2001D0822 — MT — 01.07.2013 — 003.001

Dan id-dokument ġie magħmul bil-ħsieb li jintuża bħala għodda ta’ dokumentazzjoni u l-istituzzjonijiet ma jassumu l-ebda responsabbiltà għall-kontenut tiegħu

►B DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL tas-27 ta' Novembru 2001 dwar l-assoċjazzjoni tal-pajjiżi u t-territorji extra-Ewropej mal-Komunità Ewropea (“Deċiżjoni dwar l-Assoċjazzjoni Extra-Ewropea”) (2001/822/KE) (ĠU L 314, 30.11.2001, p.1)

Emendat bi:





Ikkoreġut b'







(*) Dan l-att qatt ma ġie ppubblikat bil-Malti.









▼B

▼C1

DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL

tas-27 ta' Novembru 2001

dwar l-assoċjazzjoni tal-pajjiżi u t-territorji extra-Ewropej mal-Komunità Ewropea

(“Deċiżjoni dwar l-Assoċjazzjoni Extra-Ewropea”)

▼B

(2001/822/KE)







IL-KUNSILL TA' L-UNJONI EWROPEA, Wara li kkonsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunitajiet Ewropej, minn issa ‘l quddiem msejjaħ it-Trattat u partikolarment l-Artikolu 187 tiegħu, Wara li kkonsidra l-proposta mill-Kummissjoni, Billi: (1) ►C1 Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 91/482/KEE tal-25 ta' Lulju 1991 dwar l-assoċjazzjoni ta' pajjiżi u territorji extra-Ewropej mal-Komunità Ekonomika Ewropea ◄ ( 1 ), kienet applikabbli sal-1 ta' Diċembru 2001. L-Artikolu 240(4) tagħha tiddikjara li l-Kunsill, huwa u jaġixxi fuq proposta mill-Kummissjoni, għandu jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet li jridu jiġu preskritti għall-applikazzjoni sosegwenti tal-prinċipji dikjarati fl-Artikoli 182 u 186 tat-Trattat. (2) ►C1 Id-Dikjarazzjoni Nru 36 dwar il-pajjiżi u t-territorji extra-Ewropej, ◄ minn issa ‘l quddiem msejjħa “ ►C1 PTEE ◄ ”, annessa ma' l-att finali tal-Konferenza tar-Rappreżentanti tal-Gvernijiet ta' l-Istati Membri ffirmat f'Amsterdam fl-1997, tistieden lill-Kunsill, huwa u jaġixxi bi qbil ma' l-Artikolu 187 tat-Trattat, biex jirrevedi l-arranġamenti ta' assoċjazzjoni mal- ►C1 PTEE ◄ b'għan f'erba' partijiet kif ġej: — o il-promozzjoni aktar effettiva ta' l-iżvilupp ekonomiku u soċjali tal- ►C1 PTEE ◄ ; — o l-iżvilupp ta' relazzjonijiet ekonomiċi bejn il- ►C1 PTEE ◄ u l-Unjoni Ewropea; — o titqies aktar id-diversita u l-karatteristiċi speċifiċi tal- ►C1 PTEE ◄ individwali, inkluż aspetti li għandhom x'jaqsmu ma' liberta li wieħed jipprovdi; — o u li jiġi żgurat li titjieb l-effettivita ta' l-istrument finanzjarju. (3) Fil-11 ta' Frar 1999 il-Parlament Ewropew adotta riżoluzzjoni dwar relazzjonijiet bejn il- ►C1 PTEE ◄ , l-Istati AKP u r-reġjuni l-aktar imbegħda ta' l-Unjoni Ewropea ( 2 ). Barra minn hekk, fl-4 ta'Ottubru 2001, adotta riżoluzzjoni dwar il-proposta mill-Kummissjoni għal Deċiżjoni tal-Kunsill dwar l-assoċjazzjoni tal- ►C1 PTEE ◄ mal-Komunitajiet Ewropej ( 3 ). (4) Fil-komunikazzjoni tagħha ta' l-20 ta' Mejju 1999 intitolata “l-Istat tal- ►C1 PTEE ◄ assoċjata mal-KE u għażliet għall-‘ ►C1 PTEE ◄ 2000’, il-Kummissjoni eżaminat il-fatturi u l-iżvilupp ta' l-assoċjazzjoni tal- ►C1 PTEE ◄ -KE mill-1957, innotat il-prinċipji bażiċi u s-sitwazzjoni korrenti ta' l-assoċjazzjoni u fasslet politika alternattiva għall-perjodu li jibda fl-1 ta' Marzu 2000.” (5) Bi qbil ma' l-Artikolu 10 tad-Deċiżjoni 91/482/KEE, l-awtoritajiet kompetenti tal- ►C1 PTEE ◄ għarrfu lill-Kummissjoni bl-emendi jew iż-żidiet li xtaqu fil-futur, prinċipalment f'laqgħa li nżammet fil-kuntest tas-sħubija fid-29 u t-30 ta' April, li għaliha attendew il-Kummissjoni, l-erba' Stati Membri li magħhom huma marbuta l- ►C1 PTEE ◄ u l-20 ►C1 PTEE ◄ konċernati. (6) Għalkemm mhumiex pajjiżi terzi, il- ►C1 PTEE ◄ ma jiffurmawx parti mis-suq waħdieni u jridu jikkonformaw ma' l-obbligazzjonijiet imposti fuq pajjiżi terzi rigward kummerċ, prinċipalment regoli ta' oriġini, livelli stabbiliti ta' saħħa u saħħa tal-pjanti u miżuri ta' salvagward. (7) Bħala regola ġenerali, meta l-Kunsill jadotta miżuri skond l-Artikolu 187 tat-Trattat, irid iqis kemm il-prinċipji preskritti f'Parti Erbgħa tat-Trattat u kif ukoll il-prinċipji l-oħra tal-liġi Komunitarja. Għandu jqis l-esperjenza akkwistata fl-implimentazzjoni ta' l-arranġamenti ta' kummerċ tad-Deċiżjoni 91/482/KEE. (8) Dawn l-arranġamenti jipprovdu għal aċċess liberu mid-dazju għal prodotti li joriġinaw mill- ►C1 PTEE ◄ u r-regoli ta' oriġini li jippermettu kumulu ma' prodotti li joriġinaw mill-Istati AKP, li huma suġġetti għal arranġamenti differenti, jew fil-Komunità. Dan joħloq jew jhedded li jikkawża taħwid serju għall-funzjonament ta' ċerti organizzazzjonijiet komuni fis-suq skond il-politika agrikola komuni, partikolarment dawk għar-ross u z-zokkor. Dan it-taħwid wassal diversi drabi sabiex il-Kummissjoni u l-Kunsill jadottaw miżuri ta' salvagward. (9) ►C1 Billi jiġi limitat l-iskop għall-użu ta' kumulu ta' oriġini, it-tibdiliet magħmula f'relazzjoni mar-ross fir-reviżjoni f'nofs it-terminu tad-Deċiżjoni ( 4 ) ◄ għinu biex jinżamm aċċess għal prodotti tal- ►C1 PTEE ◄ lis-suq Komunitarju fuq termini li jwasslu għall-bilanċ tiegħu. Dan l-aċċess għandu jitjieb rigward il- ►C1 PTEE ◄ l-inqas żviluppati, imma mingħajr ma tiġi modifikata l-kwantita totali li tibbenfika minn kumulazzjoni. Meta jitqies li żewġ ►C1 PTEE ◄ oħra biss qatt operaw f'dan is-settur, il-bqija tal-kwantitajiet disponibbli għandhom jiġu allokati għalihom, fl-interess ta' trasparenza. (10) Madankollu, rigward iz-zokkor u taħlitiet taz-zokkor, iż-żieda f'esportazzjonijiet minn ►C1 PTEE ◄ magħmula miz-zokkor li joriġinaw mill-AKP jew mill-Komunità lejn suq fornit iżżejjed, irriżultat fi tnaqqis akbar fil-kwota permessa għal produtturi tal-Komunità u għalhekk telf akbar ta' dħul garantit għalihom. (11) Barra minn hekk, meta jitqiesu l-operati minimi ta' valur miżjud baxx li korrentement huma biżżejjed biex jinkiseb l-istat ta' prodott li joriġina mill- ►C1 PTEE ◄ fis-settur taz-zokkor, il-kontribuzzjoni ta' dawn l-esporti għall-iżvilupp tat-territorji tista' tkun biss żgħira u mingħajr dubju, barra mill-proporzjoni għat-taħwid ikkawżat lis-setturi tal-Komunità konċernati. (12) Għar-raġunijiet msemmija fuq, għandhom għalhekk jiġu adottati r-regoli ta' oriġini li jeskludu l-possibilta ta' kumulu ta' AKP/KE- ►C1 PTEE ◄ għaz-zokkor meta operati minimi jitwettqu biss. Madankollu, waqt li jitqiesu l-investimenti li diġa saru fil- ►C1 PTEE ◄ dwar il-bażi tar-regoli fis-seħħ mill-1991, din l-esklużjoni għandha tidħol fis-seħħ b'mod progressiv. Għalhekk, bla ħsara għall-adozzjoni tad-dispożizzjonijiet ta' implimentazzjoni meħtieġa, kumulu għandu jiġi permess li jkomplu temporanjament f'limiti kwantitattivi li jonqsu progressivamenti li huma kompatibbli ma' l-għanijiet ta' l-organizzazzjoni fis-suq komuni tal-Komunità taz-zokkor waqt li jitqiesu kif mistħoqq l-interessi leġittimi ta' operaturi tal- ►C1 PTEE ◄ . (13) Dispożizzjonijiet għandhom isiru wkoll biex jiġi żgurat li prodotti agrikoli li joriġinaw mill-Komunità u li bbenefikaw minn rifond ta' esportazzjoni ma jistgħux jiġu mportati mill-ġdid fil-Komunità meħlusa mid-dazju permezz tal-proċedura ta' kumulu. (14) Barra minn hekk, ir-regoli kollha ta' oriġini tal- ►C1 PTEE ◄ għandhom jiġu aġġornati, fl-interessi ta' l-operaturi u l-amministraturi konċernati, biex jitqies il-progress tekniku u l-politika aġġornata mill-Komunità ta' armonizzazzjoni tar-regola ta' l-oriġini. Bl-istess mod, il-proċedura għandha tiġi simplifikata biex ikunu jistgħu jsiru l-emendi tekniċi meħtieġa għar-regoli li jridu jsiru b'mod aktar sempliċi fil-futur. (15) Il-proċedura għat-trasbord ta'merkanzija li ma toriġinax fil- ►C1 PTEE ◄ imma li hi f'ċirkolazzjoni ħielsa hemmhekk għandha titlesta u tiġi klarifikata, bil-ħsieb li jiġi żgurat qafas legali trasparenti u ta' min joqgħod fuqu għal operaturi u amministrazzjonijiet. Għandha tiġi estiża wkoll biex tkopri ċerti prodotti mis-sajd ta' tagħrif partikolari għall-Grenlandja u Saint-Pierre-et-Miquelon, bla ħsara għall-adozzjoni tad-dispożizzjonijiet meħtieġa ta' implimentazzjoni. (16) Id-dispożizzjonijiet ġenerali tat-Trattat u l-leġislazzjoni li toħroġ minnhom ma japplikawx awtomatikament għall- ►C1 PTEE ◄ , minbarra dispożizzjonijiet espressi għall-kuntrarju. Prodotti ta' ►C1 PTEE ◄ importati fil-Komunità jridu madankollu jikkonformaw mar-regoli tal-Komunità fis-seħħ. (17) Għajnuna finanzjarja għall- ►C1 PTEE ◄ għandha tiġi allokata fuq il-bażi ta' kriterji uniformi, trasparenti u effettivi, waqt li jiqiesu l-bżonnijiet u l-qadi tal- ►C1 PTEE ◄ . Dawn il-kriterji għandhom jinkludu partikolarment id-dimensjonijiet ekonomiċi u fiżiċi tal- ►C1 PTEE ◄ . , l-użu li jkun sar minn allokazzjonijiet tal-passat, rispett għall-prinċipji ta' tmexxija finanzjarja soda, politika fiskali bil-fier, kapaċita stmata ta' assorbiment, il-bżonn li tiġi stabbilita riserva sabiex tiġi finanzjata nefqa mhux programmabbli u transizzjoni bla xkiel biex tiġi prevjenuta pass lura konsiderevoli u f'daqqa fl-allokazzjoni għal New Caledonia, French Polynesia u l-Antilli Olandiżi. Fl-interessi ta' effiċjenza, simplifikazzjoni u għarfien tal-kapaċitajiet ta' tmexxija ta' l-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ , ir-risorsi finanzjarji mogħtija lill- ►C1 PTEE ◄ għandhom jitmexxew aktar fuq il-bażi ta' sħubija billi jiġu applikati proċeduri bbażati fuq ir-regoli fis-seħħ għall-fondi strutturali. (18) Għal dan il-għan, il-proċeduri jiddelegaw ir-responsabbilta ewlenija tagħhom għall-programmar u l-implimentazzjoni tal-koperazzjoni partikolarment lill- ►C1 PTEE ◄ . Koperazzjoni tiġi kondotta preominantement f'konformità ma' regolamenti territorjali tal- ►C1 PTEE ◄ u tifred appoġġ għall-monitorjar, l-evalwazzjoni u r-reviżjoni ta' l-operati programmati. B'żieda ma' dan, huwa meħtieġ li jiġi klarifikat liema programmi Komunitarji u linji ta' stima huma miftuħa għall- ►C1 PTEE ◄ , kif ukoll il-proċeduri għal transizzjoni bla xkiel mill-FEŻ ta' qabel għad-disa' wieħed. (19) Tibdil globali, rifless fil-proċess kontinwu ta' liberalizzazzjoni ta' kummerċ, jimplika b'mod wiesgħa l-Komunità, is-sieħeb prinċipali tal-kummerċ, kif ukoll ii-ġirien ta' l-AKP u s-sieħba ekonomiċi l-oħra. Fl-ekwazzjoni ta' l-aċċess fis-suq, il-livell ta' tariffi jilgħab rwol aktar imnaqqas waqt li kummerċ f'servizzi u erji li għandhom x'jaqsmu ma' kummerċ jassumu importanza akbar fir-relazzjoni bejn il- ►C1 PTEE ◄ u s-sieħba ekonomiċi tagħhom. Dik ir-relazzjoni għandha għalhekk tiġi nkoraġġita, waqt li jinżammu fil-wisa' l-arranġamenti korrenti ta' kummerċ, u l-kondizzjonijiet għall-integrazzjoni gradwali ta' dawk il- ►C1 PTEE ◄ li jixtiequ fl-ekonomija reġjonali u globali simplifikata billi jiġI megħjuna biex Iżidu l-kapaċita tagħhom sabiex jimmaniġġjaw dawn l-erji ġodda kollha. (20) Il-miżuri meħtieġa għall-implimentazzjoni ta' din id-Deċiżjoni għandhom jiġu adotti bi qbil mad-Deċiżjoni tal-Kunsill 1999/468/KE tat-28 ta' Ġunju 1999, li tippreskrivi l-proċeduri għall-eżerċizzju tal-poteri ta' implimentazzjoni mogħtija lill-Kummissjoni ( 5 ). Madankollu, sakemm u safejn l-implimentazzjoni tad-disa' FEŻ hija konċernata, il-votazzjoni u l-maġġoranza għandhom ikunu kif preskritt fl-Artikolu 21 tal-Ftehim Intern bejn ir-rappreżentanti tal-Gvernijiet ta' l-Istati Membri, li jiltaqgħu fil-Kunsill, dwar il-finanzjament u l-amministrazzjoni ta' Għajnuna Komunitarja skond il-Protokoll Finanzjarju mal-Ftehim ta' Sħubija bejn l-Istati Afrikani, tal-Karibbew u tal-Paċifiku l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha ffirmati f'Cotonou (Benin) fit-23 ta' Ġunju 2000 ►C1 u l-allokazzjoni ta' għajnuna finanzjarja għall-Pajjiżi u Territorji extra-Ewropej li għalihom tapplika Parti Erbgħa tat-Trattat ( 6 ), minn issa 'l quddiem imsejjaħ “Il-Ftehim Intern” ◄ . (21) Il- ►C1 PTEE ◄ huma ambjenti ta' gżejjer fraġli li jeħtieġu protezzjoni adegwata, inkluż rigward maniġġjar ta' l-iskart. Rigward skart radjoattiv, dan huwa provvdut skond l-Artikolu 198 tat-Trattat Euratom u l-leġislazzjoni adottata fuqu, minbarra l-Grenlandja, li għaliha t-Trattat Euratom ma japplikax. Għal skart ieħor, għandu jiġi speċifikat liema regoli tal-Komunità għandhom japplikaw rigward il- ►C1 PTEE ◄ . (22) L-arranġamenti għal assoċjazzjoni preskritti f'din id-Deċiżjoni m'għandhomx jiġu applikati għal Bermuda bi qbil max-xewqat tal-Gvern ta' Bermuda. (23) Il-Kunsill għandu jipproduċi risposta innovattiva għall-fatturi kollha ġodda msemmija hawn fuq li hija kemm konsistenti u kif ukoll mfassla għall-varjeta ta' sitwazzjonijiet. Stat ġdid għall-assoċjazzjoni jista' jipprovdi rispsota bħal din, Billi: IDDEĊIEDA KIF ĠEJ:







L-EWWEL PARTI

DISPOSIZZJONIJIET ĠENERALI TA' L-ASSOĊJAZZJONI TAL- ►C1 PTEE ◄ MAL-KOMUNITÀ







Il-Kapitolu 1

Dispożizzjonijiet ġenerali

Artikolu 1

Għan, oġġettivi u prinċipji

1. L-assoċjazzjoni tal-PLHMB mal-Komunità, minn issa ‘l quddiem msejħa bħaħa “l-Assoċjazzjoni ►C1 PTEE ◄ -KE”, għandu jkollha bħala l-bażi tagħha l-għan dikjarat fl-Artikolu 182 tat-Trattat, prinċipalment li tippromwovi l-iżvilupp ekonomiku u soċjali tal- ►C1 PTEE ◄ u biex tistabbilixxi relazzjonijiet ekonomiċi bejniethom u l-Komunità bħala wieħed.

