AN COIMISIÚN EORPACH An Bhruiséil,30.6.2021 COM(2021) 347 final 2021/0171(COD) Togra le haghaidh TREOIR Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le creidmheasanna tomhaltóirí









{SEC(2021) 281 final} - {SWD(2021) 170 final} - {SWD(2021) 171 final}



MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN 1.COMHTHÉACS AN TOGRA •Forais agus cuspóirí an togra Le Treoir 2008/48/CE maidir le comhaontuithe creidmheasa do thomhaltóirí (‘an Treoir maidir le Creidmheas Tomhaltóirí’ nó ‘an Treoir’), a leasaíodh in 2011, 2014, 2016 agus 2019, bunaíodh creat comhchuibhithe de chuid an Aontais maidir le creidmheas tomhaltóirí, chun teacht chun cinn margaidh inmheánaigh a fheidhmíonn go rianúil i gcreidmheas tomhaltóirí a éascú agus chun ardleibhéal cosanta a sholáthar do thomhaltóirí chun muinín na dtomhaltóirí a áirithiú. Fuarthas amach i Meastóireacht REFIT a rinneadh in 2018-2019 go bhfuil cuspóirí Threoir 2008, eadhon ardchaighdeáin cosanta tomhaltóirí a áirithiú agus forbairt margaidh inmheánaigh creidmheasa a chothú, fós ábhartha i gcomhthéacs tírdhreach rialála atá ilroinnte go mór ar fud an Aontais agus nár baineadh amach ach i bpáirt. Cuireann ilroinnt den sórt sin, mar aon le héiginnteacht dhlíthiúil mar gheall ar fhoclaíocht neamhbheacht roinnt forálacha den Treoir, bac ar fheidhmiú rianúil an mhargaidh inmheánaigh i gcás creidmheas tomhaltóirí agus ní ráthaíonn sí ardleibhéal seasmhach cosanta le haghaidh tomhaltóirí. Ó glacadh Treoir 2008, tá athrú as cuimse tagtha ar an bpróiseas cinnteoireachta agus ar nósanna na dtomhaltóirí i gcoitinne mar gheall ar an digitiú, agus is mian leis na tomhaltóirí go mbeadh próiseas níos rianúla agus níos gasta ann chun creidmheas a fháil agus is minic a dhéanann siad amhlaidh ar líne. Tá tionchar aige sin ar an earnáil iasachtaithe freisin, earnáil atá á digitiú de réir a chéile. Tá gníomhaithe nua margaidh, amhail ardáin iasachtaithe idir piaraí, ag tairiscint comhaontuithe creidmheasa i bhfoirmeacha éagsúla. Tá táirgí nua, amhail creidmheas ardchostais gearrthéarmach tagtha chun cinn. Leis an digitiú, tá bealaí nua ann freisin chun faisnéis a nochtadh go digiteach agus chun measúnú a dhéanamh ar acmhainneacht creidmheasa tomhaltóirí a bhaineann úsáid as córais chinnteoireachta uathoibrithe agus sonraí neamhthraidisiúnta. Chuir géarchéim COVID‑19 agus na bearta gaibhniúcháin a tháinig as sin isteach freisin ar gheilleagar an Aontais agus bhí tionchar mór acu ar an margadh creidmheasa agus ar thomhaltóirí, go háirithe tomhaltóirí leochaileacha, rud a fhágann go bhfuil go leor teaghlach de chuid an Aontais níos leochailí ó thaobh airgeadais de. Os a choinne sin, chuir an ghéarchéim dlús leis an gclaochlú digiteach. Le linn ghéarchéim COVID‑19, ghlac na Ballstáit sraith beart faoisimh a fhéachann leis an ualach airgeadais atá ar shaoránaigh agus ar theaghlaigh a laghdú, amhail moratoria aisíocaíochta iasachta a tugadh i gcoitinne do chreidmheas tomhaltóirí. Sa chomhthéacs sin, d’fhógair an Coimisiún athbhreithniú ar an Treoir um Chreidmheas do Thomhaltóirí ina Chlár Oibre le haghaidh na bliana 2020. Sa Chlár Oibre athbhreithnithe a glacadh i gcomhthéacs phaindéim COVID‑19 cuireadh dáta glactha an athbhreithnithe siar go dtí an dara ráithe de 2021. •Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana Dhéanfaí comhsheasmhacht le forálacha beartais atá ann cheana a ráthú sa togra. Rialaítear téarmaí éagóracha i gconarthaí le tomhaltóirí le Treoir 93/13/CEE maidir le téarmaí éagóracha i gconarthaí tomhaltóra, lena bhforáiltear nach bhfuil téarmaí conarthacha nach gcaibidlítear ar leithligh ina gceangal ar na tomhaltóirí más rud é, i gcontrárthacht leis an gceanglas a bhaineann le ‘meon macánta’, go gcruthaítear éagothroime shuntasach leo maidir le cearta agus oibleagáidí tomhaltóirí ar thaobh amháin agus díoltóirí agus soláthraithe ar an taobh eile, chun aimhleas na dtomhaltóirí. Déantar an ceanglas ginearálta sin a fhorlíonadh le liosta samplaí de théarmaí is féidir a mheas a bheith éagórach. Tá feidhm ag Treoir 93/13/CEE i gcomhthráth le rialacha eile maidir le cosaint tomhaltóirí faoi dhlí an Aontais. Le Treoir 2002/65/CE maidir le cianmhargú seirbhísí airgeadais rialaítear creidmheasanna tomhaltóirí atá díolmhaithe faoi láthair ag raon feidhme na Treorach um Chreidmheas Tomhaltóirí a dhíoltar i gcéin, e.g. ar líne. Tá athbhreithniú á dhéanamh ar an Treoir faoi láthair, mar a fógraíodh i gClár Oibre an Choimisiúin 2020. Rialaítear fógraíocht mhíthreorach le Treoir 2005/29/CE a bhaineann le cleachtais tráchtála éagóracha idir gnólachtaí agus tomhaltóirí sa mhargadh inmheánach agus le Treoir 2006/114/CE a bhaineann le fógraíocht mhíthreorach agus chomparáideach a bhfuil feidhm aici maidir leis an gcaidreamh idir trádálaithe. Mar sin féin, ní chuirtear san áireamh leis na rialacha sin sainiúlachtaí an chreidmheasa tomhaltóra ná ní thugtar aghaidh iontu ar an ngá go mbeadh tomhaltóirí in ann an fhógraíocht a chur i gcomparáid le chéile. I Rialachán (AE) 2016/679 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin (Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí, ‘RGCS’) leagtar amach na rialacha is infheidhme maidir le sonraí pearsanta a phróiseáil, cearta bunúsacha daoine aonair a neartú agus rialacha le haghaidh cuideachtaí agus comhlachtaí poiblí a shoiléiriú. Rialaíonn prionsabail íoslaghdaithe sonraí, cruinneas, teorannú stórála mar a leagtar síos in Airteagal 5 de RGCS úsáid sonraí chun measúnuithe ar acmhainneacht creidmheasa a dhéanamh. Gan imeacht ón RGCS, tá sé d’aidhm ag an togra seo aghaidh a thabhairt ar na hábhair imní a sainaithníodh i bpróiseáil sonraí pearsanta a bhaineann go sonrach le cleachtais a thugtar faoi deara i margadh creidmheasa an tomhaltóra, i.e. úsáid a bhaint as foinsí malartacha sonraí chun measúnú a dhéanamh ar acmhainneacht creidmheasa nó trédhearcacht na measúnuithe a dhéantar trí úsáid a bhaint as teicnící meaisínfhoghlama. Dhéanfaí comhsheasmhacht le reachtaíocht eile, amhail na leasuithe a tugadh isteach i dTreoir 2005/29/CE le Treoir (AE) 2019/2161 maidir le forfheidhmiú agus nuachóiriú níos fearr ar rialacha cosanta tomhaltóirí an Aontais, a ráthú freisin sa togra, lena n‑áirítear forálacha atá i gcomhréir leis an Treoir sin. In 2020, ghlac an Coimisiún pacáiste den Acht um Sheirbhísí Digiteacha. Áirítear ann Gníomh um Sheirbhísí Digiteacha lena leasaítear Treoir 2000/31/CE (an Treoir maidir le Ríomhthráchtáil) agus lena dtugtar isteach creat cothrománach le haghaidh seirbhísí idirmheánacha, agus Gníomh um Margaí Digiteacha lena dtugtar isteach rialacha d’ardáin a ghníomhaíonn mar ‘mhaoir gheata’ san earnáil dhigiteach. In 2021, d’fhoilsigh an Coimisiún Togra le haghaidh Rialacháin lena leagtar síos rialacha comhchuibhithe maidir leis an intleacht shaorga, chun glacadh na hintleachta saorga (IS) a chur chun cinn agus chun aghaidh a thabhairt freisin ar na rioscaí a bhaineann le húsáidí áirithe na hintleachta saorga. •Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais Tá cuspóirí an togra comhsheasmhach le beartais agus le cuspóirí an Aontais.

Tá an togra comhsheasmhach agus comhlántach le reachtaíocht agus beartais eile de chuid an Aontais, go háirithe i réimse na cosanta tomhaltóirí, amhail Treoir 2011/83/AE maidir le cearta tomhaltóirí, Treoir 2013/11 maidir le Réiteach Malartach Díospóide Tomhaltóirí agus Treoir 2014/17/AE maidir le comhaontuithe creidmheasa le haghaidh tomhaltóirí a bhaineann le maoin chónaithe dhochorraithe, lena rialaítear comhaontuithe creidmheasa morgáiste (an Treoir maidir le Creidmheas Morgáiste). In 2018, d’fhoilsigh an Coimisiún Togra le haghaidh Treorach maidir le seirbhíseoirí creidmheasa, ceannaitheoirí creidmheasa agus comhthaobhacht a aisghabháil, togra atá á chaibidliú faoi láthair ag na comhreachtóirí. I mí Mheán Fómhair 2020, ghlac an Coimisiún pacáiste airgeadais digiteach , lena n‑áirítear straitéis airgeadais dhigitigh agus tograí reachtacha maidir le criptea-shócmhainní agus athléimneacht dhigiteach, le haghaidh earnáil airgeadais iomaíoch an Aontais lena dtugtar rochtain do thomhaltóirí ar tháirgí nuálacha airgeadais agus cosaint tomhaltóirí agus cobhsaíocht airgeadais á n‑áirithiú ag an am céanna. Go comhsheasmhach, tá sé d’aidhm ag an togra seo rialacha creidmheasa tomhaltóirí a nuachóiriú d’fhonn freastal ar na hathruithe a tháinig chun cinn de thoradh an digitithe. Comhlánaítear leis an togra seo freisin Rialachán (AE) 2020/1503 maidir le soláthraithe Eorpacha seirbhísí sluachistiúcháin le haghaidh gnólachtaí, mar níl feidhm ag an rialachán sin maidir le seirbhísí sluachistiúcháin le haghaidh tomhaltóirí. Déantar foráil sa Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE/an Conradh) maidir le gníomhaíocht chun a áirithiú go mbunófar margadh inmheánach agus go bhfeidhmeoidh an margadh inmheánach ag a bhfuil ardleibhéal cosanta do thomhaltóirí mar aon leis an tsaoirse chun seirbhísí a sholáthar. Tá roinnt constaicí fós ar sholáthar trasteorann creidmheasa tomhaltóirí. 2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT •Bunús dlí Is é Airteagal 114 CFAE maidir le comhlánú an mhargaidh inmheánaigh an bunús dlí don treoir atá beartaithe, agus aird chuí á tabhairt ar Airteagal 169 CFAE. Tugann sé an inniúlacht don Aontas bearta a achtú chun rialacha náisiúnta a chomhfhogasú maidir le bunú agus feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh. Trí ardleibhéal cosanta do thomhaltóirí a chruthú, is é is aidhm don togra feidhmiú rianúil an mhargaidh inmheánaigh a éascú. •Coimhdeacht (i gcás inniúlacht neamheisiach) Tá feidhm ag prionsabal na coimhdeachta mura dtagann an togra faoi inniúlacht eisiach an Aontais Eorpaigh. Ní féidir leis na Ballstáit cuspóirí na gníomhaíochta atá beartaithe a bhaint amach go leordhóthanach agus dá bhrí sin, de bharr fhairsinge nó éifeachtaí na gníomhaíochta atá beartaithe, is fearr is féidir leis an Aontas iad a bhaint amach. Déantar foráil sa Chonradh maidir le gníomhaíocht chun a áirithiú go mbunófar margadh inmheánach agus go bhfeidhmeoidh an margadh inmheánach ag a bhfuil ardleibhéal cosanta do thomhaltóirí mar aon leis an saorsholáthar seirbhísí. Tá margadh den sórt sin le haghaidh creidmheas do thomhaltóirí teoranta fós de dheasca roinnt constaicí. Cuireann na constaicí sin srian ar leibhéal na gníomhaíochta soláthair agus éilimh trasteorann, rud a laghdaíonn iomaíocht agus dá bharr sin rogha do thomhaltóirí. Le gníomhaíocht AE, d’áiritheofaí ardleibhéal cosanta comhsheasmhach do thomhaltóirí agus creat dlíthiúil níos soiléire agus níos comhchuibhithe le haghaidh gnólachtaí, d’ísleofaí bacainní ar chreidmheas a sholáthar i mBallstáit eile (trí sholáthar trasteorann díreach nó trí fhochuideachtaí a bhunú). Le digitiú, agus le teacht isteach ionchasach gníomhaithe nua digiteacha ar an margadh creidmheasa, meastar go dtiocfaidh méadú ar an soláthar creidmheasa trasteorann. Ar an gcaoi sin, beidh comhrialacha an Aontais oiriúnach don ré dhigiteach a bheidh níos riachtanaí agus níos éifeachtaí chun cuspóirí beartais an Aontais a bhaint amach. •Comhréireacht Ní théann an togra seo thar a bhfuil riachtanach chun a chuspóirí a bhain amach. Ní rialaítear leis gach gné den iasachtú agus den iasachtaíocht ach díríonn sé ar phríomhghnéithe an idirbhirt creidmheasa tomhaltóra chun forbairt soláthair seirbhíse trasteorann a éascú agus tomhaltóirí a chosaint sa chomhthéacs sin. Cuireadh na rialacha atá beartaithe faoi thástáil comhréireachta chun rialáil iomchuí chomhréireach a áirithiú. Bheadh costais do sholáthraithe i gceist leo ach bheadh cur chuige uaillmhianach a sheasfadh an aimsir i gceist leo, rud a d’fhágfadh gur mó na tairbhí do thomhaltóirí agus don tsochaí i gcoitinne a bheadh i gceist leo. •An rogha ionstraime An ionstraim a roghnaíodh, is treoir í lena n‑aisghairtear Treoir 2008/48/CE. Tá treoir ina ceangal maidir leis an toradh ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh a bhaint amach, ach fágtar faoi na húdaráis náisiúnta an fhoirm agus na modhanna a roghnú. Gabhfaidh an treoir atá beartaithe ionad Threoir 2008 ach coimeádfar roinnt mhaith dá gnéithe inti. Cuirfidh treoir ar chumas na mBallstát an reachtaíocht atá i bhfeidhm a leasú (mar thoradh ar Threoir 2008/48/CE a thrasuí) a mhéid is gá chun comhlíonadh a áirithiú, agus tionchar athchóirithe den sórt sin ar a gcórais reachtacha á chur san áireamh ag an am céanna. Is ionstraim iomlán comhchuibhithe í an treoir atá beartaithe sna réimsí a chumhdaíonn sí, ach i réimsí áirithe, fágtar roinnt roghanna rialála faoi na Ballstáit. 3.TORTHAÍ AR MHEASTÓIREACHTAÍ EX POST, AR CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS AR MHEASÚNUITHE TIONCHAIR

