' persuni impjegati

(1) Persuna impjegata li jkollha permess ta' residenza validu għal inqas minn sena, għat-tnax-il xahar wara l-bidu tal-impjieg tagħha, għandha jkollha d-dritt għal mobbiltà okkupazzjonali u ġeografika. Id-dritt għal bidla fl-istatus minn persuna impjegata għal persuna li taħdem għal rasha għandu jkun permess ukoll bla ħsara għall-konformità mal-Artikolu 10 ta' dan il-Ftehim.

(2) Il-permessi speċjali li jinħarġu lill-ħaddiema tal-fruntiera impjegati għandhom jagħtu d-dritt għal mobbiltà okkupazzjonali u ġeografika fiż-żoni tal-fruntiera kollha tal-Iżvizzera jew tal-Istati ġirien tagħha.

Artikolu 31

Ir-regoli relatati mar-residenza ta' persuni li jaħdmu għal rashom

Ċittadin ta' Parti Kontraenti li jixtieq li jkun stabbilit fit-territorju ta' Parti Kontraenti oħra sabiex isegwi attività ta' impjieg għal rasu (minn hawn 'il quddiem “ħaddiem li jaħdem għal rasu”) għandu jirċievi permess ta' residenza li jkun validu għal perjodu ta' sitt xhur. Għandu jirċievi permess ta' residenza li jkun validu għal mill-inqas ħames snin sakemm iġib prova lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti qabel it-tmiem tal-perjodu ta' sitt xhur li huwa qiegħed jeżerċita attività ta' impjieg għal rasu. Jekk ikun neċessarju, il-perjodu ta' sitt xhur jista' jkun estiż b'massimu ta' xahrejn jekk ikun hemm probabbiltà ġenwina li se jippreżenta tali prova.

Artikolu 32

Il-ħaddiema tal-fruntiera li jaħdmu għal rashom

(1) Ħaddiem tal-fruntiera li jaħdem għal rasu huwa ċittadin ta' Parti Kontraenti li s-soltu joqgħod fiż-żoni tal-fruntiera tal-Iżvizzera jew tal-Istati ġirien u jeżerċita attività ta' impjieg għal rasu fiż-żoni tal-fruntiera tal-Parti Kontraenti l-oħra fejn, fil-prinċipju, ġeneralment jirritorna lejn ir-residenza prinċipali tiegħu kuljum jew għall-inqas darba f'ġimgħa. Għall-finijiet ta' dan il-Ftehim, “żoni tal-fruntiera” tfisser iż-żoni definiti fil-ftehim li ġew konklużi bejn l-Iżvizzera u l-Istati ġirien tagħha dwar moviment fiż-żoni tal-fruntiera.

(2) Ċittadin ta' Parti Kontraenti li, fil-kapaċità tiegħu bħala ħaddiem tal-fruntiera, jixtieq jeżerċita attività ta' impjieg għal rasu fiż-żoni tal-fruntiera tal-Iżvizzera jew tal-Istati ġirien tagħha għandu jirċievi permess preliminari speċjali ta' sitt xhur bil-quddiem. Għandu jirċievi permess speċjali għal perjodu ta' mill-inqas ħames snin sakemm iġib prova lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti, qabel it-tmiem ta' dak il-perjodu ta' sitt xhur, li huwa qiegħed jeżerċita attività ta' impjieg għal rasu. Jekk ikun neċessarju, il-perjodu ta' sitt xhur jista' jkun estiż b'massimu ta' xahrejn jekk hemm probabbiltà ġenwina li se jippreżenta tali prova.

(3) Il-permessi speċjali għandhom ikunu validi fiż-żona tal-fruntiera kollha tal-Istat li joħroġhom.

Artikolu 33

Id-dritt tal-persuni li jaħdmu għal rashom li jirritornaw

(1) Persuna li taħdem għal rasha li kellha permess ta' residenza li kien validu għal perjodu ta' mill-inqas ħames snin u li ħalliet l-Istat ospitant għandha jkollha d-dritt għal permess ġdid fi żmien sitt snin mit-tluq tagħha sakemm diġà ħadmet fil-pajjiż ospitant għal perjodu mhux interrott ta' tliet snin u sakemm iġgib prova lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li hija kapaċi ssegwi attività ekonomika.

