P9_TA(2022)0230

Athbhreithniú ar Chóras Trádála Astaíochtaí AE ***I

Leasuithe a ghlac Parlaimint na hEorpa an 8 Meitheamh 2022 ar an togra le haghaidh Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Treoir 2003/87/CE maidir le rannchuidiú na heitlíochta le sprioc an Aontais chun astaíochtaí a laghdú ar fud an gheilleagair agus beart domhanda margadhbhunaithe a chur chun feidhme go hiomchuí (COM(2021)0552 – C9-0319/2021 – 2021/0207(COD)) (1)

(An gnáthnós imeachta reachtach: an chéad léamh)

(2022/C 493/21)

Leasú 1

Togra le haghaidh treorach

Aithris 1

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (1) Le Treoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (10), bunaíodh córas maidir le lamháltais astaíochtaí gás ceaptha teasa a thrádáil laistigh den Aontas chun laghduithe ar astaíochtaí gás ceaptha teasa a chur chun cinn ar bhealach costéifeachtach, éifeachtúil ó thaobh an gheilleagair de. Áiríodh gníomhaíochtaí eitlíochta i gcóras trádála astaíochtaí an Aontais le Treoir 2008/101/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (11). (1) Le Treoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (10), bunaíodh córas maidir le lamháltais astaíochtaí gás ceaptha teasa a thrádáil laistigh den Aontas chun laghduithe ar astaíochtaí gás ceaptha teasa a chur chun cinn ar bhealach costéifeachtach, éifeachtúil ó thaobh an gheilleagair de. Rinneadh gníomhaíochtaí eitlíochta a bhaineann le heitiltí a fhágann ó aeradróm san Aontas nó a thuirlingíonn in aeradróm san Aontas a áireamh i gcóras trádála astaíochtaí an Aontais le Treoir 2008/101/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (11) . Rialaigh Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh i mbreithiúnas uaithi an 21 Nollaig 2011 (11a) nach sáraítear an dlí idirnáisiúnta trí ghníomhaíochtaí eitlíochta a áireamh in CTA AE de bhun na Treorach sin.

Leasú 2

Togra le haghaidh treorach

Aithris 1 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (1a) Chun dul chun cinn a éascú ar leibhéal ICAO chun creat domhanda a bhunú i ndáil le hastaíochtaí ón eitlíocht idirnáisiúnta a laghdú, ghlac an tAontas roinnt maoluithe faoi cheangal ama, na maoluithe “stad-an-clog” mar a thugtar orthu, lenar eisiadh gach eitilt lasmuigh den Aontas ó CTA AE. Beidh feidhm ag an maolú deireanach, a tugadh isteach le Rialachán (AE) 2017/2392, go dtí 2023.

Leasú 3

Togra le haghaidh treorach

Aithris 2

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (2) Comhaontú Pháras, a glacadh faoi Chreat-Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide (UNFCCC) i mí na Nollag 2015, tháinig sé i bhfeidhm i mí na Samhna 2016 (“Comhaontú Pháras”) (12). D'aontaigh na páirtithe i gComhaontú Pháras an méadú ar an meánteocht dhomhanda a choinneáil go mór faoi bhun 2 oC os cionn na leibhéal réamhthionsclaíoch agus iarrachtaí a dhéanamh teorainn 1,5 oC os cionn na leibhéal réamhthionsclaíoch a chur leis an méadú teochta. Chun cuspóirí Chomhaontú Pháras a bhaint amach, is gá do gach earnáil rannchuidiú le laghduithe astaíochtaí a bhaint amach, lena n-áirítear an eitlíocht idirnáisiúnta. (2) Tá cosaint an chomhshaoil ar cheann de na dúshláin is mó atá roimh an Aontas agus roimh an gcuid eile den domhan. Comhaontú Pháras, a glacadh faoi Chreat-Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide (UNFCCC) i mí na Nollag 2015, tháinig sé i bhfeidhm i mí na Samhna 2016 (“Comhaontú Pháras”) (12). D’aontaigh na páirtithe i gComhaontú Pháras an méadú ar an meánteocht dhomhanda a choinneáil go mór faoi bhun 2 oC os cionn na leibhéal réamhthionsclaíoch agus iarrachtaí a dhéanamh teorainn 1.5 oC os cionn na leibhéal réamhthionsclaíoch a chur leis an méadú teochta , lena léireofaí, inter alia, cothromas agus prionsabal na bhfreagrachtaí agus na gcumas faoi seach atá coiteann ach difreáilte, i bhfianaise imthosca náisiúnta éagsúla. Ós rud é go léirítear le meastacháin na saineolaithe, a fógraíodh le linn Chomhdháil na Náisiún Aontaithe maidir leis an Athrú Aeráide 2021 (COP26), a tionóladh i nGlaschú ón 31 Deireadh Fómhair go dtí an 13 Samhain 2021, go bhfuil an domhan ag dul i dtreo méadú idir 1,8 oC agus 2,4 oC ar an meánteocht, chomhaontaigh na Páirtithe ina gconclúidí ó COP 26 go laghdófaí go mór na rioscaí agus na tionchair a bhaineann leis an athrú aeráide tríd an méadú ar an meánteocht dhomhanda a choinneáil ar 1,5 oC os cionn na leibhéal réamhthionsclaíoch, agus thug siad gealltanas go neartófaí a spriocanna do 2030 faoi dheireadh 2022 chun dlús a chur leis an ngníomhaíocht ar son na haeráide sa deacáid ríthábhachtach seo agus chun a áirithiú go mbeidh na Páirtithe ar an mbóthar ceart chun an téamh domhanda a theorannú go 1,5 oC . Chun cuspóirí Chomhaontú Pháras a bhaint amach, is gá do gach earnáil rannchuidiú le laghduithe astaíochtaí a bhaint amach, lena n-áirítear an eitlíocht idirnáisiúnta.

Leasú 4

Togra le haghaidh treorach

Aithris 2 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (2a) Is ón eitlíocht a thagann 2-3 % d’astaíochtaí domhanda CO2. San Aontas, is ionann astaíochtaí CO2 ón eitlíocht agus 3,7 % d’iomlán na n-astaíochtaí CO2. Gineann earnáil na heitlíochta 15,7 % de na hastaíochtaí, gan astaíochtaí neamh-CO2 a chur san áireamh, ón earnáil iompair, rud a fhágann gurb í an dara foinse is mó d’astaíochtaí gás ceaptha teasa i ndiaidh iompar de bhóthar í. In 2018, thuar Eurocontrol méadú bliantúil 53 % ar astaíochtaí eitlíochta na hEorpa faoi 2040 i gcomparáid le 2017. Tá práinn mhéadaitheach ag teacht ar an ngá gníomhaíocht a dhéanamh chun astaíochtaí a laghdú, mar a luaigh an Painéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide (IPCC), sna tuarascálacha is déanaí uaidh an 7 Lúnasa 2021 dar teideal Climate change 2021: The Physical Science Basis [Athrú Aeráide 2021: An Bunús Eolaíochta Fisicí] agus an 28 Feabhra 2022 dar teideal Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability [Athrú Aeráide 2022: Tionchair, Oiriúnú agus Leochaileacht]. Dúirt IPCC go hardmhuiníneach go bhfuil an t-athrú aeráide ina bhagairt ar dhea-bhail an duine agus ar shláinte an phláinéid, agus gurb amhlaidh, má chuirtear moill bhreise ar ghníomhaíocht dhomhanda chomhbheartaithe atá réamhbheartaithe maidir le hoiriúnú agus maolú, a chaillfear an deis todhchaí inbhuanaithe ar féidir linn maireachtáil inti a dhaingniú do chách, ar deis ghearrshaolach í atá á dúnadh go gasta. Tugtar meastacháin nua ann maidir leis an dóchúlacht go sáraítear an leibhéal téimh dhomhanda de 1,5 oC sna blianta amach romhainn, agus tuigtear leis, mura mbíonn laghduithe láithreacha, tapa agus móra ar astaíochtaí gás ceaptha teasa, nach mbeifear in ann an téamh a theorannú go dtí 1,5 oC nó fiú 2 oC. Dá bhrí sin, ba cheart don Aontas aghaidh a thabhairt ar an bpráinn sin trí dhlús a chur lena iarrachtaí agus trí é féin a bhunú mar cheannaire idirnáisiúnta sa chomhrac in aghaidh an athraithe aeráide.

Leasú 5

Togra le haghaidh treorach

Aithris 2 b (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (2b) Roimh ghéarchéim COVID-19, mheas ICAO go bhféadfadh astaíochtaí eitlíochta idirnáisiúnta méadú suas le 150 % faoi 2040 i gcomparáid le 2020. Cé go raibh paindéim COVID-19 ina cúis le laghdú sealadach ar thrácht eitlíochta, is léir ó réamh-mheastacháin réamh-COVID-19 a bhí ann cheana go mbeadh méadú bliantúil 150 % ar astaíochtaí eitlíochta ar an leibhéal domhanda faoi 2040, i gcomparáid le 2020, agus méadú 53 % ar leibhéal an Aontais faoi 2040, i gcomparáid le 2017.

Leasú 6

Togra le haghaidh treorach

Aithris 3

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (3) Ghlac Comhairle na hEagraíocht Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta (ICAO) an Chéad Eagrán de na Caighdeáin Idirnáisiúnta agus na Cleachtais Mholta (SARPanna) maidir le Cosaint an Chomhshaoil – an Scéim Fritháirithe agus Laghdaithe Carbóin don Eitlíocht Idirnáisiúnta (CORSIA) (Iarscríbhinn 16, Imleabhar IV a ghabhann le Coinbhinsiún Chicago) ag an deichiú cruinniú dá 214ú seisiún ar an 27 Meitheamh 2018. Leanann an tAontas agus a Bhallstáit de thacaíocht a thabhairt do CORSIA agus iad tiomanta dá chur chun feidhme ó thús na céime píolótaí 2021-2023 (13). (3) Ghlac Comhairle na hEagraíochta Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta (ICAO) an Chéad Eagrán de na Caighdeáin Idirnáisiúnta agus na Cleachtais Mholta (SARPanna) maidir le Cosaint an Chomhshaoil – an Scéim Fritháirithe agus Laghdaithe Carbóin don Eitlíocht Idirnáisiúnta (CORSIA) (Iarscríbhinn 16, Imleabhar IV a ghabhann le Coinbhinsiún Chicago) ag an deichiú cruinniú dá 214ú seisiún ar an 27 Meitheamh 2018. Cuireann an tAontas agus na Ballstáit CORSIA chun feidhme ó thús na treoirthréimhse 2021-2023 (13).

Leasú 7

Togra le haghaidh treorach

Aithris 6

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (6) Thug an tAontas faoina ghlanastaíochtaí gás ceaptha teasa ar fud an gheilleagair a laghdú le 55 % ar a laghad faoi leibhéil 1990 faoin mbliain 2030 sa ghealltanas laghdaithe cothrom le dáta a cinneadh go náisiúnta ón Aontas agus óna Bhallstáit a cuireadh faoi bhráid Rúnaíocht UNFCCC an 17 Nollaig 2020 (16). (6) Thug an tAontas faoina ghlanastaíochtaí gás ceaptha teasa ar fud an gheilleagair a laghdú le 55 % ar a laghad faoi leibhéil 1990 faoin mbliain 2030 sna ranníocaíochtaí laghdaithe cothrom le dáta a cinneadh go náisiúnta ón Aontas agus óna Bhallstáit a cuireadh faoi bhráid Rúnaíocht UNFCCC an 17 Nollaig 2020 (16).

Leasú 8

Togra le haghaidh treorach

Aithris 7

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (7) Chumhdaigh an tAontas i reachtaíocht an sprioc maidir le haeráidneodracht ar fud an gheilleagair faoi 2050 i Rialachán (AE) 2021/1119 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (17) . Bunaítear leis an Rialachán sin freisin gealltanas ceangailteach de chuid an Aontais do laghdú 55 % ar a laghad ar ghlanastaíochtaí gás ceaptha teasa intíre (astaíochtaí tar éis aistrithe a asbhaint) faoi bhun leibhéil 1990 faoi 2030. (7) Chumhdaigh an tAontas i reachtaíocht an sprioc maidir le haeráidneodracht ar fud an gheilleagair faoi 2050 ar a dhéanaí, agus an aidhm astaíochtaí diúltacha a bhaint amach ina dhiaidh sin mar a leagtar síos in Airteagal 2(1) de Rialachán (AE) 2021/1119 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (17). Bunaítear leis an Rialachán sin freisin, in Airteagal 4(1) , gealltanas ceangailteach de chuid an Aontais do laghdú 55 % ar a laghad ar ghlanastaíochtaí gás ceaptha teasa intíre (astaíochtaí tar éis aistrithe a asbhaint) faoi bhun leibhéil 1990 faoi 2030.

