Bileog Achoimre Feidhmiúcháin

Measúnú tionchair ar Threoir athbhreithnithe 98/83/CE maidir le hUisce Óil

A. An gá atá le beart

Cén fáth? Cén fhadhb a bhfuiltear ag díriú uirthi?

Tá an tuisce óil sábháilte ríthábhachtach do shláinte agus folláine an phobail. Is é an téilliú nó an ganntanas is cúis le hardchostais eacnamaíocha shóisialta. Dearbhaíodh sa mheastóireacht REFIT a rinneadh ar Threoir 98/83/CE, beart leantach tar éis an chéad Tionscnamh Eorpach ó na Saoránaigh Right2Water, go gcomhlíonann an treoir seo a cuspóir chun sláinte an duine a chosaint ar na héifeachtaí díobhálacha a thagann as éilliú aon uisce ón sconna (uisce buacaire). Mar sin féin, sainaithníodh cúig réimse sa mheastóireacht agus sna comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara, réimsí ina mbeadh fadhbanna agus d'aithin an Chúirt Iniúchóirí na réimsí sin freisin: 1) caighdeáin cháilíochta as dáta; 2) cur chuige as dáta; 3) solúbthacht maidir le forálacha faoi ábhair a bhíonn i dteagmháil le huisce óil, forálacha atá ina mbac ar an margadh inmheánach; 4) easpa trédhearcachta agus rochtana ar an bhfaisnéis atá cothrom le dáta do thomhaltóirí agus an tuairisciú atá róchasta; 5) níl rochtain ag isteach is amach le 2 mhilliún duine ar uisce ón sconna de réir an tionscnaimh ó na saoránaigh.

Cad leis a bhfuiltear ag súil ón tionscnamh seo?

Is é is aidhm don tionscnamh soláthar inbhuanaithe d'uisce óil ardcháilíochta a áirithiú do na blianta fada atá le teacht tríd an Treoir maidir le hUisce Óil a nuachóiriú.

Cad é an breisluach atá le beart a dhéanamh ar leibhéal an Aontais?

Ní féidir leis na Ballstáit amháin na nithe seo a leanas a ghnóthú go leordhóthanach: sláinte an duine agus an timpeallacht a chosaint, bacainní ar an margadh inmheánach a bhaint, rochtain ar an uisce a fheabhsú agus soláthar an uisce a bhainistiú ar bhonn inbhuanaithe. Bíonn saoránaigh, na Ballstáit agus gnólachtaí ag brath ar na caighdeáin cháilíochta chomhchoiteanna maidir le huisce óil atá i bhfeidhm ar fud an Aontais agus atá cothrom le dáta.

B. Réitigh

Cad iad na roghanna beartais reachtacha agus neamhreachtacha a breithníodh? An bhfuil rogha thosaíochta ann nó nach bhfuil? Cén fáth?

Bunaithe ar na roghanna a sainaithníodh sa mheasúnú tionchair, rinneadh dhá phacáiste beartais a mheas ina raibh 1) liosta paraiméadar atá fadaithe agus cothrom le dáta; 2) cur chuige rioscabhunaithe a chur chun cinn; 3) bacainní roimh an margadh inmheánach a bhaint maidir le táirgí a bhíonn i dteagmháil le huisce óil; 4) faisnéis SMART a thabhairt do thomhaltóirí agus oibleagáidí maidir le tuairisciú atá níos spriocdhírithe. Sa dara pacáiste freisin, tá 5) rochtain ar an uisce a fheabhsú agus a chur chun cinn. Is é is fearr a chomhfhreagraíonn an dá phacáiste beartais tosaíochta do chuspóir ginearálta an tionscnaimh a baineann leas as an tsineirgíocht idir liosta fadaithe paraiméadar leathnaithe agus cur chuige rioscabhunaithe atá á chur i bhfeidhm go hiomlán, rud a rachaidh ar sochar don tsláinte a oiread agus is féidir agus a laghdóidh na costais. Sa dara pacáiste, tugtar aghaidh ar bhonn níos dírí ar "an rochtain ar uisce” a sainaithníodh sa tionscnamh ó na saoránaigh 'Right2Water', lena náirítear an oibleagáid maidir le rochtain ar uisce sábháilte a áirithiú do ghrúpaí imeallaithe leochaileacha.