Għandha ssegwi l-għanijiet preskritti fl-Artikolu 183 tat-Trattat bi qbil mal-prinċipji dikjarati fl-Artikoli 184 sa 188 tat-Trattat billi tiffoka fuq it-tnaqqis, il-prevenzjoni u, eventwalment, l-eradikazzjoni ta' poverta u fuq l-iżvilupp sostenut u l-integrazzjoni gradwali fl-ekonomiji reġjonali u dinjija.

2. L-assoċjazzjoni għandha x'taqsam mal- ►C1 PTEE ◄ mniżżla f'lista fl-Anness I A.

3. Bi qbil ma' l-Artikolu 188 tat-Trattat, din id-Deċiżjoni għandha tapplika għall-Grenlandja bla ħsara għad-dispożizzjonijiet speċifiċi dikjarati fil-Protokoll dwar l-arranġamenti speċifiċ għall-Grenlandja annessi mat-Trattat.

Artikolu 2

Elementi bażiċi

1. L-assoċjazzjoni tal- ►C1 PTEE ◄ -KE għandha tiġi bażata fuq il-prinċipji ta' liberta, demokrazija, rispett għal drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fondamentali u r-regola tal-liġi. Dawn il-prinċipji, li fuqhom l-Unjoni hija mwaqqfa bi qbil ma' l-Artikolu 6 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, għandhom ikunu komuni għall-Istati Membri u l- ►C1 PTEE ◄ marbuta magħhom.

2. M'għandu jkun hemm l-ebda diskriminazzjoni bbażata fuq sess, oriġini ta' razza jew etnika, reliġjon jew twemmin, diżabilita, eta jew orjentament sesswali fl-erji ta' koperazzjoni riferiti f'din id-Deċiżjoni.

Artikolu 3

Il- ►C1 PTEE ◄ li huma l-inqas żviluppati

1. Il-Komunità għandha tagħti trattament speċjali lill- ►C1 PTEE ◄ li huma l-inqas żviluppati u lil dawk li ma jistgħux jieħdu vantaġġ mill-koperazzjoni reġjonali u l-integrazzjoni riferiti fl-Artikolu 16.

2. Biex twieġeb għal dawn id-diffikultajiet, koperazzjoni finanzjarja għal żvilupp għandha tikkomprendi, fost ħwejjeġ oħra, trattament speċjali meta jiġi stabbilit il-volum ta' risorsji finanzjarji u l-kondizzjonijiet marbuta magħhom sabiex il- ►C1 PTEE ◄ l-inqas żviluppati jkunu jistgħu jegħlbu ostakli strutturali u oħrajn għall-iżvilupp tagħhom. Għandha tagħti attenzjoni speċjali għat-titjib tal-kondizzjonijiet ta' għixien tas-setturi l-aktar fqar tal-popolazzjoni fil-kuntest ta' allevjazzjoni tal-faqar.

3. Il- ►C1 PTEE ◄ kunsidrati bħala l-inqas żviluppati għall-għanijiet ta' din id-Deċiżjoni huma mniżżla f'lista fl-Anness I B. Din il-lista għandha tiġi emendata permezz tad-deċiżjoni tal-Kunsill, huwa u jaġixxi unanimament fuq proposta mill-Kummissjoni, fejn is-sitwazzjoni ekonomika ta' ►C1 PTEE ◄ tgħaddi minn bidla sinifikanti u dejjiema, li jwassal għal ħtieġa ta' l-inklużjoni tagħha fil-kategorija tal- ►C1 PTEE ◄ li huma l-inqas żviluppati jew fejn l-inklużjoni tagħha f'dik il-kategorija m'għadhiex ġustifikata.







Il-Kapitolu 2

Atturi ta' koperazzjoni fil- ►C1 PTEE ◄

Artikolu 4

Il-Prinċipji

1. Fil-qafas tas-sħubija preskritta fl-Artikolu 7, l-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ għandhom jassumu responsabbilta primarja għall-formulazzjoni ta' strateġiji ta' assoċjazzjoni u ta' żvilupp u l-implimentazzjoni tagħhom permezz tal-preparazzjoni, flimkien mal-Kummissjoni u l-Istat Membru li miegħu il- ►C1 PTEE ◄ huwa marbut, ta' Dokumenti ta' Programmazzjoni Waħdiena (minn issa ‘l quddiem msejħa DPW) u programmi ta' koperazzjoni.

2. Il-Komunità għandha tagħraf li atturi pubbliċi lokali u privati jilgħabu rwol ewlieni fil-ksib ta' l-għanijiet preskritti fl-Artikolu 183 tat-Trattat.

3. Fl-implimentazzjoni ta' din id-Deċiżjoni, il-partijiet jrid ikollhom bħala l-prinċipji ta' gwida tagħhom it-trasparenza, is-sussidjarjeta u l-ħtieġa għall-effiċjenza.

Artikolu 5

L-atturi differenti nvoluti

1. Atturi ta' koperazzjoni fil- ►C1 PTEE ◄ għandhom jinkludu:

— l-awtoritajiet l-oħra reġjonali u lokali fil- ►C1 PTEE ◄ ;

— soċjeta ċivili, assoċjazzjonijiet soċjali, kummerċjali u trejd-unjonisti, provvedituri tas-servizz pubbliku u organizzazzjonijiet lokali, nazzjonali jew internazzjonali jew mhux governattivi (OMG).

L-Istati Membri li magħhom huma marbuta l- ►C1 PTEE ◄ għandhom jgħarrfu lill-Kummissjoni fi żmien tliet xhur mid-dħul fis-seħħ ta' din id-Deċiżjoni bl-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali jew lokali riferiti fl-Artikoli varji tad-Deċiżjoni.

2. L-għarfien ta' l-atturi mhux governattivi għandu jiddependi fuq il-kapaċita tagħhom li jilħqu l-bżonnijiet tal-popolazzjoni lokali, l-għarfien espert tagħhom u jekk għandhomx organizzazzjoni u tmexxija demokratika u kontabbli.

3. Atturi mhux governattivi għandhom jiġu identifikati permezz ta' ftehim bejn l-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ , il-Kummissjoni u l-Istati Membri li magħhom huwa marbut il- ►C1 PTEE ◄ , waqt li jitqies is-suġġett konċernat, l-għarfien espert tagħhom u l-qasam ta' attivita. Il-proċess ta' identifikazzjoni għandu jiġi kondott f'kull ►C1 PTEE ◄ bħala parti mill-proċess għall-preparazzjoni ta' programmi ta' koperazzjoni riferiti fl-Artikolu 4.

Artikolu 6

Responsabbilitajiet ta' l-atturi mhux governattivi

Atturi mhux governattivi identifikati skond l-Artikolu 5(3) jistgħu jilgħabu rwol:

— fit-tagħrif u konsultazzjoni;

— fil-preparazzjoni u l-implimentazzjoni ta' programmi ta' koperazzjoni;

— fil-koperazzjoni deċentralizzata fil-kuntest ta' responsabbiltajiet delegati għall-għan li jiġu appoġġjati inizjattivi ta' żvilupp lokali.







Il-Kapitolu 3

Il-Prinċipji u Proċeduri tas-Sħubija tal- ►C1 PTEE ◄ -KE

Artikolu 7

Djalogu u Sħubija

1. Bil-għan li l- ►C1 PTEE ◄ jkunu jistgħu jieħdu parti sħiħa fl-implimentazzjoni ta' l-assoċjazzjoni tal- ►C1 PTEE ◄ -KE, b'rigward kif mistħoqq għall-mod kif l-istituzzjonijiet ta' l-Istati Membri konċernati huma organizzati, l-assoċjazzjoni għandha tuża proċedura ta' konsulta bażata fuq id-dispożizzjonijiet riferiti hawn isfel. Għandha titratta kull kwistjoni li tinħoloq f'relazzjonijiet bejn il- ►C1 PTEE ◄ u l-Komunità.

2. Djalogu fuq bażi wiesa' għandu jippermetti lill-Komunità, lill- ►C1 PTEE ◄ kollha u lill-Istati Membri li magħhom huma marbuta biex jikkonsultaw lil xulxin dwar il-prinċipji, proċeduri dettaljati u r-riżultati ta' l-assoċjazzjoni.

Forum tal- ►C1 PTEE ◄ -KE għal dijalogu, minn issa ‘l quddiem imsejjaħ il-“Forum tal- ►C1 PTEE ◄ ” għandu jiltaqa' kull sena biex iġib flimkien awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ , rappreżentanti ta' l-Istati Membri u l-Kummissjoni.

3. Għandu jkun hemm sħubija separata bejn il-Kummissjoni, l-Istat Membru li miegħu l- ►C1 PTEE ◄ huwa marbut u kull ►C1 PTEE ◄ rappreżentat mill-awtoritajiet tiegħu, biex jiġu permess li l-għanijiet u l-prinċipji ta' din id-Deċiżjoni, partikolarment dawk riferiti fl-Artikoli 4 u 19 jibdew iseħħu. Din il-konsultazzjoni trilaterali għandha minn issa ‘l quddiem tissejjaħ is-“sħubija”.

Kumitati tax-xogħol ta' sħubija, li jaġixxu f'kapaċita konsultattiva, għandhom jitwaqqfu għal kull ►C1 PTEE ◄ . Is-sħubija tagħhom għandha tikkomprendi t-tliet sieħba msemmija fuq. Dawn il-kumitati tax-xogħol jistgħu jiġu mlaqqa' fuq talba tal-Kummissjoni, ta' Stat Membru jew ta' ►C1 PTEE ◄ . Fuq talba ta' wieħed mis-sieħba, diversi kumitati tax-xogħol ta' sħubija jistgħu jorganizzaw laqgħat konġunti biex jikkonsidraw suġġetti ta' interess komuni jew aspetti reġjonali ta' l-assoċjazzjoni.

4. Din il-konsultazzjoni għandha tiġi kondotta f'konformità sħiħa mal-poteri istituzzjonali, legali u finanzjarji rispettivi ta' kull wieħed mit-tliet sieħba.

Il-Kummissjoni għandha tippresiedi l-kumitati tax-xogħol u l-Forum tal- ►C1 PTEE ◄ u jipprovdu s-segretarjat tagħhom.

Rappreżentant tal-Bank Ewropew ta' l-Investiment, minn issa ‘l quddiem msejjaħ il-BEI, għandu jkun preżenti f'laqgħat meta materji li jirrigwardjawh ikunu fuq l-aġenda.

5. L-opinjonijiet tal-kumitati tax-xogħol u l-Forum tal- ►C1 PTEE ◄ għandhom, fejn xieraq, ikunu s-suġġett ta' deċiżjonijiet tal-Kummissjoni fil-limiti tal-poteri tagħha, jew tal-proposti mill-Kummissjoni lill-Kunsill bil-ħsieb ta' l-implimentazzjoni ta' elementi ġodda ta' l-assoċjazzjoni tal- ►C1 PTEE ◄ -KE jew l-emenda tiegħu fuq il-bażi ta' l-Artikolu 187 tat-Trattat.

Artikolu 8

Assemblea Parlamentari Konġunta ta' l-AKP-KE

L-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ għandhom jiġu mgħarrfa bl-aġenda, ir-resoluzzjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet ta'l-Assemblea Parlamentari Konġunta ta' l-AKP-KE.

L-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom jappoġġjaw kull talba mill-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ sabiex jipparteċipaw bħala osservaturi fis-sessjonijiet plenarji ta' l-Assemblea Parlamentari Konġunta ta' l-AKP-KE, bla ħsara għar-regoli stess ta' proċedura ta' l-Assemblea.

Artikolu 9

Tmexxija

Tmexxija minn jum għall-ieħor ta' din id-Deċiżjoni għandha tiġi kondotta mill-Kummissjoni u l-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ u, jekk jinħoloq il-bżonn, mill-Istat Membru li miegħu huwa marbut il- ►C1 PTEE ◄ , bi qbil mal-poteri istituzzjonali, legali u finanzjarji ta' kull wieħed mis-sieħba, prinċipalment rigward koperazzjoni finanzjarja ta' żvilupp u koperazzjoni fl-erja ta' kummerċ u servizzi.







PARTI II

L-ERJI TA' KOPERAZZJONI TAL- ►C1 PTEE ◄ -KE

Artikolu 10

Erji ta' koperazzjoni

Il-Komunità għandha tikkontribbwixxi għal koperazzjoni f'dawk l-erji fil- ►C1 PTEE ◄ imniżżla f'lista f'dan it-Titolu bi qbil mal-prijoritajiet stabbiliti fl-istrateġiji ta' żvilupp għal kull ►C1 PTEE ◄ jew, fejn xieraq, fil-forma ta' miżuri reġjonali.

Artikolu 11

Setturi tal-prodott

Koperazzjoni għandha tappoġġja politika settorjali u strateġiji li jiffaċilitàw adeżjoni ma' attivitajiet u risorsi tal-prodott, partikolarment:

(a) Agrikoltura: Politika agrikola u twaqqif ta' istituzzjonijiet, diversifikazzjoni, irrigazzjoni, moltiplikazzjoni taż-żerriegħa, miżuri ta' protezzjoni ta' l-uċuh tar-raba, produzzjoni tal-fertilizzant, tagħmir, agro-proċessar, bhejjem ħajjin u trobbija ta' l-ifrat, biedja ta' l-annimali, estensjoni u riċerka; bejgħ fis-suq; ħażna u trasportazzjoni; sigurta ta' l-ikel, kreditu agrikolu, settlement u riforma ta' l-art, użu ta' l-art u politika ta' reġistrazzjoni, trasferiment ta' teknoloġija, infrastruttura ta' irrigazzjoni u ta' dranaġġ, servizzi oħra ta' appoġġ.

(b) Forestrija: politika ta' forestrija u twaqqif ta' istituzzjonijiet, inkluż l-użu ta' siġar biex jiġi konservat l-ambjent f'kontroll kontra l-erosion u desertification; afforestation; maniġġjar tal-foresti, inkluż l-utilizzazzjoni razzjonali u l-maniġġjar ta' esporti ta' l-injam (timber); kwistjonijiet li għandhom x'jaqsmu ma' foresti tropikali tax-xita; riċerka u taħriġ.

(ċ) Sajd: politika tas-sajd u twaqqif ta' istituzzjonijiet; protezzjoni tal-ħażna tal-ħut u maniġġjar razzjonali ta' ħażniet tal-ħut, fish farming u sajd artisanali; trasport għas-sajd; ħażna kiesħa u bejgħ fis-suq u preservazzjoni tal-ħut.

(d) Żvuilupp rurali: politika rurali u twaqqif ta' istituzzjonijiet, proġetti/programmi integrati ta' żvilupp rurali; għajnuna u proġetti mmirati lejn in-nies, produzzjoni u bejgħ fis-suq f'erji rurali; infrastruttura rurali.

(e) l-Industrija: Politiki settorjali u twaqqif ta' istituzzjonijet; industriji tas-sengħa (crafts); agro-industriji u setturi oħra ta' fabbrikazzjoni, industrija ta' tagħmir tat-trasport; riċerka u żvilupp teknoloġiku; kontroll għall-kwalità; żvilupp u espansjoni ta' IŻM-ijiet u mikro-impriżi.

(f) Tħaffir fil-mijieri: Politika settorjali u twaqqif ta' istituzzjonijiet, riċerka u żvilupp teknoloġiku; tħaffir fil-minjieri fuq skala żgħira, eċċ.

(g) Enerġija: politika ta' l-enerġija u twaqqif ta' istituzzjonijiet, ġenerazzjoni tas-saħħa elettrika (li ma terġax tiġġedded u li terġa tiġġedded); użu effiċjenti ta' risorsi ta' l-enerġija; riċerka u taħriġ ta' l-enerġija; l-inkoraġġiment għal involviment fis-settur privat fil-ġenerazzjoni u d-distribuzzjoni tas-saħħa elettrika.

(h) Trasport: politika tat-trasport u twaqqif ta' istituzzjonijiet; trasport permezz tat-triq, tal-ferrovija, bil-baħar jew bil-baħar intern u faċilitàjiet ta' ħażna.

(i) Komunikazzjoni: politika ta' komunikazzjoni u twaqqif ta' istituzzjonijiet; telekomunikazzjonijiet u media.

