Togra le haghaidh RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE lena mbunaítear ionstraim maoinithe maidir le comhar um fhorbairt /* COIM/2011/0840 leagan deireanach - 2011/0406 (COD) */





MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN 1. COMHTHÉACS AN TOGRA Mórfhadhb go fóill is ea líon na ndaoine a mhaireann sa bhochtaineacht i dtíortha i mbéal forbartha. Cé go bhfuil dul chun cinn suntasach bainte amach, níl formhór na dtíortha i mbéal forbartha gar do Spriocanna Forbartha na Mílaoise (SFManna) a bhaint amach agus níl siad in ann tús a chur go rathúil le gach gné den fhorbairt inbhuanaithe – an ghné eacnamaíoch, an ghné shóisialta agus an ghné chomhshaoil. Áirítear leis an ngné chomhshaoil maolú ar athrú aeráide agus oiriúnú don athrú sin. Ina theannta sin, tá dúshláin dhomhanda shuntasacha le sárú go fóill agus bhí tíortha i mbéal forbartha thíos go mór leis an tsraith géarchéimeanna a thit amach le déanaí, as ar eascair inter alia éagobhsaíocht shóisialta agus gheilleagrach, imirce mhéadaithe, easpa slándála an tsoláthair bia, agus leochaileacht mhéadaithe i leith suaití seachtracha i measc tionchar eile, agus cuireann na nithe sin ar fad leis an bhfadhb. Tá sé ag éirí níos soiléire go bhfuil acmhainní comhshaoil agus acmhainní nádúrtha, rudaí atá ríthábhachtach maidir le fás inbhuanaithe socheacnamaíoch, i mbaol níos mó ón athrú aeráide agus ó fhás tapa daonra. D'fhéadfadh sé sin cur le staid atá leochaileach cheana féin i dtíortha i mbéal forbartha agus mórghníomhartha áirithe forbartha a chealú. Tá an AE tiomanta i gcónaí cabhrú le tíortha i mbéal forbartha an bhochtaineacht a laghdú agus í a dhíothú faoi dheoidh. D’fhonn an cuspóir sin a bhaint amach, bunaíodh an Rialachán i ndáil leis an Ionstraim maidir le Comhar um Fhorbairt (DCI) le haghaidh na tréimhse 2007‑2013 arb é an príomhchuspóir agus an cuspóir uileghabhálach leis an bhochtaineacht a dhíothú i dtíortha agus i réigiúin chomhpháirtíochta. Is éard atá ann trí chatagóir chlár: (i) cláir dhéthaobhacha agus réigiúnacha gheografacha ina gcuimsítear comhar leis an Áise, Meiriceá Laidineach, an Áise Láir, an Meánoirthear agus leis an Afraic Theas; (ii) cláir théamacha ina gcuimsítear na saincheisteanna a leanas: infheistíocht a dhéanamh i ndaoine, an comhshaol agus bainistíocht inbhuanaithe acmhainní nádúrtha, lena n‑áirítear fuinneamh, gníomhaithe neamhstáit agus údaráis áitiúla, slándáil bia, chomh maith le himirce agus le tearmann; agus (iii) bearta tionlacain i leith tíortha táirgeachta siúcra. Rachaidh rialachán reatha an DCI in éag an 31 Nollaig 2013. Tugadh aitheantas sna hathbhreithnithe éagsúla a rinneadh ar an DCI dá bhreisluach foriomlán agus don mhéid a chuireann sé le baint amach na Spriocanna Forbartha na Mílaoise, ach leagadh béim iontu freisin ar roinnt easnamh. Spreag dúshláin nua, mar aon leis na tosaíochtaí atá leagtha amach sa Straitéis Eoraip 2020 agus i mbeartas forbartha is déanaí an AE, an Coimisiún chun togra a dhéanamh le hathbhreithniú agus oiriúnú a dhéanamh ar Rialachán an DCI i gcomhréir leis an teachtaireacht A Budget For Europe 2020 (Buiséad don Eoraip 2020) an 29 Meitheamh 2011 agus leis an teachtaireacht Increasing the Impact of EU Development Policy: An Agenda for Change (Tionchar Bheartas Forbartha an AE a mhéadú: Clár Oibre le haghaidh Athraithe) an 13 Deireadh Fómhair 2011. 2. TORTHAÍ AN CHOMHAIRLIÚCHÁIN LE PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS NA MEASÚNUITHE TIONCHAIR Comhairliúchán Poiblí Thionól an Coimisiún comhairliúchán poiblí maidir le cistiú amach anseo do ghníomhaíocht sheachtrach an AE idir an 26 Samhain 2010 agus 31 Eanáir 2011. Bhí an próiseas sin bunaithe ar cheistneoir ar líne ag gabháil le páipéar cúlra What funding for EU external action after 2013? (Cén cistiú le haghaidh ghníomhaíocht sheachtrach an AE tar éis 2013?). Go ginearálta, níor léirigh na freagraí go bhfuil gá le hathrú suntasach ar struchtúr reatha na n‑ionstraimí atá ann cheana féin. Mar sin féin, aithníodh roinnt saincheisteanna agus cuireadh san áireamh iad nuair a bhí an Rialachán DCI nua á dhréachtú: · Luaigh formhór na bhfreagróirí (thart ar 70 %) go raibh breisluach mór le hidirghabháil airgeadais an AE. Luaigh freagróirí gur cheart don AE úsáid mhaith a bhaint as a bhuntáiste comparáideach atá bainteach lena láithreacht san ardán domhanda, lena shaineolas fadréimseach, lena nádúr ilnáisiúnta agus lena ról mar éascaitheoir comhordaithe. · Thacaigh beagnach gach freagróir (92 %) le cur chuige níos difreálaithe, arna oiriúnú do chás na tíre is tairbhí, chun tionchar ionstraimí airgeadais an AE a mhéadú. Ar aon dul leis sin, déantar difreáil idir na tíortha is tairbhithe a neartú. · Bhí tacaíocht leathan i measc freagróirí d'imscrúdú a dhéanamh ar an gcoinníollacht, bunaithe ar an urramú atá ag an tír is tairbhí ar chearta an duine, ar na mionlaigh, ar an dea-rialachas agus ar éagsúlacht na léirithe cultúrtha (78 %) agus ar chaighdeán a cuid beartas agus ar a cumas agus ar a toilteanas beartais fhónta a chur chun feidhme (63 %). Aithnítear leis an Rialachán atá beartaithe an tábhacht a bhaineann le pleananna forbartha náisiúnta agus le straitéisí an AE arna bhforbairt go comhpháirteach mar bhonn le haghaidh comhair. Leagtar béim leis an Rialachán freisin ar luachanna bunúsacha agus ar phrionsabail bhunúsacha de chuid an AE agus, dá bhrí sin, neartaítear leis an Rialachán an choinníollacht agus an chuntasacht fhrithpháirteach. · Thug tromlach suntasach de na freagróirí tacaíocht do sholúbthacht mhéadaithe maidir le cur chun feidhme, go háirithe maidir le haghaidh a thabhairt ar dhúshláin thrasréigiúnacha, rud a mheastar a bheith bactha le 'teorainn gheografach' ionstraimí ar leith (tá an CFE teoranta do thíortha ACC, tá an DCI teoranta do Mheiriceá Laidineach, don Áise, don Áise Láir, don Mheánoirthear agus don Afraic Theas, agus tá an Ionstraim Eorpach um Chomharsanacht agus um Chomhpháirtíocht teoranta do thíortha comharsanachta). Foráiltear leis an Rialachán atá beartaithe do ghníomhaíochtaí cur chun feidhme a bhfuil tábhacht thrasréigiúnach ag baint leo agus grúpáiltear leis an Rialachán na haiseanna téamacha éagsúla d’fhonn solúbthacht a mhéadú agus an cur chun feidhme a shimpliú. · D'aontaigh tromlach de na freagróirí go bhféadfadh comhchlárú agus cómhaoiniú leis na Ballstáit (agus leis na tíortha is tairbhithe, b'fhéidir) méadú a dhéanamh ar thionchar agus chomhtháthú ghníomhaíocht sheachtrach an AE, simpliú a dhéanamh ar sheachadadh na cabhrach, agus laghdú a dhéanamh ar chostais fhoriomlána idirbheartaíochta. Caitear go cuí leis sin sa Rialachán atá beartaithe. Saineolas a bhailiú agus a úsáid Rinne an Coimisiún athbhreithniú inmheánach ar thuarascálacha éagsúla (meastóireachtaí, iniúchóireachtaí, staidéir, athbhreithnithe meántéarma). San athbhreithniú, féachadh ar an méid ar éirigh leis agus ar an méid nár éirigh leis, agus foghlaimíodh ceachtanna maidir le dréachtú na n‑ionstraimí airgeadais. Léiríodh san athbhreithniú gur rannchuidigh an DCI reatha le dul chun cinn i dtreo Spriocanna Forbartha na Mílaoise i dtíortha i mbéal forbartha. Mar gheall ar mhódúlachtaí cur chun feidhme an DCI, amhail tacaíocht bhuiséadach agus "cur chuige ar fud na hearnála", is ann do chomhar níos doimhne le tíortha comhpháirtíochta agus do roinnt níos éifeachtaí an tsaothair trí chómhaoiniú idir deontóirí anois. Mar sin féin, aithníodh roinnt easnamh san athbhreithniú. · Tá beartais éagsúla inmheánacha an AE ag éirí níos tábhachtaí i ngníomhaíocht sheachtrach an AE anois. Ar aon dul leis an Straitéis Eoraip 2020 agus le Conradh Liospóin, bhí gá le hatreisiú frithpháirteach gníomhaíochtaí inmheánacha agus seachtracha. Bhí an struchtúr reatha neamhleor chun ligean don Choimisiún idirghabháil a dhéanamh go héifeachtach ar scála dóthanach. Cuirfear feabhas suntasach ar an staid trí aiseanna téamacha éagsúla a ghrúpáil faoi cheannteideal amháin. · I roinnt cásanna, bhí na cláir théamacha ró-ilroinnte le freagairt ar ghéarchéimeanna domhanda (mar shampla, géarchéim na bpraghsanna bia, an fliú éanúil) nó ar ghealltanais idirnáisiúnta a rinneadh ar an leibhéal polaitiúil ab airde (mar shampla, an bhithéagsúlacht agus an t-athrú aeráide). Mar sin de, bhí níos mó solúbthachta ag teastáil ó úsáid an chiste théamaigh trí na cláir théamacha éagsúla a ghrúpáil agus ceadaíonn an úsáid sin rannpháirtíocht fhadtéarmach atá níos comhtháite agus níos cuimsithí le hearraí poiblí domhanda agus le dúshláin phoiblí dhomhanda, agus freagairt ar na suaití éagsúla a théann i bhfeidhm ar na daoine is boichte. · Cuimsítear faoi Rialachán reatha an DCI réimse leathan tíortha i mbéal forbartha, idir na Tíortha is Lú Forbairt agus Tíortha Ard‑Mheánioncaim. Mar gheall ar an méadú a tháinig le déanaí ar éagothromaíochtaí eacnamaíocha agus sóisialta i measc tíortha comhpháirtíochta agus ar fhorbairt na gcuspóirí nua, tá gá le difreáil fheabhsaithe. Soláthraítear leis an Rialachán nua atá beartaithe treoir bhreise maidir le difreáil trí ligean don AE deontais a dhíriú áit a bhfuil an gá is mó leo agus áit a mbeidh an tionchar is mó acu. Chun an meascán beartais a chur i gcrích, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún ionstraim nua a chruthú (Ionstraim um Chomhpháirtíocht) chun aghaidh a thabhairt ar na cuspóirí a théann níos faide ná cúnamh a bhaineann le forbairt amháin. · Ba dheacair tacú le tionscnaimh thrasréigiúnacha i ngeall ar struchtúr reatha na n‑ionstraimí cúnaimh sheachtraigh. Bhí sé sin amhlaidh go háirithe i gcás chur chun feidhme Straitéis Chomhpháirteach an AE agus na hAfraice. Is éard atá sa rialachán DCI nua bunús dlí níos fearr maidir le cur chun feidhme Straitéis Chomhpháirteach an AE agus na hAfraice. · I Rialachán reatha an DCI, ní leor na forálacha maidir le stáit agus tíortha leochaileacha i staideanna iar-ghéarchéime: gannmheastar leis na forálacha an gá atá le tacaíocht a thabhairt do phróisis pholaitiúla a neartaíonn an smacht reachta agus an rialachas. Chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin trasdula, tá gá le sraith freagraí ar leibhéal tíre, atá bunaithe ar riachtanais shonracha agus a bhaineann le straitéis choiteann (cur chuige iomlánaíoch). Leis an Rialachán nua, cuirtear na dúshláin sin san áireamh ar bhealach níos fearr agus tugtar aghaidh ar dholúbthacht an phróisis chinnteoireachta maidir le cionroinnt ciste, maidir le clárú agus maidir le cur chun feidhme. · Is éard atá i Rialachán reatha an DCI cionrannta táscacha do gach réigiún, gan aon chistí neamh‑chionroinnte. Laghdaíonn sé sin an raon feidhme chun acmhainní a úsáid chun freagairt ar riachtanais gan choinne (tosaíochtaí polaitiúla nua, tubaistí nádúrtha nó de dhéantús an duine, etc.). Moltar leis an Rialachán nua roinnt cistí a fhágáil neamh‑chionroinnte a bheidh le húsáid mar fhreagra ar imeachtaí gan choinne. · Ar deireadh, measadh an próiseas reatha maidir le clárú agus le cur chun feidhme don DCI a bheith róchasta. Ní cheadaítear leis ailíniú a dhéanamh ar chóras cláraithe an AE leo siúd atá ag a chomhpháirtithe, ní éascaítear comhchlárú leis na Ballstáit ná ní cheadaítear leis oiriúnaithe tapa, más gá leo. Caitear go díreach leis na heasnaimh sin go léir i Rialachán nua an DCI. Measúnú Tionchair Rinne an Coimisiún Measúnú Tionchair (MT) inar breithníodh trí bhunrogha beartais: Rialachán an DCI a choinneáil gan aon leasú air (rogha 1) agus dhá rogha maidir leis an DCI a leasú i leith gach faidhbe a aithníodh sa DCI reatha (Rogha 2A agus Rogha 2B). Níor glacadh le Rogha 1 toisc nach réiteofaí leis na fadhbanna a aithníodh. Réitíonn forogha A agus forogha B faoi Rogha 2 na fadhbanna a aithníodh go céimeanna éagsúla, agus tá impleachtaí polaitiúla ar leith agus impleachtaí eile ar leith ag an dá cheann acu. Cinneadh sa MT gur fearr forogha B ar na cúiseanna seo a leanas: · tugtar cuspóirí an DCI i gcomhréir leis na treochtaí is déanaí i mbeartas forbartha an AE; · déantar difreáil shoiléir i measc tíortha comhpháirtíochta; · cumhdaítear an dea-rialachas, an daonlathas, cearta an duine agus an smacht reachta i gcúnamh ón AE; · éascaítear cur chun feidhme Straitéis Chomhpháirteach an AE agus na hAfraice; · sruthlínítear na cláir théamacha chun an tsolúbthacht is gá a chur ar fáil; · áirithítear meicníochtaí solúbtha d’fhonn freagairt níos éifeachtaí an AE a éascú ar chásanna atá ag teacht chun cinn go mear i stáit ina bhfuil géarchéim, stáit iar‑ghéarchéime agus stáit atá i gcásanna leochaileacha ; · cuirtear feabhas ar sholúbthacht na gcionrannta ciste; agus · feabhsaítear éifeachtacht chabhair an AE trí bhíthin na nósanna imeachta um chlárú agus um chur chun feidhme a shimpliú agus a dhéanamh níos solúbtha, d’fhonn comhchlárú a éascú agus cúnamh ón AE a ailíniú le timthriallacha cláraithe tíortha comhpháirtíochta. 