Tiocfaidh an Cinneadh seo i bhfeidhm an lá a ghlacfar é.

Leis seo, údaraítear tabhairt i gcrích ag an gCoimisiún, thar ceann an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, an Chomhaontaithe Trádála agus Comhair idir an tAontas Eorpach agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach de pháirt, agus Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann den pháirt eile, lena n-áirítear a fhorálacha maidir le cur i bhfeidhm sealadach, a mhéid a bhaineann le saincheisteanna a thagann faoin gConradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach.

Leis seo, údaraítear tabhairt i gcrích ag an gCoimisiún, thar ceann an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, an Chomhaontaithe idir Rialtas Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach maidir leis an gcomhar i ndáil le húsáid shábháilte agus shíochánta an fhuinnimh núicléach.

(6)Is ábhar práinne speisialta é teacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe Trádála agus Comhair. Tá naisc fhairsinge ag an Ríocht Aontaithe, ós iar-Bhallstát í, leis an Aontas i raon leathan réimsí eacnamaíocha agus réimsí eile. Mura mbeidh aon chreat is infheidhme lena rialaítear an caidreamh idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe tar éis dheireadh na hidirthréimhse dar críoch an 31 Nollaig 2020, cuirfear isteach go mór ar an gcaidreamh sin, rud a rachaidh chun dochair do dhaoine aonair, do ghnólachtaí agus do pháirtithe leasmhara eile. I bhfianaise chás eisceachtúil na Ríochta Aontaithe maidir leis an Aontas, práinne an cháis agus an idirthréimse ag teacht chun deiridh an 31 Nollaig 2020, chomh maith leis an ngá atá ann dóthain ama a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle grinnscrúdú iomchuí a dhéanamh ar théacs an Chomhaontaithe Trádála agus Comhair, ba cheart an comhaontú sin a chur i bhfeidhm ar bhonn sealadach freisin a mhéid a bhaineann le hábhair a thagann faoi inniúlacht an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach. Ba cheart an cur i bhfeidhm sealadach a bheith teoranta ó thaobh ama de mar a leagtar amach in Airteagal FINPROV.11(2) [Teacht i bhfeidhm agus cur i bhfeidhm sealadach] den Chomhaontú Trádála agus Comhair.

(5)Ba cheart tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe Trádála agus Comhair ag an gCoimisiún, agus é ag gníomhú thar ceann an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, ba cheart an tabhairt i gcrích sin a fhormheas.

(4)Ba cheart tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe ag an gCoimisiún idir Rialtas Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach maidir leis an gcomhar i ndáil le húsáid shábháilte agus shíochánta an fhuinnimh núicléach, an tabhairt i gcrích sin a fhormheas.

(3) Meabhraítear go bhféadfar dréacht-chomhaontuithe déthaobhacha idir Ballstát den Chomhphobal agus an Ríocht Aontaithe a thabhairt i gcrích, dréacht-chomhaontuithe atá faoi réim Chonradh Euratom lena n-áirítear comhaontaithe maidir le faisnéis eolaíoch nó thionsclaíoch sa réimse núicléach a mhalartú, ar choinníoll go gcomhlíontar na coinníollacha agus na ceanglais nós imeachta a leagtar amach in Airteagail 29 agus 103 den Chonradh sin.

(2)Cumhdaíonn an Comhaontú Trádála agus Comhair bearta a thagann faoi inniúlachtaí an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach (an 'Comhphobal'), is é sin an caidreamh le Clár Taighde agus Oiliúna Euratom agus leis an gComhghnóthas Eorpach um ITER arna rialú le forálacha Chuid a Cúig den Chomhaontú Trádála agus Comhair [rannpháirtíocht i gcláir an Aontais, bainistíocht fhónta airgeadais agus forálacha airgeadais]. Ba cheart, dá bhrí sin, an Comhaontú Trádála agus Comhair a thabhairt i gcrích thar ceann an Chomhphobail freisin, a mhéid a bhaineann le hábhair a thagann faoi Chonradh Euratom. Is faoi réir nós imeachta ar leithligh atá síniú agus tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe Trádála agus Comhair thar ceann an Aontais Eorpaigh.

(1)An 25 Feabhra 2020, thug an Chomhairle údarú don Choimisiún Eorpach tús a chur le caibidlíocht leis an Ríocht Aontaithe maidir le comhaontú nua comhpháirtíochta. Tar éis na caibidlíochta, d'aontaigh na Páirtithe, ar leibhéal na n-idirbheartaithe, an Comhaontú Trádála agus Comhair idir an tAontas Eorpach agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach de pháirt agus an Ríocht Aontaithe den pháirt eile (an ‘Comhaontú Trádála agus Comhair’), agus Comhaontú idir Rialtas Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach maidir leis an gcomhar i ndáil le húsáid shábháilte agus shíochánta an fhuinnimh núicléach.

Ag féachaint don Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach (‘Conradh Euratom’), agus go háirithe an dara mír d'Airteagal 101 de,

lena bhformheastar tabhairt i gcrích, ag an gCoimisiún Eorpach, an Chomhaontaithe idir Rialtas Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach maidir leis an gcomhar i ndáil le hÚsáid Shábháilte agus Shíochánta an Fhuinnimh Núicléach, agus tabhairt i gcrích, ag an gCoimisiún Eorpach, thar ceann an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, an Chomhaontaithe Trádála agus Comhair idir an tAontas Eorpach agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach de pháirt agus Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann den pháirt eile

Dá bhrí sin, molann an Coimisiún don Chomhairle, de bhun an dara mír d’Airteagal 101 de Chonradh Euratom, an Comhaontú Trádála agus Comhair agus an Comhaontú idir Rialtas Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach um Chomhar maidir le húsáid shábháilte agus shíochánta an Fhuinnimh Núicléach, atá i gceangal leis an Moladh seo, na Comhaontuithe sin a fhormheas.

– go neartófar leo a thuilleadh an comhar idir na Páirtithe maidir le taighde núicléach, go háirithe maidir le fuinneamh comhleá a fhorbairt.

– go neartófar leo a thuilleadh an dea-chaidreamh idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe i réimse an chomhair maidir le beartas fuinnimh; agus

– go bhfuil siad i gcomhréir le beartas an Chomhphobail maidir le cinnteacht an tsoláthair fuinnimh;

– go ndeimhníonn siad tiomantas soiléir an dá Pháirtí i bhfabhar an neamhleaththa agus i bhfabhar ardleibhéal leanúnach na sábháilteachta núicléiche d’fhonn úsáid shíochánta agus shábháilte an fhuinnimh núicléach a ráthú;

– go bhfuil siad i gcomhréir leis na treoracha caibidlíochta a d’eisigh an Chomhairle an 25 Feabhra 2020;

Measann an Coimisiún, maidir leis an gComhaontú Trádála agus Comhair agus le Comhaontú Euratom, a bhfuil sé beartaithe iad a ghlacadh:

Tríd an gComhaontú Trádála agus Comhair, féadfaidh eintitis na Ríochta Aontaithe a bheith rannpháirteach i ngníomhaíochtaí díreacha an Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde.

Trí phrótacal a ghabhann le Cuid a Cúig den Chomhaontú Trádála agus Comhair, beidh an Ríocht Aontaithe rannpháirteach mar thríú tír chomhlachaithe i gClár Taighde Euratom. Beidh an Ríocht Aontaithe ina comhalta freisin, mar thríú tír chomhlachaithe, de Fuinneamh Comhleá. Beidh an comhlachas sin i gcomhréir leis an gCinneadh ón gComhairle an 27 Márta 2007 ag bunú Fuinneamh Comhleá, agus na Reachtanna atá i gceangal leis, arna leasú go deireanach nó le leasú amach anseo, ag rannchuidiú leis an gcomhar eolaíoch agus teicneolaíoch a bheidh ann amach anseo i réimse an chomhleá núicléach rialaithe trí chomhlachas na Ríochta Aontaithe le Clár Euratom.

Forálacha sonracha maidir le malartú faisnéise agus saineolais theicniúil (Airteagal 13), Maoin Intleachtúil (Airteagal 14), socruithe riaracháin (Airteagal 15) agus cur chun feidhme (Airteagal 16). Chun cur i bhfeidhm agus cur chun feidhme rianúil Chomhaontú Euratom a ráthú, cuirtear isteach airteagail shonracha maidir leis an dlí is infheidhme (Airteagal 17), comhaontuithe atá ann cheana (Airteagal 18), an Comhchoiste (Airteagal 19), comhairliúchán (Airteagal 20), réiteach díospóidí (Airteagal 21), scor an chomhair i gcás sárú tromchúiseach (Airteagal 22), leasuithe (Airteagal 23), teacht i bhfeidhm agus ré (Airteagal 24) agus téacsanna barántúla (Airteagal 25).

Ina theannta sin, tá forálacha i gComhaontú Euratom maidir le haistriú agus athaistriú ítimí núicléacha faoi réir an Chomhaontaithe agus le héascú trádála (Airteagal 9). Foráiltear ann freisin do chreat comhaontaithe ina bhféadfaidh an dá pháirtí gníomhaíochtaí saibhrithe agus athphróiseála a dhéanamh (Airteagail 10 agus 11).

Le hAirteagal 8 de Chomhaontú Euratom áirithítear go leanfaidh Ríocht Aontaithe de leibhéal iomchuí sábháilteachta núicléiche a choinneáil ar bun agus go n-oibreoidh Euratom agus an Ríocht Aontaithe le chéile chun feabhas leanúnach a chur ar chaighdeáin agus ar Choinbhinsiúin idirnáisiúnta maidir leis an tsábháilteacht núicléach, agus ar a gcur chun feidhme; déantar foráil ann freisin maidir le comhar leanúnach trí rannpháirtíocht fhéideartha na Ríochta Aontaithe mar thríú tír i gcórais agus i ngrúpaí éagsúla de chuid an Chomhphobail, amhail córais bhunaithe de chuid an Chomhphobail chun faireachán agus malartú faisnéise a dhéanamh ar leibhéil radaighníomhaíochta sa chomhshaol (Malartú Faisnéise Raideolaíoch an Chomhphobail Eorpaigh (ECURIE) agus an tArdán Eorpach um Malartú Sonraí Raideolaíoch (EURDEP) agus i nGrúpa Rialtóirí na hEorpa um Shábháilteacht Núicléach (ENSREG).

Sainítear a thuilleadh i gComhaontú Euratom na hítimí atá faoi réir an Chomhaontaithe seo (Airteagal 5). Cuirtear i bhfios go láidir go mbeidh ábhar núicléach faoi réir forálacha sonracha maidir le coimircí (i gcás an Chomhphobail: coimircí Euratom de bhun Chonradh Euratom agus coimircí GIFA agus a Phrótacail Bhreise; i dtaca leis an Ríocht Aontaithe: an córas cosanta intíre agus coimircí GIFA agus a phrótacail bhreise) (Airteagal 6). Tá airteagal amháin i gComhaontú Euratom maidir le cosaint fhisiciúil (Airteagal 7).

Tugtar sainmhínithe in Airteagal 2. Is éard atá i raon feidhme agus i bhfoirmeacha an chomhair núicléach (Airteagail 3 agus 4) den chuid is mó aistrithe ábhair núicléacha, ábhair neamhnúicléacha, trealaimh agus teicneolaíochta; coimircí núicléacha; cosaint fhisiciúil; taighde agus forbairt i réimse an fhuinnimh núicléach, bainistiú sábháilte breosla spíonta agus dramhaíola radaighníomhaí, lena n-áirítear diúscairt gheolaíoch; sábháilteacht núicléach agus cosaint ar radaíocht, lena n-áirítear ullmhacht éigeandála agus faireachán ar leibhéil radaighníomhaíochta sa chomhshaol; úsáid rada-iseatóipí agus radaíochta sa talmhaíocht, sa tionscal, sa leigheas, agus sa taighde; gnéithe rialála d'úsáidí síochánta fuinnimh núicléach; faisnéis a mhalartú i réimsí leasa fhrithpháirtigh, amhail coimircí núicléacha, sábháilteacht núicléach, leibhéil radaighníomhaíochta sa chomhshaol agus soláthar raidiseatóp, etc.

Sainítear in Airteagal 1 cuspóir Chomhaontú Euratom, is é sin creat a chur ar fáil le haghaidh comhair idir Euratom agus an Ríocht Aontaithe in úsáid shíochánta an fhuinnimh núicléach ar bhonn comhshochair agus cómhalartachta agus gan dochar d’inniúlachtaí faoi seach gach Páirtí .

Le Comhaontú Euratom, urramaítear neamhspleáchas Euratom agus chinnteoireacht an Aontais agus a ndlíchórais, sláine a mhargaidh aonair lena n-áirítear an cómhargadh núicléach. Léiríonn Comhaontú Euratom stádas na Ríochta Aontaithe mar thríú tír nach bhfuil na cearta céanna aici agus nach bhfuil na sochair chéanna aici agus atá ag Ballstát den Aontas Eorpach agus de Chomhphobal Euratom. Tá Comhaontú Euratom bunaithe ar chreat rialachais ar gnáthchreat é do chomhaontuithe Euratom maidir le comhar núicléach atá ann cheana.

Is é Airteagal 101 den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach an bunús dlí sonrach chun Comhaontú Euratom, chomh maith leis an gComhaontú Trádála agus Comhair i ndáil le hábhair a thagann faoi inniúlacht Chonradh Euratom, a chaibidliú agus a thabhairt i gcrích.

Le Comhaontú Euratom, comhlánaítear an Comhaontú Trádála agus Comhair agus urramaítear go hiomlán na Conarthaí agus caomhnaíonn sé sláine agus uathriail Chomhphobal Euratom agus dhlíchórais an Aontais Eorpaigh. Cuireann sé luachanna, cuspóirí agus leasanna Chomhphobal Euratom agus an Aontais Eorpaigh chun cinn, agus áirithíonn sé comhsheasmhacht, éifeachtacht agus leanúnachas a chuid beartas agus gníomhaíochtaí.

•Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais agus de chuid an Chomhphobail Euratom

A bhuí leis an gcomhar taighde núicléach agus, go háirithe, le comhlachas na Ríochta Aontaithe mar thríú tír le clár taighde Euratom agus le gníomhaíochtaí Fuinnimh Comhleá, beidh an Ríocht Aontaithe in ann leanúint dá saineolas i réimse na ngníomhaíochtaí eamhnaithe agus comhleá, lena n-áirítear gníomhaíochtaí a bhaineann le ITER, a roinnt. Cuirfear an comhlachas sin chun feidhme tríd an gComhaontú Trádála agus Comhair agus na Prótacail a ghabhann leis agus beidh ról lárnach aige maidir le taighde núicléach Eorpach a fhorbairt ina raibh an Ríocht Aontaithe ina gníomhaí mór mar Bhallstát de Euratom.

Is é an ghné úrnua den Chomhaontú Euratom seo go bhfuil forálacha níos leithne agus níos uaillmhianaí ann maidir le comhar maidir le sábháilteacht núicléach i gcomhréir leis an Dearbhú Polaitiúil agus maidir le haistrithe teicneolaíochta núicléacha i gcomhréir leis na treoracha caibidlíochta.

Tá Comhaontú Euratom bunaithe ar fhasaigh atá ann cheana sa réimse seo, i.e. faoi láthair tá ocht gcomhaontú Euratom maidir le comhar núicléach ann le tríú tíortha (le SAM, Ceanada, an Astráil, an tSeapáin, an Chasacstáin, an Úisbéiceastáin, an Úcráin agus an Airgintín).

Le tabhairt i gcrích chomhaontú Euratom, cruthófar creat fadtéarmach cobhsaí do na Páirtithe agus dá rialtais agus dá n-oibreoirí tionsclaíocha, ina bhféadfaí an comhar sin a chur ar bun, chomh maith leis an gcomhar i dtaighde agus i bhforbairt i réimse an fhuinnimh núicléach a spreagadh agus a éascú ar bhonn comhshochair, comhionannais agus cómhalartachta.

