GA    GA  
 AN COIMISIÚN EORPACH 
An Bhruiséil 9.12.2011 
SEC(2011) 1504 leagan deireanach 
  
DOICIMÉAD INMHEÁNACH OIBRE DE CHUID AN CHOIMISIÚIN 
ACHOIMRE FEIDHMIÚCHÁIN AR AN MEASÚNÚ TIONCHAIR 
a ghabhann leis an doiciméad 
Togra le haghaidh Rialacháin 
maidir le leibhéal fuaime mótarfheithiclí 
{COIM(2011) 856 leagan deireanach} 
{SEC(2011) 1505 leagan deireanach}  
 
 
Séanadh: Ní dhéantar a cheangal leis an achoimre feidhmiú cháin seo ach na sierbhísí sin de chuid an Choimisiúin a bhí 
bainteach le hullmhú na hachoimre agus tá  sí gan dochar d'fhoirm chríochnaitheach.
 
GA 2   GA 1. AN FHADHB A SHAINIÚ  
1.1. Comhthéacs an bheartais 
Cumhdaíonn an Treoir um Thorann ó Mhótar fheithiclí (Treoir 70/157/CEE) agus na 
leasuithe a rinneadh uirthi na ceanglais ma idir le torann seachtrach dul thart ó 
mhótarfheithiclí i ndálaí tástála, i.e. tugtar  tuairisc iontu ar an nós imeachta tástála 
agus sonraítear teorainneacha torainn. Bhí dhá chuspóir ag an Treoir bhunaidh agus ag na leasuithe a rinneadh uirthi. Ar an gcéad  dul síos, bhí siad dí rithe ar a áirithiú, i 
gcás catagóirí ar leith mótarfheithiclí, nach mbeadh teorainneacha torainn Ballstát ar 
leith ina mbacainní ar thrádáil. Ba é an dara cuspóir iontu teorainneacha torainn a dhochtadh le torann timpeallachta a la ghdú. I dTreoir leasaithe 92/97/CEE tugadh 
isteach comhtheorainneacha éi geantacha torainn atá infheidhme i ngach Ballstát. 
Le Cinneadh 97/836/CE ón gComhairle, d’aontaigh an Comhphobal Eorpach do 
Chomhaontú Choimisiún Eacnamaíochta na Náisiún Aontaithe don Eoraip (UNECE) 
maidir le saintreoracha teicniúla aonfhoi rmeacha a ghlacadh i gcomhair feithiclí 
rothacha. Áirítear leis sin go gcomhchuibhítear cineálcheadú  feithiclí an AE le níos 
mó tíortha taobh amuigh den AE ionas go bhf éadfaidh táirgeoirí an AE na línte 
táirgeachta céanna a úsáid le haghaidh na margaí onnmhairithe sin agus a úsáideann 
siad le haghaidh an mhargaidh inmheánai gh. Tá an nós imeachta tástála agus 
luachanna teorainneacha ó Rialachán UNECE  Uimh. 51 comhionann leo siúd atá sa 
Treoir de chuid an AE. 
Cé gur comhchuibhíodh an nós imeachta cineál-tástála agus teorainneacha torainn 
mar a beartaíodh i dTreoir 70/ 157/CEE, níor íslíodh fíorleib héil torainn tráchta ó tá 
difear idir na fíordhálaí agus  na dálaí tástála, i gcás na ngluaisteán go háirithe, mar 
gur tháinig méadú ar an torann ó bhoinn i dtaca le torann gléasra cumhachta agus go 
raibh méid an tráchta ag méadú go leanúnach agus go leanfar den mhéadú sin amach anseo. Dá bhrí sin, chuathas i ngleic le torann tráchta bóthair freisin i dTreoir 
2001/43/CE (a eisíodh níos déanaí), i Ri alachán Uimh. 661/2009 ina gcumhdaítear 
torann ó bhoinn agus i dTreoir 2002/49/ CE maidir le measúnú ar thorann 
timpeallachta.  
Is féidir an méid torainn tráchta a théa nn i bhfeidhm ar dhaoine a laghdú ar bhealaí 
éagsúla: trí theorainneacha torainn a ísliú ag an bhfoinse i.e. teorainneacha ar an 
torann a dhéanann gluaisteáin a ísliú go díreach, nó é a dhéanamh go hindíreach, trí 
bhearta ar nós scéimeanna faoisimh cánach  d'infheistíochtaí atá neamhdhíobhálach 
don timpeallacht (e.g. Vamil agus MIA san Ísiltír)
1, caighdeáin maidir le feithiclí 
seachadta ciúine a fháil (e.g. caighdeán PIEK2,) srianta ar thrách t (e.g. an comhartha 
trucaile torainn ísil mar a cheanglaítear ar bhealaí idirthurais sna hAlpa Ostaracha), 
athródú agus teorainneacha luais nó réiti gh laghdaithe torainn (e.g. bacainní torainn, 
dromchlaí ciúine bóthair, fuaiminsliú ar aghaidh foirgneamh). Is mó an éifeacht a 
bhíonn leis na bearta sin ó thaobh na teicneolaíochta a gus na heacnamaíochta de, 
áfach, má laghdaítear an to rann ag a fhoinse freisin. 
Fógraíodh sa Teachtaireacht ón gCoimisiún Eo rpach maidir le straitéis Eorpach ar 
fheithiclí glana agus tíosach ar fhui nneamh dar dáta 28.04.2010 go dtíolacfaidh an 
                                                 
