CINNEADH ÚDARÁS FAIREACHÁIN CSTE Uimh. 161/22/COL

an 6 Iúil 2022

maidir le cabhair i ndáil leis an mbonneagar soilse sráide in Bergen (an Iorua) [2023/101]

Tá Údarás Faireacháin CSTE (“ESA”),

Ag féachaint don mhéid seo a leanas:

an Comhaontú maidir leis an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch (“Comhaontú LEE”), go háirithe d’Airteagail 61 agus 62,

Prótacal 26 a ghabhann le Comhaontú LEE,

an Comhaontú idir na Stáit EFTA maidir le hÚdarás Faireacháin agus Cúirt Bhreithiúnais a Bhunú (“an Comhaontú Faireacháin agus Cúirte”), go háirithe Airteagal 24,

Prótacal 3 a ghabhann leis an gComhaontú Faireacháin agus Cúirte (“Prótacal 3”), go háirithe Airteagail 7(5) agus 14 de Chuid II, agus

tar éis a iarraidh ar pháirtithe leasmhara a mbarúlacha a chur isteach (1), agus ag féachaint dá gcuid barúlacha,

De bharr an mhéid seo a leanas:

I. FÍORAIS

1. NOS IMEACHTA

1.1. AN GEARÁN

(1) Le litir an 11 Bealtaine 2017, rinne Nelfo (“an gearánaí”) gearán faoi státchabhair líomhnaithe arna deonú ag Bardas Bergen (“an Bardas”) i leith soilsiú sráide feadh bóithre bardasacha. Is cónaidhm earnálach é Nelfo laistigh de chónaidhm Fiontair na hIorua (“NHO”). Cuimsítear léi cuideachtaí leictreonaice, TF, ríomhthráchtála, suimeálaithe córais agus cuideachtaí ardaitheoirí san Iorua (2).

(2) Is é BKK AS tairbhí líomhnaithe na cabhrach, ag gníomhú trí fhochuideachtaí éagsúla (3). Tagrófar do BKK AS agus a fhochuideachtaí le chéile mar “grúpa BKK” anseo feasta.

1.2. FAISNÉIS BHREISE

(3) Le litir dar dáta an 1 Meitheamh 2017 (4), sheol Údarás Faireacháin CSTE an gearán chuig údaráis na hIorua. Le litreacha dar dáta an 27 Meitheamh 2017 agus an 5 Iúil 2017 (5), chuir údaráis na hIorua barúlacha ar fáil.

(4) Le ríomhphost an 7 Meán Fómhair 2017, d’iarr Údarás Faireacháin CSTE ar údaráis na hIorua tuilleadh faisnéise a sholáthar (6). D’fhreagair údaráis na hIorua le ríomhphoist an 8 Meán Fómhair 2017 (7) agus an 12 Meán Fómhair 2017 (8).

(5) Sheol Údarás Faireacháin CSTE iarraidh bhreise ar fhaisnéis an 11 Iúil 2018 (9). Tionóladh físchomhdháil an 17 Lúnasa 2018. Chuir údaráis na hIorua tuilleadh faisnéise isteach le ríomhphost an 28 Feabhra 2019 (10).

1.3. AN NÓS IMEACHTA IMSCRÚDAITHE FOIRMIÚIL

(6) Le Cinneadh Uimh. 027/19/COL (“an cinneadh tosaigh”), thionscain Údarás Faireacháin CSTE an nós imeachta imscrúdaithe foirmiúil (11). Ag an gcéim sin, bhí Údarás Faireacháin CSTE den réamhthuairim gur dealraíodh gur státchabhair a bhí i dtrí bheart, arna n-aithint sa chinneadh tosaigh mar bhearta (a), (b) agus (c). Thairis sin, léirigh Údarás Faireacháin CSTE amhras faoi chomhoiriúnacht na státchabhrach féideartha sin le feidhmiú Chomhaontú LEE. Tugtar tuairisc ar na trí bheart i Roinn 2 thíos.

(7) Iarradh ar údaráis na hIorua a mbarúil a thabhairt ar an gcinneadh tosaigh faoin 20 Bealtaine 2019. Arna iarraidh sin, shín Údarás Faireacháin CSTE an sprioc-am go dtí an 5 Meitheamh 2019 (12).

(8) Le litir dar dáta an 5 Meitheamh 2019, fuair Údarás Faireacháin CSTE barúlacha comhpháirteacha ó BKK AS agus Veilys AS (“BKK Veilys”) (13). Le litir an 6 Lúnasa 2019, tugadh cuireadh d’údaráis na hIorua a mbarúlacha a chur i láthair i ndáil leis na tráchtanna sin faoin 6 Meán Fómhair 2019 (14).

(9) Chuir údaráis na hIorua a mbarúlacha ar an gcinneadh tosaigh isteach an 5 Aibreán 2020 (15). Leagtar amach na barúlacha in dhá litir ón mBardas, dar dáta an 10 Bealtaine 2019 (16) agus an 3 Aibreán 2020 (17) faoi seach.

(10) Sheol Údarás Faireacháin CSTE iarraidh bhreise ar fhaisnéis chuig údaráis na hIorua an 5 Feabhra 2021 (18). Chuir údaráis na hIorua a bhfreagra ar an iarraidh sin isteach an 12 Aibreán 2021 (19).

2. TUAIRISC AR NA BEARTA

2.1. AN BONNEAGAR AGUS NA HEINTITIS DHLÍTHEANACHA LENA MBAINEANN

(11) Bhí an bonneagar soilse sráide feadh bóithre bardasacha faoi úinéireacht aonaid bhardasaigh darbh ainm Bergen Lysverker go stairiúil. In 1996, áfach, fuair BKK DA úinéireacht ar Bergen Lysverker, lena n-áirítear a chuid sócmhainní. Bhí an chuideachta sin faoi úinéireacht roinnt bardas ag an am, agus ba é an Bardas an scairshealbhóir ba mhó.

(12) Rinneadh BKK DA a atheagrú in BKK AS níos déanaí (20). De réir faisnéis atá ar fáil go poiblí, is leis an mBardas 37,75 % de na scaireanna. Áirítear Statkraft Industrial Holding AS agus bardais éagsúla ar na páirtithe leasmhara eile (21).

(13) Tá an bonneagar soilse sráide feadh na mbóithre bardasacha in Bergen faoi úinéireacht fochuideachtaí éagsúla de chuid BKK AS ó shin agus á oibriú acu siúd. Tá an bonneagar atá faoi rialú ghrúpa BKK faoi úinéireacht Veilys AS faoi láthair. Tá bonneagar soilse sráide feadh bóithre stáit, bóithre tuaithe agus bóithre príobháideacha faoi úinéireacht na cuideachta sin freisin.

(14) De réir údaráis na hIorua, ní dhearna Veilys AS féin a bhonneagar soilse sráide a oibriú ná a chothabháil. Ba í fochuideachta darbh ainm BKK EnoTek AS a rinne na gníomhaíochtaí sin (22).

(15) De réir mar a thabharfar tuairisc níos mionsonraithe air thíos, ní le Veilys AS an bonneagar soilse sráide feadh na mbóithre bardasacha in Bergen ina iomláine. Tá codanna den bhonneagar sin faoi úinéireacht an Bhardais.

2.2. NA BEARTA ARNA N-AITHINT SA GHEARÁN

(16) Aithníodh dhá bheart státchabhrach líomhnaithe sa ghearán. Ar an gcéad dul síos, d’áitigh an gearánaí gur thug an Bardas róchúiteamh do chuideachtaí laistigh de ghrúpa BKK maidir le soilse sráide a chothabháil agus a oibriú feadh bóithre bardasacha (beart (a)). Ar an dara dul síos, léirigh an gearánaí a imní faoin maoiniú a thug an Bardas le haghaidh 12 000 daingneán LED nua a suiteáladh ar bhonneagar atá faoi úinéireacht Veilys AS (beart (b)) (23).

(17) De réir an ghearánaí, is sárú leanúnach ar na rialacha maidir le státchabhair ón 1 Eanáir 2016 atá i mbearta (a) agus (b). Mar a shonraítear i mír 18 den chinneadh tosaigh, rinne Údarás Faireacháin CSTE a mheasúnú ar bhearta (a) agus (b) a theorannú, dá dhroim sin, chuig an tréimhse sin.

(18) Measann an gearánaí go mbeadh roinnt soláthróirí toilteanach na soilse sráide a oibriú agus a chothabháil agus cúiteamh a fháil ina leith. Ar an mbonn sin, measann sé gur gníomhaíochtaí de chineál eacnamaíoch iad na gníomhaíochtaí lena gcuimsítear cothabháil agus oibriú (24).

(19) A mhéid a bhaineann an cúiteamh le seirbhís lena ngabhann leas eacnamaíoch ginearálta (“SGEI”), áitíonn an gearánaí an méid seo a leanas (25): Ar an gcéad dul síos, nach féidir an státchabhair sin a eisiamh ar bhonn chritéir Altmark (26). Ar an dara dul síos, go sáraíonn an cúiteamh atá i gceist uasteorainn de minimis SGEI de EUR 500 000 (27). Ar an tríú dul síos, nach gcomhlíonann na bearta na ceanglais sa Chinneadh maidir le seirbhís lena ngabhann leas eacnamaíoch ginearálta (28).

(20) Measann an gearánaí gur EUR 1,12 milliún in aghaidh na bliana atá sa róchúiteamh le haghaidh cothabhála agus oibrithe. Líomhnaítear gur sonraíodh praghsanna thart ar NOK […] in aghaidh an phointe solais in aghaidh na bliana i gconarthaí seirbhíse inchomparáide (29).

2.3. AN BEART BREISE A AITHNÍTEAR SA CHINNEADH TOSAIGH

(21) Áirítear ar na híocaíochtaí ón mBardas cúiteamh le haghaidh costas caipitil a bhaineann leis an mbonneagar soilse sráide atá faoi úinéireacht Veilys AS. Cuimsíodh an ghné sin den sásra cúitimh san imscrúdú foirmiúil mar bheart (c). Mar a sonraíodh i mír 18 den chinneadh tosaigh, níl an measúnú ar bheart (c) teoranta don tréimhse ón 1 Eanáir 2016.

3. BARULACHA O UDARAIS NA HIORUA

3.1. BUNEOLAS

3.1.1. An ghaolmhaireacht idir an bonneagar soilse sráide agus an líonra cumhachta

(22) An dlúthghaolmhaireacht fheidhmiúil idir líonraí cumhachta agus na bonneagair a úsáidtear chun soilsiú sráide a sholáthar, cuireann údaráis na hIorua an dlúthghaolmhaireacht sin i dtábhacht. Déantar daingneáin soilse sráide agus cáblaí nasctha a cheangal le cuaillí fóntais ar a bhfuil cáblaí cumhachta freisin go minic. Dá réir sin, tá dhá chuspóir ag an mbonneagar in Bergen (30).

(23) Ní dhearnadh aon idirdhealú idir bonneagair oibriúcháin agus bonneagair chothabhála chun críocha cumhachta agus soilsithe sráide go dtí 1991. Feadh bóithre bardasacha, ba iad bardais nó eintitis áitiúla faoi úinéireacht na mbardas a rinne na bonneagair den sórt sin a oibriú agus a chothabháil (31).

(24) Le héifeacht ó 1991, rinneadh na margaí fuinnimh san Iorua a léirscaoileadh go páirteach, áfach. In éineacht leis sin, cuireadh oibriú na líonraí cumhachta faoi réir rialála monaplachta (32).

(25) Faoin gcóras earnáilsonrach, tá sé de dhualgas ar úinéirí bonneagair a mbonneagair féin a oibriú. Tá toirmeasc ar eintitis eile iad a dhúbláil. Cumhdaítear na costais oibriúcháin agus chothabhála le taraifí (nettleie) nach mór a bheith i gcomhréir leis an toradh rialáilte arna shocrú ag Údarás Rialála Fuinnimh na hIorua (NVE) (33).

(26) Os a choinne sin, níor bunaíodh aon rialáil monaplachta ar an leibhéal náisiúnta le haghaidh bonneagair soilse sráide. Le haghaidh bonneagar den sórt sin, bíonn an struchtúr úinéireachta agus na dálaí le haghaidh oibríochtaí ag brath ar dhálaí áitiúla dá bhrí sin. Tairgeann roinnt eintiteas seirbhísí a bhaineann le hoibriú agus cothabháil ar bhonn tráchtála (34).

3.1.2. Díol Bergen Lysverker agus soláthairtí amach anseo a rialáil

(27) Ba é cuspóir an phróisis in 1996 go ndíolfadh an Bardas Bergen Lysverker, lena n-áirítear a shócmhainní agus a oibríochtaí go léir (35). Bhain na sócmhainní agus na hoibríochtaí sin, go háirithe, le táirgeadh agus dáileadh leictreachais. Measadh go raibh an bonneagar soilse sráide ina mhionghné nach féidir a scaradh go praiticiúil (36).

(28) In achoimre scríofa ón gcomhairleoir (Rådmannen) chuig Comhairle Cathrach Bergen ag ullmhú don chinneadh ar an ndíolachán, athdhearbhaíodh gur tugadh cuireadh do roinnt cuideachtaí atá faoi úinéireacht phoiblí chun tairiscint a chur isteach. Fuair an Bardas luacháil ó Enskilda Securities freisin (37).

(29) Tugadh cuntas ar an luacháil sin i dtogra ó ionadaí ar Chomhairle Cathrach Bergen. Agus glandliteanais á gcur san áireamh, léiríodh luach idir NOK 2,8 agus 3,0 billiún sa luacháil sin (38).

(30) Bhí meabhrán san áireamh leis an gcás ós comhair Chomhairle Cathrach Bergen chomh maith, a bhain le héifeachtaí sineirge. Luadh sa mheabhrán sin go mbeadh dhá chuspóir i gceist le díolachán. Ar an gcéad dul síos, ba cheart don Bhardas cur le struchtúr feidhmiúil chun leictreachas a sholáthar i gceantar Bergen. Ar an dara dul síos, ba cheart go gcuirfeadh díolachán caipiteal ar fáil don Bhardas bunaithe ar phraghsáil mhargaidh (39). Aithníodh roinnt breithnithe breise freisin (40).

(31) I Roinn 6 den chomhaontú díolacháin idir an Bardas agus BKK DA, socraíodh an praghas a íocfar ar Bergen Lysverker ag NOK 2,619 billiún. Bhí an praghas sin bunaithe ar ollphraghas de NOK 3,124 billiún sular baineadh fiachais agus dliteanais pinsin de (41).

(32) Sásra lena rialaítear an cúiteamh i ndáil le soilsiú sráide agus seirbhísí gaolmhara a sholáthar sa todhchaí, cuireadh an sásra sin san áireamh i roinn 7(c) de chomhaontú díolachán 1996 (42). De réir an tsásra sin, bheadh cead ag BKK DA na soilse tráchta a oibriú ar théarmaí margaidh, lena gcuimseofaí an costas a chumhdach móide costas caipitil i leith an chaipitil gheallta cothrom leis an ráta toraidh arna shocrú ag NVE maidir le bonneagar na heangaí rialáilte (43).

(33) Níor aithníodh luach an líonra soilse sráide ar leithligh sa chomhaontú díolachán. I gcomhréir le roinn 6 de, thionscain BKK DA próiseas díchill chuí, áfach. Sa tuarascáil ón ngnóthas cuntasaíochta a úsáidtear chun na críche sin, socraíodh luach i gcuntas na soilse sráide ag NOK 55 milliún (44).

3.1.3. Na conarthaí ina dhiaidh sin idir an Bardas agus cuideachtaí i ngrúpa BKK

(34) Sholáthair údaráis na hIorua conarthaí lena rialaítear soláthar na soilse sráide agus na seirbhísí gaolmhara feadh bóithre bardasacha in Bergen ó 2012 i leith. Ba 2 bhliain a bhí i ré na gconarthaí de ghnáth, agus an rogha ann chun é a shíneadh ar feadh 1 bhliain amháin eile. (45).

(35) Rinneadh conradh le haghaidh 2012 agus 2014 leis an gcuideachta BKK Nett AS. Bhí 18 228 bpointe lampa ann ar dtús. Astu sin, bhí 16 082 faoi rialú ghrúpa BKK, agus bhí 2 146 faoi úinéireacht an Bhardais. Measadh go dtiocfadh athrú ar líon na bpointí lampa thar ré an chonartha, áfach (46).