•Meastóireachtaí ex post/seiceálacha oiriúnachta ar an reachtaíocht atá ann cheana In 2014, thíolaic an Coimisiún tuarascáil maidir le cur chun feidhme na Treorach, a ndearna sé cleachtadh rúnda siopadóireachta lena haghaidh agus rinne sé suirbhé tomhaltóirí chun measúnú a dhéanamh ar chomhlíonadh na Treorach. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil gur ghá leanúint d’fhaireachán a dhéanamh ar fhorfheidhmiú na Treorach. In 2020, thíolaic an Coimisiún tuarascáil eile maidir le cur chun feidhme na Treorach, chun príomhthorthaí Mheastóireacht REFIT 2018-2019 chomh maith leis na ceachtanna a foghlaimíodh ó chur i bhfeidhm na Treorach, ó glacadh í. Cuireadh in iúl go láidir sa tuarascáil go bhfuil cuspóirí Threoir 2008 fós ábhartha agus go raibh sé éifeachtach i bpáirt maidir le hardleibhéal cosanta do thomhaltóirí a áirithiú agus maidir le teacht chun cinn margaidh inmheánaigh a fheidhmíonn go rianúil. Is iad na cúiseanna nach raibh an Treoir éifeachtach ach i bpáirt an Treoir féin (mar shampla, foclaíocht neamhbheacht airteagal áirithe) agus fachtóirí seachtracha, amhail a cur i bhfeidhm praiticiúil agus forfheidhmiú na Treorach sna Ballstáit agus gnéithe de mhargadh creidmheasa na dtomhaltóirí nach gcumhdaítear léi. Sainaithníodh sa mheastóireacht roinnt easnamh a bhaineann le raon feidhme chur i bhfeidhm na Treorach, a sainmhínithe agus a téarmaí a bhíonn doiléir uaireanta, oibleagáidí faisnéise nach bhfuil curtha in oiriúint do na meáin dhigiteacha, easpa soiléireachta sna forálacha maidir le measúnú ar acmhainneacht creidmheasa, rud a fhágann nach leor an chosaint a thugtar do thomhaltóirí, agus go mbíonn difríochtaí san fhorfheidhmiú. •Comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara Le blianta beaga anuas, thug an Coimisiún faoi roinnt gníomhaíochtaí comhairliúcháin maidir leis na rialacha is infheidhme maidir le creidmheas tomhaltóirí ar leibhéal an Aontais. Chuathas i gcomhairle le páirtithe leasmhara maidir le Meastóireacht REFIT, ar foilsíodh torthaí na meastóireachta sin in 2020, agus maidir leis an measúnú tionchair a rinneadh le haghaidh Athbhreithniú REFIT ar an Treoir. Mar chuid de Mheastóireacht agus d’Athbhreithniú REFIT, rinneadh dhá chomhairliúchán phoiblí sa bhreis ar chineálacha eile comhairliúcháin (suirbhéanna tomhaltóirí, agallaimh agus suirbhéanna le páirtithe leasmhara, ceistneoirí spriocdhírithe a seoladh chuig údaráis náisiúnta, cruinnithe déthaobhacha, ceardlanna, cruinnithe grúpa saineolaithe tiomnaithe na mBallstát, comhairliúchán le Grúpa Úsáideoirí na Seirbhísí Airgeadais, chomh maith le pléití ad hoc le linn na gCruinnithe Mullaigh bliantúla Tomhaltóirí). D’eagraigh Parlaimint na hEorpa éisteacht freisin i Márta 2021 ar athbhreithniú na Treorach, agus d’fhoilsigh Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa Tuarascáil Faisnéise in 2019 maidir leis an meastóireacht ar an Treoir um Chreidmheas do Thomhaltóirí. Rinne grúpa údarás de chuid an Chomhair um Chosaint Tomhaltóirí (CPC) (comhaltaí den líonra CPC) seiceáil chomhlíonta chomhordaithe ar fhógraíocht ar líne agus rinne siad tairiscintí táirgí creidmheasa tomhaltóirí a cheannach i mí Feabhra/Márta 2021. Leis an bpróiseas leathan comhairliúcháin, táthar in ann príomhdhearcaí na bpáirtithe leasmhara maidir leis na príomh‑shaincheisteanna a shainaithint. Sainaithníodh san aiseolas ó na páirtithe leasmhara gurb é digitiú an mhargaidh an príomhspreagthóir a bheidh le cur san áireamh sa phróiseas athbhreithnithe. Tá eagraíochtaí tomhaltóirí i bhfabhar athbhreithniú cuimsitheach a dhéanamh ar an Treoir, chun dul i ngleic le roinnt fadhbanna a sainaithníodh san athbhreithniú a bhaineann le raon feidhme neamhleor chur i bhfeidhm na Treorach, cleachtais neamhfhreagracha iasachtaithe, ró‑ualach faisnéise, úsáid sonraí agus rófhéichiúnas, go háirithe i gcomhthéacs COVID‑19. Aontaíonn freagróirí ó gach grúpa páirtithe leasmhara agus ó na Ballstáit gur gá an fhaisnéis a fhaigheann tomhaltóirí ag na céimeanna fógraíochta agus réamhchonarthacha a chuíchóiriú agus úsáid mhéadaitheach na ngléasanna digiteacha a léiriú, má tá sé chun a chuspóir a bhaint amach maidir leis an tomhaltóir a chosaint. Tá ionadaithe gnó go láidir i bhfabhar cobhsaíocht rialála agus idirghabhálacha neamhrialála, nó athruithe spriocdhírithe ar an Treoir chun í a chur in oiriúint d’fhorbairtí digitithe. Molann siad na ceanglais maidir le nochtadh faisnéise a shimpliú, agus dóthain solúbthachta a choinneáil ag an am céanna sa phróiseas measúnaithe ar acmhainneacht chreidmheasa. Tacaíonn údaráis náisiúnta go ginearálta le leasú reachtach. Dealraíonn sé go bhfuil roinnt Ballstát i bhfabhar athruithe cuimsitheacha reachtacha chun aghaidh a thabhairt ar na fadhbanna a sainaithníodh, cé go molann Ballstáit eile cur chuige níos spriocdhírithe. Aithníonn tromlach na n‑údarás náisiúnta go dtacódh rialacha comhchuibhithe le forbairt an mhargaidh trasteorann. Is mór ag na páirtithe leasmhara uile na tairbhí a bhaineann le fiach‑sheirbhísí comhairleacha do thomhaltóirí agus creidiúnaithe leochaileacha, ós rud é go gcuireann na seirbhísí sin ar chumas creidiúnaithe fiacha a aisghabháil go héifeachtach. Rinneadh achoimre ar an ionchur a fuarthas agus baineadh úsáid as chun an measúnú tionchair a ghabhann leis an togra seo a ullmhú, agus chun measúnú a dhéanamh ar thionchar na rialacha nua ar pháirtithe leasmhara. •Bailiú agus úsáid saineolais Bhain an Coimisiún leas freisin as sraith staidéar agus as tuarascálacha ar shaincheisteanna a bhaineann le hiasachtaíocht fhreagrach agus le hiasachtú freagrach. Áirítear orthu sin staidéar ICF a thacaíonn le Measúnú Tionchair na Treorach (2021); staidéar ICF lena dtacaítear leis an meastóireacht ar an Treoir um Chreidmheas do Thomhaltóirí (2020); an staidéar iompraíochta LE Europe et al. maidir le digitiú ar mhargú agus ar chiandíol i dtaca le seirbhísí airgeadais miondíola (2019); staidéar CIVIC maidir le díobháil do thomhaltóirí a thomhas san Aontas Eorpach (2017); agus an staidéar CIVIC maidir le rófhéichiúnas na dteaghlach Eorpach (2013). Rinne an Coimisiún mapáil freisin ar chineálacha cur chuige náisiúnta maidir le measúnú ar acmhainneacht chreidmheasa de bhun na Treorach maidir le Creidmheas Tomhaltóirí i gcomhthéacs Phlean Gníomhaíochta 2017 maidir le Seirbhísí Airgeadais do Thomhaltóirí , i gcomhar le húdaráis na mBallstát, agus d’fhoilsigh sé é in 2018. •Measúnú tionchair Rinne an Coimisiún measúnú tionchair le haghaidh an togra seo. Ba iad cuspóirí ginearálta Athbhreithniú REFIT díobháil do thomhaltóirí a laghdú agus na rioscaí a bhaineann le hiasachtaí a fháil i margadh atá ag athrú, soláthar trasteorann creidmheasa do thomhaltóirí a éascú agus borradh a chur faoi iomaíochas an mhargaidh inmheánaigh. Agus seo ar fad i gcomhréir le bunchuspóirí na Treorach. Is iad seo a leanas na roghanna a measadh chun na cuspóirí a bhaint amach: cás gan athrú beartais (Rogha 0 – bonnlíne), idirghabháil neamhrialála (Rogha 1); leasú spriocdhírithe ar an Treoir, ag díriú ar na forálacha atá ann faoi láthair a dhéanamh níos soiléire agus níos éifeachtaí (Rogha 2); leasú cuimsitheach ar an Treoir chun forálacha nua a chur isteach i gcomhréir le dlí an Aontais atá ann cheana (Rogha 3a) nó chun forálacha nua a chur isteach, forálacha a théann níos faide ná dlí an Aontais atá ann cheana (Rogha 3b). Bunaithe ar an measúnú tionchair, is é Rogha 3a an rogha thosaíochta, arna comhlánú le bearta áirithe cost‑éifeachtúla arna nglacadh ó roghanna eile. Is é atá i rogha na tosaíochta leasú a dhéanamh ar an Treoir chun forálacha nua a chur san áireamh, i gcomhréir le acquis reatha an Aontais. Mar achoimre ghairid ar phríomhghnéithe rogha na tosaíochta, cuireadh na bearta seo a leanas san áireamh: raon feidhme na Treorach a leathnú chun iasachtaí faoi bhun EUR 200, creidmheas saor ó ús, gach rótharraingt agus gach comhaontú léasaithe a chumhdach, chomh maith le comhaontuithe creidmheasa a thugtar i gcrích trí ardáin iasachtaithe idir piaraí; sainmhíniú ar phríomhthéarmaí éagsúla a leasú; mínithe leordhóthanacha a sholáthar do thomhaltóirí; laghdú a dhéanamh ar an méid faisnéise a bheidh le cur ar fáil do thomhaltóirí san fhógraíocht a dhíríonn ar fhaisnéis bhunriachtanach nuair a chuirtear ar fáil í trí bhealaí áirithe; níos mó sonraí maidir le conas agus cathain a chuirtear faisnéis réamhchonarthach i láthair tomhaltóirí chun a chinntiú go ndéanfar í ar bhealach níos éifeachtaí; cosc a chur ar bhoscaí ar cuireadh tic leo roimh ré; toirmeasc ar chleachtais cheangail; caighdeáin maidir le seirbhísí comhairleacha; toirmeasc a chur ar tháirgí creidmheasa a dhíol gan iarraidh; oibleagáid a chur ar na Ballstáit caidhpeanna a shocrú ar rátaí úis, ar an ráta céatadánach bliantúil muirir nó ar chostas iomlán an chreidmheasa; rialacha iompair gnó a bhunú agus oibleagáid a chur ar sholáthraithe creidmheasa agus ar idirghabhálaithe credimheasa a áirithiú go mbeidh an tsraith chuí scileanna agus eolais ag na baill foirne; léiriú a thabhairt gur cheart measúnuithe ar acmhainneacht creidmheasa a dhéanamh bunaithe ar fhaisnéis maidir le cúinsí airgeadais agus eacnamaíocha, atá riachtanach, leordhóthanach agus comhréireach; foráil maidir le foinsí malartacha sonraí a úsáid chun measúnuithe ar acmhainneacht creidmheasa a dhéanamh i gcomhréir le prionsabail Rialachán Ginearálta (AE) 2016/679 maidir le Cosaint Sonraí; oibleagáid ar na Ballstáit oideachas airgeadais a chur chun cinn; oibleagáid ar na Ballstáit bearta a ghlacadh chun creidiúnaithe a spreagadh staonadh réasúnta a chleachtadh; infhaighteacht fiach‑sheirbhísí comhairleacha a fheabhsú; feabhas a chur ar na coinníollacha forfheidhmiúcháin trí airteagal a thabhairt isteach maidir le húdaráis inniúla; maidir le pionóis, áirítear riail 4 % (an fhíneáil íosta uasta) mar a leagtar síos i dTreoir Omnibus (AE) 2019/2161 a mhéid a bhaineann le sáruithe forleathana trasteorann. Measadh go raibh an rogha thosaíochta an‑éifeachtach maidir le cuspóirí an tionscnaimh a bhaint amach, rud a d’áiritheodh ardleibhéal comhleanúnachais le reachtaíocht an Aontais agus éifeachtúlacht ó thaobh na dtionchar eacnamaíoch agus sóisialta a measúnaíodh. Táthar ag súil go mbeidh tionchar dearfach aige ar chosaint tomhaltóirí, go laghdófar an díobháil, go gcothófar muinín agus go bhfeabhsófar an cuimsiú sóisialta. Is dócha go neartóidh sé cothrom na Féinne laistigh de na Ballstáit agus ar fud na mBallstát, trí ilroinnt an chreata dlí reatha a laghdú. Bheadh laghdú thart ar EUR 2 billiún ar dhíobháil tomhaltóra sa tréimhse 2021-2030 i gceist leis na bearta cainníochtaithe faoin rogha thosaíochta. Sa bhreis ar na bearta cainníochtaithe sin, bheadh tairbhí beart eile i gceist leis an rogha seo amhail caidhpeanna ar ráta bliantúil céatadánach an mhuirir/rátaí úis a mheastar a bheith an‑tairbheach do thomhaltóirí agus don tsochaí, ach nach bhféadfaí a chainníochtú, an rogha thosaíochta a dhéanamh níos inmharthana. Meastar freisin go bhfuil an tionchar ar an tsochaí an‑dearfach, a bhuí le bearta chun an rófhéichiúnas a chosc agus chun aghaidh a thabhairt air, rud a fheabhsaíonn an cuimsiú sóisialta. Áirítear ar na bearta sin measúnuithe ar acmhainneacht chreidmheasa, bearta staonta agus fiach‑sheirbhísí comhairleacha a neartú. In aghaidh gach EUR 1 a chaitear ar chomhairle fiachais, meastar go soláthróidh sé sin idir EUR 1.4-5.3 i sochair choibhéiseacha, go príomha trí chostais shóisialta an rófhéichiúnais a sheachaint. Is iad soláthraithe creidmheasa a sheasfadh an chuid is mó de chostais chur chun feidhme na Treorach nua. Bheadh roinnt beart níos costasaí do sholáthraithe a thairgeann táirgí faoi láthair nach gcumhdaítear leis an Treoir (e.g. caidhpeanna ar ráta úis, ráta céatadánach bliantúil na táille nó costas iomlán an chreidmheasa). Meastar go mbeidh costas idir EUR 1.4 billiún agus 1.5 billiún ar na bearta cainníochtaithe le haghaidh na mbanc. Meastar go gcuirfear na costais ar aghaidh chuig na tomhaltóirí (cé nach rabhthas in ann a fháil amach cá mhéad a bheidh i gceist). Ní thugtar aghaidh ar chosaint tomhaltóirí a dheonaíonn creidmheas trí ardáin iasachtaithe idir piaraí toisc nach dtagann sé le loighic an togra. Dá bhrí sin, i gcomhthéacs eile, déanfar measúnú ar chosaint tomhaltóirí a dhéanann infheistíocht trí na hardáin sin, agus ar fhreagrachtaí na n‑ardán i leith na dtomhaltóirí sin, agus, más iomchuí, déanfar togra dlí ina dhiaidh sin.

