02015A0630(01) — MT — 01.10.2017 — 001.002

Dan it-test hu maħsub purament bħala għodda ta’ dokumentazzjoni u m’għandu l-ebda effett legali. L-istituzzjonijiet tal-Unjoni m'għandhom l-ebda responsabbiltà għall-kontenut tiegħu. Il-verżjonijiet awtentiċi tal-atti rilevanti, inklużi l-preamboli tagħhom, huma dawk ippubblikati fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea u disponibbli f’EUR-Lex. Dawk it-testi uffiċjali huma aċċessibbli direttament permezz tal-links inkorporati f’dan id-dokument

Emendat bi:





Ikkoreġut bi:









▼B

FTEHIM TA' STABILIZZAZZJONI U ASSOĊJAZZJONI

bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa waħda, u l-Bożnja u Ħerzegovina, min-naħa l-oħra







IR-RENJU TAL-BELĠJU, IR-REPUBBLIKA TAL-BULGARIJA, IR-REPUBBLIKA ĊEKA, IR-RENJU TAD-DANIMARKA, IR-REPUBBLIKA FEDERALI TAL-ĠERMANJA, IR-REPUBBLIKA TA' L-ESTONJA, L-IRLANDA, IR-REPUBBLIKA ELLENIKA, IR-RENJU TA' SPANJA, IR-REPUBBLIKA FRANĊIŻA, IR-REPUBBLIKA TALJANA, IR-REPUBBLIKA TA' ĊIPRU, IR-REPUBBLIKA TAL-LATVJA, IR-REPUBBLIKA TAL-LITWANJA, IL-GRAN DUKAT TAL-LUSSEMBURGU, IR-REPUBBLIKA TA' L-UNGERIJA, MALTA, IR-RENJU TA' L-OLANDA, IR-REPUBBLIKA TA' L-AWSTRIJA, IR-REPUBBLIKA TAL-POLONJA, IR-REPUBBLIKA PORTUGIŻA, IR-RUMANIJA, IR-REPUBBLIKA TAS-SLOVENJA, IR-REPUBBLIKA SLOVAKKA, IR-REPUBBLIKA TAL-FINLANDJA, IR-RENJU TA' L-IŻVEZJA, IR-RENJU UNIT TAL-GRAN BRITTANJA u L-IRLANDA TA' FUQ Il-Partijiet Kontraenti għat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea u t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea ta' l-Enerġija Atomika, u t-Trattat ta' l-Unjoni Ewropea, minn hawn 'il quddiem imsejħa “Stati Membri”, u IL-KOMUNITÀ EWROPEA U L-KOMUNITÀ EWROPEA TA' L-ENERĠIJA ATOMIKA, minn hawn 'il quddiem imsejħa l-“Komunità”, minn naħa, u Il-BOŻNJA U ĦERZEGOVINA, min-naħa l-oħra, flimkien imsejħa “il-Partijiet”, WARA LI KKUNSIDRAW ir-rabtiet b'saħħithom bejn il-Partijiet u l-valuri li jaqsmu bejniethom, ix-xewqa tagħhom għat-tisħiħ ta' dak l-irbit u sabiex jistabbilixxu relazzjoni mill-qrib u dejjiema msejsa fuq ir-reċiproċità u l-interess reċiproku, li għandha tippermetti lill-Bożnja u Ħerzegovina sabiex issaħħaħ u testendi ulterjorment ir-relazzjonijiet mal-Komunità; WARA LI KKUNSIDRAW l-importanza ta' dan il-Ftehim, fil-qafas tal-proċess ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni mal-pajjiżi tax-Xlokk ta' l-Ewropa, fil-ħolqien u l-konsolidazzjoni ta' ordni Ewropew stabbli msejjes fuq il-koperazzjoni, li tiegħu l-Ewropa hija l-pedament, kif ukoll fil-qafas tal-Patt ta' Stabbiltà; WARA LI KKUNSIDRAW ir-rieda ta' l-Unjoni Ewropea sabiex tintegra lill-Bożnja u Ħerzegovina sa l-aktar limitu possibbli fl-attivitajiet politiċi u ekonomiċi ta' l-Ewropa u l-istatus tagħha bħala kandidat potenzjali għal sħubija fl-UE fuq il-bażi tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ “it-Trattat ta' l-UE”) u l-ilħuq tal-kriterji mfissra mill-Kunsill Ewropew ta' Ġunju 1993 kif ukoll il-kundizzjonijiet tal-proċess ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni, soġġetti għall-implimentazzjoni b'suċċess ta' dan il-Ftehim, notevolment fir-rigward tal-koperazzjoni reġjonali; WARA LI KKUNSIDRAW is-Sħubija Ewropea mal-Bożnja u Ħerzegovina, li tidentifika l-prijoritajiet għal azzjoni għall-appoġġ ta' l-isforzi tal-pajjiż sabiex jersaq eqreb lejn l-Unjoni Ewropea; WARA LI KKUNSIDRAW l-impenn tal-Partijiet sabiex jikkontribwixxu bil-mezzi kollha għall-istabilizzazzjoni politika, ekonomika u istituzzjonali fil-Bożnja u Ħerzegovina kif ukoll fir-reġjun, permezz ta' l-iżvilupp tas-soċjetà ċivili u d-demokratizzazzjoni, il-bini ta' l-istituzzjonijiet u r-riforma fl-amministrazzjoni pubblika, l-integrazzjoni tal-kummerċ reġjonali u koperazzjoni ekonomika mtejba, kif ukoll permezz ta' koperazzjoni f'firxa wiesgħa ta' oqsma, inkluż fil-ġustizzja u fl-affarijiet interni, u t-tisħiħ tas-sigurtà nazzjonali u reġjonali; WARA LI KKUNSIDRAW l-impenn tal-Partijiet lejn żieda fil-libertajiet politiċi u ekonomiċi bħala l-bażi ta' dan il-Ftehim, kif ukoll l-impenn tagħhom għar-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u l-Istat tad-dritt, inklużi d-drittijiet tal-persuni li jagħmlu parti minn minoranzi nazzjonali, u l-prinċipji demokratiċi permezz ta' sistemi ta' aktar minn partit wieħed b'elezzjonijiet ħielsa u ġusti; WARA LI KKUNSIDRAW l-impenn tal-Partijiet lejn l-implimentazzjoni sħiħa tal-prinċipji kollha u d-dispożizzjonijiet tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, ta' l-OSKE, notevolment dawk ta' l-Att Finali tal-Konferenza dwar is-Sigurtà u l-Koperazzjoni fl-Ewropa (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ “l-Att Finali ta' Ħelsinki”), id-dokumenti konklużivi tal-Konferenzi ta' Madrid u Vjenna, il-Karta ta' Pariġi għal Ewropa Ġdida, kif ukoll għall-konformità ma' l-obbligi taħt il-Ftehim ta' Paċi ta' Dayton/Pariġi u l-Patt ta' Stabbilità għax-Xlokk ta' l-Ewropa, sabiex jingħata kontribut għall-istabbiltà reġjonali u l-koperazzjoni fost il-pajjiżi tar-reġjun; WARA LI KKUNSIDRAW l-impenn tal-Partijiet għall-prinċipji ta' l-ekonomija tas-suq ħieles u għar-rieda tal-Komunità sabiex tikkontribwixxi għar-riformi ekonomiċi fil-Bożnja u Ħerzegovina, kif ukoll għall-impenn tal-Partijiet għall-prinċipji ta' żvilupp sostenibbli; WARA LI KKUNSIDRAW l-impenn tal-Partijiet lejn il-kummerċ ħieles, b'konformità mad-drittijiet u l-obbligi li joħorġu mill-isħubija fl-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO) u l-applikazzjoni tagħhom b'manjiera trasparenti u mhux diskriminatorja; WARA LI KKUNSIDRAW ix-xewqa tal-Partijiet sabiex jiżviluppaw ulterjorment id-djalogu politiku regolari dwar kwistjonijiet bilaterali u internazzjonali ta' interess reċiproku, bil-kunsiderazzjoni tal-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni (PESK) ta' l-Unjoni Ewropea; WARA LI KKUNSIDRAW l-impenn tal-Partijiet lejn il-ġlieda tal-kriminalità organizzata u lejn it-tisħiħ tal-koperazzjoni fil-ġlieda kontra t-terroriżmu fuq il-bażi tad-dikjarazzjoni maħruġa mill-Konferenza Ewropea fl-20 ta' Ottubru 2001; B'KONVINZJONI li l-Ftehim ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ “dan il-Ftehim”) ser joħloq atmosfera ġdida għar-relazzjonijiet ekonomiċi bejniethom u, aktar minn hekk, għall-iżvilupp tal-kummerċ u l-investiment, fatturi kruċjali għar-ristrutturar u l-immodernizzar ekonomiku tal-Bożnja u Ħerzegovina; FILWAQT LI JŻOMMU f'moħħhom l-impenn min-naħa tal-Bożnja u Ħerzegovina li tapprossimizza l-leġiżlazzjoni tagħha fis-setturi rilevanti għal dik tal-Komunità, u li timplimentaha b'mod effettiv; BIL-KUNSIDERAZZJONI tar-rieda tal-Komunità sabiex tipprovdi appoġġ deċiżiv għall-implimentazzjoni tar-riformi u għall-użu ta' l-istrumenti disponibbli kollha ta' koperazzjoni u għajnuna teknika, finanzjarja u ekonomika fuq bażi komprensiva multijannwali indikattiva għal dan il-għan; FILWAQT LI KKONFERMAW li d-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim li jaqgħu fl-ambitu tal-Parti III, it-Titolu IV tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ it-“Trattat dwar il-Komunità Ewropea”) jorbtu lir-Renju Unit u lill-Irlanda bħala Partijiet Kontraenti separati, u mhux bħala Stati Membri tal-Komunità Ewropea, sakemm ir-Renju Unit jew l-Irlanda (skond kif ikun il-każ) jinnotifika/tinnotifika lill-Bożnja u Ħerzegovina li sar/saret marbut/a bħala parti mill-Komunità Ewropea skond il-Protokoll dwar il-pożizzjoni tar-Renju Unit u ta' l-Irlanda li huwa anness mat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u mat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea. L-istess japplika għad-Danimarka, skond il-Protokoll anness ma' dawk it-Trattati dwar il-pożizzjoni tad-Danimarka; FILWAQT LI JITFAKKAR is-Samit ta' Żagreb, li sejjaħ għal konsolidament akbar tar-relazzjonijiet bejn il-pajjiżi tal-Proċess ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni u l-Unjoni Ewropea flimkien ma' koperazzjoni reġjonali mtejba; FILWAQT LI JITFAKKAR li s-Samit ta' Thessaloniki rrinforza l-proċess ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni bħala l-qafas politiku għar-relazzjonijiet ta' l-Unjoni Ewropea mal-pajjiżi tal-Punent tal-Balkani u enfasizza l-prospettiva ta' l-integrazzjoni tagħhom ma' l-Unjoni Ewropea fuq il-bażi tal-progress fil-proċess tar-riformi u l-mertu individwali tagħhom; FILWAQT LI JITFAKKAR l-iffirmar f'Bukarest tal-Ftehim dwar il-Kummerċ Ħieles fl-Ewropa Ċentrali fid-19 ta' Diċembru 2006 bħala mezz ta' titjib ta' l-abbiltà tar-reġjun sabiex jiġbed investimenti u l-prospetti ta' l-integrazzjoni tiegħu fl-ekonomija globali, FTIEHMU KIF ĠEJ:







Artikolu 1

1. Hija b'dan stabbilita Assoċjazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħha, minn naħa waħda, u l-Bożnja u Ħerżegovina min-naħa l-oħra.

2. L-għanijiet ta' l-Assoċjazzjoni huma:

(a) ikunu appoġġjati l-isforzi tal-Bożnja u Ħerzegovina biex issaħħaħ id-demokrazija u l-istat tad-dritt;

(b) isir kontribut għall-istabbiltà politika, ekonomika u istituzzjonali fil-Bożnja u Ħerzegovina kif ukoll għall-istabilizzazzjoni tar-reġjun;

(c) li jkun ipprovdut qafas xieraq għad-djalogu politiku, li jippermetti l-iżvilupp ta' relazzjonijiet politiċi eqreb bejn il-Partijiet;

(d) ikunu appoġġjati l-isforzi tal-Bożnja u Ħerzegovina sabiex tkun żviluppata koperazzjoni ekonomika u internazzjonali, inkluż permezz ta' l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni tagħha għal dik tal-Komunità;

(e) ikunu appoġġjati l-isforzi tal-Bożnja u Ħerzegovina sabiex tkun ikkompletata t-tranżizzjoni f'ekonomija tas-suq li tiffunzjona;

(f) ikunu inkoraġġiti relazzjonijiet ekonomiċi armonjużi u tkun żviluppata żona ta' kummerċ ħieles bejn il-Komunità u l-Bożnja u Ħerzegovina;

(g) li titrawwem koperazzjoni reġjonali fl-oqsma kollha koperti minn dan il-Ftehim.







TITOLU I

PRINĊIPJI ĠENERALI

Artikolu 2

Rispett għall-prinċipji demokratiċi u għad-drittijiet tal-bniedem kif iddikjarati fid-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem u kif imfissra fil-Konvenzjoni għall-Ħarsien tad-Drittijiet tal-Bniedem u l-Libertajiet Fundamentali, fl-Att Finali ta' Ħelsinki u fil-Karta ta' Pariġi għal Ewropa Ġdida, rispett għall-prinċipji tal-liġi internazzjonali, inkluża koperazzjoni sħiħa mat-Tribunal Kriminali Internazzjonali għall-ex-Jugoslavja (ICTY), u l-Istat tad-dritt kif ukoll għall-prinċipji ta' ekonomija tas-suq kif rifless fid-Dokument tas-CSCE tal-Konferenza ta' Bonn dwar Koperazzjoni Ekonomika, għandhom ikunu s-sisien tal-politika domestika u esterna tal-Partijiet u jikkostitwixxu elementi essenzjali ta' dan il-Ftehim.

Artikolu 3

Il-ġlieda kontra l-proliferazzjoni ta' armi tal-qerda tal-massa (minn hawn 'il quddiem imsejħa “WMD”) u l-mezzi sabiex jitwettqu jikkostitwixxu element essenzjali minn dan il-Ftehim.

Artikolu 4

Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-importanza li jagħtu lejn l-implimentazzjoni ta' l-obbligi internazzjonali, notevolment il-koperazzjoni sħiħa ma' l-ICTY.

Artikolu 5

Il-paċi u l-istabbiltà internazzjonali u reġjonali, l-iżvilupp ta' relazzjonijiet tajba ta' viċinat, drittijiet tal-bniedem u r-rispett u l-ħarsien tal-minornazi huma ċentrali għall-proċess ta' Stabilazzazzjoni u Assoċjazzjoni. Il-konklużjoni u l-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim ser jibqa' soġġett għall-kundizzjonijiet tal-proċess ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni u huma msejsa fuq il-merti individwali tal-Bożnja u Ħerzegovina.

Artikolu 6

Il-Bożnja u Ħerzegovina timpenja ruħha li tkompli u trawwem koperazzjoni u relazzjonijiet tajba ta' viċinat mal-pajjiżi l-oħra tar-reġjun, li jinkludi livell xieraq ta' konċessjonijiet reċiproċi b'rabta mal-moviment tal-persuni, tal-prodotti, tal-kapital u tas-servizzi kif ukoll l-iżvilupp ta' proġetti ta' interess komuni, notevolment dawk li huma relatati mal-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata, il-korruzzjoni, il-ħasil tal-flus, il-migrazzjoni u t-traffikar illegali, inkluż b'mod partikolari dak tal-bnedmin, armi żgħar u armamenti ħfief kif ukoll tad-drogi illegali. Dan l-impenn jikkostitwixxi fattur ewlieni fl-iżvilupp tar-relazzjonijiet u l-koperazzjoni bejn il-Komunità u l-Bożnja u Ħerzegovina u b'hekk jikkontribwixxi għal stabbiltà reġjonali.

Artikolu 7

Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-importanza li jagħtu lill-ġlieda kontra t-terroriżmu u l-implimentazzjoni ta' l-obbligi internazzjonali f'din iż-żona.