Na páirtithe leasmhara éagsúla agus na bearta is rogha leo

Bhí soláthraithe agus údaráis uisce go láidir i bhfabhar liosta paraiméadar atá níos faide agus cothrom le dáta agus cur chuige rioscabhunaithe a thabhairt isteach. Bhí tacaíocht láidir ón lucht tionscail, tomhaltóirí agus údaráis leis na bacainní roimh an margadh inmheánach a bhaint. Bhí na tomhaltóirí ag tacú le níos mó trédhearcachta agus rochtain fheabhsaithe ar an uisce do chách. Níor chreid cuid de na hoibreoirí uisce go raibh gá le rochtain níos forleithne ar fhaisnéis SMART. Chuir lucht thionscal an uisce i mbuidéil i gcoinne úsáid a bhaint as tomhaltas uisce i mbuidéil mar tháscaire chun muinín na saoránach as uisce ón sconna a léiriú.

C. Tionchar na rogha tosaíochta

Cad iad buntáistí na rogha tosaíochta (más ann di; murab ann, cad iad buntáistí na bpríomhroghanna)?

D'áiritheofaí leis an dá phacáiste tosaíochta go ndéanfaí an tuisce óil ar ardcháilíocht a sholáthar ar bhonn inbhuanaithe. Dá dtabharfaí an cur chuige iomlán rioscabhunaithe isteach, chuirfeadh sé feabhas ar a chomhleanúnaí agus a bheadh an rogha sin le beartais eile, amhail an Chreat-Treoir Uisce, agus b'fhearr a shainaithneofaí foinsí éillithe a d'fhéadfadh a bheith ann, chun rioscaí a laghdú agus, dá bhrí sin, fócas níos fearr a dhíriú ar iarrachtaí cóireála agus faireacháin. Leis an dá phacáiste, laghdófaí an 20 milliún duine a d’fhéadfadh a bheith faoi riosca sláinte i láthair na huaire san Aontas go dtí idir 4.7 agus 4.1 milliún duine. Laghdófaí an riosca freisin go bhféadfadh éifeachtaí imeallacha fadtéarmacha agus costais sláinte chomhfhreagracha teacht aníos. De bharr trédhearcacht bhreise maidir leis an soláthar uisce, d'fhéadfadh tomhaltóirí soláthraithe a spreagadh le húsáid seirbhísí a bheidh éifeachtach ó thaobh acmhainní de a áirithiú. Chuirfí feabhas ar an muinín atá ag an saoránach as an uisce ón sconna agus bheadh tionchair dhearfacha bhreise i gceist ó thaobh na sochaí agus an chomhshaoil de: tomhaltas uisce i mbuidéil a laghdú faoi 17 % (i gcomparáid le 2015) ar laghdú ar astaíochtaí gáis cheaptha teasa agus ar thruailliú ó phlaistigh an toradh a bheidh air sin. Laghdófaí an tualach maidir le tuairisciú trína cheangal gan ach faisnéis bhunriachtanach amháin (sáruithe, teagmhais) a tharchur chuig an gCoimisiún.

Cad iad costais na rogha tosaíochta (más ann di; murab ann, cad iad costais na bpríomhroghanna)?

