TUAIRIM UIMH. 6/2018

(de bhun Airteagal 287(4) agus Airteagal 322(1)(a) TFEU)

maidir le togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe agus an Ciste Eorpach Muirí agus Iascaigh agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste Tearmainn agus Imirce, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim um Bainistiú Teorainneacha agus um Viosaí

CLÁR ÁBHAR

Mír Leathanach RÉAMHRÁ 1 – 4 3 MEASÚNÚ ACHOMAIR I gCOINNE PRÍOMHCHUSPÓIRÍ AN CHOIMISIÚ I 5 – 14 4 SAINCHEISTEANNA STRAITÉISEACHA AGUS CUSPÓIRÍ UM BEARTAS COMHTHÁTHAITHE 15 – 46 5 Aghaidh a thabhairt ar thosaíochtaí AE 15 – 23 5 Leabhar rialacha aonair 24 – 25 7 Solúbthacht bhuiséadach 26 – 30 8 Comhshaol fabhrach a chruthú d’infheistíochta í 31 – 43 9 Athbhreithniú lárthéarma 44 – 46 11 CREAT CLÁRÚCHÁIN AGUS FAIREACHÁIN 47 – 68 12 Prionsabal an tsimpliúcháin sa chlárúchán 47 – 49 12 An chothromaíocht idir simpliúchán, torthaí agus cuntasacht 50 – 56 13 An creat feidhmíochta 57 – 60 14 Faireachán agus úsáid faisnéise feidhmíochta 61 – 68 15 CÓRAS SEACHADTA AGUS RIALACHA INCHÁILITHEACHTA 69 – 97 18 Ionstraimí airgeadais 69 – 75 18 Móid seachadta simplithe 76 – 84 20 Roghnú tionscadal agus rialacha incháilitheachta 85 – 90 22 Rialacha scortha 91 – 97 23 SOCRUITHE CUNTASAÍOCHTA 98 – 132 25 Róil agus freagrachtaí sna córais bhainistíochta agus rialaithe 98 – 104 25 Córais bhainistíochta agus rialaithe caighdeánacha 105 – 111 26 Socruithe comhréireacha feabhsaithe do na córais bhainistíochta agus rialaithe 112 – 120 28 Tíolacadh cuntas agus ceartúcháin airgeadais 121 – 125 29 Coinníollacha fianaithe ag an gCúirt 126 – 132 30 TUAIRIMÍ DEIRIDH 133 – 139 32 IARSCRÍBHINN 34

RÉAMHRÁ

1. D’fhoilsigh an Coimisiún a thogra an 29 Bealtaine 2018 ( 1 ) , i gcomhair Rialachán na bhForálacha Coiteanna (RFC) i leith seacht gciste bainistíochta chomhroinnte AE le haghaidh an chéad chlárthréimhse eile idir na blianta 2021-2027. Ciallaíonn an bunús dlíthiúil leis an togra ón gCoimisiún gurb éigeantach é an comhairliúchán le Cúirt Iniúchóirí na hEorpa ( 2 ) . Is comhlíonadh í an tuairim seo ar an riachtanas comhairliúcháin.

2. Is iad na seacht gciste, lena bhféadfaí timpeall ar €360 billiún a chlúdach le chéile, suas le trian amháin den bhuiséad iomlán AE don tréimhse idir na blianta 2012-2027 ná: — Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE) — Ciste Sóisialta na hEorpa (CSE+) — an Ciste Comhtháthaithe (CC) — an Ciste Eorpach Muirí agus Iascaigh (CEMI) — an Ciste Tearmainn agus Imirce (CTIL) — an Ciste Slándála Inmheánaí (CSI) — an Ionstraim um Bainistiú Teorainneacha agus Víosaí (IBTV)

3. Cuirtear réamhrá leis an tuairim le hachoimre ar ár n-anailís sa mhéid go sásaíonn an togra na trí phríomhchuspóir ar leagadh amach dó ag an gCoimisiún, a fheictear síos tríd an dréacht-RFC: chun an t-ualach riaracháin a laghdú go mór do thairbhithe agus d’údaráis bhainistíochta; chun solúbthacht a mhéadú chun cuspóirí agus acmhainní an chláir a chur in oiriúint i bhfianaise na n-imthosca athraitheacha; agus chun na cláir a ailíniú níos gaire le tosaíochtaí AE agus chun a n-éifeachtacht a mhéadú ( 3 ) . Is fíor-fhadréimseach é an dréacht-RFC é féin, agus is mar seo a leanas a ghrúpáiltear a bhunghnéithe lenár scrúdú: Cuspóirí beartais chomhtháthaithe agus an chreatlach um chláreagrú agus faireacháin (i ndáil le Teidil I, II, III, IV agus VIII den togra); an córas seachadta agus na rialacha incháilitheachta (Teidil V agus VII); agus ar deireadh na socruithe cuntasachta, lena n-áirítear iniúchadh le Cúirt Iniúchóirí na hEorpa (Teideal VI).

4. Áirímid síos tríd an anailís roinnt saincheisteanna do bhreithniúchán ag an gCoimisiún agus na reachtóirí. Tugaimid le fios sa dréacht-RFC an t-airteagal/na hairteagail dá dtagraítear leis na saincheisteanna úd, ach d’fhéadfaí aghaidh a thabhairt ar roinnt acu, más í toil na reachtóirí í, sa reachtaíocht thacúil ag leibhéal ní b’ísle — gníomhartha tarmligthe agus cur chun feidhme — nó trí threoir ar leithligh. Faigheann an reachtaíocht thacúil níos lú airde le hais na rialachán, cé go bhféadfadh castacht agus ualach riaracháin neamhriachtanach éirí as an reachtaíocht sin. Tá dhá shaincheist le breithniú a théann thar an RFC agus a reachtaíocht thacúil, a chreidimid gur suntasach a ndóthain iad le cur faoi bhráid an Choimisiúin agus na reachtóirí (saincheisteanna le breithniú uimhir 5 agus uimhir 18). Ar deireadh, foráiltear leis an Iarscríbhinn liosta de mholtaí dréachtaithe sonracha, arna gcrostagairt don tsaincheist ábhartha lena breithniú.

MEASÚNÚ ACHOMAIR I gCOINNE PRÍOMHCHUSPÓIRÍ AN CHOIMISIÚIN

5. Cuireann an RFC leis an gcreatlach a bunaíodh sa chlárthréimhse roimhe seo. Leagtar amach ann comhchuspóirí beartais, sainítear leis leithdháileadh na gcistí idir gach 27 mBallstát, agus soláthraítear leis na rialacha do chláreagrú agus d’fhorghníomhú an bheartais. Neamhchosúil lena rialachán coibhéiseach don chlárthréimhse idir na blianta 2014-2020 ( 4 ) , níor tháinig an togra faoi réir measúnachta tionchair. I gcomhréir leis an meabhrán míniúcháin, tá sé sin ag tarlú toisc “go leagtar amach sa togra rialacha coiteanna agus sásra seachadta le haghaidh beartas eile” ( 5 ) . Tá na rialacháin chiste-shonracha ( 6 ) i leith na seacht gciste arna rialú ag an RFC tar éis measúnachtaí tionchair a chur i bhfeidhm orthu. B’amhlaidh ámh nár clúdaíodh leis na measúnachtaí sin roinnt saincheisteanna tábhachtacha d’ábharthacht ghinearálta, ar nós leibhéal na rátaí cothroma i gcomhthéacs na gcineálacha tacaíochta simplithe (mír 81) agus tionchar na socruithe comhréireacha feabhsaithe molta (míreanna 112-120).

6. Is iad príomhchuspóirí an Choimisiúin faoi bhun an dearaidh bheartais mholta ná: simpliú; solúbthacht an tseachadta beartais; agus ailíniú neartaithe idir cistiú agus tosaíochtaí AE ( 7 ) . Leagaimid amach ár bpríomhchonclúidí i leith gach ceann de na cuspóirí thíos; agus is i gcomhréir lenár ról mar an t-iniúchóir seachtrach den AE a sholáthraímid freisin ár n-anailís ar na socruithe cuntasachta molta nua.

Simpliúchán

7. Léirítear go soiléir leis an togra seo iarrachtaí an Choimisiúin chun aghaidh a thabhairt ar na héilimh ar shimpliúchán an Bheartais Chomhtháthaithe. Tacaímid go hiomlán le huaillmhianta an Choimisiúin chun simpliú a chur i gcrích, agus baineann an simpliú le go leor gnéithe den dréacht-RFC. Is amhlaidh i roinnt cásanna ámh, a smaoinímid go sáraíonn na rioscaí níos mó ar chomhlíonadh na rialacha agus ar bhainistiú airgeadais fónta na tairbhithe féideartha ón simpliú i dtéarmaí an ualaigh riaracháin laghdaithe agus na gcoigilteas éifeachtúlachta.

8. Mar shampla, fáiltímid roimh an gcaoi ina gcothabháiltear den chuid is mó struchtúr na gclár. Ach tugaimid faoi deara freisin gur doiléir iad roinnt de na forálacha sa RFC, óna dtiocfadh léirmhíniú éagsúil ar na rialacha, rud a théann i bhfeidhm ar an gcinnteacht dhlíthiúil. Is samplaí iad an mhodheolaíocht d’athbhreithniú meántéarmach (mír 45), na critéir mheasúnaithe de phríomhcheanglais rialaithe (mír 101) agus na coinníollacha úsáide do na socruithe comhréireachta feabhsaithe (mír 117).

9. Tairgtear leis an togra réimse beart simplithe, ar nós roghanna costais simplithe, agus maoiniú neamhnasctha le costais, lena mbaineann an fhéidearthacht má dheartar i gceart iad agus má chuireann na Ballstáit chun feidhme iad, chun aird a athrú ón gcaiteachas go dtí torthaí. D’fhéadfadh meascán de na bearta molta sin éirí ina aisíocaíocht ámh os cionn nó faoi bhun an leibhéil chostas arna dtabhú, agus cruthaítear rioscaí leis chun luach ar airgead a ghnóthú.

10. D’fhéadfaí an simpliúchán a thairiscint le baint mholta de roinnt nósanna imeachta reatha, ar nós measúnuithe ex ante ar chláir, breithmheasanna ar thionscadail mhóra, tuairisciú straitéiseach agus an cúlchiste feidhmíochta, ach táimid den tuairim go lagaítear lena mbaint na sásraí i bhfeidhm chun torthaí a sheachadadh.

Solúbthacht

11. Moltar roinnt beart sa dréacht-RFC chun tacú le buiséad AE níos solúbtha, rud a bhfuilimid fabhrach dó den chuid is mó. Is í gné nua atá molta don tréimhse 2021-2027 go mbeadh cláreagrú dhá chéim (5 + 2) ann i leith na dtrí chiste, lena socrófar na leithdháiltí don dá bhliain seo caite sa bhliain 2025 mar chuid den chleachtadh athbhreithnithe lárthéarma. Cé go bhféadfadh sé sin cabhrú leis an tsolúbthacht agus an cumas a mhéadú chun freagairt d’imthosca athraitheacha, bímid buartha faoi uainiú molta an athbhreithnithe, agus faoin ualach riaracháin lena mbaineann arb ionann é agus castacht a chur leis seachas simpliú. Measaimid freisin go dteastaíonn soiléiriú breise ó roinnt de na próisis lena mbaineann.

Ailíniú idir cistiú agus tosaíochtaí AE

12. Fáiltímid roimh chéimeanna ón gCoimisiún chun an nasc a neartú idir úsáid an mhaoinithe AE agus socruithe rialachais eacnamaíoch ardleibhéil AE — an Seimeastar Eorpach — ar nós na béime breise ar fhorfheidhmiú na moltaí ábhartha laistigh de chláir thír-shonracha. Tacaímid freisin leis an athrú ó choinníollachtaí ex ante chuig coinníollacha cumasaithe níos simplí, agus soláthraímid roinnt gnéithe de sin don Choimisiún lena mbreithniú.

13. Is mó ár n-imní i gcásanna eile. Neamhchosúil leis an dá chlárthréimhse roimhe seo, ní thacaítear sa dréacht-RFC don chéad tréimhse eile le straitéis ar fud AE ná le tacar spriocanna. Ina ionad sin, moltar cúig chuspóir beartais ardleibhéil sa RFC nach n-aistrítear ina dtorthaí intomhaiste, arna gcainníochtú ag an leibhéal AE. Cinneann ar an RFC dá réir chun fís shoiléir a leagan amach faoin méid ar mian leis an AE a ghnóthú trína chuid beartas. Is faoi na Ballstáit chun na príomhspriocanna straitéiseacha a shainiú. Táimid den tuairim mar thoradh air sin, nach n-ailínítear sa togra an cistiú le tosaíochtaí AE, agus nach bhfuil sé chomh dírithe céanna ar fheidhmíocht le hais na tréimhse 2014-2020.

Socruithe cuntasachta

14. Maidir leis an gcuntasacht, athraítear leis an togra an fhreagracht d’fhorfheidhmiú chuig na Ballstáit, leathnaítear na socruithe iniúchta aonair agus laghdaítear ról an Choimisiúin leis. Baineann an cumas leis an gcuíchóiriú molta ar fhíorúcháin bhainistíochta ach iad a dhíriú ar limistéir ardriosca chun an t-ualach riaracháin a laghdú agus éifeachtacht na seiceálacha sin a mhéadú, má chuirtear chun feidhme i gceart iad. Is amhlaidh ámh a dhíothaítear go héifeachtach leis na socruithe feabhsaithe comhréireacha molta do chórais rialaithe an mhaoirseacht leis an gCoimisiún; agus d’fhéadfaí cistí AE a nochtadh do rioscaí méadaithe leo. D’fhéadfadh an ghné seo den togra gnóthachtálacha a chur i mbaol maidir leis an rialáil inmheánach ar forbraíodh le 20 bliain anuas iad. Molaimid roinnt ábhar breithniúchán don Choimisiún sa réimse sin.

SAINCHEISTEANNA STRAITÉISEACHA AGUS CUSPÓIRÍ UM BEARTAS COMHTHÁTHAITHE

Aghaidh a thabhairt ar thosaíochtaí AE

Réamh-leithdháileadh cistí chuig Ballstáit

15. I gcás codanna móra de bhuiséad AE — go háirithe iad siúd ina n-oibrítear bainistíocht chomhroinnte — miondealaítear uasleibhéal an chaiteachais faoi cheannteidil an chreata airgeadais ilbhliantúil (CAI) ina leithdháiltí bliantúla in aghaidh an Bhallstáit. Cé go mbunaítear an réamh-leithdháileadh cistí sin ar go leor ábhar breithniúcháin (Airteagail 102-104 agus Iarscríbhinn XXII den RFC), ní bhfaightear critéir i ndáil leis an bhfeidhmíocht ina measc.

16. Thugamar faoi deara sna hiniúchtaí roimhe seo gur dúshlán é chun torthaí cáilíochtúla maithe a fháil ó scéimeanna mar a mbíonn ionsú cistí ag Ballstáit ina chuspóir intuigthe ( 8 ) . Táimid den tuairim go mba cheart go gcloífeadh leithdháileadh an chistithe leis na tosaíochtaí straitéiseacha (cuspóirí beartais). Tugaimid faoi deara nach amhlaidh an cás, agus ina ionad sin is amhlaidh a chloíonn na tosaíochtaí leis an gcistiú (Airteagal 4 den RFC).

Ceanglais chomhchruinnithe téamacha

17. Foráiltear leis an dréacht-RFC leanúnachas cistithe, trína chuspóirí beartais (Airteagal 4), sa mhéid agus go dtacaíonn sé leis na limistéir chéanna ar beartaíodh tosaíocht dóibh sa tréimhse 2014-2020 faoi chreat na straitéise Eoraip 2020.

