2014A2830 — MT — 30.08.2014 — 000.001

Dan id-dokument ġie magħmul bil-ħsieb li jintuża bħala għodda ta’ dokumentazzjoni u l-istituzzjonijiet ma jassumu l-ebda responsabbiltà għall-kontenut tiegħu





Ikkoreġut b'









▼B

FTEHIM TA' ASSOĊJAZZJONI

bejn l-Unjoni Ewropea u l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa l-waħda, u l-Ġeorġja, min-naħa l-oħra







PREAMBOLU IR-RENJU TAL-BELĠJU, IR-REPUBBLIKA TAL-BULGARIJA, IR-REPUBBLIKA ĊEKA, IR-RENJU TAD-DANIMARKA, IR-REPUBBLIKA FEDERALI TAL-ĠERMANJA, IR-REPUBBLIKA TAL-ESTONJA, L-IRLANDA, IR-REPUBBLIKA ELLENIKA, IR-RENJU TA’ SPANJA, IR-REPUBBLIKA FRANĊIŻA, IR-REPUBBLIKA TAL-KROAZJA, IR-REPUBBLIKA TALJANA, IR-REPUBBLIKA TA’ ĊIPRU, IR-REPUBBLIKA TAL-LATVJA, IR-REPUBBLIKA TAL-LITWANJA, IL-GRAN DUKAT TAL-LUSSEMBURGU, L-UNGERIJA, IR-REPUBBLIKA TA’ MALTA, IR-RENJU TAL-PAJJIŻI L-BAXXI, IR-REPUBBLIKA TAL-AWSTRIJA, IR-REPUBBLIKA TAL-POLONJA, IR-REPUBBLIKA PORTUGIŻA, IR-RUMANIJA, IR-REPUBBLIKA TAS-SLOVENJA, IR-REPUBBLIKA SLOVAKKA, IR-REPUBBLIKA TAL-FINLANDJA, IR-RENJU TAL-ISVEZJA, IR-RENJU UNIT TAL-GRAN BRITTANJA U L-IRLANDA TA' FUQ, Partijiet Kontraenti għat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, minn hawn 'il quddiem imsejħa “l-Istati Membri”, L-UNJONI EWROPEA, minn hawn ’il quddiem imsejħa “l-Unjoni” jew “l-UE” u IL-KOMUNITÀ EWROPEA TAL-ENERĠIJA ATOMIKA, minn hawn ’il quddiem imsejħa “l-EURATOM” minn naħa, u IL-ĠEORĠJA, min-naħa l-oħra, minn hawn ’il quddiem imsejħa flimkien bħala “il-Partijiet”, F'KUNSIDERAZZJONI tar-rabtiet b’saħħithom u l-valuri komuni tal-Partijiet, stabbiliti fil-passat permezz tal-Ftehim ta’ Sħubija u Kooperazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa, u l-Ġeorġja, min-naħa l-oħra, u li qed jiġu żviluppati fi ħdan il-qafas tas-Sħubija tal-Lvant bħala dimensjoni speċifika tal-Politika Ewropea tal-Viċinat u f'rikonoxximent tax-xewqa komuni tal-Partijiet sabiex ikomplu jiżviluppaw, isaħħu u jestendu r-relazzjonijiet tagħhom b'mod ambizzjuż u innovattiv; F'RIKONOXXIMENT tal-aspirazzjonijiet Ewropej u l-għażla Ewropea tal-Ġeorġja; F'RIKONOXIMENT li l-valuri komuni li fuqhom hija mibnija l-UE – jiġifieri d-demokrazija, ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u tal-libertajiet fundamentali, u l-istat tad-dritt – jinsabu fil-qalba tal-assoċjazzjoni politika u tal-integrazzjoni ekonomika kif konċeputi f'dan il-Ftehim; F'RIKONOXXIMENT li l-Ġeorġja, pajjiż Ewropew tal-Lvant, hija impenjata li timplimenta u tippromwovi dawn il-valuri; F'RIKONOXXIMENT li l-Ġeorġja tikkondividi rabtiet storiċi u valuri komuni mal-Istati Membri; F'KUNSIDERAZZJONI li dan il-Ftehim ma jkunx ta' preġudizzju għall-iżviluppi progressivi futuri fir-relazzjonijiet bejn l-UE u l-Ġeorġja u jħalli miftuħa l-opportunitajiet għalihom; F'IMPENN biex ikomplu jsaħħu r-rispett għal-libertajiet fundamentali, id-drittijiet tal-bniedem, inklużi d-drittijiet ta’ persuni li jagħmlu parti minn minoranzi, il-prinċipji demokratiċi, l-istat tad-dritt u l-governanza tajba, abbażi ta' valuri komuni tal-Partijiet; F'FEHIM li r-riformi interni lejn it-tisħiħ tad-demokrazija u l-ekonomija tas-suq se jiffaċilitaw il-parteċipazzjoni tal-Ġeorġja f’politiki, programmi u aġenziji tal-UE. Dan il-proċess u r-riżoluzzjoni sostenibbli tal-kunflitti isaħħu lil xulxin b'mod reċiproku u jikkontribwixxu għall-bini tal-fiduċja bejn il-komunitajiet maqsuma mill-kunflitt; F'RIEDA li jikkontribwixxu għall-iżvilupp politiku, soċjoekonomiku u istituzzjonali tal-Ġeorġja permezz ta’ kooperazzjoni wiesgħa f’firxa miftuħa ta’ oqsma ta’ interess komuni, bħalma huma l-iżvilupp tas-soċjetà ċivili, il-governanza tajba, inkluż fil-qasam tat-tassazzjoni, l-integrazzjoni kummerċjali u kooperazzjoni ekonomika mtejba, il-bini tal-istituzzjonijiet, l-amministrazzjoni pubblika u r-riforma tas-servizz ċivili u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni, it-tnaqqis tal-faqar u l-kooperazzjoni fil-qasam tal-libertà, is-sigurtà u l-ġustizzja meħtieġa biex ikun implimentat b'mod effettiv dan il-Ftehim u filwaqt li jinnotaw ir-rieda tal-UE li tappoġġa r-riformi rilevanti fil-Ġeorġja; F'IMPENN għall-prinċipji u d-dispożizzjonijiet kollha tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, l-Organizzazzjoni għas-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa (OSKE), partikolarment l-Att Finali ta’ Ħelsinki tal-1975 tal-Konferenza dwar is-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa, id-dokumenti konklużivi tal-Konferenzi ta’ Madrid, Istanbul u Vjenna tal-1991 u tal-1992 rispettivament, il-Karta ta’ Pariġi għal Ewropa Ġdida tal-1990, kif ukoll id-Dikjarazzjoni Universali tan-Nazzjonijiet Uniti tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-1948 u l-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali tal-1950. F'TIFKIRA tar-rieda tagħhom li jippromwovu l-paċi u s-sigurtà internazzjonali u kif ukoll li jimpenjaw ruħhom f'multilateraliżmu effettiv u s-soluzzjoni paċifika tat-tilwim, notevolment billi jikkoperaw għal dan il-għan fil-qafas tan-Nazzjonijiet Uniti (NU), u tal-OSKE; F'IMPENN lejn l-obbligi internazzjonali fil-ġlieda kontra l-proliferazzjoni tal-armi ta’ qerda massiva u l-mezzi ta’ fornitura tagħhom u għall-kooperazzjoni dwar id-diżarm; F'RIKONOXXIMENT tal-valur miżjud tal-parteċipazzjoni attiva tal-Partijiet f’diversi formati ta’ kooperazzjoni reġjonali; F'XEWQA li jkomplu jiżviluppaw id-djalogu politiku regolari dwar kwistjonijiet bilaterali u internazzjonali ta’ intererss reċiproku, inklużi aspetti reġjonali, fil-kunsiderazzjoni tal-Politika Estera u ta’ Sigurtà Komuni (PESK) tal-Unjoni Ewropea, inkluż il-Politika ta’ Sigurtà u ta’ Difiża Komuni (PSDK); F'RISPETT SĦIĦ tal-prinċipji tal-indipendenza, is-sovranità, l-integrità territorjali u l-invjolabilità tal-fruntieri rikonoxxuti internazzjonalment skont il-liġi internazzjonali, il-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, l-Att finali tal-Konferenza ta’ Ħelsinki dwar is-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa u r-riżoluzzjonijiet rilevanti tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti; F'RIKONOXXIMENT tal-importanza tal-impenn tal-Ġeorġja għar-rikonċiljazzjoni u l-isforzi tagħha biex tirrestawra l-integrità territorjali tagħha u l-kontroll effettiv u sħiħ fuq ir-reġjuni Ġeorġjani tal-Abkażja u r-reġjun Tskhnivali/l-Ossetja t'Isfel bl-għan ta’ riżoluzzjoni ta' kunflitt paċifika u dejjiema abbażi tal-prinċipji tal-liġi internazzjonali, u tal-impenn tal-UE li tappoġġja riżoluzzjoni paċifika u dejjiema tal-kunflitt; F'RIKONOXXIMENT f’dan il-kuntest tal-importanza li titkompla l-implimentazzjoni tal-Ftehim tas-Sitt Punti tat-12 ta’ Awwissu 2008 u tal-miżuri ta’ implimentazzjoni sussegwenti tiegħu, ta’ preżenza internazzjonali sinifikattiva fuq il-post għaż-żamma tal-paċi u s-sigurtà, għat-twettiq ta' politiki ta' impenn u ta' nonrikonoxximent ta' appoġġ reċiproku, ta' impenn lejn id-Diskussjonijiet Internazzjonali ta' Ġinevra u tar-ritorn sikur u dinjituż tal-persuni spustati internament u tar-refuġjati kollha skont il-prinċipali tal-liġi internazzjonali; F'IMPENN biex jipprovdu l-benefiċċji ta’ assoċjazzjoni politika u ta’ integrazzjoni ekonomika aktar mill-qrib bejn il-Ġeorġja u l-UE għaċ-ċittadini kollha tal-Ġeorġja inkluż il-komunitajiet diviżi b’kunflitt; F'IMPENN biex tiġi miġġielda l-kriminalità organizzata u t-traffikar illeċitu u biex tkompli tissaħħaħ il-kooperazzjoni fil-ġlieda kontra t-terroriżmu; F'IMPENN biex japprofondixxu d-djalogu u l-kooperazzjoni tagħhom dwar il-mobilità, il-migrazzjoni, l-ażil u l-ġestjoni tal-fruntieri f'kunsiderazzjoni wkoll tas-Sħubija ta' Mobilità bejn il-UE u l-Ġeorġja, b’approċċ komprensiv li jagħti attenzjoni għall-migrazzjoni legali, inkluża l-migrazzjoni ċirkolari, u għal kooperazzjoni mmirata biex tittratta l-migrazzjoni illegali, it-traffikar tal-bnedmin u l-implimentazzjoni effiċjenti tal-ftehim ta’ riammissjoni; F'GĦARFIEN tal-importanza tal-introduzzjoni ta’ sistema ta' vvjaġġar mingħajr viża għaċ-ċittadini tal-Ġeorġja fiż-żmien xieraq, sakemm il-kundizzjonijiet għal mobilità ġestita tajjeb u sigura jkunu f’posthom inkluża l-implimentazzjoni effettiva ta’ ftehimiet ta’ faċilitazzjoni tal-visa u ammissjoni mill-ġdid; F'IMPENN lejn il-prinċipji tal-ekonomija tas-suq ħieles u tar-rieda tal-UE sabiex tikkontribwixxi għar-riformi ekonomiċi fil-Ġeorġja, inkluż fil-qafas tal-Politika Ewropea tal-Viċinat u s-Sħubija tal-Lvant; F'IMPENN għall-kisba tal-integrazzjoni ekonomika b’mod partikolari permezz ta’ Żona ta’ Kummerċ Ħieles Profonda u Komprensiva (DCFTA), bħala parti integrali ta’ dan il-Ftehim inkluża approssimazzjoni regolatorja u f’konformità mad-drittijiet u l-obbligi li joħorġu mill-isħubija tal-Partijiet fl-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO); FI TWEMMIN li dan il-Ftehim joħloq klima ġdida għar-relazzjonijiet ekonomiċi bejn il-Partijiet, u fuq kollox għall-iżvilupp tal-kummerċ u l-investiment, u se jistimola l-kompetizzjoni, fatturi li huma kruċjali għar-ristrutturar ekonomiku u l-modernizzazzjoni; F'IMPENN għar-rispett tal-prinċipji ta' żvilupp sostenibbli, għall-ħarsien tal-ambjent u t-taffija tat-tibdil fil-klima, għal titjib kontinwu ta’ governanza ambjentali u l-issodisfar tal-ħtiġijiet ambjentali, inkluż kooperazzjoni transkonfinali u l-implimentazzjoni ta’ ftehimiet internazzjonali multilaterali; F'IMPENN li tittejjeb is-sigurtà tal-provvista tal-enerġija, inkluż l-iżvilupp tal-Kuritur tan-Nofsinhar billi, fost affarijiet oħra, jiġi promoss l-iżvilupp ta’ proġetti xierqa fil-Ġeorġja li jiffaċilitaw l-iżvilupp tal-infrastruttura rilevanti, inkluż għal tranżitu mill-Ġeorġja, biż-żieda tal-integrazzjoni tas-suq u l-approssimazzjoni regolatorja gradwali lejn elementi kruċjali tal-acquis tal-UE, u li jippromwovu l-effiċjenza tal-enerġija u l-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli; F'RIKONOXXIMENT tal-ħtieġa għal kooperazzjoni mtejba fil-qasam tal-enerġija, u l-impenn tal-Partijiet li jimplimentaw it-Trattat dwar il-Karta tal-Enerġija; F'RIEDA biex jittejjeb il-livell tas-saħħa pubblika, is-sikurezza u protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem bħala element essenzjali għall-iżvilupp sostenibbli u t-tkabbir ekonomiku; F'IMPENN għat-tisħiħ tal-kuntatti fuq livell personali, inkluż permezz ta’ kooperazzjoni u skambji fl-oqsma tax-xjenza u t-teknoloġija, in-negozju, iż-żgħażagħ, l-edukazzjoni u l-kultura; F'IMPENN għall-promozzjoni tal-kooperazzjoni transkonfinali u interreġjonali miż-żewġ naħat fl-ispirtu ta’ relazzjonijiet tajba mal-ġirien; F'RIKONOXXIMENT tal-impenn tal-Ġeorġja li progressivament tqarreb il-leġiżlazzjoni tagħha fis-setturi rilevanti ma’ dik tal-UE, skont dan il-Ftehim u biex timplimentaha b’mod effettiv; F'RIKONOXXIMENT tal-impenn tal-Ġeorġja biex tiżviluppa l-infrastruttura amministrattiva u istituzzjonali tagħha sal-livell neċessarju biex jiġi infurzat dan il-Ftehim; F'KUNSIDERAZZJONI tar-rieda tal-UE li tipprovdi appoġġ għall-implimentazzjoni tar-riformi u għall-użu tal-istrumenti disponibbli kollha ta’ kooperazzjoni u tal-għajnuna teknika, finanzjarja u ekonomika f’dan l-isforz; F'KONFERMA li dawk id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-Titolu V tal-Parti Tlieta tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jorbtu lir-Renju Unit u lill-Irlanda bħala Partijiet Kontraenti separati, u mhux bħala partijiet tal-UE, sakemm l-UE flimkien mar-Renju Unit u/jew l-Irlanda ma jinnotifikawx b'mod konġunt lill-Ġeorġja li r-Renju Unit jew l-Irlanda jintrabtu bħala parti mill-UE f'konformità mal-Protokoll Nru 21 dwar il-pożizzjoni tar-Renju Unit u tal-Irlanda fir-rigward tal-ispazju ta’ Libertà, Sigurtà u Ġustizzja anness mat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u mat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea. Jekk ir-Renju Unit u/jew l-Irlanda ma jibqgħux marbutin bħala parti mill-UE f'konformità mal-Artikolu 4a tal-Protokoll Nru 21, l-UE flmkien mar-Renju Unit u/jew l-Irlanda jinfurmaw minnufih lill-Ġeorġja bi kwalunkwe bidla fil-pożizzjoni tagħhom, u f'dan il-każ jibqgħu marbutin bid-diżpozzjonijiet ta' dan il-Ftehim f'isimhom stess. L-istess japplika għad-Danimarka, f'konformità mal-Protokoll Nru 22 dwar il-pożizzjoni tad-Danimarka, anness ma' dawk it-Trattati. FTIEHMU KIF ĠEJ:







Artikolu 1

Objettivi

1. Qiegħda tiġi b'dan stabbilita assoċjazzjoni bejn l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha, minn naħa, u l-Ġeorġja min-naħa l-oħra

2. L-għanijiet ta' din l-assoċjazzjoni jkunu:

(a) il-promozzjoni tal-assoċjazzjoni politika u l-integrazzjoni ekonomika bejn il-Partijiet abbażi ta' valuri komuni u rabtiet mill-qrib, inkluż billi tiżdied il-parteċipazzjoni tal-Ġeorġja fil-politiki, il-programmi u l-aġenziji tal-UE;

(b) l-istabbiliment ta' qafas imsaħħaħ għal djalogu politiku mtejjeb fl-oqsma kollha ta’ interess reċiproku, li jippermetti l-iżvilupp ta’ relazzjonijiet politiċi mill-qrib bejn il-Partijiet;

(c) li jingħata kontribut għat-tisħiħ tad-demokrazija u għall-istabbiltà politika, ekonomika u istituzzjonali fil-Ġeorġja;

(d) il-promozzjoni, il-preservazzjoni u t-tisħiħ tal-paċi u l-istabbiltà reġjonali u internazzjonali, abbażi tal-prinċipji tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti u tal-Att Finali ta’ Ħelsinki tal-1975 tal-Konferenza dwar is-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa, inkluż permezz li jingħaqdu l-isforzi għall-eliminazzjoni ta' sorsi ta' tensjoni, it-tisħiħ tas-sigurtà fil-fruntieri, u l-promozzjoni tal-kooperazzjoni transkonfinali u r-relazzjonijiet tajba mal-ġirien;

(e) il-promozzjoni tal-kooperazzjoni mmirata lejn riżoluzzjoni paċifika tal-kunflitti;

(f) it-titjib tal-kooperazzjoni fil-qasam tal-libertà, is-sigurtà u l-ġustizzja, bil-għan li jissaħħaħ l-istat tad-dritt u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali.

