Eagrán sealadach

BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (Seachtú Dlísheomra)

an 2 Feabhra 2023 ( )

(Tarchur chun réamhrialú – Réamhtheachtaithe drugaí – Cinneadh réime 2004/757/CGB – Airteagal 2(1)(d) – Duine luaite le hiompar agus dáileadh réamhtheachtaithe a úsáidtear chun drugaí aindleathacha a tháirgeadh nó a mhonarú – Rialachán (CE) Uimh. 273/2004 – Substaint sceidealaithe – Airteagal 2 – An coincheap “oibreoir” – Airteagal 8(1) – Fianaise go bhféadfar substaintí sceidealaithe a atreorú chun drugaí támhshuanacha nó substaintí síceatrópacha a mhonarú go haindleathach – Oibleagáid fógra a thabhairt maidir leis an bhfianaise sin – An coincheap “fianaise” – Raon feidhme)

I gCás C-806/21,

Iarraidh ar réamhrialú de bhun Airteagal 267 CFAE, ó Hoge Raad der Nederlanden (Cúirt Uachtarach na hÍsiltíre), trí bhreith an 14 Nollaig 2021, a fuarthas ag an gCúirt an 14 Nollaig 2021, sna himeachtaí coiriúla i gcoinne

TF

Idiragraí:

Openbaar Ministerie,

Tugann AN CHÚIRT (seachtú dlísheomra),

agus í comhdhéanta de M. L. Arastey Sahún, Uachtarán an Dlísheomra, F. Biltgen (Rapóirtéir) agus J. Passer, Breithiúna,

Abhcóide Ginearálta: P. Pikamäe,

Cláraitheoir: A. Calot Escobar,

ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,

agus tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:

– Rialtas na hÍsiltíre, ag M. K. Bulterman agus J. Langer, i gcáil gníomhairí,

– an Coimisiún Eorpach, ag L. Haasbeek agus R. Lindenthal, i gcáil gníomhairí,

tar éis cinneadh a dhéanamh, tar éis di an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breithiúnas a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,

an Breithiúnas seo a leanas

BREITHIÚNAS

1 Baineann an iarraidh seo ar réamhrialú le léiriú Rialachán (CE) Uimh. 273/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Feabhra 2004 maidir le réamhtheachtaithe drugaí (IO 2004 L 47, lch. 1), arna leasú le Rialachán (AE) Uimh. 1258/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Samhain 2013 (IO 2013 L 330, lch. 21) (“Rialachán Uimh. 273/2004”).

2 Rinneadh an iarraidh seo i gcomhthéacs imeachtaí coiriúla a tionscnaíodh san Ísiltír i gcoinne TF, ar cuireadh ina leith go raibh sé tar éis substaintí sceidealaithe a úsáidtear chun drugaí támhshuanacha nó substaintí síceatrópacha a mhonarú go haindleathach a iompar.

An dlí lena mbaineann

An dlí idirnáisiúnta

3 Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 3(1) de Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe i gcoinne Gáinneáil Aindleathach Drugaí Támhshuanacha agus Substaintí Síceatrópacha, a tugadh i gcrích i Vín an 20 Nollaig 1988 (United Nations Treaty Series, vol. 1582, p. 95) [Na Náisiúin Aontaithe, Sraith na gConarthaí, imleabhar. 1582, Uimh. 90/611/CEE], agus arna fhormheas ag Comhphobal Eacnamaíochta na hEorpa le Cinneadh 90/611/CEE ón gComhairle an 22 Deireadh Fómhair 1990 (IO 1990 L 326, lch. 56; “Coinbhinsiún Vín i gcoinne Gáinneáil Aindleathach”), dar teideal “Sáruithe agus Pionóis”:

“Glacfaidh gach Páirtí pé bearta is gá chun an méid seo a leanas a bhunú mar chion coiriúil faoina dhlí náisiúnta, nuair a dhéantar d’aon ghnó:

a) [...]

iv) Monarú, iompar nó dáileadh trealaimh, ábhar nó substaintí a liostaítear i dTáblaí I agus II, i gcás inarb eol don té a iompraíonn an méid sin go bhfuil siad le húsáid chun drugaí támhshuanacha nó substaintí síceatrópacha a shaothrú, a tháirgeadh nó a mhonarú go haindleathach;

[...]

c) Faoi réir a phrionsabal bunreachtúil agus choincheapa bunúsacha a chórais dlí,

[...]

ii) Seilbh ar threalamh, ábhair nó substaintí a liostaítear i dTáblaí I agus II, i gcás inarb eol don té a bhfuil an méid sin ina sheilbh aige go bhfuil siad le húsáid chun drugaí támhshuanacha nó substaintí síceatrópacha a shaothrú, a tháirgeadh nó a mhonarú go haindleathach;

[...] ”

4 Foráiltear le hAirteagal 12 den choinbhinsiún sin, dar teideal “Substaintí a úsáidtear go minic i monarú aindleathach drugaí támhshuanacha nó substaintí síceatrópacha”:

“1. Glacfaidh na Páirtithe pé bearta a mheasann siad a bheith iomchuí chun atreorú substaintí a liostaítear i dTáblaí I agus II chuig monarú aindleathach drugaí támhshuanacha agus substaintí síceatrópacha a chosc agus comhoibreoidh siad le chéile chun na críche sin.

[...]

8. a) Gan dochar do ghinearáltacht fhorálacha mhír 1 den Airteagal seo agus d’fhorálacha Choinbhinsiún 1961, Choinbhinsiún 1961 arna leasú agus Choinbhinsiún 1971, glacfaidh na Páirtithe pé bearta is iomchuí leo chun monarú agus dáileadh substaintí a liostaítear i dTáblaí I agus II a rialú ina gcríoch;

b) Chun na críche sin, féadfaidh na Páirtithe:

i) Faireachán a dhéanamh ar gach duine agus gach gnóthas a bhfuil baint acu le monarú agus dáileadh na substaintí sin;

[...]

iii) A cheangal ar shealbhóirí ceadúnais údarú a fháil chun dul i mbun na n-oibríochtaí thuas;

[...]