•Oiriúnacht rialála agus simpliú Áirítear Athbhreithniú REFIT i roinn REFIT de chuid Chlár Oibre an Choimisiúin. Bheadh costais ar ghnólachtaí i gceist leis an togra, ach meastar freisin go laghdóidh sé a n‑ualach riaracháin, a bhuí le soiléireacht dhlíthiúil níos fearr. Tá roinnt beart á gcur chun feidhme cheana féin i roinnt Ballstát, ionas nach mbeadh costais shuntasacha bhreise ar ghnólachtaí sna Ballstáit sin. A bhuí leis an togra, simplítear ceanglais áirithe faisnéise agus tá sé d’aidhm aige ceanglais a chur in oiriúint d’úsáid dhigiteach. Go sonrach, laghdóidh an togra na costais fógraíochta ar sholáthraithe/idirghabhálaithe creidmheasa ar mheáin áirithe, e.g. raidió, agus áiritheofar ag an am céanna go bhfaighidh tomhaltóirí faisnéis níos soiléire atá níos fusa a phróiseáil agus a thuiscint. Meastar gur EUR 1.4 milliún in aghaidh na bliana a bheadh i gceist le simpliú na gceanglas maidir le creidmheas tomhaltóirí a fhógairt ar chraoltaí raidió, méid arb ionann é agus 14 mhilliún le linn na tréimhse 2021-2030. Baineann costas tosaigh le riachtanais faisnéise le haghaidh úsáid digiteach a oiriúnú, go sonrach trí Fhorbhreathnú Caighdeánach Eorpach um Chreidmheas Tomhaltóra. San fhadtéarma, áfach, laghdódh sé an t‑ualach ar ghnólachtaí, a d‘fhéadfadh an fhoirm iomlán Faisnéise Caighdeánaí Eorpaí um Chreidmheas Tomhaltóra a sholáthar trí ríomhphost, gan gá í a chur in oiriúint do scáileáin dhigiteacha. Ós rud é gur chuir thart ar aon trian de thomhaltóirí comhaontú creidmheasa ar líne isteach, d’fhéadfadh tionchar dearfach a bheith ag an laghdú ualaigh sin ar deireadh thar 25 milliún iasacht phearsanta bainc in aghaidh na bliana. Maidir leis an ualach laghdaithe ar riaracháin phoiblí, táthar ag súil go laghdóidh an leibhéal níos airde soiléireachta dlíthiúla agus an creat rialála simplithe líon na ngearán agus go méadófar leibhéal na deimhneachta agus an chomhlíonta, rud a fhágfaidh go mbeidh nósanna imeachta forfheidhmiúcháin níos éifeachtúla. Táthar ag súil freisin go mbeidh gnóthachain éifeachtúlachta i bhforfheidhmiú oibleagáidí na Treorach mar thoradh ar bhearta sonracha chun comhordú a threisiú agus coinníollacha chun an Treoir a fhorfheidhmiú. Níor sainaithníodh go bhfuil tionchar sonrach ar FBManna suntasacha, mar sin ní ndearnadh measúnú ar leithligh orthu. •Cearta bunúsacha Leis an togra seo, urramaítear na cearta bunúsacha agus na prionsabail a aithnítear go háirithe i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh. Go háirithe, féachann sé lena áirithiú go n‑urramófar ina n‑iomláine na rialacha maidir le cosaint sonraí pearsanta, an ceart chun maoine, an neamh‑idirdhealú, cosaint an teaghlaigh agus an tsaoil ghairmiúil, agus cosaint tomhaltóirí de bhun Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh. Aon phróiseáil sonraí pearsanta chun críche na Treorach seo, comhlíonfaidh sí Rialachán (AE) 2016/679. Áirítear leis sin nár cheart ach na sonraí sin a bhailiú agus a phróiseáil ar shlí eile ar sonraí iad atá leordhóthanach, ábhartha agus teoranta don mhéid is gá chun acmhainneacht creidmheasa an tomhaltóra a mheasúnú. Cuirfidh sé toirmeasc ar idirdhealú atá bunaithe ar náisiúntacht nó ar áit chónaithe, nó ar aon fhoras dá dtagraítear in Airteagal 21 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh nuair a bheidh comhaontú creidmheasa á iarraidh, á chur i gcrích nó á shealbhú laistigh den Aontas, ar mhaithe le creidiúnaithe agus tomhaltóirí araon. 4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA Níl aon impleacht ag an togra seo ar bhuiséad ghníomhaireachtaí an Aontais ná ar bhuiséad ghníomhaireachtaí an Aontais, rud a fhágann ar lár na gnáthchostais riaracháin a bhaineann le comhlíonadh reachtaíocht an Aontais a áirithiú, ós rud é nach gcruthaítear aon choiste nua agus nach ndéantar gealltanais airgeadais ar bith. 5.EILIMINTÍ EILE •Pleananna cur chun feidhme, agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe Déanfaidh an Coimisiún faireachán ar chur chun feidhme na Treorach athbhreithnithe, má ghlactar í, tar éis a teacht i bhfeidhm. Is é an Coimisiún is mó a bheidh i gceannas ar fhaireachán a dhéanamh ar thionchar na Treorach, bunaithe ar na sonraí arna soláthar ag údaráis na mBallstát agus ag soláthraithe creidmheasa, a bheidh bunaithe ar fhoinsí sonraí atá ann cheana, i gcás inar féidir sin chun ualaí breise ar na páirtithe leasmhara éagsúla a sheachaint. •Míniúchán mionsonraithe ar fhorálacha sonracha an togra Tugtar an achoimre seo a leanas chun an chinnteoireacht a éascú trí ábhar príomha na Treorach a leagan amach. In Airteagal 1 (ábhar) luaitear go bhfuil sé d’aidhm ag an Treoir gnéithe de dhlíthe, de rialacháin agus d’fhorálacha riaracháin na mBallstát a bhaineann le comhaontuithe creidmheasa áirithe le haghaidh tomhaltóirí agus seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a chomhchuibhiú. In Airteagal 2 (raon feidhme) leagtar amach raon feidhme na Treorach lena gcumhdaítear comhaontuithe creidmheasa áirithe le haghaidh tomhaltóirí seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin. Tá roinnt díolúintí a cheadaítear le hAirteagal 2 de Threoir 2008/48/CE fós bailí, ach maidir le méideanna íosta, comhaontuithe léasaithe le rogha earraí nó seirbhísí a cheannach, saoráidí rótharraingthe, creidmheas ráta úis saor in aisce gan táillí nó creidmheas atá le haisíoc laistigh de 3 mhí agus ní bhaintear ach táillí neamhshuntasacha. In Airteagal 3 (sainmhínithe) sainítear na téarmaí a mbaintear úsáid astu sa togra seo. A mhéid is féidir, cuireadh sainmhínithe ar chomhréim leis na sainmhínithe atá i dtéacsanna eile an Aontais, go háirithe Treoir 2014/17/CE maidir le comhaontuithe creidmheasa do thomhaltóirí a bhaineann le maoin chónaithe dho-aistrithe. Mar sin féin, i bhfianaise shainiúlachtaí na Treorach seo, cuireadh roinnt acu in oiriúint do riachtanais an togra seo. Leagtar amach in Airteagal 4 (méideanna atá sloinnte in euro a chomhshó ina n‑airgeadra náisiúnta) rialacha chun na méideanna a shloinntear in euro a chomhshó ina n‑airgeadra náisiúnta. Áirítear in Airteagal 5 (oibleagáid faisnéis a chur ar fáil saor in aisce do thomhaltóirí) oibleagáid faisnéis a thabhairt do thomhaltóirí saor in aisce i gcomhréir leis an Treoir.

Le hAirteagal 6 (neamh‑idirdhealú) ceanglaítear ar na Ballstáit a áirithiú nach ndéantar idirdhealú i gcoinne tomhaltóirí atá ina gcónaí go dleathach ar bhonn a náisiúntachta, a n‑áit chónaithe nó mar gheall ar aon fhoras dá dtagraítear in Airteagal 21 den Chairt agus comhaontú creidmheasa nó seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin á n‑iarraidh, á dtabhairt i gcrích nó á sealbhú acu san Aontas. In Airteagal 7 (comhaontuithe creidmheasa agus seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a fhógairt agus a mhargú) tugtar isteach prionsabail ghinearálta maidir le cumarsáidí margaíochta agus fógraíochta. Leagtar amach in Airteagal 8 (faisnéis chaighdeánach atá le cur san áireamh i bhfógraíocht comhaontuithe creidmheasa agus seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin) foirm agus ábhar na faisnéise atá le cur san áireamh san fhógraíocht. Baineann an fhaisnéis chaighdeánach le príomhghnéithe creidmheasa. I gcásanna sonracha agus a bhfuil údar cuí leo, i gcás nach gcumasóidh an meán a mbaintear úsáid as chun an fhaisnéis atá le cur san fhógraíocht a chur in iúl in amharcthaispeántas na faisnéise, amhail i bhfógraíocht raidió, ba cheart an fhaisnéis sin a laghdú chun ró‑ualach faisnéise a sheachaint agus chun ualach nach bhfuil gá leis a laghdú. Leis na forálacha seo, comhlánaítear na hoibleagáidí atá i dTreoir 2002/65/CE maidir le cianmhargú seirbhísí airgeadais tomhaltóirí agus i dTreoir 2005/29/CE maidir le cleachtais tráchtála éagóracha gnólacht le tomhaltóir sa mhargadh inmheánach. Ceanglaítear le hAirteagal 9 (faisnéis ghinearálta) go gcuirfidh creidiúnaithe nó, i gcás inarb infheidhme, idirghabhálaithe creidmheasa nó soláthraithe seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin faisnéis ghinearálta shoiléir agus intuigthe ar fáil faoi chomhaontuithe creidmheasa. Le hAirteagal 10 (faisnéis réamhchonarthach), cruthaítear oibleagáid do chreidiúnaithe, d’idirghabhálaithe creidmheasa nó do sholáthraithe seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin faisnéis réamhchonarthach phearsantaithe a thabhairt do thomhaltóirí bunaithe ar an bhfoirm le haghaidh na Faisnéise Caighdeánaí Eorpaí um Chreidmheas Tomhaltóra a bhfuil siad chun Forbhreathnú Caighdeánach Eorpach um Chreidmheas Tomhaltóra a fháil freisin ina leagtar amach príomhghnéithe an chreidmheasa atá i gceist, chun cabhrú leo tairiscintí éagsúla a chur i gcomparáid le chéile. Tá sé de chuspóir aige a áirithiú go bhfeicfidh tomhaltóirí an fhaisnéis riachtanach ar fad, fiú ar scáileán teileafón soghluaiste. Tá inneachar agus leagan amach an Fhorléargais Chaighdeánaithe Eorpaigh ar Chreidmheas do Thomhaltóirí sonraithe in Iarscríbhinn II, agus tá inneachar agus leagan amach na foirme le haghaidh na Faisnéise Caighdeánaí Eorpaí um Chreidmheas Tomhaltóra sonraithe in Iarscríbhinn I. Ní mór faisnéis réamhchonarthach a sholáthar ar a laghad lá amháin sula mbeidh an tomhaltóir faoi cheangal ag aon chomhaontú creidmheasa, nó ag comhaontú chun seirbhísí nó tairiscint creidmheasa sluachistiúcháin a sholáthar. Má sholáthraítear faisnéis réamhchonarthach níos lú ná lá amháin sula mbeidh an tomhaltóir faoi cheangal ag aon chomhaontú creidmheasa, comhaontú chun seirbhísí nó tairiscint creidmheasa sluachistiúcháin a sholáthar, ní mór do chreidiúnaithe, d’idirghabhálaithe creidmheasa nó do sholáthraithe seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin é a chur i gcuimhne do thomhaltóirí, lá amháin tar éis an conradh a thabhairt i gcrích, go bhfuil an deis acu tarraingt siar ón gcomhaontú creidmheasa nó ón gcomhaontú chun seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a sholáthar. Le hAirteagal 11 (faisnéis réamhchonarthach maidir le comhaontuithe creidmheasa dá dtagraítear in Airteagal 2(5) nó (6)), cuirtear oibleagáid ar chreidiúnaithe agus ar idirghabhálaithe creidmheasa faisnéis réamhchonarthach phearsantaithe a thabhairt do thomhaltóirí le haghaidh cineálacha áirithe creidmheasa tomhaltóirí ar bhonn na foirme le haghaidh na Faisnéise Caighdeánaí Eorpaí um Chreidmheas Tomhaltóra, sa bhreis ar an aon leathanach amháin d’Fhorbhreathnú Caighdeánach Eorpach um Chreidmheas Tomhaltóra. Tá inneachar agus leagan amach na foirme mionsonraithe in Iarscríbhinn III. I gcás comhaontuithe creidmheasa eile, ní mór faisnéis réamhchonarthach a sholáthar lá amháin ar a laghad sula mbeidh an tomhaltóir faoi cheangal ag aon chomhaontú creidmheasa nó tairiscint, murach sin ní mór do chreidiúnaithe agus d’idirghabhálaithe creidmheasa é a chur i gcuimhne do thomhaltóirí, lá amháin sula mbeidh an conradh tugtha i gcrích, go bhfuil an deis acu tarraingt siar as an gcomhaontú creidmheasa. Le hAirteagal 12 (mínithe leordhóthanacha), ceanglaítear ar chreidiúnaithe, ar idirghabhálaithe creidmheasa nó ar sholáthraí seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin na comhaontuithe creidmheasa atá beartaithe, an tseirbhís creidmheasa sluachistiúcháin agus na seirbhísí coimhdeacha a mhíniú go leordhóthanach do thomhaltóirí, ionas go mbeidh siad in ann a mheas an bhfuil siad curtha in oiriúint dá riachtanais agus dá staid airgeadais. Le hAirteagal 13 (tairiscintí pearsantaithe ar bhonn próiseáil uathoibrithe), ní mór tomhaltóirí a chur ar an eolas nuair a thíolactar tairiscintí pearsantaithe dóibh, ar bhonn próiseáil uathoibrithe, lena n‑áirítear próifíliú. Le hAirteagal 14 (cleachtais chéimnithe agus chuachta), cuirtear toirmeasc ar chleachtais cheangail, ach amháin más féidir a léiriú go mbíonn tairbhe shoiléir ann do thomhaltóirí dá mbarr, agus aird chuí á tabhairt ar infhaighteacht agus ar phraghsanna na gcineálacha táirgí atá i gceist, agus ceadaítear cleachtais chuachta ag an am céanna. Le hAirteagal 15 (comhaontú intuigthe maidir le seirbhísí coimhdeacha a cheannach), toirmisctear comhaontú tomhaltóirí a shainaithint trí roghanna réamhshocraithe amhail boscaí ar cuireadh tic leo roimh ré. Le hAirteagal 16 (seirbhísí comhairleacha) bunaítear caighdeáin chun a áirithiú, i gcás ina dtabharfaidh an creidiúnaí, an t‑idirghabhálaí creidmheasa nó soláthraí seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin comhairle, go gcuirfear tomhaltóirí ar an eolas faoi sin, gan aon oibleagáid a thabhairt isteach comhairle a thabhairt. Tugtar ceanglas isteach leis go measfaí líon leordhóthanach comhaontuithe creidmheasa nó seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin ar an margadh agus go dtabharfaí comhairle i gcomhréir le próifíl an iasachtaí. Le hAirteagal 17 (toirmeasc ar dhíolacháin creidmheasa gan iarraidh), toirmisctear aon díol gan iarraidh a dhéanamh ar chreidmheas, lena n‑áirítear cártaí creidmheasa réamhcheadaithe nár iarradh agus a sheoltar chuig tomhaltóirí nó an creidiúnaí rótharraingt/teorainn caiteachais na dtomhaltóirí a ardú go haontaobhach, gan a iarratas ó na tomhaltóirí roimh ré nó gan comhaontú sainráite uathu. Le hAirteagal 18 (oibleagáid acmhainneacht creidmheasa an tomhaltóra a mheasúnú) ceanglaítear ar an gcreidiúnaí nó ar an soláthraí seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin measúnú a dhéanamh ar chumas an tomhaltóra an creidmheas a aisíoc, agus leas an tomhaltóra á chur san áireamh agus bunaithe ar fhaisnéis riachtanach chomhréireach maidir le hioncam agus costais an tomhaltóra agus maidir le himthosca airgeadais agus eacnamaíocha eile, gan dul thar a bhfuil riachtanach chun measúnú den sórt sin a dhéanamh. Ceanglaítear léi freisin go gcuirfear creidmheas ar fáil le haghaidh tomhaltóirí más rud é, de thoradh an mheasúnaithe ar acmhainneacht creidmheasa, gur dócha go gcomhlíonfar na hoibleagáidí a eascraíonn as an gcomhaontú creidmheasa nó as an gcomhaontú chun seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a sholáthar ar an mbealach a cheanglaítear faoin gcomhaontú sin ach amháin in imthosca sonracha a bhfuil údar cuí leo. Ina theannta sin, nuair a bhíonn na measúnuithe ar acmhainneacht creidmheasa bunaithe ar phróiseáil uathoibrithe, lena n‑áirítear