Artikolu 8

L-assoċjazzjoni għandha titwettaq gradwalment b'mod sħiħ fuq perjodu tranżitorju ta' massimu ta' sitt snin.

Il-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u ta' Assoċjazzjoni stabbilit taħt l-Artikolu 115 għandu jirrevedi regolarment, bħala regola fuq bażi annwali, l-implimentazzjoni tal-Ftehim u l-adozzjoni u l-implimentazzjoni mill-Bożnja u Ħerzegovina ta' riformi legali, amministrattivi, istituzzjonali u ekonomiċi. Din ir-reviżjoni għandha titwettaq fid-dawl tal-preambolu u skond il-prinċipji ġenerali ta' dan il-Ftehim. Għandha tqis kif jixraq il-prijoritajiet stipulati fis-Sħubiji Ewropej rilevanti għal dan il-Ftehim u ser tkun koerenti mal-mekkaniżmi stabbiliti taħt il-proċess ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni, notevolment ir-rapport ta' progress dwar il-Proċess ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni.

Fuq il-bażi ta' din ir-reviżjoni, il-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u ta' Assoċjazzjoni għandu joħroġ rakkomandazzjonijiet u jista' jieħu d-deċiżjonijiet. Meta r-reviżjoni tidentifika diffikultajiet partikolari, dawn jitressqu quddiem il-mekkaniżmi ta' riżoluzzjoni ta' disputi stabbiliti taħt dan il-Ftehim.

L-assoċjazzjoni sħiħa għandha tiġi realizzata progressivament. Mhux aktar tard minn ħames sena wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, il-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u ta' Assoċjazzjoni għandu jagħmel reviżjoni fid-dettall ta' l-applikazzjoni ta' dan il-Ftehim. Fuq il-bażi ta' din ir-reviżjoni, il-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u ta' Assoċjazzjoni għandu jevalwa l-progress li tkun għamlet il-Bożnja u Ħerzegovina u jista' jieħu deċiżjonijiet dwar l-istadji segwenti ta' assoċjazzjoni.

Ir-reviżjoni msemmija mhix ser tapplika fuq il-moviment ħieles ta' prodotti, billi dwar dan ser tiġi prevista skeda speċifika f' Titolu IV.

Artikolu 9

Dan il-Ftehim għandu jkun kompatibbli bis-sħiħ, kif ukoll implimentat b'mod konsistenti, mad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-WTO, partikolarment ma' l-Artikolu XXIV tal-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ 1994 (GATT 1994) u l-Artiklu V tal-Ftehim Ġenerali dwar il-Kummerċ tas-Servizzi (GATS).







TITOLU II

DJALOGU POLITIKU

Artikolu 10

1. Id-djalogu politiku bejn il-Partijiet ser jiġi żviluppat ulterjorment fil-kuntest ta' dan il-Ftehim. Għandu jakkumpanja u jikkonsolida r-rikonċiljazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Bożnja u Ħerzegovina u għandu jikkontribwixxi għall-ħolqien ta' rabtiet mill-qrib ta' solidarjetà u ta' forom ġodda ta' koperazzjoni bejn il-Partijiet.

2. B'mod partikolari, id-djalogu politiku huwa intiż li jippromwovi:

(a) l-integrazzjoni sħiħa tal-Bożnja u Ħerzegovina fil-komunità ta' nazzjonijiet demokratiċi u r-rikonċiljazzjoni gradwali ma' l-Unjoni Ewropea;

(b) konverġenza dejjem tikber tal-pożizzjonijiet tal-Partijiet dwar kwistjonijiet internazzjonali, inklużi kwistjonijiet dwar il-PESK, anke permezz ta' l-iskambju ta' informazzjoni kif xieraq, u, b'mod partikolari, dwar dawk il-kwistjonijiet li x'aktarx jolqtu lill-Partijiet b'mod sostanzjali;

(c) il-koperazzjoni reġjonali u l-iżvilupp ta' relazzjonijet tajba ta' viċinat;

(d) il-fehmiet komuni dwar is-sigurtà u l-istabbiltà fl-Ewropa, inkluża l-koperazzjoni f'oqsma koperti mill-PESK ta' l-Unjoni Ewropea.

3. Il-Partijiet jikkunsidraw li l-proliferazzjoni ta' l-WMD u l-mezzi biex dawn jiġu kkonsenjati, kemm lil atturi statali u lil oħrajn li m'humiex, hija waħda mill-aktar theddidiet serji fuq l-istabbiltà u s-sigurtà globali. Il-Partijiet għalhekk jaqblu li jikkoperaw u jikkontribwixxu sabiex jopponu l-proliferazzjoni ta' l-armi tal-qerda tal-massa u l-mezzi biex dawn jiġu kkonsenjati permezz ta' konformità sħiħa ma' u l-implimentazzjoni nazzjonali ta' l-obbligi eżistenti tagħhom taħt it-trattati u l-istrumenti ta' ftehim dwar id-diżarm internazzjonali u n-nuqqas ta' proliferazzjoni u taħt obbligi internazzjonali oħra li huma rilevanti. Il-Partijiet jaqblu li din id-dispożizzjoni tikkostitwixxi element essenzjali ta' dan il-Ftehim u ser tkun parti mid-djalogu politiku li ser jakkumpanja u jikkonsolida dawn l-elementi.

Barra minn hekk, il-Partijiet jaqblu li jikkoperaw u jikkontribwixxu għall-ġlieda kontra l-proliferazzjoni ta' l-armi tal-qerda tal-massa u l-mezzi biex dawn jiġu kkonsenjati billi:

(a) jieħdu passi favur l-iffirmar, ir-ratifika, jew l-adeżjoni, kif xieraq, u jimplimentaw bis-sħiħ strumenti internazzjonali rilevanti oħra;

(b) tiġi stabbilita sistema effettiva ta' kontrolli fuq l-esportazzjoni nazzjonali, jiġu kkontrollati l-esportazzjoni kif ukoll it-tranżitu tal-prodotti li huma relatati mad-WMD, fost l-oħrajn il-kontroll ta' l-użu aħħari tad-WMD fuq it-teknoloġiji b'użu doppju u li jinkludu sanzjonijiet effettivi għall-ksur tal-kontrolli fuq l-esportazzjoni.

Id-djalogu politiku dwar din il-kwistjoni jista' sseħħ fuq bażi reġjonali.

Artikolu 11

1. Primarjament id-djalogu politiku għandu jseħħ fi ħdan il-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni, li ser ikollu r-responsabbiltà ġenerali minn kwalunkwe kwistjoni li l-Partijiet ikunu jixtiequ jressqulu.

2. Fuq it-talba tal-Partijiet, id-djalogu politiku jista' jseħħ ukoll fil-formi li ġejjin:

(a) laqgħat, fejn meħtieġ, ta' uffiċjali għolja li jirrapreżentaw lill-Bożnja u Ħerzegovina, fuq in-naħa l-waħda, u l-Presidenza tal-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea, is-Segretarju Ġenerali/Ir-Rappreżentant Għoli tal-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni (PESK) u l-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej (minn hawn 'il quddiem imsejħa “Kummissjoni Ewropea”), fuq in-naħa l-oħra;

(b) jittieħed vantaġġ mill-mezzi diplomatiċi bejn il-Partijiet, fost l-oħrajn il-kuntatti xierqa f'pajjiżi terzi u fi ħdan in-Nazzjonijiet Uniti, l-OSCE, il-Kunsill ta' l-Ewropa u fora internazzjonali oħra;

(c) kwalunkwe mezz ieħor li jista' jagħti kontribut utli għat-tisħiħ, l-iżvilupp u t-titjib tad-djalogu, inklużi dawk identifikati fl-aġenda ta' Tessaloniki, adottati fil-Konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew ta' Tessaloniki fid-19 u l-20 ta' Ġunju 2003.

Artikolu 12

Id-djalogu politiku fuq livell parlamentari għandu jsir fi ħdan il-qafas tal-Kumitat Parlamentari ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni li ġie stabbilit taħt l-Artikolu 121.

Artikolu 13

Jista' jsir djalogu politiku fi ħdan qafas multilaterali, u bħala djalogu reġjonali li jinkludi pajjiżi oħra mir-reġjun, fost l-oħrajn fil-qafas ta' l-UE — il-forum tal-Punent tal-Balkani.







TITOLU III

KOPERAZZJONI REĠJONALI

Artikolu 14

Skond l-impenn tagħha għall-paċi u għall-istabbiltà internazzjonali u reġjonali, u għall-iżvilupp ta' relazzjonijiet tajba tal-viċinat, il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tinkoraġġixxi b'mod attiv il-koperazzjoni reġjonali. Il-programmi ta' għajnuna tal-Komunità jistgħu jappoġġjaw proġetti ta' dimensjoni reġjonali jew tanskonfinali.

Kull meta l-Bożnja u Ħerzegovina tipprevedi li ssaħħaħ il-koperazzjoni tagħha ma' wieħed mill-pajjiżi li jissemmew fl-Artikoli 15, 16 u 17, għandha tinforma u tikkonsulta lill-Komunità u lill-Istati Membri tagħha skond id-dispożizzjonijiet stabbiliti fit-Titolu X.

Il-Bożnja u Ħerzegovina għandha timplimenta bis-sħiħ l-istrumenti ta' ftehim ta' Kummerċ Ħieles bilaterali eżistenti nnegozjati skond il-Memorandum ta' Spjegazzjoni dwar l-Iffaċilitar u l-Liberalizzazzjoni tal-Kummerċ iffirmat fi Brussell fis-27 ta' Ġunju 2001 mill-Bożnja u Ħerzegovina u l-Ftehim tal-Kummerċ Ħieles ta' l-Ewropa Ċentrali ffirmat f'Bukarest fid-19 ta' Diċembru 2006.

Artikolu 15

Koperazzjoni ma' pajjiżi oħra li ffirmaw Ftehim ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni

Wara li jiġi ffirmat dan il-Ftehim, il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tiftaħ negozjati mal-pajjiżi li diġà ffirmaw Ftehim ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni sabiex tikkonkludi konvenzjonijiet bilaterali dwar il-koperazzjoni reġjonali, li l-għan tagħhom għandu jkun li jitkabbar l-ambitu tal-koperazzjoni bejn il-pajjiżi konċernati.

L-elementi ewlenin ta' dawn il-konvenzjonijiet għandhom ikunu:

a) id-djalogu politiku;

b) l-istabbiliment ta' żoni ta' kummerċ ħieles, li tkun konsistenti mad-dispożizzjonijiet rilevanti tad-WTO;

c) konċessjonijiet reċiproċi dwar il-moviment tal-ħaddiema, l-istabbiliment, l-għotja ta' servizzi, il-pagamenti kurrenti u movimenti tal-kapital kif ukoll politika oħra relatata mal-moviment tal-persuni fuq livell ekwivalenti għal dak ta' dan il-Ftehim;

d) id-dispożizzjonijiet dwar koperazzjoni f'oqsma oħra kemm jekk ikunu koperti minn dan il-Ftehim u kemm jekk le, u speċjalment fil-qasam tal-Ġustizzja u ta' l-Affarijiet Interni.

Dawn il-konvenzjonjiet għandhom jinkludu dispożizzjonijiet għall-ħolqien tal-mekkaniżmi istituzzjonali meħtieġa, kif xieraq.

Dawn il-konvenzjonijiet ser jiġu konklużi fi żmien sentejn mid-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim. Ir-rieda tal-Bożnja u Ħerzegovina li tikkonkludi konvenzjonijiet ta' din ix-xorta ser tkun kundizzjoni għal aktar żvilupp tar-relazzjonijiet bejn l-Unjoni Ewropea u l-Bożnja u Ħerzegovina.

Il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tibda negozjati simili mal-bqija tal-pajjiżi tar-reġjun ladarba dawn il-pajjiżi jkunu ffirmaw Ftehim ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni.

Artikolu 16

Koperazzjoni ma' pajjiżi oħra kkonċernati mill-proċess ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni

Il-Bożnja u Ħerzegovina għandha ssegwi koperazzjoni reġjonali mal-pajjiżi l-oħra kkonċernati mill-proċess ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni f'xi qasam, jew fl-oqsma kollha ta' koperazzjoni koperti minn dan il-Ftehim, u notevolment dawk ta' interess komuni. Din il-koperazzjoni għandha tkun dejjem kompatibbli mal-prinċipji u l-għanijiet ta' dan il-Ftehim.

Artikolu 17

Koperazzjoni ma' pajjiżi oħra kandidati għall-adeżjoni ma' l-UE li m'humiex ikkonċernati mill-proċess ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni

1. Il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tkabbar il-koperazzjoni tagħha u tikkonkludi konvenzjoni dwar il-koperazzjoni reġjonali ma' kull pajjiż ieħor kandidat għall-adeżjoni ma' l-UE li mhux ikkonċernat mill-proċess ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni f'kull wieħed mill-oqsma ta' koperazzjoni koperti minn dan il-Ftehim. Konvenzjoni ta' din ix-xorta għandu jkollha l-għan li gradwalment tikkonverġi r-relazzjonijiet bilaterali bejn il-Bożnja u Ħerzegovina u dak il-pajjiż mal-parti rilevanti tar-relazzjonijiet bejn il-Komunità u l-Istati Membri tagħha u dak il-pajjiż.

2. Qabel tmiem il-perjodu tranżitorju msemmi fl-Artikolu 18(1) il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tiftaħ negozjati mat-Turkija, li stabbilixxiet unjoni doganali mal-Komunità, fuq bażi vantaġġjuża għaż-żewġ partijiet, ftehim li jistabbilixxi żona ta' kummerċ ħieles skond l-Artikolu XXIV tal-GATT 1994 kif ukoll li jilliberalizza l-istabbiliment u l-forniment ta' servizzi bejniethom fuq livell ekwivalenti għal dan il-Ftehim skond l-Artikolu V tal-GATT.







TITOLU IV

MOVIMENT ĦIELES TAL-PRODOTTI

Artikolu 18

1. B'mod gradwali, il-Komunità u l-Bożnja u Ħerzegovina għandhom jistabbilixxu żona ta' kummerċ ħieles għall-perjodu massimu ta' ħames snin u li jibda mid-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim skond id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim u skond id-dispożizzjonijiet tal-GATT ta' l-1994 u tad-WTO. Meta jagħmlu dan huma għandhom jikkunsidraw ir-rekwiżiti speċifiċi stabbiliti hawn aktar 'il quddiem.

2. In-Nomenklatura Magħquda għandha tiġi applikata għall-klassifikazzjoni ta' prodotti fil-kummerċ bejn il-Partijiet.

3. Għall-finijiet ta' dan il-Ftehim dazji doganali u ħlasijiet li għandhom effett ekwivalenti għal dazji doganali jinkludu kwalunkwe dazju jewħlas imposti b'rabta ma' l-importazzjoni jew esportazzjoni ta' prodott, inkluża kull forma ta' soprataxxa jew ħlas addizzjonali b'rabta ma' din l-importazzjoni jew esportazzjoni, iżda ma jinkludu l-ebda:

(a) ħlas ekwivalenti għal taxxa interna imposta konsistentement mad-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 2 ta' l-Artikolu III tal-GATT ta' l-1994,

(b) miżuri ta' antidumping jew miżuri kompensatorji,

(c) miżati jew ħlasijiet oħra proporzjonati għall-piż ta' servizzi magħmula.

4. Għal kull prodott, id-dazju bażiku li fuqu għandu jiġi applikat it-tnaqqis tariffarju suċċessiv stabbilit f'dan il-Ftehim għandu jkun:

(a) it-Tariffa Doganali Komuni tal-Komunità, stabbilita skond ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2658/87 ( 1 ), attwalment tapplika erga omnes minn jum l-iffirmar ta' dan il-Ftehim;

(b) it-Tariffa Doganali għall-2005 applikata mill-Bożnja u Ħerzegovina ( 2 ).