(36) Leagtar amach rialú an chúitimh i roinn 7 agus i bhfoscríbhinn A den chonradh. Socraíodh an praghas le haghaidh cothabhála agus oibrithe ag NOK […], gan CBL san áireamh, in aghaidh an phointe lampa in aghaidh na bliana. Dá bhrí sin, bheadh an cúiteamh bliantúil iomlán i ndáil leis na 18 228 pointe lampa a bhí ann cheana féin a chothabháil agus a oibriú cothrom le NOK […] (47).

(37) Sonraíodh an cúiteamh le haghaidh costas caipitil mar NOK […], gan CBL san áireamh, in aghaidh an phointe lampa in aghaidh na bliana. Ós rud é nár cumhdaíodh ach na pointí lampa faoi úinéireacht ghrúpa BKK leis an ngné sin, íocadh cúiteamh de NOK […] i leith na 16 082 phointe lampa a bhí ann cheana féin de thoradh sin (48).

(38) Rinneadh an conradh maidir leis an tréimhse ó 2015 go dtí 2017 le BKK Nett AS chomh maith. Bhí 18 407 bpointe lampa ann ag an tús. Astu sin, bhí 16 058 faoi rialú ghrúpa BKK, agus bhí 2 349 faoi úinéireacht an Bhardais. (49).

(39) De réir an struchtúir chéanna a bhí sa chonradh roimhe, leagadh amach an cúiteamh i roinn 7 agus i bhfoscríbhinn A den chonradh. Socraíodh an praghas le haghaidh cothabhála agus oibrithe ag NOK […], gan CBL san áireamh, in aghaidh an phointe lampa in aghaidh na bliana. Dá bhrí sin, bunaithe ar 18 407 bpointe lampa a bheith ann cheana féin, ba é NOK […] an cúiteamh bliantúil le haghaidh cothabhála agus oibrithe (50).

(40) Bhí an cúiteamh le haghaidh costas caipitil socraithe ag an leibhéal aonaid céanna, NOK […] gan CBL san áireamh, mar a bhí sa chonradh roimhe sin (féach mír (37)). Bunaithe ar 16 058 de na pointí lampa a bhí ann cheana a bheith faoi úinéireacht ghrúpa BKK, rinneadh an cúiteamh le haghaidh costas caipitil a ríomh mar NOK […] dá dhroim sin (51).

(41) Le haghaidh na tréimhse ó 2018 i leith, cuireadh síneadh leis an gconradh a bhí ann cheana féin. I gcomhréir leis an litir ón mBardas an 19 Meitheamh 2017, cuireadh síneadh leis an gconradh ar dtús go dtí an 1 Iúil 2018. Thug an Bardas faoi deara maidir leis sin, mar gheall ar athrú i struchtúr na cuideachta, nár mhór an conradh sínithe a dhéanamh le BKK EnoTek AS (52).

(42) Ansin, cuireadh síneadh leis an gconradh go dtí an 1 Eanáir 2019. Chuige sin, rinne an Bardas tagairt do phróiseas atá fós ar siúl ina raibh sé ag obair chun na soilse sráide atá faoi úinéireacht BKK-group a fháil (53).

(43) I litir maidir leis an síneadh, mhínigh grúpa BKK go ndearnadh an bonneagar soilse sráide a aistriú chuig a fhochuideachta Veilys AS. Ar an mbonn sin, gheobhadh an Bardas dhá dheimhniú ar an síneadh. Gheobhadh sé an chéad deimhniú ó Veilys AS maidir leis na soilse sráide atá faoi úinéireacht na cuideachta sin. Gheobhadh sé an dara deimhniú ó BKK EnoTek AS maidir leis na seirbhísí a sholáthair sé i leith na soilse sráide atá faoi úinéireacht an Bhardais (54).

(44) An 20 Nollaig 2018, cuireadh síneadh leis an gconradh de réir na dtéarmaí céanna go dtí an 1 Eanáir 2020. Rinneadh é sin i gcomhar le síneadh a chur le comhaontú intinne maidir leis an bhféidearthacht go bhfaigheadh an Bardas an bonneagar soilse sráide atá faoi úinéireacht Veilys AS faoi láthair (55).

(45) Ar deireadh, chuir údaráis na hIorua isteach an dara síneadh, gan síniú, leis an gcomhaontú intinne. De réir an doiciméid sin, rinneadh an conradh a shíneadh arís ar na téarmaí céanna. Bunaithe ar an bhfaisnéis a cuireadh isteach, tá Údarás Faireacháin CSTE den tuairim go bhfuil an conradh fós éifeachtach (56).

(46) Sa bhreis ar na conarthaí a bhaineann le soilsiú sráide feadh bóithre bardasacha, tá conarthaí ann a bhaineann leis an méid seo a leanas: (i) soilsiú sráide feadh bóithre príobháideacha (57); agus (ii) soilsiú i bpáirceanna agus feadh bóithre do choisithe (58). I gcomhréir le míreanna 19 agus 34 den chinneadh tosaigh, tá na conarthaí sin lasmuigh de raon feidhme an chinnidh seo.

3.1.4. Gníomhaíochtaí oibriúcháin agus cothabhála áirithe a chur ar tairiscint

(47) Cuireadh oibriú agus cothabháil na soilse sráide agus na ndaingneán LED atá faoi úinéireacht an Bhardais amach chun tairisceana. Cuireadh tús le seirbhísí a sholáthar faoin gconradh seo an 1 Aibreán 2020 (59).

(48) De réir an chuiridh chun tairisceana, cumhdaíonn an conradh thart ar 3 100 solas sráide atá faoi úinéireacht an Bhardais. Chomh maith leis sin, áirítear leis 12 000 daingneán LED arna suiteáil ar bhonneagar atá faoi úinéireacht Veilys AS. Sonraíodh an bonneagar áirithe sin mar 3 133 dhaingneán solais, 2 254 chuaille cruach/cóiriú le haghaidh sreang, 841 chuaille adhmaid, 12 000 daingneán LED, agus líon anaithnid cáblaí (60).

(49) Leanann sé freisin ón gcuireadh chun tairisceana go bhfuil 4 bliana i dtréimhse an chonartha agus go bhfuil a luach measta idir NOK 4 agus 6 milliún in aghaidh na bliana (gan CBL san áireamh). Bhí sé beartaithe an conradh a dhámhachtain ar bhonn an nós imeachta oscailte ar an tairgeoir a bhfuil an praghas is ísle aige/aici (61).

(50) Cuireadh sé thairiscint isteach sa chomórtas (62). Dámhadh an conradh ar BKK EnoTek AS ar phraghas NOK 10 554 689. Bhí na praghsanna sna cúig thairiscint eile idir NOK 11 930 826 agus NOK 26 596 947,50 (63).

(51) Tá an leibhéal seirbhísí faoin gconradh a cuireadh amach chun tairisceana cosúil leis an leibhéal seirbhísí faoi na conarthaí ar tugadh tuairisc orthu sa roinn 3.1.3 thuas go ginearálta. Faoi na conarthaí deireanacha sin, áirítear trealamh lochtach a athsholáthar le freagrachtaí an tsoláthróra, áfach. Tá sé de dhualgas ar an mBardas an oibleagáid sin a chomhlíonadh faoin gconradh a cuireadh amach chun tairisceana (64).

3.1.5. Forbairtí i líon na soilse sráide

(52) Na conarthaí idir an Bardas agus cuideachtaí i ngrúpa BKK, ar tugadh tuairisc orthu i roinn 3.1.3 thuas, meastar sna conarthaí sin go dtiocfaidh athrú ar líon na soilse sráide le himeacht ama. Bunaithe ar an doiciméadacht ba dhéanaí a bhí ar fáil, mhínigh údaráis na hIorua i litir an 12 Aibreán 2021 go raibh líon na soilse sráide a bhí faoi úinéireacht an Bhardais tar éis méadú go 4 219. Ba é 27 748 líon iomlán na soilse sráide a bhí faoi úinéireacht Veilys AS ag an tráth sin (65). Thairis sin, cheannaigh an Bardas 12 000 daingneán LED a suiteáladh ar bhonneagar atá faoi úinéireacht Veilys AS, mar a luadh cheana (66).

3.1.6. Na gníomhaíochtaí laistigh de ghrúpa BKK

(53) Sholáthair údaráis na hIorua forbhreathnú ar na híocaíochtaí ón mBardas chuig cuideachtaí laistigh de ghrúpa BKK. Anuas ar na híocaíochtaí faoi na bearta lena mbaineann, d’íoc an Bardas as gníomhaíochtaí eile lasmuigh dá raon feidhme freisin. Baineann an híocaíochtaí deireanacha sin le soláthar fuinnimh agus seirbhísí gaolmhara. Tá oibriú in iomaíocht le soláthróirí eile i gceist le roinnt de na seirbhísí a n-íoctar astu lasmuigh de raon feidhme na mbeart lena mbaineann (67).

(54) Sa bhreis ar na gníomhaíochtaí sin ar íoc an Bardas astu, is léir ó leathanaigh ghréasáin ghrúpa BKK go bhfuil cuideachtaí an ghrúpa sin gníomhach ar roinnt margaí eile. Cuirtear an grúpa i láthair mar an ngrúpa foinsí in-athnuaite fuinnimh is mó in Iarthar na hIorua. I measc na seirbhísí a sholáthraítear tá saoráidí luchtaithe le haghaidh gluaisteán, bád agus long, seirbhísí a bhaineann le bonneagar a bhunú agus a uasghrádú, lena n-áirítear i réimsí lárionad sonraí, teileachumarsáide, agus feirmeoireacht muirí, chomh maith le seirbhísí a bhaineann leis an idirlíon snáthoptaice, stóráil sonraí agus Idirlíon na Rudaí Nithiúla mar a thugtar air (68).

(55) Níl aon fhianaise dhíreach ag údaráis na hIorua go n-úsáidtear an cúiteamh a d’íoc an Bardas i leith soilsiú sráide feadh bóithre bardasacha chun gníomhaíochtaí eacnamaíocha eile a thras-fhóirdheonú. Rinneadh an bonneagar soilse sráide a aistriú go Veilys AS i bpáirt chun tras-fhóirdheonú a chosc. Mar gheall ar easpa doiciméadachta, áfach, ní féidir tras-fhóirdheonú a eisiamh (69).

(56) Léirigh údaráis na hIorua freisin nach bhfuil na gníomhaíochtaí a bhaineann le soilsiú sráide laistigh de ghrúpa BKK teoranta don Bhardas amháin. Go háirithe, faigheann Veilys AS cúiteamh ó eintitis phoiblí eile i leith na soilse sráide atá faoina úinéireacht feadh a mbóithre poiblí (70).

3.2. BARÚLACHA GINEARÁLTA MAIDIR LEIS AN GCINNEADH TIONSCNAIMH

(57) Measann údaráis na hIorua gur theip ar Údarás Faireacháin CSTE cúiseanna leordhóthanacha a sholáthar chun tús a chur leis an nós imeachta imscrúdaithe foirmiúil. Dá thoradh sin, tá éiginnteacht dhlíthiúil i gceist don Bhardas anois (71).

(58) Ar an mbonn go bhfuil soilsiú sráide á cheannach ag an mBardas, cuireann údaráis na hIorua i gcoinne an idirdhealaithe idir bearta (a) agus (c). Tá sé ceart go léirítear gnéithe difriúla leis an gcúiteamh, áfach (72).

(59) Áitíonn údaráis na hIorua nach mór an comhthéacs ina ndéantar an ghníomhaíocht a chur san áireamh agus an aicmiú dlíthiúil á dhéanamh. Soláthraítear soilsiú sráide chun freastal ar an bpobal i gcoitinne amháin (73), agus eagraítear an soláthar i gcomhréir le hAcht Bóithre na hIorua (74).

(60) De bhun Roinn 20 den Acht sin, tá bardais freagrach as bóithre bardasacha a oibriú agus a chothabháil. Cé nach n-éilítear ar bhardais soilsiú sráide a sholáthar de réir an Achta, ná soilsiú sráide ar leibhéal áirithe a sholáthar, tá an ghníomhaíocht sin ar aon dul lena chuspóir i ndáil le sábháilteacht ar bhóithre (75). Sa bhreis air sin, cloíonn an Bardas le caighdeán (veinormalen) Riarachán Bóithre Poiblí na hIorua (Statens vegvesen) agus bóithre á bpleanáil, á dtógáil agus á n-uasghrádú aige. Tugtar sonraíochtaí sa chaighdeán sin maidir le soilse sráide a bheith ann (76).

(61) I bhfianaise na bhfachtóirí sin, áitíonn údaráis na hIorua go ndeonaítear an cúiteamh i leith gníomhaíochtaí neamh-eacnamaíocha. Measann údaráis na hIorua go dtacaíonn an breithiúnas in Selex (77) lena seasamh (78).

(62) Tagraíonn údaráis na hIorua do na Treoirlínte maidir le coincheap na státchabhrach freisin (79). Áitíonn siad go dtacaíonn mír 17, maidir le cumhachtaí poiblí agus údaráis phoiblí, leis an tuairim gur rud neamh-eacnamaíoch é soilse sráide a sholáthar (80). In aon chás, ba cheart gníomhaíochtaí lena saothraítear cuspóirí sábháilteachta poiblí a aicmiú go comhionann le gníomhaíochtaí neamh-eacnamaíocha a dhéantar chun cuspóirí sóisialta, cultúrtha, oideachais agus oideolaíochta a bhaint amach (81).

(63) Má mheasann Údarás Faireacháin CSTE go bhfuil margadh ann le haghaidh soilsiú sráide, bíonn dhá chliseadh i gceist leis an margadh sin. Ar an gcéad dul síos, is ionann an bonneagar soilse sráide agus monaplacht nádúrtha agus ní mór é a bheith suite in aice leis na bóithre lena mbaineann. Ar an dara dul síos, is earra poiblí é soilsiú sráide a mbaineann fadhbanna saorthairbhithe leis (82).

(64) Tugann úinéireacht an bhonneagair cumhacht margaidh do ghrúpa BKK vis-à-vis an Bardas. Go praiticiúil, ní féidir leis an mBardas diúltú do shoilsiú sráide a sholáthar ar a bhóithre. Ní féidir leis an mBardas treoir a thabhairt d’úinéir an bhonneagair maidir leis an gcaoi ar cheart seirbhísí a bhaineann leis an mbonneagar a sholáthar ach an oiread, ná na téarmaí lena mbaineann (83).

(65) Cé go mbíonn modhanna malartacha seachas próiseas tairisceana ar fáil de ghnáth chun praghsanna margaidh a shuí, theip ar Údarás Faireacháin CSTE, de réir údaráis na hIorua, cúinsí sonracha an cháis a chur san áireamh. I gcás ina gceannaíonn eintiteas ó mhonaplaí, níl sé de cheart ag an eintiteas sin seirbhísí a fháil de réir na gcoinníollacha a mheasann sé a bheith réasúnach. Ní féidir éifeacht dhíobhálach sin na cumhachta monaplachta a réiteach ach trí dhlí na hiomaíochta a fhorfheidhmiú, nó trí rialáil praghsanna (84).

3.3. BARÚLACHA SONRACHA MAIDIR LE BEART (A) – OIBRIÚ AGUS COTHABHÁIL

(66) Is féidir go ndearnadh rialuithe innéacs chun na leibhéil chúitimh le linn na tréimhse ama lena mbaineann a shuí. Ní féidir le húdaráis na hIorua freagra cinntitheach a sholáthar, áfach (85).

(67) A mhéid a bhaineann leis na deiseanna chun an leibhéal cúitimh a chur i gcomparáid leis an leibhéal i limistéir eile, cuireann údaráis na hIorua i dtábhacht nach mbeidh ar sholáthróir seachtrach seirbhísí cothabhála agus oibrithe an costas caipitil céanna a íoc maidir le bonneagar nach bhfuil faoina úinéireacht. Dá réir sin, ní mór an cúiteamh i leith costas caipitil (beart (c)) a eisiamh nuair atá an leibhéal cúitimh á chur i gcomparáid leis an leibhéal cúitimh a íocann eintitis phoiblí i leith an bhonneagair atá faoina n-úinéireacht féin. In 2020, d’íoc an Bardas NOK […] in aghaidh an tsolais sráide le haghaidh oibrithe agus cothabhála (86).