(2) Ħaddiem tal-fruntiera li jaħdem għal rasu għandu jkollu d-dritt għal permess speċjali ġdid fi żmien perjodu ta' sitt snin mit-tmiem tal-attività preċedenti li damet għal perjodu mhux interrott ta' erba' snin sakemm iġib prova lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li huwa kapaċi jeżerċita attività ekonomika.

(3) Iż-żgħażagħ li ħallew it-territorju ta' Parti Kontraenti wara li kienu joqogħdu hemm għal mill-inqas ħames snin qabel ma kellhom 21 sena għandhom ikollhom id-dritt għal perjodu ta' erba' snin li jirritornaw f'dak il-pajjiż u jeżerċitaw attività ekonomika.

Artikolu 34

Il-mobbiltà okkupazzjonali u ġeografika tal-persuni li jaħdmu għal rashom

Il-permessi speċjali li jinħarġu lill-ħaddiema tal-fruntiera li jaħdmu għal rashom għandhom jagħtu d-dritt għal mobbiltà okkupazzjonali u ġeografika fiż-żoni tal-fruntiera tal-Iżvizzera jew tal-Istati ġirien tagħha. Il-permessi ta' residenza preliminari ta' sitt xhur li jinħarġu bil-quddiem (fil-każ tal-ħaddiema tal-fruntiera, permessi speċjali) għandhom jagħtu d-dritt għall-mobbiltà ġeografika biss.

▼M3

ANNEX I

TRANSITIONAL MEASURES ON THE PURCHASE OF LAND AND SECONDARY RESIDENCE

1. The Czech Republic

(a) The Czech Republic may maintain in force for five years from the date of its accession to the EU the rules laid down in the Foreign Exchange Act No 219/1995 Sb., as amended, on the acquisition of secondary residences by Swiss nationals non-resident in the Czech Republic and by companies formed in accordance with the laws of Switzerland and being neither established nor having a branch or a representative agency in the territory of the Czech Republic.

(b) The Czech Republic may maintain in force for seven years from the date of accession to the EU the rules laid down in the Foreign Exchange Act No 219/1995 Sb., as amended, Act No 229/1991 Sb., on the arrangement of ownership relations towards land and other agricultural property, and the Act No 95/1999 Sb., on conditions relating to the transfer of agricultural land and forests from the state ownership to ownership of other entities regarding the acquisition of agricultural land and forests by Swiss nationals and by companies formed in accordance with the laws of Switzerland which are neither established nor registered in the Czech Republic. Without prejudice to another provision of this point 1, a Swiss national may in no instance be treated less favourably in respect of the acquisition of agricultural land and forests than at the date of signature of the Protocol or be treated in a more restrictive way than a national of a third country.

(c) Self-employed farmers who are Swiss nationals and who wish to establish themselves and reside in the Czech Republic shall not be subject to the provisions of (b) or to any procedures other than those to which nationals of the Czech Republic are subject.

(d) A general review of these transitional measures shall be held in the third year following the date of accession of the Czech Republic to the EU. The Joint Committee may decide to shorten or terminate the transitional period indicated in (a).

(e) Should the Czech Republic introduce conditions for the acquisition of real estate in the Czech Republic by non-residents during the transitional period, they shall be based on transparent, objective, stable and public criteria. These criteria shall be applied in a non-discriminatory manner and shall not differentiate between nationals of Czech Republic and Swiss nationals.

(f) If there is sufficient evidence that, upon expiry of the transitional period, there will be serious disturbances or a threat of serious disturbances on the agricultural land market of the Czech Republic, the Joint Committee, at the request of the Czech Republic, shall decide upon the extension of the transitional period for up to a maximum of three years.

2. Estonia

(a) Estonia may maintain in force for seven years from the date of its accession to the EU, its legislation existing at the time of signature of this Protocol regarding the acquisition of agricultural land and forests by Swiss nationals and by companies formed in accordance with the laws of Switzerland and being neither established nor registered nor having a local branch or agency in Estonia. In no instance may a Swiss national be treated less favourably in respect of the acquisition of agricultural land and forests than at the date of signature of this Protocol or be treated in a more restrictive way than a national of a third country. According to this legislation, Estonia has adopted the Act on Restrictions on Acquisition of Immovable Property and the Amendments to the Land Reform Act, both from 12 February 2003.