18. Leanann sé ar aghaidh freisin leis na ceanglais chomhchruinnithe téamacha (Airteagal 8), ag díriú infheistíochtaí ar an nuálaíocht, ar Eoraip ísealcharbóin níos glaise (Airteagal 3 den togra ó Rialachán CFRE/CC) agus ar an ionchuimsiú sóisialta agus ar an gcomhrac i gcoinne na dífhostaíochta óige (Airteagal 7 den togra ón Rialachán CSE+). Chonacthas dúinn sna hiniúchtaí roimhe seo go raibh tionchar láidir ag ceanglais chomhchruinnithe téamacha ar shocrú tosaíochtaí leordhóthanacha don chistiú ( 9 ) . Fáiltímid dá réir roimh an gcaoi ar cothabháladh na ceanglais sin, óir go mba cheart go gceadófaí leo cistiú AE bheith spriocdhírithe ní b’fhearr, ag uasmhéadú an tionchair leis na hacmhainní ganna sin dá réir.

19. Tugaimid faoi deara ámh gurb éagsúil é cistiú AE mar chion den chaiteachas poiblí iomlán idir na Ballstáit, agus is fíor-íseal idir roinnt acu é (féach Figiúr thíos). I gcás na mBallstát úd, fiú amháin leis an gcomhchruinniú téamach, is amhlaidh a bhraithfidh rath an chistithe AE den chuid is mó ar a gcumas chun cistiú náisiúnta comhlántach a úsáid. Figiúr CFRE agus CC mar % d’infheistíochtaí poiblí 2015-2017 Foinse: Doiciméad Inmheánach Oibre de chuid an Choimisiúin, Measúnacht tionchair, SWD(2018)282 final.

Straitéis agus cuspóirí ag leibhéal AE

20. Thuairiscíomar roimhe seo go gcaithfear tosaíochtaí AE a aistriú ina gcuspóirí oibriúcháin áisiúla agus ina spriocanna do bhainisteoirí, chun faireachán agus tuairisciú comhsheasmhach a chumasú maidir le rannchur na gcistí le tosaíochtaí AE ( 10 ) . Is é éileamh an Choimisiúin ina thogra go mbeidh na cuspóirí RFC ailínithe níos fearr le tosaíochtaí AE ( 11 ) ; ní aithnítear go soiléir sa dréacht-RFC ámh na tosaíochtaí AE i gceist. Neamhchosúil leis an dá chlárthréimhse roimhe seo, ní thacaítear sa RFC don tréimhse tar éis na bliana 2020 le comhstraitéis nó le tacar spriocanna AE. Aithnímid go bhfeicfear toghcháin do Pharlaimint na hEorpa agus Coimisiún nua an chéad bhliain eile, agus b’fhéidir go mbeadh forbairt straitéise anabaí dá réir. Is easnamh tábhachtach ámh í an easpa straitéise ardleibhéil chun cuspóir an RFC a mhúnlú. Tharraingíomar aird inár dtuarascálacha bliantúla ó na blianta 2014 agus 2015 ar na castachtaí a tháinig ón bhfíoras nach bhfuil straitéis Eoraip 2020 ailínithe le ceachtar de na tréimhsí CAI ná le sainordú an Choimisiúin ( 12 )

21. mainstream climate actions (gníomhaíochtaí príomhshrutha maidir leis an athrú aeráide) (brollach 9 agus Airteagal 4(3)) Fund specific missions pursuant to their Article 174 Treaty based objectives (Misin chiste-shonracha de bhun a gcuspóirí bunaithe ar Airteagal 174 den Chonradh) (brollach 8 agus Airteagal 4 (2)). Ina theannta sin: Ina ionad sin, déantar tagairt do rannchur na gcistí le cuspóirí doiléire, ar nós(gníomhaíochtaí príomhshrutha maidir leis an athrú aeráide) (brollach 9 agus Airteagal 4(3)) ( 13 ) , agus maidir le(Misin chiste-shonracha de bhun a gcuspóirí bunaithe ar Airteagal 174 den Chonradh) (brollach 8 agus Airteagal 4 (2)). Ina theannta sin: — maidir leis na trí Chiste Comhtháthaithe agus CEMI, níl aon mhíniú ann faoin gcaoi ina n-aistrítear na tosaíochtaí AE arna leagan amach sa Chonradh (14) isteach sna cúig chuspóir beartais (leibhéal níos ísle) den dréacht-RFC (Airteagal 4); — cuirtear na cúig chuspóir beartais sin i dtéarmaí neamhsonracha ag leibhéal mianaidhme fíor-ard (Airteagal 4) (15); cé go soláthraítear níos mó sonraí leis na rialacháin chiste-shonracha maidir leis na limistéir chaiteachais a d’fhéadfadh rannchur le gach ceann de na cuspóirí beartais, ní hionann iad agus tacar cuspóirí oibriúcháin arb intomhaiste agus cainníochtaithe iad; agus — ní bhaineann na cuspóirí beartais ach amháin le ceithre chiste; leagtar cuspóirí beartais ar leithligh amach sna rialacháin chiste-shonracha don CTIL, don CSI agus don IBTV (brollach pointe 8 agus Airteagal 1(3)). — Leagadh béim sna páipéir faisnéise le déanaí ar an tábhacht a bhaineann le breisluach AE do leithdháileadh acmhainní agus do dhearadh agus do mheastóireacht na gclár caiteachais (16). In éagmais sainmhíniú ar bhreisluach AE sa Rialachán Airgeadais leasaithe, is deacair don Choimisiún an coincheap sin a chur chun feidhme nuair a chuirtear an creat RFC i bhfeidhm.

22. Is amhlaidh dá bharr nach gcuirtear fís shoiléir in iúl sa dréacht-RFC maidir leis an méid ar mian leis an AE a ghnóthú leis na cistí arna gclúdach aige, rud a léiríonn rioscaí féideartha do dhearadh, forfheidhmiú agus tionchar an bheartais.

23. Ba cheart go mbreithneodh an Coimisiún agus na reachtóirí: (1) Tosaíochtaí AE soiléire a mholadh — le spriocanna comhbhainteacha — nach foláir do na cistí rannchur leo, agus aghaidh a thabhairt leis an méid sin ar na pointí a thugaimid aníos i mír 21 (Airteagal 4 den dréacht-RFC).

Leabhar rialacha aonair

24. Is í an aidhm leis an togra ón gCoimisiún le haghaidh an RFC ná go soláthrófaí leabhar rialacha simplí, cuimsitheach ina soláthrófaí rialacha forfheidhmithe ailínithe do chách ( 17 ) . Fáiltímid roimh struchtúr foriomlán simplithe na creatlaí reachtúla, lena líon laghdaithe rialachán i bhfad níos giorra. Cuimsíonn sé trí shraith den reachtaíocht anois — an RFC, rialacháin chiste-shonracha agus gníomhartha tarmligthe ar bhunús na gcumhachtuithe arna leagan amach sa RFC — líon níos lú ná a bhain leis an gclárthréimhse roimhe seo ( 18 )

25. Den chéad uair, clúdaítear seacht gciste bainistíochta chomhroinnte (mír 2 thuas) laistigh de chreatlach dhlíthiúil aonair. De réir mar ab amhlaidh i leith na clárthréimhse 2014-2020 ( 19 ) , is é éileamh an Choimisiúin go simplítear forfheidhmiú na gcistí agus cothú na sineirgí idir eatarthu leis sin ( 20 ) . Tugaimid faoi deara ámh nach bhfuil in ailíniú na rialacha forfheidhmithe ach páirt-ailíniú, óir go mbíonn feidhm leanúnach leis na rialacha éagsúla laistigh den RFC ar chistí éagsúla. Mar shampla — Cé go mbaineann feidhm leis na rialacha airgeadais i leith na seacht gciste go léir, ní bhaineann feidhm leis na forálacha coiteanna ach amháin i leith ceithre cinn de na cistí úd (Airteagal 1(1)) — CC, CFRE, CSE+ agus CEMI. — Ní bhaineann feidhm le Teideal VIII maidir leis an gcreat airgeadais don CEMI (Airteagal 1(4)). — Baineann socruithe faireacháin éagsúla leis na cistí i leith na gclár: tuarascáil feidhmíochta bhliantúil don CEMI, don CTIL, don CSI, agus don IBTV (Airteagal 36(6)) agus tuarascáil feidhmíochta deiridh faoi 15 Feabhra 2031 (Airteagal 38) don CFRE, don CC, agus don CSE+.

Solúbthacht bhuiséadach

Tréimhse incháilitheachta

26. Tharraingíomar aird roimhe seo ar na fadhbanna (go háirithe an t-ualach riaracháin agus a thionchar iarmhartach ar thús na clárthréimhse ina dhiaidh sin) a thagann aníos nuair a fhorluíonn tréimhsí incháilithe dhá chlár éagsúla thar a chéile. Fáiltímid dá réir roimh an togra faoi Airteagal 99 chun an tréimhse sin a laghdú ag deireadh na mblianta 2021-2027 ó 3 bliana chuig 2 bhliain (sa bhéarlagair, gluaiseacht ó n+3 chuig n+2) mar chéad chéim sa treo ceart chun incháilitheacht a ailíniú chomh fada agus is féidir leis an gclárthréimhse ( 21 )

Solúbthacht sa chumas chun cistiú a aistriú idir cláir

27. Moltar sa RFC chun an t-éileamh do chinneadh ón gCoimisiún a bhaint i leith aistrithe airgeadais idir na tosaíochtaí a fhaigheann tacaíocht ón gciste céanna, sa chlár céanna, i leith na catagóire réigiúin chéanna, ar feadh suas le 5 % de leithdháileadh tosaigh na tosaíochta, le huasteorainn suas chuig 3 % de bhuiséad an chláir (Airteagal 19(5)). Foráiltear sa dréacht-RFC freisin don fhéidearthacht chun suas le 5 % de na leithdháiltí a aistriú idir gach ciste faoi chomhbhainistíocht agus na hionstraimí eile (Airteagal 21). Soláthraítear leis an gcumas sin chun cistí a aistriú idir cistí níos mó solúbthachta do Bhallstáit, agus ba cheart go gcabhródh sé leo chun an cistiú AE dá bhfuil ar fáil dóibh a chaitheamh.

28. Táimid den tuairim ámh nár cheart go mbeadh sé mar phríomhaidhm leis na haistrithe buiséid chun éascú do chaitheamh airgid; ba chóir go mbeadh na haistrithe sin ina bhfreagra ar na héilimh ba phráinní. Ina theannta sin, is dócha go dtiocfaidh castachtaí breise mar thoradh ar na haistrithe sin chun coigeartuithe a dhéanamh don chreatlach feidhmíochta agus do phróisis riaracháin eile; ná ní léir cén chaoi a ríomhfaí an méid le haistriú. Ní shonraítear sa togra RFC cibé an dtagraíonn na céatadáin inaistrithe don leithdháileadh tosaigh, nó do leithdháileadh ag tráth ar bith.

Cláreagrú dhá chéim (5 + 2)

29. Is gné nua a mholtar don tréimhse 2021-2027 í an cláreagrú dhá chéim don CFRE, CC, CSE+, lena sainítear na leithdháiltí airgeadais sna cláir ar feadh na gcéad 5 bliana, 2021-2025, amháin (Airteagal 17(6)), leis na leithdháiltí don dá bhliain dheireanacha arna socrú sa bhliain 2025 mar chuid den chleachtadh athbhreithnithe lárthéarma éigeantach (Airteagal 14(2)(a)). Ba chóir go gcabhródh sé sin leis an tsolúbthacht agus go méadódh sé cumas AE chun freagairt d’imthosca athraitheacha. Is amhlaidh ámh a chuirfidh an próiseas chun gach clár a leasú in éineacht go mór leis an ualach riaracháin don Choimisiún agus d’údaráis na mBallstát sna céimeanna luatha d’fhorfheidhmiú na gclár ( 22 )

30. Ba cheart go mbreithneodh an Coimisiún agus na reachtóirí: (2) Soiléiriú na gcoinníollacha d’aistriú cistí, agus lena n-áirithítear an aird riachtanach ar thorthaí (Airteagal 19 agus Airteagal 21 den dréacht-RFC). (3) Athbhreithniú an chur chuige mholta don chláreagrú dhá chéim (Airteagal 17(6) den dréacht-RFC) ag tabhairt san áireamh na rioscaí don ualach riaracháin.

Comhshaol fabhrach a chruthú d’infheistíochtaí

Rialachas eacnamaíoch agus naisc leis an mBeartas Comhtháthaithe

31. Fáiltímid roimh chéimeanna ón gCoimisiún chun an nasc a neartú idir úsáid an chistithe AE agus socruithe rialachais eacnamaíoch ardleibhéil AE —an Seimeastar Eorpach. Fáiltímid roimh an bhféidearthacht d’athbhreithniú agus do leasuithe ar chláir d’fhonn tacaíocht a thabhairt d’fhorfheidhmiú na moltaí tír-shonracha ábhartha, a dhírítear ar na Ballstáit (Airteagal 15).

32. D’fhonn leas fóinteach a bhaint de na forálacha sin, agus chun an nasc idir cistiú AE agus tosaíochtaí AE a neartú ámh, is amhlaidh a chaithfidh an Coimisiún a chinntiú gurb ábhartha iad na moltaí tír-shonracha a mholann sé, gur féidir iad a chur chun feidhme, agus gur féidir leo rannchur go díreach le díothú na laigí a aithníodh. Thuairiscíomar le déanaí faoin easpa naisc chórasaigh idir na héagothromaíochtaí sonracha a aithníodh sna hathbhreithnithe mionsonraithe agus sna moltaí tír-shonracha a dhírítear ar Bhallstáit ( 23 ) ; agus maidir le laigí i bhfoclaíocht na moltaí tír-shonracha. Mholamar sa dara tuairisc go mba chóir go soiléireofaí sna moltaí tír-shonracha an réasúnaíocht don mholadh agus do na naisc ghaolmhara ( 24 ) . Braithfidh rath na bhforálacha a bhaineann le bearta nasctha le rialachas eacnamaíoch fónta dá réir cibé an bhfoirmlítear na moltaí tír-shonracha soiléir a ndóthain chun ceadú do bhearta oibriúcháin soiléire ar féidir faireachán a dhéanamh orthu agus mar ar féidir an forfheidhmiú rathúil a bhunú.

33. Fáiltímid roimh an togra chun ról an Choimisiúin a fheabhsú ach an chumhacht a thabhairt dó chun íocaíochtaí a chealú go díreach i gcásanna mar a dteipeann ar Bhallstáit chun beart a ghlacadh mar fhreagra ar iarratas ar athbhreithniú agus ar leasú de chlár éigin (Airteagal 15(6)). Tugaimid faoi deara go mbaintear den chumhacht sin sa chaoi nach leagtar amach sa dréacht-RFC aon socruithe d’fhaireachán ar fhorfheidhmiú beart ag na Ballstáit i ndáil leis an rialachas eacnamaíoch fónta.

34. Sa chás go mainníonn ar Bhallstát chun glacadh leis an ngníomhaíocht riachtanach nó go nglacann an Chomhairle dhá mholadh leantacha sa nós imeachta céanna do mhíchothromaíocht, ní foláir go molann an Coimisiún don Chomhairle na ceangaltais nó na híocaíochtaí a chur ar fionraí (Airteagal 15(7)). Tabharfar tosaíocht sna cásanna sin do chur ceangaltas ar fionraí; ní dhéanfar fionraíochtaí ar íocaíochtaí ach amháin nuair a lorgaítear gníomhaíocht láithreach agus i gcásanna neamh-chomhlíonta shuntasaigh. Táimid den tuairim go gcuirtear teorainn lena thionchar pionósach ach an aird a athrú ó fhionraíochtaí chuig íocaíochtaí — mar is amhlaidh i gcás na clárthréimhse reatha. Lagaítear an tionchar sin a thuilleadh leis an togra nua gur féidir leis an gCoimisiún an fhionraíocht a chur i leataobh laistigh de 10 lá, ar fhorais na n-imthosca eacnamaíocha eisceachtúla nó tar éis iarratais réasúnaithe leis an mBallstát. Tugaimid faoi deara nach soiléirítear leis an togra a bhfuil i gceist leis na himthosca eacnamaíocha eisceachtúla, nó le hiarratas réasúnaithe le Ballstát, rud a chuireann an fhoráil íogair seo i mbaol léirmhínithe éagsúla.