Is é €46.3 billiún an costas bliantúil reatha atá le hearnáil an uisce óil agus táthar ag súil le go n-ardóidh sé go €47.9 billiún in 2050. Beidh costais mheasartha bhreise i gceist leis na buntáistí sláinte dearfacha suntasacha maidir le soláthar uisce óil atá níos sábháilte. Meastar go mbeidh méadú breise ar na costais bhunaithe idir €5.9 billiún agus €7.3 billiún don dá phacáiste. Thiocfadh méadú idir 17 000 agus 26 000 i gcoibhéis lánaimseartha (FTE) ar an líon na bhfostaithe san earnáil soláthair uisce ach ba laghdú 9 000 FTE faoi bhun an cháis bonnlíne a bheadh ann. Is iad na tomhaltóirí a d'íocfadh na costais den chuid is mó, ach d’fhéadfaí an tionchar sin a laghdú le maoiniú ón Aontas Eorpach nó le beartais náisiúnta. Ó thaobh na hinacmhainneachta de, cuirfidh na pacáistí méadú beag ar chaiteachas teaghlaigh ar sheirbhísí ó 0.73 % go dtí idir 0.75 % agus 0.76 % den meánioncam teaghlaigh. Thiocfadh méadú idir €7.90 agus €10.40 in aghaidh na bliana ar an meánchostas in aghaidh an teaghlaigh a mheastar a bheith cothrom le €229 in 2015. Ós rud é go bhfuil lamháil lánrogha ag na Ballstáit (e.g. maidir le fóirdheontais a thabhairt), is dóiche go mbeidh na costais iarbhír níos lú ná sin. Má dhéantar tomhaltas uisce i mbuidéil a laghdú freisin, is féidir leis sin cuidiú le teaghlaigh costais a fhritháireamh faoi thart ar €600 milliún.

Cén difear a dhéanfar do ghnólachtaí, do FBManna agus do mhicrifhiontair?

Is iad na soláthraithe uisce is mó a mbeidh tionchar aige orthu. Coinneofar an tidirdhealú idir mórsholáthraithe agus mionsoláthraithe agus déanfar é a shoiléiriú níos mó. Go háirithe, bainfidh na mionsoláthraithe leas as an gcur chuige rioscabhunaithe ach é a chur chun feidhme ar bonn simplithe céimnithe. As an iomlán, cruthófar deiseanna fostaíochta breise de bharr na nathruithe. Beidh éifeachtaí dearfacha ag na pacáistí ar FBManna san earnáil cóireála agus anailísithe (is féidir 1 000 post a chruthú mar gheall ar na héifeachtaí a bheidh ag an bhfostaíocht thánaisteach). Murab ionann agus na tionchair dhiúltacha bheaga a d'fhéadfadh teacht chun cinn maidir le tionscal an uisce i mbuidéil, táthar ag súil le héifeachtaí dearfacha ar an earnáil a bhaineann le táirgí agus ábhair a mhonarú, ar FBManna, rochtain an mhargaidh agus an nuálaíocht, agus ar an earnáil TFC.

An imreofar tionchar suntasach ar bhuiséid náisiúnta agus ar údaráis riaracháin náisiúnta?

Beidh tionchair bheaga ar bhuiséid agus córais riaracháin náisiúnta i ngeall ar an nuachóiriú a dhéanfar ar reachtaíocht atá ann cheana agus a chuirtear chun feidhme go héifeachtach. Baineann na tionchair is mó ar údaráis leis an ualach riaracháin a laghdú trí thuairisciú simplithe (€ -0.35 milliún i gcostais oibriúcháin). Is gá do na Ballstáit an téacs dlí a thrasuí agus féadfaidh siad pleananna agus/nó treoir ghinearálta náisiúnta ar leith, maille le tréimhsí oiliúna, a fhorbairt chun rioscaí a mheasúnú.

An mbeidh aon tionchar suntasach eile i gceist?

Meastar gur fiú €669 milliún an coigilteas i gcostais bhliantúla a bhaineann le bacainní roimh an margadh inmheánach a bhaint, ach d'fhéadfadh roinnt comhlachtaí formheasta táirgí náisiúnta caillteanas a fhulaingt mar gheall ar an gcoigilteas sin. Cuirfidh na forálacha atá sa dara pacáiste le rochtain fheabhsaithe ar an uisce (Sprioc Forbartha Inbhuanaithe 6).

D. Iarobair

Cathain a dhéanfar athbhreithniú ar an mbeartas?