3. EILIMINTÍ DLÍ AN TOGRA Soláthraítear i gCuid a Cúig, Teideal III, Caibidil 1 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh an creat dlí le haghaidh comhair le tíortha comhpháirtíochta agus le réigiúin chomhpháirtíochta. Tá an Rialachán DCI atá beartaithe bunaithe go háirithe ar Airteagal 209(1) den Chonradh, agus tá sé arna thíolacadh ag an gCoimisiún i gcomhréir leis an nós imeachta atá leagtha síos in Airteagal 294. Forálfar leis an Ráiteas Comhpháirteach ón gComhairle agus ó Ionadaithe Rialtais na mBallstát ag teacht le chéile laistigh den Chomhairle, ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gCoimisiún maidir le Beartas Forbartha an Aontais Eorpaigh: The European Consensus (an Comhdhearcadh Eorpach) an 20 Nollaig 2005, le teachtaireacht an 13 Deireadh Fómhair 2011 Increasing the impact of EU development Policy - An Agenda for Change (Tionchar Bheartas Forbartha an AE a mhéadú: Clár Oibre le haghaidh Athraithe) agus le haon teachtaireacht amach anseo lena mbunófar treoshuímh agus prionsabail bhunúsacha maidir le beartas forbartha an Aontais, agus le haon chonclúidí nó mhodhnuithe ina dhiaidh sin ina leith, an creat ginearálta, na treoshuímh ghinearálta agus an fócas ginearálta le haghaidh chur chun feidhme an Rialacháin seo. Tá an AE i suíomh uathúil atá neamhchlaonta chun cuid de chúnamh seachtrach an AE a sholáthar ar son na mBallstát agus leis na Ballstáit, gníomh trína gcruthaítear creidiúnacht fheabhsaithe dó sna tíortha ina bhfeidhmíonn sé. Níl sé de chumas ná de thoilteanas ag cuid mhór Ballstát ionstraimí seachtracha domhanda a fhorbairt. Dá bhrí sin, tá idirghabháil ar leibhéal an AE ar an mbealach is fearr le leasanna agus luachanna foriomlána an AE a chur chun cinn agus le láithreacht an AE ar fud an domhain a áirithiú. Toisc go bhfuil 27 Ballstát ag gníomhú i gcomhréir le comhbheartais agus le comhstraitéisí, tá mais chriticiúil ag an AE chun freagra a thabhairt ar dhúshláin dhomhanda, go háirithe maidir le baint amach Spriocanna Forbartha na Mílaoise. Ó tharla nach féidir leis na Ballstáit amháin cuspóirí an Rialacháin arna bheartú a bhaint amach go leordhóthanach agus gur fearr is féidir dá bhrí sin, de bharr fhairsinge agus chuimsiú an ghnímh, iad a bhaint amach ar leibhéal an AE, féadfaidh an AE bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta mar atá leagtha amach in Airteagal 5 den Chonradh. Neartaítear freisin leis an Rialachán nua atá beartaithe an acmhainn chomhordaithe agus éascaítear leis comhchlárú leis na Ballstáit, rud a áirithíonn roinnt éifeachtach an tsaothair agus seachadadh éifeachtach cabhrach. Ní mór do bheartas forbartha an AE agus beartas forbartha na mBallstát a chéile a chomhlánú agus a neartú. Chun na críche sin, ba cheart do chúnamh an AE díriú ar a bhféadann sé an tionchar is mó a bheith aige, ag féachaint dá acmhainn chun gníomhú ar scála domhanda agus chun freagairt ar dhúshláin dhomhanda. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, mar atá leagtha amach in Airteagal 5 den Chonradh, ní théann an Rialachán nua atá beartaithe thar a bhfuil riachtanach chun a chuid cuspóirí a bhaint amach. Cuirfear san áireamh i bhfeidhmiú an Rialacháin nua atá beartaithe gné sheachtrach thosaíochtaí earnálacha éagsúla an AE, agus áiritheofar sinéirgíochtaí comhordaithe agus feabhsúcháin, i gcomhréir leis na cuspóirí atá leagtha síos sa Rialachán, agus i gcomhréir leis an gcreat dlí agus beartais thuasluaite. 4. IMPLEACHT BHUISÉADACH Tá sé beartaithe ag an gCoimisiún EUR 96 billiún a chionroinnt don tréimhse 2014-2020 ar mhaithe le hionstraimí seachtracha[1]. Is é EUR 23 294.7 milliún an chionroinnt atá beartaithe le haghaidh an DCI. Léirítear na gealltanais bhuiséid bhliantúla tháscacha don DCI sa tábla thíos. Tá na cionrannta táscacha airgeadais in aghaidh an chláir aonair den DCI léirithe in Iarscríbhinn VII den Rialachán. Tá sé beartaithe nach ndéanfar níos lú ná 50 % den chlár le haghaidh Earraí agus Dúshlán Poiblí Domhanda a chaitheamh ar chuspóirí maidir leis an athrú aeráide agus leis an gcomhshaol[2] agus go ndéanfar 20 % ar a laghad a chaitheamh ar chuimsiú sóisialta agus ar fhorbairt dhaonna. Ar bhonn domhanda, i gcomhréir leis an Teachtaireacht Increasing the impact of EU Development Policy: an Agenda for Change (Tionchar Bheartas Forbartha an AE a mhéadú: Clár Oibre le haghaidh Athraithe), déantar foráil do thacaíocht leanúnach do chuimsiú sóisialta agus d'fhorbairt dhaonna trí 20 % ar a laghad de chúnamh forbartha an Aontais. Ar deireadh, tá sé beartaithe leis an Rialachán seo rannchuidiú le 20 % ar a laghad de bhuiséad an Aontais a úsáid chun sochaithe ísealcharbóin agus sochaithe atá athléimneach ó thaobh aeráide de a chruthú, mar a fhoráiltear sa Teachtaireacht ón gCoimisiún A Budget for Europe 2020 (Buiséad don Eoraip 2020). D’fhonn a intuarthacht a áirithiú, cuirfear cistiú ar fáil do ghníomhaíochtaí ardoideachais i dtríú tíortha i gcomhthéacs an chláir Erasmus for All (Erasmus do Chách), i gcomhréir le cuspóirí ghníomhaíocht sheachtrach an AE, trí dhá chionrannta ilbhliantúla nach gcuimseoidh ach na chéad 4 bliana agus na 3 bliana ina dhiaidh sin faoi seach. Léireofar an cistiú sin sa chlárú ilbhliantúil táscach DCI, i gcomhréir le riachtanais agus tosaíochtaí sainaitheanta na dtíortha lena mbaineann. D'fhéadfaí na cionrannta a athbhreithniú i gcás mórchúinsí gan choinne nó athruithe tábhachtacha polaitiúla i gcomhréir le tosaíochtaí seachtracha an AE. Beidh feidhm ag forálacha Rialachán (AE) Uimh. [---] ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear "Erasmus do Chách"[3] maidir le húsáid na gcistí sin. An Ionstraim maidir le Comhar um Fhorbairt* || 2014 || 2015 || 2016 || 2017 || 2018 || 2019 || 2020 || 2014-2020 2 716.7 || 2 903.1 || 3 100.3 || 3 308.7 || 3 525.3 || 3 751.7 || 3 989 || 23 294.7 *Praghsanna reatha in EUR milliún 5. PRÍOMHEILIMINTÍ Simpliú Tosaíocht don Choimisiún sa Rialachán nua seo, mar atá i gcláir eile faoi chuimsiú an Chreata Airgeadais Ilbhliantúil (an CAI), is ea an timpeallacht rialála a shimpliú agus rochtain ar chúnamh an Aontais a éascú do thíortha comhpháirtíochta agus do réigiúin chomhpháirtíochta, d’eagraíochtaí na sochaí sibhialta, Fiontair Bheaga agus Mheánmhéide, etc. sa mhéid go rannchuidíonn siad le cuspóirí an Rialacháin. Simpleofar ionstraimí seachtracha trí iad a leagan amach níos soiléire agus trí fhorluití eatarthu a laghdú, le go bhféadfar gach ceann ar leith a shainaithint le cuspóirí beartais atá sainithe go soiléir. Déanfar simpliú agus laghdú costas idirbheartaíochta do thíortha comhpháirtíochta agus do réigiúin chomhpháirtíochta a bhaint amach freisin trí bhíthin nósanna imeachta clárúcháin solúbtha lena ndéantar foráil do chur i bhfeidhm na bprionsabal a bhaineann le hÉifeachtacht Cabhrach. Mar shampla, d'fhéadfadh an tAontas ailíniú le pleananna forbartha náisiúnta na dtíortha comhpháirtíochta, trína gcuirfí deireadh leis an ngá do thíortha comhpháirtíochta caibidliú a dhéanamh ar pháipéir straitéise a bheidh sonrach don AE agus a ghlacfaidh an Coimisiún, agus trína gcuimseofaí anailís níos dírithe a d'fhéadfaí a chur san áireamh sa doiciméad ilbhliantúil pleanála. Mar an gcéanna, d'fhéadfaí comhordú deontóirí agus roinnt an tsaothair a atreisiú trí chomhchlárú leis na Ballstáit. Cuimsítear na rialacha cur chun feidhme le Rialachán (AE) Uimh [--] ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an [--] lena mbunaítear na rialacha agus na nósanna imeachta coiteanna maidir le cur chun feidhme ionstraimí an Aontais do ghníomhaíocht sheachtrach. Difreáil Tá sé beartaithe leis an gcur chuige difreáilte atá leagtha amach sa Teachtaireacht "Increasing the Impact of EU Development Policy: An Agenda for Change" (Tionchar Bheartas Forbartha an AE a mhéadú: Clár Oibre le haghaidh Athraithe) tionchar chomhar forbartha an AE a fheabhsú trína acmhainní a dhíriú ar na réimsí is mó leo ina bhfuil gá leo chun aghaidh a thabhair ar bhochtainteacht a laghdú agus ar na réimsí ina bhféadfadh an tionchar is mór a bheith acu. Ba cheart an méid sin a chur chun i bhfeidhm ar an gcéad dul síos i dtéarmaí incháilitheachta maidir le cláir comhair dhéthaobhaigh um fhorbairt agus ar an dara dul síos i dtéarmaí cabhair a chionroinnt. I bprionsabal, d'imeodh tíortha ardioncaim, tíortha ard‑mheánioncaim agus tíortha móra meánioncaim eile, atá ag bogadh i dtreo na forbartha inbhuanaithe agus/nó a bhfuil rochtain acu ar mhóracmhainní baile agus seachtracha chun a straitéisí forbartha féin a mhaoiniú, d'imeoidís ar aghaidh ó na cláir cúnaimh dhéthaobhaigh. Tá an domhan ag forbairt: léiríonn an liosta OECD/DAC d'fhaighteoirí ODA (athbhreithnithe in 2011) go bhfuil níos mó ná 20 tír imithe ar aghaidh ó chatagóirí ísealioncaim go meánioncaim nó ó chatagóirí íseal-mheánioncaim go hard‑mheánioncaim, bunaithe ar OIN per capita. Is léir nach bhfuil anseo ach táscaire amháin agus ní mór forbairt dhaonna, spleáchas ar chúnamh agus gnéithe eile, lena n‑áirítear dinimicí an phróisis forbartha, a chur san áireamh agus prionsabal na difreála á chur i bhfeidhm. Go háirithe, tá ról nua atá i mbun fáis ag go leor tíortha meánioncaim ar leibhéil réigiúnacha agus/nó ar leibhéil domhanda. Ba cheart don AE, dá bhrí sin, an cineál caidrimh atá againn leo, lena n‑áirítear ár dtosaíochtaí agus ionstraimí comhair, a oiriúnú. Níor cheart an caidreamh a laghdú dá bharr sin, ach ba cheart foireann níos nua-aimseartha a bheith mar thoradh air. Ba cheart don AE dul i mbun comhpháirtíochtaí nua le tíortha a imíonn ar aghaidh ó na cláir chúnaimh dhéthaobhaigh, go háirithe ar bhonn na gclár réigiúnach agus téamach faoin DCI nua, ionstraimí téamacha airgeadais i dtaca le gníomhaíocht sheachtrach de chuid an AE agus Ionstraim nua Comhpháirtíochta. Gníomhartha Tarmligthe Tá sé beartaithe go ndéanfar solúbthacht a atreisiú trí úsáid a bhaint as gníomhartha tarmligthe i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ionas go bhféadfar leasú a dhéanamh ar eilimintí neamhriachtanacha áirithe den Rialachán a dhéanann difear don chlárú ina dhiaidh sin (e.g. iarscríbhinní maidir le tíortha incháilithe, réimsí le haghaidh comhair agus cionroinnt airgeadais táscach in aghaidh an chláir do 2014-2020). Míniúchán mionsonraithe Sa roinn seo, tugtar tráchtaireacht mhionsonraithe ina mínítear na príomhsmaointe a bhaineann le Rialachán nua an DCI faoi gach ceann de na hairteagail bheartaithe. (0) Ábhar agus raon feidhme (Airteagal 1 Teideal I) Is é an t-aon athrú ata beartaithe in Airteagal 1 an Clár Pan‑Afracach a chur san áireamh faoi raon feidhme an Rialacháin. Dá bhrí sin, cuimsítear faoin Rialachán gach tír, críoch agus réigiún i mbéal forbartha seachas: na tíortha sin atá incháilithe don Ionstraim um Réamhaontachas. (1) Cuspóirí agus Prionsabail Ghinearálta (Teideal II) – Airteagal 2 agus Airteagal 3 Leagtar amach in Airteagal 2 (Cuspóirí agus critéir incháilitheachta) príomhchuspóirí agus cuspóirí uileghabhálacha an Rialacháin agus saintréithe de chomhar forbartha geografach agus téamach an Aontais. Tá na cuspóirí ar aon dul le hAirteagal 208 den Chonradh, na teachtaireachtaí réamhluaite ón gCoimisiún A Budget For Europe 2020 (Buiséad don Eoraip 2020) agus Increasing the Impact of EU Development Policy: An Agenda for Change (Tionchar Bheartas Forbartha an AE a mhéadú: Clár Oibre le haghaidh Athraithe). Foráiltear leis an Airteagal do thacaíocht le haghaidh gach foirme de chomhar le tíortha i mbéal forbartha. Ceanglaítear ann go gcomhlíonfar na critéir maidir le Cúnamh Forbartha Oifigiúil (CFO) atá bunaithe ag OECD/DAC, faoi réir eisceachtaí féideartha do na cláir théamamacha agus Phan‑Afracacha. Déantar foráil maidir le 10 % solúbthachta do ghníomhaíochtaí neamh‑ODA do na cláir sin chun an caiteachas a chumhdach, nach caiteachas é atá i gcomhréir le ODA i bhfírinne, ach a d'fhéadfadh a bheith de dhíth chun na gníomhaíochtaí faoi na cláir sin a chur chun feidhme go leordhóthanach. Leagtar amach in Airteagal 3 (Prionsabail Ghinearálta) na príomhphrionsabail lena rialaítear cur chun feidhme an Rialacháin, is iad siúd: an daonlathas, urramú ar chearta an duine agus ar bhunsaoirsí agus an smacht reachta; cur chuige difreáilte i leith na dtíortha comhpháirtíochta, agus a gcuid riachtanas, a gcuid