9. Maidir le substaintí a liostaítear i dTáblaí I agus II, déanfaidh gach Páirtí na bearta seo a leanas:

a) Déanfar córas a bhunú agus a chothabháil chun faireachán a dhéanamh ar thrádáil idirnáisiúnta substaintí a liostaítear i dTáblaí I agus II d’fhonn éascú a dhéanamh ar bhrath idirbhearta amhrasacha. Ní mór na córais fhaireacháin sin a chur chun feidhme i ndlúthchomhar le monaróirí, allmhaireoirí, onnmhaireoirí, mórdhíoltóirí agus miondíoltóirí, a thuairiscíonn orduithe agus idirbhearta amhrasacha do na húdaráis inniúla;

b) Déanfar foráil ann maidir le haon substaint atá ar áireamh i dTáblaí I agus II a urghabháil má tá fianaise leordhóthanach ann go bhfuil sí beartaithe le haghaidh monarú aindleathach druga támhshuanaigh nó substainte síceatrópaí;

c) Cuirfear údaráis agus seirbhísí inniúla na bPáirtithe lena mbaineann ar an eolas a luaithe is féidir má tá cúiseanna ann lena chreidiúint go bhfuil substaint a áirítear i dTáblaí I nó II á hallmhairiú, á honnmhairiú nó á hiompar faoi bhealach d’fhonn drugaí támhshuanacha nó substaintí síceatrópacha a mhonarú go haindleathach, go háirithe trí fhaisnéis a sholáthar dóibh maidir leis na modhanna íocaíochta a úsáidtear agus maidir le haon eilimint riachtanach eile ar a bhfuil a ciontú bunaithe;

d) Ceanglaítear leis go ndéanfar coinsíneachtaí atá faoi réir allmhairiú agus onnmhairiú a mharcáil i gceart agus go mbeidh na doiciméid is gá ag gabháil leo. Ní mór ainmneacha na substaintí a allmhairíodh nó a onnmhairíodh mar a liostaítear i dTáblaí I nó II iad, an chainníocht a allmhairíodh agus a onnmhairíodh, agus ainm agus seoladh an onnmhaireora, an allmhaireora agus an choinsíní, más eol é, a lua i ndoiciméid tráchtála amhail sonraisc, lastliostaí, doiciméid chustaim, iompair agus loingseoireachta eile;

[...]

[...] ”

Dlí an Aontais

Cinneadh Réime 2004/757/CGB

5 Cuirtear an méid seo a leanas in iúl le haithrisí 1 go 3 de Chinneadh Réime 2004/757/CGB ón gComhairle an 25 Deireadh Fómhair 2004 lena leagtar síos forálacha íosta maidir leis na heilimintí a chomhdhéanann gníomhartha coiriúla agus maidir le pionóis i réimse na gáinneála neamhdhleathaí ar dhrugaí (IO 2004 L 335, lch. 8):

“(1) Is bagairt í an gháinneáil ar dhrugaí ar an tsláinte, ar an tsábháilteacht agus ar chaighdeán saoil shaoránaigh an Aontais Eorpaigh, agus ar an ngeilleagar dleathach, ar an gcobhsaíocht agus ar shlándáil na mBallstát chomh maith.

(2) Aithníodh an gá atá le gníomhaíocht reachtach i réimse na gáinneála ar dhrugaí go háirithe sa Phlean Gníomhaíochta ó Chomhairle [an Aontais Eorpaigh] agus ón gCoimisiún [Eorpach] maidir leis an mbealach is fearr chun forálacha Chonradh Amstardam a chur i bhfeidhm i limistéar saoirse, slándála agus ceartais [(IO 1999 C 19, lch. 1)], a glacadh ag an gComhairle um Cheartas agus Gnóthaí Baile i Vín an 3 Nollaig 1998, conclúidí Chomhairle Eorpach Tampere an 15 agus an 16 Deireadh Fómhair 1999, agus go háirithe conclúid Uimh. 48, Straitéis Drugaí an Aontais Eorpaigh (2000-2004), a formhuiníodh ag Comhairle Eorpach Heilsincí an 10 go dtí an 12 Nollaig 1999 agus Plean Gníomhaíochta AE maidir le Drugaí (2000-2004), a formhuiníodh ag Santa Maria da Feira an 19 go dtí an 20 Meitheamh 2000.

(3) Is gá rialacha íosta a ghlacadh maidir leis na heilimintí a chomhdhéanann cionta na gáinneála aindleathaí ar dhrugaí agus ar réamhtheachtaithe lena gceadófar cur chuige comhchoiteann ar leibhéal an Aontais Eorpaigh i ndáil leis an gcomhrac i gcoinne na gáinneála sin. ” [Aistriúchán neamhoifigiúil]

6 Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 1 den Chinneadh Réime sin, dar teideal “Sainmhínithe”:

“Chun críocha an Chinnidh Réime seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

[...]

2) “réamhtheachtaithe”: aon substaint atá sceidealta i reachtaíocht an Chomhphobail lena dtugtar éifeacht do na hoibleagáidí a eascraíonn as Airteagal 12 de [Choinbhinsiún Vín i gcoinne Gáinneáil Aindleathach];

[...] ”

7 Foráiltear don mhéid seo a leanas in Airteagal 2(1) den Chinneadh Réime sin, dar teideal “Sáruithe a bhaineann le gáinneáil ar dhrugaí agus ar réamhtheachtaithe”:

“Glacfaidh gach Ballstát na bearta is gá chun a áirithiú go ngearrfar pionós ar an iompar intinniúil seo a leanas nuair a dhéantar é gan cheart:

[...]

d) Monarú, iompar nó dáileadh réamhtheachtaithe, i gcás inarb eol don té atá bainteach leis an méid sin go bhfuil siad le húsáid chun nó le haghaidh drugaí a mhonarú nó a tháirgeadh go haindleathach; ” [Aistriúchán neamhoifigiúil]

Rialachán Uimh. 273/2004

8 Leagtar an méid seo a leanas amach in aithrisí 6, 8, 11 go 13 agus 17 de Rialachán 273/2004:

“(2) Rinneadh ceanglais Airteagal 12 de [Choinbhinsiún Vín i gcoinne Gáinneáil Aindleathach] maidir le trádáil réamhtheachtaithe drugaí (i.e. substaintí a úsáidtear go minic i monarú aindleathach drugaí támhshuanacha agus substaintí síceatrópacha) a chur chun feidhme, a mhéid a bhaineann le trádáil idir an Comhphobal agus tríú tíortha, le Rialachán (CEE) Uimh 3677/90 ón gComhairle an 13 Nollaig 1990, lena leagtar síos na bearta a bheidh le glacadh chun atreorú substaintí áirithe do mhonarú aindleathach drugaí támhshuanacha agus substaintí síceatrópacha a dhímholadh [(IO 1990 L 357, lch. 1)].

(3) Beartaítear le hAirteagal 12 de [Choinbhinsiún Vín in aghaidh Gáinneáil Aindleathach] go nglacfar bearta chun faireachán a dhéanamh ar mhonarú agus ar dháileadh réamhtheachtaithe. Chuige sin, is gá bearta a ghlacadh maidir le trádáil i réamhtheachtaithe i measc na mBallstát. Tugadh bearta den sórt sin isteach le Treoir 92/109/CEE ón gComhairle an 14 Nollaig 1992 maidir le substaintí áirithe a úsáidtear i monarú aindleathach drugaí támhshuanacha agus substaintí síceatrópacha a mhonarú agus a chur ar an margadh [(IO 1992 L 370, lch. 76)]. Chun a áirithiú go gcuirfear rialacha comhchuibhithe i bhfeidhm ag an am céanna sna Ballstáit uile ar bhealach níos fearr, meastar rialachán a bheith níos oiriúnaí ná an Treoir reatha.

(4) I gcomhthéacs mhéadú an Aontais Eorpaigh, tá sé tábhachtach rialachán a chur in ionad Threoir 92/109/CEE, ós rud é go spreagfadh gach modhnú ar an Treoir sin agus ar na hIarscríbhinní a ghabhann léi bearta náisiúnta cur chun feidhme i 25 Bhallstát.