(b) Swiss nationals who wish to establish themselves as self-employed farmers and reside in Estonia, and who have been legally resident and active in farming in Estonia for at least three years continuously, shall not be subject to the provisions of (a) or to any procedures other than those to which nationals of Estonia are subject.

(c) A general review of these transitional measures shall be held in the third year following the date of its accession to the EU. To this effect, the Commission of the European Communities (hereinafter referred to as ‘the Commission’) shall submit a report to the Joint Committee. The Joint Committee may decide to shorten or terminate the transitional period indicated in (a).

(d) If there is sufficient evidence that, upon expiry of the transitional period, there will be serious disturbances or a threat of serious disturbances on the agricultural land market of Estonia, the Joint Committee, at the request of Estonia, shall decide upon the extension of the transitional period for up to a maximum of three years.

3. Cyprus

Cyprus may maintain for five years from the date of its accession to the EU, its legislation as in force on 31 December 2000 regarding the acquisition of residences for secondary use.

According to the Acquisition of Real Estate (Aliens) Cap 109 and the Amending Laws 52/69, 55/72 and 50/90, the acquisition of real estate in Cyprus by non-Cypriots is subject to the approval by the Council of Ministers. The Council of Ministers has authorised the District Officers to grant approval on its behalf. When the real estate concerned exceeds 2 donums (1 donum = 1 338 m2), approval may be granted only for the following purposes:

(a) primary or secondary residence not exceeding an area of 3 donums,

(b) professional or commercial premises,

(c) industry in sectors deemed beneficial for the Cypriot economy.

The above law has been amended by the ‘Acquisition of Real Estate (Aliens) (Amendment) Law of 2003, No 54(I)/2003’. The new Law imposes no restrictions on EU nationals and EU registered companies for the acquisition of real estate linked to primary residence and foreign direct investment or the acquisition of real estate by EU real estate agents and land developers. Regarding the acquisition of residence for secondary use, the Law provides that for a period of five years, following Cyprus's accession to EU, EU nationals not permanently residing in Cyprus and EU registered companies not having their registered office, central administration or principal place of business in Cyprus, may not acquire real estate for the purpose of using it as secondary residence, without prior authorisation by the Council of Ministers, which has delegated its authority to the District Officers, as mentioned above.

4. Latvia

(a) Latvia may maintain in force for seven years from the date of accession the rules laid down in Law on Amendments to the Law on Privatisation of Land in Rural (in force since 14 April 2003) regarding the acquisition of agricultural land and forests by Swiss nationals and companies formed in accordance with the laws of Switzerland and being neither established nor registered nor having a local branch or agency in Latvia. In no instance may a national of Switzerland be treated less favourably in respect of the acquisition of agricultural land and forests than at the date of signature of this Protocol or be treated in a more restrictive way than a national of a third country.

(b) A general review of these transitional measures shall be held before the end of the third year following the date of its accession to the EU. To this effect, the Commission shall submit a report to the Joint Committee. The Joint Committee may decide to shorten or terminate the transitional period indicated in (a).

(c) If there is sufficient evidence that, upon expiry of the transitional period, there will be serious disturbances or a threat of serious disturbances on the agricultural land market of Latvia, the Joint Committee, at the request of Latvia, shall decide upon the extension of the transitional period for up to a maximum of three years.

5. Lithuania

(a) Lithuania may maintain in force for seven years from the date of its accession to the EU, its legislation existing at the time of signature of this Protocol regarding the acquisition of agricultural land and forests by Swiss nationals and by companies formed in accordance with the Swiss laws and being neither established nor registered nor having a local branch or agency in Lithuania. In no instance may a Swiss national be treated less favourably in respect of the acquisition of agricultural land and forests than at the date of signature of this Protocol or be treated in a more restrictive way than a national of a third country. According to this legislation, Swiss nationals and legal persons, as well as organisations set up in Switzerland without the status of a legal person, but with the civil capacity laid down in the Swiss laws, may not acquire agricultural land and forestry land before the end of the 7-year transitional period defined in the Treaty of Accession of the Republic of Lithuania to the European Union.