35. Ba cheart go mbreithneodh an Coimisiún agus na reachtóirí: (4) I gcomhréir lenár moladh roimhe seo, chun a chinntiú go mbíonn na moltaí tír-shonracha ón mbliain 2019 ar aghaidh soiléir, gan débhrí agus inoibrithe d’fhonn úsáid iomchuí a bhaint as na forálacha a mholtar in Airteagal 15. (5) Lena n-áirítear forálacha maidir le socruithe faireacháin agus tuairiscithe d’fhorfheidhmiú na mbeart i ndáil leis an rialachas eacnamaíoch fónta (Airteagal 15 den dréacht-RFC). (6) Cibé ar cheart íocaíochtaí a thabhairt seachas ceangaltais, agus lena soiléirítear nuair ba cheart fionraíochtaí a chur i leataobh (Airteagal 15 den dréacht-RFC).

Coinníollacha cumasaithe

36. Athsholáthrófar coinníollachtaí ex ante sa tréimhse reatha sa togra le coinníollacha cumasaithe níos simplí (Airteagal 11). Fáiltímid roimh roinnt gnéithe de na socruithe molta: simpliúchán lena mbunú; na coinníollacha neartaithe dá gcur chun feidhme éifeachtach; agus an chaoi inar cheart dóibh díriú ní ba mhó ar fhorbairt na gcreataí straitéiseacha agus pleanála. Fáiltímid freisin roimh an éileamh ar chomhsheasmhacht idir na hoibríochtaí roghnaithe agus na straitéisí comhfhreagracha agus na doiciméid phleanála i dtaca le comhlíonadh na gcoinníollacha cumasaithe. Creidimidne gur céim thábhachtach í seo chun a chinntiú go gcuirtear na coinníollacha chun feidhme síos tríd an gclárthréimhse.

37. D’aithníomar freisin ámh roinnt limistéar mar a bhfuil deis chun na forálacha molta a fheabhsú i dtaca le coinníollacha cumasaithe: — B’fhéidir nach mbeadh tionchar le roinnt de na critéir mholta ar fhorfheidhmiú éifeachtúil agus éifeachtach an chúpsóra shonraigh ghaolmhair, a mhalairt ar fad lenár moladh ní ba luaithe (25). Mar shampla, ní féidir leis an gcoinníoll cumasaithe téamach “Straitéis Náisiúnta maidir le himeascadh na Romach” (Iarscríbhinn IV leis an dréacht-RFC) rannchur ach amháin i bpáirt le gnóthú an chuspóra shonraigh ghaolmhair a thacaíonn le grúpa pobal imeallaithe níos forleithne, ní hamháin an mhuintir Romach. — Mar chuid de thuarascáil le déanaí, molaimid go mba cheart go leagfaí amach critéir shoiléire sa reachtaíocht tar éis na bliana 2020 chun measúnú a dhéanamh ar chomhlíonadh coinníollacha lena n-áireofaí spriocanna intomhaiste de réir mar ab fhéidir, chun comhthuiscint a chinntiú faoin méid le gnóthú (26). Táimid den tuairim go mbaineann débhrí le roinnt de na critéir. Feictear easpa mionsonraí go sonrach i roinnt de na coinníollacha téamacha a bhaineann le forbairt na straitéisí agus na gcreataí beartais straitéiseacha faoin gcaoi ar cheart na straitéisí a shainiú, faoi na heintitis ar cheart dóibh bheith freagrach as a bhforfheidhmiú, faoin gcumas a theastaíonn dá gcomhlíonadh agus dá bhforfheidhmiú, agus faoin gcaoi ar cheart faireachán a dhéanamh orthu sa chuid ba mhó de na cásanna. — Mholamar freisin go mba chóir go n-áiritheofaí comhsheasmhacht leis an reachtaíocht don chlár tar éis na bliana 2020 maidir le measúnú na gcritéar do chomhlíonadh na gcoinníollacha leis an Seimeastar Eorpach (27). Tugaimid faoi deara nach léirítear an moladh sin sa togra féin.

38. Moltar sa dréacht-RFC nár cheart go n-áireofaí an caiteachas a bhaineann leis an gcuspóir sonrach nach gcomhlíontar an coinníoll cumasaithe dó le hiarratas ar íocaíocht (Airteagal 11(6)). Is athrú dearfach atá sa mhéid sin i gcomparáid leis an tréimhse idir na blianta 2014-2020. Ní léir ámh an féidir an caiteachas arna thabhú roimh an gcomhlíonadh a áireamh le hiarratais ar íocaíocht ach a gcomhlíonfar an coinníoll cumasaithe. Ní foláir de réir Airteagal 67(3)(b) go mbíonn oibríochtaí roghnaithe comhsheasmhach leis na doiciméid a theastaíonn chun coinníollacha cumasaithe a chomhlíonadh, ach níl ní ar bith níos saintreoraí ná sin sa dréacht-RFC.

39. D’fhonn eisiamh an chaiteachais ábhartha ó iarratas ar íocaíocht a fhorghníomhú i gceart, caithfidh an Coimisiún socruithe éifeachtacha a chur i bhfeidhm sna cásanna nuair a scoirtear de chomhlíonadh na gcoinníollacha. Tugaimid faoi deara, ámh nach bhforáiltear sa dréacht-RFC do na socruithe sin, óir nach dteastaíonn tuairisciú bliantúil leis na Ballstáit uaidh. Is amhlaidh i gcás na rialachán ciste-shonrach i leith trí cinn de na seacht gciste arna gclúdach leis an dréacht-RFC — an CTIL, an CSI agus an IBTV — nach foláir do Bhallstáit tuairisciú go bliantúil maidir le comhlíonadh chur chun feidhme na gcoinníollacha cumasaithe, cé is moite de na rialacháin chiste-shonracha don CFRE/CC, CSE+ agus don CEMI.

40. Ba cheart go mbreithneodh an Coimisiún agus na reachtóirí: (7) Athshainiú na gcoinníollacha cumasaithe sa chaoi go n-éiríonn siad ina bhforfheidhmiú éifeachtach agus éifeachtúil ar chuspóirí sonracha (Iarscríbhinn III agus Iarscríbhinn IV den dréacht-RFC). (8) Lena n-áirítear critéir shoiléire chun comhlíonadh na gcoinníollacha cumasaithe, na socruithe faireacháin, agus de réir mar is infheidhme, spriocanna agus cuspóirí intomhaiste a mheasúnú, d’fhonn comhthuiscint a chinntiú faoin méid nach foláir a ghnóthú (Iarscríbhinn III agus Iarscríbhinn IV den dréacht-RFC). (9) Lena n-áirítear forálacha lena gcinntítear measúnú ar chomhlíonadh na gcritéar i gcomhréir leis na moltaí tír-shonracha gaolmhara agus leis na tuarascálacha tíre arna n-eisiúint laistigh de chomhthéacs phróiseas an tSeimeastair Eorpaigh (Airteagal 11(2) agus Airteagal 11(4) den dréacht-RFC). (10) Soiléiriú go dtabhaítear an caiteachas roimh chomhlíonadh na gcoinníollacha cumasaithe agus nach comhsheasmhach é leis na straitéisí agus na doiciméid phleanála arna mbunú do chomhlíonadh na gcoinníollacha cumasaithe; níor chóir go n-áireofaí iad leis na hiarratais ar íocaíocht (Airteagal 11(6) den dréacht-RFC). (11) Lena n-áirítear forálacha lena bhforáiltear d’fhaireachán éifeachtach an gcomhlíontar nó nach gcomhlíontar na coinníollacha cumasaithe go leanúnach (Airteagal 11 den dréacht-RFC).

Cumas riaracháin

41. Neamhchosúil leis an rialachán don chlárthréimhse reatha, ní áirítear leis an togra liosta beart incháilithe ar chúnamh teicniúil ( 28 ) . Tagann baol na bhforluití agus na heaspa comhlántachta mar thoradh air sin, leis an gcistiú a shamhlaítear faoin togra seo le haghaidh rialacháin maidir le bunú Cláir Thacaíochta d’Athchóirithe ( 29 ) . Ní mór do Bhallstáit agus don Choimisiún de réir an dréacht-RFC chun comhordú, comhlántacht agus soiléire a áirithiú idir na cistí RFC agus na hionstraimí AE eile (Airteagal 4(4)). Táimid den tuairim gurb ann do bhaol na bhforluití i bhfianaise na heaspa mionsonraí timpeall ar an gcúnamh teicniúil.

42. Is amhlaidh faoin togra RFC ar féidir cúnamh teicniúil a mhaoiniú trí shásra ráta chomhréidh le haghaidh gníomhaíochtaí “ar riachtanach iad do riarachán agus d’úsáid éifeachtach na gcistí AE (Airteagal 30 agus Airteagal 31); agus trí mhaoiniú nach bhfuil ceangailte le costais “le haghaidh … gníomhaíochtaí breise chun … cumas a threisiú” (Airteagal 32 agus Airteagal 89). Táimid den tuairim nach soiléir í an éagsúlacht idir an dá chás úd — cumas riaracháin a thógáil nó a threisiú. Tá baol méadaithe ann dá réir do ró-aisíocaíocht ar chúnamh teicniúil. B’fhéidir nárbh fhéidir leis an gCoimisiún mar shampla chun breithiúnas a thabhairt i leith éilimh ar íocaíocht i ndáil le maoiniú nach bhfuil ceangailte le costais atá mar choinníoll le hAirteagal 32, arbh ionann é agus dúbláil i dtéarmaí an chaiteachais bhunúsaigh, ar éileamh ráta chomhréidh a taisceadh faoi Airteagal 31.

43. Ba cheart go mbreithneodh an Coimisiún agus na reachtóirí: (12) Bearta a shonrú arbh incháilithe iad do mhaoiniú faoin gcúnamh teicniúil, ionas go gcomhlánaíonn an RFC an rialachán molta maidir le bunú an Chláir Thacaíochta d’Athchóirithe (Airteagail 29-30 den dréacht-RFC). (13) Soiléiriú na n-imthosca nuair a úsáidfear an maoiniú ráta chomhréidh nó an maoiniú nach bhfuil ceangailte le costais (Airteagail 29-32 den dréacht-RFC).

Athbhreithniú lárthéarma

44. Leag an Coimisiún béim sa chlárthréimhse 2014-2020 ar an gcúlchiste feidhmíochta mar an phríomhionstraim chun dreasacht a thabhairt do Bhallstáit chun díriú ar an bhfeidhmíocht ach a mbeidh tús curtha leis na cláir. D’aimsíomar fabhtanna le dearadh an chúlchiste feidhmíochta ( 30 ) , agus thugamar moladh roimhe seo, le haghaidh na tréimhse tar éis na bliana 2020, go gcasfaí é ina ionstraim ní ba dhírithe ar thorthaí trína leithdháilfí cistí chuig na cláir úd lena ngnóthaítear torthaí maithe ( 31 )

45. I gcodarsnacht leis sin, is é an togra ón gCoimisiún do na blianta tar éis 2020 ná nach leanfaí ar aghaidh leis an gcúlchiste feidhmíochta. Ina ionad sin, tá an Coimisiún ag moladh feidhmíocht a thabhairt san áireamh le tabhairt isteach an athbhreithnithe lárthéarma ar gach clár sa bhliain 2025 (Airteagal 14) i ndáil le hathchláreagrú cistí (an mhír 29 thuas) (Airteagal 19). Is amhlaidh de réir na teoirice a d’fhéadfadh 2 bhliain as 7 mbliana de chistiú — b’fhéidir suas le 30 % —teacht faoi réir ath-leithdháilte bunaithe ar an bhfeidhmíocht, i gcomparáid leis an 6 % i gceist sa chúlchiste feidhmíochta do na blianta 2014-2020. Táimid den tuairim go mbaineann roinnt laigí leis an athbhreithniú lárthéarma ámh: — Beidh sé teoranta den chuid is mó do luachanna tuairiscithe maidir le táscairí aschuir, agus ní bhainfidh sé le táscairí toraidh de chineál ar bith, óir nach mbeidh aon spriocanna ar fáil i leith na dtáscairí toraidh sa chreat feidhmíochta (Airteagal 12). — B’fhéidir go dtiocfaidh an t-athbhreithniú lárthéarma róluath sa chlárthréimhse chun breithiúnas a thabhairt ar an dul chun cinn, mar ab amhlaidh sna cláir roimhe seo (le haghaidh na gclárthréimhsí 2000-2006, 2007-2013 agus 2014-2020 níor iompraíodh ach amháin 20 % de na cistí sna chéad 4 bliana den chlárthréimhse). — Is doiléir í an mhodheolaíocht a chuirfear chun feidhme don chleachtadh agus dá nasc leis an bhfeidhmíocht. Ní shainítear leis an togra go sonrach cibé an bhfuiltear chun spriocanna tosaigh a shocrú ar bhunús na leithdháiltí airgeadais 2021-2025 amháin nó ar an tréimhse iomlán. — Ní léir cén chaoi a ndéanfar measúnú ar an bhfeidhmíocht, agus cad iad na hiarmhairtí a bhainfidh leis an measúnú sin. Mar is amhlaidh don tréimhse idir na blianta 2014-2020, níl aon bhaol ann go gcaillfidh Ballstáit cistí, d’ainneoin na feidhmíochta.

46. Ba cheart go mbreithneodh an Coimisiún agus na reachtóirí: (14) Chun a chinntiú nach ndírítear an t-athbhreithniú lárthéarma ar ionchur agus aschur amháin, ach chomh fada agus is féidir ar thorthaí freisin (Airteagal 14 agus Iarscríbhinn V den dréacht-RFC). Más róluath é chun measúnú a dhéanamh air, chuideodh spriocanna sna cláir chun cúiteamh a thabhairt. (15) Soiléiriú na modheolaíochta as a mbainfear leas don athbhreithniú lárthéarma: mar shampla, an méid a bhainfidh le feidhmíocht shásúil, agus an chaoi ina rachadh sé sin i bhfeidhm ar an leithdháileadh airgeadais (Airteagal 14 den dréacht-RFC).

CREAT CLÁRÚCHÁIN AGUS FAIREACHÁIN

Prionsabal an tsimpliúcháin sa chlárúchán

47. Mhaíomar roimhe seo gurb iad na rialacha simplí agus cobhsaí an chéad bhealach chun simpliúcháin ( 32 ) . Is amhlaidh sa chomhthéacs sin a fháiltímid roimh an bhfíric freisin gur fhan go leor rialacha a bhaineann leis an gcreat clárúcháin agus faireacháin mar a chéile ón gclárthréimhse roimhe sin. Caithfear príomh-chomhpháirteanna an chreata 2014-2020, ar nós comhaontuithe comhpháirtíochta, a chothabháil; agus fanfaidh struchtúr foriomlán na gclár mar a chéile (teimpléad cláir, miondealú ar acmhainní airgeadais an chláir de réir cuspóra shonraigh, agus ainmníocht choiteann do shonraí airgeadais). In éineacht leis an bhfíric gurb ann do theimpléid i gcomhair na ndoiciméad clárúcháin, ba cheart go mbeadh an bhrí leis sin go mbíonn cur amach ag na húdaráis ar na rialacha, rud a éascóidh dóibh chun na doiciméid riachtanacha a ullmhú.

48. Chuireamar béim sna hiniúchtaí roimhe seo go luíonn comhfhreagracht ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit as seachadadh an bheartais Chomhtháthaithe, agus go dtagann cuid mhór den ualach riaracháin ar thairbhithe de bharr struchtúir eagrúcháin agus neamhéifeachtúlachtaí riaracháin na mBallstát ( 33 ) . Tá sé tábhachtach dá réir go n-aithníonn na Ballstáit bunús na n-ualach riaracháin agus na bearta chun iad a laghdú; ba chóir go dtuairisceoidís le himeacht ama an dul chun cinn chun costais agus an t-ualach riaracháin a laghdú ( 34 ) . Ní foláir de réir an togra go leagfaí amach dúshláin um chumas agus rialachas riaracháin sna cláir (Airteagal 17(3)(a)(iv)), agus caithfidh coistí faireacháin iniúchadh a dhéanamh ar an dul chun cinn maidir le forbairt acmhainne institiúidí (Airteagal 35(1)(i)), ach ní léir an áirítear bearta simpliúcháin agus laghdú an ualaigh riaracháin leis na ceangaltais sin.