I gcás Euratom, is é an leas ar leith a bhaineann leis an gComhaontú seo a thabhairt i gcrích ná go n-áirithítear leis comhar leanúnach maidir le sábháilteacht núicléach, coimircí núicléacha, taighde núicléach agus forbairt núicléach agus go gceadaítear leis leibhéal iomchuí coimircí, caighdeán cosanta fisicí agus caighdeán rialaithe onnmhairithe a bheith ann. Leis an gComhaontú éascaítear a thuilleadh trádáil núicléach idir na Páirtithe agus le tríú tíortha eile a bhfuil comhaontuithe comhair comhchosúla ag an gComhphobal leo. Áirithítear le Comhaontú Euratom freisin go gcuirfear prionsabail an chómhargaidh núicléach faoin gConradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach (an ‘Conradh Euratom’) i bhfeidhm ar na hítimí atá faoi réir an Chomhaontaithe agus ceanglaítear leis go ndéanfar ítimí den sórt sin a aistriú agus seirbhísí ábhartha a sholáthar faoi choinníollacha cothroma tráchtála.

Le Comhaontú Euratom, dearbhaítear tiomantas soiléir an dá Pháirtí i bhfabhar neamhleata agus ardleibhéal sábháilteachta fuinnimh núicléach d’fhonn úsáid shíochánta agus shábháilte an fhuinnimh núicléach a ráthú. Luíonn sé le beartas an Chomhphobail maidir le cinnteacht an tsoláthair fuinnimh. D’fhonn leanúint leis an gcaidreamh comhoibritheach foriomlán idir Euratom agus an Ríocht Aontaithe, tá an tábhacht a bhaineann leis an gComhaontú Euratom ar leithligh seo a thabhairt i gcrích bunaithe den chuid is mó ar an leas frithpháirteach creat cobhsaí dlíthiúil a bhunú lena gcothófaí comhar cothrom agus cómhalartach maidir le húsáid shábháilte agus shíochánta an fhuinnimh núicléach agus lena n-éascófaí malartú ábhair, trealaimh agus teicneolaíochtaí núicléacha, ós rud é go bhfuil ról tábhachtach ag an Ríocht Aontaithe sa réimse núicléach sibhialta agus go bhfuil idirchaidreamh tábhachtach idir na Páirtithe sa réimse sin.

Iarradh i dtreoirlínte ón gComhairle Eorpach an 23 Márta 2018 agus sa Dearbhú Polaitiúil araon go mbeadh dlúth-chomhpháirtíocht ann idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe amach anseo.

Is ábhar práinne speisialta é teacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe Trádála agus Comhair. Tá naisc fhairsinge ag an Ríocht Aontaithe, ós iar-Bhallstát í, leis an Aontas i raon leathan réimsí eacnamaíocha agus réimsí eile. Mura mbeidh aon chreat is infheidhme lena rialaítear an caidreamh idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe tar éis an 31 Nollaig 2020, cuirfear isteach go mór ar an gcaidreamh sin, rud a rachaidh chun dochair do dhaoine aonair, do ghnólachtaí agus do pháirtithe leasmhara eile. Níorbh fhéidir bailchríoch a chur ar an gcaibidlíocht ach ag céim an-déanach sula ndeachaigh an idirthréimhse in éag. Níor cheart go gcuirfeadh aga déanach den sórt sin an grinnscrúdú daonlathach atá le feidhmiú ag Parlaimint na hEorpa i gcomhréir leis na Conarthaí i mbaol. I bhfianaise na n-imthosca eisceachtúla sin agus ar mhaithe le comhsheasmhacht leis an nós imeachta ar leithligh maidir le síniú agus cur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe Trádála agus Comhair thar ceann an Aontais, molann an Coimisiún an Comhaontú a chur i bhfeidhm ar bhonn sealadach a mhéid a bhaineann le hábhair a thagann faoi inniúlacht Euratom.

Tar éis na caibidlíochta, d'aontaigh na Páirtithe, ar leibhéal na n-idirbheartaithe, Comhaontú maidir leis an gcomhar i ndáil le húsáid shábháilte agus shíochánta an fhuinnimh núicléach (‘Comhaontú Euratom’), agus Comhaontú Trádála agus Comhair idir an tAontas Eorpach agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach, de pháirt, agus Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann, den pháirt eile (an ‘Comhaontú Trádála agus Comhair’).

Rinne an Coimisiún an chaibidlíocht laistigh den chreat a socraíodh leis na treoracha caibidlíochta an 25 Feabhra 2020, i gcomhairle le Coreper agus leis an Meitheal um Ríocht Aontaithe na Comhairle.

Leis an gComhaontú sin beidh an Ríocht Aontaithe agus Euratom in ann comhar a bhunú i roinnt réimsí sa réimse núicléach, lena n-áirítear i réimse an taighde núicléach. Chuir an Dearbhú Polaitiúil béim ar leas na Ríochta Aontaithe a bheith comhlachaithe le clár taighde Euratom agus sonraíodh sna treoracha caibidlíochta gur cheart go mbunófaí, leis an gcomhpháirtíocht atá beartaithe, prionsabail ghinearálta, téarmaí agus coinníollacha maidir le rannpháirtíocht na Ríochta Aontaithe i gcláir an Aontais agus i gcláir Euratom agus maidir lena rannchuidiú leo, faoi réir na gcoinníollacha a leagtar amach sna hionstraimí comhfhreagracha. De bhrí go bhfuil saineolas seanbhunaithe ag an Ríocht Aontaithe i dtaighde núicléach, go háirithe i réimse an fhuinnimh chomhleá, agus go bhfuil Euratom ag gabháil go hidirnáisiúnta d’fhorbairt an réimse sin, rachadh sé chun tairbhe do Euratom agus don Ríocht Aontaithe araon. Go háirithe, cheadódh an comhlachas sin don Ríocht Aontaithe páirt a ghlacadh mar thríú tír comhlachaithe i gClár Taighde Euratom agus sna gníomhaíochtaí comhleá Eorpacha, lena n-áirítear gníomhaíochtaí ITER, trína ballraíocht mar thríú tír leis an gComhghnóthas Eorpach um ITER agus um Fhuinneamh Comhleá a Fhorbairt (Fuinneamh Comhleá).

Maidir le réimse núicléach sibhialta, luaitear sna treoracha caibidlíochta, inter alia, an méid seo a leanas: 'is é is aidhm don chaibidlíocht comhpháirtíocht nua a bhunú idir an tAontas, agus Euratom i gcás inarb ábhartha, agus an Ríocht Aontaithe, ar chomhpháirtíocht chuimsitheach í a chumhdaíonn réimsí leasa a leagtar amach sa Dearbhú Polaitiúil [...].' agus 'an tábhacht a bhaineann le sábháilteacht núicléach, cosaint ar radaíocht agus neamhleathadh á haithint, ba cheart a áireamh sa chomhpháirtíocht atá beartaithe forálacha maidir le comhar fadréimseach idir Euratom agus an Ríocht Aontaithe maidir le húsáid shíochánta an fhuinnimh núicléach'.

An 25 Feabhra 2020, ghlac an Chomhairle Cinneadh (AE, Euratom) 2020/266 lena n-údaraítear tús a chur leis an gcaibidlíocht le Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann maidir le comhaontú comhpháirtíochta nua agus maidir leis na treoracha a leagtar amach san aguisín a ghabhann leis an gCinneadh sin maidir le comhpháirtíocht nua a chaibidliú le Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann (‘treoracha caibidlíochta’). Ainmníodh an Coimisiún mar idirbheartaí an Aontais.

Foráiltear in Airteagal 184 den Chomhaontú um Tharraingt Siar go ndéanfaidh 'an 'tAontas agus an Ríocht Aontaithe a ndícheall, de mheon macánta agus lánurraim á tabhairt do dhlíchórais a chéile, na bearta is gá a dhéanamh chun caibidlíocht a dhéanamh go gasta ar na comhaontuithe lena rialófar an caidreamh a bheidh eatarthu sa todhchaí dá dtagraítear i nDearbhú Polaitiúil an 17 Deireadh Fómhair 2019 agus chun na nósanna imeachta ábhartha a chur i gcrích chun na comhaontuithe sin a dhaingniú nó a thabhairt chun críche, d'fhonn a áirithiú go mbeidh feidhm ag na comhaontuithe sin, a mhéid is féidir, ó dheireadh na hidirthréimhse.'

Leagtar amach an creat don chaidreamh sa todhchaí idir an tAontas Eorpach agus an Ríocht Aontaithe sa dearbhú polaitiúil a ghabhann leis an gComhaontú um Tharraingt Siar (an ‘Dearbhú Polaitiúil’). Bunaítear leis na paraiméadair do 'chomhpháirtíocht a bheidh uaillmhianach, leathan, domhain agus solúbtha fud fad an chomhair trádála agus eacnamaíoch a mbeidh comhaontú saorthrádála cuimsitheach cothromaithe ina chroílár, fhorfheidhmiú an dlí agus an cheartas choiriúil, bheartais eachtrach, na slándála agus na cosanta agus réimsí is forleithne comhair.' Maidir le réimse an fhuinnimh núicléach shibhialta, luaitear an méid seo a leanas sa Dearbhú Polaitiúil: ‘ag aithint dóibh an tábhacht a bhaineann leis an tsábháilteacht núicléach agus an neamhleathadh núicléach, ba cheart Comhaontú Comhair Núicléach idir an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach (Euratom) agus an Ríocht Aontaithe a bheith ar áireamh leis an gcaidreamh sa todhchaí maidir le húsáid shíochánta an fhuinnimh núicléach, agus na gealltanais a tugadh cheana maidir lena n‐ardchaighdeáin sábháilteachta núicléacha mar thaca leis an gcomhaontú sin.’ Ina theannta sin, tugadh ar aire: ‘[..] intinn na Ríochta Aontaithe baint a bheith aici le cláir thaighde agus oiliúna Euratom.’

Ina treoirlínte an 23 Márta 2018, d'athdhearbhaigh an Chomhairle Eorpach cinneadh an Aontais go mbeadh comhpháirtíocht chomh dlúth agus ab fhéidir aige leis an Ríocht Aontaithe sa todhchaí. De réir na dtreoirlínte sin, ba cheart go gcumhdófaí le comhpháirtíocht den sórt sin comhar trádála agus eacnamaíoch chomh maith le réimsí eile. Shocraigh an Chomhairle Eorpach na treoirlínte sin d'fhonn tuiscint fhoriomlán a fháil ar an gcreat don chaidreamh sa todhchaí, a bhí le mionléiriú i ndearbhú polaitiúil arna chomhaontú idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe a bhí le gabháil leis an gComhaontú um Tharraingt Siar agus a dtagraítear dó ann.

Tar éis údarú ón gComhairle an 22 Bealtaine 2017, chaibidligh an Coimisiún comhaontú leis an Ríocht Aontaithe ina leagtar amach na socruithe maidir lena tarraingt siar as an Aontas Eorpach agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach. An 30 Eanáir 2020, tar éis toiliú a fháil ó Pharlaimint na hEorpa, ghlac an Chomhairle Cinneadh (AE) 2020/135, maidir le tabhairt i gcrích, thar ceann an Aontais Eorpaigh agus an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, an Chomhaontuithe maidir le Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann a bheith ag tarraingt siar as an Aontas Eorpach agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach ('an Comhaontú um Tharraingt Siar'). Tháinig an Comhaontú um Tharraingt Siar i bhfeidhm an 1 Feabhra 2020 agus déantar foráil ann maidir le hidirthréimhse lena linn a mbeidh feidhm ag dlí an Aontais maidir leis an Ríocht Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe i gcomhréir leis an gComhaontú sin. Tiocfaidh deireadh leis an idirthréimhse sin an 31 Nollaig 2020.

An 29 Márta 2017, thug Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann (‘an Ríocht Aontaithe’) fógra don Chomhairle Eorpach de bhun Airteagal 50 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (‘CAE’) go raibh sé ar intinn aici tarraingt siar as an Aontas Eorpach agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach (‘Euratom’ nó an ‘Comhphobal’).

lena bhformheastar tabhairt i gcrích, ag an gCoimisiún Eorpach, an Chomhaontaithe idir Rialtas Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach maidir leis an gcomhar i ndáil le hÚsáid Shábháilte agus Shíochánta an Fhuinnimh Núicléach, agus tabhairt i gcrích, ag an gCoimisiún Eorpach, thar ceann an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, an Chomhaontaithe Trádála agus Comhair idir an tAontas Eorpach agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach de pháirt agus Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann den pháirt eile

COM(2020) 857 final of 25.12.2020 downgraded on 26.12.2020.

AN COIMISIÚN EORPACH An Bhruiséil,27.12.2020 COM(2020) 857 final COM(2020) 857 final of 25.12.2020 downgraded on 26.12.2020. IARSCRÍBHINN

a ghabhann leis an Moladh le haghaidh Cinneadh ón gComhairle lena bhformheastar tabhairt i gcrích, ag an gCoimisiún Eorpach, an Chomhaontaithe idir Rialtas Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach maidir leis an gcomhar i ndáil le hÚsáid Shábháilte agus Shíochánta an Fhuinnimh Núicléach, agus tabhairt i gcrích, ag an gCoimisiún Eorpach, thar ceann an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, an Chomhaontaithe Trádála agus Comhair idir an tAontas Eorpach agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach de pháirt agus Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann den pháirt eile















COMHAONTÚ TRÁDÁLA AGUS COMHAIR IDIR AN tAONTAS EORPACH AGUS AN COMHPHOBAL EORPACH DO FHUINNEAMH ADAMHACH, DE PHÁIRT AMHÁIN, AGUS RÍOCHT AONTAITHE NA BREATAINE MÓIRE AGUS THUAISCEART ÉIREANN, DEN PHÁIRT EILE BROLLACH TÁ AN tAONTAS EORPACH AGUS AN COMHPHOBAL EORPACH DO FHUINNEAMH ADAMHACH AGUS RÍOCHT AONTAITHE NA BREATAINE MÓIRE AGUS THUAISCEART ÉIREANN, Ag ATHDHEARBHÚ a thiomanta atá siad do phrionsabail an daonlathais, don smacht reachta, do chearta an duine agus do chur i gcoinne iomadú arm ollscriosta agus don chomhrac i gcoinne an athraithe aeráide, ar gnéithe riachtanacha den chomhaontú seo agus de chomhaontuithe forlíontacha iad, Á AITHINT DÓIBH a thábhachtaí atá an comhar domhanda chun dul i ngleic le saincheisteanna comhleasa, Ag AITHINT DÓIBH a thábhachtaí atá trédhearcacht sa trádáil idirnáisiúnta agus infheistíocht chun leasa na ngeallsealbhóirí uile, Ag FÉACHAINT le rialacha soiléire, comhthairbheacha a bhunú lena rialófar trádáil agus infheistíocht idir na Páirtithe, ÓS RUD É gur den bhunriachtanas forálacha a bhunú a áiritheoidh rialachas foriomlán, go háirithe rialacha forfheidhmiúcháin agus rialacha um réiteach díospóidí a urramaíonn ina iomláine neamhspleáchas dhlíchórais an Aontais agus na Ríochta Aontaithe, mar aon le stádas na Ríochta Aontaithe mar thír lasmuigh den Aontais Eorpach, chun léirmhíniú agus cur i bhfeidhm ceart an Chomhaontaithe seo agus aon chomhaontaithe fhorlíontaigh a ráthú, mar aon le comhlíonadh na gceanglas faoi na comhaontuithe sin, AG CUR lena gcearta agus lena n-oibleagáidí féin faoi Chomhaontú Marrakech lena mbunaítear an Eagraíocht Dhomhanda Trádála, arna dhéanamh an 15 Aibreán 1994, agus faoi ionstraimí comhair iltaobhacha agus déthaobhacha eile, AG AITHINT DÓIBH an neamhspleáchas agus an ceart atá ag na Páirtithe rialú a dhéanamh laistigh dá gcríocha chun cuspóirí beartais phoiblí dlisteanacha a bhaint amach, mar shampla sláinte phoiblí, seirbhísí sóisialta, oideachas poiblí, sábháilteacht, an comhshaol lena n-áirítear athrú aeráide, agus an mhoráltacht phoiblí a chosaint agus a chur chun cinn, mar aon le cosaint shóisialta nó tomhaltóirí, leas ainmhithe, príobháideachas agus cosaint sonraí agus éagsúlacht chultúrtha a chur chun cinn agus a chosaint, agus iarracht a dhéanamh feabhas a chur ar a n-ardleibhéil cosanta san am céanna, AG CREIDIÚINT DÓIBH, ar mhaithe le timpeallacht tráchtála intuartha a chothaíonn trádáil agus infheistíocht eatarthu agus a choisceann saobhadh trádála agus buntáistí iomaíocha éagóracha, agus ar bhealach a chabhródh le forbairt inbhuanaithe ina gnéithe eacnamaíocha, sóisialta agus comhshaoil, AG AITHINT DÓIBH an gá atá le comhpháirtíocht eacnamaíoch atá uaillmhianach, fairsing agus cothrom agus a mbeidh cothrom iomaíochta le haghaidh iomaíocht oscailte agus chothrom agus forbairt inbhuanaithe mar bhonn léi, trí bhíthin creata láidir éifeachtach le haghaidh fóirdheontas agus iomaíochta agus gealltanas seasamh lena n-ardleibhéil chosanta féin i réimsí an tsaothair agus na gcaighdeán sóisialta, an chomhshaoil, an chomhraic i gcoinne an athraithe aeráide agus an chánachais,

