Eagrán sealadach

TUAIRIM AN ABHCÓIDE GHINEARÁLTA

CAMPOS SÁNCHEZ-BORDONA

arna tabhairt an 3 Márta 2022 ( )

Cás C-620/20 P

International Management Group (IMG)

v

An Coimisiún Eorpach

(Achomharc — An Rialachán Airgeadais — Cosaint leasanna airgeadais an Aontais — Comhar um fhorbairt — Cur chun feidhme an bhuiséid faoi bhainistíocht indíreach eagraíochta idirnáisiúnta — Cinneadh gan cur chun feidhme an bhuiséid a chur faoi chúram eintitis mar gheall ar amhras faoina stádas — Neamhniú — Cúiteamh — Sárú tromchúiseach leordhóthanach ar riail dlí lena dtugtar cearta do dhaoine aonair — Prionsabal an dea-riaracháin — Forghníomhú breithiúnais neamhnithe)





1. Ceadaítear leis an Rialachán Airgeadais leas a bhaint as sásra na bainistíochta indírí chun cistí ó bhuiséad an Aontais a chur chun feidhme. Rinne an Coimisiún amhlaidh in 2013 trí bhainistiú cistí áirithe maidir le comhar um fhorbairt a shannadh don eintiteas International Management Group (“IMG”), a bhfuil stádas an ghrúpa sin mar eagraíocht idirnáisiúnta faoi chaibidil.

2. In 2014, chuir an Coimisiún deireadh leis an gcaidreamh a bhí aige le IMG i bhfianaise amhras a bheith ann faoina stádas dlíthiúil agus, in 2015, chuir sé in iúl dó nach gcuirfeadh sé aon chomhaontú tarmligin nua i gcrích leis faoi chóras na bainistíochta indírí.

3. Rinne IMG agóid i gcoinne na gCinntí sin ón gCoimisiún os comhair na Cúirte Ginearálta, a dhíbh a chuid éileamh. ( ) Ar achomharc, áfach, sheas an Chúirt Bhreithiúnais le hagóid IMG, neamhnigh sí na Cinntí ón gCoimisiún agus tharchuir sí an cás ar ais chuig an gCúirt Ghinearálta chun rialú a fháil ar an iarraidh ar dhamáistí arna lorg ag an eintiteas sin. ( )

4. Tarchuireadh an cás ar ais chuig an gCúirt Ghinearálta, a dhiúltaigh ar deireadh don éileamh ar dhamáistí. ( ) Tá achomharc á dhéanamh ag IMG i gcoinne an bhreithiúnais sin ón gCúirt Ghinearálta.

I. An dlí

5. Tagraím do na rialacha airgeadais is infheidhme maidir le bainistíocht indíreach bhuiséad an Aontais Eorpaigh, arna leagan amach sa bhreithiúnas in C-183/17 P agus C-184/17 P, nach gá a athscríobh.

6. Léirítear na forálacha is infheidhme de Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002 ( ) (go háirithe Airteagail 53 agus 53d); agus de Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 2342/2002 ( ) (go háirithe Airteagal 43); de Rialachán Uimh. 966/2012 ( ) (go háirithe Airteagal 58(1) agus Airteagail 84 go 86); agus de Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 1268/2012 ( ) (go háirithe Airteagal 43) sa bhreithiúnas sin.

II. Cúlra na ndíospóidí

7. Tá cúlra na ndíospóidí leagtha amach go mion sa bhreithiúnas in C‑183/17 P agus C-184/17 P agus sa bhreithiúnas atá faoi achomharc, dá dtagraím.

8. Scríobhaim na fíorais seo a leanas ar dtús: ( )

“— De réir a reachta, mar a léirítear sna cáschomhaid a cuireadh os comhair na Cúirte Breithiúnais, bunaíodh IMG an 25 Samhain 1994 mar eagraíocht idirnáisiúnta faoin ainm “International Management Group — Infrastructure for Bosnia and Herzegovina”, agus é lonnaithe i mBéalgrád (an tSeirbia) arbh é a bhí mar fheidhm aige eintiteas a chur ar fáil do na Stáit a bhí páirteach in atógáil na Boisnia agus na Heirseagaivéine a bheadh tiomanta chun na críche sin. Ó shin i leith, leathnaíodh raon feidhme a ghníomhaíochtaí de réir a chéile agus, an 13 Meitheamh 2012, chuir sé comhaontú ceanncheathrún i gcrích le Ríocht na Beilge.

— An 7 Samhain 2013, ghlac an Coimisiún Cinneadh deiridh Cur Chun Feidhme C(2013) 7682 maidir leis an gClár Gníomhaíochta Bliantúil 2013 i bhfabhar Mhaenmar/Burma le maoiniú ó bhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh (“an Cinneadh tosaigh”) de bhun Airteagal 84 de Rialachán Uimh. 966/2012.

— Foráiltear le hAirteagal 1 den Chinneadh sin go ndéanfar an Clár Gníomhaíochta 2013 i bhfabhar Mhaenmar/Burma, mar a leagtar amach in Iarscríbhinn 1 agus in Iarscríbhinn 2 a ghabhann leis an gCinneadh, a fhormheas.

— Foráiltear le hAirteagal 3 den Chinneadh go bhféadfar cúraimí buiséid arna gcur chun feidhme trí chomhbhainistíocht a chur de chúram ar na heintitis dá dtagraítear in Iarscríbhinn 1 agus in Iarscríbhinn 2 a ghabhann leis an gCinneadh, faoi réir comhaontú tarmligin a thabhairt i gcrích.

— In Iarscríbhinn 2 a ghabhann leis an gCinneadh, déantar cur síos ar an dara gníomhaíocht arb é Clár Gníomhaíochta 2013 é i bhfabhar Mhaenmar/Burma. Is é a luaitear i ranna 5 agus 8 den Iarscríbhinn sin i ndáiríre ná go mbeidh an ghníomhaíocht i bhfoirm clár forbartha trádála ar chostas a mheastar ag EUR 10 milliún, arna mhaoiniú ag an Aontas Eorpach agus arna chur chun feidhme trí chomhbhainistíocht le IMG. Luaitear i bpointe 8.3.1 den Iarscríbhinn sin gur eagraíocht idirnáisiúnta é IMG atá bunaithe i Maenmar/Burma cheana féin agus a bhfuil baint aige le cur chun feidhme tionscadal arna maoiniú ag an Aontas Eorpach sa Stát sin.

— An 17 Feabhra 2014, chuir OLAF in iúl don Choimisiún go ndearna sé imscrúdú a thionscnamh i ndáil le stádas dlíthiúil IMG.

— An 24 Feabhra 2014, chuir Ard-Rúnaí an Choimisiúin an fhaisnéis sin ar aghaidh chuig Ard-Stiúrthóir um Chomhar Idirnáisiúnta agus Forbairt na hinstitiúide sin, agus a aird á tarraingt aige ar an bhféidearthacht bearta réamhchúraim a ghlacadh ar bhonn Airteagal 7(6) de Rialachán Uimh. 883/2013.

— An 26 Feabhra 2014, ghlac an tArd-Stiúrthóir sin bearta réamhchúraim ar bhonn na forála sin, ar an bhforas go raibh éiginnteacht ann maidir le stádas IMG de bharr anailís tosaigh OLAF (“bearta réamhchúraim an 26 Feabhra 2014”). Is éard a bhí sna bearta sin, go bunúsach, ná toirmeasc sealadach ar aon chomhaontú tarmligin nua le IMG maidir le bainistíocht indíreach bhuiséad AE de bhun Rialachán Uimh. 966/2012 ar thaobh amháin, agus ar an taobh eile, ar shíneadh a chur le haon chomhaontú tarmligin a tugadh i gcrích roimhe sin le IMG maidir le comhbhainistíocht bhuiséad AE de bhun Rialachán Uimh. 1605/2002.