1 http://www.senternovem.nl/vamil_mia/English.asp 
2 http://www.bmwt.nl/f iles_content/Certificatie-%20en% 20toezichtprocedures%20PIEK.pdf 
 
GA 3   GA Coimisiún togra in 2011 chun leasú a dhéanamh ar an reachtaíocht maidir le hísliú ar 
astaíochtaí torainn ó fheithiclí. 
1.2. Fadhbanna sainaitheanta 
Modhanna nach leor le torann tráchta bóthair a thomhas 
Lean den leasú is déanaí ar reachtaíoch t maidir le torann feithiclí in 1995 laghdú 
85% ar astaíochtaí torainn ó ghluaiste áin (-8 dB(A)) agus laghdú os cionn 90% ó 
leoraithe troma (-11 dB(A)) i dtaca leis na luachanna teorainneacha tosaigh a 
bunaíodh in 1970. Is léir ó na staidéir, áfach, gur lú i bhfad an laghdú ar fhíorleibhéil 
torainn tráchta: gan ann ach 1 – 2 dB(A). Is féidir na cúiseanna atá leis an leibhéal 
íseal sin éifeachta a chur sí os do na nithe seo a leanas: níor cuireadh teorainneacha i 
bhfeidhm go dian sna blianta tosaigh, cuirea dh na nuafheithiclí a bhí ní ba chiúine in 
ionad seanfheithiclí go mall, tháinig méadú suntasach ar thrácht, úsáideadh boinn ní 
ba leithne a raibh buanna éagsúla acu le haghaidh luasanna ní b’airde agus nós 
imeachta tástála nach léiríonn fíordhálaí tiomána. 
Tar éis ghlacadh Rialachán-661/2009 ina leagtar amach ceanglais nua torainn do 
bhoinn mótarfheithiclí, is é an chéad chéi m eile le laghdú níos mó a dhéanamh ar 
astaíochtaí torainn feithiclí san am atá le teacht na ceanglais maidir le cineál-cheadú 
don fheithicil iomlán a fheabhsú. San áire amh ansin tá ísliú ar na luachanna 
teorainneacha ar an iomlán trí dhearcadh ar gach foinse torainn ó mhótarfheithiclí, ó 
thagann an t-aer isteach thar an ngléas ra cumhachta go n-imíonn sé tríd an 
sceithphíopa agus aire ar leith a thabhairt don mhéid a chuireann na boinn leis an 
torann, maille le nós imeachta tástála níos fearr. 
Sa phrótacal tástála torainn atá i bhfeidhm ó 1970 agus sna leasuithe a rinneadh air ó 
shin, ceanglaítear go mbeidh luasghéarú agus an  scóig lánoscailte ar an bhfeithicil atá 
faoi thástáil. Ní léiríonn an nós imeachta seo fíoriompar tiomána níos mó, áfach. De 
bharr athruithe ar theicneolaíocht na bhfeithiclí agus méadú ar an trácht, is é luasghéarú agus an scóig leathoscailte is mó  a bhíonn a úsáid i láthair na huaire. Ar 
an ábhar sin, is cosúil gurb é an bealach is fearr chun tosaigh maidir le leibhéil 
torainn a ísliú ná modheolaíocht tástála nua shonraithe a fhágann gur féidir luachanna 
teorainneacha barrmhaithe a shocrú. 
Mar réiteach ar an bhfadhb sh ainaitheanta, shao thraigh meitheal UNECE maidir le 
Fuaim modh nua tástála a foilsíodh in 2007 agus a bhfuiltear ag déanamh faireacháin 
air le trí bliana go comhthreomhar leis an  modh tástála a bhí ann cheana. Chuir an 
faireachán ar chumas na meithle bunachar sonraí de thorthaí comhthreomhara a chnuasach, bunachar a bheadh riachtanach le measúnú a dheanamh ar an modh nua agus le cainníochtú a dhéanamh ar  na difir idir an dá mhodh. 
Tá an modh nua neamhspleách ar dhearadh agus  gabhann sé níos fearr le dálaí reatha 
tiomána uirbí ná an seanmhodh. Tá idir thástá il luasghéaraithe agus  tástáil luais 
sheasmhaigh i gceist ann. Baineann na difir eile idir an dá mhodh le lamháltais 
infheidhme agus leis na boi nn a roghnaítear don triail. 
Drochéifeachtaí sláinte de dhe asca torainn tráchta bóthair 
De réir thuarascáil an Limistéi r Eorpaigh Eacnamaíoch dar teideal Transport at a 
crossroads 2008  (Iompar ag croisbhealach 2008), bíonn beagnach 76 milliún duine 
 