(5) Trí chinntí a rinneadh le linn a 35ú seisiún in 1992, chuir Coimisiún na Náisiún Aontaithe um Dhrugaí Támhshuanacha substaintí breise san áireamh i dtáblaí na hIarscríbhinne a ghabhann le [Coinbhinsiún Vín i gcoinne Gáinneáil Aindleathach]. Ba cheart forálacha comhfhreagracha a leagan síos sa Rialachán seo chun cásanna a d'fhéadfadh a bheith ann maidir le hatreorú aindleathach réamhtheachtaithe drugaí sa Chomhphobal a bhrath agus chun a áirithiú go gcuirfear rialacha comhchoiteanna faireacháin i bhfeidhm i margadh an Chomhphobail.

(6) Beartaítear le hAirteagal 12 de [Choinbhinsiún Vín i gcoinne Gáinneáil Aindleathach] go nglacfar bearta chun faireachán a dhéanamh ar mhonarú agus ar dháileadh réamhtheachtaithe. Tá an mhórchuid den trádáil sna substaintí sin go hiomlán dleathach. Ba cheart go mbeadh doiciméadú coinsíneachtaí agus lipéadú na substaintí sin sainráite go leor. Tá sé tábhachtach thairis sin, agus na modhanna gníomhaíochta is gá á soláthar do na húdaráis inniúla, forbairt a dhéanamh, de mheon [Coinbhinsiún Vín i gcoinne Gáinneáil Aindleathach], ar shásraí atá bunaithe ar dhlúthchomhar leis na hoibreoirí lena mbaineann agus ar fhorbairt tiomsú faisnéise.

[...]

(8) Ba cheart substaintí a úsáidtear go coitianta i monarú aindleathach drugaí támhshuanacha nó substaintí síceatrópacha a liostú in Iarscríbhinn.

[...]

(11) Ba cheart bearta a ghlacadh chun rialú níos fearr ar thrádáil laistigh den Chomhphobal i substaintí sceidealaithe a liostaítear in Iarscríbhinn I a ráthú.

(12) Ba cheart doiciméadú ceart a dhéanamh ar na hidirbhearta ar fad a mbeidh sé mar thoradh orthu go gcuirfear substaintí sceidealaithe chatagóir 1 agus 2 d’Iarscríbhinn I ar an margadh. Ba cheart d’oibreoirí fógra a thabhairt do na húdaráis inniúla maidir le hidirbhearta amhrasacha ar bith lena mbaineann na substaintí a liostaítear in Iarscríbhinn I. Ba cheart feidhm a bheith ag díolúintí, áfach, maidir le hidirbhearta lena mbaineann substaintí chatagóir 2 d’Iarscríbhinn I i gcás nach sáraíonn na cainníochtaí i dtrácht na cainníochtaí a shonraítear in Iarscríbhinn II.

(13) Sainaithníodh líon suntasach substaintí eile, go leor díobh a thrádáiltear go dleathach i gcainníochtaí móra, mar réamhtheachtaithe do mhonarú aindleathach drugaí sintéiseacha agus substaintí síceatrópacha. Trí na substaintí sin a chur faoi réir rialuithe dochta arb ionann iad agus na rialuithe sin atá liostaithe in Iarscríbhinn I, chruthófaí bacainn neamhriachtanach ar thrádáil lena mbaineann deonú ceadúnas d’oibreoirí agus oibleagáid doiciméadú a dhéanamh do gach idirbheart. Dá bhrí sin, ba cheart sásra atá níos solúbtha ar leibhéal an Chomhphobail a bhunú lena dtabharfar fógra do na húdaráis inniúla sna Ballstáit maidir le hidirbhearta den sórt sin.

[...]

(17) Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóirí an Rialacháin seo, eadhon faireachán comhchuibhithe a dhéanamh ar thrádáil i réamhtheachtaithe drugaí agus a n-atreorú do mhonarú aindleathach drugaí sintéiseacha agus substaintí síceatrópacha a sheachaint, a bhaint amach go leordhóthanach agus dá bhrí sin, mar gheall ar chineál idirnáisiúnta agus athraitheach na trádála sin, gur fearr is féidir iad a bhaint amach ar leibhéal an Chomhphobail, féadfaidh an Comhphobal bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, amhail a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú.”

9 Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 1 de Rialachán 273/2004:

“Bunaítear leis an Rialachán seo bearta comhchuibhithe maidir le rialú agus faireachán laistigh den Aontas ar shubstaintí áirithe a úsáidtear go minic i monarú aindleathach drugaí támhshuanacha nó substaintí síceatrópacha chun atreorú na substaintí sin a chosc.”

10 Foráiltear don mhéid seo a leanas in Airteagal 2 den Rialachán sin:

“Chun críocha an Rialacháin seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

a) ciallaíonn “substaint sceidealaithe” aon substaint a liostaítear in Iarscríbhinn I a fhéadfar a úsáid le haghaidh monarú aindleathach drugaí támhshuanacha nó substaintí síceatrópacha lena n-áirítear meascáin agus táirgí nádúrtha ina bhfuil na substaintí sin ach lena n-eisítear meascáin agus táirgí nádúrtha ina bhfuil substaintí sceidealaithe agus atá comhshuite ar bhealach nach féidir na substaintí sceidealaithe a úsáid go héasca ná a eastóscadh trí mhodhanna is infheidhme go héasca ná trí mhodhanna atá inmharthana ó thaobh na heacnamaíochta de, táirgí íocshláinte a shainmhínítear i bpointe 2 d’Airteagal 1 de Threoir 2001/83/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle [an 6 Samhain 2001 maidir leis an gcód Comhphobail a bhaineann le táirgí íocshláinte lena n-úsáid ag an duine (IO 2001 L 311, lch. 67)], agus táirgí íocshláinte tréidliachta a shainmhínítear i bpointe 2 d’Airteagal 1 de Threoir 2001/82/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle [an 6 Samhain 2001, maidir leis an gcód Comhphobail a bhaineann le táirgí íocshláinte tréidliachta (IO 2001 L 311, lch. 1)];

b) ciallaíonn “substaint neamhsceidealaithe” aon substaint a shainaithnítear mar shubstaint a úsáideadh le haghaidh monarú aindleathach drugaí támhshuanacha nó substaintí síceatrópacha, cé nach liostaítear in Iarscríbhinn I í;

c) ciallaíonn “an cur ar an margadh,” soláthar ar bith de shubstaintí sceidealaithe sa Chomhphobal, bíodh sin ar íocaíocht nó saor in aisce; nó stóráil, monarú, táirgeadh, próiseáil, trádáil, dáileadh nó bróicéireacht na substaintí sin chun críche soláthair sa Chomhphobal;

d) ciallaíonn “oibreoir” aon duine nádúrtha nó dlítheanach a chuireann substaintí sceidealaithe ar an margadh;

[...]

f) ciallaíonn “ceadúnas speisialta” ceadúnas a dheonaítear do chineál áirithe oibreora;

g) ciallaíonn “clárúchán speisialta” clárúchán a dhéantar do chineál áirithe oibreora;

[...]”