— An 25 Aibreán 2014, sheol an tArd-Stiúrthóir litir chuig IMG (“litir an 25 Aibreán 2014”), inar chuir sé in iúl do IMG go raibh trí ghné nua i gcomhad an Choimisiúin, bhain an chéad cheann acu leis an bhfíoras nár mheas cúig Bhallstát AE a luaigh IMG a bheith ina gcomhaltaí acu go raibh an stádas sin acu; ar an dara dul síos, chuir Ard-Rúnaí na Náisiún Aontaithe in iúl nach sainghníomhaireacht de chuid na Náisiún Aontaithe é IMG agus, ar an tríú dul síos, go raibh éiginnteacht ann maidir le cumhachtaí na ndaoine a rinne ionadaíocht do Stáit áirithe a bhí i láthair ag síniú acht bunaithe IMG. Chuir an tArd-Stiúrthóir um Chomhar Idirnáisiúnta agus Forbairt de chuid an Choimisiúin in iúl freisin, i bhfianaise an amhrais a tarraingíodh anuas leis na tosca sin maidir le stádas IMG, gur thug sé treoir dá ranna fionraí a dhéanamh ar bhonn sealadach, sa mhéid go raibh baint acu le IMG, ar na nósanna imeachta trína gcuireann eagraíochtaí idirnáisiúnta cúraimí buiséadacha chun feidhme.

— An 15 Nollaig 2014, fuair an Coimisiún an tuarascáil a dhréachtaigh OLAF tar éis a imscrúdaithe (“tuarascáil OLAF”), maille le roinnt moltaí. Sa tuarascáil sin, mheas OLAF, go bunúsach, nárbh eagraíocht idirnáisiúnta é IMG de réir bhrí Rialacháin Airgeadais 2002 agus 2012, agus mhol sé don Choimisiún pionóis a fhorchur ar IMG agus na méideanna a íocadh le IMG sa cháil sin a aisghabháil.

— An lá dár gcionn, ghlac an Coimisiún Cinneadh an 16 Nollaig 2014, de bhun Airteagal 84 de Rialachán Uimh. 966/2012. De réir bhrí Airteagal 1 den Chinneadh sin, in ionad Iarscríbhinn 2 a ghabhann leis an gcéad Chinneadh, cuireadh iarscríbhinn nua in ionad ranna 1 agus 4.3 di ina luaitear, go bunúsach, go gcuirfí an clár forbartha trádála dá bhforáiltear leis an gCinneadh tosaigh chun feidhme trí bhainistíocht indíreach ag Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit GmbH (“GIZ”), in ionad IMG.

— An 16 Eanáir 2015, d’ullmhaigh Seirbhís Dlí an Choimisiúin nóta dar teideal “Anailís dlí ar [thuarascáil OLAF] san imscrúdú […] maidir le [IMG]” (“tuairim na Seirbhíse Dlí”).

— An 8 Bealtaine 2015, chuir an Coimisiún litir chuig IMG a mhínigh dó na bearta a bhí de rún aige a ghlacadh ar thuarascáil OLAF, ina raibh sé ráite, cé nach ngníomhódh sé i leith fhormhór na moltaí a rinne OLAF, go raibh cinneadh déanta aige, inter alia, go dtí go mbeadh cinnteacht iomlán ann maidir le stádas IMG mar eagraíocht idirnáisiúnta, nach rachadh a sheirbhísí i mbun aon chomhaontú tarmligin nua le IMG faoi mhúnla na bainistíochta indírí le heagraíocht idirnáisiúnta dá bhforáiltear le Rialachán Uimh. 966/2012. Is ionann an chuid sin den litir agus Cinneadh an 8 Bealtaine 2015, dá dtagraítear i mír 1 den bhreithiúnas seo.”

III. An breithiúnas in C-183/17 P agus C-184/17 P

9. Thug IMG dhá chaingean os comhair na Cúirte Ginearálta i gcoinne Chinntí ón gCoimisiún an 16 Nollaig 2014 (Cás T-29/15) agus an 8 Bealtaine 2015 (Cás T-381/15). Sa dá chás, d'iarr sé go ndéanfaí na Cinntí sin a neamhniú agus, sa dara ceann, go dtabharfaí cúiteamh i leith na ndamáistí a rinneadh.

10. An 2 Feabhra 2017, thug an Chúirt Ghinearálta breithiúnais lenar díbheadh Cásanna T-29/15 agus T-381/15 faoi seach.

11. Rinne IMG dhá achomharc i gcoinne na mbreithiúnas sin. Trí rialú a thabhairt orthu sa bhreithiúnas in C-183/17 P agus C‑184/17 P, ghlac an Chúirt Bhreithiúnais leis an dara foras dlí sa dá chás agus chuir sí na breithiúnais ar neamhní ag an gcéad chéim.

12. I dtuairim na Cúirte Breithiúnais, thabhaigh an Chúirt Ghinearálta earráid dlí “trí sheasamh le glacadh na gCinntí [ón gCoimisiún] atá á gconspóid maidir le hamhras an Choimisiúin maidir le stádas IMG mar ‘eagraíocht idirnáisiúnta’ de réir bhrí Rialacháin Airgeadais 2002 agus 2012.” ( )

13. Dar leis an gCúirt Bhreithiúnais, ní fhéadfadh na háitimh a chuir an Chúirt Ghinearálta chun cinn lena cinneadh tacú leis go raibh údar cuí le hamhras an Choimisiúin sa dlí. ( )

14. Chinn an Chúirt Bhreithiúnais go raibh na hiarmhairtí seo a leanas ag eascairt as an dara foras achomhairc:

— Cuireadh breithiúnais T-29/15 agus T-381/15 ar neamhní ina n‑iomláine mar gheall ar an earráid dlí a rinne an Chúirt Ghinearálta.

— Bhí an dá chás ag staid na héisteachta sa mhéid go ndearna IMG iarratas ar neamhniú na gCinntí darbh dáta an 16 Nollaig 2014 agus an 8 Bealtaine 2015.

— Cuireadh an dá Chinneadh sin ar neamhní mar gheall ar an earráid chéanna dlí le breithiúnais T-29/15 agus T-381/15 agus, dá bhrí sin, ní mór iad a neamhniú ina n-iomláine.

— Mar mhalairt air sin, ní raibh an t-éileamh ar dhamáistí a rinneadh do IMG de bharr Chinneadh an 8 Bealtaine 2015 ag staid na héisteachta, agus ba cheart, dá bhrí sin, é a tharchur ar ais chuig an gCúirt Ghinearálta.

15. D’iarr IMG ar an gCúirt Bhreithiúnais pointí 1 go 3 den chuid oibríochtúil den bhreithiúnas a léirmhíniú i gCásanna C-183/17 P agus C-184/17 P. D’áitigh sé, ina leith sin, nach bhféadfadh an Coimisiún amhras a bheith air maidir lena stádas mar eagraíocht idirnáisiúnta faoi Rialacháin Airgeadais 2002 agus 2012.

16. Dhíbh an Chúirt Bhreithiúnais an iarraidh ar léirmhíniú ó IMG, ( ) á shonrú, go háirithe, nár dhearbhaigh sí ach go raibh an t-amhras a léirigh an Coimisiún maidir le stádas IMG mar eagraíocht idirnáisiúnta mícheart de bhun gnéithe dlíthiúla éagsúla. Os a choinne sin, níor chinn sí ar aon chor, ar bhonn anailís nach raibh neamhnithe ag earráid dlí agus leis na toscaí ábhartha go léir san áireamh, an raibh an stádas sin ag IMG nó nach raibh. ( )

IV. An breithiúnas faoi achomharc

17. Tar éis gur tugadh breithiúnas na Cúirte Breithiúnais sa bhreithiúnas in C-183/17 P agus C-184/17 P, thug an Chúirt Ghinearálta, tar éis di barúlacha na bpáirtithe a fháil, an breithiúnas atá faoi achomharc, agus dhíbh sí éileamh IMG ar chúiteamh as an damáiste a líomhnaítear a rinneadh mar gheall ar Chinneadh an 8 Bealtaine 2015.

18. Sa bhreithiúnas a bhfuil achomharc á dhéanamh ina aghaidh, rinne an Chúirt Ghinearálta:

— A dhearbhú go raibh an t-éileamh neamh-inghlactha sa mhéid gur iarradh cúiteamh i leith roinnt caillteanais a bhí sa bhreis orthu siúd a bhí san iarratas tionscanta imeachtaí nó sa mhéid go raibh athrú tagtha orthu i ndáil leosan. Dhearbhaigh sí, go háirithe, go raibh na héilimh lena ndearna IMG cúiteamh comhchineáil a lorg as caillteanais airgid agus neamhairgid áirithe a d’éiligh IMG a bhain dó mar thoradh ar Chinneadh an 8 Bealtaine 2015 neamh‑inghlactha.