Ag AITHINT DÓIDH gur gá margadh oscailte agus slán a áirithiú do ghnólachtaí, lena n-áirítear fiontair mheánmhéide, agus dá n-earraí agus a seirbhísí, trí aghaidh a thabhairt ar bhacainní gan údar ar thrádáil agus ar infheistíocht, Ag TABHAIRT DÁ nAIRE a thábhachtaí atá sé deiseanna nua a éascú le haghaidh gnólachtaí agus tomhaltóirí tríd an trádáil dhigiteach, agus aghaidh a thabhairt ar bhacainní gan údar ar shreabhadh sonraí agus ar thrádáil arna gcumasú trí mheáin leictreonacha, agus rialacha na bPáirtithe maidir le cosaint sonraí pearsanta á n-urramú ag an am céanna, Ós MIAN LEO go rannchuideoidh an Comhaontú seo le leas an tomhaltóra trí bheartais lena n-áirithítear ardleibhéal cosanta do thomhaltóirí agus folláine eacnamaíoch, chomh maith le comhar a spreagadh idir na húdaráis ábhartha, I bhFIANAISE a thábhachtaí atá nascacht trasteorann d’aer, de bhóthar agus de mhuir, le haghaidh paisinéirí agus earraí, agus an ghá atá ann caighdeáin arda a áirithiú maidir le soláthar seirbhísí iompair idir na Páirtithe, Ag AITHINT DÓIBH na buntáistí a bhaineann le trádáil agus infheistíocht i bhfuinneamh agus in amhábhair agus a thábhachtaí atá sé tacú le soláthairtí fuinnimh don Aontas agus don Ríocht Aontaithe a bheidh costéifeachtúil, glan agus slán a sholáthar, AG TABHAIRT DÁ nAIRE gur chun leasanna na bPáirtithe a bheadh sé creat a bhunú chun an comhar teicniúil a éascú agus socruithe nua trádála a fhorbairt d’idirnascairí a mbeidh torthaí láidre, éifeachtúla iontu do na hamchláir uile, AG TABHAIRT DÁ nAIRE gur cheart go mbeadh an comhar agus an trádáil idir na Páirtithe sna réimsí sin bunaithe ar iomaíocht chóir sna margaí fuinnimh agus ar rochtain neamh-idirdhealaitheach ar líonraí, AG AITHINT DÓIBH na buntáistí a bhaineann le fuinneamh inbhuanaithe, le fuinneamh in-athnuaite, go háirithe amach ón gcósta sa Mhuir Thuaidh, agus le héifeachtúlacht fuinnimh, ÓS MIAN LEO úsáid shíochánta na n-uiscí atá buailte lena gcósta a chur chun cinn, chomh maith le húsáid bharrmhaith chothromasach na mbeo-acmhainní muirí sna huiscí sin, lena n-áirítear bainistiú inbhuanaithe leanúnach na stoc comhroinnte, AG TABHAIRT DÁ nAIRE gur tharraing an Ríocht Aontaithe siar as an Aontas Eorpach agus, le héifeacht ón 1 Eanáir 2021, gur Stát cósta neamhspleách í an Ríocht Aontaithe lena ngabhann na cearta agus oibleagáidí comhfhreagracha faoin dlí idirnáisiúnta, Ag DEARBHÚ DÓIBH gur cheart cearta ceannasacha na Stát cósta a fheidhmíonn na Páirtithe chun críche na mbeo-acmhainní atá ina n-uiscí a thaiscéaladh, a shaothrú, a chaomhnú agus a bhainistiú, gur cheart na cearta sin a fheidhmiú de bhun phrionsabail an dlí idirnáisiúnta, lena n-áirítear Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe maidir le Dlí na Farraige an 10 Nollaig 1982 agus i gcomhréir leis na prionsabail sin, Ag AITHINT DÓIBH a thábhachtaí atá comhordú na gceart slándála sóisialta atá ag daoine a ghluaiseann idir na Páirtithe chun oibre, chun fanacht nó chun cónaí, agus na gceart atá ag a mbaill teaghlaigh agus marthanóirí, De BHRÍ, maidir le comhar i réimsí leasa choitinn, amhail an eolaíocht, an taighde agus an nuálaíocht, an taighde núicléach nó an spás, i bhfoirm rannpháirtíocht na Ríochta Aontaithe sna cláir chomhfhreagracha de chuid an Aontais faoi dhálaí cothroma agus iomchuí, go rachaidh sé chun tairbhe don dá Pháirtí, DE BHRÍ go bhféadfar slándáil na Ríochta Aontaithe agus an Aontais a neartú leis an gcomhar idir an Ríocht Aontaithe agus an tAontas a bhaineann le cionta coiriúla a chosc, a imscrúdú, a bhrath nó a ionchúiseamh agus le pionóis choiriúla a fhorghníomhú, lena n-áirítear coimirciú a dhéanamh in aghaidh bagairtí ar an tslándáil phoiblí agus na bagairtí sin a chosc, ÓS MIAN LEO comhaontú idir an Ríocht Aontaithe agus an tAontas a chur i gcrích lena gcuirfí bunús dlí ar fáil le haghaidh comhar den sórt sin, Á ADMHÁIL DÓIBH go bhféadfaidh na Páirtithe an Comhaontú seo a fhorlíonadh le comhaontuithe eile a bheidh mar dhlúthchuid dá gcaidreamh déthaobhach foriomlán mar a rialaítear leis an gComhaontú seo, agus go tugtar i gcrích an Chomhaontaithe maidir le nósanna imeachta slándála i dtaca le faisnéis rúnaicmithe a mhalartú agus a chosaint mar chomhaontú forlíontach den sórt sin, agus go gcumasófar leis malartú faisnéise rúnaicmithe idir na Páirtithe faoin gComhaontú seo nó faoi aon chomhaontú forlíontach eile, TAR ÉIS COMHAONTÚ MAR A LEANAS:





CUID A hAON: FORÁLACHA COITEANNA AGUS INSTITIÚIDEACHA Teideal I: Forálacha Ginearálta Airteagal COMPROV.1: Cuspóir Bunaítear leis an gComhaontú seo an bunús le haghaidh caidreamh leathan idir na Páirtithe, laistigh de limistéar rathúnais agus dea-chomharsanúlachta arb é is príomhthréith ann dlúthchaidreamh síochánta atá bunaithe ar chomhar, agus neamhspleáchas agus ceannasacht na bPáirtithe á n-urramú acu. Airteagal COMPROV.2: Comhaontuithe forlíontacha 1. I gcás ina gcuireann an tAontas agus an Ríocht Aontaithe comhaontuithe déthaobhacha eile i gcrích, is é a bheidh sna comhaontuithe sin comhaontuithe lena bhforlíontar an Comhaontú seo mura bhforáiltear dá leithéid sna comhaontuithe sin. Beidh na comhaontuithe forlíontacha sin ina gcuid ríthábhachtach den chaidreamh foriomlán de réir mar a rialaítear sa Chomhaontú seo agus beidh siad ina gcuid den chreat foriomlán. 2. Beidh feidhm ag mír 1 maidir leis na nithe seo a leanas freisin: (a)comhaontuithe idir an tAontas agus a Bhallstáit, de pháirt amháin, agus an Ríocht Aontaithe, de pháirt eile; agus (b)comhaontuithe idir Euratom, de pháirt amháin, agus an Ríocht Aontaithe, den pháirt eile. Airteagal COMPROV.3: Meon macánta 1. Tabharfaidh na Páirtithe cúnamh dá chéile, de mheon macánta agus lánurraim fhrithpháirteach á tabhairt acu dá chéile, chun na cúraimí a eascraíonn as an gComhaontú seo, agus aon chomhaontú forlíontach, a dhéanamh. 2. Déanfaidh siad gach beart iomchuí, bíodh sé ginearálta nó sonrach, chun a áirithiú go gcomhlíonfar na hoibleagáidí a eascraíonn as an gComhaontú seo, agus as aon chomhaontú forlíontach, agus staonfaidh siad ó aon bheart a d’fhéadfadh gnóthú chuspóirí an Chomhaontaithe seo, nó gnóthú aon chomhaontaithe fhorlíontaigh, a chur i mbaol. Teideal II: Prionsabail an léirmhínithe agus na sainmhínithe Airteagal COMPROV.13: An dlí idirnáisiúnta poiblí 1. Déanfar forálacha an Chomhaontaithe seo agus aon chomhaontú forlíontach a léirmhíniú de mheon macánta i gcomhréir lena ngnáthbhrí ina gcomhthéacs agus i bhfianaise chuspóir agus sprioc an chomhaontaithe i gcomhréir leis na gnáthrialacha maidir le léirmhíniú an dlí idirnáisiúnta phoiblí, lena n-áirítear na rialacha sin a chódaítear i gCoinbhinsiún Vín maidir le Dlí na gConarthaí, arna dhéanamh i Vín an 23 Bealtaine 1969. 2. Ar mhaithe le cinnteacht níos mó, ní bhunaíonn an Comhaontú seo ná aon chomhaontú forlíontach oibleagáid a bhforálacha a léiriú de réir dhlí náisiúnta ceachtar Páirtí. 3. Ar mhaithe le cinnteacht níos mó, ní bheidh léirmhíniú ar an gComhaontú seo ná aon chomhaontú forlíontach arna thabhairt ag cúirteanna ceachtar Páirtí ina cheangal ar chúirteanna an Pháirtí eile. Airteagal COMPROV.16: Cearta príobháideacha 1. Gan dochar d' Airteagal MOBI.SSC.67 [Cosaint ceart aonair] agus cé is moite, maidir leis an Aontas, de Chuid a Trí [Forfheidhmiú an Dlí agus Comhar Breithiúnach], ní fhorléireofar aon ní sa Chomhaontú seo ná aon chomhaontú forlíontach mar ní lena dtugtar cearta ná lena bhforchuirtear oibleagáidí ar dhaoine seachas iad sin arna gcruthú idir na Páirtithe faoin dlí poiblí idirnáisiúnta, ná ní fhorléireofar iad mar ní lena gceadaítear an Comhaontú seo ná aon chomhaontú forlíontach a agairt go díreach i gcórais dlí intíre na bPáirtithe.

2. Ní dhéanfaidh Páirtí foráil maidir le ceart caingne faoina dhlí in aghaidh an Pháirtí eile ar an bhforas gur ghníomhaigh an Páirtí eile de shárú ar an gComhaontú seo nó de shárú ar aon chomhaontú forlíontach. Airteagal COMPROV.17: Sainmhínithe 1. Chun críocha an Chomhaontaithe seo agus aon chomhaontaithe fhorlíontaigh, agus mura sonrófar a mhalairt, beidh feidhm leis na sainmhínithe seo a leanas: (a)ciallaíonn ‘ábhar sonraí’ duine nádúrtha sainaitheanta nó in-sainaitheanta; is é is duine in-sainaitheanta ann duine is féidir a shainaithint, go díreach nó go hindíreach, go háirithe trí thagairt a dhéanamh d'aitheantóir amhail ainm, uimhir aitheantais, sonraí suímh, aitheantóir ar líne nó ceann amháin nó níos mó de thosca a bhaineann go sonrach le céannacht fhisiceach, fhiseolaíoch, ghéiniteach, mheabhrach, eacnamaíoch, chultúrtha nó shóisialta an duine nádúrtha sin; (b)ciallaíonn ‘lá’ lá féilire; (c)ciallaíonn ‘Ballstát’ Ballstát den Aontas Eorpach; (d)ciallaíonn ‘sonraí pearsanta’ aon fhaisnéis maidir le hábhar sonraí; (e)ciallaíonn ‘Stát’ Ballstát den Aontas nó an Ríocht Aontaithe, de réir mar a éilíonn an comhthéacs; (f)ciallaíonn ‘críoch’ Páirtí, maidir le gach Páirtí, na críocha lena mbaineann an Comhaontú i gcomhréir le hAirteagal FINPROV.1 [Raon feidhme críochach]; (g)ciallaíonn ‘idirthréimhse’ an tréimhse dá bhforáiltear in Airteagal 126 den Chomhaontú um Tharraingt Siar; agus (h)ciallaíonn ‘an Comhaontú um Tharraingt Siar’ an Comhaontú maidir le Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann a bheith ag tarraingt siar as an Aontas Eorpach agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach, lena n-áirítear a Phrótacail. 2. Aon tagairt don ‘Aontas’, do ‘Páirtí’ nó do ‘Páirtithe’ sa Chomhaontú seo nó in aon chomhaontú forlíontach, tuigfear nach n-áirítear inti an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach, mura sonrófar a mhalairt nó mura n-éilíonn an comhthéacs a mhalairt. Teideal III: CREAT INSTITIÚIDEACH Airteagal INST.1: An Chomhairle Comhpháirtíochta 1. Bunaítear leis seo Comhairle Comhpháirtíochta. Beidh ionadaithe ón Aontas agus ón Ríocht Aontaithe ar an gComhairle sin. Féadfaidh an Chomhairle Comhpháirtíochta teacht le chéile i bhfoirmíochtaí éagsúla ag brath ar na hábhair a bheidh á bplé. 2. Is Comhalta den Choimisiún Eorpach agus ionadaí ó Rialtas na Ríochta Aontaithe ar leibhéal aireachta a dhéanfaidh comhchathaoirleacht ar an gComhairle Comhpháirtíochta. Tiocfaidh sé le chéile arna iarraidh sin don Aontas nó don Ríocht Aontaithe, agus i gcás ar bith uair sa bhliain ar a laghad, agus socróidh sí a sceideal cruinnithe agus a clár oibre de chomhthoil. 3. Déanfaidh an Chomhairle Comhpháirtíochta maoirseacht ar bhaint amach chuspóirí an Chomhaontaithe seo agus chuspóirí aon chomhaontaithe fhorlíontaigh. Déanfaidh sí maoirsiú agus éascú ar chur chun feidhme agus ar chur i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo agus aon chomhaontaithe fhorlíontaigh. Féadfaidh gach Páirtí aon saincheist a bhaineann le cur chun feidhme, cur i bhfeidhm agus léirmhíniú an Chomhaontaithe seo nó aon chomhaontaithe fhorlíontaigh a tharchur chuig an gComhairle Comhpháirtíochta. 4. Beidh sé de chumhacht ag an gComhairle Comhpháirtíochta: (a)cinntí a ghlacadh i leith na n-ábhar uile dá bhforáiltear amhlaidh sa Chomhaontú seo nó in aon chomhaontú forlíontach; (b)moltaí a chur faoi bhráid na bPáirtithe maidir le cur chun feidhme agus cur i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo nó aon chomhaontaithe fhorlíontaigh;