(b) Swiss nationals who wish to establish themselves as self-employed farmers and reside in Lithuania, and who have been legally resident and active in farming in Lithuania for at least three years continuously, shall not be subject to the provisions of (a) or to any procedures other than those to which nationals of Lithuania are subject.

(c) A general review of these transitional measures shall be held in the third year following the date of its accession to the EU. To this effect, the Commission shall submit a report to the Joint Committee. The Joint Committee may decide to shorten or terminate the transitional period indicated in (a).

(d) If there is sufficient evidence that, upon expiry of the transitional period, there will be serious disturbances or a threat of serious disturbances on the agricultural land market of Lithuania, the Joint Committee, at the request of Lithuania, shall decide upon the extension of the transitional period for up to a maximum of three years.

6. Hungary

(a) Hungary may maintain in force for five years from the date of its accession to the EU, its legislation contained in Act LV of 1994 on Agricultural Land as amended regarding the acquisition of secondary residences.

(b) Swiss nationals who have been legally resident in Hungary at least for four years continuously shall not be subject to the provisions of (a) or to any rules and procedures other than those to which nationals of Hungary are subject. During the transitional period Hungary shall apply authorisation procedures for the acquisition of secondary residences based on objective, stable, transparent and public criteria. These criteria shall be applied in a non-discriminatory manner and shall not differentiate between Swiss nationals residing in Hungary.

(c) Hungary may maintain in force for seven years from the date of its accession to the EU, the prohibitions contained in Act LV of 1994 on Agricultural Land as amended on the acquisition of agricultural land by natural persons who are non-residents or non nationals of Hungary and by legal persons.

(d) Swiss nationals who want to establish themselves as self-employed farmers and who have been legally resident and active in farming in Hungary at least for three years continuously, shall not be subject to the provisions of (c) or to any rules and procedures other than those to which nationals of Hungary are subject.

(e) A general review of these transitional measures shall be held in the third year following the date of its accession to the EU. To this effect, the Commission shall submit a report to the Joint Committee. The Joint Committee may decide to shorten or terminate the transitional period indicated in (c).

(f) Should Hungary apply authorisation procedures for the acquisition of agricultural land during the transitional period, they shall be based on objective, stable, transparent and public criteria. These criteria shall be applied in a non-discriminatory manner.

(g) If there is sufficient evidence that, upon expiry of the transitional period, there will be serious disturbances or a threat of serious disturbances on the agricultural land market of Hungary, the Joint Committee, at the request of Hungary, shall decide upon the extension of the transitional period for up to a maximum of three years.

7. Malta

Purchase of property in the Maltese islands is regulated by the Immovable Property (Acquisition by Non-Residents) Act (Cap. 246 of the Laws of Malta). This Act provides that:

(a) (1) A Swiss national may purchase immovable property in Malta to be used by such person as a residence (not necessarily a primary residence) provided such person does not already own another residence in Malta. Such purchases do not require the person to have a right of residence in Malta although they are subject to a permit which (with a limited number of exceptions specified in the legislation) may not be withheld if the value of the property is higher than an amount determined annually by an index (currently Lm 30 000 for an apartment and Lm 50 000 for a house). (2) Swiss nationals may also set up their primary residence in Malta at any time in accordance with the relevant national legislation. Leaving Malta shall not entail any obligation to dispose of any property acquired as a primary residence.

(b) Swiss nationals who purchase properties in special designated areas established by the Act (usually areas forming part of urban regeneration projects) do not require a permit for such purchases, neither are they limited in the number, use or value of such properties that they may purchase.

8. Poland

(a) Poland may maintain in force for five years from the date of its accession to the EU, its legislation existing at the time of signature of this Protocol regarding the acquisition of secondary residences. According to this legislation, a Swiss national will have to comply with the requirements laid down in the Act of 24 March 1920 on the Acquisition of Real Estate by Foreigners (Dz.U. 1996, Nr 54, poz. 245 with amendments), as amended.