(68) Maidir le maíomh an ghearánaí gur cuireadh seirbhísí oibrithe agus cothabhála ar fáil ar NOK […] in aghaidh an phointe lampa in aghaidh na bliana, measann údaráis na hIorua nach bhfuil aon doiciméad ann chun é sin a léiriú. D’úsáid an gearánaí réigiún geografach eile mar thagairt freisin (87).

(69) Chuir údaráis na hIorua figiúirí i láthair ó bhunachar sonraí KOSTRA, áfach, maidir leis na costais a thabhaigh bardais mhóra san Iorua i ndáil le soilsiú sráide (88). Léirítear sna figiúirí sin na costais bhliantúla iomlána in aghaidh an phointe solais, lena n-áirítear costas an leictreachais, le linn na tréimhse ó 2016 go 2019. Mar is léir ón tábla thíos, bhí na costais a thabhaigh an Bardas ar na costais ab airde a taifeadadh riamh (89). Tábla 1 – Costais i leith soilsiú sráide a thabhaigh bardais mhóra san Iorua (NOK)

(70) Is féidir go raibh gné róchúitimh san áireamh leis an gcúiteamh, agus rinne an Bardas cad a mheasann sé a bheith mar phraghsanna arda a cheistiú le himeacht ama. Thairis sin, measann údaráis na hIorua gur cheart na cuntais a bheith scartha i ndáil le soilsiú sráide a sholáthar agus gníomhaíochtaí eile (90).

3.4. BARÚLACHA SONRACHA FAOI BHEART (B) – 12 000 DAINGNEÁN LED A MHAOINIÚ

(71) Chinn Comhairle Cathrach Bergen in 2017 go bhfaigheadh sí 12 000 daingneán LED lena suiteáil ar an mbonneagar soilse sráide feadh bóithre bardasacha. Mar gheall ar scála agus nádúr an uasghrádaithe sin, bhí sé lasmuigh de raon feidhme na gconarthaí le grúpa BKK (91).

(72) Ar cuspóirí na hinfheistíochta bhí (i) cuspóirí comhshaoil; agus (ii) costas an leictreachais a laghdú (92). Bainfidh an Bardas tairbhe as costas leictreachais laghdaithe go díreach mar níl leictreachas san áireamh sna conarthaí le grúpa BKK (93).

(73) Dámhadh an conradh ar bhonn nós imeachta tairisceana oscailte ar phraghas NOK 60 milliún. Bhí an suiteáil ar siúl go dtí deireadh 2019 (94). Coimeádfaidh an Bardas na daingneáin LED faoina úinéireacht (95).

(74) Ba é NOK 1 899 in 2018 agus NOK 2 039 in 2019 an costas in aghaidh an daingneáin. Ba é NOK […] in aghaidh an phointe solais an costas le haghaidh pleanála agus suiteála. Ar an mbonn go meastar na coigiltis ó thaobh costas leictreachais de a bheith cothrom le NOK […] in aghaidh an phointe solais in aghaidh na bliana, tá coinne ag an mBardas lena chostas infheistíochta a fháil ar ais laistigh de thréimhse idir 7 agus 10 mbliana (96).

(75) Mar a mhínítear i roinn 3.1.4, cuireadh cothabháil na ndaingneán LED amach chun tairisceana mar aon leis an mbonneagar eile atá faoi úinéireacht an Bhardais. Faoin gconradh seo, tá coigilteas costais ag an mBardas a léiríonn saolré méadaithe na ndaingneán LED (97). Tá coinne ag an mBardas le coigeartuithe a chaibidliú sa chonradh lena gcumhdaítear an bonneagar atá faoi úinéireacht Veilys AS (98).

3.5. BARÚLACHA SONRACHA MAIDIR LE BEART (C) – COSTAS CAIPITIL

(76) I gcás gur le húinéir seachtrach an bonneagar a úsáidtear chun earra poiblí a sholáthar, measann údaráis na hIorua gur gnáthchleachtas é an t-úinéir sin a bheith i dteideal cúiteamh a fháil le haghaidh costas caipitil. I gcomparáid leis sin, i gcás ina bhfuil an bonneagar faoi úinéireacht an eintitis phoiblí a mhaoiníonn soláthar na soilse sráide, is é an t-eintiteas poiblí, mar úinéireacht an bhonneagair, a íocann an costas caipiteal a bhaineann leis an mbonneagar sin (99).

(77) Bunaíodh an cúiteamh le haghaidh costas caipitil ar bhonn na dtéarmaí i roinn 7(c) de chomhaontú díolachán 1996. Sonraítear sa sásra sin, mar a leagtar amach i roinn 3.1.2, go bhfuil grúpa BKK i dteideal costas caipitil i leith an chaipitil gheallta cothrom leis an ráta toraidh arna shocrú ag NVE maidir le bonneagar na heangaí rialáilte (100).

(78) Sonraíodh an prionsabal sin tuilleadh (101). I roinn 6 den chonradh ó 1998, sonraíodh gur cheart dímheas agus na leasanna a bhaineann leis an gcaipiteal a infheistíodh sa bhonneagar soilse sráide an tráth a rinneadh an conradh sin a chumhdach leis an gcúiteamh. Ba cheart dímheas agus leasanna eile a bhaineann le hinfheistíochtaí amach anseo arna n-ordú ag an mBardas a chumhdach chomh maith. Coinníodh an cur chuige i gconarthaí ina dhiaidh sin (102).

(79) D’easaontaigh an Bardas agus grúpa BKK faoin gcaoi ar cheart an costas caipitil a ríomh, áfach. Bhain na gnéithe ar cuireadh ina gcoinne, go háirithe, leis an mbonn costais is ceart a chur i bhfeidhm sna ríomhanna, agus conas is ceart dímheas a chur san áireamh.

(80) Maidir leis sin, tagraíonn údaráis na hIorua do thuarascáil a chuir BKK Nett AS isteach in 2002. De réir údaráis na hIorua, léirigh an tuarascáil seo próifíl dímheasa i gcomhréir le comhaontú díolachán 1996 (103).

(81) In 2003, cheistigh an Bardas conas a bhunaigh BKK Nett AS an bonn caipitil, áfach, lena n-áirítear na muirir dhímheasa go háirithe. Thug BKK Nett AS míniú ina litir an 18 Feabhra 2004 inar luaigh sé, inter alia, gur bunaíodh an costas caipitil ar bhonn gnáthchritéar (104).

(82) Thug BKK Nett AS tuairisc níos fearr ar a ríomhanna i litir an 30 Márta 2004. De réir BKK Nett AS, ba cheart luach na sócmhainní bonneagair a shocrú mar NOK 81.6 milliún bunaithe ar luacháil theicniúil ar an luach athsholáthair (105).

(83) Níor aontaigh an Bardas leis an gcur chuige sin agus mheas sé gur cheart do luach na sócmhainní a bheith bunaithe ar an luach de réir na leabhar. D’éiligh an Bardas go ndéanfaí an cúiteamh a choigeartú dá réir (106).

(84) Diúltaigh BKK Nett AS don mhaíomh sin ina litir an 4 Lúnasa 2004. Agus é sin á dhéanamh aige, chuir BKK Nett AS i dtábhacht gur cheart an ráta toraidh NVE a chur i bhfeidhm maidir leis an gcaipiteal geallta de réir an tsásra a bunaíodh i gcomhaontú díolachán 1996. Sheas BKK Nett AS lena dhearcadh go bhfuil sé iomchuí leibhéal an chaipitil gheallta a shuí ar bhonn luacháil theicniúil ar luach athsholáthair na sócmhainní (107). Mar thoradh ar an modh sin, méadaíodh an bonn caipitil beagnach faoi dhó, i gcomparáid leis an méid a bheadh i gceist leis an luach de réir na leabhar. Go dtí an lá inniu, d’fhan leibhéal an chúitimh i bhfad níos airde ná mar a bheadh sé dá ndéanfaí é a ríomh ar bhonn an luacha de réir na leabhar (108).

(85) Mar an gcéanna leis an méid atá i gceist maidir leis an gcúiteamh le haghaidh oibrithe agus cothabhála (beart (a)), níor thug údaráis na hIorua aon fhreagra cinntitheach faoin gcaoi a ndearnadh leibhéal an chúitimh a shuí. Tá sé deacair rialáil a chur i bhfeidhm toisc nach bhfuil cuntais ar leithligh ann (109). I dtuarascáil ar dhícheall cuí maidir le Veilys AS (110), luaigh na hiniúchóirí go bhfuair siad léargas teoranta ar na costais a bhaineann leis an gconradh leis an mBardas (111).

(86) Measann údaráis na hIorua, dá bhrí sin, gur féidir gur tugadh róchúiteamh do na cuideachtaí lena mbaineann i ngrúpa BKK. Léirítear róchúiteamh den sórt sin sna figiúirí ó KOSTRA, mar a chuirtear i láthair i mír (69) thuas (112).

4. BARULACHA O PHAIRTITHE LEASMHARA

4.1. BARÚLACHA Ó BKK VEILYS

4.1.1. Buneolas

(87) Tugadh le fios i gcomhaontú 1996 gur cheannaigh BKK DA sócmhainní agus oibríochtaí Bergen Lysverker. Agus é sin á dhéanamh aige, gheall sé go n-áiritheodh sé go soláthrófar soilse sráide ar bhonn leanúnach agus ghlac sé freagracht as oibriú agus cothabháil an bhonneagair (113).

(88) Ar an gcaoi chéanna le húdaráis na hIorua, measann BKK Veilys go rialaítear an cúiteamh eacnamaíoch sa todhchaí i leith soilse sráide a sholáthar le roinn 7(c) den chomhaontú díolachán. I roinn 7(c) léirítear, ar dtús, go bhfuil grúpa BKK i dteideal cúitimh le haghaidh oibriú agus chothabháil an bhonneagair agus, ansin, go bhfuil sé i dteideal cúitimh i leith an chaipitil gheallta. Bhí an fhoráil sin ina bonn do na conarthaí ina dhiaidh sin (114).

(89) Na conarthaí agus oibríochtaí uile maidir leis an mbonneagar soilse sráide atá faoi rialú ghrúpa BKK, eagraítear iad faoin bhfochuideachta Veilys AS atá faoi úinéireacht iomlán ghrúpa BKK. Tá thart ar 50 000 solas sráide i gceist leis na gníomhaíochtaí sin, lena n-áirítear na soilse sráide lena mbaineann feadh bóithre bardasacha sa Bhardas (115).

4.1.2. Barúlacha ginearálta maidir leis an gcinneadh tionscnaimh

(90) Baineann an cúiteamh le bonneagar poiblí nach n-úsáidtear chun earraí nó seirbhísí a thairiscint ar mhargadh. Dá dhroim sin, tagann na bearta lasmuigh de raon feidhme Airteagal 61(1) de Chomhaontú LEE (116).

(91) Ina leith sin, ní léirítear go leordhóthanach sa chinneadh tosaigh go bhfuil an bonneagar faoi úinéireacht Veilys AS. Ós rud é gurb é Veilys AS an t-aon soláthróir féideartha agus gurb é an Bardas an t-aon cheannaitheoir féideartha, ní fhabhraíonn cúiteamh chun gnóthais (117).

(92) In aon chás, níor tharla aon róchúiteamh. A mhéid atá soláthar soilse sráide ina sheirbhís lena ngabhann leas eacnamaíoch ginearálta (SGEI), comhlíontar critéir Altmark (118).

4.1.3. Barúlacha sonracha maidir le beart (a) – oibriú agus cothabháil

(93) De réir BKK Veilys, léiríonn an cúiteamh na costais fholuiteacha agus leibhéal an luacha saothair i gconarthaí inchomparáide. Ní raibh aon róchúiteamh i gceist (119).

(94) Maidir le tagarmharcáil, measann BKK Veilys nach bhfuil údar cuí leis an leibhéal praghais a léirítear sa ghearán. Ina theannta sin, is gá aird a thabhairt ar shonraíochtaí an cháis. Tá formáid an phraghais sheasta in aghaidh an phointe solais i gceist leis na conarthaí lena mbaineann agus áirítear seirbhís raon iomlán leo. Ciallaíonn sé sin go dtiteann an riosca de theagmhais dhíobhálacha, amhail dálaí adhaimsire, ar BKK Veilys agus go bhfuil sé freagrach as an oibriú agus an chothabháil go léir. Bíonn sé níos costasaí freisin oibriú i limistéir chathrach ina bhfuil trácht trom agus suaitheadh eile (120).

4.1.4. Barúlacha sonracha faoi bheart (b) – 12 000 daingneán LED a mhaoiniú

(95) Diúltaíonn BKK Veilys don tuairim go raibh maoiniú na 12 000 daingneán LED ina státchabhair.

(96) A mhéid is eol do BKK Veilys, cheannaigh an Bardas na daingneáin ar chostas NOK 2 000 in aghaidh an phointe solais. Ba é NOK […] in aghaidh an phointe solais na costais a bhain le pleanáil, suiteáil agus doiciméadacht.

(97) Bunaithe ar na figiúirí sin, ba é NOK […] in aghaidh an phointe solais na costais a bhain leis an uasghrádú. Tá sé sin cothrom le […] oiread an chostais chaipitil bhliantúil ar íoc an Bardas cúiteamh ina leith a bheag nó a mhór. Dá réir sin, bhí an t-uasghrádú ina raibh 12 000 daingneán LED i gceist i bhfad níos costasaí ná an méid a d’fhéadfaí a dhéanamh ar bhonn an chúitimh sin (121).

(98) Áiritheofar coigilteas suntasach don Bhardas ó thaobh costas fuinnimh de mar gheall ar na daingneáin LED sin. De réir na faisnéise atá ar fáil do BKK Veilys, meastar an coigilteas costais a bheith cothrom le NOK 450 in aghaidh an phointe solais in aghaidh na bliana. Tugtar le tuiscint ón méid sin go bhfaighidh an Bardas a infheistíocht ar ais laistigh de thréimhse níos lú ná 7 mbliana (122).

4.1.5. Barúlacha sonracha maidir le beart (c) – cúiteamh i leith costas caipitil

(99) De réir BKK Veilys, baineann an cúiteamh le gníomhaíochtaí neamh-eacnamaíocha. Ba cheart féachaint ar an ngné a bhaineann le costas caipitil mar tháille rochtana i leith an bhonneagair (123).

(100) In aon chás, ní thugann an cúiteamh le haghaidh costas caipitil buntáiste eacnamaíoch do BKK Veilys. Is é NOK 20 000 a bheag nó a mhór an costas a bhíonn ar phointe lampa a bhunú, agus bíonn NOK 10 000-50 000 eile ag teastáil chun an réamhobair a dhéanamh. Dá bhrí sin, is é NOK 500 000 000 an t-íoschostas chun na 16 058 solas sráide atá faoi úinéireacht BKK Veilys a bhunú (124).

(101) Leanann sé uaidh sin nach n-íoctar cúiteamh díréireach i leith an chostais chaipitil. Bainistítear bonneagar na soilse sráide ar mhaithe lena chaighdeán teicniúil a choinneáil ar bun (125).

II. MEASÚNÚ

5. STATCHABHAIR A BHEITH ANN

5.1. CÚLRA

(102) Is mar a leanas atá Airteagal 61(1) de Chomhaontú LEE: “Ach amháin mar a bhforáiltear a mhalairt sa Chomhaontú seo, aon chabhair a thabharfaidh Ballstáit den Aontas, Stáit CSTE nó a thabharfar trí bhíthin acmhainní Stáit i bhfoirm ar bith, agus a bhéarfaidh nó is baolach a bhéarfadh saobhadh ar iomaíocht trí bheith i bhfabhar gnóthais áirithe nó táirgeadh earraí áirithe, a mhéid a dhéanann sí difear do thrádáil idir Páirtithe Conarthacha, ní bheidh sí sin comhoiriúnach le feidhmiú an Chomhaontaithe seo.”

(103) Chun beart a cháiliú mar státchabhair, dá bhrí sin, is gá na coinníollacha carnacha seo a leanas a chomhlíonadh: (i) ní mór é a bheith deonaithe ag an Stát nó trí acmhainní an Stáit; (ii) ní mór buntáiste a thabhairt do ghnóthas leis; (iii) ní mór é a bheith i bhfabhar gnóthais áirithe (roghnaíocht); agus (iv) ní mór baol de shaobhadh iomaíochta a bheith ann dá bharr agus difear a dhéanamh do thrádáil leis. Mar a luadh thuas, d’eisigh Údarás Faireacháin CSTE Treoirlínte maidir le coincheap na státchabhrach (126).