11 In Airteagal 8 den Rialachán sin, dar teideal “Fógra a thabhairt do na húdaráis inniúla”, déantar foráil mar a leanas i mír 1:

“Déanfaidh na hoibreoirí fógra a thabhairt do na húdaráis inniúla [láithreach bonn] maidir le haon imthosca, amhail orduithe nó idirbhearta neamhghnácha lena mbaineann substaintí sceidealaithe a bheidh le cur ar an margadh, [lena dtugtar] le fios go bhféadfaí na substaintí sin a atreorú le haghaidh monarú aindleathach drugaí támhshuanacha nó substaintí síceatrópacha. Chuige sin, soláthróidh na hoibreoirí aon fhaisnéis a bheidh le fáil lena bhféadfaidh na húdaráis inniúla dlisteanacht an ordaithe nó an idirbhirt ábhartha a fhíorú.”

12 De réir théarmaí Airteagal 10(1) den Rialachán sin:

“Chun a áirithiú go gcuirfear Airteagail 3 go 8 i bhfeidhm i gceart, glacfaidh gach Ballstát na bearta is gá chun a chur ar chumas a n-údarás inniúil a gcuid dualgas rialaithe agus faireacháin a chomhlíonadh, agus go háirithe:

a) chun faisnéis a fháil maidir le haon hordú le haghaidh substaintí sceidealaithe nó maidir le hoibríocht lena mbaineann substaintí sceidealaithe;

b) chun dul isteach in áitreabh gnó na n-oibreoirí chun fianaise a fháil maidir le neamhrialtachtaí;

c) i gcás inar gá, chun coinsíneachtaí a mhainneoidh cloí leis an Rialachán seo a choinneáil agus a ghabháil.”

13 Liostaítear “substaintí sceidealaithe” in Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán Uimh. 273/2004 de réir bhrí Airteagal 2(a) den Rialachán sin. Liostaítear aigéad hidreaclórach agus aigéad sulfarach san Iarscríbhinn sin mar shubstaint sceidealaithe de chatagóir 3.

Rialachán Uimh. 111/2005

14 Is mar a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 1 de Rialachán (CE) Uimh. 111/2005 ón gComhairle an 22 Nollaig 2004 lena leagtar síos rialacha chun faireachán a dhéanamh ar an trádáil i réamhtheachtaithe drugaí idir an tAontas agus tríú tíortha (IO 2005 L 22, lch. 1), arna leasú le Rialachán (AE) Uimh. 1259/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Samhain 2013 (IO 2013 L 330, lch. 30) (“Rialachán Uimh. 111/2005”):

“Leagtar síos leis an Rialachán seo rialacha maidir le faireachán a dhéanamh ar thrádáil idir an tAontas agus tríú tíortha i substaintí áirithe a úsáidtear go minic i monarú aindleathach drugaí támhshuanacha nó substaintí síceatrópacha (‘réamhtheachtaithe drugaí’), chun atreorú na substaintí sin a chosc. Tá feidhm aige maidir le hallmhairí, onnmhairí agus gníomhaíochtaí idirmheánacha.”

Dlí na hÍsiltíre

An dlí maidir le atreorú ceimiceán a chosc

15 Foráiltear don mhéid seo a leanas in Airteagal 2(a) den Wet voorkoming Misbruik Chemicaliën (Dlí maidir le hatreorú ceimiceán a chosc), sa leagan is infheidhme maidir leis na fíorais sna príomhimeachtaí (Stb. 2008, Uimh. 112):

“Toirmeascfar gníomhú ar neamhréir le rialacháin a leagtar síos leis nó de bhun an méid seo a leanas:

a. de réir théarmaí Airteagail 3(2) agus 3(4), agus 8 de Rialachán 273/2004:

[...]

”

An dlí maidir le cionta eacnamaíocha

16 Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 1(1) den Wet op de Economische delicten (An Dlí maidir le cionta eacnamaíocha), arna leasú an 14 Deireadh Fómhair 2015 (Stb. 2015, 399) :

“Is iad seo a leanas na cionta eacnamaíocha:

1. sáruithe ar rialacháin arna n-eisiúint ag nó de bhun:

an Dlí maidir le hatreorú ceimiceán a chosc, Airteagail 2(a), agus 4, an dara fomhír. ”

17 Foráiltear don mhéid seo a leanas in Airteagal 2, mír 1 den dlí maidir le cionta eacnamaíocha, arna leasú an 14 Deireadh Fómhair 2015:

“Is coireanna iad na cionta eacnamaíocha dá dtagraítear in Airteagal 1(1) agus (2), in 1bis(1) agus (2), sa mhéid is go ndéantar iad go hintinniúil; a mhéid nach coireanna iad na sáruithe eacnamaíocha sin, is cionta iad.”

18 Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 6(1) den Dlí sin:

“1. Déanfar duine a dhéanann cion eacnamaíoch a phionósú:

1. i gcás coire, a mhéid a bhaineann sé le sárú eacnamaíoch dá dtagraítear in Airteagail 1(1) nó 1bis(1), le pianbhreith choimeádta nach faide ná sé bliana, le pionós seirbhíse pobail nó le fíneáil den chúigiú catagóir.”

An tAcht Óipiam

19 Foráiltear don mhéid seo a leanas in Airteagal 2 den Wet voorkoming Misbruik Chemicaliën (Dlí maidir le hóipiam agus támhshuanaigh eile) an 12 Bealtaine 1928, sa leagan is infheidhme maidir leis na fíorais sna príomhimeachtaí (Stb. 2015, Uimh. 429) (“an Dlí maidir le hóipiam”):

“I gcás substainte nó ullmhóide dá dtagraítear i Sceideal I atá i gceangal leis an Dlí seo nó a ainmnítear de bhun Airteagal 3(a)(5), toirmiscfear:

A. í a thabhairt isteach i gcríoch na hÍsiltíre nó amach aisti;

B. í a shaothrú, a ullmhú, a chóireáil, a phróiseáil, a dhíol, a sheachadadh, a sholáthar nó a iompar;

C. í a bheith i seilbh duine;

D. í a mhonarú.”

20 Is mar seo a leanas atá an fhoclaíocht in Airteagal 10 den dlí sin:

“1. Duine a ghníomhaíonn ar neamhréir leis an méid seo a leanas:

a. toirmeasc dá dtagraítear in Airteagal 2, [...];

[...]

déanfar é a phionósú le pianbhreith choimeádta nach faide ná 6 mhí nó le fíneáil den cheathrú catagóir.

[...]

3. Déanfar duine a sháraíonn an toirmeasc a leagtar síos in Airteagal 2(C) le hintinn a phionósú le pianbhreith choimeádta 6 bliana nó níos faide nó le fíneáil den chúigiú catagóir.

4. Déanfar duine a sháraíonn an toirmeasc a leagtar síos in Airteagal 2(B) nó (D) le hintinn a phionósú le pianbhreith choimeádta nach faide ná 8 mbliana nó le fíneáil den chúigiú catagóir.

5. Déanfar duine a sháraíonn an toirmeasc a leagtar síos in Airteagal 2(A) le hintinn a phionósú le pianbhreith choimeádta nach faide ná 12 bliana nó le fíneáil den chúigiú catagóir.

