maidir leis an seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais Eorpaigh laistigh den Chomhairle Comhlachais a bunaíodh leis an gComhaontú Eora‑Mheánmhara an 22 Aibreán 2002 lena mbunaítear Comhlachas idir an Comhphobal Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt amháin, agus Daon‑Phoblacht Dhaonlathach na hAilgéire, den pháirt eile

MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.Ábhar an togra

Baineann an togra seo leis an gCinneadh lena leagtar síos seasamh an Aontais atá le glacadh i gComhairle Comhlachais an Aontais agus na hAilgéire d’fhonn cinneadh a ghlacadh atá beartaithe díospóid idir na páirtithe sa Chomhaontú Comhlachais a réiteach.

2.Comhthéacs an togra

Baineann an togra leis an gComhaontú Eora‑Mheánmhara an 22 Aibreán 2002 lena mbunaítear Comhlachas idir an Comhphobal Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt amháin, agus Daon‑Phoblacht Dhaonlathach na hAilgéire, den pháirt eile (‘an Comhaontú Comhlachais’). Tháinig an Comhaontú i bhfeidhm an 1 Meán Fómhair 2005.

Bunaítear an Chomhairle Comhlachais faoin gcéad fhomhír d’Airteagal 92 den Chomhaontú Comhlachais mar an comhlacht is airde maidir le bainistiú an Chomhaontaithe seo. Tá an Chomhairle Comhlachais freagrach as scrúdú a dhéanamh ar shaincheisteanna móra a eascraíonn as an gComhaontú Comhlachais agus aon saincheist comhleasa déthaobhach nó idirnáisiúnta eile.

Chomh maith leis sin, foráiltear le hAirteagal 100(2) den Chomhaontú Comhlachais go bhféadfaidh an Chomhairle Comhlachais aon díospóid a chuirfidh páirtí faoina bráid de bhun Airteagal 100(1) den Chomhaontú Comhlachais a réiteach trí chinneadh a dhéanamh.

Leis an gcinneadh atá beartaithe tá sé i gceist an díospóid a chuir an tAontas Eorpach faoi bhráid na Comhairle Comhlachais an 24 Meitheamh 2020 a réiteach.

Táthar ag súil go nglacfar an cinneadh a luaithe is féidir trí nós imeachta i scríbhinn, tráth nach déanaí ná an chéad chruinniú eile den Chomhairle Comhlachais.

Beidh an cinneadh atá beartaithe ina cheangal ar na páirtithe i gcomhréir leis an dara fomhír d’Airteagal 94 agus le hAirteagal 100(3) den Chomhaontú Comhlachais.

3.An seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais

An 24 Meitheamh 2020, trí bhíthin nóta briathartha ón gCoimisiún Eorpach (Ard‑Stiúrthóireacht na Trádála), chuir an tAontas Eorpach díospóid maidir le léirmhíniú agus cur i bhfeidhm an Chomhaontaithe Comhlachais idir an tAontas Eorpach agus an Ailgéir faoi bhráid na Comhairle Comhlachais.

Tháinig an díospóid atá i gceist chun tosaigh in 2015 nuair a thosaigh an Ailgéir ag tabhairt isteach sraith bacainní ar thrádáil dhéthaobhach leis an Aontas Eorpach. I mí na Bealtaine 2018, mar gheall ar na cúiseanna imní trádála a d’eascair as na bearta a forchuireadh, d’eisigh an Chomhairle Comhlachais dearbhú comhpháirteach inar iarradh ar na páirtithe teacht ar réitigh a luaithe ab fhéidir. Chuige sin, bunaíodh meitheal ardleibhéil in 2018 agus tháinig sí le chéile ceithre huaire.

D’ainneoin idirghabhálacha leantacha ardleibhéil agus iarrachtaí polaitiúla spriocdhírithe ó thaobh an Aontais de, tá an díospóid fós gan réiteach. Ba ghá, dá bhrí sin, an t‑ábhar a chur faoi bhráid na Comhairle Comhlachais go foirmiúil chun an díospóid sin a réiteach i gcomhréir le hAirteagal 100 den Chomhaontú Comhlachais.

An díospóid maidir le cur i bhfeidhm agus léirmhíniú an Chomhaontaithe Comhlachais, baineann sí, go háirithe, leis na bearta arna bhforchur ag an Ailgéir a leagtar amach thíos.

a)An 7 Eanáir 2018, ghlac an Ailgéir Foraithne Feidhmiúcháin Uimh. 18‑02, ina bhfuil toirmeasc ar roinnt táirgí a allmhairiú. Leasaíodh liosta na dtáirgí lena mbaineann roinnt uaireanta ina dhiaidh sin, an 27 Eanáir 2019 den uair is déanaí, de réir Fhoraithne Feidhmiúcháin Uimh. 19‑12, agus áirítear ann faoi láthair gluaisteáin agus feithiclí príobháideacha a aicmítear faoi cheannteidil taraife 87.01 go 87.05. Dealraíonn sé nach bhfuil an beart sin ag luí le hAirteagal 17 den Chomhaontú Comhlachais, ós rud é go bhforchuirtear leis srianta cainníochtúla nua ar allmhairiú earraí isteach san Ailgéir, nó bearta a bhfuil éifeacht choibhéiseach acu.

b)An 11 Iúil 2018, ghlac an Ailgéir Dlí Uimh. 18‑13 maidir leis an dlí airgeadais forlíontach le haghaidh na bliana 2018, lenar tugadh isteach ‘dleacht choimirce bhreise shealadach’. An 25 Meán Fómhair 2018, ghlac an Ailgéir Foraithne Feidhmiúcháin Uimh. 18‑230 lena leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir le liosta na n‑earraí atá faoi réir na dleachta coimirce breise sealadaí agus na rátaí comhfhreagracha a tharraingt suas agus a shocrú. Ar an mbonn sin, le hOrdú ón Aireacht Trádála an 26 Eanáir 2019, ordú a tháinig i bhfeidhm an 27 Eanáir 2019, leagadh síos liosta earraí a bhfuil dleacht choimirce bhreise shealadach maidir leis. An 8 Aibreán 2019, leasaíodh an liosta sin le hOrdú ón Aireacht. Is ionann an dleacht sin agus idir 30 % agus 200 % de luach na n‑earraí. Ar an iomlán, tá níos mó ná 992 líne taraife ar an liosta leasaithe, lena gcumhdaítear táirgí talmhaíochta, táirgí talmhaíochta próiseáilte agus cuid mhór earraí tomhaltais. Agus na bearta sin á nglacadh, is cosúil nach bhfuil an oibleagáid deireadh a chur de réir a chéile leis na dleachtanna custaim agus na muirir chustaim a bhfuil éifeacht choibhéiseach acu ar allmhairí táirgí de thionscnamh an Aontais Eorpaigh isteach san Ailgéir, oibleagáid a leagtar amach in Airteagal 9 den Chomhaontú Comhlachais á comhlíonadh ag an Ailgéir. Is cosúil freisin nach bhfuil na socruithe is infheidhme maidir le táirgí talmhaíochta, táirgí iascaigh agus táirgí talmhaíochta próiseáilte dá bhforáiltear in Airteagal 14 den Chomhaontú Comhlachais á gcomhlíonadh ag an Ailgéir. Ar deireadh, ós rud é go bhfuil dleachtanna custaim nua ar allmhairí nó muirir a bhfuil éifeacht choibhéiseach acu a thabhairt isteach, is cosúil nach bhfuil Airteagal 17 den Chomhaontú Comhlachais á chomhlíonadh ag an Ailgéir.

c)An 27 Nollaig 2017, ghlac an Ailgéir Dlí Uimh. 17‑11 maidir leis an dlí airgeadais le haghaidh na bliana 2018. Le hAirteagal 115 den dlí seo, méadaíodh na dleachtanna custaim is infheidhme maidir le 129 líne taraife lena gcumhdaítear, i measc nithe eile, comhpháirteanna teileachumarsáide, móideimí, cáblaí agus fearais leictreacha. Tháinig méadú ar na dleachtanna custaim ar tháirgí áirithe ó ráta tosaigh idir 0 % agus 5 % go ráta 30 %, agus i gcás táirgí áirithe eile ó ráta tosaigh 30 % go ráta 60 %. Is cosúil go bhfuil an beart sin ar na bearta sin nach bhfuil ag luí le hAirteagal 17 den Chomhaontú Comhlachais, ós rud é go bhfuil an Ailgéir ag cur dleachtanna custaim nua i bhfeidhm ar allmhairiú na dtáirgí sin agus an beart sin á ghlacadh.

d)In 2015, bhunaigh an Ailgéir córas chun ceadúnais allmhairiúcháin nó onnmhairiúcháin a dheonú faoi Dhlí Uimh. 15‑15 an 15 Iúil 2015 maidir leis na rialacha ginearálta is infheidhme maidir le hallmhairiú agus onnmhairiú earraí, agus le Foraithne Feidhmiúcháin Uimh. 15‑306 an 6 Nollaig 2016 lena leagtar síos na téarmaí agus na coinníollacha chun scéimeanna ceadúnúcháin maidir le hallmhairiú agus onnmhairiú a chur i bhfeidhm maidir le táirgí agus earraí. Baineann na scéimeanna ceadúnúcháin sin le ceadúnais uathoibríocha agus le ceadúnais neamh‑uathoibríocha agus tugtar de chumhacht don Rialtas a éileamh go ndeonófar ceadúnais allmhairiúcháin trí chlárú ar liostaí riaracháin na hAireachta Trádála. Dealraíonn sé go bhfuil an beart seo ar na bearta sin nach bhfuil ag luí le hAirteagal 17 den Chomhaontú Comhlachais, ós rud é go bhforáiltear leis bunús dlí le haghaidh srianta cainníochtúla nua, nó bearta a bhfuil éifeacht choibhéiseach acu.