(j) Ilma: politika ta' l-ilma u twaqqif ta' istituzzjonijiet, protezzjoni ta' risorsi ta' l-ilma, maniġġjar ta' l-iskart, provvisti ta' l-iskart f'erji rurali u urbani għal għanijiet domestiċi, industrijali jew agrikoli; ħażna, distribuzzjoni u maniġġjar ta' risorsi ta' l-ilma.

(k) Servizzi bankarji, finanzjarji, u tan-negozju: politika fis-settur finanzjarju u twaqqif ta' istituzzjonijet, servizzi ta' negozju; privatizzazzjoni, parteċipazzjoni u bejgħ fis-suq ta' ekwitajiet; appoġġ għal assoċjazzjonijiet ta' kummerċ u negozju (inkluż aġenziji ta' promozzjoni u ta' esportazzjoni); istituzzjonijiet finanzjarji u bankarji.

(l) Żvilupp u applikazzjoni teknoloġika, riċerka: politika u twaqqif ta' istituzzjonijiet; azzjoni għalenija f'livell lokali, nazzjonali u/jew reġjonali għall-promozzjoni ta' attivitajiet ta' xjenza u teknoloġija u l-applikazzjoni tagħhom għall-produzzjoni u l-promozzjoni ta' għerf fil-kompjuter fis-setturi pubbliċi u privati, programmi xjentifiċi u tagħmir għal riċerka.

Artikolu 12

Żvilupp fil-kummerċ

1. Il-Komunità għandha timplimenta miżuri għall-iżvilupp ta' kummerċ fl-istadji kollha tad-distribuzzjoni finali tal-prodott.

L-għan huwa sabiex jiġi żgurat li l- ►C1 PTEE ◄ jieħdu l-benefiċċju massimu mid-dispożizzjonijiet ta' din id-Deċiżjoni u jkunu jistgħu jipparteċipaw skond il-kondizzjonijiet l-aktar favorevoli fis-swieq tal-Komunità, domestiċi, sub-reġjonali, reġjonali u internazzjonali billi jiddiversifikaw il-firxa u jżidu l-valur u l-volum ta' kummerċ fil- ►C1 PTEE ◄ f'merkanzija u servizzi.

2. B'żieda ma' l-iżvilupp ta' kummerċ bejn il- ►C1 PTEE ◄ u l-Komunità, għandha tingħata attenzjoni partikolari lil operati li huma disinjati sabiex iżidu s-self-reliance tal- ►C1 PTEE ◄ u jtejbu koperazzjoni reġjonali f'kummerċ u servizzi.

3. Fl-istrumenti provvduti f'din id-Deċiżjoni u bi qbil mad-dispożizzjonijiet dikjarati f'relazzjoni magħhom, għandhom jindħalu għal operati fuq it-talba ta' l-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ , partikolarment fl-erji li ġejjin:

(a) appoġġ għad-definizzjoni ta' politika makroekonomika xierqa meħtieġa għal żvilupp ta' kummerċ;

(b) appoġġ għall-ħolqien jew ir-riforma ta' strutturi xierqa legali u regolatorji kif ukoll għar-riforma ta' proċeduri amministrattivi;

(ċ) l-istabbiliment ta' strateġijiet koerenti ta' kummerċ;

(d) appoġġ għal ►C1 PTEE ◄ fl-iżvilupp tal-kapaċitajiet interni, sistemi ta' tagħrif u għarfien tagħhom fir-rwol u l-importanza ta' kummerċ fi żvilupp ekonomiku;

(e) appoġġ biex tissaħħaħ l-infrastruttura li għandha x'taqsam ma' kummerċ u partikolarment għall-isforzi tal- ►C1 PTEE ◄ biex jiżviluppaw u jtejbu infrastruttura f'manjiera li tappoġġja s-servizz, inkluż faċilitàjiet ta' trasport u ta' ħażna, sabiex jiġi żgurat il-parteċipazzjoni effettiva tagħhom fid-distribuzzjoni ta' merkanzija u servizzi u sabiex jittejjeb u jinġieb il-quddiem il-mixi ta' esporti mill- ►C1 PTEE ◄ ;

(f) żvilupp ta' risorsi tal-bniedem u abbiltajiet professjonali fil-qasam ta' kummerċ u servizzi, partikolarment fis-setturi ta' proċessar, bejgħ fis-suq, distribuzzjoni u trasport għas-swieq tal-Komunità, reġjonali u internazzjonali;

(g) appoġġ għall-iżvilupp tas-settur privat u, partikolarment, għall-IŻM-ijiet għal identifikazzjoni u żvilupp tal-prodott, ftuħ tas-suq u xogħlijiet konġunti orjentati lejn l-esportazzjoni;

(h) appoġġ għal azzjonijiet tal- ►C1 PTEE ◄ immirati lejn l-inkoraġġiment u l-attrazzjoni ta' operati ta' investiment privat u xogħlijiet konġunti;

(i) l-istabbilizzazzjoni, l-adattament u t-tisħiħ ta' organizzazzjonijiet fil- ►C1 PTEE ◄ li jittrattaw l-iżvilupp ta' kummerċ u servizzi, fil-waqt li tingħata attenzjoni partikolari għall-bżonnijiet speċjali ta' organizzazzjonijiet fil- ►C1 PTEE ◄ li huma l-inqas żviluppati;

(j) appoġġ għal ►C1 PTEE ◄ li jimmiraw biex itejbu l-kwalità tal-prodotti tagħhom, jadattawhom għal ħtiġijiet tas-suq u jiddiversifikaw il-postijiet ta' bejgħ tagħhom;

(k) appoġġ għall-isforzi tal- ►C1 PTEE ◄ biex jippenetraw b'mod aktar effettiv is-swieq f'pajjiżi terzi;

(l) miżuri ta' żvilupp fis-suq inkluż żieda fil-kuntatti u l-bdil ta' tagħrif bejn operaturi ekonomiċi fil- ►C1 PTEE ◄ , l-Istati AKP, l-Istati Membri u pajjiżi terzi;

(m) appoġġ għal ►C1 PTEE ◄ fl-applikazzjoni ta' metodi moderni ta' teknika ta' bejgħ fis-suq f'setturi u programmi orjentati lejn il-produzzjoni, partikolarment f'erji bħal ma huma żvilupp rurali u agrikoltura;

(n) l-istabbilizzazzjoni u l-iżvilupp ta' istituzzjonijet ta' assigurazzjoni u ta' kreditu fil-qasam ta' żvilupp ta' kummerċ.

4. Appoġġ għall-parteċipazzjoni tal- ►C1 PTEE ◄ f'fieri kummerċjali, esibizzjonijiet u missjonijiet ta' kummerċ għandu jitwettaq biss meta dawn l-avvenimenti jiffurmaw parti integra minn programmi totali ta'kummerċ u ta' żvilupp fis-suq.

5. Parteċipazzjoni tal- ►C1 PTEE ◄ l-inqas żviluppati f'diversi attivitajiet ta' kummerċ għandha tiġi nkoraġġita permezz ta' dispożizzjonijiet speċjali, fost ħwejjeġ oħra, il-ħlas ta' l-ispejjeż ta' l-ivjaġġar tal-personal u spejjeż tat-trasportazzjoni ta' wirjiet (exhibits), fl-okkażjoni tal-parteċipazzjoni tagħhom f'fieri lokali, reġjonali u ta' pajjiż terz, esibizzjonijiet jew missjonijiet ta' kummerċ, inkluż l-ispiża tal-kostruzzjoni temporanja u/jew il-kiri ta' postijiet (booths and stalls) ta' esibizzjoni. Il- ►C1 PTEE ◄ l-inqas żviluppati għandhom jingħataw għajnuna speċjali biex jassistu fil-preparazzjoni u/jew ix-xiri ta' materjali ta' promozzjoni.

Artikolu 13

Kummerċ f'servizzi

1. Il-Komunità taqbel li tiżviluppa u tiffinanzja infrastruttura u risorsi umani rigward kummerċ f'servizzi bi qbil mal-prijoritajiet stabbiliti skond l-istrateġiji ta' żvilupp għal kull ►C1 PTEE ◄ .

2. Il-Komunità għandha tikkontribbwixxi għall-iżvilupp u l-promozzjoni ta' servizzi marittimi ta' trasport cost-effective u effiċjenti fil- ►C1 PTEE ◄ , billi:

(a) tippromwovi t-trasport bil-baħar effiċjenti ta' merkanzija b'rati li ekonomikament u kummerċjalment jagħmlu sens;

(b) timplimenta politika tajba u regoli ta' kompetizzjoni;

(ċ) tiffaċilità aktar parteċipazzjoni tal- ►C1 PTEE ◄ f'servizzi internazzjonali ta' trasport bil-baħar;

(d) tinkoraġġixxi programmi reġjonali ta' trasport marittimu u żvilupp ta' kummerċ;

(e) iżżid l-involviment tas-settur privat lokali f'attivitajiet ta' trasport bil-baħar.

Il-Komunità u l- ►C1 PTEE ◄ jidħlu sabiex jippromwovu sigurta waqt trasport bil-baħar, sigurta ta' ekwipaġġi u l-prevenzjoni tat-tniġġiż.

3. Il-Komunità għandha żżid koperazzjoni mal- ►C1 PTEE ◄ sabiex jiġi żgurat titjib regolari u tkabbir fit-traffiku ta' l-arju.

Dan għandu jinvolvi:

(a) l-eżami tal-meżżi kollha ta' riforma u modernizzazzjoni fl-industrija tat-trasport ta' l-ajru tal- ►C1 PTEE ◄ ;

(b) il-promozzjoni tal-vijabilita u l-kompetittivita kummerċjali tagħhom;

(ċ) l-inkoraġġiment ta' livelli aktar għolja ta' investiment u parteċipazzjoni fis-settur privat u aktar bdil ta' għerf u prattika tajba ta' kummerċ;

(d) li l-passiġġieri u l-esportaturi fil- ►C1 PTEE ◄ kollha jiġu provduti b'aċċess għal xbieki globali ta' trasport bl-ajru.

4. Sigurta trid tiġi żgurata fis-settur tat-trasport bl-ajru u l-livelli stabbiliti internazzjonali rilevanti iridu jiddaħħlu u jiġu mplimentati.

Għal dan l-iskop, il-Komunità għandha tgħin lill- ►C1 PTEE ◄ f':

(a) l-implimentazzjoni ta' sistemi ta' sigura ta' navigazzjoni bl-ajru, inkluż is-sistema ta' Komunikazzjonijiet, Navigazzjoni u Sorveljanza/Maniġġjar ta' Traffiku bl-Ajru (KNS/MTA);

(b) l-implimentazzjoni ta' sigurta fl-ajruport u tisħiħ fil-kapaċita awtoritajiet ta' avjazzjoni ċivili biex jimmaniġġjaw l-aspetti kolla ta' sigura operazzjonali mqegħda taħt il-kontroll tagħhom;

(ċ) l-iżvilupp ta' infrastrutturi u risorsi umani;

(d) li jiġi żgurat li kull miżura meħuda f'dan il-qasam hija bbażata fuq parir mill-prganizzazzjonijet internazzjonali rilevanti li jkunu effettivi u sostenibbli fl-iskond fit-tul.

5. Attenzjoni kif suppost trid tingħata sabiex jiġi minimizzat l-impatt ambjentali ta' trasport bl-ajru, partikolarment permezz ta' studji xierqa ta' impatt ambjentali.

6. F'ħafna aspetti ta' trasport bl-ajru, soluzzjonijiet reġjonali jistgħu joffru skop għal prezz aktar effettiv u ekonomiji ta' skala. Għal dan l-iskop, il-Komunità tidħol sabiex tappoġġja u tinkoraġġixxi azzjonijiet fuq livell reġjonali fejn xieraq.

7. La darba telekomunikazzjoni u parteċipazzjoni attiva fis-soċjeta tat-tagħrif huma prerekwiżiti għall-integrazzjoni b'suċċess tal- ►C1 PTEE ◄ fl-ekonomija dinjija, il-Komunità u l- ►C1 PTEE ◄ jikkonfermaw mill-ġdid l-irbit rispettiv tagħhom skond il-ftehimijiet multilateral eżistenti, partikolarment l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (ODS) dwar Telekomunikazzjonijiet Bażiċi.

8. Il-Komunità għandha tappoġġja l-isforzi tal- ►C1 PTEE ◄ sabiex tiżdied il-kapaċita tagħhom fil-qasam ta' kummerċ f'servizzi. Koperazzjoni għandha tkopri, fost ħwejjeġ oħra, l-erji li ġejjin:

(a) il-promozzjoni ta' konsultazzjonijiet bejn korpijiet kompetenti ta' telekomunikazzjonijiet fil- ►C1 PTEE ◄ u l-Komunità bil-ħsieb li jiġi nkoraġġit żvilupp ta' ambjent ta' telekomunikazzjonijiet kompettitiv li jġib rati aktar viċin għall-ispejjeż;

(b) l-istabbiliment ta' dijalogu dwar aspetti differenti tas-soċjeta ta' tagħrif, inkluż aspetti regolatorji u politika ta' komunikazzjonijet;

(ċ) bdil ta' tagħrif u għajnuna teknika possibbli dwar ir-regolament, l-istandardizzazzjoni, it-testjar ta' konformità u ċ-ċertifikazzjoni ta' tagħrif u teknoloġiji ta' komunikazzjonijiet u l-użu ta' frekwenzi;

(d) id-disseminazzjoni ta' tagħrif ġdid u teknoloġiji ta' komunikazzjonijiet u l-iżvilupp ta' faċilitàjiet ġodda, partikolarment f'relazzjoni ma' interkonnessjoni ta' xbieki u interoperabilta ta' applikazzjonijiet;

(e) il-promozzjoni u l-implimentazzjoni ta' riċerka konġunta fil-qasam ta' teknoloġiji ġodda li għandhom x'jaqsmu mas-soċjeta tat-tagħrif;

(f) id-disinn u l-implimentazzjoni ta' programmi u politika sabiex jiżdied l-għarfien dwar benefiċċji ekonomiċi u soċjali li joħorġu mis-soċjeta ta' tagħrif.

9. Koperazzjoni għandha, partikolarment, tiġi diretta lejn aktar komplimentarjeta u armonizzazzjoni ta' sistemi ta' komunikazzjoni f'livell lokali, nazzjonali, reġjonali, inter-reġjonali u internazzjonali u l-adattament tagħhom għal teknoloġiji ġodda.

10. Il-Komunità għandha tappoġġja miżuri u operati sabiex jiġi żviluppat u appoġġjat turiżmu sostenibbli. Dawn il-miżuri għandhom jiġu mplimentati fil-livelli kollha, mill-identifikazzjoni tal-prodott turistiku għall-istadju ta' bejgħ fis-suq u promozzjoni.

L-għan għandu jkun sabiex jiġu appoġġjat l-isforzi ta' l-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ sabiex joħroġ benefiċċju massimu minn turiżmu lokali, reġjonali u internazzjonali rigward l-impatt tat-turiżmu fuq żvilupp ekonomiku u biex jiġi stimulat il-mixi finanzjarju privat mill-Komunità u sorsi oħra fl-iżvilupp tat-turiżmu fil- ►C1 PTEE ◄ . Attenzjoni partikolari għandha tingħata lill-ħtieġa li jiġi ntegrat it-turiżmu fil-ħajja soċjali, culturali u ekonomika tan-nies, kif ukoll sabiex wieħed jibża' għall-ambjent.

Miżuri speċifiċi ta' żvilupp fit-turiżmu għandhom jiġu mmirati lejn id-definizzjoni, l-adattament u l-iżvilupp ta' politika xierqa fil-livelli lokali, reġjonali, sub-reġjonali u internazzjonali. Programmi u proġetti ta' żvilupp fit-turiżmu għandhom jiġu bbażati fuq din il-politika fuq il-bażi ta' l-erba' komponenti li ġejjin:

(a) żvilupp ta' risorsi umani u istituzzjonali, fost ħwejjeġ oħra: — żvilupp fil-maniġġjar professjonali f'abbiltajiet speċifiċi u taħriġ kontinwu f'livelli xierqa fis-setturi privati u pubbliċi sabiex jiġi żgurat ippjanar u żvilupp adegwat; — l-istabbilizzazzjoni u t-tisħiħ ta' ċentri turistiċi ta' promozzjoni; — l-edukazzjoni u t-taħriġ għal segmenti speċifiċi tal-popolazzjoni u organizzazzjonijiet pubbliċi/privati attivi fis-settur tat-turiżmu inkluż personal involuti f'setturi li jappoġġjaw it-turiżmu; — koperazzjoni inter- ►C1 PTEE ◄ u ►C1 PTEE ◄ -AKP u bdil fl-oqsma ta' taħriġ, għajnuna teknika u l-iżvilupp ta' istituzzjonijiet.