49. Ba cheart go mbreithneodh an Coimisiún agus na reachtóirí: (16) Ceanglas a chur sna comhaontuithe comhpháirtíochta (Airteagal 8 agus Iarscríbhinn II den dréacht-RFC) nó sna cláir (Airteagal 17 agus Iarscríbhinn V den dréacht-RFC) do thuairisc ar bhearta na mBallstát chun aghaidh a thabhairt ar an ualach riaracháin, in éineacht le táscairí chun an dul chun cinn i gcoinne na sprioce sin a thomhas, agus iallach a chur ar na Ballstáit chun tuairisciú faoina choinne sin.

An chothromaíocht idir simpliúchán, torthaí agus cuntasacht

50. Faoi mar a dúramar roimhe seo, creidimid nár cheart go mbeadh an chuntasacht phoiblí agus an fheidhmíocht thíos leis an simpliúchán ( 35 )

Comhaontuithe comhpháirtíochta

51. Fáiltímid roimh an bhfíric go moltar sa RFC chun comhaontuithe comhpháirtíochta a chothabháil mar dhoiciméad straitéiseach (Airteagal 7), óir gurb iad sin an bunús d’idirbheartaíochtaí idir an Coimisiún agus na Ballstáit (brollach (15)). Thángamar chun na conclúide inár dtuarascáil speisialta go raibh siad ina siocair chun caiteachas Comhtháthaithe a dhíriú ar an Straitéis Eoraip 2020 ( 36 )

52. Neamhchosúil leis an tréimhse 2014-2020, níl aon spriocdháta seasta ann do thíolacadh an chomhaontaithe comhpháirtíochta ag na Ballstáit, rud a chiallaíonn gur theoranta í an úsáid a bhainfí as an gceanglas ar thíolacadh clár laistigh de thrí mhí breise (Airteagal 16). Leagamar béim roimhe seo ar an tábhacht a bhaineann le tús a chur le forfheidhmiú clár chomh gar agus is féidir do thús na clárthréimhse, chun an riosca a sheachaint go gcaithfí méideanna móra cistí a chaitheamh ag deireadh na clárthréimhse, le riosca dá bharr don bhéim ar thorthaí ( 37 )

53. Fáiltímid freisin roimh áireamh an chomhaontaithe comhpháirtíochta shamplaigh leis an dréacht-RFC (Iarscríbhinn II). Fuaireamar amach roimhe seo go ndeachaigh easnamh comhshamhla sa chlárthréimhse 2014-2020 i bhfeidhm ar chaighdeán na faisnéise feidhmíochta a soláthraíodh ( 38 ) . Ba chóir go n-éascódh an tsamhail do chomhaontuithe comhpháirtíochta freisin dá n-idirbheartaíocht idir an Coimisiún agus na Ballstáit.

54. Moltar sa RFC chun comhaontuithe comhpháirtíochta a shimpliú ach an cineál faisnéise ar cheart go bhfaighfí iontu a theorannú (Airteagal 8 agus Iarscríbhinn II). Tá an baol ann ámh go n-éireoidh an comhaontú comhpháirtíochta ina chleachtadh aonuaire gan mórán tairbhe mar thoradh ar na socruithe molta: — D’aithníomar roimhe seo an ról a feidhmíodh leis na comhaontuithe comhpháirtíochta chun dea-thorthaí a ghnóthú ach loighic idirghabhála shoiléir a leagan amach (39) — ach éilimh a aithint sula ndéantar anailísiú ar an gcaoi agus ar na hearraí ina bhféadfaí na cistí AE a chaitheamh. Ní hamhlaidh an scéal sa togra. Dírítear an comhaontú comhpháirtíochta molta ar roghanna beartais (Airteagal 8), ach ní theastaíonn soiléiriú uaidh maidir leis na héilimh ar a dtabharfar aghaidh leis an mbeartas. Ina theannta sin, cé gurb éigean do Bhallstáit na príomhthorthaí ionchasacha a áireamh lena gcomhaontuithe comhpháirtíochta (Airteagal 8), ní gá iad sin a chainníochtú agus níl siad deartha chun aidhmeanna polaitiúla ardleibhéil ná cuspóirí beartais a aistriú ina gcuspóirí oibriúcháin. Beidh sé deacair dá réir chun breithiúnas a thabhairt ar an réalaíochas a bhaineann leis na cuspóirí molta, agus dá bharr arb iomchuí iad na gníomhaíochtaí molta chun aghaidh a thabhairt ar na fadhbanna. — Neamhchosúil leis an gclárthréimhse reatha, ní fhoráiltear sa dréacht-RFC d’aon fhaireachán, ná d’aon tuairisciú ar na torthaí arna leagan amach sna comhaontuithe comhpháirtíochta. Táimid den tuairim go mbaineann ríthábhacht leis an tuairisciú rialta agus leis an bhfollasacht faoi thorthaí na n-idirghabhálacha AE chun cuntasacht phoiblí a áirithiú agus chun muinín na saoránach a ghnóthú (40).

Cláir

55. ex ante a stiúradh ar an loighic idirghabhála arna leagan amach sna cláir. Ní foláir de réir an Rialacháin Airgeadais go dtiocfaidh na cláir agus na gníomhaíochtaí lena mbaineann caiteachas mór faoi réir meastóireachtaí ex ante ex ante ach moladh a thabhairt nach laghdófaí na critéir arna gclúdach leo sna forálacha nua Bhí loighic idirghabhála ní ba láidre mar cheann de na príomhfheabhsuithe sa tréimhse 2014-2020 maidir leis an bhfeidhmíocht ( 41 ) . Ina theannta sin, neamhchosúil leis an gclárthréimhse 2014-2020, ní bhíonn oibleagáid ar bith chun meastóireachta stiúradh ar an loighic idirghabhála arna leagan amach sna cláir. Ní foláir de réir an Rialacháin Airgeadais go dtiocfaidh na cláir agus na gníomhaíochtaí lena mbaineann caiteachas mór faoi réir meastóireachtaí ( 42 ) . Leagamar tábhacht inár dTuairim faoin dréacht-Rialachán Airgeadais ar na meastóireachtaíach moladh a thabhairt nach laghdófaí na critéir arna gclúdach leo sna forálacha nua ( 43 )

56. Ba cheart go mbreithneodh an Coimisiún agus na reachtóirí: (17) Tráthchlár a mholadh do ghlacadh an RFC, rialachán ciste-shonrach agus gníomhartha tarmligthe agus cur chun feidhme chuig an gComhairle agus chuig Parlaimint na hEorpa, sa tsúil chun a chinntiú go dtosóidh forfheidhmiú an chláir go tráthúil ag tús na clárthréimhse. (18) Socrú spriocdháta éigeantach do thíolacadh comhaontuithe comhpháirtíochtaí, sa tsúil chun taisceadh tráthúil na gclár a áirithiú (Airteagal 7 den dréacht-RFC). (19) Áirítear leis an gcomhaontú comhpháirtíochta (Airteagal 8 agus Iarscríbhinn II den dréacht-RFC) anailís ar éilimh i ndáil le gach cuspóir beartais maille le cuid ina gcaitheann Ballstáit na torthaí cainníochtaithe a aithint ar mian leo a ghnóthú, agus an chaoi ina n-ailínítear iad le tosaíochtaí AE. (20) Iallach a chur ar na Ballstáit chun faireachán agus tuairisciú ar na torthaí úd, ar a laghad roimh na meastóireachtaí ag an gCoimisiún sa bhliain 2024 agus sa bhliain 2031 (Airteagal 8 den dréacht-RFC). (21) Tabhairt isteach meastóireachta éigeantaí ex ante ar chláir, agus iallach a chur ar Bhallstáit chun straitéis a leagan amach ina gcláir do rannchur an chláir leis na torthaí ionchasacha arna mbunú sa chomhaontú comhpháirtíochta (Airteagal 16 den dréacht-RFC), i gcomhréir le riachtanais an Rialacháin Airgeadais.

An creat feidhmíochta

57. Moltar sa RFC creat feidhmíochta a thabhairt isteach chun ligean d’fhaireachán, tuairisciú agus meastóireacht ar fheidhmíocht cláir le linn a fhorfheidhmithe (Airteagal 12). Ba cheart go mbainfeadh táscairí aschuir agus toraidh le gach clár, nasctha le cuspóirí sonracha arna leagan amach sna rialacháin chiste-shonracha ( 44 ) . Táimid den tuairim gurb ionann an riachtanas seo agus céim thábhachtach chun an aird a dhíriú ar fheidhmíocht, óir go mba cheart go nginfí faisnéis feidhmíochta ní ba mhinice agus ní ba shoiléire leis.

Sainmhíniú coiteann ar tháscairí aschuir agus toraidh

58. Fuaireamar amach roimhe seo gur chuir an Coimisiún chun feidhme sainmhínithe éagsúla d’aschur agus do thoradh, agus mholamar sainmhínithe caighdeánacha a áireamh leis an Rialachán Airgeadais ( 45 ) . Cé go bhfáiltímid roimh an sainmhíniú a mholtar i leith táscairí aschuir agus toraidh (Airteagal 2), tugaimid faoi deara go dtagraítear sa sainmhíniú ar tháscaire toraidh do na “tionchair ghearrthéarmacha” a bhaineann le hidirghabhálacha. Is amhlaidh ámh nach dtagann sé sin go hiomlán leis na sainmhínithe in “Treoirlínte maidir le rialáil níos fearr” leis an gCoimisiún féin ( 46 ) ná sa Rialachán Airgeadais leasaithe ( 47 ) ina dtagraítear faoi seach do “thionchair láithreacha” agus “tionchair” na n-idirghabhálacha. Ina theannta sin, ní thagann an sainmhíniú ar tháscairí toraidh sa dréacht-RFC leis na sainmhínithe arna n-úsáid i ngach rialachán ciste-shonrach: ní thagraítear sa dréachtrialachán CSE+ do “tháscairí toraidh”, ach déantar idirdhealú ann idir “táscairí toraidh láithreacha” agus “táscairí toraidh níos fadtéarmaí” ( 48 )

Comhtháscairí agus táscairí clár-shonracha aschuir agus toraidh do chláir

59. Fáiltímid roimh thabhairt isteach tacair chomhtháscairí aschuir agus toraidh i leith gach ciste. Tagann sé sin lenár dtuarascálacha roimhe seo go mb’fhéidir gurbh ionann úsáid na gcomhtháscairí agus céim thábhachtach ar aghaidh chun an aird ar fheidhmíocht a fheabhsú ( 49 ) . Éascaítear le húsáid na gcomhtháscairí freisin do chomhiomlánú sonraí feidhmíochta agus dá réir do chomparáidí feidhmíochta ag leibhéal an chláir, an Bhallstáit agus AE. Tugaimid faoi deara go mbainfidh an Coimisiún leas as comhtháscairí mar bhunús chun “croí-tháscairí” a thuairisciú do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle (Iarscríbhinn II leis an dréachtrialacháin CFRE/CC).

60. Ba cheart go mbreithneodh an Coimisiún agus na reachtóirí: (22) Ailíniú shainmhíniú molta na dtáscairí toraidh sa RFC (Airteagal 2) agus rialacháin chiste-shonracha (Rialachán CSE+, Airteagal 2 agus Iarscríbhinní; Rialachán CFRE/CC, Iarscríbhinn I).

Faireachán agus úsáid faisnéise feidhmíochta

61. Leagamar béim inár saothar roimhe seo ar an tábhacht do na Ballstáit agus don Choimisiún chun torthaí a léiriú ach cuspóirí, táscairí, faisnéis, meastóireacht agus dreasachtaí a fheabhsú; agus dóthain fianaise a fháil chun tacú le cinntí caiteachais AE ( 50 ) . Ba cheart go mbeifí in ann an fhaisnéis feidhmíochta a chomhiomlánú, go mbeadh sí iontaofa agus teoranta don mhéid a theastaíonn go géar.

Comhiomlánú sonraí feidhmíochta

62. Thuairiscíomar roimhe seo nár baineadh leas comhsheasmhach as gach comhtháscaire do na cláir le tacaíocht ón CFRE, agus gur chuir sé sin bac ar chomhiomlánú bríomhar sonraí ag leibhéal AE ( 51 ) . Táimid den tuairim nach dtugtar cosaint le roinnt de na gnéithe RFC molta do leas comhsheasmhach na dtáscairí feidhmíochta, lena bhféadfaí comhiomlánú sonraí bríomhar a chur i mbaol, agus cáilíocht an tuairiscithe dá réir. Léirítear an méid sin sna samplaí seo a leanas: — Díothaítear leis an RFC an choinníollacht ex ante ghinearálta infheidhmithe sa tréimhse 2014-2020 maidir le córas bheith ann chun bailiú agus comhiomlánú tráthúil na sonraí staitistiúla a áirithiú. — Ní léir i gcónaí ábharthacht na gcomhtháscairí molta don chuspóir beartais. Feictear an cás sin go sonrach do Chuspóir Beartais 5, Eoraip níos Gaire do shaoránaigh, mar ar cineálach iad na táscairí molta. — Is doiléir i leith na gclár CFRE/CC/CSE+/CEMI na comhtháscairí nach foláir do Bhallstáit leas a bhaint astu in aghaidh an chuspóra shonraigh. Is doiléir freisin i leith na gcistí sin go léir an gcaitheann Ballstáit sonraí a thiomsú agus a thuairisciú maidir le gach comhtháscaire. Thuairiscíomar roimhe seo nár baineadh leas comhsheasmhach as gach comhtháscaire do na cláir le tacaíocht ón CFRE sa tréimhse 2014-2020 agus gur chuir sé sin bac ar chomhiomlánú bríomhar na sonraí ag leibhéal AE (52). — Seachas i gcás na glcár Comhtháthaithe (CFRE/CC, CSE+), ní dhéantar idirdhealú sna dréachtrialacháin chiste-shonracha idir táscairí aschuir agus toraidh. Is amhlaidh dá réir nach féidir le Ballstáit leas a bhaint as táscairí toraidh ar bhonn comhsheasmhach. — Bunaítear nasc díreach leis an gcóras catagóirí idirghabhála airgeadais arna moladh do chlárthréimhse na mblianta 2021-2027 idir leithdháileadh airgeadais agus cuspóirí sonracha na gclár (Iarscríbhinn V). Is feabhsú atá sa mhéid sin i gcoibhneas leis na forálacha do thréimhse na mblianta 2014-2020. Is iomaí réimse (53) idirghabhála dá bhfuil ann ámh (Iarscríbhinn I) ar cheart leas a bhaint astu chun na sonraí airgeadais leis na Ballstáit a mhiondealú, baineann débhrí leo agus níl siad nasctha leis na haschuir agus leis na torthaí.

63. Ba cheart go mbreithneodh an Coimisiún agus na reachtóirí: (23) Measúnú ar cibé an gcomhlíonann na comhtháscairí molta don CFRE/CC (dréacht-Rialachán CFRE/CC, Iarscríbhinn I) na critéir cháilíochta (“RACER”) arna leagan amach sa Rialachán Airgeadais agus aon mhionathruithe riachtanacha a dhéanamh (54). (24) Soiléiriú cibé arb éigeantach iad na comhtháscairí don CFRE/CC agus CSE+ dá leas ag na Ballstáit (dréacht-Rialachán CSE+, Airteagal 2, Airteagal 15 agus Iarscríbhinní; dréacht-Rialachán CFRE/CC, Airteagal 7 agus Iarscríbhinn I). (25) Cuíchóiriú agus soiléiriú na hainmníochta sonraí airgeadais faoi Iarscríbhinn I den dréacht-RFC.

Cáilíocht na sonraí feidhmíochta

64. Is bunriachtanas é go mbaineann caighdeán inghlactha leis na sonraí feidhmíochta chun is go mbeidís áisiúil. Ní bhfaightear dóthain soiléire sna forálacha den dréacht-RFC faoin duine ná faoin ngrúpa atá freagrach as caighdeán na sonraí a chosaint. — Moltar sa dréacht-RFC gurb é an Coiste Faireacháin a fheidhmeoidh mar mhaoirseoirí ar fhorfheidhmiú an chláir (Airteagal 33). Cé go bhfuil riachtanas ann go scrúdódh agus go dtabharfadh an Coiste Faireacháin formheas do thuarascálacha feidhmíochta bliantúla agus deiridh arna gcur faoi bhráid an Choimisiúin, ní hamhlaidh an cás i leith na sonraí feidhmíochta. — Níl aon fhorálacha ann maidir le ról an Choimisiúin chun caighdeán na sonraí tarchurtha a fhíorú.

65. Ba cheart go mbreithneodh an Coimisiún agus na reachtóirí: (26) Soiléiriú na socruithe do ráthú chaighdeán na sonraí arna dtarchur ag údaráis chláir, go háirithe ról an Choimisiúin agus an choiste faireacháin (Airteagal 37 den dréacht-RFC).

Úsáid na sonraí feidhmíochta arna nginiúint ag leibhéal AE

66. Mholamar neartú chreat feidhmíochta an AE ach líon foriomlán na gcuspóirí agus na dtáscairí feidhmíochta a laghdú ( 55 ) . Táimid den bharúil go mbaineann an riosca le roinnt forálacha den RFC chun castacht a chur leis gan sochar ar cóimhéid leis bheith ann do mheasúnú ar ghnóthú tosaíochtaí AE. — Mholamar roimhe seo go n-éireodh Ballstáit as úsáid táscairí sonracha neamhriachtanacha (56). Tugaimid faoi deara go n-áirítear an fhéidearthacht leis an RFC go fóill chun táscairí clár-shonracha a shainiú do na cláir (57). — Ní foláir do na Ballstáit de réir an dréacht-RFC faisnéis a tharchur maidir le forfheidhmiú airgeadais agus feidhmíochta le gach clár gach dhá mhí trí mheán córais leictreonaigh (Airteagal 37), ar méadú suntasach é thar na riachtanais tuairiscithe sa tréimhse 2014-2020. Ní tharlóidh na cruinnithe athbhreithnithe feidhmíochta idir an Coimisiún agus na Ballstáit, agus na cruinnithe den choiste faireacháin, ach uair amháin nó dó in aghaidh na bliana ámh.

67. Táimid den bharúil gur doiléir freisin cén leas a bhainfidh an Coimisiún as roinnt den fhaisnéis feidhmíochta a ghinfear: — Níl aon cheanglas ar Bhallstáit chun tuairisciú faoi fhorfheidhmiú na gcomhaontuithe comhpháirtíochta, agus níl aon oibleagáid orthu chun tuarascálacha forfheidhmithe bliantúla a sholáthar (58). Ina ionad sin tugtar isteach leis an dréacht-RFC cruinnithe bliantúla d’athbhreithniú feidhmíochta idir an Coimisiún agus na Ballstáit a scrúdófar feidhmíocht na gclár lena linn (Airteagal 36) (59). Cé go bhfáiltímid roimh an togra chun dlús a chur faoin gcomhrá idir an Coimisiún agus na Ballstáit, is doiléir iad na forálacha molta maidir leis na rannpháirtithe, an t-ábhar agus na hiarmhairtí a bhainfidh leis na cruinnithe úd. — Na meastóireachtaí arna stiúradh ag na Ballstáit nó ag an gCoimisiún (Airteagal 39 agus Airteagal 40); ní gá iniúchadh a dhéanamh ar an “mbarainneacht” iontu — an coincheap go gcuirtear acmhainní ar fáil in am trátha, i gcainníocht agus de chaighdeán iomchuí, agus ag an luach is fearr ar airgead. Leagamar béim roimhe seo ar an tábhacht a bhain le háireamh na “barainneachta” sna meastóireachtaí dár dTuairim maidir leis an dréacht-Rialachán Airgeadais (60).

68. Ba cheart go mbreithneodh an Coimisiún agus na reachtóirí: (27) Srianadh le húsáid na dtáscairí aschuir agus toraidh chlár-shonracha sa tsúil chun an t-ualach riaracháin a laghdú (Airteagal 7 den dréacht-Rialachán CFRE/CC, Airteagal 15 den dréacht-Rialachán CSE+). (28) Laghdú ar mhinice tarchurtha na sonraí (Airteagal 37 den dréacht-RFC) ag tabhairt san áireamh úsáid na sonraí ina dhiaidh sin ag an gCoimisiún agus an t-ualach riaracháin chomhbhainteach. (29) Maidir leis na cruinnithe athbhreithnithe feidhmíochta bliantúla, soiléiriú na gceanglas maidir le rannpháirtithe, ábhar agus iarmhairtí (Airteagal 36 den dréacht-RFC). (30) Ceanglas go gclúdaítear an bharainneacht leis na meastóireachtaí (Airteagal 39 agus Airteagal 40 den dréacht-RFC).

CÓRAS SEACHADTA AGUS RIALACHA INCHÁILITHEACHTA

Ionstraimí airgeadais

Roghnú comhlachtaí chun ionstraim airgeadais a fhorfheidhmiú

69. Sloinntear sa reachtaíocht don tréimhse 2014-2020 gur ar bhunús nósanna imeachta oscailte, follasacha, comhréireacha agus neamh-idirdhealaitheacha a chaithfear idirghabhálaithe airgeadais a roghnú, agus coimhlintí leasa á gcosc. Soláthraítear ceanglais inti freisin chun forfheidhmiú na n-ionstraimí airgeadais a chur ar iontaoibh na gcomhlachtaí leis an gcumas iomchuí chun iad a chur chun feidhme ( 61 ) . Ní áirítear na ceanglais sin leis an dréacht-RFC ámh, agus ní leagtar coinníoll ach amháin “gur cheart don údarás bainistíochta an comhlacht a roghnú chun ionstraim airgeadais a fhorfheidhmiú” (Airteagal 53(2)).

Measúnú ex ante i gcomhair ionstraimí airgeadais

70. ex ante le hionstraim airgeadais a bhunú ar anailís maidir le bearna sa mhargadh, ar nós fianaise faoi chliseadh margaidh nó “imthosca infheistíochta fo-optamúla”. Is de bharr na hanailíse sin bheith in easnamh a thagann rioscaí gur mó iad na hionstraimí airgeadais ná mar a theastaíonn Agus é mar athrú ón gclárthréimhse 2014-2020, ní gá a thuilleadh faoin dréacht-RFC (Airteagal 52(3)) meastóireachtle hionstraim airgeadais a bhunú ar anailís maidir le bearna sa mhargadh, ar nós fianaise faoi chliseadh margaidh nó “imthosca infheistíochta fo-optamúla”. Is de bharr na hanailíse sin bheith in easnamh a thagann rioscaí gur mó iad na hionstraimí airgeadais ná mar a theastaíonn ( 62 ) ; agus go mb’fhéidir go mbrúfar an maoiniú príobháideach agus poiblí as an margadh. Ní foláir de réir Airteagal 52(2) go mba cheart go soláthrófaí leis na hionstraimí airgeadais tacaíocht do thionscadail “nach bhfaigheann cistiú leordhóthanach ó fhoinsí margaidh”, ach ní hionann an méid sin ar bhunús ár dtaithí le hiniúchadh a dhéanamh ar ionstraimí airgeadais, agus anailís ar bhearna sa mhargadh; agus is amhlaidh dá réir nach leordhóthanach é chun na rioscaí a d’aithníomar a mhaolú.

Tuairisciú faoi ionstraimí airgeadais

71. Fáiltímid roimh an gcaoi nach foláir do Bhallstáit faoin RFC chun réamhíoc agus eisíoc cistí leis na faighteoirí deiridh a nochtadh san iarratas ar íocaíocht (Iarscríbhinn XIX)(Airteagal 86(2)). Ba chóir go mba leor an fhaisnéis d’iniúchóirí chun measúnú a dhéanamh ar dhlíthiúlacht agus ar rialtacht an chaiteachais (féach freisin mír 109). Táthar tar éis an fhoráil sa reachtaíocht 2014-2020 do cheanglas maidir le tuairisciú ar ionstraimí airgeadais aonair ( 63 ) a tharraingt siar ámh. Is amhlaidh faoin togra RFC nach mór d’údaráis bhainistíochta sonraí a sholáthar maidir le hionstraimí airgeadais ag an leibhéal cláir amháin (Airteagal 37(3) agus Iarscríbhinn XIX agus Iarscríbhinn XX). Óir go mb’fhéidir go mbeadh sonraí i ndáil le hionstraim airgeadais aonair scaipthe thar roinnt clár, ní bheadh sé indéanta chun a feidhmíocht a mheasúnú, lena n-áireofaí mar shampla leibhéal na dtáillí bainistíochta. Is ábhartha go fóill é an fáth chun tuairisciú ar leithligh a thabhairt isteach sa tréimhse roimhe seo: “chun follasacht an phróisis forfheidhmithe agus chun faireachán iomchuí a áirithiú, maidir le forfheidhmiú na n-ionstraimí airgeadais” ( 64 ) . Tugtar le tuiscint leis an méid sin freisin an gá chun an bhearna a laghdú idir an tuairisc agus an tréimhse a gclúdaítear léi ( 65 )

Socruithe cuntasachta le haghaidh ionstraimí airgeadais

72. Sonraítear sa dréacht-togra RFC, le haghaidh ionstraimí airgeadais, nach é an t-údarás bainistíochta ná an t-údarás iniúchóireachta a stiúrfaidh iniúchtaí ag leibhéal BEI ná institiúidí airgeadais idirnáisiúnta eile inar scairshealbhóir é Ballstát éigin. Ina ionad sin, is é an BEI agus institiúid airgeadais eile a sholáthróidh tuarascáil iniúchta bhliantúil don Choimisiún agus don údarás iniúchóireachta arna dréachtú ag a n-iniúchóirí seachtracha faoi dheireadh gach bliain de réir an fhéilire (Airteagal 75). Agus an méid sin á sholáthar, ní leagtar amach sa dréacht-togra na cearta rochtana dá bhfuil ar fáil do CIE i ndáil le hionstraimí airgeadais arna bhforfheidhmiú ag an BEI ná ag institiúidí airgeadais idirnáisiúnta eile. Is easnamh tábhachtach é sin ( 66 ) . Ina theannta sin, feictear easpa forálacha oibriúcháin sa dréacht-RFC faoin gcaoi ina léireofar torthaí na n-iniúchtaí seachtracha sin in áireamh na n-údarás iniúchóireachta ar na rátaí earráidí.

73. Is amhlaidh de réir an togra RFC nach féidir fíorúcháin bhainistíochta ná iniúchtaí údaráis iniúchóireachta a stiúradh ag leibhéal na bhfaighteoirí deiridh (Airteagal 75). Faoin RFC don tréimhse 2014-2020, is féidir faighteoirí deiridh a iniúchadh nuair a bhíonn fianaise ann — i leith na ndoiciméad infhaighte ag leibhéal an údaráis bhainistíochta nó ag leibhéal na gcomhlachtaí a chuireann ionstraimí airgeadais chun feidhme; nach léirítear taifead fíor agus cruinn leo ar an tacaíocht a soláthraíodh ( 67 ) . Athnímid trí chéile go mb’fhéidir nach mbeidh sé riachtanach chun cuairt a thabhairt ar fhaighteoirí deiridh mar chuid d’iniúchadh ar ionstraimí airgeadais. Creidimid ámh go mba cheart go mbeadh sé indéanta an scrúdú a shíneadh chuig leibhéal na bhfaighteoirí deiridh chun a fhíorú go sásaítear na coinníollacha incháilitheachta ( 68 )

Éifeacht ghiarála le haghaidh ionstraimí airgeadais

74. Is é ceann de na príomh-bhuntáistí le hionstraimí airgeadais ná an fhéidearthacht leo chun cistí príobháideacha agus poiblí a ghiaráil ina theannta sin. Mholamar roimhe seo go soláthródh an Coimisiún sainmhíniú ar ghiaráil na n-ionstraimí airgeadais, ina ndéanfaí idirdhealú soiléir idir giaráil na ranníocaíochtaí príobháideacha agus poiblí náisiúnta de réir an OP agus/nó na ranníocaíochtaí caipitil bhreise príobháideacha agus poiblí, agus ina dtabharfaí san áireamh an cineál ionstraime lena mbaineann ( 69 ) . Cé go soláthraítear sainmhíniú sa togra ar an éifeacht ghiarála (Airteagal 2.22), ní dhéantar na hidirdhealuithe sa sainmhíniú sin ar mholamar iad ( 70 )

75. Ba cheart go mbreithneodh an Coimisiún agus na reachtóirí: (31) Ceanglas a thabhairt isteach ar roghnú idirghabhálaithe airgeadais trí nós imeachta oscailte, follasach agus neamh-idirdhealaitheach; agus tuilleadh soiléirithe a sholáthar maidir leis na cineálacha comhlachtaí ar féidir forfheidhmiú na n-ionstraimí airgeadais a chur ar a n-iontaoibh agus maidir leis na ceanglais nach foláir dóibh a chomhlíonadh (Airteagal 52 den dréacht-RFC). (32) Riachtanas a thabhairt isteach chun anailís a dhéanamh ar bhearna sa mhargadh ag leibhéal na n-ionstraimí airgeadais mar chuid den mheasúnú ex ante (Airteagal 52(3) den dréacht-RFC). (33) An córas tuairiscithe 2014-2020 a choinneáil agus a thráthúlacht a fheabhsú, óir go n-éascaíonn sé sin don tuairisciú ag leibhéal ionstraime airgeadais; agus go gceadaíonn sé do mheasúnú ar a fheidhmíocht (Airteagal 53 den dréacht-RFC). (34) Sonrú a thabhairt i gcomhthéacs iniúchta nó comhaontuithe fíorúcháin laistigh den BEI agus de na hiniúchóirí seachtracha, nach foláir do CIE rochtain a fháil ar gach faisnéis a mheasann sé bheith riachtanach le haghaidh iniúchadh na gcistí AE (Airteagal 75(4) den dréacht-RFC). (35) Soiléiriú a thabhairt sa ghníomh tarmligthe dá dtagraítear faoi ghnéithe oibriúcháin d’Airteagal 73 maidir leis an gcaoi inar cheart torthaí iniúchta an BEI agus le hinstitiúidí airgeadais idirnáisiúnta eile (Airteagal 75(4) den dréacht-RFC) a chur le ríomh na rátaí earráide agus na tuairime iniúchta ag na húdaráis iniúchóireachta. (36) Foráil a dhéanamh sa RFC don fhéidearthacht chun tabhairt faoi iniúchtaí ag leibhéal na bhfaighteoirí deiridh d’fhonn a fhíorú an sásaítear na coinníollacha incháilitheachta (Airteagal 75(4)den dréacht-RFC). (37) Soiléiriú a thabhairt faoin éifeacht ghiarála/iolraitheora a bhaineann le hionstraimí airgeadais ionas gur féidir feidhmiú ionstraime a mheasúnú i dtéarmaí na ranníocaíochta poiblí náisiúnta (Airteagal 2 den dréacht-RFC).

Móid seachadta simplithe

Maoiniú gan bheith nasctha le costais mar chineál tacaíochta do chláir

76. Taispeánadh inár gcuid iniúchtaí nach mbíonn íocaíochtaí bunaithe ar theidlíochtaí arna nascadh le sásamh coinníollacha áirithe chomh neamhdhíonta céanna d’earráidí comhlíonta le hais na n-íocaíochtaí bunaithe ar aisíoc na gcostas incháilithe; cuidíonn siad freisin chun an t-ualach riaracháin a laghdú. Mholamar go mba cheart go n-éireodh íocaíochtaí bunaithe ar shásamh coinníollacha nó ar ghnóthú torthaí ina rogha ab fhearr ar fud an bhuiséid ( 71 ) . Áirítear le togra an Choimisiúin an fhéidearthacht chun íocaíochtaí a dhéanamh ar an mbunús sin (Airteagal 46). Is ann do chineál maoinithe comhchosúil cheana féin sa chlárthréímhse 2014-2020 (na “Pleananna Gníomhaíochta Comhpháirtíochta” ( 72 ) ), ach níor baineadh leas as an bhféidearthacht sin ag cláir oibriúcháin faoi mhí na Bealtaine 2018 ( 73 ) . Moltar deacrachtaí leis sin ag na Ballstáit chun an aidhm sin a chur i gcleachtadh.

77. Os coinne an chúlra sin, measaimid nach dtéann an togra ann féin fada a dhóthain chun cuidiú leis na Ballstáit chun buntáiste an chineáil simpliúcháin sin a thapú. Braithfidh rath an togra sin sa deireadh thiar den chuid is mó ar cibé an féidir leis an gCoimisiún agus leis na Ballstáit an claonadh a sheachaint chun filleadh ar íocaíocht d’ionchuir agus d’aschuir, faoi mar a fuaireamar amach le haghaidh an chúlchiste feidhmíochta sa tréimhse 2014-2020 ( 74 )

Foirmeacha simplithe na ndeontas do thairbhithe

78. Tugaimid faoi deara go leagfar amach sna cláir an mhodheolaíocht faoi bhun úsáid na gcineálacha deontas simplithe do thairbhithe, agus go dtiocfaidh sé faoi réir fhaomhadh an Choimisiúin ina dhiaidh sin (Airteagal 88 agus Iarscríbhinn V). Ba chóir go soláthrófaí cinnteacht dhlíthiúil do na Ballstáit ar díol sásaimh dóibh í.

79. Maidir leis na cineálacha simplithe deontas do thairbhithe, tacaímid le hiarrachtaí an Choimisiúin chun cur chun feidhme na roghanna costais simplithe a shíneadh (SCOs – simplified cost options) ( 75 ) . Fuaireamar amach gurbh iad na SCOnna an beart ab éifeachtaí chun ualach riaracháin na dtairbhithe a laghdú sa chlár 2014-2020; agus níor thuairiscíomar aon earráid chainníochtaithe idir na blianta 2012 agus 2016 i ndáil le húsáid na SCOnna ( 76 ) . Leagamar béim ámh go gcaithfidh an Coimisiún agus na Ballstáit a áirithiú go dtéann an deis chun simpliú a dhéanamh in éineacht le béim níos mó ar an bhfeidhmíocht ( 77 ) . Fuaireamar amach i réimse na forbartha tuaithe gur chuidigh tabhairt isteach na SCOnna sa tréimhse 2014-2020 chun aird a athrú ó ionchuir chuig aschuir, ach níor tháinig aird ní ba mhó ar thorthaí aisti ( 78 )

80. Tugaimid faoi deara ina leith sin go bhfuil na rátaí seasta comhréidhe a mholtar sa dréacht-RFC — maidir le costais foirne díreacha (Airteagal 50(1)) agus costais incháilithe eile (Airteagal 51) — nasctha leis na hionchuir agus nach bhfuil siad nasctha le haschuir ná le torthaí. Cé gurb éasca do na Ballstáit iarratas a dhéanamh ar chistiú AE agus é a fháil le húsáid na rátaí comhréidhe sa bhealach sin, is amhlaidh dá réir nach mbaineann tionchar leis ar an bhfeidhmíocht. Ní thagann sé sin leis an spreagadh sa Rialachán Airgeadais go mba cheart go socrófaí na rátaí comhréidhe “I gcás inar féidir agus inarb iomchuí … ar chaoi a cheadófar iad a íoc a luaithe a chuirfear aschuir nithiúla agus/nó torthaí i gcrích” ( 79 )

81. Ina theannta sin, is amhlaidh in éagmais measúnachta tionchair (mír 5), nach bhfuil fianaise ar bith ann lena dtugtar údar do leibhéal na rátaí seasta comhréidhe molta, i leith costas foirne díreach, costas incháilithe eile nó costas indíreach. Táthar tar éis na leibhéil iarbhír i mbun oibre do na blianta 2014-2020 sa CSE a shíneadh sa togra chuig na cistí eile. Clúdaíonn an beartas comhtháthaithe réimse fíorleathan earnálacha agus tionscadal ámh, lena mbaineann anailísí costais inmheánacha fíor-éagsúla. Ciallaíonn lánfheidhmiú an leibhéil chéanna rátaí comhréidhe go dtabharfar an deis le tionscadail chostasacha do Bhallstáit chun leibhéil arda costas ráta chomhréidh a éileamh, gan ráthaíocht ar bith go socrófar na costais sin ag an leibhéal ceart.

82. B’fhéidir go dtabharfar isteach níos mó castachtaí seachas an simpliúchán le síneadh an chórais rátaí comhréidhe chun costais foirne díreacha a áireamh leo. Táimid den tuairim go simplítear leis an togra RFC (airteagal 50(2)) cheana féin go mór áireamh agus leithdháileadh na gcostas foirne. D’fhéadfadh tairbhithe de réir an togra rátaí comhréidhe a éileamh go dlíthiúil i ndáil le costais foirne díreacha faoi chomhair tionscadail nach mbaineann na costais sin leis (ar nós tionscadail a chuirtear chun feidhme go hiomlán trí phróiseas soláthair phoiblí). Agus toisc gur féidir rátaí comhréidhe a éileamh i gcomhair costas foirne díreach agus costas díreach eile, d’fhéadfadh comhlacht freagrach as roinnt tionscadal na bealaí ina gcinntíonn sé caiteachas incháilithe a mhalartú, ach leas a bhaint as costais foirne ráta chomhréidh i leith roinnt acu, agus as costais díreacha eile i leith ceann eile. Éiríonn an fhéidearthacht as sin go bhféadfadh sé éileamh a thaisceadh don chostas céanna ní ba mhó ná aon uair amháin. Tá sé mar choinníoll le hAirteagal 51(3) den togra nár cheart do na Ballstáit é sin a dhéanamh, ach i bhfianaise an doiciméadúcháin thacúil theoranta a chuirfear leis na héilimh sin, táimid in amhras gur féidir leis na húdaráis bhainistíochta agus leis na húdaráis iniúchóireachta, maille leis an gCoimisiún, sáruithe a shainaithint.

83. Na srianta a bhaineann le húsáid cineálacha tacaíochta simplithe maidir le hoibríochtaí arna gcur chun feidhme go heisiach tríd an soláthar poiblí a bhí i bhfeidhm sa chlárthréimhse roimhe sin ( 80 ) ; níor macasamhlaíodh iad sa togra. Is amhlaidh faoin togra má bhaineann na tionscadail sin leas as cineálacha tacaíochta simplithe, nach gá do na Ballstáit ach amháin a fhíorú gur comhlíonadh na coinníollacha íocaíochta ( 81 ) . Leanfaidh rialacha soláthair phoiblí i bhfeidhm, ach ní cheadófar iad mar chuid den phróiseas chun tacaíocht AE a éileamh, óir nach mbeidh comhlíonadh ina choinníoll d’íocaíocht. Is bunchloch iad na rialacha soláthair phoiblí le margadh inmheánach AE, ach méadaítear go mór an riosca le togra RFC go bhfanfaidh sárú na rialacha sin gan bhrath.

84. Ba cheart go mbreithneodh an Coimisiún agus na reachtóirí: (38) Gníomhartha tarmligthe a sholáthar, roimh an gcláreagrú, dár tagraíodh in Airteagal 88 agus Airteagal 89 den dréacht-RFC, maidir le: tacaíocht gan bheith nasctha le costais, le réitigh mhiondíola deartha chun éascú do ghlacadh an chineáil tacaíochta sin; agus cineálacha tacaíochta simplithe do thairbhithe. Aidhm amháin ar cheart bheith ann ná chun aird ní ba láidre a dhíriú ar thorthaí. (39) Athmheasúnú ar chuibhiúlacht na rátaí seasta comhréidhe arna leagan amach sa dréacht-RFC i dtéarmaí an réimse cistithe, chineál na dtionscadal agus/nó mhéid tionscadail (Airteagal 49, Airteagal 50(1), agus Airteagal 51 den dréacht-RFC). (40) Costais foirne díreach a eisiamh ón rogha costais shimplithe ráta chomhréidh (Airteagal 50(1)den dréacht-RFC). (41) Iallach a chur ar údaráis iniúchóireachta chun comhlíonadh le rialacha soláthair phoiblí a chlúdach ina n-iniúchtaí córas (Airteagal 88(3) den dréacht-RFC).

Roghnú tionscadal agus rialacha incháilitheachta

Roghnú tionscadal

85. Aithníodh i roinnt dár n-iniúchtaí laigí maidir le roghnú tionscadail, ag teacht chuig moltaí maidir le critéir neartaithe agus ról níos láidre don Choimisiún ( 82 ) . Fuarthas amach inár n-iniúchadh le déanaí maidir le roghnú tionscadail cé go dtacaíonn na critéir roghnúcháin go ginearálta le cuspóirí cláir, nach dtugann siad torthaí san áireamh go leordhóthanach, agus dírítear iad den chuid is mó ar aschuir agus ar ionsú ( 83 ) . Os coinne an chúlra sin, is díol sásaimh dúinn é tabhairt isteach na gceanglas maidir le roghnú tionscadail (Airteagal 67(3)), ach táimid den bharúil go mbeadh tuilleadh mionsonraí ina gcuidiú.

86. Luamar inár bpáipéar faisnéise an t-ualach riaracháin féideartha do thairbhithe a thagann aníos nuair a théann rialacha náisiúnta agus oibleagáidí rialaitheacha thar na cinn a leagtar amach ag leibhéal AE (“ró-rialáil”). D’aithníomar é sin mar cheann de na príomhlimistéir do shimpliú éifeachtach maidir le beartas Comhtháthaithe ( 84 ) . Cé go luíonn an phríomhfhreagracht as cuíchóiriú an phróisis roghnúcháin ar na Ballstáit, ceapaimid go bhféadfadh an Coimisiún ní ba mhó tacaíochta a sholáthar ach anailís a dhéanamh ar nósanna imeachta náisiúnta agus dea-chleachtais a aithint. Is díol sásaimh dúinn dá réir an scóip go rachadh an Coimisiún i ngleic le forbairt, ach a iarratas a fháil, ar chritéir roghnúcháin cháilíochta (Airteagal 67(2)).

Rialacha incháilitheachta agus CBL

87. Is é sárú na rialacha incháilitheachta ceann de na príomhfhoinsí d’earráidí i réimse an chomhtháthaithe ( 85 ) . Mar fhreagra ar ár moltaí roimhe seo, d’aontaigh an Coimisiún chun anailís shaindírithe a stiúradh ar rialacha incháilitheachta náisiúnta, ag díriú ar fhreagracht na mBallstát dá simpliú. Ní dhearna an Coimisiún anailís mar sin faoi mhí Aibreáin na bliana 2018 ( 86 ) . Óir nach léir an dteastaíonn ón teimpléad do chláir sa togra reatha go leagfadh Ballstáit amach gníomhartha chun na rialacha a shimpliú agus an t-ualach riaracháin ar thairbhithe a laghdú (féach mír 48), tá an riosca fós ann go bhfanfaidh na rialacha incháilitheachta náisiúnta níos casta ná mar is gá.

88. Is amhlaidh de réir an togra RFC i gcomhair tionscadal ar lú ná €5 mhilliún na costais iomlána leo, ar costas incháilithe í CBL is cuma cé acu an féidir é a ghnóthú nó nach féidir (Airteagal 58). Níl ann do thairseach ar bith sa chlárthréimhse reatha nach mbíonn CBL incháilithe os a chionn, ach tá an incháilitheacht teoranta don CBL neamh-inghnóthaithe. Táimid den tuairim sa chás nach iad na comhlachtaí rialtais a thabhaíonn an CBL nach ionann í agus glanchostas don Bhallstát óir gurb ionann í agus ioncam. Cuirtear srian le gearradh tairsí ar mhéid tionscadail sa togra ar an méid CBL ar féidir a aisíoc, ach ní thugann sé ach leathaghaidh ar ár moladh nár cheart go mbeadh an CBL arna híoc ag comhlachtaí poiblí incháilithe dá haisíoc ó chistí AE ( 87 ) . Cosúil leis sin, ní hionann an CBL inghnóthaithe agus fíorchostas do chomhlachtaí príobháideacha, agus nár chóir di a bheidh incháilithe d’aisíocaíocht.

89. Tá roinnt ábhar imní eile againn maidir leis na tograí RFC i ndáil le hionramháil na CBL. Baineann feidhm leis na hábhair imní úd is cuma cé acu an eagras poiblí nó eagras príobháideach atá sa tairbhí: — Ní thugtar aghaidh sa dréacht-RFC ar an bpointe sin, óir gur léiríomar roimhe seo, faoi na rialacha reatha d’aisíoc na CBL, go bhféadfadh an cistiú a fuair na tairbhithe bheith ní ba mhó ná na costais a thabhaigh siad (88). — D’fhéadfaí spreagadh a thabhairt d’údaráis leis an togra chun tionscadail a scoilt ar bhonn saorga sa chaoi go mbeidís ní ba lú ná an tairseach €5 mhilliún. Ní feasach dúinn fáth ar bith ar socraíodh an tairseach shaorga sin ag an leibhéal sin. — Ní thagann an togra leis na rialacha infheidhmithe faoin mbainistíocht dhíreach, mar ar neamh-incháilithe go leanúnach í gach CBL inghnóthaithe (89). Mhaíomar gurb í an difríocht idir rialacha ceann amháin de na gnéithe a chuireann leis an gcastacht do thairbhithe, agus a chuireann teorainn leis na sineirgí idir na cistí (90). Is ábhar casta í an CBL, agus táimid ag iniúchadh na saincheiste sin a thuilleadh faoi láthair.

90. Ba cheart go mbreithneodh an Coimisiún agus na reachtóirí: (42) Forálacha a áireamh leis lena sainítear go soiléir an cineál anailíse nach foláir do na húdaráis bhainistíochta a dhéanamh chun a chinntiú go sásaíonn oibríochtaí roghnaithe íosleibhéal fiúntais agus go sásaítear na ceanglais le hAirteagal 67(3)(c) den dréacht-RFC. (43) Na príomhchritéir faoinar cheart dul i gcomhairle leis an gComhairle maidir leis na critéir roghnúcháin; á dtabhairt isteach sa RFC nó i ngníomh tarmligthe (Airteagal 67(2) den dréacht-RFC). (44) I gcomhréir leis an Tuarascáil Bhliantúil 2017 (91) , cé is moite d’aisíoc CBL le comhlachtaí poiblí ó chistí AE, (Airteagal 58(1)(a) den dréacht-RFC).

Rialacha scortha

91. Is é togra an Choimisiúin chun rialacha atá i bhfeidhm i láthair na huaire in dá réimse shuntasacha a mhaolú: breithmheas na dtionscadal mór — arb iondúil gur tionscadail iad le costas iomlán €50 milliún ar a laghad, arbh ionann iad agus timpeall ar thrian amháin de leithdháileadh iomlán na gcistí faoin mBeartas Comhtháthaithe ( 92 ) ; agus a chur chuige do chistiú tionscadail a ghineann ioncam tar éis a gcríochnaithe (ar nós bóithre le dolaí).

Mórthionscadail

92. Is mar choinníoll leis an gcistiú faoi chomhair na clárthréimhse reatha, a thagann tionscadail mhór faoi réir mheasúnú costais is tairbhe mionsonraithe ag na Ballstáit, agus measúnú agus formheas leantach ag an gCoimisiún ( 93 ) . Is le himeacht na mblianta atá an Coimisiún tar éis caighdeáin choiteanna a fhorbairt i leith mheasúnú costais is tairbhe den chineál úd ( 94 ) . Baintear gach ceanglas breithmheasa ar sonrach do thionscadail mhóra iad le togra RFC an Choimisiúin. Ina ionad sin, ní foláir do Bhallstáit ach amháin faisnéis a sholáthar don Choimisiún faoi “oibríochtaí lena mbaineann tábhacht straitéiseach”, arna sainiú mar na cinn úd a sholáthraíonn príomh-rannchur do ghnóthú cuspóirí le clár éigin, gan a thuilleadh sonraí ( 95 )

93. D’aithníomar i roinnt dár dtuarascálacha roimhe seo go mbaineann riosca faoi leith le heasnamh agus/nó easpa dianúsáide an mheasúnaithe costais is tairbhe don bhainistíocht airgeadais fónta. Fuaireamar laigí ag leibhéal na mBallstát, mar shampla, i gcur chun feidhme agus caighdeán na measúnuithe costais is tairbhe, lenar bhain tionchar díreach ar chinntí cistithe dá n-éis ( 96 ) . Maidir leis an bpróiseas formheasta ag an gCoimisiún, d’aimsíomar roinnt easnamh i bhfeidhmiú an athbhreithnithe neamhspleách ar chaighdeán ( 97 ) na dtionscadal mór, agus thugamar faoi deara freisin go raibh tionchar dearfach leis an measúnú sin ar a gcaighdeán ( 98 )

94. Is os coinne an chúlra sin ar cás linn cé gurb ionann baint gach ceanglas breithmheasa sonrach i ndáil le tionscadail mhóra agus laghdú san ualach riaracháin ghinearálta, gur mó ná sin an riosca nach dtairgtear an luach is fearr ar airgead leis na hinfheistíochtaí comhchistithe.

Tionscadail a ghineann ioncam

95. ad hoc a stiúradh chun an bhearna chistithe a chinntiú, nó is féidir leo leas a bhaint as rátaí comhréidhe seasta, idir 20 % agus 30 % de réir na hearnála Tá uasteorainn le tacaíocht AE do thionscadail trína ngintear ioncam sa chlárthréimhse reatha. Is féidir leis na Ballstáit anailísa stiúradh chun an bhearna chistithe a chinntiú, nó is féidir leo leas a bhaint as rátaí comhréidhe seasta, idir 20 % agus 30 % de réir na hearnála ( 99 ) . Faightear réidh sa togra RFC leis an srian sin ar chistiú AE do na tionscadail sin, sa chaoi go mbeadh gach costas a bhaineann le tionscadail ghinte ioncaim incháilithe do thacaíocht AE. Ina ionad sin, sonraítear sa togra go mbeidh rátaí cómhaoinithe AE níos ísle infheidhmithe ar na tionscadail úd. Moltar ann freisin go bhféadfadh na hionstraimí airgeadais éirí ina bpríomhshásra seachadta do thionscadail ghinte ioncaim (leathanach 9 den RFC).

96. Is comhchosúil é an togra seo le baint an phrionsabail neamhbhrabúsaigh san athbhreithniú deireanach leis an Rialachán Airgeadais. Mar chuid dár dtuairim maidir le hathbhreithniú an Rialacháin Airgeadais, leagamar béim ar an gcaoi nach bhfacamar an t-éileamh chun an prionsabal “neamhbhrabúsach” a bhaint ( 100 ) . Tugann an Coimisiún suntas don choigilteas féideartha ó rátaí cómhaoinithe níos ísle do gach tionscadal a mholtar sa dréacht-RFC (Airteagal 106), agus rinne meastachán go laghdófaí an t-ualach riaracháin for-iomláin faoi 1 % dá ndíothófaí na rialacha reatha maidir le tionscadail ina ngintear ioncam ( 101 ) . Táimid den tuairim nach mbeidh rátaí cómhaoinithe níos ísle agus laghdú féideartha san ualach riaracháin ina gcúiteamh ar na costais bhreise suntasach leis an mbuiséad AE, ar dócha go dtiocfaidh siad ó dhíothú na huasteorann tacaíochta reatha. Tionscadal bóithre i réigiún beagfhorbartha a mbaineann costas €10 milliún leis san iomlán; d’fhéadfadh sé cómhaoiniú €7 milliún a mhealladh chuige faoin togra nua, arbh ionann agus €4,5 milliún ní ba mhó ná mar a mheallfaí chuige faoi na rialacha don tréimhse 2014-2020 ( 102 )

97. Ba cheart go mbreithneodh an Coimisiún agus na reachtóirí: (45) Tabhairt isteach in athuair sa RFC breithmheas neamhspleách éigeantach agus caighdeáin choiteanna maidir le breithmheas éigeantach, ar nós measúnaithe costais is tairbhe, chun oibríochtaí lena mbaineann suntas airgeadais a roghnú arb ionann iad agus an luach is fearr ar airgead. (46) Teorainn a chur le rannchur AE le tionscadail a ghineann ioncam go dtí an méid a theastaíonn ach rátaí comhréidhe a thabhairt isteach in athuair chun uasteorainn a chur leis an gcaiteachas incháilithe iomlán, nó leas a bhaint as ionstraimí airgeadais mar an rogha is fearr chun tionscadail a ghineann ioncam a chómhaoiniú.

SOCRUITHE CUNTASAÍOCHTA

Róil agus freagrachtaí sna córais bhainistíochta agus rialaithe

98. Moltar sa dréach-RFC na córais bhainistíochta agus rialaithe a thar-rolladh. Fáiltímid de réir prionsabail roimh an athrú sin: tá sé ciallmhar go gcuirfí leis na gnóthachtálacha a rinneadh roimhe seo i dtéarmaí rialaithe inmheánaigh neartaithe agus go n-aistreofaí na gnéithe sin den chlárthréimhse reatha atá ag feidhmiú go maith isteach sa tréimhse nua ( 103 ) . Tugaimid faoi deara go dtagraítear le hAirteagal 72 don éileamh chun “iniúchtaí córais ar údaráis bhainistíochta nua-aitheanta agus ar údaráis i gceannas ar an bhfeidhm chuntasaíochta” a áireamh le straitéis iniúchóireachta na n-údarás iniúchóireachta. Táimid den tuairim go mba chóir go gcuirfí síneadh leis an gceanglas sin chun aon athruithe suntasacha a chlúdach lena mbainfeadh tionchar ar a bhfeidhmiú, ar nós athruithe sa chur chuige d’fhíorúcháin bhainistíochta.

99. ex ante , agus den chumas ceartaitheach méadaithe ag leibhéal an Bhallstáit. Iad a athsholáthar leis an bhfeidhm chuntasaíochta nua, sa chás gurb í sin an rogha a roghnaítear; cuirfidh sé sin freagrachtaí níos mó ar na húdaráis bhainistíochta, a chaithfear bheith feistithe dá ról. Tugtar isteach rogha leis an togra RFC freisin chun an t-iar-údarás deimhniúcháin a athsholáthar le feidhm chuntasaíochta nua, agus níos lú freagrachtaí léi (Airteagal 66(2) agus Airteagal 70). Tagann an t-athrú sin leis an éileamh ar shoiléiriú maidir le clúdach agus raon feidhme an tsaothair idir údaráis bhainistíochta agus deimhniúcháín a d’aithníomar inár bpáipéar faisnéise maidir leis an simpliúchán ( 104 ) . Tugaimid faoi deara go raibh na húdaráis deimhniúcháin ina sraith thábhachtach den rialú, agus den chumas ceartaitheach méadaithe ag leibhéal an Bhallstáit. Iad a athsholáthar leis an bhfeidhm chuntasaíochta nua, sa chás gurb í sin an rogha a roghnaítear; cuirfidh sé sin freagrachtaí níos mó ar na húdaráis bhainistíochta, a chaithfear bheith feistithe dá ról.

100. Is amhlaidh sa chlárthréimhse reatha idir na blianta 2014-2020 ar cuibheasach mí-éifeachtach é an próiseas chun údaráis a “ainmniú” ag na Ballstáit chun tabhairt faoi thascanna áirithe ( 105 ) . Thuairiscíomar ar na naisc idir moilleanna suntasacha sa phróiseas ainmniúcháin sna Ballstáit, agus ar a gcumas chun maoiniú AE a éileamh ( 106 ) . Fáiltímid dá réir roimh an bhfíric go bhfaightear réidh sa togra leis an éileamh ar phróiseas ainmniúcháin. Ina ionad, ní gá do Bhallstáit ach amháin chun údarás bainistíochta agus údarás iniúchóireachta a “shainaithint” (Airteagal 65).

101. Ní foláir do Bhallstáit cur síos a dhéanamh ar a gcórais bhainistíochta agus rialaithe ach leas a bhaint as teimpléad arna sholáthar in Iarscríbhinn (Airteagal 63(9) agus Iarscríbhinn XIV). Leagtar amach na príomhcheanglais de na córais in Iarscríbhinn X. I gcomparáid leis an tréimhse reatha, moltar sa RFC laghdú suntasach san inneachar a theastaíonn sa chur síos. Cé gurb ionann sin agus níos mó saoirse agus níos lú maorlathais do na Ballstáit, baineann riosca leis inár dtaithí go n-éireodh an easpa soiléire ina héiginnteacht, rud nach gcabhraíonn de ghnáth leis an simpliúchán éifeachtach ( 107 ) . Táimid den tuairim gur riosca do chaighdeán na seiceálacha le stiúradh é laghdú na treorach agus na soiléirithe maidir le ceanglais rialaithe. Tá roinnt príomhthéarmaí fós gan sainmhíniú sa togra mar shampla, ar nós “fíorúcháin bhainistíochta iomchuí”, agus “údaráis nua-aitheanta”,. Gné thábhachtach eile ar lár is ea na spriocdhátaí chun straitéisí iniúchóireachta a bhunú.

102. Faightear sa dréacht-RFC airteagal ar leithligh (Airteagal 74) maidir le socruithe iniúchta aonair. Baineann sé sin leis an bprionsabal go mba cheart go seachnódh an Coimisiún agus na húdaráis iniúchóireachta dúbláil na n-iniúchtaí ar an gcaiteachas céanna, sa tsúil chun costais iniúchóireachta a íoslaghdú, agus an t-ualach riaracháin ar thairbhithe a laghdú. Tacaímid leis na haidhmeanna sin ar an gcuntar go mbíonn creat faoina mbun lena gcinntítear go ndéantar an caiteachas a sheiceáil i gcomhréir leis na caighdeáin chéanna agus go dtuairiscítear na torthaí iniúchta go cruinn ( 108 )

103. Cé nár baineadh leas as an téarma, cuireadh coincheap an iniúchta aonair i bhfeidhm i bpáirt sna clárthréimhsí roimhe seo, ach bhí sé teoranta don chaidreamh idir na húdaráis iniúchóireachta agus an Coimisiún. Is é an príomhathrú leis an togra go mba chóir go gcuirfí síneadh leis na socruithe iniúchta aonair chun an caidreamh idir údaráis iniúchóireachta agus bainistíochta a chlúdach; níor cheart go n-iarrfadh na húdaráis iniúchóireachta doiciméad ó thairbhithe, ach go mbainfidís leas astu siúd atá ar fáil cheana féin ó shaothar na n-údarás bainistíochta, lena n-áireofaí a bhfíorúcháin bhainistíochta. Níor chóir go n-iarrfadh údaráis iniúchóireachta doiciméid bhreise agus fianaise ar thairbhithe ach amháin “ar bhunús a mbreithiúnais ghairmiúil, go dteastaíonn an méid sin chun tacú le conclúidí iniúchóireachta láidre” (Airteagal 74(1)). D’ainneoin an chlásail sin, ar bhunús ár dtaithí fada leis an iniúchóireacht sa réimse sin, measaimid go bhfuil an riosca ann go dtiocfadh na húdaráis iniúchóireachta faoi bhrú míchuí gan saothar na n-údarás bainistíochta a cheistiú go hamhrasach. Is príomhghné d’fhollasacht agus do chuntasacht ar chaiteachas AE é an t-iniúchadh poiblí neamhspleách ( 109 ) . Leagaimid béim dá réir gur bunriachtanas é go mbíonn an tsaoirse ag na húdaráis iniúchóireachta chun iniúchadh a stiúradh i gcomhréir leis na caighdeáin iniúchóireachta idirnáisiúnta, agus ba cheart go ndéanfadh an Coimisiún gach uile iarracht chun éascú dó sin.

104. Ba cheart go mbreithneodh an Coimisiún agus na reachtóirí: (47) Na hathruithe a aithint go soiléir óna dteastaíonn iniúchadh córais éigeantach leis na húdaráis iniúchóireachta (Airteagal 72 den dréacht-RFC). Féach freisin na moltaí mionsonraithe san Iarscríbhinn. (48) Cur síos ar na fíorúcháin bhainistíochta agus ar na critéir ábhartha a chur leis an gcur síos ar na córais bhainistíochta agus rialaithe (Iarscríbhinn XIV den dréacht-RFC), leis na húdaráis iniúchóireachta a chumasú chun a fhíorú an sásaítear na príomhcheanglais rialaithe arna leagan amach faoi Iarscríbhinn X den dréacht-RFC. (49) Sainmhínithe doiléire agus sceidil neamhshainithe nó neamhréalaíocha a shoiléiriú (e.g. “údaráis nua-aitheanta” agus “an chéad bhliain den fheidhmiú” (Iarscríbhinn XIV den dréacht-RFC) agus in Airteagal 72 den dréacht-RFC.

Córais bhainistíochta agus rialaithe caighdeánacha

Fíorúcháin bhainistíochta

105. Is príomhchuid den chóras bainistíochta agus rialaithe iad na fíorúcháin bhainistíochta. Tugtar sainmhíniú sa dréacht-RFC ar fhíorúcháin bhainistíochta mar: fíorúcháin riaracháin i ndáil le hiarratais tairbhithe ar íocaíocht; agus fíorúcháin ar an toirt d’oibríochtaí. Neamhchosúil leis na clárthréimhsí roimhe seo, níl na fíorúcháin riaracháin éigeantach a thuilleadh, ach ba cheart go mbeidís riosca-bhunaithe (Airteagal 68(2)). Ciallaíonn sé sin go mb’fhéidir nach dtiocfadh éilimh roinnt tairbhithe ar íocaíocht faoi réir na bhfíorúchán bainistíochta.

106. Fáiltímid roimh an athrú chuig cur chuige riosca-bhunaithe i bprionsabal. Baineann an scóip leis má dhéantar go maith é chun an t-ualach riaracháin a laghdú agus chun éifeachtacht na seiceálacha a fheabhsú. Sainaithnímid go rialta na fíorúcháin bhainistíochta mar ghné nach foláir í a neartú i dtéarmaí fhíorú an chaiteachais incháilithe ( 110 ) . Fuaireamar amach inár saothar roimhe seo go bhfuil difríocht shuntasach idir raon feidhme agus géire na bhfíorúchán bainistíochta reatha agus laistigh de na Ballstáit cheana féin, rud a thugann le fios go dtuigtear léirmhínithe éagsúla leis an méid a theastaíonn ( 111 ) . Ceapaimid go mbainfeadh aird shoiléir leis an measúnú riosca a bhaineann le fíorúcháin bhainistíochta ar an rialtacht, agus go gclúdófaí gach éileamh leis; ba chóir go stiúrfaí na fíorúcháin bhainistíochta iad féin sula gcuirtear éilimh ar íocaíocht faoi bhráid an Choimisiúin.

Iniúchtaí

107. Is amhlaidh faoin dréacht-RFC a bheidh na húdaráis iniúchóireachta in ann a sampla oibríochtaí a tharraingt ó ghrúpaí chláir CFRE, an Chiste Comhtháthaithe agus CSE+ (Airteagal 73(2)). Ba cheart mar riail go mbeadh an sampla ionadaíoch agus bunaithe ar mhodhanna samplála staitistiúla. Ach is féidir sampláil neamhstaitistiúil a dhéanamh faoin togra RFC, nuair is lú an daonra faoi iniúchadh ná 300 aonad samplála, sa chás sin ba chóir go gclúdódh an sampla 10 % de na haonaid samplála mar íosmhéid, arna roghnú go randamach (Airteagal 73(2)). Baineann impleachtaí tábhachtacha leis an gcaoi ina léirmhínítear “aonad samplála” maidir le roghnú randamach an tsampla féin, ach níl sainmhíniú beacht ann i leith an téarma sin. Is ar bhunús ár dtaithí fairsinge ag féachaint ar chleachtais sna Ballstáit a mheasaimid go n-éiríonn úsáid na samplála neamhstaitistiúla ina riosca nach mór a ndóthain iad na samplaí dá thoradh sin chun bheith ionadaíoch; a d’fhéadfadh éirí ina rátaí earráide agus tuairimí iniúchta neamh-iontaofa.

