8.2. L-emissjonijiet mill-exhaust 8.2.1.Il-vetturi bil-mutur mgħammra b'magni li jaqbdu b'mod pożittiv u jieħdu l-petrol bħala karburant (a) meta l-emissjonijiet mill-exhaust ma jkunux ikkontrollati b'sistema avvanzata tal-kontroll ta' l-emissjonijiet bħala konvertitur katalitiku ta' tliet direzzjonijiet li huwa sonda lambda kkontrollata 1. Spezzjon viżwali tas-sistema ta' l-exhaust sabiex jiġi ċċekkjat li hija f'kondizzjoni kompleta u sodisfaċenti u li ma għandhiex tnixxijiet 2. Spezzjon viżwali ta' kull tagħmir tal-kontroll ta' l-emissjonijiet imwaħħal mill-fabbrikant sabiex jiġi ċċekkjat illi huwa f'kondizzjoni kompleta u sodisfaċenti u li ma hemm l-ebda tnixxijiet. Wara perjodu raġjonevoli taż-żmien tal-kondizzjonament tal-mutur (filwaqt li jitqiesu r-rakkommandazzjonijiet tal-fabbrikant) jiġi mkejjel il-kontenut tal-karbonju monossidu (CO) tal-gassijiet ta' l-exhaust meta l-mutur tkun taħdem mingħajr ma timxi (mingħajr tagħbija). Il-kontenut massimu ta' CO permissibbli fil-gassijiet ta' l-exhaust huwa dak iddikjarat mill-fabbrikant tal-vettura. Meta ma jkunx disponibbli dan it-tagħrif jew meta l-awtoritajiet kompetenti ta' l-Istati Membri jiddeċiedu li ma jużawhx bħala valur tar-riferiment, il-kontenut tal-CO me jridx jaqbeż dan li ġej: (i) għall-vetturi rreġistrati jew imdaħħla għax-xogħol għall-ewwel darba bejn id-data li minnha l-Istati Membri ħtieġu lill-vetturi li jikkonformaw mad-Direttiva 70/220/KEE (3) u l-1 ta' Ottubru 1986: CO - 4,5 % vol. (ii) Għall-vetturi rreġistrati jew imdaħħla għax-xogħol għall-ewwel darba wara l-1 ta' Ottubru 1986 - 3,5 % vol. (b) Meta l-emissjonijiet mill-exhaust ikunu kkontrollati minn sistema avvanzata tal-kontroll ta' l-emissjonijiet hekk illi kovertitur katalitiku ta' tliet direzzjonijiet li jkun sonda lambda kkontrollata: 1. Spezzjon viżwali tas-sistema ta' l-exhaust sabiex jiġi ċċekkjat li jkun f'kondizzjoni kompleta u sodisfaċenti u li ma jkunx hemm tnixxijiet. 2. Spezzjon viżwali ta' kull tagħmir li jokkontrolla l-emissjonijiet imwaħħal mill-fabbrikant sabiex jiġi ċċekkjat illi huwa fi stat komplet u sodisfaċenti u li ma jkunx hemm tnixxijiet. 3. Il-mod kif tiġi stabbilita l-effiċjenza tas-sistema tal-vettura rigward il-kontroll ta' l-emissjoniiet bil-kejl tal-valur lambda u l-kontenut tal-CO fil-gassijiet ta' l-exhaust skond it-taqsima 4 jew il-proċeduri proposti mill-fabbrikanti u approvati fil-waqt ta' l-approvazzjoni għat-tip. Għal kull wieħed mit-testijiet il-mutur trid tkun ikkondizzjonata skond ir-rakkommandazzjonijiet tal-fabbrikant tal-vettura. 