(c)leasuithe ar an gComhaontú seo nó ar aon chomhaontú forlíontach a ghlacadh, le cinneadh, sna cásanna dá bhforáiltear sa Chomhaontú seo nó in aon chomhaontú forlíontach; (d)seachas i ndáil le Teideal III [Creat Institiúideach] de Chuid a hAon[Forálacha Coiteanna agus Institiúideacha], go dtí deireadh an cheathrú bliain tar éis theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo, cinntí a ghlacadh lena leasófar an Comhaontú seo nó aon chomhaontú forlíontach, ar choinníoll go mbeidh gá leis na leasuithe sin chun earráidí a cheartú nó chun aghaidh a thabhairt ar easnaimh nó ar lochtanna eile; (e)aon ní a phlé a bhaineann leis na réimsí a chumhdaítear leis an gComhaontú seo nó le haon Chomhaontú forlíontach; (f)cuid dá cumhachtaí a tharmligean chuig an gCoiste Comhpháirtíochta Trádála nó chuig Coiste Speisialaithe cé is moite de na cumhachtaí agus na freagrachtaí sin dá dtagraítear i bpointe (g) d’Airteagal INST.1(4) [an Comhairle Comhpháirtíochta]; (g)trí chinneadh, Coistí Speisialaithe Trádála agus Coistí Speisialaithe cé is moite de na coistí dá dtagraítear in Airteagal INST.2(1) [Coistí] a bhunú, aon Choistí Speisialaithe Trádála nó Coiste Speisialaithe Trádála a dhíscaoileadh, nó na cúraimí a shanntar dóibh a athrú; agus (h)moltaí a dhéanamh do na Páirtithe maidir le sonraí pearsanta a aistriú i réimsí sonracha a chumhdaítear leis an gComhaontú seo nó le haon chomhaontú forlíontach. 5. Beidh obair na Comhairle Comhpháirtíochta faoi rialú ag na rialacha nós imeachta a leagtar amach in IARSCRÍBHINN INST-1 [Rialacha Nós Imeachta na Comhairle Comhpháirtíochta agus na gCoistí Comhpháirtíochta]. Féadfaidh an Chomhairle Comhpháirtíochta an Iarscríbhinn sin a leasú. Airteagal INST.2: Coistí 1. Bunaítear leis seo na Coistí seo a leanas: (a)an Coiste um Chomhpháirtíocht Trádála, a thugann aghaidh ar ábhair a chumhdaítear faoi Theidil I go VII, faoi Chaibidil a Ceathair [Earraí Fuinnimh agus Amhábhair] de Theideal VIII, faoi Theidil IX go XII de Cheannteideal a hAon [Trádáil] de Chuid a Dó, faoi Cheannteideal a Sé [Forálacha eile] de Chuid a Dó, agus faoi Iarscríbhinn ENER-2 [Fóirdheontais Fuinnimh agus Comhshaoil]; (b)an Coiste Speisialaithe Trádála maidir le hEarraí a thugann aghaidh ar ábhair a chumhdaítear faoi Chaibidil a hAon de Theideal I de Cheannteideal a hAon de Chuid a Dó agus faoi Chaibidil a Ceathair [Earraí Fuinnimh agus Amhábhair] de Theideal VIII de Cheannteideal a hAon de Chuid a Dó; (c)an Coiste Speisialaithe Trádála um Chomhar Custaim agus um Rialacha Tionscnaimh, a thugann aghaidh ar ábhair a chumhdaítear faoi Chaibidil a Dó agus a Cúig de Theideal I de Cheannteideal a hAon de Chuid a Dó, an Prótacal maidir le cúnamh riaracháin frithpháirteach in ábhair chustaim agus na forálacha maidir leis an bhforfheidhmiú a dhéanann údaráis chustaim maidir le cearta maoine intleachtúla, táillí agus muirir, luacháil chustaim agus earraí deisithe; (d)an Coiste Speisialaithe Trádála um Bearta Sláintíochta agus Fíteashláintíochta, a thugann aghaidh ar ábhair a chumhdaítear faoi Chaibidil a Trí de Theideal I de Cheannteideal a hAon de Chuid a Dó ; (e)an Coiste Speisialaithe Trádála um Bacainní Teicniúla ar Thrádáil, a thugann aghaidh ar ábhair a chumhdaítear faoi Chaibidil a Ceathair de Theideal I de Cheannteideal a hAon de Chuid a Dó agus Airteagal ENER.25 [Comhar maidir le caighdeáin] de Theideal VIII [Fuinneamh] de Cheannteideal a hAon de Chuid a Dó; (f)an Coiste Speisialaithe Trádála um Sheirbhísí, Infheistíocht agus Trádáil Dhigiteach, a thugann aghaidh ar ábhair a chumhdaítear faoi Theidil II go IV de Cheannteideal a hAon de Chuid a Dó agus faoi Chaibidil a Ceathair [Earraí Fuinnimh agus Amhábhair] de Theideal VIII de Cheannteideal a hAon de Chuid a Dó; (g)An Coiste Speisialaithe Trádála um Maoin Intleachtúil, a thugann aghaidh ar ábhair a chumhdaítear faoi Theideal V de Cheannteideal a hAon de Chuid a Dó; (h)an Coiste Speisialaithe Trádála um Sholáthar Poiblí, a thugann aghaidh ar ábhair a chumhdaítear faoi Theideal VI de Cheannteideal a hAon de Chuid a Dó; (i)an Coiste Speisialaithe Trádála um Chomhar Rialála, a thugann aghaidh ar ábhair a chumhdaítear faoi Theideal X de Cheannteideal a hAon de Chuid a Dó; (j)an Coiste Speisialaithe Trádála um Chothrom Iomaíochta le haghaidh Iomaíocht Oscailte agus Chothrom agus Forbairt Inbhuanaithe, a thugann aghaidh ar ábhair a chumhdaítear faoi Theideal XI de Cheannteideal a hAon de Chuid a Dó agus faoi Iarscríbhinn ENER-2 [Fóirdheontais Fuinnimh agus Comhshaoil]; (k)an Coiste Speisialaithe Trádála um Chomhar Riaracháin maidir le CBL agus le Gnóthú Cánacha agus Dleachtanna, a thugann aghaidh ar ábhair a chumhdaítear leis an bPrótacal maidir le comhar riaracháin agus le calaois a chomhrac sa réimse maidir le Cáin Bhreisluacha agus maidir le cúnamh frithpháirteach chun éilimh a bhaineann le cánacha agus dleachtanna a aisghabháil;

(l)an Coiste Speisialaithe um Fhuinneamh, (I)lena dtugtar aghaidh ar ábhair a chumhdaítear faoi Theideal VIII de Cheannteideal a hAon de Chuid a Dó, cé is moite de Chaibidil a Ceathair [Earraí Fuinnimh agus Amhábhair] faoi Airteagal ENER-25 [Comhar maidir le Caighdeáin], agus faoin Iarscríbhinn ENER-2 [Fóirdheontais Fuinnimh agus Comhshaoil], agus (II)ar féidir leis an gCoiste Speisialaithe Trádála ábhartha a phlé agus saineolas a chur ar fáil dó maidir le hábhair a bhaineann le Caibidil a Ceathair [Earraí Fuinnimh agus Amhábhair] agus Airteagal ENER.25 [Comhar maidir le Caighdeáin] de Theideal VIII de Cheannteideal a hAon de Chuid a Dó; (m)an Coiste Speisialaithe um Aeriompar, a thugann aghaidh ar ábhair a chumhdaítear faoi Theideal I de Cheannteideal a Dó; (n)an Coiste Speisialaithe um Shábháilteacht Eitlíochta, a thugann aghaidh ar ábhair a chumhdaítear faoi Theideal II de Cheannteideal a Dó de Chuid a Dó; (o)an Coiste Speisialaithe um Iompar de Bhóthar, a thugann aghaidh ar ábhair a chumhdaítear faoi Cheannteideal a Trí [Iompar de Bhóthar] de Chuid a Dó; (p)an Coiste Speisialaithe um Chomhordú Slándála Sóisialta, a thugann aghaidh ar ábhair a chumhdaítear faoi Cheannteideal a Ceathair de Chuid a Dó agus an Prótacal maidir le Comhordú Slándála Sóisialta; (q)an Coiste Speisialaithe um Iascach, a thugann aghaidh ar ábhair a chumhdaítear faoi Cheannteideal a Cúig [Iascach] de Chuid a Dó; (r)an Coiste Speisialaithe um Fhorfheidhmiú an Dlí agus um Chomhar Breithiúnach, a thugann aghaidh ar ábhair a chumhdaítear faoi Chuid a Trí [Forfheidhmiú an Dlí agus um Chomhar Breithiúnach in Ábhair choiriúla]; agus (s)an Coiste Speisialaithe um Rannpháirtíocht i gCláir an Aontais, a thugann aghaidh ar ábhair a chumhdaítear faoi Chuid a Cúig [Cláir an Aontais]. 2. Maidir le saincheisteanna a bhaineann le Teidil I go VII, Caibidil a Ceathair [Earraí fuinnimh agus amhábhair] de Theideal VIII, Teidil IX go XII de Cheannteideal a hAon [Trádáil] de Chuid a Dó, Ceannteideal a Sé [Forálacha eile] de Chuid a Dó agus Iarscríbhinn ENER-2 [Fóirdheontais Fuinnimh agus Comhshaoil] beidh sé de chumhacht ag an gCoiste um Chomhpháirtíocht Trádála dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo an méid seo a leanas a dhéanamh: (a)cabhrú leis an gComhairle Comhpháirtíochta i gcomhlíonadh a cúraimí agus, go háirithe, tuairisciú don Chomhairle Comhpháirtíochta agus aon chúram a dhéanamh a chuireann an Chomhairle Comhpháirtíochta uirthi; (b)cur chun feidhme an Chomhaontaithe seo nó aon chomhaontú forlíontach a mhaoirsiú; (c)cinntí a ghlacadh nó moltaí a dhéanamh mar a fhoráiltear sa Chomhaontú seo in aon chomhaontú forlíontach nó i gcás ina mbeidh an Chomhairle Comhpháirtíochta tar éis an chumhacht sin a tharmligean chuige; (d)obair na gCoistí Speisialaithe Trádála dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo a mhaoirsiú; (e)an bealach is iomchuí a fhiosrú chun aon deacracht a d’fhéadfadh teacht chun cinn i ndáil le léirmhíniú agus cur i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo nó aon chomhaontaithe fhorlíontaigh a chosc nó a réiteach, gan dochar do Theideal I [Réiteach Díospóidí] de Chuid a Sé; (f)na cumhachtaí a fheidhmiú a bheidh tarmligthe chuige ag an gComhairle Comhpháirtíochta de bhun phointe (f) d’Airteagal INST.1(4) [An Chomhairle Comhpháirtíochta]; (g)Coistí Speisialaithe Trádála cé is moite díobh siúd dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo a bhunú, trí bhíthin cinnidh, aon Choiste Speisialaithe Trádála den sórt sin a dhíscaoileadh, nó na tascanna a shanntar dó a athrú; agus (h)meithleacha a bhunú, a mhaoirsiú, a chomhordú agus a dhíscaoileadh, nó an mhaoirseacht orthu sin a tharmligean chuig Coiste Speisialaithe Trádála.

3. Maidir le saincheisteanna a bhaineann lena réimse inniúlachta, beidh sé de chumhacht ag Coistí Speisialaithe Trádála: (a)faireachán agus athbhreithniú a dhéanamh ar chur chun feidhme an Chomhaontaithe nó aon chomhaontaithe fhorlíontaigh agus feidhmiú cuí an Chomhaontaithe nó aon chomhaontaithe fhorlíontaigh a áirithiú; (b)cabhrú leis an gCoiste Comhpháirtíochta Trádála i gcomhlíonadh a chúraimí agus, go háirithe, tuairisciú don Choiste Comhpháirtíochta Trádála agus aon chúram a shannfaidh an Coiste Comhpháirtíochta Trádála dóibh a chomhlíonadh; (c)an obair theicniúil ullmhúcháin is gá chun tacú le feidhmeanna na Comhairle Comhpháirtíochta agus an Choiste Comhpháirtíochta Trádála a riar, lena n-áirítear é sin a dhéanamh nuair nach mór do na comhlachtaí sin cinntí nó moltaí a ghlacadh; (d)cinntí a ghlacadh i leith na n-ábhar uile dá bhforáiltear amhlaidh sa Chomhaontú seo nó in aon chomhaontú forlíontach; (e)saincheisteanna teicniúla a eascraíonn as cur chun feidhme an Chomhaontaithe seo nó as aon chomhaontú forlíontach a phlé, gan dochar do Theideal I [Réiteach Díospóidí] de Chuid a Sé; agus (f)fóram a chur ar fáil ina bhféadfaidh na Páirtithe faisnéis a mhalartú, dea-chleachtais a phlé agus a dtaithí ar an gcur chun feidhme a roinnt. 4. Maidir le saincheisteanna a bhaineann lena réimse inniúlachta, beidh sé de chumhacht ag Coistí Speisialaithe Trádála: (a)faireachán agus athbhreithniú a dhéanamh ar chur chun feidhme an Chomhaontaithe nó aon chomhaontaithe fhorlíontaigh agus feidhmiú cuí an Chomhaontaithe nó aon chomhaontaithe fhorlíontaigh a áirithiú; (b)cabhrú leis an gComhairle Comhpháirtíochta i gcomhlíonadh a chúraimí agus, go háirithe, tuairisciú don Chomhairle Comhpháirtíochta agus aon chúram a shannfaidh an Chomhairle Comhpháirtíochta dóibh a dhéanamh; (c)cinntí agus moltaí a ghlacadh, lena n-áirítear leasuithe, i leith na n-ábhar uile dá bhforáiltear amhlaidh sa Chomhaontú seo nó in aon chomhaontú forlíontach nó a bhfuil an Chomhairle Comhpháirtíochta tar éis a cumhachtaí a tharmligean ina leith chuig Coiste Speisialaithe i gcomhréir le pointe (f) d’Airteagal INST.1(4) [An Chomhairle Comhpháirtíochta]; (d)saincheisteanna teicniúla a eascraíonn as cur chun feidhme an Chomhaontaithe seo nó as aon chomhaontú forlíontach a phlé; (e)fóram a chur ar fáil ina bhféadfaidh na Páirtithe faisnéis a mhalartú, dea-chleachtais a phlé agus a dtaithí ar an gcur chun feidhme a roinnt; (f)meithleacha a bhunú, a mhaoirsiú, a chomhordú agus a dhíscaoileadh; agus (g)fóram comhairliúcháin a chur ar fáil de bhun Airteagal INST.13(7) [Comhairliúcháin] de Theideal I [Réiteach Díospóidí ] de Chuid a Sé. 5. Beidh ionadaithe ó gach Páirtí ar na Coistí. Áiritheoidh gach Páirtí go mbeidh an saineolas iomchuí ag na hionadaithe a chuirfidh sé féin ar na Coistí maidir leis na saincheisteanna a bheidh faoi chaibidil. 6. Beidh ina gcomhchathaoirligh ar an gCoiste Comhpháirtíochta Trádála ionadaí sinsearach ón Aontas agus ionadaí ón Ríocht Aontaithe a bheidh freagrach as cúrsaí a bhaineann le trádáil nó daoine arna n-ainmniú acu sin. Tiocfaidh sé le chéile arna iarraidh sin don Aontas nó don Ríocht Aontaithe, agus i gcás ar bith uair sa bhliain ar a laghad, agus socróidh sí a sceideal cruinnithe agus a clár oibre de chomhthoil. 7. Déanfaidh ionadaí ón Aontas agus ionadaí ón Ríocht Aontaithe comhchathaoirleacht ar na Coistí Speisialaithe Trádála agus ar na Coistí Speisialaithe. Mura bhforáiltear a mhalairt sa Chomhaontú seo, nó mura gcinnfidh na comhchathaoirligh a mhalairt, tiocfaidh siad le chéile uair amháin sa bhliain ar a laghad. 8. Is de chomhthoil a shocróidh siad a sceidil cruinnithe agus a gcláir cruinnithe. 9. Beidh obair na gCoistí faoi rialú ag na rialacha nós imeachta a leagtar amach in IARSCRÍBHINN INST-X [Rialacha Nós Imeachta na Comhairle Comhpháirtíochta agus na gCoistí].

