Togra ón gCoimisiún le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le treoirlínte an Aontais chun an gréasán tras-Eorpach iompair a fhorbairt, lena leasaítear Rialachán (AE) 2021/1153 agus Rialachán (AE) Uimh. 913/2010 agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) 1315/2013

maidir leis an modheolaíocht phleanála i ndáil leis an ngréasán tras-Eorpach iompair (TEN-T)

Sa Doiciméad Inmheánach Oibre seo, leagtar amach an mhodheolaíocht i ndáil leis an ngréasán tras‑Eorpach iompair (TEN-T) a phleanáil, mar a úsáidtear sa togra ón gCoimisiún le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le treoirlínte an Aontais chun an gréasán tras‑Eorpach iompair a fhorbairt agus lena n‑aisghairtear Rialachán (AE) 1315/2013 [cuir isteach tagairt don togra ón gCoimisiún a bhaineann leis an bpacáiste céanna].

Tá an mhodheolaíocht seo bunaithe ar an modheolaíocht a d’úsáid an Coimisiún Eorpach, Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle sa nós imeachta reachtach lenar glacadh Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013.

Úsáidtear an mhodheolaíocht chun gréasán cuimsitheach agus croíghréasán tras‑Eorpach iompair a shainaithint. Is gá a áirithiú go dtabharfaí lánurraim do reachtaíocht ábhartha an Aontais nuair a chuirtear an mhodheolaíocht i bhfeidhm.

Is éard atá sa mhodheolaíocht roinnt critéar a chuirtear i bhfeidhm go comhsheasmhach. Sa chéad chéim, sainaithnítear an gréasán cuimsitheach (Caibidil 1). Sa dara céim, sainaithnítear codanna den ghréasán cuimsitheach mar an croíghréasán (Caibidil 2) nó mar an croíghréasán breisithe (Caibidil 3).

1.An Gréasán Cuimsitheach

Áirítear sa ghréasán cuimsitheach comhpháirteanna le haghaidh gach modha iompair – iarnród, bóthar, uiscebhealach intíre, aer agus muirí chomh maith lena bpointí ceangail agus córais chomhfhreagracha faisnéise agus bainistithe tráchta.

Go bunúsach, eascraíonn an gréasán cuimsitheach as an TEN-T atá ann faoi láthair mar a shainmhínítear i Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013 a thabhairt cothrom le dáta agus a choigeartú.

Chloígh an tabhairt cothrom le dáta agus an coigeartú sin le roinnt prionsabal mar thoradh ar an modheolaíocht a úsáideadh:

(1)Déan an TEN-T atá ann faoi láthair a thabhairt cothrom le dáta chun go léirítear an dul chun cinn atá déanta ar a chur i bhfeidhm agus déan é a choigeartú i gcás inar gá i ndáil le hathruithe ar an bpleanáil náisiúnta, i gcomhleanúnachas leis an bpleanáil ar leibhéal an Aontais Eorpaigh;

(2)Faigh réidh le cinn chaocha agus naisc iargúlta sa TEN-T atá ann faoi láthair, mura dtugann saintréithe geografacha údar maith leo, tríd na naisc sin a bhaint nó trí shíneadh a chur leo go mogaill líonra atá gar dóibh.

(3)Áirithigh go gcomhlíontar íoschaighdeáin i ndáil le bonneagar agus trealamh i gcomhréir leis an reachtaíocht ábhartha atá i bhfeidhm faoi láthair (e.g. idir-inoibritheacht iarnróid, sábháilteacht tollán bóithre, aicmiú uiscebhealaí intíre). Mar íoschaighdeán, is gá d’uiscebhealaí intíre Aicme IV de réir UN-ECE a chomhlíonadh.

(4)Athbhreithnigh rogha na gcalafort muirí atá ar oscailt le haghaidh trácht tráchtála, de réir ceann amháin de na critéir shonracha seo a leanas ar a laghad:

Paisinéirí: Calafoirt mhuirí atá ceangailte le comhpháirt talún an ghréasáin chuimsithigh, calafoirt ag a bhfuil méid tráchta bhliantúil níos mó ná 1 % den trácht bliantúil iomlán paisinéirí muirí san Aontas Eorpach. Is ionann an méid tráchta bhliantúil sin agus meánmhéid mhéideanna iomlána na trí bliana is deireanaí a bhfuil sonraí a bhaineann leis na Ballstáit ar fad ar fáil ina leith buanaithe ar na staitisticí arna bhfoilsiú ag EUROSTAT.

Lasta: Calafoirt mhuirí atá ceangailte le comhpháirt talún an ghréasáin chuimsithigh, calafoirt ag a bhfuil méid tráchta bliantúil – cibé acu an bulclasta atá á láimhseáil nó nach ea – níos mó ná 1 % den lasta bliantúil iomlán comhfhreagrach a láimhseáiltear i gcalafoirt an Aontais, má chomhlíonann an idirshuíomh líneach idir bulclasta agus lasta nach bulclasta é an fhoirmle seo a leanas: vb/tb + vn/tn ≥ 1 (i gcás inarb ionann vb agus méid an bhuilc, tb agus an tairseach le haghaidh builc, vn agus méid an lasta nach bulclasta é agus tn agus an tairseach le haghaidh lasta nach bulclasta é). Is ionann an méid tráchta bliantúil sin agus meánmhéid mhéideanna iomlána na trí bliana is deireanaí a bhfuil sonraí ar fáil ina leith buanaithe ar na staitisticí arna bhfoilsiú ag EUROSTAT.

Calafoirt mhuirí a áirítear sa ghréasán cuimsitheach mar a shainmhínítear i Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013, fanfaidh siad sa ghréasán cuimsitheach má chomhlíonann an idirshuíomh líneach idir bulclasta agus lasta nach bulclasta é an fhoirmle seo a leanas: vb/tb + vn/tn ≥ 0.95 nó má sháraíonn an méid tráchta bliantúil 85 % den teorainn ábhartha.

Calafoirt mhuirí atá suite ar oileáin, ar choinníoll go soláthraíonn siad inrochtaineacht ar leibhéal NUTS 3 nó ar leibhéal oileánra.

Calafoirt mhuirí atá suite i limistéir fhorimeallacha, ar choinníoll go bhfuil siad aistear bóthair 200 km ar a laghad ó chalafort TEN‑T eile (ar an gconair bóthair is gaire).

(5)Athbhreithnigh rogha na n‑aerfort atá ar oscailt le haghaidh trácht tráchtála, de réir ceann amháin de na critéir shonracha seo a leanas ar a laghad:

Paisinéirí: Aerfoirt ag a bhfuil méid tráchta bliantúil níos mó ná 1 % den trácht bliantúil iomlán aerphaisinéirí san Aontas Eorpach. Is ionann an méid tráchta bhliantúil sin agus meánmhéid mhéideanna iomlána na trí bliana is deireanaí a bhfuil sonraí ar fáil ina leith buanaithe ar na staitisticí arna bhfoilsiú ag EUROSTAT.