(g) l-appoġġ għall-isforzi tal-Ġeorġja sabiex tiżviluppa l-potenzjal ekonomiku tagħha permezz tal-kooperazzjoni internazzjonali, inkluż permezz tat-tqarrib tal-leġiżlazzjoni tagħha għal dik tal-UE;

(h) il-kisba tal-integrazzjoni ekonomika gradwali tal-Ġeorġja fis-suq intern tal-UE, kif stipulat f’dan il-Ftehim, b’mod partikolari permezz tal-istabbiliment ta' Żona ta’ Kummerċ Ħieles Profonda u Komprensiva li se tipprovdi għal aċċess għas-suq estensiv abbażi ta' tqarrib sostnut u komprensiv ta' regolamentazzjoni f’konformità mad-drittijiet u l-obbligi li joħorġu mis-sħubija tad-WTO;

(i) l-istabbiliment ta' kooperazzjoni dejjem aktar mill-qrib f’oqsma oħra ta’ interess reċiproku.







TITOLU I

PRINĊIPJI ĠENERALI

Artikolu 2

Prinċipji Ġenerali

1. Ir-rispett lejn il-prinċipji demokratiċi, id-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, kif ipproklamati fid-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-Nazzjonijiet Uniti tal-1948 u kif definita fil-Konvenzjoni Ewropea dwar il-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali tal-1950, l-Att Finali ta’ Ħelsinki tal-1975 tal-Konferenza dwar is-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa u l-Karta ta’ Pariġi għal Ewropa Ġdida tal-1990 jiffurmaw il-bażi tal-politiki domestiċi u esterni tal-Partijiet u jikkostitwixxi element essenzjali ta’ dan il-Ftehim. Il-ġlieda kontra l-proliferazzjoni ta’ armi tal-qerda massiva, tal-materjali relatati u tal-mezzi ta’ kunsinna tagħhom ukoll jikkostitwixxu elementi essenzjali ta’ dan il-Ftehim.

2. Il-Partijiet itennu l-impenn tagħhom għall-prinċipji ta’ ekonomija ta’ suq ħieles, tal-iżvilupp sostenibbli u l-multilateriżmu effettiv.

3. Il-Partijiet jirriaffermaw ir-rispett tagħhom lejn il-prinċipji tal-istat tad-dritt u tal-governanza tajba, kif ukoll l-obbligi internazzjonali tagħhom, b'mod partikolari taħt in-NU, il-Kunsill tal-Ewropa u l-OSCE. B’mod partikolari, huma jaqblu li jippromwovu r-rispett għall-prinċipji ta’ sovranità u integrità territorjali, l-invjolabilità tal-fruntieri u l-indipendenza.

4. Il-Partijiet jimpenjaw irwieħhom għall-istat tad-dritt, il-governanza tajba, il-ġlieda kontra l-korruzzjoni, il-ġlieda kontra forom varji ta’ kriminalità u terroriżmu organizzat transnazzjonali, il-promozzjoni ta’ żvilupp sostenibbli, il-multilateraliżmu effettiv u l-ġlieda kontra l-Proliferazzjoni tal-Armi ta’ Qerda Massiva u s-sistemi ta’ kunsinna tagħhom. Dan l-impenn jikkostitwixxi fattur ewlieni fl-iżvilupp tar-relazzjonijiet u l-kooperazzjoni bejn il-Partijiet u b'hekk jikkontribwixxi għall-paċi u l-istabbiltà reġjonali.







TITOLU II

DJALOGU POLITIKU U RIFORMA, KOOPERAZZJONI FIL-QASAM TAL-POLITIKA ESTERA U TA' SIGURTÀ

Artikolu 3

Għanijiet tad-djalogu politiku

1. Id-djalogu politiku dwar l-oqsma kollha ta’ interess reċiproku, inklużi kwistjonijiet barranin u ta’ sigurtà kif ukoll ir-riforma domestika, ikompli jiġi żviluppat u msaħħaħ bejn il-Partijiet. Dan se jżid l-effikaċja tal-kooperazzjoni politika u jippromwovi l-konverġenza dwar kwistjonijiet barranin u ta’ sigurtà, b'mod li r-relazzjonijiet jissaħħu b'mod innovattiv u ambizzjuż.

2. L-għanijiet tad-djalogu politiku jkunu:

(a) l-approfondiment tal-assoċjazzjoni politika u ż-żieda tal-konverġenza u l-effikaċja politika u tal-politika tas-sigurtà;

(b) il-promozzjoni tal-prinċipji tal-integrità territorjali, l-invjolabilità tal-fruntieri rikonoxxuti internazzjonalment, is-sovranità u l-indipendenza, kif minquxa fil-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti u l-Att Finali ta’ Ħelsinki tal-1975 tal-Konferenza dwar is-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa;

(c) il-promozzjoni tar-riżoluzzjoni paċifika tal-kunflitti;

(d) il-promozzjoni tal-istabbiltà u s-sigurtà internazzjonali abbażi ta’ multilateraliżmu effettiv;

(e) it-tisħiħ tal-kooperazzjoni u tad-djalogu bejn il-Partijiet dwar is-sigurtà internazzjonali u l-ġestjoni tal-kriżi, b'mod partikolari sabiex jiġu indirizzati l-isfidi globali u reġjonali u t-theddid ewlieni;

(f) it-tisħiħ tal-kooperazzjoni fil-ġlieda kontra l-proliferazzjoni tal-Armi ta’ Qerda Massiva (AQM) u s-sistemi tal-kunsinna tagħhom inkluż il-konverżjoni għal impjieg alternattiv ta’ xjentisti li qabel kienu impjegati fi programmi tal-AQM;

(g) it-trawwim ta’ kooperazzjoni prattika u orjentata lejn ir-riżultati bejn il-Partijiet biex jinkisbu l-paċi, is-sigurtà u l-istabbiltà fuq il-kontinent Ewropew;

(h) it-tisħiħ tar-rispett għall-prinċipji demokratiċi, l-istat tad-dritt u l-governanza tajba, id-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, inkluż il-libertà tal-midja u d-drittijiet tal-persuni li jappartjenu għall-minoranzi, u l-kontribut għall-konsolidazzjoni tar-riformi politiċi domestiċi;

(i) l-iżvilupp tad-djalogu u l-approfondiment tal-kooperazzjoni bejn il-Partijiet fil-qasam tas-sigurtà u d-difiża;

(j) il-ħidma għall-promozzjoni ulterjuri tal-kooperazzjoni reġjonali f'diversi formati;

(k) l-għoti tal-benefiċċji kollha li ġġib magħha assoċjazzjoni politika eqreb bejn l-UE u l-Ġeorġja, inkluża konverġenza akbar fil-politika tas-sigurtà liċ-ċittadini tal-Ġeorġja fi ħdan il-fruntieri tagħha internazzjonalment rikonoxxuti.

Artikolu 4

Riforma domestika

Il-Partijiet jikkooperaw biex jiżviluppaw, jikkonsolidaw u jżidu l-istabbiltà u l-effikaċja tal-istituzzjonijiet demokratiċi u tal-istat tad-dritt; biex jaraw li jkunu rispettati d-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali; biex ikompli jsir progress fuq ir-riforma ġudizzjarja u legali, sabiex l-indipendenza tal-ġudikatura tkun garantita, tissaħħaħ il-kapaċità amministrattiva tagħha u tiġi ggarantita l-imparzjalità u l-effettività tal-korpi tal-infurzar tal-liġi; ikomplu għaddejjin bir-riforma tal-amministrazzjoni pubblika u t-tfassil ta' servizz ċivili responsabbli, effiċjenti, effettiv, trasparenti u professjonali; ikomplu l-ġlieda effettiva kontra l-korruzzjoni, partikolarment fid-dawl ta' titjib tal-kooperazzjoni internazzjonali dwar il-ġlieda kontra l-korruzzjoni, u li tiġi żgurata l-implimentazzjoni effettiva ta’ strumenti legali internazzjonali rilevanti, bħall-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti kontra l-Korruzzjoni tal-2003.

Artikolu 5

Politika estera u ta’ sigurtà

1. Il-Partijiet għandhom jintensifikaw id-djalogu u l-kooperazzjoni tagħhom u jippromwovu konverġenza gradwali fil-qasam tal-politika estera u tas-sigurtà, inkluża l-politika ta’ sigurtà u ta’ difiża komuni (PSDK), u jindrizzaw b'mod partikolari kwistjonijiet ta’ prevenzjoni ta’ kunflitti, ir-riżoluzzjoni paċifika tal-kunflitti u tal-ġestjoni tal-kriżi, l-istabbiltà reġjonali, id-diżarm, in-nonproliferazzjoni, il-kontroll tal-armi u l-kontroll tal-esportazzjoni. Il-kooperazzjoni tkun ibbażata fuq valuri komuni u interessi reċiproċi, u tkun immirata lejn iż-żieda ta’ konverġenza u effikaċja politika, bl-użu ta' fora bilaterali, internazzjonali u reġjonali.

2. Il-Partijiet jirriaffermaw l-impenn tagħhom għall-prinċipji tal-integrità territorjali, l-invjolabbiltà tal-fruntieri rikonoxxuti internazzjonalment, is-sovranità u l-indipendenza, kif stabbilit fil-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti u l-Att Finali ta’ Ħelsinki tal-1975 tal-Konferenza dwar is-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa, u l-impenn tagħhom għall-promozzjoni ta’ dawn il-prinċipji fir-relazzjonijiet bilaterali u multilaterali tagħhom. Il-Partijiet jenfasizzaw ukoll l-appoġġ sħiħ tagħhom għall-prinċipju tal-kunsens tan-nazzjon ospitanti għar-rigward tal-istazzjonar ta' forzi armati barranin fit-territorji tagħhom. Huma jaqblu li l-istazzjonar ta' forzi armati barranin fit-territorju tagħhom għandu jseħħ bil-kunsens espliċitu tal-Istat ospitanti, skont il-liġi internazzjonali.

Artikolu 6

Reati Serji ta’ Tħassib Internazzjonali

1. Il-Partijiet jirriaffermaw li l-aktar reati serji ta’ tħassib għall-komunità internazzjonali b’mod ġenerali ma jistgħux ma jiġux puniti u li l-impunità għal tali reati trid tiġi evitata billi jittieħdu miżuri fil-livell nazzjonali u internazzjonali, inkluża l-Qorti Kriminali Internazzjonali.

2. Il-Partijiet iqisu li l-istabbiliment u l-funzjonament effettiv tal-Qorti Kriminali Internazzjonali jikkostitwixxu żvilupp importanti għall-paċi u għall-ġustizzja internazzjonali. Il-Partijiet jirraffermaw l-impenn tagħhom li jkomplu jikkooperaw mal-Qorti Kriminali Internazzjonali billi jimplimentaw l-Istatut ta’ Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali u l-istrumenti relatati miegħu, filwaqt li jagħtu konsiderazzjoni dovuta sabiex tinżamm l-integrità tiegħu.

Artikolu 7

Prevenzjoni ta’ kunflitti u ġestjoni ta’ kriżi

Il-Partijiet għandhom itejbu l-kooperazzjoni prattika fil-prevenzjoni tal-kunflitti u l-ġestjoni ta' kriżi, partikolarment bil-ħsieb tal-partiċipazzjoni tal-Ġeorġja f'operazzjonijiet ċivili u militari, immexxija mill-UE, ta' ġestjoni ta’ kriżi, kif ukoll f'eżerċizzji u taħriġ relevanti, każ b'każ, u wara stedina possibbli mill-UE.

Artikolu 8

Stabbiltà reġjonali

1. Il-Partijiet għandhom jintensifikaw l-isforzi konġunti tagħhom għall-promozzjoni tal-istabbiltà, is-sigurtà u l-iżvilupp demokratiku fir-reġjun, kif ukoll jaħdmu biex tkompli tiġi promossa l-kooperazzjoni reġjonali f’diversi formati u b’mod partikolari jaħdmu lejn soluzzjoni paċifika tal-kunflitti mhux riżolti fir-reġjun.

2. Dawn l-isforzi jsegwu prinċipji komuni kondiviżi għaż-żamma tal-paċi u tas-sigurtà internazzjonali kif stabbiliti mill-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, l-Att Finali ta’ Ħelsinki tal-1975 tal-Konferenza dwar is-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa u dokumenti multilaterali oħra relevanti. Il-Partijiet għandhom jagħmlu ukoll użu sħiħ tal-qafas multilaterali tas-Sħubija tal-Lvant li jipprovdi għal attivitajiet ta’ kooperazzjoni u djalogu miftuħ u liberu, li jrawwmu rabtiet bejn il-pajjiżi msieħba stess.

Artikolu 9

Riżoluzzjoni paċifika tal-kunflitti

1. Il-Partijiet itennu l-impenn tagħhom għar-riżoluzzjoni paċifika tal-kunflitti fir-rispett sħiħ tas-sovranità u l-integrità territorjali tal-Ġeorġja fi ħdan il-fruntieri internazzjonalment rikonoxxuti tagħha kif ukoll għall-faċilitazzjoni konġunta ta' sforzi ta' riabilitazzjoni u ta' rikonċiljazzjoni ta' wara l-kunflitti. Fl-istennija ta' soluzzjoni sostenibbli għall-kunflitt u mingħajr preġudizzju għall-formati eżistenti li jindirizzaw il-kwistjonijiet relatati mal-kunflitt, ir-riżoluzzjoni paċifika tal-kunflitti se tkun wieħed mis-suġġetti ċentrali fuq l-aġenda tad-djalogu politiku bejn il-Partijiet, kif ukoll fid-djalogu ma’ atturi internazzjonali rilevanti oħra.

2. Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza tal-impenn tal-Ġeorġja għar-rikonċiljazzjoni u l-isforzi tagħha biex tistabbilixxi mill-ġdid l-integrità territorjali tagħha bl-għan ta’ riżoluzzjoni tal-kunflitt paċifika u dejjiema, tat-twettiq sħiħ tal-Ftehim ta' Sitt Punti tat-12 ta’ Awwissu 2008 u l-miżuri ta’ implimentazzjoni sussegwenti tiegħu, li jiġu segwiti politiki ta' non-rikonoxximent u ta' impenn b'appoġġ reċiproku, ta’ appoġġ għad-Diskussjonijiet Internazzjonali ta’ Ġinevra u tar-ritorn sikur u dinjituż tal-persuni spustati internament u tar-refuġjati kollha fil-post ta’ residenza abitwali tagħhom f’konformità mal-prinċipji tal-liġi internazzjonali; u ta' involviment sinifikanti fil-qasam internazzjonali, inkluż, kif xieraq, dak tal-UE.

3. Il-Partijiet jikkoordinaw, anki ma' organizzazzjonijiet internazjonali relevanti oħrajn, l-isforzi tagħhom biex jikkontribwixxu għal riżoluzzjoni tal-kunflitt paċifika fil-Ġeorġja, inkluż fejn jidħlu kwistjonijiet umanitarji.