10. De mhaolú ar mhír 9, féadfaidh Coiste a rialacha féin a ghlacadh agus a leasú ina dhiaidh sin agus is iad na rialacha sin a rialóidh a chuid oibre. Airteagal INST.3: Grúpaí Oibre 1. Bunaítear leis seo na Coistí seo a leanas: (a) an Mheitheal um Tháirgí Orgánacha, faoi mhaoirseacht an Choiste Speisialaithe Trádála ar Bhacainní Teicniúla ar Thrádáil; (b) an Grúpa Oibre ar Mhótarfheithiclí agus ar Pháirteanna, faoi mhaoirseacht an Choiste Speisialaithe Trádála ar Bhacainní Teicniúla ar Thrádáil; (c) an Grúpa Oibre um Tháirgí Íocshláinte, faoi mhaoirseacht an Choiste Speisialaithe Trádála ar Bhacainní Teicniúla ar Thrádáil; (d) an Mheitheal um Chomhordú na Slándála Sóisialta faoi mhaoirseacht an Choiste Speisialaithe um Chomhordú na Slándála Sóisialta; 2. Tabharfaidh na Meithleacha, faoi mhaoirseacht na gCoistí, cúnamh do na Coistí i gcomhlíonadh a gcúraimí agus, go háirithe, ullmhóidh siad obair na gCoistí agus déanfaidh siad aon chúram a shannfaidh na Coistí orthu. 3. Beidh ionadaithe ón Aontas agus ón Ríocht Aontaithe ar na Meithleacha agus déanfaidh ionadaí ón Aontas agus ionadaí ón Ríocht Aontaithe comhchathaoirleacht orthu. 4. Socróidh na Meithleacha a rialacha nós imeachta féin, a sceideal cruinnithe féin agus a gclár oibre féin de chomhthoil. Airteagal INST.4: Cinntí agus moltaí 1. Na cinntí a ghlacfaidh an Chomhairle Comhpháirtíochta, nó, de réir mar a bheidh, Coiste, beidh siad ina gceangal ar na Páirtithe agus ar na comhlachtaí uile arna mbunú faoin gComhaontú seo agus faoi aon chomhaontú forlíontach, lena n-áirítear an binse eadrána dá dtagraítear i dTeideal I [Réiteach Díospóidí] de Chuid a Sé. Ní bheidh aon bhrí cheangailteach le moltaí. 2. Déanfaidh an Chomhairle Comhpháirtíochta nó, de réir mar a bheidh, Coiste, cinntí a ghlacadh agus moltaí a dhéanamh de chomhthoil. Airteagal INST.5: Comhar parlaiminteach 1. Féadfaidh Parlaimint na hEorpa agus Parlaimint na Ríochta Aontaithe Tionól Comhpháirtíochta Parlaiminteach a bhunú a bheidh comhdhéanta de Chomhaltaí de Pharlaimint na hEorpa agus de Chomhaltaí de Pharlaimint na Ríochta Aontaithe, mar fhóram chun tuairimí a mhalartú maidir leis an gcomhpháirtíocht. 2. Ar an Tionól Comhpháirtíochta Parlaiminteach a bhunú: (a)féadfaidh sé faisnéis iomchuí a iarraidh ar an gComhairle Comhpháirtíochta maidir le cur chun feidhme an Chomhaontaithe seo agus aon chomhaontaithe fhorlíontaigh, agus soláthróidh an Chomhairle an fhaisnéis a iarradh don Tionól sin ansin; (b)cuirfear ar an eolas é maidir le cinntí agus moltaí na Comhairle Comhpháirtíochta; agus (c)cuirfidh sé moltaí faoi bhráid na Comhairle Comhpháirtíochta. Airteagal INST.6: Rannpháirtíocht na sochaí sibhialta

Rachaidh na Páirtithe i gcomhairle leis an tsochaí shibhialta maidir le cur chun feidhme an Chomhaontaithe seo agus aon chomhaontaithe fhorlíontaigh, go háirithe tríd an idirghníomhaíocht leis na grúpaí comhairleacha baile agus le Fóram na Sochaí Sibhialta dá dtagraítear in Airteagail INST.7 [Grúpaí Comhairleacha Baile] agus INST.8 [Fóram na Sochaí Sibhialta]. Airteagal INST.7: Grúpaí comhairleacha baile 1. Rachaidh gach Páirtí i mbun comhairliúcháin maidir le saincheisteanna a chumhdaítear leis an gComhaontú seo agus le haon chomhaontú forlíontach, leis an ngrúpa comhairleach bua nuabhunaithe nó leis an ngrúpa comhairleach baile seanbhunaithe, ina mbeidh ionadaíocht ar eagraíochtaí neamhspleácha na sochaí sibhialta lena n-áirítear eagraíochtaí neamhrialtasacha, eagraíochtaí gnó agus eagraíochtaí fostóirí, mar aon le ceardchumainn, atá gníomhach i gcúrsaí eacnamaíocha, forbartha inbhuanaithe, sóisialta, chearta an duine, cúrsaí comhshaoil agus eile. Féadfaidh gach Páirtí a ghrúpa comhairleach baile nó a ghrúpaí comhairleacha baile a thionól i bhfoirmíochtaí éagsúla chun plé a dhéanamh ar chur chun feidhme fhorálacha éagsúla an Chomhaontaithe seo nó aon chomhaontaithe fhorlíontaigh. 2. Déanfaidh gach Páirtí breithniú ar na tuairimí nó ar na moltaí a chuirfidh a ghrúpa comhairleach baile nó a ghrúpaí comhairleacha baile faoina bhráid. Beidh sé d’aidhm ag ionadaithe gach Páirtí dul i gcomhairle lena ngrúpa comhairleach baile nó lena ngrúpaí comhairleacha baile uair sa bhliain ar a laghad. Féadfar cruinnithe a thionól trí mhodhanna fíorúla. 3. Chun feasacht an phobail ar na grúpaí comhairleacha baile a chur chun cinn, féachfaidh gach Páirtí le liosta na n-eagraíochtaí atá rannpháirteach ina ghrúpa comhairleach baile a fhoilsiú chomh maith leis an bpointe teagmhála don ghrúpa nó do na grúpaí sin. 4. Cuirfidh na Páirtithe idirghníomhaíocht chun cinn idir a ngrúpaí comhairleacha baile féin, lena n-áirítear trí shonraí teagmhála chomhaltaí a ngrúpaí comhairleacha baile a mhalartú nuair is féidir. Airteagal INST.8: Fóram na Sochaí Sibhialta 1. Éascóidh na Páirtithe eagrú Fhóram na Sochaí Sibhialta chun idirphlé a chur sa siúl maidir le cur chun feidhme Chuid a Dó den Chomhaontú seo. Glacfaidh an Chomhairle Comhpháirtíochta treoirlínte oibríochtúla maidir le riar an Fhóraim. 2. Tiocfaidh Fóram na Sochaí Sibhialta le chéile uair sa bhliain ar a laghad, mura gcomhaontóidh na Páirtithe a mhalairt. Féadfaidh Fóram na Sochaí Sibhialta teacht le chéile trí mhodhanna fíorúla. 3. Beidh Fóram na Sochaí Sibhialta oscailte do rannpháirtíocht eagraíochtaí neamhspleácha sochaí sibhialta atá bunaithe i gcríocha na bPáirtithe, lena n-áirítear comhaltaí de na grúpaí comhairleacha baile dá dtagraítear in Airteagal INST.7 [Grúpaí comhairleacha baile]. Déanfaidh gach Páirtí ionadaíocht chothrom a chur chun cinn, lena n-áirítear eagraíochtaí neamhrialtasacha, eagraíochtaí gnó agus eagraíochtaí fostóirí agus ceardchumainn, atá gníomhach i gcúrsaí eacnamaíocha, forbartha inbhuanaithe, sóisialta, chearta an duine, cúrsaí comhshaoil agus eile.



CUID A DÓ: SOCRUITHE TRÁDÁLA, IOMPAIR, IASCAIGH AGUS EILE CEANNTEIDEAL A HAON: TRÁDÁIL Teideal I: Trádáil in earraí Caibidil 1: Cóir náisiúnta agus rochtain ar an margadh le haghaidh earraí (lena n-áirítear leigheasanna trádála) Airteagal GOODS.1: Cuspóir Is é cuspóir na Caibidle seo trádáil earraí idir na Páirtithe a éascú agus trádáil léirscaoilte in earraí a choinneáil i gcomhréir le forálacha an Chomhaontaithe seo. Airteagal GOODS.2: Raon feidhme Mura bhforáiltear a mhalairt, tá feidhm ag an gCaibidil seo maidir le trádáil in earraí de chuid Páirtí.

Airteagal GOODS.3: Sainmhínithe Chun críocha na Caibidle seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas: (a)ciallaíonn ‘idirbhearta consalachta’ an nós imeachta chun sonrasc consalach nó víosa chonsalach le haghaidh sonrasc tráchtála, deimhniú tionscnaimh, lastliosta dearbhú onnmhairiúcháin loingseora nó aon doiciméid chustaim eile i ndáil leis an earra a allmhairiú, a fháil ó chonsal an Pháirtí allmhairiúcháin i gcríoch an Pháirtí onnmhairiúcháin, nó i gcríoch tríú páirtí; (b)ciallaíonn ‘Comhaontú maidir le Luacháil Custaim’ an Comhaontú maidir le hAirteagal VII de GATT 1994 a chur chun feidhme; (c)ciallaíonn ‘nós imeachta um cheadúnú onnmhairiúcháin’ nós imeachta riaracháin, bíodh tagairt dó mar cheadúnú nó ná bíodh, a úsáideann Páirtí chun córais ceadúnaithe onnmhairiúcháin a oibriú, lena gceanglaítear iarratas nó doiciméadacht eile a chur isteach, seachas iad siúd a cheanglaítear go ginearálta chun críoch imréitigh custaim, chuig an gcomhlacht nó na comhlachtaí riaracháin ábhartha mar réamhchoinníoll i ndáil le honnmhairiú ón bPáirtí sin; (d)ciallaíonn ‘nós imeachta um cheadúnú allmhairiúcháin’ nós imeachta riaracháin, bíodh tagairt dó mar cheadúnú nó ná bíodh, a úsáideann Páirtí chun córais ceadúnaithe allmhairiúcháin a oibriú, lena gceanglaítear iarratas nó doiciméid eile a chur isteach, seachas iad siúd a cheanglaítear go ginearálta chun críoch imréitigh custaim, chuig an gcomhlacht nó na comhlachtaí riaracháin ábhartha mar réamhchoinníoll i ndáil le hallmhairiú chuig críoch an Pháirtí allmhairiúcháin; (e)ciallaíonn ‘earraí tionscnaimh’, mura bhforáiltear a mhalairt, earra atá cáilithe faoi na rialacha tionscnaimh a leagtar amach i gCaibidil a Dó [Rialacha tionscnaimh] den Teideal seo; (f)ciallaíonn ‘ceanglas feidhmíochta’ ceanglas go ndéanfar an méid seo a leanas: (I)méid áirithe, luach áirithe nó céatadán áirithe earraí a onnmhairiú; (II)go gcuirfear earraí de chuid an Pháirtí a dheonaigh ceadúnas allmhairiúcháin in ionad earraí allmhairithe; (III)go gceannóidh duine a thairbhíonn de cheadúnas allmhairiúcháin earraí eile i gcríoch an Pháirtí a dheonaigh an ceadúnas allmhairiúcháin, nó go dtabharfar tosaíocht d’earraí a táirgeadh sa bhaile; (IV)go ndéanfaidh duine a thairbhíonn de cheadúnas allmhairiúcháin earraí a tháirgeadh i gcríoch an Pháirtí a dheonaigh an ceadúnas allmhairiúcháin, a bhfuil cainníocht áirithe, luach áirithe nó céatadán áirithe den ábhar intíre iontu; nó (V)go mbaineann sé i cibé foirm le méid nó luach na n-allmhairí, le méid nó luach na n-onnmhairí nó le méid na sreafaí malairte eachtraí; (g)ciallaíonn ‘earra athmhonaraithe’ earra arna aicmiú i gCaibidlí 32, 40, 84 go 90, 94 nó 95 de CC agus: (I)atá comhdhéanta ina iomláine nó i bpáirt de pháirteanna a fhaightear ó earraí úsáidte; (II)a bhfuil ionchas saoil agus feidhmíocht chomhchosúil aige i gcomparáid leis na hearraí sin agus é nua; agus (III)a thugtar baránta coibhéiseach leis an mbarántas is infheidhme maidir le hearraí den sórt sin nuair atá siad nua; agus (h)ciallaíonn ‘deisiú’ aon oibríocht phróiseála a dhéantar ar earra chun lochtanna oibriúcháin nó damáiste d'ábhar a leigheas agus lena ngabhann athbhunú an earra dá fheidhm bhunaidh nó chun a áirithiú go gcomhlíonfar ceanglais theicniúla maidir lena úsáid. Áirítear le deisiú earra athchóiriú agus cothabháil, agus d'fhéadfadh méadú teacht ar luach an earra ó fheidhmiúlacht bunaidh an earra sin a athbhunú, ach ní áirítear leis oibríocht ná próiseas: (I)lena scriostar saintréithe bunúsacha aon earra nó lena gcruthaítear earra atá nua nó atá difriúil ó thaobh tráchtála de; (II)lena mbunathraítear earra neamhchríochnaithe ina earra críochnaithe; nó