— A chinneadh go raibh an t-éileamh inghlactha a mhéid a bhain sé le caillteanas airgid arb ionann é agus EUR 3 mhilliún, ar thaobh amháin, agus caillteanas neamhairgid atá socraithe ag EUR 1 shiombalach, ar an taobh eile.

— A dhearbhú, fiú dá mba neamhdhleathach a leithéid ar na cúiseanna a leagtar amach sa bhreithiúnas in C-183/17 P agus C‑184/17 P, nár sháraigh Cinneadh an 8 Bealtaine 2015 aon “riail dlí a bhí beartaithe chun cearta a thabhairt do dhaoine aonair”. Mheas sí, dá réir, go raibh áiteamh IMG gan bonn, is é sin, gur cheart forálacha Rialacháin Airgeadais 2002 agus 2012 a léirmhíniú i bhfianaise threoracha an dlí idirnáisiúnta phoiblí a bhaineann leis an gcoincheap “eagraíocht idirnáisiúnta”, sa tslí go mbronntar “ceart faighte” ar na heintitis ar aithin an Coimisiún an stádas sin a bheith acu agus go gcaithfí leo dá réir.

— A chur in iúl, fiú má glacadh leis go bhféadfadh aitheantas ar stádas eagraíochta idirnáisiúnta a bheith cinntitheach sa dlí poiblí idirnáisiúnta, ceanglaítear le prionsabal na bainistíochta fónta airgeadais a leagtar síos in Airteagail 310 CFAE agus 317 CFAE ar an gCoimisiún na bearta uile is gá a dhéanamh chun leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh a chosaint, go háirithe nuair a chuirtear cur chun feidhme gníomhaíochtaí buiséadacha de chúram ar eagraíochtaí idirnáisiúnta.

— A chur leis sin, go leanann sé ó bhreithiúnas na Cúirte Breithiúnais in C-183/17 P agus C-184/17 P (míreanna 88 go 90) fiú dá n-aithneofaí eintiteas ar leith mar eagraíocht idirnáisiúnta de réir bhrí Rialacháin Airgeadais 2002 agus 2012, go bhféadfadh an Coimisiún an stádas sin a thabhairt faoi cheist, má tá údar maith leis.

— A dhiúltú d’áiteamh gan bhunús de chuid IMG go raibh neamhdhleathacht Chinneadh an 8 Bealtaine 2015, a chinn an Chúirt Bhreithiúnais, ar nós sárú ar phrionsabal an dea-riaracháin a chumhdaítear in Airteagal 41 den Chairt agus, go sonrach, leis an oibleagáid a stádas mar eagraíocht idirnáisiúnta a fhiosrú go cúramach agus go neamhchlaonta i bhfianaise Rialacháin Airgeadais 2002 agus 2012, agus na fíorais agus na pointí dlí ábhartha uile á gcur san áireamh aici. ( )

— A chinneadh ar deireadh, nach raibh dealramh “tromchúiseach leordhóthanach” ach go háirithe ar an sárú ar Rialacháin Airgeadais 2002 agus 2012 a líomhain IMG de réir bhrí an chásdlí, ós rud é nár léirigh IMG nach raibh aon chumhacht lánroghnach ag an gCoimisiún iad a chur i bhfeidhm.

19. Go hachomair, rialaigh an Chúirt Ghinearálta nach ndearnadh sárú tromchúiseach leordhóthanach ar riail dlí a bhí beartaithe cearta a thabhairt do dhaoine aonair, agus go raibh gá éileamh IMG ar chúiteamh a dhíbhe ina iomláine.

V. Céimeanna eile nós imeachta a bhféadfadh tionchar a bheith acu ar an gcás

20. I gcomhthráth leis na himeachtaí os comhair na Cúirte Ginearálta i gCás T-381/15 RENV, rinne an Coimisiún agus IMG comhfhreagras a mhalartú maidir le cur chun feidhme an bhreithiúnais i gCásanna C‑183/17 P agus C-184/17 P. Léiríonn an malartú tuairimí sin go ndearna siad léirmhíniú éagsúil ar a gcuid bunús dlí:

— Dar leis an gCoimisiún, bhí neamhniú Chinntí an 14 Nollaig 2014 agus an 8 Bealtaine 2015 bunaithe ar mhainneachtain cúiseanna a lua.

— Dar le IMG, mar mhalairt air sin, de bharr an neamhnithe, tugadh ar an gCoimisiún aitheantas a thabhairt dó mar eagraíocht idirnáisiúnta de réir bhrí Rialacháin Airgeadais 2002 agus 2012.

21. I gcomhthéacs an chomhfhreagrais sin, chuir an Coimisiún litir chuig IMG, an 18 Iúil 2019, inar mheas sé nach raibh an Chúirt Bhreithiúnais den tuairim, ina breithiúnas in C-183/17 P agus C‑184/17 P, gur eagraíocht idirnáisiúnta é IMG. Dá bhrí sin, ní raibh gá “aitheantas uathoibríoch a thabhairt do IMG mar eagraíocht idirnáisiúnta chun breithiúnas den sórt sin a fhorfheidhmiú, ach bhí gá le hathmheasúnú ar a stádas dlíthiúil i bhfianaise na faisnéise a bhí ar fáil agus na Rialachán Airgeadais is infheidhme.” ( )

22. Thug IMG caingean i gcoinne na litreach sin os comhair na Cúirte Ginearálta (T-645/19), ag lorg a neamhnithe ar dtús, agus ar an dara dul síos, cúitimh as an damáiste a rinneadh dó.

23. Le hordú an 9 Meán Fómhair 2020, ( ) rinne an Chúirt Ghinearálta an chaingean i gCás T-645/19 a dhíbhe. Tá IMG tar éis achomharc C-619/20 P a thionscnamh i gcoinne an ordaithe sin.

24. Ar deireadh, thug IMG caingean nua os comhair na Cúirte Ginearálta maidir le dliteanas neamhchonarthach i gcoinne an Choimisiúin (Cás T-752/20, IMG v an Coimisiún, ar feitheamh), ag lorg cúitimh don damáiste airgid agus neamhairgid a líomhnaítear a d’fhulaing sé mar thoradh ar fhiosrú an Choimisiúin agus OLAF ina choinne.

VI. An t-ordú atá á lorg ag na páirtithe agus nósanna imeachta os comhair na Cúirte Breithiúnais i gCás C-620/20 P

25. Áitíonn IMG nach mór don Chúirt Bhreithiúnais:

— Breithiúnas na Cúirte Ginearálta i gCás T-381/15/RENV an 9 Meán Fómhair 2020 a neamhniú.

— An t-ordú arna lorg ag an achomharcóir ag an gcéad chéim a dheonú, mar a athchuireadh é, agus dá bhrí sin:

– A ordú don chosantóir cúiteamh a íoc as damáiste airgid agus neamhairgid mar atá leagtha amach ina chuid barúlacha tar éis iad a tharchur ar ais chuig Cás T-381/15 RENV.

– A ordú don chosantóir na costais uile a íoc.

26. Áitíonn an Coimisiún gur cheart don Chúirt Bhreithiúnais an t‑achomharc a dhíbhe agus a ordú do IMG na costais lena mbaineann a íoc.

27. Chinn an Chúirt Bhreithiúnais achomhairc C-619/20 P agus C‑620/20 P a uamadh chun críocha an bhreithiúnais.

28. De réir threoir na Cúirte, ní bhainfidh an Tuairim seo ach le Cás C-620/20 P.

VII. Anailís ar an achomharc i gCás C-620/20 P

A. Ar dtús: foras an achomhairc arna chur ar aghaidh ag an gCoimisiún

29. Trí litir dar dáta an 16 Meitheamh 2021, chuir an Coimisiún Clárlann na Cúirte Breithiúnais ar an eolas faoi thoisc ar chuir sé síos uirthi mar “fhíoras nua tábhachtach”, eadhon teachtaireacht an 8 Meitheamh 2021 chuig IMG faoin meastóireacht (dhiúltach) ar a stádas mar eagraíocht idirnáisiúnta, a rinneadh chun an breithiúnas in C‑183/17 P agus C-184/17 P a fhorghníomhú i bhfianaise Rialacháin Airgeadais 2002, 2012 agus 2018.

30. De réir an mheasúnaithe sin, a mbeadh feidhm chúlghabhálach aige ó 2014, ní féidir le IMG cur chun feidhme chistí an Aontais a chur i gcrích trí bhainistíocht indíreach ag eagraíocht idirnáisiúnta.