[...]”

21 Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 10a(1) den Dlí sin:

“Duine a dhéanann an méid seo a leanas, d’fhonn sárú dá dtagraítear in Airteagal 10(4) nó (5) a ullmhú nó a éascú:

1. a fhéachann le duine eile a ghríosadh chun an sárú sin a dhéanamh, páirt a ghlacadh sa sárú nó é a thionscnamh, nó cúnamh a thabhairt dó nó deis, modh nó faisnéis a thabhairt dó chun na críche sin,

2. an deis, an modh nó an fhaisnéis is gá chun an sárú sin a dhéanamh a lorg nó a fháil dó féin nó do thríú páirtí,

3. seilbh a bheith aige ar nithe, modhanna iompair, substaintí, airgead nó ionstraimí íocaíochta eile, arb eol dó nó a bhfuil cúis dháiríre amhrais aige go bhfuil sé beartaithe leo an sárú sin a dhéanamh,

déanfar é a phionósú le pianbhreith choimeádta nach faide ná 6 bliana nó le fíneáil den cheathrú catagóir.”

An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tarchuireadh i gcomhair réamhrialú

22 Gearradh táille ar TF as feithicil a fháil ar cíos a d’úsáid sé ina dhiaidh sin chun taisteal, ar an 12 Eanáir 2016 nó timpeall an ama sin, chuig cuideachta cheimiceáin in Liège (an Bheilg), áit ar ghlac sé le seachadadh roinnt uaireanta de chainníochtaí móra ceimiceán, lena n-áirítear aigéad sulfarach, aigéad hidreaclórach, aigéad formach agus sóid loiscneach. D’iompraigh sé na táirgí sin ansin go garáiste agus carrchlós san Ísiltír, chun críocha a seachadadh. Nuair a thaistil sé go dtí Waalre (an Ísiltír) chun seachadadh breise a dhéanamh, ghabh na póilíní TF chomh maith leis an duine a bhí in éineacht leis i bhfeithicil eile.

23 Níor lipéadaíodh formhór na gceimiceán a bhí i gceist agus ní raibh na doiciméid riachtanacha iompair ag TF freisin.

24 Tá an t-aigéad hidreaclórach agus an t-aigéad sulfarach a d’iompar agus a sheachaid TF (“na táirgí atá i gceist”) liostaithe i gCatagóir 3 d’Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán Uimh. 273/2004 agus, dá bhrí sin, is “substaintí sceidealaithe” iad de réir bhrí Airteagal 2(a) den rialachán sin. Dá bhrí sin, thionscain Openbaar Ministerie (Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí, an Ísiltír) imeachtaí coiriúla i gcoinne TF, eadhon, ar an gcéad dul síos, as phróiseáil, díol, seachadadh, soláthar, iompar, monarú, allmhairiú agus onnmhairiú MDMA agus/nó amfataimín a ullmhú nó a éascú, ar gníomhartha iad ar ar féidir pionós a ghearradh de bhun Airteagail 10(a)(1) agus (3) den Dlí maidir le hóipiam agus, ar an dara dul síos, as sárú a dhéanamh ar an oibleagáid fógra a thabhairt a leagtar síos in Airteagal 8(1) de Rialachán Uimh. 273/2004.

25 Le breithiúnas an 11 Meitheamh 2020, fuair Gerechtshof’ s-Hertogenbosch (an Chúirt Achomhairc, ’s-Hertogenbosch, an Ísiltír) TF ciontach sa chéad cheann de na cúisimh sin. Mhaígh TF nach raibh sé ar an eolas faoi chineál na n-earraí atá i gceist, ach go ndearna sé iad a iompar ar bhealach neamhfhéinchúiseach. Mar sin féin, mheas an chúirt sin, a mhéid is eol go coitianta gur féidir táirgí den sórt sin a úsáid i dtáirgeadh mórscála drugaí sintéiseacha, go háirithe amfataimín nó MDMA, agus gur iompar TF iad chun críocha a seachadadh chuig áiteanna neamhghnácha, nárbh fhéadfadh nárbh eol dó go raibh cuspóir neamhdhleathach nó coiriúil ag na táirgí sin. Trí rannchuidiú substaintiúil a dhéanamh le hiompar agus seachadadh na n-earraí sin, bhí an chúirt a rinne an tarchur den tuairim gur ghlac TF leis an riosca go n-úsáidfí na táirgí atá i gceist chun drugaí sintéiseacha a tháirgeadh. Os a choinne sin, fuair an chúirt sin neamhchiontach TF sa dara ceann de na cúisimh sin, agus í ag cinneadh, d’ainneoin gur féidir TF a aicmiú mar “oibreoir” de réir bhrí Airteagal 2(d) de Rialachán Uimh. 273/2004, ní “imthosca” iad na gníomhartha a chuirtear ina leith, eadhon iompar, glacadh, stóráil nó sealbhú substaintí sceidealaithe, a gcaithfear fógra a thabhairt ina leith de bhun Airteagal 8(1) den Rialachán sin.

26 Chuir an tIonchúisitheoir Poiblí achomharc isteach ar phointe dlí i gcoinne an bhreithiúnais sin os comhair Hoge Raad der Nederlanden (Cúirt Uachtarach na hÍsiltíre).

27 Tá an chúirt sin in amhras maidir le léiriú na bhforálacha sin. Go háirithe, tugann sí faoi deara go ndéantar, le hAirteagal 10a(1)(3) den Dlí maidir le hóipiam, Airteagal 2(1)(d) de Chinneadh Réime 2004/757 a chur chun feidhme, lena gceanglaítear ar gach Ballstát a áirithiú go bhféadfaí pionós a ghearradh ar mhonarú, ar iompar agus ar dháileadh réamhtheachtaithe, arb eol iad a bheith á n-úsáid i dtáirgeadh nó monarú aindleathach drugaí. Dá bhrí sin, fiafraíonn sí an féidir duine a fháil ciontach ag an am céanna as sárú ar an reachtaíocht náisiúnta lena gcuirtear chun feidhme Cinneadh Réime 2004/757 agus as sárú ar an oibleagáid fógra a thabhairt a leagtar síos in Airteagal 8(1) de Rialachán Uimh. 273/2004 nuair atá duine tar éis réamhtheachtaithe a mhonarú, a iompar nó a dháileadh agus é ar an eolas go raibh siad le húsáid i dtáirgeadh agus monarú drugaí nó chun drugaí a tháirgeadh agus a mhonarú.

28 Iarrann an chúirt a rinne an tarchur, go háirithe, an bhfuil carnadh den sórt sin i gcomhréir leis an bprionsabal nemo tenetur se ipsum accusare atá cumhdaithe in Airteagail 47 agus 48 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh agus in Airteagal 6 den Choinbhinsiún chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint, a síníodh sa Róimh an 4 Samhain 1950. Go bunúsach, ní fhéadfadh an duine lena mbaineann, i gcás den sórt sin, é féin a sheachaint ar chás ina mbeadh sé mar thoradh ar fhógra a thabhairt faoina iompar coiriúil féin faoi Airteagal 8(1) de Rialachán Uimh. 273/2004 go ndéanfaí é a ionchúiseamh agus go dtiocfadh as sin ar deireadh go ngearrfaí pionóis air as sárú ar an reachtaíocht náisiúnta lena gcuirtear Airteagal 2(1) de Chinneadh Réime 2004/757 chun feidhme.