5. Id-dazji mnaqqsa li għandhom ikunu applikati mill-Bożnja u Ħerzegovina kkalkulati kif inhu stabbilit f'dan il-Ftehim, għandhom jiżdiedu/jitnaqqsu lejn l-eqreb numru deċimali billi jintużaw prinċipji komuni ta' l-artitmetika. Għaldaqstant, iċ-ċifri kollha b'anqas minn 5 wara l-punt deċimali għandhom jitnaqqsu lejn l-eqreb numru deċimali filwaqt li ċ-ċifri kollha b'aktar minn 5 (inkluż) wara l-ewwel punt deċimali għandhom jiżdiedu lejn l-eqreb numru deċimali.

6. Jekk, wara li jkun iffirmat dan il-Ftehim, ikun applikat xi tnaqqis fit-tariffa fuq bażi erga omnes, partikolarment it-tnaqqis li ikun jirriżulta:

a) minn negozjar tat-tariffi fid-WTO jew,

b) fil-każ ta' l-adeżjoni tal-Bożnja u Ħerzegovina fil-WTO jew,

c) minn tnaqqis sussegwenti wara l-adeżjoni tal-Bożnja u Ħerzegovina fid-WTO,

tali dazji mnaqqsa għandhom jissostitwixxu d-dazju bażiku msmmi fil-paragrafu 4 mid-data meta jiġi applikat tali tnaqqis.

7. Il-Komunità u l-Bożnja u Ħerzegovina għandhom jikkomunikaw lil xulxin id-dazji bażiċi rispettivi tagħhom u kwalunkwe tibdil fid-dazji.







KAPITOLU I

Prodotti industrijali

Artikolu 19

Definizzjoni

1. Id-disposizzjonijiet ta' dan il-Kapitolu għandhom japplikaw għal prodotti li joriġinaw fil-Komunità jew fil-Bożnja u Ħerzegovina elenkati fil-Kapitoli minn 25 sa 97 tan-Nomenklatura Magħquda, ħlief għall-prodotti li jidhru fil-lista fl-Anness I, paragrafu I, (ii) tal-Ftehim dwar l-Agrikoltura tad-WTO.

2. Il-kummerċ bejn il-Partijiet fi prodotti koperti mit-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea ta' l-Enerġija Atomika għandu jitmexxa skond id-dispożizzjonijiet ta' dak it-Trattat.

Artikolu 20

Konċessjonijiet Komunitarji għal prodotti industrijali

1. Id-dazji doganali fuq importazzjoni fil-Komunità u ħlasijiet li jkollhom effett ekwivalenti fuq prodotti li joriġinaw mill-Bożnja u Ħerzegovina għandhom jitneħħew minn meta jidħol fis-seħħ dan il-Ftehim.

2. Ir-restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-importazzjoni fil-Komunità u l-miżuri li jkollhom effett ekwivalenti fuq prodotti industrijali li joriġinaw mill-Bożnja u Ħerzegovina għandhom jitneħħew minn meta jidħol fis-seħħ dan il-Ftehim.

Artikolu 21

Konċessjonijiet tal-Bożnja u Ħerzegovina għal prodotti industrijali

1. Id-dazji doganali fuq l-importazzjonijiet fil-Bożnja u Ħerzegovina ta' prodotti industrijali li joriġinaw fil-Komunità ħlief għal dawk li huma elenkati fl-Anness I għandhom jitneħħew mad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim.

2. Il-ħlasijiet li jkollhom effett ekwivalenti għal dazji doganali fuq l-importazzjoni lejn il-Bożnja u Ħerzegovina ta' prodotti industrijali li joriġinaw mill-Komunità għandhom jitneħħew minn meta jidħol fis-seħħ dan il-Ftehim.

3. Id-dazji doganali fuq l-importazzjoni fil-Bożnja u Ħerzegovina ta' prodotti industrijali li joriġinaw fil-Komunità li huma elenkati fl-Anness I(a), I(b) u I(c) għandhom jitnaqqsu progressivament u jitneħħew skond l-iskedi kronoloġiċi stabbiliti f'dak l-Anness.

4. Ir-restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-importazzjoni fil-Bożnja u Ħerzegovina u miżuri li jkollhom effett ekwivalenti fuq prodotti industrijali li joriġinaw fil-Komunità għandhom jitneħħew minn meta jidħol fis-seħħ dan il-Ftehim.

Artikolu 22

Dazji u restrizzjonijiet fuq l-esportazzjoni

1. Il-Komunità u l-Bożnja u Ħerzegovina għandhom ineħħu kwalunkwe dazju doganali fuq l-esportazzjoni kif ukoll ħlasijiet li jkollhom effett ekwivalenti fuq il-kummerċ ta' bejniethom minn meta jidħol fis-seħħ dan il-Ftehim.

2. Mad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, il-Komunità u l-Bożnja u Ħerzegovina għandhom ineħħu minn bejniethom kwalunkwe restrizzjoni fuq l-esportazzjonijiet u kwalunkwe miżura li għandha effett ekwivalenti.

Artikolu 23

Tnaqqis aktar mgħaġġel tad-dazji doganali

Il-Bożnja u l-Ħerzegovina tiddikjara d-disponibbilta' tagħha li tnaqqas id-dazji doganali fil-Kummerċ mal-Komunità iktar malajr minn kif previst fl-Artikolu 6 (FSA Artikolu 21) jekk is-sitwazzjoni ekonomika ġenerali tagħha u s-sitwazzjoni fil-qasam ekonomiku konċernat ikunu hekk jippermettu.

Il-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni għandu janalizza s-sitwazzjoni f'dan ir-rigward u jagħmel ir-rakkomandazzjonijiet rilevanti.







KAPITOLU II

Agrikoltura u sajd

Artikolu 24

Definizzjoni

1. Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Kapitolu għandhom japplikaw għall-kummerċ fi prodotti agrikoli u ta' l-industrija tas-sajd li joriġinaw fil-Komunità jew fl-Bożnja u Ħerzegovina.

2. It-terminu “prodotti agrikoli u tas-sajd” jirreferi għall-prodotti elenkati fil-Kapitoli 1 sa 24 tan-Nomenklatura Magħquda u l-prodotti elenkati fl-Anness I, paragrafu I (ii) tal-Ftehim tad-WTO dwar l-Agrikoltura.

3. Din it-tifsira tinkludi ħut u prodotti tas-sajd koperti mill-Kapitolu 3, intestaturi 1604 u 1605 , u subintestaturi 0511 91 , 1902 20 10 u 2301 20 00 .

Artikolu 25

Prodotti agrikoli pproċessati

Il-Protokoll 1 jistabbilixxi l-arranġamenti kummerċjali għal prodotti agrikoli proċessati li huma elenkati fih.

Artikolu 26

It-tneħħija ta' restrizzjonijiet kwantitattivi fuq il-prodotti agrikoli u tas-sajd

1. Mid-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, il-Komunità għandha tneħħi r-restrizzjonijiet kwantitattivi kollha u l-miżuri kollha li għandhom effett ekwivalenti fuq l-importazzjonijiet ta' prodotti agrikoli u tas-sajd li joriġinaw fil-Bożnja u Ħerzegovina.

2. Mid-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tneħħi r-restrizzjonijiet kwantitattivi kollha u l-miżuri kollha li għandhom effett ekwivalenti fuq l-importazzjonijiet ta' prodotti agrikoli u tas-sajd li joriġinaw fil-Komunità.

Artikolu 27

Prodotti agrikoli

1. Mid-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, il-Komunità għandha tneħħi d-dazji doganali u l-ħlasijiet li jkollhom effett ekwivalenti fuq l-importazzjoni ta' prodotti agrikoli li joriġinaw fil-Bożnja u Ħerzegovina ħlief dawk elenkati fl-intestaturi 0102 , 0201 , 0202 , 1701 , 1702 u 2204 tan-Nomenklatura Magħquda.

Għall-prodotti koperti mill-Kapitoli 7 u 8 tan-Nomenklatura Magħquda, li għalihom it-Tariffa Doganali Komuni tistipula l-applikazzjoni ta' dazji doganali ad valorem u dazju doganali speċifiku, l-eliminazzjoni tapplika biss għall-parti ad valorem tad-dazju.

2. Mid-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, il-Komunità għandha tistabbilixxi d-dazji doganali applikabbli fuq l-importazzjonijiet fil-Komunità ta' prodotti ta' “baby beef” imfissra fl-Anness II u li joriġinaw fil-Bożnja u Ħerzegovina għal 20 % tad-dazju ad valorem u 20 % tad-dazju speċifiku kif stabbilit fit-Tariffi Doganali Komuni, fil-limitu ta' kwota tariffarja annwali ta' 1 500 tunnellata f'piż tal-karkassa.

3. Mid-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, il-Komunità għandha tapplika aċċess bla dazju fuq l-importazzjonijiet fil-Komunità għall-prodotti li joriġinaw fil-Bożnja u Ħerzegovina ta' l-intestaturi 1701 u 1702 tan-Nomenklatura Maqgħuda, f'limitu ta' kwota tariffarja annwali ta' 12 000 tunnellata (piż nett).

▼M1

Mid-data tad-dħul fis-seħħ tal-Protokoll sabiex titqies l-adeżjoni tal-Kroazja mal-Unjoni Ewropea, jew, fl-eventwalità li dak il-Protokoll japplika b'mod provviżorju, mid-data tal-applikazzjoni provviżorja tiegħu, il-kwota tariffarja annwali stabbilita fl-ewwel subparagrafu għandha tkun ta' 13 210 tunnellati (piż nett).

▼B

4. Mid-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, il-Bożnja u Ħerzegovina għandha:

(a) tneħħi d-dazji doganali applikabbli fuq l-importazzjonijiet ta' ċerti prodotti agrikoli li joriġinaw fil-Komunità, li huma elenkati fl-Anness III (a);

(b) progressivament tnaqqas d-dazji doganali applikabbli għall-importazzjoni ta' ċerti prodotti agrikoli li joriġinaw fil-Komunità, elenkati fl-Anness III(b), III(c) u III(d) skond il-programm indikat għal kull prodott f'dak l-Anness;

(c) tneħħi d-dazji doganali applikabbli fuq l-importazzjoni ta' ċerti prodotti agrikoli li joriġinaw fil-Komunità, elenkati fl-Anness III (e) sal-limitu tal-kwota tariffarja indikata għall-prodotti kkonċernati.

▼M1

4a. Minbarra l-paragrafu 4, mid-data tad-dħul fis-seħħ tal-Protokoll sabiex titqies l-adeżjoni tal-Kroazja mal-Unjoni Ewropea jew, fl-eventwalità li dak il-Protokoll japplika b'mod provviżorju, mid-data tal-applikazzjoni provviżorja tiegħu, il-Bożnija-Ħerzegovina għandha tneħħi d-dazji doganali applikabbli fuq l-importazzjonijiet ta' ċerti prodotti agrikoli li joriġinaw fil-Komunità, elenkati fl-Anness III(f) fil-limitu tal-kwota tariffarja indikata għall-prodotti kkonċernati.

▼B

5. Il-Protokoll 7 jistabbilixxi l-arranġamenti applikabbli għall-prodotti ta' l-inbid u ta' xarbiet alkoħoliċi msemmija fih.

Artikolu 28

Ħut u prodotti tas-sajd

1. Mid-data tad-dħul fis-seħħ dan il-Ftehim il-Komunità għandha tneħħi d-dazji doganali kollha jew il-ħlasijiet li jkollhom effett ekwivalenti fuq il-ħut u l-prodotti tas-sajd li joriġinaw fil-Bożnja u Ħerzegovina, ħlief dawk elenkati fl-Anness IV. Il-Prodotti elenkati fl-Anness IV għandhom ikunu soġġetti għad-dispożizzjonijiet stipulati fih.

▼M1

1a. Mid-data tad-dħul fis-seħħ tal-Protokoll sabiex titqies l-adeżjoni tal-Kroazja mal-Unjoni Ewropea, jew, fl-eventwalità li dak il-Protokoll japplika b'mod provviżorju, mid-data tal-applikazzjoni provviżorja tiegħu, l-Unjoni għandha tneħħi d-dazji doganali kollha jew it-tariffi li jkollhom effett ekwivalenti fuq il-ħut u prodotti tas-sajd li joriġinaw fil-Bożnija-Ħerzegovina, ħlief dawk elenkati fl-Anness IV(a). Il-prodotti elenkati fl-Anness IV(a) għandhom ikunu soġġetti għad-dispożizzjonijiet stipulati fih.

▼B

2. Mid-data tad-dħul fis-seħħ dan il-Ftehim il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tneħħi d-dazji doganali jew il-ħlasijiet li jkollhom effett ekwivalenti fuq il-ħut u l-prodotti tas-sajd li joriġinaw fil-Komunità skond id-dispożizzjonijiet kif speċifikati fl-Anness V.

▼M1

3. Mid-data tad-dħul fis-seħħ tal-Protokoll sabiex titqies l-adeżjoni tal-Kroazja mal-Unjoni Ewropea jew, fl-eventwalità li dak il-Protokoll japplika b'mod provviżorju, mid-data tal-applikazzjoni provviżorja tiegħu, il-Bożnija-Ħerzegovina għandha tiftaħ kwota ħielsa mid-dazju għall-importazzjonijiet ta' karpu ħaj taħt il-kodiċi NM 0301 93 00 fil-limitu ta' kwota tariffarja annwali ta' 75 tunnellata. L-importazzjonijiet barra l-limiti tal-kwota għandhom ikunu soġġetti għad-dazji stipulati fl-Anness V tal-FSA.

▼B

Artikolu 29

Klawsola tar-reviżjoni

B'kont tenut tal-volum ta' kummerċ fi prodotti agrikoli u tas-sajd bejn il-Partijiet, tas-sensittivitajiet partikolari tagħhom, tar-regoli tal-politika komuni tal-Komunità u tal-linji politiċi agrikoli u tas-sajd tal-Bożnja u Ħerzegovina, tal-funzjoni ta' l-agrikoltura u s-sajd fl-ekonomija tal-Bożnja u Ħerzegovina, tal-konsegwenzi tan-negozjati fil-kummerċ multilaterali tad-WTO kif ukoll ta' l-adeżjoni eventwali tal-Bożnja u Ħerzegovina fid-WTO, il-Komunità u l-Bożnja u Ħerzegovina għandhom jeżaminaw fi ħdan il-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni, mhux aktar tard minn tliet snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, prodott bi prodott u skond proċess reċiproku ordinat u xieraq, l-opportunitajiet biex jagħtu lil xulxin aktar konċessjonijiet bil-għan li jimplimentaw liberalizzazzjoni ikbar tal-kummerċ ta' prodotti agrikoli u tas-sajd.

Artikolu 30

Minkejja disposizzjonijiet l-oħra ta' dan il-Ftehim, u partikolarment l-Artikolu 39, minħabba s-sensittività partikolari tas-swieq agrikoli u tas-sajd, jekk l-importazzjoni ta' prodotti li joriginaw f'Parti waħda, li jkunu s-suġġetti għal konċessjonijiet mogħtija skond l-Artikoli 25, 26, 27 u 28, tiddisturba serjament lis-swieq jew lill-mekkaniżmi regolatorji domestiċi tagħhom, fil-Parti l-oħra, iż-żewġ partijiet għandhom minnufih jikkonsultaw lil xulxin biex isibu soluzzjoni xierqa. Sakemm tinstab din is-soluzzjoni, il-Parti interessata tista' tieħu l-miżuri xierqa li jidhrilha li jkunu neċessarji.

Artikolu 31

Protezzjoni ta' indikazzjonijiet ġeografiċi għal prodotti agrikoli u tas-sajd u prodotti ta' l-ikel ħlief inbid u xorb spirituż

1. Il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tipprovdi protezzjoni għall-indikazzjonijiet ġeografiċi tal-Komunità rreġistrati fil-Komunità taħt ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 510/2006 ta' l-20 ta' Marzu 2006 dwar il-ħarsien ta' l-indikazzjonijiet u d-deżinjazzjonijiet ġeografiċi għall-prodotti agrikoli u l-affarijiet ta' l-ikel ( 3 ), f'konformità mat-termini ta' dan l-Artikolu. L-indikazzjonijiet ġeografiċi tal-Bożnja u Ħerzegovina għall-prodotti agrikoli u tas-sajd għandhom ikunu eliġibbli sabiex jiġu rreġistrati fil-Komunità taħt il-kundizzjonijiet stabbiliti fir-Regolament.