GA 4   GA (i.e. 55% den daonra atá ina chónaí i gceirtle áin uirbeacha ina bhfu il níos mó ná 250 
000 áitritheoir) nochta do leibhéil torainn bhóthair os cionn 55 dB L DEN3 Is 'Luach 
tairsí’ atá san uimhir sin a nglactar léi go coiteann agus is dochúla go mbeidh 
drochéifeachtaí sláinte ann má théitear thairsti. Bíonn beagna ch 48 milliún duine 
nochta do leibhéil os cionn 50 dB L night4agus is é an torann bóthair is mó i bhfad a 
chuireann leis an nochtadh torainn ó iompar  san oíche. Tá beagnach 21 milliún duine 
(i.e. 17% den daonra atá ina chónaí i gceirtle áin uirbeacha) ina gc ónaí i gceantair ina 
bhfuil drochéifeacht ag léibhéil torai nn ón mbóthar san oíche ar shláinte. 
Is cúis mhór struis timpeallachta é torann tráchta i gceantair uirbeacha san Eoraip. Ar 
an gcéad dul síos, is féidir do nochtadh torainn cur isteach ar chodladh agus ar ghníomhaíochtaí laethúla agus is féidir dó cr á intinne agus strus a chur ar dhuine. Má 
leanann na héifeachtaí seo ar feadh tréimhse fada nochta, is féidir dóibh contúirt 
galair chardashoithíoch agus contúirt n eamhoird shíciatraigh a mhéadú. Sa tuarascáil 
ón Eagraíocht Dhomhanda Sl áinte in 2008 dar teideal Economic valuation of 
transport-related health effects, with a special focus on children
5 (Luacháil 
gheilleagrach ar na héifeachtaí sláinte a bha ineann le hiompar, dírithe ar leanaí go 
háirithe) sainaithníodh na críochphointí sl áinte seo a leanas maidir le nochtadh 
torainn: crá mór intinne, la ghdú ar gcáilíocht codlata, cur isteach mór ar chodladh, 
easuan, galar croí iscéimeach (e.g. hipirthe annas). Agus na héifeachtaí nach bhfuil 
amhras fúthu ar shláinte agus ar cháilíoch t maireachtála agus na costais a leanann iad 
curtha san áireamh, is léir  gurbh fhearrde don daonra laghduithe mó ra ar nochtadh 
torainn. 
Baol go dtiocfadh ilroinnt ar an margadh inmheánach 
Mura ndéantar uasdátú ar cheanglais theicniúla maidir le hastaíochtaí torainn ó 
mhótarfheithiclí ionas go gcuireann siad  forbairtí teicniúla san áireamh trí 
mhodheolaíocht leordhóthan ach tástála a úsáid agus  luachanna teorainneacha 
inghlactha a chur i bhfeidhm, tá baol an n go dtiocfaidh ilroi nnt ar an margadh 
inmheánach. B’fhéidir go measfaidh Ballstáit gur gá bearta eile a thabhairt isteach le drochéifeachtaí sláinte ar a saoránaigh a chur ar ceal. B’ fhéidir gur thabhairt isteach 
criosanna ar leith nach bhfuil cead ach ag fe ithiclí torainn ísil iontu a bheadh i gceist, 
nó bearta áitiúla eile. 
1.3. Cé a dtéann sé i bhfeidhm air, ar cén dóigh agus cá mhéad? 
Téann astaíochtaí torainn reatha ó mhótarfh eithiclí i bhfeidhm ar gach saoránach, 
agus ar áitritheoirí uirbeacha i gceantair a bhfuil cuid mhór tráchta iontu go háirithe. 
                                                
 
3 Is toise é L DEN ar nochtadh torainn i sainláthair áitiúil, e.g.  sráid. Sainítear é mar an meán fuinnimh 
ualaithe ar leibhéil lá-coineascar-oíche agus tá sé ag brath go mór ar an gcineál bóthair atá ann, ar an 
láthair agus ar athrú tráchta thar thréimhse 24 uair. Is minic a bhíonn líon na ngluaisteán oiread sin os 
cionn líon na gcineálacha eile feithicle gur ar na gluaisteáin atá an leibhéal iomlán LDEN ag brath, ar 
leibhéal é is mó a dtéann na leibhéil coineascair agus oíche i bhfeidhm air ós acu an t-ualú is mó. Is iad na feithiclí lasta, na leoraithe agus na feithiclí earraí troma is mó a théann i bhfeidhm ar an L
DEN in 
amanna, ar roinnt bóithre a mbíonn siad go han-mhinic orthu. . 
4 Is é líon níos mó gluaisteán is mó is cúis le  Lnight, ó bhíonn formhór an tráchta ar bhóithre uirbeacha ar 
siúl le linn an lae. Bíonn meas cán de thorann gléasra cumhachta agus de thorann bonn sa Lnight, ach is 
mó an torann gléasra cumhachta le linn tráchta uainigh. Ar bhealaí a mbíonn méid suntasach tráchta lasta san oíche amhail roinnt mótarbhealaí, is iad leoraithe agus feithiclí earraí troma is mó a théann i 
bhfeidhm ar L
night in amanna. 
5 http://ec.europa.eu/health/ph_projects/2003/action3/action3_2003_08_en.htm#3 
 