(b) Swiss nationals who have been legally resident in Poland for four years continuously shall not, as regards the acquisition of secondary residences, be subject to the provisions of (c) or to any procedures other than those to which nationals of Poland are subject.

(c) Poland may maintain in force for twelve years from the date of its accession to the EU, its legislation regarding the acquisition of agricultural land and forests. In no instance may Swiss nationals or legal persons formed in accordance with the Swiss laws be treated less favourably in respect of the acquisition of agricultural land and forests than at the date of signature of this Protocol. According to this legislation, a Swiss national will have to comply with the requirements laid down in the Act of 24 March 1920 on the Acquisition of Real Estate by Foreigners (Dz.U. 1996, Nr 54, poz. 245 with amendments), as amended.

(d) Swiss nationals who want to establish themselves as self-employed farmers and who have been legally resident and leasing land in Poland as a natural or legal person for at least three years continuously, shall not be subject to the provisions of (c) or to any procedures other than those to which nationals of Poland are subject as regards the purchase of agricultural land and forests from the date of accession. In the Warmińsko-Mazurskie, Pomorskie, Kujawsko-Pomorskie, Zachodniopomorskie, Lubuskie, Dolnośląkie, Opolskie and Wielkopolskie voivodships, the residence and leasing period indicated in the preceding sentence shall extend to seven years. The lease period preceding the purchase of land shall be calculated individually for each Swiss national who has been leasing land in Poland from the certified date of the original lease agreement. Self-employed farmers who have been leasing land not as natural but as legal persons can transfer the rights of the legal person under the lease agreement to themselves as natural persons. For calculating the lease period preceding the right to purchase, the lease period of the contracts as legal persons shall be counted. Lease agreements by natural persons can be provided with a certified date retroactively and the entire lease period of the certified contracts will be counted. There shall be no deadlines for self-employed farmers to transform their current lease contracts into contracts as natural persons or into written contracts with a certified date. The procedure to transform lease contracts shall be transparent and shall under no circumstances form a new obstacle.

(e) A general review of these transitional measures shall be held in the third year following the date of its accession to the EU. To this effect, the Commission shall submit a report to the Joint Committee. The Joint Committee may decide to shorten or terminate the transitional period indicated in (a).

(f) During the transitional period, Poland shall apply an authorisation procedure laid down by law which will ensure that the grant of authorisations for the acquisition of real estate in Poland is based on transparent, objective, stable and public criteria. These criteria shall be applied in a non-discriminatory manner.

9. Slovenia

(a) If, until the end of a period of up to a maximum of seven years after the date of Slovenia's accession to the EU, difficulties arise which are serious and liable to persist in real estate market or which could bring about serious deterioration in real estate market of a given area, Slovenia may apply for authorisation to take protective measures in order to rectify the situation in the real estate market.

(b) Upon request by Slovenia, the Joint Committee shall, by emergency procedure determine the protective measures, which it considers necessary, specifying the conditions and modalities in which they are to be put into effect.

(c) In the event of serious difficulties in real estate market and at the express request of Slovenia, the Joint Committee shall act within five working days of the receipt of the request accompanied by the relevant background information. The measures thus decided shall be applicable forthwith and shall take account of the interests of all parties concerned.

(d) The measures authorised under (b) may involve derogations from the rules of this Agreement to such an extent and for such periods as are strictly necessary in order to attain the objectives referred to in (a).

10. Slovakia

(a) Slovakia may maintain in force for seven years from the date of its accession to the EU, its legislation regarding the acquisition by non-residents of agricultural land and forests. According to this legislation, (a non-resident may acquire ownership rights to real estate located in the Slovak Republic with the exception of the agricultural and forest land. The non resident may not acquire ownership rights to real estate whose acquisition is restricted by special regulation laid down in the Foreign Exchange Act No 202/1995 as amended).

(b) In no instance may a Swiss national be treated less favourably in respect of the acquisition of agricultural land and forests than at the date of signature of the present Protocol or be treated in a more restrictive way than a national of a third country.

(c) Swiss nationals who want to establish themselves as self-employed farmers and who have been legally resident and active in farming