31. Measann an Coimisiún go bhféadfadh achomhairc C-619/20 P agus C-620/20 P a bheith in éagmais aon chuspóra de bharr na toisce sin agus, dá bhrí sin, agraíonn sé é mar fhoras (nua) achomhairc, i gcomhréir le hAirteagal 127 de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais.

32. Rinne an Chomhairle agóid in aghaidh an éilimh sin ón gCoimisiún agus thug sí caingean os comhair na Cúirte Ginearálta freisin chun an cinneadh ón gCoimisiún atá i litir an 8 Iúil 2021 ( ) a chur ar neamhní.

33. Leis an bhforas achomhairc nua sin, tá an Coimisiún anois ag lorg rialú ón gCúirt Bhreithiúnais maidir le stádas IMG mar eagraíocht idirnáisiúnta agus dearbhú go bhfuil deireadh tobann tagtha le cuspóir an achomhairc.

34. Níl éileamh an Choimisiúin inghlactha i gcomhthéacs an achomhairc sin, ós rud é:

— Ar an gcéad dul síos, go dtugtar dlíthiúlacht Chinneadh an Choimisiúin an 8 Iúil 2021 os comhair na Cúirte Ginearálta i gCás T-509/21, atá fós ar feitheamh.

— Ar an dara dul síos, nach mbaineann an t-achomharc sin ach le hiarmhairtí na neamhdhleathachta a fuarthas sa bhreithiúnas in C‑183/17 P agus C-184/17 P. D’fhonn é a réiteach, is gá go rialófar ar an gceist ar eascair dliteanas ar thaobh an Aontais Eorpaigh as an neamhdhleathacht sin. Ní chailltear bunús na ceiste sin, ná ní chailleann IMG a leas i gcaingean a thionscnamh le haghaidh damáistí i ndáil le staid a bhí aige roimhe seo, díreach mar gheall gur chinn an Coimisiún in 2021 nach eagraíocht idirnáisiúnta é IMG de réir bhrí rialacha airgeadais an Aontais.

— Ar an tríú dul síos, nach féidir go n-athródh ábhar an achomhairc ó ábhar an bhreithiúnais atá faoi achomharc. ( )

B. An chéad fhoras achomhairc: sárú ar an mbreithiúnas in C‑183/17 P agus C-184/17 P

1. Áitimh na bpáirtithe

35. Áitíonn IMG nár chloígh an Chúirt Ghinearálta, sa bhreithiúnas atá faoi achomharc, le breithiúnas na Cúirte Breithiúnais i gCásanna C‑183/17 P agus C-184/17 P.

36. Dar leis, in ionad glacadh leis go raibh Cinneadh an 8 Bealtaine 2015 neamhdhleathach, admhaíonn an Chúirt Ghinearálta go bhféadfadh an Coimisiún leanúint air ag cur in aghaidh a stádais mar eagraíocht idirnáisiúnta, cé gur cinneadh sa bhreithiúnas in C-183/17 P agus C-184/17 P go raibh amhras an Choimisiúin maidir le cineál IMG gan bhunús.

37. Cuireann an Coimisiún i gcoinne áiteamh IMG agus áitíonn sé gur cheart diúltú don fhoras achomhairc sin.

2. Measúnú

38. Foráiltear sa dara mír d’Airteagal 61 de Reacht na Cúirte Breithiúnais “[m]á tharchuirtear cás ar ais go dtí an Chúirt Ghinearálta, beidh breith na Cúirte Breithiúnais maidir le poncanna dlí ina ceangal ar an gCúirt sin”.

39. I mo thuairimse, ní sháraíonn an Chúirt Ghinearálta an fhoráil sin, ná níl sí ag tabhairt neamhaird ar théarmaí an bhreithiúnais in C‑183/17 P agus C-184/17 P, nuair a dhiúltaíonn sí don chúiteamh atá á lorg ag IMG tar éis di a breithiúnas a thabhairt nach n-eascraíonn an oibleagáid go measfaí an t-eintiteas sin ina eagraíocht idirnáisiúnta arna húdarú, faoi Rialacháin Airgeadais 2002 agus 2012, le go gcuirfí dualgais cur chun feidhme buiséid de chúram uirthi agus na cistí lena mbaineann siad a fháil i gcomhthéacs na bainistíochta indírí.

40. Go háirithe, murab ionann agus áitiú IMG, ní leanann sé ón mbreithiúnas in C-183/17 P agus C-184/17 P, nuair a bheidh aitheantas tugtha ag an gCoimisiún d’eintiteas mar eagraíocht idirnáisiúnta, nach féidir leis athbhreithniú a dhéanamh air a thuilleadh.

41. Os a choinne sin, leanann sé ón mbreithiúnas in C-183/17 P agus C-184/17 P agus ón ordú ina dhiaidh sin i gCás C-183/17 P-INT nach raibh an t-aitheantas a thug an Coimisiún don stádas mar eagraíocht idirnáisiúnta chun críoch Rialacháin Airgeadais 2002 agus 2012 cinntitheach agus go bhféadfaí, faoi réir coinníollacha áirithe, athbhreithniú a dhéanamh air.

42. Tá an méid sin curtha in iúl go sonrach san ordú i gCás C‑183/17 P-INT. Mar atá luaite agam cheana féin, cuireann an Chúirt Bhreithiúnais teorainn le brí an bhreithiúnais in C-183/17 P agus C‑184/17 P trína chur in iúl nár bhreithnigh sí, tar éis anailís a dhéanamh ar na tosca ábhartha uile, an raibh, nó nach raibh, stádas eagraíochta idirnáisiúnta ag IMG. Faoin gCúirt Ghinearálta a bhí sé é sin a réiteach.

43. Dá bhrí sin, mar a cinneadh go cruinn sa bhreithiúnas atá faoi achomharc, níorbh intuigthe ó chuir an Chúirt Bhreithiúnais breithiúnas na Cúirte Ginearálta agus Cinneadh an Choimisiúin ar neamhní go dtugtar ceart don iarratasóir leis na Rialacháin Airgeadais leanúint de bheith aitheanta mar eagraíocht idirnáisiúnta agus, dá bhrí sin, comhaontuithe tarmligin a thabhairt i gcrích leis an gCoimisiún faoi bhainistíocht indíreach.

44. Thairis sin, d’fhéadfaí a rá go bhfuil sé d’oibleagáid ar an gCoimisiún athmheasúnú a dhéanamh ar stádas eagraíochta idirnáisiúnta, amhail IMG, sula ndéanfaí bainistíocht indíreach ar chistí ó bhuiséad an Aontais a leithdháileadh uirthi, pé uair a thiocfadh amhras chun cinn maidir lena cineál stádais.

45. Dá bhrí sin, ní mór an chéad fhoras achomhairc a dhiúltú mar fhoras gan bhunús.

C. An dara foras achomhairc: sárú ar choincheap na heagraíochta idirnáisiúnta dá bhforáiltear sna Rialacháin Airgeadais

1. Áitimh na bpáirtithe

46. Áitíonn IMG go ndearnadh a leanas sa bhreithiúnas atá faoi achomharc: (a) léirmhíniú earráideach ar choincheap eagraíochta idirnáisiúnta dá bhforáiltear sna Rialacháin Airgeadais; (b) sárú ar an aitheantas idirnáisiúnta agus ordlathas na norm; agus (c) níor cloíodh leis an léirmhíniú ar Rialacháin Airgeadais an Aontais Eorpaigh sa bhreithiúnas in C-183/17 P agus C-184/17 P.

47. Dar le IMG, bhí an Chúirt Ghinearálta measctha faoi aicmiú an eintitis mar eagraíocht idirnáisiúnta agus ar a chumas bainistíocht airgeadais an Aontais Eorpaigh a chinntiú. Ní mór don Choimisiún bainistíocht fhónta airgeadais ar chistí ó bhuiséad an Aontais a chosaint, ach ní féidir leis neamhaird a thabhairt ar eagraíocht idirnáisiúnta a bheith ann, is é sin le rá, a hin-fhorfheidhmitheacht faoin dlí idirnáisiúnta.

48. Diúltaíonn an Coimisiún do réasúnú IMG agus áitíonn sé gur cheart diúltú don fhoras toisc é a bheith neamhoibríoch nó gan bhunús go follasach.