GA 5   GA Ar na páirtithe leasmhara eile a dtéann an  Treoir um Thorann ó Mhótarfheithiclí i 
bhfeidhm orthu tá: údaráis bó ithre; údaráis áitiúla agus údaráis náisiúnta; údaráis 
sláinte; an tionscal gluaisteán, soláthróirí san áireamh; comhlach taí cineálcheadaithe; 
an margadh tomhaltóirí d’fheithiclí bóthair; an margadh gairmiúil d’fheithiclí bóthair 
(cuideachtaí léasa agus cíosa); úinéirí cabhl ach trucailí, veaineanna agus tacsaithe. 
Dá nglacfaí an reachtaíocht ar astaíochta í torainn ar leibhéal an AE agus dá 
bhformheasfaí í faoin UNECE, bheadh tioncha r aici ar gach páirtí i gComhaontú 
UNECE na bliana 1958. 
2. ANAILÍS AR CHOIMHDEACHT  
Is é Airteagal 114 den Chonradh ar Fheidhm iú an Aontais Eorpaigh maidir le 
comhfhogasú a dhéanamh ar dhlíth e is bunús dlí don togra seo. 
Ós rud é go bhfuil teorainneacha astaíochtaí torainn agus an nós imeachta 
cineálcheadaithe do mhótarfheithiclí comhchuibhithe cheana féin is ar leibhéal an AE amháin is féidir aon mhodhnú a dhéanamh ar an Treoir um Thorann ó Mhótarfheithiclí . Ní amhá in go gcoscann an comhc huibhiú seo ilroinnt ar an 
margadh inmheánach, déanann sé comhchai ghdeáin sláinte, sábháilteachta agus 
timpeallachta a áirithiú ar fud an AE a gus cuireann sé barainneachtaí scála ar fáil 
chomh maith: is féidir táirgí a dhéan amh do mhargadh na hEorpa ina iomláine, 
seachas iad a shaincheapadh chun cineálchead ú náisiúnta a fháil i ngach Ballstát faoi 
seach. 
I bhfianaise na leibhéal reatha torainn timp eallachta agus líon reatha na saoránach atá 
faoina dtionchar agus i bhfianaise teorainn eacha torainn an AE a bheith gan athrú le 
deich mbliana anuas cé gur mhéadaigh ar na leibhéil tráchta, meastar go bhfuil sé 
comhréireach na teorainneacha a athr ú leis an scéal seo a réiteach. 
3. 
CUSPÓIRÍ  
CUSPÓIRÍ GINEARÁLTA CUSPÓIRÍ SAINIÚLA CUSPÓIRÍ OIBRÍOCHTÚLA 
1. Leibhéal ard sláinte agus 
cosanta timpeallachta a áirithiú 1. Tionchar diúltach nochtadh 
torainn ar shaoránaigh Eorpacha de dheasca tráchta mótarfheithiclí a 
laghdú 
2. An margadh inmheánach 
mótarfheithiclí a shlánú 2. Dea-fheidhmiú an mhargaidh 
inmheánaigh mótarfheithiclí a áirithiú maidir le hastaíochtaí 
torainn na mótarfheithiclí Na modhanna tástála infheidhme 
agus na ceanglais laistigh den chóras Eorpach le haghaidh 
cineálcheadú mótarfheithiclí a 
mhodhnú agus a fheabhsú maidir lena n-astaíochtaí torainn 
4. ROGHANNA BEARTAIS  
Rogha 1: Gan athrú: an seanmhodh tástála agus na luachanna teorainneacha 
atá ann faoi láthair  
Sa rogha seo leanfaidh na lu achanna teorainneacha agus na lamháltais mar atá de 
bheith bailí, i dteannta an tseanmhodha tomhais.  
Rogha 2 : Modh nua tástála agus na luacha nna teorainneacha atá ann faoi 
láthair   
 
GA 6   GA Sa rogha seo, cuirfear an modh tomhais nua  agus an tacar luachanna teorainneacha 
reatha le chéile.  
Rogha 3:  Modh nua tástála agus luachanna teorainneacha atá coibhéiseach leis 
na seanluachanna.  
Díríonn an rogha seo ar an modh tástála nua a úsáid in éineacht le luachanna 
teorainneacha , ionas nach mbeidh ceanglais níos déine fós dá thoradh seachas mar 
atá san áireamh sa mhodh tást ála reatha agus i gcur i bhf eidhm reatha na luachanna 
teorainneacha atá ann faoi láthair. Sa rogha seo, déantar foráil maidir le luachanna teorainneacha nua nach n-athróidh an leibhéal  déine i gcomparáid leis an seanchóras. 
Rogha 4:  Modh nua tástála agus luachanna  teorainneacha laghdaithe a 
thabhairt isteach d’aonchéim  
Le rogha 4, moltar luachanna teorainneacha nua i gcónasc leis an modh tástála nua 
ionas go mbeifí ag súil le  laghdú ar astaíoch taí torainn údaraithe in aghaidh na 
mótarfheithicle. D’fhéadfadh an laghdú de  3 dB(A) ar luach anna teorainneacha 
torainn d’fheithiclí éadroma agus an laghdú de 2 dB(A) do thromfheithiclí atá molta teacht i bhfeidhm ón 1 Eanáir 2014.  
Rogha 5: Modh nua tástála agus luachanna teorainneacha laghdaithe a 
thabhairt isteach in dhá chéim  
I gcomparáid le rogha 4, tá sprioc deiri dh níos ardaidhmeannaí ag baint le rogha 5 
maidir le torann a laghdú. Bhainfí é seo amach in dhá chéim. Is é an chéad chéim laghdú de 2 dB(A) d'fheithiclí éadroma a gus de 1 dB(A) do thromfheithiclí a 
d’fhéadfaí a thabhairt isteach an 1 Eanáir  2013. Is é an dara céim laghdú de 2 dB(A) 
d'fheithiclí éadroma agus de 2 dB(A) do th romfheithiclí. Beidh iarracht níos mó 
forbartha de dhíth agus tacar níos déine de bhearta teicniúla: is féidir an chéim seo a 
thabhairt isteach ón 1 Eanáir 2015. Is laghduithe iomlána de 4 dB(A) d'fheithiclí éadroma agus de 3 dB(A) do thromfheithiclí a bheadh i gceist. 
5. M
EASÚNÚ TIONCHAR  
5.1. Cur chuige 
Cumhdaíonn an measúnú tionchair reatha gnéithe na gcúig rogha beartais a 
bhaineann le timpeallacht, sochaí agus geilleagar. 
Sainmhínítear an tionchar timpeallachta i dtéarmaí laghdaithe ar L DEN, Lnight agus ar 
leibhéil ó theagmhais aonair. Cuirtear sa n áireamh sa tionchar sóisialta tionchar 
torainn ar chrá intinne, ar chur isteach ar  chodladh, ar shláinte agus ar cháilíocht 
maireachtála Faoi na tionchair eacnamaíocha. áirítear a luach airgid, gá níos lú le 
réitigh chun torainn tr áchta a laghdú agus costais ar an  tionscal, de réir treoracha ar 
anailís ar chostais/shocair. 
5.2. Tionchar timpeallachta 
Ó thaobh na reachtaíochta reatha de is é atá i dtionchar torainn timpeallachta an 
leibhéal cóibhéiseach torainn am-mheánaithe L DEN agus an leibhéal torainn oíche 
meánaithe L night ag aghaidheanna áitreabh arna ríomh de réir mar a cheanglaítear i 
dTreoir um Thorann Timpeallachta 2002/49/EC.  
 