acmhainní, a gcuid tiomantas agus a gcuid feidhmíochta, agus an tionchar a d’fhéadfadh a bheith acu ar an AE á gcur san áireamh; eochair-shaincheisteanna leathana (amhail comhionannas inscne agus cumhachtú na mban); comhchuibheas neartaithe maidir le gníomhaíocht sheachtrach an AE; comhordú feabhsaithe leis na Ballstáit agus le deontóirí déthaobhacha nó iltaobhacha eile; agus próiseas forbartha comhpháirtíochta atá treoraithe ag tíortha agus ag réigiúin; trí chur chuige cuimsitheach agus rannpháirteach i leith na forbartha, trí úsáid a bhaint as rialacha mionsonraithe éifeachtacha agus nuálacha maidir le comhar i gcomhréir le dea-chleachtas de chuid OECD/DAC, rud a chuirfeadh feabhas ar thionchar na cabhrach agus a laghdódh forluí agus dúbailt. (2) Cláir Gheografacha agus Théamacha (Teideal III) – Airteagal 4 go hAirteagal 9 Tuairiscítear in Airteagal 4 (Cur Chun Feidhme Chúnamh an Aontais) ar an gcineál clár faoina ndéanfar cúnamh an AE a sheachadadh. Cuimsítear faoi Airteagal 5 (Cláir Gheografacha) na réimsí féideartha maidir le comhar agus déantar idirdhealú san Airteagal idir comhar réigiúnach agus comhar déthaobhach. Déanfar prionsabal na difreála atá leagtha síos in Airteagal 3 a chur chun feidhme. Dá thoradh sin, chuirfí cúnamh forbartha déthaobhach ar fáil do na tíortha comhpháirtíochta sin a bhfuil an gá is mó acu leis agus nach bhfuil na hacmhainní airgeadais is gá acu ar mhaithe lena bhforbairt féin. Chomh maith leis sin, cuirtear san áireamh i bprionsabal na difreála an tionchar a d'fhéadfadh a bheith ag cúnamh an Aontais i dtíortha comhpháirtíochta. Tá na tíortha comhpháirtíochta a bhainfidh leas as cúnamh forbartha déthaobhach liostaithe in Iarscríbhinn III. Ní áirítear leis an Iarscríbhinn sin tíortha atá "imithe ar aghaidh" de réir na gcritéar seo a leanas: tíortha comhpháirtíochta ar ionann iad agus níos mó ná 1 % d'olltáirgeacht intíre an domhain ná tíortha ard‑mheánioncaim de réir an liosta d'fhaighteoirí an Chúnaimh Forbartha Oifigiúil (CFO) de chuid OECD/DAC, déantar iad a chur as an áireamh i bprionsabal; mar sin féin, baintear úsáid as breis critéar a bhaineann le riachtanas agus le hacmhainn, amhail an tInnéacs um Fhorbairt Dhaonna, an tInnéacs um Leochaileacht Eacnamaíoch agus spleáchas ar chabhair, chomh maith le fás eacnamaíoch agus infheistíocht dhíreach eachtrach. Chomh maith leis sin, cuirtear iontaofacht na sonraí atá ar fáil san áireamh. Mar sin féin, bhainfeadh gach tír chomhpháirtíochta atá san áireamh in Iarscríbhinn I leas as cláir réigiúnacha agus théamacha. Ní dhéantar leis an Rialachán seo réimsí comhair nó idirghabhála an AE a shrianadh. Is chun críocha léiriúcháin amháin a thugtar aon liostú de na réimsí sin. D'fhéadfaí réimsí a roghnú toisc go bhfuil siad tábhachtach maidir leis na haidhmeanna atá leagtha amach sa Chonradh a bhaint amach, maidir le hoibleagáidí agus tiomantais idirnáisiúnta an AE nó maidir leis na cuspóirí sonracha dá bhforáiltear sna comhaontuithe le tíortha comhpháirtíochta agus le réigiúin chomhpháirtíochta. Mar sin féin, ba cheart iad a mholadh le tagairt do chuspóir an AE ar chúnamh a dhíriú, d'fhonn a áirithiú go ndéanfaidh beartas an AE agus beartais na mBallstát a chéile a chomhlánú mar a éilítear faoi Airteagal 208 den Chonradh[4] agus i bhfianaise na dteachtaireachtaí ón gCoimisiún (go háirithe an teachtaireacht ón gCoimisiún An Agenda for Change (Clár Oibre le haghaidh Athraithe) agus na rún iomchuí ón gComhairle agus ón bParlaimint. Cuimsítear faoi Airteagal 6 (Cláir Théamacha) na cláir théamacha, a mbeidh a gcuspóirí ginearálta agus a bhfairsinge ghinearálta ag luí le cuspóir agus raon feidhme foriomlán an Rialacháin seo, agus na coinníollacha faoina gcuirfear na cláir théamacha chun feidhme. Tuairiscítear in Airteagal 7 (Earraí Poiblí Domhanda agus Dúshláin Phoiblí Dhomhanda) an clár téamach um Earraí Poiblí Domhanda agus Dhúshláin Phoiblí Dhomhanda a dhíreoidh ar na príomhearraí domhanda agus ar na príomhdhúshláin dhomhanda ar bhealach atá solúbtha agus leathan. Déantar cur síos breise ar na príomhréimsí gníomhaíochtaí a shaothrófar faoin gclár seo in Iarscríbhinn V, agus áirítear leo, inter alia, an comhshaol agus an t‑athrú aeráide, fuinneamh inbhuanaithe[5], forbairt dhaonna (lena n‑áirítear sláinte, oideachas, comhionannas inscne, fostaíocht, scileanna, cosaint shóisialta agus cuimsiú sóisialta mar aon le gnéithe a bhaineann le forbairt eacnamaíoch amhail fás, poist, trádáil agus ceangaltas na hearnála príobháidí), slándáil bia agus imirce agus tearmann. A bhuí leis an gclár téamach seo, beifear in ann freagairt go tapa ar imeachtaí agus ar ghéarchéimeanna domhanda gan choinne (e.g. géarchéim na bpraghsanna bia, an fliú éanúil). Laghdófar ilroinnt an chomhair um fhorbairt de chuid an AE agus ceadófar atreisiú agus comhchuibheas iomchuí na ngníomhaíochtaí inmheánacha agus seachtracha. Tuairiscítear in Airteagal 8 (Eagraíochtaí na Sochaí Sibhialta agus Údaráis Áitiúla) an clár téamach um Eagraíochtaí na Sochaí Sibhialta agus Údaráis Áitiúla, a bhunaíonn é féin ar an iarchlár um Ghníomhaithe Neamhstáit agus Údaráis Áitiúla. Géaraíodh fócas an chláir seo agus tugadh aird níos mó ar fhorbairt acmhainne Eagraíochtaí na Sochaí Sibhialta agus na nÚdarás Áitiúil. Déanfar sochaí shibhialta chuimsitheach agus chumhachtaithe agus údaráis áitiúla chuimsitheacha agus chumhachtaithe a chur chun cinn leis an gclár, méadófar feasacht agus freagairt ar shaincheisteanna forbartha, agus neartófar an acmhainn le haghaidh comhphlé beartais maidir le forbairt. Tuairiscítear in Airteagal 9 (an Clár Pan‑Afracach) an Clár Pan‑Afracach atá á chur ar bun chun Straitéis Chomhpháirteach an AE agus na hAfraice (JAES) a chur chun feidhme. Beidh an clár comhlántach agus comhleanúnach le hionstraimí airgeadais eile, go háirithe an IEC, an CEF agus na cláir théamacha faoi DCI. Cé go ndíríonn an IEC agus an CFE ar idirghabhálacha ar an leibhéal réigiúnach nó ar an leibhéal náisiúnta san Afraic, úsáidfear an clár Pan‑Afracach chun tacaíocht shonrach a sholáthar do chuspóirí an JAES, agus tacóidh sé go háirithe le gníomhaíochtaí de chineál trasréigiúnach, ilchríochach agus traschríochach chomh maith le tionscnaimh ábhartha JAES ar an ardán domhanda. Beidh an Clár Pan‑Afracach ag feidhmiú i ndluthchomhar/i gcomhbheartú le hionstraimí eile agus díreoidh sé ar thionscnaimh shonracha arna gcomhaontú faoi chuimsiú JAES agus a Phleananna Gníomhaíochta nach féidir aon fhoinse cistiúcháin eile a úsáid ina leith agus áireofar, dá bhrí sin, an comhleanúnachas agus an tsineirgíocht is gá agus ní dhéanfar dúbailt ná forluí. (3) Clárú agus cionroinnt cistí le haghaidh Comhair Thrasteorann (Teideal IV) – Airteagal 10 go hAirteagal 14 Leagtar síos in Airteagal 10 (Creat Ginearálta maidir le Clárú agus Cionroinnt Cistí) an creat ginearálta maidir le clárú geografach agus téamach, agus maidir le cionroinnt na gcistí faoin Rialachán seo. Agus é sin á dhéanamh, úsáidfear na critéir chionroinnte a aithnítear in Airteagal 3(2). D’fhonn sineirgí agus comhlántacht a áirithiú idir bearta an Aontais agus bearta na mBallstát, beidh páirt iomlán ag na Ballstáit sa phróiseas cláraithe. Beidh deontóirí agus gníomhaithe forbartha eile, mar aon leis an tsochaí shibhialta agus údaráis réigiúnacha agus áitiúla, páirteach sa phróiseas comhairliúcháin freisin. Déantar foráil i Mír 4 go ndéanfar méid áirithe cistí a fhágáil gan chionroinnt d'fhonn méadú a dhéanamh ar sholúbthacht na hionstraime agus ar an gcumas chun freagairt ar imeachtaí gan choinne (tosaíochtaí polaitiúla nua, tubaistí nádúrtha nó de dhéantús an duine, etc.). Leagtar amach in Airteagal 11 (Doiciméid chlárúcháin le haghaidh clár geografach) an ceanglas agus na prionsabail maidir le páipéir straitéise a ullmhú do na tíortha agus do na réigiúin a fhaigheann cionroinnt tháscach faoin Rialachán seo agus, bunaithe orthu sin, faoi chláir ilbhliantúla tháscacha. Liostaítear san Airteagal freisin eisceachtaí do chásanna nach mbeadh gá le páipéar straitéise a ullmhú iontu d'fhonn an próiseas cláraithe a shimpliú agus d'fhonn taobhú le comhchlárú leis na Ballstáit agus le hailíniú le cláir náisiúnta na dtíortha forbartha. D'fhonn úinéireacht tíre agus prionsabail na héifeachtachta cabhraí a áirithiú, déanfar na páipéir straitéise a dhréachtú i gcomhphlé leis na tíortha comhpháirtíochta agus leis na réigiúin chomhpháirtíochta, le rannpháirtíocht iomchuí na sochaí sibhialta agus na n‑údarás réigiúnach agus áitiúil. Beidh na Ballstáit, chomh maith le deontóirí eile, páirteach i gcomhréir le hAirteagal 10(3). Tugtar isteach san Airteagal gur féidir Creatdoiciméad Comhpháirteach a bheith ann ina leagfaí síos straitéis chuimsitheach Aontais, straitéis a mbeadh beartas forbartha mar chuid di. D'fhéadfaí na Cláir Ilbhliantúla Tháscacha arna n‑ullmhú a bhunú ar aon doiciméid chlárúcháin a aithnítear san Airteagal seo, ach amháin i gcásanna nach mbeadh an chionroinnt iomlán níos mó ná EUR 30 milliún. Is féidir Cláir Ilbhliantúla Tháscacha a oiriúnú trí athbhreithniú meántéarma nó ad hoc, i bhfianaise na gcuspóirí a baineadh amach, agus i bhfianaise riachtanas nua-aitheanta, amhail iad siúd a thig ó staideanna géarchéime, iar‑ghéarchéime nó leochaileachta. Leagtar béim in Airteagal 12 (Clárú do thíortha atá i staid ghéarchéime, iar-ghéarchéime nó leochaileachta) ar riachtanais agus imthosca speisialta i dtíortha ina bhfuil géarchéim, i dtíortha iar-ghéarchéime nó i dtíortha atá i gcásanna leochaileacha, ar cheart a chur san áireamh nuair a bheidh na creatdoiciméid uile á ndréachtú. Léirítear i Mír 2 d'Airteagal 12 an gá a d'fhéadfadh a bheith ann le freagra tapa i dtíortha den sórt sin agus foráiltear sa mhír nós imeachta speisialta (nós imeachta coiste ex post, Airteagal 14(3)) d'athbhreithniú ad hoc ar an bpáipéar straitéise agus ar an gclár ilbhliantúil táscach. Tuairiscítear in Airteagal 13 (Doiciméid chlárúcháin le haghaidh clár téamach) na ceanglais agus an nós imeachta maidir le doiciméid chlárúcháin théamaigh a dhréachtú. Foráiltear leis an Airteagal freisin gur féidir athbhreithniú meántéarma nó ad hoc a dhéanamh, de réir mar is gá. Foráiltear le hAirteagal 14 (Páipéir Straitéise a fhormheas agus Cláir Ilbhliantúla Tháscacha a ghlacadh) go ndéanfaidh an Coimisiún doiciméid chlárúcháin ilbhliantúla (i.e. páipéir straitéise, cláir ilbhliantúla tháscacha do thíortha comhpháirtíochta agus do réigiúin chomhpháirtíochta) a ghlacadh tar éis dó tuairim a ghlacadh ó choiste ina bhfuil ionadaithe ó na Ballstáit agus atá faoi chathaoirleacht ionadaí ón gCoimisiún (coiste a bheadh bunaithe faoi Airteagal 24 den Rialachán seo). Soláthraítear san Airteagal freisin solúbthacht agus simpliú do chásanna inar féidir maolú a bheith ann ar na gnáthnósanna imeachta coiste (e.g. gan nósanna imeachta coiste a úsáid i gcás oiriúnuithe teicniúla nó mionathruithe ar na cionrannta foriomlána) agus do chásanna inar féidir nósanna imeachta coiste a chur i bhfeidhm tar éis leasuithe an Choimisiúin a ghlacadh agus a chur chun feidhme (e.g. cásanna géarchéime, iar-ghéarchéime agus leochaileachta nó i gcásanna bagairtí ar an daonlathas agus ar chearta an duine). (4) Foráil dheireanach (Teideal V) – Airteagal 15 go hAirteagal 22 D'fhonn cúnamh an Aontais a dhéanamh níos comhtháite agus níos éifeachtaí, agus go háirithe d'fhonn cláir atá roinnte suas i measc ionstraimí éagsúla a sheachaint, leagtar amach in Airteagal 15 (Rannpháirtíocht ag tríú tír nach bhfuil incháilithe faoin Rialachán seo) gur féidir incháilitheacht an Rialacháin seo a leathnú le go n‑áireofar leis gach tríú tír, críoch agus réigiún, sa mhéid go gcuirfidh sin le cuspóirí ginearálta an Rialacháin. Leagtar síos in Airteagal 16 (Cúnamh a chur ar fionraí) an nós imeachta a chuirfear i bhfeidhm i gcás neamhchomhlíonadh na bprionsabal atá leagtha amach i dTeideal II agus fionraí faoi dheoidh an chúnaimh faoin Rialachán seo. Tugtar isteach le hAirteagal 17 agus le hAirteagal 18 (Cumhachtaí a tharmligean chuig an gCoimisiún) gur féidir an chumhacht a thabhairt don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh chun Iarscríbhinn I go hIarscríbhinn VI (I) ag gabháil leis an Rialachán seo a leasú nó a fhorlíonadh. Tuairiscítear in Airteagal 28 na saintréithe agus na nósanna imeachta a bhaineann leis an tarmligean cumhachta sin. Tabharfar fógra do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle go comhuaineach agus ar an toirt nuair a ghlacfaidh an Coimisiún gníomh tarmligthe den sórt sin, agus ní thiocfaidh an gníomh i bhfeidhm ach amháin sa chás nach bhfuil aon agóid curtha in iúl ag an dá institiúid laistigh de 2 mhí (tréimhse ar féidir í a shíneadh ar feadh 2 mhí bhreise) tar éis an fhógra. Bunaítear le hAirteagal 19 (Coiste) an coiste ábhartha a thabharfaidh cúnamh don Choimisiún maidir le cur chun feidhme an Rialacháin seo.