2. Il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tipprojbixxi kwalunkwe użu fit-territorju tagħha ta' ismijiet protetti fil-Komunità għal prodotti komparabbli li ma jikkonformawx ma' l-ispeċifikazzjoni ta' l-indikazzjoni ġeografika. Dan għandu japplikaw ukoll fejn tkun indikata l-oriġini vera tal-prodott, l-indikazzjonij ġeografika kkonċernata tintuża fit-traduzzjoni, l-isem ikollu miegħu kliem bħal “għamla”, “tip”, “stil”, “imitazzjoni”, “metodu” jew espressjoni oħra ta' din il-kwalità.

3. Il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tirrifjuta r-reġistrazzjoni ta' trademark li l-użu tagħha jikkorrispondi għas-sitwazzjonijiet imsemmija fil-paragrafu.

4. It-trademarks li jkunu ġew irreġistrati fil-Bożnja u Ħerzegovina jew stabbiliti permezz ta' l-użu, liema użu jikkorrispondi mas-sitwazzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 2, m'għandhomx jibqgħu jintużaw fi żmien sitt snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim. Madankollu, dan m'għandux japplika għal trademarks irreġistrati fil-Bożnja u Ħerzegovina u trademarks stabbiliti permezz ta' l-użu u li huma propjetà ta' ċittadini ta' pajjiżi terzi, kemm-il darba ma jkunux ta' natura li bi kwalunkwe mod tqarraq bil-pubbliku fir-rigward tal-kwalità, l-ispeċifikazzjoni u l-oriġini ġeografika tal-prodotti.

5. Kwalunkwe użu ta' indikazzjonijiet ġeografiċi protetti skond il-paragrafu 1 bħala termini abitwali fil-lingwaġġ komuni għal dawn il-prodotti fil-Bożnja u Ħerzegovina, għandu jieqaf sa mhux aktar tard mill-31 ta' Diċembru 2013.

6. Il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tiżgura l-protezzjoni msemmija fil-paragrafi 1 sa 5 kemm b'inizjattiva tiegħu kif ukoll fuq it-talba ta' parti interessata.







KAPITOLU III

Dispożizzjonijiet komuni

Artikolu 32

Ambitu

Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Kapitolu għandhom japplikaw għall-kummerċ tal-prodotti kollha bejn il-Partijiet ħlief fejn jissemma' xorta oħra hawnhekk jew fil-Protokoll 1.

Artikolu 33

Konċessjonijiet imtejba

Id-disposizzjonijiet ta' dan it-Titolu m'għandhom bl-ebda mod jaffettwaw lil kwalunkwe Parti milli tapplika unilateralment miżuri aktar favorevoli.

Artikolu 34

Waqfa

1. Mid-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, fin-negozju bejn il-Komunità u l-Bożnja Ħerzegovina, m'għandu jiddaħħal l-ebda dazju doganali ġdid fuq l-importazzjonijiet jew fuq l-esportazzjonijiet jew l-ebda ħlas ġdid li għandu effett ekwivalenti, filwaqt li dawk li diġà qed jiġu applikati lanqas m'għandhom jiġu miżjuda.

2. Mid-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, fin-negozju bejn il-Komunità u l-Bożnja Ħerzegovina, m'għandha tiddaħħal l-ebda restrizzjoni kwantitattiva ġdida fuq l-importazzjonijiet jew fuq l-esportazzjonijiet jew l-ebda miżura ġdida li għandha effett ekwivalenti, u dawk eżistenti lanqas m'għandhom isiru aktar restrittivi.

3. Bla ħsara għall-konċessjonijiet mogħtija bl-Artikoli 25, 26, 27 u 28, id-disposizzjonijiet tal-paragrafi 1 u 2 ta' dan l-Artikolu m'għandhom bl-ebda mod iżommu milli titwettaq il-politika agrikola u dik tas-sajd rispettivi tal-Bożnja u Ħerzegovina u tal-Komunità jew milli jittieħdu miżuri taħt dik il-politika kemm-il darba dawn ma jkollhomx effett fuq il-proċedura ta' l-importazzjoni msemmija fl-Annessi III sa V u l-Protokoll 1.

Artikolu 35

Projbizzjoni ta' diskriminazzjoni fiskali

1. Il-Komunità u l-Bożnja u Ħerzegovina m'għandhomx idaħħlu, u għandhom ineħħu fejn jeżistu, kwalunkwe miżura jew prattika fiskali interni li, direttament jew indirettament, joħolqu diskriminazzjoni bejn il-prodotti ta' Parti minnhom u prodotti bħalhom li joriġinaw fit-territorju tal-Parti l-oħra.

2. Jista' jagħti l-każ li prodotti li jkunu esportati għat-territorju ta' waħda mill-Partijiet ma jibbenefikawx minn ħlas lura ta' taxxa indiretta interna li tkun qabżet l-ammont ta' taxxa indiretta li jkunu suġġetti għaliha.

Artikolu 36

Dazji doganali ta' natura fiskali

Id-dispożizzjonijiet dwar it-tneħħija ta' dazji tad-dwana fuq l-importazzjoni għandhom japplikaw ukoll għal dazji doganali ta' natura fiskali.

Artikolu 37

Unjonijiet doganali, żoni ta' kummerċ ħieles, arranġamenti transkonfinali

1. Dan il-Ftehim għandu jippermetti ż-żamma jew il-ħolqien ta' unjonijiet doganali, żoni ta' kummerċ ħieles jew arranġamenti għal kummerċ bejn il-fruntieri ħlief jekk dawn ibiddlu l-arranġamenti tal-kummerċ imsemmija f'dan il-Ftehim.

2. Matul il-perjodu tranżitorju msemmi fl-Artikolu 18, dan il-Ftehim m'għandux jaffettwa l-implimentazzjoni ta' l-arranġamenti preferenzjali speċifiċi li jirregolaw il-moviment ta' prodotti skond kif stabbiliti f'arranġamenti transkonfinali milħuqa qabel bejn Stat Membru jew aktar u l-Bożnja u Ħerzegovina, jew li jirriżultaw mill-istrumenti ta' Ftehim bilaterali speċifikat fit-Titolu III milħuq mill-Bożnja u Ħerzegovina għall-promozzjoni tal-kummerċ reġjonali.

3. Il-konsultazzjonijiet bejn il-Partijiet għandhom isiru fi ħdan il-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni fejn għandhom x'jaqsmu l-istrumenti ta' Ftehim li ġew deskritti fil-paragrafi 1 u 2 ta' dan l-Artikolu u, fejn issir talba, dwar kwistjonijiet ewlenin oħra li huma relatati mal-politika kummerċjali rispettiva tagħhom fil-konfront ta' pajjiżi terzi. B'mod partikolari, fil-każ li pajjiż terz isir membru ta' l-Unjoni, għandhom isiru konsultazzjonijiet ta' din ix-xorta sabiex jiġi żgurat li qed jitqiesu l-interessi reċiproċi tal-Komunità u tal-Bożnja u Ħerzegovina li ġew iddikjarati f'dan il-Ftehim.

Artikolu 38

Dumping u sussidji

1. L-ebda dispożizzjoni f'dan il-Ftehim m'għandha tipprevjeni kwaunkwe Parti milli tieħu azzjoni ta' difiża tal-kummerċ skond il-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu u l-Artikolu 39.

2. Jekk waħda mill-Partijiet issib li fil-kummerċ mal-Parti l-oħra jkun qed isir dumping u/jew issussidjar kompensatorju skond it-tifsira ta' l-Artikolu WTO ta' GATT 1994, hija tista' tieħu miżuri xierqa kontra din il-prattika skond il-Ftehim dwar l-Implimentazzjoni ta' l-Artikolu VI tal-GATT 1994 jew il-Ftehim dwar is-Sussidji u l-Miżuri Kompensatorji u skond il-leġiżlazzjoni rispettiva relattiva interna tagħha.

Artikolu 39

Klawsola ta' salvagwardja ġenerali

1. Id-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu XIX GATT 1994 u l-Ftehim tad-WTO dwar is-Salvagwardji huma applikabbli bejn iż-żewġ Partijiet.

2. Minkejja l-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu, fejn kwalunkwe prodott ta' Parti waħda jkun qed jiġi importat fit-territorju tal-Parti l-oħra f'dawn il-kwantitajiet miżjuda u b'kundizzjonijiet li jikkawżaw jew jheddu li jikkawżaw:

(a) disturbi serji lill-industrija domestika ta' prodotti simili jew li jkunu direttament kompetittivi fit-territorju tal-Parti importatriċi, jew

(b) inkwiet serju fi kwalunkwe settur ta' l-ekonomija jew diffikultajiet li jistgħu jwasslu għal deterjorament serju fis-sitwazzjoni ekonomika ta' reġjun tal-Parti importatriċi,

il-Parti importatriċi tista' tieħu miżuri xierqa ta' salvagwardja bilaterali skond il-kundizzjonijiet u l-proċeduri stabbiliti f'dan l-Artikolu.

3. Il-miżuri ta' salvagwardja bilaterali fuq l-importazzjoni mill-Parti l-oħra m'għandhiex taqbeż dak li hu meħtieġ sabiex jiġu solvuti l-problemi, kif imfisser fil-paragrafu 2, li jkunu nqalgħu minħabba l-applikazzjoni ta' dan il-Ftehim. Il-miżuri ta' salvagwardja adottati għandhom jikkonsistu filli jkunu sospiżi ż-żjiediet jew it-tnaqqis tal-marġini ta' preferenzi pprovduti skond dan il-Ftehim għall-prodotti kkonċernati sal-limitu massimu li jkun jikkorrispondi għad-dazju bażiku għall-istess prodott imsemmi fl-Artikolu 18(4)(a) u (b) u (6). Dawn il-miżuri għandhom jinkludu elementi ċari li progressivament iwasslu għat-tneħħija tagħhom, sa mhux aktar tard mit-tmiem tal-perjodu stabbilit, u m'għandhomx jittieħdu għal perjodu li jaqbeż is-sentejn.

F'ċirkostanzi tassew eċċezzjonali, jistgħu jittieħdu miżuri għal perjodu massimu ta' sentejn. L-ebda miżura ta' salvagwardja bilaterali m'għandha tkun applikata għall-importazzjoni ta' prodott li preċedentement kien soġġett għal miżura ta' din ix-xorta għal perjodu ta' mhux inqas minn erba' snin mill-iskadenza tal-miżura.

4. Fil-każi speċifikati f'dan l-Artikolu, qabel jittieħdu l-miżuri stabbilit fih, jew fil-każi li fuqhom japplika l-paragrafu 5(b) ta' dan l-Artikolu, kemm jista' jkun malajr, il-Komunità fuq in-naħa l-waħda u l-Bożnja u Ħerzegovina fuq in-naħa l-oħra, kif ikun jagħti l-każ, għandhom iressqu, quddiem il-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u ta' Assoċjazzjoni, l-informazzjoni rilevanti kollha meħtieġa għal analiżi bir-reqqa tas-sitwazzjoni, għall-fini li tinstab soluzzjoni aċċettabli għaż-żewġ Partijiet ikkonċernati.

5. Għall-implimentazzjoni tal-paragrafi 1, 2, 3 u 4, għandhom japplikaw id-dispożizzjonijiet li ġejjin:

(a) il-problemi li jinqalgħu mis-sitwazzjoni msemmija f'dan l-Artikolu għandhom jintbagħtu minnufih sabiex jiġu analizzati mill-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni, li jista' jieħu kwalunkwe deċiżjoni meħtieġa sabiex itemm dawn il-problemi.

Jekk il-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni jew il-Parti li tesporta ma jkunux ħadu deċiżjoni sabiex itemmu l-problemi, jew ma tintlaħaq l-ebda soluzzjoni sodisfaċenti fi żmien 30 jum minn meta l-kwistjoni titressaq quddiem il-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni, il-Parti li timporta tista' tadotta l-miżuri xierqa sabiex tiġi rimedjata l-problema skond dan l-Artikolu. Fl-għażla tal-miżuri ta' salvagwardja, trid tingħata prijorità lil dawk li l-inqas ifixklu l-funzjonament ta' l-arranġamenti stabbiliti f'dan il-Ftehim. Il-miżuri ta' salvagwardja applikati skond l-Artikolu XIX GATT 1994 u l-Ftehim tad-WTO dwar is-Salvagwardji għandhom iżommu l-livell/marġini ta' preferenza mogħtija taħt dan il-Ftehim.

(b) fejn minħabba ċirkostanzi eċċezzjonali jew kritiċi li jkunu jeħtieġu azzjoni immedjata jkun impossibli li tingħadda informazzjoni jew li ssir analiżi minn qabel, skond il-każ, il-Parti kkonċernata tista', fis-sitwazzjonijiet speċifikati f'dan l-Artikolu, tapplika minnufih il-miżuri proviżorji meħtieġa sabiex tiġi indirizzata s-sitwazzjoni u għandha tgħarraf lill-Parti l-oħra dwar dan immedjatament.

Il-miżuri ta' salvagwardja għandhom jiġu notifikati minnufih lill-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni u għandhom ikunu soġġetti għal konsultazzjonijiet perjodiċi fi ħdan dik l-entità, partikolarment bil-għan li tiġi stabbilita skeda għat-tneħħija tagħhom skond kif jippermettu ċ-ċirkostanzi.

6. Fil-każ li l-Komunità jew il-Bożnija u Ħerzegovina jesponu l-importazzjonijiet ta' prodotti li jistgħu jagħtu lok għall-problemi li jissemmew f'dan l-Artikolu għal proċedura amministrattiva bl-għan li l-informazzjoni dwar ix-xejra tal-flussi kummerċjali tingħata malajr, għandha tinforma lill-Parti l-oħra.

Artikolu 40

Il-klawsola ta' skarsezza

1. Fejn il-konformità mad-dispożizzjonijiet ta' dan it-Titolu twassal għal:

(a) nuqqas kritiku, jew it-theddida ta' dan, ta' prodotti ta' l-ikel jew prodotti oħrajn essenzjali għall-Parti esportatriċi; jew

(b) esportazzjoni mill-ġdid lejn pajjiż terz ta' prodott li kontra tiegħu l-Parti li tesporta żżomm restrizzjonijiet kwantitattivi fuq l-esportazzjoni, id-dazji fuq l-esportazzjoni jew il-miżuri jew ħlasijiet li għandhom effett ekwivalenti, u fejn is-sitwazzjonjiet li ssemmew aktar 'il fuq jagħtu lok għal diffikultajiet kbar għall-Parti li tesporta

dik il-Parti tista' tieħu miżuri xierqa taħt il-kundizzjonijiet u skond il-proċeduri stabbiliti f'dan l-Artikolu.

2. Fl-għażla tal-miżuri, trid tingħata prijorità lil dawk li l-inqas ifixklu l-funzjonament ta' l-arranġamenti stabbiliti f'dan il-Ftehim. Dawn il-miżuri m'għandhomx jiġu applikati b'mod li jikkostitwixxi mezz ta' diskriminazzjoni arbitrarja jew inġustifikata fejn ikunu jipprevalu l-istess kundizzjonijiet, jew restrizzjoni moħbija fuq il-kummerċ u għandhom jitħassru fejn il-kundizzjonijiet ma jkunux jiġġustifikaw iktar iż-żamma tagħhom.

3. Qabel ma jittieħdu l-miżuri previsti fil-paragrafu 1, kemm jista' jkun malajr f'każi fejn japplika l-paragrafu 4, il-Komunità jew il-Bożnja u Ħerzegovina, skond kif ikun il-każ, għandhom jipprovdu lill-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni bl-informazzjoni rilevanti kollha, sabiex tinstab soluzzjoni li tkun aċċettabbli għall-Partijiet. Il-Partijiet fi ħdan il-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni jistgħu jiftiehmu dwar kwalunkwe mezz neċessarju sabiex itemmu d-diffikultajiet. Jekk ma jintlaħaq l-ebda ftehim fi żmien 30 jum minn meta titressaq il-kwistjoni quddiem il-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni, il-Parti li tesporta tista' tapplika miżuri taħt dan l-Artikolu dwar l-esportazzjoni tal-prodott ikkonċernat.