Leasú 9

Togra le haghaidh treorach

Aithris 8

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (8) Tá an leasú seo ar Threoir 2003/87/CE dírithe ar rannchuidithe an Aontais faoi Chomhaontú Pháras agus an chreata rialála a chur chun feidhme don eitlíocht, chun sprioc cheangailteach aeráide an Aontais do 2030 laghdú 55 % ar a laghad ar ghlanastaíochtaí gás ceaptha teasa intíre i gcomparáid le leibhéil 1990 faoi 2030 a bhaint amach mar a leagtar amach i Rialachán (AE) 2021/ … . (8) Is é is aidhm leis an leasú seo ar Threoir 2003/87/CE rannchuidithe an Aontais faoi Chomhaontú Pháras a chur chun feidhme don eitlíocht, agus an creat rialála a chur chun feidhme chun sprioc cheangailteach aeráide an Aontais do 2030 a bhaint amach, eadhon laghdú 55 % ar a laghad faoi 2030 ar ghlanastaíochtaí gás ceaptha teasa intíre i gcomparáid le leibhéil 1990 faoi 2030 agus aeráidneodracht a bhaint amach faoi 2050 ar a dhéanaí, mar a leagtar amach i Rialachán (AE) 2021/1119 .

Leasú 10

Togra le haghaidh treorach

Aithris 8 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (8a) Chomh maith le CO2, bíonn tionchar ag an eitlíocht ar an aeráid trí astaíochtaí neamh-CO2, amhail gal uisce (H2O), ocsaídí nítrigine (NOx), dé-ocsaíd sulfair (SO2) agus cáithníní súiche, chomh maith le próisis atmaisféaracha arb iad is cúis leo astaíochtaí den sórt sin, mar shampla foirmiú an ózóin agus ciorras conaire comhdhlúthaithe. Braitheann tionchar aeráide na n-astaíochtaí neamh-CO2 sin ar an gcineál breosla agus innill a úsáidtear, ar shuíomh na n-astaíochtaí, go háirithe airde chúrsála an aerárthaigh, agus a shuíomh i dtéarmaí domhanleithid agus domhanfhaid, chomh maith le ham na n-astaíochtaí agus na dálaí aimsire ag an am sin. I Measúnú Tionchair 2006 ón gCoimisiún maidir le heitlíocht a chur san áireamh i Scéim an Aontais maidir le Trádáil Astaíochtaí gás ceaptha teasa (CTA AE), aithníodh i dTreoir 2008/101/CE go bhfuil tionchar ag an eitlíocht ar an aeráid dhomhanda trí astaíochtaí neamh-CO2 a scaoileadh. Le hAirteagal 30(4) de Threoir 2003/87/CE, arna leasú le Treoir (AE) 2018/410 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, ceanglaíodh ar an gCoimisiún anailís nuashonraithe ar éifeachtaí neamh-CO2 na heitlíochta a thíolacadh, lena ngabhfaidh, i gcás inarb iomchuí, togra maidir leis an mbealach is fearr chun aghaidh a thabhairt ar na héifeachtaí sin, roimh an 1 Eanáir 2020. Chun an ceanglas sin a chomhlíonadh, rinne Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh (EASA) anailís nuashonraithe ar éifeachtaí neamh-CO2 na heitlíochta ar an athrú aeráide agus d’fhoilsigh sí a staidéar an 23 Samhain 2020. Deimhníodh i dtorthaí an staidéir an méid a measadh roimhe sin, is é sin go bhfuil tábhacht na dtionchar aeráide neamh-CO2 a eascraíonn ó ghníomhaíochtaí eitlíochta chomh tábhachtach ar a laghad leis na tionchair ar CO2 amháin.

Leasú 11

Togra le haghaidh treorach

Aithris 8 b (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (8b) Eascraíonn sé as an staidéar a rinne EASA an 23 Samhain 2020 nach féidir neamhshuim a dhéanamh a thuilleadh d’astaíochtaí eitlíochta neamh-CO2, i gcomhréir le prionsabal an réamhchúraim. Tá gá le bearta rialála de chuid an Aontais chun laghdú ar astaíochtaí a bhaint amach i gcomhréir le Comhaontú Pháras. Dá bhrí sin, ba cheart don Choimisiún scéim faireacháin, tuairiscithe agus fíoraithe a bhunú d’astaíochtaí eitlíochta neamh-CO2. Ag tógáil ar thorthaí na scéime sin, ba cheart don Choimisiún, tráth nach déanaí ná an 31 Nollaig 2026, bunaithe ar mheasúnú tionchair, togra reachtach a thíolacadh ina mbeadh bearta maolaithe d’astaíochtaí neamh-CO2, trí raon feidhme CTA AE a leathnú chun na hastaíochtaí sin a chumhdach. Go dtí go nglacfar togra reachtach lena leathnaítear raon feidhme na Treorach seo chun astaíochtaí neamh-CO2 a chumhdach, ag tosú ón 31 Nollaig 2027, déanfar fachtóir astaíochtaí CO2 d’astaíochtaí ó ghníomhaíochtaí eitlíochta a iolrú faoi 1,8 chun astaíochtaí eitlíochta neamh-CO2 a chur san áireamh, faoi 1,9 ón 31 Nollaig 2028 agus faoi 2,0 ón 31 Nollaig 2029. Níor cheart go rachadh an t-iolraitheoir thar 2,0 .

Leasú 12

Togra le haghaidh treorach

Aithris 9

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (9) Ba cheart don eitlíocht rannchuidiú leis na hiarrachtaí laghdaithe astaíochtaí is gá chun sprioc aeráide 2030 an Aontais a bhaint amach. Dá bhrí sin, ba cheart cainníocht iomlán na lamháltas don eitlíocht a chomhdhlúthú agus a bheith faoi réir an fhachtóra laghdaithe línigh. (9) Ba cheart don eitlíocht rannchuidiú leis na hiarrachtaí laghdaithe astaíochtaí is gá chun cuspóirí an Aontais a leagtar síos in Airteagal 1(2) de Rialachán (AE) 2021/1119 agus i gComhaontú Pháras a bhaint amach. Dá bhrí sin, ba cheart cainníocht iomlán na lamháltas don eitlíocht a chomhdhlúthú agus a bheith faoi réir an fhachtóra laghdaithe línigh.

Leasú 13

Togra le haghaidh treorach

Aithris 10

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (10) Chun an uaillmhian aeráide mhéadaithe a bhaint amach, beidh gá a mhéid acmhainní agus is féidir a chur i dtreo an aistrithe aeráide. Dá thoradh sin, ba cheart gach ioncam ceantála nach bhfuil sannta do bhuiséad an Aontais a úsáid chun críocha a bhaineann leis an aeráid. (10) Chun an uaillmhian aeráide mhéadaithe a bhaint amach, beidh gá lena mhéid acmhainní agus is féidir a chur i dtreo an aistrithe aeráide , rud ba cheart a bheith mar chuid den aistriú cóir freisin . Dá thoradh sin, ba cheart gach ioncam ceantála nach bhfuil sannta do bhuiséad an Aontais a úsáid chun críoch a bhaineann leis an aeráid. Tá sé beartaithe go dtiocfaidh méadú ar ioncam ceantála laistigh den earnáil eitlíochta de bharr deireadh a bheith á chur de réir a chéile le lamháltais saor in aisce agus de bharr chur i bhfeidhm CTA AE chun eitiltí a imíonn ó LEE chuig tríú tír a chumhdach. Ba cheart cuid den ioncam ó na lamháltais eitlíochta a chuirtear ar ceant a leithdháileadh ar earnáil na heitlíochta tríd an gCiste Infheistíochta don Aeráid chun tacú le nuálaíochtaí chun tionchar na hearnála eitlíochta ar an aeráid agus ar an gcomhshaol a laghdú. Ba cheart 15 % den ioncam a ghintear ó chur ar ceant lamháltas d’astaíochtaí eitiltí a imíonn ó EEA a leithdháileadh ar Chistí Aeráide UNFCCC, chun gníomhaíocht idirnáisiúnta a chur chun cinn chun tionchar an athraithe aeráide ar na pobail is leochailí a mhaolú. Ba cheart do na Ballstáit an t-ioncam atá fágtha a úsáid i gcás gníomhaíochtaí i gcomhréir le hAirteagal 10(3), go háirithe gníomhaíochtaí lena dtacaítear le hidirphlé sóisialta agus le haistriú cóir, lena ndéantar an córas iompair a dhícharbónú agus lena dtacaítear le roghanna fadraoin in aghaidh na heitlíochta a bhfuil tionchar aeráide is lú acu.

Leasú 14

Togra le haghaidh treorach

Aithris 10 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (10a) Agus earnáil na heitlíochta á haistriú i dtreo na heitlíochta inbhuanaithe, ba cheart gné shóisialta na hearnála agus a hiomaíochas a chur san áireamh, chun a áirithiú go mbeidh an t-aistriú sin cóir ó thaobh cúrsaí sóisialta de agus go gcuirfear oiliúint, athsciliú agus uas-sciliú ar fáil d’oibrithe. Ba cheart don Choimisiún tuarascáil a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle maidir le cur i bhfeidhm na Treorach seo agus a tionchar ar an margadh inmheánach i ndáil le hearnáil na heitlíochta, agus béim ar leith á leagan ar na tionchair shóisialta.

Leasú 15

Togra le haghaidh treorach

Aithris 10 b (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (10b) Tagann 6-9 % d’astaíochtaí iomlána CO2 eitlíochta ó eitiltí ar 1 000 ciliméadar nó níos lú a n-achar. Go dtí go mbeidh teicneolaíocht chaolchlaitheach ann agus go mbeidh breoslaí eitlíochta agus aerárthaí astaíochtaí nialasacha ar fáil, ba cheart bearta a thabhairt ar an bhfód chun aistriú modha i dtreo modhanna malartacha agus níos inbhuanaithe iompair a chur chun cinn, go háirithe don deighleog eitiltí arb é atá inti eitiltí réigiúnacha agus ceann íochtair na n-eitiltí gearr-raoin, eadhon eitiltí ar faoi bhun 1 000 ciliméadar a raon.

Leasú 16

Togra le haghaidh treorach

Aithris 11

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (11) I gcomhréir le hAirteagal 28b(3) de Threoir 2003/87/CE, déanfaidh an tAontas measúnú ar scéim CORSIA ICAO agus cuirfidh sé chun feidhme í de réir mar is iomchuí, agus ar bhealach atá comhsheasmhach le gealltanas an Aontais maidir le laghduithe astaíochta ar fud an gheilleagair faoi 2030 . (11) I gcomhréir le hAirteagal 28b(3) de Threoir 2003/87/CE, déanfaidh an tAontas measúnú ar scéim CORSIA ICAO agus cuirfidh sé chun feidhme í de réir mar is iomchuí, agus ar bhealach atá comhsheasmhach le gealltanas an Aontais maidir le laghduithe astaíochtaí ar fud an gheilleagair faoi Rialachán (AE) 2021/1119 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus faoi Chomhaontú Pháras .

Leasú 17

Togra le haghaidh treorach

Aithris 11 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (11a) Tá sé léirithe gur uirlis éifeachtach é CTA AE chun astaíochtaí a laghdú trí chonair réamhshainithe agus, ar an gcaoi sin, an nuálaíocht agus na gníomhaithe tosaigh a dhreasú maidir le laghduithe éifeachtúla astaíochtaí, agus ag an am céanna is sásra é CORSIA lena gcúitítear astaíochtaí trí fhritháireamh. Ó thaobh a éifeachtachta de, léiríodh sa mheasúnú a rinne an Coimisiún ar “bheart domhanda margadhbhunaithe ICAO (CORSIA) de bhun Airteagal 28b agus chun staidéar a dhéanamh ar chostais faoi bhealach de bhun Airteagal 3d de Threoir CTA AE” nach bhfuil leibhéal uaillmhéine CORSIA maidir le hearnáil na heitlíochta idirnáisiúnta i gcomhréir leis an leibhéal domhanda uaillmhéine is gá chun fanacht laistigh de spriocanna teochta Chomhaontú Pháras. Chun laghduithe uaillmhianacha ar astaíochtaí gás ceaptha teasa in earnáil na heitlíochta i gcomhréir le Comhaontú Pháras a áirithiú, agus chun cur le cothroime iomaíochta idirnáisiúnta, agus cóir chomhionann ar bhealaí á háirithiú ag an am céanna, ón 30 Aibreán [tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach seo + 1], ba cheart feidhm a bheith ag CTA AE maidir le gach eitilt a imíonn ó aeradróm atá lonnaithe in LEE. Tá an tAontas tiomanta do scéim CORSIA i gcónaí. Chun tiomantas an Aontais a chur san áireamh mar aon lena rannpháirtíocht chomhuaineach in CORSIA, ba cheart go mbeadh luach airgeadais an chaiteachais ar chreidmheasanna a úsáidtear le haghaidh CORSIA i gcás eitiltí ó LEE chuig tríú tíortha a bhfuil CORSIA á chur chun feidhme acu a bheith in-asbhainte as na hoibleagáidí airgeadais faoi CTA AE.

Leasú 18

Togra le haghaidh treorach

Aithris 12

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (12) Ba cheart cainníocht iomlán na lamháltas don eitlíocht a chomhdhlúthú ag leibhéal an leithdháilte le haghaidh eitiltí a fhágann ó aeradróm atá lonnaithe in LEE agus a thuirlingíonn in aeradróm atá lonnaithe in LEE, san Eilvéis nó sa Ríocht Aontaithe . Ba cheart an leithdháileadh don bhliain 2024 a bhunú ar an leithdháileadh iomlán chuig oibreoirí aerárthaigh gníomhacha in 2023, laghdaithe faoin bhfachtóir laghdaithe línigh mar a shonraítear in Airteagal 9 de Threoir 2003/87/CE. Ba cheart an leibhéal leithdháilte a mhéadú chun na bealaí nach raibh cumhdaithe ag EU ETS sa bhliain 2023 ach a chumhdaítear in EU ETS ón mbliain 2024 ar aghaidh a chur san áireamh. (12) Ba cheart cainníocht iomlán na lamháltas don eitlíocht a chomhdhlúthú ag leibhéal an leithdháilte le haghaidh eitiltí a chumhdaítear i gcomhréir leis an Treoir seo . Ba cheart an leithdháileadh don bhliain 2024 a bhunú ar an leithdháileadh iomlán chuig oibreoirí aerárthaigh gníomhacha in 2023, laghdaithe faoin bhfachtóir laghdaithe línigh mar a shonraítear in Airteagal 9 de Threoir 2003/87/CE. Ba cheart an leibhéal leithdháilte a mhéadú chun na bealaí nach raibh cumhdaithe ag CTA AE sa bhliain 2023 ach a chumhdaítear in CTA AE ón mbliain 2024 ar aghaidh a chur san áireamh.

Leasú 19

Togra le haghaidh treorach

Aithris 13

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (13) Ba cheart do cheantáil mhéadaithe ó bhliain amháin tar éis theacht i bhfeidhm an leasú seo ar Threoir 2003/87/CE a bheith mar riail do leithdháileadh lamháltas earnáil na heitlíochta, a mbeadh céimniú amach de réir a chéile lamháltas saor in aisce mar thoradh air sin faoi 2026, ag cur cumas na hearnála chun costas méadaithe CO2 a sheoladh ar aghaidh san áireamh. (13) Ba cheart do cheantáil mhéadaithe ó bhliain amháin tar éis theacht i bhfeidhm an leasú seo ar Threoir 2003/87/CE a bheith mar riail do leithdháileadh lamháltas earnáil na heitlíochta, a mbeadh céimniú amach de réir a chéile lamháltas saor in aisce mar thoradh air sin faoi 2025, ag cur cumas na hearnála chun costas méadaithe CO2 a sheoladh ar aghaidh san áireamh.

Leasú 20

Togra le haghaidh treorach

Aithris 13 b (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (13b) Ba cheart go mbeadh Treoir CTA AE ina cuidiú le dícharbónú an aeriompair a dhreasú. Bheadh ról ag an aistriú ó úsáid breoslaí iontaise go húsáid mhéadaitheach breoslaí eitlíochta inbhuanaithe, go háirithe breoslaí eitlíochta sintéiseacha, chun an dícharbónú sin a bhaint amach. Mar sin féin, i bhfianaise an ardleibhéil iomaíochta idir oibreoirí aerárthaí, fhorbairt mhargadh an Aontais i dtaca le breoslaí eitlíochta inbhuanaithe, agus an difreálaigh thábhachtaigh praghsanna idir ceirisín iontaise agus breoslaí eitlíochta inbhuanaithe, ba cheart tacú leis an aistriú sin trí spreagadh a thabhairt do luaththionscnóirí. Dá bhrí sin, le linn na tréimhse ón 1 Eanáir 2024 go dtí an 31 Nollaig 2029, ba cheart lamháltais a leithdháileadh ar an mbealach céanna le conradh difríochta, lena gcumhdaítear an difreálach praghsanna atá fágtha idir ceirisín iontaise agus breoslaí eitlíochta inbhuanaithe d’oibreoirí aerárthaí aonair, i gcomhréir le méid na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe a úsáidtear agus a thuairiscítear faoi Rialachán xxxx/xxxx [Rialachán REFuelEU] (1a) , chun luaththionscnóirí a dhreasú agus chun tacú le margadh Aontais le haghaidh breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a chruthú. Ba cheart 20 milliún lamháltas a fhorchoimeád ón 1 Eanáir 2024 go dtí an 31 Nollaig 2029, agus ba cheart 20 milliún liúntas breise a chur i leataobh nuair atá eitiltí a imíonn ó LEE go tríú tíortha ina gcuid de raon feidhme CTA AE don tréimhse chéanna. Ba cheart go dtiocfadh na lamháltais sin ón gcomhthiomsú iomlán lamháltas atá ar fáil agus níor cheart iad a úsáid ach amháin le haghaidh eitiltí a chumhdaítear le CTA AE agus ar bhealach neamh-idirdhealaitheach. Ba cheart don Choimisiún a áirithiú go leithdháilfear 70 % de na lamháltais sin go sonrach le haghaidh úsáid breoslaí eitlíochta sintéiseacha, agus tús áite á thabhairt do bhreoslaí in-athnuaite de thionscnamh neamhbhitheolaíoch (RFNBOnna). Ba cheart don Choimisiún astaíochtaí CO2 ó bhreoslaí iontaise a chur san áireamh go hiomchuí, agus ba cheart dó a mheas go dtáirgeann RFNBOnna astaíochtaí nialasacha do na hoibreoirí aerárthaí a úsáideann iad. Tar éis dó meastóireacht agus measúnú tionchair a dhéanamh, d’fhéadfadh an Coimisiún a chinneadh togra reachtach a thíolacadh chun méid lamháltas a leithdháileadh a mbeadh uasteorainn agus teorainn ama leis, ar lamháltais iad nár cheart dóibh dul thar an 31 Nollaig 2034.

Leasú 21

Togra le haghaidh treorach

Aithris 14

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (14) Ba cheart Treoir 2003/87/CE a leasú freisin maidir le haonaid chomhlíontachta inghlactha, chun Critéir Incháilitheachta an Aonaid, ar ghlac Comhairle ICAO leo ag a 216ú seisiún i Márta 2019, a chur san áireamh mar eilimint riachtanach de CORSIA. Ba cheart d’aerlínte atá lonnaithe san Aontas a bheith in ann creidmheasanna idirnáisiúnta a úsáid le haghaidh comhlíontachta maidir le heitiltí chuig nó ó thríú tíortha a mheastar go bhfuil siad rannpháirteach in CORSIA. Lena áirithiú go dtacaíonn cur chun feidhme CORSIA an Aontais le spriocanna Chomhaontú Pháras agus go dtugann sé dreasachtaí le haghaidh rannpháirtíocht leathan in CORSIA, ba cheart do chreidmheasanna comhlíontachta a thionscnamh ó stáit atá ina bPáirtithe i gComhaontú Pháras agus atá rannpháirteach in CORSIA, agus ba cheart comhaireamh dúbailte creidmheasanna a sheachaint. (14) Ba cheart Treoir 2003/87/CE a leasú freisin maidir le haonaid chomhlíontachta inghlactha, chun Critéir Incháilitheachta an Aonaid, ar ghlac Comhairle ICAO leo ag a 216ú seisiún i Márta 2019, a chur san áireamh mar eilimint riachtanach de CORSIA. Maidir le creidmheasanna idirnáisiúnta as ucht CORSIA a chomhlíonadh, ba cheart d’aerlínte atá lonnaithe san Aontas a bheith in ann iad a úsáid le haghaidh eitiltí chuig tríú tíortha nó uathu, ar tríú tíora iad a mheastar a bheith rannpháirteach in CORSIA. Lena áirithiú go dtacaíonn cur chun feidhme CORSIA an Aontais le spriocanna Chomhaontú Pháras agus go dtugann sé dreasachtaí le haghaidh rannpháirtíocht leathan in CORSIA, ba cheart do chreidmheasanna tionscnamh ó stáit atá ina bPáirtithe i gComhaontú Pháras agus atá rannpháirteach in CORSIA, agus ba cheart comhaireamh dúbailte creidmheasanna a sheachaint. Ba cheart aon imeacht ó bhonnlíne CORSIA, atá socraithe ag 2019-2020, le heisceacht a bhfuil teorainn ama léi ó na blianta 2021 go 2023, a mheas mar neamhchomhlíonadh chun críoch na Treorach seo.

Leasú 22

Togra le haghaidh treorach

Aithris 15

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (15) Chun a áirithiú go mbíonn coinníollacha aonfhoirmeacha ann chun creidmheasanna idirnáisiúnta a úsáid i gcomhréir le hAirteagal 11a de Threoir 2003/87/CE, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a bhronnadh ar an gCoimisiún chun liosta a ghlacadh de na creidmheasanna a mheas Comhairle ICAO a bheith iomchuí lena n-úsáid chun CORSIA a chomhlíonadh, agus a chomhlíonann na coinníollacha incháilitheachta thuas. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18). (15) Chun a áirithiú go mbíonn coinníollacha aonfhoirmeacha ann chun creidmheasanna idirnáisiúnta a úsáid i gcomhréir le hAirteagal 11a de Threoir 2003/87/CE, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a bhronnadh ar an gCoimisiún chun liosta a ghlacadh de na creidmheasanna a mheas Comhairle ICAO a bheith iomchuí lena n-úsáid chun CORSIA a chomhlíonadh, agus a chomhlíonann na coinníollacha incháilitheachta thuas. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18). Thairis sin, chun trédhearcacht sonraí a áirithiú, ba cheart d’oibreoirí aerárthaí a n-astaíochtaí agus a bhfritháireamh a thuairisciú ar bhealach atá áisiúil don úsáideoir faoi Airteagal 14(3a) den Treoir seo.

Leasú 23

Togra le haghaidh treorach

Aithris 17 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (17a) Ag an gcomhthionól ICAO tríbhliantúil atá sceidealaithe do Mheán Fómhair 2022, ba cheart do na Ballstáit a seacht ndícheall a dhéanamh teacht ar chomhaontú lena gcomhghleacaithe maidir le laghdú forchéimnitheach bliantúil ar an mbonnlíne 2019-2020 bunaithe don tréimhse tar éis 2023, chun ailíniú de réir a chéile leis an bhfachtóir líneach a chuirtear i bhfeidhm ar CTA AE a áirithiú, agus tar éis 2035 freisin, i gcomhréir le sprioc an Aontais maidir le haeráidneodracht do 2050 ar a dhéanaí.

Leasú 24

Togra le haghaidh treorach

Aithris 18

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (18) Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú le haghaidh tíortha a meastar go bhfuil CORSIA á chur i bhfeidhm acu a liostú chun críocha Threoir 2003/87/CE de bhun Airteagal 25a(3) den Treoir sin, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a bhronnadh ar an gCoimisiún chun an liosta stát a ghlacadh agus a choinneáil ar bun seachas tíortha LEE, an Eilvéis agus an Ríocht Aontaithe, ar stáit iad a meastar go bhfuil siad rannpháirteach in CORSIA chun críocha dhlí an Aontais. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. (18) Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú le haghaidh tíortha a meastar go bhfuil CORSIA á chur i bhfeidhm acu a liostú chun críocha Threoir 2003/87/CE de bhun Airteagal 25a(3) den Treoir sin, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a bhronnadh ar an gCoimisiún chun an liosta stát a ghlacadh agus a choinneáil ar bun seachas tíortha LEE, an Eilvéis agus an Ríocht Aontaithe, ar stáit iad a meastar go bhfuil siad rannpháirteach in CORSIA chun críocha dhlí an Aontais. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Bunaithe ar an bhfaisnéis a sholáthraítear ar an liosta sin agus chun cur leis an trédhearcacht, leis an gcuntasacht agus le hinrochtaineacht ar fhaisnéis ar bhealach atá furasta le húsáid, ba cheart don Choimisiún liosta a fhoilsiú d’oibreoirí aerárthaí nach meastar a bheith ag cur CORSIA i bhfeidhm i gcás eitiltí chuig tríú tíortha, agus uathu.

Leasú 25

Togra le haghaidh treorach

Aithris 19

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (19) Mar gheall go bhfuil sé i gceist go mbeadh úinéireacht ag tír dhúchais n-oibreoirí aerárthaigh atá lonnaithe taobh amuigh den Aontas ar chur chun feidhme agus cur i bhfeidhm CORSIA i leith na n-oibreoirí sin, ciallaíonn cur chun feidhme CORSIA ar eitiltí seachas eitiltí a fhágann ó aeradróm atá lonnaithe in LEE agus a thuirlingíonn in aeradróm in LEE, san Eilvéis nó sa Ríocht Aontaithe nach mór oibreoirí aerárthaigh atá lonnaithe lasmuigh den Aontas a dhíolmhú ó oibleagáidí ETS le haghaidh na n-eitiltí sin . (19) Chun a áirithiú nach dtabharfar cuntas ar astaíochtaí faoi dhó agus chun aird chuí a thabhairt ar oibleagáidí fritháirimh CORSIA os cionn bonnlíne a socraíodh ar leibhéal 2019 do na blianta 2021 go 2023 agus a shocraítear ar an meán do na blianta 2019-2020 sna blianta ina dhiaidh sin, ba cheart d’oibreoirí aerárthaí a bheith in ann luach airgeadais an chaiteachais ar chreidmheasanna a úsáideann siad le haghaidh CORSIA a asbhaint i gcás eitiltí a chumhdaítear i gcomhréir leis an Treoir seo .

Leasú 26

Togra le haghaidh treorach

Aithris 20 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (20a) Chun a áirithiú go mbeidh scéim fritháirimh dhomhanda aonair ann mar thoradh ar CORSIA chun dul i ngleic le hastaíochtaí carbóin ón eitlíocht faoin dara céim agus faoin gcéim éigeantach den scéim ICAO in 2027, tá argóint déanta ag an Aontas go leanúnach chun tacú le rialacha cur chun feidhme agus rialachas stóinsithe agus le rannpháirtíocht leordhóthanach i gcéimeanna deonacha agus éigeantacha CORSIA. I gcás ina gcinneann an Coimisiún nach leor CORSIA mar bheart chun cuspóirí agus gealltanais aeráide an Aontais faoi Chomhaontú Pháras a bhaint amach, ba cheart don Choimisiún togra reachtach a thíolacadh chun deireadh a chur leis an maolú sealadach i gcás eitiltí a thuirlingíonn in aeradróm atá suite in LEE.

Leasú 27

Togra le haghaidh treorach

Aithris 20 b (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (20b) Ba cheart don Aontas a dhícheall a dhéanamh forálacha CORSIA a neartú agus tacú le glacadh sprice fadtéarmaí maidir le hastaíochtaí eitlíochta domhanda a laghdú, agus ag an am céanna inniúlacht an Aontais maidir le Treoir 2003/87/CE a chosaint, mar a dhearbhaigh Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh (1a) .

Leasú 28

Togra le haghaidh treorach

Aithris 20 c (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (20c) Tá sé ríthábhachtach trédhearcacht sonraí a áirithiú agus tá sé tábhachtach go bhfeabhsófar in-fhorfheidhmitheacht CORSIA agus rochtain phoiblí ar fhaisnéis atá nasctha le CORSIA. Dá bhrí sin, ba cheart d’oibreoirí aerárthaí a gcuid astaíochtaí a thuairisciú ar bhealach atá áisiúil don úsáideoir agus fritháireamh a dhéanamh sa phróiseas chun measúnú a dhéanamh ar thionchar CORSIA ar laghdú domhanda astaíochtaí CO2 agus ar a ról maidir le spriocanna Chomhaontú Pháras a bhaint amach.

Leasú 29

Togra le haghaidh treorach

Aithris 21

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (21) Ba cheart d’eitiltí chuig agus ó Thíortha is Lú Forbairt agus Stáit Oileánacha Bheaga i mBéal Forbartha, mar a shainmhíníonn na Náisiúin Aontaithe, nach bhfuil CORSIA á chur chun feidhme acu, seachas na stáit sin a bhfuil a OTI per capita cothrom le meán an Aontais nó níos mó ná meán an Aontais, a bheith díolmhaithe ó oibleagáidí EU ETS nó CORSIA gan dáta deiridh leis an díolúine. scriosta

Leasuithe 63 agus 79

Togra le haghaidh treorach

Aithris 25

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (25) Ba cheart aird speisialta a dhíriú ar inrochtaineacht a chur chun cinn do na réigiúin is forimeallaí san Aontas. Dá bhrí sin, ba cheart maolú ó ET ETS a chur ar fáil le haghaidh astaíochtaí ó eitiltí idir aeradróm atá lonnaithe i réigiún is forimeallaí de Bhallstát agus aeradróm atá lonnaithe sa Bhallstát céanna. (25) Ba cheart aird speisialta a dhíriú ar inrochtaineacht a chur chun cinn do na réigiúin is forimeallaí san Aontas. Dá bhrí sin, ba cheart maolú ó CTA AE a chur ar fáil le haghaidh astaíochtaí ó eitiltí idir aeradróm atá lonnaithe i réigiún is forimeallaí de Bhallstát agus aeradróm atá lonnaithe i réigiún eile de LEE agus eitiltí idir dhá aeradróm atá lonnaithe laistigh den réigiún is forimeallaí céanna;

Leasú 31

Togra le haghaidh treorach

Aithris 26 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (26a) Ba cheart cuid den ioncam ó lamháltais eitlíochta a chur ar ceant chomh maith le hioncam na bpionós arna n-íoc ag oibreoirí aerárthaí i gcomhréir le hAirteagal 16 de Threoir 2003/87/CE a leithdháileadh ar an gCiste Infheistíochta don Aeráid chun tacú le nuálaíocht in earnáil na heitlíochta atá dírithe ar an athrú aeráide a mhaolú. Go sonrach tionscadail a bhaineann le forbairt, cur chun úsáide agus cur chun feidhme teicneolaíochtaí agus dearaí nua atá dírithe ar astaíochtaí iomlána gás ceaptha teasa ó earnáil na heitlíochta a laghdú, go háirithe i réimse na mbreoslaí eitlíochta inbhuanaithe, chomh maith le dearaí arb é is aidhm dóibh tionchar aeráide earnáil na heitlíochta a laghdú, go háirithe tionchar oibríochtúil, aerloingseoireachta, aerfhráma, agus nuálaíocht innill, bonneagar aerfoirt agus aerárthaí leictreacha ceannródaíocha.

Leasú 32

Togra le haghaidh treorach

Aithris 26 b (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (26b) Ba cheart don Chiste Infheistíochta don Aeráid tacú le taighde, forbairt agus cur chun úsáide réiteach dícharbónaithe, lena n-áirítear teicneolaíochtaí astaíochtaí nialasacha agus tionchar earnáil na heitlíochta ar an aeráid agus ar an gcomhshaol a laghdú. Ba cheart dó aghaidh a thabhairt, go háirithe, ar na tionchair a bhíonn ag astaíochtaí neamh-CO2 trí theicneolaíochtaí faireacháin agus tuairiscithe a chur chun úsáide agus trí réitigh oibríochtúla a fheabhsú.

Leasú 33

Togra le haghaidh treorach

Aithris 26 c (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (26c) I bhfianaise an mhéadaithe atá ag teacht ar na costais charbóin a eascraíonn as lamháltais a bheith á gcur ar ceant go hiomlán in earnáil na heitlíochta, d’fhéadfadh míbhuntáiste eacnamaíoch teacht chun cinn d’oibreoirí aerárthaí a úsáideann moil laistigh den Aontas i gcomparáid leis na hoibreoirí sin a úsáideann moil lasmuigh den Aontas. Ós rud é nach gcumhdaítear eitiltí chuig moil tríú tíortha le CTA AE faoi láthair, d’fhéadfadh sé go mbeadh buntáiste ann do na hoibreoirí sin a chothaíonn eitiltí lasmuigh den Aontas, mar a mbíonn bearta laghdaithe astaíochtaí nach bhfuil chomh dian sin á gcur i bhfeidhm. D’fhéadfadh sé sin a bheith ina chúis le haistriú chuig na moil sin agus, dá bhrí sin, le méadú ar astaíochtaí a mbeadh tionchair dhiúltacha ar an téamh domhanda mar thoradh air sa deireadh. Is cóire a bheadh iomaíocht agus is éifeachtúla a bheadh an laghdú ar gáis ceaptha teasa ach raon feidhme CTA AE a leathnú chuig eitiltí ó aeradróim lasmuigh de LEE, den Eilvéis agus den Ríocht Aontaithe agus chucu.

Leasú 34

Togra le haghaidh treorach

Aithris 27 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (27a) Ba cheart don Choimisiún breithniú ar leasuithe a d’fhéadfaí a dhéanamh ar Threoir 2003/87/CE maidir le simpliú rialála. Ba cheart don Choimisiún agus d’údaráis na mBallstát nósanna imeachta riaracháin a oiriúnú go leanúnach don dea-chleachtas agus gach beart a dhéanamh chun cur chun feidhme Threoir 2003/87/CE a shimpliú, agus na hualaí riaracháin á gcoinneáil chomh híseal agus is féidir.

Leasú 35

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe - 1 (nua)

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 3 – pointe u a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (-1) In Airteagal 3, cuirtear an pointe seo a leanas leis: “(ua) ciallaíonn ‘astaíochtaí eitlíochta neamh-CO2’ scaoileadh ocsaídí nítrigine (NOx), cáithníní súiche, speiceas sulfair ocsaídithe, agus gaile uisce ó aerárthach a dhéanann gníomhaíocht eitlíochta a liostaítear in Iarscríbhinn I.”

Leasú 36

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 1 – pointe b

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 3c – mír 5 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú 5a. Déanfar 20 milliún de chainníocht iomlán na lamháltas dá dtagraítear i mír 5 den Airteagal seo don tréimhse ón 1 Eanáir 2024 go dtí an 31 Nollaig 2029 a fhorchoimeád lena leithdháileadh ar an mbealach céanna a leithdháilfear conradh difríochta, lena gcumhdófar an difreálach praghsanna atá fágtha idir ceirisín iontaise agus breoslaí eitlíochta inbhuanaithe i ndáil le hoibreoirí aerárthaí a dhéanann an úsáid a bhaineann siad as breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a mhéadú, agus tosaíocht á tabhairt do bhreoslaí in-athnuaite de thionscnamh neamhbhitheolaíoch, a bheartaítear bunaithe ar na sainorduithe cumaisc dá dtagraítear in Iarscríbhinn I de Rialachán … [Rialachán ReFuelEU] (*1) nó níos faide ná sin agus an éabhlóid ar phraghsanna na mbreoslaí sin. Leithdháilfear 70 % de na lamháltais sin go sonrach chun an úsáid a bhaintear as breoslaí eitlíochta sintéiseacha a mhéadú, agus tosaíocht á tabhairt do bhreoslaí in-athnuaite de thionscnamh neamhbhitheolaíoch (RFNBOnna). Ina theannta sin, forchoimeádfar 20 milliún lamháltas ó chainníocht bhreise na lamháltas a eisítear mar gheall ar chumhdach na n-astaíochtaí ar eitiltí a imíonn ó aeradróm atá lonnaithe in LEE chuig tríú tíortha amhail dá dtagraítear in Airteagal 3ea lena leithdháileadh ar an mbealach céanna a leithdháilfear conradh difríochta don tréimhse go dtí an 31 Nollaig 2029.

Leasú 37

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 1 – pointe b

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 3c – mír 5 b (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú 5b. Leithdháilfear cainníocht iomlán na lamháltas dá dtagraítear i mír 5a ar an mbealach céanna a leithdháilfear conradh difríochta, lena gcumhdófar an difreálach praghsanna atá fágtha idir breoslaí iontaise ceirisín agus breoslaí eitlíochta inbhuanaithe chun an úsáid a bhaintear as breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a mhéadú, agus tosaíocht á tabhairt do bhreoslaí in-athnuaite de thionscnamh neamhbhitheolaíoch, ar bhonn neamh-idirdhealaitheach, mar a thuairisceofar do Ghníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta na hEorpa faoi Airteagail 7, 8 agus 9 de Rialachán … [Rialachán ReFuelEU] (*) . Féadfaidh gach oibreoir aerárthaí cur isteach ar leithdháileadh na lamháltas d’eitiltí a chumhdaítear le CTA AE ón 1 Eanáir 2024 go dtí an 31 Nollaig 2029 bunaithe ar an úsáid mhéadaithe a bhaintear as na breoslaí dá dtagraítear i mír 5a. Beidh cainníocht na lamháltas comhréireach le hiomlán na n-astaíochtaí gás ceaptha teasa de réir chóireáil na mbreoslaí sin faoi Threoir (AE) 2018/2001 agus faoi na gníomhartha tarmligthe dá dtagraítear in Airteagal 14(1) den Treoir seo. Áiritheoidh an Coimisiún go ndéanfar astaíochtaí ó bhreoslaí inathnuaite de thionscnamh neamhbhitheolaíoch ina mbaintear úsáid as hidrigin ó fhoinsí inathnuaite a rátáil le hastaíochtaí nialasacha do na hoibreoirí aerárthaí a bheidh á n-úsáid go dtí go ndéanfar an gníomh tarmligthe dá dtagraítear in Airteagal 14(1) a ghlacadh. Foilseoidh an Coimisiún mionsonraí na difríochta costais idir ceirisín agus breoslaí eitlíochta inbhuanaithe ar bhonn bliantúil. Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 23 chun an Treoir seo a fhorlíonadh maidir leis na socruithe mionsonraithe i dtaca le leithdháileadh lamháltas eitlíochta chun an úsáid a bhaintear as breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a mhéadú tríd an difreálach praghsanna in aghaidh an tona CO2 a chumhdach a choigleofar trí na breoslaí sin a úsáid in ionad ceirisín. Ón 31 Nollaig 2028, déanfaidh an Coimisiún meastóireacht bhliantúil maidir le cur i bhfeidhm na míre seo agus cuirfidh sé a thorthaí faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle go tráthúil. Ar bhonn na meastóireachta sin agus tar éis measúnú tionchair a bheith déanta, féadfaidh an Coimisiún, i gcás inarb iomchuí, togra reachtach a thíolacadh chun méid lamháltas le huasteorainn agus teorainn ama a leithdháileadh go dtí an 31 Nollaig 2034 i leith oibreoirí aerárthaí a bhaineann úsáid mhéadaithe as breoslaí eitlíochta inbhuanaithe dá dtagraítear in Airteagal 3c(5a).

Leasuithe 65 agus 80

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 1 – pointe b

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 3c – mír 7

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú 7. De mhaolú ar Airteagail 12(2a), 14(3) agus Airteagal 16 ET ETS, déanfaidh Ballstáit na ceanglais a leagtar amach sna forálacha sin atá le sásamh a mheas agus ní dhéanfaidh siad aon bheart in aghaidh oibreoirí aerárthaigh i ndáil le hastaíochtaí atá ag tarlú go dtí 2030 ó eitiltí idir aeradróm atá lonnaithe i réigiún is forimeallaí de Bhallstát agus aeradróm atá lonnaithe sa Bhallstát céanna lasmuigh den réigiún is forimeallaí sin . 7. De mhaolú ar Airteagail 12(2a), 14(3) agus Airteagal 16, déanfaidh Ballstáit na ceanglais a leagtar amach sna forálacha sin atá le sásamh a mheas agus ní dhéanfaidh siad aon bheart in aghaidh oibreoirí aerárthaigh i ndáil le hastaíochtaí atá ag tarlú go dtí 2027 ó eitiltí idir aeradróm atá lonnaithe i réigiún is forimeallaí de Bhallstát agus aeradróm atá lonnaithe i réigiún eile de LEE agus eitiltí a fheidhmítear idir dhá aeradróm atá lonnaithe laistigh den réigiún is forimeallaí céanna .

Leasú 39

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 2 – pointe a

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 3d – mír 1

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú 1. In 2024, cuirfear 25 % de chainníocht na lamháltas a mbeadh leithdháileadh saor in aisce i ndáil leo tarlaithe mar a foilsíodh i gcomhréir le hAirteagal 3c, ar ceant. 1. In 2024, ceantálfar 50 % de chainníocht na lamháltas a mbeadh leithdháileadh saor in aisce i ndáil leo tarlaithe mar a foilsíodh i gcomhréir le hAirteagal 3c.

Leasú 40

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 2 – pointe b

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 3d – mír 1a

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú 1a. In 2025, cuirfear 50 % de chainníocht na lamháltas a mbeadh leithdháileadh saor in aisce i ndáil leo tarlaithe sa bhliain sin, arna ríomh ón bhfoilseachán i gcomhréir le hAirteagal 3c, ar ceant. scriosta

Leasú 41

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 2 – pointe b

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 3d – mír 1b

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú 1b. In 2026, cuirfear 75 % de chainníocht na lamháltas a mbeadh leithdháileadh saor in aisce i ndáil leo tarlaithe sa bhliain sin, arna ríomh ón bhfoilseachán i gcomhréir le hAirteagal 3c, ar ceant. scriosta

Leasú 42

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 2 – pointe b

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 3d – mír 1c

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú 1c. Ón 1 Eanáir 2027 ar aghaidh, cuirfear an chainníocht ar fad de na lamháltais a mbeadh leithdháileadh saor in aisce i ndáil leo tarlaithe sa bhliain sin, ar ceant. ’, 1c. Ón 1 Eanáir 2025 ar aghaidh, ceantálfar an chainníocht ar fad de na lamháltais a mbeadh leithdháileadh saor in aisce i ndáil leo tarlaithe sa bhliain sin , cé is moite de chainníocht na lamháltas dá dtagraítear in Airteagal 3c(5a) .

Leasú 43

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 2 – pointe d

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 3d – mír 3

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú 3. Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 23 mar fhorlíonadh leis an Treoir seo a bhaineann leis na socruithe mionsonraithe maidir le ceantáil ag Ballstáit lamháltais eitlíochta i gcomhréir le míreanna 1, 1a, 1b, 1c agus 1d den Airteagal seo, lena n-áirítear na módúlachtaí le haghaidh aistriú sciar ioncam ón gceantáil sin chuig buiséad ginearálta an Aontais.’, 3. Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 23 mar fhorlíonadh leis an Treoir seo a bhaineann leis na socruithe mionsonraithe maidir le ceantáil ag Ballstáit de lamháltais eitlíochta i gcomhréir le míreanna 1, 1a, 1b, 1c agus 1d den Airteagal seo, lena n-áirítear na módúlachtaí chun sciar ioncaim ón gceantáil sin a aistriú , i gcomhréir le Cinneadh (AE, Euratom) 2020/2053, chuig buiséad ginearálta an Aontais.

Leasú 44

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – fomhír 2 – pointe e

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 3d – mír 4

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú 4. Cinnfidh Ballstáit an úsáid a bhainfear as ioncam a ghintear ó cheantáil lamháltas a chumhdaítear sa Chaibidil seo, seachas le haghaidh na n-ioncam a bhunaítear mar acmhainní dílse i gcomhréir le hAirteagal 311(3) den Chonradh agus iontráilte i mbuiséad ginearálta an Aontais . Úsáidfidh Ballstáit na hioncaim a ghintear ó lamháltais a cheantáil i gcomhréir le hAirteagal 10(3). 4. Is mar seo a leanas a úsáidfear na hioncaim a ghinfear ó cheantáil lamháltas eitlíochta a chumhdaítear sa Chaibidil seo, seachas i gcás na n-ioncam a bhunaítear mar acmhainní dílse i gcomhréir le hAirteagal 311(3) den Chonradh agus a iontrálfar i mbuiséad ginearálta an Aontais: (a) úsáidfear 75 % chun tacú leis an nuálaíocht agus le teicneolaíochtaí nua, lena n-áirítear réitigh dícharbónaithe a chur chun úsáide san earnáil eitlíochta tríd an gCiste Infheistíochta don Aeráid i gcomhréir le hAirteagal 10a(8); (b) úsáidfear 15 % de na hioncaim a ghinfear ó eitiltí imeachta dá dtagraítear in Airteagal 3ea chun rannchuidiú le Cistí Aeráide UNFCCC, go háirithe an Ciste Glas don Aeráid agus an Ciste Oiriúnaithe, chun gníomhaíocht idirnáisiúnta a chur chun cinn chun tionchar an athraithe aeráide ar na pobail is leochailí a mhaolú; (c) úsáidfear fuílleach na n-ioncam de réir mar a chinnfidh na Ballstáit i gcomhréir le hAirteagal 10(3) , lena n-áirítear tionscadail a chur chun cinn arb é is aidhm dóibh aistriú cóir san earnáil eitlíochta a áirithiú, ag tacú go háirithe leis an idirphlé sóisialta i measc na ngeallsealbhóirí ábhartha in earnáil na heitlíochta, chomh maith le hoiliúint, athsciliú, agus uas-sciliú d’oibrithe .

Leasú 45

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 3 a (nua)

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 3 e a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (3a) cuirtear an t-airteagal seo a leanas isteach: “Airteagal 3ea Gníomhaíochtaí eitlíochta a bhfuil baint ag tríú tíortha leo 1. Ón 30 Aibreán [bliain theacht i bhfeidhm na Treorach seo + 1], tabharfaidh oibreoirí aerárthaí lamháltais suas i leith astaíochtaí ar eitiltí a imíonn ó aeradróm atá lonnaithe in LEE. 2. Ón [bliain theacht i bhfeidhm na Treorach seo + 1], déanfar cainníocht iomlán na lamháltas a bheidh le leithdháileadh don eitlíocht a mhéadú de réir leibhéil na leithdháiltí do na heitiltí imeachta breise dá dtagraítear i mír 1, a dhéanfaí dá mbeidís cumhdaithe faoi CTA AE i gcaitheamh na bliana sin. Beidh feidhm ag an bhfachtóir laghdaithe línigh amhail a leagtar síos in Airteagal 9.’ 3. Ar mhaithe le haird chuí a thabhairt ar oibleagáidí fritháirimh CORSIA os cionn bonnlíne a socraíodh ar leibhéal 2019 do na blianta 2021-2023, agus ar an meánleibhéal 2019-2020 do 2024 ar aghaidh, beidh oibreoirí aerárthaí in ann asbhaint a dhéanamh ar luach airgeadais a gcaiteachais ar chreidmheasanna a úsáidtear chun CORSIA a chomhlíonadh i gcás eitiltí ó LEE chuig tríú tíortha a liostaítear sa ghníomh cur chun feidhme arna ghlacadh de bhun Airteagal 25a(3). Gach bliain, foilseoidh oibreoirí aerárthaí faisnéis maidir le fritháirimh CORSIA a íocadh an bhliain roimhe sin le haghaidh gach bealaigh agus cuirfidh siad an Coimisiún ar an eolas faoi fhritháirimh den sórt sin má tá sé beartaithe acu laghdú a iarraidh ar a gceanglais maidir le tabhairt suas. Bunóidh an Coimisiún luach airgeadais na bhfritháireamh atá incháilithe le haghaidh asbhaint ó cheanglas maidir le tabhairt suas CTA AE do gach bealach. Déanfaidh an Coimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 23 chun an Treoir seo a fhorlíonadh trí mhodheolaíocht agus sásra na hasbhainte sin a chinneadh. Chun na críche sin, measfaidh an Coimisiún gurb ionann praghas lamháltais CTA AE agus an meánphraghas sa bhliain chomhlíonta faoi seach. I gcás ina suífidh an Coimisiún go bhfuil difríocht idir astaíochtaí fíoraithe agus lamháltais a tugadh suas, i ndáil le bliain ar leith, déanfar cainníocht chomhfhreagrach na lamháltas a chealú. 4. Faoin 31 Nollaig 2027, i gcomhréir le hAirteagal 28b den Treoir seo, cuirfidh an Coimisiún tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle maidir le cur chun feidhme rannpháirtíocht Stáit Chonarthacha ICAO in CORSIA agus le huaillmhian fhoriomlán agus sláine comhshaoil CORSIA. Bunaithe ar thorthaí na tuarascála sin, tíolacfaidh an Coimisiún togra reachtach, i gcás inarb iomchuí, chun deireadh a chur leis an maolú sealadach le haghaidh eitiltí a thuirlingíonn in aeradróm atá lonnaithe in LEE.”

Leasú 46

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 4 a (nua)

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 10a – mír 8 – fomhír 3 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (4a) In Airteagal 10a(8), cuirtear an fhomhír seo a leanas isteach tar éis an dara fomhír: Déanfar na hioncaim a ghinfear ó lamháltais a chur ar ceant i leith gníomhaíochtaí eitlíochta agus ó phionóis dá dtagraítear in Airteagal 16(3), ar ioncaim iad a leithdháiltear ar an gCiste Infheistíochta don Aeráid, a chur ar fáil do thionscadail eitlíochta chun tacú le forbairtí nua agus nuálaíochtaí, chun réitigh i dtaca le dícharbónú a chur chun úsáide, chun sásraí tacaíochta a fhorbairt agus chun bonneagar riachtanach a chruthú lena laghdófar na tionchair iomlána ar an aeráid lena n-áirítear tionchair neamh-CO2, go háirithe tríd an méid seo a leanas: (a) breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a chur chun úsáide, agus tosaíocht á tabhairt do bhreoslaí in-athnuaite de thionscnamh neamhbhitheolaíoch (RFNBOnna) ó hidrigin in-athnuaite agus ó ghabháil dhíreach ón aer (DAC), lena n-áirítear trí chonarthaí carbóin difríochta a bhfuil sé mar aidhm leo an bhearna a dhúnadh idir an difríocht phraghais idir breoslaí astaíochtaí nialasacha agus breoslaí traidisiúnta, agus an costas a bhaineann le SAF a sholáthar d’aerfoirt an Aontais a laghdú; (b) feabhas bunúsach ar aerloingseoireacht oibríochtúil agus réitigh aerfhráma chun astaíochtaí CO2 agus neamh-CO2 a mhaolú; (c) nuálaíocht innill cheannródaíoch a chur chun úsáide agus teicneolaíochtaí nua tiomána a chur chun úsáide lena rannchuideofar le hastaíochtaí a laghdú san eitlíocht, amhail teicneolaíochtaí ceallra-leictreacha agus teicneolaíochtaí turba-leictreacha, chomh maith le dóchán hidrigine i dtuirbíní agus i gcealla breosla lena gcumhachtaítear mótair leictreacha, aerárthaí leictreacha agus bonneagar gaolmhar aerfoirt; (d) imlonnú teicneolaíochtaí faireacháin agus tuairiscithe le haghaidh astaíochtaí eitlíochta CO2 agus neamh-CO2; (e) taighde as a dtagann nuálaíocht theicneolaíoch ar thionchair neamh-CO2 na heitlíochta, lena n-áirítear bunú agus cosc ar chonairí comhdhlúthaithe agus scamaill chiorrais. Maidir le cur síos ar na tionscadail a dtacaíonn an Ciste Infheistíochta don Aeráid leo agus faisnéis faoi leibhéil an chaiteachais atá imdhealaithe ar leibhéal an tionscadail, beidh siad trédhearcach agus cuirfear ar fáil go poiblí iad ar bhealach inrochtana agus déanfar iad a nuashonrú go rialta ar shuíomh gréasáin an Choimisiúin. Áiritheoidh an Coimisiún rannpháirtíocht chuimsitheach geallsealbhóirí sna nósanna imeachta cistiúcháin a bhaineann leis an gCiste Infheistíochta don Aeráid.

Leasú 47

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 5 – pointe a

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 11a – mír 2 – fomhír 1 – pointe b

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (b) tionscnaíonn siad ó thír atá liostaithe sa ghníomh cur chun feidhme de bhun Airteagal 25a(3) mar thír atá rannpháirteach sa Scéim Fritháirithe agus Laghdaithe Carbóin don Eitlíocht Idirnáisiúnta (CORSIA). Ní bheidh feidhm ag an gcoinníoll seo i ndáil le hastaíochtaí roimh 2027 , ná ní bheidh feidhm aige maidir le Tíortha is Lú Forbairt agus Stáit Oileánacha Bheaga i mBéal Forbartha, mar a shainmhíníonn na Náisiúin Aontaithe, seachas na tíortha sin a bhfuil a OTI per capita cothrom le meán an Aontais nó níos mó ná meán an Aontais . (b) tionscnaíonn siad ó thír atá liostaithe sa ghníomh cur chun feidhme de bhun Airteagal 25a(3) mar thír atá rannpháirteach sa Scéim Fritháirithe agus Laghdaithe Carbóin don Eitlíocht Idirnáisiúnta (CORSIA). Ní bheidh feidhm ag an gcoinníoll sin i ndáil le hastaíochtaí roimh an 1 Eanáir 2027.

Leasú 48

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 5 – pointe a

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 11a – mír 3 – fomhír 2

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú Glacfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme ina leagfar síos ceanglais níos mionsonraithe le haghaidh na socruithe dá dtagraítear sa chéad fhomhír, ina bhféadfaí ceanglais tuairiscithe agus clárlainne a áireamh, agus le haghaidh na stáit nó cláir a chuireann na socruithe seo i bhfeidhm. Cuirfear san áireamh i socruithe na solúbthachtaí atá ar fáil do Thíortha is Lú Forbairt agus Stáit Oileánacha Bheaga i mBéal Forbartha. Déanfar na gníomhartha cur chun feidhme sin a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 22a(2).’, Glacfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme ina leagfar síos ceanglais níos mionsonraithe le haghaidh na socruithe dá dtagraítear sa chéad fhomhír, ina bhféadfaí ceanglais tuairiscithe agus clárlainne a áireamh, agus le haghaidh na stáit nó cláir a chuireann na socruithe seo i bhfeidhm. Déanfar na gníomhartha cur chun feidhme sin a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 22a(2).’,

Leasú 49

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 6 – pointe a

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 12 – mír 6 – fomhír 1 – pointe b

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (b) go dtáirgeann siad astaíochtaí bliantúla CO2 níos mó ná 10 000 tona ó úsáid aerárthaí le huasmhais deimhnithe éirí de thalamh níos mó ná 5 700 kg acu ag tabhairt faoi eitiltí a chumhdaítear in Iarscríbhinn I, seachas iad sin a fhágann agus a thuirlingíonn sa Bhallstát céanna (lena n-áirítear réigiúin is forimeallaí an Bhallstáit chéanna), ón 1 Eanáir 2019. (b) go dtáirgeann siad astaíochtaí bliantúla CO2 is mó ná 10 000 tona ó úsáid aerárthaí ag a bhfuil uasmhais dheimhnithe éirí de thalamh is mó ná 5 700 kg a dhéanann eitiltí a chumhdaítear le hIarscríbhinn I a ghabhann leis an Treoir seo agus le hAirteagal 2(3) agus (4) de Rialachán Tarmligthe (AE) 2019/1603 ón gCoimisiún (1a), seachas na heitiltí sin a fhágann Ballstát amháin agus a thuirlingíonn sa Bhallstát céanna (lena n-áirítear na réigiúin is forimeallaí den Bhallstát céanna), ón 1 Eanáir 2021 amach.

Leasú 50

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 6 a (nua)

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 14 – mír 1 – fomhír 1

An téacs atá ann Leasú (6a) In Airteagal 14(1), cuirtear an méid seo a leanas in ionad na chéad fhomhíre: Glacfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme a bhaineann leis na socruithe mionsonraithe chun faireachán agus tuairisciú a dhéanamh ar astaíochtaí agus, i gcás inarb ábhartha, ar shonraí gníomhaíochta, i ndáil leis na gníomhaíochtaí a liostaítear in Iarscríbhinn I, chun faireachán agus tuairisciú a dhéanamh ar na sonraí tona-ciliméadair chun críche iarratas faoi Airteagal 3e nó Airteagal 3f, agus an t-iarratas sin bunaithe ar na prionsabail a bhaineann le faireachán agus tuairisciú a leagtar amach in Iarscríbhinn IV agus ar na ceanglais a leagtar amach i mír 2 den Airteagal seo. Déanfaidh na gníomhartha cur chun feidhme sin acmhainneacht téite domhanda gach gáis ceaptha teasa a shainiú freisin sna riachtanais a bhaineann le faireachán agus tuairisciú a dhéanamh ar na hastaíochtaí don ghás sin . Glacfaidh an Coimisiún gníomhartha tarmligthe a bhaineann leis na socruithe mionsonraithe chun faireachán agus tuairisciú a dhéanamh ar astaíochtaí agus, i gcás inarb ábhartha, ar shonraí gníomhaíochta, i ndáil leis na gníomhaíochtaí a liostaítear in Iarscríbhinn I, chun faireachán agus tuairisciú a dhéanamh ar na sonraí tona-ciliméadair chun críche iarratas faoi Airteagal 3e nó Airteagal 3f, agus an t-iarratas sin bunaithe ar na prionsabail a bhaineann le faireachán agus tuairisciú a leagtar amach in Iarscríbhinn IV agus ar na ceanglais a leagtar amach i mír 2 den Airteagal seo. Déanfaidh na gníomhartha tarmligthe sin acmhainneacht téite domhanda gach gáis ceaptha teasa agus éifeachtaí na n-astaíochtaí eitlíochta neamh-CO2 a shainiú freisin sna ceanglais a bhaineann le faireachán, tuairisciú agus fíorú a dhéanamh ar na gáis agus na hastaíochtaí sin .’

Leasú 51

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 6 a (nua)

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 14 – mír 2 – fomhír 2 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (6a) In Airteagal 14(2), cuirtear an fhomhír seo a leanas leis: “Faoin [6 mhí tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach seo], déanfaidh an Coimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 23 chun an Treoir seo a fhorlíonadh chun scéim faireacháin, tuairiscithe agus fíoraithe (scéim MRV) a bhunú le haghaidh astaíochtaí neamh-CO2 ó oibreoirí aerárthaí a chumhdaítear leis an Treoir seo. Beidh sonraí maidir leis an méid seo a leanas ar a laghad sa scéim MRV le haghaidh astaíochtaí neamh-CO2: (a) sreabhadh breosla; (b) mais an aerárthaigh; (c) bogthaise chomhthimpeallach; (d) domhanleithead, domhanfhad agus airde an aerárthaigh; (e) an mheán-bhogthaise agus an mheánteocht; (f) innéacsanna astaíochtaí le haghaidh CO2, H2O, dé-ocsaíd sulfair (SO2) agus NOx; (g) coibhéisí CO2 in aghaidh na n-eitiltí. Faoin 31 Nollaig 2026, bunaithe ar thorthaí an fhaireacháin, an tuairiscithe agus an fhíoraithe ar astaíochtaí neamh-CO2, déanfaidh an Coimisiún, tar éis dó measúnú tionchair a dhéanamh, agus i gcás inarb iomchuí, togra reachtach a thíolacadh chun na hastaíochtaí sin a mhaolú trí raon feidhme CTA AE a leathnú chun astaíochtaí eitlíochta neamh-CO2 a chumhdach. Go dtí go ndéanfar raon feidhme na Treorach seo a leathnú chun astaíochtaí neamh-CO2 ó oibreoirí aerárthaí dá dtagraítear sa dara fomhír a chumhdach, ón 31 Nollaig 2027, déanfar fachtóir astaíochta CO2 le haghaidh astaíochtaí ó ghníomhaíochtaí eitlíochta a iolrú faoi 1,8 , ón 31 Nollaig 2028 faoi 1,9 agus ón 31 Nollaig 2029 faoi 2,0 chun astaíochtaí eitlíochta neamh-CO2 a chur i gcuntas. Ón … [30 mí tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach seo], cuirfidh an Coimisiún tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle ar bhonn bliantúil, mar chuid den tuarascáil dá dtagraítear in Airteagal 10(5), maidir le torthaí na scéime MRV dá dtagraítear sa tríú fomhír.”

Leasú 52

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 6 a (nua)

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 14 – mír 3 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (6a) in Airteagal 14, cuirtear an mhír seo a leanas leis: “3a. Maidir leis na sonraí astaíochtaí uile a bhaineann le hoibreoirí aerárthaí arna gcur in iúl do na Ballstáit agus don Choimisiún, lena n-áirítear sonraí arna gcur in iúl i gcomhréir le hAirteagal 7 de Rialachán Tarmligthe (AE) 2019/1603 ón gCoimisiún, déanfaidh an Coimisiún, in aghaidh an oibreora aerárthaigh agus in aghaidh gach péire aerfort, iad a thuairisciú agus a fhoilsiú ar bhealach atá soláimhsithe don úsáideoir. Foilseofar na sonraí do gach bliain gan mhoill. Áireofar na míreanna seo a leanas ar a laghad sna sonraí sin: (a) sonraí astaíochtaí arna miondealú de réir oibreoir aerárthaigh agus de réir péire aerfort; (b) fachtóirí ualaigh, cineál aerárthaigh, cineál breosla agus ídiú breosla in aghaidh an phéire aerfort do gach oibreoir aerárthaigh; (c) an méid fritháirimh arna ríomh i gcomhréir le hAirteagal 12(7); (d) méid agus cineál na mbreoslaí incháilithe a úsáidtear chun cuid dá bhfritháireamh nó a bhfritháireamh ar fad a chomhlíonadh; (e) méid agus cineál na gcreidmheasanna carbóin a úsáidtear chun cuid dá bhfritháireamh nó a bhfritháireamh ar fad a chomhlíonadh.’; (f) mais iomlán lasta agus poist (tonaí) le linn na tréimhse tuairiscithe in aghaidh an phéire aerfort;”

Leasú 53

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 7

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 18 a – mír 3 – pointe b

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (b) ó 2024 ar aghaidh, gach 2 bhliain ar a laghad, tabhair an liosta cothrom le dáta chun oibreoirí aerárthaigh a áireamh a bhfuil gníomhaíocht eitlíochta a liostaítear in Iarscríbhinn I déanta acu ina dhiaidh sin.’; (b) amhail ó 2024, agus gach 2 bhliain ar a laghad ina dhiaidh sin , an liosta a nuashonrú chun oibreoirí aerárthaí a áireamh a bhfuil gníomhaíocht eitlíochta a liostaítear in Iarscríbhinn I déanta acu ina dhiaidh sin.’;

Leasú 54

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 9

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 25a – mír 2

An téacs atá ann Leasú (9) In Airteagal 10(3), cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhír 2: 2. Leanfaidh an tAontas agus a Bhallstáit de chomhaontú a lorg maidir le bearta domhanda chun astaíochtaí gás ceaptha teasa ón eitlíocht a laghdú. I bhfianaise aon chomhaontaithe den sórt sin, déanfaidh an Coimisiún breithniú ar cibé atá nó nach bhfuil gá le leasuithe ar an Treoir seo amhail mar atá feidhm aige maidir le hoibreoirí aerárthaí. “2. Leanfaidh an tAontas agus a chuid Ballstát de chomhaontú a lorg maidir le bearta domhanda chun astaíochtaí gás ceaptha teasa ón eitlíocht a laghdú, ar comhaontú é a bheidh ailínithe le cuspóirí Rialachán (AE) 2021/1119 agus Chomhaontú Pháras . I bhfianaise aon chomhaontaithe den sórt sin, déanfaidh an Coimisiún breithniú ar cibé atá nó nach bhfuil gá le leasuithe ar an Treoir seo amhail mar atá feidhm aige maidir le hoibreoirí aerárthaí.”

Leasú 55

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 9

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 25a – mír 3

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú 3. Glacfaidh an Coimisiún gníomh cur chun feidhme ina liostófar tíortha seachas tíortha LEE, an Eilvéis agus an Ríocht Aontaithe, a meastar a bhfuil CORSIA á chur i bhfeidhm acu chun críocha na Treorach seo, le bonnlíne 2019 le haghaidh 2021 go 2023 agus bonnlíne 2019-2020 le haghaidh gach bliain ina dhiaidh sin . Glacfar an gníomh cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 22a(2). 3. Uair sa bhliain ar a laghad, glacfaidh an Coimisiún gníomh cur chun feidhme ina liostófar tíortha seachas tíortha LEE, an Eilvéis agus an Ríocht Aontaithe, a meastar a bhfuil CORSIA á chur i bhfeidhm acu chun críocha na Treorach seo, le bonnlíne 2019 le haghaidh 2021 go 2023 agus bonnlíne 2019-2020 le haghaidh gach bliana ó 2024 . Glacfar an gníomh cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 22a(2).

Leasú 56

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 9

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 25a – mír 3 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (9) In Airteagal 25a, cuirtear an mhír seo a leanas isteach: “3a. Bunaithe ar an liosta arna bhunú faoi mhír 3, foilseoidh an Coimisiún liosta d’oibreoirí aerárthaí ó thíortha nach meastar a bheith ag cur CORSIA i bhfeidhm maidir le heitiltí chuig tríú tíortha nó uathu chun críoch na Treorach seo.”

Leasú 57

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 9

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 25a – mír 6

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú 6. Maidir le hastaíochtaí ó eitiltí chuig agus ó Thíortha is Lú Forbairt agus Stáit Oileánacha Bheaga i mBéal Forbartha, mar a shainmhíníonn na Náisiúin Aontaithe, seachas iad sin atá liostaithe sa ghníomh cur chun feidhme a glacadh de bhun mhír 3, ní éileofar ar oibreoirí aerárthaigh aonaid a chealú. scriosta

Leasú 58

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 9

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 25a – mír 7

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú 7. I gcás ina gcinneann an Coimisiún go bhfuil saobhadh suntasach iomaíochta a dhéanann dochar d’oibreoirí aerárthaigh a bhfuil deimhniú aeroibreora acu a d’eisigh Ballstát nó atá cláraithe i mBallstát, lena n-áirítear na réigiúin is forimeallaí, spleáchais agus críocha an Bhallstáit sin, tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh chun na hoibreoirí aerárthaigh a dhíolmhú ó na ceanglais tabhairt suas mar a leagtar síos in Airteagal 12(8) i ndáil le hastaíochtaí ó eitiltí chuig agus ó na tíortha sin. D’fhéadfadh an saobhadh iomaíochta tarlú mar gheall ar thríú tír a chuireann CORSIA i bhfeidhm ar bhealach nach bhfuil chomh dian ina dhlí náisiúnta, nó má theipeann ar thír forálacha CORSIA a chur chun feidhme ar bhealach atá cothrom le haghaidh gach oibreoir aerárthaigh. Déanfar na gníomhartha cur chun feidhme sin a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 22a(2) . 7. I gcás ina gcinneann an Coimisiún go bhfuil saobhadh suntasach iomaíochta ann a dhéanann dochar d’oibreoirí aerárthaigh a bhfuil deimhniú aeroibreora acu a d’eisigh Ballstát nó atá cláraithe i mBallstát, lena n-áirítear sna réigiúin is forimeallaí, spleáchríocha agus críocha an Bhallstáit sin, tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 23 chun an Treoir seo a fhorlíonadh chun na hoibreoirí aerárthaigh sin a dhíolmhú ó na ceanglais maidir le tabhairt suas mar a leagtar síos in Airteagal 12(8) i ndáil le hastaíochtaí ó eitiltí chuig agus ó na tíortha sin. D’fhéadfadh an saobhadh iomaíochta tarlú mar gheall ar thríú tír a chuireann CORSIA i bhfeidhm ar bhealach nach bhfuil chomh dian ina dhlí náisiúnta, nó má theipeann ar thír forálacha CORSIA a chur chun feidhme ar bhealach atá cothrom le haghaidh gach oibreoir aerárthaigh. Foilseoidh an Coimisiún faisnéis freisin faoin gcaoi ar comhlíonadh na critéir dá dtagraítear i mír 7a .

Leasú 59

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 9

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 25a – mír 7a

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (9) In Airteagal 25a, cuirtear an mhír seo a leanas isteach: “7a. Glacfaidh an Coimisiún gníomhartha tarmligthe i gcomhréir le hAirteagal 23 lena leagtar síos an mhodheolaíocht agus na critéir a úsáidfear chun a chinneadh an ann do shaobhadh suntasach ar an iomaíocht de bhun mhír 7 den Airteagal seo. Foilseoidh an Coimisiún faisnéis maidir le cur i bhfeidhm an ghnímh tharmligthe ar bhealach trédhearcach.”

Leasú 60

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 9

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 25a – mír 8 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (9) In Airteagal 25a, cuirtear an mhír seo a leanas leis: “8a. Faoin 1 Eanáir 2027, cuirfidh an Coimisiún tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle ar chur i bhfeidhm na Treorach seo, ar rannchuidiú na heitlíochta le cuspóirí Rialachán (AE) 2021/1119 agus Chomhaontú Pháras, ar chur chun feidhme CORSIA agus ar a thionchar ar mhargadh inmheánach eitlíochta an Aontais, ar a iomaíochas agus ar aistriú cóir, go háirithe tionchair shóisialta na Treorach seo, athsciliú agus uas-sciliú, chomh maith leis an tionchar ar mhinicíocht agus ar chostais aerthaistil do phaisinéirí, go háirithe do phaisinéirí ar ioncam níos ísle. Beidh moltaí sa tuarascáil a gcuirfear chun feidhme iad gan moill mhíchuí.”

Leasú 61

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 9 a (nua)

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 28b

An téacs atá ann Leasú (9a) Cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 28b: Airteagal 28b “Airteagal 28b An tuairisciú agus an t-athbhreithniú ón gCoimisiún maidir le cur chun feidhme an bhirt de chuid ICAO atá bunaithe ar an margadh domhanda An tuairisciú agus an t-athbhreithniú ón gCoimisiún maidir le cur chun feidhme an bhirt de chuid ICAO atá bunaithe ar an margadh domhanda 1. Faoin 1 Eanáir 2019 , agus go rialta ina dhiaidh sin, cuirfidh an Coimisiún tuarascáil ar fáil do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle maidir leis an dul chun cinn sa chaibidlíocht le ICAO chun an beart atá bunaithe ar an margadh domhanda a chur chun feidhme, beart atá le cur i bhfeidhm i leith astaíochtaí ó 2021 amach, go háirithe maidir leis na nithe seo a leanas: 1. Faoin 1 Eanáir 2027 , agus gach dhá bhliain ina dhiaidh sin, cuirfidh an Coimisiún tuarascáil ar fáil do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle maidir leis an dul chun cinn sa chaibidlíocht le ICAO chun an beart atá bunaithe ar an margadh domhanda a chur chun feidhme, ar beart é atá le cur i bhfeidhm i leith astaíochtaí ó 2021 amach, go háirithe maidir leis na nithe seo a leanas: (i) na hionstraimí ábhartha de chuid ICAO, lena n-áirítear Caighdeáin agus Cleachtais Mholta; (i) na hionstraimí ábhartha de chuid ICAO, lena n-áirítear caighdeáin agus cleachtais mholta; (ii) moltaí ICAO arna bhformheas ag an gComhairle agus atá ábhartha maidir leis an mbeart atá bunaithe ar an margadh domhanda; (ii) moltaí ICAO arna bhformheas ag an gComhairle agus atá ábhartha maidir leis an mbeart atá bunaithe ar an margadh domhanda, lena n-áirítear aon athrú a d’fhéadfaí a dhéanamh ar na bonnlínte ; (iii) bunú cláir dhomhanda; (iii) bunú cláir dhomhanda; (iv) bearta intíre arna ndéanamh ag tríú tíortha chun an beart atá bunaithe ar an margadh domhanda a chur chun feidhme atá le cur i bhfeidhm i leith astaíochtaí ó 2021 amach; (iv) bearta intíre arna ndéanamh ag tríú tíortha chun an beart atá bunaithe ar an margadh domhanda a chur chun feidhme atá le cur i bhfeidhm i leith astaíochtaí ó 2021 amach; (v) na himpleachtaí a bheadh ag forchoimeádais tríú tíortha ; agus (v) leibhéal rannpháirtíochta tríú tíortha , lena n-áirítear impleachtaí a bhforchoimeádas maidir leis an rannpháirtíocht sin; agus (vi) aon fhorbairtí idirnáisiúnta ábhartha eile agus ionstraimí ábhartha eile is infheidhme. I gcomhréir le hathbhreithniú domhanda UNFCCC , cuirfidh an Coimisiún tuarascáil ar fáil freisin maidir leis na hiarrachtaí atá á ndéanamh chun an sprioc mhianaidhme fhadtéarmach maidir le hastaíochtaí a laghdú, is é sin go ngearrfaí ina leath líon na n-astaíochtaí CO2 ó earnáil na heitlíochta faoi 2050 le hais a raibh ann sa bhliain 2005 . (vi) aon fhorbairtí idirnáisiúnta ábhartha eile agus ionstraimí ábhartha eile is infheidhme. I gcomhréir le hathbhreithniú domhanda Chomhaontú Pháras , cuirfidh an Coimisiún tuarascáil ar fáil freisin maidir leis na hiarrachtaí atá á ndéanamh chun an sprioc uaillmhianach fhadtéarmach maidir le hastaíochtaí a laghdú, is é sin go laghdófaí astaíochtaí ó earnáil na heitlíochta go glan-nialas faoi 2050. 2. Faoi cheann 12 mhí ón dáta a nglacfaidh ICAO na hionstraimí ábhartha, agus sula mbeidh an beart atá bunaithe ar an margadh domhanda oibríochtúil , cuirfidh an Coimisiún tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle ina mbreithneoidh sé bealaí chun na hionstraimí sin a chur chun feidhme i ndlí an Aontais trí leasú a dhéanamh ar an Treoir seo. Déanfaidh an Coimisiún breithniú sa tuarascáil sin freisin ar na rialacha is infheidhme maidir le heitiltí laistigh den LEE, mar is iomchuí. Breithneoidh sé freisin uaillmhian agus sláine fhoriomlán comhshaoil an bhirt atá bunaithe ar an margadh, lena n-áirítear an uaillmhian ghinearálta a bhaineann leis i ndáil leis na spriocanna faoi Chomhaontú Pháras, i ndáil le leibhéal na rannpháirtíochta, lena infhorghníomhaitheacht, leis an trédhearcacht, leis na pionóis do neamh-chomhlíonadh, leis na próisis chun ionchur a fháil ón bpobal, le cáilíocht na creidmheasanna fritháirimh, leis an bhfaireachán, leis an tuairisciú agus leis an bhfíorú a dhéantar ar astaíochtaí, le cláir, le cuntasacht mar aon le rialacha maidir le bithbhreoslaí a úsáid. Ina theannta sin, measfar sa tuarascáil cibé an gá nó nach gá athbhreithniú a dhéanamh ar na forálacha arna nglacadh faoi Airteagal 28c(2). 2. Faoi 2027 , déanfaidh an Coimisiún an tuarascáil sin a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle, ina ndéanfaidh sé measúnú ar shláine comhshaoil bheart ICAO atá bunaithe ar an margadh domhanda, lena n-áirítear an uaillmhian ghinearálta a bhaineann leis i ndáil leis na spriocanna faoi Chomhaontú Pháras, i ndáil lena leibhéal rannpháirtíochta, lena in-fhorfheidhmitheacht, lena thrédhearcacht, leis na pionóis do neamh-chomhlíonadh, leis na próisis chun ionchur a fháil ón bpobal, le cáilíocht na creidmheasanna fritháirimh, le faireachán, tuairisciú agus fíorú na n-astaíochtaí, le clárlanna, le cuntasacht mar aon le rialacha maidir le bithbhreoslaí a úsáid. 3. Cuirfidh an Coimisiún togra leis an tuarascáil dá dtagraítear i mír 2 den Airteagal seo, i gcás inarb iomchuí, chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle, chun na maoluithe dá bhforáiltear in Airteagal 28a a leasú, a scriosadh, a leathnú nó a maoluithe eile a chur ina n-áit, togra atá i gcomhréir le gealltanas uile-gheilleagair laghdaithe ghás ceaptha teasa an Aontais le haghaidh 2030, leis an sprioc go gcaomhnófar sláine comhshaoil agus éifeachtacht ghníomhaíocht aeráide an Aontais. 3. Cuirfidh an Coimisiún togra leis an tuarascáil dá dtagraítear i mír 2 den Airteagal seo, i gcás inarb iomchuí, chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle, chun na maoluithe dá bhforáiltear in Airteagal 28a a leasú, a scriosadh, a leathnú nó maoluithe eile a chur ina n-áit, ar togra é a bheidh i gcomhréir le gealltanas uile-gheilleagair laghdaithe gás ceaptha teasa an Aontais le haghaidh 2030 agus leis an sprioc go mbainfí amach aeráidneodracht faoi 2050 ar a dhéanaí , agus é mar aidhm leis sin go gcaomhnófar sláine comhshaoil agus éifeachtacht ghníomhaíocht aeráide an Aontais. 3a. D’fhonn scéim CORSIA a fheabhsú, cuirfidh an tAontas agus na Ballstáit feabhsuithe chun cinn go gníomhach in ICAO agus trí thaidhleoireacht dhéthaobhach agus iltaobhach maidir le sláine comhshaoil CORSIA, lena n-áirítear na critéir inbhuanaitheachta le haghaidh fritháireamh, agus a fhorfheidhmiú, agus spreagfaidh siad rannpháirtíocht idirnáisiúnta níos leithne sa scéim. Ina theannta sin, déanfaidh an tAontas agus na Ballstáit bearta breise aeráide agus comhshaoil agus trédhearcacht níos fearr a chur chun cinn in ICAO, mar aon le sprioc uaillmhianach fhadtéarmach a bhunú maidir le laghdú astaíochtaí a bheidh i gcomhréir le Comhaontú Pháras.”;

Leasú 62

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 9 b (nua)

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 30 – mír 4 a (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (9b) In Airteagal 30, cuirtear an mhír seo a leanas leis: “4a. Faoin 1 Eanáir 2026, cuirfidh an Coimisiún tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle ina ndéanfar meastóireacht ar na tionchair chomhshaoil agus aeráide agus ar a inmharthana a bheadh sé ó thaobh an gheilleagair de ceanglais shonracha a bhunú don deighleog eitiltí arb é atá inti eitiltí réigiúnacha agus ceann íochtair na n-eitiltí gearr-raoin chun na tionchair sin a laghdú, lena n-áirítear íos-sciartha níos airde de bhreoslaí eitlíochta inbhuanaithe dá ndéanfar tagairt i Rialachán xxxx/xxxx [Rialachán ReFuelEU] (*2) a shocrú, mar aon le féidearthachtaí maidir le ródú malartach do na cineálacha sin eitiltí, agus na modhanna malartacha iompair phoiblí atá ar fáil chun na seirbhísí sin a chumhdach laistigh de thréimhse ama inchomparáide á gcur san áireamh.”

Leasú 72

Togra le haghaidh treorach

Airteagal 1 – mír 1 – pointe 9 c (nua)

Treoir 2003/87/CE

Airteagal 30 – mír 4 b (nua)

Téacs arna mholadh ag an gCoimisiún Leasú (9c) in Airteagal 30, cuirtear an mhír seo a leanas leis: 4b. Roimh an 1 Eanáir 2025, déanfaidh an Coimisiún, le tacaíocht ón mBord Comhairleach Eolaíoch Eorpach arna bhunú in Airteagal 3 de Rialachán (AE) 2021/1119, anailís a thíolacadh ar bhearta chun an tionchar aeráide a bhaineann le haerthaisteal a dhéanann aerárthaí príobháideacha a laghdú, lena ngabhfaidh, i gcás inarb iomchuí, togra maidir leis an mbealach is fearr chun aghaidh a thabhairt ar na héifeachtaí sin.

(1) Tarchuireadh an ní ar ais chuig an gcoiste freagrach le haghaidh idirbheartaíocht idirinstitiúideach de bhun Riail 59(4), an ceathrú fomhír (A9-0155/2022).

(10) Treoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Deireadh Fómhair 2003 lena mbunaítear córas maidir le lamháltais astaíochtaí gás ceaptha teasa a thrádáil laistigh den Aontas agus lena leasaítear Treoir 96/61/CE ón gComhairle (IO L 275, 25.10.2003, lch. 32).

(11) Treoir 2008/101/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 19 Samhain 2008 lena leasaítear Treoir 2003/87/CE le go gcuirtear gníomhaíochtaí eitlíochta san áireamh sa scéim i ndáil le trádáil ar lamháltais i gcomhair astaíochtaí gás ceaptha teasa laistigh den Chomhphobal (IO L 8, 13.1.2009, lch. 3).

(10) Treoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Deireadh Fómhair 2003 lena mbunaítear córas maidir le lamháltais astaíochtaí gás ceaptha teasa a thrádáil laistigh den Aontas agus lena leasaítear Treoir 96/61/CE ón gComhairle (IO L 275, 25.10.2003, lch. 32).

(11) Treoir 2008/101/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 19 Samhain 2008 lena leasaítear Treoir 2003/87/CE le go gcuirtear gníomhaíochtaí eitlíochta san áireamh sa scéim i ndáil le trádáil ar lamháltais i gcomhair astaíochtaí gás ceaptha teasa laistigh den Chomhphobal (IO L 8, 13.1.2009, lch. 3).

(11a) Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 21 Nollaig 2011, Air Transport Association of America and Others v. Secretary of State for Energy and Climate Change, C-366/10, ECLI:EU:C:2011:864.

(12) Comhaontú Pháras (IO L 282, 19.10.2016, lch. 4).

(12) Comhaontú Pháras (IO L 282, 19.10.2016, lch. 4).

(13) Cinneadh (AE) 2020/954 ón gComhairle an 25 Meitheamh 2020 maidir leis an seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais Eorpaigh laistigh den Eagraíocht Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta maidir leis an bhfógra a thabhairt faoi rannpháirtíocht shaorálach sa Scéim Fritháirithe agus Laghdaithe Carbóin don Eitlíocht Idirnáisiúnta (CORSIA) ón 1 Eanáir 2021 agus an rogha a roghnaíodh chun ceanglais fritháirithe ar oibreoirí aerárthaí a ríomh le linn na tréimhse 2021-2023 (IO L 212, 3.7.2020, lch. 14).

(13) Cinneadh (AE) 2020/954 ón gComhairle an 25 Meitheamh 2020 maidir leis an seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais Eorpaigh laistigh den Eagraíocht Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta maidir leis an bhfógra a thabhairt faoi rannpháirtíocht shaorálach sa Scéim Fritháirithe agus Laghdaithe Carbóin don Eitlíocht Idirnáisiúnta (CORSIA) ón 1 Eanáir 2021 agus an rogha a roghnaíodh chun ceanglais fritháirithe ar oibreoirí aerárthaí a ríomh le linn na tréimhse 2021-2023 (IO L 212, 3.7.2020, lch. 14).

(16) https://www4.unfccc.int/sites/ndcstaging/PublishedDocuments/European%20Union%20First/EU_NDC_Submission_December%202020.pdf

(16) https://www4.unfccc.int/sites/ndcstaging/PublishedDocuments/European%20Union%20First/EU_NDC_Submission_December%202020.pdf

(17) Rialachán (AE) 2021/1119 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Meitheamh 2021 lena mbunaítear an creat chun aeráidneodracht a bhaint amach agus lena leasaítear Rialacháin (CE) Uimh. 401/2009 agus (AE) 2018/1999 (“An Dlí Aeráide Eorpach”) (IO L 243, 9.7.2021, lch. 1).

(17) Rialachán (AE) 2021/1119 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Meitheamh 2021 lena mbunaítear an creat chun aeráidneodracht a bhaint amach agus lena leasaítear Rialacháin (CE) Uimh. 401/2009 agus (AE) 2018/1999 (“An Dlí Aeráide Eorpach”) (IO L 243, 9.7.2021, lch. 1).

(1a) [cuir tagairt do Rialachán ReFuelEU isteach anseo].

(18) Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na sásraí maidir le rialú ag na Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún (IO L 55, 28.2.2011, lch. 13).

(18) Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann leis na sásraí maidir le rialú ag na Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún (IO L 55, 28.2.2011, lch. 13).

(1a) Breithiúnas an 21 Nollaig 2011, Air Transport Association of America and Others v Secretary of State for Energy and Climate Change, C-366/10, EU:C:2011:864.

(*1) [cuir tagairt do Rialachán FuelEU Maritime isteach anseo].

(*) [cuir tagairt do Rialachán FuelEU Maritime isteach anseo].

(1a) Rialachán Tarmligthe (AE) 2019/1603 ón gCoimisiún an 18 Iúil 2019 lena bhforlíontar Treoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le bearta a ghlac an Eagraíocht Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta maidir le faireachán, tuairisciú agus fíorú astaíochtaí eitlíochta chun críche beart domhanda margadhbhunaithe a chur chun feidhme (IO L 250, 30.9.2019, lch. 10).

(*2) [cuir tagairt do Rialachán FuelEU Maritime isteach anseo].