próifíliú, tá sé de cheart ag tomhaltóirí idirghabháil dhaonna a iarraidh agus í a fháil ó thaobh an chreidiúnaí de, míniú fóinteach ar an measúnú ar acmhainneacht creidmheasa, agus a dhearcadh a chur in iúl agus agóid a dhéanamh in aghaidh an mheasúnaithe creidmheasa. Le hAirteagal 19 (bunachair sonraí) tugtar isteach forálacha chun a áirithiú go mbeidh creidiúnaithe nó soláthraithe seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin in ann rochtain a fháil ar fhaisnéis ó bhunachair sonraí ábhartha ar bhonn neamh‑idirdhealaitheach. In Airteagal 20 (foirm an chomhaontaithe creidmheasa agus an chomhaontaithe chun seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a sholáthar) agus Airteagal 21 (faisnéis atá le cur san áireamh sa chomhaontú creidmheasa nó sa chomhaontú chun seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a sholáthar), leagtar amach an fhoirm agus an fhaisnéis atá le cur san áireamh i gcomhaontuithe creidmheasa nó i gcomhaontuithe chun seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a sholáthar. Leagtar amach in Airteagal 22 (faisnéis maidir le modhnú an chomhaontaithe creidmheasa nó an chomhaontaithe chun seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a sholáthar) coimircí sonracha atá le cur i bhfeidhm le haghaidh tomhaltóirí i gcás ina ndéanfar modhnú ar chomhaontuithe creidmheasa nó ar chomhaontuithe chun seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a sholáthar. In Airteagal 23 (athruithe ar an ráta iasachtaíochta) leagtar amach an fhaisnéis nach mór a thabhairt don tomhaltóir má thagann athrú ar an ráta iasachta. Le hAirteagal 24 (saoráidí rótharraingthe) tugtar isteach forálacha lena chinntiú go gcoinnítear tomhaltóirí ar an eolas go rialta maidir le sonraí áirithe faoina saoráid rótharraingthe. Leagtar amach in Airteagal 25 (maoirsiú) rialacha maidir le rótharraingtí a nglactar go hintuigthe leo trína, áit ina gcuireann creidiúnaí cistí ar fáil le haghaidh tomhaltóirí a sháraíonn an t‑iarmhéid reatha i gcuntas reatha an tomhaltóra nó sa tsaoráid rótharraingte comhaontaithe. I gcás rótháirgeadh suntasach, ní mór an tomhaltóir a chur ar an airdeall agus a chur ar an eolas faoi na coinníollacha is infheidhme. In Airteagal 26 (ceart tarraingt siar) moltar an rogha do thomhaltóirí tarraingt siar ó chomhaontú creidmheasa nó ó chomhaontú chun seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a sholáthar faoi chúinsí atá cosúil leo sin dá dtagraítear i dTreoir 2002/65/CE maidir le cianmhargú seirbhísí airgeadais tomhaltóirí.

In Airteagal 27 (comhaontuithe creidmheasa nasctha) leagtar amach rialacha sonracha maidir le comhaontuithe creidmheasa nasctha agus maidir leis an gceart tarraingt siar atá ag tomhaltóirí. Leagtar amach in Airteagal 28 (comhaontuithe creidmheasa neamhiata nó comhaontuithe chun seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a sholáthar) coinníollacha sonracha chun comhaontuithe neamhiata a fhoirceannadh. Leagtar amach in Airteagal 29 (aisíocaíocht luath) an ceart atá ag tomhaltóirí a gcuid oibleagáidí a chomhlíonadh roimh an dáta dlite. I gcás aisíocaíocht luath iomlán nó pháirteach, tá an tomhaltóir i dteideal laghdú ar chostas iomlán an chreidmheasa, agus tá an creidiúnaí i dteideal cúiteamh cóir, cúiteamh a mbeidh bonn cirt oibiachtúil leis, a fháil as costais a d’fhéadfadh a bheith nasctha go díreach le haisíoc luath an chreidmheasa. Baineann Airteagal 30 (ráta bliantúil céatadánach an mhuirir a ríomh) leis an bpríomhtháscaire a úsáidtear chun táirgí creidmheasa tomhaltóirí a chur i gcomparáid le chéile. Ceanglaítear leis, i gcás táirgí creidmheasa tomhaltóirí, úsáid a bhaint as an sainmhíniú ar an ráta céatadánach bliantúil muirir a mbaintear úsáid as i dTreoir 2008/48/CE. Tugtar mionsonraí maidir le modh ríofa APR in Iarscríbhinn 4 agus leagtar síos forálacha maidir leis an modheolaíocht a leasú chun go mbeifear in ann forbairtí sa mhargadh a chur san áireamh. Le hAirteagal 31 (caidhpeanna ar rátaí úis, ráta céatadánach bliantúil muirir agus costas iomlán an chreidmheasa don tomhaltóir) tugtar isteach caidhpeanna atá le cur ar an ráta úis is infheidhme maidir le comhaontuithe creidmheasa tomhaltóirí, ar an APR agus/nó ar chostas iomlán an chreidmheasa. Féadfaidh na Ballstáit a chinneadh caidhp shonrach a bhunú do shaoráid chreidmheasa imrothlach. In Airteagail 32 (iompar na n‑oibleagáidí gnó nuair atá creidmheas á thabhairt do thomhaltóirí) agus 33 (ceanglais maidir le heolas agus inniúlacht le haghaidh na foirne), leagtar síos coinníollacha tábhachtacha le haghaidh creidiúnaithe, idirghabhálaithe creidmheasa agus soláthraithe seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin chun leibhéal ard gairmiúlachta a áirithiú maidir le creidmheas tomhaltóirí a sholáthar, amhail ceanglais maidir le beartais agus ceanglais luacha saothair chun an t‑eolas agus na scileanna iomchuí a bheith acu. Le hAirteagal 34 (oideachas airgeadais) tugtar isteach bearta oideachais airgeadais a bheidh le cur chun cinn ag na Ballstáit, go háirithe i ndáil le comhaontuithe creidmheasa tomhaltóirí, chun litearthacht airgeadais tomhaltóirí a fheabhsú, lena n‑áirítear maidir le táirgí a dhíoltar go digiteach. Le hAirteagal 35 (riaráistí agus bearta staonta) tugtar isteach bearta chun staonadh réasúnta a spreagadh sula dtionscnaítear imeachtaí forfheidhmiúcháin. Ceanglaítear le hAirteagal 36 (fiach‑sheirbhísí comhairleacha) ar na Ballstáit a áirithiú go gcuirtear fiach‑sheirbhísí comhairleacha ar fáil, le haghaidh tomhaltóirí. Sonraítear in Airteagal 37 (institiúidí neamhchreidmheasa a ligean isteach, a chlárú agus a mhaoirsiú) nach mór d’institiúidí neamhchreidmheasa a bheith faoi réir próisis iontrála, clárú agus maoirseacht leordhóthanach. Ba cheart a áirithiú leis sin go ndéanfar gach creidiúnaí agus soláthraí seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a rialáil agus a mhaoirsiú go leordhóthanach, cé acu más institiúid chreidmheasa atá i gceist nó nach ea. In Airteagal 38 (oibleagáidí sonracha le haghaidh idirghabhálaithe creidmheasa) tá forálacha maidir le bearta speisialta i ndáil le hidirghabhálaithe creidmheasa. In Airteagal 39 (sannadh na gceart), a chomhfhreagraíonn d’Airteagal 17 de Threoir 2008/48/CE, luaitear go bhfuil cearta áirithe le coimeád i gcás ina sannfar cearta an chreidiúnaí do thríú páirtí faoi chomhaontú creidmheasa, nó ina sannfar an comhaontú creidmheasa féin do thríú páirtí. Is éard a thuigtear le sannaí aon duine dár sannadh cearta an chreidiúnaí, is é sin le rá árachóir creidmheasa, gníomhaireacht bailithe fiachais, cuideachta athchomhairimh nó cuideachta urrúsaithe etc. Foráiltear in Airteagal 40 (réiteach díospóide lasmuigh den chúirt), gur cheart rochtain a bheith ag tomhaltóirí ar nósanna imeachta malartacha maidir le réiteach díospóidí chun díospóidí idir tomhaltóirí agus creidiúnaithe, idirghabhálaithe creidmheasa nó soláthraithe seirbhísí sluachistiúcháin a réiteach i dtaca le cearta agus oibleagáidí a bhunaítear leis an Treoir seo, gan idirdhealú a dhéanamh idir díospóidí conarthacha agus réamhchonarthacha. Ba cheart na nósanna imeachta malartacha sin maidir le díospóidí a réiteach, agus na heintitis a thairgeann iad, a bheith ag teacht leis na ceanglais cháilíochta a bhunaítear le Treoir 2013/11/AE. Ceanglaítear le hAirteagal 41 (údaráis inniúla) ar na Ballstáit údaráis inniúla shonracha a ainmniú chun an Treoir a chur chun feidhme. In Airteagal 42 (leibhéal comhchuibhithe) agus in Airteagal 43 (cineál éigeantach na Treorach), deimhnítear prionsabal an chomhchuibhithe iomláin agus cineál ríthábhachtach na Treorach. Ní bheidh na Ballstáit i dteideal forálacha eile a bheith i bhfeidhm acu maidir leis na réimsí a chumhdaítear leis an Treoir sa mhéid go bhfuil forálacha comhchuibhithe inti sna réimsí sin. Le hAirteagal 44 (pionóis), ceanglaítear ar na Ballstáit a áirithiú go gcuirfear bearta nó smachtbhannaí riaracháin iomchuí i bhfeidhm i gcás neamhchomhlíonadh na Treorach. Ina theannta sin, i gcás ‘sáruithe forleathana’ agus ‘sáruithe forleathana lena ngabhann gné Aontais’, mar a shainmhínítear sa Rialachán athbhreithnithe maidir le CCT, ceanglófar ar na Ballstáit fíneálacha de 4 % ar a laghad de láimhdeachas an chreidiúnaí, an idirghabhálaí creidmheasa nó an tsoláthraí seirbhísí sluachistiúcháin sna Ballstáit lena mbaineann a chur ina ndlí náisiúnta. Leagtar amach in Airteagal 45 (tarmligean a fheidhmiú) na nósanna imeachta atá le leanúint chun codanna áirithe den Treoir a oiriúnú, a shonrú nó a thabhairt cothrom le dáta trí bhíthin gníomhartha tarmligthe. In Airteagail 46 (athbhreithniú agus faireachán), 47 (aisghairm agus forálacha idirthréimhseacha), 48 (trasuí), 49 (teacht i bhfeidhm) agus Airteagal 50 (seoltaí), tá forálacha caighdeánacha agus foclaíocht nach gá aon bharúil speisialta a thabhairt ina leith. 2021/0171 (COD) Togra le haghaidh

TREOIR Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le creidmheasanna tomhaltóirí









TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH, Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 114 de, Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach, Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta, Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach, De bharr an mhéid seo a leanas: (1)Le Treoir 2008/48/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle leagtar síos rialacha ar leibhéal an Aontais maidir le comhaontuithe creidmheasa tomhaltóirí agus seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin le haghaidh tomhaltóirí. (2)In 2014, thíolaic an Coimisiún tuarascáil maidir le cur chun feidhme Threoir 2008/48/CE. In 2020, thíolaic an Coimisiún an dara tuarascáil maidir le cur chun feidhme na Treorach sin agus Doiciméad Inmheánach Oibre de chuid an Choimisiúin chun torthaí meastóireachta REFIT ar an Treoir a thíolacadh inar áiríodh comhairliúchán leathan le geallsealbhóirí ábhartha. (3)Leis na tuarascálacha agus na comhairliúcháin sin nochtadh go raibh Treoir 2008/48/CE éifeachtach i bpáirt chun ardchaighdeáin cosanta tomhaltóirí a áirithiú agus forbairt margaidh aonair le haghaidh creidmheasa a chothú, agus go bhfuil na cuspóirí sin fós ábhartha. Eascraíonn na cúiseanna nach raibh an Treoir sin ach leath‑éifeachtach ón Treoir féin, mar gheall, mar shampla ar fhoclaíocht neamhbheacht in airteagail ar leith, agus ó imthosca seachtracha, amhail na forbairtí atá nasctha le digitiú, cur i bhfeidhm agus forghníomhú praiticiúil sna Ballstáit agus ón gcaoi go bhfuil gnéithe den mhargadh creidmheasa tomhaltóirí ann nach gcumhdaítear leis an Treoir. (4)Rannchuidigh an digitiú le forbairtí margaidh nár tuaradh tráth a glacadh Treoir 2008/48/CE. Go deimhin, tá athruithe suntasacha tagtha ar mhargadh na gcomhaontuithe creidmheasa le haghaidh tomhaltóirí de bharr na mearfhorbairtí teicneolaíocha a cláraíodh ó Threoir 2008 i leith, ó thaobh an tsoláthair de agus ó thaobh an éilimh de araon, amhail teacht chun cinn táirgí nua agus forbairt iompraíocht agus roghanna na dtomhaltóirí. (5)Mar ghealla ar fhoclaíocht neamhbheacht forálacha áirithe de Threoir 2008/48/CE, lena gceadaítear do na Ballstáit forálacha éagsúla a ghlacadh a théann thar na forálacha dá bhforáiltear sa Treoir sin, bhí creat rialála ilroinnte ann ar fud an Aontais i roinnt gnéithe de chreidmheas tomhaltóirí. (6)Maidir leis an staid de facto agus de jure atá mar thoradh ar na difríochtaí náisiúnta sin, i roinnt cásanna, tagann saobhadh iomaíochta i measc creidiúnaithe san Aontas as sin agus cruthaítear bacainní ar an margadh inmheánach. Cuirtear srian le cumas na dtomhaltóirí tairbhiú de thairiscint creidmheasa trasteorann, tairiscint atá ag dul i méid de réir a chéile, agus meastar go dtiocfaidh méadú breise air sin de thoradh digitiú. Dá réir sin, is féidir go mbeidh iarmhairtí ag an saobhadh agus ag na srianta sin i dtéarmaí éilimh laghdaithe ar earraí agus seirbhísí. Tagann cosaint neamhleor agus neamh‑chomhsheasmhach mar thoradh ar an staid freisin le haghaidh tomhaltóirí ar fud an Aontais. (7)Le blianta beaga anuas, tháinig athrú ar an gcreidmheas a thairgtear do thomhaltóirí agus tá éagsúlacht mhór ag baint leis anois. Tháinig táirgí nua creidmheasa chun cinn, go háirithe sa timpeallacht ar líne, agus tagann forbairt leanúnach ar a n‑úsáid. As sin tháinig éiginnteacht dhlíthiúil chun cinn maidir leis an Treoir 2008/48/CE a chur i bhfeidhm maidir le táirgí nua den sórt sin. (8)Comhlánaíonn an Treoir seo na rialacha a leagtar amach i dTreoir 2002/65/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le cianmhargú seirbhísí airgeadais tomhaltóirí. Chun deimhneacht dhlíthiúil a áirithiú, ba cheart a shoiléiriú gur cheart go mbeadh feidhm ag foráil na Treorach seo mar lex specialis i gcás ina mbeadh coimhlint idir na forálacha. (9)I gcomhréir le hAirteagal 26 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), cuimsíonn an margadh inmheánach limistéar ina n‑áirithítear saorghluaiseacht earraí agus seirbhísí agus saoirse bunaíochta. Má dhéantar creat dlíthiúil níos trédhearcaí agus níos éifeachtúla a fhorbairt le haghaidh creidmheas tomhaltóirí, ba cheart muinín na dtomhaltóirí a mhéadú agus forbairt gníomhaíochtaí trasteorann a éascú. (10)Chun feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh le haghaidh creidmheasanna tomhaltóirí a fheabhsú, is gá foráil a dhéanamh maidir le creat comhchuibhithe Aontais i roinnt príomhréimsí. I bhfianaise an mhargaidh atá ag forbairt i gcreidmheas tomhaltóirí, go háirithe sa timpeallacht ar líne, agus soghluaisteacht mhéadaitheach saoránach Eorpach, le reachtaíocht réamhbhreathnaitheach ón Aontas lenar féidir oiriúnú d’fhoirmeacha creidmheasa amach anseo agus lena dtugtar an méid iomchuí solúbthachta do na Ballstáit maidir lena gcur chun feidhme, cuideofar le cothroime iomaíochta a chruthú do ghnólachtaí. (11)Le hAirteagal 169(1) agus Airteagal 169(2), pointe (a), CFAE, foráiltear go bhfuil an tAontas le rannchuidiú le gnóthú ardleibhéil cosanta tomhaltóirí trí bhearta a ghlactar de bhun Airteagal 114 CFAE. Le hAirteagal 38 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (an ‘Chairt’) foráiltear go bhfuil ardleibhéal cosanta tomhaltóirí le háirithiú le beartais ón Aontas.