2. Measúnú

49. De bhua mhír 4 den chuid oibríochtúil den bhreithiúnas in C‑183/17 P agus C-184/17 P, i ndiaidh don chás a bheith tarchurtha, bhí sé de cheangal ar an gCúirt Ghinearálta rialú a thabhairt “ar an éileamh [ó IMG] ar chúiteamh i leith an damáiste a líomhnaítear a rinneadh don eintiteas sin leis an gCinneadh ón gCoimisiún [luaite ina litir an 8 Bealtaine 2015].”

50. Chun an t-éileamh sin a chinneadh, ní raibh ar an gCúirt Ghinearálta breith a thabhairt ar stádas IMG mar eagraíocht idirnáisiúnta i bhfianaise rialacha an dlí idirnáisiúnta phoiblí faoina bhfuil an tAontas Eorpach faoi cheangal. Ba leor, mar a rinneadh i mír 78 go mír 80 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, a thabhairt le fios gurb é coincheap na heagraíochta idirnáisiúnta a úsáidtear i Rialacháin Airgeadais 2002 agus 2012 an coincheap a úsáidtear sa dlí idirnáisiúnta, ach go n-úsáidtear é leis na rialacha sin chun críche sonraí bhuiséad an Aontais a chur chun feidhme.

51. Bhí an ceart ag an gCúirt Ghinearálta, ( ) i mo thuairimse, go ndéanfadh an Coimisiún, agus scrúdú á dhéanamh aige arbh eagraíocht idirnáisiúnta é an t-iarratasóir chun críocha comhaontuithe tarmligin a thabhairt i gcrích faoi bhainistíocht indíreach, “ní hamháin prionsabail an dlí idirnáisiúnta a bhaineann le heagraíochtaí idirnáisiúnta a chur san áireamh, ach gach beart is gá a dhéanamh chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint, i gcomhréir leis an bprionsabal [bainistíocht fónta airgeadais] thuasluaite.” ( )

52. Sa chás seo, dá bhrí sin, ní gné ábhartha é stádas IMG mar eagraíocht idirnáisiúnta faoin dlí idirnáisiúnta chun dliteanas neamhchonarthach an Aontais Eorpaigh a chinneadh. Ní tharlóidh sé sin ach amháin más rud é gur féidir neamhdhleathacht an Chinnidh ón gCoimisiún (an 8 Bealtaine 2015) a chuir an Chúirt Bhreithiúnais ar neamhní a aicmiú mar shárú tromchúiseach leordhóthanach ar riail dlí an Aontais Eorpaigh lena dtugtar cearta do dhaoine aonair.

53. Ní bhronntar, le rialacha an dlí idirnáisiúnta dá dtagraíonn IMG, in ainneoin gur cuid de dhlí an Aontais iad, an ceart ar eagraíocht idirnáisiúnta nach ndéanfaí athmheasúnú ar a stádas i ndiaidh di a bheith aitheanta ag an Aontas Eorpach. ( ) Tá athmheasúnú an Choimisiúin, i gcás go bhfuil fianaise leordhóthanach ann, i gcomhréir le samhail na bainistíochta fónta airgeadais chun buiséad an Aontais a chosaint.

54. Ina theannta sin, ní féidir le heagraíocht idirnáisiúnta a éileamh go ráthaítear lena rannpháirtíocht i mbainistíocht indíreach chistí ó bhuiséad an Aontais ar feadh tréimhse ama go mbeidh sé de cheart aici leanúint dá leithéid amach anseo.

55. Faoi Rialacháin Airgeadais 2002 agus 2012, tá cumhacht lánrogha leathan ag an gCoimisiún, rud a fhágann gur féidir leis an rogha is oiriúnaí a dhéanamh idir na heagraíochtaí idirnáisiúnta chun cistí a bhuiséid a bhainistiú go hindíreach, i gcomhréir le riachtanais na bainistíochta fónta airgeadais.

56. Tá argóintí eile IMG maidir le haitheantas a thabhairt d’eagraíochtaí idirnáisiúnta neamhoibríoch toisc go bhfuil siad bunaithe ar an réamh-mhíthuiscint gur chuir Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh an stádas sin in iúl do IMG sa bhreithiúnas in C-183/17 P agus in C‑184/17 P.

57. Ar chaoi ar bith, a luaithe a ghlacfaidh an Coimisiún Cinneadh nua an 8 Iúil 2021, ( ) ar thug IMG caingean T-509/21 le haghaidh neamhniú ina choinne, beidh sé riachtanach a chinneadh, faoi chuimsiú an nós imeachta sin os comhair na Cúirte Ginearálta, an féidir nó nach féidir an t-eintiteas sin a aithint mar eagraíocht idirnáisiúnta chun críocha chistí ó bhuiséad an Aontais a bhainistiú go hindíreach. Ní féidir leis an gCúirt Bhreithiúnais, de réir céille, a bheith ar an eolas faoin mbreithiúnas atá le tabhairt ag an gCúirt Ghinearálta i ndiaidh na caingne sin.

58. Dá bhrí sin, ní mór an dara foras achomhairc a dhiúltú toisc é a bheith gan bhunús, ar thaobh amháin, agus neamhoibríoch, ar an taobh eile.

D. An tríú foras achomhairc: sárú ar phrionsabal an dea‑riaracháin

1. Áitimh na bpáirtithe

59. Tá IMG ag cur in iúl go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid agus í ag cinneadh (míreanna 90 go 93 den bhreithiúnas atá faoi achomharc) nach ndearnadh aon sárú ar phrionsabal an dea-riaracháin lena spreagfaí dliteanas neamhchonarthach an Choimisiúin.

60. Mar gheall ar chineál neamhdhlisteanach an amhrais maidir le stádas IMG, as ar chuir an Chúirt Bhreithiúnais Cinneadh ón gCoimisiún an 8 Bealtaine 2015 ar neamhní, glactar leis, dar le IMG, go bhfuil gníomh neamhdhleathach déanta ag an institiúid agus gur sháraigh sí prionsabal an dea-riaracháin (Airteagal 41 den Chairt), ag mainneachtain na hoibleagáide atá uirthi caitheamh le cás IMG le cúram agus le neamhchlaontacht.

61. Diúltaíonn an Coimisiún do réasúnú IMG agus áitíonn sé gur cheart an foras a dhíbhe.

2. Measúnú

62. Tá an tríú foras achomhairc bunaithe ar bhonn neamhleor lena gcuirtear bac ar fhorbairt bhreise ina thaobh: tuigtear uaidh, arís, go mbaineann sé an tátal ón mbreithiúnas in C-183/17 P agus C-184/17 P nach mór don Choimisiún a stádas eagraíochta idirnáisiúnta a aithint arís go huathoibríoch agus go mbeadh sé sin do-athraithe, chun críocha chistí ó bhuiséad an Aontais a bhainistiú go hindíreach.

63. Aithníonn IMG an gníomh neamhdhleathach a rinne an Coimisiún i gCinneadh an 8 Bealtaine 2015 mar shárú ar phrionsabal an dea-riaracháin, d’fhonn a mhaíomh go n-eascraíonn dliteanas neamhchonarthach ar thaobh an Aontais go huathoibríoch as an sárú sin.

64. Mar a áiteoidh mé go mion agus mé ag plé leis an gceathrú foras achomhairc (a thrasnaíonn ar an gceann seo á phlé anois), ní leor sárú ar phrionsabal an dea-riaracháin chun go mbeadh dliteanas neamhchonarthach an Aontais ann. Éilítear leis an dara ceann acu sin go mbeadh sé bunaithe ar shárú tromchúiseach leordhóthanach.

65. Ní chuireann IMG aon áitimh chun cinn faoin bhforas sin a léireodh go bhfuil sárú tromchúiseach leordhóthanach ann. Ní thugtar le fios go háirithe, conas gurb ionann na hearráidí dlí agus measúnaithe a thug ar an gCúirt Bhreithiúnais Cinneadh ón gCoimisiún an 8 Bealtaine 2015 a neamhniú agus sárú tromchúiseach leordhóthanach ar phrionsabal an dea-riaracháin (go háirithe maidir leis an oibleagáid gníomhú go neamhchlaonta).

66. Dá bhrí sin, ní mór an tríú foras achomhairc a dhiúltú mar fhoras gan bhunús.

E. An ceathrú foras achomhairc: léirmhíniú earráideach ar choincheap an tsáraithe thromchúisigh leordhóthanaigh ar riail dlí a beartaíodh chun cearta a thabhairt do dhaoine aonair.

