Foilsiú iarratais ar ainm a chlárú de bhun Airteagal 50(2)(a) de Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le scéimeanna cáilíochta do tháirgí talmhaíochta agus do bhia-earraí

(2022/C 481/05)

Leis an bhfoilseachán seo, tugtar an ceart chun cur i gcoinne an iarratais de bhun Airteagal 51 de Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (1) laistigh de 3 mhí ó dháta an fhoilseacháin seo.

DOICIMÉAD AONAIR

“Rökt Vättersik”

Uimh. AE: PDO-SE-02591 – 7.11.2019

STFC (x) TGFC ( )

1. Ainm nó ainmneacha [STFC nó TGFC]

“Rökt Vättersik”

2. Ballstát nó Tríú Tír

An tSualainn

3. Tuairisc ar an táirge talmhaíochta nó ar an mbia-earra

3.1. An cineál táirge

Aicme 1.7. Éisc, moilisc, agus crústaigh úra agus táirgí a dhíorthaítear uathu

3.2. Tuairisc ar an táirge lena mbaineann an t-ainm in (1)

Is iasc geal é “Rökt Vättersik” (Coregonus ssp.) as Loch Vättern a dheataítear i dteach deataithe.

Díoltar “Rökt Vättersik” neamhphacáilte nó folúsphacáilte chun seilfré bhreise a chur leis.

Tá na saintréithe seo a leanas ann:

Méid: Idir 0,3 kg agus 0,6 kg de ghnáth, ach is féidir eiseamail níos mó a bheith ann.

Saill: 0,5 - 2,5 %. Athraíonn an cion saille de réir an tsuímh gabhála.

Dath an taoibh amuigh: Idir eithneagán dorcha le himir corcairghorm (droim) agus caife latte dorcha le himir práis (bolg) agus loinnir phráis éadrom.

Dath na feola: Imireacha éadroma agus dorcha éagsúla de caput mortuum le himir eithneagáin.

Comhsheasmhacht: Bíonn mothú soiléir cócaráilte ar fheoil an éisc, agus bíonn sí teann ar bhealach taitneamhach agus greim á bhaint aisti.

Blas: Blas domhain goirt agus blas sonrach toiteach agus blaisín beag milis searbh tarra air.

Dea-bholadh: Dea-bholadh domhain, soiléir deataigh uaidh.

3.3. Beatha (maidir le táirgí de thionscnamh ainmhíoch amháin) agus amhábhair (maidir le táirgí próiseáilte amháin)

Itheann na héisc gheala crústaigh bheaga iarmharacha oighreacha go príomha (Mysis sp., Pallasea sp. agus Pontoporeia sp.), eochraí éisc, gastrapóid, diúilicíní, crústaigh agus éisc bheaga a bhíonn ann go nádúrtha i Loch Vättern.

Éisc gheala (Coregonus ssp.) as Loch Vättern, ar a dtugtar “Vättersik”

3.4. Céimeanna sonracha sa táirgeadh nach mór dóibh tarlú sa limistéar geografach sainithe

Ní mór gach céim den táirgeadh, idir ghabháil na n-iasc, a bhíonn ann i Loch Vättern go nádúrtha, agus táirgeadh “Rökt Vättersik” trí bhíthin na héisc a dheatú ansin, a dhéanamh sa limistéar geografach ar a dtugtar tuairisc in (4).

3.5. Sainrialacha maidir le slisniú, grátáil, agus pacáistiú etc. an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

—

3.6. Sainrialacha maidir le lipéadú an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

—

4. Sainmhíniú achomair ar an limistéar geografach

Is éard atá sa limistéar táirgthe Loch Vättern agus an talamh máguaird laistigh de raon 10 km líne an uisce ag na gnáthleibhéil uisce.

5. Nasc leis an limistéar geografach

Tá an nasc idir an limistéar geografach agus saintréithe “Rökt Vättersik” bunaithe ar na dálaí nádúrtha sa limistéar geografach agus ar thosca daonna araon.

Tuairisc ar na tosca nádúrtha is ábhartha don nasc

Scaradh Loch Vättern, an cúigiú loch is mó san Eoraip, ón muir ar a dtugtar Muir Bhailt anois thart ar 8 000 bliain ó shin. Sa lá atá inniu ann tá dromchla an locha 88,5 m os cionn leibhéal Mhuir Bhailt.

Chiallaigh an scoilteacht ó chórais uisce eile gur fhorbair pobal éisc ghil (Coregonus ssp.) Loch Vättern ar leithligh ó phobail éisc ghil eile agus anois tá sé éagsúil, ó thaobh cúrsaí géiniteacha de, le pobail éisc ghil eile.

Is loch fuaruisce tipiciúil atá gann ar chothaithigh é Loch Vättern (bíonn meánteocht an uisce thart ar 10 °C) le huisce glan (bíonn trédhearcacht an uisce thart ar 15 m) agus malartú uisce mall (thart ar 60 bliain).

Soláthraíonn an fuaruisce gnáthóg mhaith do speicis fuaruisce thipiciúla, amhail éisc gheala Loch Vättern, agus do na crústaigh iarmharacha oighreacha arb iad an phríomhfhoinse bhia atá acu.