(12)Tá sé tábhachtach go mbainfeadh tomhaltóirí tairbhe as ardleibhéal cosanta do thomhaltóirí. Mar sin, ba cheart é a bheith indéanta saorghluaiseacht tairiscintí creidmheasa a dhéanamh faoi na dálaí is fearr dóibh sin a thairgeann creidmheas agus dóibh sin a cheanglaíonn é araon, agus aird chuí á tabhairt ar staideanna sonracha sna Bhallstáit. (13)Tá gá le comhchuibhiú iomlán chun a áirithiú go mbeidh leasanna na dtomhaltóirí uile san Aontas cosanta ar ardleibhéal agus ar leibhéal coibhéiseach agus chun margadh inmheánach dea-fheidhmiúil a chruthú. Dá bhrí sin, níor cheart a cheadú do na Ballstáit forálacha náisiúnta a choinneáil ar bun ná a thabhairt isteach a imíonn ó na forálacha a leagtar síos sa Treoir seo, mura bhforáiltear a mhalairt sa Treoir seo. Níor cheart feidhm a bheith ag an srian sin, áfach, ach amháin i gcás ina bhfuil forálacha comhchuibhithe sa Treoir seo. I gcás nach ann d’aon fhoráil chomhchuibhithe den sórt sin, ba cheart do na Ballstáit a bheith saor i gcónaí chun reachtaíocht náisiúnta a choinneáil ar bun nó a thabhairt isteach. Dá réir sin, ba cheart an deis a bheith ag na Ballstáit, mar shampla, forálacha náisiúnta a choinneáil ar bun nó a thabhairt isteach maidir le dliteanas comhpháirteach agus leithleach an díoltóra nó an tsoláthraí seirbhíse agus an chreidiúnaí. Ba cheart an deis a bheith ag na Ballstáit freisin forálacha náisiúnta a choinneáil ar bun nó a thabhairt isteach maidir le cealú conartha chun earraí a dhíol nó seirbhísí a sholáthar má fheidhmíonn an tomhaltóir a cheart chun tarraingt siar ón gcomhaontú creidmheasa nó ón gcomhaontú chun seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a sholáthar. Ina leith sin, i gcás comhaontuithe creidmheasa imrothlaigh, ba cheart a cheadú do na Ballstáit íostréimhse a shocrú is gá a ligean in éag idir an tráth a iarrann an creidiúnaí aisíocaíocht agus an lá nach mór an creidmheas a aisíoc. (14)Cinntear raon feidhme an chomhchuibhithe leis na sainmhínithe atá sa Treoir seo. Dá bhrí sin, ba cheart an oibleagáid ar na Ballstáit chun an Treoir seo a chur chun feidhme a bheith teoranta dá raon feidhme mar a chinntear leis na sainmhínithe sin. Mar sin féin, ba cheart an Treoir seo a bheith gan dochar do chur i bhfeidhm fhorálacha na Treorach seo ag na Ballstáit, i gcomhréir le dlí an Aontais, maidir le réimsí nach gcumhdaítear lena raon feidhme. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh Ballstát reachtaíocht náisiúnta a choinneáil ar bun nó a thabhairt isteach, reachtaíocht náisiúnta a chomhfhreagraíonn don Treoir seo nó d’fhorálacha áirithe den Treoir seo maidir le comhaontuithe creidmheasa lasmuigh dá raon feidhme, mar shampla maidir le comhaontuithe creidmheasa arb amhlaidh, ar iad a bheith tugtha i gcrích, a iarrtar ar an tomhaltóir ní a thaisceadh mar urrús i slánchoimeád an chreidiúnaí agus ina bhfuil dliteanas an tomhaltóra teoranta go docht don ní sin atá curtha i ngeall. Thairis sin, d’fhéadfadh na Ballstáit an Treoir seo a chur i bhfeidhm freisin maidir le creidmheas nasctha nach dtagann faoi réim an tsainmhínithe ar chomhaontú creidmheasa nasctha sa Treoir seo. Mar sin, d’fhéadfaí forálacha na Treorach seo maidir le comhaontuithe creidmheasa nasctha a chur i bhfeidhm maidir le comhaontuithe creidmheasa nach bhfónann ach i bpáirt chun conradh a mhaoiniú le hearraí a sholáthar nó seirbhís a sholáthar. (15)Tá Treoir 2008/48/CE curtha i bhfeidhm ag roinnt Ballstát maidir le réimsí nach gcumhdaítear lena raon feidhme chun an leibhéal cosanta tomhaltóirí a fheabhsú. Go deimhin, is féidir le roinnt de na comhaontuithe creidmheasa nach dtagann faoi raon feidhme na Treorach sin a bheith díobhálach do thomhaltóirí, lena n‑áirítear iasachtaí gearrthéarmacha a bhfuil costas ard ag baint leo a mbíonn a méid níos ísle de ghnáth ná an íostairseach EUR 200 a leagtar amach i dTreoir 2008/48/CE. Sa chomhthéacs sin, agus leis an aidhm ardleibhéal cosanta a áirithiú do thomhaltóirí agus an margadh creidmheasa tomhaltóirí trasteorann a éascú, ba cheart do raon feidhme na Treorach seo roinnt comhaontuithe a bhí eisiata ó raon feidhme Threoir 2008/48/CE a chumhdach, amhail comhaontuithe creidmheasa le haghaidh tomhaltóirí faoi bhun EUR 200. Mar an gcéanna, ba cheart táirgí eile a d’fhéadfadh a bheith díobhálach, mar gheall ar na costais arda atá orthu nó na táillí arda a bhaineann leo i gcás íocaíochtaí a chailltear, a chumhdach leis an Treoir seo, chun trédhearcacht mhéadaithe agus cosaint níos fearr a áirithiú do thomhaltóirí, rud as a dtiocfaidh muinín tomhaltóirí níos airde. Chuige sin, maidir le comhaontuithe fostaithe nó léasaithe, comhaontuithe creidmheasa i bhfoirm saoráid rótharraingte agus i gcás inar gá an creidmheas a aisíoc laistigh de mhí amháin, agus comhaontuithe creidmheasa i gcás ina ndeonaítear an creidmheas saor ó ús agus gan aon mhuirear eile, lena n‑áirítear scéimeanna Ceannaigh Anois, Íoc Níos Déanaí, i.e. uirlisí nua airgeadais leictreonaigh a ligeann do thomhaltóirí rudaí a cheannach agus íoc astu de réir a chéile, agus comhaontuithe creidmheasa ar faoina dtéarmaí atá an creidmheas le haisíoc laistigh de 3 mhí agus nach bhfuil ach muirir neamhshuntasacha iníoctha, níor cheart iad a eisiamh ó raon feidhme chur i bhfeidhm na Treorach seo. Thairis sin, ba cheart gach comhaontú creidmheasa suas go dtí EUR 100 000 a áireamh i raon feidhme chur i bhfeidhm na Treorach seo. Ba cheart uastairseach na gcomhaontuithe creidmheasa faoin Treoir seo a mhéadú chun innéacsú a chur san áireamh chun coigeartú d’éifeachtaí an bhoilscithe ó 2008 i leith agus sna blianta atá le teacht. (16)Is cineál maoiniúcháin é sluachistiú atá ar fáil le haghaidh tomhaltóirí níos minice anois, le haghaidh costas beag nó infheistíochtaí de ghnáth. Déanann Rialachán (AE) 2020/1503 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle seirbhísí sluachistiúcháin a eisiamh óna raon feidhme, lena n‑áirítear seirbhísí sluachistiúcháin lena n‑éascaítear deonú creidmheasa, ar seirbhísí iad a thugtar do thomhaltóirí mar a shainmhínítear i dTreoir 2008/48/CE. Sa chomhthéacs sin, tá sé d’aidhm ag an Treoir seo Rialachán (AE) 2020/1503 a chomhlánú tríd an eisiamh sin a leigheas trí shoiléireacht dhlíthiúil a thabhairt maidir leis an gcóras dlí is infheidhme le haghaidh seirbhísí sluachistiúcháin nuair a fhéachann tomhaltóir le creidmheas a fháil trí sholáthraí seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin. (17)Oibríonn soláthraí seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin ardán digiteach atá ar oscailt don phobal chun iasachtóirí ionchasacha a mheaitseáil le tomhaltóirí atá ag iarraidh cistiú, nó chun an mheaitseáil sin a éascú. Is féidir go mbeidh an cistiú sin i bhfoirm creidmheasa tomhaltóirí. I gcás ina soláthróidh soláthraithe seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin creidmheas go díreach do thomhaltóirí, bheadh feidhm ag forálacha na Treorach a bhaineann le creidiúnaithe maidir leo. I gcás ina n‑éascaíonn soláthraithe seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin deonú creidmheasa idir creidiúnaithe ag gníomhú dóibh i gcúrsa a gcuid trádála, a ngnó nó a ngairme, agus tomhaltóirí, ba cheart feidhm a bheith ag oibleagáidí do chreidiúnaithe faoin Treoir seo maidir leis na creidiúnaithe sin. I gcás den sórt sin, gníomhaíonn soláthraithe seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin mar idirghabhálaithe creidmheasa, agus mar sin ba cheart feidhm a bheith ag oibleagáidí d’idirghabhálaithe creidmheasa faoin Treoir seo maidir leo. (18)Thairis sin, ba cheart feidhm a bheith ag roinnt forálacha den Treoir seo maidir le soláthraithe seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin, ag gníomhú dóibh i gcáil den sórt sin seachas mar chreidiúnaithe nó idirghabhálaithe creidmheasa, i gcás ina n‑éascóidh siad creidmheas a dheonú idir, ar thaobh amháin, daoine a dheonaíonn creidmheas do thomhaltóirí lasmuigh dá dtrádáil, dá ngnó nó dá ngairm, agus ar an taobh eile, tomhaltóirí. Sa chomhthéacs sin, ba cheart do sholáthraí seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin rialacha agus oibleagáidí áirithe de chuid na Treorach seo a chomhlíonadh, lena n‑áirítear an oibleagáid measúnú a dhéanamh ar acmhainneacht creidmheasa agus na rialacha maidir le faisnéis réamhchonarthach. Maidir le daoine a dheonaíonn creidmheas nach bhfuil le linn a dtrádála, a ngnó nó a ngairme, do thomhaltóirí trí ardán creidmheasa sluachistiúcháin, níor cheart iad a bheith faoi réir oibleagáidí creidiúnaithe faoin Treoir seo. (19)I gcás comhaontuithe creidmheasa sonracha nach bhfuil ach cuid de na forálacha den Treoir seo infheidhme maidir leo, ba cheart do na Ballstáit a bheith saor i gcónaí chun rialáil a dhéanamh, ina ndlí náisiúnta, ar na cineálacha comhaontuithe creidmheasa sin a mhéid a bhaineann le gnéithe eile nach ndéantar a chomhchuibhiú leis an Treoir seo. (20)Comhaontuithe maidir le soláthar seirbhísí, ar bhonn leanúnach, nó maidir le soláthar earraí den chineál céanna, i gcás ina n‑íocfaidh an tomhaltóir astu ar feadh fhad a soláthair trí thráthchodanna, is féidir go mbeidh siad an‑éagsúil, i dtéarmaí leasanna na bpáirtithe conarthacha lena mbaineann, agus mhódúlachtaí agus fheidhmiú na n‑idirbheart, le comhaontuithe creidmheasa a chumhdaítear leis an Treoir seo. Dá bhrí sin, níor cheart comhaontuithe den sórt sin a mheas mar chomhaontuithe creidmheasa chun críocha na Treorach seo. Áirítear le comhaontú den sórt sin, mar shampla, conradh árachais i gcás ina n‑íoctar as an árachas i dtráthchodanna míosúla. (21)Comhaontuithe creidmheasa lena gcumhdaítear deonú creidmheasa a urraítear le réadmhaoin agus comhaontuithe creidmheasa arb é is cuspóir dóibh maoiniú a dhéanamh ar éadáil nó ar choinneáil ceart maoine i dtalamh nó i bhfoirgneamh atá ann cheana nó atá beartaithe, ba cheart iad a eisiamh ó raon feidhme na Treorach seo ós rud é go ndéantar iad a rialáil le Treoir 2014/17/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Creidmheasanna nach n‑urraítear áfach, arb é is cuspóir dóibh maoin chónaithe dhochorraithe a athchóiriú, lena n‑áirítear iad sin lena mbaineann méid iomlán creidmheasa os cionn EUR 100 000, níor cheart iad a eisiamh ó raon feidhme na Treorach seo. (22)Ba cheart feidhm a bheith ag an Treoir seo gan beann ar cibé acu atá nó nach bhfuil an creidiúnaí ina dhuine dlítheanach nó nádúrtha. Leis an Treoir seo, áfach, níor cheart difear a dhéanamh do cheart na mBallstát soláthar creidmheasa le haghaidh tomhaltóirí a theorannú do dhaoine dlítheanacha, agus dóibh sin amháin, nó do dhaoine dlítheanacha áirithe. (23)Ba cheart feidhm a bheith ag forálacha áirithe den Treoir seo maidir le daoine nádúrtha agus dlítheanacha (idirghabhálaithe creidmheasa) arb amhlaidh, i gcúrsa a dtrádála, a ngnó nó a gceirde, a chuireann comhaontuithe creidmheasa faoi bhráid tomhaltóirí nó a thairgeann dóibh iad, ar tháille, a chuidíonn le tomhaltóirí trí obair ullmhúcháin a dhéanamh i leith comhaontuithe creidmheasa nó a thugann comhaontuithe creidmheasa i gcrích le tomhaltóirí thar ceann an chreidiúnaí. (24)Ba cheart faisnéis, amhail faisnéis réamhchonarthach nó faisnéis ghinearálta, a chur ar fáil saor in aisce do thomhaltóirí. (25)Leis an Treoir seo urramaítear cearta bunúsacha agus comhlíontar na prionsabail a aithnítear go háirithe le Cairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’). Go háirithe, tugtar lánurraim leis an Treoir seo do na cearta maidir le cosaint sonraí pearsanta, chun maoine, chun neamh‑idirdhealú, chun cosaint shaol an teaghlaigh agus an tsaoil ghairmiúil, agus cosaint tomhaltóirí de bhun na Cairte. (26)I dtaca le tomhaltóirí a bhfuil cónaí orthu go dleathach san Aontas, níor cheart idirdhealú a dhéanamh orthu mar gheall ar a náisiúntacht ná a n‑áit chónaithe, nó ar aon fhoras dá dtagraítear in Airteagal 21 den Chairt nuair atá comhaontú creidmheasa á iarraidh, á thabhairt i gcrích nó á shealbhú acu chun seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a sholáthar laistigh den Aontas. (27)Ba cheart tomhaltóirí a chosaint ar chleachtais éagóracha nó mhíthreoracha, go háirithe i ndáil leis an bhfaisnéis a sholáthraíonn an creidiúnaí, idirghabhálaí creidmheasa nó