1. Áitimh na bpáirtithe

67. Dar le IMG, i mír 87 go mír 98 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, chuir an Chúirt Ghinearálta riachtanas an tsáraithe thromchúisigh leordhóthanaigh ar riail dlí a beartaíodh chun cearta a thabhairt do dhaoine aonair mar choinníoll le go mbeadh dliteanas neamhchonarthach an Aontais tabhaithe.

68. Ina thuairim, de bhun Rialacháin Airgeadais 2002 agus 2012, tá sé de cheart ag na heagraíochtaí idirnáisiúnta a dtugann an Coimisiún aitheantas dóibh an deis a bheith acu bainistíocht indíreach a dhéanamh ar chistí an Aontais nach n-athbhreithneodh an Coimisiún a stádas ina dhiaidh sin.

69. Ina theannta sin, measann IMG nach raibh cumhacht lánroghnach ag an gCoimisiún agus gurb ionann an sárú féin ar an gceart nach gceisteofaí a stádas agus sárú tromchúiseach leordhóthanach ar riail dlí a beartaíodh chun cearta a thabhairt do dhaoine aonair.

70. Áitítear chomh maith go ndearna an Chúirt Ghinearálta earráid i mír 90 go mír 92 den bhreithiúnas atá faoi achomharc toisc nár aithníodh gur sháraigh an Coimisiún prionsabal an dea-riaracháin. Tharla an sárú sin, ós rud é nár ghníomhaigh an Coimisiún leis an neamhchlaontacht a bhaineann leis an bprionsabal sin, rud lena dtuigtear go ndearnadh sárú tromchúiseach leordhóthanach ar riail dlí a beartaíodh chun cearta a thabhairt do dhaoine aonair.

71. Cuireann an Coimisiún i gcoinne áitimh IMG agus áitíonn sé gur cheart diúltú don fhoras sin, á rá go bhfuil sé neamh-inghlactha i bpáirt mar gheall ar easpa soiléireachta maidir leis an sárú ar phrionsabal an dea-riaracháin a líomhnaítear.

2. Measúnú

72. Ionas go dtabhódh an tAontas dliteanas neamhchonarthach faoin dara mír d’Airteagal 340 CFAE, de réir na Cúirte Breithiúnais, ní mór na coinníollacha seo a leanas a chomhlíonadh: ( )

— Neamhdhleathacht an iompair a líomhnaítear i gcoinne institiúid an Aontais, ar sárú tromchúiseach leordhóthanach é ar riail dlí a bhfuil sé mar aidhm aici cearta a thabhairt do dhaoine nádúrtha nó dlítheanacha;

— Fírinne an damáiste; agus

— go mba ann do nasc cúisíoch idir iompar na hinstitiúide agus an damáiste arna líomhain.

73. I gcás nach gcomhlíontar ceann de na coinníollacha sin, ní foláir an chaingean a dhíbhe ina hiomláine, gan aon ghá na coinníollacha eile a scrúdú. ( )

74. Dar leis an gCúirt Bhreithiúnais, “ní féidir ach le sárú tromchúiseach leordhóthanach — agus ní mionsárú — ar riail dlí an Aontais lena gcosnaítear daoine aonair a bheith ina chúis go mbeadh an tAontas faoi dhliteanas neamhchonarthach. Ina theannta sin, i gcás go bhfuil lánrogha ag institiúid nó ag comhlacht de chuid an Aontais, ní féidir ach le sárú follasach agus tromchúiseach ar theorainneacha an rogha úd a bheith ina shárú tromchúiseach leordhóthanach ar dhlí an Aontais.” ( )

75. Dá bhrí sin, déantar sárú tromchúiseach leordhóthanach ar riail dlí a beartaíodh chun cearta a thabhairt do dhaoine nádúrtha nó dlítheanacha i gcás gur sárú den chineál sin é gur féidir a mheas go bhfuil an institiúid tar éis theorainneacha an lánrogha a shárú go follasach agus go tromchúiseach.

76. I ndáil leis sin, is iad na tosca atá le cur san áireamh, go háirithe, castacht na gcásanna, céim na soiléireachta agus beachtas na rialach a sáraíodh agus méid na cumhachta lánroghaí a fhágtar d’institiúid an Aontais leis an riail a sáraíodh. ( )

77. Nuair atá cumhacht lánroghnach atá laghdaithe go suntasach, lena n-áirítear gan a leithéid a bheith ann, ag institiúid de chuid an Aontais, d’fhéadfadh sé gur leor an sárú féin ar dhlí an Aontais chun a chruthú gurb ann do shárú tromchúiseach leordhóthanach a bheadh ina chúis an tAontas a bheith faoi dhliteanas neamhchonarthach. ( )

78. Níl aon uathoibríocht ann, áfach, idir easpa lánrogha ag an institiúid agus sárú tromchúiseach leordhóthanach. Ní féidir a mheas gur sárú é ach amháin más neamhrialtacht é nach ndéanfadh riarachán stuama dícheallach de ghnáth in imthosca comhchosúla. ( )

79. Is de réir na gcritéar sin nach mór scrúdú a dhéanamh ar áitimh IMG ar an bhforas achomhairc sin, lena gcáineann sé sárú dúbailte a líomhnaítear a bheith déanta ag an gCoimisiún: ar thaobh amháin, sárú ar Rialacháin Airgeadais 2002 agus 2012, agus ar an taobh eile, ar phrionsabal (nó ar cheart) an dea-riaracháin.

(a) Sárú ar Rialacháin Airgeadais 2002 agus 2012

80. I mo thuairimse, chinn an Chúirt Ghinearálta “[…] nach rialacha dlí iad forálacha Rialacháin Airgeadais 2002 agus 2012 a bhaineann le bainistíocht indíreach a thagraíonn d’eagraíochtaí idirnáisiúnta a thugann an ceart d’eintitis a bhfuil aitheantas tugtha ag an gCoimisiún dóibh mar eagraíocht idirnáisiúnta nach gceisteofaí an stádas sin […].” ( )

81. Is éard a dhéanann Rialacháin Airgeadais 2002 agus 2012 ná:

— Tugann siad an cumas don Choimisiún bainistíocht indíreach chistí ó bhuiséad an Aontais a shannadh d’eintitis tríú páirtí (eagraíochtaí idirnáisiúnta sa chás seo). Ní thugtar leis na Rialacháin sin an ceart do na heintitis sin go roghnófaí chun bainistíochta indírí iad, ná ní ráthaítear leanúnachas lena gcuid feidhmeanna mar bhainisteoirí indíreacha ar bhuiséad an Aontais, thar an gníomh leithdháilte sonrach.

— Deonaítear lánrogha leathan leo don Choimisiún lena chinneadh a dhéanamh, de réir leas ginearálta an Aontais, cé na heagraíochtaí idirnáisiúnta is mian leis bainistíocht indíreach ar chistí de chuid an Aontais a chur i gcrích, a luaithe a bhíonn an coinníoll sin creidiúnaithe. ( )

— Údaraítear leo don Choimisiún athbhreithniú a dhéanamh, ar bhonn réasúnaithe, ar stádas eagraíochta idirnáisiúnta na n‑eintiteas sin nó athbhreithniú a dhéanamh ar a inmhianaithe atá sé leanúint de bhainistíocht indíreach chistí de chuid an Aontais a shannadh dóibh. ( )

82. Mar sin, má dhéantar talamh slán den tuiscint sin, ní féidir rath a bheith leis an gcuid sin den cheathrú foras achomhairc ar dhá chúis:

— Ar an gcéad dul síos, mar atá ráite agam, ní thugtar ceart leis na Rialacháin Airgeadais do IMG leanúint de bheith aitheanta mar eagraíocht idirnáisiúnta agus, dá bhrí sin, comhaontuithe tarmligin nua faoi bhainistíocht indíreach a chur i gcrích leis an gCoimisiún.

— Ar an dara dul síos, dá nglacfaí (quod non) leis gur tugadh an ceart sin leis an reachtaíocht sin do na heagraíochtaí idirnáisiúnta dá dtagraíodh, ní rachadh earráid an Choimisiúin thar theorainneacha a lánrogha go follasach agus go tromchúiseach agus a Chinneadh an 8 Bealtaine 2015 á ghlacadh aige.