[6]. Leagtar síos in Airteagal 20 (Forálacha airgeadais) an tsuim thagartha airgeadais le haghaidh chur chun feidhme an Rialacháin. Leagtar béim in Airteagal 21 (an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí) go gcuirfear an Rialachán seo chun feidhme i gcomhréir leis an gCinneadh ón gComhairle, lena mbunaítear eagrúchán agus feidhmiú na Seirbhíse Eorpaí Gníomhaíochta Seachtraí[7], go háirithe Airteagal 9 de. Foráiltear le hAirteagal 22 (Teacht i bhfeidhm) do theacht i bhfeidhm an Rialacháin agus dá chur i bhfeidhm ón 1 Eanáir 2014, gan dáta éaga a shocrú. 2011/0406 (COD) Togra le haghaidh RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE lena mbunaítear ionstraim maoinithe maidir le comhar um fhorbairt TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 209(1) de, Ag féachaint don togra ón gCoimisiún, Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na Parlaimintí Náisiúnta, Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach, De bharr an méid seo a leanas: (1) Is é atá sa Rialachán seo ceann amháin de na hionstraimí lena gcuirtear tacaíocht dhíreach ar fáil do bheartais sheachtracha an Aontais Eorpaigh. Déanfaidh sé ionadú ar Rialachán Uimh. 1605/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Nollaig 2006 lena mbunaítear ionstraim maoinithe maidir le comhar um fhorbairt[8] a rachaidh in éag an 31 Nollaig 2013. (2) Tá an comhrac i gcoinne na bochtaineachta mar phríomhchuspóir bheartas forbartha an Aontais Eorpaigh i gcónaí, faoi mar atá leagtha síos i dTeideal V, Caibidil 1 den Chonradh ar an Aontas Eorpach agus i dTeideal III, Caibidil 1 de Chuid a Cúig den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, i gcomhréir le Spriocanna Forbartha na Mílaoise (SFManna)[9], nó le cuspóirí eile arna nglacadh ag an Aontas agus ag a chuid Ballstát.). (3) In An Comhdhearcadh Eorpach maidir le Forbairt[10] agus i dteachtaireachtaí ón gCoimisiún Increasing the impact of EU development Policy - An Agenda for Change (Tionchar Bheartas an AE a mhéadú – Clár Oibre le haghaidh Athraithe)[11], agus in The future approach of EU budget support to third countries (Cur chuige amach anseo thacaíocht bhuiséadach an AE do thríú tíortha)[12], chomh maith le haon teachtaireacht amach anseo lena mbunófar treoshuímh agus prionsabail bhunúsacha maidir le beartas forbartha an Aontais, agus a gcuid conclúidí ina dhiaidh sin, forálfar an creat beartais ginearálta, na treoshuímh ghinearálta agus an fócas chun cur chun feidhme an Rialacháin seo a threorú. (4) Tá an tAontas bunaithe ar luachanna an daonlathais, an smacht reachta, uilechoitinne agus dhodhealaitheacht chearta an duine agus na mbunsaoirsí agus urramú ar chearta an duine agus ar na bunsaoirsí, an meas ar dhínit an duine, prionsabail an chomhionannais agus na dlúthpháirtíochta, agus an meas ar phrionsabail Chairt na Náisiún Aontaithe agus ar phrionsabail an dlí idirnáisiúnta. Féachann sé le forbairt agus comhdhlúthú a dhéanamh ar ghealltanas do na luachanna sin i dtíortha comhpháirtíochta agus i réigiúin chomhpháirtíochta trí chomhphlé agus trí chomhar. (5) Tá sé mar aidhm ag an Aontas freisin comhchuibheas a áirithiú le réimsí eile dá chuid gníomhaíochta seachtraí. Ba cheart é sin a áirithiú agus beartas an AE maidir le comhar um fhorbairt á chur le chéile agus ina chlárú pleanála straitéisí agus i gcur chun feidhme beart. (6) D’fhonn comhchuibheas agus ábharthacht na cabhrach a áirithiú agus na costais arna n‑iompar ag tíortha comhpháirtíochta a laghdú ag an am céanna, tá cabhair níos éifeachtaí, comhlántacht níos mó agus comhchuibhiú níos fearr, ailíniú le tíortha comhpháirtíochta, agus comhordú nósanna imeachta, idir an tAontas agus a chuid Ballstát agus i gcaidreamh le deontóirí eile agus gníomhaithe forbartha araon fíor-riachtanach. Trí bhíthin a bheartais forbartha, tá an tAontas tiomanta do na conclúidí sin ón Dearbhú maidir le hÉifeachtacht Chúnaimh arna ghlacadh ag an bhFóram Ardleibhéil um Éifeachtacht Chúnaimh, a tionóladh i bPáras, an 2 Márta 2005, ó Chlár Oibre Accra do Ghníomhaíocht arna ghlacadh an 4 Meán Fómhair 2008 agus a nDearbhú leantach arna ghlacadh in Busan an 1 Nollaig 2011 a chur chun feidhme. Ba cheart athneartú a dhéanamh ar an gcuspóir chun comhchlárú i measc an Aontais agus a Bhallstát a bhaint amach. Tá na gealltanais sin ina gcúis le roinnt conclúidí ón gComhairle agus ó chruinniú Ionadaithe Rialtais na mBallstát leis an gComhairle, amhail Cód Iompair an AE maidir le Comhlántacht agus Roinnt an tSaothair i mBeartas Forbartha[13], agus an Creat Oibriúcháin um Éifeachtacht Cabhrach[14]. (7) Ba cheart do chúnamh an Aontais tacú le Straitéis Chomhpháirteach an AE agus na hAfraice[15] agus lena cuid Pleananna Gníomhaíochta comhleantacha atá mar chuid den chreat le haghaidh comhair leathain agus chomhthairbhigh laistigh de Chomhpháirtíocht Straitéiseach arb é is príomhthréith inti saothrú na gcuspóirí coiteanna ar bhonn cothrom. (8) Ba cheart don Aontas agus do na Ballstáit feabhas a chur ar chomhchuibheas agus ar chomhlántacht a gcuid beartas faoi seach maidir le comhar um fhorbairt, go háirithe trí fhreagairt ar thosaíochtaí tíortha comhpháirtíochta agus ar thosaíochtaí réigiún comhpháirtíochta ar leibhéal na tíre agus ar an leibhéal réigiúnach. Lena áirithiú go ndéanfaidh beartas an Aontais maidir le comhar um fhorbairt agus beartas na mBallstát a chéile a chomhlánú agus a neartú, is iomchuí foráil a dhéanamh do nósanna imeachta maidir le comhchlárú ar cheart iad a chur chun feidhme nuair is féidir agus nuair is ábhartha. (9) Tá beartas agus gníomhaíocht idirnáisiúnta an AE le haghaidh comhair um fhorbairt á stiúradh ag Spriocanna Forbartha na Mílaoise, amhail díothú na dianbhochtaineachta agus an dianocrais, lena n‑áirítear aon leasuithe ina dhiaidh sin ina leith, agus ag na cuspóirí forbartha agus ag na prionsabail forbartha arna bhformheas ag an Aontas agus ag a chuid Ballstát, lena n‑áirítear maidir lena gcomhar laistigh de na Náisiúin Aontaithe (NA) agus d'eagraíochtaí idirnáisiúnta inniúla eile i réimse an chomhair um fhorbairt. (10) Ba cheart don Aontas cur chuige cuimsitheach a chur chun cinn mar fhreagra ar staideanna géarchéime agus ar staideanna tubaiste agus ar staideanna a ndéanann coinbhleacht difear dóibh agus ar staideanna leochaileachta, lena n‑áirítear staideanna trasdula. Ba cheart dó sin cur go háirithe le conclúidí na Comhairle maidir le Slándáil agus Forbairt[16] maidir le freagairt an AE ar staideanna leochaileachta[17] maidir le coinbhleachtaí a chosc[18] chomh maith le haon chonclúidí ábhartha ina dhiaidh sin. Ba cheart dó sin an meascán is gá de chur chuige, d’fhreagraí agus d'ionstraimí a sholáthar go háirithe trí chothromaíocht iomchuí idir cur chuige atá dírithe ar shlándáil, cur chuige atá dírithe ar fhorbairt agus cur chuige atá dírithe ar dhaonnúlachas a áirithiú agus trí fhreagra gearrthéarmach a nascadh le tacaíocht fhadtéarmach. (11) Ba cheart do chúnamh an Aontais díriú ar an áit a bhfuil an tionchar is mó aige, ag féachaint dá acmhainn chun gníomhú ar scála domhanda agus chun freagairt ar dhúshláin dhomhanda amhail díothú na bochtaineachta, forbairt inbhuanaithe chuimsitheach agus cur chun cinn domhanda an daonlathais, an dea-rialachais, chearta an duine agus an smachta reachta, agus dá ghealltanas fadtéarmach agus intuartha do chúnamh forbartha agus dá ról maidir le comhordú a dhéanamh lena chuid Ballstát. D'fhonn an toradh sin a áirithiú, ba cheart prionsabal na difreála a chur chun feidhme, ní amháin ar leibhéal na cionranna cistí, ach ar leibhéal an cláraithe freisin, lena áirithiú go ndíreofar spriocanna comhair dhéthaobhaigh um fhorbairt ar thíortha comhpháirtíochta a bhfuil an gá is mó acu leis, lena n‑áirítear stáit leochaileacha agus stáit an‑soghonta, agus orthu siúd a bhfuil acmhainn theoranta acu foinsí eile maoinithe a rochtain chun tacú lena gcuid forbartha féin, ag féachaint don tionchar a d'fhéadfadh a bheith ag cúnamh an Aontais i dtíortha comhpháirtíochta. Dá thoradh sin, dhíreodh clárú déthaobhach ar thíortha den sórt sin, de bhun cur i bhfeidhm critéar oibiachtúil bunaithe ar riachtanais agus acmhainní na dtíortha sin, agus ar thionchar chúnamh an AE. (12) Ba cheart don Rialachán seo creat cumasúcháin don chlárú a sholáthar, lena ndéanfaí foráil do chomhchuibheas feabhsaithe idir beartais an Aontais trí úsáid a bhaint as creatdoiciméad comhpháirteach mar bhonn do chlárú. Ba cheart dó ailíniú iomlán idir tíortha comhpháirtíochta agus réigiúin chomhpháirtíochta a chumasú trína bheith ag brath, nuair is iomchuí, ar phleananna forbartha náisiúnta nó ar dhoiciméid forbartha chuimsitheacha den chineál céanna; agus ba cheart dó comhordú níos fearr i measc deontóirí, go háirithe idir an tAontas agus a chuid Ballstát, a shaothrú trí chlárú comhpháirteach. (13) Ó tharla nach féidir leis na Ballstáit cuspóirí an Rialacháin seo a bhaint amach go leordhóthanach agus gur fearr dá bhrí sin, de bharr fhairsinge na gníomhaíochta, is féidir iad a bhaint amach ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta agus na comhréireachta mar a leagtar amach in Airteagal 5 de Chonradh an Aontais Eorpaigh é. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a bhaint amach. (14) I saol domhanda, tá beartais éagsúla inmheánacha an AE, amhail an comhshaol, an t‑athrú aeráide, fostaíocht (lena n‑áirítear obair chuibhiúil do gach duine), comhionannas inscne, fuinneamh, uisce, iompar, sláinte, oideachas, ceartas agus slándáil, taighde agus nuálaíocht, an tsochaí faisnéise, imirce, talmhaíocht agus iascach, ag éirí níos tábhachtaí i ngníomhaíocht sheachtrach an AE anois. Leagtar béim i dTeachtaireacht ón gCoimisiún An Eoraip 2020: Straitéis maidir le fás cliste, inbhuanaithe agus uilechuimsitheach[19] ar ghealltanas an Aontais le cur chun cinn a dhéanamh ina chuid beartas inmheánach agus seachtrach ar fhás cliste, cuimsitheach agus inbhuanaithe lena dtugtar trí cholún le chéile: colún eacnamaíoch, colún sóisialta agus colún an chomhshaoil. (15) Tá an comhrac i gcoinne an athraithe aeráide agus cosaint an chomhshaoil i measc na ndúshlán mór atá roimh an Aontas agus tá gá práinneach sa dá cheann acu le gníomhaíocht idirnáisiúnta. I gcomhréir leis an rún atá luaite i dTeachtaireacht ón gCoimisiún A Budget for Europe 2020 (Buiséad don Eoraip 2020) an 29 Meitheamh 2011[20], ba cheart don Rialachán seo rannchuidiú leis an gcuspóir le 20 % ar a laghad de bhuiséad an AE a chaitheamh ar shochaí ísealcharbóin agus ar shochaí atá athléimneach ó thaobh aeráide de, agus ba cheart don chlár um earraí poiblí domhanda agus um dhúshláin phoiblí dhomhanda 25 % ar a laghad dá chistí a úsáid chun an t‑athrú aeráide agus an comhshaol a chumhdach. Ba cheart go mbeadh tacaíocht fhirthpháirteach ag teacht ó ghníomhaíochtaí sa dá réimse sin, nuair is féidr, chun a dtionchar a neartú. (16) Sa Teachtaireacht ón gCoimisiún Increasing the impact of EU development Policy: An agenda for Change (Tionchar Bheartas an AE a mhéadú: Clár Oibre le haghaidh Athraithe)[21] déantar foráil do thacaíocht leanúnach do chuimsiú sóisialta agus d’fhorbairt dhaonna trí 20 % ar a laghad de chúnamh forbartha an Aontais. D'fhonn rannchuidiú leis sin, ba cheart do 20 % ar a laghad den chlár um earraí poiblí domhanda agus dhúshláin phoiblí dhomhanda tacaíocht a thabhairt do réimse sin na forbartha. (17) Ba cheart na liostaí de thíortha comhpháirtíochta faoin Rialachán seo a oiriúnú ar bhonn na n‑athruithe a d'fhéadfaí a dhéanamh ar a gcuid stádais faoi mar a shocraigh Coiste Cúnaimh Forbartha na hEagraíochta um Chomhar agus Fhorbairt Eacnamaíochta (OECD/DAC), agus ar bhonn athruithe tábhachtacha i bhforbairt dhaonna, spleáchas ar chabhair, géarchéimeanna, leochaileacht agus gnéithe eile lena n‑áirítear dinimicí an phróisi forbartha. Is ionann eilimintí neamhriachtanacha den Rialachán seo agus nuashonruithe den sórt sin, athbhreithnithe ar na tíortha comhpháirtíochta atá incháilithe do chomhar um fhorbairt agus modhnuithe ar na sainmhínithe atá ar réimsí mionsonraithe de chomhar agus de ghníomhaíochtaí, agus oiriúnaithe don chionroinnt tháscach airgeadais in aghaidh an chláir. Dá réir sin, d'fhonn a raon feidhme a oiriúnú don chás atá ag athrú go tapa i dtríú tíortha, ba cheart an chumhacht a tharmligean don Choimisiún gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh d’fhonn nuashonrú a dhéanamh ar na hIarscríbhinní a ghabhann leis an Rialachán seo, ar a n‑áirítear an liosta de na tíortha comhpháirtíochta agus de na réigiúin chomhpháirtíochta atá incháilithe do mhaoiniú an Aontais, an sainmhíniú ar réimsí mionsonraithe comhair faoi chláir gheografacha agus théamacha agus na cionrannta táscacha in aghaidh an chláir. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúchán iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n‑áirítear comhairliúchán le saineolaithe. Ba cheart don Choimisiún a áirithiú, agus gníomhartha tarmligthe á n‑ullmhú agus á dtarraingt suas aige, go ndéanfar na doiciméid ábhartha a tharchur an tráth céanna, go tráthúil agus go hiomchuí chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle. (18) Chun dálaí aonfhoirmeacha a áirithiú chun an Rialachán seo a chur chun feidhme ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún. (19) Ba cheart na cumhachtaí a bhaineann le páipéir straitéise agus le cláir ilbhliantúla tháscacha atá leagtha síos in Airteagal 11 go hAirteagal 14 den Rialachán seo a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos síos na rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na sásraí maidir le rialú ag na Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún[22]. Agus aird a thabhairt ar chineál na ngníomhartha cur chun feidhme sin, agus go háirithe iad a bheith dírithe ar bheartais agus ar a n‑impleachtaí buiséadacha, ba cheart, go ginearálta, an nós imeachta scrúdúcháin a úsáid le haghaidh a nglactha, ach amháin le haghaidh beart ar mhionscála airgeadais. Ba cheart don Choimisiún gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh láithreach i gcásanna a bhfuil údar cuí leo a bhaineann leis an ngá le freagairt mhear ón Aontas, inar gá sin ar mhórchúiseanna práinne. (20) Tá rialacha agus nósanna imeachta coiteanna maidir le cur chun feidhme ionstraimí an Aontais maidir le gníomhaíocht sheachtrach leagtha síos i Rialachán (AE) Uimh. .../... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an ...[23], 'an Rialachán Coiteann Cur Chun Feidhme' anseo feasta. (21) Tá tuairisc ar eagrúchán agus ar fheidhmiú na Seirbhíse Eorpaí Gníomhaíochta Seachtraí i gCinneadh 2010/427/AE ón gComhairle[24], TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH: TEIDEAL I RÉAMHRÁ Airteagal 1 Ábhar agus raon feidhme 1. Faoin Rialachán seo, féadfaidh an tAontas na nithe seo a leanas a mhaoiniú: (a) cláir gheografacha atá dírithe ar thacaíocht a thabhairt do chomhar le tíortha, críocha agus réigiúin i mbéal forbartha atá leagtha amach in Iarscríbhinn I (dá ngairtear 'tíortha comhpháirtíochta agus réigiúin chomhpháirtíochta' anseo feasta), atá san áireamh sa liosta d'fhaighteoirí Cúnaimh Forbartha Oifigiúil (CFO) de chuid OECD/DAC atá leagtha amach in Iarscríbhinn II. Tá na tíortha comhpháirtíochta a bhainfidh leas as cúnamh forbartha déthaobhach liostaithe in Iarscríbhinn III. (b) cláir théamacha chun aghaidh a thabhairt ar earraí poiblí domhanda agus ar dhúshláin phoiblí dhomhanda agus chun tacaíocht a thabhairt d'eagraíochtaí na sochaí sibhialta agus d'údaráis áitiúla i dtíortha, i gcríocha agus i réigiúin atá incháilithe do mhaoiniú an Aontais faoi chláir gheografacha, i gcomhréir le hIarscríbhinn I den Rialachán seo, Rialachán (AE) Uimh. [.../ ...] ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear Ionstraim Eorpach um Chomharsanacht[25], agus Cinneadh [2001/822/CE ón gComhairle an 27 Samhain 2001 maidir le tíortha agus críocha thar lear a chomhlachú[26]], agus sínitheoirí Chomhaontú Comhpháirtíochta an ACC-an AE arna shíniú an 23 Meitheamh 2000 i dtíortha na hAfraice, Mhuir Chairib agus an Aigéin Chiúin (ACC). (c) clár Pan‑Afracach chun tacú le Straitéis Chomhpháirteach an AE agus na hAfraice sna tíortha, sna críocha agus sna réigiúin atá cuimsithe ag an Straitéis sin. 2. Chun críocha an Rialacháin seo, tá réigiún sainithe mar aonán geografach ina bhfuil níos mó ná tír amháin i mbéal forbartha. TEIDEAL II CUSPÓIRÍ AGUS PRIONSABAIL GHINEARÁLTA Airteagal 2 Cuspóirí agus critéir incháilitheachta 1. Faoi chuimsiú phrionsabail agus chuspóirí ghníomhaíocht sheachtrach an Aontais (a) is é cuspóir príomhúil an chomhair faoin Rialachán seo ná an bhochtaineacht a laghdú agus, san fhadtéarma, deireadh a chur léi ar fad; (b) rannchuideoidh comhar faoin Rialachán seo le cuspóirí eile ghníomhaíocht sheachtrach an AE a bhaint amach, go háirithe: (i) forbairt eacnamaíochta, shóisialta agus chomhshaoil inbhuanaithe a chothú, agus (ii) daonlathas, an smacht reachta, dea-rialachas agus urramú ar chearta an duine a chur chun cinn. Déanfar baint amach na gcuspóirí seo a thomhas trí úsáid a bhaint as táscairí iomchuí, go háirithe SFM 1 le haghaidh fhomhír (a) agus SFM 1 go 8 le haghaidh fhomhír (b), agus táscairí eile arna gcomhaontú ag an Aontas agus ag Ballstáit an Aontais. 2. Dearfar gníomhaíochtaí faoi na cláir gheografacha chun na critéir maidir le CFO atá bunaithe ag OECD/DAC a chomhlíonadh. Dearfar gníomhaíochtaí faoi na cláir Phan‑Afracacha agus na cláir théamacha chun na critéir maidir le CFO atá bunaithe ag OECD/DAC a chomhlíonadh, ach amháin: (a) má éilíonn saintréithe an tairbhí a mhalairt, nó (b) má chuireann an ghníomhaíocht tionscnamh domhanda, tosaíocht beartais an Aontais nó oibleagáid nó gealltanas idirnáisiúnta an Aontais, dá dtagraítear in Airteagal 6, chun feidhme agus nach bhfuil de thréithe ag an ngníomhaíocht na critéir maidir le CFO a chomhlíonadh. Gan dochar do phointe (a), déanfaidh 90 % ar a laghad den chaiteachas a ndéantar foráil dó faoi na cláir Phan‑Afracacha agus na cláir théamacha na critéir maidir le CFO atá bunaithe ag OECD/DAC a chomhlíonadh. 3. Ní dhéanfar cistiú ar ghníomhaíochtaí atá cumhdaithe ag Rialachán (CE) Uimh. 1257/96 ón gComhairle an 20 Meitheamh 1996 maidir le cabhair dhaonnúil[27] agus atá incháilithe le haghaidh cistiúcháin faoin Rialachán seo, i bprionsabal, ach amháin má tá gá ann comhar leanúnach a áirithiú ó dhálaí géarchéime go dálaí seasta le haghaidh forbartha. Airteagal 3 Prionsabail ghinearálta 1. Is é aidhm an Aontais prionsabail an daonlathais, an smacht reachta, urramú do chearta an duine agus do bhunsaoirsí ar a bhfuil sé bunaithe a chur chun cinn, a fhorbairt agus a chomhdhlúthú, trí agallamh agus trí chomhar le tíortha comhpháirtíochta agus réigiúin chomhpháirtíochta. 2. Agus an Rialachán seo á chur chun feidhme agus d’fhonn tionchar mór a áirithiú do chúnamh an Aontais, saothrófar cur chuige difreálaithe i measc tíortha comhpháirtíochta, d'fhonn a áirithiú go gcuirtear comhar sonrach saincheaptha ar fáil dóibh bunaithe ar na nithe seo a leanas: (a) a gcuid riachtanas: (b) a gcumas acmhainní airgeadais a ghiniúint agus rochtain a fháil orthu agus a gcumas ionsúcháin; agus (c) a gceangaltais agus a bhfeidhmíocht. Saothrófar an cur chuige difreálaithe freisin ag féachaint don tionchar a d'fhéadfadh a bheith ag cúnamh an Aontais i dtíortha comhpháirtíochta. Tabharfar tosaíocht do na tíortha a bhfuil an gá is mó acu leis, go háirithe na tíortha is lú forbairt, tíortha ísealioncaim agus tíortha ina bhfuil géarchéim, tíortha iar‑ghéarchéime nó tíortha atá i gcásanna leochaileacha sa phróiseas cionroinnte acmhainní. 3. Déanfar príomhshruthú ar na saincheisteanna trasearnálacha seo a leanas a chur chun cinn i ngach clár: cearta an duine, comhionannas inscne, cumhachtú na mban, neamh‑idirdhealú, daonlathas, dea-rialachas, cearta an linbh agus cearta daoine dúchasacha, cuimsiú sóisialta agus cearta daoine faoi mhíchumas, inbhuanaitheacht chomhshaoil, lena n‑áirítear dul i ngleic leis an athrú aeráide, agus VEID/SEIF a chomhrac. 4. Díreofar aird ar leith freisin ar an smacht reachta a neartú, rochtain ar cheartas a fheabhsú agus tacú leis an tsochaí shibhialta, le trádáil agus forbairt inbhuanaithe, le rochtain ar TFCanna, agus le sláinte agus slándáil an tsoláthair bhia, chomh maith le hidirphlé, rannpháirtíocht agus athmhuintearas a chur chun cinn, agus tógáil institiúidí. 5. Áiritheofar comhsheasmhacht le réimsí eile gníomhaíochta seachtraí an Aontais agus le beartais ábhartha eile an Aontais i gcur chun feidhme an Rialacháin seo. Chuige sin, beidh na bearta a mhaoineofar faoin Rialachán seo, lena n‑áirítear iad siúd arna mbainistiú ag an BEI, bunaithe ar na beartas um chomhar atá nó a bheidh leagtha amach in ionstraimí amhail comhaontuithe, dearbhuithe agus pleananna gníomhaíochta idir an tAontas agus na tríú tíortha agus réigiúin lena mbaineann, agus ar chinntí, leasanna sonracha, tosaíochtaí beartais agus straitéisí an Aontais chomh maith. 6. Déanfaidh an Coimisiún agus na Ballstáit malartuithe faisnéise rialta minice a lorg, lena n‑áirítear le deontóirí eile, agus cuirfidh siad comhordú agus comhlántacht níos fearr i measc na ndeontóirí chun cinn trí bheith ag obair i dtreo chomhchláraithe ilbhliantúil, bunaithe ar straitéisí laghdaithe bochtaineachta na dtíortha comhpháirtíochta nó ar straitéisí coibhéiseacha, trí chomh‑mheicníochtaí cur chun feidhme lena n‑áirítear anailís chomhroinnte, trí chomh‑mhisin na ndeontóirí uile agus trí úsáid a bhaint as socruithe cómhaoinithe agus socruithe um chomhar tarmligthe. 7. Faoi chuimsiú a n‑inniúlachtaí faoi seach, cuirfidh an tAontas agus na Ballstáit cur chuige iltaobhach chun cinn i ndáil le dúshláin dhomhanda agus, nuair is iomchuí, cothóidh siad comhar le heagraíochtaí agus comhlachtaí idirnáisiúnta agus le deontóirí déthaobhacha eile. 8. Cuirfidh an tAontas comhar éifeachtach le tíortha comhpháirtíochta agus réigiúin chomhpháirtíochta chun cinn i gcomhréir leis an gcleachtas idirnáisiúnta is fearr. Tiocfaidh méadú i gcónaí ar a mhéad a bheidh a thacaíocht á hailíniú le straitéisí forbartha náisiúnta nó réigiúnacha, beartais athchóirithe agus nósanna imeachta na gcomhpháirtithe. Rannchuideoidh sé le próiseas na cuntasaíochta frithpháirtí idir rialtais agus institiúidí na gcomhpháirtithe agus deontóirí a neartú, agus cuirfidh sé saineolas áitiúil agus fostaíocht áitiúil chun cinn. Chuige sin, cuirfidh sé na nithe seo a leanas chun cinn: (a) próiseas forbartha atá faoi cheannas agus faoi úinéireacht na tíre comhpháirtíochta nó an réigiúin chomhpháirtíochta; (b) cineálacha cur chuige cuimsitheacha agus rannpháirteacha maidir le forbairt agus rannpháirtíocht leathan gach aicme den tsochaí sa phróiseas forbartha agus san idirphlé náisiúnta agus réigiúnach, lena n‑áirítear idirphlé polaitiúil; (c) módúlachtaí agus ionstraimí comhair éifeachtacha agus nuálacha mar atá leagtha amach in Airteagal 4 den an Rialachán Coiteann Cur Chun Feidhme, amhail deontais agus iasachtaí agus meicníochtaí eile roinnte riosca a mheascadh in earnálacha agus tíortha roghnaithe agus rannpháirtíocht na hearnála príobháidí, i gcomhréir le dea-chleachtas OECD/DAC. Déanfar na módúlachtaí agus ionstraimí sin a oiriúnú do na dálaí ar leith i ngach tír chomhpháirtíochta nó réigiún comhpháirtíochta, le béim ar chineálacha cur chuige atá bunaithe ar chláir, ar mhaoiniú cabhrach intuartha a sholáthar, ar acmhainní príobháideacha a úsáid, ar fhorbairt agus úsáid chórais na dtíortha agus ar chineálacha cur chuige atá bunaithe ar thorthaí maidir le forbairt lena n‑áirítear, nuair is iomchuí, spriocanna agus táscairí atá comhaontaithe go hidirnáisiúnta amhail iad sin atá ag Spriocanna Forbartha na Mílaoise; agus (d) tionchar na mbeartas agus an chláraithe a fheabhsú trí chomhordú agus comhchuibhiú i measc na ndeontóirí chun forluí agus dúbailt a laghdú, comhlántacht a fheabhsú agus tacú le tionscnaimh na ndeontóirí uile. (e) Beidh comhordú ar bun sna tíortha comhpháirtíochta agus réigiúin chomhpháirtíochta ag baint úsáide as treoirlínte comhaontaithe agus prionsabail chomhaontaithe an dea-chleachtais maidir le comhordú agus éifeachtacht cabhrach. 9. Tacóidh an tAontas, inter alia, le cur chun feidhme an chomhoibrithe agus an idirphlé dhéthaobhaigh, réigiúnaigh agus iltaobhaigh, comhaontuithe comhpháirtíochta agus comhair thriantánaigh. 10. Déanfaidh an Coimisiún malartuithe faisnéise rialta a lorg leis an tsochaí shibhialta. TEIDEAL III CLÁIR GHEOGRAFACHA AGUS THÉAMACHA Airteagal 4 Cúnamh ón Aontais a chur chun feidhme I gcomhréir le críoch ghinearálta agus raon feidhme ginearálta, agus le cuspóirí agus le prionsabail ghinearálta an Rialacháin seo, déanfar cúnamh ón Aontas a chur chun feidhme trí chláir gheografacha, théamacha agus Phan‑Afracacha agus i gcomhréir leis an Rialachán Coiteann Cur Chun Feidhme. Airteagal 5 Cláir gheografacha 1. Cuirfear gníomhaíochtaí comhair an Aontais faoin Airteagal seo chun feidhme i ndáil le gníomhaíochtaí de chineál náisiúnta, réigiúnach, tras‑réigiúnach agus ilchríochach. 