4. Fejn minħabba ċirkostanzi eċċezzjonali jew kritiċi li jkunu jeħtieġu azzjoni immedjata ikun impossibli li tingħadda informazzjoni jew li ssir analiżi minn qabel, skond kif ikun il-każ, il-Komunità jew il-Bożnja u Ħerzegovina, liema minnhom tkun ikkonċernata, tista' tapplika minnufih l-miżuri ta' prekawzjoni li huma meħtieġa għat-trattament tas-sitwazzjoni u għandha tinforma minnufih lill-Parti l-oħra dwar dan.

5. Kwalunkwe miżura applikata skond dan l-Artikolu għandha tiġi nnotifikata minnufih lill-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni u għandha tkun soġġetta għal konsultazzjonijiet perjodiċi fi ħdan dik l-entità, partikolarment bil-għan li tiġi stabbilita skeda għat-tneħħija tagħha skond kif jippermettu ċ-ċirkostanzi.

Artikolu 41

Monopolji statali

Il-Bożnja u Ħerzegovina għandha taġġusta kwalunkwe monopolju statali ta' xorta kummerċjali sabiex tiżgura li, mid-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, ma' sseħħ l-ebda diskriminazzjoni bejn ċittadini ta' l-Istati Membri u dawk tal-Bożnja u Ħerzegovina fir-rigward tal-kundizzjonijiet tal-provvista jew il-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti.

Artikolu 42

Ir-regoli ta' oriġini

Il-Protokoll 2 jistabbilixxi r-regoli ta' l-oriġini għall-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta' dan il-ftehim, ħlief jekk stipulat b'mod ieħor f'dan il-Ftehim.

Artikolu 43

Restrizzjonijiet awtorizzati

Dan il-Ftehim m'għandux jipprekludi l-projbizzjonijiet jew ir-restrizzjonijiet fuq l-importazzjoni u l-esportazzjoni ta' prodotti fuq il-bażi ta' moralità pubblika, ordni pubbliku jew sigurtà pubblika; il-protezzjoni tas-saħħa u l-ħajja ta' bnedmin, annimali jew pjanti; il-protezzjoni ta' teżori pubbliċi ta' valur artistiku, storiku jew arkeoloġiku jew il-protezzjoni ta' proprjetà intellettwali, industrijali u kummerċjali, jew regoli relatati mad-deheb u l-fidda. Madanakollu, dawn il-projbizzjonijiet jew restrizzjonijiet m'għandhomx jikkostitwixxu diskriminazzjoni arbitrarja jew restrizzjoni moħbija bejn il-Partijiet.

Artikolu 44

Nuqqas ta' għoti ta' koperazjoni amministrattiva

1. Il-Partijiet jaqblu li l-koperazzjoni amministrattiva hija essenzjali għall-implimentazzjoni u l-kontroll tat-trattament preferenzjali mogħti taħt dan it-Titolu u jenfasizzaw l-impenn tagħhom fil-ġlieda kontra l-irregolaritajiet u l-frodi fid-dwana u fi kwistjonijiet relatati.

2. Fejn Parti tagħmel sejba, fuq il-bażi ta' informazzjoni oġġettiva, ta' nuqqas ta' għoti ta' koperazzjoni amministrattiva u/jew ta' irregolaritajiet jew frodi taħt dan it-Titolu, il-Parti kkonċernata tista' temporanjament tissospendi t-trattament preferenzjali rilevanti tal-prodott(i) kkonċernat(i) skond dan l-Artikolu.

3. Għall-fini ta' dan l-Artikolu n-nuqqas li tingħata koperazzjoni amministrattiva għandu jfisser, fost l-oħrajn:

(a) in-nuqqas ripetut li jiġu rrispettati l-obbligi għall-verifika ta' l-istatus oriġinali tal-prodott(i) kkonċernat(i);

(b) ir-rifjut ripetut jew id-dewmien indebitu fit-twettiq u/jew il-komunikazzjoni tar-riżultati tal-verifika sussegwenti tal-prova ta' l-oriġini;

(c) ir-rifjut ripetut jew id-dewmien indebitu għall-kisba ta' l-awtorizzazzjoni sabiex jitwettqu missjonijiet ta' koperazzjoni amministrattiva għall-verifika ta' l-awtentiċità ta' dokumenti jew ir-reqqa ta' l-informazzjoni rilevanti għall-għotja tat-trattament preferenzjali in kwistjoni.

Għall-fini ta' dan l-Artikolu, jistgħu jinstabu irregolaritajiet jew frodi, inter alia, fejn hemm żjieda mgħaġġla, mingħajr spjegazzjoni sodisfaċenti, fl-importazzjonijiet ta' prodotti li jeċċedu l-livell tas-soltu ta' produzzjoni u kapaċità ta' esportazzjoni tal-Parti l-oħra, li hija marbuta ma' informazzjoni oġġettiva li tikkonċerna irregolaritajiet jew frodi.

4. L-applikazzjoni ta' sospensjoni temporanja għandha tkun soġġetta għall-kundizzjonijiet li ġejjin:

(a) il-Parti li tkun għamlet is-sejba, fuq il-bażi ta' informazzjoni oġġettiva, ta' nuqqas ta' għoti ta' koperazzjoni amministrattiva u/jew ta' irregolaritajiet jew frodi għandha mingħajr dewmien dovut tavża lill-Kumitat ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni dwar is-sejbiet tagħha flimkien ma' l-informazzjoni oġġettiva u tibda konsultazzjonijiet fi ħdan il-Kumitat ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni, fuq il-bażi ta' l-informazzjoni rilevanti kollha u s-sejbiet oġġettivi, bil-għan li tinstab soluzzjoni aċċettabbli għaż-żewġ Partijiet.

(b) fejn il-Partijiet ikunu bdew konsultazzjonijiet fi ħdan il-Kumitat ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni kif imsemmi iktar 'il fuq u jkunu naqsu milli jaqblu dwar soluzzjoni aċċettabbli fi żmien tliet xhur wara n-notifika, il-parti kkonċernata tista' tissospendi temporanjament it-trattament preferenzjali rilevanti tal-prodott(i) kkonċnernat(i). Sospensjoni temporanja għandha tiġi nnotifikata lill-Kumitat ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni mingħajr dewmien dovut.

(c) sospensjonijiet temporanji taħt dan l-Artikolu għandhom ikunu limitati għall-minimu neċessarju biex jitħarsu l-interessi finanzjarji tal-Parti kkonċernata. M'għandhomx jaqbżu l-perjodu ta' sitt xhur, li jista' jiġġedded. Is-sospensjonijiet temporanji għandhom jiġu nnotifikati minnufih wara l-adozzjoni tal-Kumitat ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni. Għandhom ikunu soġġetti għal konsultazzjonijiet perjodiċi fi ħdan il-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni partikolarment bil-għan li jiġu tterminati hekk kif il-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni ma jibqgħux jeżistu.

5. Fl-istess żmien tan-notifika lill-Kumitat ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni taħt il-paragrafu 4(a) ta' dan l-Artikolu, il-Parti kkonċernata għandha tippubblika notifika għall-impurtaturi fil-Ġurnal Uffiċjali tagħha. In-notifika għall-impurtaturi għandha tindika li hemm sejba dwar il-prodott ikkonċernat, fuq il-bażi ta' informazzjoni oġġettiva, ta' nuqqas ta' għoti ta' koperazzjoni amministrattiva u/jew ta' irregolaritajiet jew frodi.

Artikolu 45

Responsabbilità finanzjarja

Fil-każ ta' żball mill-awtoritajiet kompetenti fil-ġestjoni xierqa tas-sistema preferenzjali fl-esportazzjoni, u partikolarment fl-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Protokoll 2, liema żball iwassal għal konsegwenzi f'termini ta' dazji ta' importazzjoni, il-Parti li tħabbat wiċċha ma' tali konsegwenzi tista' titlob lill-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni sabiex jeżamina l-possibbiltajiet li jiġu adottati l-miżuri xierqa kollha bil-għan li tissolva l-problema.

Artikolu 46

L-applikazzjoni ta' dan il-Ftehim għandu jkun mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-liġi tal-Komunità fuq il-Gżejjer Kanarji.







TITOLU V

MOVIMENT TAL-ĦADDIEMA, STABBILIMENT, GĦOTJA TA' SERVIZZI, MOVIMENT TAL-KAPITAL







KAPITOLU I

Moviment tal-ħaddiema

Artikolu 47

1. Soġġett għall-kundizzjonijiet u l-modalitajiet applikabbli f'kull Stat Membru:

(a) it-trattament li jingħata lil ħaddiema li huma ċittadini tal-Bożnja u Ħerzegovina u li huma impjegati legalment fit-territorju ta' Stat Membru għandu jkun ħieles minn kwalunkwe diskriminazzjoni bbażata fuq iċ-ċittadinanza, fir-rigward tal-kundizzjonijiet tax-xogħol, ir-remunerazzjoni jew it-tkeċċija, meta mqabbel mat-trattament għaċ-ċittadini ta' dak l-Istat Membru.

(b) il-konjuġi u l-ulied b'residenza legali ta' ħaddiem li huwa impjegat b'mod legali fit-territorju ta' Stat Membru, ħlief għall-ħaddiema staġjonali u għall-ħaddiema koperti minn strumenti ta' Ftehim bilaterali fi ħdan it-tifsira ta' l-Artikolu 48, sakemm ma jkunx previst mod ieħor minn strumenti ta' Ftehim ta' din ix-xorta, għandu jkollhom aċċess għas-suq tax-xogħol ta' dak l-Istat Membru, tul il-perjodu taż-żjara awtorizzata ta' dak il-ħaddiem minħabba l-impjieg tiegħu.

2. Bla ħsara għall-kondizzjonijiet u għall-modalitajiet applikabbli f'dak il-pajjiż, il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tagħti t-trattament li jissemma fil-paragrafu 1 lill-ħaddiema li huma ċittadini ta' Stat Membru u li huma legalment impjegati fit-territorju tiegħu kif ukoll lill-konjuġi tagħhom u lil uliedhom b'permess ta' residenza legali fil-Bożnja u Ħerzegovina.

Artikolu 48

1. B'kunsiderazzjoni għas-sitwazzjoni fis-suq tax-xogħol fl-Istati Membri, u skond il-leġiżlazzjoni u l-konformità tagħhom mar-regoli fis-seħħ fl-Istati Membri fiż-żona tal-mobbiltà tal-ħaddiema:

(a) il-faċilitajiet eżistenti ta' aċċess għall-impjiegi għal ħaddiema mill-Bożnja u Ħerzegovina mogħtija mill-Istati Membri taħt strumenti ta' Ftehim bilaterali għandhom jinżammu u jekk ikun possibbli jittejbu;

(b) l-Istati Membri l-oħra għandhom jeżaminaw il-possibbiltà li jikkonkludu strumenti ta' Ftehim simili.

2. Wara tliet snin, il-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni għandu jeżamina l-għoti ta' titjib ieħor, fost l-oħrajn il-faċilitajiet għall-aċċess għal taħriġ professjonali, b'konformità mar-regoli u l-proċeduri fis-seħħ fl-Istati Membri, u b'kunsiderazzjoni tas-sitwazzjoni fis-suq tax-xogħol fl-Istati Membri u fil-Komunità.

Artikolu 49

1. Għandhom jiġu stabbilit regoli għall-koordinazzjoni tas-sistemti ta' sigurtà soċjali għal ħaddiema b'ċittadinanza tal-Bożnja u Ħerzegovina, impjegati legalment fit-territorju ta' Stat Membru, u għall-membri tal-familji tagħhom residenti legalment hemmhekk. Għal dan il-għan, deċiżjoni tal-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni, li m'għandha tolqot l-ebda dritt jew obbligu li ġej minn strumenti ta' Ftehim bilaterali fejn dawn ta' l-aħħar jipprovdu għal trattament aktar favorevoli, għandha ddaħħal fis-seħħ dawn id-dispożizzjonijiet li ġejjin:

(a) il-perjodi kollha ta' assigurazzjoni, impjieg jew residenza ta' dawn il-ħaddiema fid-diversi Stati Membri għandha tingħaqad għall-fini ta' pensjonijiet u annwalitajiet fir-rigward ta' età avvanzata, invalidità u mewt u għall-finiijiet ta' kura medika għal dawn il-ħaddiema u l-membri tal-familja tagħhom;

(b) kull pensjoni u annwalità fir-rigward ta' età avvanzata, mewt, inċident industrijali jew mard okkupazzjonali, jew ta' invalidità li tirriżulta minn dan, ħlief il-benefiċċji li m'humiex kontributorji, għandhom ikunu trasferibbli liberament skond ir-rata applikata bis-saħħa tal-liġi ta' l-Istat jew Stati Membri debituri;

(c) il-ħaddiema kkonċernati għandhom jieħdu kull kontribuzzjoni għall-familja għall-membri tal-familja tagħhom kif imfisser aktar 'il fuq.

2. Il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tagħti lill-ħaddiema li huma ċittadini ta' Stat Membru u li huma legalment impjegati fit-territorju tagħha, u lill-membri tal-familji tagħhom li huma legalment residenti hemmhekk, trattament simili għal dak speċifikat fil-punti (b) u (c) tal-paragrafu 1.







KAPITOLU II

Stabbiliment

Artikolu 50

Definizzjonijiet

Għall-iskopijiet ta' dan il-Ftehim:

(a) “Kumpanija Komunitarja” jew “kumpanija tal-Bożnja u Ħerzegovina” rispettivament għandha tfisser kumpanija stabbilita skond il-liġijiet ta' Stat Membru jew tal-Bożnja u Ħerzegovina u li jkollha l-uffiċċju reġistrat tagħha jew l-amministrazzjoni ċentrali tagħha jew post prinċipali ta' kummerċ fit-territorju tal-Komunità jew tal-Bożnja u Ħerzegovina. Madanakollu, jekk il-kumpanija li ġiet imwaqqfa skond il-liġijiet ta' Stat Membru jew tal-Bożnja u Ħerzegovina ikollha l-uffiċċju reġistrat tagħha biss fit-territorju tal-Komunità jew f'dak tal-Bożnja u Ħerzegovina rispettivament, il-kumpanija għandha titqies bħala kumpanija Komunitarja jew kumpanija tal-Bożnja u Ħerzegovina, skond il-każ, jekk l-operazzjonijiet tagħha għandhomx rabta reali u kontinwa ma' l-ekonomija ta' wieħed mill-Istati Membri jew mal-Bożnja u Ħerzegovina;

(b) “Sussidjarja” ta' kumpannija għandha tfisser kumpannija li hija effettivament ikkontrollata minn kumpannija oħra;

(c) “Fergħa” ta' kumpanija għandha tfisser post tan-negozju mingħajr personalità legali li jkollu d-dehra ta' permanenza, bħall-estensjoni ta' entità prinċipali, jkollu ġestjoni u jkun materjalment mgħammar sabiex jinnegozja kummerċ ma' partijiet terzi biex dawn ta' l-aħħar, għalkemm ikunu jafu li jekk neċessarju jkun hemm rabta legali ma' l-entità prinċipali, l-uffiċju ewlieni li jkun f'pajjiż barrani, ma jkollhomx għalfejn jinnegozjaw direttament ma' l-entità prinċipali iżda jagħmlu tranżazzjonijiet kummerċjali fil-post ta' negozju li jikkostitwixxi l-estensjoni;

(d) “Stabbiliment” għandha ifisser

(i) fir-rigward taċ-ċittadini, id-dritt li jwettqu attivitajiet ekonomiċi bħala persuni li jaħdmu għal rashom (self-employed), u li jistabbilixxu impriżi, partikolarment kumpaniji, li huma jikkontrollow effettivament. Dawk impjegati għal rashom u l-impriżi ta' negozju taċ-ċittadini m'għandhomx jestendu għat-tfittxija jew impjegar fis-suq tax-xogħol jew li jagħtu d-dritt tad-dħul fis-suq tax-xogħol lil Parti oħra. Id-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu 1 ma japplikawx għal persuni li jaħdmu esklużivament għal rashom (self-employed).