(III)a úsáidtear chun feidhmíocht theicniúil earra a fheabhsú nó a uasghrádú. Airteagal GOODS.3A: Aicmiú earraí Tá an t-aicmiú earraí i dtrádáil idir na Páirtithe faoin gComhaontú seo leagtha amach in ainmníocht taraife gach Páirtí, i gcomhréir leis an gCóras Comhchuibhithe. Airteagal GOODS.4: Cóir Náisiúnta ar chánachas inmheánach agus rialachán Tabharfaidh gach Páirtí Cóir Náisiúnta d'earraí an Pháirtí eile i gcomhréir le hAirteagal III de GATT 1994 , lena n-áirítear na Nótaí agus na Forálacha Forlíontacha a ghabhann leis. Chuige sin, déantar Airteagal III de GATT 1994, agus na Nótaí agus na Forálacha Forlíontacha a ghabhann leis, a ionchorprú sa Chomhaontú seo, agus déantar cuid den Chomhaontú seo díobh mutatis mutandis. Airteagal GOODS.4A: Saoirse idirthurais Tabharfaidh gach Páirtí saoirse idirthurais ar fud a chríche féin, trí na bealaí is áisiúla ó thaobh idirthuras idirnáisiúnta de, ó thaobh trácht faoi bhealach go dtí agus ó chríoch an Pháirtí eile nó go dtí críoch aon tríú tír eile nó uaithi. Chuige sin, déantar Airteagal V de GATT 1994, agus na Nótaí agus na Forálacha Forlíontacha a ghabhann leis, a ionchorprú sa Chomhaontú seo, agus déantar cuid den Chomhaontú seo díobh mutatis mutandis. Tuigeann na Páirtithe go n-áirítear in Airteagal V de GATT 1994 gluaiseacht earraí fuinnimh inter alia trí phíblínte nó trí eangacha leictreachais. Airteagal GOODS.5: Dleachtanna custaim a thoirmeasc Mura bhforáiltear dá mhalairt sa Chomhaontú seo, toirmiscfear dleachtanna custaim ar na hearraí uile de thionscnamh an Pháirtí eile. Airteagal GOODS.6: Dleachtanna ar onnmhairí, cánacha nó muirir eile 1.Maidir le haon dleacht, cáin nó muirear eile d'aon chineál a fhorchuirfear ar onnmhairiú earra, nó i ndáil le honnmhairiú earra, chuig an bPáirtí eile, ní fhéadfaidh Páirtí é sin a ghlacadh ná a choinneáil ar bun; ná aon cháin inmheánach nó muirear eile ar earra a onnmhaireofar chuig an bPáirtí eile a bheidh níos mó ná an cháin nó an muirear a d'fhorchuirfí ar earraí comhchosúla nuair a bheadh sé beartaithe lena dtomhaltas intíre. 2.Chun críoch an Airteagail seo, ní áireofar leis an téarma ‘muirear eile d'aon chineál’ táillí ná muirir eile a cheadaítear faoi Airteagal GOODS.7 [Táillí agus foirmiúlachtaí]. Airteagal GOODS.7: Táillí agus foirmiúlachtaí 1.Na táillí agus na muirir eile a fhorchuirfidh Páirtí ar allmhairiú nó a onnmhairiú earra de chuid an Pháirtí eile, nó i ndáil leis sin, déanfar a méid a theorannú do neaschostas na seirbhísí a rinneadh, agus ní bheidh sa mhéid sin cosaint indíreach ar earraí intíre ná ar chánachas ar allmhairí nó onnmhairí chun críoch fioscach. Ní thoibheoidh Páirtí táillí ná muirir eile ar allmhairiú nó ar onnmhairiú, nó i dtaca leis sin, ar bhonn ad valorem. 2.Ní fhéadfaidh gach Páirtí muirir a fhorchur ná costais a aisghabháil ach amháin i gcás ina ndéantar seirbhísí sonracha a sholáthair go háirithe, ach gan bheith teoranta do na seirbhísí seo a leanas: (a)tinreamh foirne custaim, ar iarratas, lasmuigh d'uaireanta oifigiúla oscailte oifige nó ag áitreabh seachas áitreabh custaim; (b)anailísí nó tuarascálacha saineolaithe ar earraí agus táillí poist as earraí a chur ar ais chuig iarratasóir, go háirithe i ndáil le cinntí a bhaineann le faisnéis cheangailteach nó le faisnéis a chur ar fáil a bhaineann le cur i bhfeidhm na ndlíthe agus na rialachán custaim; (c)iniúchadh nó sampláil earraí chun críoch fíoraithe, nó díothú earraí, i gcás ina mbeidh costais i gceist seachas an costas a bhaineann le leas a bhaint as foireann chustaim; agus (d)bearta eisceachtúla rialaithe, más rud é go mbeidh siad riachtanach de bharr chineál na n-earraí nó de bharr riosca a d'fhéadfadh a bheith ann. 3.Foilseoidh gach Páirtí go pras gach táille agus muirear a fhorchuirfidh sé i ndáil le hallmhairiú nó le honnmhairiú trí shuíomh gréasáin oifigiúil ar bhealach a chumasóidh do rialtais, do thrádálaithe agus do pháirtithe leasmhara eile eolas a chur orthu. Áireofar san fhaisnéis sin an chúis atá leis an táille nó leis an muirear don tseirbhís a sholáthraítear, an t-údarás atá freagrach, na táillí agus na muirir a chuirfear i bhfeidhm, agus an t-am agus an chaoi a ndéanfar an íocaíocht. Ní fhorchuirfear táillí agus muirir nua nó leasaithe go dtí go bhfoilseofar faisnéis i gcomhréir leis an mír seo agus go gcuirfear ar fáil go héasca í.

4.Ní beidh idirbhearta consalacha de dhíth ar Pháirtí, lena n-áirítear táillí agus muirir ghaolmhara, i ndáil le haon earra de chuid an Pháirtí eile a allmhairiú. Airteagal GOODS.8: Earraí deisithe 1.Ní chuirfidh Páirtí dleacht chustaim i bhfeidhm ar earra, beag beann ar a thionscnamh, a thiocfaidh isteach arís i gcríoch chustaim an Pháirtí tar éis an t-earra sin a onnmhairiú go sealadach óna chríoch chustaim go dtí críoch chustaim an Pháirtí eile lena dheisiú. 2.Níl feidhm ag mír 1 maidir le hearra a allmhairítear faoi bhanna, isteach i gcriosanna saorthrádála, nó faoi stádas den chineál céanna, a onnmhairítear lena dheisiú ansin agus nach n-athallmhairítear faoi bhanna, isteach i gcriosanna saorthrádála, nó faoi stádas den chineál céanna. 3.Ní chuirfidh Páirtí dleacht chustaim i bhfeidhm i leith earra, beag beann ar a thionscnamh, arna allmhairiú go sealadach ó chríoch chustaim an Pháirtí eile lena dheisiú. Airteagal GOODS.9: Earraí athmhonaraithe 1.Ní thabharfaidh Páirtí cóir is lú fabhar d'earraí athmhonaraithe an Pháirtí eile ná mar a thugann sé d'earraí coibhéiseacha a bhfuil riocht nua orthu. 2.Tá feidhm ag Airteagal GOODS.10 [Srianta ar allmhairiú agus onnmhairiú] maidir le toirmisc nó srianta ar allmhairiú agus onnmhairiú earraí athmhonaraithe. Má ghlacann nó má choinníonn Páirtí toirmisc nó srianta ar allmhairiú agus ar onnmhairiú ar earraí úsáidte ar bun, ní chuirfidh sé na bearta sin i bhfeidhm maidir le hearraí athmhonaraithe. 3.Féadfaidh Páirtí a éileamh #go ndéanfar earraí athmhonaraithe a shainaithint amhlaidh lena ndáileadh nó lena ndíol ina chríoch agus go gcomhlíonfaidh siad gach ceanglas teicniúil is infheidhme a bhfuil feidhm acu maidir le hearraí coibhéiseacha a bhfuil riocht nua orthu. Airteagal GOODS.10: Srianta ar allmhairiú agus ar onnmhairiú 1.Ní ghlacfaidh Páirtí aon toirmeasc nó srian ar allmhairiú aon earra de chuid an Pháirtí eile nó ar onnmhairiú nó ar dhíol ar mhaithe le honnmhairiú aon earra atá ceaptha do chríoch an Pháirtí eile, ná ní choinneoidh sé an méid sin ar bun, ach amháin i gcomhréir le hAirteagal XI de GATT 1994, lena n-áirítear na Nótaí agus na Forálacha Forlíontacha. Chuige sin, déantar Airteagal XI de GATT 1994, agus na Nótaí agus na Forálacha Forlíontacha a ghabhann leis, a ionchorprú sa Chomhaontú seo, agus déantar cuid den Chomhaontú seo díobh mutatis mutandis. 2.Ní dhéanfaidh Páirtí na nithe seo a leanas a ghlacadh ná a choinneáil ar bun: (a)ceanglais phraghsála maidir le honnmhairiú agus allmhairiú, seachas mar a cheadaítear i bhforfheidhmiú orduithe dleachta frithchúitimh agus frithdhumpála agus i ngnóthais; nó (b)ceadúnú allmhairiúcháin agus comhlíonadh an cheanglais feidhmíochta mar choinníoll leis. Airteagal GOODS.11: Monaplachtaí allmhairiúcháin agus onnmhairiúcháin Ní ainmneoidh ná ní choinneoidh Páirtí monaplacht allmhairiúcháin nó onnmhairiúcháin ar bun. Chun críocha an Airteagail seo, ciallaíonn monaplacht allmhairiúcháin nó onnmhairiúcháin ceart eisiach údaráis nó deonú eiseach údaráis a thabharfadh Páirtí d'eintiteas chun earra a allmhairiú ón bPáirtí eile nó chun earra a onnmhairiú chuige. Article GOODS. 13: Nósanna imeachta um cheadúnú allmhairiúcháin 1.Maidir leis na nósanna imeachta uile um cheadúnú allmhairiúcháin is infheidhme maidir le trádáil in earraí idir na Páirtithe áiritheoidh gach Páirtí go mbeidh siad neodrach agus iad á gcur i bhfeidhm, agus go riarfar iad ar mhodh cóir cothrom neamh-idirdhealaitheach trédhearcach. 2.Ní déanfaidh Páirtí nósanna imeachta um ceadúnú a glacadh ná a choinneáil ar bun mar choinníoll le haghaidh allmhairiú isteach chuig a chríoch ó chríoch an Pháirtí eile, ach amháin mura bhfuil nósanna imeachta cuí eile ar fáil go réasúnach chun cuspóir riaracháin a bhaint amach. 3.Ní dhéanfaidh Páirtí aon nós imeachta neamh-uathoibríoch um cheadúnú allmhairiúcháin a ghlacadh ná a choinneáil ar bun, mura gá beart a bheidh i gcomhréir leis an gComhaontú seo a chur chun feidhme. Aon Pháirtí a ghlacfaidh nós imeachta neamh-uathoibríoch um cheadúnú allmhairiúcháin, cuirfidh sé in iúl go soiléir an beart atá á chur chun feidhme tríd an nós imeachta sin.

4.Déanfaidh gach Páirtí aon nós imeachta um cheadúnú allmhairiúcháin a thabhairt isteach agus a riaradh i gcomhréir le hAirteagail 1 go 3 de Chomhaontú EDT um Cheadúnú Allmhairí (dá ngairtear ‘an Comhaontú um Cheadúnú Allmhairí’ anseo feasta). Chuige sin, déantar Airteagail 1 go 3 den Chomhaontú maidir le Ceadúnú Allmhairí a ionchorprú sa Chomhaontú seo agus déantar cuid de mutatis mutandis. 5.Aon Pháirtí a thugann isteach nó a mhodhnaíonn aon nós imeachta um cheadúnú allmhairiúcháin, cuirfidh sé an fhaisnéis ábhartha uile ar fáil ar líne ar shuíomh gréasáin oifigiúil. Cuirfear an fhaisnéis sin ar fáil, nuair is indéanta sin, 21 lá ar a laghad roimh an dáta a chuirfear an nós imeachta nua nó modhnaithe um cheadúnú i bhfeidhm, agus in aon chás tráth nach déanaí ná an dáta cur i bhfeidhm. Beidh san fhaisnéis a bheidh ar fáil ar líne na sonraí a cheanglaítear faoi Airteagal 5 den Chomhaontú um Cheadúnú Allmhairí. 6.Arna iarraidh sin ag an bPáirtí eile, cuirfidh Páirtí ar fáil go pras aon fhaisnéis ábhartha maidir le haon nósanna imeachta um cheadúnú allmhairiúcháin a bheartaíonn sé a ghlacadh nó a choinníonn sé ar bun, lena n-áirítear an fhaisnéis dá dtagraítear in Airteagail 1 go 3 den Chomhaontú um Cheadúnú Allmhairí. 7.Ar mhaithe le cinnteacht níos fearr, ní chuirtear de cheangal ar Pháirtí le haon ní san Airteagal seo ceadúnas allmhairiúcháin a dheonú, ná ní choisceann sé ar Pháirtí a oibleagáidí nó a ghealltanais a chur chun feidhme faoi Rúin de chuid Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe, nó faoi chórais iltaobhacha neamhleata agus faoi shocruithe maidir le rialú allmhairí. Article GOODS. 14: Nósanna imeachta um cheadúnú onnmhairiúcháin 1.Foilseoidh gach Páirtí aon nós imeachta um cheadúnú onnmhairiúcháin, nó aon mhodhnú ar nós imeachta um cheadúnú onnmhairiúcháin atá ann cheana ar bhealach lena bhféadfaidh rialtais, trádálaithe agus páirtithe leasmhara eile eolas a fháil orthu. Déanfar an foilsiú sin, nuair is féidir, 45 lá sula ngabhfaidh éifeacht leis an nós imeachta nó leis an modhnú, agus in aon chás tráth nach déanaí ná an dáta a ghabhfaidh éifeacht leis an nós imeachta nó leis an modhnú sin agus, i gcás inarb iomchuí, déanfar é a fhoilsiú ar aon láithreán gréasáin ábhartha de chuid an rialtais. 2.Beidh an fhaisnéis seo a leanas san áireamh sna nósanna imeachta um cheadúnú onnmhairiúcháin: (a)téacs an nósanna imeachta um cheadúnú onnmhairiúcháin, nó téacs aon mhodhnuithe a dhéanfaidh sé ar na nósanna imeachta sin; (b)na hearraí atá faoi réir gach nós imeachta um cheadúnú; (c)i gcás gach nós imeachta, tuairisc ar an bpróiseas chun iarratas a dhéanamh ar cheadúnas agus ar aon chritéar nach mór d'iarratasóir a chomhlíonadh le bheith cáilithe chun iarratas a dhéanamh ar cheadúnas, amhail ceadúnas gníomhaíochta a bheith aige, infheistíocht a bhunú nó a choinneáil ar bun, nó oibriú trí chineál áirithe bunaíochta i gcríoch Pháirtí; (d)pointe nó pointí teagmhála óna bhféadfaidh daoine leasmhara tuilleadh faisnéise a fháil maidir leis na coinníollacha a bhaineann le ceadúnas onnmhairiúcháin a fháil; (e)an comhlacht riaracháin nó na comhlachtaí a bhfuil iarratas nó doiciméadacht ábhartha eile le cur faoina bhráid; (f)tuairisc ar aon bheart nó bearta atá á gcur chun feidhme tríd an nós imeachta um cheadúnú onnmhairiúcháin; (g)an tréimhse a mbeidh gach nós imeachta um cheadúnú onnmhairiúcháin i bhfeidhm lena linn, mura bhfanfaidh an nós imeachta i bhfeidhm go dtí go ndéanfar é a tharraingt siar nó a athbhreithniú i bhfoilseachán nua; (h)má bheartaíonn an Páirtí nós imeachta um ceadúnú a úsáid chun cuóta onnmhairiúcháin a riar, cainníocht fhoriomlán agus, más infheidhme, luach an chuóta agus dátaí oscailte agus dúnta an chuóta; agus (i)aon díolúintí nó eisceachtaí a chuirtear in ionad an cheanglais ceadúnas onnmhairiúcháin a fháil, conas na díolúintí nó na heisceachtaí sin a iarraidh nó a úsáid, agus na critéir is gá chun iad a dheonú. 3.Laistigh de 45 lá tar éis dháta theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo, tabharfaidh gach Páirtí fógra don Pháirtí eile faoi na nósanna imeachta um cheadúnú onnmhairiúcháin atá aige cheana féin. Tabharfaidh gach Páirtí fógra don Pháirtí eile faoi aon nós imeachta nua cheadúnaithe onnmhairiúcháin agus faoi aon mhodhnú ar na nósanna imeachta um cheadúnú onnmhairiúcháin atá ann cheana laistigh de 60 lá ó dháta a fhoilsithe. Áireofar san fhógra tagairt do na foinsí ina bhfoilsítear an fhaisnéis a éilítear de bhun mhír 2 agus áireofar ann, i gcás inarb iomchuí, seoladh na suíomhanna gréasáin rialtais ábhartha. 4.Ar mhaithe le cinnteacht níos fearr, ní chuirtear de cheangal ar Pháirtí le haon ní san Airteagal seo ceadúnas onnmhairiúcháin a dheonú, ná ní choisceann sé ar Pháirtí a oibleagáidí nó a ghealltanais a chur chun feidhme faoi Rúin de chuid Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe, chomh maith le faoi chórais iltaobhacha neamhleata agus faoi shocruithe maidir le rialú onnmhairí, lena n-áirítear Comhshocraíocht Wassenaar maidir le Rialuithe Onnmhairiúcháin le haghaidh Gnáth-Arm agus le haghaidh Earraí agus Teicneolaíochtaí Dé-Úsáide, Grúpa na hAstráile, Grúpa na Soláthraithe Núicléacha agus Córas Rialaithe um Theicneolaíocht Diúracán, nó córais smachtbhannaí neamhspleácha a ghlacadh, a choinneáil ar bun nó a chur chun feidhme. Airteagal GOODS.15: Luacháil custaim Cinnfidh gach Páirtí luach custaim earraí an Pháirtí eile a allmhairítear isteach chuig a chríoch i gcomhréir le hAirteagal VII de GATT 1994 agus leis an gComhaontú maidir le Luacháil Custaim. Chuige sin, déantar Airteagal VII de GATT 1994, lena n-áirítear na Nótaí agus a na Forálacha Forlíontacha a ghabhann leis, agus Airteagal 1 go hAirteagal 17 den Chomhaontú maidir le Luacháil Custaim, lena n-áirítear na Nótaí Léirmhínitheacha, a ionchorprú sa Chomhaontú seo agus déantar cuid den Chomhaontú seo iad mutatis mutandis.

