AN COIMISIÚN EORPACH 
An Bhruiséil 23.11.2011 
SEC(2011) 1403 leagan deireanach 
  
DOICIMÉAD INMHEÁNACH OIBRE DE CHUID AN CHOIMISIÚIN 
ACHOIMRE FEIDHMIÚCHÁIN AR AN MEASÚNÚ TIONCHAIR 
a ghabhann leis an doiciméad 
RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE 
lena mbunaítear Clár Aonair Oideachais, Oiliúna, Óige agus Spóirt don tréimhse 2014-
2020 
ACHOIMRE AGUS CONCLÚIDÍ COMHTHÁITE 
{COIM(2011) 788 leagan deireanach} 
{SEC(2011) 1402 leagan deireanach}  
 
GA 2   GA Príomhsheirbhís:  Ard Stiúrthóireacht an Oideachais agus an Chultúir (EAC) arna tacú ag an 
nGníomhaireacht Feidhmiúcháin Oideachais,  Clos-Amhairc agus Cultúir (EACEA) 
Séanadh:  Níl freagrach as an tuarascáil seo ach se irbhísí an Choimisiúi n a bhí páirteach san 
ullmhúchán, gan dochar d'aon chinneadh críochnaitheach a dhéanfaidh an Coimisiún. 
 
GA 3   GA CLÁR NA nÁBHAR 
Réamhrá ........................................................................................................................ ............. 4 
1. Tuairisc ar an bhfadhb.................................................................................................. 4 2. Bonn cirt le hidi rghabháil an AE ................................................................................. 7 
3. Cuspóirí na hidirgha bhála sa todhchaí ......................................................................... 8 
4. Roghanna.................................................................................................................... .. 9 
5. Príomh-iarmhairtí na roghanna .................................................................................. 13 6. Comparáid idir na roghanna....................................................................................... 16 7. Tuairisc ar an rogha tosaíochta .................................................................................. 22 8. Faireachán agus meastóireacht................................................................................... 25 
 
GA 4   GA RÉAMHRÁ  
Cuirtear achoimre ar fáil sa doiciméad seo de na ceithre mheasúnú tionchair ina gcuimsítear 
Oideachas, Oiliúint, an Óige agus Spórt. 
Déantar iniúchadh sna ceithre mheasúnú tionchair ar oi bríochtaí trí chlár reatha agus, i gcás spóirt, ar 
ghníomhartha ullmhúcháin arna vótáil ag an Údar ás Buiséadach. Ar an iomlán, rinneadh grinn-
iniúchadh ar na ceithre rogha seo a leanas: Deireadh a chur leis na gníomhaíochtaí nó na cláir reatha; 
leanúint leo ina bhfoirm reatha; cuspóirí na gclár reatha a neartú; agus Clár aonair um Oideachas, 
Oiliúint, an Óige agus Spórt d’fhonn cuspóirí agus  iarmhairtí a neartú trí dhíriú agus trí ailtireacht 
chuíchóirithe.  
Is é an rogha tosaíochta a aithníodh i ngach ceann de na ceithre mheasúnú tionchair an cumasc go clár 
aonair, atá i gcomhréir leis an gCinneadh ón gCoimisiún maidir leis an gCreat Airgeadais Ilbhliantúil a glacadh an 29 Meitheamh 2011. Bheadh an rogha tosaíoc hta sin ar an gceann is comhtháite agus is 
cost-éifeachtúla, ar na cúiseanna seo a leanas: 
1. Tugtar freagra léi ar an ngá le hinfheistíoch t mhéadaithe ón AE in Oideachas agus in Oiliúint 
le linn na ngéarchéimeanna airgeadais agus eacnamaíochta seo atá os ár gcomhair faoi 
láthair, mar braitheann geilleagar atá ag dul i méid ar an bhfáil atá ar oibrithe ardoilte agus ar an leas a bhaintear as scileanna agus as inniúlachtaí daoine dífhostaithe; 
2. Dírítear inti ar na gníomhaíochtaí sin a ait hníodh sna cláir reatha mar na cinn a bhfuil an 
breisluach Eorpach is airde ag baint leo agus  na héifeachtaí iolraitheora is láidre, agus 
déantar iad a fhorbairt. Beidh tionchar inbhraite  ag an méid sin ar chórais oideachais agus 
oiliúna na hEorpa agus ar an gcaoi sin gheofar  torthaí i bhfad níos fearr ar infheistíocht;  
3. Trí iarrachtaí a dhíriú laistigh den ailtireacht clái r cuíchóirithe nua cumasófar sineirgí níos 
mó i measc na gclár atá ann cheana féin agus ar fud earnálacha éagsúla oideachais, agus ar an gcaoi sin tacaítear leis an gcur chuige um  fhoghlaim ar feadh an tsaoil i leith oideachais, 
méadaítear comhchuibheas agus cuirtear feabha s ar an rochtain do thairbhithe féideartha trí 
shraith príomhghníomhaíochtaí idirdhisciplíneacha cuíchóirithe; 
4. Thar an gcomhar idir na hinstitiúidí oideachai s féin, cuirtear béim níos láidre ar ról 
ríthábhachtach an oideachais agus an chaipitil dhaonna le hagha idh nuálaíochta trí 
chomhpháirtíochtaí bunaithe ar oideachas a chur chun cinn, ina ndírítear ar bharr feabhais i 
dteagasc agus i bhfoghlaim, in inf hostaitheacht agus i bhfiontraíocht; 
5. Ar deireadh, cuimsítear léi freisin cuíchóiriú  agus simpliú nósanna imeachta bainistíochta, 
lena gcuirtear acmhainneacht shuntasach ar fá il chun costais cur chun feidhme a laghdú - 
faoi suas le 40% i gcomparáid le suim na gc ostas cur chun feidhme a bhaineann leis na cláir 
reatha (i.e. Foghlaim ar Feadh an tSaoil, an tAos Óg i mBun Gníomhaíochta agus na cláir 
chomhair in Ardoideachas le tíortha nach bhfuil san AE.) 
San achoimre seo tugtar príomhghnéithe na ceith re mheasúnú tionchair le chéile; tá sonraí 
iomlána le fáil sna measúnuithe tionchair ar leith.
 