29 D’fhonn a chinneadh an féidir carnadh den sórt sin a dhéanamh, measann an chúirt a rinne an tarchur gur gá, ar an gcéad dul síos, a chinneadh an gá an coincheap “oibreoir”, mar a shainmhínítear in Airteagal 2(d) de Rialachán Uimh. 273/2004 é, a léiriú go leathan, a mhéid is gur “oibreoir” a bheadh i gceist le haon duine a chuireann substaintí sceidealaithe ar an margadh, nó go docht, mar thagairt do dhaoine atá ag gabháil do thrádáil dhleathach substaintí den sórt sin, agus do na daoine sin amháin. Ar an dara dul síos, is gá freisin a chinneadh an gá an coincheap “imthoisc” in Airteagal 8(1) den rialachán sin a léiriú go leathan, mar choincheap lena gcumhdaítear na cineálacha iompair uile, lena n-áirítear iompar an oibreora féin, nó go docht, ionas nach dtagraíonn sé ach d’iompar tríú páirtithe, agus iompar an oibreora á rialú ag Cinneadh Réime 2004/757.

30 Sna himthosca sin, chinn an Hoge Raad der Nederlanden (Cúirt Uachtarach na hÍsiltíre) bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:

“ 1) An bhfuil daoine nádúrtha agus dlítheanacha atá rannpháirteach i substaintí sceidealaithe a chur ar an margadh ar bhealach gur sárú ar féidir pionós a ghearradh faoi Airteagal 2(1), initio agus (d) de Chinneadh Réime 2004/757 é rannpháirtíocht den sórt sin le meas mar ‘oibreoirí’ de réir bhrí Airteagal 2(d) de Rialachán Uimh. 273/2004?

2) Má thugtar freagra dearfach ar an gceist sin:

a) An ionann an gníomhú sin ar thaobh an oibreora dá dtagraítear i gCeist 1 agus ‘imthoisc’ de réir bhrí Airteagal 8(1) de Rialachán Uimh. 273/2004?

b) An ionann gníomhaithe amhail glacadh, iompar, agus stóráil substaintí sceidealaithe agus ‘imthoisc’ de réir bhrí Airteagal 8(1) de Rialachán Uimh. 273/2004, mura mbeartaítear na substaintí sin a sheachadadh go tríú duine?”

31 Le cinneadh an 2 Nollaig 2022, thug Uachtarán na Cúirte, de bhun Airteagal 53(3) de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais, tosaíocht don chás seo.

Na ceisteanna arna dtarchur i gcomhair réamhrialú

An chéad cheist

32 Lena céad cheist, iarrann an chúirt a rinne an tarchur, go bunúsach, an gá Airteagal 2(d) de Rialachán Uimh. 273/2004 a léiriú ar chaoi a chiallaíonn gurb ionann duine atá rannpháirteach, le linn gníomhaíochta neamhdhleathaí, i substaintí sceidealaithe a chur ar an margadh san Aontas Eorpach agus “oibreoir” de réir bhrí na forála sin.

33 Chuige sin, is gá, go háirithe, a chinneadh an dtagraítear leis an “cur ar an margadh”, de réir bhrí na forála sin, d’aon substaint sceidealaithe a chuirtear ar fáil san Aontas Eorpach, is cuma an ndéantar í le linn gníomhaíochta dleathaí nó neamhdhleathaí, nó an mbaineann sé le substaintí den sórt sin a chur ar fáil le linn gníomhaíochta dleathaí amháin.

34 I gcomhréir le cásdlí socair na Cúirte, agus foráil de dhlí an Aontais á léiriú, is gá breithniú a dhéanamh ní hamháin ar fhoclaíocht na forála sin ach ar an gcomhthéacs ina bhfuil sí agus ar na cuspóirí a shaothraítear leis na rialacha ar cuid díobh í (breithiúnas an 18 Deireadh Fómhair 2022, IG Metall agus ver.di, C-677/20, EU:C:2022:800, mír 31 agus an cásdlí a luaitear).

35 In Airteagal 2(D) de Rialachán Uimh. 273/2004, tugtar sainmhíniú ar “oibreoir” mar “aon duine nádúrtha nó dlítheanach a bhfuil baint aige le substaintí sceidealaithe a chur ar an margadh”. Ní shonraítear leis an bhforáil sin, de réir a foclaíochta, an áirítear, le cur ar an margadh substaintí den sórt sin, margaíocht ar na substaintí sin i gcomhthéacs gníomhaíochta neamhdhleathaí chomh maith.

36 Maidir le hAirteagal 8(1) den Rialachán sin, foráiltear don mhéid seo a leanas ann: “Tabharfaidh oibreoirí fógra do na húdaráis inniúla [láithreach bonn] maidir le haon imthosca, amhail orduithe nó idirbhearta neamhghnácha a bhaineann le substaintí sceidealaithe a bheidh le cur ar an margadh, a thabharfaidh le fios go bhféadfaí na substaintí sin a atreorú chun drugaí támhshuanacha nó substaintí síceatrópacha a mhonarú go haindleathach. Chuige sin, soláthróidh na hoibreoirí aon fhaisnéis a bheidh le fáil lena bhféadfaidh na húdaráis inniúla dlisteanacht an ordaithe nó an idirbhirt ábhartha a fhíorú.”.

37 Fágann an fhoráil sin go mbaineann an oibleagáid fógra a thabhairt arna leagan síos ag reachtóir an Aontais le horduithe agus idirbhearta a dhealraíonn a bheith neamhghnách, a mhéid is go bhféadfadh sé gur cuireadh i gcrích iad agus é mar aidhm na substaintí sceidealaithe sin a bhaint go neamhdhleathach óna ngnáthcheann scríbe.

38 Dá bhrí sin, le hAirteagal 8(1) de Rialachán Uimh. 273/2004 ceanglaítear ar “oibreoirí”, de réir bhrí Airteagal 2(d), fógra a thabhairt maidir le haon imthosca a thugann le fios go bhféadfaí substaintí sceidealaithe atá le cur ar an margadh a dhealú go neamhdhleathach ón gciorcad dlíthiúil tráchtála chun drugaí támhshuanacha nó substaintí síceatrópacha a mhonarú go haindleathach.

39 Dá bhrí sin, ní fhéadfar ach daoine atá rannpháirteach i substaintí sceidealaithe a chur ar an margadh laistigh de chreat dlíthiúil a mheas mar “oibreoirí” de réir bhrí na forála sin.