soláthraí seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin, i gcomhréir le Treoir 2005/29/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Tá feidhm fós ag an Treoir sin maidir le comhaontuithe creidmheasa agus seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin agus oibríonn sí mar ‘eangach shábháilteachta’ lena n‑áirithítear gur féidir ardleibhéal cosanta coiteann do thomhaltóirí a choinneáil ar bun in aghaidh cleachtais tráchtála éagóracha i ngach earnáil, lena n‑áirítear trí bhearnaí i ndlí eile an Aontais a chomhlánú agus a líonadh. (28)Is gnách le fógraíocht díriú ar tháirge amháin nó ar roinnt táirgí go háirithe, ach ba cheart do thomhaltóirí a bheith in ann a gcuid cinntí féin a dhéanamh agus eolas iomlán acu ar an raon táirgí creidmheasa atá á dtairiscint. Maidir leis sin, tá ról tábhachtach ag faisnéis ghinearálta chun oideachas a chur ar an tomhaltóir maidir leis an raon leathan táirgí agus seirbhísí atá ar fáil agus na príomhghnéithe a bhaineann leo. Ba cheart do thomhaltóirí a bheith in ann dá bhrí sin faisnéis ghinearálta maidir leis na táirgí creidmheasa atá ar fáil a rochtain ag gach tráth. Ba cheart dó sin a bheith gan dochar don oibleagáid maidir le faisnéis réamhchonarthach phearsanta a sholáthar do thomhaltóirí. (29)Ba cheart forálacha sonracha a leagan síos maidir le fógraíocht a bhaineann le comhaontuithe creidmheasa nó seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin agus míreanna áirithe d’fhaisnéis chaighdeánach atá le soláthar do thomhaltóirí chun é a chur ar a gcumas dóibh, go háirithe, tairiscintí éagsúla a chur i gcomparáid le chéile. Ba cheart an fhaisnéis sin a thabhairt ar bhealach soiléir, gonta agus feiceálach trí shampla ionadaíoch. Ba cheart an fhaisnéis chaighdeánach a léiriú roimh ré agus go suntasach, ar bhealach soiléir agus i bhformáid tharraingteach. Ba cheart an fhaisnéis sin a bheith inléite go soiléir agus oiriúnaithe chun na srianta teicniúla de chuid meáin áirithe, amhail scáileáin fóin shoghluaiste, a chur san áireamh. Coinníollacha fógraíochta sealadacha, amhail ráta mealltach le ráta úis níos ísle le haghaidh mhíonna tosaigh an chomhaontaithe creidmheasa nó na seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin, ní mór iad a shainaithint go soiléir amhlaidh. Ba cheart do thomhaltóirí an fhaisnéis fhíor‑riachtanach uile a fheiceáil d’aon amharc, fiú amháin nuair a bhreathnaíonn siad uirthi ar scáileán fóin shoghluaiste. Ba cheart uimhir theileafóin agus seoladh ríomhphoist an chreidiúnaí agus, i gcás inarb infheidhme, an idirghabhálaí creidmheasa agus an tsoláthraí seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a chur in iúl freisin don tomhaltóir chun a chur ar a chumas dó nó ar a cumas di dul i dteagmháil leis an gcreidiúnaí, leis an idirghabhálaí creidmheasa nó leis an soláthraí seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin go tapa agus go héifeachtúil. Ba cheart uasteorainn a sholáthar i gcás nach féidir an méid iomlán creidmheasa a léiriú mar na suimeanna iomlána a chuirtear ar fáil, go háirithe i gcás ina dtugtar le comhaontú creidmheasa saoirse tarraingthe anuas don tomhaltóir le teorainn maidir leis an méid. Leis an uasteorainn ba cheart an uasteorainn creidmheasa is féidir a chur ar fáil don tomhaltóir a léiriú. I gcásanna sonracha agus a bhfuil bonn cirt leo, chun feabhas a chur ar thuiscint an tomhaltóra ar fhaisnéis a nochtar i bhfógraíocht maidir le comhaontuithe creidmheasa nó seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin i gcás nach gceadaítear leis an meán a úsáidtear í a thaispeáint ó amharc, amhail i bhfógraíocht raidió, d’fhéadfaí an méid faisnéise a nochtar a laghdú. Ina theannta sin, ba cheart do na Ballstáit a bheith saor i gcónaí chun ceanglais faisnéise a rialáil ina ndlí náisiúnta maidir le fógraíocht ar chomhaontuithe creidmheasa nó seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin nach bhfuil faisnéis maidir le costas an chreidmheasa iontu. (30)Ionas go mbeidh na tomhaltóirí in ann a gcinntí a dhéanamh agus láneolas acu ar na fíorais, ba cheart faisnéis leordhóthanach a thabhairt dóibh, chun go mbreithneoidís go cúramach iad ar a bhfóillíocht agus ar a n‑áisiúlacht féin, lá amháin ar a laghad roimh thabhairt i gcrích an chomhaontaithe creidmheasa nó an chomhaontaithe chun seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a sholáthar, lena n‑áirítear faisnéis faoi choinníollacha agus costas an chreidmheasa agus faoina n‑oibleagáidí, mar aon le mínithe leordhóthanacha ar na nithe sin. Ba cheart na rialacha sin a bheith gan dochar do Threoir 93/13/CEE ón gComhairle. (31)Ba cheart faisnéis réamhchonarthach a sholáthar trí fhoirm don Fhaisnéis Chaighdeánach Eorpach um Chreidmheas Tomhaltóra. Chun cuidiú le tomhaltóirí tairiscintí a thuiscint agus a chur i gcomparáid le chéile, ba cheart foirm le haghaidh an Fhorbhreathnaithe Chaighdeánaigh Eorpaigh um Chreidmheas Tomhaltóra lena ndéantar achoimre ar an bpríomhghné den chreidmheas a sholáthar anuas ar an bhfoirm le haghaidh na Faisnéise Caighdeánaí Eorpaí um Chreidmheas Tomhaltóra, trínar cheart do thomhaltóirí an fhaisnéis fhíor‑riachtanach uile a fheiceáil d’aon amharc, fiú amháin ar scáileán fóin shoghluaiste. Ba cheart an fhaisnéis a bheith soiléir, inléite go soiléir agus oiriúnaithe chun na srianta teicniúla de chuid meáin áirithe amhail scáileán fóin shoghluaiste a chur san áireamh. Ba cheart í a thaispeáint ar bhealach leordhóthanach agus oiriúnach ar chainéil éagsúla, lena áirithiú gur féidir le gach tomhaltóir faisnéis a rochtain ar an mbonn céanna agus i gcomhréir le Treoir (AE) 2019/882 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle.

(32)Chun an trédhearcacht agus an inchomparáideacht is iomláine is féidir a áirithiú maidir le tairiscintí, leis an bhfaisnéis réamhchonarthach ba cheart, go háirithe, ráta céatadánach bliantúil an mhuirir is infheidhme maidir leis an gcreidmheas a áireamh, a chinntear ar an mbealach céanna ar fud an Aontais. Ós rud é nach féidir ráta céatadánach bliantúil an mhuirir a léiriú ag an gcéim sin ach amháin trí shampla, ba cheart an sampla sin a bheith ionadaíoch. Dá bhrí sin, ba cheart é a bheith ag comhfhreagairt, mar shampla, do mheánfhad agus don mhéid iomlán creidmheasa a deonaíodh le haghaidh an chineáil comhaontaithe creidmheasa nó seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin atá á mheas agus, más infheidhme, do na hearraí a ceannaíodh. Nuair atá an sampla ionadaíoch á chinneadh, ba cheart minicíocht cineálacha áirithe comhaontaithe creidmheasa nó seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin i margadh sonrach a chur san áireamh freisin. A mhéid a bhaineann leis an ráta iasachta, le minicíocht na dtráthchodanna agus le caipitliú úis, ba cheart do chreidiúnaithe úsáid a bhaint as a ngnáthmhodh chun an creidmheas tomhaltóirí lena mbaineann a ríomh. I gcás ina soláthrófar faisnéis réamhchonarthach níos lú ná lá amháin sula mbeidh an tomhaltóir faoi cheangal ag aon chomhaontú creidmheasa nó comhaontú chun seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a sholáthar, cuirfidh an creidiúnaí agus, i gcás inarb infheidhme, an t‑idirghabhálaí creidmheasa nó soláthraithe seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin, i gcuimhne do thomhaltóirí, lá amháin tar éis an conradh a thabhairt i gcrích, go bhfuil an deis acu tarraingt siar as an gcomhaontú creidmheasa. (33)Ba cheart costas iomlán an chreidmheasa don tomhaltóir na costais uile a chuimsiú, lena n‑áirítear ús, coimisiúin, cánacha, táillí le haghaidh idirghabhálaithe creidmheasa agus aon táille eile nach mór don tomhaltóir a íoc maidir leis an gcomhaontú creidmheasa nó na seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin, seachas costais nótaire. Ba cheart eolas iarbhír creidiúnaithe ar na costais a mheasúnú go hoibiachtúil, agus ceanglais gairmiúlachta a leagtar síos sa Treoir seo á gcur san áireamh. (34)Comhaontuithe creidmheasa nó seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin ina ndéantar ráta iasachta a athbhreithniú go tréimhsiúil i gcomhréir le hathruithe a tharlaíonn i ráta tagartha dá dtagraítear sa chomhaontú creidmheasa nó seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin, níor cheart a mheas gur comhaontaithe creidmheasa ná seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin le ráta seasta iasachta iad. (35)Ba cheart do na Ballstáit a bheith saor i gcónaí chun forálacha náisiúnta a choinneáil ar bun nó a thabhairt isteach lena dtoirmeasctar ar an gcreidiúnaí nó ar sholáthraí na seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a cheangal ar an tomhaltóir, i dtaca leis an gcomhaontú creidmheasa nó seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin, cuntas bainc a oscailt nó comhaontú a thabhairt i gcrích i leith seirbhís choimhdeach eile, nó na costais nó na táillí a íoc le haghaidh na gcuntas bainc sin nó seirbhísí coimhdeacha eile. Sna Ballstáit sin ina gceadaítear tairiscintí comhcheangailte den sórt sin, ba cheart tomhaltóirí a chur ar an eolas sula dtabharfar an comhaontú creidmheasa nó an comhaontú chun seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a sholáthar i gcrích, faoi aon seirbhís choimhdeach atá éigeantach ionas go bhfaighfear an creidmheas ar an gcéad dul síos nó faoi na téarmaí agus coinníollacha a mhargaítear. Na costais is iníoctha i leith na seirbhísí coimhdeacha sin, go háirithe préimheanna árachais, ba cheart iad a áireamh i gcostas iomlán an chreidmheasa. De rogha air sin, mura féidir méid na gcostas sin a chinneadh roimh ré, ba cheart do thomhaltóirí faisnéis leordhóthanach a fháil ag céim réamhchonarthach faoi chostais a bheith ann. Ba cheart glacadh leis go bhfuil eolas ag an gcreidiúnaí féin nó ag soláthraí na seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin ar chostais na seirbhísí coimhdeacha a thairgeann sé don tomhaltóir féin, nó thar ceann tríú páirtí, mura rud é go mbraitheann a bpraghas ar shaintréithe nó ar staid shonrach an tomhaltóra. (36)Maidir le cineálacha sonracha comhaontuithe creidmheasa, áfach, is iomchuí, chun leibhéal leordhóthanach cosanta tomhaltóirí a áirithiú gan ualach iomarcach a chur ar chreidiúnaithe nó, i gcás inarb infheidhme, ar idirghabhálaithe creidmheasa, na ceanglais maidir le faisnéis réamhchonarthach a shrianadh, agus cineál sonrach na gcineálacha comhaontuithe sin á chur san áireamh. (37)Ba cheart faisnéis chuimsitheach a thabhairt don tomhaltóir sula dtabharfaidh sé an comhaontú creidmheasa nó an comhaontú chun seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a sholáthar chun críche, is cuma cé acu atá nó nach bhfuil idirghabhálaí creidmheasa páirteach i margú an chreidmheasa. Dá bhrí sin, go ginearálta, ba cheart feidhm a bheith ag na ceanglais maidir le faisnéis réamhchonarthach maidir le hidirghabhálaithe creidmheasa freisin. I gcás ina ngníomhóidh soláthróirí earraí agus seirbhísí mar idirghabhálaithe creidmheasa i gcáil choimhdeach, áfach, ní iomchuí go bhforchuirtear orthu an oibleagáid dhlíthiúil an fhaisnéis réamhchonarthach a sholáthar i gcomhréir leis an Treoir seo. Féadfar a mheas go bhfuil soláthróirí earraí agus seirbhísí, mar shampla, ag gníomhú mar idirghabhálaithe creidmheasa i gcáil choimhdeach murab í a ngníomhaíocht mar idirghabhálaithe creidmheasa príomhchuspóir a dtrádála, a ngnó nó a ngairme. Sna cásanna sin, gnóthaítear leibhéal leordhóthanach cosanta tomhaltóirí fós ós rud é gur cheart don chreidiúnaí a bheith freagrach as a áirithiú go bhfaigheann an tomhaltóir an fhaisnéis réamhchonarthach iomlán ón idirghabhálaí creidmheasa, má chomhaontaíonn an creidiúnaí agus an t‑idirghabhálaí amhlaidh, nó ar bhealach iomchuí éigin eile. (38)Ba cheart an fhéidearthacht a bheith ag na Ballstáit cineál ceangailteach ionchasach na faisnéise atá le soláthar don tomhaltóir a rialáil roimh thabhairt i gcrích an chomhaontaithe creidmheasa nó na seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin agus maidir leis an tréimhse ar lena linn atá an creidiúnaí nó an soláthraí seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin le bheith faoi cheangal aige. (39)D’ainneoin na faisnéise réamhchonarthaí atá le