2. Gan dochar d’Airteagal 1(1)(a), cuimseoidh clár geografach comhar i réimsí iomchuí gníomhaíochta, (a) go réigiúnach leis na tíortha comhpháirtíochta atá leagtha amach in Iarscríbhinn I, agus (b) go déthaobhach leis na tíortha comhpháirtíochta atá leagtha amach in Iarscríbhinn III. 3. Féadfar cláir gheografacha a tharraingt ó na réimsí comhair atá sa “Chomhdhearcadh Eorpach”, i measc cinn eile, d’fhonn na cuspóirí dá bhforáiltear in Airteagal 2(1) a bhaint amach. Leagtar amach comh‑réimsí comhair agus réimsí sonracha comhair do gach réigiún in Iarscríbhinn IV. 4. Laistigh de chlár gach tíre, díreoidh an tAontas a chúnamh ar thrí earnáil i bprionsabal. Airteagal 6 Cláir théamacha I gcomhréir le críoch ghinearálta agus raon feidhme ginearálta, agus le cuspóirí agus le prionsabail ghinearálta an Rialacháin seo, cuirfidh gníomhaíochtaí a dtugtar fúthu trí chláir théamacha luach le gníomhaíochtaí arna maoiniú faoi chláir gheografacha, agus déanfaidh siad comhlánú orthu. Beidh feidhm ag na coinníollacha seo a leanas maidir le clárú na ngníomhaíochtaí téamacha: (a) ní féidir cuspóirí beartais an Aontais faoin Rialachán seo a bhaint amach ar bhealach iomchuí nó ar bhealach éifeachtach trí na cláir gheografacha; (b) téann na gníomhaíochtaí i ngleic le tionscnaimh dhomhanda a thacaíonn le spriocanna atá comhaontaithe go hidirnáisiúnta, nó le hearraí poiblí domhanda agus dúshláin phoiblí dhomhanda, agus sa chás sin, d’fhéadfadh gníomhaíochtaí i mBallstáit, i dtíortha is iarrthóirí agus i dtíortha is iarrthóirí ionchasacha agus i dtríú tíortha eile a bheidh san áireamh leo, de mhaolú ar Airteagal 9 den Rialachán Coiteann Cur Chun Feidhme, mar atá beartaithe sa chlár téamach ábhartha; agus/nó (c) is gníomhaíochtaí de na cineálacha seo a leanas iad na gníomhaíochtaí; – ilréigiúnach agus/nó tras‑earnálach; – beartais agus/nó tionscnaimh nuálacha a bhfuil sé mar chuspóir acu bonn eolais a chur ar fáil do ghníomhaíochtaí amach anseo; – gníomhaíochtaí i gcásanna nach bhfuil comhaontú ar bith ann faoin ngníomhaíocht leis an rialtas comhpháirtíochta nó na rialtais chomhpháirtíochta; – gníomhaíochtaí ina léirítear tosaíocht beartais an Aontais nó oibleagáid nó gealltanas idirnáisiúnta an Aontais; agus – nuair is iomchuí, gníomhaíochtaí i gcásanna nach bhfuil aon chlár geografach ann nó inar cuireadh an clár geografach ar fionraí. Airteagal 7 Earraí poiblí domhanda agus dúshláin phoiblí dhomhanda 1. Beidh sé mar chuspóir ag cúnamh an Aontais faoin gclár ‘Earraí poiblí domhanda agus dúshláin phoiblí dhomhanda’ tacú le gníomhaíochtaí i réimsí amhail an comhshaol agus an t-athrú aeráide, fuinneamh inbhuanaithe, forbairt dhaonna, slándáil bia, agus imirce agus tearmainn. 2. Leagtar amach réimsí mionsonraithe gníomhaíochtaí atá le leanúint ag an gcúnamh ón Aontas faoin Airteagal seo in Iarscríbhinn V. Airteagal 8 Eagraíochtaí na sochaí sibhialta agus údaráis áitiúla 1. Beidh sé mar chuspóir ag an gclár maidir le heagraíochtaí na sochaí sibhialta agus le húdaráis áitiúla maoiniú a dhéanamh ar thionscnaimh i réimse na forbartha ag eagraíochtaí na sochaí sibhialta agus údaráis áitiúla a thagann ó thíortha comhpháirtíochta, ón Aontas, ó thíortha is iarrthóirí agus ó iarrthóirí ionchasacha, nó ina gcomhair. 2. Leagtar amach réimsí mionsonraithe gníomhaíochtaí atá le leanúint ag an gcúnamh ón Aontas faoin Airteagal seo in Iarscríbhinn V, mar aon le liosta táscach de chatagóirí eagraíochtaí na sochaí sibhialta agus na n‑údarás áitiúil. Airteagal 9 An clár Pan‑Afracach 1. Tacóidh an cúnamh ón Aontas le chur chun feidhme Straitéis Chomhpháirteach an AE agus na hAfraice, agus go háirithe a pleananna Gníomhaíochta leantacha, chun gníomhaíochtaí de chineál tras‑réigiúnach, ilchríochach nó domhanda a chuimsiú. Cuirfidh an Clár Pan‑Afracach comhlántacht agus comhsheasmhacht le hionstraimí airgeadais eile de ghníomhaíocht sheachtrach an Aontais chun cinn, go háirithe an Ciste Eorpach Forbraíochta agus an Ionstraim Eorpach um Chomharsanacht. 2. Leagtar amach réimsí mionsonraithe comhair atá le leanúint ag an gcúnamh ón Aontas faoin Airteagal seo in Iarscríbhinn VI. 3. Déanfar an clár ilbhliantúil táscach don chlár Pan‑Afracach a dhréachtú ar bhonn Straitéis Chomhpháirteach an AE agus na hAfraice agus a pleananna gníomhaíochta. TEIDEAL IV CLÁRÚ AGUS COMHROINNT CISTÍ Airteagal 10 Creat ginearálta an chláraithe agus na comhroinnte cistí 1. Maidir le cláir gheografacha, déanfar cláir ilbhliantúla tháscacha le haghaidh tíortha comhpháirtíochta agus réigiúin chomhpháirtíochta a dhréachtú ar bhonn doiciméid straitéise, mar a fhoráiltear in Airteagal 11. Maidir le cláir théamacha, déanfar cláir ilbhliantúla tháscacha a dhréachtú mar a fhoráiltear in Airteagal 13. Glacfaidh an Coimisiún leis na bearta cur chun feidhme atá leagtha síos in Airteagal 2 den Rialachán Coiteann Cur Chun Feidhme ar bhonn na ndoiciméad clárúcháin dá dtagraítear in Airteagail 11 agus 13. I gcúinsí áirithe, áfach, féadfar tacaíocht an Aontais a sholáthar i bhfoirm beart nach bhfuil cumhdaithe sna doiciméid seo, dá bhforáiltear sa Rialachán Coiteann Cur Chun Feidhme. 2. Rachaidh an tAontas agus a Bhallstáit i gcomhairle le chéile, agus i gcomhairle le deontóirí agus gníomhaithe forbartha eile, lena n‑áirítear ionadaithe na sochaí sibhialta agus údaráis réigiúnacha agus áitiúla, go luath sa próiseas cláraithe d’fhonn comhlántacht agus comhsheasmhacht a chur chun cinn i measc a ngníomhaíochtaí comhair. D’fhéadfadh sé go rachaidh an tAontas agus a Bhallstáit i mbun comhchláraithe de thoradh ar an gcomhairliúchán seo. 3. Socróidh an Coimisiún na comhrannta ilbhliantúla táscacha laistigh de gach clár geografach i gcomhréir le prionsabail ghinearálta an Rialacháin seo, bunaithe ar na critéir atá leagtha síos in Airteagal 3(2), agus na deacrachtaí ar leith á gcur san áireamh nach mór do thíortha nó réigiúin atá i mbun géarchéime, atá leochaileach, atá i mbun coinbhleachta nó i mbaol tubaistí aghaidh a thabhairt orthu, in éineacht le sainiúlacht na gclár éagsúil. 4. Féadfar cistí a fhágáil gan iad a chomhroinnt. Faoi réir chionroinnt, nó ath‑chionroinnt na gcistí sin ina dhiaidh sin mar a fhoráiltear in Airteagail 11(5) agus 13, cinnfear úsáid na gcistí sin níos déanaí i gcomhréir leis an Rialachán Coiteann Cur Chun Feidhme. Airteagal 11 Doiciméid chlárúcháin le haghaidh clár geografach 1. Is doiciméid iad páipéir straitéise arna ndréachtú ag an Aontas chun creat comhtháite a sholáthar do chomhar forbartha idir an tAontas agus an tír chomhpháirtíochta nó réigiún comhpháirtíochta lena mbaineann, i gcomhréir le críoch agus le raon feidhme ginearálta, cuspóirí, prionsabail agus beartas an Aontais. Comhlíonfaidh ullmhúchán agus cur chun feidhme na bpáipéar straitéise na prionsabail um éifeachtacht cabhrach: úinéireacht náisiúnta, comhpháirtíocht, comhordú, comhchuibhiú, ailíniú le córais na tíre nó an réigiúin is faighteoir, cuntasacht fhrithpháirteach agus díriú na dtorthaí mar atá leagtha síos in Airteagail 3(5) go (8). Chuige sin, beidh páipéir straitéise bunaithe, i bprionsabal, ar idirphlé idir an tAontas agus an tír chomhpháirtíochta nó réigiún comhpháirtíochta, le baint ag na Ballstáit ábhartha, nuair is iomchuí, agus an tír chomhpháirtíochta nó réigiún comhpháirtíochta, le baint ag an tsochaí shibhialta agus ag údaráis réigiúnacha agus áitiúla, d’fhonn a áirithiú go nglacfaidh an tír nó an réigiún lena mbaineann úinéireacht leordhóthanach ar an bpróiseas agus d’fhonn tacaíocht a spreagadh le haghaidh straitéisí forbartha náisiúnta, go háirithe iad siúd chun an bhochtaineacht a laghdú. 2. Féadfar athbhreithniú a dhéanamh ar na páipéir straitéis ag lár a dtéarma, nó ar bhonn ad hoc más gá, i gcomhréir leis na prionsabail agus na nósanna imeachta atá leagtha síos sna comhaontuithe comhpháirtíochta agus comhair arna gcur i gcrích leis na tíortha comhpháirtíochta agus réigiúin chomhpháirtíochta, de réir mar is iomchuí. 3. Déanfar páipéir straitéise a dhréachtú do na tíortha comhpháirtíochta nó réigiúin chomhpháirtíochta ábhartha, ach amháin más rud é gur dréachtaíodh doiciméad comhchreata ina leagtar síos straitéis chuimsitheach Aontais, lena n‑áirítear beartas forbartha, don tír chomhpháirtíochta nó don réigiún comhpháirtíochta lena mbaineann. Ní bheidh aon pháipéar straitéise ag teastáil le haghaidh na dtíortha nó na réigiún seo a leanas: (a) tíortha a bhfuil straitéis forbartha náisiúnta acu i bhfoirm plean forbartha náisiúnta nó doiciméad forbartha dá shamail a ghlacfaidh an Coimisiún leis mar bhonn don chlár ilbhliantúil táscach comhfhreagrach, agus an doiciméad deireanach sin a luadh á ghlacadh; (b) tíortha nó réigiúin ar comhaontaíodh doiciméad comhchlárúcháin ilbhliantúil ina leith idir an tAontas agus na Ballstáit; (c) réigiúin a bhfuil straitéis acu a comhaontaíodh go comhpháirteach leis an AE. 4. Ní bheidh páipéir straitéise riachtanach do na tíortha nó réigiúin a fhaigheann cionroinnt de chistí an Aontais faoin Rialachán seo nach mó é ná EUR 50 milliún don tréimhse 2014-2020. 5. Déanfar cláir ilbhliantúla tháscacha a dhréachtú do gach ceann de na tíortha nó réigiúin a fhaigheann cionroinnt tháscach de chistí an Aontais faoin Rialachán seo. Déanfar na doiciméid sin a dhréachtú ar bhonn na bpáipéar straitéise nó na ndoiciméad comhchosúil dá dtagraítear san Airteagal seo, ach amháin le haghaidh na dtíortha nó réigiún a luaitear i mír 4. Chun críocha an Rialacháin seo, i gcás ina gcloíonn sé leis na prionsabail agus na coinníollacha a bhunaítear sa mhír seo, lena n‑áirítear cionroinnt tháscach cistí. Agus leis na nósanna imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 14, féadfar an doiciméad comhchlárúcháin ilbhliantúil dá bhforáiltear i mír 3(b) a mheas mar an clár ilbhliantúil táscach. Leagfar amach sna cláir ilbhliantúla tháscacha na réimsí tosaíochta arna roghnú lena maoiniú ag an Aontas, na cuspóirí sonracha, na torthaí a bhfuiltear ag súil leo, na táscairí feidhmíochta agus an chionroinnt airgeadais tháscach, go foriomlán agus in aghaidh na réimse tosaíochta araon. Nuair is iomchuí, féadfar an chionroinnt sin a thabhairt i bhfoirm raoin agus/nó féadfar cistí áirithe a fhágáil gan iad a chionroinnt. Ba cheart na cláir ilbhliantúla tháscacha a leasú más gá, agus athbhreithniú lár téarma nó ad hoc ar an doiciméad straitéise ar a bhfuil siad bunaithe á chur san áireamh. De bhun phrionsabal na cuntasachta frithpháirtí maidir le tabhairt faoi na cuspóirí comhaontaithe agus iad a bhaint amach, lena n‑áirítear iad siúd a dhéanann tagairt don dea-rialachas, daonlathas agus urramú ar chearta an duine agus ar an smacht reachta, féadfar cionrannta táscacha a mhéadú nó a laghdú de thoradh ar na hathbhreithnithe, go háirithe i bhfianaise riachtanas speisialta amhail iad sin ag eascairt as staid ghéarchéime, iar-ghéarchéime nó leochaileachta, nó i gcás ina raibh feidhmíocht den scoth nó feidhmíocht mhíshásúil i gceist. Airteagal 12 Clárú le haghaidh tíortha i staideanna géarchéime, iar-ghéarchéime nó leochaileacha 1. Agus na doiciméid chlárúcháin á ndréachtú do thíortha ina bhfuil géarchéim, thíortha iar-ghéarchéime nó thíortha atá i gcásanna leochaileacha, tógfar leochaileacht, riachtanais speisialta agus dálaí na dtíortha nó na réigiún lena mbaineann san áireamh mar is iomchuí. Ba cheart díriú i gceart ar choinbhleachtaí a chosc, stáit agus suíochán a thógáil, athshlánú iarchoinbhleachta agus bearta atógála. Sa chás go bhfuil baint dhíreach ag tíortha comhpháirtíochta nó grúpaí tíortha comhpháirtíochta le staid ghéarchéime, iar-ghéarchéime nó leochaileachta, nó go bhfuil tionchar aici orthu, leagfar béim ar leith ar bhorradh a chur ar chomhordú idir faoiseamh, athshlánú agus forbairt le cabhrú leo an t-athrú a dhéanamh ó staid éigeandála chuig céim na forbartha. Déanfar foráil sna cláir le haghaidh tíortha agus réigiún leochaileacha nó cinn ina dtarlaíonn tubaistí nádúrtha go rialta d’ullmhacht maidir le tubaistí agus do thubaistí a chosc agus maidir le iarmhairtí na dtubaistí den sórt sin a bhainistiú. 