83. Ba mhaith liom a thabhairt chun cuimhne, sa Chinneadh a rinneadh an 8 Bealtaine 2015, gur chuir an Coimisiún IMG ar an eolas nach dtabharfadh a ranna aon chomhaontú tarmligin nua i gcrích faoi mhúnla na bainistíochta indírí le heagraíocht idirnáisiúnta, go dtí go raibh cinnteacht iomlán ann maidir lena stádas mar eagraíocht idirnáisiúnta.

84. Is fíor nár fhreagair an Cinneadh, a mhéid a bhaineann sé leis an amhras, d’anailís a thug údar leordhóthanach leis an gCinneadh sin, mar a luaigh an Chúirt Bhreithiúnais sa bhreithiúnas in C-183/17 P agus C‑184/17 P. Bhí sé neamhbhailí mar nárbh leor an fhianaise a thug an Coimisiún chun cinn chun go dtabharfaí údar leis.

85. Mar sin féin, ní raibh an locht sin, a bhí mar thoradh ar bhreith mhícheart an Choimisiúin, suntasach prima facie, agus ní raibh sé inaitheanta ach amháin tar éis díospóireacht dhlíthiúil sáraíochta, ina raibh fianaise réasúnach i bhfabhar agus i gcoinne inti. ( ) Ní féidir a áitiú, dá bhrí sin, gur sháraigh an Coimisiún go follasach na teorainneacha ar a lánrogha.

(b) Sárú ar phrionsabal an dea-riaracháin

86. Tá an ceart (prionsabal) chun dea-riaracháin cumhdaithe in Airteagal 41(1) den Chairt, ina n-áitítear go bhfuil “ag gach duine an ceart go ndéanfaidh institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais a ghnóthaí nó a gnóthaí a láimhseáil go neamhchlaon, go cóir agus laistigh de thréimhse réasúnta.” ( )

87. Is léiriú é an ceart sin ar phrionsabal ginearálta de dhlíchóras an Aontais. ( ) Mar a luaitear sna Mínithe a bhaineann leis an gCairt, ( ) “Tá Airteagal 41 bunaithe ar an Aontas a bheith faoi réir smacht reachta a ndearnadh a shaintréithe a fhorbairt sa chásdlí inar cumhdaíodh an dea‑riarachán inter alia mar phrionsabal ginearálta dlí.”

88. Baineann dualgas an díchill, ar gné dhílis de phrionsabal an dea‑riaracháin é, go ginearálta, le gníomhaíocht an Choimisiúin agus tugann sé le tuiscint nach mór don Choimisiún gníomhú le cúram agus le haire. Mar a chinn an Chúirt Bhreithiúnais, “is féidir le Riarachán an Chomhphobail dliteanas neamhchonarthach a thabhú i leith iompar neamhdhleathach i gcás nach ngníomhódh sé le hiomlán an díchill riachtanaigh agus go gcothódh sé damáiste dá bharr.” ( )

89. Dar leis an gCúirt Bhreithiúnais, “i gcás go n-éilíonn páirtí go ndearna an institiúid inniúil earráid shoiléir i ndáil leis an lánrogha, ní mór don Aontas Eorpach a fháil amach an ndearna an institiúid sin scrúdú go cúramach agus go neamhchlaonta, ar ghnéithe ábhartha uile an cháis lena mbaineann, agus a chaithfeadh tacú leis na conclúidí ar baineadh astu […] Is gné dhílis de phrionsabal an dea-riaracháin é an dualgas díchill agus baineann sé le gníomhaíochtaí Riarachán AE go ginearálta.” ( )

90. Sa bhreithiúnas atá faoi achomharc, bhí an Chúirt Ghinearálta ró‑ghannbhriathrach agus í ag diúltú d’áitimh IMG maidir le cur i bhfeidhm an phrionsabail sin dá réir seo a leanas:

— “Sna himeachtaí reatha tar éis an achomhairc agus an tarchuir ar ais, bhí an t-iarratasóir ag agairt phrionsabal an dea-riaracháin mar thaca leis an áiteamh nach bhféadfadh an Coimisiún ceist a chur faoi stádas eagraíochta idirnáisiúnta a d’aithin sé roimhe seo. Ag an éisteacht, mar fhreagra ar cheist a chuir an Chúirt Bhreithiúnais, d’áitigh an t-iarratasóir, de bhua an phrionsabail atá luaite, gur cheart don Choimisiún a chás a scrúdú go cúramach agus go neamhchlaonta i bhfianaise na faisnéise ábhartha go léir” (mír 90).

— “Ceanglaítear ar an gCoimisiún a áirithiú go bhfuil stádas eagraíochta idirnáisiúnta ag an eintiteas lena dtugann sé comhaontú tarmligin i gcrích faoin mbainistíocht indíreach, fiú má tá comhaontú den chineál céanna tugtha i gcrích aige leis an eintiteas sin, ós rud é nach féidir a mheas go bhfuil aitheantas an stádais sin faighte go cinntitheach […] I gcomhréir le prionsabail an dea-riaracháin agus le prionsabal na bainistíochta fónta airgeadais […], ní féidir an Coimisiún a cháineadh as gan comhaontuithe tarmligin nua a thabhairt i gcrích faoi bhainistíocht indíreach le heintiteas i gcás ina bhféadfaí stádas an eintitis sin mar eagraíocht idirnáisiúnta a cheistiú mar thoradh ar fhaisnéis ina leith sin a cuireadh faoina bhráid” (mír 91).

— “Ar an taobh eile, ní luann an t-iarratasóir conas is sárú ar phrionsabal an dea-riaracháin í an earráid dlí agus an earráid shoiléir mheasúnaithe a thug ar an gCúirt an Cinneadh atá faoi chonspóid a neamhniú, go háirithe maidir leis an oibleagáid atá ar an gCoimisiún gníomhú go neamhchlaonta, a chomhlíonann na coinníollacha a leagtar síos sa chásdlí dá dtagraítear i mír 89 [den bhreithiúnas atá faoi achomharc] agus a fhágann, dá bhrí sin, go mbeadh an tAontas Eorpach faoi dhliteanas” (mír 92).

91. Tá IMG ag cáineadh na Cúirte Ginearálta mar nár umhlaigh sí don cheart chun dea-riaracháin, arb ionann é agus an ceart sonrach go ndéileálfadh an Coimisiún lena chás le dícheall, le cúram agus le neamhchlaontacht. Léirítear go maith é seo le neamhniú a gCinntí sa bhreithiúnas in C-183/17 P agus C-184/17 P.

92. Séanann an Coimisiún an líomhain sin, á áitiú, ionas go mbeadh ann don dliteanas neamhchonarthach, nach leor iompar neamhdhleathach amháin a chruthú; nár mhór a chruthú chomh maith gur iompar an institiúid le heaspa díchill nó le heaspa neamhchlaontachta, rud nár léirigh IMG, ina thuairim siúd.

93. I ndiaidh gur tugadh an breithiúnas in C-183/17 P agus C‑184/17 P, ní féidir a áitiú a thuilleadh go ndearna an Coimisiún gníomh neamhdhleathach i gCinneadh an 8 Bealtaine 2015.

94. Mar sin féin, ní sháraíonn cinneadh neamhdhleathach den sórt sin prionsabal an dea-riaracháin go huathoibríoch (ina mhalairt ar an gceart atá ag saoránaigh go ndéanfaidh institiúidí an Aontais cinneadh dícheallach ar a gcuid gnóthaí) chomh mór sin go n-eascraíonn dliteanas airgeadais an Aontais as.

95. Is fíor go ndearnadh earráid i gCinneadh an 8 Bealtaine 2015 i ndáil leis an lánrogha maidir leis an bhfianaise atá mar údar leis. Ghlac an Coimisiún é, agus leas á bhaint aige as a lánrogha, ar bhonn roinnt tosca, ach ní na tosca uile a bheadh riachtanach, a posteriori agus tar éis na díospóireachta sáraíochta i gcaingean os comhair cúirte, chun comhthacú le cineál IMG mar eagraíocht idirnáisiúnta nó chun diúltú dó.

96. Ní shílim go bhfuil sárú tromchúiseach leordhóthanach ann ar phrionsabal an dea-riaracháin.

97. Ní féidir mainneachtain an dualgas díchill a chomhlíonadh a chinneadh gan féachaint don raon feidhme, do na himthosca agus don chomhthéacs ina bhforchuirtear an oibleagáid sin ar institiúid an Aontais faoi réir oibleagáid den sórt sin. ( )

98. Ghníomhaigh an Coimisiún chun bainistíocht fhónta bhuiséad an Aontais a chosaint, rud ar saintréith de riarachán dícheallach i gcúram cistí poiblí é. Arís, in ainneoin an amhrais maidir le stádas IMG mar eagraíocht idirnáisiúnta (agus dá bhrí sin an cumas atá aige bainistíocht indíreach a dhéanamh ar chistí an Aontais) nár tugadh bunús leordhóthanach dó ag an am sin, ní féidir a shéanadh go raibh éiginnteacht ann ina leith sin.