4. L-emissjonijiet mit-tubu ta' l-exhaust - il-valuri tal-limiti Il-kontentut massimu tal-CO permess fil-gassijiet ta' l-exhaust irid ikun dak iddikjarat mill-fabbrikant tal-vettura. Meta ma jkunx disponibbli dan it-tagħrif, il-konenut tal-CO ma jridx jaqbeż dan li ġej: (i) Il-kejl meta l-mutur tkun fl-idle: Il-kontentut massimu tal-CO permissibbli fil-gassijiet ta' l-exhaust ma jridx jaqbeż iż-0,5 % vol. u għall-vetturi li jkunu approvati għat-tip skond il-valuri tal-limiti murija fir-ringiela A u r-ringiela B tat-tabella fit-taqsima 5.3.1.4 ta' l-Anness mad-Direttiva 70/220/KEE, kif emendata bid-Direttiva 98/69/KE (4) jew l-emendi iktar tard, il-kontenut massimu tal-CO ma jridx jaqbeż iż-0,3 % vol. Meta ma tkunx possibbli l-identifikazzjoni għad-Direttiva 70/220/KEE, kif emendata bid-Direttiva 98/69/KE allura għandu japplika dan ta' hawn fuq għall-vetturi rreġistrati jew imdaħħla għax-xogħol għall-ewwel darba wara l-1 ta' Lulju 2002. (ii) Fil-kejl fil-veloċità għolja ta' l-idle (mingħajr tagħbija), il-veloċità tal-mutur għandha tkun ta' mill-inqas 2 000 min-1 massimu ta' 0,3 % vol., u għall-vetturi li jkunu ġew approvati għat-tip skond il-valuri tal-limiti murija fir-ringiela A jew ir-ringiela B tat-tabella fit-taqsima 5.3.1.4. ta' l-Anness I mad-Direttiva 70/220/KEE, kif emendata bid-Direttiva 98/69/KE jew l-emendi iktar tard, il-kontenut massimu tal-CO ma jridx jaqbeż iż-0,2 % vol. Meta ma tkunx possibbli l-identifikazzjoni għad-Direttiva 70/220/KEE, kif emendata bid-Direttiva 98/69/KE, allura għandu japplika ta' hawn fuq għall-vetturi rreġistrati jew imdaħħla għax-xogħol għall-ewwel darba wara l-1 ta' Lulju 2002. Il-lambda: 1 ± 0,03 jew skond l-ispeċifikazzjonijiet tal-fabbrikant. (iii) Għall-vetturi bil-mutur mgħammra bis-sistemi dijanjostiċi abbord (DAB) skond id-Direttiva 70/220/KEE (kif emendata bid-Direttiva 98/69/KE u l-emendi sossegwenti) l-Istati Membri jistgħu bħala alternattiva għat-test speċifikat fl-intestatura (i) jistabbilixxu l-funzjonament korrett tas-sistema ta' l-emissjonijiet permezz tal-qari approprjat tal-mezz DAB u simultanjament jiċċekkjaw il-funzjonament kif jixraq tas-sistema DAB. 8.2.2.Il-vetturi bil-mutur mgħammra b'magni (diesel) li jaqbdu bil-kompressjoni (a) L-opaċità tal-gass ta' l-exhaust li trid tiġi mkejla matul l-aċċelerazzjoni ħielsa (mingħajr tagħbija mill-idle sal-veloċità tal-cut off) bil-gear newtrali u l-clutch magħfus. (b) Il-prekondizzjonament tal-vettura: 1. Il-vetturi jistgħu jiġu ttestjati mingħajr prekondizzjonament għalkemm għal raġunijiet ta' sigurtà għandhom isiru kontrolli illi l-mutur tkun sħuna u f'kondizzjoni mekkanika sodisfaċenti. 2. Għajr kif speċifikat fis-subparagrafu (d)(5), l-ebda vettura ma għandha tiġi mwaħħla mit-testijiet għajr jekk tkun ġiet ipprekondizzjonata skond il-ħtiġiet li ġejjin: (i) Il-mutur trid tkun sħuna għal kollox, per eżempju t-temperatura taż-żejt tal-mutur mkejjel b'sonda mill-pajp tal-ħadida li timmarka l-livell taż-żejt tkun mill-inqas ta' 80 °C, jew it-temperatua normali tal-blokka mkejla fil-livell tar-radjazzjoni infra red tkun mill-inqas ta' temperatura ekwivalenti. Jekk, minħabba l-konfigurazzjoni tal-mutur, dan il-kejl ma jkunx prattiku, il-mod