Airteagal GOODS.16: Úsáid fabhair 1.Chun faireachán a dhéanamh ar fheidhmiú an Chomhaontaithe seo agus chun rátaí úsáide tosaíochta a ríomh, malartóidh na Páirtithe staidreamh allmhairiúcháin go bliantúil ar feadh tréimhse 10 mbliain a thosóidh bliain amháin tar éis theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo. Mura gcinnfidh an Coiste Comhpháirtíochta Trádála a mhalairt, déanfar an tréimhse sin a fhadú go huathoibríoch go ceann cúig bliana, agus ina dhiaidh sin féadfaidh an Coiste Comhpháirtíochta Trádála cinneadh í a fhadú a thuilleadh. 2.Cumhdófar leis an malartú staidrimh allmhairiúcháin sonraí a bhaineann leis an mbliain is déanaí atá ar fáil, lena n-áirítear luach agus, i gcás inarb infheidhme, méid, ar leibhéal na líne taraife i gcás allmhairí earraí an Pháirtí eile a thairbhíonn de chóir fhabhrach dleachta faoin gComhaontú seo agus i gcás iad siúd a fhaigheann cóir neamhthosaíochta. Airteagal GOODS.17: Leigheasanna Trádála 1.Dearbhaíonn na Páirtithe a gcearta agus a n-oibleagáidí faoi Airteagal VI de GATT 1994, faoin gComhaontú Frithdhumpála, faoi Chomhaontú SCM, faoi Airteagal XIX de GATT 1994, faoin gComhaontú um Choimircí, agus faoi Airteagal 5 den Chomhaontú ar Thalmhaíocht. 2.Níl feidhm ag Caibidil a Dó [Rialacha tionscnaimh] den Teideal seo maidir le himscrúduithe agus bearta frithdhumpála, frithchúitimh agus coimirce. 3.Cuirfidh gach Páirtí bearta frithdhumpála agus frithchúitimh i bhfeidhm i gcomhréir le ceanglais an Chomhaontaithe Frithdhumpála agus Chomhaontú SCM, agus de bhun próiseas cothrom agus trédhearcach. 4.Ar choinníoll nach gcuirfidh sé moill gan ghá ar dhéanamh an imscrúdaithe, tabharfar do gach páirtí leasmhar in imscrúdú frithdhumpála nó frithchúitimh deis iomlán a leasanna a chosaint. 5.Féadfaidh údarás imscrúdúcháin gach Páirtí, i gcomhréir le dlí an Pháirtí, a mheas an é méid na dleachta frithdhumpála a bheidh le forchur an corrlach iomlán dumpála nó méid is lú ná sin. 6.Déanfaidh údarás imscrúdúcháin gach Páirtí, i gcomhréir le dlí an Pháirtí, faisnéis a sholáthraítear a bhreithniú cibé acu a bheadh nó nach mbeadh sé chun leas an phobail dleacht frithdhumpála nó frithchúitimh a fhorchur. 7.Ní dhéanfaidh Páirtí, maidir leis an earra céanna, na nithe seo a leanas a chur i bhfeidhm ná a chothabháil an tráth céanna: (a)beart de bhun Airteagal 5 den Chomhaontú ar Thalmhaíocht; agus (b)beart de bhun Airteagal XIX de GATT 1994 agus an Comhaontú um Choimircí. 8.Níl feidhm ag Teideal I [Réiteach Díospóidí] de Chuid a Sé maidir le míreanna 1 go 6 den Airteagal seo. Airteagal GOODS.18: Taraif-chuótaí EDT atá ann cheana a úsáid 1.Ní bheidh táirgí de thionscnamh Páirtí amháin incháilithe lena n-allmhairiú chuig an bPáirtí eile faoi na taraif-chuótaí EDT atá ann cheana, mar a shainítear i mír 2. Áireofar leis na taraif-chuótaí sin na taraif-chuótaí arna gcionroinnt idir na Páirtithe de bhun caibidlíochtaí faoi Airteagal XXVIII GATT a thionscain an tAontas le doiciméad EDT G/SECRET/42/Add.2 agus a thionscain an Ríocht Aontaithe le doiciméad EDT G/SECRET/44 agus mar a leagtar amach i reachtaíocht inmheánach gach Páirtí faoi seach. Chun críocha an Airteagail seo, cinnfear stádas tionscnaimh na dtáirgí ar bhonn rialacha neamhfhabhracha maidir le tionscnamh is infheidhme sa Pháirtí allmhairíochta. 2.Chun críocha mhír 1, ciallaíonn ‘taraif-chuótaí EDT atá ann cheana’ na taraif-chuótaí sin ar lamháltais EDT de chuid an Aontais iad atá san áireamh i ndréachtsceideal AE28 de lamháltais agus ceangaltais faoi GATT 1994 a cuireadh faoi bhráid EDT sa doiciméad G/MA/TAR/RS/506 arna leasú leis na doiciméid G/MA/TAR/RS/506/Add.1 agus G/MA/TAR/RS/506/Add.2. Airteagal GOODS.19: Bearta i gcás ina ndéantar sárú nó imchéimniú ar an reachtaíocht chustaim 1.Oibreoidh na Páirtithe i gcomhar le chéile chun sáruithe ar an reachtaíocht chustaim nó imchéimniú uirthi a chosc, a bhrath agus a chomhrac, i gcomhréir lena n-oibleagáidí faoi Chaibidil a Dó [Rialacha tionscnaimh] den Teideal seo agus faoin bPrótacal maidir le cúnamh riaracháin frithpháirteach in ábhair chustaim. Déanfaidh gach Páirtí bearta iomchuí agus inchomparáide chun a leasanna airgeadais féin agus leasanna airgeadais an Pháirtí eile a chosaint maidir le tobhach dleachtanna ar earraí a thagann isteach i gcríocha custaim na Ríochta Aontaithe nó an Aontais Eorpaigh. 2.Faoi réir na féidearthachta díolúine a thabhairt do thrádálaithe comhlíontacha faoi mhír 7, féadfaidh Páirtí cóir fhabhrach ábhartha an táirge nó na dtáirgí lena mbaineann a chur ar fionraí go sealadach i gcomhréir leis an nós imeachta a leagtar síos i míreanna 3 agus 4 más rud é:

(a) go mbeidh toradh déanta ag an bPáirtí sin, bunaithe ar fhaisnéis oibiachtúil, láidir agus infhíoraithe, go ndearnadh sáruithe córasacha agus mórscála ar an reachtaíocht chustaim nó go ndeachthas timpeall uirthi, agus; (b) go ndiúltaíonn an Páirtí eile go héagórach agus arís agus arís eile na hoibleagáidí dá dtagraítear i mír 1 a chomhlíonadh nó go mainníonn sé ar shlí eile iad a chomhlíonadh. 3.Tabharfaidh an Páirtí a mbeidh toradh dá dtagraítear i mír 2 déanta aige fógra don Choiste Comhpháirtíochta Trádála agus rachaidh sé i gcomhairle leis an bPáirtí eile laistigh den Choiste Comhpháirtíochta Trádála d’fhonn teacht ar réiteach a bheidh inghlactha ag an dá thaobh. 4.Má mhainníonn na Páirtithe teacht ar chomhaontú maidir le réiteach a bheidh inghlactha go frithpháirteach laistigh de thrí mhí tar éis an dáta ar a dtabharfar an fógra, féadfaidh an Páirtí a rinne an cinneadh cóir fhabhrach ábhartha an táirge nó na dtáirgí lena mbaineann a chur ar fionraí go sealadach. Sa chás sin, cuirfidh an Páirtí a rinne an toradh an fhionraí shealadach in iúl don Choiste Comhpháirtíochta Trádála gan mhoill, lena n-áirítear an tréimhse ina mbeartaíonn sé go mbeidh feidhm ag an bhfionraí shealadach. 5.Ní bheidh feidhm ag an bhfionraí shealadach ach ar feadh na tréimhse atá riachtanach chun gníomhú in aghaidh sáruithe nó imchéimnithe agus chun leasanna airgeadais an Pháirtí lena mbaineann a chosaint, agus i gcás ar bith nach faide ná sé mhí. Coimeádfaidh an Páirtí lena mbaineann an staid faoi athbhreithniú agus, i gcás ina gcinnfidh sé nach bhfuil gá leis an bhfionraí shealadach a thuilleadh, cuirfidh sé deireadh léi roimh dheireadh na tréimhse a bheidh curtha in iúl don Choiste um Chomhpháirtíocht Trádála. I gcás ina mairfidh na coinníollacha as ar eascair an fhionraí ag deireadh na tréimhse a fógraíodh don Choiste um Chomhpháirtíocht Trádála, féadfaidh an Páirtí lena mbaineann cinneadh a dhéanamh an fhionraí a athnuachan. Beidh aon fhionraíocht faoi réir comhairliúcháin thréimhsiúla laistigh den Choiste um Chomhpháirtíocht Trádála. 6.Foilseoidh gach Páirtí, i gcomhréir lena nósanna imeachta inmheánacha féin, fógraí d'allmhaireoirí faoi aon chinneadh a bhaineann leis na fionraíochta sealadacha dá dtagraítear i míreanna 4 agus 5. 7.D'ainneoin mhír 4 den Airteagal seo, má tá allmhaireoir in ann an t-údarás custaim allmhairiúcháin a shásamh i dtaca le táirgí den sórt sin reachtaíocht chustaim an Pháirtí allmhairiúcháin a shásamh ina hiomláine mar aon ceanglais an Chomhaontaithe agus aon choinníoll iomchuí eile a bhaineann leis an bhfionraí shealadach arna bunú ag an bPáirtí allmhairiúcháin i gcomhréir lena dhlíthe agus lena rialacháin féin, ceadóidh an Páirtí allmhairiúcháin don allmhaireoir iarratas a dhéanamh ar chóir fhabhrach agus aon dleachtanna a aisghabháil a íocadh de bhreis ar na rátaí taraife fabhracha is infheidhme nuair a allmhairíodh na táirgí. Airteagal GOODS.20: Earráidí riaracháin a bhainistiú I gcás earráidí córasacha ó na húdaráis inniúla nó saincheisteanna a bhaineann le bainistiú cuí an chórais fhabhraigh i gcás onnmhairithe, go háirithe maidir le cur i bhfeidhm fhorálacha Chaibidil a Dó den Teideal seo nó maidir le cur i bhfeidhm an Phrótacail maidir le Cúnamh Riaracháin Frithpháirteach in Ábhair Chustaim, agus más rud é go mbeidh iarmhairtí i dtéarmaí dleachtanna ar allmhairí mar thoradh ar na hearráidí nó ar na saincheisteanna sin, féadfaidh an Páirtí a bhfuil na hiarmhairtí sin roimhe a iarraidh ar an gCoiste um Chomhpháirtíocht Trádála scrúdú a dhéanamh ar an bhféidearthacht cinntí a ghlacadh, de réir mar is iomchuí, chun an cás a réiteach. Airteagal GOODS.21: Maoin chultúrtha 1.Rachaidh na Páirtithe i gcomhar le chéile chun tabhairt ar ais maoine cultúrtha a aistríodh go haindleathach ó chríoch Páirtí a éascú, ag féachaint do na prionsabail a chumhdaítear i gCoinbhinsiún UNESCO maidir le Modhanna chun Allmhairiú, Onnmhairiú agus Aistriú Aindleathach Úinéireachta Maoine Cultúrtha a Thoirmeasc agus a Chosc, a síníodh i bPáras an 17 Samhain 1970. 2.Chun críocha an Airteagail seo: (a)ciallaíonn ‘maoin chultúrtha’ maoin atá aicmithe nó sainmhínithe mar mhaoin atá i measc seod náisiúnta atá luachmhar ó thaobh na healaíne, na staire nó na seandálaíochta de faoi rialacha agus nósanna imeachta gach Páirtí; agus (b)ciallaíonn ‘a aistriú go haindleathach ó chríoch Páirtí’: (i) a aistríodh ó chríoch Páirtí an 1 Eanáir 1993 nó dá éis de shárú ar rialacha an Pháirtí sin maidir le seoda náisiúnta a chosaint nó de shárú ar a rialacha maidir le honnmhairiú maoine cultúrtha; nó (ii) ní fhilleann sé nó sí ag deireadh tréimhse aistrithe shealadaigh dhleathaigh ná aon sárú ar choinníoll eile a rialaíonn aistriú sealadach den sórt sin, ar an 1 Eanáir 1993 nó dá éis. 3.Rachaidh údaráis inniúla na bPáirtithe i gcomhar le chéile, go háirithe tríd an méid seo a leanas a dhéanamh: (a) fógra a thabhairt don Pháirtí eile i gcás ina bhfaightear maoin chultúrtha ina gcríoch agus go bhfuil forais réasúnacha ann chun a chreidiúint gur aistríodh an mhaoin chultúrtha go haindleathach ó chríoch an Pháirtí eile; (b) aghaidh a thabhairt ar iarrataí ón bPáirtí eile ar mhaoin chultúir a aistríodh go haindleathach ó chríoch an Pháirtí sin a thabhairt ar ais; (c) chun cosc a chur le haon ghníomhaíochtaí chun filleadh maoine cultúir den sórt sin a sheachaint, trí aon bhearta eatramhacha is gá; agus

(d) aon bhearta is gá a dhéanamh chun maoin chultúir a aistríodh go haindleathach as críoch an Pháirtí eile a chaomhnú go fisiciúil. 4.Sainaithneoidh gach Páirtí pointe teagmhála a bheidh freagrach as cumarsáid a dhéanamh le pointe teagmhála an Pháirtí eile maidir le haon ábhair a éireoidh faoin Airteagal seo, lena n-áirítear maidir leis na fógraí agus na hiarrataí dá dtagraítear i bpointe (a) agus i bpointe (b) de mhír 3. 5.Beidh údaráis chustaim na bPáirtithe atá freagrach as nósanna imeachta onnmhairithe maoine cultúrtha a bhainistiú rannpháirteach sa chomhar atá beartaithe idir na Páirtithe de réir mar is iomchuí agus is gá. 6. Níl feidhm ag Teideal I [Réiteach Díospóidí] de Chuid a Sé maidir leis an Airteagal seo. Caibidil 2: Rialacha tionscnaimh Roinn 1: Rialacha tionscnaimh Airteagal ORIG.1: Cuspóir Is iad cuspóirí na Caibidle seo na forálacha a leagan síos lena gcinntear tionscnamh earraí chun cóir fhabhrach taraife a chur i bhfeidhm faoin gComhaontú seo, agus lena leagtar amach nósanna imeachta tionscnaimh lena mbaineann. Airteagal ORIG.2: Sainmhínithe Chun críocha na Caibidle seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas: (a)ciallaíonn ‘aicmiú’ aicmiú táirge nó ábhair faoi chaibidil, ceannteideal nó fo-cheannteideal áirithe den Chóras Comhchuibhithe; (b)ciallaíonn ‘coinsíneacht’ táirgí a chuirtear go comhuaineach ó onnmhaireoir amháin chuig coinsíní amháin nó atá cumhdaithe ag aon doiciméad iompair amháin lena gcumhdaítear seoladh na dtáirgí sin ón onnmhaireoir chuig an gcoinsíní nó, in éagmais doiciméad den sórt sin, a sheoltar le sonrasc amháin; (c)ciallaíonn ‘onnmhaireoir’ duine, atá lonnaithe i bPáirtí, a onnmhairíonn nó a tháirgeann an táirge tionscnaimh agus a dhéanann amach ráiteas maidir le tionscnamh, i gcomhréir leis na ceanglais a leagtar síos i ndlíthe agus rialacháin an Pháirtí sin; (d)ciallaíonn ‘allmhaireoir’ duine a allmhairíonn an táirge tionscnaimh agus a éilíonn cóir fhabhrach taraife dó; (e)ciallaíonn ‘ábhar’ aon substaint a úsáidtear chun táirge a tháirgeadh, lena n-áirítear aon chomhpháirt, comhábhar, amhábhar, nó páirt; (f)ciallaíonn ‘ábhar neamhthionscnaimh’ ábhar nach gcáilíonn mar ábhar tionscnaimh faoin gCaibidil seo, lena n-áirítear ábhar nach féidir a stádas tionscnaimh a chinneadh; (g)ciallaíonn ‘táirge’ an táirge a thagann as an táirgeadh, fiú má tá sé beartaithe é a úsáid mar ábhar chun táirge eile a tháirgeadh; (h)ciallaíonn ‘táirgeadh’ aon chineál oibrithe nó próiseála lena n-áirítear cóimeáil. Airteagal ORIG.3: Ceanglais ghinearálta

1. Chun críocha an chóir fhabhrach taraife a chur i bhfeidhm arna déanamh ag Páirtí maidir le hearra tionscnaimh an Pháirtí eile i gcomhréir leis an gComhaontú seo, ar choinníoll go gcomhlíonann na táirgí gach ceanglas eile is infheidhme den Chaibidil seo, measfar gur de thionscnamh an Pháirtí eile na táirgí seo a leanas: (a)táirgí a fuarthas go hiomlán sa Pháirtí sin de réir bhrí Airteagal ORIG.5 [Táirgí a fuarthas go hiomlán]; (b)táirgí a tháirgtear sa Pháirtí sin as ábhair thionscnaimh sa Pháirtí sin agus as na hábhair sin amháin; agus (c)táirgí a tháirgtear sa Pháirtí sin ina n-ionchorpraítear ábhair neamhthionscnaimh ar choinníoll go gcomhlíonann siad na ceanglais a leagtar amach in IARSCRÍBHINN ORIG-2 [Rialacha Tionscnaimh Táirgeshonracha]. 2. Má tá stádas tionscnaimh faighte ag táirge, ní mheasfar gur ábhair neamhthionscnaimh iad na hábhair neamhthionscnaimh a úsáideadh chun an táirge sin a tháirgeadh nuair atá an táirge sin ionchorpraithe mar ábhar i dtáirge eile. 3. Déanfar éadáil an stádais tionscnaimh a chomhlíonadh gan bhriseadh sa Ríocht Aontaithe ná san Aontas. Airteagal ORIG.4: Carnadh Tionscnaimh 1.Táirge a thionscnófar i bPáirtí , measfar gur de thionscnamh an Pháirtí eile é má úsáidtear an táirge sin mar ábhar chun táirge eile a tháirgeadh sa Pháirtí eile sin. 2.Féadfar táirgeadh a dhéantar i bPáirtí ar ábhar neamhthionscnaimh a chur san áireamh chun a chinneadh an bhfuil táirge de thionscnamh an Pháirtí eile. 3.Níl feidhm ag míreanna 1 ná 2 mura dtéann an táirgeadh a dhéantar sa Pháirtí eile thar na hoibríochtaí dá dtagraítear in Airteagal ORIG.7 [Táirgeadh neamhleor]. 4.Chun go gcomhlánóidh onnmhaireoir an ráiteas maidir le tionscnamh dá dtagraítear i bpointe (a) d’Airteagal ORIG.18(2) [Éileamh ar chóireáil fhabhrach taraife] i dtaca le táirge dá dtagraítear i mír 2 den Airteagal seo, gheobhaidh an t-onnmhaireoir, óna sholáthraí, dearbhú soláthraí dá bhforáiltear in Iarscríbhinn ORIG-3 [Dearbhú soláthraí] nó doiciméad coibhéiseach ina bhfuil an fhaisnéis chéanna ina bhfuil tuairisc ar na hábhair neamhthionscnaimh lena mbaineann, agus é mionsonraithe go leor chun gur féidir iad a shainaithint. Airteagal ORIG.5: Táirgí a Fuarthas go hIomlán 1. Measfar go bhfuarthas go hiomlán i bPáirtí na nithe seo a leanas: (a)táirgí mianracha a eastóscadh as ithir nó as grinneall farraige an Pháirtí sin; (b)plandaí agus táirgí glasraí a fhástar nó a bhuaintear sa Pháirtí sin; (c)ainmhithe beo a rugadh agus a tógadh sa Pháirtí sin; (d)táirgí a fuarthas ó ainmhithe beo a tógadh sa Pháirtí sin; (e)táirgí a fuarthas ó ainmhithe maraithe a rugadh agus a tógadh sa Pháirtí sin; (f)táirgí a fuarthas de thoradh fiach nó iascaireacht a rinneadh sa Pháirtí sin; (g)táirgí a fhaightear ó dhobharshaothrú sna críocha sin má bheirtear nó má thógtar orgánaigh uisceacha, lena n-áirítear iasc, moilisc, crústaigh, inveirteabraigh uisceacha eile ó stoc síl amhail uibheacha, eochraí, fiailí, méaróga, larbhaí, smólta nó éisc neamhaibí eile ag céim iarghoirte trí idirghabháil a dhéanamh sna próisis tógála nó fáis chun feabhas a chur ar an táirgeadh amhail stocáil rialta, beathú nó cosaint ó chreachadóirí;

(h)táirgí iascaireachta mara agus táirgí eile a bhain soithí an Pháirtí sin as an bhfarraige lasmuigh d'aon fharraige theorann; (i)táirgí a dhéantar ar bord loinge monarchan de chuid Páirtí as táirgí dá dtagraítear i bhfomhír (h) agus as na táirgí sin amháin; (j)táirgí a bhaintear as grinneall na farraige nó as an bhfo-ithir lasmuigh d'aon fharraige theorann ar choinníoll go mbeidh na cearta acu an grinneall nó an fo-ithir sin a shaothrú; (k)dramhaíl agus fuíoll a tháinig as oibríochtaí táirgthe a rinneadh sa Pháirtí sin; (l)dramhaíl agus fuíoll ó tháirgí úsáidte a bailíodh sa Pháirtí sin, ar choinníoll nach bhfuil na táirgí sin oiriúnach ach amháin chun amhábhair a aisghabháil; (m)táirgí a táirgeadh sa Pháirtí sin as na táirgí a luaitear go sonrach i bhfomhíreanna (a) go (l) agus as na táirgí sin amháin. 2. Ciallaíonn na téarmaí ‘soitheach de chuid Páirtí’ agus ‘long mhonarchan de chuid Páirtí’ i bpointí (h) agus (i) ó mhír 1 soitheach nó long mhonarchan: (a) atá cláraithe i mBallstát nó sa Ríocht Aontaithe; (b) a sheolann faoi bhratach Ballstáit nó faoi bhratach na Ríochta Aontaithe; agus (c) a chomhlíonann ceann de na coinníollacha seo a leanas: (i) a bhfuil 50 % de ar a laghad faoi úinéireacht náisiúnach de Bhallstát nó den Ríocht Aontaithe; nó (ii) atá faoi úinéireacht daoine dlítheanacha: (A) a bhfuil a gceannoifig agus bpríomháit ghnó acu san Aontas nó sa Ríocht Aontaithe; agus (B) a bhfuil 50 % ar a laghad de faoi úinéireacht eintiteas poiblí, náisiúnach nó daoine dlítheanacha de Bhallstát nó den Ríocht Aontaithe. Airteagal ORIG.6: Lamháltais 1.Mura gcomhlíonann táirge na ceanglais a leagtar amach in IARSCRÍBHINN ORIG-2 [Rialacha Tionscnaimh Táirgeshonracha] de bharr úsáid ábhair neamhthionscnaimh sa táirgeadh, measfar mar sin féin gur de thionscnamh Páirtí an táirge sin, ar choinníoll: (a) nach mó meáchan iomlán na n-ábhar neamhthionscnaimh a úsáidtear chun táirgí a tháirgeadh a aicmítear faoi Chaibidlí 2 agus 4 go 24 den Chóras Comhchuibhithe, cé is moite de tháirgí iascaigh próiseáilte ó Chaibidil 16, nach mó a meáchan iomlán ná 15 % de mheáchan an táirge; (b) nach mó luach iomlán na n-ábhar neamhthionscnaimh le haghaidh gach táirge eile, cé is moite de tháirgí a aicmítear faoi Chaibidlí 50 go 63 den Chóras Comhchuibhithe, nach mó luach iomlán na n-ábhar ná 10 % de phraghas an táirge díreach ón monarcha; nó (c) i gcás táirge a aicmítear faoi Chaibidlí 50 go 63 den Chóras Comhchuibhithe, tá feidhm ag na lamháltais a leagtar amach i Nóta 7 agus i Nóta 8 d'IARSCRÍBHINN ORIG-1 [Nótaí Tosaigh a ghabhann leis na Rialacha Tionscnaimh atá Sonrach don Táirge]. 2. Níl feidhm ag mír 1 má tá luach nó meáchan na n-ábhar neamhthionscnaimh arna n-úsáid chun táirge a tháirgeadh os cionn aon cheann de na céatadáin do luach uasta nó meáchan uasta na n-ábhar neamhthionscnaimh mar a shonraítear iad sna ceanglais a leagtar amach in IARSCRÍBHINN ORIG-2 [Rialacha Tionscnaimh Táirgeshonracha].

3. Níl feidhm ag mír 1 den Airteagal seo maidir le táirgí a fuarthas go hiomlán i bPáirtí de réir bhrí Airteagal ORIG.5 [Táirgí a fuarthas go hiomlán]. Má cheanglaítear le hIARSCRÍBHINN ORIG-2 [Rialacha Tionscnaimh Táirgeshonracha] nach mór do na hábhair a úsáidtear chun táirge a tháirgeadh a bheith ina n-ábhair a fuarthas go hiomlán, beidh feidhm ag míreanna 1 agus 2 den Airteagal seo. Airteagal ORIG.7: Táirgeadh neamhleor 1. D'ainneoin phointe (c) d’Airteagal ORIG.3(1) [Ceanglais ghinearálta], ní mheasfar gur de thionscnamh Páirtí é táirge mura mbeidh ach ceann amháin nó níos mó de na hoibríochtaí seo a leanas a rinneadh ar ábhair neamhthionscnaimh mar chuid de tháirgeadh an táirge i bPáirtí: (a) oibríochtaí caomhnaithe amhail triomú, reo, coinneáil i sáile agus oibríochtaí comhchosúla eile i gcás gurb é an t-aon chuspóir amháin atá leo a áirithiú go bhfanfaidh na táirgí i riocht maith le linn a n-iompair agus a stórála ; (b) briseadh agus cóimeáil pacáistí; (c) ní, glanadh; deannach, ocsaíd, ola, péint nó cumhdaigh eile a bhaint; (d) teicstílí agus earraí teicstíle a iarnáil nó a phreasáil; (e) oibríochtaí simplí péinteála agus snasúcháin; (f) rís a scileadh agus a pháirtmheilt nó a mheilt ar fad; snasú agus gloiniú gránach agus ríse; rís a thuaradh; (g) oibríochtaí chun siúcra a dhathú nó a bhlaistiú nó chun cnapaí siúcra a fhoirmiú; siúcra i bhfoirm sholadach a mhuilleáil go páirteach nó go hiomlán; (h) torthaí, cnónna agus glasraí a scileadh, an craiceann a bhaint díobh agus na clocha a bhaint astu; (i) géarú, meilt shimplí nó gearradh simplí; (j) criathrú, scagadh, sórtáil, aicmiú, grádú, comhoiriúnú (lena n-áirítear tacair earraí a dhéanamh); (k) an táirge a chur go simplí i mbuidéil, i gcannaí, i bhfleascáin, i málaí, i gcásanna, i mboscaí, a dhaingniú ar chartaí nó ar chláir, agus gach oibríocht pacáistithe shimplí eile; (l) marcanna, lipéid, suaitheantais agus comharthaí idirdhealaithe den chineál sin a ghreamú de tháirgí nó dá bpacáistíocht nó iad a phriontáil orthu; (m) táirgí, cibé acu is de chineálacha éagsúla iad nó nach ea, a mheascadh go simplí; siúcra a mheascadh le hábhar ar bith; (n) uisce a chur leis go simplí nó caolú le huisce nó le substaint eile nach ndéanann athrú ábhartha ar shaintréithe an táirge, nó díhiodráitiú nó dínádúrú táirgí; (o) codanna d'earraí a chóimeáil go simplí chun earra iomlán a dhéanamh nó táirgí a dhíchóimeáil ina gcodanna; (p) ainmhithe a mharú. 2. Chun críocha mhír 1, measfar gur oibríochtaí simplí iad oibríochtaí mura bhfuil gá le scileanna, innill, gaireas ná trealamh speisialta arna dtáirgeadh nó arna suiteáil go háirithe chun na hoibríochtaí sin a chur i gcrích.

Airteagal ORIG.8: Aonad Incháilitheachta 1. Chun críocha na Caibidle seo, is é bheidh san aonad incháilitheachta an táirge sonrach a meastar gurb é an bunaonad é agus an táirge á aicmiú faoin gCóras Comhchuibhithe. 2. I gcás coinsíneachta ina bhfuil líon táirgí comhionanna atá aicmithe faoin gceannteideal céanna den Chóras Comhchuibhithe, cuirfear gach táirge aonair san áireamh agus forálacha na Caibidle seo á gcur i bhfeidhm. Airteagal ORIG.9: Pacáistíocht agus Coimeádáin le haghaidh Loingsiú Ní chuirfear pacáistíocht agus coimeádáin le haghaidh loingsithe a úsáidtear chun táirge a chosaint le linn iompair san áireamh chun a chinneadh an táirge tionscnaimh é an táirge. Airteagal ORIG.10: Pacáistíocht agus Coimeádáin le haghaidh Miondíola Ní chuirfear pacáistíocht ná coimeádáin ina bhfuil an táirge pacáistithe lena miondíol san áireamh chun tionscnamh an táirge a chinneadh má tá siad aicmithe leis an táirge, ach amháin chun luach ábhar neamhthionscnaimh a ríomh más rud é go bhfuil an táirge faoi réir uasluach ábhar neamhthionscnaimh i gcomhréir le hIARSCRÍBHINN ORIG-2 [Rialacha Tionscnaimh Táirgeshonracha]. Airteagal ORIG.11: Gabhálais, Páirteanna Breise agus Uirlisí 1. Déanfar gabhálais, páirteanna breise agus uirlisí agus ábhair teagaisc nó faisnéise eile a mheas mar aon tháirge amháin leis an bpíosa trealaimh, inneall, uirlis nó feithicil atá i gceist sna cásanna seo a leanas: (a)má aicmítear agus má seachadtar iad leis an táirge, ach nach ndéantar sonrasc orthu ar leithligh ón táirge; agus (b)má tá siad de na cineálacha, de na cainníochtaí agus den luach is coitianta don táirge sin. 2. Ní chuirfear gabhálais, páirteanna breise, uirlisí ná ábhar teagaisc nó faisnéise eile dá dtagraítear i mír 1 san áireamh chun tionscnamh táirge a chinneadh ach amháin chun uasluach na n-ábhar neamhthionscnaimh a ríomh má tá táirge faoi réir luach ábhar neamhthionscnaimh mar a leagtar amach in IARSCRÍBHINN ORIG-2 [Rialacha Tionscnaimh [Rialacha Tionscnaimh Táirgeshonracha]. Airteagal ORIG.12: Tacair Measfar gur de thionscnamh Páirtí iad tacair, mar a shainmhínítear iad i Riail Ghinearálta 3 um Léirmhíniú ar an gCóras Comhchuibhithe, más comhpháirteanna tionscnaimh iad a gcomhpháirteanna uile. I gcás ina bhfuil idir chomhpháirteanna tionscnaimh agus neamhthionscnaimh i dtacar, measfar gur tacar de thionscnamh Páirtí an tacar ina iomláine, ar choinníoll nach mó luach na gcomhpháirteanna neamhthionscnaimh ná 15 % de phraghas an tacair díreach ón monarcha. Airteagal ORIG.13: