‘Dúinne san Eoraip, is í an chuimhne atá againn ar an am a chuaigh thart a mhúnlaigh ár dtodhchaí i gcónaí. Agus is tábhachtaí sin fós tráth atá an rud nach bhféadfaí a shamhlú tar éis filleadh ar an mór-roinn seo againne. Leis na hiarrachtaí mínáireacha atá déanta ag an Rúis na léarscáileanna a atarraingt agus athscríobh a dhéanamh ar na codanna is tragóidí dár stair go fiú, meabhraítear dúinn an chontúirt a bhaineann le tuiscint a chailleadh ar ár stair agus ar ár dtodhchaí araon. An chontúirt a bhaineann le bheith ag maireachtáil go síoraí san am i láthair agus le bheith ag smaoineamh nach dtiocfaidh athrú ar an saol choíche. Nach féidir bealaí níos fearr a bheith ann chun rudaí a dhéanamh. Agus níos measa fós: Go mbeidh rudaí i gcónaí mar an gcéanna ach sinn fanacht mar atáimid gan athrú. Tá sé sin go hiomlán mícheart! Is ionann fanacht mar atáimid agus dul ar gcúl.’

An tUachtarán von der Leyen, an 9 Bealtaine 2022, searmanas clabhsúir na Comhdhála ar Thodhchaí na hEorpa

1.RÉAMHRÁ

Tá sé á rá le fada gur féidir leis an Aontas Eorpach athruithe tapa fónta a dhéanamh nuair is gá dó. ‘Gaibhneofar an tAontas in aimsir géarchéimeanna agus na réitigh a ghlacfar le linn na ngéarchéimeanna sin, is iad a bheidh de dhlúth agus d’inneach ann.’ Is minic a luaitear an líne sin de chuid Jean Monnet agus b’fhíor di an chuid is mó de stair an Aontais – go háirithe le dhá bhliain anuas agus muid ag tabhairt aghaidh le chéile ar phaindéim dhomhanda agus ar chogadh brúidiúil ionsaitheach ar leac an dorais againn. Ag an am céanna, tá méadú ag teacht ar éilimh shaoránaigh na hEorpa go ndéanfaí athrú agus athchóiriú, agus go n-oibreofaí chun an Eoraip a fheabhsú mar is mian leo féin. Is é sin an fáth ar iarr an tUachtarán von der Leyen Comhdháil ar Thodhchaí na hEorpa ina Treoirlínte Polaitiúla i mí Iúil 2019, mar chuid d’fhís nua do dhaonlathas na hEorpa – agus ar thug sí gealltanas obair leantach a dhéanamh ar thorthaí na Comhdhála.

Is ar Lá na hEorpa 2021 a cuireadh tús leis an gComhdháil ar Thodhchaí na hEorpa, a mhair ar feadh bliana, agus ba ghníomh uile-Eorpach gan fasach sa daonlathas dioscúrsach í – an ceann ba mhó agus ba leithne dá leithéid a chonacthas riamh. Chruthaigh an Chomhdháil nasc idir daoine ó gach aois, gach tír agus gach cúlra, agus bhí cuid mhór acu ann nach raibh aon teagmháil acu leis an Eoraip riamh roimhe nó nach raibh cur amach acu ar chomhdhéanamh institiúideach an Aontais Eorpaigh. Thug siad ar fad a scéalta agus a ndearcthaí éagsúla, a dteangacha éagsúla agus a bhféiniúlachtaí éagsúla leo chun an méid a bhfuil siad ag súil leis ón Eoraip a leagan amach agus chun fís do thodhchaí na hEorpa a fhí le chéile.

Agus é sin á dhéanamh acu, léirigh an Chomhdháil agus a rannpháirtithe an luach agus an gá atá le rannpháirtíocht na saoránach i múnlú na mbeartas a mbíonn tionchar acu ar a saol. Chuir sé beocht nua sa dóigh a n-oibríonn daonlathas srathach na hEorpa agus léirigh sé go bhféadfadh fíorspás poiblí Eorpach a bheith ann ina mbeadh daoine as gach cearn den Aontas in ann plé a dhéanamh ar na saincheisteanna is mó a bhaineann leo.

Eiseamláir de sin a bhí sa bhealach ar phléigh saoránaigh agus institiúidí, reachtóirí agus tuataí saincheisteanna bunúsacha ár linne agus ar mhol siad réitigh éagsúla i réimsí lena saineofar todhchaí na hEorpa: an t-athrú aeráide agus an comhshaol, an digitiú agus an daonlathas, an tsláinte agus an ceartas sóisialta agus an comhionannas, an geilleagar agus an tslándáil, luachanna agus an cultúr – agus go leor eile nach iad. Ar ndóigh, chuaigh comhthéacs an lae inniu i bhfeidhm ar an toradh deiridh freisin, go háirithe na géarchéimeanna a raibh ar an Eoraip aghaidh a thabhairt orthu le dhá bhliain anuas. Léiríodh an tionchar a bhí ag paindéim COVID-19 ar ár sláinte agus ar ár ngeilleagair i ngach ábhar a pléadh, agus chuir cogadh gan chúis gan údar na Rúise ar an Úcráin béim láidir ar an ngá atá le hEoraip a bheith níos láidre sa domhan, Eoraip a bheadh réidh chun síocháin agus luachanna a chaomhnú mar atá déanta aici le breis agus 70 bliain anuas.

Cé go bhfuil beart déanta ag an gComhdháil maidir le cainníocht agus cáilíocht na dtograí, ar deireadh beidh rath foriomlán na Comhdhála ag brath ar an athrú is féidir léi a chur i gcrích. Den mheon sin, gheall an Coimisiún Eorpach, mar aon le Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle araon, i nDearbhú Comhpháirteach i mí an Mhárta 2021 obair leantach a dhéanamh ar a bhfuil beartaithe – gach ceann acu ag feidhmiú faoi chuimsiú a n-inniúlachtaí agus i gcomhréir leis na Conarthaí. D’athdhearbhaigh an tUachtarán von der Leyen an gealltanas sin ag searmanas clabhsúir na Comhdhála an 9 Bealtaine 2022.

Is í an Teachtaireacht seo an chéad chéim den obair leantach sin. Déantar measúnú inti ar an méid atá de dhíth chun obair leantach a dhéanamh ar mholtaí na Comhdhála, tugtar léargas ar na chéad chéimeanna eile agus leagtar amach an bealach is fearr chun foghlaim ó cheachtanna na Comhdhála agus daonlathas rannpháirteach a leabú i bpróiseas ceaptha beartas agus reachtóireachta an Aontais.

2.AN OBAIR LEANTACH: Ó MHOLTAÍ GO GNÍOMH

Tá tograí na Comhdhála, a leagtar amach sa tuarascáil deiridh a tugadh d’Uachtarán Pharlaimint na hEorpa, d’Uachtarán na Comhairle agus d’Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh, tá siad fadréimseach, uaillmhianach agus fadbhreathnaitheach. Tá siad struchtúrtha thart ar naoi dtéama leathana, le forluí nádúrtha idir roinnt de na bearta atá molta.

An Chomhdháil: a lán tograí, aon fhís amháin Le linn na bliana d’imeachtaí, bailíodh díospóireachtaí agus smaointe na bpainéal saoránach ar líne agus rinneadh 49 dtogra agus 326 bheart ar leith díobh, iad bunaithe ar naoi dtéama: ‣An t-athrú aeráide agus an comhshaol; ‣An tsláinte; ‣Geilleagar níos láidre, ceartas sóisialta agus poist; ‣An tAontas sa domhan mór; ‣Luachanna agus cearta, an smacht reachta, an tslándáil; ‣An t-aistriú digiteach; ‣An daonlathas Eorpach; ‣An imirce; ‣Oideachas, cultúr, an óige agus an spórt. Taobh thiar de na huimhreacha agus idir na línte de na moltaí nithiúla a cuireadh le chéile, tá fís ann d’Eoraip a éascaíonn saol laethúil na ndaoine i gceantair thuaithe agus i gceantair uirbeacha araon, a théann i ngleic leis na dúshláin a bhíonn romhainn ó ghlúin go glúin agus, ar deireadh, a dhéanann beart de réir a briathair ó thaobh na nithe is tábhachtaí leis na daoine. An bia a itheann siad, an t-aer a análaíonn siad agus an nádúr a mbaineann siad taitneamh as. Rochtain a fháil ar chúram sláinte, oideachas agus tithíocht inacmhainne, agus a bheith slán sábháilte ina scoileanna agus ina dtithe. Ar an iomlán, iarrtar sna tograí go ndíreoidh an Eoraip ar chosaintí sóisialta agus cothroime a chur ar fáil, agus ag an am céanna a luachanna agus an smacht reachta a chaomhnú. Leagtar béim iontu ar an ngá atá ann go gcomhthiomsódh an Eoraip a neart agus a héagsúlacht chun dul i ngleic le saincheisteanna is mó na linne seo – ó phaindéimí agus an cogadh go dtí na haistrithe glasa agus digiteacha nó an t-athrú déimeagrafach. Ar deireadh, téama a tháinig aníos sna réimsí éagsúla is ea gur gá don Eoraip a bheith níos neamhspleáiche agus níos ábalta soláthar a dhéanamh di féin i réimsí ríthábhachtacha amhail fuinneamh agus bia, amhábhair agus cógais inbhuanaithe, sliseanna digiteacha agus teicneolaíochtaí glasa, cibearshlándáil, slándáil agus cosaint. Le chéile, iarrtar leis na bearta atá molta ag an gComhdháil ar an Eoraip a bheith níos gníomhaí sna réimsí sin atá tábhachtach do dhaoine i dteannta a chéile nó ina n-aonar.

Measúnú a dhéanamh ar na tograí

Chun obair leantach a dhéanamh ar thograí na Comhdhála ar an mbealach is trédhearcaí agus is dírí is féidir, ní mór anailís tosaigh a dhéanamh chun a fháil amach cad is gá chun na tograí a chur i bhfeidhm. Chun go mbeidh an measúnú sin inchreidte, tá sé ríthábhachtach cloí go docht le spiorad agus le hábhar an mhéid a mholtar – gan aon athléiriú ná athroghnú. Is é sin an rud a leagtar amach san Iarscríbhinn a ghabhann leis an Teachtaireacht seo. Tá na 49 dtograí roinnte sna réimsí téamacha céanna arna roghnú ag an gComhdháil, agus leagtar amach measúnú an Choimisiúin faoi gach réimse.

Leagtar amach san Iarscríbhinn ceithre chatagóir freagraí: tionscnaimh atá ann cheana lena dtugtar aghaidh ar na tograí; tograí a n-iarrtar ar Pharlaimint na hEorpa agus ar an gComhairle iad a ghlacadh; gníomhaíochtaí atá beartaithe lena mbainfear amach sprioc na smaointe, agus machnamh nua ón gComhdháil curtha leo; agus tionscnaimh nua nó réimsí oibre nua ar spreagadh na tograí iad, a thagann faoi shainchúram an Choimisiúin.

Is é atá sa chéad chatagóir tionscnaimh atá cheana féin á gcur chun feidhme ag an gCoimisiún agus a fhreagraíonn go díreach do na tograí. D’fhéadfaí a áireamh leis sin, mar shampla, an Dlí Eorpach maidir leis an Aeráid, réimse ina bhfuil reachtaíocht chun spriocanna aeráide an Aontais a chumhdach sa dlí tagtha i bhfeidhm cheana féin. Nó an tAcht um Sheirbhísí Digiteacha lena gcinnteofar go mbeidh an timpeallacht ar líne ina spás sábháilte i gcónaí, rud a dhéanfaidh saoirse cainte agus deiseanna do ghnólachtaí digiteacha a chosaint. Áirítear ann freisin bunú HERA, an tÚdarás Eorpach um Ullmhacht agus Freagairt i dtaca le hÉigeandáil Sláinte, chun cabhrú leis an Eoraip ullmhú agus freagairt níos fearr do bhagairtí sláinte trasteorann. Nó na comhaontuithe stairiúla ar thángthas orthu maidir le híosphá agus mná ar bhoird cuideachtaí. Áirítear leis freisin tionscnaimh nithiúla chun comhpháirtíochtaí idirnáisiúnta na hEorpa agus an ról domhanda atá aici a neartú, mar shampla tríd an straitéis ‘An Tairseach Dhomhanda’ chun infheistíocht a dhéanamh i mbonneagar cliste, glan agus slán ar fud an domhain, i gcomhréir le luachanna an Aontais.

Is é atá sa dara catagóir tograí atá déanta ag an gCoimisiún agus a bhfuil na comhreachtóirí ag obair orthu faoi láthair. I gcásanna áirithe, tugann sé sin spreagadh breise chun dlús a chur leis an obair reachtach, mar shampla i dtaca leis an gComhshocrú Nua maidir leis an Imirce agus Tearmann, an Gníomh um an Intleacht Shaorga, nó tionscnaimh arb é is aidhm leo an geilleagar ciorclach a neartú i réimsí amhail cadhnraí nó táirgí inbhuanaithe. Áirítear ann freisin na tograí a rinneadh faoin bpacáiste 'Oiriúnach do 55', atá riachtanach chun spriocanna aeráide na hEorpa a bhaint amach agus a spleáchas fuinnimh a laghdú freisin. Nó ár dtionscnamh chun athléimneacht agus ceannasacht teicneolaíochta an Aontais a threisiú trí bhearta amhail an Gníomh um Shliseanna.