kif tiġi stabbilita t-temperatura normali tal-ħidma tal-mutur jista' jsir b'mezzi oħra, per eżempju bit-tħaddim tal-fan tat-tkessiħ tal-mutur. (ii) Is-sistema ta' l-exhaust għandha tiġi mnaddfa b'mill-inqas tliet ċikli ta' aċċelerazzjoni jew b'metodu ekwivalenti. (ċ) Il-proċedura tat-test: 1. L-ispezzjon viżwali ta' kull tagħmir tal-kontroll ta' l-emissjonijiet imwaħħal mill-fabbrikant sabiex jiġi ċċekkjat illi huwa komplet u f'kondizzjoni sodisfaċenti u li ma jkunx hemm tnixxijiet. 2. Il-mutur u kull turbo-charger imwaħħal, li jridu jkunu idle qabel il-bidu ta' kull ċiklu ta' aċċelerazzjoni ħielsa. Għall-vetturi tax-xogħol tqil li jaħdmu bid-diesel, dan ifisser stennija ta' mill-inqas 10 sekondi wara r-rilaxx tal-kontroll tal-karburant. 3. Sabiex jinbeda kull ċiklu ta' aċċelerazzjoni ħielsa, il-pedala tal-gass trid titniżżel għal kollox, bil-ħeffa u b'mod kontinwu (f'inqas minn sekonda) imma mhux fil-goff, hekk li tinkiseb il-kunsinna massima mill-pompa ta' l-injezzjoni. 4. Matul kull ċiklu ta' aċċelarazzjoni ħielsa, il-mutur għandha tilħaq il-veloċità tal-cut-off jew, għall-vetturi bit-trasmissjonijiet awtomaiċi, il-veloċità speċifikata mill-fabbrikant jew, jekk din l-informazzjoni ma tkunx disponibbli, allura l-veloċità ta' żewġ terzi tal-veloċità tal-cut-off, qabel ma jiġi rrilaxxjat il-kontroll tal-karburant. Dan jista' jiġi ċċekkjat, per eżempju, billi tiġi mmonitorjata l-veloċità tal-mutur jew billi jitħalla jgħaddi biżżejjed żmien bejn il-għafis inizjali tal-kontroll tal-karburant u r-rilaxx, li fil-każ tal-vetturi tal-kategoriji 1 u 2 ta' l-Annes I, għandu jkun ta' mill-inqas żewġ sekondi. (d) Il-valuri tal-limiti: 1. Il-livell tal-konċentrament ma jridx jaqbeż il-livell irreġistrat fuq il-pjanċa skond id-Direttiva 72/306/KEE (5). 2. Meta ma jkunx disponibbli dan it-tagħrif jew meta l-awtoritajiet kompetenti ta' l-Istati Membri jiddeċiedu li ma jużawhx bħala riferiment, il-livell tal-konċentrament ma jridx jaqbeż il-livell iddikjarat mill-fabbrikant jew il-valuri tal-limiti ta' koeffiċjent ta' l-assorbiment li huma kif ġej: Il-koeffiċent massimu ta' l-assorbiment għal: — il-magni tad-diesel li jieħdu l-arja b'mod normali = 2,5 m-1 — il-magni tad-diesel turbo-charged = 3,0 m-1 — għandu japplika limitu ta' 1,5 m-1 għall-vetturi li ġejjin li jkunu ġew appovati għat-tip skond il-valuri tal-limiti murija fi: — (a) il-filliera B tat-tabella fit-taqsima 5.3.1.4 ta' l-Anness I mad-Direttiva 70/220/KEE, kif emendata bid-Direttiva 98/69/KE - (Vettura tax-Xogħol Ħafif - Euro4); (b) il-filliera B1 tat-tabelli fit-taqsima 6.2.1 ta' l-Anness I mad-Direttiva 88/77/KEE, kif emendata bid-Direttiva 1999/96/E (6) - (Vetturi tad-Diesel tax-Xogħol Tqil - Euro4); (ċ) il-filliera B2 tat-tabelli fit-taqsima 6.2.1 ta' l-Anness I mad-Direttiva 88/77/KEE, kif emendata bid-Direttiva 1999/96/KE - (Vettura tad-Diesel tax-Xogħol Tqil - Euro5); (d) il-filliera Ċ tat-tabelli fit-taqsima 6.2.1 ta' l-Anessi mad-Direttiva 88/77/KEE, kif emendata bid-Direttiva 1999/96/KE - (Vettura tax-Xogħol Tqil - EEV) jew il-valuri tal-limiti fl-emendi iktar tard tad-Direttiva 70/220/KEE kif emendata bid-Direttiva 98/69/KE, jew il-valuri tal-limiti fl-emendi iktar tard tad-Direttiva 88/77/KEE kif emendata bid-Direttiva 1999/96/KE, jew il-valuri ekwivalenti meta jintuża tagħmir ta' tip differenti minn dak użat għall-approvazzjoni tat-tip tal-KE. Meta ma tkunx possibbli l-identifikazzjoni għat-taqsima 5.3.1.4 ta' l-Anness I mad-Direttiva 70/220/KEE, kif emendata bid-Direttiva 98/69/KE jew għat-taqsima 6.2.1 ta' l-Anness mad-Direttiva 88/77/KEE, kif emendata bid-Direttiva 1999/96/KE allura ta' hawn fuq għandu japplika għall-vetturi rreġistrati jew imdaħħla għax-xogħol għall-ewwel darba wara l-1 ta' Lulju 2008. 3. Il-vetturi rreġistrati jew imdaħħla għax-xogħol għall-ewwel darba qabel l-1 ta' Jannar 1980 huma eżentati minn dawn il-ħtiġiet. 4. Il-vetturi għandhom jiġu mwaħħla fit-testijiet biss jekk il-medji aritmetiċi ta' mill-inqas tlieta miċ-ċikli ta' l-aċċelerazzjoni ħielsa jaqbżu l-valur tal-limiti. Dan jista' jiġi kkalkolat billi jiġi injorat kull kejl li ma jaqbilx b'mod sinifikanti mal-medju mqabbel, jew ir-riżultat ta' kull kalkolu statistiku ieħor li jqis it-tifrix tal-kejlijiet. L-Istati Membri jistgħu jillimitaw in-numru taċ-ċikli tat-testijiet. 5. Sabiex jevitaw it-testijiet mhux meħtieġa, l-Istati Membri jistgħu, permezz ta' eċċezzjoni mid-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 8.2.2(d)(4), iwaħħlu fit-testijiet lill-vetturi li jkunu kejlu valuri li jaqbżu b'mod sinifikanti l-valuri tal-limiti wara inqas minn tliet ċikli ta' aċċelerazzjoni ħielsa jew wara ċ-ċikli tat-tindif ta' l-intern (jew l-ekwivalenti) speċifikati fis-subparagrafu 8.2.2(b)2(ii). B'mod egwali sabiex jevitaw it-testijiet mhux meħtieġa, l-Istati Membri jistgħu, permezz ta' eċċezzjoni mid-dispożizzjonijiet tat-8.2.2(d)(4) jgħaddu mit-testijiet lill-vetturi li jkunu kejlu l-valuri b'mod sinifikanti taħt il-limiti wara inqas minn tliet ċikli ta' aċċelerazzjoni ħielsa jew tliet ċikli tat-tindif ta' l-intern (jew l-ekwivalenti) speċifikati fis-subparagrafu 8.2.2(b)2(ii). 8.2.3.It-tagħmir tat-testijietL-emissjonijiet tal-vetturi jiġu ttestjati bl-użu tat-tagħmir iddisinjat sabiex jistabbilixxi b'mod eżatt jekk ġewx imħarsa l-valuri tal-limiti stabbiliti jew indikati mill-fabbrikant.8.2.4.Meta, matul approvazjoni għat-tip tal-KE, tip ta' vettura tinstab li ma tissodisfax il-valuri tal-limiti stabbiliti b'din id-Direttiva, l-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu valuri tal-limiti ogħla għal dan it-tip ta' vettura fuq il-bażi tal-prova fornita mill-fabbrikant. Iridu jgħarrfu lill-Kummssjoni b'dan minnufih u l-Kummissjoni għandha min-naħa tagħha tgħarraf lill-Istati Membri l-oħra.