(104) Ar bhonn na mbarúlacha a fuarthas, measann Údarás Faireacháin CSTE é a bheith iomchuí measúnú a dhéanamh ar dtús ar an gceist ar fhabhraigh an cúiteamh faoi bhearta (a) agus (c) chun gnóthais. Má thugtar freagra dearfach ar an gceist sin, agus a mhéid ar tugadh buntáiste do na heintitis chéanna de thoradh ar mhaoiniú na ndaingneán LED (beart (b)), bheadh an bhuntáiste sin tar éis fabhrú chun gnóthais chomh maith.

5.2. COINCHEAP AN GHNÓTHAIS

5.2.1. An tástáil dlí

(105) Cuimsítear le coincheap an ghnóthais gach eintiteas a théann i mbun gníomhaíocht eacnamaíoch, gan beann ar a stádas dlíthiúil agus an bealach a ndéantar é a mhaoiniú (127). Aon ghníomhaíocht ina dtairgtear earraí nó seirbhísí ar mhargadh eacnamaíoch (128).

(106) I gcodarsnacht leis an méid a d’áitigh an gearánaí, ní féidir a rá go cinntitheach cé acu an bhfuil gníomhaíocht á saothrú ag oibreoir príobháideach i bprionsabal nó nach bhfuil. Ina ionad sin, is gá na cúinsí sonracha faoina ndéantar an ghníomhaíocht a fhionnadh (129). Maidir leis sin, ní mór a fhíorú an bhfuil nasc idir an ghníomhaíocht lena mbaineann agus cleachtadh cumhachtaí poiblí, de réir chineál na gníomhaíochta, an aidhm atá aici agus na rialacha a bhfuil sí faoina réir, nó an bhfuil sí de chineál eacnamaíoch lena dtugtar údar maith le cur i bhfeidhm rialacha iomaíochta LEE (130).

(107) D’fhéadfadh freagra difriúil a bheith ar an gceist an bhfuil margadh ann le haghaidh gníomhaíochta áirithe nó nach bhfuil i Stáit LEE dhifriúla, ag brath ar choinníollacha náisiúnta (131). Féadfaidh athrú teacht ar aicmiú gníomhaíochta áirithe le himeacht ama de thoradh ar chinntí polaitiúla nó forbairtí eacnamaíocha.

(108) Maidir le heintitis a dhéanann roinnt gníomhaíochtaí, ní mór an t-aicmiú dlíthiúil a dhéanamh ar leithligh le haghaidh gach gníomhaíochta. Má tá cumhachtaí poiblí ag eintiteas, ní fhágann sé sin nach féidir é a aicmiú mar ghnóthas a mhéid a bhaineann le gníomhaíochtaí eile (132). Mura féidir gníomhaíocht eacnamaíoch a scaradh ó fheidhmiú cumhachtaí poiblí, aicmítear na gníomhaíochtaí ina n-iomláine mar ghníomhaíochtaí neamh-eacnamaíocha (133), áfach.

(109) De réir chásdlí Chúirt CSTE, tá coincheap na “seirbhísí” de réir bhrí na saoirsí bunúsacha ábhartha chun a chinneadh cé acu an bhfuil gníomhaíochtaí eacnamaíoch ó thaobh státchabhrach de nó nach bhfuil. Mar a leanas ón gcéad mhír d’Airteagal 37 de Chomhaontú LEE, ní mheastar ach seirbhísí a sholáthraítear le haghaidh luach saothair de ghnáth a bheith ina “seirbhísí” de réir bhrí an Chomhaontaithe (134).

(110) Is é saintréith fhíor-riachtanach an “luacha saothair” gur comaoin atá ann i leith na seirbhíse atá i gceist (135). Thairis sin, tagann soláthraí agus faighteoir na seirbhíse ar chomhaontú maidir leis an luach saothair de ghnáth (136).

(111) Ba cheart an coincheap de “sheirbhísí” a thuiscint i bhfianaise na dara míre d’Airteagal 37 de Chomhaontú LEE (137). De réir na forála sin, áirítear le “seirbhísí”, go háirithe, gníomhaíochtaí de chineál tionsclaíoch nó tráchtála agus gníomhaíochtaí aos ceirde agus lucht gairmiúla.

(112) Leanann sé ón gcásdlí socraithe nach mór cineál gníomhaíochta a chinneadh i bhfianaise na hearnála ina ndéantar í, agus na caoi a bhfuil an earnáil sin eagraithe.

(113) Laistigh de réimse an oideachais, mar shampla, ní mheastar an maoiniú le haghaidh oideachais arna sholáthar faoi chóras náisiúnta a bheith ina chomaoin le haghaidh seirbhíse ina gcomhlíontar dhá choinníoll. Ar an gcéad dul síos, níl an Stát ag iarraidh dul i mbun gníomhaíocht shochrach agus an córas oideachais á bhunú agus á chothabháil aige, ach ina ionad sin tá sé ag iarraidh a dhualgais i leith an phobail a chomhlíonadh. Ar an dara dul síos, cistítear an córas oideachais ó airgead poiblí seachas trí íocaíochtaí ó úsáideoirí (138).

(114) Ar bhonn líne réasúnaíochta chomhchosúil, measadh go raibh gné an luacha saothair in easnamh i leith naíscoileanna bardasacha san Iorua. Dá réir sin, measadh nach raibh naíscoileanna bardasacha ina ngnóthais i gcomhthéacs státchabhrach (139).

(115) A mhéid a bhaineann leis an earnáil sláinte, sheas Cúirt CSTE leis an tuairim nach mór cineál an tsoláthair seirbhísí tacaíochta i réimsí an tsoláthair, na dteicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide, agus an chartlannaithe, a chinneadh de réir na húsáide a mbainfear as na seirbhísí sin ina dhiaidh sin. I gcás nach soláthraítear na seirbhísí tacaíochta ar an margadh, ach laistigh de chóras sláinte náisiúnta arna bhunú ar bhonn na dlúthpháirtíochta, tá an soláthar de chineál neamh-eacnamaíoch (140).

5.2.2. Cur i bhfeidhm na tástála dlíthiúla i leith an cháis atá idir lámha

(116) Mar a leagtar amach i míreanna (53) agus (54) thuas, déanann cuideachtaí laistigh de BKK-group gníomhaíochtaí eacnamaíocha ar roinnt margaí.

(117) De réir na Cúirte Breithiúnais, féadfaidh bunaíocht gníomhaíochtaí eacnamaíocha agus neamh-eacnamaíocha araon a dhéanamh. Braitheann sé sin ar chuntais ar leithligh a bheith aici le haghaidh na gcistí difriúla a fhaigheann sí, áfach, chun aon riosca de thras-fhóirdheonú a eisiamh maidir lena gníomhaíochtaí eacnamaíocha trí bhíthin cistí poiblí arna bhfáil dá gníomhaíochtaí neamh-eacnamaíocha (141). Dá bhrí sin, ní mór aon riosca de thras-fhóirdheonú a eisiamh ionas go bhféadfaí glacadh leis go bhfuil cistiú poiblí ag fabhrú do ghníomhaíochtaí neamh-eacnamaíocha.

(118) Sa chás atá idir lámha, níor cuireadh argóintí faoi bhráid Údarás Faireacháin CSTE chun a áitiú gur cuireadh cosaintí leordhóthanacha ar bun, chun an t-ioncam agus na costais a scaradh go héifeachtach agus go hiomchuí faoi na conarthaí lena mbaineann ó ghníomhaíochtaí eacnamaíocha eile. Ina ainneoin sin, luaigh údaráis na hIorua gurbh cheart do chosaintí a bheith curtha ar bun, agus nach bhféadfaí tras-fhóirdheonú a eisiamh (142).

(119) Ar an mbonn sin, agus gan beann ar na gníomhaíochtaí ar íocadh cúiteamh ina leith a bheith de chineál eacnamaíoch nó gan a bheith, tá dualgas ar Údarás Faireacháin CSTE, dá bhrí sin, a chinneadh gur fhabhraigh an cúiteamh a íocadh faoi bhearta (a) agus (c) chun gnóthais.

(120) I bhfianaise na n-argóintí arna gcur i láthair, déanfaidh Údarás Faireacháin CSTE measúnú mar sin féin ar cé acu an gníomhaíochtaí eacnamaíocha iontu féin iad na gníomhaíochtaí ar íocadh cúiteamh ina leith faoi na bearta lena mbaineann. Na gníomhaíochtaí a bhaineann leis na soilse sráide a bhí faoi úinéireacht cuideachtaí i ngrúpa BKK, déanfaidh Údarás Faireacháin CSTE measúnú ar na gníomhaíochtaí sin ar dtús.

(121) Mar a athdhearbhaíodh i míreanna (59)-(60) thuas, tagraíonn údaráis na hIorua do fhreagrachtaí bardas faoi Roinn 20 d’Acht Bóithre na hIorua chun bóithre bardasacha a oibriú agus a chothabháil. Cé nach n-éilítear ar bhardais soilsiú sráide a sholáthar de réir Roinn 20, ná soilsiú sráide ar leibhéal áirithe a sholáthar, cuireann an ghníomhaíocht sin lena chuspóir i ndáil le sábháilteacht ar bhóithre. Thairis sin, cloíonn an Bardas le caighdeán (veinormalen) Riarachán Bóithre Poiblí na hIorua (Statens vegvesen) agus bóithre á bpleanáil, á dtógáil agus á n-uasghrádú aige. Tugtar sonraíochtaí sa chaighdeán sin maidir le soilse sráide a bheith ann (143).

(122) In aghaidh an chúlra sin, áitíonn údaráis na hIorua, mar a aithnítear i mír (61), go dtacaíonn an breithiúnas in Selex lena seasamh nach gníomhaíochtaí eacnamaíocha iad na gníomhaíochtaí ar íocadh cúiteamh ina leith (144). Thairis sin, mar a leagtar amach i mír (62), agraíonn údaráis na hIorua mír 17 maidir le cumhachtaí poiblí agus údaráis phoiblí sna Treoirlínte maidir le coincheap na státchabhrach (145). In aon chás, maíonn údaráis na hIorua gur cheart gníomhaíochtaí lena saothraítear cuspóirí sábháilteachta poiblí a aicmiú go comhionann le gníomhaíochtaí neamh-eacnamaíocha a dhéantar chun cuspóirí sóisialta, cultúrtha, oideachais agus oideolaíochta a bhaint amach.

(123) Mar a suíodh cheana féin, is gá na cúinsí sonracha faoina ndéantar an ghníomhaíocht a fhionnadh nuair atá cinneadh á dhéanamh faoin ngníomhaíocht a bheith de chineál eacnamaíoch nó neamh-eacnamaíoch (146). Sa chás atá idir lámha, is é an pointe tosaithe nádúrtha le haghaidh an mheasúnaithe seo an creat rialála atá ar bun maidir le soilsiú sráide a sholáthar feadh bóithre bardasacha san Iorua, chomh maith leis na cúisí sonracha in Bergen.

(124) A mhéid a bhaineann leis an gcreat rialála atá ar bun san Iorua, luaitear sa reachtaíocht agus sna caighdeáin dá dtagraíonn údaráis na hIorua go bhfuil bardais freagrach as bonneagair bóithre bardasacha a oibriú, agus nach mór na ceanglais maidir le soilsiú sráide a bheith ann a chomhlíonadh, ionas go gcomhlíonfaidh na bóithre caighdeán (veinormalen) Riarachán Bóithre Poiblí na hIorua (Statens vegvesen). Mar atá leagtha amach thuas, áfach, ní éilítear ar bhardais soilsiú sráide a sholáthar de réir Roinn 20 d’Acht Bóithre na hIorua, ná soilsiú sráide ar leibhéal áirithe a sholáthar. Sa bhreis air sin, níl aon chosc ar bhardais conarthaí a dhéanamh le heintitis tráchtála maidir le hoibriú agus cothabháil bóithre bardasacha (nó codanna) mar ghníomhaíocht eacnamaíoch.

(125) Maidir leis na cúinsí sonracha in Bergen, tugann Údarás Faireacháin CSTE faoi deara gurb é an éifeacht a bhí i gceist leis an mbonneagar soilse sráide a chur san áireamh agus Bergen Lysverker á dhíol, gurb é BKK DA an t-aon sholáthróir atá ar fáil anois feadh na mbóithre bardasacha lena mbaineann. Fuair BKK DA an stádas sin in iomaíocht le cúig thairgeoir eile.

(126) Thairis sin, mar a dtugtar tuairisc air i mír (32), bhí sásra san áireamh i roinn 7(c) den chomhaontú díolachán lena rialófar an cúiteamh eacnamaíoch amach anseo. Déantar foráil do leibhéal rialáilte toraidh leis an sásra sin.

(127) Ar an mbonn sin, tá Údarás Faireacháin CSTE den tuairim, a mhéid a bhaineann leis an mbonneagar soilse sráide a dhíol agus sásra cúitimh a bhunú lena gcumasaítear leibhéal toraidh rialáilte, gur chruthaigh an Bardas margadh dá réir chun na seirbhísí lena mbaineann a sholáthar don Bhardas mar ghníomhaíocht eacnamaíoch. Cé gur de chineál uathúil é an bonneagar agus, dá bhrí sin, gurb é an ceannaitheoir an t-aon soláthróir a bhí ar fáil, ní chiallaíonn sé sin nár sholáthair na cuideachtaí lena mbaineann i ngrúpa BKK seirbhísí i margadh. Chomh maith leis sin, fuair BKK DA a stádas eisiach in iomaíocht le cúig thairgeoir eile.

(128) Comhthacaítear leis an dearcadh sin leis an gcur chuige a ghlac grúpa BKK agus an Bardas i ndáil leis na conarthaí a rinneadh ina dhiaidh sin ag eatraimh thráthrialta. Rinne BKK-group iarracht a chuid brabús a uasmhéadú trína léirmhíniú ar théarmaí an chonartha agus chuir sé i dtábhacht go bhfuil sé ag oibriú ar bhonn tráchtála d’fhonn luachanna a chruthú dá scairshealbhóirí (147). Ar an taobh eile den scéal, ghníomhaigh an Bardas ar an mbonn go bhfuil díoltóir tráchtála os a chomhair. Go deimhin, rinne údaráis na hIorua tagairt don chumhacht mhargaidh a bhí ag BKK-group ina cháil mar úinéir bonneagair.

(129) Mar is léir ón iliomad cásanna gearáin atá os comhair bhord gearán na hIorua maidir le soláthar poiblí (KOFA), tairgeann díoltóirí difriúla seirbhísí ina theannta sin a bhaineann le soilse sráide a chothabháil agus a oibriú ar bhonn tráchtála (148). I gcomhréir leis sin, fuair an Bardas tairiscintí ó roinnt soláthróirí, mar a shonraítear i roinn 3.1.4, nuair a sheol sé nós imeachta iomaíoch le haghaidh seirbhísí den sórt sin.

(130) Dá réir sin, tugann Údarás Faireacháin CSTE faoi deara go raibh sé ina ghnáthchleachtas san Iorua agus i limistéar Bergen seirbhísí cothabhála agus oibriúcháin a sholáthar ar luach saothair. Léiríonn sé sin go raibh na gníomhaíochtaí sin de chineál eacnamaíoch chomh maith.

(131) A mhéid a bhaineann leis an gcúiteamh a íocadh i leith chothabháil agus oibriú na soilse sráide sin atá faoi úinéireacht an Bhardais, níl aon ní i dtéarmaí an chonartha a thugann le tuiscint gur cheart na gníomhaíochtaí sin a aicmiú ar bhealach difriúil. Ach amháin nach bhfuil aon chostas caipitil ar ghá cúiteamh a íoc ina leith, bhí na téarmaí mar an gcéanna, go dtí an 1 Aibreán 2020, leis na téarmaí a bhaineann leis na soilse sráide sin atá faoi rialú ghrúpa BKK. Ón 1 Aibreán 2020, rinneadh na seirbhísí a sholáthar faoi chonradh tráchtála arna dhámhachtain ar bhonn nós imeachta iomaíoch (149).

(132) I leith na tagartha a rinne údaráis na hIorua don bhreithiúnas in Selex (150), ba cheart a thabhairt faoi deara gur bhain an cás sin le gníomhaíochtaí a rinne an Eagraíocht Eorpach um Shábháilteacht na hAerloingseoireachta (“Eurocontrol”). Bhunaigh Stáit Eorpacha éagsúla Eurocontrol faoin gCoinbhinsiún Idirnáisiúnta maidir le Comhoibriú um Shábháilteacht na hAerloingseoireachta (151).

(133) Ar achomharc, d’athluaigh an Chúirt Bhreithiúnais a chinneadh ó chás roimhe sin go raibh gníomhaíochtaí Eurocontrol, nuair a ghlactar ina n-iomláine iad, de réir a gcineáil, a n-aidhme agus na rialacha a raibh siad faoina réir, nasctha le feidhmiú cumhachtaí poiblí a bhaineann le haerspás a rialú agus maoirseacht a dhéanamh air. Bhí feidhm ag an gconclúid sin freisin maidir leis an gcúiteamh arna sholáthar ag Eurocontrol do riaracháin náisiúnta i ndáil le, go háirithe, tairiscintí chun trealamh agus córais a fháil le haghaidh bainistíocht aerthráchta (152).

(134) I bhfianaise an mheasúnaithe a leagtar amach i míreanna (123)-(131), áitíonn Údarás Faireacháin CSTE, dá bhrí sin, go bhfuil an cás atá idir lámha difriúil go hábhartha ón mbreithiúnas in Selex. Ba cheart a mheabhrú gur léirigh an Chúirt in Selex, i gcás ina ndéanann comhlacht brabús gur léiriú é sin ar ghníomhaíocht de chineál eacnamaíoch (153).

(135) Ní féidir le hÚdarás Faireacháin CSTE a aontú go mbaineann na gníomhaíochtaí ar íocadh cúiteamh ina leith faoi bhearta (a) agus (c) le cumhachtaí poiblí nó údarás poiblí de réir bhrí mhír 17 de na Treoirlínte maidir le coincheap na státchabhrach (154). Seachas sin, is é atá i gceist sa chás seo gur íoc an Bardas cúiteamh le soláthróir a oibríonn ar bhonn tráchtála agus eacnamaíoch. Dá réir sin, tá an cás cosúil le cás ina bhfaigheann bardas conraitheoir tráchtála chun oibreacha tógála a dhéanamh maidir le bóithre bardasacha a thógáil nó a chothabháil.

(136) Ar an gcaoi chéanna, níl Údarás Faireacháin CSTE cinnte faoin maíomh gur cheart gníomhaíochtaí lena saothraítear cuspóirí sábháilteachta poiblí a aicmiú go comhionann le gníomhaíochtaí neamh-eacnamaíocha a dhéantar chun cuspóirí sóisialta, cultúrtha, oideachais agus oideolaíochta a bhaint amach. Níl aon bhunús sa chásdlí chun cinneadh go bhfuil gníomhaíochtaí neamh-eacnamaíoch per se toisc go saothraítear cuspóir áirithe leo. Chuige sin, is gá, mar a luadh cheana, na cúinsí sonracha ina ndéantar an ghníomhaíocht a dhearbhú. Mar shampla, is léir go bhféadfar gníomhaíochtaí cothabhála a bhaineann le maoin phoiblí a dhéanamh ar bhonn eacnamaíoch, fiú amháin má tá gá leo chun sábháilteacht úsáideoirí a áirithiú.

5.2.3. Conclúid

(137) Ar bhonn an mhéid thuas, cinneann Údarás Faireacháin CSTE gur fhabhraigh an cúiteamh faoi bhearta (a) agus (c) chun gnóthais. A mhéid ar tugadh buntáiste do na heintitis chéanna de thoradh ar mhaoiniú na ndaingneán LED (beart (b)), d’fhabhródh an bhuntáiste sin chun gnóthais chomh maith.

5.3. ACMHAINNÍ STÁIT A BHEITH ANN

(138) Ní mór beart a bheith deonaithe ag an Stát nó trí bhíthin acmhainní an Stáit chun a bheith ina státchabhair. Áirítear acmhainní eintiteas réigiúnach in-stáit le coincheap na n-acmhainní Stáit (155).

(139) Maoinítear na bearta go léir ó bhuiséad an Bhardais. Dá bhrí sin, bíonn ídiú acmhainní Stáit i gceist leo.

5.4. BUNTÁISTE

5.4.1. Réamhrá

(140) Is é is buntáiste ann, de réir bhrí Airteagal 61(1) de Chomhaontú LEE, aon sochair eacnamaíoch nach bhféadfadh gnóthas a fháil faoi ghnáthdhálaí margaidh (156). Dá réir sin, ní hiad sochair dhearfacha amhail fóirdheontais, iasachtaí nó infheistíochtaí díreacha an t-aon bhealach chun buntáiste a fháil, is féidir buntáiste a fháil freisin trí idirghabhálacha, nach bhfuil ina bhfóirdheontais sa bhrí bheacht, ach atá den chineál céanna agus a bhfuil na héifeachtaí céanna acu (157). I gcomhréir leis sin, ní féidir glacadh leis go dtagann beart lasmuigh de raon feidhme an toirmisc ar státchabhair díreach toisc go bhfuil sé i bhfoirm comhaontaithe lena gcuimsítear gealltanais chómhalartacha (158).

5.4.2. Ní féidir buntáiste a eisiamh ar bhonn choinníollacha Altmark

5.4.2.1. Coinníollacha Altmark

(141) Tá cásdlí sonrach infheidhme maidir le cúiteamh seirbhíse poiblí arna dheonú do ghnóthais a gcuirtear seirbhís lena ngabhann leas eacnamaíoch ginearálta (“SGEI”) faoin n-iontaoibh. Leanann sé ó bhreithiúnas na Cúirte Breithiúnais in Altmark go bhféadfaí buntáiste atá ann de réir bhrí Airteagal 61(1) de Chomhaontú LEE a eisiamh sna cásanna sin, más rud é go gcomhlíontar na ceithre choinníoll charnacha seo a leanas (159): i. “Ar an gcéad dul síos, ní mór oibleagáidí seirbhíse poiblí a bheith ag an ngnóthas is faighteoir le comhlíonadh, agus ní mór oibleagáidí den sórt sin a shainmhíniú go soiléir. ii. Ar an dara dul síos, ní mór na paraiméadair a bhunú roimh ré ar bhealach trédhearcach agus oibiachtúil, ar ar a mbonn sin a ríomhfar an cúiteamh […]. iii. Ar an tríú dul síos, ní fhéadfaidh an cúiteamh a bheith níos mó ná an méid is gá chun na costais uile nó cuid de na costais arna dtabhú i gcomhlíonadh oibleagáidí seirbhíse poiblí a chumhdach, agus na fáltais ábhartha agus brabús réasúnach as comhlíonadh na n-oibleagáidí sin á gcur san áireamh. iv. Ar an gceathrú dul síos, más rud é, maidir leis an ngnóthas atá chun oibleagáidí seirbhíse poiblí a chomhlíonadh, nach roghnaítear é de bhun nós imeachta soláthair phoiblí trína bhféadfaí an tairgeoir atá in ann na seirbhísí sin a sholáthar ar an gcostas is lú don phobal a roghnú, ní mór an leibhéal cúitimh is gá a chinneadh ar bhonn anailíse ar na costais a thabhódh gnóthas tipiciúil, atá dea-riartha agus a ndéantar soláthar leordhóthanach ina leith […], le linn dó na hoibleagáidí sin a chomhlíonadh, agus na fáltais ábhartha agus brabús réasúnach as comhlíonadh na n-oibleagáidí á gcur san áireamh.”

(142) D’fhoilsigh Údarás Faireacháin CSTE sraith treoirlínte maidir le cur i bhfeidhm na rialacha a bhaineann le Státchabhair i ndáil le cúiteamh arna dheonú le haghaidh seirbhísí lena ngabhann leas eacnamaíoch ginearálta (160). Tugtar aghaidh ar choinníollacha Altmark i Roinn 3 de na treoirlínte sin.

5.4.2.2. Coinníollacha Altmark a chur i bhfeidhm i leith an cháis atá idir lámha

(143) De réir an chéad choinníll, ní mór é a chur de cheangal ar an ngnóthas is faighteoir oibleagáidí seirbhíse poiblí arna sainiú go soiléir a chomhlíonadh.

(144) De réir na Cúirte Breithiúnais, is é is cuspóir don choinníoll sin trédhearcacht agus deimhneacht dhlíthiúil a áirithiú. Ní mór a chinneadh, ar dtús, an bhfuil oibleagáidí seirbhíse poiblí le comhlíonadh ag an ngnóthas faighteora i ndáiríre agus, ansin, an sainmhínítear na hoibleagáidí sin go soiléir sa dlí náisiúnta. Dá réir sin, ní mór íoschritéir a chomhlíonadh a mhéid a bhaineann le gníomh amháin nó roinnt gníomhartha údaráis phoiblí a bheith ann, lena sainmhínítear, ar bhealach beacht go leor, cineál, fad agus raon feidhme na n-oibleagáidí seirbhíse poiblí sin arna bhforchur ar an ngnóthas/na gnóthais ar cuireadh a leithéid de chúram air/orthu (161).

(145) I gcomhréir leis sin, sheas an Chúirt Bhreithiúnais le breithiúnas ón gCúirt Ghinearálta ina bhfuarthas, in éagmais sainmhíniú soiléir ar an tseirbhís i dtrácht mar sheirbhís lena ngabhann leas eacnamaíoch ginearálta (SGEI) sa dlí náisiúnta, nár comhlíonadh céad choinníoll Altmark. Ní fhéadfaí an toradh sin a cheistiú díreach mar gheall ar theip mhargaidh ar an margadh lena mbaineann, agus toisc go bhféadfaí an tseirbhís a shainiú mar sheirbhís lena ngabhann leas eacnamaíoch ginearálta. Ní raibh na cúinsí sin ábhartha chun a chinneadh ar cuireadh oibleagáidí seirbhíse poiblí ar iontaoibh na gnóthais lena mbaineann trí bhíthin gníomh poiblí, agus cé acu ar sainíodh na hoibleagáidí sin go soiléir sa ghníomh sin, nó nár sainíodh iad (162).

(146) Thairis sin, leanann sé ó chásdlí atá socraithe, sula nglacfaí leis go bhfuil seirbhís lena ngabhann leas eacnamaíoch ginearálta curtha ar iontaoibh gnóthais, ní mór a leithéid a bheith déanta trí bhíthin ghníomh de chuid údarás poiblí (163). Féadfaidh conarthaí a bheith i gceist le gníomhartha iontaoibhe den sórt sin, ar choinníoll go dtagann siad ó údarás poiblí agus go bhfuil siad ceangailteach (164). Ní leor é go bhfuil seirbhís mar ábhar conartha poiblí, áfach, chun glacadh leis go bhfuil stádas SGEI ag an tseirbhís sin gan aon mhíniú sonrach (165).

(147) Dá bhrí sin, seachas fiafraí an bhféadfadh an Bardas seirbhís lena ngabhann leas eacnamaíoch ginearálta, agus na seirbhísí lena mbaineann san áireamh, a chur ar iontaoibh cuideachtaí i ngrúpa BKK, is í an cheist is ábhartha cé acu an ndearna sé amhlaidh i ndáiríre nó nach ndearna.

(148) Is é an pointe tosaigh nádúrtha chun measúnú a dhéanamh air sin, nár áitigh údaráis na hIorua ná BKK Veilys gur cuireadh seirbhís lena ngabhann leas eacnamaíoch ginearálta ar iontaoibh ghrúpa BKK.

(149) Mar is léir ó ranna 3 agus 4 thuas, nach ndearna údaráis na hIorua aon tagairt, ina mbarúlacha, don dlí a bhaineann le seirbhísí lena ngabhann leas eacnamaíoch ginearálta. Ní dhearna BKK Veilys ach a dhearbhú go gcomhlíontar critéir Altmark más rud é go bhfuil soláthar soilse sráide ina sheirbhís lena ngabhann leas eacnamaíoch ginearálta (SGEI). Tugtar le fios uaidh sin, i gcomhréir leis an réamhthoradh sa chinneadh tosaigh, nach raibh, agus nach bhfuil, oibleagáid le comhlíonadh ag na cuideachtaí i ngrúpa BKK i leith na mbeart (166).

(150) Tacaítear leis an dearcadh sin a thuilleadh trí bhíthin na gconarthaí arna soláthar ag údaráis na hIorua.

(151) Mar a mhínítear i roinn 3 thuas, bhí sé ina saintréith de chomhaontú díolachán 1996 gur dhíol an Bardas fiontar agus go bhfuair BKK DA é. Cé gur áiríodh coinníollacha sa chomhaontú maidir le soilse sráide agus seirbhísí gaolmhara a sholáthar sa todhchaí, níl aon léiriú sa doiciméadacht a soláthraíodh gur chuir an Bardas oibleagáidí seirbhíse poiblí ar iontaoibh BKK DA, de réir bhrí an chásdlí.

(152) Tá an méid céanna fíor maidir leis na conarthaí ina dhiaidh sin le cuideachtaí i ngrúpa BKK. Maidir leis na gníomhaíochtaí sin a bhaineann leis na soilse sráide atá faoi rialú ghrúpa BKK, léirítear leo gur cheannaigh an Bardas ionchur riachtanach ó dhíoltóir a rialaíonn é, seachas oibleagáidí seirbhíse poiblí a chur ar iontaoibh. Maidir le cothabháil agus oibriú na soilse sráide sin atá faoi úinéireacht an Bhardais, fuarthas é sin mar ionchur i soláthar soilse sráide an Bhardais tríd an mbonneagar sin. Cuireadh an dá shraith gníomhaíochtaí san áireamh sna conarthaí gan aon choinníoll, míniú ná léiriú a thugann le fios gur cuireadh seirbhís lena ngabhann leas eacnamaíoch ginearálta (SGEI) ar iontaoibh na gcuideachtaí i ngrúpa BKK.

5.4.2.3. Conclúid

(153) Ar bhonn na nithe thuas, seasann Údarás Faireacháin CSTE lena réamh-thoradh ón gcinneadh tosaigh. A mhéid a bhaineann leis na trí bheart lena mbaineann, ní raibh oibleagáid le comhlíonadh ag na cuideachtaí i ngrúpa BKK i leith na mbeart, agus níl faoi láthair ach an oiread (). Dá dhroim sin, ní féidir buntáiste a eisiamh ar bhonn choinníollacha Altmark.

5.4.3. Prionsabal oibreoir an gheilleagair mhargaidh

5.4.3.1. Cúlra

(154) Maidir le hidirbhearta eacnamaíocha arna ndéanamh ag comhlachtaí poiblí, meastar nach dtugann siad buntáiste don chontrapháirt, agus nach státchabhair atá iontu dá bhrí sin, má dhéantar iad i gcomhréir le gnáthdhálaí margaidh. Déantar measúnú ar shaincheist na comhréireachta margaidh de bhun phrionsabal oibreoir an gheilleagair mhargaidh (“MEOP”).

(155) Nuair a bheidh measúnú á dhéanamh ar theistíocht in aghaidh MEOP, is é an ghné chinntitheach cé acu ar ghníomhaigh eintiteas poiblí ar an gcaoi chéanna a ngníomhódh oibreoir margaidh i gcás comhchosúil nó nár gníomhaigh (167). Dá dhroim sin, níor cheart a chur san áireamh ach na sochair agus na hoibleagáidí sin a bhaineann leis an ról mar oibreoir eacnamaíoch, seachas mar údarás poiblí (168).

(156) Ní mór an cheist faoi státchabhair a bheith san áireamh in idirbheart a réiteach maidir leis an gcás a bhí ann tráth a nglacadh cinneadh i leith an idirbhirt (169). Dá bhrí sin, cinntear an méid atá ina ghnáthluach saothair ó na fachtóirí a gcuirfeadh gnóthas san áireamh, ag gníomhú dó faoi ghnáthchoinníollacha margaidh, agus an luach saothair á shocrú aige (170).

(157) Éilítear ar Údarás Faireacháin CSTE measúnú eacnamaíoch casta a dhéanamh agus MEOP á chur i bhfeidhm aige (171). Ní mór an measúnú sin a dhéanamh trí bhrath ar an bhfianaise oibiachtúil agus infhíoraithe atá ar fáil (172).

(158) I gcomhréir leis an méid a maíodh sa ghearán, déanfaidh Údarás Faireacháin CSTE measúnú ar cé acu ar íocadh cúiteamh os cionn rátaí margaidh le grúpa BKK i ndáil le cothabháil agus oibriú (beart (a)) nó nár íocadh. Ina dhiaidh sin, déanfaidh Údarás Faireacháin CSTE measúnú ar cé acu ar tugadh buntáiste dó le maoiniú na 12 000 daingneán LED (beart (b)).

(159) Ar deireadh, tabharfaidh Údarás Faireacháin CSTE aghaidh ar chúiteamh le haghaidh costais chaipitil (beart (c)). Sa mheasúnú sin, breithneoidh Údarás Faireacháin CSTE, ar an gcéad dul síos, cé acu an raibh sé i gcomhréir le gnáthchleachtas an mhargaidh cúiteamh a íoc le haghaidh costas caipitil nó nach raibh. Ar an dara dul síos, déanfaidh Údarás Faireacháin CSTE measúnú ar cé acu ar íocadh cúiteamh le grúpa BKK as costais den sórt sin os cionn rátaí an mhargaidh.

5.4.4. Beart (a) – oibriú agus cothabháil

5.4.4.1. An cúiteamh arna íoc i leith an bhonneagair atá faoi úinéireacht BKK

(160) Le linn an nóis imeachta imscrúdaithe fhoirmiúil, fuair Údarás Faireacháin CSTE faisnéis bhreise faoi dhíol Bergen Lysverker ag an mBardas.

(161) Mar a leagtar síos i roinn 3.1.2, dhíol an Bardas an t-aonad bardasach Bergen Lysverker, lena n-áirítear a shócmhainní agus oibríochtaí, le BKK DA in 1996. Cé go bhfuair BKK DA Bergen Lysverker trí phróiseas tairisceana, ba aistriú inmheánach fochuideachta a bhí i gceist leis an díolachán chomh maith. Bhí BKK DA go hiomlán faoi úinéireacht an Bhardais ag an tráth sin.

(162) I roinn 7(c) de chomhaontú díolachán 1996 bunaíodh sásra lena rialaítear an cúiteamh i ndáil le soilsiú sráide a sholáthar sa todhchaí tríd an mbonneagar a cheannaigh BKK DA. Mar a leanas ón bhfaisnéis a chuirtear i láthair i ranna 3.1.2 agus 4.1.1, aontaíonn údaráis na hIorua agus BKK Veilys go raibh siad, agus go bhfuil siad, faoi cheangal ag an bhforáil sin agus an cúiteamh á shocrú.

(163) Ní mór an cheist faoi státchabhair a bheith san áireamh le hidirbheart a réiteach, mar a luadh cheana, maidir leis an gcás a bhí ann tráth a nglacadh cinneadh i leith an idirbhirt (173). Dá dhroim sin, más rud é gur bunaíodh an sásra cúitimh i gcomhaontú díolachán 1996 ar bhealach, tráth a thionscanta, inar cuireadh teorainn le cúiteamh amach anseo go rátaí an mhargaidh, ní gá gur buntáiste atá i gcúiteamh arna ríomh ina dhiaidh sin i gcomhréir leis an sásra sin (174).

(164) Dá bhrí sin, ní mór measúnú a dhéanamh ar dtús ar cé acu ar ceapadh an sásra cúitimh ar bhealach lena dteorannaítear an luach saothair sa todhchaí go rátaí an mhargaidh nó nár ceapadh. Más fíor sin, ní mór measúnú a dhéanamh, ar an dara dul síos, cé acu ar cloíodh leis an sásra nó nár cloíodh.

(165) I gcás a bhaineann le comhréireacht mhargaidh an luacha saothair a íocadh i leith cúitimh ó Oifig Poist na Fraince, La Poste, lena fochuideachta SFMI-Chronopost (“Chronopost”), chuir an Chúirt Bhreithiúnais i dtábhacht go raibh dlúthnasc doscartha idir na seirbhísí arna soláthar do Chronopost agus an líonra poist uathúil arna bhainistiú ag La Poste. Ós rud é nár ceapadh an líonra sin ar bhonn breithnithe tráchtála, ní dhéanfadh gnóthas príobháideach é a bhunú in éagmais idirghabhála ón stát (175).

(166) Fuair an Chúirt Bhreithiúnais, sa chás sin, go bhféadfadh na costais a d’íoc La Poste i leith na seirbhísí lena mbaineann a sholáthar a bheith mar na gnéithe oibiachtúla agus infhíoraithe nach mór comhréireacht mhargaidh an luacha saothair a mheasúnú ar a mbonn. Féadfar an fhéidearthacht de bhuntáiste a bheith ann a eisiamh más rud é, ar an gcéad dul síos, gur chumhdaíodh i gceart, sa phraghas a gearradh, na costais athraitheacha bhreise a tabhaíodh agus na seirbhísí á soláthar, ranníocaíocht iomchuí leis na costais sheasta agus toradh leordhóthanach ar an infheistíocht caipitil agus, ar an dara dul síos, nach raibh aon rud ann a thabharfadh le tuiscint gur measadh na gnéithe sin go mícheart nó gur socraíodh iad go treallach (176).

(167) Baineann an cás atá idir lámha le seirbhísí atá i ndlúthnasc doscartha le líonra uathúil nár tógadh ar bhonn cur chuige tráchtála, agus nár gnóthas príobháideach a chruthaigh é in éagmais idirghabhála ón stát. Thairis sin, go deimhin bhí BKK DA faoi úinéireacht iomlán an Bhardais tráth a ndearnadh an comhaontú díolachán.

(168) Ar an mbonn sin, faigheann Údarás Faireacháin CSTE go raibh an cás a bhí i gceist tráth ar bunaíodh an sásra cúitimh i gcomhaontú díolachán 1996 inchomparáide leis an gcás ar a ndearna an Chúirt Bhreithiúnais measúnú in Chronopost. Dá réir sin, a mhéid a chomhlíonann an sásra cúitimh sin na coinníollacha in Chronopost, measann Údarás Faireacháin CSTE go bhfuil sé i gcomhréir le téarmaí an mhargaidh.

(169) Tá sé i gceist le roinn 7(c) de chomhaontú díolachán 1996, mar a leagtar síos i roinn 3.1.2, gur cheart costas oibriúcháin BKK a chumhdach leis an gcúiteamh, mar aon le toradh rialaithe ar an gcaipiteal geallta. Dá bhrí sin, a mhéid a bhaineann le gné na cothabhála agus an oibriúcháin, ní fhoráiltear leis an sásra sin ach do chostais a chumhdach. Thairis sin, ní bhfuair Údarás Faireacháin CSTE aon fhaisnéis a léiríonn go mbeadh costais arna socrú go mícheart nó go treallach, mar shampla de thoradh leibhéal éifeachtúlachta atá íseal go saorga nó leithdháileadh míchuí ar chostas indíreach, incháilithe do chúiteamh. Ar an mbonn sin, measann Údarás Faireacháin CSTE go bhfuil an ghné sa sásra cúitimh a bhaineann le cothabháil agus oibriú i gcomhréir leis na coinníollacha in Chronopost.

(170) Maidir leis an dara ceist faoi cé acu ar cloíodh leis an sásra cúitimh i gcomhaontú díolachán 1996, bheadh oibreoir príobháideach réasúnach, agus na suimeanna lena mbaineann á gcoimeád i gcuimhne, tar éis acmhainní leordhóthanacha a infheistiú chun comhlíontacht a áirithiú. D’áireofaí leis sin rialuithe ar bhunús na bpraghsanna arna gcur i láthair ag grúpa BKK, lena n-áirítear ar an gcaoi a ndearnadh na costais dhíreacha agus indíreacha a chinneadh. Thairis sin, tá Údarás Faireacháin CSTE cinnte go gcuirfeadh ceannaitheoir príobháideach tús le céimeanna dlíthiúla dá mbeadh air déileáil le soláthróir nach raibh toilteanach doiciméad a sholáthar chun a léiriú go raibh a chuid praghsanna i gcomhréir leis an sásra cúitimh comhaontaithe.

(171) Mar a shonraítear i roinn 3.3, cheistigh an Bardas an méid a mheasann sé a bheith mar phraghsáil ard ar thaobh ghrúpa BKK. Ina theannta sin, d’admhaigh an Bardas nach féidir leis a chur as an áireamh gur róchúiteamh atá sna leibhéil chúitimh agus gur fhadhb í nach bhfuil aon doiciméadacht ar fáil faoi bhunús na bpraghsanna a gearradh. Thairis sin, thug an Bardas aghaidh ar na hábhair imní sin ar feadh na tréimhse arna cumhdach leis an nós imeachta imscrúdaithe foirmiúil.

(172) A mhéid a bhaineann leis an bhfaisnéis a chuir BKK Veilys i láthair, mar a chuirtear i láthair i roinn 4.1.3, níl aon sonraí san áireamh inti maidir le bunús na bpraghsanna a gearradh. Go háirithe, ní leagtar amach san fhaisnéis na costais dhíreacha agus indíreacha a bhaineann leis na gníomhaíochtaí maidir le hoibriú agus cothabháil, agus an chaoi ar bunaíodh iad sin. A mhéid a bhaineann leis na costais indíreacha, níl aon fhaisnéis ar fáil faoin sásra leithdháilte atá ar bun, ná an chúis go meastar é sin a bheith iomchuí. Is léiriú é an easpa sonraíochta nár cloíodh leis an sásra cúitimh i gcomhaontú díolachán 1996.

(173) Maidir leis na figiúirí ó KOSTRA, mar a leagtar síos i mír (69), cuirtear costais iomlána gach Bardais in aghaidh an tsolais in aghaidh na bliana, lena n-áirítear leictreachas, i láthair leo. Léirítear leis na figiúirí gur ag an mBardas a bhí na costais ab airde a taifeadadh le linn na tréimhse 2015-2019, as na 10 mbardas níos mó a chuirtear i láthair.

(174) Féadfaidh difríochtaí costais idir bardais tarlú de thoradh ar roinnt fachtóirí, mar a mhínítear i míreanna (67)-(68) agus (94) thuas. Níor sholáthair údaráis na hIorua ná BKK Veilys faisnéis, áfach, chun bunús a thabhairt leis an maíomh go bhfuil bonn cirt leis na leibhéil chostais in KOSTRA. Ní dhearna BKK Veilys ach a dhearbhú go ndéanann fachtóirí áirithe difear do na costais in Bergen, gan tuilleadh doiciméadachta a sholáthar ina leith.

(175) Dá dhroim sin, faigheann Údarás Faireacháin CSTE gur léir ó na figiúirí ó KOSTRA gur íocadh róchúiteamh le grúpa BKK. Níl na figiúirí sách mionsonraithe chun cinneadh a dhéanamh ar a mhéid a bhaineann an róchúiteamh le cothabháil agus oibriú (beart (a)) nó le costas caipitil (beart (c)), áfach.

(176) I bhfianaise an mhéid thuas, léirítear le hiomláine na faisnéise a cuireadh isteach gur dhócha gur sháraigh an cúiteamh an leibhéal atá ar cóimhéid leis an sásra i gcomhaontú díolachán 1996. Léirítear leis sin gur theip ar an mBardas na céimeanna is gá a ghlacadh chun a áirithiú gur comhlíonadh an sásra sin. Dá bhrí sin, níor ghníomhaigh an Bardas mar cheannaitheoir príobháideach.

5.4.4.2. An cúiteamh i leith an bhonneagair atá faoi úinéireacht an Bhardais

(177) Mar a shonraítear i ranna 3.1.3, 3.1.4 agus 3.1.5, bhí roinnt soilse sráide feadh a bhóithre bardasacha faoi úinéireacht an Bhardais agus tá fós. Thairis sin, mar a leagtar amach i roinn 3.1.4, le héifeacht ón 1 Aibreán 2020, rinneadh cothabháil agus oibriú an bhonneagair sin atá faoi úinéireacht an Bhardais faoi chonradh a bhí curtha amach chun tairisceana ag an mBardas.

(178) Mar a léirítear lena chuireadh chun tairisceana i leith an chonartha sin, bhí an Bardas saor chun cothabháil agus oibriú an bhonneagair atá faoi úinéireacht an Bhardais a cheannach ó aon soláthraí toilteanach agus ní raibh sé faoi cheangal ag aon sásra cúitimh réamhshainithe. Dá bhrí sin, déanfaidh Údarás Faireacháin CSTE measúnú ar leithligh ar an gcúiteamh arna íoc i leith na ngníomhaíochtaí sin.

(179) San fhaisnéis a chuirtear i láthair i roinn 3.1.4 léirítear gur dámhadh an conradh a cuireadh amach chun tairisceana de réir nós imeachta iomaíoch, trédhearcach, neamh-idirdhealaitheach agus neamhchoinníollach i gcomhréir le dlí um sholáthar LEE. Bhí an cinneadh dámhachtana bunaithe ar an bpraghas ab ísle, agus níl aon rud ann a léiríonn go raibh an ráta margaidh ag an am níos ísle ná an ráta a baineadh amach. Ar an mbonn sin, faigheann Údarás Faireacháin CSTE nár tugadh buntáiste do ghrúpa BKK leis an cúiteamh a íocadh maidir le cothabháil agus oibriú faoin gconradh a cuireadh amach chun tairisceana (177).

(180) A mhéid a bhaineann leis an gcúiteamh le haghaidh gníomhaíochtaí a rinneadh roimh an 1 Aibreán 2020, tugann Údarás Faireacháin CSTE faoi deara, cé gur cheap an Bardas go raibh an leibhéal praghais ard, nár sheiceáil sé an bhféadfaí na seirbhísí a fháil ar chostais níos ísle ó sholáthróir eile. Mar mhalairt air sin, ghlac sé leis gur cuireadh an praghas céanna in aghaidh an tsolais sráide i bhfeidhm leis an bpraghas a cuireadh i bhfeidhm i leith an bhonneagair atá faoi rialú ghrúpa BKK. Dá réir sin, tugann Údarás Faireacháin CSTE faoi deara nár ghníomhaigh an Bardas amhail ceannaitheoir príobháideach.

(181) Maidir leis an leibhéal cúitimh, luadh é sin ag an ráta céanna in aghaidh an tsolais sráide leis na soilse sráide sin atá faoi rialú ghrúpa BKK. Mar a tugadh faoi deara i mír (176), léirítear le hiomláine na faisnéise a cuireadh isteach gur sháraigh an leibhéal cúitimh an leibhéal a bhí ceadaithe faoin sásra bunaithe ar chostais i gcomhaontú díolachán 1996. Tugann sé sin le fios freisin gur íoc an Bardas níos mó ná mar a íocfadh sé dá bhfaigheadh sé na seirbhísí ar an margadh oscailte.

(182) Níl aon ní san fhaisnéis a cuireadh isteach ina léirítear a mhalairt. Mar a leagtar amach i mír (173) go mír (175), léirítear leis na figiúirí ó KOSTRA gur tugadh róchúiteamh do ghrúpa BKK. Níl na figiúirí sách mionsonraithe chun cinneadh a dhéanamh ar a mhéid a bhaineann an róchúiteamh le cothabháil agus oibriú (beart (a)) nó le costas caipitil (beart (c)), áfach.

(183) Rinne Údarás Faireacháin CSTE toradh na tairisceana le haghaidh na seirbhísí a rinneadh ón 1 Aibreán 2020 a bhreithniú a thuilleadh. Mar a leagtar amach i mír (48), cuimsíodh leis an gconradh a cuireadh amach chun tairisceana na 12 000 daingneán LED nua a suiteáladh ar an líonra de chuid BKK, áfach. Ní hionann na téarmaí a bhaineadh amach leis an gconradh a cuireadh amach chun tairisceana agus comparadóir suntasach maidir leis na praghsanna a gearradh roimhe i ndáil leis na soilse sráide atá faoi úinéireacht an Bhardais.

(184) Dá dheasca sin, ní mór d’Údarás Faireacháin CSTE teacht ar chonclúid ar bhonn na faisnéise atá fós ar fáil. Mar a leagtar amach i míreanna (180)-(182), léirítear le hiomláine na faisnéise seo gur tugadh róchúiteamh do ghrúpa BKK freisin maidir leis na soilse sráide atá faoi úinéireacht an Bhardais.