4. Dawn l-isforzi kollha jsegwu prinċipji komuni kondiviżi għaż-żamma tal-paċi u tas-sigurtà internazzjonali kif stabbiliti mill-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, l-Att Finali ta’ Ħelsinki tal-1975 tal-Konferenza dwar is-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa u dokumenti multilaterali oħra relevanti.

Artikolu 10

Armi ta' Qerda Masisva

1. Il-Partijiet iqisu li l-proliferazzjoni tal-armi ta' qerda massiva (AQM) u l-mezzi tal-kunsinna tagħhom, kemm lil atturi statali kif ukoll dawk mhux statali, tirrappreżenta waħda mill-akbar theddidiet serji għall-istabbiltà u s-sigurtà internazzjonali. Għalhekk il-Partijiet jaqblu sabiex jikkoperaw u jikkontribwixxu fil-ġlieda kontra l-proliferazzjoni tal-AQM u l-mezzi tal-kunsinna tagħhom permezz ta' konverġenza sħiħa, u implimentazzjoni nazzjonali, tal-obbligi eżistenti taħt it-trattati u l-ftehim tad-diżarm internazzjonali u n-nuqqas- ta' proliferazzjoni kif ukoll obbligi internazzjonali rilevanti oħra. Il-Partijiet jaqblu li din id-disposizzjoni tikkostitwixxi element essenzjali ta’ dan il-Ftehim.

2. Barra minn hekk, il-Partijiet jaqblu li jikkoperaw u jikkontribwixxu fil-ġlieda kontra l-proliferazzjoni tal-AQM u l-mezzi ta' kunsinna tagħhom:

(a) jieħdu passi sabiex jiffirmaw, jirratifikaw jew jaderixxu ma', skont il-każ, u jimplimentaw b’mod sħiħ, l-istrumenti internazzjonali l-oħra kollha li huma rilevanti; u wkoll

(b) tiġi stabbilita sistema effettiva ta’ kontrolli fuq l-esportazzjoni nazzjonali, jiġu kkontrollati l-esportazzjoni kif ukoll it-tranżitu tal-prodotti li huma relatati mal-AQM, fost l-oħrajn il-kontroll tal-użu aħħari tal-AQM fit-teknoloġiji b’użu doppju u li jinkludu sanzjonijiet effettivi għall-ksur tal-kontrolli fuq l-esportazzjoni.

3. Il-Partijiet jaqblu li jindirizzaw dawn il-kwistjonijiet fid-djalogu politiku tagħhom.

Artikolu 11

L-armi żgħar u ħfief u l-kontroll tal-esportazzjoni ta’ armi konvenzjonali

1. Il-Partijiet jirrikonoxxu li l-manifattura, it-trasferiment u ċ-ċirkolazzjoni illeċiti ta’ armi ħfief u ta' kalibru żgħir (SALW), inkluż il-munizzjon tagħhom, u l-akkumulazzjoni eċċessiva, il-ġestjoni ħażina, il-ħażniet mhux assigurati sewwa u l-firxa mhux ikkontrollata tagħhom, ikomplu joħolqu theddida serja għall-paċi u s-sigurtà internazzjonali.

2. Il-Partijiet jaqblu li jsegwu u jimplimentaw bis-sħiħ l-obbligi rispettivi tagħhom li jittrattaw in-negozju illegali tal-SALW, inkluż il-munizzjon tagħhom, skont ftehimiet internazzjonali eżistenti u r-riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU, kif ukoll l-impenji tagħhom fi ħdan il-qafas ta' strumenti internazzjonali oħra li huma applikabbli għal dan il-qasam, bħalma hu l-Programm ta' Azzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti biex jipprevjeni, jikkombatti u jeqred in-negozju illegali tal-SALW fl-aspetti kollha tagħhom.

3. Il-Partijiet għandhom jimpenaw ruħhom li jikkoperaw u jiżguraw il-koordinazzjoni, il-komplimentarjetà u s-sinerġija fl-isforzi tagħhom biex jiffaċċaw il-kummerċ illegali tal-SALW, inkluż il-munizzjon tagħhom, u l-qerda ta’ ħażniet eċċessivi, fil-livell globali, reġjonali, subreġjonali u nazzjonali.

4. Barra minn hekk, il-Partijiet jaqblu li jkomplu jikkooperaw fil-qasam tal-kontroll tal-esportazzjoni ta’ armi konvenzjonali, fid-dawl tal-Pożizzjoni Komuni tal-Kunsill 2008/944/PESK tat-8 ta' Diċembru 2008 li tiddefinixxi regoli komuni li jirregolaw il-kontroll ta’ esportazzjonijiet ta’ teknoloġija u tagħmir militari.

5. Il-Partijiet jaqblu li jindirizzaw dawn il-kwistjonijiet fid-djalogu politiku tagħhom.

Artikolu 12

Il-ġlieda kontra t-terrorizmu

1. Il-Partijiet jirriaffermaw l-importanza tal-ġlieda kontra u l-prevenzjoni tat-terroriżmu u jaqblu li jaħdmu flimkien f’livell bilaterali, reġjonali u internazzjonali għall-prevenzjoni tat-terroriżmu u l-ġlieda kontrih fil-forom u l-manifestazzjonijiet kollha tiegħu.

2. Il-Partijiet jaqblu li l-ġlieda kontra t-terroriżmu trid titwettaq b’rispett sħiħ għall-istat tad-dritt u b’konformità sħiħa mal-liġi internazzjonali inklużi l-liġi internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem, il-liġi internazzjonali dwar ir-refuġjati u l-liġi umanitarja internazzjonali, il-prinċipji tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, u l-istrumenti internazzjonali kollha relatati mal-ġlieda kontra t-terroriżmu.

3. Il-Partijiet jaffermaw l-importanza tar-ratifika universali u tal-implimentazzjoni sħiħa tal-konvenzjonijiet u l-protokolli kollha tan-NU relatati mal-ġlieda kontra t-terroriżmu. Il-Partijiet jaqblu li jkomplu jippromwovu d-djalogu dwar l-abbozz ta’ Konvenzjoni Komprensiva dwar it-Terroriżmu Internazzjonali u li jikkooperaw fl-implimentazzjoni tal-Istrateġija Globali tan-Nazzjonijiet Uniti Kontra t-Terroriżmu, kif ukoll ir-riżoluzzjonijiet kollha relevanti tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU u konvenzjonijiet tal-Kunsill tal-Ewropa. Il-Partijiet jaqblu wkoll li jikkooperaw sabiex jippromwovu l-kunsens internazzjonali dwar il-prevenzjoni tal-terroriżmu u l-ġlieda kontrih.







TITOLU III

LIBERTÀ, SIGURTÀ U ĠUSTIZZJA

Artikolu 13

L-Istat tad-dritt u r-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u tal-libertajiet fundamentali

1. Fil-kooperazzjoni tagħhom fil-qasam tal-libertà, is-sigurtà u l-ġustizzja, il-Partijiet għandhom jagħtu importanza partikolari lill-promozzjoni ulterjuri tal-istat tad-dritt, inkluża l-indipendenza tal-ġudikatura, l-aċċess għall-ġustizzja, u d-dritt għal proċess ġust.

2. Il-Partijiet jikkooperaw bis-sħiħ fejn jidħol l-iffunzjonar effettiv tal-istituzzjonijiet fl-oqsma tal-infurzar tal-liġi u fl-amministrazzjoni tal-ġustizzja.

3. Ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali jkun ta' gwida fil-kooperazzjoni kollha dwar il-ġustizzja, il-libertà u s-sigurtà.

Artikolu 14

Protezzjoni ta’ data personali

Il-Partijiet jaqblu li jikkoperaw sabiex jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni ta’ data personali skont l-istrumenti legali u l-istandards tal-UE, tal-Kunsill tal-Ewropa u dawk internazzjonali msemmija fl-Anness I għal dan il-Ftehim.

Artikolu 15

Kooperazzjoni fil-ġestjoni tal-migrazzjoni, l-ażil u l-ġestjoni tal-fruntieri

1. Il-Partijiet jirriaffermaw l-importanza ta’ ġestjoni konġunta tal-flussi migratorji bejn it-territorji tagħhom u jistabbilixxu djalogu komprensiv fuq il-kwistjonijiet kollha relatati mal-migrazzjoni, inkluż il-migrazzjoni legali, il-protezzjoni internazzjonali u l-ġlieda kontra l-migrazzjoni illegali, il-kuntrabandu u t-traffikar tal-bnedmin.

2. Il-kooperazzjoni tkun ibbażata fuq evalwazzjonijiet ta’ ħtiġijiet speċifiċi li titwettaq b’konsultazzjoni reċiproka bejn il-Partijiet u li tiġi implimentata skont il-leġiżlazzjoni relevanti tagħhom li tkun fis-seħħ. Din għandha tiffoka, b'mod partikolari, fuq:

(a) il-kawżi fl-għeruq tal-migrazzjoni u l-konsegwenzi tagħha;

(b) l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni nazzjonali u l-prattiki dwar il-protezzjoni internazzjonali, bil-ħsieb li jiġu ssodisfati d-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta' Ġinevra rigward l-Istatus tar-Refuġjati tal-1951 u l-Protokoll tagħha rigward l-Istatus tar-Refuġjati tal-1967, u tal-istrumenti internazzjonali relevanti oħra, bħalma hi l-Konvenzjoni Ewropea dwar il-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali tal-1950, u biex jiġi żgurat ir-rispett lejn il-prinċipju ta' 'non-refoulment';

(c) ir-regoli u d-drittijiet għad-dħul u l-istat tal-persuni li jkunu ammessi, it-trattament ġust u l-integrazzjoni ta’ persuni mhux ċittadini li jkunu qed jirresjedu legalment fil-pajjiż, l-edukazzjoni u t-taħriġ u miżuri kontra r-razziżmu u l-ksenofobija;

(d) it-titjib ta’ politika effettiva u preventiva kontra l-immigrazzjoni illegali, il-kuntrabandu ta' migranti u t-traffikar tal-bnedmin, inkluża l-kwistjoni ta’ kif ikunu miġġielda netwerks ta’ kuntrabandisti u traffikanti u kif għandhom jiġu protetti l-vittmi ta’ dan it-traffikar;

(e) l-implimentazzjoni tal-arranġament prattiku dwar l-istabbiliment ta’ kooperazzjoni operattiva bejn l-Aġenzija Ewropea għall-Ġestjoni tal-Kooperazzjoni Operattiva fil-Fruntieri Esterni tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea (FRONTEX) u l-Ministeru tal-Intern (MIA) tal-Ġeorġja, li ġie ffirmat fit-4 ta’ Diċembru 2008;

(f) l-oqsma tas-sigurtà tad-dokumenti u l-ġestjoni tal-fruntieri, kwistjonijiet bħalma huma l-organizzazzjoni, it-taħriġ, l-aħjar prattiċi u miżuri operazzjonali oħra.

3. Il-kooperazzjoni tista’ wkoll tiffaċilita l-migrazzjoni ċirkolari għall-benefiċċju tal-iżvilupp.

Artikolu 16

Moviment tal-persuni u r-riammissjoni

1. Il-Partijiet se jiżguraw l-implimentazzjoni sħiħa ta’:

(a) il-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ġeorġja dwar ir-riammissjoni ta' persuni li jkunu qed jirresjedu mingħajr awtorizzazzjoni, li daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Marzu 2011; u

(b) il-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u l-Ġeorġja dwar l-iffaċilitar tal-ħruġ ta’ viżi li daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Marzu 2011.

2. Il-Partijiet ikomplu jaħdmu sabiex itejbu l-mobbiltà taċ-ċittadini u jieħdu passi gradwali lejn l-objettiv konġunt ta’ reġim ħieles mill-viża fi żmien debitu, sakemm ikunu fis-seħħ il-kundizzjonijiet għal mobilità ġestita tajjeb u sigura stabbilita fil-Pjan ta' Azzjoni b'żewġ fażijiet dwar il-liberalizzazzjoni tal-viża.

Artikolu 17

Ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u l-korruzzjoni

1. Il-Partijiet għandhom jikkoperaw biex jikkumbattu u jipprevjenu attivitajiet kriminali u illegali, b'mod partikolari l-attivitajiet transnazzjonali, organizzati jew mhumiex, bħalma huma

(a) il-kuntrabandu u t-traffikar tal-bniedem kif ukoll tal-armi tan-nar żgħar u d-drogi illegali;

(b) il-kuntrabandu u t-traffikar tal-prodotti;

(c) attivitajiet ekonomiċi u finanzjarji illegali bħall-iffalsifikar, il-frodi fiskali u l-frodi fl-akkwist pubbliku;

(d) it-tbagħbis fi proġetti ffinanzjati minn donaturi internazzjonali;

(e) il-korruzzjoni attiva u passiva, kemm fis-settur privat kif ukoll f'dak pubbliku;

(f) l-iffalsifikar tad-dokumenti, il-preżentazzjoni ta' dikjarazzjonijiet foloz; u wkoll

(g) iċ-ċiberkriminalità.

2. Il-Partijiet għandhom itejbu l-kooperazzjoni bilaterali, reġjonali u internazzjonali fost il-korpi tal-infurzar tal-liġi inkluż l-iżvilupp tal-kooperazzjoni bejn il-Europol u l-awtoritajiet rilevanti tal-Ġeorġja. Il-Partijiet huma impenjati li jimplimentaw b’mod effettiv l-istandards internazzjonali rilevanti, u b’mod partikolari dawk minquxa fil-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti kontra l-Kriminalità Organizzata Transnazzjonali (UNTOC) tal-2000 u t-tliet Protokolli tagħha u l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti kontra l-Korruzzjoni tal-2003.

Artikolu 18

Drogi illegali

1. Fi ħdan is-setgħat u l-kompetenzi rispettivi tagħhom, il-Partijiet għandhom jikkoperaw biex jiżguraw li jkun hemm strateġija bbilanċjata u integrata fir-rigward ta' kwistjonijiet dwar drogi. Il-politiki u l-azzjonijiet dwar id-drogi għandhom ikunu mmirati lejn it-tisħiħ tal-istrutturi għall-prevenzjoni u l-ġlieda kontra d-drogi illegali, it-tnaqqas tal-forniment, it-traffikar u d-domanda ta’ drogi illegali, u l-indirizzar tal-konsegwenzi fuq is-saħħa u dawk soċjali tal-abbuż mid-drogi, bl-intenzjoni li titnaqqas il-ħsara, kif ukoll li jkun hemm prevenzjoni aktar effettiva tad-devjazzjoni tal-prekursuri kimiċi użati għall-manifattura illegali tad-drogi narkotiċi u s-sustanzi psikotropiċi.

2. Il-Partijiet għandhom jiftiehmu dwar il-metodi neċessarji ta' kooperazzjoni għall-ksib ta' dawn l-għanijiet. L-azzjonijiet għandhom ikunu bbażati fuq prinċipji li jkun sar qbil fuqhom b’mod komuni skont il-konvenzjonijiet internazzjonali rilevanti, u l-Istrateġija dwar id-Drogi tal-UE (2013-20), id-Dikjarazzjoni Politika dwar il-prinċipji ta’ gwida rigward it-tnaqqis fid-domanda għad-drogi, li ġew approvati mis-Sessjoni dwar id-Drogi tal-Għoxrin Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti f’Ġunju 1998.

Artikolu 19

Ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu

1. Il-Partijiet għandhom jikkooperaw sabiex jostakolaw l-użu tas-sistemi finanzjarji tagħhom, u dawk relevanti mhux finanzjarji, għall-ħasil ta' redditu minn attivitajiet kriminali in ġenerali u partikolarment reati b'rabta mad-drogi, kif ukoll għall-finijiet tal-finanzjament tat-terroriżmu.

Din il-kooperazzjoni testendi għall-irkupru ta’ assi jew fondi li jkunu ġejjin mill-qligħ mir-reati.

2. Il-kooperazzjoni f'dan il-qasam tippermetti l-iskambju tal-informazzjoni rilevanti fi ħdan il-qafas tal-leġiżlazzjoni rispettivi u l-adozzjoni ta’ standards xierqa għall-prevenzjoni ta', u l-ġlieda kontra, il-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu, liema standards ikunu ekwivalenti għal dawk adottati minn entitajiet internazzjonali rilevanti li jaħdmu f’dan il-qasam, bħalma huma t-Task Force ta’ Azzjoni Finanzjarja dwar il-Ħasil tal-Flus (FATF).