(ii) fir-rigward tal-kumpaniji Komunitarji jew kumpaniji tal-Bożnja u Ħerzegovina, id-dritt li wieħed jinvolvi ruħu f'attivitajiet ekonomiċi billi jwaqqaf kumpaniji sussidjarji u fergħat fil-Bożnja u Ħerzegovina jew fil-Komunità rispettivament;

(e) “Operazzjonijiet” għandha tfisser it-twettiq ta' attivitajiet ekonomiċi;

(f) “Attivitajiet ekonomiċi” għandha fil-prinċipju tinkludi attivitajiet ta' xejra industrijali, kummerċjali u professjonali u attivitajiet ta' snajja';

(g) “Ċittadin Komunitarju” u “ċittadin tal-Bożnja u Ħerzegovina” għandhom rispettivament ifissru persuna naturali ċittadin ta' Stati Membru jew tal-Bożnja u Ħerzegovina rispettivament;

Fir-rigward tat-trasport marittimu internazzjonali, li jinkludi operazzjonijiet intermodali li jinvolvu parti mill-vjaġġ fuq il-baħar, iċ-ċittadini Komunitarji jew tal-Bożnja u Ħerzegovina li huma stabbiliti barra mill-Komunità jew mill-Bożnja u Ħerzegovina, u l-kumpaniji tat-trasport tal-merkanzija bil-baħar li huma stabbiliti barra mill-Komunità jew mill-Bożnja u Ħerzegovina u huma kkontrollati minn ċittadini Komunitarji jew minn ċittadini tal-Bożnja u Ħerzegovina, għandhom ukoll jibbenefikaw mid-dispożizzjonijiet ta' dan il-Kapitolu u tal-Kapitolu III, jekk il-bastimenti tagħhom ikunu rreġistrati f'dak l-Istati Membru jew fil-Bożnja u Ħerzegovina, skond il-leġiżlazzjoni rispettiva tagħhom;

(h) “Servizzi finanzjarji” għandhom ifissru dawk l-attivitajiet imfissra fl-Aness VI. Il-Kunsill ta' Stabiizzazzjoni u Assoċjazzjoni jista' jestendi jew jimmodifika l-ambitu ta' dak l-Anness.

Artikolu 51

1. Il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tiffaċilita t-twaqqif ta' operazzjonijiet fuq it-territorju tagħha min-naħa ta' kumpaniji u ċittadini Komunitarji. Għal dak il-għan, mad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tagħti:

(a) fir-rigward ta' l-istabbiliment ta' kumpaniji Komunitarji fit-territorju tal-Bożnja u Ħerzegovina, trattament mhux inqas favorevoli milli jingħata lil kumpaniji nazzjonali jew lil kwalunkwe kumpanija minn pajjiż terz, skond liema trattament ikun l-aħjar, u;

(b) fejn għandha x'taqsam l-operazzjoni ta' sussidjarji u fergħat ta' kumpaniji Komunitarji fil-Bożnja u Ħerzegovina, ladarba jkunu stabbiliti, trattament li ma jkunx inqas favorevoli minn dak mogħti lill-kumpaniji u lill-fergħat tagħha jew lil kwalunkwe sussidjarja u fergħa ta' kwalunkwe kumpanija ta' pajjiż terz, liema minnhom ikun l-aħjar.

2. Minn meta jidħol fis-seħħ dan il-Ftehim, il-Komunità u l-Istati Membri għandhom joffru:

(a) fir-rigward ta' l-istabbiliment ta' kumpaniji mill-Bożnja u Ħerzegovina, trattament mhux inqas favorevoli milli jingħata mill-Istati Membri lill-kumpaniji tagħhom jew lil kwalunkwe kumpanija minn pajjiż terz, skond liema trattament ikun l-aħjar;

(b) fir-rigward ta' l-istabbiliment ta' sussidjarji u fergħat ta' kumpaniji mill-Bożnja u Ħerzegovina stabbiliti fit-territorju tagħha, trattament mhux inqas favorevoli milli jingħata mill-Istati Membri lill-kumpaniji jew fergħat tagħhom stess, jew lil kwalunkwe sussidjarja jew fergħa ta' kumpanija minn pajjiż terz, stabbilita fit-territorju tagħhom, skond liema trattament ikun l-aħjar.

3. Il-Partijiet m'għandhomx jadottaw regolamenti jew miżuri ġodda li jiddiskriminaw fir-rigward ta' l-istabbiliment ta' kumpaniji ta' kwalunkwe Parti fit-territorju tagħhom jew fir-rigward ta' l-operazzjoni, ladarba din tiġi stabbilita, b'paragun mal-kumpaniji tagħhom stess.

4. Erba' snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, il-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni għandu jistabbilixxi arranġamenti dettaljati sabiex jestendi d-dispożizzjonijiet ta' hawn fuq għall-istabbiliment ta' ċittadini Komunitarji jew mill-Bożnja u Ħerzegovina sabiex iwettqu attivitajiet bħala persuni li jaħdmu għal rashom (self-employed).

5. Minkejja d-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu:

(a) Is-sussidjarji u l-fergħat tal-kumpaniji Komunitarji għandu, mid-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, jkollhom id-dritt li jużaw u jikru proprjetà immobbli fil-Bożnja u Ħerzegovina;

(b) Minn meta jidħol fis-seħħ dan il-Ftehim, is-sussidjarji u l-fergħat ta' kumpaniji Komunitarji għandu jkollhom l-istess dritt li jakkwistaw u jgawdu drittijiet li jkunu sidien ta' propjetà bħall-kumpaniji mill-Bożnja u Ħerzegovina u fir-rigward prodotti pubbliċi/prodotti ta' interess komuni, l-istess drittijiet li jibbenefikaw minnhom il-kumpaniji tal-Bożnja u Ħerzegovina, fejn dawn id-drittijiet huma meħtieġa għat-twettiq ta' attivitjiet ekonomiċi li għalihom huma stabbiliti. Dan il-punt għandu japplika bla ħsara għall-Artikolu 63.

(c) Erba' snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, il-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni għandu jeżamina l-possibbiltajiet lijestendi d-drittijiet imsemmija f' punt (b) għall-fergħat ta' kumpaniji Komunitarji.

Artikolu 52

1. Mingħajr ħsara għall-Artikolu 51, ħlief għas-servizzi finanzjarji mfissra fl-Anness VI, il-Partijiet jistgħu jirregolaw l-istabbiliment u l-operazzjoni ta' kumpanniji u ċittadini fit-territorju tagħhom, kemm-il darba dawn ir-regolamenti ma jiddiskriminawx kontra l-kumpanniji u ċ-ċittadini tal-Parti l-oħra b'paragun mal-kumpanniji u ċ-ċittadini tagħhom.

2. Fir-rigward tas-servizzi finanzjarji, minkejja kwalunkwe dispożizzjoni oħra ta' dan il-Ftehim, Parti minnhom ma tistax tiġi ostakolata milli tieħu miżuri għal raġunijiet ta' prudenza, inkluż għall-ħarsien ta' investituri, depożitanti, detenturi ta' poloż jew persuni li għandhom id-dritt għal responsabbiltà fiduċjarja mingħand fornitur ta' servizzi finanzjarji, jew milli tiżgura l-integrità u l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja. Dawn il-miżuri m'għandhomx jintużaw bħala mezz sabiex jiġu evitati l-obbligi tal-Parti taħt dan il-Ftehim.

3. L-ebda parti ta' dan il-Ftehim m'għandha tinftiehem li tirrikjedi lil Parti sabiex tikxef informazzjoni b'rabta ma' l-affarijiet u l-kontijiet ta' konsumaturi individwali jew kwalunkwe informazzjoni kunfidenzjali jew ta' propjetà fil-pussess ta' entitajiet pubbliċi.

Artikolu 53

1. Mingħajr ebda ħsara għal kwalunkwe dispożizzjoni miġbura fil-Ftehim Multilaterali dwar l-Istabbiliment ta' Żona Komuni Ewropeja għall-Avjazzjoni ( 4 ) (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ“ECAA”), id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Kapitolu m'għandhomx japplikaw għas-servizzi ta' trasport bl-ajru, servizzi ta' trasport fuq passaġġi interni ta' l-ilma u servizzi ta' kabotaġġ marittimu.

2. Il-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni jista' jagħmel rakkomandazzjonijiet dwar it-titjib ta' l-istabbiliment u l-operazzjonijiet fiż-żoni koperti mill-paragrafu 1.

Artikolu 54

1. Id-dispożizzjonijiet ta' l-Artikoli 51 u 52 ma jipprekludux l-applikazzjoni, min-naħa ta' Parti minnhom, ta' regoli partikolari li jikkonċernaw l-istabbiliment u l-operazzjoni fit-territorju tagħha ta' fergħat ta' kumpaniji ta' Parti oħra li m'humiex inkorporati fit-territorju ta' l-ewwel Parti, li huma ġustifikati minn differenzi legali jew tekniċi bejn dawn il-fergħat meta mqabbla ma' fergħat ta' kumpaniji inkorporati fit-territorju tagħha jew, fir-rigward tas-servizzi finanzjarji, għal raġunijiet ta' prudenza.

2. Id-differenza fit-trattament mhux ser tmur lilhinn minn dak strettament neċessarju bħala riżultat ta' dawn id-differenzi legali jew tekniċi jew, fir-rigward tas-servizzi finanzjarji, għal raġunijiet ta' prudenza.

Artikolu 55

Sabiex jiġu ffaċilitati għaċ-ċittadini Komunitarji u ċ-ċittadini tal-Bożnja u Ħerzegovina t-twettiq u s-segwitu ta' attivitajiet professjonali regolati fil-Bożnja u Ħerzegovina u fil-Komunità rispettivament, il-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni għandu jeżamina liema passi huma neċessarji għar-rikonoxximent reċiproku tal-kwalifiki. Jista' jieħu l-miżuri kollha li huma meħtieġa għal dak il-għan.

Artikolu 56

1. Kumpanija Komunitarja stabbilita fil-Bożnja u Ħerzegovina jew kumpanija mill-Bożnja u Ħerzegovina stabbiliti fit-territorju fil-Komunità għandha tkun intitolata li timpjega, jew li timpjega permezz ta' waħda mis-sussidjarji jew fergħat tagħha, skond il-leġiżlazzjoni fis-seħħ fit-territorju li jospita l-istabbiliment, fit-territorju tal-Bożnja u Ħerzegovina u tal-Komunità rispettivament, impjegati li huma ċittadini ta' l-Istati Membri jew ċittadini tal-Bożnja u Ħerzegovina rispettivament, kemm-il darba dawn l-impjegati huma persunal ewlieni skond kif definit fil-paragrafu 2 u li huma impjegati esklużivament minn kumpaniji, sussidjarji jew fergħat. Il-permessi ta' residenza u ta' xogħol ta' dawn l-impjegati għandhom ikopru biss il-perjodu ta' dan l-impjegar.

2. Il-persunal ewlieni tal-kumpaniji msemmija iktar 'il fuq, hawnhekk imsemmija “organizzazzjonijiet”, huma “persuni trasferiti fi ħdan l-istess kumpanija” kif imfisser f' punt (c) ta' dan il-paragrafu fil-kategoriji li ġejjin, kemm-il darba l-organizzazzjoni hija persuna legali u jekk il-persuni kkonċernati ġew impjegati minnha jew kienu sħab fiha (ħlief azzjonisti bil-maġġoranza ta' l-ishma), mill-inqas matul is-sena li immedjatament tippreċedi dan iċ-ċaqliq.

(a) Persuni li jaħdmu f'kariga għolja fi ħdan organizzazzjoni, li primarjament jamministraw il-ġestjoni ta' l-istabbiliment, u li huma ssorveljati jew ikkontrollati b'mod ġenerali prinċipalment minn bord ta' diretturi jew azzjonisti tal-kumpanija jew l-ekwivalenti tagħhom inkluż:

(i) id-direzzjoni ta' l-istabbiliment ta' dipartiment jew subdiviżjoni ta' l-istabbiliment;

(ii) is-sorveljanza u l-kontroll tax-xogħol ta' impjegati oħra ta' sorveljanza, ta' professjoni jew ta' ġestjoni;

(iii) ikollhom l-awtorità biex personalment jirreklutaw u jkeċċu jew jirrakkomandaw li jiġu rreklutati jew imkeċċija jew jieħdu azzjonijiet oħra li għandhom x'jaqsmu mal-personal;

(b) Il-persuni li jaħdmu fi ħdan organizzazzjoni u li għandhom għarfien mhux komuni li huwa essenzjali għas-servizz, għat-tagħmir ta' riċerka, għat-tekniki u l-ġestjoni ta' l-istabbiliment. Il-valutazzjoni ta' dan l-għarfien tista' tirrefletti, apparti l-għarfien speċifiku għall-istabbiliment, livell għoli ta' kwalifika dwar tip ta' ħidma jew sengħa li titlob għarfien tekniku speċifiku, inkluża s-sħubija ta' professjoni akkreditata.

(c) “Persuna trasferita fi ħdan l-istess kumpanija” hija mfissra bħala persuna naturali li taħdem fi ħdan organizzazzjoni fit-territorju ta' Parti minnhom, u li tkun temporanjament trasferita fil-kuntest tat-twettiq ta' attivitajiet ekonomiċi fit-territorju tal-Parti l-oħra; l-organizzazzjoni konċernata jrid ikollha l-bażi prinċipali tan-negozju tagħha fit-territorju ta' Parti u t-trasferiment irid ikun għal stabbiliment (fergħa, sussidjarja) ta' dik l-organizzazzjoni, fejn jiġu ssuktati b'mod effettiv attivitajiet ekonomiċi simili fit-territorju tal-Parti l-oħra.

3. Id-dħul u l-preżenza temporanja fit-territorju tal-Komunità jew fil-Bożnja u Ħerzegovina ta' ċittadini mill-Bożnja u Ħerzegovina u ċittadini tal-Komunità rispettivament għandhom jiġu approvati, meta dawn ir-rappreżentanti tal-kumpaniji huma persuni li jokkupaw kariga għolja, kif imfisser fil-paragrafu 2(a), fi ħdan kumpanija, u huma responsabbli mill-istabbiliment ta' sussidjarja Komunitarja jew fergħa ta' kumpanija tal-Bożnja u Ħerzegovina jew ta' sussidjarja jew fergħa mill-Bożnja u Ħerzegovina ta' kumpanija Komunitarja fi Stat Membru jew fil-Bożnja u Ħerzegovina rispettivament, meta:

(a) dawk ir-rappreżentanti m'humiex involuti f'bejgħ dirett jew fl-għoti ta' servizzi, u ma jirċevux remunerazzjoni minn sors li jinsab fit-territorju li jospita l-istabbiliment, u;

(b) il-kumpanija jkollha l-post tan-negozju prinċipali tagħha barra mill-Komunità jew mill-Bożnja u Ħerzegovina rispettivament, u m'għandha l-ebda rappreżentant jew uffiċċju ieħor jew fergħa jew sussidjarja oħra f'dak l-Istati Membru jew fil-Bożnja u Ħerzegovina rispettivament.







KAPITOLU III

Għoti ta' servizzi

Artikolu 57

1. Il-Komunità u l-Bożnja u Ħerzegovina jimpenjaw ruħhom, b'konformità mad-dispożizzjonijiet li ġejjin, sabiex tieħu l-passi neċessarji sabiex progressivament tippermetti l-għoti ta' servizzi minn kumpaniji Komuntarji, kumpaniji mill-Bożnja u Ħerzegovina jew minn ċittadini Komunitarji jew minn ċittadini tal-Bożnja u Ħerzegovina li huma stabbiliti fit-territorju ta' Parti li mhix l-istess waħda tal-persuna li għaliha huma intiżi s-servizzi.

2. B'konformità mal-proċess ta' liberalizzazzjoni msemmi fil-paragrafu 1, il-Partijiet għandhom jippermettu l-moviment temporanju ta' persuni naturali li jagħtu s-servizz jew li huma impjegati bħala persunal ewlieni mal-fornitur ta' servizz kif imfisser fl-Artikolu 56(2), inklużi persuni naturali li huma rappreżentanti ta' kumpanija Komunitarja jew ta' ċittadin komunitarju jew ta' kumpanija jew ċittadin tal-Bożnja u Ħerzegovina u li jixitequ dħul temporanju għall-iskop tan-negozjar għall-bejgħ ta' servizzi jew li jidħlu fi strumenti ta' Ftehim sabiex ibiegħu servizzi f'isem dak il-fornitur ta' servizzi, fejn dawk ir-rappreżentanti ma jkunux involuti fil-bejgħ dirett lill-pubbliku ġenerali jew fl-għoti tas-servizzi nfushom.