(b) l-iżvilupp ta' prodotti inkluż, fost ħwejjeġ oħra: — l-identifikazzjoni tal-prodott tat-turiżmu, l-iżvilupp ta' prodotti mhux tradizzjonali u ġodda tat-turiżmu, l-adattament ta' prodotti eżistenti inkluż il-priservazzjoni u l-iżvilupp ta' wirt kulturali, aspetti ekoloġiċi u ambjentali, il-maniġġjar, il-protezzjoni u l-konservazzjoni tal-fawna u l-flora, assi storiċi, soċjali u oħra naturali, l-iżvilupp ta' servizzi anċillari; — il-promozzjoni ta' investiment privat fl-industriji tat-turist tal- ►C1 PTEE ◄ , inkluż il-ħolqien ta' xogħlijiet konġunti; — il-produzzjoni ta' crafts ta' natura kulturali għas-suq fit-turiżmu.

(ċ) l-iżvilupp fis-suq inkluż, fost ħwejjeġ oħra: — ta' l-għajnuna għad-definizzjoni u l-eżekuzzjoni ta' għanijiet u pjanijiet ta' żvilupp fis-suq f'livelli lokali, sub-reġjonali, reġjonali u internazzjonali; — l-appoġġ għall-isforzi tal- ►C1 PTEE ◄ sabiex jinkiseb aċċess għal servizzi għall-idustrija tat-turiżmu bħal ma huma sistemi ċentrali ta' riservazzjoni u sistemi ta' kontroll u s-sigurta tat-traffiku fl-ajru; — il-miżuri ta' bejgħ fis-suq u promozzjonali u materjali fil-qafas ta' pjanijiet u programmi integrati ta' żvilupp fis-suq bil-ħsieb li jtejbu penetrazzjoni fis-suq, immirati lejn l-ġeneraturi ewlenin ta' mixi fit-turiżmu fi swieq tradizzjonali u mhux tradizzjonali kif ukoll attivitajiet speċifiċi bħal ma huma parteċipazzjoni f'avvenimenti speċjalizzati ta' kummerċ, bħal fieri, produzzjoni ta' letteratura ta' kwalità, films u għajnuniet għall-bejgħ fis-suq.

(ċ) ir-riċerka u t-tagħrif inkluż, fost ħwejjeġ oħra: — it-titjib ta' tagħrif fit-turiżmu u l-ġbir, l-analizzar, id-disseminazzjoni u l-utilizzazzjoni ta' fatti magħrufa (data) statistiċi; — l-istima ta' l-impatt soċjo-ekonomiku tat-turiżmu fuq l-ekonomiji tal- ►C1 PTEE ◄ b'enfasi partikolari fuq l-iżvilupp ta' rabtiet ma' setturi oħra fil- ►C1 PTEE ◄ u r-reġjuni ta' madwarhom, bħal ma huma l-produzzjoni ta' l-ikel, il-bini, it-teknoloġija u l-maniġġjar.

Artikolu 14

Erji li għandhom x'jaqsmu mal-kummerċ

1. Il-Komunità għandha tgħin sabiex tirrinforza, fl-istrateġiji ta' żvilupp ta' kull ►C1 PTEE ◄ , il-kapaċita tal- ►C1 PTEE ◄ sabiex jimmaniġġjaw l-erji kollha li għandhom x'jaqsmu mal-kummerċ, inkluż fejn ikun meħtieġ it-titjib u l-appoġġ ta' l-istruttura istituzzjonali.

2. Il-Komunità għandha tikkopera mal- ►C1 PTEE ◄ fl-introduzzjoni tal-prinċipji ġenerali dwar il-protezzjoni u l-promozzjoni ta' investimenti.

3. Il-Komunità għandha tgħin ukoll sabiex tirrinforza koperazzjoni mal- ►C1 PTEE ◄ bil-ħsieb li tiġi formulata u appoġġjata politika ta' kompetizzjoni effettiva ma' l-aġenziji xierqa ta' kompetizzjoni li progressivament jiżguraw l-infurzar effiċjenti tar-regoli ta' kompetizzjoni minn kemm impriżi privati kif ukoll statali. Koperazzjoni f'din l-erja għandha, partikolarment, tinkludi għajnuna fl-abbozzar ta' struttura legali xierqa u l-infurzar amministrattiv tagħha b'riferenza partikolari għall- ►C1 PTEE ◄ li huma l-inqas żviluppati.

4. Il-Komunità għandha tkompli tinkoraġġixxi koperazzjoni mal- ►C1 PTEE ◄ u testendiha, partikolarment, għall-erji li ġejjin:

(a) il-preparazzjoni ta' liġijiet u regolamenti għall-preparazzjoni u l-infurzar ta' drittijiet intellettwali ta' propjeta, il-prevenzzjoni ta' l-abbuż ta' dawn id-drittijiet minn pussessuri tad-drittijiet u l-ksur ta' dawn id-drittijiet minn kompetituri, l-istabbiliment u r-rinfurzar ta' uffiċċji lokali, nazzjonali u reġjonali u aġenziji oħra inkluż appoġġ għal organizzazzjonijiet ta' propjeta intellettwali u reġjonali involuti fl-infurzar u l-protezzjoni, inkluż it-taħriġ ta' personal;

(b) il-konklużjoni ta' ftehimijiet immirati lejn il-protezzjoni ta' marki tal-fabbrika u indikazzjonijiet ġijografiċi għall-prodotti ta' interess partikolari.

5. Il-Komunità għandha tgħin lill- ►C1 PTEE ◄ fl-isforzi tagħhom rigward l-istandardizzazzjoni u ċ-ċertifikazzjoni mmirati lejn il-promozzjoni ta' sistemi kompatibbli bejn il-Komunità u l- ►C1 PTEE ◄ . Koperazzjoni għandha tikkomprendi partikolarment dan li ġej:

(a) miżuri li jippromwovu aktar użu ta' regolamenti tekniċi internazzjonali, livelli stabbilit u proċeduri ta' stima ta' konformità, inkluż miżuri speċifiċi għas-settur, bi qbil mal-livell ta' żvilupp ekonomiku tal- ►C1 PTEE ◄ ;

(b) koperazzjoni fl-erja ta' maniġġjar ta' kwalità u assigurazzjoni f'setturi magħżula ta' importazzjoni lill- ►C1 PTEE ◄ ;

(ċ) appoġġ għal inizjattivi ta' bini ta' kapaċita fl-oqsma ta' stima ta' konformità, metroloġija u standardizzazzjoni;

(d) l-iżvilupp ta' rabtiet bejn il- ►C1 PTEE ◄ u l-istandardizzazzjoni Ewropea stima ta' konformità u istituzzjoni ta' ċertifikazzjoni.

6. Il-Komunità għandha tgħin sabiex issaħħaħ koperazzjoni mal- ►C1 PTEE ◄ rigward miżuri tas-saħħa tal-bniedem, ta' l-annimal u tal-pjanti bil-ħsieb li tinbena kapaċita fis-settur pubbliku u privat f'din l-erja.

7. Filwaqt li jinżammu fil-moħħ il-Prinċipji Rio u bil-ħsieb li jiġi rinfurzat l-appoġġ bejn xulxin ta' politika ta' kummerċ u ambjentali, il-Komunità għandha ssaħħaħ koperazzjoni mal- ►C1 PTEE ◄ . L-għan ta' koperazzjoni għandha partikolarment tkun li:

(a) tistabbilixxi politika lokali, nazzjonali, reġjonali u internazzjonali koerenti;

(b) tirrinforza kontrolli ta' kwalità ta' merkanzija u servizzi relatati ma' l-ambjent;

(ċ) ittejjeb metodi ta' produzzjoni li jaqblu ma' l-ambjent fis-setturi rilevanti.

8. Il-Komunità għandha tikkopera mal- ►C1 PTEE ◄ f'relazzjoni mal-livelli stabbiliti tax-xogħol. Koperazzjoni f'din l-erja għandha tikkonsisti prinċipalment minn:

(a) bdil ta' tagħrif dwar liġijiet u regolamenti tax-xogħol;

(b) għajnuna fil-formulazzjoni ta' leġislazzjoni dwar ix-xogħol u tisħiħ tal-leġislazzjoni eżistenti;

(ċ) programmi ta' edukazzjoni u li jżidu l-għarfien immirati lejn l-eliminazzjoni ta' xogħol tat-tfal;

(d) infurzar ta' leġislazzjoni u regolamenti tax-xogħol.

9. Il-Komunità għandha tikkopera mal- ►C1 PTEE ◄ fl-erja ta' politika tal-konsumatur u protezzjoni tas-saħħa tal-konsumatur billi:

(a) ttejjeb kapaċita istituzzjonali u teknika f'din l-erja;

(b) tistabbilixxi sistemi mgħaġġla ta' allert ta' tagħrif bejn xulxin dwar prodotti perikolużi;

(ċ) tbiddel tagħrif u esperjenzi dwar l-istabbiliment u l-operat ta' sorveljanza wara bejgħ fis-suq ta' prodotti u sigurta ta' prodotti;

(d) ittejjeb it-tagħrif provvdut lill-konsumaturi dwar prezzijiet, karatteristiċi ta' prodotti u servizzi offruti;

(e) tinkoraġġixxi l-iżvilupp ta' assoċċjazzjonijiet privati tal-konsumatur u kuntatti bejn ir-rappreżentanti ta' interess lill-konsumatur;

(f) ittejjeb il-kompatibilita ta' politika u sistemi tal-konsumatur;

(g) tgħarraf fid-dħul fis-seħħ ta' leġislazzjoni tippromwovi koperazzjoni fl-investigazzjoni ta' prattiċi tan-negozju ta' ħsara jew mhux bil-fier;

(h) timplimenta projbizzjonijiet fuq esporti fuq il-kummerċ ta' merkanzija u servizzi li l-bejgħ fis-suq tagħhom ikun ġie pprojbit fil-pajjiż ta' produzzjoni tagħhom.

10. Il-Komunità għandha tappoġġja l-isforzi allokati mill-atturi pubbliċi u privati tal- ►C1 PTEE ◄ fil-qasam tat-teknoloġija informatika u tat-telekomunikazzjonijiet sabiex:

(a) timmodernizza l-infrastruttura tat-telekomunikazzjonijiet, servizzi tat-trasmissjoni tal-fatti magħrufa (data), applikazzjonijiet remoti ta' proċessar u proġetti ta' applikazzjoni tat-telematika (PAT);

(b) tiżviluppa u ttejjeb is-servizzi u l-kapaċita tal-bniedem meħtieġa biex tinkiseb is-soċjeta tat-tagħrif, u tintegra dawk is-servizzi fl-aħjar manjiera possibbli f'kuntest reġjonali;

(ċ) ittejjeb l-għarfien ta' opportunitajiet ekonomiċi u l-bdil ta' esperjenza u ta' l-għerf fis-sengħa;

(d) tipprovdi aktar tagħrif lill-utenti ta' dawk ir-risorsi;

(e) tesplojta l-potenzal ta' dan is-settur f'manjera ottima u sostenibbli;

(f) tiżviluppa l-użu ta' tekonoġija ta' komunikazzjonijiet u ta' l-informatika fil-qasam ta' edukazzjoni, inkluż tagħlim minn distanza;

(g) iżżid kummerċ elettroniku u koperazzjoni ekonomika;

(h) ittejjeb u timmodernizza xbieki tas-saħħa, permezz ta' l-iżvilupp ta' rabtiet bejn sptarijiet, l-użu ta' dijanjosi remota u l-ħolqien ta' databases konġunti;

(i) tiżviluppa aċċess multimedja għal risorsi kulturali u turistiċi;

(j) ittejjeb u żżid l-użu ta' teknoloġija ta' l-informatika u tal-komunikazzjonijiet fl-industrija u għall-innovazzjoni.

Artikolu 15

Setturi soċjali

Il-Komunità għandha tikkontribbwixxi, fl-istrateġiji ta' l-iżvilupp ta' kull ►C1 PTEE ◄ , għal miżuri ta' żvilupp tal-bniedem u soċjali. Koperazzjoni tista' partikolarment tappoġġja programmi fis-setturi li ġejjin:

(a) Politika ta' l-edukazzjoni u twaqqif ta' istituzzjonijiet (bini u materjali); taħriġ fil-lingwa u għall-għalliema; edukazzjoni primarja; edukazzjoni sekondarja u taħriġ vokazzjonali; edukazzjoni aktar għolja (inkluż attivitajiet ta' edukazzjoni speċifiċi għas-settur, p.e. taħriġ agrikolu). Fl-edukazzjoni, il-mira għandha tkun fuq it-twessiegħ ta' aċċess għal u t-titjib tal-kwalità ta' edukazzjoni bażika billi jinbnew aktar skejjel, jiġu rijabilitati klassijiet eżistenti u jiġu provvduti materjali edukazzjonali, taħriġ ta' l-għalliema, u bursaries għal studenti fqar.

(b) Attivitajiet ta' riforma fis-settur tas-saħħa, politika tas-saħħa u twaqqif ta' istituzzjonijiet, edukazzjoni medika, taħriġ u riċerka, infrastruttura tas-saħħa; HIV/AIDS. Fis-settur tas-saħħa, proġetti għandhom igħinu biex jipprovdu servizzi ta' kura primarja u preventiva, partikolarment ippjanar tal-familja u servizzi tas-saħħa tat-tfal u ta' l-omm;

(ċ) Politika tal-popolazzjoni u ppjanar tal-familja; kura ta' l-omm u tat-tarbija, inkluż appoġġ għall-proġetti li jieħdu ħsieb u jiżviluppaw il-ġenerazzjoni li jmiss.

(d) Iż-żieda ta' l-effiċjenza ta' politika għall-prevenzjoni tal-produzzjoni, id-distribuzzjoni u t-traffikar tat-tipi kollha ta' drogi, sustanzi narkotiċi u psikotropiċi, il-prevenzjoni u t-tnaqqis ta' l-abbuż tad-droga, filwaqt li jitqies ix-xogħol li jkun sar f'dan il-kuntest minn korpijiet internazzjonali. Koperazzjoni għandha tikkomprendi dan li ġej: (i) taħriġ, edukazzjoni, promozzjoni tas-saħħa u rijabilitazzjoni ta' dawk maħkuma mill-vizzju, inkluż proġetti għall-integrazzjoni mill-ġdid ta' dawk maħkuma mill-vizzju fl-ambjenti tax-xogħol u soċjali; (ii) miżuri li jinkoraġġixxu opportunitajiet ekonomiċi alternattivi, per eżempju programmi għall-iżvilupp alternattiv ta' erji wżati għall-produzzjoni illiċita ta' pjanti narkotiċi, marbuta ma' miżuri effettivi ta' infurzar; (iii) għajnuna teknika, finanzjarja u amministrattiva li għandha x'taqsma mal-monitorjar ta' kummerċ tal-prekursur, u l-istabbiliment ta' livelli stabbiliti ekwivalenti għal dawk adottati mill-Komunità u l-awtoritajiet internazzjonali konċernati; (iv) għajnuna teknika, finanzjarja u amministrattiva li għandha x'taqsam mal-prevenzjoni, it-trattament u t-tnaqqis ta' abbuż mid-droga; (v) għajnuna u taħriġ tekniku, u l-istabbilizzazzjoni ta' livelli stabbiliti biex jipprevjenu ħasil ta' flus ekwivalenti għal dawk adottati mill-Komunità u korpijiet internazzjonali oħra, partikolarment it-Task Force ta' Azzjoni Finanzjarja dwar Ħasil ta' Flus; (vi) bdil ta' tagħrif rilevanti għall-implimentazzjoni ta' punti (a) sa (d).

(e) Politika ta' l-ilma u twaqqif ta' istituzzjonijiet, protezzjoni ta' risorsi ta' l-ilma, maniġġjar ta' l-iskart (ilma għall-agrikoltura jew enerġija jiġi kopert skond is-settur rilevanti). Fil-provvista ta' l-ilma u s-settur ta' sanitazzjoni, il-mira għandha tkun li tipprovdi servizzi f'erji li m'għandhomx provvista biżżejjed. Fondi li jappoġġa aktar aċċess għall-provvista ta' l-ilma għax-xorb u servizzi ta' sanitazzjoni jikkontribbwixxu direttament għall-żvilupp ta' risorsi umani billi jtejbu l-istat ta' saħħa, u b'hekk iżidu l-produttivita, ta' nies li m'għandhomx diġa aċċess għal dawn is-servizzi; il-ħtieġa kontinwa li jiġu estiżi servizzi bażiċi fl-ilma, is-sanitazzjoni, u t-trasport lejn kemm popolazzjonijiet urbani kif ukoll rurali trid tiġi ndirizzata f'manjieri ambjentali sostenibbli.