Artikolu 20

Kooperazzjoni fil-ġlieda kontra t-terroriżmu

1. F’konformità sħiħa mal-prinċipji li fuqhom hija msejsa l-ġlieda kontra t-terroriżmu kif stabbiliti fl-Artikolu 12 ta' dan il-Ftehim, il-Partijiet jirriaffermaw l-importanza ta’ approċċ tal-infurzar tal-liġi u ġudizzjarju fil-ġlieda kontra t-terroriżmu u jaqblu li jikkooperaw fil-prevenzjoni u t-trażżin tat-terroriżmu b’mod partikolari billi:

(a) jiżguraw li r-reati terroristiċi jkunu kriminalizzati, f'konformità mad-definizzjoni fid-Deċiżjoni ta' Qafas tal-Kunsill 2008/919/ĠAI tat-28 ta' Novembru 2008 li temenda d-Deċiżjoni ta' Qafas 2002/475/ĠAI dwar il-ġlieda kontra t-terroriżmu;

(b) jiskambjaw informazzjoni dwar individwi u gruppi terroristiċi u n-netwerks ta’ appoġġ tagħhom, skont il-liġi internazzjonali u nazzjonali, b’mod partikolari fejn jidħlu l-protezzjoni tad-data u l-protezzjoni tal-privatezza;

(c) jiskambjaw l-esperjenza fil-prevenzjoni u t-trażżin tat-terroriżmu, il-mezzi u l-metodi u l-aspetti tekniċi tagħhom, kif ukoll fit-taħriġ, skont il-liġi applikabbli;

(d) jiskambjaw informazzjoni dwar l-aħjar prattika biex jiġu indirizzati u miġġielda r-radikalizzazzjoni u r-reklutaġġ, u jippromwovu r-riabilitazzjoni;

(e) jiskambjaw opinjonijiet u esperjenzi dwar il-moviment transfruntier u l-ivvjaġġar ta’ terroristi suspettati kif ukoll rigward theddid terroristiku;

(f) jikkondividwu bejniethom l-aħjar prattiċi fir-rigward tal-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-ġlieda kontra t-terroriżmu, b’mod partikulari fir-rigward tal-proċedimenti kriminali tal-ġustizzja;

(g) jieħdu miżuri kontra t-theddida ta' terroriżmu kimiku, bijoloġiku, radjoloġiku u nukleari u jwettqu dawk il-miżuri neċessarji għall-prevenzjoni tal-akkwist, it-trasferiment u l-użu għal skopijiet terroristiċi ta' materjali kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u nukleari kif ukoll biex jipprevjenu atti illegali kontra faċilitajiet kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u nukleari ta' riskju għoli.

2. Il-kooperazzjoni tkun ibbażata fuq valutazzjonijiet rilevanti disponibbli, bħalma huma dawk tal-korpi rilevanti tan-NU u tal-Kunsill tal-Ewropa u mwettqa f'konsultazzjoni reċiproka bejn il-Partijiet.

Artikolu 21

Kooperazzjoni legali

1. Il-Partijiet jaqblu li jiżviluppaw kooperazzjoni ġudizzjarja fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali fir-rigward tan-negozjar, ir-ratifika u l-implimentazzjoni ta’ konvenzjonijiet multilaterali dwar il-kooperazzjoni ġudizzjarja ċivili, u b'mod partikolari, il-konvenzjonijiet tal-Konferenza tal-Aja dwar il-Liġi Internazzjonali Privata fil-qasam tal-kooperazzjoni legali internazzjonali u l-litigazzjoni kif ukoll il-protezzjoni tat-tfal.

2. Rigward il-kooperazzjoni ġudizzjarja fi kwistjonijiet kriminali, il-Partijiet se jfittxu li jtejbu l-kooperazzjoni dwar l-għajnuna legali reċiproka abbażi ta' ftehimiet multilaterali relevanti. Dan għandu jinkludi, fejn xieraq, l-adeżjoni ma’, u l-implimentazzjoni ta', l-istrumenti internazzjonali rilevanti tan-NU u l-Kunsill tal-Ewropa u kooperazzjoni eqreb mal-Eurojust.







TITOLU IV

KUMMERĊ, U KWISTJONIJIET RELATATI MAL-KUMMERĊ







KAPITEL 1

Trattament nazzjonali u l-aċċess tas-suq għall-prodotti







Taqsima 1

Dispożizzjonijiet komuni

Artikolu 22

Objettiv

Il-partijiet jistabilixxu żona ta’ kummerċ ħieles li tiġi stabbilita mad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim u f’konformità mal-Artikolu XXIV tal-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ tal-1994 (GATT 1994).

Artikolu 23

Kamp ta’ Applikazzjoni u kopertura

1. Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Kapitolu japplikaw għal kummerċ ta' prodotti ( 1 ) bejn il-Partijiet.

2. Għall-finijiet ta’ dan il-Kapitolu, “li joriġinaw” tfisser li jikkwalifikaw skont ir-regoli ta’ oriġini stipulati fil-Protokoll 1 ta’ dan il-Ftehim.







Taqsima 2

Eliminazzjoni tad-dazji doganali, tal-miżati u imposti oħra

Artikolu 24

Definizzjoni ta’ dazji doganali

Għall-finijiet ta' dan il-Kapitolu, “dazju doganali” jinkludi kull dazju jew ħlas ta’ kull għamla li jkun ġie impost fuq, jew f'rabta ma', l-importazzjoni jew l-esportazzjoni ta’ prodott, inkluża kull forma ta’ soprataxxa jew ħlas aktar b’rabta ma' tali importazzjoni jew esportazzjoni. “Dazju doganali” ma jinkludix:

(a) imposta ekwivalenti għal taxxa interna imposta f’konformità mal-Artikolu 31 ta’ dan il-Ftehim;

(b) id-dazji imposti f’konformità mal-Kapitolu 2 (Rimedji Kummerċjali) tat-Titolu IV (Il-Kummerċ u Materji relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim;

(c) il-miżati jew imposti oħra imposti skont l-Artikolu 30 ta’ dan il-Ftehim.

Artikolu 25

Klassifikazzjoni tal-Prodotti

Il-klassifikazzjoni tal-prodotti fil-kummerċ bejn il-Partijiet tkun dik stabbilita fin-nomenklatura tat-tariffi rispettiva tal-Partijiet f'konformità mas-Sistema Armonizzata tal-2012 ibbażata fuq il-Konvenzjoni Internazzjonali dwar is-Sistema Armonizzata ta' Deskrizzjoni u Kodifikazzjoni tal-Merkanzija tal-1983 (SA) u l-emendi segwenti tagħha.

Artikolu 26

Eliminazzjoni tad-dazji doganali fuq l-importazzjoni

1. Il-partijiet jeliminaw id-dazji doganali kollha fuq il-prodotti li joriġinaw mill-Parti l-oħra mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, ħlief kif stipulat fil-paragrafi 2 u 3 ta’ dan l-Artikolu u mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 4 ta’ dan l-Artikolu.

2. Il-prodotti elenkati f’Anness II-A għal dan il-Ftehim jiġu importati fl-Unjoni ħielsa mid-dazji doganali fi ħdan il-limiti tal-kwoti tar-rata tariffarja stipulata f’dak l-Anness. Ir-rata ta' dazju doganali tan-nazzjon l-aktar -iffavorit- (MFN) tapplika għall-importazzjonijiet li jaqbżu l-limitu tal-kwota tar-rata tariffarja.

3. Il-prodotti elenkati f’Anness II-B għal dan il-Ftehim ikunu suġġetti għal dazju ta’ importazzjoni meta jiġu importati fl-Unjoni b’eżenzjoni tal-element ad valorem ta' dak id-dazju fuq l-importazzjoni.

4. L-importazzjoni ta’ prodotti li joriġinaw fil-Ġeorġja elenkati fl-Anness II-C għal dan il-Ftehim tkun suġġetta għal mekkaniżmu kontra l-evażjoni stipulat fl-Artikolu 27 ta’ dan il-Ftehim.

5. Ħames snin wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, fuq talba ta’ xi waħda mill-Partijiet, il-Partijiet jikkonsultaw sabiex jikkunsidraw it-twessigħ tal-ambitu tal-liberalizzazzjoni tad-dazji doganali fil-kummerċ bejn il-Partijiet. Deċiżjoni taħt dan il-paragrafu issir mill-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim.

Artikolu 27

Il-Mekkaniżmu kontra l-evażjoni għal prodotti agrikoli u prodotti agrikoli pproċessati

1. Il-prodotti elenkati f’Anness II-C għal dan il-Ftehim huma soġġetti għal mekkaniżmu kontra l-evażjoni stipulat f’dan l-Artikolu. Il-volum annwali medju ta’ importazzjonijiet mill-Ġeorġja fl-Unjoni għal kull kategorija ta’ dawk il-prodotti jingħata f’Anness II-C għal dan il-Ftehim.

2. Meta l-volum tal-importazzjonijiet ta’ kategorija waħda jew aktar tal-prodotti msemmija fil-paragrafu 1 jilħaq 70 % tal-volum indikat f’Anness II-C għal dan il-Ftehim fi kwalunkwe sena mill-1 ta’ Jannar, l-Unjoni tinnotifika lill-Ġeorġja dwar il-volum tal-importazzjoni tal-prodott(i) (i)kkonċernat(i). Wara li tkun saret din in-notifika u mhux aktar tard minn 14-il jum tal-kalendarju mid-data li fiha l-volum tal-importazzjonijiet ta' kategorija waħda jew aktar tal-prodotti msemmija fil-paragrafu 1 jilħaq 80 % tal-volum indikat fl-Anness II-C għal dan il-Ftehim, il-Ġeorġja tipprovdi lill-Unjoni ġustifikazzjoni siewja li l-Ġeorġja jkollha l-kapaċità li tipproduċi l-prodotti għall-esportazzjoni fl-Unjoni f'eċċess għall-volumi stabbiliti f'dak l-Anness. Jekk dawk l-importazzjonijiet jilħqu 100 % tal-volum indikat fl-Anness II-C għal dan il-Ftehim, u fin-nuqqas ta' ġustifikazzjoni siewja min-naħa tal-Ġeorġja, l-Unjoni tista' tissospendi temporanjament it-trattament preferenzjali għall-prodotti kkonċernati.

Is-sospensjoni tkun applikabbli għal perjodu ta’ sitt xhur u tidħol fis-seħħ fid-data tal-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni li jiġi sospiż it-trattament preferenzjali f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.

3. Is-sospensjonijiet temporanji kollha adottati skont il-paragrafu 2 jiġu nnotifikati mill-Unjoni lill-Ġeorġja mingħajr dewmien mhux dovut.

4. Sospensjoni temporanja titneħħa qabel ma jkunu għaddew sitt xhur mid-dħul fis-seħħ tagħha mill-Unjoni jekk il-Ġeorġja tipprovdi provi sodi u sodisfaċenti fi ħdan il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim, li l-volum tal-kategorija relevanti ta’ prodotti importati li jaqbżu l-volum tagħhom imsemmi f’Anness II-C għal dan il-Ftehim jirriżulta minn bidla fil-livell ta’ kapaċità ta' produzzjoni u ta' esportazzjoni tal-Ġeorġja għall-prodott(i) (i)kkonċernat(i).

5. L-Anness II-C għal dan il-Ftehim jista’ jiġi emendat u l-volum immodifikati permezz ta’ kunsens reċiproku tal-Unjoni u l-Ġeorġja fil-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-kummerċ fuq talba tal-Ġeorġja, sabiex jiġu riflessi l-bidliet fil-livell ta’ kapaiċità ta' produzzjoni u ta’ esportazzjoni tal-Ġeorġja għall-prodott(i) (i)kkonċernat(i).

Artikolu 28

Sospensjoni

L-ebda Parti ma tista’ tadotta xi dazju doganali ġdid, fuq prodott li joriġina mill-Parti l-oħra u lanqas ma tista’ żżid xi dazju doganali applikat fid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim. Dan ma jeskludix li xi waħda mill-Partijiet iżżomm jew iżżid dazju doganali kif awtorizzat permezz l-Korp għar-Riżoluzzjoni tat-Tilwim (DSB) tad-WTO.

Artikolu 29

Dazji doganali fuq l-esportazzjoni

L-ebda Parti ma tadotta jew iżżomm xi dazju doganali jew taxxa, minbarra ħlasijiet interni applikati f’konformità mal-Artikolu 30 ta’ dan il-Ftehim, fuq, jew in konnessjoni ma’, l-esportazzjoni ta’ prodotti fit-territorju tal-Parti l-oħra.

Artikolu 30

Miżati u imposti oħra

Kull Parti għandha tiżgura, skont l-Artikolu VIII tal-GATT tal-1994 u n-noti interpretattivi tiegħu, li l-miżati u l-imposti kollha ta’ kwalunkwe tip għajr dazji doganali jew miżuri oħra msemmija fl-Artikolu 26 ta’ dan il-Ftehim, imposti fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni ta’ prodotti jew konnessi magħhom huma limitati għall-kost approssimativ tas-servizzi mogħtija u ma jirrappreżentawx protezzjoni indiretta tal-prodotti domestiċi jew tassazzjoni tal-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet għal raġunijiet fiskali.







Taqsima 3

Miżuri mhux tariffarji

Artikolu 31

Trattament nazzjonali

Kull Parti tagħti trattament nazzjonali lill-prodotti tal-Parti l-oħra skont l-Artikolu III tal-GATT tal-1994, inklużi n-noti interpretattivi tiegħu. Għal dak il-għan, l-Artikolu III tal-GATT tal-1994 u n-noti interpretattivi tiegħu huma inkorporati f’dan il-Ftehim u jagħmlu parti integrali minnu.

Artikolu 32

Restrizzjonijiet fuq l-importazzjoni u l-esportazzjoni

L-ebda Parti ma tadotta jew iżżomm xi projbizzjoni jew restrizzjoni fuq l-importazzjoni ta’ kwalunkwe prodott tal-Parti l-oħra jew fuq l-esportazzjoni ta’ kwlaunkwe prodott destinat għat-territorju tal-Parti l-oħra, għajr kif previst f’dan il-Ftehim jew skont l-Artikolu XI tal-GATT tal-1994 u n-noti interpretattivi tiegħu. Għal dak il-għan, l-Artikolu XI tal-GATT tal-1994 u n-noti interpretattivi tiegħu huma inkorporati f’dan il-Ftehim u jagħmlu parti integrali minnu.







Taqsima 4

Dispożizzjonijiet speċifiċi relatati mal-prodotti

Artikolu 33

Eċċezzjonijiet Ġenerali

Xejn f'dan il-Kapitolu ma jkun miftiehem b'mod li jipprevjeni l-adozzjoni jew l-infurzar ta’ miżuri minn kwalunkwe Parti skont l-Artikoli XX u XXI tal-GATT tal-1994 u xi noti interepretattivi ta' dawk l-Artikoli skont il-GATT tal-1994, li huma b'dan inkorporati f'dan il-Ftehim u huma parti integrali minnu.







Taqsima 5

Kooperazzjoni amministrattiva u koordinazzjoni ma' pajjiżi oħra

Artikolu 34

Irtirar temporanju tal-preferenzi

1. Il-Partijiet jaqblu li l-kooperazzjoni u l-assistenza amministrattiva hija essenzjali għall-implimentazzjoni u l-kontroll tat-trattament tariffarju preferenzjali mogħti skont dan il-Kapitolu u jaffermaw l-impenn tagħhom sabiex jikkumbattu l-irregolaritajiet u l-frodi fid-dwana u kwistjonijiet relatati.

2. Fejn Parti tkun ikkonkludiet, abbażi ta’ informazzjoni oġġettiva, li l-Parti l-oħra tkun naqset milli tagħti kooperazjoni jew assistenza amministrattiva u/jew li tkun ikkommettiet irregolaritajiet jew frodi skont dan il-Kapitolu, il-Parti konċernata tista’ tissospendi temporanjament it-trattament preferenzjali relevanti tal-prodott(i) (i)kkonċernat(i) skont dan l-Artikolu.

3. Għall-finijiet ta’ dan l-Artikolu, nuqqas ta’ kooperazzjoni jew assistenza amministrattiva jfisser, fost affarijiet oħra:

(a) nuqqas ripetut li jiġu rrispettati l-obbligi għall-verifika tal-istatus ta' oriġini tal-prodott(i) (i)kkonċernat(i);

(b) rifjut ripetut jew dewmien mhux dovut fit-twettiq u/jew fil-komunikazzjoni tar-riżultati ta’ verifika sussegwenti tal-prova ta’ oriġini;

(c) ir-rifjut imtenni jew id-dewmien mhux dovut fil-kisba tal-awtorizzazzjoni sabiex jitwettqu żjarat ta’ stħarriġ biex tiġi ddeterminata l-awtentiċità tad-dokumenti jew ir-reqqa tal-informazzjoni relevanti għall-għotja tat-trattament preferenzjali inkwistjoni.