3. Erba' snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, il-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni għandu jieħu l-miżuri meħtieġa sabiex jimplimenta b'mod progressiv id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1. Għandu jiġi kkunsidrat il-progress miksub mill-Partijiet fl-approssimazzjoni tal-liġijiet tagħhom.

Artikolu 58

1. Il-Partijiet m'għandhom jieħdu l-ebda miżura jew azzjoni li tagħmel il-kondizzjonijiet għall-għoti ta' servizzi minn ċittadini jew kumpaniji Komunitarji jew tal-Bożnja u Ħerzegovina li huma stabbiliti f'Parti li mhix dik tal-persuni li għaliha huma intiżi s-servizzi ferm aktar restrittivi meta mqabbla mas-sitwazzjoni eżistenti fil-jum ta' qabel id-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim.

2. Jekk Parti minnhom hi tal-fehma li l-miżuri introdotti mill-Parti l-oħra minn meta jidħol fis-seħħ ta' dan il-Ftehim iwasslu għal sitwazzjoni aktar restrittiva b'mod sinifikanti fir-rigward ta' l-għoti ta' servizzi meta mqabbel mas-sitwazzjoni eżistenti fid-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, din l-ewwel Parti tista' titlob lill-Parti l-oħra sabiex tibda konsultazzjonijiet.

Artikolu 59

Fir-rigward ta' l-għoti ta' servizzi ta' trasport bejn il-Komunità u l-Bożnja u Ħerzegovina, għandhom japplikaw id-dispożizzjonijiet li ġejjin:

1) Fir-rigward ta' trasport fuq l-art, il-Protokoll 3 jistabbilixxi r-regoli applikabbli għar-relazzjoni bejn il-Partijiet għall-iżgurar, partikolarment, ta' traffiku ħieles ta' tanżitu fuq it-toroq madwar il-Bożnja u Ħerzegovina u l-Komunità kollha, l-applikazzjoni effettiva tal-prinċipju tan-nuqqas ta' diskriminazzjoni u l-armonizzazzjoni progressiva tal-leġiżlazzjoni dwar it-trasport tal-Bożnja u Ħerzegovina ma' dik tal-Komunità.

2) Fir-rigward tat-trasport marittimu internazzjonali, il-Partijiet jimpenjaw ruħhom li japplikaw b'mod effettiv il-prinċipju ta' aċċess ħieles għas-swieq u kummerċi internazzjonali fuq bażi kummerċjali, u li jirrispettaw l-obbligi internazzjonali u Ewropej fil-qasam ta' l-istandards tas-sikurezza, tas-sigurtà u dawk ambjentali.

Il-Partijiet jaffermaw l-impenn tagħhom għal ambjent kompetittiv ħieles bħala fattur essenzjali tat-trasport marittimu internazzjonali.

3) Fl-applikazzjoni tal-prinċipji tal-paragrafu 2, il-Partijiet għandhom:

(a) ma jinkludux klawsoli dwar qsim ta' merkazija (cargo-sharing clauses) fi strumenti ta' Ftehim bilaterali ġejjiena ma' pajjiżi terzi;

(b) minn meta jidħol fis-seħħ dan il-Ftehim ineħħu kwalunkwe miżura unilaterali u ostakli amministrattivi, teknikċi u oħrajn b'effetti restrittivi jew diskriminatorji fuq l-għoti ħieles ta' servizzi fit-trasport marittimu interazzjonali;

(c) kull Parti għandha tagħti, fost l-oħrajn, trattament mhux inqas favorevoli għall-bastimenti operati minn ċittadini jew kumpaniji tal-Parti l-oħra minn dak mogħti lill-bastimenti tal-Parti nnifisha fir-rigward ta' l-aċċess għall-portijiet miftuħa għall-kummerċ internazzjonali, l-użu ta' l-infrastruttura u ta' servizzi awżiljarji marittimi tal-portijiet, kif ukoll fir-rigward ta' tariffi u ħlasijiet, faċilitajiet tad-dwana u l-assenjazzjoni ta' rmiġġ u ta' faċilitajiet ta' tagħbija u ħatt.

4) Bil-għan ta' l-iżgurar ta' żvilupp ikkoordinat u liberalizzazzjoni progressiva tat-trasport bejn il-Partijiet adatti għall-ħtiġiet kummerċjali reċiproċi tagħhom, il-kundizzjonijiet ta' l-aċċess tas-suq reċiproku fit-trasport bl-ajru għandu jiġi indirizzat mill-ECAA.

5) Qabel il-konklużjoni ta' l-ECAA, il-Partijiet m'għandhom jieħdu l-ebda miżura jew azzjoni li huma iktar restrittivi jew diskriminatorji meta mqabbla mas-sitwazzjoni eżistenti qabel id-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim.

6) Il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tadatta l-leġiżlazzjoni tagħha, inklużi r-regoli amministrattivi, tekniċi u oħrajn, għal dawk Komunitarji eżistenti fi kwalunkwe żmien fil-qasam tat-trasport ta' l-ajru, marittimu, passaġġi interni ta' l-ilma u fuq l-art kemm-il darba jservu għal għanijiet ta' liberalizzazzjoni u aċċess reċiproku għas-swieq tal-Partijiet u għall-iffaċilitar tal-moviment ta' passiġġieri u ta' prodotti.

7) Skond il-progress komuni fil-kisba ta' l-għanijiet ta' dan il-Kapitolu, il-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni għandu jeżamina l-modi biex jinħolqu l-kondizzjonijiet meħtieġa sabiex jittejjeb il-ħelsien ħalli jkunu provduti servizzi ta' trasport bl-ajru u servizzi ta' trasport fuq l-art.







KAPITOLU IV

Pagamenti kurrenti u moviment ta' kapital

Artikolu 60

Il-Partijiet jimpenjaw irwieħhom li jawtorizzaw, f'munita li tista' tissarraf b'mod ħieles, skond id-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu VIII ta' l-Artikoli tal-Ftehim tal-Fond Monetarju Internazzjonali, kwalunkwe pagament u trasferiment fuq il-kont kurrenti tal-bilanċ tal-pagamenti bejn il-Komunità u l-Bożnja u Ħerzegovina.

Artikolu 61

1. Fir-rigward ta' tranżazzjonijiet fuq il-kont kapitali u finanzjarju tal-bilanċ tal-pagamenti, minn meta jidħol fis-seħħ dan il-Ftehim, il-Partijiet għandhom jiżguraw il-moviment liberu ta' kapital relatat ma' investimenti diretti f'kumpanniji ffurmati skond il-liġijiet tal-pajjiż ospitanti u investimenti magħmula skond id-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu II tat-Titolu V, u l-likwidazzjoni jew ir-ripatrijazzjoni ta' dawn l-investimenti u kwalunkwe profitt li joħroġ minnhom.

2. Fir-rigward ta' tranżazzjonijiet fuq il-kont kapitali u finanzjarju tal-bilanċ tal-pagamenti, minn meta jidħol fis-seħħ dan il-Ftehim, il-Partijiet għandhom jiżguraw il-moviment ħieles ta' kapital b'rabta ma' krediti relatati ma' tranżazzjonijiet kummerċjali jew ma' l-għoti ta' servizzi li fihom jipparteċipa resident ta' waħda mill-Partijiet, u għal għoti b'self u krediti finanzjarji, b'maturità itwal minn sena.

3. Mid-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tawtroizza, permezz ta' l-użu sħiħ u fejjiedi tar-regoli u l-proċeduri eżistenti, l-akkwist ta' propjetà fil-Bożnja u Ħerzegovina miċ-ċittadini ta' l-Istati Membri.

Matul perjodu ta' sitt snin mid-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, il-Bożnja u Ħerzegovina għandha taġġusta progressivament il-leġiżlazzjoni tagħha fir-rigward ta' l-akkwist ta' proprjetà fil-Bożnja u Ħerzegovina miċ-ċittadini ta' l-Istati Membri sabiex tiżgura l-istess trattament meta mqabbel ma' dak li jingħata liċ-ċittadini tagħha.

Mill-ħames sena wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, il-Partijiet għandhom jiżguraw ukoll il-moviment ħieles tal-kapital b'rabta ma' l-investiment tal-portafoll u mas-self u l-krediti finanzjarji b'maturità ta' inqas minn sena.

4. Mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 1, il-Partijiet m'għandhom jintroduċu l-ebda restrizzjoni ġdida fuq il-moviment tal-kapital u l-pagamenti korrenti bejn ir-residenti tal-Komunità u tal-Bożnja u Ħerzegovina u m'għandhomx jagħmlu l-arranġamenti eżistenti aktar restrittivi.

5. Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 60 u ta' dan l-Artikolu, fejn, f'ċirkostanzi eċċezzjonali, il-movimenti tal-kapital bejn il-Komunità u l-Bożnja u Ħerzegovina jikkawżaw, jew ikun hemm it-theddida li jikkawżaw, diffikultajiet serji għall-operazzjoni tal-politika tar-rata ta' skambju jew għall-politika monetarja fil-Komunità jew fil-Bożnja u Ħerzegovina, il-Komunità u l-Bożnja u Ħerzegovina rispettivament, jekk miżuri ta' din ix-xorta jkunu strettament meħtieġa, jistgħu jieħdu miżuri ta' salvagwardja fir-rigward tal-movimenti tal-kapital bejn il-Komunità u l-Bożnja u Ħerzegovina għal perjodu li ma jaqbiżx is-sitt xhur.

6. L-ebda dispożizzjoni ta' hawn fuq m'għandha tittieħed sabiex tillimita d-drittijiet ta' l-operaturi ekonomiċi tal-Partijiet milli jibbenefikaw minn kwalunkwe trattament aktar favorevoli li jista' jkun previst fi kwalunkwe ftehim bilaterali jew multilaterali eżistenti li jinvolvi lill-Partijiet għal dan il-Ftehim.

7. Il-Partijiet għandhom jikkonsultaw lil xulxin sabiex jiffaċilitaw il-moviment tal-kapital bejn il-Komunità u l-Bożnja u Ħerzegovina sabiex jippromwovu l-għanijiet ta' dan il-Ftehim.

Artikolu 62

1. Matul l-ewwel ħames snin wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, il-Partijiet għandhom jieħdu miżuri li jippermettu l-ħolqien tal-kundizzjonijiet meħtieġa għall-applikazzjoni gradwali addizzjonali tar-regoli Komunitarji fir-rigward tal-moviment ħieles tal-kapital.

2. Sa tmiem il-ħames sena wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, il-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni għandu jiddeċiedi l-arranġamenti dettaljati għall-applikazzjoni sħiħa tar-regoli Komunitarji dwar il-moviment ta' kapital.







KAPITOLU V

Dispożizzjonijiet ġenerali

Artikolu 63

1. Id-dispożizzjonijiet ta' dan it-Titolu għandhom jiġu applikati skond limitazzjonijiet ġustifikati fuq il-bażi ta' ordni pubbliku, sigurtà pubblika jew saħħa pubblika.

2. M'għandhomx japplikaw għal attivitajiet li fit-territorju ta' kwalunkwe waħda mill-Partijiet huma marbuta, anke okkażjonalment, ma' l-eżerċitazzjoni ta' l-awtorità uffiċjali.

Artikolu 64

Għall-iskopijiet ta' dan it-Titlolu, l-ebda parti minn dan il-Ftehim m'għandha tostakola lill-Partijiet milli japplikaw il-liġijiet u r-regolamenti tagħhom fir-rigward tad-dħul u s-soġġorn, l-impjiegi, il-kundizzjonijiet tax-xogħol, l-istabbiliment ta' persuna naturali u l-għoti ta' servizzi, notevolment fir-rigward ta' l-għoti, it-tiġdid jew ir-rifjut ta' permess ta' residenza, kemm-il darba meta jsir dan ma japplikawhomx b'tali manjiera li tħassar jew iddgħajjef il-benefiċċji li jakkumulaw għal kwalunkwe Parti taħt it-termini ta' dispożizzjoni speċifika ta' dan il-Ftehim. Din id-dispożizzjoni m'għandha tkun ta' l-ebda ħsara għall-applikazzjoni ta' l-Artikolu 63.

Artikolu 65

Il-kumpaniji li huma kkontrollati minn kumpaniji mill-Bożnja u Ħerzegovina jew minn ċittadini tal-Bożnja u Ħerzegovina jew Komunitarji, jew li huma esklussivament propjetà konġunta tagħhom, għandhom ikunu koperti mid-dispożizzjonijiet ta' dan it-Titolu wkoll.

Artikolu 66

1. It-trattament ta' l-Aktar Nazzjon Iffavorit mogħti skond id-dispożizzjonijiet ta' dan it-Titolu m'għandux japplika għall-vantaġġi fiskali li l-Partiiet qed jipprovdu jew se jipprovdu fil-futur fuq il-bażi ta' strumenti ta' Ftehim li huma mfassla sabiex ikunu evitati l-arranġamenti ta' tassazzjoni doppja jew arranġamenti fiskali oħra.

2. L-ebda waħda mid-dispożizzjonijiet ta' dan it-Titolu m'għandha tiġi interpretata bħala li qed tipprevjeni l-adozzjoni jew l-infurzar min-naħa tal-Partijiet ta' kwalunkwe miżura li hija mmirata biex tipprevjeni l-ħrib tat-taxxi jew l-evażjoni fiskali skond id-dispożizzjonijiet fiskali tal-istrumenti ta' Ftehim sabiex ikunu evitati arranġamenti ta' tassazzjoni doppja u arranġamenti fiskali oħra jew tal-leġiżlazzjoni fiskali domestika.

3. L-ebda waħda mid-dispożizzjonijiet ta' dan it-Titolu m'għandha tiġi interpretata bħala li qed tipprevjeni lill-Istati Membri jew lill-Bożnja u Ħerzegovina milli japplikaw id-dispożizzjonijiet rilevanti mil-leġiżlazzjoni fiskali tagħhom, sabiex issir distinzjoni bejn dawk li jħallsu t-taxxi li mhumiex f'sitwazzjonijiet identiċi, b'mod partikolari fejn għandu x'jaqsam il-post ta' residenza tagħhom.

Artikolu 67

1. Il-Partijiet għandhom jagħmlu kull sforz possibbli sabiex jevitaw l-impożizzjoni ta' miżuri restrittivi, inklużi miżuri relatati ma' l-importi, għal skopijiet ta' bilanċ ta' pagamenti. Parti li tadotta miżuri ta' din ix-xorta għandha tippreżenta lill-Parti l-oħra, mill-aktar fis possibli, programm biex dawn jitneħħew.

2. Fejn Stat Membru wieħed jew aktar jew il-Bożnja u Ħerzegovina qiegħed/qiegħda f'diffikultajiet serji fir-rigward tal-bilanċ tal-pagamenti, jew f'periklu imminenti ta' dan, il-Komunità jew il-Bożnja u Ħerzegovina tista', skond kif ikun il-każ, skond il-kondizzjonijiet li ġew stabbiliti taħt il-Ftehim tad-WTO, tadotta miżuri restrittivi, li jinkludu miżuri li għandhom x'jaqsmu ma' l-importazzjonijiet, li għandhom idumu għal żmien limitat u li ma jistgħux imorru lil hinn minn dak li huwa strettament meħtieġ sabiex jinstab rimedju għas-sitwazzjoni tal-pagamenti. Il-Komunità jew il-Bożnja u Ħerzegovina, skond kif ikun il-każ, għandha tinforma lill-Parti l-oħra minnufih.

3. Kwalunkwe miżura restrittiva m'għandhiex tapplika għal trasferimenti relatati ma' investiment u partikolarment għal ripatrijazzjoni ta' ammonti investiti jew investiti mill-ġdid jew għal kull xorta ta' dħul li ġej minnhom.

Artikolu 68

Id-dispożizzjonijiet ta' dan it-Titolu għandhom jiġu aġġustati progressivament, speċjalment fid-dawl tar-rekwiżiti li joħorġu mill-Artikolu V tal-GATS.