99. Is fíor go raibh easpa díograis ar an gCoimisiún, in 2015, iomlán na faisnéise a chruinniú maidir le fíorstádas IMG agus dá bhrí sin gur Cinneadh ar bhonn neamhleor é, mar a thug an Chúirt Bhreithiúnais rabhadh ina leith. Féadfar é a cháineadh toisc nach ndearnadh imscrúdú ní ba chríochnúla, amhail an ceann as ar eascair glacadh an Chinnidh nua an 8 Meitheamh 2021, d’fhonn a dheimhniú nach eagraíocht idirnáisiúnta é IMG.

100. Níorbh ceart don Choimisiún fanacht go dtí an 8 Meitheamh 2021 chun soiléiriú críochnaitheach a dhéanamh ar cibé acu an eagraíocht idirnáisiúnta é IMG nó nach ea. Is fíor gur iarr sé faisnéis ar IMG agus nár chuir an t-eintiteas sin an fhaisnéis a iarradh ar fáil dó, agus dá bharr, go raibh air teagmháil a dhéanamh leis na Stáit ar baill airbheartaithe den eintiteas sin iad chun go mbeadh sé ar an eolas faoina gcuid rannpháirtíochta ann.. Bheadh dícheall riaracháin níos fearr inmhianaithe, ach ní léir sárú tromchúiseach leordhóthanach dom ar dhualgas díchill an Choimisiúin atá nasctha leis an gceart chun dea‑riaracháin ina iompar, rud a d’fhéadfadh dliteanas neamhchonarthach an Aontais a bhunú. ( )

101. I gcóras maidir le dliteanas neamhchonarthach institiúidí an Aontais nach bhfuil chomh dian céanna leis an gcóras a eascraíonn as cásdlí na Cúirte Breithiúnais, d’fhéadfadh neamhniú cinnidh a bheith ina chúis ann féin ar deireadh le hoibleagáid a bheith ann chun an damáiste a rinneadh a chúiteamh.

102. Ní hamhlaidh más rud é nach sárú ar bith is cúis leis an dliteanas neamhchonarthach sin ach de bharr an tsáraithe thromchúisigh leordhóthanaigh ar riail dlí an Aontais maidir le daoine aonair a chosaint. Ina theannta sin, “áit a bhfuil lánrogha ag institiúid nó comhlacht de chuid an Aontais, ní féidir ach le sárú follasach agus tromchúiseach uaidh nó uaithi ar theorainneacha na cumhachta sin amháin a bheith ina shárú tromchúiseach leordhóthanach ar dhlí an Aontais” ( ) rud, mar a thug mé suntas cheana dó, nár tharla sa chás seo.

103. Measaim, dá bhrí sin, nach ndearna an Coimisiún sárú tromchúiseach leordhóthanach ar a dhualgas díchill, cé go raibh sé ag gníomhú in easpa na fianaise riachtanaí agus Cinneadh an 8 Bealtaine 2015 á ghlacadh aige. Ní fhéadfaí earráid doleithscéil a thabhairt ar a earráid, nach séantar, agus ní raibh a chonclúidí ( ) míréasúnta ach an oiread, ( ) a d’fhéadfaí an milleán a chur orthu in ainneoin easpa fianaise bhreise chun tacú leo.

104. I mbeagán focal, ní mór an ceathrú foras achomhairc a dhíbhe, mar fhoras gan bhunús.

F. An cúigiú, an séú agus an seachtú foras achomhairc: sáruithe a bhaineann leis an damáiste a d’fhulaing IMG

1. Áitimh na bpáirtithe

105. Leis an gcúigiú foras achomhairc, maíonn IMG, maidir leis na héilimh a leagtar amach ón gcéad fhleasc go dtí an tríú fleasc de mhír 40 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, gur sháraigh an Chúirt Ghinearálta prionsabal an chúitimh comhchineáil, gur sháraigh sí an oibleagáid cúiseanna a thabhairt, gur sháraigh sí na coinníollacha maidir le hinghlacthacht agus gur mhainnigh sí Airteagal 76(e) agus Airteagal 84(1) dá Rialacha Nós Imeachta a chomhlíonadh.

106. Leis an séú foras achomhairc, áitíonn IMG, maidir leis an gcineál ordaithe atá á lorg sa cheathrú fleasc de mhír 40 den bhreithiúnas atá faoi achomharc, gur sháraigh an Chúirt Ghinearálta an oibleagáid cúiseanna a thabhairt agus sháraigh sí Airteagal 76(e) agus Airteagal 84(1) dá Rialacha Nós Imeachta.

107. Faoin seachtú foras achomhairc, éilíonn IMG, maidir le damáiste neamhábhartha, gur sháraigh an Chúirt Ghinearálta prionsabal an chúitimh comhchineáil, an oibleagáid cúiseanna a thabhairt, agus Airteagal 76(e) agus Airteagal 84(1) dá Rialacha Nós Imeachta, chomh maith le dlínse neamhtheoranta na Cúirte.

108. Cuireann an Coimisiún i gcoinne na dtrí fhoras sin agus áitíonn sé gur cheart iad a dhíbhe.

2. Measúnú

109. I mo thuairimse, ba cheart don Chúirt Bhreithiúnais diúltú do na trí fhoras achomhairc sin mar fhorais neamhoibríocha, má dhíbheann sí na forais réamhluaite.

110. Is cásdlí socair é, “chun go dtabhódh an tAontas Eorpach dliteanas neamhchonarthach […] is gá […] don iompar a líomhnaítear i gcoinne institiúid an Aontais a bheith neamhdhleathach, go mbeadh fírinne an damáiste a fulaingíodh agus nasc cúisíoch idir iompar na hinstitiúide agus an damáiste a éilítear ann araon […]. Mura gcomhlíonfaí ceann de na coinníollacha sin, ní mór an t-achomharc a dhíbhe ina iomláine, gan é a bheith riachtanach na coinníollacha eile do dhliteanas neamhchonarthach a mheas […].” ( )

111. Tá iarracht déanta agam go dtí seo a áitiú nach ann do shárú tromchúiseach leordhóthanach ar riail dlí lena mbronntar cearta ar IMG. Ós rud é nach bhfuil an chéad cheann de na réamhriachtanais sásaithe chun go dtabhódh an tAontas Eorpach dliteanas neamhchonarthach, ní gá rialú a thabhairt ar fhírinne an damáiste ná ar chainníochtú an damáiste.

112. Dá bhrí sin, molaim go ndiúltófaí don chúigiú, don séú agus don seachtú foras achomhairc mar fhorais neamhoibríocha.

VIII. Costais

113. Faoi Airteagal 138(1) de na Rialacha Nós Imeachta, a bhfuil feidhm aige maidir le hachomhairc de bhua Airteagal 184(2) díobh, ní mór a ordú don pháirtí nár éirigh lena chuid foras na costais a íoc, más rud é go ndearna an páirtí eile é sin a iarraidh.

114. Ó tharla gur ordaigh an Coimisiún go n-íocfadh IMG na costais agus gur díbheadh forais IMG, ní mór a ordú do IMG na costais a íoc.

IX. Conclúid

115. De réir na hanailíse a rinneadh roimhe seo, molaim don Chúirt Bhreithiúnais:

1) A dhearbhú go bhfuil an foras nua achomhairc arna thabhairt ag an gCoimisiún neamh-inghlactha.

2) An chéad, an tríú agus an ceathrú foras achomhairc a dhíbhe mar fhorais gan bhunús.

3) An dara foras achomhairc a dhíbhe mar fhoras gan bhunús ar thaobh amháin agus mar fhoras neamhoibríoch ar an taobh eile.

4) An cúigiú, an séú agus an seachtú foras achomhairc a dhíbhe mar fhorais neamhoibríocha.

5) Ordú don International Management Group a chostais féin a iompar, chomh maith le costais an Choimisiúin Eorpaigh, cé is moite de na costais sin a bhaineann leis an bhforas nua achomhairc arna thabhairt isteach ag an institiúid sin.