4. Għall-finijiet ta’ dan l-Artikolu, jistgħu jinstabu irregolaritajiet jew frodi, fost l-oħrajn, fejn ikun hemm żieda malajr, mingħajr spjegazzjoni sodisfaċenti, fil-volum tal-importazzjonijiet ta’ prodotti li jeċċedu l-livell tas-soltu ta’ produzzjoni u ta' kapaċità ta’ esportazzjoni tal-Parti l-oħra, li tkun marbuta ma’ informazzjoni oġġettiva li tikkonċerna irregolaritajiet jew frodi.

5. L-applikazzjoni ta' sospensjoni temporanja għandha tkun soġġetta għall-kundizzjonijiet li ġejjin:

(a) il-Parti li tkun għamlet is-sejba, abbażi ta' informazzjoni oġġettiva, ta' nuqqas ta' kooperazzjoni jew assistenza amministrattiva u/jew ta' irregolaritajiet jew frodi mill-Parti l-oħra, mingħajr dewmien mhux dovut tavża lill-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408 ta' dan il-Ftehim, bis-sejba tagħha flimkien mal-informazzjoni oġġettiva u tibda konsultazzjonijiet fi ħdan dak il-Kumitat, abbażi tal-informazzjoni rilevanti kollha u s-sejbiet oġġettivi, bil-għan li tinstab soluzzjoni aċċettabbli għaż-żewġ Partijiet.

(b) fejn il-Partijiet ikunu daħlu f’konsultazzjonijiet fi ħdan il-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-kummerċ u ma jkunux laħqu qbil dwar soluzzjoni aċċettabbli fi żmien tliet xhur wara n-notifika, il-Parti kkonċernata tista’ tissospendi temporanjament it-trattament preferenzjali relevanti tal-prodott(i) (i)kkonċernat(i). Sospensjoni temporanja tiġi nnotifikata lill-Kumitat ta' Assoċċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-kummerċ mingħajr dewmien mhux dovut;

(c) is-sospensjonijiet temporanji taħt dan l-Artikolu ikunu limitati għal dak li huwa meħtieġ sabiex jitħarsu l-interessi finanzjarji tal-Parti kkonċernata. Dawn ma jaqbżux perjodu ta’ sitt xhur, li jista' jiġġedded fil-każ li sad-data tal-iskadenza ma jkun inbidel xejn fir-rigward tal-kundizzjoni li jkunu kkaġunaw is-sospensjoni inizjali. Ikunu suġġetti għal konsultazzjonijiet perjodiċi fi ħdan il-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjon tal-kummerċ, b’mod partikolari bil-għan li jiġu tterminati hekk kif il-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni tagħhom ma jibqgħux japplikaw.

6. Kull Parti għandha tippubblika, skont il-proċeduri interni tagħha, in-notifiki għall-importaturi rigward xi: notifika msemmija fil-paragrafu 5(a); deċiżjoni msemmija fil-paragrafu 5(b); u estensjoni jew terminazzjoni msemmija fil-paragrafu 5(c).

Artikolu 35

Ġestjoni ta’ żbalji amministrattivi

Fil-każ ta’ żbalji min-naħa tal-awtoritajiet kompetenti fil-ġestjoni xierqa tas-sistema preferenzjali fl-esportazzjoni, u b’mod partikolari fl-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Protokoll I ta’ dan il-Ftehim dwar id-definizzjoni tal-prodotti li joriġinaw u l-metodi ta’ kooperazzjoni amministrattiva, meta dan l-iżball iwassal għal konsegwenzi f’termini ta’ dazji tal-importazzjoni, il-Parti li qed tiffaċċja tali konsegwenzi tista’ titlob lill-Kumitat ta' Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 408(4) ta' dan il-Ftehim, biex jeżamina l-possibilitajiet li jkunu adottati l-miżuri kollha xierqa sabiex jinsab rimedju għas-sitwazzjoni.

Artikolu 36

Ftehimiet ma' pajjizi oħra.

1. Dan il-Ftehim ma għandux jipprekludi l-manteniment jew l-istabbiliment ta’ unjonijiet doganali, żoni ta’ kummerċ ħieles jew arranġamenti għal kummerċ bejn il-fruntieri ħlief jekk dawn jikkunfliġġu mal-arranġamenti tal-kummerċ previsti f'dan il-Ftehim.

2. Il-konsultazzjonijiet bejn il-Partijiet issir fi ħdan il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-kummerċ, kif stabbilit fl- Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim, fuq talba ta’ xi waħda mill-Partijiet, dwar ftehimiet li jistabbilixxu għaqdiet doganali, żoni ta’ kummerċ ħieles jew arranġamenti għal traffiku fil-fruntiera u dwar kwistjonijiet ewlenin oħra tal-politika kummerċjali rispettiva tagħhom relatati ma’ pajjiżi terzi. B'mod partikolari, fil-każ li pajjiż terz jaderixxi mal-UE, dawn il-konsultazzjonijiet isiru sabiex ikun assigurat li jitqiesu l-interessi reċiproċi tal-Unjoni u tal-Ġeorġja kif imsemmi f'dan il-Ftehim.







KAPITEL 2

Rimedji kummerċjali







Taqsima 1

Miżuri ta’ salvagwardja globali

Artikolu 37

Dispożizzjonijiet ġenerali

1. Il-Partijiet jikkonfermaw id-drittijiet u l-obbligi tagħhom skont l-Artikolu XIX tal-GATT tal-1994 u l-Ftehim dwar is-Salvagwardji li jinsab fl-Anness 1A għall-Ftehim tad-WTO (Ftehim dwar is-Salvagwardji) u l- Artikolu 5 tal-Ftehim dwar l-Agrikoltura, li jinsab fl-Anness 1A għall-Ftehim tad-WTO (il-“Ftehim dwar l-Agrikoltura”).

2. Ir-regoli preferenzjali tal-oriġini stabbiliti skont il-Kapitolu 1 (Trattament Nazzjonali u Aċċess għall-Prodotti) tat-Titolu IV (Materji ta' Kummerċ u relatati mal-kummerċ) ta’ dan il-Ftehim ma japplikax għal din it-Taqsima.

3. Id-dispożizzjonijiet ta’ din it-Taqsima m’għandhomx ikunu suġġetti għal Kapitolu 14 (Soluzzjoni tat-Tilwim) tat-Titolu IV (Il-Kummerċ u Materji relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim.

Artikolu 38

Trasparenza

1. Il-Parti li tagħti bidu għal investigazzjoni ta’ salvagwardja tinnotifika lill-Parti l-oħra b'tali bidu, sakemm dan tal-aħħar ikollu interess ekonomiku sostanzjali.

2. Minkejja dak kollu li hemm fl-Artikolu 37 ta’ dan il-Ftehim, fuq talba tal-Parti l-oħra, il-Parti li tibda investigazzjoni ta’ salvagwardja u li għandha l-intenzjoni li tapplika miżuri ta’ salvagwardja għandha tipprovdi immedjatment notifika ad hoc bil-miktub tal-informazzjoni pertinenti kollha li twassal għall-bidu tal-investigazzjoni ta’ salvagwardja u l-impożizzjoni ta’ miżuri ta’ salvagwardja, inkluż fejn relevanti, informazzjoni fuq il-bidu ta' investigazzjoni ta' salvagwardja, fuq is-sejbiet proviżorji u fuq is-sejbiet finali tal-investigazzjonijiet kif ukoll toffri l-possibilità għal konsultazzjonijiet lill-Parti l-oħra.

3. Għall-iskopijiet ta’ dan l-Artikolu, Parti għandha titqies li għandha interess ekonomiku sostanzjali meta hija fost il-ħames l-akbar fornituri tal-prodott importat tul l-aktar perjodu ta’ tliet- snin riċenti, imkejjel f'termini ta’ volum jew valur assolut.

Artikolu 39

Applikazzjoni tal-miżuri

1. Meta jkunu imposti miżuri ta’ salvagwardja, il-Partijiet ifittxu li jimponuhom b'mod li l-inqas jaffettwa l-kummerċ bilaterali tagħhom.

2. Għall-finijiet tal-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, jekk Parti tikkunsidra li r-rekwiżiti legali għall-impożizzjoni ta’ miżuri definittivi ta’ salvagwardja huma ssodisfati u jkollha l-intenzjoni li tapplika tali miżuri, dik il-Parti għandha tinnotifika lill-Parti l-oħra u tagħti lil din tal-aħħar il-possibilità li jsiru konsultazzjonijiet bilaterali. Jekk ma tintlaħaq l-ebda soluzzjoni sodisfaċenti fi żmien 30 ġurnata min-notifika, il-Parti li timporta tista’ tadotta l-miżuri xierqa biex tirrimedja l-problema.







Taqsima 2

Miżuri ta' anti-dumping u dawk kumpensatorji

Artikolu 40

Dispożizzjonijiet ġenerali

1. Il-Partijiet jikkonfermaw id-drittijiet u l-obbligi tagħhom skont l-Artikolu VI tal-GATT tal-1994, il-Ftehim dwar l-Implimentazzjoni tal-Artikolu VI tal-GATT tal-1994, li jinsab fl-Anness 1A għall-Ftehim tad-WTO (il-Ftehim Anti-Dumping) u l-Ftehim dwar is-Sussidji u l-Miżuri Kumpensatorji, li jinsab fl-Anness 1A għall-Ftehim tad-WTO (il-“Ftehim dwar is-SCM”).

2. Ir-regoli preferenzjali tal-oriġini stabbiliti skont il-Kapitolu 1 (Trattament Nazzjonali u Aċċess għall-Prodotti) tat-Titolu IV (Materji ta' Kummerċ u relatati mal-kummerċ) ta’ dan il-Ftehim ma japplikax għal din it-Taqsima.

3. Id-dispożizzjonijiet ta’ din it-Taqsima m’għandhomx ikunu suġġetti għall-Kapitolu 14 (Soluzzjoni tat-Tilwim) tat-Titolu IV (Kummerċ u Materji relatati mal-Kummerċ) ta’ dan il-Ftehim.

Artikolu 41

Trasparenza

1. Il-Partijiet jaqblu li miżuri tal-anti-dumping u kumpensatorji għandhom jintużaw b'konformità sħiħa mar-rekwiżiti tal-Ftehim tal-Anti-Dumping u l-Ftehim tas-SCM rispettivament u jkunu bbażati fuq sistema ġusta u trasparenti.

2. Il-Partijiet għandhom jiżguraw, immedjatament wara l-impożizzjoni ta’ miżuri provviżorji, u qabel l-istabbiliment finali, l-iżvelar sħiħ u sinifikanti tal-fatti u l-konsiderazzjonijiet essenzjali kollha li jiffurmaw il-bażi għad-deċiżjoni li jiġu applikati l-miżuri, mingħajr ħsara għall-Artikolu 6.5 tal-Ftehim Anti-Dumping u l-Artikolu 12.4 tal-Ftehim dwar is-SCM. L-iżvelar għandu jsir bil-miktub u jippermetti lill-partijiet interessati żmien suffiċjenti sabiex jagħmlu l-kummenti tagħhom.

3. Sakemm dan ma jittardjax bla bżonn l-andament tal-investigazzjoni, kull Parti interessata għandha tingħata l-possibilità ta’ smigħ sabiex tkun tista' tesprimi l-opinjoni tagħha waqt l-investigazzjonijiet dwar l-anti-dumping jew dawk kontra s-sussidji.

Artikolu 42

Konsiderazzjoni tal-interess pubbliku

Miżuri ta’ anti-dumping jew kompensatorji ma jistgħux ikunu applikati minn Parti fejn, abbażi tal-informazzjoni disponibbli matul l-investigazzjoni, jista' jkun konkluż b'mod ċar li mhuwiex fl-interess pubbliku li jkunu applikati tali miżuri. Id-determinazzjoni tal-interess pubbliku tkun ibbażata fuq apprezzament tal-interessi varji kollha inġenerali, inkluż interessi tal-utenti tal-industrija domestika, il-konsumaturi u l-importaturi sakemm huma jkunu pprovdew informazzjoni relevanti lill-awtoritajiet investigattivi.

Artikolu 43

Regola ta’ inqas dazju

Jekk Parti tiddeċiedi li timponi dazju proviżorju jew definittiv anti-dumping jew kumpensatorju, l-ammont ta’ dan id-dazju ma għandux jaqbeż il-marġni ta’ dumping jew l-ammont totali ta' sussidji kumpensatorji, iżda għandu jkun inqas mill-marġni ta' dumping jew l-ammont totali ta' sussidji kumpensatorji jekk tali dazju inqas ikun biżżejjed sabiex ineħħi d-dannu għall-industrija domestika.







KAPITEL 3

Ostakoli tekniċi għall-kummerċ, standardizzazzjoni, metroloġija, akkreditazzjoni u evalwazzjoni tal-konformità

Artikolu 44

Kamp ta’ applikazzjoni u definizzjonijiet

1. Dan il-Kapitolu japplika għall-preparazzjoni, l-adozzjoni u l-applikazzjoni ta' standards, regolamenti tekniċi, u sistemi ta’ valutazzjoni ta’ konformità kif definiti fil-Ftehim dwar Ostakli Tekniċi għall-Kummerċ, li jinsab fl-Anness 1A għall-Ftehim tad-WTO (il-“Ftehim TBT”) li jistgħu jaffettwaw il-kummerċ fi prodotti bejn il-Partijiet.

2. Minkejja dak li hemm fil-pargrafu 1, dan il-Kapitolu ma japplikax għall-miżuri sanitarji u fitosanitarji kif definiti fl-Aness A għall-Ftehim dwar l-Applikazzjoni ta’ Miżuri Sanitarji u Fitosanitarji, li jinsab fl-Anness 1A tal-Ftehim tad-WTO (il-“Ftehim SPS”), u lanqas għall-ispeċifikazzjonijiet tax-xri preparati mill-awtoritajiet pubbliċi għar-rekwiżiti proprji ta’ produzzjoni jew konsum.

3. Għall-finijiet ta’ dan il-Kapitolu, japplikaw id-definizzjonijiet tal-Anness 1 għall-Ftehim dwar it-TBT.

Artikolu 45

Affermazzjoni tal-Ftehim dwar it-TBT

Il-Partijiet jaffermaw id-drittijiet u l-obbligi eżistenti tagħhom fir-rigward ta’ xulxin skont il-Ftehim dwar it-TBT, li huwa b'dan inkorporat f'dan il-Ftehim u magħmul parti minnu.

Artikolu 46

Kooperazzjoni teknika

1. Il-Partijiet għandhom isaħħu l-kooperazzjoni ta’ bejniethom fil-qasam tal-istandards, ir-regolamenti tekniċi, il-metroloġija, is-sorveljanza tas-suq, l-akkreditazzjoni u s-sistemi għall-valutazzjoni tal-konformità bil-għan li jżidu l-fehim reċiproku tas-sistemi rispettivi tagħhom u jiffaċilitaw l-aċċess għas-swieq rispettivi tagħhom. Għal dak il-għan, huma jistgħu jistabbilixxu djalogi regolatorji kemm fil-livelli orizzontali kif ukoll f’dawk settorjali.

2. Fil-kooperazzjoni tagħhom, il-Partijiet għandhom ifittxu li jidentifikaw, jiżviluppaw u jippromwovu inizjattivi li jiffaċilitaw il-kummerċ li jistgħu jinkludu, iżda mhumiex limitati għal:

(a) it-tisħiħ tal-kooperazzjoni regolatorja permezz tal-iskambju ta’ data u ta' esperjenza, u permezz ta' kooperazzjoni xjentifika u teknika bil-ħsieb li jtejbu l-kwalità tar-regolamenti tekniċi, l-istandards, is-sorveljanza tas-suq, l-evalwazzjoni tal-konformità u l-akkreditazzjoni u l-użu effiċjenti mir-riżorsi regolatorji;

(b) il-promozzjoni u inkoraġġiment ta’ kooperazzjoni bilaterali bejn l-organizzazzjonijiet rispettivi tagħhom, pubbliċi jew privati, responsabbli għall-metroloġija, l-istandardizzazzjoni, is-sorveljanza tas-suq, l-evalwazzjoni tal-koformità u l-akkreditazzjoni;

(c) it-trawwim tal-iżvilupp ta’ infrastruttura ta’ kwalità għall-istandardizzazzjoni, il-metroloġija, l-akkreditazzjoni, il-valutazzjoni ta’ konformità u s-sistema ta’ sorveljanza tas-suq fil-Ġeorġja;

(d) il-promozzjoni tal-parteċipazzjoni tal-Ġeorġja fil-ħidma ta’ organizzazzjonijiet Ewropej relatati;

(e) it-tiftix għal soluzzjonijiet għall-ostakoli tekniċi li jistgħu jinqalgħu; u

(f) fejn xieraq, jagħmlu sforzi biex jikkoordinaw il-pożizzjonijiet tagħhom dwar kwistjonijiet ta’ interess reċiproku fil-kummerċ internazzjonali u organizzazzjonijiet regolatorji bħad-WTO u l-Kummissjoni Ekonomika tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Ewropa (UNECE).