Artikolu 69

Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim għandhom ikunu mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni, min-naħa ta' kwalunkwe Parti, tal-miżuri neċessarji għall-prevenzjoni ta' l-evazjoni tal-miżuri tagħha fir-rigward ta' l-aċċess għas-swieq tagħha minn pajjiżi terzi permezz tad-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim.







TITOLU VI

APPROSSIMAZZJONI TAL-LIĠIJIET, INFURZAR TAL-LIĠI U REGOLI TAL-KOMPETIZZJONI

Artikolu 70

1. Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza ta' l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni eżistenti tal-Bożnja u Ħerzegovina lejn dik tal-Komunità u ta' l-implimentazzjoni effettiva tagħha. Il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tagħmel ħilitha sabiex tiżgura li l-liġijiet eżistenti tagħha u l-leġiżlazzjoni ġejjiena gradwalment isiru kompatibbli ma' l-acquis Komunitarju. Il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tiżgura li l-leġiżlazzjoni eżistenti u ġejjiena se tkun implimentata u infurzata b'mod xieraq.

2. L-approssimazzjoni għandha tibda mid-data ta' l-iffirmar ta' dan il-Ftehim, u gradwalment għandha testendi għall-elementi kollha ta' l-acquis Komunitarju msemmija f'dan il-Ftehim sa tmiem il-perjodu tranżitorju definit fl-Artikolu 8 ta' dan il-Ftehim.

3. Fi stadju bikri l-approssimazzjoni għandha tiffoka fuq l-elementi fundamentali ta' l-acquis tas-Suq Intern kif ukoll fuq l-oqsma relatati mal-kummerċ. Fi stadju sussegwenti, il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tiffoka fuq il-bqija tal-partijiet ta' l-acquis.

L-approssimazzjoni għandha ssir fuq il-bażi ta' programm miftiehem bejn il-Kummissjoni Ewropeja u l-Bożnja u Ħerzegovina.

4. Il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tiddefinixxi wkoll, bi ftehim mal-Kummissjoni Ewropeja, arranġamenti dettaljati għall-monitoraġġ ta' l-implimentazzjoni ta' l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni u l-azzjonijiet ta' l-infurzar tal-liġi li għandhom jittieħdu.

Artikolu 71

Kompetizzjoni u dispożizzjonijiet ekonomiċi oħra

1. Dawn li gejjin ma humiex kompatibbli mat-twettiq xieraq ta' dan il-Ftehim, jekk jaffettwaw il-kummerċ bejn il-Komunità u l-Bożnja u Ħerzegovina:

(a) l-akkordji kollha bejn impriżi, id-deċiżjonijiet kollha ta' assoċjazzjonjiet bejn impriżi u prattiċi kollha miftiehma bejn l-impriżi li jkollhom bħala l-għan jew ir-riżultat tagħhom il-prevenzjoni, ir-restrizzjoni jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni;

(b) l-abbuż minn impriża waħda jew aktar li jkollhom pożizzjoni dominanti fit-territorji tal-Komunità jew tal-Bożnja u Ħerzegovina kollha jew f'parti sostanzjali minnha;

(c) kull għajnuna mill-Istat li tfixkel il-kompetizzjoni billi tiffavorixxi lil ċerti impriżi jew ċerti prodotti.

2. Kull prattika kontra dan l-Artikolu għandha tiġi eżaminata skond kriterji li jkunu ġejjin mill-applikazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni applikabbli fil-Komunità, partikolarment ta' l-Artikoli 81, 82, 86 u 87 tat-Trattat KE u strumenti ta' interpretazzjoni adottati mill-istituzzjoni Komunitarji.

3. Il-Partijiet għandhom jiżguraw li jkun hemm awtorità pubblika b'funzjoni indipendenti li jkollha s-setgħat meħtieġa għall-applikazzjoni sħiħa tal-paragrafu 1 (a) u (b) ta' dan l-Artikolu, dwar impriżi privati u pubbliċi u impriżi li jkunu ngħatawlhom drittijiet speċjali.

4. Il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tistabbilixxi awtorità pubblika b'funzjoni indipendenti li tkun fdata bis-setgħat meħtieġa għall-applikazzjoni sħiħa tal-paragrafu 1(c) fi żmien sentejn mid-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim. Din l-awtorità għandu jkollha, inter alia, is-setgħat li tawtorizza skemi ta' għajnuna Statali u għoti ta' għajnuna individwali skond il-paragrafu 2, kif ukoll is-setgħat biex tordna l-irkupru ta' għajnuna Statali mogħtija bi ksur tal-liġi.

5. Kull Parti għandha tiżgura t-trasparenza fil-qasam ta' l-għajnuna mill-Istat, fost l-oħrajn billi tipprovdi lill-Parti l-oħra rapport annwali regolari, jew ekwivalenti, skond il-metodoloġija u l-preżentazzjoni ta' l-istħarriġ Komunitarju dwar l-għajnuna Statali. Fuq talba ta' waħda mill-Partijiet, il-Parti l-oħra għandha tipprovdi tagħrif dwar każijiet individwali partikolari ta' għajnuna mill-Istat.

6. Il-Bożnja u Ħerzegovina għandha jkollha inventarju sħiħ ta' skemi ta' għajnuna magħmula qabel tiġi stabbilita l-awtorità msemmija fil-paragrafu 4, u għandha tallinja dawn l-iskemi ta' għajnuna mal-kriterji msemmija fil-paragrafu 2 f'perjodu ta' mhux aktar minn erba' snin mid-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim.

7.

(a) Sabiex ikunu applikati d-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1(c), il-Partijiet jirrikonoxxu li matul l-ewwel sitt snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, kwalunkwe għajnuna pubblika mogħtija mill-Bożnja u Ħerzegovina għandha tiġi ivvalutata billi jitqies il-fatt li l-Bożnja u Ħerzegovina għandha tiġi kkunsidrata bħala żona li hija identika għal dawk iż-żoni tal-Komunità li ġew deskritti fl-Artikolu 87(3) (a) tat-Trattat tal-KE.

(b) Sa tmiem il-ħames sena mid-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tibgħat lill-Kummissjoni Ewropeja il-figuri tal-PGD tagħha per kapita armonizzati mal-livell NUTS II. L-awtorità li tissemma fil-paragrafu 4 u l-Kummissjoni Ewropeja imbagħad għandhom jivvalutaw b'mod konġunt l-eliġibbiltà tar-reġjuni tal-Bożnja u Ħerzegovina kif ukoll l-intensitajiet massimi ta' għajnuna fir-rigward ta' dan sabiex jitfassal programm ta' għajnuna reġjonali fuq il-bażi tal-linji ta' gwida rilevanti tal-Komunità.

8. Il-Protokoll 4 jistabbilixxi r-regoli speċjali dwar l-għajnuna mill-Istat applikabbli għar-ristrutturar ta' l-industrija ta' l-azzar.

9. Fir-rigward tal-prodotti msemmija fil-Kapitolu II tat-Titolu IV;

(a) il-paragrafu 1(c) m'għandux japplika;

(b) kull prattika li tkun kontra l-paragrafu 1(a) għandha tiġi vvalutata skond il-kriterji stabbiliti mill-Komunità skond l-Artikoli 36 u 37 tat-Trattat KE u strumenti Komunitarji speċifiċi adottati skond din il-bażi.

10. Jekk waħda mill-partijiet jidhrilha li prattika partikolari hija inkompatibbli ma' dak imsemmi fil-paragrafu 1, hija tista' tieħu miżuri xierqa wara konsultazzjonijiet mal-Kumitat ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni jew wara tletin jum tax-xogħol wara li r-riferiment għall-konsultazzjoni.

L-ebda ħaġa f'dan l-Artikolu ma għandha tkun ta' ħsara jew taffettwa b'xi mod li kwalunkwe Parti tieħu miżuri ta' anti-dumping jew miżuri kompensatorji skond l-Artikoli rilevanti ta' GATT 1994 u l-Ftehim tad-WTO dwar Sussidji u Miżuri ta' Kumpens u l-leġiżlazzjoni rilevanti interna rispettiva.

Artikolu 72

Impriżi pubbliċi

Sa tmiem it-tielet sena wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tapplika l-prinċipji stabbiliti fit-Trattat KE, b'referenza partikolari għall-Artikolu 86, għall-impriżi pubbliċi u l-impriżi li ġew mogħtija bi drittijiet speċjali u esklużivi.

Id-drittijiet speċjali ta' l-impriżi pubbliċi matul il-perjodu tranżitorju m'għandhomx jinkludu l-possibbiltà li jkunu imposti restrizzjonijiet kwantitattivi jew miżuri li jkollhom effett ekwivalenti fuq l-importazzjonijiet mill-Komunità fil-Bożnja u Ħerzegovina.

Artikolu 73

Id-drittijiet ta' proprjetà intelletwali, industrijali u kummerċjali

1. Skond id-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu u ta' l-Anness Vii, il-Partijiet jikkonfermaw kemm huwa importanti li jkun assigurat il-ħarsien xieraq u effettiv u t-tisħiħ tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, industrijali u kummerċjali.

2. Fir-rigward tar-rikonoxximent u l-protezzjoni tal-proprjetà intellettwali, industrijali u kummerċjali, malli jidħol fis-seħħ dan il-Ftehim il-Partijiet għandhom jagħtu lill-kumpaniji u liċ-ċittadini ta' xulxin trattament mhux inqas favorevoli minn dak li jagħtu lil kwalunkwe pajjiż terz taħt strumenti ta' Ftehim bilaterali.

3. Il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tieħu l-miżuri neċessarji biex tiggarantixxi, mhux iktar tard minn tliet snin mid-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, livell ta' protezzjoni tad-drittijiet tal-proprjetà intelletwali, industrijali u kummerċjali simili għal dik eżistenti fil-Komunità, inklużi mezzi effettivi għall-infurzar ta' dawn id-drittijiet.

4. Il-Bożnja u Ħerzegovina tobbliga ruħha li, fi żmien il-perjodu msemmi aktar 'il-fuq, taċċedi għall-konvenzjonijiet multilaterali dwar id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, industrijali u kummerċjali msemmija fl-Anness VII. Il-Partijiet jaffermaw l-importanza li jagħtu għall-prinċipji tal-Ftehim dwar Aspetti ta' Kummerċ ta' Drittijiet ta' Proprjetà Intelletwali. Il-Kumitat ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni jista' jiddeċiedi li jobbliga lill-Bożnja u Ħerzegovina taċċetta l-konvenzjonijiet multilaterali speċifiċi f'dan il-qasam.

5. Jekk jinqalgħu problemi fil-qasam tal-proprjetà intelletwali, industrijali u kummerċjali li jolqtu l-kundizzjonijiet tal-kummerċ, dawn għandhom jitressqu minnufih quddiem il-Kumitat ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni, fuq talba ta' kwalunkwe Parti, bl-għan li tintlaħaq soluzzjoni sodisfaċenti għaż-żewg naħat.

Artikolu 74

Kuntratti pubbliċi

1. Il-Komunità u l-Bożnja u Ħerzegovina jikkunsidraw li l-liberalizzazzjoni ta' l-għoti ta' kuntratti pubbliċi fuq il-bażi tan-nuqqas ta' diskriminazzjoni u r-reċiproċità, partikolarment skond ir-regoli tad-WTO, bħala għan mixtieq.

2. Minn meta jidħol fis-seħħ dan il-Ftehim, il-kumpaniji mill-Bożnja u Ħerzegovina, irrelvanti mill-fatt jekk humiex stabbiliti fil-Komunità jew le, għandhom jingħataw aċċess għal proċeduri ta' għotja ta' kuntratti fil-Komunità skond ir-regoli Komunitarji ta' akkwist taħt trattament mhux inqas favorevoli minn dak mogħti lil kumpaniji Komunitarji.

Id-dispożizzjonijiet ta' hawn fuq għandhom japplikaw ukoll għall-kuntratti fis-settur tas-servizzi ta' utilità pubblika ladarba l-gvern tal-Bożnja u Ħerzegovina jadotta l-leġiżlazzjoni li tintroduċi r-regoli Komunitarji f'dan il-qasam. Minn żmien għal żmien il-Komunità għandha teżamina jekk il-Bożnja u Ħerzegovina tkunx fil-fatt introduċiet din il-leġiżlazzjoni.

3. Minn meta jidħol fis-seħħ dan il-Ftehim, il-kumpaniji Komunitarji stabbiliti fil-Bożnja u Ħerzegovina taħt id-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu II tat-Titolu V għandhom jingħataw aċċess għal proċeduri ta' għoti ta' kuntratti fil-Bożnja u Ħerzegovina taħt trattament mhux inqas favorevoli minn dak mogħti lil kumpaniji mill-Bożnja u Ħerzegovina.

4. Minn meta jidħol fis-seħħ dan il-ftehim, il-kumpaniji Komunitarji li m'humiex stabbiliti fil-Bożnja u Ħerzegovina għandhom jingħataw aċċess għal proċeduri ta' għotja ta' kuntratti fil-Bożnja u Ħerzegovina taħt trattament mhux inqas favorevoli minn dak mogħti lil kumpaniji mill-Bożnja u Ħerzegovina. Fil-perjodu tranżitorju ta' ħames snin il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tiżgura t-tnaqqis gradwali tal-privileġġi attwali hekk li r-rata preferenzjali mad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim għandha tammonta għal mhux aktar minn 15 % fl-ewwel u t-tieni sena, mhux aktar minn 10 % fit-tielet ur-raba' sena, u mhux aktar minn 5 % fil-ħames sena.

5. Minn żmien għal żmien il-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni għandu jeżamina l-possibbiltà li l-Bożnja u Ħerzegovina tintroduċi aċċess għall-proċeduri ta' għoti ta' kuntratti fil-Bożnja u Ħerzegovina għall-kumpaniji Komunitarji kollha. Kull sena l-Bożnja u Ħerzegovina għandha tirrapporta lill-Kunsill ta' Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni dwar il-miżuri li tkun ħadet sabiex issaħħaħ it-trasparenza u tipprovdi analiżi ġudizzjarja effettiva tad-deċiżjonijiet fil-qasam ta' l-akkwist pubbliku.

6. Fir-rigward ta' l-istabbiliment, l-operazzjonijiet, u l-għoti ta' servizzi bejn il-Komunità u l-Bożnja u Ħerzegovina, kif ukoll dwar l-impjiegi u l-moviment tal-ħaddiema marbuta mat-twettiq tal-kuntratti pubbliċi, huma applikabbli d-dispożizzjonijiet ta' l-Artikoli 47 sa 69.

Artikolu 75

Standardizzazzjoni, metroloġija, akkreditazzjoni u valutazzjoni ta' konformità

1. Il-Bożnja u Ħerzegovina għandha tieħu l-miżuri meħtieġa sabiex gradwalment issir konformi mar-regolamenti tekniċi tal-Komunità u mal-proċeduri Ewropej ta' l-istandardizzazzjoni, tal-metroloġija, ta' l-akkreditazzjoni u tal-valutazzjoni ta' konformità.

2. Għal dan il-għan, il-Partijiet għandhom:

(a) jippromwovu l-użu tar-regolamenti tekniċi Komunitarji, standards Ewropej u proċeduri tal-valutazzjoni tal-konformità;

(b) jipprovdu għajnuna għat-trawwim ta' l-iżvilupp ta' infrastruttura ta' kwalità: valutazzjoni ta' l-istandardizzazzjoni, tal-metroloġija, ta' l-akkreditazzjoni u tal-konformità;

(c) jippromwovu l-parteċipazzjoni tal-Bożnja u Ħerzegovina fix-xogħol ta' organizzazzjonijiet li għandhom x'jaqsmu ma' standards, valutazzjoni tal-konformità, metroloġija u funzjonijiet simili (eż. CEN, CENELEC, ETSI, EA, WELMEC, EUROMET) ( 5 );

(d) Fejn xieraq, jikkonkludi Ftehim dwar il-Valutazzjoni tal-Konformità u l-Aċċettazzjoni ta' Prodotti Industrijali ladarba l-qafas u l-proċeduri leġiżlattivi tal-Bożnja u Ħerzegovina jkun