(f) Il-Komunità għandha tikkopera mal- ►C1 PTEE ◄ fil-konservazzjoni, l-użu sostenibbli u l-maniġġjar tad-diversita bijoloġika tagħhom filwaqt li tqis il-Pjan ta' Azzjoni tal-Komunità dwar diversita bijoloġika. Koperazzjoni f'din l-erja tista' partikolarment, testendi biex: (i) tappoġġja l-elaborazzjoni, l-aġġornar u l-implimentazzjoni ta' strateġiji nazzjonali ta' bijodiversita u pjanijiet ta' azzjoni; (ii) tiffaċilità l-istabbilizzazzjoni ta' mekkaniżmi lokali, reġjonali u sub-reġjonali għall-bdil ta' tagħrif u l-monitorjar u l-istima ta' progress fl-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni dwar id-Diversita Bijoloġika (KDB) ( 7 ); (iii) tiżviluppa u żżomm databases aġġornati dwar diversitajiet bijoloġiċi; (iv) timplimenta miżuri xierqa li għandhom x'jaqsmu ma' l-aċċess għal risorsi ġenetiċi; (v) tippromwovi l-konklużjoni ta' ftehimijiet mas-settur privat għall-użu tar-risorsi ġenetiċi tal-pajjiż, sabiex il-komunitajiet lokali jkunu jistgħu jibbenefikaw b'mod effettiv mid-dħul ekonomiku li joħroġ minn dawn il-ftehimijiet u sabiex l-użu tar-risorsi ġenetiċi ma jagħmilx ħsara lill-protezzjoni u l-konservazzjoni tal-bijodiversita; (vi) tgħin lill-PTLH B sabiex jipparteċipaw b'mod attiv fil-proċess ta' l-għamla ta' politika u negozjati skond il-KDB.

(g) Proġetti u programmi fil-qasam tad-djar u ta' l-iżvilupp urban integrat. Fi żvilupp urban, sforzi għandhom jimmiraw lejn il-bini jew ir-rijabilitazzjoni ta' toroq u infrastruttura bażika oħra, inkluż djar bi dħul baxx.

Artikolu 16

Koperazzjoni u integrazzjoni reġjonali

Koperazzjoni għandha tiżgura li tiġi provvduta għajnuna effettiva sabiex jinkisbu l-għanijiet u l-prijoritajiet stabbiliti mill-awtoritajiet kompetenti fil-qafas ta' koperazzjoni u integrazzjoni reġjonali u sub-reġjonali:

1. Koperazzjoni reġjonali għandha tkopri operati kif miftiehma bejn: (a) żewġ ►C1 PTEE ◄ jew aktar; (b) ►C1 PTEE ◄ wieħed jew aktar u Stat wieħed jew aktar tal-AKP li huwa ġirien tiegħu; (ċ) PTHLB wieħed jew aktar u Stat ta' l-AKP wieħed jew aktar jew wieħed jew aktar mir-reġjunijiet l-aktar remoti riferiti fl-Artikolu 299(2) tat-Trattat (Guadeloupe, il-Guyana, Martinique, Réunion, il-Gżejjer Kanarji, l-Azores u il-Madeira); (d) żewġ korpijiet reġjonali jew aktar li tagħhom ►C1 PTEE ◄ huma membri; (e) PTHLB wieħed jew aktar u korpijiet reġjonali li tagħhom ►C1 PTEE ◄ , Stati ta' l-AKP jew wieħed jew aktar mir-reġjunijiet l-aktar remoti huma membri.

2. L-għanijiet ta' koperazzjoni f'dan il-kuntest għandhom ikunu li: (a) tiġi nkoraġġita l-integrazzjoni gradwali tal- ►C1 PTEE ◄ fl-ekonomija dinjija; (b) tiġi aċċellerata koperazzjoni ekonomika u żvilupp fir-reġjunijiet tal- ►C1 PTEE ◄ u bejniethom u r-reġjunijiet ta' l-Istati ta' l-AKP; (ċ) tippromwovi l-moviment liberu ta' persuni, merkanzija, servizzi, kapital, xogħol u teknoloġija; (d) taċċellera diversifikazzjoni ekonomika u l-kordinazzjoni u l-armonizzazzjoni ta' politika ta' koperazzjoni reġjonali u sub-reġjonali; (e) tippromwovi u tinkoraġġixxi inter- ►C1 PTEE ◄ u intra- ►C1 PTEE ◄ kif ukoll kummerċ mar-reġjunijiet l-aktar remoti, l-Istati ta' l-AKP jew pajjiżi terzi oħra.

3. Fil-kuntest ta' integrazzjoni reġjonali, il-mira ta' koperazzjoni għandha tkun li: (a) tibni u ttejjeb u tmexxi l-quddiem il-kapaċita ta' koperazzjoni reġjonali u organizzazzjonijiet u istituzzjonijiet ta' integrazzjoni biex jippromwovu koperazzjoni u integrazzjoni reġjonali; (b) tinkoraġġixxi l- ►C1 PTEE ◄ l-inqas żviluppati sabiex jieħdu parti fl-iżvilupp ta' swieq reġjonali u jibbenefikaw minnhom; (ċ) timplimenta politika settorjali ta' riforma f'livell reġjonali; (d) tilliberalizza kummerċ u ħlasijiet; (e) tistimula investiment barrani u domestiku fil-qsim tal-fruntieri u inizjattivi ta' integrazzjoni ekonomiċi reġjonali jew sub-reġjonali oħra; (f) tqis l-ispiża transitorja nett ta' integrazzjoni reġjonali fuq dħul ta' l-estimi u l-bilanċ tal-ħlasijiet.

4. Koperazzjoni għandha, fl-erja ta' koperazzjoni reġjonali, tkopri varjeta wiesgħa ta' oqsma funzjonali u tematiċi li speċifikament jindirizzaw problemi komuni u jieħdu vantaġġ minn ekonomiji ta' skala, inkluż: (a) l-infrastruttura, partikolarment infrastruttura tat-trasport u tal-komunikazzjonijiet u problemi ta' sigurta relatati, enerġija; (b) l-ambjent, maniġġjar ta' risors ta' l-ilma; (ċ) saħħa, edukazzjoni u taħriġ; (d) riċerka u koperazzjoni xjentifika u teknika; (e) preparazzjoni għal diżastru reġjonali u inizjattivi ta' allevjazzjoni; (f) erji oħra, p. e. kontrolli ta' armi, drogi, delitti organizzati, ħasil ta' flus, frodi u korruzzjoni.

5. Koperazzjoni għandha tappoġġja wkoll skemi u inizjattivi ta' koperazzjoni inter-reġjonali, inter- ►C1 PTEE ◄ u inter-AKP.

Artikolu 17

Koperazzjoni kulturali u soċjali

Koperazzjoni għandha tikkontribbwixxi għall-iżvilupp ta' min joqgħod fuqu tal- ►C1 PTEE ◄ , li huwa proċess iċċentrat fuq in-nies infushom u li għandu l-għeruq tiegħu fil-kultura ta' kull bniedem. Id-dimensjoni umana u kulturali għandha tħaddan l-erji kollha u tiġi riflessa fil-proġetti u l-programmi kollha ta' żvilupp. Koperazzjoni għandha tappoġġja l-politika u l-miżuri adottati mill-awtoritajiet kompetenti tal- ►C1 PTEE ◄ sabiex jittejbu u jitmexxew ‘l quddiem ir-risorsi umani tagħhom, jiżdiedu l-kapaċitajiet kreattivi tagħhom stess u jippromwovu l-identitajiet kulturali tagħhom. Għandha tinkoraġġixxi parteċipazzjoni mill-populazzjoni fil-proċess ta' żvilupp.

Koperazzjoni kulturali u soċjali għandha tiġi espressa permezza ta':

— l-qies tad-dimensjoni kulturali u soċjali;

— il-promozzjoni ta' identitajiet kulturali u djalogu interkulturali, b'riferenza partikolari għall-priservazzjoni tal-wirt kulturali, il-produzzjoni u d-disseminazzjoni ta' prodotti kulturali, avvenimenti kulturali u tagħrif u komunikazzjoni;

— operati li jtejbu u jmexxu ‘l quddiem risorsi umani, prinċipalment biex ikopru edukazzjoni u taħriġ, koperazzjoni xjentifika u teknika, ir-rwol tan-nisa fl-iżvilupp, is-saħħa u l-ġlieda kontra l-abbuż tad-droga, popolazzjoni u demografija.







PARTI TLIETA

STRUMENTI TA' KOPERAZZJONI BEJN ►C1 PTEE ◄ -KE







IT-TITOLU I

KOPERAZZJONI TA' ŻVILUPP FINANZJARJU







Il-Kapitolu 1

Dispożizzjonijiet ġenerali

Artikolu 18

Għanijiet

L-għan tal-koperazzjoni ta' żvilupp finanzjarju għandu jkun, permezz tad-dispożizzjoni ta' risorsi finanzjarji adegwati u ta' għajnuna teknika xierqa, li:

(a) jappoġġa u jippromwovi l-isforzi tal- ►C1 PTEE ◄ stess sabiex jinkiseb żvilupp soċjali, kulturali u ekonomiku sostenibbli fuq il-bażi ta' interess mutwu u fi spirtu ta' interdependenza;

(b) jgħin sabiex jiżdied il-livell ta' ħajja tan-nies tal- ►C1 PTEE ◄ ;

(ċ) jippromwovi miżuri li x'aktarx jimmobilizzaw il-kapaċita għall-inizjattiva ta' komunitajiet, gruppi, assoċjazzjonijiet u individwi u l-parteċipazzjoni tagħhom fid-disinn u l-implimentazzjoni ta' programmi ta' żvilupp;

(d) jikkontribbwixxi għall-parteċipazzjoni sħiħa tal-popolazzjoni fil-benefiċċji ta' żvilupp fl-interessi ta' l-allevjazzjoni tal-faqar;

(e) jikkontribbwixxi għall-iżvilupp tal-kapaċita tal- ►C1 PTEE ◄ biex jinnovaw, jadattaw u jittrasformaw metodi ta' teknika lokali u biex jiġu magħrufa (to master) metodi ta' teknika ġodda;

(f) jappoġġa l-isforzi tal- ►C1 PTEE ◄ sabiex jiksbu diversifikazzjoni ekonomika, fost ħwejjeġ oħra billi jikkontribbwixxi għall-esplorazzjoni, il-konservazzjoni, il-proċessar u l-esplojtazzjoni tar-riżorsi naturali tagħhom;

(g) jipprovdi appoġġa għal u jippromwovi l-iżvilupp ottimu ta' riżorsi umani fil- ►C1 PTEE ◄ ;

(h) jiffaċilità żieda fil-mixi finanzjarju lejn il- ►C1 PTEE ◄ li jilħqu l-bżonnijiet tagħhom ta' evolviment u jappoġġja l-isforzi tal- ►C1 PTEE ◄ biex jarmonizzaw koperazzjoni internazzjonali għall-iżvilupp tagħhom permezz ta' kofinanzjament ta' operati ma' aġenziji finanzjarji oħra jew partijiet terzi;

(i) jippromwovi investiment privat dirett fil- ►C1 PTEE ◄ , jappoġġja l-iżvilupp ta' settur privat tal- ►C1 PTEE ◄ b'saħħtu, affluwenti u dinamiku u jinkoraġġixxi mixi ta' investiment privat lokali, nazzjonali u barrani fis-setturi produttivi fil- ►C1 PTEE ◄ ;

(j) jinkoraġġixxi koperazzjoni reġjonali, solidarjeta u integrazzjoni inter- ►C1 PTEE ◄ u ►C1 PTEE ◄ -AKP;

(k) jippermetti l-istabbilizzazzjoni ta' aktar relazzjonijiet ekonomiċi u soċjali bilanċjati u ftehim aħjar bejn il- ►C1 PTEE ◄ , l-Istati ta' l-AKP, l-Istati Membri u l-bqija tad-dinja, bil-ħsieb li tiġi megħjuna l-integrazzjoni tal- ►C1 PTEE ◄ fl-ekonomija tad-dinja;

(l) jgħinu lill- ►C1 PTEE ◄ iffaċjati b'diffikultajiet ekonomiċi u soċjali serji ta' natura eċċezzjonali li jirrisultaw minn diżastri naturali jew ċirkostanzi straordinarji li għandhom effetti paragunabbli sabiex jibbenefikaw minn għajnuna ta' emerġenza;

(m) igħinu lill- ►C1 PTEE ◄ li huma l-inqas żviluppati sabiex jegħlbu l-ostakli speċifiċi li jostakolaw l-isforzi tagħhom ta' żvilupp.

Artikolu 19

Prinċipji

1. Koperazzjoni finanzjarja ta' żvilupp għandha tiġi bażata fuq sħubija kumplimentarjeta u sussidju u għandha:

(a) tiġi mplimentata, bi qbil ma' l-istrateġiji ta' assoċjazzjoni u ta' żvilupp adottati skond l-Artikolu 5, waqt li jiġu meqjusa kif mistħoqq il-karatteristiċi ġijografiċi, soċjali u kulturali tal- ►C1 PTEE ◄ rispettivi, kif ukoll il-potenzal speċifiku tagħhom;

(b) tiżgura li mixi ta' risorsi huma jingġataw fuq bażi li titbassar u regolari;

(ċ) tkun flessibbli u mfassla għas-sitwazzjoni f'kull ►C1 PTEE ◄ .

2. L-Istati Membri għandhom jikkoperaw mal-Kummissjoni biex jiżguraw maniġġjar finanzjarju sod fl-użu ta' fondi Komunitarji.

3. Wara avviċinament ta' sħubija, attivitajiet Komunitarji għandhom jiġu deċiżi f'konsultazzjoni mill-viċin bejn il-Kummissjoni, l-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ konċernati u l-Istat Membru li huwa marbut miegħu. Din is-sħubija għandha tiġi kondotta f'konformità sħiħa mal-poteri istituzzjonali, legali u finanzjarji rispettivi ta' kull wieħed mis-sieħba.

4. Mingħajr preġudizzju għat-tieni sottoparagrafu ta' l-Artikolu 25(1), komtribuzzjonijiet Komunitarji u ta' l-Istati Membri għandhom ikunu kumplimentarji.

5. Bi qbil mal-prinċipju ta' sussidjarjeta, l-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ konċernati għandhom ikunu responsabbli għall-operati ta' implimentazzjoni mingħajr preġudizzju għall-poteri tal-Kummissjoni disinjati biex jiżguraw il-maniġġjar finanzjarju sod fl-użu ta' fondi Komunitarji.

Artikolu 20

Dokumenti ta' Programmar Waħdieni

1. Skond l-Artikolu 4, l-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ , il-Kummissjoni u l-Istat Membru li miegħu l- ►C1 PTEE ◄ huwa marbut, li jagħmlu parti mill-isħubija, għandhom jippreskrivu l-istrateġija u l-miri ta' prijorita li fuqhom id-DPW jrid jiġi bbażat.

2. L-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ għandhom ikunu responsabbli biex:

(a) jistabbilixxu l-prijoritajiet li fuqhom l-istrateġija ta' koperazzjoni għandha tiġi bbażata;

(b) fil-qafas ta' l-ippjanar settorjali, jidentifikaw proġetti u programmi u jistabbilixxu miżuri ta' appoġġ biex jiżgura is-sostenibbilta u l-vijabilita ta' l-iskemi proposti;

(ċ) jippreparaw dossier-ijiet ta' proġetti u programmi;

(d) jippreparaw, jinnegozjaw u jikkonkludu kuntratti;

(e) jimplimentaw u jimmaniġġjaw proġetti u programmi;

(f) iżommu proġetti u programmi u jiżguraw is-sostenibbilta tagħhom.

3. L-awtoritajiet rilevanti tal- ►C1 PTEE ◄ u l-Kummissjoni għandhom ikunu responsabbli b'mod konġunt sabiex:

(a) jadottaw id-DPW;

(b) jiżguraw l-ugwaljanza ta' kondizzjonijiet għall-parteċipazzjoni fi stediniet għall-offerti u kuntratti;

(ċ) jimmonitorjaw u jevalwaw l-effetti u r-riżultati ta' proġetti u programmi;

(d) jiżguraw l-eżekuzzjonijiet kif suppost, mill-aktar fis u effiċjenti ta' proġetti u programmi.

4. Il-Kummissjoni għandha tkun responsabbli għat-teħid ta' deċiżjonijiet finanzjarji fuq l-allokazzjoni sħiħa li tikkorrespondi għad-DPW, bi qbil mal-proċedura riferita fl-Artikolu 24.

5. Sakemm mhux provvdut mod ieħor f'din id-Deċiżjoni, id-deċiżjonijiet kollha li jeħtieġu l-approvazzjoni ta' parti ma' l-assoċjazzjoni għandhom jiġu approvati, jew jitqiesu approvati, fi żmien sitt xhur min-notifika mill-parti l-oħra.

Artikolu 21

Skop ta' finanzjament

Fil-qafas ta' l-istrateġija u l-prijoritajiet stabbiliti mill- ►C1 PTEE ◄ konċernati f'livell lokali u reġjonali, appoġġ finanzjarju jista' jingħata għal operati li jgħinu biex jiksbu l-għanijiet dikjarati f'din id-Deċiżjoni.

L-attivitajiet li ġejjin għandhom jidħlu fl-iskop tiegħu:

(a) politika settorjali u riformi kif ukoll proġetti li huma f'koerenza magħhom;

(b) żvilupp istituzzjonali, twaqqif u integrazzjoni ta' kapaċita ta' aspetti ambjentali;

(ċ) programmi tekniċi ta' koperazzjoni;

(d) għajnuna umanitarja u operati ta' solliev ta' emerġenza;

(e) appoġġ addizzjonali fil-każ ta' oxxillazzjonijiet fi qligħ ta' esportazzjoni minn esportazzjonijiet ta' merkanzija u servizzi.