Artikolu 47

Tqarrib tar-regolamenti tekniċi, l-istandards u l-valutazzjoni ta’ konformità

1. Wara li tikkunsidra l-prijoritajiet tagħha għat-tqarrib f’setturi differenti, il-Ġeorġja tieħu l-miżuri meħtieġa sabiex gradwalment isir tqarrib mar-regolamenti tekniċi tal-Unjoni, l-istandards, il-metroloġija, l-akkreditazzjoni, il-valutazzjoni tal-konformità, is-sistemi korrispondenti u s-sistema ta’ sorveljanza tas-suq, u timpenja ruħha li ssegwi l-prinċipji u l-prattika stabbiliti fl-acquis rilevanti tal-Unjoni (lista indikattiva fl-Anness III-B għal dan il-Ftehim). Il-lista tal-miżuri li għat-tqarrib tinsab fl-Anness III-A għal dan il-Ftehim, li jista’ jiġi emendat permezz ta’ deċiżjoni tal-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni fil-konfigurazzjoni tal-kummerċ, kif stabbilit fl- Artikolu 408(4) ta’ dan il-Ftehim.

2. Bil-ħsieb li jintlaħqu dawn l-objettivi, il-Ġeorġja għandha:

(a) f'kunsiderazzjon tal-prijoritajiet tagħha, tqarreb progressivament il-leġiżlazzjoni tagħha mal-acquis relevanti tal-Unjoni; u

(b) tikseb u żżomm il-livell tal-effikaċja amministrattiva u istituzzjonali meħtieġa biex tipprovdi sistema effettiva u trasparenti li hija meħtieġa għall-implimentazzjoni ta’ dan il-Kapitolu.

3. Il-Ġeorġja toqgħod lura milli temenda l-leġiżlazzjoni orizzontali u settorjali tagħha fl-oqsma ta’ prijorità għat-tqarrib, ħlief għall-approssimazzjoni ta' tali leġiżlazzjoni b'mod progressiv mal-acquis korrispondenti tal-Unjoni u biex tinżamm tali approssimazzjoni; u għandha tinnotifika lill-Unjoni bi kwalunkwe tibdil bħal dan fil-leġiżlazzjoni domestika tagħha.

4. Il-Ġeorġja għandha tiżgura u tiffaċilita l-parteċipazzjoni tal-korpi nazzjonali relevanti tagħha fl-organizzazzjonijiet Ewropej u internazzjonali għall-istandardizzazzjoni, il-metroloġija legali u fundamentali, u l-evalwazzjoni tal-konformità inkluż l-akkreditazzjoni, skont l-qosma rispettivi ta' attività ta' dawk il-korpi u l-istatus ta' sħubija disponibbli għaliha.

5. Bil-ħsieb li s-sistema ta’ standardizzazzjoni tagħha tiġi integrata, il-Ġeorġja għandha tuża l-aħjar sforzi tagħha biex tara li l-korp tal-istandards tagħha:

(a) b'mod progressiv jittrasponi l-korp tal-istandards Ewropej (EN) bħala standards nazzjonali, inkluż l-istandards Ewropej armonizzati, li l-użu volontarju tagħhom jagħti preżunzjoni ta' konformità mal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni trasposta fil-leġiżlazzjoni tal-Ġeorġja;

(b) simultanjament ma' din it-traspożizzjoni, tirtira standards nazzjonali konflinġenti;

(c) progressivament twettaq il-kundizzjonijiet l-oħra għal adeżjoni sħiħa mal-organizzazzjonijiet Ewropej tal-istandards.

Artikolu 48

Ftehim dwar il-Valutazzjoni ta’ Konformità u l-Aċċettazzjoni ta’ Prodotti Industrijali (ACAA)

Il-Partijiet jistgħu ultimament jaqblu li jżidu Ftehim dwar l-Evalwazzjoni tal-Konformita u l-Aċċettazzjoni tal-Protokolli Industrijali (ACAA) bħala Protokoll ma’ dan il-Ftehim, li jkopri settur wieħed jew aktar, li dwarhom ikun intlaħaq qbil, wara verifika mill-Unjoni li l-leġiżlazzjoni, l-istituzzjonijiet u l-istandards orizzonali u settorjali ikunu ġew kompletament allinjati ma' dawk tal-Unjoni. Tali ACCA ikun jistipula li l-kummerċ bejn il-Partijiet fi prodotti fis-setturi koperti minnu jseħħ skont l-istess kundizzjonijiet bħal dawk li japplikaw għall-kummerċ f'tali prodotti bejn l-Istati Membri.

Artikolu 49

Immarkar u ttikkettjar

1. Mingħajr ħsara għad-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 47 u 48 ta’ dan il-Ftehim, u fir-rispett tar-regolamenti tekniċi relatati mar-rekwiżiti tal-ittikketjar u l-immarkar, il-Partijiet jirriaffermaw il-prinċipji tal-Kapitolu 2.2 tal-Ftehim TBT li ma jiġux ippreparati, adottati jew applikati tali rekwiżiti bil-ħsieb li joħolqu ostakoli mhux neċessarji għall-kummerċ internazzjonali, jew li jkollhom tali effett. Għal dan il-għan, tali rekwiżiti ta’ ittikettjar u mmarkar ma jkunux aktar ta’ restrizzjoni ta’ kummerċ milli hu meħtieġ biex jintlaħaq objettiv leġittimu, waqt li jitqiesu r-riskji li jinħolqu jekk dan ma jseħħx.

2. Dwar immarkar jew ittikkettjar obbligatorju b’mod partikolari, il-Partijiet jaqblu li:

(a) ifittxu li jimminimizzaw ir-rekwiżiti tagħhom għall-immarkar jew l-ittikkettar, għajr kif meħtieġ għall-adozzjoni tal-acquis tal-Unjoni f'dan il-qasam u għall-protezzjoni tas-saħħa, tas-sigurtà jew tal-ambjent, jew għal xi għanijiet raġonevoli oħra ta’ politika pubblika.

(b) kwalunkwa waħda mill-Parti tista’ tiddetermina l-forma tal-ittikkettar jew l-immarkar, iżda ma tkunx teħtieġ l-approvazzjoni, ir-reġistrazzjoni jew iċ-ċertifikazzjoni tat-tikketti; u

(c) l-Partijiet iżommu d-dritt li jitolbu li l-informazzjoni fuq it-tikketta jew il-marka tkun b’lingwa speċifika.







KAPITEL 4

Miżuri sanitarji u fitosanitarji

Artikolu 50

Objettiv

1. L-objettiv ta’ dan il-Kapitolu huwa li jiffaċilita l-kummerċ fil-komoditajiet koperti minn miżuri sanitarji u fitosanitarji (miżuri SPS), inklużi l-miżuri kollha elenkati fl-Anness IV għal dan il-Ftehim, bejn il-Partijiet, waqt li jkunu salvagwardati l-ħajja jew is-saħħa tal-bnedmin, tal-animmali jew tal-pjanti, billi:

(a) tiġi żgurata trasparenza sħiħa fir-rigward tal-miżuri applikabbli għall-kummerċ, elenkati fl-Anness IV għal dan il-Ftehim;

(b) is-sistema regolatorja tal-Ġeorġja titqarreb lejn dik tal-Unjoni;

(c) ikun rikonoxxut l-istatus tas-saħħa tal-annimali u tal-pjanti tal-Partijiet u jkunu applikati l-prinċipji ta’ reġjonalizzazzjoni;

(d) jiġi stabbilit mekkaniżmu għar-rikonoxximent tal-ekwivalenza tal-miżuri miżmuma minn xi waħda mill-Partijiet, elenkati fl-Anness IV għal dan il-Ftehim;

(e) jibqa' jiġi implimentat il-Ftehim tal-SPS;

(f) jiġu stabbiliti mekkaniżmi u proċeduri għall-faċilitazzjoni tal-kummerċ; u wkoll

(g) jittejbu l-komunikazzjoni u l-kooperazzjoni bejn il-Partijiet dwar il-miżuri elenkati fl-Anness IV għal dan il-Ftehim.

2. Dan il-Kapitolu għandu l-għan ukoll li jilħaq fehim komuni bejn il-Partijiet dwar l-istandards tal-benesseri tal-annimali.

Artikolu 51

Obbligi multilaterali

Il-Partijiet jirriafferma d-drittijiet u l-obbligi tagħhom taħt il-Ftehimiet tad-WTO, u b'mod partikolari l-Ftehim tal-SPS.

Artikolu 52

Kamp ta’ applikazzjoni

Dan il-Kapitolu għandu japplika għall-miżuri sanitarji u fitosanitarji kollha ta’ Parti li jistgħu, direttament jew indirettament, jaffettwaw il-kummerċ bejn il-Partijiet, inkluż il-miżuri kollha elenkati fl-Anness IV għal dan il-Ftehim. Dan l-ambitu huwa mingħajr ħsara għall-kamp ta' applikazzjoni kif imfisser fl-Artikolu 55 ta’ dan il-Ftehim.

Artikolu 53

Definizzjonijiet

Għall-finijiet ta’ dan il-Kapitolu, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

(1) “miżuri sanitarji u fitosanitarji” tfisser miżuri kif definiti fil-paragrafu 1 tal-Anness A għall-Ftehim tal-SPS (miżuri SPS);

(2) “annimali” tfisser annimali kif definiti fil-Kodiċi tas-Saħħa tal-Annimali Terrestri jew fil-Kodiċi tas-Saħħa tal-Annimali Akkwatiċi tal-Organizzazzjoni Dinjija għas-Saħħa tal-Annimali (OIE), rispettivament;

(3) “prodotti mill-annimali” tfisser prodotti li joriġinaw mill-annimali inkluż prodotti minn annimali akkwatiċi, kif definiti mill-Kodiċi tas-Saħħa tal-Annimali Akkwatiċi tal-OIE;

(4) “prodotti sekondarji tal-annimali mhux maħsuba għall-konsum uman” tfisser iġsma sħaħ jew partijiet ta’ annimali, jew prodotti li ġejjin mill-annimali jew prodotti oħra miksuba minn annimali li mhux maħsuba għall-konsum mill-bniedem kif elenkati fil-Parti 2(II) tal-Anness IV-A għal dan il-Ftehim;

(5) “pjanti” tfisser pjanti ħajjin u partijiet ħajjin speċifikati minnhom, inkluż żerriegħa u ġermoplażma: (a) frott, fis-sens botaniku, għajr dawk preservati permezz ta’ ffriżar qawwi; (b) ħxejjex, għajr dawk preservati permezz ta’ ffriżar qawwi; (c) tuberi, basal tal-qasab, basal tal-fjuri, riżomi; (d) fjuri maqtugħa; (e) fergħat bil-faxxina; (f) siġar maqtugħa li għad għandhom il-faxxina; (g) kulturi ta’ ċelluli ta’ tessut tal-pjanti. (h) weraq, faxxina; (i) pollini ħaj; u (j) injam bir-raħsa, tirqid, brokki.

(6) “prodotti mill-pjanti” tfisser prodotti li joriġinaw mill-pjanti, mhux proċessati jew li jkunu għaddew minn preparazzjoni sempliċi minħabba li mhumiex pjanti, elenkati fil-Parti 3 tal-Anness IV-A għal dan il-Ftehim;;

(7) “żerriegħa” tfisser żerriegħa fis-sens botaniku, intiża biex tinżera';

(8) “pesti (organiżmi dannużi)” tfisser kwalunkwe speċi, varjetà jew bijotip ta’ pjanta, annimal jew aġent patoġenu dannuż għall-pjanti jew il-prodotti tal-pjanti;

(9) “żoni protetti” tfisser, żoni fit-tifsira tal-Artikolu 2(1)(h) tad-Direttiva tal-Kunsill 2000/29/KE tat-8 ta’ Mejju 2000 dwar il-miżuri protettivi kontra l-introduzzjoni fil-Komunità ta’ organiżmi ta’ ħsara għall-pjanti u l-prodotti tal-pjanti u kontra t-tixrid tagħhom fil-Komunità jew kwalunkwe dispożizzjoni suċċessiva;

(10) “mard tal-annimali” tfisser xi manifestazzjoni klinika jew patoloġika ta' infezzjoni fl-annimali;

(11) “mard tal-akkwakultura” tfisser infezzjoni klinika jew non-klinika b'aġent etjoloġiku jew aktar tal-mard imsemmi fil-Kodiċi tas-Saħħa tal-Annimali Akkwatiċi tal-OIE;

(12) “infezzjoni fl-annimali” tfisser is-sitwazzjoni fejn l-annimali jżommu aġent infettiv bil-preżenza ta’ manifestazzjoni klinika jew patoloġika ta’ infezzjoni jew mingħajrha;

(13) “standards tal-benesseri tal-annimali” tfisser l-istandards tal-protezzjoni tal-annimali kif żviluppati u applikati mill-Partijiet u, kif xieraq, f'konformità mal-istandards tal-OIE;

(14) “livell xieraq ta’ protezzjoni sanitarja u fitosanitarja” tfisser il-livell xieraq ta’ protezzjoni sanitarja u fitosanitarja kif definita fil-paragrafu 5 tal-Anness A għall-Ftehim tal-SPS;

(15) “reġjun” tfisser fir-rigward tas-saħħa tal-annimali żona jew reġjun kif definit fil-Kodiċi tas-Saħħa tal-Annimali Terrestri tal-OIE, u fir-rigward tal-akkwakultura żona kif definita fil-Kodiċi tas-Saħħa tal-Annimali Akkwatiċi tal-OIE. Għall-Unjoni t-terminu “territorju” jew “pajjiż” jfisser it-territorju tal-Unjoni;

(16) “żona ħielsa mill-pesti (PFA)” tfisser żona li fiha ma jinsabux pesti speċifiċi kif muri minn evidenza xjentifika u li fiha, fejn xieraq, din il-kundizzjoniji tkun qiegħda uffiċjalment tinżamm;

(17) “reġjonalizzazzjoni” tfisser il-kunċett ta’ reġjonalizzazzjoni kif deskritt fl-Artikolu 6 tal-Ftehim tal-SPS;

(18) “kunsinna ta' annimali jew ta' prodotti mill-annimali” tfisser kwantità ta’ annimali jew ta' prodotti mill-annimali tal-istess tip, koperti mill-istess ċertifikat jew dokument, mgħoddija bl-istess mezz ta’ trasport, ikkunsinnjata minn kunsinnjatur waħdu u li toriġina fl-istess Parti li tesporta jew fir-reġjun(i) tal-Parti. Kunsinna ta' annimali tista' tkun magħmula minn komodità waħda jew aktar, jew lottijiet;

(19) “kunsinna ta’ pjanti jew ta' prodotti tal-pjanti” tfisser kwantità ta’pjanti, prodotti tal-pjanti u/ jew artikoli oħra li jkunu qed jiġu mċaqlqa minn Parti lejn Parti ieħor u koperti, fejn meħtieġ minn ċertifikat fitosanitarju wieħed. Kunsinna tista' tkun magħmula minn komodità waħda jew aktar, jew lottijiet;

(20) “lott” tfisser għadd ta’ unitajiet ta' komodità waħda, identifikabbli mill-omoġenità tal-kompożizzjoni u mill-oriġini tagħhom, u li jiffurmaw parti minn kunsinna;

(21) “l-ekwivalenza għal skopijiet ta' kummerċ” (l-ekwivalenza) tfisser li l-miżuri elenkati fl-Anness IV għal dan il-Ftehim applikati fil-Parti li tesporta, kemm jekk differenti, jew le, mill-miżuri elenkati f'dak l-Anness, applikati fil-Parti li timporta, oġġettivament jakkwistaw il-livell ta' protezzjoni tal-Parti li timporta jew livell aċċettabbli ta' riskju;

(22) “settur” tfisser l-istruttura tal-produzzjoni u tal-kummerċ għal prodott jew kategorija ta’ prodotti f'xi waħda mill-Partijiet;

(23) “subsettur” tfisser parti minn settur iddefinita u kkontrollata sew;

(24) “komodità” tfisser il-prodotti jew oġġetti msemmija fil-punti 2 sa 7;

(25) “awtorizzazzjoni speċifika għall-importazzjoni” tfisser awtorizzazzjoni formali minn qabel mill-awtoritajiet kompetenti tal-Parti li timporta indirizzata lil importatur individwali bħala kundizzjoni għall-importazzjoni ta’ kunsinna waħda jew kunsinni multipli ta’ komodità mill-Parti li tesporta, fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan il-Kapitlu;

(26) “ġranet tax-xogħol” tfisser ġranet matul il-ġimgħa għajr il-Ħadd, is-Sibt u vaganzi pubbliċi f'xi waħda mill-Partijiet;

(27) “spezzjoni” tfisser l-eżaminazzjoni ta’ kwalunkwe aspett ta’ għalf, ikel, saħħa tal-annimali u benesseri tal-annimali sabiex jiġi vverifikat li tali aspett(i) jikkonforma(w) mar-rekwiżiti legali tal-liġi tal-għalf u l-ikel u tar-regoli tas-saħħa u l-benesseri tal-annimali;

(28) “spezzjoni dwar is-saħħa tal-pjanti” tfisser eżaminazzjoni viżwali uffiċjali tal-pjanti, prodotti mill-pjanti jew oġġetti oħra regolati biex tiddetermina jekk humiex preżenti pesti u/jew tiddetermina l-konformità mar-regolamenti fitosanitarji;

(29) “verifika” tfisser l-iċċekkjar, permezz ta’ eżaminazzjoni u kunsiderazzjoni ta’ evidenza oġġettiva, jekk rekwiżiti speċifiċi kinux sodisfatti.