GA 7   GA Anailís  
Leagtar amach na difir idir na roghanna b eartais ar an tábla th íos. Léiríonn rogha 2 
méadú ar an tionchar a bheadh ann toisc go gceadófaí leibhéil ní b’airde torainn 
(meánmhéadú de 1.7 dB(A)) Is é an meánlagh dú ar leibhéil torainn tráchta 2.5 dB(A) 
i gcás rogha 4 agus 3.1 dB i gcás rogha 5. Is airde na laghduithe sin i gcás tráchta 
uainigh, mar atá, 2.8 dB(A) i gcás ro gha 4 agus 4.1 dB(A) i gcás rogha 56 De réir a 
chéile a théann siad i bhfeidhm, agus ní bhíonn siad ar bun go hiomlán go 
malartaítear na feithiclí go léir, i.e. 13 bliana tar éis theacht i bhfeidhm na dteorainneacha nua. D’fhéadfadh cuid den la ghdú bheith ann ní ba  luaithe de bharr 
athruithe i leibhéil torainn ó bhoinn, i gcás  tráchta i saorghluaiseacht go háirithe. 
 
5.3. Tionchair shóisialta agus shláinte 
Is gnách gurb é atá i dtionchar sóisialta torainn tráchta bóthai r an céatadán de na 
daoine a bhfuil crá mór intinne orthu agus L
DEN ≥ 55 ag aghaidh na n-áitreabh. 
D'fhéadfadh na leibhéil crá intinne dul i bhfeidhm ar an gcáilíocht maireachtála agus ar an tsláinte go ginearálta. 
Cumhdaíonn cáilíocht maireachtála réimse leathan fachtóirí, le na n-áirítear díriú aire 
agus intuigtheacht ar obair, ar scoil agus sa  bhaile, fachtóirí ar deacair cáinníocht a 
dhéanamh orthu, agus cáilíocht limistéar c ónaithe, limistéar caitheamh aimsire agus 
limistéar caomhnaithe, áiteanna  ar luachmhar leis na daoine timpeallacht chiúin. Cé 
go dtéann leibhéil arda torainn i bhfeidhm  ar fhormhór na ndaoine i gceantair 
uirbeacha, tá méadú ag teacht ar an iarracht a dhéantar na ceantair thuaithe a chosaint 
                                                
 
6 Uimhreacha a ríomhadh mar mheán ar na luachanna i dtábla 7. dLDEN Bóthar 
cónaithe 
agus 
trácht 
uaineach Bóthar 
cónaithe agus 
i 
saorghluaisea
cht Príomhbh
óthar agus 
trácht 
uaineach Príomhbhóth
ar agusi 
saorghluaisea
cht Bealach 
Artaireach 
agus i 
saorghluaisea
cht Mótarbhealac
h uirbeach 
agus i 
saorghluaisea
cht Mótarbhealac
h tuaithe agus 
i 
saorghluaisea
cht Bóthar 
tuaithe agus i 
saorghluaisea
cht 
Rogha 
1 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0
Rogha 
2 + 1,8 + 1,8 + 1,5 + 1,7 + 1,6 + 1,6 + 1,7 + 1,5
Rogha 
3 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0
Rogha 
4 - 2,8 - 2,5 - 2,9 - 2,4 - 2,4 - 2,4 - 2,4 - 2,4
Rogha 
5 - 4,0 - 2,9 - 4,2 - 2,6 - 2,7 - 2,7 - 2,7 - 2,7
dLnight         
Rogha 
1 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0
Rogha 
2 + 1,8 + 1,8 + 1,4 + 1,6 + 1,6 + 1,5 + 1,6 + 1,5
Rogha 
3 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0
Rogha 
4 - 2,7 - 2,5 - 2,8 - 2,4 - 2,4 - 2,4 - 2,4 - 2,3
Rogha 
5 - 3,8 - 3,1 - 4,0 - 2,7 - 2,7 - 2,7 - 2,7 - 2,7
 
GA 8   GA ó thorann tráchta freisin. Ó thaobh na sláinte de, fuarthas baint legalar croí 
miócairdiach, le hipirtheannas, le strus agus le cur isteach ar chodladh. Rinneadh 
freisin meastacháin ar líon na mBlianta Saoil Oiriúnaithe de réir Míchumais 
(BSOM)7 mar gheall ar fhachtóirí timpea llachta ar díobh nochtadh torainn. 
Tá sé léirithe go bhfuil comhchoibhneas láidir idir an leibhéal crá intinne agus L DEN i 
gcás cineálacha éagsúla foinsí torainn trách ta. Tá comhchoibhneas idir cur isteach ar 
chodladh agus L night ar an mbealach céanna. 
Agus leibhéil réamhríofa L DEN agus L night, na líonta daoine a bhí nochta don torann 
agus na caidrimh idir dáileog agus tionchar mar bhun acu, rinneadh na ríomhanna seo a leanas maidir leis an líon daoine a bheadh cráite nó cráite go dona nó a gcuirfí 
isteach ar a gcodladh i g cás gach rogha beartais. 
                                                