De thoradh an uisce fuair agus gann ar chothaithigh atá le fáil i Loch Vättern, bíonn na héisc in Loch Vättern níos trua (cion saille 0,5 - 2,5 %, ag brath ar am den bhliain agus ar shuíomh gabhála) agus níos lú (0,3 - 0,6 kg) ná héisc gheala a ghabhtar i gcórais uisce eile.

Tugann cion saille íseal “Rökt Vättersik” feoil go sainiúil níos teinne, agus teinne níos deise agus greim á bhaint as, i gcomparáid le cineálacha eile d’éisc dheataithe a bhíonn ar fáil ar an margadh go coitianta. Cuidíonn an cion íseal saille in “Rökt Vättersik” leis an mblas a dhéanamh níos fíneálta agus níos galánta i gcomparáid leis an mblas a bhíonn ar chineálacha coitianta eile d’éisc dheataithe.

Tuairisc ar na tosca daonna is ábhartha maidir leis an nasc geografach

Ó dhearcadh stairiúil, bhí táirgeadh “Rökt Vättersik” an-tábhachtach do na daoine a raibh cónaí orthu ar Loch Vättersik. Dheataigh agus dhíol na hiascairí “Rökt Vättersik” iad féin go traidisiúnta. Maireann an traidisiún sin fós, fiú má tá daoine ann sa lá atá inniu ann nach mbíonn ach ag iascaireacht nó ag deatú éisc gheala ó Loch Vättern, agus á n-iascaireacht nó á ndeatú amháin.

Is ceird thraidisiúnta é éisc gheala a iascaireacht nó a dheatú bunaithe ar eolas ar a leithéid de thosca agus iompraíocht éisc gheala Loch Vättern agus conas éisc thrua a dheatú, ar eolas é a fuarthas i gcaitheamh na nglún agus a cuireadh ar aghaidh laistigh de theaghlaigh go minic.

Tá éisc gheala ann ag pointí éagsúla timpeall Loch Vättern agus ag doimhneachtaí éagsúla, ag brath ar thosca amhail soláthar bia agus am den bhliain. Sa tréimhse idir mí Lúnasa agus mí na Samhna, cónaíonn na héisc gheala in uiscí éadoimhne ag doimhneacht nach bhfuil níos mó ná 30 méadar, gar do láithreacha sceathraí. Ó mhí na Nollag, bogann na héisc gheala chuig uiscí níos doimhne de réir a chéile, ansin bogann siad chomh domhain go ndéantar iascaireacht orthu ag doimhneacht 90-120 méadar faoi dheireadh mhí Feabhra. Tá an soláthar bia níos mó in áiteanna níos éadoimhne Loch Vättern san earrach, rud a chiallaíonn go bhfilleann na héisc gheala ar ais chuig áiteanna níos éadoimhne an locha.

Agus iad ag iascaireacht iasc geal, ní mór eolas a bheith ar na hiascairí maidir le patrúin imirce shéasúracha an éisc agus bia á lorg aige. Roghnaíonn siad meánna ar an loch lena mbaineann an seans is mó go mbeadh na héisc gheala iontu ag an am áirithe sin.

Nuair a bhíonn an t-iasc geal deataithe, ní mór an deatú a choigeartú chuig roinnt tosca le go mbainfidh an táirge saintréithe “Rökt Vättersik” amach. Ní mór an próiseas deataithe a chur in oiriúint do thosca amhail an séasúr, an aeráid agus an t-aerbhrú. Déanann na meánna agus an tréimhse iascaireachta – an t-am den bhliain ina ngabhtar na héisc gheala – difear don phróiseas deataithe freisin, toisc go n-athraíonn cion saille na n-iasc.

Baineann tábhacht chinntitheach le heolas saintréithe speisialta gach tí deataithe freisin– cé mhéad deataigh a ghineann an t-oigheann agus conas a scaiptear laistigh den oigheann é – le haghaidh shaintréithe an táirge críochnaithe.

Ós rud é go mbíonn a gcuid saintréithe speisialta féin ag gach teach deataithe, leanann na daoine a dhéanann an t-iasc a dheatú nós imeachta deataithe a cuireadh in oiriúint dá dteach deataithe féin. Ag brath ar leagan amach an tí deataithe, d’fhéadfadh sé gur gá an t-iasc geal a bhogadh thart laistigh den teach deataithe le linn an phróisis deataithe chun a áirithiú go ndeataítear go cothrom é. Rialaítear forbairt an deataigh laistigh den teach deataithe trí úsáid mhalartach adhmaid thriomaithe agus bháite nó nua-ghearrtha.

Athraíonn an t-am is gá deatú a dhéanamh ag brath ar an teocht (70-80 °C go hiondúil) agus ar fhorbairt an deataigh sa teach deataithe. Déanann an duine a dhéanann an t-iasc a dheatú cinneadh faoin uair a bhíonn an t-iasc geal réidh trína uigeacht a sheiceáil, an t-iasc a bholú agus ag aireachtáil cé chomh teann agus atá na heití.

Tagairt d’fhoilsiú na sonraíochta táirge

https://www.livsmedelsverket.se/globalassets/foretag-regler-kontroll/livsmedelsinformation-markning-halsopastaenden/skyddade-beteckningar/ansokan_vattersik_2022_07_07.pdf

(1) IO L 343, 14.12.2012, lch. 1.