soláthar, is féidir go mbeidh cúnamh breise fós ag teastáil ón tomhaltóir chun a chinneadh, laistigh den raon táirgí a bheartaítear, cén comhaontú creidmheasa nó na seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin is iomchuí le haghaidh a riachtanas agus a staide airgeadais. Dá bhrí sin, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go soláthróidh creidiúnaithe agus, i gcás inarb infheidhme, idirghabhálaithe creidmheasa agus soláthraithe seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin an cúnamh sin i ndáil leis na táirgí creidmheasa a thairgeann siad don tomhaltóir, trí mhínithe leordhóthanacha a sholáthar maidir leis an bhfaisnéis ábhartha lena n‑áirítear go háirithe saintréithe fíor‑riachtanacha na dtáirgí a mholtar don tomhaltóir ar bhealach pearsantaithe ionas gur féidir leis an tomhaltóir na héifeachtaí a fhéadfaidh a bheith acu ar a staid eacnamaíoch a thuiscint. Ba cheart do chreidiúnaithe agus, i gcás inarb infheidhme, idirghabhálaithe creidmheasa agus soláthraithe seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin an bealach a dtugtar na mínithe sin a oiriúnú do na himthosca ina dtairgtear an creidmheas agus don ghá atá ag an tomhaltóir le cúnamh, agus eolas agus taithí an tomhaltóra ar chreidmheas agus cineál táirgí creidmheasa aonair á gcur san áireamh. Níor cheart na mínithe sin a bheith ina moladh pearsanta astu féin. (40)Mar a léiríodh sa Togra ón gCoimisiún le haghaidh Rialachán lena leagtar síos rialacha comhchuibhithe maidir le hintleacht shaorga (an Gníomh um Intleacht Shaorga), is féidir córais intleachta saorga (AI) a úsáid go héasca in earnálacha éagsúla an gheilleagair agus na sochaí, lena n‑áirítear ar bhonn trasteorann, agus a bheith i gcúrsaíocht ar fud an Aontais. Sa chomhthéacs sin, ba cheart a cheadú do chreidiúnaithe, d’idirghabhálaithe creidmheasa agus do sholáthraithe seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin praghas a dtairiscintí a phearsantú le haghaidh tomhaltóirí sonracha nó catagóirí sonracha tomhaltóirí bunaithe ar chinnteoireacht uathoibríoch agus ar phróifíliú uathoibríoch ar iompraíocht tomhaltóirí lenar féidir leo cumhacht ceannaigh an tomhaltóra a mheasúnú. Dá bhrí sin, ba cheart tomhaltóirí a chur ar an eolas go soiléir nuair atá an praghas a chuirtear faoina mbráid pearsantaithe ar bhonn na próiseála uathoibrithe, ionas gur féidir leo na rioscaí ionchasacha a chur san áireamh ina gcinneadh ceannaigh. (41)Mar riail ghinearálta, níor cheart cleachtais nasctha a cheadú mura rud é nach bhféadfaí an tseirbhís airgeadais ná an táirge a thairgtear mar aon leis an gcomhaontú creidmheasa nó na seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a thairiscint ar leithligh ós cuid iomlán chomhtháite den chreidmheas í nó é, mar shampla i gcás saoráid rótharraingte. Agus cúinsí comhréireachta á gcur san áireamh, ba cheart go mbeadh creidiúnaithe nó soláthraithe seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin in ann a cheangal ar an tomhaltóir beartas árachais ábhartha a bheith aige chun aisíoc an chreidmheasa a ráthú nó chun luach an urrúis a árachú, ba cheart an deis a bheith ag an tomhaltóir a sholáthraí árachais féin a roghnú. Níor cheart go ndéanfadh sé sin dochar do na coinníollacha creidmheasa arna socrú ag an gcreidiúnaí nó ag soláthraí seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin, ar choinníoll go bhfuil an leibhéal coibhéiseach ráthaíochta ag polasaí árachais an tsoláthraí sin agus atá ag an bpolasaí árachais atá beartaithe nó atá á thairiscint ag an gcreidiúnaí nó ag na soláthraithe seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin. Thairis sin, ba cheart an fhéidearthacht a bheith ag na Ballstáit, an cumhdach a sholáthraítear le conarthaí árachais a chaighdeánú, go hiomlán nó i bpáirt, chun comparáidí a éascú idir tairiscintí éagsúla le haghaidh tomhaltóirí ar mian leo na comparáidí sin a dhéanamh. (42)Ba cheart seirbhísí coimhdeacha a chur i láthair ar bhealach soiléir agus trédhearcach. Ina theannta sin, níor cheart go mbeifí in ann comhaontú an tomhaltóra leis na seirbhísí coimhdeacha sin a bhunú ar thátal ach ní mór comhaontú den sórt sin a bheith ina ghníomh soiléir dearfach lena mbunaítear léiriú a thugtar faoi shaoirse, atá sonrach, eolasach agus gan débhrí ar fhormheas an tomhaltóra. Sa chomhthéacs sin, níor cheart tost, boscaí ar cuireadh tic leo roimh ré ná neamhghníomhaíocht a bheith ionann le comhaontú. (43)Gníomhaíocht is ea comhairle a sholáthar i bhfoirm moladh pearsantaithe (‘seirbhísí comhairleacha’), rud a fhéadfaidh a bheith comhcheangailte le gnéithe eile de chreidmheas a dheonú nó a idirghabháil. Dá bhrí sin, chun bheith in ann cineál na seirbhísí a sholáthraítear dóibh a thuiscint, ba cheart tomhaltóirí a chur ar an eolas faoina bhfuil i gceist le seirbhísí comhairleacha den sórt sin agus cibé acu atá nó nach bhfuil seirbhísí comhairleacha á soláthar nó faoi cibé acu is féidir nó nach féidir iad a sholáthar. I bhfianaise a thábhachtaí atá úsáid na dtéarmaí ‘comhairle’ agus ‘comhairleoirí’ do thomhaltóirí, ba cheart a cheadú do na Ballstáit úsáid na dtéarmaí sin, nó téarmaí comhchosúla, a thoirmeasc nuair atá seirbhísí comhairleacha á soláthar do thomhaltóirí ag creidiúnaithe, ag idirghabhálaithe creidmheasa nó ag soláthraithe seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin. Is iomchuí a áirithiú go bhforchuireann na Ballstáit coimircí i gcás ina dtugtar tuairisc ar chomhairle mar chomhairle neamhspleách chun a áirithiú go mbeidh an raon táirgí atá á mheas agus na socruithe luacha saothair i gcomhréir le hionchais tomhaltóirí maidir leis an gcomhairle sin. Le linn seirbhísí comhairleacha a sholáthar, ba cheart don chreidiúnaí, don idirghabhálaí creidmheasa nó don soláthraí seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin léiriú a sholáthar ar cibé acu a bheidh nó nach mbeidh an moladh bunaithe ar a raon táirgí féin, agus air sin amháin, nó ar raon leathan táirgí ó gach cearn den mhargadh, ionas gur féidir leis an tomhaltóir an bonn ar a bhfuil an moladh déanta a thuiscint. Thairis sin, ba cheart don chreidiúnaí, don idirghabhálaí creidmheasa nó don soláthraí seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin léiriú a sholáthar ar an táille is iníoctha ag an tomhaltóir as na seirbhísí comhairleacha nó, i gcás nach féidir an méid a fháil amach tráth an nochta, an modh a úsáidtear lena ríomh. (44)Féadfaidh díolacháin chreidmheasa nár iarr na tomhaltóirí a bheith ionann le cleachtais atá díobhálach don tomhaltóir i roinnt cásanna. Maidir leis sin, ba cheart creidmheas gan iarraidh a dhíol a thoirmeasc, lena n‑áirítear cártaí creidmheasa neamhiarrtha réamh‑fhormheasta a sheoltar chuig na tomhaltóirí, nó méadú aontaobhach rótharraingte nó teorainn cárta creidmheasa tomhaltóirí. (45)Ba cheart do na Ballstáit bearta iomchuí a dhéanamh chun cleachtais fhreagracha a chur chun cinn le linn na gcéimeanna uile den chaidreamh creidmheasa, agus gnéithe sonracha a margaidh creidmheasa á gcur san áireamh. Féadfar a áireamh sna bearta sin, mar shampla, soláthar faisnéise do thomhaltóirí, agus oideachas a chur orthu, lena n‑áirítear rabhaidh maidir leis na rioscaí a bhaineann le mainneachtain íocaíochta agus le rófhéichiúnas. Sa mhargadh creidmheasa atá ag dul i leithne, go háirithe, is den tábhacht nár cheart do chreidiúnaithe dul i mbun iasachtú mífhreagrach ná creidmheas a thabhairt gan measúnú acmhainneachta creidmheasa roimh ré. Ba cheart do na Ballstáit an mhaoirseacht is gá a dhéanamh chun iompraíocht den sórt sin ó chreidiúnaithe a sheachaint agus ba cheart dóibh na modhanna is gá a chinneadh chun smachtbhanna a chur ar iompraíocht den sórt sin. Gan dochar d’fhorálacha riosca creidmheasa Threoir 2013/36/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, ba cheart do chreidiúnaithe nó do sholáthraithe seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a bheith freagrach as acmhainneacht creidmheasa an tomhaltóra a sheiceáil go leithleach. Chuige sin, ba cheart a cheadú do chreidiúnaithe nó do sholáthraithe seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin úsáid a bhaint as faisnéis a sholáthraíonn an tomhaltóir ní hamháin le linn an comhaontú creidmheasa nó an comhaontú maidir le seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin i gceist a ullmhú, ach freisin le linn caidreamh tráchtála seanbhunaithe. Ba cheart do thomhaltóirí gníomhú go stuama freisin agus a n‑oibleagáidí conarthacha a urramú. (46)Tá sé fíor‑riachtanach go ndéanfar measúnú agus fíorú ar chumas agus ar chlaonadh an tomhaltóra an creidmheas a aisíoc sula dtugtar comhaontú creidmheasa nó comhaontú maidir le seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin i gcrích. Ba cheart an measúnú acmhainneachta creidmheasa sin a dhéanamh chun leas an tomhaltóra, chun cleachtais iasachtaithe mhífhreagracha agus rófhéichiúnas a chosc, agus ba cheart a chur san áireamh ann na fachtóirí uile is gá agus is ábhartha a bhféadfadh tionchar a bheith acu ar chumas tomhaltóra an creidmheas a aisíoc. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann treoraíocht bhreise a eisiúint maidir le critéir bhreise agus modhanna chun acmhainneacht creidmheasa tomhaltóra a mheasúnú, mar shampla trí theorainneacha a leagan síos ar chóimheasa iasachta‑luacha nó iasachta‑ioncaim. (47)Ba cheart an measúnú acmhainneachta creidmheasa a bheith bunaithe ar fhaisnéis maidir le staid airgeadais agus eacnamaíoch, lena n‑áirítear ioncam agus costais, an tomhaltóra. I dTreoirlínte an Údaráis Baincéireachta Eorpaigh maidir le tionscnamh agus faireachán na hiasachta (EBA/GL/2020/06), soláthraítear treoirlínte maidir leis na catagóirí sonraí a fhéadfar a úsáid chun sonraí pearsanta a phróiseáil chun críocha acmhainneachta creidmheasa, lena n‑áirítear fianaise ar ioncam nó foinsí eile aisíocaíochta, faisnéis ar shócmhainní agus ar dhliteanais airgeadais, nó faisnéis ar cheangaltais airgeadais eile. Sonraí pearsanta, amhail sonraí pearsanta a aimsítear ar ardáin meán sóisialta nó sonraí sláinte, lena n‑áirítear sonraí ailse, níor cheart iad a úsáid le linn measúnú acmhainneachta creidmheasa a dhéanamh. Ba cheart do thomhaltóirí faisnéis a sholáthar maidir lena staid airgeadais agus eacnamaíoch chun an measúnú acmhainneachta creidmheasa a éascú. I bprionsabal, níor cheart creidmheas a chur ar fáil don tomhaltóir ach amháin i gcás ina léireoidh toradh an mheasúnaithe acmhainneachta creidmheasa gur dóigh go gcomhlíonfar na hoibleagáidí a eascraíonn as an gcomhaontú creidmheasa nó as an gcomhaontú maidir le seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a sholáthar ar an mbealach a éilítear faoin gcomhaontú sin. Mar sin féin, ba cheart an measúnú sin a bheith diúltach, is féidir leis an gcreidiúnaí nó an soláthraí seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin creidmheas a chur ar fáil in imthosca sonracha a bhfuil údar cuí leo amhail cásanna ina bhfuil caidreamh seanbhunaithe acu leis an tomhaltóir, nó i gcás iasachtaí chun speansais eisceachtúla cúraim sláinte, iasachtaí le haghaidh mic léinn nó iasachtaí a mhaoiniú le haghaidh tomhaltóirí atá faoi mhíchumas. I gcás den sórt sin, agus cinneadh á dhéanamh an gcuirfear nó nach gcuirfear an creidmheas ar fáil don tomhaltóir, ba cheart don chreidiúnaí nó don soláthraí seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin méid agus cuspóir an chreidmheasa a chur san áireamh, agus an dóchúlacht go gcomhlíonfar na hoibleagáidí a eascraíonn as an gcomhaontú. (48)Leis an Togra le haghaidh Rialachán lena leagtar síos rialacha comhchuibhithe maidir leis an intleacht shaorga (an Gníomh maidir leis an Intleacht Shaorga) bunaítear gur cheart córais intleachta saorga a úsáidtear chun meastóireacht a dhéanamh ar scór creidmheasa nó acmhainneacht creidmheasa daoine nádúrtha, gur cheart iad a aicmiú mar chórais intleachta saorga ardriosca, ós rud é go gcinntear leo rochtain na ndaoine sin ar acmhainní airgeadais nó seirbhísí fíor‑riachtanacha amhail seirbhísí tithíochta, leictreachais agus teileachumarsáide. I bhfianaise an méid mór sin atá i ngeall, aon uair atá baint ag an measúnú acmhainneachta creidmheasa le próiseáil uathoibríoch, ba cheart