40 Tugtar tacaíocht don léiriú litriúil sin, ar an gcéad dul síos, le comhthéacs na forála atá i gceist.

41 Ar an gcéad dul síos, le Rialachán Uimh. 273/2004 rinneadh aisghairm agus ionadú, inter alia, ar Threoir 92/109 agus Rialachán (CE) Uimh. 1485/96 ón gCoimisiún an 26 Iúil 1996 lena leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir le cur chun feidhme Threoir 92/109 maidir le dearbhuithe custaiméirí lena sonraítear na húsáidí a bhaintear as substaintí áirithe a úsáidtear i monarú aindleathach drugaí támhshuanacha agus substaintí síceatrópacha (IO 1996 L 188, lch. 28). Baineann na gníomhartha sin leis an trádáil dhlíthiúil i réamhtheachtaithe drugaí. Tagraítear go sainráite sa chéad aithris sa bhrollach a ghabhann le Treoir 92/109 don ghá atá le “rialacha comhchoiteanna a bhunú ar leibhéal an Chomhphobail, d’fhonn an margadh inmheánach a thabhairt chun críche, chun aon saobhadh ar an iomaíocht sa trádáil dhleathach a sheachaint agus chun cur i bhfeidhm aonfhoirmeach na rialacha arna nglacadh a áirithiú”. Maidir leis an dara haithris sa bhrollach a ghabhann le Rialachán Uimh. 1485/96, sonraíodh “go gcabhróidh bunú forálacha maidir le dearbhuithe custaiméirí lena áirithiú, i ngach idirbheart, go ndéanfar an úsáid atá le baint as substaintí sceidealaithe ag an gcustaiméir a shainaithint go soiléir; go bhfágfaidh an tsainaithint sin go mbeifear in ann atreorú substaintí sceidealaithe chuig monarú aindleathach drugaí támhshuanacha a sheachaint”.

42 Ina dhiaidh sin, tagraítear in aithrisí 3, 6 agus 17 de Rialachán Uimh. 273/2004 do chóras chun faireachán a dhéanamh ar “thrádáil” réamhtheachtaithe drugaí agus luaitear in aithrisí 5 agus 11 den rialachán sin, faoi seach, gur gá “atreorú aindleathach féideartha réamhtheachtaithe drugaí laistigh den Chomhphobal a bhrath” agus “bearta a ghlacadh chun rialú níos fearr ar thrádáil i substaintí sceidealaithe laistigh den Chomhphobal a áirithiú”. Déantar idirdhealú in aithrisí 6, 8 agus 13 den rialachán sin idir an trádáil dhleathach nó dhlíthiúil sna substaintí sin agus monarú aindleathach na substaintí sin.

43 Ar deireadh, foráiltear le hAirteagal 3(1) de Rialachán Uimh. 273/2004 maidir leis na ceanglais chun substaintí sceidealaithe a chur ar an margadh go mbeidh sé de cheangal ar “oibreoirí ar mian leo substaintí sceidealaithe chatagóirí 1 agus 2 d’Iarscríbhinn I a chur ar an margadh duine a ainmniú a bheidh freagrach as trádáil i substaintí sceidealaithe”, “a áiritheoidh go ndéanfar an trádáil i substaintí sceidealaithe a dhéanann an t-oibreoir i gcomhréir leis an Rialachán seo”. Luaitear i mír 2 agus 3 den Airteagal sin freisin, faoi seach, go “[bhfaighfidh] oibreoirí […] ceadúnas ó údaráis inniúla na mBallstát ina bhfuil siad bunaithe sula bhféadfaidh substaint sceidealaithe chatagóir 1 d’Iarscríbhinn I a bheith ina seilbh acu nó sula bhféadfaidh siad substaint den sórt sin a chur ar an margadh” agus “[nach soláthróidh] aon oibreoir a mbeidh ceadúnas aige substaintí sceidealaithe chatagóir 1 d’Iarscríbhinn I ach d’oibreoirí […] a mbeidh an ceadúnas sin acu agus a shínigh dearbhú custaiméara dá bhforáiltear in Airteagal 4(1)”. Ina theannta sin, ceanglaítear le mír 6 den Airteagal sin ar oibreoirí clárú le húdaráis inniúla an Bhallstáit ina bhfuil siad bunaithe. Is léir ó na ceanglais a bhaineann le substaintí sceidealaithe a chur ar an margadh, a leagtar síos in Airteagal 3 den Rialachán sin, gurb é is cuspóir dóibh trádáil i substaintí sceidealaithe a chur faoi réir creata dhlíthiúil.

44 Tá feidhm ag an léiriú céanna i bhfianaise Airteagail 4 go 7 de Rialachán Uimh. 273/2004, lena leagtar síos na rialacha foirmiúla a bhfuil trádáil i substaintí sceidealaithe faoina réir, amhail an gá don chustaiméir úsáidí na substaintí sin a dhearbhú, an oibleagáid atá ar an oibreoir doiciméid a cheangal le substaintí áirithe tráth na n-idirbheart nó marcáil substaintí áirithe trí lipéadú cuí.

45 Is amhlaidh an scéal maidir le hAirteagal 10 den Rialachán sin, lena bhforáiltear “chun a áirithiú go gcuirfear Airteagail 3 go 8 i bhfeidhm i gceart, glacfaidh gach Ballstát na bearta is gá chun a chur ar chumas a údaráis inniúla a gcúraimí rialaithe agus maoirseachta a dhéanamh, agus go háirithe [...] chun dul isteach in áitribh ghnó oibreoirí agus úsáideoirí chun fianaise a fháil maidir le neamhrialtachtaí”.

46 Eascraíonn sé as na forálacha sin go léir gurb é is cuspóir dóibh trádáil substaintí sceidealaithe a chur faoi réir creata dhlíthiúil.

47 Sa dara háit, tá léiriú litriúil ar an gcoincheap “oibreoir”, de réir bhrí Airteagal 2(d) de Rialachán Uimh. 273/2004, a thugtar i mír 39 thuas, á chomhthacú ag na cuspóirí a shaothraítear leis an reachtaíocht a bhfuil an fhoráil sin mar chuid di.

48 Dar ndóigh, mar a áitítear in Airteagal 1 de Rialachán Uimh. 273/2004, bunaítear leis an Rialachán seo bearta comhchuibhithe maidir le rialú agus faireachán laistigh den Chomhphobal ar shubstaintí áirithe a úsáidtear go minic i monarú aindleathach drugaí támhshuanacha nó substaintí síceatrópacha chun atreorú na substaintí sin a chosc. Glacadh an rialachán sin, mar a luaigh an Chúirt cheana féin, chun atreorú substaintí a úsáidtear go coitianta i monarú aindleathach drugaí támhshuanacha nó substaintí síceatrópacha a chomhrac trí chóras a bhunú chun faireachán a dhéanamh ar thrádáil sna substaintí sin le pionóis éifeachtacha, chomhréireacha agus athchomhairleacha (cinntí an 5 Feabhra 2015, M. agus Páirtithe eile, C-627/13 agus C-2/14, EU:C:2015:59, mír 53, agus an 12 Feabhra 2015, Gielen agus Páirtithe eile, C-369/13, EU:C:2015:85, mír 36).