Artikolu 54

Awtoritajiet kompetenti

Il-Partijiet għandhom jinformaw lil xulxin dwar l-istruttura, l-organizzazzjoni u l-kondiviżjoni tal-kompetenzi tal-awtoritajiet kompetenti tagħhom matul l-ewwel laqgħa tas-Sottokumitat Sanitarju u Fitosanitarju msemmi fl-Artikolu 65 ta’ dan il-Ftehim (“is-Sottokumitat SPS”). Il-Partijiet għandhom jinfurmaw lil xulxin dwar kull bdil fl-istruttura, l-organizzazzjoni u t-tqassim tal-kompetenzi, inkluż tal-punti ta’ kuntatt, dwar dawk l-awtoritajiet kompetenti.

Artikolu 55

Approssimazzjoni gradwali

1. Il-Ġeorġja għandha tkompli gradwalment tqarreb il-miżuri leġiżlattivi tagħha sanitarji u fitosanitarji, dawk li jolqtu l-benesseri tal-annimali kif ukoll xi oħrajn kif stabbilit fl-Anness IV għal dan il-Ftehim għal dawk tal-Unjoni skont il-prinċipji u l-proċeduri stabbiliti fl-Anness XI għal dan il-Ftehim.

2. Il-Partijiet għandhom jikkoperaw fit-tqarrib gradwali u l-bini ta’ kapaċità.

3. Is-Sottokumitat tal-SPS għandu jimmonitorja b'mod regolari l-implimentazzjoni tal-proċess ta’ tqarrib, stipulat fl-Anness XI għal dan il-Ftehim, sabiex jipprovdi r-rakkomandazzjonijiet neċessarji dwar it-tqarrib.

4. Mhux aktar tard minn sitt xhur wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-Ġeorġja għandha tippreżenta lista tal-miżuri tal-UE sanitarji u fitosanitarji, dwar il-benesseri tal-annimali u miżuri leġiżlattivi oħrajn kif definiti fl-Anness IV għal dan il-Ftehim li l-Ġeorġja ikollha tqarreb. Il-lista għandha tkun maqsuma f’oqsma ta’ prijorità, li fihom il-kummerċ f’xi komodità jew grupp ta’ komoditajiet ikun iffaċilitat permezz ta’ tqarrib. Din il-lista ta' tqarrib għandha sservi bħala dokument ta’ referenza għall-implimentazzjoni ta’ dan il-Kapitolu.

Artikolu 56

Rikonoxximet għal raġunijiet ta’ kummerċ tal-istatus tas-saħħa tal-annimali u tal-pesti u tal-kundizzjonijiet reġjonali

Ir-rikonoxximent tal-istatus tal-mard tal-annimali, tal-infezzjonijiet fl-annimali jew tal-pesti

1. Fir-rigward tal-mard tal-annimali u l-infezzjonijiet fl-annimali (inkluż żoonożi), għandu japplika dan li ġej:

(a) il-Parti li timporta għandha tirrikonoxxi għall-għanijiet ta’ kummerċ l-istatus tas-saħħa tal-annimali tal-Parti li tesporta jew tar-reġjuni tagħha kif determinati skont il-proċedura stabbilita fl-Anness VI għal dan il-Ftehim, għar-rigward tal-mard tal-annimali speċifikati fl-Anness V-A għal dan il-Ftehim;

(b) meta Parti tikkunsidra li jkollha, għar-rigward tat-territorju tagħha, jew ta' reġjun fi ħdan it-territorju tagħha, status speċjali fir-rigward ta’ marda tal-annimali speċifika, għajr dawk elenkati fl-Anness V-A għal dan il-Ftehim, hija tista’ titlob rikonoxximent ta’ dan l-istatus skont il-proċedura stabbilita fl-Anness VI Parti C għal dan il-Ftehim. F'dan ir-rigward, il-Parti li timporta tista’ titlob garanziji, fir-rigward ta’ importazzjoni ta’ annimali ħajjin u ta’ prodotti tal-annimali, li jkunu xierqa għall-istatus maqbul tal-Partijiet.

(c) il-Partijiet jirrikonoxxu bħala l-bażi għall-kummerċ bejniethom l-istatus tat-territorji jew tar-reġjuni, jew l-istatus f'settur jew subsettur tal-Partijiet relatat mal-prevalenza jew l-inċidenza ta’ xi marda tal-annimali għajr dak il-mard elenkat fl-Anness V-A ta’ dan il-Ftehim, jew marbuta ma' infezzjonijiet fl-annimali, u/ jew ir-riskju assoċjat, kif xieraq, kif definit mill-OIE. F'dan ir-rigward, il-Parti li timporta tista’ titlob garanziji fir-rigward tal-importazzjoni ta’ annimali ħajjin u prodotti tal-annimali, li huma xierqa għall-istatus definit skont ir-rakkomandazzjonijiet tal-OIE; u

(d) mingħajr ħsara għall-Artikoli 58, 60 u 64 ta’ dan il-Ftehim, u sakemm il-Parti li timporta ma tqajjimx oġġezzjoni espliċita u titlob l-informazzjoni ta’ sostenn jew addizzjonali, konsultazjonijiet u/jew verifika, kull Parti għandhatieħu miżuri leġiżlattivi u amministrattivi neċessarji migħajr dewmien biex tippermetti l-kummerċ abbażi tad-dispożizzjonijiet tal-punti (a), (b) u (c) ta’ dan il-paragrafu.

2. Fir-rigward tal-pesti, japplika dan li ġej:

(a) għal finijiet ta’ kummerċ il-Partijiet jirrikonoxxu l-istatus tal-pesti tagħhom fir-rigward tal-pesti speċifikati fl-Anness V-B għal dan il-Ftehim, kif determinat fl-Anness VI-B; u

(b) mingħajr ħsara għall-Artikoli 58, 60 u 64 ta’ dan il-Ftehim, u sakemm il-Parti li timporta ma tqajjimx oġġezzjoni espliċita u titlob l-informazzjoni ta’ sostenn jew addizzjonali, konsultazjonijiet u/jew verifika, kull Parti għandha tieħu miżuri leġiżlattivi u amministrattivi neċessarji migħajr dewmien biex tippermetti l-kummerċ abbażi tad-dispożizzjonijiet tal-punt (a) ta’ dan il-paragrafu.

Rikonoxximent ta’ reġjonalizzazzjoni/tqassim f’żoni, żoni ħielsa mill-pesti (ŻĦP) u żoni protetti (ŻP)

3. Il-Partijiet jirrikonoxxu l-kunċett ta’ reġjonalizzazzjoni u ŻĦP kif speċifikati fil-Konvenzjoni Internazzjonali tal-Protezzjoni tal-Pjanti (KIPP) tal-1997 u l-Istandards Internazzjonali għall-Miżuri Fitosanitarji (IIMF) tal-Organizazzajoni tal-Ikel u l-Agrikoltura (FAO), u ta’ żoni protetti skont id-Direttiva Nru 2000/29/KE, li huma jaqblu li japplikaw għall-kummerċ bejniethom.

4. Il-Partijiet jaqblu li d-deċiżjonijiet ta’ reġjonalizzazzjoni għall-mard tal-annimali u tal-ħut elenkati fl-Anness V-A għal dan il-Ftehim u għal pesti elenkati fl-Anness V-B għal dan il-Ftehim jittieħdu skont id-dispożizzjonijiet tal-Parti A u l-Parti B tal-Anness VI għal dan il-Ftehim.

5. Fir-rigward ta’ mard tal-annimali skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 58 ta’ dan il-Ftehim, il-Parti li tesporta li tfittex rikonoxximent tad-deċiżjonijiet ta’ reġjonalizzazzjoni tagħha mill-Parti li timporta tavża bil-miżuri tagħha bi spjegazzjonijiet kompluti u d-data ta’ sostenn għad-determinazzjonijiet u d-deċiżjonijiet tagħha. Mingħajr ħsara għall-Artikolu 59 ta’ dan il-Ftehim, u sakemm il-Parti li timporta ma tqajjimx oġġezzjoni espliċita u titlob informazzjoni addizzjonali, konsultazzjonijiet u/jew verifika fi żmien 15-il ġurnata wara l-irċevuta tan-notifika, id-deċiżjoni ta’ reġjonalizzazzjoni notifikata b'dan il-mod tkun meqjusa bħala aċċettata.

Il-konsultazzjonijiet li ssir referenza għalihom fl-ewwel subparagrafu ta' dan il-paragrafu jsiru skont l-Artikolu 59(3) ta’ dan il-Ftehim. Il-Parti li timporta tivvaluta l-informazzjoni addizzjonali fi żmien 15-il ġurnata wara l-irċevuta tal-informazzjoni addizzjonali. Il-verifika msemmija fl-ewwel subpargarfu ta' dan il-paragrafu ssir skont l-Artikolu 62 ta’ dan il-Ftehim u fi żmien 25 ġurnata tax-xogħol wara l-irċevuta tat-talba ta’ verifika..

6. Fir-rigward ta’ pesti, kull Parti tiżgura li l-kummerċ fil-pjanti, prodotti tal-pjanti u oġġetti oħra, kif xieraq, tqis l-istatus tal-pesti f'żona rikonoxxuta bħala protetta jew ŻĦP mill-Parti l-oħra. Parti li tfittex li tikseb rikonoxximent taż-ŻĦP tagħha mill-Parti l-oħra tavża bil-miżuri tagħha u, meta mitluba, tipprovdi spjegazzjonijiet kompluti u data ta’ sostenn għall-istabbiliment u ż-żamma, kif gwidata mill-istandards relevanti tal-FAO jew tal-KIPP, inklużi l-IIMF. Mingħajr ħsara għall-Artikolu 64 ta’ dan il-Ftehim, u sakemm Parti ma tqajjimx oġġezzjoni espliċita u titlob informazzjoni addizzjonali, konsultazzjonijiet u/jew verifika fi żmien tliet xhur wara n-notifika, id-deċiżjoni ta’ reġjonalizzazzjoni għal ŻĦP notifikata b'dan il-mod tkun meqjusa bħala aċċettata.

Il-konsultazzjonijiet li ssir referenza għalihom fl-ewwel subparagrafu ta' dan il-paragrafu jsiru skont l-Artikolu 59(3) ta’ dan il-Ftehim. Il-Parti li timporta tivvaluta l-informazzjoni addizzjonali fi żmien tliet xhur wara l-irċevuta tal-informazzjoni addizzjonali. Il-verifika msemmija fl-ewwel subpargarfu ta' dan il-paragrafu titwettaq skont l-Artikolu 62 ta’ dan il-Ftehim u fi żmien 12-il xahar mill-irċevuta tat-talba ta’ verifika, fil-kunsiderazzjoni tal-bijoloġija tal-pesti u l-għalla kkonċernati.

7. Wara l-finalizzazzjoni tal-proċeduri fil-paragrafi 4 sa 6, u mingħajr ħsara għall-Artikolu 64 ta’ dan il-Ftehim, mingħajr dewmien żejjed, kull Parti għandha tieħu miżuri leġiżlattivi u amministrativi biex jippermettu l-kummerċ fuq dik il-bażi..

Kompartimentalizzazzjoni

8. Il-Partijiet jistgħu jidħlu f’diskussjonijiet ulterjuri fir-rigward tal-kwistjoni tal-kompartimentalizzazzjoni.

Artikolu 57

Rikonoxximent tal-ekwivalenza

1. Ekwivalenza tista’ tkun rikonoxxuta fir-rigward ta’:

(a) miżura individwali;

(b) grupp ta’ miżuri; jew

(c) sistema applikabbli għal settur, subsettur, komodità jew grupp ta’ komoditajiet.

2. Fir-rigward tar-rikonoxximent tal-ekwivalenza, il-Partijiet isegwu l-proċess, stabbilit fil-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu. Dan il-proċess jinkludi dimostrazzjoni oġġettiva tal-ekwivalenza mill-Parti li tesporta u valutazzjoni oġġettiva tat-talba mill-Parti li timporta. Din il-valutazzjoni tista' tkun tinkludi spezzjonijiet jew verifiki.

3. Fuq talba tal-Parti li tesporta dwar ir-rikonoxximent tal-ekwivalenza, kif stipulat fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, mingħajr dewmien u mhux aktar tard minn tliet xhur wara l-irċevuta ta’ tali talba mill-Parti li timporta, il-Partijiet għandhom jibdew il-proċess ta’ konsultazzjoni li jinkludi l-passi stabbiliti fl-Anness VIII għal dan il-Ftehim. F'każ li jkun hemm aktar minn talba waħda mill-Parti li tesporta, il-Partijiet, fuq talba tal-Parti li timporta, fi ħdan is-Sottokumitat SPS imsemmi fl-Artikolu 65 ta’ dan il-Ftehim għandhom jaqblu fuq skeda li fiha huma għandhom jagħtu bidu u jwettqu l-proċess imsemmi f'dan il-paragrafu.

4. Il-Ġeorġja tinnotifika l-Unjoni hekk kif tintlaħaq l-approssimazzjoni fir-rigward ta’ miżura, grupp ta’ miżuri jew sistema kif stabbilit fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, bħala riżultat tal-monitoraġġ previst fl- Artikolu 55(3) ta’ dan il-Ftehim. Dan il-fatt jitqies bħala bażi għal talba mill-Ġeorġja li jinbeda l-proċess tar-rikonoxximent tal-ekwivalenza tal-miżuri konċernati, kif stabbilit fil-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu.

5. Sakemm ma jkunx miftiehem mod ieħor, il-Parti li timporta għandha tiffinalizza l-proċess għar-rikonoxximent tal-ekwivalenza msemmija fil-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu fi żmien 360 ġurnata wara l-irċevuta tat-talba mill-Parti li tesporta, inkluż dossier li juri l-ekwivalenza. Dan il-perjodu ta’ żmien jista’ jiġi estiż fir-rigward tal-għelejjel staġjonali meta jkun ġustifikabbli li l-valutazzjoni tiġi tittardjata biex tkun tista' ssir verifika matul perjodu xieraq ta’ tkabbir ta’ għalla.

6. Il-Parti li timporta tiddetermina ekwivalenza fir-rigward ta’ pjanti, prodotti tal-pjanti u oġġetti oħra skont l-IIMF relevanti.