2. I gcás na staideanna géarchéime, iar-ghéarchéime agus leochaileachta nó bagairtí don daonlathas, don smacht reachta, do chearta an duine nó do shaoirsí bunúsacha a bhfuil freagairt thapa ón Aontas ag teastáil ina leith, féadfar úsáid a bhaint as an nós imeachta práinne dá bhforáiltear in Airteagal 15(4) den Rialachán Coiteann Cur Chun Feidhme chun an doiciméad dá dtagraítear in Airteagal 11 a leasú tar éis athbhreithnithe ad hoc ar straitéis chomhair na tíre nó an réigiúin. Féadfar straitéis shonrach oiriúnaithe a mholadh in athbhreithnithe den sórt sin chun an t-athrú chuig comhar agus forbairt fhadtéarmach a áirithiú, agus comhordú agus trasdul níos fearr á gcur chun cinn idir na hionstraimí beartais daonnúla agus forbartha. Airteagal 13 Doiciméid chlárúcháin le haghaidh clár téamach 1. Leagfar amach sna cláir ilbhliantúla tháscacha le haghaidh na gclár téamach straitéis an Aontais don téama lena mbaineann, na tosaíochtaí arna roghnú lena maoiniú ag an Aontas, na cuspóirí sonracha, na torthaí a bhfuiltear ag súil leo, na táscairí feidhmíochta, an staid idirnáisiúnta agus gníomhaíochtaí na bpríomh‑chomhpháirtithe. Nuair is infheidhme, leagfar síos na tosaíochtaí maidir le hacmhainní agus le hidirghabháil don rannpháirtíocht i dtionscnaimh dhomhanda. Beidh na cláir ilbhliantúla tháscacha ag teacht leis na doiciméid dá dtagraítear in Airteagal 11(3). 2. Tabharfar an chionroinnt airgeadais tháscach sna cláir ilbhliantúla tháscacha, go foriomlán agus de réir réimse tosaíochta araon. Nuair is iomchuí, féadfar an chionroinnt sin a thabhairt i bhfoirm raoin agus/nó féadfar cistí áirithe a fhágáil gan iad a chionroinnt. Ba cheart na cláir ilbhliantúla tháscacha a leasú más gá ar mhaithe le beartas a chur chun feidhme go héifeachtach, agus athbhreithniú lár téarma nó ad hoc ar bith á chur san áireamh. 3. Rachaidh an Coimisiún agus na Ballstáit i gcomhairle le chéile, agus i gcomhairle le deontóirí agus gníomhaithe forbartha eile, lena n‑áirítear ionadaithe na sochaí sibhialta agus údaráis áitiúla, go luath sa próiseas cláraithe d’fhonn comhlántacht a chur chun cinn i measc a ngníomhaíochtaí comhair. Airteagal 14 Páipéir straitéise a fhaomhadh agus cláir ilbhliantúla tháscacha a ghlacadh 1. Déanfaidh an Coimisiún páipéir straitéise a fhaomhadh agus cláir ilbhliantúla tháscacha a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 15(3) den Rialachán Coiteann Cur Chun Feidhme. Beidh feidhm ag an nós imeachta sin maidir le hathbhreithnithe shubstaintiúla a bhfuil d’éifeacht acu an straitéis nó clárú na straitéise a leasú go suntasach. 2. Ní bheidh feidhm ag an nós imeachta dá dtagraítear i mír 1 maidir le leasuithe neamhshubstaintiúla ar pháipéir straitéise agus ar chláir ilbhliantúla tháscacha, le coigeartuithe teicniúla a dhéanamh, le cistí laistigh de na cionrannta táscacha de réir réimse tosaíochta a athshannadh, nó le méid na cionroinnte táscaí tosaigh a mhéadú nó a laghdú níos lú ná 20 %, ar an gcoinníoll nach ndéanann na leasuithe sin difear do na réimsí tosaíochta agus do na cuspóirí atá leagtha amach sna doiciméid sin. Sa chás sin, cuirfear coigeartuithe in iúl do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle laistigh de mhí. 3. Ar fhorais riachtanacha phráinne a bhfuil údar cuí leo a bhaineann, inter alia, leis na dálaí dá dtagraítear dóibh in Airteagal 12(2), féadfaidh an Coimisiún páipéir straitéise agus cláir ilbhliantúla tháscacha a leasú i gcomhréir leis an nós imeachta práinne dá dtagraítear in Airteagal 15(4) den Rialachán Coiteann Cur Chun Feidhme. TEIDEAL V FORÁLACHA CRÍOCHNAITHEACHA Airteagal 15 Rannpháirtíocht tríú tíre nach bhfuil incháilithe faoin Rialachán seo I gcúinsí ina bhfuil údar cuí leo agus d'fhonn comhchuibheas agus éifeachtacht mhaoiniú an Aontais a áirithiú nó comhar réigiúnach nó tras‑réigiúnach a chothú, féadfaidh an Coimisiún cinneadh a dhéanamh, gan dochar d’Airteagal 2(3), incháilitheacht na ngníomhaíochtaí a leathnú chuig tíortha, críocha agus réigiúin nach mbeadh incháilithe do mhaoiniú ar shlí eile de bhun Airteagal 1, sa chás go bhfuil an ghníomhaíocht a bheidh le cur chun feidhme de chineál domhanda, réigiúnach, tras‑réigiúnach nó trasteorann. D’ainneoin fhorálacha Airteagal 8(1) den Rialachán Coiteann Cur Chun Feidhme, is féidir le daoine nádúrtha agus dlítheanacha ó thíortha, ó chríocha agus ó réigiúin lena mbaineann rannpháirtíocht a ghlacadh sna nósanna imeachta lena ndéantar gníomhaíochtaí dá leithéid a chur chun feidhme. Airteagal 16 Cúnamh a chur ar fionraí Gan dochar do na forálacha maidir le cúnamh a chur ar fionraí i gcomhaontuithe comhpháirtíochta agus comhair le tíortha comhpháirtíochta agus réigiúin chomhpháirtíochta, i gcás ina mainníonn tír chomhpháirtíochta urramú a thabhairt do na prionsabail dá dtagraítear in Airteagal 3(1), tabharfaidh an tAontas cuireadh don tír chomhpháirtíochta comhairliúcháin a thionól d'fhonn teacht ar réiteach is inghlactha ag an dá pháirtí, ach amháin i gcásanna práinne speisialta. I gcás nach bhfuil réiteach is inghlactha ag an dá pháirtí mar thoradh ar chomhairliúcháin leis an tír chomhpháirtíochta, nó más rud é go ndiúltaítear do chomhairliúcháin nó i gcásanna práinne speisialta, féadfaidh an Chomhairle bearta iomchuí a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 215(1) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, a bhféadfadh fionraí iomlán nó páirteach chúnamh an Aontais a bheith i gceist leo. Airteagal 17 Cumhachtaí a tharmligean chuig an gCoimisiún Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 18 chun Iarscríbhinní I go VII a ghabhann leis an Rialachán seo a leasú nó a fhorlíonadh. Airteagal 18 Feidhmiú an tarmligin 1. Go ceann tréimhse bhailíocht an Rialacháin seo a thabharfar tarmligean na cumhachta dá dtagraítear in Airteagal 17. 2. Féadfaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle tarmligean na cumhachta a chúlghairm tráth ar bith. Nuair a dhéantar cinneadh cúlghairm a dhéanamh, cuirfear deireadh le tarmligean na cumhachta atá sonraithe sa chinneadh sin. Beidh éifeacht aige ón lá tar éis fhoilsiú an chinnidh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh nó ar dháta níos déanaí a shonrófar ann. Ní dhéanfaidh sé difear do bhailíocht aon ghníomhartha tarmligthe atá i bhfeidhm cheana féin. 3. A luaithe agus a ghlacann sé gníomh tarmligthe, tabharfaidh an Coimisiún fógra ina leith go comhuaineach do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle. 4. Seachas sna cásanna a luaitear i mír 5, ní thiocfaidh gníomh tarmligthe arna nglacadh i bhfeidhm ach amháin mura mbeidh aon agóid curtha in iúl ag Parlaimint na hEorpa nó ag an gComhairle laistigh de thréimhse dhá mhí tar éis fógra a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle faoin ngníomh nó más rud é, roimh dheireadh na tréimhse sin, go mbeidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle araon tar éis a chur in iúl don Choimisiún nach ndéanfaidh siad agóid. Ar thionscnamh Pharlaimint na hEorpa nó na Comhairle, cuirfear 2 mhí leis an tréimhse sin. 5. Is í seachtain amháin a bheidh mar thréimhse neamh‑agóide maidir le hIarscríbhinn I, II agus III a ailíniú le cinntí OECD/DAC ina ndéantar athbhreithniú ar liosta na bhfaighteoirí atá leagtha síos in Airteagal 1(a). Airteagal 19 An Coiste Tabharfaidh an Coiste DCI cúnamh don Choimisiún. Is é a bheidh sa choiste sin coiste de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011. Airteagal 20 Méid tagartha airgeadais 1. EUR 23 294 700 000 a bheidh sa mhéid tagartha airgeadais chun an Rialachán seo a chur chun feidhme sa tréimhse 2014-2020. 2. Leagtar síos in Iarscríbhinn VII na méideanna táscacha íosta a chionroinnfear ar gach clár dá dtagraítear in Airteagail 5 go 9 don tréimhse 2014-2020. Féadfar na méideanna a ath‑chionroinnt idir na cláir le gníomh tarmligthe i gcomhréir le hAirteagal 18. Féadfar na méideanna laistigh den chlár um earraí poiblí domhanda agus dúshláin phoiblí dhomhanda a ath‑chionroinnt i measc na bhfocheannteideal le cinneadh ón gCoimisiún a chuirfear in iúl do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle laistigh de mhí amháin tar éis a ghlactha. 3. Mar a thagraítear dó i mír 2 d'Airteagal 13 den Rialachán "Erasmus do Chách", d'fhonn gné idirnáisiúnta an ardoideachais a chur chun cinn, déanfar méid táscach EUR 1 812 100 000 ó na hionstraimí seachtracha éagsúla (an Ionstraim do Chomhar um Fhorbairt, an Ionstraim Eorpach um Chomharsanacht, an Ionstraim um Chúnamh Réamhaontachais, an Ionstraim um Chomhpháirtíocht agus an Ciste Eorpach Forbraíochta) a leithdháileadh ar ghníomhaíochtai soghluaiseachta foghlama go dtí tíortha neamh‑AE agus uathu, agus ar chomhar agus idirphlé beartais le húdaráis/institiúidí/eagraíochtaí sna tíortha sin. Beidh feidhm ag forálacha an Rialacháin “Erasmus do Chách” maidir le húsáid na gcistí sin. Cuirfear an cistiú ar fáil trí dhá leithdháileadh ilbhliantúla nach gcuimseoidh ach na chéad ceithre bliana agus na trí bliana ina dhiaidh sin faoi seach. Beidh an cistiú sin léirithe i gclárú táscach ilbhliantúil na n‑ionstraimí sin, i gcomhréir leis na riachtanais agus na tosaíochtaí a aithníodh sna tíortha lena mbaineann. D'fhéadfaí na cionranna a athbhreithniú i gcás mórchúinsí gan choinne nó athruithe tábhachtacha polaitiúla i gcomhréir le tosaíochtaí seachtracha an AE. Airteagal 21 An tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí Is i gcomhréir le Cinneadh 2010/427/AE ón gComhairle, lena mbunaítear eagrúchán agus oibriú na Seirbhíse Eorpaí Gníomhaíochta Seachtraí a chuirfear an Rialachán seo chun feidhme. Airteagal 22 Teacht i bhfeidhm Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an tríú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh. Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát. Beidh feidhm aige ón 1 Eanáir 2014. Arna dhéanamh sa Bhruiséil, an Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar ceann na Comhairle An tUachtarán An tUachtarán IARSCRÍBHINN I TÍORTHA COMHPHÁIRTIOCHTA AGUS RÉIGIÚIN CHOMHPHÁIRTÍOCHTA ATÁ INCHÁILITHE FAOI AIRTEAGAL 1(1)(a) Meiriceá Laidineach 1. an Airgintín 2. an Bholaiv 3. an Bhrasaíl 4. an tSile 5. an Cholóim 6. Cósta Ríce 7. Cúba 8. Eacuadór 9. an tSalvadóir 10. Guatamala 11. Hondúras 12. Meicsiceo 13. Nicearagua 14. Panama 15. Paragua 16. Peiriú 17. Uragua 18. Veiniséala An Áise 19. an Afganastáin 20. an Bhanglaidéis 21. an Bhútáin 22. an Chambóid 23. An tSín 24. an India 25. an Indinéis 26. Daon‑Phoblacht Dhaonlathach na Cóiré 27. Laos 28. an Mhalaeisia 29. Oileáin Mhaildíve 30. an Mhongóil 31. Maenmar/Burma 32. Neipeal 33. an Phacastáin 34. na hOileáin Fhilipíneacha 35. Srí Lanca 36. an Téalainn 37. Vítneam An Áise Láir 38. an Chasacstáin 39. Poblacht na Cirgise 40. an Táidsíceastáin 41. an Tuircméanastáin 42. an Úisbéiceastáin An Meánoirthear 43. An Iaráin 44. an Iaráic 45. Éimin An Afraic Theas 46. an Afraic Theas IARSCRÍBHINN II LIOSTA OECD/DAC NA bhFAIGHTEOIRÍ CFO Éifeachtach le tuairisciú a dhéanamh ar shreafaí 2011, 2012 agus 2013 IARSCRÍBHINN III TÍORTHA COMHPHÁIRTÍOCHTA AGUS RÉIGIÚIN CHOMHPHÁIRTÍOCHTA LE COMHAR DÉTHAOBHACH DE RÉIR AIRTEAGAL 5(2) Bainfidh na tíortha comhpháirtíochta seo a leanas leas as cúnamh forbartha déthaobhach faoin Rialachán seo de bhun Airteagal 5(2): 1. an Bholaiv 2. Cúba 3. an tSalvadóir 4. Guatamala 5. Hondúras 6. Nicearagua 7. Paragua 8. an Afganastáin 9. an Bhanglaidéis 10. an Bhútáin 11. an Chambóid 12. Daon‑Phoblacht Dhaonlathach na Cóiré 13. Laos 14. an Mhongóil 15. Maenmar/Burma 16. Neipeal 17. an Phacastáin 18. na hOileáin Fhilipíneacha 19. Srí Lanca 20. Vítneam 21. Poblacht na Cirgise 22. an Táidsíceastáin 23. an Tuircméanastáin 24. an Úisbéiceastáin 25. an Iaráic 26. Éimin. 