49 Leanann sé ó aithrisí 1 go 6 de gurb ionann Rialachán Uimh. 273/2004 agus Airteagal 12 de Choinbhinsiún Vín i gcoinne Gáinneáil Aindleathach a chur chun feidhme i ndlíchóras an Aontais (breithiúnas an 5 Feabhra 2015, M. agus Páirtithe eile, C-627/13 agus C-2/14, EU:C:2015:59, mír 47), lena bhforáiltear go nglacfaidh na Ballstáit atá ina bpáirtithe ann na bearta is iomchuí leo chun cosc a chur ar atreorú substaintí liostaithe chun críocha monarú aindleathach drugaí támhshuanacha agus substaintí síceatrópacha agus go gcomhoibreoidh siad le chéile chun na críche sin. Ní mór do na Stáit sin, go háirithe, na bearta is gá a ghlacadh chun córas a bhunú agus a chothabháil chun faireachán a dhéanamh ar thrádáil idirnáisiúnta substaintí d’fhonn éascú a dhéanamh ar bhrath idirbhearta amhrasacha.

50 Ba cheart a lua freisin, de réir chásdlí na Cúirte, le Rialachán Uimh. 273/2004 agus Rialachán Uimh. 111/2005, lena saothraítear an cuspóir céanna, gur shainigh reachtóir an Aontais go mion na rialacha is infheidhme maidir le réamhtheachtaithe drugaí (breithiúnas an 5 Feabhra 2015, M. agus Páirtithe eile, C-627/13 agus C-2/14, EU:C:2015:59, mír 52). Ina leith sin, ar an gcéad dul síos, leagtar síos le Rialachán Uimh. 273/2004 bearta comhchuibhithe maidir le rialú agus faireachán laistigh den Aontas Eorpach ar réamhtheachtaithe drugaí d’fhonn atreorú réamhtheachtaithe drugaí a chosc agus, ar an dara dul síos, leagtar síos i Rialachán Uimh. 111/2005, i gcomhréir lena Airteagal 1, rialacha maidir le faireachán a dhéanamh ar an trádáil i réamhtheachtaithe drugaí idir an tAontas Eorpach agus tríú tíortha.

51 Dá bhrí sin, is cuid de reachtaíocht níos leithne é Rialachán Uimh. 273/2004, lena n-áirítear Cinneadh Réime 2004/757 freisin.

52 Ba cheart a thabhairt faoi deara go leagtar síos le Cinneadh Réime 2004/757 forálacha íosta maidir leis na heilimintí a chomhdhéanann gníomhartha coiriúla agus pionóis i réimse na gáinneála aindleathaí ar dhrugaí, rud a fhágann gur féidir cur chuige comhchoiteann a shainiú ar leibhéal an Aontais sa chomhrac i gcoinne na gáinneála ar dhrugaí. Chuige sin, foráiltear le hAirteagal 2 de go ndéanfaidh gach Ballstát na bearta is gá chun a áirithiú go mbeidh an t-iompar intinniúil a liostaítear ann inphionóis i gcás go ndéantar é gan cheart, go háirithe, réamhtheachtaithe a mhonarú, a iompar agus a dháileadh, arb eol iad a bheith á n-úsáid i dtáirgeadh nó monarú aindleathach drugaí. Ina theannta sin, sainmhínítear an téarma “réamhtheachtaí” in Airteagal 1(2) den Chinneadh Réime sin mar aon substaint atá sceidealaithe i reachtaíocht an Chomhphobail lena dtugtar éifeacht do na hoibleagáidí a eascraíonn as Airteagal 12 de Choinbhinsiún Vín i gcoinne Gáinneála Aindleathaigh.

53 Dá bhrí sin, cé go bhfuil an cuspóir céanna ag Cinneadh Réime 2004/757, Rialachán Uimh. 273/2004 agus Rialachán Uimh. 111/2005, tá raon feidhme difriúil ag na téacsanna sin, cé go bhfuil siad comhlántach. Le Cinneadh Réime 2004/757 leagtar síos na heilimintí a chomhdhéanann cionta coiriúla i réimse na gáinneála ar dhrugaí, a bhaineann, dá bhrí sin, le réamhtheachtaithe drugaí agus substaintí sceidealaithe dá bhrí sin, cé go bhfuil raon feidhme Rialachán Uimh. 273/2004 agus Rialachán Uimh. 111/2005 teoranta don trádáil dhleathach i substaintí den sórt sin.

54 Tá an t-idirdhealú sin le feiceáil freisin ó bhunúis dlí na ngníomhartha éagsúla sin. Go bunúsach, tá Cinneadh Réime 2004/757 bunaithe ar Airteagail 31(e) agus 34(2)(b) CAE, a bhfuil Airteagail 82, 83 agus 85 CFAE curtha ina n-ionad anois, a thagann faoi Theideal V den Chonradh sin, dar teideal “An Limistéar Saoirse, Slándála agus Ceartais” agus, go sonrach, Caibidil 4 de, maidir le comhar breithiúnach in ábhair choiriúla. Os a choinne sin, tá Airteagal 95 CE, a bhfuil Airteagal 114 CFAE curtha ina ionad anois, mar bhunús dlí le Rialachán Uimh. 273/2004, a thagann faoi Theideal VII den Chonradh sin, dar teideal “Comhrialacha maidir le hIomaíocht, le Cánachas agus le Comhfhogasú Reachtaíochta”. Ar an gcaoi chéanna, tá Rialachán Uimh. 111/2005 bunaithe ar Airteagal 133 CE, a bhfuil Airteagal 207 CFAE curtha ina ionad. Tagann an t-airteagal deireanach sin faoi Chuid 5 den Chonradh FAE, dar teideal “Gníomhaíocht Sheachtrach an Aontais”, agus, go sonrach, Teideal II de, dar teideal “An Comhbheartas Tráchtála”.

55 I bhfianaise a bhfuil thuas, ní mór a mheas nach dtagann staid ina mbíonn duine rannpháirteach, le linn gníomhaíochta neamhdhleathaí, i substaintí sceidealaithe a chur ar an margadh san Aontas Eorpach faoi raon feidhme Rialachán Uimh. 273/2004.

56 Dá réir sin, an freagra atá le tabhairt ar an gcéad cheist ná gur ceart Airteagal 2(d) de Rialachán Uimh. 273/2004 a léiriú ar chaoi a chiallaíonn nach ionann duine atá rannpháirteach, le linn gníomhaíochta neamhdhleathaí, i substaintí sceidealaithe a chur ar an margadh san Aontas Eorpach agus “oibreoir” de réir bhrí na forála sin.

An dara ceist

57 I bhfianaise an fhreagra arna thabhairt ar an gcéad cheist, ní gá freagra a thabhairt ar an dara ceist.

Costais

58 Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na príomhpháirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte náisiúnta, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a cuireadh faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.

Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Seachtú Dlísheomra) mar seo a leanas:

Maidir le hAirteagal 2(d) de Rialachán (CE) Uimh. 273/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Feabhra 2004 maidir le réamhtheachtaithe drugaí (IO 2004 L 47, lch. 1), arna leasú le Rialachán (AE) Uimh. 1258/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Samhain 2013,

ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:

Ní mór dlí an Aontais a léiriú sa chaoi nach ionann duine atá rannpháirteach, le linn gníomhaíochta neamhdhleathaí, i substaintí sceidealaithe a chur ar an margadh san Aontas agus “oibreoir” de réir bhrí na forála sin.

Sínithe: