MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

Déantar cánachas ar tháirgí fuinnimh agus ar leictreachas san Aontas Eorpach a rialáil le Treoir 2003/96/CE ón gComhairle an 27 Deireadh Fómhair 2003 lena ndéantar athstruchtúrú ar an gcreat Comhphobail le haghaidh cáin a ghearradh ar tháirgí fuinnimh agus ar leictreachas (an ‘Treoir maidir le Cánachas Fuinnimh’ nó an ‘Treoir’).

De bhun Airteagal 19(1) den Treoir, sa bhreis ar na forálacha a leagtar síos in Airteagail 5, 15 agus 17 di go háirithe, féadfaidh an Chomhairle, ag gníomhú di d’aon toil ar thogra ón gCoimisiún, aon Bhallstát a údarú chun díolúintí nó laghduithe sa bhreis ó thaobh leibhéal an chánachais a thabhairt isteach i gcomhair breithnithe sonracha beartais.

Tá údarú á lorg ag an bPortaingéil chun laghdú sealadach a chur i bhfeidhm ar na rátaí cánach náisiúnta le haghaidh gás-ola agus peitreal gan luaidhe a úsáidtear mar bhreoslaí mótair, chun iad a chur faoi bhun na n‑íosleibhéal cánachais a leagtar síos in Airteagal 7 den Treoir agus i dTábla A d’Iarscríbhinn I a ghabhann leis an Treoir.

Maireann an tréimhse bhailíochta a iarradh go dtí an 31 Nollaig 2022, ar tréimhse í atá laistigh den uastréimhse a cheadaítear le hAirteagal 19(2) den Treoir maidir le Cánachas Fuinnimh.

Le litir dar dáta an 2 Bealtaine 2022, chuir údaráis na Portaingéile an Coimisiún ar an eolas go bhfuil sé ar intinn acu an beart sealadach a chur i bhfeidhm. Soláthraíodh faisnéis bhreise an 11 agus an 23 Bealtaine 2022, agus an 8 Meitheamh 2022.

De réir údaráis na Portaingéile, is é is aidhm don bheart maolú a dhéanamh ar na praghsanna arda breosla do thomhaltóirí a bhaineann le hídiú breoslaí mótair, ar praghsanna iad a eascraíonn as na forbairtí geopholaitiúla atá ann faoi láthair, agus a dhéanann difear díreach do theaghlaigh agus do chuideachtaí araon.

A mhéid a bhaineann le praghsanna fuinnimh agus a dtreocht, de réir na bhfigiúirí a sholáthair údaráis na Portaingéile, ó thús na bliana, tá ardú suntasach tagtha ar phraghsanna (roimh chánacha) i gcás gás-ola agus i gcás an chineáil peitril gan luaidhe is mó a ídítear (gasolina 95).

Sa tábla thíos a sholáthair údaráis na Portaingéile, léirítear na meánphraghsanna do thomhaltóirí ag deireadh na míosa mar aon le comhchodanna an phraghais do gach mí ó mhí Eanáir go dtí mí na Bealtaine 2022.

De réir na Portaingéile, is cosúil gurb í an dleacht mháil an t‑aon chomhchuid praghais ar féidir idirghabháil a dhéanamh ina leith chun na praghsanna do thomhaltóirí a laghdú sa ghearrthéarma. Dá bhrí sin, dar léi, tá gá leis an maolú chun an t‑ardú tobann ar phraghsanna fuinnimh sa Phortaingéil a leigheas.

Go deimhin, de réir údaráis na Portaingéile, ní féidir an chéad dá chomhpháirt praghais sa tábla thuas (i.e. praghsanna idirnáisiúnta ar dhíorthaigh Brent agus ola (CAL), agus costais díluchtaithe agus stórála) a laghdú ós rud é gurb iad na fórsaí iomaíocha soláthair agus éilimh sna margaí idirnáisiúnta a chinneann iad.

A mhéid a bhaineann leis an tríú comhchuid praghais sa tábla thuas (costais ionchorpraithe bithbhreoslaí), de réir údaráis na Portaingéile, bheadh na tionchair dhiúltacha seo a leanas ag laghdú nó ag fionraí ar na spriocanna ionchorpraithe bithbhreoslaí :

(i) gan spriocanna ábhartha RED II a bhaint amach (rud a ardaíonn astaíochtaí gás ceaptha teasa tríd an gcomhchuid iontaise i mbreoslaí a mhéadú);

(ii) damáiste a dhéanamh do thionscal na mbithbhreoslaí agus do thionscal táirgthe beatha ainmhithe; agus

(iii) spleáchas fuinnimh a mhéadú mar gheall ar an úsáid níos mó atá á baint as breoslaí iontaise allmhairithe.