27. an Afraic Theas IARSCRÍBHINN IV RÉIMSÍ COMHAIR FAOI CHLÁIR GHEOGRAFACHA A. COMH‑RÉIMSÍ COMHAIR FAOI CHLÁIR GHEOGRAFACHA Féadfar cláir gheografacha a tharraingt, inter alia, ó na réimsí comhair a aithnítear anseo feasta, rud nár cheart a léamh mar a bheith comhionann le hearnálacha. Bunófar tosaíochtaí i gcomhréir leis an Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus Coiste na Réigiún Increasing the impact of EU development Policy: An Agenda for Change (Tionchar Bheartas an AE a mhéadú: Clár Oibre le haghaidh Athraithe) agus leis na conclúidí ina dhiaidh sin ó institiúidí na Comhairle. I. Cearta an duine, daonlathas agus príomhghnéithe eile den dea-rialachas (a) Daonlathas, cearta an duine agus an smacht reachta; (b) Comhionannas inscne agus cumhachtú na mban; (c) Bainistíocht na hearnála poiblí; (d) Beartas agus riarachán cánach; (e) Éilliú; (f) An tsochaí shibhialta agus údaráis áitiúla; (g) Acmhainní nádúrtha; agus (h) An nasc idir an fhorbairt agus an tslándáil. II. Fás cuimsitheach agus inbhuanaithe don fhorbairt dhaonna (a) Cosaint shóisialta, sláinte, oideachas agus jabanna; (b) Timpeallacht an ghnó, lánpháirtíocht réigiúnach agus margaí domhanda; agus (c) Talmhaíocht agus fuinneamh inbhuanaithe. III. Réimsí suntasacha eile maidir le Comhchuibheas Beartais le haghaidh Forbartha (a) An t-athrú aeráide agus an comhshaol; (b) Imirce agus tearmann; agus (c) An t-athrú ó chabhair dhaonnúil agus freagairt ar ghéarchéimeanna go comhar um fhorbairt fadtéarmach. B. RÉIMSÍ SONRACHA COMHAIR DE RÉIR RÉIGIÚIN Tacóidh cúnamh ón Aontas Eorpach le gníomhaíochtaí agus idirphléanna earnála i gcomhréir le hAirteagal 5 agus le críoch fhoriomlán agus raon feidhme foriomlán, cuspóir foriomlán agus prionsabail ghinearálta an Rialacháin seo. Tógfar na réimsí a bhfuil cur síos orthu thíos san áireamh mar is iomchuí, ag léiriú straitéisí atá comhaontaithe go comhpháirteach, agus comhaontuithe comhpháirtíochta, comhair agus trádála. Bunófar tosaíochtaí i gcomhréir leis an Teachtaireacht An Agenda for Change (Clár Oibre le haghaidh Athraithe) agus le conclúidí na Comhairle ina dhiaidh sin. Meiriceá Laidineach (a) comhtháthú sóisialta a spreagadh, go háirithe cuimsiú sóisialta, obair chuibhiúil agus cothromas, comhionannas inscne agus cumhachtú na mban; (b) dul i ngleic le saincheisteanna rialachais agus tacú le hathchóirithe beartais, go háirithe i réimsí na mbeartas sóisialta, bhainistíocht an airgeadais phoiblí agus an chánachais, na slándála (lena n‑áirítear drugaí, coiriúlacht agus éilliú), dea-rialachas agus institiúidí poiblí a atreisiú (lena n‑áirítear trí mheicníochtaí nuálacha maidir le comhar teicniúil a sholáthar, m.sh. TAIEX agus nascadh), cearta an duine a chosaint, lena n‑áirítear cearta na ndaoine dúchasacha agus shliocht na hAfraice, an comhshaol, comhrac in aghaidh an idirdhealaithe, agus comhrac in aghaidh drugaí a tháirgeadh, a thomhailt agus a gháinneáil; (c) tacú le próisis éagsúla a bhaineann le lánpháirtíocht réigiúnach agus le hidirnascacht an bhonneagair líonra, agus comhlántacht a áirithiú ag an am céanna le gníomhaíochtaí a fhaigheann tacaíocht ón mBanc Eorpach Infheistíochta (BEI) agus ó institiúidí eile; (d) dul i ngleic leis an nasc idir an tslándáil agus an fhorbairt; (e) tacú le beartais i réimse an oideachais agus comh‑réimse ardoideachais Mheiriceá Laidinigh a fhorbairt; (f) dul i ngleic le leochaileacht eacnamaíoch agus rannchuidiú le hathrú mór struchtúrach trí chomhpháirtíochtaí láidre a bhunú i ndáil le trádáil, infheistíochtaí, fios gnó agus taighde, nuálaíocht agus teicneolaíocht, agus fás inbhuanaithe cuimsitheach a chur chun cinn i ngach foirm, ag díriú aird ar leith ar na dúshláin maidir le sreafaí imirce, slándáil bia (lena n‑áirítear talmhaíocht agus iascach inbhuanaithe), an t-athrú aeráide, fuinnimh inbhuanaithe agus seirbhísí bithéagsúlachta agus an éiceachórais a chosaint agus a fheabhsú, lena n‑áirítear uisce agus foraoisí, mar aon le díriú ar infheistíocht níos tairbhiúla le haghaidh níos mó jabanna agus jabanna níos fearr sa gheilleagar glas; (g) bearta leantacha a áirithiú tar éis beart éigeandála gearrthéarmach chun dul i ngleic le hathshlánú i ndiaidh tubaistí nó le hathshlánú iar-ghéarchéime arna gcur chun feidhme trí ionstraimí airgeadais eile. An Áise (a) comhtháthú sóisialta a spreagadh, go háirithe cuimsiú sóisialta, obair chuibhiúil, agus cothromas agus comhionannas inscne; (b) comhpháirtíochtaí cuimsitheacha a bunú i ndáil le trádáil, infheistíocht, cabhair, imirce, taighde, nuálaíocht agus teicneolaíocht; (c) institiúidí agus comhlachtaí poiblí dlisteanacha, éifeachtacha agus cuntasacha a thógáil agus a neartú, trí athchóirithe institiúide a chur chun cinn (lena n‑áirítear athchóiriú i ndáil le dea‑rialachas agus frith‑éilliú, le bainistíocht airgeadais phoiblí, le cánachas agus le riarachán poiblí) agus athchóirithe reachtaíochta, riaracháin agus rialála a chur chun cinn i gcomhréir le caighdeáin idirnáisiúnta, go háirithe i stáit leochaileacha agus tíortha i staideanna coinbhleachta agus iar‑choinbhleachta; (d) tacú le sochaí shibhialta ghníomhach eagraithe le haghaidh comhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí a fhorbairt agus a chothú; (e) tacú le maolú ar athrú aeráide agus oiriúnú don athrú sin, tomhaltas agus táirgeacht inbhuanaithe a chur chun cinn chomh maith le hinfheistíochtaí i dteicneolaíochtaí glana, fuinnimh inbhuanaithe, iompar, talmhaíocht agus iascach inbhuanaithe, seirbhísí bithéagsúlachta agus an éiceachórais a chosaint agus a fheabhsú, lena n‑áirítear uisce agus foraoisí, agus jabanna cuibhiúla a chruthú sa gheilleagar glas; (f) lánpháirtíocht agus comhar réigiúnach méadaithe a spreagadh ar bhealach atá dírithe ar na torthaí trí thacú le próisis dhifriúla na lánpháirtíochta agus an idirphlé réigiúnaigh; (g) rannchuidiú le rioscaí sláinte a chosc agus freagairt a thabhairt orthu, lena n‑áirítear iad sin a thionscnaítear ag an bpointe teagmhála idir ainmhithe, daoine agus a dtimpeallachtaí éagsúla; (h) i gcomhthéacs an naisc idir an tslándáil agus an fhorbairt, comhrac in aghaidh éillithe agus na coireachta eagraithe, in aghaidh drugaí a tháirgeadh, a thomhailt agus a gháinneáil, agus in aghaidh cineálacha gáinneála eile, agus tacú le bainistiú éifeachtach teorann agus comhar trasteorann; (i) tacú le hullmhacht maidir le tubaistí agus athshlánú fadtéarmach tar éis tubaistí, lena n‑áirítear i réimse na slándála bia agus cothaithe agus cúnamh do dhaoine díbrithe. An Áise Láir I gcomhréir leis na comhchuspóirí a leagadh síos i Straitéis an AE agus na hÁise Láir um Chomhpháirtíocht Nua a glacadh in 2007: (a) athchóiriú bunreachtúil agus comhfhogasú reachtach, rialála agus riaracháin a chur chun cinn leis an Aontas, lena n‑áirítear tuilleadh daonlathaithe agus sochaí shibhialta eagraithe bhreise, tacaíocht don smacht reachta, dea-rialachas, cánachas agus institiúidí agus comhlachtaí náisiúnta a neartú, amhail comhlachtaí toghcháin, parlaimintí, athchóiriú ar riarachán poiblí agus bainistíocht airgeadais phoiblí; (b) fás cuimsithe inbhuanaithe eacnamaíochta a chur chun cinn, dul i ngleic le héagothromais shóisialta agus réigiúnacha, agus tacú le beartais i réimsí amhail an t‑oideachas, taighde, nuálaíocht agus teicneolaíocht, sláinte, obair chuibhiúil, fuinneamh inbhuanaithe, talmhaíocht agus forbairt tuaithe, Fiontair Bheaga agus Mheánmhéide a chothú, agus spreagadh a thabhairt d’fhorbairt ar gheilleagar an mhargaidh, do thrádáil agus don infheistíocht, lena n‑áirítear athchóirithe rialála agus don tacaíocht maidir le lánpháirtíocht san EDT; (c) tacú le bainistiú teorann agus comhar trasteorann éifeachtach chun forbairt inbhuanaithe eacnamaíoch, shóisialta agus chomhshaoil a chur chun cinn i réigiúin teorann; i gcomhthéacs an naisc idir an tslándáil agus an fhorbairt, comhrac in aghaidh na coireachta eagraithe agus gáinneála de gach cineáil, lena n‑áirítear an comhrac in aghaidh drugaí a tháirgeadh agus a thomhailt mar aon leis na hiarmhairtí diúltacha a bhíonn acu, lena n‑áirítear VEID/SEIF; (d) comhar, idirphlé agus comhtháthú déthaobhach agus réigiúnach a chur chun cinn, lena n‑áirítear le tíortha a chumhdaítear san Ionstraim Eorpach um Chomharsanacht agus in ionstraimí eile an Aontais chun tacú le hathchóirithe beartais, lena n‑áirítear trí fhorbairt acmhainní poiblí trí thógáil institiúidí, cúnamh teicniúil (e.g. TAIEX), malartú faisnéise agus nascadh, agus le heochair-infheistíochtaí trí bhíthin meicníochtaí iomchuí chun acmhainní airgeadais an AE a úsáid in earnálacha an oideachais, an chomhshaoil agus an fhuinnimh, uisce/sláintíocht, forbairt maidir le hastaíochtaí ísle/solúbthacht maidir le tionchar an athraithe aeráide, chomh maith le slándáil agus sábháilteacht an tsoláthair fuinnimh idirnáisiúnta agus oibríochtaí iompair, idirnaisc, líonraí agus a n‑oibreoirí, lena n‑áirítear trí bhíthin gníomhaíochtaí a fhaigheann tacaíocht ón BEI. An Meánoirthear (a) dul i ngleic le saincheisteanna maidir le rialachas (lena n‑áirítear i réimse an chánachais), cearta an duine agus comhionannas polaitiúil, go háirithe i stáit leochaileacha, le cuidiú chun institiúidí poiblí dlisteanacha, daonlathacha, éifeachtacha agus cuntasacha agus sochaí shibhialta ghníomhach eagraithe a thógáil; (b) comhtháthú sóisialta a spreagadh, go háirithe cuimsiú sóisialta, obair chuibhiúil, agus cothromas agus comhionannas inscne; (c) na nithe seo a leanas a chur chun cinn: athchóiriú agus éagsúlú eacnamaíoch inbhuanaithe, trádáil, forbairt ar gheilleagar an mhargaidh, infheistíocht tháirgiúil inbhuanaithe sna príomh‑earnálacha (amhail fuinneamh, lena n‑áirítear fuinneamh in‑athnuaite), comhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí agus lánpháirtíocht na dtíortha comhpháirtíochta san EDT; (d) comhar, idirphlé agus lánpháirtíocht réigiúnach a chur chun cinn, lena n‑áirítear le tíortha a chumhdaítear san Ionstraim Eorpach um Chomharsanacht agus Stáit na Murascaille a chumhdaítear san Ionstraim um Chomhpháirtíocht agus in ionstraimí eile an AE lena n‑áirítear, inter alia, tacú le hiarrachtaí lánpháirtíochta laistigh den réigiún, go táscach maidir le geilleagar, fuinneamh, uisce, iompar agus dídeanaithe; (e) acmhainní a úsáidtear faoin ionstraim seo a chomhlánú trí obair chomhchuibhithe agus tacaíocht trí bhíthin ionstraimí eile an AE, a d’fhéadfadh a bheith ag díriú ar lánpháirtíocht réigiúnach níos leithne, leasanna an AE a chur chun cinn i réimsí amhail an geilleagar, fuinneamh, taighde, nuálaíocht agus teicneolaíocht, comhrac i gcoinne drugaí a tháirgeadh, a thomhailt agus a gháinneáil i gcomhthéacs an naisc idir an tslándáil agus an fhorbairt, mar aon le bainistiú a dhéanamh ar imirce agus cabhrú le daoine easáitithe agus dídeanaithe i gcomhthéacs an naisc idir an forbairt agus an imirce. An Afraic Theas (a) tacú le comhdhlúthú ar shochaí dhaonlathach, dea-rialachas agus stát arna rialú ag an smacht reachta agus a rannchuidíonn le cobhsaíocht agus lánpháirtíocht réigiúnach agus ilchríochach; (b) tacaíocht a sholáthar do na hiarrachtaí chun oiriúnú a dhéanamh de thoradh ar limistéir éagsúla saorthrádála a bhunú; (c) obair chuibhiúil a chur chun cinn, tacú leis an gcomhrac in aghaidh na bochtaineachta, an neamhionannais agus an eisiaimh, lena n‑áirítear trí dhul i ngleic le riachtanais bhunúsacha na bpobal a bhí faoi mhíbhuntáiste roimhe seo; (d) leochaileacht eacnamaíocht a shárú agus athrú mór struchtúrach a bhaint amach le béim ar fhostaíocht chuibhiúil trí fhás marthanach cuimsitheach eacnamaíochta, geilleagar glas atá íseal ó thaobh carbóin de agus forbairt inbhuanaithe de gach cineál (lena n‑áirítear talmhaíocht agus iascach inbhuanaithe) agus feabhsú ar sheirbhísí bithéagsúlachta agus an éiceachórais; (e) dul i ngleic le foréigean bunaithe ar ghnéas agus ar inscne agus saincheisteanna sláinte, lena n‑áirítear VEID/SEIF agus an tionchar atá acu ar an tsochaí. IARSCRÍBHINN V RÉIMSÍ GNÍOMHAÍOCHTA FAOI NA CLÁIR THÉAMACHA A. AN CLÁR MAIDIR LE hEARRAÍ POIBLÍ DOMHANDA AGUS DÚSHLÁIN PHOIBLÍ DHOMHANDA I gcomhréir leis na coinníollacha atá leagtha síos in Airteagal 6, tá sé mar aidhm ag an gclár Earraí poiblí domhanda agus dúshláin phoiblí dhomhanda comhar, malartú eolais agus taithí agus cumas na dtíortha comhpháirtíochta a neartú. Féadfar an clár a tharraingt inter alia ó na réimsí comhair seo a leanas, chun an tsineirgíocht is mó a áirithiú uathu i bhfianaise na hidirnascachta láidir eatarthu: An comhshaol agus an t-athrú aeráide (a) rannchuidiú le cur chun feidhme na gné comhshaoil agus aeráide idirnáisiúnta d’fhís 2020 an AE; (b) oibriú níos faide anonn chun cúnamh a thabhairt do thíortha i mbéal forbartha chun Spriocanna Forbartha na Mílaoise, a bhaineann le húsáid inbhuanaithe na n‑acmhainní nádúrtha agus le hinbhuanaitheacht chomhshaoil, a bhaint amach; (c) cur chun feidhme thionscnaimh agus ghealltanais chomhaontaithe an Aontais a chur chun cinn ar an leibhéal idirnáisiúnta agus réigiúnach agus/nó trasteorann, go háirithe i réimsí an athraithe aeráide trí bhíthin na nithe seo a leanas a chur chun cinn: straitéisí athléimneacha aeráide, go háirithe straitéisí oiriúnaithe a bhfuil comhleasanna ó thaobh na bithéagsúlachta de acu, seirbhísí bithéagsúlachta agus éiceachórais, foraoisí lena n‑áirítear FLEGT, fairsingiú fásaigh, bainistiú comhtháite ar acmhainní uisce, bainistiú ar acmhainní nádúrtha, bainistiú fónta ar cheimiceáin agus ar dhramhaíl, éifeachtúlacht acmhainní agus an geilleagar glas; (c) rannchuidiú le lánpháirtíocht agus príomhshruthú na gcuspóirí athraithe aeráide agus comhshaoil i gcomhar chabhair an AE trí thacaíocht d’obair mhodheolaíochta agus taighde lena n‑áirítear meicníochtaí faireacháin, tuairiscithe agus fí