7. Il-Parti li timporta tista’ tirtira jew tissospendi ekwivalenza abbażi ta’ kwalunkwe emenda minn wieħed mill-Partijiet ta’ miżuri li jaffettwaw l-ekwivalenza, sakemm tiġi segwita l-proċedura li ġejja:

(a) skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 58(2) ta’ dan il-Ftehim, il-Parti li tesporta tinforma lill-Parti li timporta bi kwalunkwe proposta għal emenda tal-miżuri tagħha li għalihom l-ekwivalenza ta’ miżuri hija rikonoxxuta u l-effett probabli tal-miżuri proposti fuq l-ekwivalenza kien ġie rikonoxxut. Fi żmien 30 ġurnata tax-xogħol wara l-irċevuta ta’ din l-informazzjoni, il-Parti li timporta tinforma lill-Parti li tesporta jekk l-ekwivalenza hux se tkompli tkun rikonoxxuta jew le abbażi tal-miżuri proposti;

(b) skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 58(2) ta’ dan il-Ftehim, il-Parti li timporta għandha tinforma bla dewmien lill-Parti li tesporta bi kwalunkwe proposta għall-emenda tal-miżuri tagħha li fuqhom ġie bbażat ir-rikonoxximent ta’ ekwivalenza u l-effett possibbli tal-miżuri proposti fuq l-ekwivalenza li ġiet rikonoxxuta. F’każ li l-Parti li timporta ma tkomplix tirrikonoxxi l-ekwivalenza, il-Partijiet jistgħu jaqblu dwar il-kundizzjonijiet biex jinbeda mill-ġdid il-proċess imsemmi fil-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu abbażi tal-miżuri proposti.

8. Ir-rikonoxximent, is-suspensjoni jew l-irtirar tal-ekwivalenza huwa biss responsabbiltà tal-Parti li timporta li taġixxi skont il-qafas amministrattiv u leġiżlattiv. Dik il-Parti għandha tagħti spjegazzjoni sħiħa bil-miktub lill-Parti li tesporta u data ta' sostenn użata għad-determinazzjonijiet u deċiżjonijiet koperti minn dan l-Artikolu. Fil-każ ta’ nonrikonoxximent, sospensjoni jew irtirar ta’ ekwivalenza, il-Parti li timporta tindika lill-Parti li tesporta il-kundizzjonijiet meħtieġa li abbażi tagħhom il-proċess imsemmi fil-paragrafu 3 jista’ jinbeda mill-ġdid.

9. Mingħajr ħsara għall-Artikolu 64 ta’ dan il-Ftehim, il-Parti li timporta tista’ tirtira jew tissospendi ekwivalenza qabel ma l-miżuri ġodda proposti minn kwalunkwe Parti jidħlu fis-seħħ.

10. Fil-każ li ekwivalenza hija rikonoxxuta formalment mill-Parti li timporta, abbażi tal-proċess ta’ konsultazzjoni kif stipulat fl-Anness IX għal dan il-Ftehim, is-Sottokumitat tal-SPS għandu, f'konformità mal-proċedura stabbilita fl-Artikolu 65(5) ta’ dan il-Ftehim, jiddikjara r-rikonoxximent tal-ekwivalenza fil-kummerċ bejn il-Partijiet. Din id-deċiżjoni tista' wkoll tipprovdi għal tnaqqis tal-kontrolli fiżiċi fuq il-fruntieri, is-simplifikazzjoni taċ-ċertifikati u tal-proċeduri ta’ elenkar minn qabel għall-istabbilimenti, kif applikabbli.

L-istatus ta’ rikonoxximent tal-ekwivalenza għandu jiġi elenkat fl-Anness XII għal dan il-Ftehim.

Artikolu 58

Trasparenza u skambju ta’ informazzjoni

1. Mingħar ħsara għall-Artikolu 59 ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet jikkoperaw biex itejbu l-fehim reċiproku tal-istruttura uffiċjali ta’ kontroll u l-mekkaniżmi tagħhom mogħtija l-kompitu li japplikaw il-miżuri elenkati fl-Anness IV għal dan il-Ftehim u tal-prestazzjoni ta' tali struttura u mekkaniżmu. Fost affarijiet oħra, dan jista’ jintlaħaq permezz ta’ rapport ta’ awditi internazzjonali meta dawn isiru pubbliċi u l-Partijiet jistgħu jiskambjaw informazzjoni dwar ir-riżultati ta’ tali eżerċizzji ta' awditjar jew informazzjoni oħra, kif xieraq.

2. Fil-qafas tal-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni kif imsemmi fl-Artikolu 55 ta' dan il-Ftehim jew tar-rikonoxximent tal-ekwivalenza kif imsemmi fl-Artikolu 57 ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet għandhom iżommu lil xulxin infurmati dwar il-bidliet leġiżlattivi jew proċedurali adottati fl-oqsma kkonċernati.

3. F'dan il-kuntest, l-Unjoni tinforma lill-Ġeorġja sew minn qabel bit-tibdiliet fil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni biex il-Ġeorġja tkun tista' tikkunsidra l-modifika tal-leġiżlazzjoni tagħha skont dan.

Il-livell neċessarju ta’ kooperazzjoni għandu jintlaħaq sabiex tkun iffaċilitata t-trażmissjoni tad-dokumenti leġiżlattivi fuq talba ta’ waħda mill-Partijiet.

Għal dan il-għan, kull Parti għandha tinnotifika lill-Parti l-oħra bil-punti ta’ kuntatt tagħha. Il-Partijiet ukoll għandhom jinnotifikaw lil xulxin jekk ikun hemm xi bidla fil-punti ta' kuntatt.

Artikolu 59

Notifika, konsultazzjoni u faċilitazzjoni tal-komunikazzjoni

1. Kull Parti tinnotifika bil-miktub lill-Parti l-oħra fi żmien jumejn tax-xogħol, bi kwalunkwe riskju serju jew sinifikanti għas-saħħa tal-bnedmin, l-annimali jew il-pjanti, inkluż emerġenzi jew sitwazzjonijiet ta’ kontroll alimentari fejn hemm risku identifikat b'mod ċar ta’ effeti serji fuq is-saħħa assoċjati mal-konsum ta’ prodotti mill-annimali jew mill-pjanti, b'mod partikolari:

(a) kwalunkwe miżuri li jaffettwaw id-deċiżjonijiet ta’ reġjonalizzazzjoni msemmija fl-Artikolu 56 ta’ dan il-Ftehim;

(b) il-preżenza jew l-evoluzzjoni ta’ kwalunkwe marda tal-annimali elenkata fl-Anness V-A għal dan il-Ftehim jew tal-pesti regolati elenkati fl-Anness V-B għal dan il-Ftehim;

(c) sejbiet ta' importanza epidemjoloġika jew riskji assoċjati importanti fir-rigward ta' mard tal-annimali u tal-pesti li ma jkunux elenkati fl-Annesssi V-A u V-B għal dan il-Ftehim, jew li huma mard tal-annimali, jew pesti, ġodda; u

(d) kwalunkwe miżura addizzjonali li tmur lil hinn mir-rekwiżiti bażiċi tal-miżuri rispettivi meħuda sabiex jikkontrollaw jew jeqirdu l-mard jew il-pesti tal-annimali jew sabiex jipproteġu s-saħħa pubblika jew tal-pjanti u kwalunkwe bidliet fil-politiki profilattiċi, inklużi l-politiki tat-tilqim.

2. Notifiki jintbagħtu lill-punti ta’ kuntatt imsemmija fl-Artikolu 58(1) ta’ dan il-Ftehim.

Notifika bil-miktub tfisser notifika bil-posta, bil-faks jew bl-email.

3. Meta Parti jkollha preokkupazzjonijiet serji rigward riskju għas-saħħa umana, tal-annimali jew tal-pjanti, għandhom isiru konsultazzjonijiet rigward is-sitwazzjoni, fuq talba ta' dik il-Parti, kemm jista' jkun malajr u, f'kull każ, fi żmien 15-il jum tax-xogħol mid-data ta' dik it-talba. F'tali sitwazzjonijiet, kull Parti għandha tagħmel ħilitha biex tipprovdi l-informazzjoni kollha meħtieġa biex tevita l-interruzzjoni tal-kummerċ, u biex tasal għal soluzzjoni aċċettabbli għat-tnejn li tkun konsistenti mal-protezzjoni tas-saħħa tal-bnedmin jew ta’ saħħet l-annimali jew il-pjanti.

4. Fuq talba ta’ Parti, konsultazzjonijiet rigward il-benesseri tal-annimali jsiru malajr kemm jista’ jkun u fi kwalunkwe każ fi żmien 20 ġurnata tax-xogħol mid-data tan-notifika. F'tali sitwazzjonijiet, kull Parti għandha tara li tipprovdi l-informazzjoni kollha mitluba.

5. Fuq talba ta' waħda mill-Partijiet, il-konsultazzjonijiet kif imsemmi fil-paragrafi 3 u 4 ta' dan l-Artikolu jsiru permezz ta' vidjo jew awdjokonferenza. Il-Parti li tagħmel it-talba għandha tiżgura l-preparazzjoni tal-minuti tal-konsultazzjoni, li jkunu formalment approvati mill-Partijiet. Għall-finijiet ta’ din l-approvazzjoni, id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 58(3) ta’ dan il-Ftehim għandhom japplikaw.

6. Fi stadju aktar tard, tibda topera sistema ta' allert rapidu, kif ukoll mekkaniżmu ta' twissija bikrija, applikati b'mod reċiproku, f'kull emerġenza veterinarja u fitosanitarja, u dan wara li l-Ġeorġja tkun implimentat il-leġiżlazzjoni neċessarja f'dan il-qasam u tkun ħolqot il-kundizzjonijiet għall-operat korrett tagħhom fuq il-post.

Artikolu 60

Kundizzjonijiet tal-kummerċ

1. Il-kundizzjonijiet tal-kummerċ qabel ir-rikonoxximent tal-ekwivalenza:

(a) Il-Partijiet jaqblu li jagħmlu l-importazzjonijiet ta’ kwalunkwe prodott kopert mill-Annessi IV-A IV-C(2) u (3) soġġett għal dan il-Ftehim għal kundizzjonijiet qabel ir-rikonoxximent tal-ekwivalenza. Mingħajr ħsara għad-deċiżjonijiet meħuda skont l-Artikolu 56 ta’ dan il-Ftehim, il-kundizzjonijiet ta’ importazzjoni tal-Parti li timporta jkunu applikabbli għat-territorju sħiħ tal-Parti li tesporta. Mad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim u f'konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 58 ta’ dan il-Ftehim, il-Parti li timporta għandha tinforma lill-Parti li tesporta bir-rekwiżiti sanitarji u/jew fitosanitarji tagħha għall-importazzjoni ta’ prodotti msemmija fl-Annessi IV-A u IV-C għal dan il-Ftehim. Din l-informazzjoni tinkludi, kif xieraq, il-mudelli għaċ-ċertifikati jew id-dikjarazzjonijiet uffiċjali jew id-dokumenti kummerċjali, kif preskritt mill-Parti li timporta; u

(b) (i) Kwalunkwe emenda jew emenda proposta fil-kundizzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1(a) ta’ dan l-Artikolu għandha tkun konformi mal-proċeduri rilevanti ta’ notifika tal-Ftehim SPS; (ii) Mingħajr ħsara għad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 64 ta’ dan il-Ftehim, il-Parti li timporta tqis iż-żmien tat-trasport bejn il-Partijiet biex tistabbilixxi d-data tad-dħul fis-seħħ tal-kundizzjonijiet emendati msemmija fil-paragrafu 1(a) ta' dan il-Ftehim. u (iii) Jekk il-Parti li timporta tonqos milli tikkonforma mar-rekwiżiti ta' notifika msemmija fil-paragrafu 1(a) ta’ dan l-Artikolu, din għandha tkompli taċċetta ċ-ċertifikat jew l-attestazzjoni li jiggarantixxu l-kundizzjonijiet applikabbli preċedentement sa 30 jum wara d-dħul fis-seħħ tal-kundizzjonijiet emendati tal-importazzjoni.

2. Kundizzjonijiet ta’ importazzjoni wara r-rikonoxximent tal-ekwivalenza:

(a) Fi żmien 90 jum mid-data tad-deċiżjoni dwar ir-rikonoxximent tal-ekwivalenza kif speċifikat fl-Artikolu 57(10) ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet għandhom jieħdu miżuri leġislattivi u amministrattivi meħtieġa sabiex jimplimentaw ir-rikonoxximent tal-ekwivalenza sabiex jippermettu fuq dik il-bażi l-kummerċ bejniethom ta' prodotti msemmija fl-Annessi IV-A u IV-C(2) u (3) għal dan il-Ftehim. Għal dawk il-prodotti, il-mudell għaċ-ċertifikat uffiċjali jew id-dokument uffiċjali mitlub mill-Parti li timporta jista’, imbagħad, jiġi sostitwit b'ċertifikat imfassal kif previst fl-Anness X-B għal dan il-Ftehim.

(b) Għal komoditajiet f'setturi jew subsetturi li fihom mhux il-miżuri kollha huma rikonoxxuti bħala ekwivalenti, il-kummerċ għandu jkompli abbażi ta’ konformità mal-kundizzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1(a) ta' dan l-Artikolu. Fuq talba mill-Parti li tesporta, għandhom japplikaw id-dispożizzonijiet tal-paragrafu 5 ta’ dan l-Artikolu.

3. Mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-komoditajiet imsemmija fl-Annessi IV-A u IV-C(2) ta' dan il-Ftehim ma jkunux suġġetti għal awtorizzazzjoni għall-importazzjoni bejn il-Partijiet.

4. Għal kundizzjonijiet li jaffettwaw il-kummerċ tal-prodotti msemmija fil-pargarafu 1(a) ta' dan l-Artikolu, fuq talba tal-Parti li tesporta, il-Partijiet jidħlu f'konsultazzjonijiet fis-Sottokumitat tal-SPS skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 65 ta’ dan il-Ftehim, sabiex jaqblu fuq kundizzjonijiet alternattivi jew addizzjonali ta’ importazzjoni tal-Parti li timporta. Tali kundizzjonijiet alternattivi jew addizzjonali għall-importazzjoni jistgħu, fejn xieraq, ikunu bbażati fuq miżuri tal-Parti li tesporta rikonoxxuti bħala ekwivalenti mill-Parti li timporta. Jekk jintlaħaq qbil, il-Parti li timporta għandha tieħu l-miżuri leġiżlattivi u/ jew amministrattivi neċessarji fi żmien 90 ġurnata biex tippermetti l-importazzjoni fuq il-bażi tal-kundizzjonijiet għall-importazzjoni maqbula.

5. Lista ta’ stabbilimenti, approvazzjoni proviżorja

(a) Għall-importazzjoni ta’ prodotti mill-annimali msemmija fil-Parti 2 tal-Anness IV-A għal dan il-Ftehim, fuq talba tal-Parti li tesporta akkumpanjata mill-garanziji xierqa, il-Parti li timporta tapprova b'mod proviżorju l-istabbilimenti li jipproċessaw imsemmija fl-Anness VIII.2 għal dan il-Ftehim li jinsabu fit-territorju tal-Parti li tesporta, mingħajr spezzjoni minn qabel tal-istabbilimenti individwali. Tali approvazzjoni tkun konsistenti mal-kundizzjonijiet u d-dispożizzjonijiet stipulati fl-Anness VII għal dan il-Ftehim. Ħlief meta tintalab informazzjoni addizzjonali, il-Parti li timporta tieħu l-miżuri leġiżlattivi u/ jew amministrattivi neċessarji biex tippermetti l-importazzjoni fuq dik il-bażi fi żmien 30 ġurnata tax-xogħol mid-data tal-irċevuta tat-talba u tal-garanziji relevanti mill-Parti li timporta. Il-lista inizjali tal-istabbilimenti tkun approvata skont id-dispożizzjonijiet tal-Anness VII għal dan il-Ftehim.

(b) Għall-importazzjoni ta’ prodotti mill-annimali msemmija fil-paragarfu 2(a) ta' dan l-Artikolu, il-Parti li tesporta tinforma lill-Parti li timporta dwar il-lista tagħha ta’ stabbilimenti li jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-Parti li timporta.

6. Fuq talba minn waħda mill-Partijiet, il-Parti l-oħra tipprovdi l-ispjegazzjonijiet u d-data ta' prova meħtieġa għad-determinazzjonijiet u d-deċiżjonijiet koperti minn dan l-Artikolu.

Artikolu 61

Proċedura ta’ ċertifikazzjoni

1. Għal finijiet ta’ proċeduri ta’ ċertifikazzjoni u ħruġ ta’ ċertifikati u dokumenti uffiċjali, il-Partijiet jaqblu dwar il-priċipji stabbiliti fl-Anness X għal dan il-Ftehim.

2. Is-Sottokumitat tal-SPS imsemmi fl-Artikolu 65 ta’ dan il-Ftehim jista’ jaqbel dwar ir-regoli li jkunu segwiti f'każ ta’ ċertifikazzjoni elettronika, irtirar ta’ ċertifikati jew bdil tagħhom..

3. Fil-qafas tal-leġiżlazzjoni approssimata kif imsemmija fl-Artikolu 55 ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet għandhom jaqblu fuq mudelli komuni ta’ ċertifikati fejn dawn ikunu applikabbli.

Artikolu 62

Verifik