Artikolu 22

Eliġibilita għal finanzjament

1. L-entitajiet jew korpijiet li ġejjin għandhom ikunu eliġibbli għal appoġġ finanzjarju skond din id-Deċiżjoni:

(b) korpijiet reġjonali jew inter-Statali li għalihom ►C1 PTEE ◄ jew aktar jappartjenu u li huma awtorizzati mill-awtoritajiet rilevanti tagħhom;

(ċ) korpijiet konġunti mwaqqfa mill-Komunità u l- ►C1 PTEE ◄ biex isegwu ċerti għanijiet speċifiċi.

2. Bla ħsara għall-ftehim ta' l-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ konċernati, dawn li ġejjin għandhom ikun eliġibbli wkoll għal appoġġ:

(a) aġenziji lokali, nazzjonali u/jew reġjonali pubbliċi jew semi-pubbliċi, dipartimenti jew awtoritajiet lokali tal- ►C1 PTEE ◄ u partikolarment l-istituzzjonijiet finanzjarji tagħhom u banek ta' żvilupp;

(b) kumpaniji u ditti tal- ►C1 PTEE ◄ u ta' gruppi reġjonali;

(ċ) impriżi ta' Stat Membru, sabiex igħinuhom, b'żieda mal-kontribuzzjoni tagħhom stess, jidħlu għal proġetti produttivi fit-territorju ta' ►C1 PTEE ◄ ;

(d) intermedjarji finanzjarji tal- ►C1 PTEE ◄ jew tal-Komunità li jippromwovu u jiffinanzjaw investimenti privati fil-PTEE;

(e) atturi ta' koperazzjoni deċentralizzata u atturi oħra mhux Statali minn ►C1 PTEE ◄ u mill-Komunità, sabiex igħinuhom jidħlu għal proġetti u programmi ekonomiċ, kulturali, soċjali u edukazzjonali fil- ►C1 PTEE ◄ fil-qafas ta' koperazzjoni deċentralizzata, kif riferit fl-Artikolu29.

Artikolu 23

Programmar u implimentazzjoni

Il-Kummissjoni għandha tadotta d-dispożizzjonijiet ta' implimentazzjoni għal din il-Parti tad-Deċiżjoni u għal l-Annessi II A sa D fi żmien 12-il xahar mid-dħul fis-seħħ tagħha, bi qbil mal-proċedura preskritta fl-Artikolu 24 u f'koperazzjoni mal- ►C1 PTEE ◄ bi qbil ma' l-Artikolu 7.

Għandha tappoġġja l-utilizzazzjoni sħiħa mill- ►C1 PTEE ◄ ta' l-istrumenti preskritti f'din id-Deċiżjoni, partikolarment id-dispożizzjonijiet ta' kummerċ u finanzjarji, billi jiġu provvduti l-linji ta' gwida u t-tagħrif rilevanti fi żmien 12-il xahar mid-dħul fis-seħħ tagħha.

Id-dispożizzjonijiet għandhom jinkludu partikolarment:

(a) il-proċedura għat-tħejjija tad-DPW u l-elementi essenzali tiegħu;

(b) il-proċeduri u l-kriterji għas-segwiment, ir-reviżjoni, l-evalwazzjoni ex-ante, f'nofs l-iskond u ex-post, reviżjoni u implimentazzjoni tad-DPW, inkuż dawk f'relazzjoni mal-parteċipazzjoni tal-Kummissjoni f'dawn l-attivitajiet;

(ċ) it-tħejjija ta' rapporti perjodiċi jew oħrajn;

(d) regoli dettaljati għall-korrezzjonijiet finanzjarji riferiti fl-Artikolu 32.

▼M1

The financial and accounting procedures applicable to development finance cooperation for the OCTs by virtue of the ninth EDF shall be those laid down in the ninth EDF Financial Regulation. The financial and accounting procedures applicable to development finance cooperation for the OCTs by virtue of the 10th EDF shall be those laid down in the 10th EDF Financial Regulation.

▼B

Artikolu 24

Il-Kumitat ta' l-FEŻ- ►C1 PTEE ◄

1. Il-Kummissjoni għandha, fejn xieraq, tiġi megħjuna mill-Kumitat maħluq mill-Ftehim Intern, minn issa ‘l quddiem riferit f'dan l-Artikolu bħala “il-Kumitat.”

2. Meta jeżerċita l-poteri mogħtija lilu minn din id-Deċiżjoni, il-Kumitat għandu jkun magħruf bħala “l-Kumitat FEŻ- ►C1 PTEE ◄ ”. Ir-regoli interni ta' proċedura tal-Kumitat maħluqa mill-Ftehim Intern għandhom japplikaw għall-Kumitat FEŻ- ►C1 PTEE ◄ .

3. Il-Kumitat għandu jimmira x-xogħol tiegħu fuq il-kwistjonijiet sostantivi ta' koperazzjoni ta' żvilupp f'livell tal- ►C1 PTEE ◄ u reġjonali. Fl-interessi ta' koerenza, kordinazzjoni u kumplimentarjeta, għandu jimmonitorjaw l-implimentazzjoni tad-DPW.

4. Il-Kumitat għandu jagħti l-opinjoni tiegħu dwar:

(a) abbozz ta' DPW u kull emenda għalihom;

(b) id-dispożizzjonijiet ta' implimentazzjoni għal din il-Parti tad-Deċiżjoni u għall-Anness II A sa D.

5. Ir-rappreżentant tal-Kummissjoni għandu jissottometti lill-Kumitat abbozz tal-miżuri li jridu jittieħdu. Il-Kumitat għandu jwassal l-opinjoni tiegħu fuq l-abbozz f'limitu ta' żmien preskritt mill-president. L-opinjoni għandha titwassal mill-maġġoranza preskritta fl-Artikolu 21(4) tal-Ftehim Intern. Il-voti tar-rappreżentanti ta' l-Istati Membri fil-Kumitat għandhom jitqiesu fil-manjiera dikjarata fil-paragrafu 3 ta' dak l-Artikolu. Il-President m' ghandux jivvota.

6. Il-Kummissjoni għandha tadotta l-miżuri, li għandhom japplikaw immedjatament. Madankollu, jekk il-miżuri mhumiex bi qbil ma' l-opinjoni tal-Kumitat għandhom jiġu komunikati lill-Kummissjoni lill-Kunsill mill-ewwel. F'dak il-każ,il-Kummissjoni tista' żżomm lura applikazzjoni tal-miżuri li tkun iddeċidiet fuqhom għal perjodu ta' mhux aktar minn tliet xhur mid-data ta' din il-komunikazzjoni.

7. Il-Kunsill, huwa u jaġixxi bil-maġġoranza u bi qbil mal-piż riferit lilu fil-paragrafu 5, jista' jieħu deċiżjoni differenti fil-perjodu provvdut fil-paragrafu 6.

8. Il-Kummissjoni għandha tgħarraf lill-Kumitat bis-segwiment, l-evalwazzjoni u r-reviżjoni ta' DPW.

▼M1

9. For the implementation of the 10th EDF, the respective provisions of the Internal Agreement establishing the 10th EDF shall be applicable.

▼B







Il-Kapitolu 2

Risorsi magħmula disponibbli lill- ►C1 PTEE ◄

Artikolu 25

Għajnuna finanzjarja

1. L-ammont totali ta' għajnuna finanzjarja Komunitarja għall-għanijiet ta' Kapitolu 1, l-allokazzjoni tagħha, termini u arranġamenti ta' finanzjament u ta' l-użu ta' l-għajnuna ►M1 the periods from 2000 to 2007 and from 2008 to 2013 ◄ jista' jinstab fl-Annessi II A sa D u f'Kapitolu 3, mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet li jridu jiġu adottati mill-Kummissjoni kif preskritt fl-Artikolu 24.

Għajnuna finanzjarja skond din id-Deċiżjoni tista' tintuża biex tkopri l-ispiża totali ta' kemm in-nefqa totali kif ukoll barranija ta' proġetti u programmi, inkluż finanzjament ta' spejjeż rikorrenti.

2. ►C1 PTEE ◄ huma eliġibbli wkoll għal finanzjament skond il-leġislazzjoni fis-seħħ favur il-pajjiżi li qed jiżviluppaw imniżżla f'lista fl-Anness II E u għall-programmi Komunitarji mniżżla f'lista fl-Anness II F.







Il-Kapitolu 3

Appoġġ ta' Investiment fis-Settur Privat

Artikolu 26

Promozzjoni ta' investiment

L-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ , l-Istati Membri u l-Komunità, huma u jgħarrfu l-importanza ta' investiment privat fil-promozzjoni tal-koperazzjoi ta' l-iżvilupp tagħhom u huma u jammettu l-bżonn li jittieħdu passi biex jippromwovu dan l-investiment, għandhom:

(a) jimplimentaw miżuri biex jinkoraġġixxu parteċipazzjoni fl-isforzi ta' żvilupp tagħhom permezz ta' investituri privati li jikkonformaw ma' l-għanijiet u l-prijoritajiet ta' koperazzjoni ta' żvilupp tal- ►C1 PTEE ◄ -KE u mal-liġijiet u r-regolamenti xierqa;

(b) jagħtu trattament bil-fier u ekwitabbli lil dawn l-investituri;

(ċ) jieħdu miżuri u azzjonijiet li jgħinu sabiex joħolqu u jżommu klima ta' investiment li jista' jitbassar u sikur kif ukoll jidħlu f'negozjati fuq ftehimijiet li se jtejbu din il-klima;

(d) jippromwovu koperazzjoni effettiva bejn operaturi ekonomiċi tal- ►C1 PTEE ◄ u bejniethom u dawk tal-Komunità sabiex jiżdied il-mixi ta' kapital, abbiltajiet ta' maniġġjar, teknoloġija u forom oħra ta' għerf tas-sengħa;

(e) ifittxu li jippromwovu aktar mixi ta' risorsi privati bejn il-Komunità u l- ►C1 PTEE ◄ billi jikkontribbwixxu, fost ħwejjeġ oħra, għat-tneħħija ta' ostakli li jimpedixxu l-aċċess ta' l-operaturi tal- ►C1 PTEE ◄ għas-swieq kapitali internazzjonali, inkluż dawk tal-Komunità;

(f) joħolqu ambjent li jinkoraġġixxi l-iżvilupp ta' istituzzjonijiet finanzjarji u l-mobilizzazzjoni ta' risorsi li huma essenzali għal formazzjoni tal-kapital u t-tkabbir ta' intrapriniżmu;

(g) jippromwovu l-iżvilupp ta' impriżi billi jieħdu l-passi meħtieġa sabiex itejbu l-ambjent tan-negozju u, partikolarment, jinkoraġġixxu qafas legali, amministrattiv u inċentiv li jwassal għall-ħruġ u l-iżvilupp ta' impriżi dinamiċi fis-settur privat inkluż operati tal-grassroots;

(h) isaħħu l-kapaċita ta' l-istituzzjonijiet lokali fil- ►C1 PTEE ◄ sabiex jipprovdu il-firxa ta' servizzi li jistgħu jinkoraġġixxu aktar partiċipazzjoni lokali f'attivita industrijali u tan-negozju.

Artikolu 27

Appoġġu finanzjament ta' investiment

Koperazzjoni se tipprovdi finanzjament fuq skond fit-tul sabiex tippromwovi tkabbir fis-settur privat u timmobilizza kapital nazzjonali u barrani għal dan l-iskop. Għal dan l-iskop, koperazzjoni għandha partikolarment tipprovdi:

(a) għotjiet biex ikopru għajnuna teknika u finanzjarja f'appoġġ ta' żvilupp ta' risorsi umani, twaqqif ta' kapaċita istituzzjonali, jew forom oħra ta' għajnuna istituzzjonali marbuta ma' investiment speċifiku; miżuri disinjati biex impriżi jsiru aktar kompetittivi u biex tinbena l-kapaċita ta' intermedjarji finanzjarji u mhux finanzjarji privati; miżuri li jiffaċilitàw u jippromwovu investiment u attivitajiet biex titjieb il-kompetittivita;

(b) servizzi konsultattivi u ta' konsultazzjoni biex igħinu sabiex tinħoloq klima li toffri investiment u ħażna ta' tagħrif li jgħin u jinkoraġġixxi mixi ta' kapital;

(ċ) għotjiet fondati mill-Faċilità ta' Investiment rifereita fl-Anness II Ċ;

(d) self mir-risorsi tal-EIB stess.

Il-kondizzjonijiet applikabbli għall-Faċilità ta' Investiment u s-self msemmi hawn fuq huma preskritti rispettivament fl-Annessi II B u Ċ.







Il-Kapitolu 4

Appoġġ addizzjonali fil-każ ta' oxillazzjonijiet fi qligħ minn esporti

Artikolu 28

Appoġġ addizzjonali

1. Sabiex jittaffew l-effetti ħżiena ta' tlugħ u nżul (oxillazzjonijiet) fuq skond qasir fi qligħ minn esporti, partikolarment fis-setturi agrikoli u ta' tħaffir fil-minjieri, li jistgħu jipperikolaw il-ksib ta' għanijiet ta' żvilupp tal- ►C1 PTEE ◄ konċernat, sistema ta' appoġġ addizzjonali għandha titwaqqaf fl-allokazzjoni finanzjarja riferita fl-Anness II A.

2. L-għan ta' appoġġ fil-każ ta' oxxillazzjonijiet fuq skond qasir fi qligħ minn esporti huwa li jiġu salvagwardjati riformi u politika makroekonomika u politika li huma f'riskju bħala riżultat ta' waqa' fid-dħul u biex jiġu rimedjati l-effetti ħżiena ta' instabbilita ta' qligħ minn esporti partikolarment minn prodotti agrikoli u ta' tħaffir fil-minjieri.

3. Id-dipendenza ta' l-ekonomiji tal- ►C1 PTEE ◄ fuq esporti, partikolarment fis-setturi agrikoli u ta' tħaffir fil-minjieri, għandha titqies fl-allokazzjoni ta' risorsi riferiti fl-Anness II D. F'dan il-kuntest, il- ►C1 PTEE ◄ li huma l-inqas żviluppati għandhom jirċievu aktar trattament favorevoli.

4. Ir-risorsi addizzjonali għandhom jiġu provvduti bi qbil mal-modalitajiet speċifiċi tal-mekkaniżmu ta' appoġġ kif dikjarat fl-Anness II D.

5. Il-Komunità għandha tipprovdi wkoll appoġġ għal skemi ta' assigurazzjoni bbażati fuq il-bejgħ fis-suq disinjati għall- ►C1 PTEE ◄ li qed ifittxu sabiex jipproteġu lilhom infushom kontra r-riskju ta' oxxillazzjonijiet fi qligħ ta' esporti.







Il-Kapitolu 5

Appoġġ għal atturi ta' koperazzjoni

Artikolu 29

Għanijiet u finanzjament

1. Sabiex twieġeb għall-ħtiġijiet ta' l-iżvilupp ta' kommunitajiet lokali u tinkoraġġixxi l-atturi kollha ta' koperazzjoni deċentralizzata li huma f'pusizzjoni li jikkontribbwixxu għall-iżvilupp awtonomu tal- ►C1 PTEE ◄ sabiex iressqu u jimplimentaw inizjattivi, koperazzjoni tal- ►C1 PTEE ◄ -KE għandha tappoġġja dawn l-operati ta' żvilupp fil-limiti preskritti mill- ►C1 PTEE ◄ konċernati u mill-Istati Membri li magħhom dawn il- ►C1 PTEE ◄ huma marbuta, u fil-qafas tad-dispożizzjonijiet tad-DPW.

2. F'dan il-kuntest, appoġġ finanzjarju għandu jingħata lil proġetti u mikroproġetti deċentralizzati kif ġej:

(a) Is-sieħba fil-koperazzjoni eliġibbli għal appoġġ finanzjarju skond dan il-Kapitolu għandhom ikunu aġenti ta' koperazzjoni deċentralizzati fil-Komunità jew il- ►C1 PTEE ◄ jew pajjiżi oħra li għadhom qed jiżviluppaw, prinċipalment:awtoritajiet lokati, organizzazzjonijiet mhux governattivi, assoċjazzjonijiet ta' negozjanti lokali u gruppi ta' ċittadini lokali, koperattivi, trejd union-ijiet organizzazzjonijiet tan-nisa u taż-żagħżagħ, istituzzjonijiet ta' tagħlim u ta' riċerka, knejjes u kull assoċjazzjoni mhux governattiva li x'aktarx tikkontribbwixxi għall-iżvilupp. Din il-forma ta' koperazzjoni għandha tagħmel disponibbli l-iżvilupp tal- ►C1 PTEE ◄ il-kapaċitajiet, metodi innovattivi ta' operat u risorsi ta' l-atturi ta' koperazzjoni deċentralizzata. Appoġġ se jqis partikolarment azzjonijiet konġunti bejn il-Komunità, il- ►C1 PTEE ◄ u pajjiżi oħra li għadhom qed jiżviluppaw;

(b) Mikroproġetti lokali għandu jkollhom impatt ekonomiku u soċjali fuq il-ħajja tan-nies, jilħqu ħtieġa ta' prijorita murija u osservata u jindaħlu għalihom bl-inizjattiva u bil-parteċipazzjoni attiva tal-Komunità lokali li tibbenefika minnhom.