 
7 http://en.wikipedia.org/wiki/Disability-adjusted_life_year  Milliú
n 
cráite 
go 
dona M
il
li
ú
n 
a 
g
c
ui
rf
í 
is
te
a
c
h 
g
o 
m
ó
r 
ar 
a 
g
c
o
dl
a
d
hMill
iún 
cráit
e Mill
iún a 
gcui
rfí 
istea
ch ar 
a 
gcod
ladh 
Rog
ha 1 55 2
7 119 60 
 
GA 9   GA  
5.4. Tionchair eacnamaíocha 
Tionchar eacnamaíoch ar an tionscal 
Rachadh an tionchar teicniúil-eacnamaíoch  a thiocfadh as an treoir a athrú i 
bhfeidhm go príomha ar an tionscal gluais teán (monaróirí, soláthróirí agus an 
tionscal bonn) agus is é a bheadh ann athr uithe ar an modh tástála agus ar na 
teorainneacha, lena mbainfeadh costais chun torann a laghdú. Ar na costais sin 
áirítear costais táirgthe in aghaidh an  aonaid agus na costais forbartha, 
innealltóireachta agus tástála, a bhainea nn le múnluithe nua nó le huasghráduithe 
múnluithe.Glactar leis go n-áiritheofaí tu illeadh laghdaithe ar thorann mar gheall ar 
bhoinn ní ba chiúine sa treoir um thor ann ó bhoinn, agus cé go bhféadfadh sé go 
mbeadh ar thionscal na mbonn cuid de na co stais a iompar, tá boinn níos ciúine ar 
fáil cheana ar an margadh ar chostas beag br eise nó gan costas br eise ar bith, agus 
beidh siad éigeantach tar éis 2016. Níl na costais maidir le comhlíonadh an 
Rialacháin maidir le torann ó bhoinn8 mar chuid den anailís seo. 
Anailís 
Is léir ó na costais forbartha agus táirgthe le chéile go bhfuil na costais táirgthe i 
bhfad níos airde ná na costais forbartha nuair a dhearctar orthu thar thréimhse 7 
mbliana.9 Léirítear sa tábla seo a leanas na cost ais maidir le roghanna 4 agus 5. Ní gá 
athrú ar tháirgeadh na nglua isteán le haghai dh roghanna 1 go 3 agus mar sin ní 
chuirtear aon chostais bhreise forbartha ná táirgthe san áireamh. Glactar leis gur 0 a 
luach agus ní dhearctar níos  cruinne ach ar roghanna 4 agus 5 sna táblaí thíos a 
léiríonn na costais bhreise la scainithe ar fhorbairt agus  ar tháirgeadh sna milliúin 
euro. 
Is ionann an tionchar ar an tionscal feithiclí agus 4 bhilliún euro i gcás rogha 4 agus 6 
bhilliún euro i gcás rogha 510. Tabhaítear na costais seo ar  feadh timthrialla 3 + 7 de 
bhlianta agus is costais bhreise táirgthe nach  dtabhaítear tar éis 10 mbliana is mó atá i 
gceist. 
                                                 
8 http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriSe rv.do?uri=OJ:L:2009:200:0001:0024:EN:PDF 
9 Tugann sé seo le tuiscint gurbh fhéidir nach dtiocfadh athruithe bunúsacha dearaidh i bhfeidhm ach tar 
éis 5 bliana agus go mbeidh malartú iomlán déanta ar na múnluithe reatha feithicle tar éis 7 mbliana. 
10 Mar a leagadh síos i dTreoirlínte an Choimisiúin Eorpaigh do Mheasúnuithe Tionchair, lascainíodh 
costais tionscail ag ráta bliantúil 4% mar a bheidh siad le híoc. Rog
ha 2 64 3
0 133 66 
Rog
ha 3 55 2
7 119 60 
Rog
ha 4 44 2
2 99 51 
Rog
ha 5 41 2
2 95 49 
 