5.4.4.3. Conclúid

(185) Ar bhonn an measúnú thuas, measann Údarás Faireacháin CSTE gur tugadh róchúiteamh do ghrúpa BKK maidir le cothabháil agus oibriú soilsiú sráide feadh bóithre bardasacha in Bergen. A mhéid a bhaineann leis na soilse sráide atá faoi úinéireacht ghrúpa BKK, táthar ag íoc an róchúitimh sin fós. Maidir leis na soilse sráide atá faoi úinéireacht an Bhardais, ní bhaineann an róchúiteamh ach amháin le gníomhaíochtaí a rinneadh go dtí an 1 Aibreán 2020.

(186) Cé go mbunaítear leis an bhfaisnéis a cuireadh isteach gur deonaíodh buntáiste, níl Údarás Faireacháin CSTE in ann an méid a chinneadh. Léirítear an méid sin san ordú gnóthaithe a leagtar amach i roinn 10 thíos.

5.4.5. Beart (b) – 12 000 daingneán LED a mhaoiniú

(187) Mar a leanas ón bhfaisnéis a cuireadh i láthair i ranna 3.4 agus 4.1.4 thuas, fuair an Bardas na daingneán LED ó sholáthróir seachtrach. Níor aistríodh a n-úinéireacht, agus ní aistreofar í, chuig grúpa BKK. Dá réir sin, níl aon bhuntáiste ag an mBardas gan a úinéireacht ar na daingneán LED a choinneáil.

(188) Shoiléirigh údaráis na hIorua agus BKK Veilys a thuilleadh go raibh ceannachán na ndaingneán LED ina uasghrádú suntasach nach raibh de cheanglas ar BKK Veilys a dhéanamh. Ar an mbonn sin, is féidir teacht ar an gconclúid nár tugadh aon bhuntáiste trí bhíthin íocaíocht an Bhardais as muirir a bhí de cheart a bheith íoctha ag BKK Veilys de réir téarmaí an chonartha (na gconarthaí).

(189) Maidir le cothabháil agus oibriú na ndaingneán LED, áiríodh na cúraimí seo i gconradh seirbhíse ar leithligh a cuireadh amach chun tairisceana. Mar gheall ar na fáthanna a leagtar amach i mír (179), ní fuair ag Grúpa BKK buntáiste mar gheall ar an gcúiteamh faoin gconradh seo.

(190) Bunaithe ar an méid thuas, cinneann Údarás Faireacháin CSTE nár tugadh le maoiniú na 12 000 daingneán LED (beart (b)) buntáiste do na cuideachtaí laistigh de ghrúpa BKK. Mar gheall ar na fáthanna a leagtar amach i míreanna (191) agus (192) thíos, cuireann Údarás Faireacháin CSTE i dtábhacht gur gá suiteáil na ndaingneán LED a chur san áireamh nuair a bhunaítear líon an róchúitimh faoi bheart (a) agus beart (c).

(191) A mhéid a bhfuil costais maidir le cothabháil agus oibriú laghdaithe ag an suiteáil sin, gan níos lú cúitimh a chur leis i gcomhréir leis an sásra atá bunaithe ar chostas i gcomhaontú díolachán 1996, bheadh sé sin ina róchúiteamh faoi bheart (a). Tugann Údarás Faireacháin CSTE faoi deara, cé go gcuimsítear leis an gconradh a cuireadh amach chun tairisceana cothabháil agus oibriú na ndaingneán, dealraíonn sé go bhfuil cúiteamh fós á fháil ag grúpa BKK, faoin gconradh ar a dtugtar tuairisc i mír (45), i ndáil leis an mbonneagar ar a bhfuil na daingneáin sin suiteáilte a chothabháil agus a oibriú. Thairis sin, dealraíonn sé gur fhan líon an chúitimh mar an gcéanna leis an leibhéal tráth a cumasaíodh leis an gconradh na daingneáin LED a cuireadh in ionad na daingneáin sin (178).

(192) A mhéid a bhaineann le beart (c), is gá a chur san áireamh gur leis an mBardas na daingneáin LED nuair atá an leibhéal ceart de chúiteamh á bhunú faoi réir rialachán ar ais i gcomhaontú díolachán 1996. Ós rud é gur leis an mBardas na daingneán LED, ní féidir iad a chur san áireamh sa bhonn caipitil atá faoi réir cúitimh. Thairis sin, ba cheart aon luach iarmhair a bhaineann leis na daingneáin, a cuireadh in ionad na daingneáin LED, a bhaint ón mbonn caipitil sin.

5.4.6. Beart (c) – an cúiteamh le haghaidh costais chaipitil

5.4.6.1. Réamhrá

(193) Mar a mhínítear i roinn 3.1.2, is é an cúiteamh le haghaidh costais chaipitil an dara gné sa sásra a bunaíodh le comhaontú díolachán 1996. Mar a leagtar amach a thuilleadh i roinn 3.5, tá an costas caipitil a bhaineann leis an mbonneagar ar cheann de na comhpháirteanna costais iomadúla atá leabaithe i soilsiú sráide a sholáthar. Mar sin féin, dá mba rud é gur leis an mBardas an bonneagar, bheadh na costais chaipitil den sórt sin cumhdaithe aige ar an gcéad dul síos. Ar an taobh eile, i gcás ina dtairgtear an soilsiú sráide trí dhul ar iontaoibh bonneagair atá faoi úinéireacht eintitis dhlítheanaigh eile, titeann an costas caipitil ar an eintiteas sin. Bunaithe ar an bhfaisnéis nua sin, measann Údarás Faireacháin CSTE go bhfuil sé ar cóimhéid le gnáthchleachtas cúiteamh a thabhairt d’úinéir an bhonneagair as na costais caipitil.

(194) De bhun an tsásra i gcomhaontú díolachán 1996, tá grúpa BKK i dteideal costas caipitil i leith an chaipitil gheallta cothrom leis an ráta toraidh arna shocrú ag NVE maidir le bonneagar na heangaí rialáilte. Ar an mbealach céanna leis an gcúiteamh le haghaidh cothabháil agus oibriú na soilse sráide atá faoi úinéireacht BKK, faigheann Údarás Faireacháin CSTE más rud é gur dearadh an ghné sin den sásra cúitimh ar bhealach, tráth thabhairt i gcrích an chomhaontaithe díolachán, a cuireadh teorann le cúiteamh amach anseo ar rátaí an mhargaidh, ní buntáiste atá i gcúiteamh a ríomhtar ina dhiaidh sin i gcomhréir leis an sásra sin (179).

(195) De réir an bhreithiúnais in Chronopost, mar a leagtar amach i mír (166), is é an critéar measúnaithe le haghaidh chostais chaipitil brabús cé acu a sháraíonn, nó nach sáraíonn, an toradh ar an gcaipiteal arna infheistiú toradh leordhóthanach. Is iad na ceisteanna nach mór measúnú a dhéanamh orthu dá bhrí sin, ar an gcéad dul síos, an bhféadfar brabús leordhóthanach a fháil leis an rialachán i gcomhaontú díolachán 1996, seachas brabús iomarcach. Más freagra dearfach a fhaightear ar an gceist sin, ní mór a mheas, ar an dara dul síos, an é gur chloígh leibhéil an chúitimh leis an srian sin.

(196) Tá dhá pháirt sa rialachán maidir le toradh ar chaipiteal i gcomhaontú díolachán 1996: (i) ráta úis; agus (ii) bonn caipitil ar a gcuirtear an ráta i bhfeidhm. Léiríonn an méid a thagann as sin deischostas caipitil agus cumhdaítear leis an costas a bhaineann le maoiniú cothromais agus le fiachas.

(197) Chun tús a chur leis an bplé, tugann Údarás Faireacháin CSTE faoi deara go nglactar go coitianta leis an gcoincheap maidir le deischostas caipitil agus go bhfuil sé i gcomhréir le critéar maidir le toradh leordhóthanach a fháil ar chaipiteal arna infheistiú. Dá bhrí sin, déanfaidh Údarás Faireacháin CSTE measúnú ar an dá ghné den rialachán (an ráta úis agus an bonn caipitil).

5.4.6.2. An ráta úis

(198) Mar a luaitear i roinn 3.1.1, is monaplachtaí nádúrtha iad na líonraí cumhachta agus tá siad faoi réir rialachán earnáilsonrach san Iorua. I gcomhréir leis an gcóras sin, socraíonn NVE a ráta tagartha ionas go mbeidh úinéirí bonneagar in ann toradh réasúnach a fháil ar infheistíochtaí (180).

(199) Déanann NVE an ráta a mheas ar bhonn bliantúil ag baint úsáid as modheolaíocht meánchostais ualaithe an chaipitil (“WACC”). Maidir le paraiméadair ionchuir i meastachán NVE ar WACC, baintear úsáid as roinnt fachtóirí a bhaineann go sonrach leis an tionscal soláthair cumhachta. Áirítear leo siúd, go háirithe, béite chothromais, préimh creidmheas na tionsclaíochta agus struchtúr caipitil barrmhaith. Le deacáid anuas, bhí an ráta tagartha idir 5-7 % (181).

(200) De réir NVE, is iad ioncaim atá seasmhach agus intuartha na saintréithe a fhaightear in oibríochtaí eangach cumhachta agus meastar, go ginearálta, go bhfuil riosca íseal ag baint leo. Dá bhrí sin, déantar an paraiméadar maidir le cothromas béite in WACC a mheas trí úsáid a bhaint as cuideachtaí liostaithe a bhfuil sruthanna ioncaim rialáilte acu, amhail soláthróirí líonraí fóntais éagsúla (182).

(201) Tá an coincheap maidir le deischostas caipitil, mar a luaitear thuas, i gcomhréir leis an gcritéar gur cheart go dtabharfar toradh leordhóthanach ar an gcaipiteal arna infheistiú as an bpraghas a ghearrfar. Thairis sin, is modh caighdeánaithe é coincheap WACC chun costais den sórt sin a mheas.

(202) Ba cheart do WACC iomchuí le haghaidh na seirbhísí a bhfuil measúnú a dhéanamh orthu sa chás atá idir lámha, áfach, an deischostas a bhaineann le hinfheistíocht a dhéanamh ar an mbonneagar soilse sráide a léiriú. Mar sin, ba cheart do WACC iomchuí an baol a bhaineann leis an ngníomhaíocht seo a léiriú.

(203) Ar aon dul le líonraí cumhachta, is ionann an bonneagar soilse sráide lena mbaineann agus monaplacht nádúrtha lena mbaineann fad saoil suntasach. I bhfianaise an éilimh sheasmhaigh ar shoilse sráide ar thaobh an Bhardais, tá an baol i ndáil le luaineacht ioncaim íseal. Thairis sin, i bhfianaise go bhfuil an Bardas ag íoc as leictreachas, is féidir a mheas go mbeidh na costais comhsheasmhach.

(204) Léiríonn na fachtóirí sin gur léiríodh le húsáid ráta tagartha NVE gur ionadaí iomchuí é ar an toradh margaidh is gá le haghaidh oibríochtaí ar bhonneagar soilse sráide. Ní fuair Údarás Faireacháin CSTE aon fhaisnéis go fóill a léiríonn a mhalairt.

(205) Ar an mbonn sin, cinneann Údarás Faireacháin CSTE go raibh an coinníoll faoi ráta tagartha NVE ar cóimhéid le leibhéal toraidh leordhóthanach, agus dá bhrí sin go raibh sé i gcomhréir le Chronopost. Mar a bheidh le feiceáil go soiléir ón measúnú thíos a bhaineann leis an mbonn caipitil, ní bhunaítear leis an bhfaisnéis a cuireadh isteach an chaoi a ríomhadh an cúiteamh sa chleachtas.

5.4.6.3. An bonn caipitil

(206) Ní sonraítear i gcomhaontú díolachán 1996 gurb é an bonn caipitil an mhodheolaíocht atá le cur i bhfeidhm chun an caipiteal geallta a bhunú. Níl aon rud i bhfoclaíocht an chomhaontaithe a léiríonn go bhfuil grúpa BKK i dteideal leibhéal toraidh atá iomarcach i bhfoirm cíosa mhonaplachta. Ina ainneoin sin, de ghnáth baintear úsáid as sásraí costas plus, amhail na sásraí atá sa chomhaontú díolachán chun a áirithiú gur leordhóthanach é an cúiteamh. Ar an mbonn sin, tuigeann Údarás Faireacháin CSTE go gciallaítear leis an gcoinníoll go gcuirfear an ráta tagartha NVE i bhfeidhm ar an gcaipiteal geallta, go mbunófar bonn caipitil ar bhealach iomchuí a áiríonn leibhéal toraidh leordhóthanach. Dá réir sin, tá an ghné sin ar cóimhéid le Chronopost freisin.

(207) A mhéid a bhaineann leis an mbealach ar cuireadh an sásra i bhfeidhm, áfach, ní bhunaítear leis an bhfaisnéis a cuireadh isteach an chaoi a ríomhadh an costas caipitil incháilithe. Ní raibh údaráis na hIorua in ann mionsonraí a sholáthar agus ní raibh siad in ann a mheas go bhfuil sé níos deacra rialáil a chur i bhfeidhm toisc nach bhfuil cuntais ar leithligh ann. Ní dhearna BKK Veilys ach tagairtí ginearálta don chaipiteal a d’fhéadfadh a bheith i gceist le bonneagar comhchosúil a thógáil. Ar an gcaoi chéanna leis an gcúiteamh le haghaidh oibrithe agus cothabhála, léirítear leis an easpa beachtais seo nár cloíodh leis an gcomhaontú díolachán 1996.

(208) Ba cheart díriú isteach a thuilleadh ar úsáid ráta tagartha NVE. Os rud é go bhfuil ráta tagartha NVE ina ráta úis ainmniúil a bhfuil boilsciú ginearálta corpraithe ann cheana, thabharfaí cúiteamh i leith boilsciú ginearálta faoi dhó dá gcuirfí i bhfeidhm é ar bhonn caipitil a bunaíodh de réir cur chuige costais athsholáthair (183). Faoi rialachán NVE, ina bhfuil sé soiléir go bhfuil an sásra cúitimh á léiriú, cuirtear ráta tagartha NVE i bhfeidhm i gcomhréir le luach de réir na leabhar sócmhainní na n-eangach cumhachta atá á n-úsáid go táirgiúil, i.e. an luach a bhí orthu go stairiúil lúide dímheas (184).

(209) Ina leith sin, tá an t-easaontú idir an Bardas agus Grúpa BKK tugtha faoi deara ag Údarás Faireacháin CSTE. Mar a leagtar amach i roinn 3.5, dealraíonn sé cé go raibh an Bardas ar son úsáid luach de réir na leabhar chun an bonn caipitil a bhunú, d’áitigh grúpa BKK i bhfabhar úsáid a bhaint as costas athsholáthair na sócmhainní. Thairis sin, dealraíonn sé gur lean an t-easaontú sin le linn na tréimhse lena mbaineann, agus d’fhéadfadh sé gur bunaíodh an bonn caipitil ar bhealach nach bhfuil ar cóimhéid leis an rialachán maidir le toradh leordhóthanach atá sa sásra cúitimh i gcomhaontú díolachán 1996.

(210) Ar deireadh, léirítear leis na figiúirí ó KOSTRA, mar a leagtar amach i mír (69), le linn na tréimhse idir 2015-2019, go raibh na costais ab airde a taifeadadh riamh ag an mBardas sin as soilsiú sráide as na 10 mBardas atá níos mó a cuireadh i láthair. Cé nach raibh na figiúirí sin sonrach go leordhóthanach chun a fháil a mhéid a raibh baint ag na costais a taifeadadh le cothabháil agus oibriú (beart (a)) nó le costas caipitil (beart (c)), is léiriú é sin gur tugadh róchúiteamh do ghrúpa BKK atá os cionn leibhéal toraidh atá leordhóthanach.

(211) Mar sin, léirítear le hiomláine na faisnéise a cuireadh isteach gur dócha gur sháraigh an cúiteamh an leibhéal toraidh a ceadaíodh i gcomhaontú díolachán 1996. Ar an gcaoi chéanna, maidir leis an gcúiteamh le haghaidh cothabhála agus oibrithe (beart (a)), léirítear leis sin teip ar thaobh an Bhardais chun na gníomhaíochtaí is gá a dhéanamh chun comhlíonadh an tsásra cúitimh a áirithiú. Dá bhrí sin, níor ghníomhaigh an Bardas mar cheannaitheoir príobháideach.

5.4.6.4. Conclúid

(212) Ar bhonn an mheasúnúcháin thuas, cinneann Údarás Faireacháin CSTE gur tugadh róchúiteamh do Ghrúpa BKK as costas caipitil i leith soilsiú sráide feadh bóithre bardasacha in Bergen.

(213) Cé go mbunaítear leis an bhfaisnéis a cuireadh isteach gur deonaíodh buntáiste, níl Údarás Faireacháin CSTE in ann an méid a chinneadh. Léirítear an méid sin san ordú gnóthaithe a leagtar amach i roinn 10 thíos.

5.5. ROGHNAÍOCHT

(214) Chun teacht faoi státchabhair faoi Airteagal 61(1) de chomhaontú LEE, ní mór do na bearta a bheith roghnaitheach trí “fhabhar gnóthais áirithe nó táirgeadh earraí áirithe”.

(215) Baineann na bearta le cuideachtaí i ngrúpa BKK. Dá réir sin, tá siad roghnaitheach.

5.6. ÉIFEACHT AR THRÁDÁIL AGUS AR IOMAÍOCHT

5.6.1. An tástáil dlí

(216) Ní státchabhair í buntáiste atá ag gnóthas faoi Airteagal 61(1) de Chomhaontú LEE ach amháin más amhlaidh “a bhéarfaidh nó is baolach a bhéarfadh saobhadh ar iomaíocht trí thaobhú le gnóthais áirithe nó le táirgeadh earraí áirithe, sa mhéid go dtéann sí i gcion ar an trádáil idir Ballstáit”. Ionas go gcomhlíonfar na critéir seo, ní gá a shuí go bhfuil saobhadh á dhéanamh ar iomaíocht agus go bhfuil fíoréifeacht ag an gcabhair ar thrádáil idir Stáit LEE. Is leor scrúdú a dhéanamh ar cíbe acu a mbeadh nó nach mbeadh saobhadh á dhéanamh ag an gcabhair ar iomaíocht agus ar thrádáil (185).

(217) A mhéid a bhaineann leis an gcoinníoll maidir le saobhadh ar iomaíocht, tugtar faoi deara sna Treoirlínte ar choincheap na Státchabhrach go bhféadfadh saobhadh den sórt sin a eisiamh ach amháin i gcás ina gcomhlíontar coinníollacha carnacha áirithe. Is iad a leanas na coinníollacha sin: (a) go bhfuil an tseirbhís faoi réir monaplacht dhlíthiúil a bunaíodh i gcomhréir le dlí LEE; (b) nach n-eisiann an mhonaplacht dhlíthiúil sin ach iomaíocht sa mhargadh, ach iomaíocht dle haghaidh an mhargaidh freisin; (c) nach bhfuil an tseirbhís sin in iomaíocht le seirbhísí eile; agus (d) más rud é go bhfuil an soláthróir seirbhíse gníomhach i margadh eile atá ar oscailt d’iomaíocht, is féidir trasfhóirdheontasú a eisiamh (186).

(218) I gcásdlí le déanaí, rinne Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh tagairt don mhír céanna san fhógra comhfhreagrach ón gCoimisiún Eorpach maidir le coincheap na Státchabhrach (187). I dtaca le coinníoll (b), chuir an Chúirt i dtábhacht nach leor é go bhfuil an tseirbhís faoi réir monaplachta dlíthiúla. Ina theannta sin ní mór don mhonaplacht dhlíthiúil aon iomaíocht a d’fhéadfadh a bheith ann a eisiamh ionas go mbeadh sé ar an aon soláthróir seirbhísí (188).

(219) Maidir leis an gcoinníoll a bhaineann le héifeacht ar thrádáil, tá éifeacht den sórt sin ann i gcás ina neartaíonn cabhair seasamh gnóthais atá in iomaíocht ar thrádáil idir Stáit LEE. Ní gá go mbeadh baint ag an tairbhí i dtrádáil den sórt sin, áfach. I gcás ina dtugann Stát LEE cabhair do ghnóthas, féadfar a ghníomhaíocht inmheánach a choimeád nó a mhéadú ionas nach laghdófar na deiseanna do ghnóthais a bunaíodh i Stáit LEE eile chun fáil isteach ar an margadh. Dá réir sin, ní leor saintréith áitiúil nó réigiúnach na seirbhíse chun an chabhair ar dócha a mbeidh éifeacht aici ar thrádáil idir Stáit LEE a eisiamh (189).

5.6.2. Cur i bhfeidhm na tástála dlíthiúla maidir leis an gcás atá idir lámha

(220) Níor chuir údaráis na hIorua ná BKK Veilys faisnéis isteach a rá gur tharla na gníomhaíochtaí cúitithe laistigh de shainchúram monaplacht dhlíthiúil atá bunaithe go dleathach. Dá réir sin, ní féidir saobhadh ar iomaíocht a eisiamh ar bhonn na gcoinníollacha carnacha sna Treoirlínte ar choincheap na státchabhrach, a athdhearbhaíodh i mír (217) thuas.

(221) Áirítear ar na gníomhaíochtaí cúitithe freisin cothabháil agus oibriú na soilse sráide. Nuair a chuir an Bardas comórtas ar siúl le haghaidh seirbhísí den sórt sin, fuair sé tairiscintí ó neart gnóthas éagsúil. Bhí cásanna iomadúla os comhair KOFA freisin maidir le conarthaí faoin ábhar seo a bhí faoi réir, nó gur cheart dóibh a bheith faoi réir, tairiscintí ar fud LEE a fhógraíodh i mbunachar sonraí TED (190). Dá réir sin, tugann Údarás Faireacháin CSTE dá aire go bhfuil margaí bunaithe san Iorua le haghaidh seirbhísí a bhaineann le cothabháil agus oibriú soilse sráide. Thairis sin, áirítear leis na margaí sin conarthaí a d’fhéadfadh a bheith mar ábhar spéise ar fud LEE.

(222) Mar a leagtar amach i mír (54), tá cuideachtaí i nGrúpa BKK gníomhach ar roinnt margaí eile. In ainneoin sin, ní féidir le húdaráis na hIorua a eisiamh go ndearnadh na gníomhaíochtaí eacnamaíocha eile a thras-fhóirdheonú.

(223) I bhfianaise a bhfuil thuas, tá Údarás Faireacháin CSTE den tuairim gur dócha go mbeidh saobhadh á dhéanamh ag na buntáistí a thugtar do Ghrúpa BKK trí ligean dó a láithreacht margaidh a chóiméad nó a neartú.

(224) I bhfianaise go gcuireann na húdaráis áitiúla san Iorua conarthaí amach chun tairisceana go rialta le haghaidh cothabhála agus oibrithe soilse sráide trí thairiscintí ar leibhéal uile-LEE, tá sé níos réalaí go gcinnfeadh gnóthais a bunaíodh i Stáit LEE eile a láithreacht margaidh a mhéadú san Iorua a mhéid a bhaineann le gníomhaíochtaí den sórt sin. D’fhéadfadh na buntáistí a thugtar do ghrúpa BKK ligean dó a ghníomhaíochtaí a chóiméad nó a mhéadú ar chostas na n-iomaitheoirí eile, áfach. A mhéid gur tharla tras-fhóirdheonú, is dócha go bhfuil an méid céanna fíor maidir le gníomhaíochtaí eacnamaíocha i margaí eile atá ar oscailt don iomaíocht.

(225) Ar an mbonn sin, cinneann Údarás Faireacháin CSTE gur dócha go ndéanfaidh an róchúiteamh difear don trádáil.

5.6.3. Conclúid

(226) I bhfianaise na mbreithnithe thuas, measann Údarás Faireacháin CSTE gur dócha go ndéanfaidh an róchúiteamh saobhadh ar iomaíocht agus ar thrádáil.

5.7. CONCLÚID MAIDIR LE STÁTCHABHAIR A BHEITH ANN

(227) Mar a leanas ó na breithnithe thuas, tagann Údarás Faireacháin CSTE ar an gconclúid gur státchabhair atá sa róchúiteamh le haghaidh cothabhála agus oibrithe (beart (a)) agus costas caipitil (beart (c)) de réir bhrí Airteagal 61(1) de Chomhaontú LEE.

6. CABHAIR AONAIR NO SCEIM CABHRACH

(228) In Airteagal 1(d) de Chuid II de Phrótacal 3, déantar “scéim cabhrach” a shainmhíniú mar“[…] aon ghníomh ar féidir, gan bearta cur chun feidhme eile a cheangal, dámhachtainí cabhrach aonair a dhéanamh ar a bhonn do ghnóthais a shainmhínítear laistigh den ghníomh ar bhealach ginearálta teibí agus aon ghníomh ar féidir cabhair nach bhfuil nasctha le tionscadal sonrach a dhámhadh ar a bhonn do ghnóthas amháin nó do roinnt gnóthas ar feadh tréimhse éiginnte agus le haghaidh méid éiginnte.” Sainmhínítear an téarma “cabhair aonair” i litir (e) den Airteagal céanna mar “[…] cabhair nach ndámhtar ar bhonn scéim cabhrach agus dámhachtainí infhógartha cabhrach ar bhonn scéim cabhrach.”

(229) Maidir leis an gcabhair a tugadh i leith an bhonneagair atá á rialú ag Grúpa BKK, is éard atá inti, mar a leagtar amach i ranna 5.4.4.1 go 5.4.6, méideanna a sháraíonn an cúiteamh a ceadaíodh faoin sásra a leagtar amach i roinn 7(c) de chomhaontú díolachán 1996. Níl aon ghníomh atá ann cheana sainaitheanta ag údaráis na hIorua ná ag BKK Veilys lena gceadaítear róchúiteamh den sórt sin.

(230) Mar an gcéanna, a mhéid a bhaineann le cabhair i dtaca le cothabháil agus oibriú bonneagair atá faoi úinéireacht an Bhardais, mar a shainmhínítear i roinn 5.4.4.2, níor mhaígh údaráis na hIorua ná BKK Veilys gur deonaíodh an cúiteamh sin ar bhonn gnímh mar a shainmhínítear in Airteagal 1(d) de Chuid II de Phrótacal 3. I gcomhréir leis sin, níl aon tásc san fhaisnéis a cuireadh isteach le linn an nós imeachta imscrúdaithe fhoirmiúil gur deonaíodh an chabhair ar bhonn gnímh den sórt sin.

(231) Ar an mbonn sin, measann Údarás Faireacháin CSTE gur cabhair aonair í an chabhair lena mbaineann, mar a shainmhínítear in Airteagal 1(e) de Chuid II de Phrótacal 3.

7. CEANGLAIS NOS IMEACHTA

(232) De bhun Airteagal 1(3) de Chuid I de Phrótacal 3, “cuirfear Údarás Faireacháin CSTE ar an eolas, in am trátha le cur ar a chumas a bharúlacha a chur isteach ar aon phlean chun cabhair a thabhairt nó a athrú. […] Ní cuirfidh an Stát lena mbaineann a bearta beartaithe i bhfeidhm go dtí go bhfuil cinneadh críochnaitheach ann de thoradh an nós imeachta”.

(233) Cuireadh Údarás Faireacháin CSTE ar an eolas den chéad uair faoin gcabhair a tugadh cheana féin de bhua an ghearáin. Dá bhrí sin, tá an chabhair neamhdhleathach de réir bhrí Airteagal 1(f) de Chuid II de Phrótacal 3.

8. COMHOIRIUNACHT

(234) Leanann sé ó Airteagal 61(1) de Chomhaontú LEE go bhfuil, mura bhforáiltear a mhalairt, bearta státchabhrach neamh-chomhoiriúnach le feidhmiú an Chomhaontaithe. Níl aon argóint curtha ar aghaidh ag údaráis na hIorua sa mhéid gur chabhair chomhoiriúnach iad na bearta lena mbaineann.

(235) Níl an maolú faoi Airteagal 61(2) de Chomhaontú LEE infheidhme mar gheall nach gcuirtear aon cheann de na haidhmeanna a liostaítear san fhoráil sin chun cinn leis an gcabhair. Ar an gcúis chéanna, níl feidhm ag Airteagal 61(3)(a) ná Airteagal 61(3)(b) de Chomhaontú LEE maidir leis an gcás atá idir lámha.

(236) Maidir le hAirteagal 61(3)(c), tugann Údarás Faireacháin CSTE faoi deara nach bhfuil róchúiteamh, a sháraíonn an leibhéal cúitimh is gá chun na gníomhaíochtaí eacnamaíocha lena mbaineann a spreagadh, i gceist leis na bearta cabhrach. Leanann sé ón gcásdlí socraithe nach féidir an chabhair a chuireann feabhas ar staid airgeadais an tairbhí, gan gá a bheith léi chun na cuspóirí a shonraítear in Airteagal 61(3) a bhaint amach, a mheas mar a bheith comhoiriúnach le Comhaontú LEE (191). Dá bhrí sin, os rud é nach raibh gá leis an róchúiteamh chun na gníomhaíochtaí eacnamaíocha faoi chaibidil a spreagadh, tá sé neamh-chomhoiriúnach le hAirteagail 61(3)(c) de Chomhaontú LEE.

(237) Maidir leis an maolú in Airteagal 59(2) de Chomhaontú LEE, tugann Údarás Faireacháin CSTE faoi deara, mar a bunaíodh i roinn 5.4.2.2, nach raibh, agus nach bhfuil, oibleagáid le comhlíonadh ag na cuideachtaí i ngrúpa BKK i leith na seirbhísí lena mbaineann. Os rud é nach dtugtar an cúiteamh i leith gnóthas ar cuireadh seirbhís lena ngabhann leas eacnamaíoch ginearálta ar a iontaoibh, níl an maolú in Airteagal 59(2) infheidhme.

(238) I bhfianaise na mbreithnithe thuas, measann Údarás Faireacháin CSTE nach féidir a dhearbhú go bhfuil an róchúiteamh le haghaidh cothabhála agus oibrithe (beart (a)) agus costas caipitil (beart (c)) comhoiriúnach le feidhmiú Chomhaontú LEE.

9. CONCLÚID

(239) I bhfianaise na gcúiseanna thuas, measann Údarás Faireacháin CSTE gur státchabhair neamhdhleathach atá neamh-chomhoiriúnach le feidhmiú Chomhaontú LEE atá sa róchúiteamh le haghaidh cothabhála agus oibrithe (beart (a)) agus costas caipitil (beart (c)), a íocadh le cuideachtaí i ngrúpa BKK i leith soilsí sráide feadh bóithre bardasacha laistigh den Bhardas.

(240) Baineann an róchúiteamh le haghaidh cothabhála agus oibrithe (beart (a)), ar an gcéad dul síos, le bonneagar soilse sráide atá faoi rialú ghrúpa BKK (192). Maidir leis an mbonneagar sin, cuimsítear leis an róchúiteamh na gnéithe a sháraíonn na costais atá incháilithe do chúiteamh faoin sásra i roinn 7(c) de chomhaontú díolachán 1996.

(241) Ar an dara dul síos, baineann an róchúiteamh le haghaidh cothabhála agus oibrithe (beart (a)), le seirbhísí i leith na soilse sráide atá faoi úinéireacht an Bhardais. Le haghaidh na seirbhísí sin, is éard atá an róchúiteamh na suimeanna a sháraíonn an praghas margaidh a d’fhéadfadh a fháil ar an margadh oscailte.

(242) Baineann an toradh, maidir le róchúiteamh atá neamhdhleathach agus neamh-chomhoiriúnach le haghaidh cothabhála agus oibrithe (beart (a)), leis an tréimhse ón 1 Eanáir 2016 amháin. Maidir le bonneagar na soilse sráide atá faoi úinéireacht Ghrúpa BKK, táthar ag íoc an róchúiteamh sin fós. I ndáil leis na soilse sráide atá faoi úinéireacht an Bhardais, baineann sé le gníomhaíochtaí a rinneadh go dtí an 1 Aibreán 2020.

(243) Maidir le cúiteamh i leith costais chaipitil (beart (c)), is éard atá i gcúiteamh a sháraíonn an leibhéal toraidh leordhóthanach a ceadaíodh faoin sásra i roinn 7(c) de chomhaontú díolacháin 1996 státchabhair atá neamhdhleathach agus neamh-chomhoiriúnach. Os rud nach bhfuil an