3. Proġetti jew programmi taħt din il-forma ta' koperazzjoni jistgħu jkunu mod li permezz tiegħu jiksbu l-għanijiet speċifiċi tad-DPW jew ir-riżultati ta' inizjattivi minn komunitajiet lokali jew atturi deċentralizzati.

4. L-appoġġ provvdut skond dan il-Kapitolu għandu jkun addizzjonali jew, jekk jinħtieġ kumplimentari rigward id-dispożizzjonijiet fl-Anness II E.

5. Kontribuzzjonijiet għall-fondi ta' mikroproġetti u koperazzjoni deċentralizzata għandhom jiġu minn għotjiet, li fil-każ tagħhom il-kontribuzzjoni m'għandhiex normalment taqbeż it-tliet kwarti mill-ispiża totali ta' kull proġett. Il-bilanċ għandu jkun finanzjat:

(a) għal mikroproġetti, mill-Komunità lokali konċernata, f'oġġetti jew fil-forma ta' servizzi jew flus kontanti u adattat għall-kapaċita tagħha li tikkonotribbwixxi;

(b) għal koperazzjoni deċentralizzata mill-atturi ta' koperazzjoni deċentralizzata, basta iżda li r-risorsi finanzjarji, tekniċi, materjali u oħrajn lin jiddaħħlu minn dawn l-atturi mhumiex, bħala regola ġenerali, inqas minn 25 % mill-ispiża stmata tal-proġett/programm;

(ċ) f'każijiet eċċezzjonali fejn kemm il-mikroproġetti u koperazzjoni deċentralizzati huma konċernati, mill-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ konċernati, kemm fil-forma ta' kontribuzzjoni finanzjarja jew permezz ta' l-użu ta' tagħmir pubbliku jew il-provvista ta' servizzi.

Il-proċeduri applikabbli għall-proġetti u l-programmi finanzjati fil-kuntest ta' mikroproġetti jew koperazzjoni deċentralizzata għandhom ikunu kif dikjarati f'din id-Deċiżjoni, prinċipalment rigward id-dispożizzjonijiet ta' implimentazzjoni tad-DPW.







Il-Kapitolu 6

Appoġġ għal għajnuna umanitarja u ta' emerġenza

Artikolu 30

Għanijiet u mezzi

1. Għajnuna umanitarja u ta' emerġenza għandha tingħata lill- ►C1 PTEE ◄ iffaċċjati minn diffikultajiet serji ekonomiċi u soċjali ta' natura eċċezzjonali li jirrisultaw minn diżastir naturali jew ċirkostanzi straordinarji li għandhom effetti paragunabbli. Għajnuna umanitarja u ta' emerġenza għandha tinżamm kemm huwa meħtieġ sabiex jiġu trattati problemi urġenti li jinħolqu f'dawn is-sitwazzjonijiet.

Għajnuna umanitarja u ta' emerġenza għandha tingħata biss fuq il-bażi tal-ħtiġijiet u l-interessi ta' vittmi tad-diżastri.

2. Il-mira ta' għajnuna umanitarja u ta' emerġenza għandha tkun li:

(a) issalva l-ħajjiet tan-nies f'sitwazzjonijiet ta' kriżi u wara l-kriżi kkawżati minn diżastri naturali jew ċirkostanzi straordinarji li għandhom effetti paragunabbli;

(b) tgħin sabiex tiffinanzja t-trasport ta' għajnuna u tisforza sabiex tiżgura li hija aċċessibbli għal dawk li għalihom hija maħsuba, bil-mezzi kollha loġistiċi disponibbli;

(ċ) timplimenta miżuri ta' rijabilitazzjoni u ta' bini mill-ġdid fuq skond qasir sabiex tistabbilixxi kondizzjonijiet kemm jista' jkun malajr sabiex in-nies konċernati jiġu integrati jew integrati mill-ġdid;

(d) twieġeb għall-ħtiġijiet li jinħolqu bħal riżultat ta' nies spostati, bħal ma' huma refuġjati, persuni spostati u returnees wara diżastri naturali jew magħmula mill-bniedem sabiex tilħaq il-ħtiġijiet kollha ta' refuġjati u nies spostati kull fejn ikunu għal kemm ikun hemm bżonn u biex tiffaċilità ir-resettlement voluntarju tagħhom;

(e) tgħin lill- ►C1 PTEE ◄ sabiex jiżviluppaw jew jipperfezzjonaw sistemi ta' prevenzjoni u tħejjija għal diżastri, inkluż tbassir u sistemi li javżaw minn kmieni, bil-ħsieb li jitnaqqsu l-konsegwenzi ta' diżastri.

3. Bl-istess mod għajnuna tista' tingħata lill- ►C1 PTEE ◄ li qed idaħħlu r-refuġjati jew ir-returnees sabiex jilħqu l-ħtiġijiet akuti mhux koperti mill-għajnuna ta' emerġenza.

4. Għajnuna provvduta minn dan l-Artikolu għandha tiġi finanzjata mill-estimi tal-Komunità. Madankollu, tista' f'eċċezzjonijiet tiġi finanzjata mill-allokazzjonijiet preskritti fl-Anness II A, b'żieda mal-fondi mill-intestatura ta' l-estimi konċernati.

5. Għandhom jindaħħlu għal operati ta' għajnuna umanitarja u ta' emerġenza fuq talba mill- ►C1 PTEE ◄ affettwat, il-Kummissjoni u l-Istat Membru li miegħu il- ►C1 PTEE ◄ huwa marbut, organizzazzjonijiet internazzjonali jew organizzazzjonijet mhux governattivi lokali jew internazzjonali. Din l-għajnuna għandha tiġi amministrata u mplimentata skond proċeduri li jiffaċilitàw operati mgħaġġla, flessibbli u effettivi.







Il-Kapitolu 7

Proċeduri ta' implimentazzjoni

▼M1

Article 31

Technical assistance

1. On the initiative of or on behalf of the Commission, studies or technical assistance measures may be financed in order to ensure the preparation, monitoring, evaluation and supervision necessary for implementing this Decision and the overall evaluation of this Decision referred to in Article 1(1)(c) of Annex II A.

Such studies or technical assistance measures shall be financed by the overall grant allocation.

2. On the initiative of the OCTs, studies or technical assistance measures may be financed in relation to the implementation of the activities contained in the SPD, subject to the Commission's opinion.

In the framework of the 9th EDF, such studies or technical assistance measures shall be financed from the allocation of the OCTs concerned. In the framework of the 10th EDF, they shall be financed by the overall grant allocation.

▼B

Artikolu 32

Kontroll finanzjarju

1. IL- ►C1 PTEE ◄ konċernat għandu jġorr ir-responsabbilta primarja għas-sorveljanza finanzjarja ta' l-operat. Dan għandu jitwettaq, fejn ikun xieraq, f'kordinazzjoni ma' l-Istat Membru li miegħu il- ►C1 PTEE ◄ huwa marbut bi qbil mal-leġislazzjoni nazzjonali applikabbli.

2. Il-Kummissjoni għandha tidħol responsabbli biex:

(a) tiżgura li sistemi ta' maniġġjar u ta' kontroll jeżistu u jiffunzjonaw kif suppost fil- ►C1 PTEE ◄ konċernat sabiex tiżgura li l-fondi Komunitarji jintużaw b'mod korrett u effettiv;

(b) fil-każ ta' irregolaritajiet, tibgħat rakkomandazzjonijiet jew talbiet għal miżuri korrettivi biex jiġu rimedjati dawk l-irregolaritajiet u jirretttigikaw kull nuqqas li jinstab.

3. Il-Kummissjoni, il- ►C1 PTEE ◄ u, fejn xieraq, l-Istat Membru li hu marbut miegħu, għandhom jikkoperaw fuq il-bażi ta' arranġamenti amministrattivi f'laqgħa annwali jew biannwali biex jikkordinaw progammi, metodoloġiji u l-implimentazzjoni ta' kontrolli.

4. Rigward korrezzjonijiet finanzjarji:

(a) il- ►C1 PTEE ◄ għandu jidħol responsabbli fl-ewwel istanza għas-sejba u l-korrezzjoni ta' irregolaritiet finanzjarji;

(b) Madankollu, fil-każ ta' nuqqasijiet mill- ►C1 PTEE ◄ konċernat, il-Kummissjoni għandha tieħu azzjoni, jekk il- ►C1 PTEE ◄ jonqos milli jirrimedja s-sitwazzjoni u sforzi għal konċiljazzjoni ma jkollhomx suċċess, biex jitnaqqas jew jiġi rtirat il-bilanċ ta' l-allokazzjoni totali li jikkorrespondi għad-deċiżjoni ta' finanzjament tal-DPW.







Il-Kapitolu 8

Transizzjoni minn Fondi Ewropej ta' Żvilupp ta' qabel (FEŻ) għad-disa' FEŻ

Artikolu 33

Implimentazzjoni tal-FEŻ ta' qabel u l-fażi transitorja

1. Irbit magħmul fil-qafas tas-sitt, is-seba' u t-tmien FEŻ qabel id-dħul fis-seħħ ta' din id-Deċiżjoni għandu jibqa' jitwettaq skond ir-regoli applikabbli għal dawk il-FEŻ.

Risorsi mis-sitt, is-seba' u t-tmien FEŻ li ġew allokati lill- ►C1 PTEE ◄ qabel id-dħul fis-seħħ ta' din id-Deċiżjoni għandhom jibqgħu allokati lilhom. Dawn ir-risorsi għandhom jibqgħu jiġu wżati bi qbil mad-dispożizzjonijiet rilevanti tad-Deċiżjoni 91/482/KEE, li għandu jibqa' applikabbli għal dawn l-għanijiet, sad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim Intern li jistabbilixxi d-disa' FEŻ.

Sakemm jidħol fis-seħħ il-Ftehim Intern li jistabbilixxi d-disa' FEŻ, l-uffiċjali responsabbli għall-maniġġjar u l-implimentazzjoni tar-risorsi tal-Fond Ewropew ta' Żvilupp, prinċipalment l-Uffiċjali Ewlieni li jagħti l-Awtorizzazzjonijiet, l-Uffiċjali Lokali li jagħti l-Awtorizzazzjonijiet tal- ►C1 PTEE ◄ u l-Kap tad-Delegazzjoni tal-Kummissjoni, għandhom jibqgħu responsabbli għax-xogħlijiet ta' maniġġjar u implimentazzjoni assejnati lilhom mid-Deċiżjoni tal-Kunsill 91/482/KE.

2. Kull bilanċ li jibqa' mill-FEŻ ta' qabel fid-data tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim Intern li jistabbilixxi d-disa' FEŻ, kif ukoll kull ammont li għandu jiġi decommitted f'data aktar tard minn proġetti kontinwi skond dawn il-Fondi, għandu jiġi trasferit lid-disa' FEŻ u wżat bi qbil mal-kondizzjonijiet preskritti f'din id-Deċiżjoni.

Kull risors trasferit b'dan il-mod għad-disa' FEŻ li qabel ikun ġie allokat għall-programm indikattiv ta' ►C1 PTEE ◄ jew reġjun għandu jibqa' allokat għal dak il- ►C1 PTEE ◄ jew għal koperazzjoni reġjonali.

Xi bilanċ ieħor li jista' jibqa' li mhuwiex allokat ma' programm indikattiv għandu jiġi trasferit għall-ammont mhux kommess tad-disa' FEŻ. L-ammont totali ta' din id-Deċiżjoni, supplimentat mill-bilanċi trasferiti minn FEŻ ta' qabel, għandu jkopri l-perjodu 2000-2007. Dan il-paragrafu għandu japplika partikolarment għall-bqija ta' bilanċi ta' l-ammonti totali riferiti fl-Artikoli 118 u 142 tad-Deċiżjoni 91/482/KEE li jirrigwardjaw, rispettivament, l-istabbilizzazzjoni ta' qligħ minn esporti minn kommoditajiet agrikoli (Stabex) u l-faċilità speċjali ta' finanzjament (Sysmin).

▼M1

Article 33a

1. After 31 December 2007, or after the date of entry into force of the Internal Agreement establishing the 10th EDF if this date falls later, balances from the ninth EDF or from previous EDFs shall no longer be committed, with the exception of the balances and funds decommitted after this date of entry into force resulting from the system guaranteeing the stabilisation of export earnings from primary agricultural products (Stabex) under the EDFs prior to the ninth EDF and the remaining balances and reimbursements of the funds allocated under the ninth EDF to finance the resources of the Facility set out in Annex II C, excluding the related interest rate subsidies.

2. Funds decommitted from projects under the ninth EDF or from previous EDFs after 31 December 2007 shall no longer be committed, unless decided otherwise by the Council unanimously, on the basis of a proposal by the Commission, with the exception of the Stabex funds decommitted after this date of entry into force which shall be automatically transferred to the respective territorial indicative programmes financed in accordance with Article 3(1) of Annex II Aa and of the funds allocated under the ninth EDF to finance the resources of the Facility set out in Annex II C, excluding the related interest rate subsidies.

▼B







IT-TITOLU II

KOPERAZZJONI EKONOMIKA U TA' KUMMERĊ

Artikolu 34

Għan

1. L-għan ta' koperazzjoni ekonomika u ta' kummerċ għandu jkun li jippromwovi l-iżvilupp ekonomiku u soċjali tal- ►C1 PTEE ◄ , partikolarment billi jiġu stabbiliti relazzjonijiet ekonomiċi bejniethom u l-Komunità bħala wieħed.

L-implimentazzjoni ta' din il-koperazzjoni trid tkun konsistenti ma' l-għanijiet tal-politika l-oħra komuni.

2. Barra minn hekk, il-Komunità tindaħal biex tappoġġja l-integrazzjoni effettiva tal- ►C1 PTEE ◄ fl-ekonomija globali u l-iżvilupp tal-kummerċ tagħhom f'merkanzija u servizzi għal swieq reġjonali u dinjija.







Il-Kapitolu 1

Arranġamenti għal kummerċ fil-merkanzija

Artikolu 35

Aċċess liberu għal prodotti li joriġinaw

1. Prodotti li joriġinaw mill- ►C1 PTEE ◄ għandhom jiġu mportati fil-Komunità ħielsa mid-dazju ta' mportazzjoni.

2. Il-kunċett ta' prodotti li joriġinaw u l-metodi ta' koperazzjoni amministrattiva li għandhom x'jaqsmu ma' dan huma preskritti fl-Anness III.

Artikolu 36

Trasbord ta' prodotti li ma joriġinawx f'ċirkolazzjoni ħielsa fil- ►C1 PTEE ◄

1. Prodotti li ma joriġinawx fil- ►C1 PTEE ◄ imma li huma f'ċirkolazzjoni ħielsa f' ►C1 PTEE ◄ u huma esportati mill-ġdid hekk lill-Komunità għandhom jiġu aċċettati għal importazzjoni fil-Komunità ħielsa mid-dazji u t-taxxi tad-dwana li għandhom effett ekwivalenti basta iżda li:

(a) jkunu ħallsu, fil- ►C1 PTEE ◄ konċernat, dazji tad-dwana jew taxxi li għandhom effetti ekwivalenti ta' livell ugwali għal, jew aktar għoli, mid-dazji tad-dwana applikabbli fil-Komunità fuq importazzjoni ta' dawn l-istess prodotti li joriġinaw f'pajjiżi terzi eliġibbli għall-klawsola l-aktar favorita tan-nazzjon;

(b) ma kienux is-suġġett ta' eżenzjoni minn, jew rifond ta', fl-intier tagħhom jew parti minnhom, dazji tad-dwana jew taxxi li għandhom effett ekwivalent, mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 2;

(ċ) ġew akkompanjati minn ċertifikat ta' esportazzjoni.

2. Mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 1, il-Kummissjoni tista', wara rapport sostanzjat kif mistħoqq mill-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ konċernat u fid-dawl ta' l-għanijiet ta' din id-Deċiżjoni, tawtorizza għajnuna pubblika finanzjarja tal- ►C1 PTEE ◄ għal dawk li qed joperaw il-proċedura ta' trasbort.

It-talba għandha tindika partikolarment in-natura u l-volum antiċipat ta' kummerċ, li jistgħu jibbenefikaw mill-għajnuna.

Din l-għajnuna trid tieħu l-forma ta' għajnuna għat-trasport ta' merkanzija li titqiegħed f'ċirkolazzjoni ħielsa, inkluż spejjeż leġittimi fl-operat appoġġjati f'relazzjoni mal-proċedura ta' trasbord. Din l-għajnuna m'għandhiex tipprovoka tfixkil jew diffikultajiet serji, li jistgħu jirrisultaw f'deterjazzjoni f'settur ekonomiku tal-Komunità jew wieħed jew aktar mill-Istati Membri.

L-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ jistgħu jagħmlu rappreżentazzjonijiet lill-Kummissjoni sabiex jipprovdu aktar tagħrif biex jissostanzjaw it-talba bil-miktub tagħhom.

Jekk l-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ jitolbu dan, kumitat tax-xogħol tas-sħubija riferit fl-Artikolu 7(3) għandu jiġi mlaqqa' sabiex jirrisolvi kull kwistjoni li tinħoloq mill-amministrazzjoni tal-proċedura ta' trasbord.