108. Interreg ), roghnóidh an Coimisiún sampla coiteann d’oibríochtaí, chun gach clár a chlúdach Faoi chomhair iniúchadh na gclár arna gclúdach leis an rialachán maidir leis na forálacha sonracha do sprioc an chomhair chríochaigh Eorpaigh (), roghnóidh an Coimisiún sampla coiteann d’oibríochtaí, chun gach clár a chlúdach ( 112 ) . Is dócha go simpleoidh sé sin na hiniúchtaí sin. De réir mar is amhlaidh leis an tsampláil faoin togra RFC, tá an riosca ann nach mbeadh sampla coiteann mar sin ionadaíoch ar na cláir aonair, rud a laghdóidh iontaofacht na dtuairimí iniúchta maidir le feidhmiú na gcóras sna cláir aonair.

109. Maidir le raon feidhme na n-iniúchtaí arna stiúradh ag na húdaráis iniúchóireachta i ndáil le hionstraimí airgeadais, rinneamar suntas den chaoi gur díríodh saothar na n-údarás iniúchóireachta ar réamhíocaíochtaí leis na hionstraimí airgeadais, ar lú i bhfad an dóchúlacht go mbainfeadh earráidí dóibh. Molaimid go n-áiritheoidh an Coimisiún go gclúdaítear leis na hiniúchtaí eisíoc le faighteoirí deiridh — i.e. caiteachas incháilithe ( 113 ) . Fáiltímid roimh an gcaoi nach foláir do Bhallstáit faoin RFC chun an réamhíocaíocht agus eisíoc cistí chuig faighteoirí deiridh a aithint san iarratas ar íocaíocht araon (Airteagal 86(2)). Ní thugtar sainmhíniú sa togra RFC ámh ar an gcaiteachas incháilithe le hiniúchadh ag na húdaráis iniúchóireachta, ná ní shonraítear ann nár cheart ach amháin na cistí sin arna n-eisíoc le faighteoirí deiridh a thabhairt san áireamh nuair a ríomhtar an ráta earráide iarmharach.

110. Mar fhéidearthacht nua don tréimhse tar éis na bliana 2020, féadfaidh na Ballstáit caiteachas incháilithe a thabhú laistigh de réimse an chláir nó lasmuigh den AE (Airteagal 57(4)). Ní thugtar foráil ar bith sa dréacht-RFC maidir le cosaint na gceart iniúchóireachta riachtanach sna himthosca úd, ar leis an údarás iniúchóireachta, leis an gCoimisiún nó leis an CIE iad ( 114 ) . Is bearna thábhachtach í sin sa togra maidir leis an gcuntasacht.

111. Ba cheart go mbreithneodh an Coimisiún agus na reachtóirí: (50) Soiléiriú a thabhairt trí ghníomh tarmligthe nó trí threoir ar na ceanglais do chur chuige riosca-bhunaithe i leith fíorúchán bainistíochta. Féach na tráchtanna mionsonraithe i leith Airteagal 68(2) den dréacht-RFC san Iarscríbhinn. (51) Critéir a bhunú chun cláir a ghrúpáil (lena n-áirítear leibhéil mhuiníne) agus do dhaonra beag chun sampláil ionadaíoch a áirithiú trí mheán gnímh tharmligthe dá dtagraítear in Airteagal 73(4) den dréacht-RFC. Baineann feidhm leis an tsaincheist sin freisin do bhreithniúchán i leith na samplála iniúchta faoi na socruithe feabhsaithe (mír 115 thíos). (52) Roinnt samplaí a thabhairt isteach do ghrúpaí clár Interreg, nó sampla amháin le sraitheanna ina léirítear na saintréithe céanna (Airteagal 48 den dréacht-Rialachán maidir le comhar críochach Eorpach). (53) Soiléiriú a thabhairt in Airteagal 73 den dréacht-RFC go mba cheart go gclúdófaí le hiniúchtaí ar oibríochtaí maidir le hionstraimí airgeadais caiteachas incháilithe arna leagan amach faoi Airteagal 62, agus go n-eisiafaí leo réamhíocaíochtaí leis na hionstraimí airgeadais. (54) A áirithiú go mbíonn cearta iniúchta soiléire ann maidir leis an gcaiteachas lasmuigh den AE, agus é sin a shoiléiriú in Airteagal 57(4) den dréacht-RFC.

Socruithe comhréireacha feabhsaithe do na córais bhainistíochta agus rialaithe

Socruithe

112. Is é athrú ó bhonn a mholtar sa dréacht-RFC ná, ag brath ar chomhlíonadh coinníollacha áirithe, gur féidir le Ballstáit iarratas a dhéanamh ar “shocruithe comhréireacha feabhsaithe” i leith clár. Bhainfí leas as nósanna imeachta náisiúnta faoi na socruithe sin mar fhíorúcháin bhainistíochta, bheadh iniúchtaí údaráis iniúchóireachta teoranta do shampla 30, gan iniúchadh córais ar bith, agus bheadh iniúchtaí an Choimisiúin teoranta d’athbhreithniú ar shaothar na n-údarás iniúchóireachta (Airteagal 77).

113. Tá roinnt ábhar imní againn maidir leis an togra seo, faoi mar a leagtar amach sna míreanna seo a leanas. Tugaimid faoi deara mar bharúil ghinearálta, in éagmais mheasúnaithe tionchair (mír 5), nach bhfuil aon fhianaise ann gur mó iad na sochair féideartha leis an simpliúchán ná na rioscaí lena mbaineann, trí chostais riaracháin níos ísle agus ualach riaracháin laghdaithe do thairbhithe. Tagann an togra trasna ár dtuairime dá réir go mba chóir go mbunófaí “togra ar bith le haghaidh simpliúcháin riaracháin” ar fhianaise láidir ( 115 ) . Tugaimid faoi deara freisin gur rannchuir na socruithe cuntasachta neartaithe don bheartas comhtháthaithe ón tréimhse 2007-2013 i leith le laghdú nach beag sna rátaí earráide ar a dtuairiscímid ( 116 )

114. I dtéarmaí na dtrí ghné leis na socruithe feabhsaithe, tugaimid faoi deara nach bhfuil téacs d’Airteagal 77(a) maidir le fíorúcháin bhainistíochta chomh soiléir agus a theastaíonn, i bhfianaise thionchar féideartha na reachtaíochta seo. Níos tábhachtaí ná sin, óir gur féidir fíorúcháin bhainistíochta faoin dréacht-RFC bheith riosca-bhunaithe (mír 105), ní léir cén breisluach a bhaineann leis an bhforáil: d’fhéadfadh údarás bainistíochta leas a bhaint as forálacha na socruithe caighdeánacha chun na sochair a shamhlaítear sna socruithe feabhsaithe a fháil.

115. Is ionann an dara gné den togra agus iniúchadh laghdaithe ag an údarás bainistíochta. Is cás linn an teorainn fhéideartha a shocrófaí do shampla an údaráis iniúchóireachta — b’fhéidir 30 aonad as grúpa clár (féach freisin mír 107 thuas). Baineann an riosca le hAirteagal 77(b) go léirmhíneoidh na húdaráis iniúchóireachta an méid sin go ró-réchúiseach, leis an iarmhairt nach mór a dhóthain sampla mar sin chun bheith ionadaíoch, óna dtiocfadh rátaí earráide tuairiscithe neamh-iontaofa.

116. Baineann an tríú gné den togra le hiniúchadh teoranta ag an gCoimisiún. Chuirfí cosc follasach ar iniúchtaí an Choimisiúin féin faoin togra ó dhul thar leibhéal an údaráis iniúchóireachta chuig tairbhithe mura mbeadh an t-amhras ann faoin “easnamh tromchúiseach i saothar an údaráis iniúchóireachta”. Is dlúthchuid de phrionsabal an iniúchta aonair é an cur chuige sin (míreanna 103), agus is amhlaidh dá réir nach gá é a rialáil ar an gcaoi sin: is ceanglas de chuid na gcaighdeán iniúchta idirnáisiúnta é go gcuirfí iallach ar iniúchóirí chun a áirithiú go bhfaigheann siad dóthain fianaise chun teacht ar thuairimí iniúchta láidre.

Coinníollacha

117. Is in Airteagal 78 a leagtar amach na coinníollacha do na socruithe sin. Is é an príomhchritéar ( 117 ) go ndeimhnítear le tuarascálacha gníomhaíochta bliantúla arna bhfoilsiú ag an gCoimisiún don dá bhliain roimhe sin go bhfuil córas bainistíochta agus rialaithe an chláir ag feidhmiú go héifeachtach, agus go bhfuil an ráta earráide iomlán i leith gach bliain faoi bhun 2 %. Ciallaíonn sé sin: — Níl aon ráthú ann gurb ionann an córas a measúnaíodh roimhe seo de bheith ag feidhmiú go héifeachtach agus an ceann á oibriú faoi na socruithe feabhsaithe nua go háirithe i bhfianaise an aistrithe idir clárthréimhse amháin agus a chéile. Tugaimid faoi deara nach bhfuiltear ag dúil ó údaráis iniúchóireachta go stiúrfaidh siad iniúchtaí córas sula gcuirtear na socruithe feabhsaithe chun feidhme, leis an riosca ann nach mbíonn an córas comhoiriúnach leis na ceanglais AE. — Ní léir ó théacs an dréacht-RFC an mbeifear tar éis seiceálacha dlíthiúlachta agus rialtachta an Choimisiúin a chur i gcrích ar an ráta earráide as ar baineadh leas chun incháilitheacht le haghaidh measúnú na socruithe feabhsaithe. Is ionann an ráta earráide a tuairiscíodh i dtuarascálacha gníomhaíochta bliantúla an Choimisiúin agus an ráta earráide arna thuairisciú ag na húdaráis iniúchóireachta. D’fhéadfadh an ráta earráide sin bheith ganniontráilte óir nach dtugtar san áireamh leis na ceartúcháin i ndiaidh seiceálacha an Choimisiúin maidir le dlíthiúlacht agus rialtacht (118). Measúnú an gcáileodh nó nach gcáileodh clár i gcomhair na socruithe feabhsaithe ar bhunús birt neamh-iontaofa; ní bheadh sé ach amháin ina rannchur leis na rioscaí lena mbaineann. — Ní léir cén chaoi a gcuirfear chun feidhme an critéar breise maidir le comhar le hOifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh.

Deireadh a chur leis na socruithe feabhsaithe

118. Baineann cúis imní eile leis na socruithe chun na socruithe feabhsaithe sin a chríochnú (ar a dtugtar “mionathrú”), agus chun aisiompú ar na socruithe caighdeánacha (Airteagal 79). Tógfaidh an próiseas sin roinnt blianta, óna dteastóidh saothar iniúchta breise, anailís ar an gcéad tuarascáil rialaithe bhliantúil eile, iniúchtaí córas, agus am do chur i láthair a cháis féin ag an mBallstát. Baineann riosca níos airde sa tréimhse sin — nuair a bhíonn Ballstáit ag oibriú le córas cuibheasach neamh-iontaofa ach le bainistíocht agus rialú éadrom — go dtarlóidh earráidí. Cuireann na socruithe molta moill mhór leis an scóip do ghníomhaíocht feabhais ámh.

119. Tharraingíomar aird ina bpáipéar faisnéise maidir leis an simpliúchán ar na socruithe cuntasachta láidrithe i bhfeidhm sna clárthréimhsí reatha agus roimhe seo, leis an gCoimisiún ag fáil ráthaíochtaí faoi rialtacht an chaiteachais ach brath ar sheiceálacha arna bhfeidhmiú ag údaráis iniúchóireachta sna Ballstáit ( 119 ) . Ba cheart go laghdófaí an t-ualach riaracháin do chórais atá ag feidhmiú go maith leis an scóip faoi na socruithe caighdeánacha chun is go mbeadh fíorúcháin bhainistíochta riosca-bhunaithe. Tá an baol ann go lagófaí go mór an ráthaíocht a fuair an Coimisiún leis na socruithe feabhsaithe molta. Sílimid go dtairgtear dóthain scóipe leis na hathruithe molta faoi na socruithe caighdeánacha chun an t-ualach riaracháin a laghdú.

120. Ba cheart go mbreithneodh an Coimisiún agus na reachtóirí: (55) An mó na sochair féideartha a bhaineann leis an simpliúchán ná na rioscaí ar dlúthchuid de na socruithe feabhsaithe iad (Airteagal 77-79 den dréacht-RFC).

Tíolacadh cuntas agus ceartúcháin airgeadais

121. Maidir leis an tréimhse 2014-2020, de réir an togra RFC is é an Coimisiún a aisíocfaidh 90 % d’éilimh íocaíochta eatramhacha na mBallstát ar dtús, agus a íocfaidh an t-iarmhéid deiridh tar éis dó na cuntais a scrúdú (Airteagal 87 agus Airteagal 94) ( 120 ) . Chun is go nglacfadh an Coimisiún leis na cuntais chun críoch na haisíocaíochta, ní foláir dóibh bheith sásta go bhfuil siad “ina gcuntais iomlána, chruinne agus fíora” agus go bhfuil an ráta earráide iarmharach arna thuairisciú ag an údarás iniúchóireachta faoi bhun 2 %, (Airteagal 93). Is é an Coimisiún a d’íocfadh an t-iarmhéid fiú amháin i gcásanna mar a n-aithnítear easnaimh i dtuairim an údaráis iniúchóireachta maidir le feidhmiú an chórais agus/nó maidir le dlíthiúlacht agus rialtacht na n-idirbheart faoina bhun chomh fada agus a dhéantar measúnú ar na cuntais mar chuntais iomlána, chruinne agus fíora (Airteagal 95 agus Airteagal 96).

122. Ní féidir le seiceálacha an Choimisiúin maidir le dlíthiúlacht agus rialtacht tarlú ach amháin tar éis an phróisis scrúdaithe sin agus tar éis chlabhsúr na gcuntas agus íoc an iarmhéid deiridh. Ní thugtar san áireamh leis an bpróiseas arna shamhlú sa togra dá réir aon cheartúcháin airgeadais leantacha ag an gCoimisiún, ná an gá chun rátaí earráide a leasú dá réir. Mar thoradh air sin, ní thugtar cinnteacht do thairbhithe le glacadh na gcuntas ag an gCoimisiún, óir go dtiocfaidh an caiteachas gaolmhar faoi réir seiceálacha breise ag an gCoimisiún tar éis chlabhsúr iarbhír na gcuntas. Tharraingíomar aird ar an tsaincheist sin inár dtuairim faoin togra don RFC don chlárthréimhse 2014-2020 ( 121 ) . Rinneamar moladh don Choimisiún le déanaí chun tabhairt faoi sheiceálacha leordhóthanacha chun teacht ar chonclúid faoi éifeachtacht shaothar na n-údarás iniúchóireachta agus chun dearbhú réasúnta a fháil maidir le rialtacht an chaiteachais ar a dhéanaí sa tuarascáil bhliantúil ar ghníomhaíochtaí tar éis na bliana inar glacadh leis na cuntais ( 122 ) . Tá sé chomh tábhachtach céanna don togra RFC don tréimhse 2021-2027 chun teorainneacha ama soiléire a thabhairt isteach don chinneadh deireanach.

123. Braitheann éifeachtacht an chórais chuntas ar an dreasacht a sholáthraítear leo do na Ballstáit chun méideanna neamhrialta a ghnóthú, agus chun teacht chuig feabhsuithe sna córais ( 123 ) . Fáiltímid ina leith sin roimh an gcaoi go gcothabháiltear sa togra RFC an fhéi