GA 10   GA M€ Rogha 
4    Rogha 
5    
Bliain  Forbairt  Táirgeadh Suim Lascaine 4% san 
áireamh  Forbairt Táirgeadh Suim Lascaine 4% san 
áireamh  
2010 42,3 0,0 42,3 42,3 111,1 0,0 111,1 111,1
2011 42,3 0,0 42,3 40,7 111,1 0,0 111,1 106,9
2012 42,3 0,0 42,3 39,1 111,1 0,0 111,1 102,7
2013 42,3 1113,2 1155,5 1027,3 111,1 1608,3 1719,4 1528,5
2014 42,3 954,2 996,5 851,8 111,1 1378,5 1489,6 1273,3
2015 42,3 795,1 837,5 688,3 111,1 1148,8 1259,9 1035,5
2016 42,3 636,1 678,4 536,2 111,1 919,0 1030,1 814,1
2017 0,0 477,1 477,1 362,5 0,0 689,3 689,3 523,8
2018 0,0 318,1 318,1 232,4 0,0 459,5 459,5 335,8
2019 0,0 159,0 159,0 111,7 0,0 229,8 229,8 161,4
2020 0 0 0 0 0 0 0 0,0
2021 0 0 0 0 0 0 0 0,0
2022 0 0 0 0 0 0 0 0,0
2023 0 0 0 0 0 0 0 0,0
2024 0 0 0 0 0 0 0 0,0
2025 0 0 0 0 0 0 0 0,0
2026 0 0 0 0 0 0 0 0,0
2027 0 0 0 0 0 0 0 0,0
2028 0 0 0 0 0 0 0 0,0
2029 0 0 0 0 0 0 0 0,0
2030 0 0 0 0 0 0 0 0,0
Suim 
M€ 296 4453 4749 3932 778 6433 7211 5993
Tionchar eacnamaíoch ar an tsochaí 
Is iad príomheilimintí an tionchair shóisi alta-eacnamaíoch (1) sochair a bhraitear a 
bhaineann le laghdú ar thorann ar sochair iad a bhfuil luach airgid ag baint leosochair 
airgid, (2) sochair ó choigilt maidir le co stais sláinte agus (3) sochair ó choigilt 
maidir le laghdú torainn. Agus na pointí t huasluaite curtha san áireamh, is iad na 
hollsochair bhliantúla suim gach sochair phr aghsála Héadónaí, gach sochair choigilte 
maidir le sláinte agus gach sochair choi gilte maidir le laghdú torainn faoi seach. 
Bíonn de thoradh ar na fadhbanna sainaithean ta sláinte a bhfuil baint acu le nochtadh 
torainn na cineálacha tipiciúla costais seo a leanas: (1) Costais córa leighis (costais 
dhíreacha), (2) Caillteanais táirgthe eacnam aíoch (costais dhíreacha), (3) Fulaingt 
agus dobrón (costais dholáimhsithe). 
Luacháil ar laghdú torainn trí phraghsáil Héadónach 
Úsáideadh an modh a thugtar i bPáipéar S easaimh an AE ar lu acháil torainn (2003) 
le luacháil a dhéanamh ar na sochair a bha ineann le laghdú torainn tráchta. Léirítear 
ann a mhéad atá saoránaigh sásta íoc as la ghdú torainn thart ar a n-áitreabh, agus a 
mhéad a athraíonn praghsanna tí de réir na leibhéal11 torainn tráchta taobh amuigh. 
Luacháil ar éifeachtaí sláinte 
                                                 
11 Is ionann an sochar a bhraitear do gach teaghlach in aghaidh na bliana, bunaithe ar mhodhanna ríofa 
praghsála Héadónaí agus 25€/dB/t eaghlach/bliain (2002). Ríomhtar na  sochair ar bhun líon na ndaoine 
nochta sa ríomh LDEN, rud a thugann 451 milliún. 
 
GA 11   GA Fuarthas na meastacháin i staidéar Eil bhéiseach agus méadaíodh iad de réir an 
chóimheasa idir daonra na hEilbhéise (7.6 milliún) agus daonra na 27 Ballstát de chuid an AE (500 milliún) Déanann sochair bhliantúla shláinte na 27 Ballstát de chuid an AE suas 84.5 milliún euro an dB(A ) de laghdú torainn, atá cóibhéiseach le 
5.92 € an duine an dB(A) in aghaidh na bliana. 
Sochair as coigilt ó laghduithe 
Déantar na sochair a thagann as coigilt ó laghduithe torainn de bharr tráchta níos 
ciúine a mheasúnú trí na laghduithe ar lei bhéil torainn éifeach tacha a mheas feadh 
bóithre ar a mbeadh bacainní torainn
12, dromchlaí bóthair ciúine 13nó fuaiminsliú ar 
aghaidh foirgnimh 14de dhíth . Meastar gurb í an choigilt  bhliantúil iomlán in 2010 ó 
na bearta laghduithe go léir maidir leis na 27 Ballstát de chuid an AE ná 58 milliún euro i gcás rogha beartais 4 agus 79 milliún euro i gcás rogha beartais 5, dá dtiocfadh 
laghdú iomlán torainn gach rogha i bhfeidhm láithreach. Ós rud é nach dtagann an laghdú torainn i bhfeidhm ach de réir a chéile, is ionann na chéad sochair ó 
laghduithe agus náid agus mhéadófaí an uimhir sin go huasmhéid ag deireadh na 
tréimhse measúnaithe. 
                                                
 
12 Ní bhíonn bacainní torainn infheidhme de ghnáth ach i gcás mótar bhealaí agus bóithre artaireacha, áit ar 
gá laghduithe torainn de 10-15 dB(A) 
13 Is réiteach iad dromchlaí bóthair ci úine a oireann do gach ci neál bóthair ar torann bonn an torann is mó 
orthu, cé nach féidir ach laghdú tuairim is 5 dB a dhéanamh i gcás mótarbhealaí agus 2.3 dB(A) i gcás 
dálaí uirbeacha ar an dóigh seo. 
14 Bíonn feidhm le fuaimínsliú, a d’fhéadfadh mórlaghdú go dtí tuairim is 30 dB(A) a dhéanamh, sna dálaí 
go léir, ach dearctar anseo air mar cheann de na ré itigh thearca atá le fáil i gcás príomhbhóithre agus 
bóithre artaireacha i gceantair uirbeacha. 
 