3. Paragrafi 1 u 2 m'għandhomx japplikaw għal:

(a) prodotti agrikoli mniżżla f'lista fl-Anness I mat-Trattat lanqas għal prodotti koperti mir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3448/93 tas-6 ta' Diċembru 1993 li jippreskrivi l-arranġamenti ta' kummerċ applikabbli għal ċerti oġġetti li jirrisultaw mill-proċessar ta' prodotti agrikoli ( 8 ) minbarra, mill-1 ta' Frar 2002 u bla ħsara għall-adozzjoni mill-Kummissjoni ta' l-arranġamenti meħtieġa ta' implimentazzjoni, għal prodotti mis-sajd: (A) li jidħlu fil-kodiċijiet tan-NK 0303311000 , 0304209510 u 0306 13 10 trasbordati matul il-Grenlandja fi kwantita annwali ta' 10 000 tunnellata, u (B) li jidħlu fil-kodiċijiet tan-NK 0302 21 10 , 0303 31 10 , 0305 49 10 , 0306 12 10 , 0306 12 90 , 0306 22 91 , 0306 22 99 , 0306 13 10 , 0306 13 30 , 0306 13 40 , 0306 13 50 , 0306 13 80 , 0306 23 10 , 0306 23 31 , 0306 23 39 , 0306 23 90 23 90 trasbordati matul Saint-Pierre-et-Miquelon fi kwantita annwali ta' 2 000 tunnellata;

(b) prodotti bla ħsara, ma' l-importazzjoni fil-Komunità, għal restrizzjonijiet kwantitattivi jew limitazzjonijiet jew dazji kontra l-fqigħ tas-suq.

4. Il-kondizzjonijiet għad-dħul fil-Komunità ta' prodotti li ma joriġinawx mill- ►C1 PTEE ◄ imma li huma f'ċirkolazzjoni ħielsa f' ►C1 PTEE ◄ , u l-metodi ta' koperazzjoni amministrattiva li għandha x'taqsma magħhom, huma preskritti fl-Anness IV.

Artikolu 37

Proċedura tal-Kumitat

1. F'materji koperti mill-Artikolu 36, il-Kummissjoni għandha tiġi megħjuna minn Kumitat.

2. L-Artikoli 3 u7 tad-Deċiżjoni 1999/468/KE għandhom japplikaw għall-proċedimenti tal-Kumitat.

3. Il-Kumitat għandu jadotta r-regoli tiegħu ta' proċedura.

Artikolu 38

Restrizzjonijiet u miżuri kwantitattivi li għandhom effett ekwivalenti

1. Il-Komunità m'għandhiex tapplika għal importi ta' prodotti li joriġinaw fil- ►C1 PTEE ◄ xi restrizzjonijiet jew miżuri kwantitattivi li għandhom effett ekwivalenti.

2. Il-paragrafu 1 m'għandux jipprekludi projbizzjonijiet jew restrizzjonijiet fuq importi, esporti jew merkanzija fi transitu ġustifikati għal raġunijiet ta' moralita pubblika jew politika pubblika, il-protezzjoni tas-saħħa u l-ħajja tal-bniedem, ta' l-annimali u tal-pjanti, il-protezzjoni ta' teżori nazzjonali li jippossjiedu valuri artistiċi, storiċi jew arkaeloġiċi, il-konservazzjoni ta' risorsi naturali li jinħlew jew il-protezzjoni ta' proprjetajiet industrijali u kummerċjali.

Dawn il-projbizzjonijiet jew restrizzjonijiet ma għandhomx fl-ebda każ jikkostitwixxu mezz ta' diskriminazzjoni arbitrarja jew mhux ġustifikabbli jew restrizzjoni travestita fil-kummerċ.

Artikolu 39

L-iskart

1. Moviment ta' skart bejn l-Istati Membri u l- ►C1 PTEE ◄ għandu jiġi kontrollat bi qbil mal-liġi internazzjonali u Komunitarja. Il-Komunità għandha tappoġġja l-istabbiliment u l-iżvilupp ta' koperazzjoni internazzjonali effettiva f'din l-erja bil-ħsieb li tipproteġi l-ambjent u s-saħħa pubblika.

2. Il-Komunità għandha tipprojbixxi l-esportazzjoni kollha diretta jew indiretta ta' skart lill- ►C1 PTEE ◄ , minbarra esportazzjonijiet ta' skart li ma jagħmilx ħsara maħsub għal operati ta' rkupru waqt li fl-istess ħin l-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ għandhom jipprojbixxu l-importazzjoni diretta jew indiretta fil-pajjiż tagħhom ta' dan l-iskart mill-Komunità jew minn xi pajjiż ieħor, mingħajr preġudizzju għal impriżi internazzjonali speċifiċi li jikkonċernaw dawn l-erji li jkunu saru, jew jistgħu jsiru fil-futur, fil-fora kompetenti internazzjonali.

3. Rigward il-Komunità, ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 259/93 ta' l-1 ta' Frar 1993 dwar is-sorveljanza u l-kontroll ta' l-iskart ġewwa, għal ġo u għal barra mill-Komunità Ewropea ( 9 ) għandu japplika.

4. Rigward dawk il- ►C1 PTEE ◄ , li, minħabba fl-istat kostituzzjonali tagħhom, mhumiex Parti mill-Konvenzjoni ta' Basle, l-awtoritajiet rilevanti tagħhom għandhom iħaffu l-adozzjoni tal-leġislazzjoni nazzjonali interna u regolamenti amministrattivi biex jimplimentaw id-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta' Basle ( 10 ).

5. B'żieda ma' dan, l-Istati Membri konċernati għandhom jippromwovu l-adozzjoni mill- ►C1 PTEE ◄ tal-leġislazzjoni nazzjonali interna u regolamenti amministrattivi biex jimplimentaw:

(a) Ir-Regolament (KEE) Nru 259/93 kif ġej: (i) l-Artikolu 13 rigward bastimenti ta' l-iskart fil- ►C1 PTEE ◄ , (ii) l-Artikolu 18 rigward esportazzjonijiet ta' l-iskart lill-Istati ta' l-AKP mill- ►C1 PTEE ◄ ;

(b) ir-Regolament (KE) Nru 1420/1999 ( 11 );

(ċ) ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1547/1999 ( 12 );

(d) il-Parlament Ewropew u d-Direttiva tal-Kunsill 2000/59/KE bla ħsara għall-limiti taż-żmien għat-trasposizzjoni preskritta fl-Artikolu 16 tiegħu ( 13 ).

6. Rigward importi ġol-Komunità mill- ►C1 PTEE ◄ ta' l-iskart li jagħmel il-ħsara u l-iskart li ma jagħmilx ħsara maħsuba għar-rimi/qerda finali, l-Artikoli, 1 sa 12 u 25 sa 39 tar-Regolament (KEE) Nru 259/93 u d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 94/774/KE ( 14 ), għandhom jgħoddu.

7. ►C1 PTEE ◄ wieħed jew aktar u l-Istat Membru li miegħu huma marbuta jista' japplika proċeduri nazzjonali ta' esportazzjoni ta' l-iskart mill- ►C1 PTEE ◄ għal dak l-Istat Membru.

F'dan il-każ, l-Istat Membru konċernat jgħarraf lill-Kummissjoni bil-leġislazzjoni applikabbli fi żmien sitt xhur mid-dħul fis-seħħ ta' din id-Deċiżjoni jew b'xi leġislazzjoni nazzjonali rilevanti futura, inkluż xi emendi għaliha.

Artikolu 40

Miżuri adottati mill- ►C1 PTEE ◄

1. Bil-ħsieb tal-ħtiġijiet preżenti ta' żvilupp tal- ►C1 PTEE ◄ , l-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ jistgħu jżommu jew jdaħħlu, rigward importi ta' prodotti li joriġinaw fil-Komunità, dawk id-dazji tad-dwana jew restrizzjonijiet kwantitattivi li jqisu meħtieġa.

2.

(a) L-arranġamenti ta' kummerċ applikati lill-Komunità mill- ►C1 PTEE ◄ jistgħu ma joħolqux xi diskriminazzjoni bejn l-Istati Membri lanqas ikunu inqas favorevoli mit-trattament tan-nazzjoni l-aktar favorit.

(b) Minkejja d-dispożizzjonijiet speċifiċi ta' din id-Deċiżjoni, il-Komunità m'għandhiex tiddiskrimina bejn ►C1 PTEE ◄ fil-qasam tal-kummerċ.

(ċ) Id-dispożizzjonijiet ta' (a) m'għandhomx jipprekludu pajjiż jew territorju milli jagħti lil ċerti ►C1 PTEE ◄ jew pajjiżi oħra li għadhom qed jiżviluppaw trattament aktar favorevoli minn dak mogħti mill-Komunità.

3. L-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni, f'perjodu ta' tliet xhur wara d-dħul fis-seħħ ta' din id-Deċiżjoni, it-tariffi tad-dwana u l-listi ta' restrizzjonijiet kwantitattivi li japplikaw.

Għandhom jikkomunikaw ukoll lill-Kummissjoni kull emenda sosegwenti għal dawn il-miżuri kif u meta jkunu adottati.

Artikolu 41

Klawsola ta' sorveljanza

1. Il-prodotti li joriġinaw fil- ►C1 PTEE ◄ riferiti fl-Artikolu 35 jew prodotti li ma joriġinawx mill- ►C1 PTEE ◄ riferiti fl-Artikolu 36 jistgħu jkunu bla ħsara għal sorveljanza speċjali. Il-Kummissjoni għandha tiddeċiedi liema sorveljanza ta' prodotti għandha tapplika f'konsultazzjoni ma' l-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ u l-Istat Membru li miegħu l- ►C1 PTEE ◄ huwa marbut.

2. L-Artikolu 308d tar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 2454/93 tat-2 ta' Lulju 1993, li jippreskrivi dispożizzjonijiet sabiex jiġi implimentat ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2913/92 dwar il-Kodiċi tad-Dwana tal-Komunità ( 15 ) għandu japplika.

3. Il-Kummissjoni u l-awtoritajiet kompetenti tal- ►C1 PTEE ◄ għandhom jiżguraw l-effettivita tal-miżuri ta' sorveljanza billi jdaħħlu l-metodi ta' koperazzjoni amministrattivi dikjarati fl-Annessi III u IV.

Artikolu 42

Miżuri ta' salvagward

1. Jekk, bħala riżultat ta' l-applikazzjoni ta' din id-Deċiżjoni, ikun hemm tfixkil serju f'settur ta' l-ekonomija tal-Komunità jew wieħed jew aktar mill-Istati Membri tiegħu, jew tiġi perikolata l-istabbilita finanzjarja esterna tagħhom, jew jekk jinħolqu diffikultajiet li jistgħu jirrisultaw f'deterjorazzjoni f'settur ta' l-attivita tal-Komunità jew f'reġjun tal-Komunità, il-Kummissjoni tista', fuq talba ta' Stat Membru wieħed jew aktar u wara konsultazzjoni mal-Kumitat riferit fl-Artikolu 43 jieħu jew jawtorizza lill-Istat Membru konċernat biex jieħu l-miżuri meħtieġa ta' salvagward, bi qbil mal-paragrafi hawn taħt.

2. Għall-għan ta' l-implimentazzjoni ta' paragrafu 1, għandha tingħata prijorita lil dawn il-miżuri li jistgħu għall-inqas ifixklu l-funzjonament ta' l-assoċjazzjoni u l-Komunità. Dawn il-miżuri m'għandhomx jaqbżu l-limiti ta' dak li huwa strettament meħtieġ biex jiġu rimedjati d-diffikultajiet li jkun nħolqu. Ma jistgħux jaqbżu l-irtirar tat-trattament preferenzali mogħti minn din id-Deċiżjoni.

3. Meta jittieħdu jew jiġu modifikati miżuri ta' salvagward, għandha tingħata attenzjoni partikolari għall-interessi tal- ►C1 PTEE ◄ li huma l-inqas żviluppati.

4. Dan l-Artikolu huwa mingħajr preġudizzju għad-drittijiet u l-obbligazzjonijiet tal-Komunità skond regoli ta' l-ODS, inkluż dawn li jinstabu fil-Ftehim ta' l-ODS dwar Salvagwardji ( 16 ). Lanqas ma għandu jipprekludi l-applikazzjoni tar-regolamenti li jistabbilixxu organizzazzjoni Komunità ta' swieq agrikoli, jew dispożizzjonijiet amministrattivi Komunitarji jew nazzjonali li joħorġu minnhom, jew ir-regoli speċifiċI adottati skond l-Artikolu 235 tat-Trattat għal prodotti agrikoli proċessati.

5.

(a) Jekk Stat Membru titlob lill-Kummissjoni sabiex jiġu applikati miżuri ta' salvagward, il-Kummissjoni għandha tgħarraf lill-Kunsill, l-Istati Membri u l-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ bihom fi żmien tliet ijiem tax-xogħol mid-data ta' meta tkun ġiet irċevuta t-talba ta' l-Istat Membru, u għandha tistieden lill-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ sabiex jipprovdu kull tagħrif li huma jqisu importanti għas-sitwazzjoni preżenti.

(b) Meta l-Kummissjoni taġixxi fuq l-inizjattiva tagħha stess, għandha tgħarraf lill- ►C1 PTEE ◄ konċernati u lill-Istati Membri fl-istadju l-aktar kmieni possibbli.

(ċ) Jekk l-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ jeħtieġu dan u mingħajr preġudizzju għat-temmiet ta' żmien riferiti f'dan l-Artikolu, kumitat tax-xogħol ta' sħubija riferit fl-Artikolu 7(3) għandu jiġi mlaqqa'. Ir-riżultat tal-kumitat tax-xogħol għandu jiġi trasmess lill-kumitat konsultattiv. F'dan il-każ, it-temma taż-żmien riferita fil-paragrafu 9 ta' dan l-Aritkolu għandu jiġi estiż b'għaxart ijiem tax-xogħol. Fl-istess ħin għandu jistieden lill-Istati Membri għal laqgħa tal-kumitat riferit fl-Artikolu 43.

L-Istati Membri u l- ►C1 PTEE ◄ għandhom jipprovdu lill-Kummissjoni b'kull tagħrif meħtieġ biex jiġġustifikaw it-talbiet tagħhom biex japplikaw jew ma japplikawx miżuri ta' salvagward.

6. Il-Kummissjoni għandha tgħarraf lill-Kunsill, lill-Istati Membri u lill-awtoritajiet tal- ►C1 PTEE ◄ immedjatament bid-deċiżjoni sabiex jittieħdu l-miżuri meħtieġa ta' salvagward. Id-Deċiżjoni għandha tapplika b'effett immedjat.

7. Kull Stat Membru jista' jirreferi d-deċiżjoni tal-Kummissjoni riferita fil-paragrafu 6 lill-Kunsill fi żmien 10t ijiem tax-xogħol minn meta jkun irċieva notifika tad-deċiżjoni.

8. Jekk il-Kummissjoni tonqos milli tadotta deċiżjoni fi żmien 21 ġurnata tax-xogħol jew jekk tirriġetta t-talba jew jekk il-Kummissjoni tiddeċiedi li ma tieħux miżuri ta' salvagward, kull Stat Membru li jkun ġab il-materja quddiem il-Kummissjoni jista' jirreferiha lill-Kunsill.

9. Fil-każijiet riferiti f'paragrafi 7 u 8, il-Kunsill, huwa u jaġixxi b'maġġoranza kwalifikata, jista' jadotta deċiżjoni differenti fi żmien 21 ġurnata tax-xogħol.

Artikolu 43

Proċedura tal-Kumitat

1. F'materji koperti mill-Artikolu 42, il-Kummissjoni għandha tiġi megħjuna minn Kumitat.

2. L-Artikoli 3 u 7 tad-DeċIżjoni 1999/468/KE għandhom japplikaw għall-proċedimenti tal-Kumitat.

3. Il-Kumitat għandu jadotta r-regoli tiegħu ta' proċedura.







Il-Kapitolu 2

Kummerċ f'servizzi u regoli ta' stabbiliment

Artikolu 44

Għan ġenerali

Il-għan fuq skond fit-tul f'din l-erja huwa liberalazzazzjoni progressiva ta' kummerċ f'servizzi, b'rigward kif mistħoqq għall-għanijiet tal-politika lokali tal- ►C1 PTEE ◄ , huwa u jitqies il-livell ta' żvilupp tal- ►C1 PTEE ◄ u l-obbligazzjonijiet li tkun daħħlet għalihom il-Komunità, l-Istati Membri jew il- ►C1 PTEE ◄ fil-qafas ta' l-ODS.

Artikolu 45

Prinċipji ġenerali ta' stabbililment u d-dispożizzjoni ta' servizzi

1. Għall-għanijiet ta' dan il-Kapitolu, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

(a) “kumpaniji jew impriżi”: kumpaniji jew impriżi kostitwiti skond liġi ċivili jew kummerċjali, inklużi kumpaniji pubbliċi jew oħrajn, soċjetajiet koperattivi u kull persuna jew assoċjazzjoni legali oħra regolata mill-liġi pubblika jew privata, minbarra dawk li ma jagħmlux qligħ. “Kumpaniji jew impriżi ta' Stati Membri” huma dawk iffurmati bi qbil mal-liġijiet ta' Stat Membru li l-uffiċċju reġistrat, l-amministrazzjoni ċ