é a bheith de cheart ag an tomhaltóir idirghabháil an duine a fháil ar thaobh an chreidiúnaí nó na soláthraithe seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin. Ba cheart go mbeadh sé de cheart freisin ag an tomhaltóir míniú bríoch a fháil ar an measúnú a rinneadh agus ar fheidhmiú na próiseála uathoibríoch a úsáideadh, lena n‑áirítear i measc nithe eile na príomhathróga, an loighic agus na rioscaí lena mbaineann, chomh maith leis an gceart a thuairim a chur in iúl agus an measúnú acmhainneachta creidmheasa agus an cinneadh sin a chonspóid. (49)Chun measúnú a dhéanamh ar stádas creidmheasa tomhaltóra, ba cheart don chreidiúnaí nó don soláthraí seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin bunachair sonraí creidmheasa a cheadú freisin. Is féidir go gceanglófar leis na himthosca dlíthiúla agus iarbhír go n‑athróidh ceadú na mbunachar sonraí sin ó thaobh raon feidhme de. Chun aon saobhadh iomaíochta a chosc i measc creidiúnaithe nó soláthraithe seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin, ba cheart go mbeidh rochtain acu ar bhunachair sonraí phríobháideacha nó phoiblí maidir le tomhaltóirí i mBallstát nach bhfuil siad bunaithe faoi choinníollacha neamh‑idirdhealaitheacha ann i gcomparáid le creidiúnaithe nó le soláthraithe seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin atá bunaithe sa Bhallstát sin. Ba cheart do na Ballstáit an rochtain trasteorann ar bhunachair sonraí phríobháideacha nó phoiblí a éascú, i gcomhréir le Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Chun an chómhalartacht a fheabhsú, i mbunachair sonraí creidmheasa ba cheart go gcoinneofaí ar a laghad faisnéis maidir le riaráistí íocaíochta tomhaltóirí, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta agus le dlí an Aontais. (50)I gcás ina bhfuil cinneadh diúltú d’iarratas ar chreidmheas bunaithe ar cheadú bunachair sonraí creidmheasa, ba cheart don chreidiúnaí nó don soláthraí seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin an tomhaltóir a chur ar an eolas faoi sin agus faoin bhfaisnéis maidir leis nó léi atá sa bhunachar sonraí a ceadaíodh. (51)Ní rialáiltear leis an Treoir seo saincheisteanna dhlí na gconarthaí i ndáil le bailíocht comhaontuithe creidmheasa nó comhaontuithe maidir le seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a sholáthar. Dá bhrí sin, sa réimse sin, féadfaidh na Ballstáit forálacha náisiúnta atá i gcomhréir le dlí an Aontais a choinneáil ar bun nó a thabhairt isteach. Féadfaidh na Ballstáit rialáil a dhéanamh ar an gcóras dlí lena rialaítear an tairiscint chun an comhaontú creidmheasa nó an comhaontú maidir le soláthar seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a thabhairt i gcrích, go háirithe an tráth atá sí le tabhairt agus an tréimhse ar lena linn atá sí le bheith ceangailteach ar an gcreidiúnaí nó ar an soláthraí seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin. Má dhéantar tairiscint den sórt sin an tráth céanna a thugtar an fhaisnéis réamhchonarthach dá bhforáiltear leis an Treoir seo, ba cheart í a sholáthar, cosúil le haon fhaisnéis bhreise is mian leis an gcreidiúnaí nó leis an soláthraí seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a thabhairt don tomhaltóir, i ndoiciméad ar leithligh. Féadfaidh an doiciméad ar leithligh sin a bheith i gceangal leis an bhFaisnéis Chaighdeánach Eorpach um Chreidmheas Tomhaltóra.

(52)Ba cheart an fhaisnéis uile is gá a bheith sa chomhaontú creidmheasa agus sa chomhaontú maidir le seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a sholáthar ar bhealach soiléir agus gonta chun é a chur ar a chumas don tomhaltóir a bheith ar an eolas faoina chearta agus faoina oibleagáidí faoin gcomhaontú sin. (53)Gan dochar do Threoir 93/13/CEE, agus d’oibleagáidí réamhchonarthacha faoin Treoir seo, agus chun ardleibhéal cosanta do thomhaltóirí a áirithiú, ba cheart, in am trátha agus roimh aon mhodhnú ar théarmaí agus coinníollacha an chomhaontaithe creidmheasa nó an chomhaontaithe chun seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a sholáthar, tuairisc a chur ar fáil don tomhaltóir, tuairisc ar na hathruithe atá beartaithe agus, i gcás inarb infheidhme, an gá atá le toiliú tomhaltóirí nó ar na hathruithe a tugadh isteach trí fheidhmiú an dlí; an t‑amscála maidir le cur chun feidhme na n‑athruithe sin; na modhanna maidir le gearán a dhéanamh atá ar fáil don tomhaltóir chomh maith leis an tréimhse ama atá ag an tomhaltóir chun gearán a dhéanamh agus ainm agus seoladh an údaráis inniúil ina bhféadfar an gearán a chur isteach. Níor cheart don mhodhnú a dhéantar ar chonradh difear a dhéanamh d’aon cheart a bheidh ag tomhaltóir, lena n‑áirítear cearta faisnéise faoin Treoir seo. (54)Chun trédhearcacht iomlán a áirithiú, ba cheart faisnéis a sholáthar don tomhaltóir maidir leis an ráta iasachta, ag céim réamhchonarthach agus nuair a thugtar an comhaontú creidmheasa nó an comhaontú maidir le soláthar seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin i gcrích araon. Le linn an chaidrimh chonarthaigh, ba cheart tuilleadh eolais a chur ar fáil don tomhaltóir maidir le hathruithe ar an ráta iasachta athraitheach agus le hathruithe ar na híocaíochtaí atá ann mar gheall air sin. Tá an méid sin gan dochar d’fhorálacha an dlí náisiúnta nach mbaineann le faisnéis do thomhaltóirí agus lena leagtar síos coinníollacha maidir le hathruithe, nó lena bhforordaítear iarmhairtí athruithe, seachas athruithe maidir le híocaíochtaí, i rátaí iasachta agus dálaí eacnamaíocha eile lena rialáiltear an creidmheas, mar shampla rialacha lena ndéantar foráil nach bhféadfaidh an creidiúnaí nó an soláthraí seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin an ráta iasachta a athrú ach amháin i gcás inarb ann do chúis bhailí leis an athrú sin nó go bhféadfaidh an tomhaltóir an conradh a fhoirceannadh i gcás ina dtiocfadh athrú ar an ráta iasachta nó ar dháil eacnamaíoch shonrach eile maidir leis an gcreidmheas. (55)I gcás rótharraingt intuigthe suntasach is faide ná tréimhse míosa, ba cheart don chreidiúnaí faisnéis a chur faoi bhráid an tomhaltóra gan mhoill maidir leis an rótharraingt intuigthe, lena n‑áirítear an méid lena mbaineann, an ráta iasachta agus aon phionós, muirear nó ús ar riaráistí is infheidhme. I gcás rótharraingt intuigthe thráthrialta, ba cheart don chreidiúnaí seirbhísí comhairleacha a sholáthar don tomhaltóir, i gcás ina mbeidh siad ar fáil, chun cuidiú le tomhaltóirí roghanna malartacha nach bhfuil chomh costasach céanna a shainaithint, nó tomhaltóirí a atreorú i dtreo fiach‑sheirbhísí comhairleacha. (56)Ba cheart ceart chun tarraingt siar a bheith ag tomhaltóirí gan phionós agus gan aon oibleagáid a bheith orthu bonn cirt a thabhairt. Níor cheart an ceart chun tarraingt siar a úsáid de mheon mímhacánta, áfach. (57)I gcás ina dtarraingeoidh tomhaltóir siar as comhaontú creidmheasa nó comhaontú maidir le soláthar seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a bhfuil earraí faighte ag an tomhaltóir maidir leis, go háirithe as ceannach i dtráthchodanna nó as comhaontú fostaithe nó léasaithe lena ndéantar foráil maidir le hoibleagáid cheannaigh, ba cheart an Treoir seo a bheith gan dochar d’aon rialáil a dhéanann na Ballstáit ar cheisteanna maidir le hearraí a thabhairt ar ais nó aon cheist ghaolmhar. (58)I gcásanna áirithe, déantar foráil sa dlí náisiúnta cheana nach féidir cistí a chur ar fáil don tomhaltóir roimh dhul in éag sprioc‑ama shonraigh. Sna cásanna sin, is féidir gur mian le tomhaltóirí a áirithiú go bhfaigheann siad na hearraí nó na seirbhísí a cheannaigh siad go luath. Dá bhrí sin, i gcás comhaontuithe creidmheasa nasctha, ba cheart go mbeadh an fhéidearthacht ag na Ballstáit foráil a dhéanamh go heisceachtúil, más éard is mian leis an tomhaltóir go sainráite ná fáil luath na n‑earraí nó na seirbhísí a ceannaíodh, go bhféadfaí an sprioc‑am maidir le feidhmiú an chirt chun tarraingt siar a laghdú ionas go mbeadh sé mar an gcéanna leis an sprioc‑am nach féidir cistí a chur ar fáil roimhe sin. (59)I gcás comhaontuithe creidmheasa nasctha, is ann do chaidreamh idirthuilleamaíochta idir ceannach earraí nó seirbhísí agus an comhaontú creidmheasa nó an comhaontú maidir le soláthar seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin a thugtar i gcrích chun na críche sin. Dá bhrí sin, i gcás ina bhfeidhmeoidh an tomhaltóir an ceart chun tarraingt siar i leith an chomhaontaithe ceannaigh, bunaithe ar dhlí an Aontais, níor cheart don tomhaltóir a bheith faoi cheangal ag an gcomhaontú creidmheasa nasctha a thuilleadh. Níor cheart difear a dhéanamh leis sin don dlí náisiúnta is infheidhme maidir le comhaontuithe creidmheasa nasctha i gcásanna inar cuireadh comhaontú ceannaigh ar neamhní nó inar fheidhmigh an tomhaltóir a cheart chun tarraingt siar bunaithe ar an dlí náisiúnta. Níor cheart difear a dhéanamh leis sin do chearta tomhaltóirí ach oiread, cearta a dheonaítear le dlí náisiúnta ar dá réir nach bhféadfaidh an tomhaltóir agus soláthróir earraí nó soláthróir seirbhísí gealltanas a dhéanamh, ná nach bhféadfar aon íocaíocht a dhéanamh idir na daoine sin, fad nach mbeidh an comhaontú creidmheasa nó an comhaontú maidir le soláthar seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin sínithe ag an tomhaltóir chun ceannach earraí nó seirbhísí a mhaoiniú. (60)Ba cheart an ceart a bheith ag na páirtithe conarthacha foirceannadh caighdeánach a dhéanamh ar chomhaontú creidmheasa imrothlaigh. Ina theannta sin, i gcás inar comhaontaíodh amhlaidh sa chomhaontú creidmheasa nó sa chomhaontú maidir le soláthar seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin, ba cheart an ceart a bheith ag an gcreidiúnaí nó ag an soláthraí seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin ceart an tomhaltóra chun tarraingt anuas ar chomhaontú creidmheasa imrothlaigh a chur ar fionraí ar chúiseanna a bhfuil údar oibiachtúil leo. Féadfar a áireamh sna cúiseanna sin, mar shampla, amhras faoi úsáid neamhúdaraithe nó chalaoiseach a bheith á baint as an gcreidmheas nó riosca atá méadaithe go suntasach a bhaineann le héagumas an tomhaltóra a oibleagáid nó a hoibleagáid maidir le haisíoc an chreidmheasa a chomhlíonadh. Leis an Treoir seo níor cheart difear a dhéanamh do dhlí náisiúnta na gconarthaí lena rialáiltear cearta na bpáirtithe conarthacha an comhaontú creidmheasa a fhoirceannadh ar bhonn sárú conartha. (61)Faoi choinníollacha áirithe, ba cheart a cheadú don tomhaltóir leigheasanna a lorg in aghaidh an chreidiúnaí nó an tsoláthraí seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin i gcás fadhbanna a bhaineann leis an gcomhaontú ceannaigh. Ba cheart do na Ballstáit a chinneadh, áfach, a mhéid, agus na coinníollacha ar fúthu, a cheanglaítear ar an tomhaltóir na leigheasanna a lorg in aghaidh an tsoláthróra, go háirithe trí chaingean a thionscnamh in aghaidh an tsoláthróra, roimh bheith in ann iad a lorg in aghaidh an chreidiúnaí nó na soláthraithe seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin. Níor cheart go mbainfí a gcearta de thomhaltóirí faoin dlí náisiúnta lena gcuirtear dliteanas comhpháirteach agus leithleach ar an díoltóir nó ar an soláthróir seirbhísí agus ar an gcreidiúnaí nó ar an soláthraí seirbhísí creidmheasa sluachistiúcháin. (62)Ba cheart an ceart a bheith ag an tomhaltóir a oibleagáidí nó a hoibleagáidí a urscaoileadh roimh an dáta a chomhaontaítear sa chomhaontú creidmheasa. Mar a fhoráiltear le rialú Lexitor Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, beidh an tomhaltóir i dteideal laghdú a fháil ar chostas iomlán an chreidmheasa, i gcás ina ndéanfar an creidmheas a aisíoc go luath go n‑áireofar na costais uile a forchuireadh ar an tomhaltóir. I gcás aisíocaíocht luath ba cheart don chreidiúnaí a bheith i dteideal cúiteamh atá cóir agus a bhfuil údar oibiachtúil leis a fháil as na costais a bhaineann go díreach leis an aisíocaíocht luath, agus aon choigilteas a dhéanann an creidiúnaí leis sin á chur san áireamh. Chun modh ríofa an chúitimh a chinneadh, áfach, is den tábhacht roinnt prionsabal a urramú. Ba cheart ríomh an chúitimh atá dlite don chreidiúnaí a bheith trédhearcach agus intuigthe do thomhaltóirí atá ag an