GA 12   GA 6. COMPARÁID IDIR NA ROGHANNA  
Tionchar eacnamaíoch  
 Tionchair  
 
  Rogha 
 Tionchar 
timpeallachta  
Costais 
don tionsca
l 
(costais 
forbart
ha 
agus 
táirgthe)
 Sochair don tsochaí (sochair 
phraghsála 
Héadónaí, sochair 
shláinte agus 
sochair ó 
laghdú torainn)
 Tionchar sóisialta
 
 
Drochthionc
har de 
dheasca 
méadú 
tráchta  Gan 
chostasGan sochair  Drochthionchar 
de dheasca 
méadú tráchta  Rogha 1  
Gan athrú: 
an seanmhodh 
tástála agus 
na luachanna teorainneacha atá ann faoi láthair (0) (0) (0) (0) 
 
GA 13   GA Meánmhéadú 
ar thorann 
tráchta de 
1.7 dB(A)  Gan chostas
 Drochthioncha
r
 
 Meánmhéadú 
16% ar líon 
daoine a raibh 
crá mór intinne 
orthu  
Meánmhéadú 
11% ar líon daoine ar cuireadh isteach ar a gcodladh Rogha 2  
Modh nua 
tástála agus na luachanna teorainneacha atá ann faoi láthair 
(--) (0) (--) (-) 
Drochthionc
har de dheasca 
méadú 
tráchta
 Gan chostasGan sochair
 Drochthionchar 
de dheasca méadú tráchta
 Rogha 3  
Modh nua 
tástála agus luachanna teorainneacha atá coibhéiseach leis na seanluachanna. 
(0) (0) (0) (0) 
 
GA 14   GA EUR 
3932 
milliún 
 
 
 EUR 103207 
milliún  
(94707 
milliún EUR ó shochair shóisialta + 7831 milliún EUR ó shochair shláinte + 
669 million 
EUR ó coigilt ar laghduithe) Meánlaghdú 
ar thorann 
tráchta idir:  
-2.5 agus -
2.8 dB(A). 
    
 
cóimheas costais/sochair 
26.2 Meánlaghdú 
20% ar líon 
daoine a raibh 
crá mór intinne 
orthu  
Laghdú 19% 
ar líon daoine ar cuireadh isteach go mór ar a gcodladh 
   
 Rogha 4 
Modh nua 
tástála agus luachanna teorainneacha laghdaithe a thugtar isteach d’aonchéim 
(+) (-) (+) (+) 
EUR 
5993 milliún 
 
 EUR 123170 
milliún  
(112849 
milliún EUR ó shochair shóisialta + 9446 milliún EUR ó 
shochair 
shláinte + 875 milliún EUR ó choigilte ar laghduithe) Rogha 5  
Modh nua 
tástála agus luachanna teorainneacha laghdaithe a thugtar isteach in dhá chéim Meánlaghdú 
ar thorann tráchta idir: 
 
-3,1 agus -
4,0 dB(A). 
 
 
cóimheas costai s/sochair 20.6 Laghdú 25 % ar 
líon daoine a raibh crá mór 
intinne orthu  
Laghdú 19 % 
ar líon daoine ar cuireadh isteach go mór ar a gcodladh 
  
 
GA 15   GA Comparáid idir na roghanna maidir lena dtionchair eacnamaíocha, timpeallachta agus 
shóisialta. 
7. FAIREACHÁN AGUS MEASTÓIREACHT  
Ar na príomhtháscairí atá le  cur san áireamh maidir le feidhmíocht na gníomhaíochta 
atá beartaithe tá an faireachán ar thorann faoin Treoir um Thorann Timpeallachta. Ba 
cheart go léireodh laghdú ar thorann timpeallachta i gceantair uirbeacha ar leith an laghdú atá tagtha ar thorann ó mhótarfheithic lí. Táscaire eile is ea faireachán ar 
luachanna cineálcheadaithe múnluithe nua  mótarfheithiclí. Má thagann laghdú 
suntasach ar luachanna arna dtomhas, tás caire iomchuí is ea é gur rannchuidigh an 
rogha a roghnaíodh chun na cuspóirí timp eallachta a bhaineann leis an tionscnamh a 
bhaint amach. B’fhéidir go mbainfí moladh as torthaí an fhaireacháin gur cheart 
stráitéis leanúnach de laghduithe tráthrialta  ar luachanna teorainneacha a fhorbairt go 
dtí go mbeadh leibhéal i bhfad níos ísle  astaíochtaí torainn bainte amach nach 
bhféadfaí a laghdú níos mó gan athruithe bunús acha ar an teicne olaíocht a bhaineann 
le feithiclí nó ar mhodhanna iompair. 
Beidh an-tábhacht ar fad le teagmháil sh easmhach leis an tionscal, dírithe ar 
fhaireachán a dhéanamh ar an earnáil agus ar an acmhainn atá aige réitigh oiriúnacha 
a fhorbairt faoi cheann roinnt blianta.Ma idir le cur i bhfeidhm na gceanglas nua 
astaíochtaí torainn, ní mór faireachán a dhé anamh ar an margadh agus ar fhorbairt 
cineálacha éagsúla cur chuige agus teicne olaíochta chun torann ó fheithiclí a laghdú. 
Ní mór an faireachán a dhéanamh ar mhonaró irí gluaisteán agus ar sholáthróirí 
príomhtháirgrí amhail boinn, tostóirí sceite, giarbhoscaí, innill etc. Dóigh oiriúnach amháin leis an teagmháil leanúnach sin a bhaint amach dul i muinín na Meithle Mótarfheithiclí (MMF), a dhéanann ionada íocht do na páirtithe leasmhara a luadh. 
 (++) (--) (++) (++)