1. TUAIRISC AR AN BHFADHB  
Mura ndéanfar infheistíocht shubstaintiúil i gcaipit eal daonna, in oideachas agus i dtallann shaoránaigh 
na hEorpa, ní chomhlíonfar ceann ar bith de chuspóirí ná de phríomhspriocanna Eoraip 2020. I 
bhfianaise na timpeallachta eacnamaíche reatha agus na hiomaíochta domhanda atá ag méadú i 
 
GA 5   GA gcomhair daoine ardoilte, cruthú luacha agus fáis , ní mór athchóiriú radacach agus forleathan a 
dhéanamh ar chórais oideachais agus oiliúna dírithe ar inniúlachtaí. 
Moltar i dtuarascáil1ar fhoinsí fáis arna tíolacadh ag Uachtaránacht Pholannach an Aontais go 
méadófaí an cistiú le haghaidh clár lena dtacaítear  le soghluaisteacht mac léi nn, taighdeoirí óga agus 
fostaithe (e.g. Erasmus, Marie Curie), ina luaitear  go rannchuideofaí leis an OTI per capita san AE a 
mhéadú faoi 4% dá n-ardófaí cóimheas na  ndaoine a fhaigheann ardoideachas go 40%. 
Léirítear le heispéireas na gclár reatha go bhf éadfaidh tacaíocht ó bhuiséad an AE rannchuidiú go 
suntasach le feabhas a chur ar ullmhacht shaorána igh an AE do mhargadh an tsaothair agus don saol 
gairmiúil, agus le dhul i ngleic le príomhfhadhbanna na gcóras oid eachais agus oiliúna: leibhéil arda 
daoine ag fágáil na scoile go luath, gnóthachtáil íseal i mbunscileanna agus i bpríomhinniúlachtaí, 
rannpháirtíocht neamhleor daoine fásta in oideachas a gus in oiliúint, deiseanna neamhleora oiliúna 
agus oideachais i gcomhair ball foirne, agus leibhé il ísle fiontraíochta agus cruthaitheachta i measc 
daoine óga. Féadfaidh tacaíocht ón AE cabhrú chun neamhionannas a laghdú chomh maith ó thaobh 
cúrsaí foghlama agus rochtain ar fhoghlaim a sholát har, go háirithe maidir le  daoine ó chúlraí faoi 
mhíbhuntáiste, daoine faoi riachtanais speisialta, agus neamhionannais inscne in oideachas agus in 
oiliúint. Ar an gcaoi chéanna, féadfaidh tacaíocht  ón AE rannchuidiú chun caipiteal sóisialta a 
fhorbairt i measc na n-óg, chun cumhacht a thab hairt do dhaoine óga agus chun cabhrú leo páirt 
ghníomhach a ghlacadh sa tsochaí i gcomhréir leis an gConradh nua. 
Agus na ceachtanna ó na cláir reatha á gcur san  áireamh, mar aon le hinniúlachtaí an AE agus 
láidreachtaí agus teorainneacha na hidirghabhála trí bhíthin ionstraimí airgeadais an AE, chomh maith 
leis na dearcthaí a cuireadh in iúl le linn an chomhairliúcháin le páirtithe leasmhara, ba cheart go 
ndíreofaí tacaíocht an AE i gcomhair oideachais agus oiliúna, na hóige agus spóirt in CAI 2014-
2020 go príomha ar shraith prío mhcheisteanna agus fadhbanna:  
– An gá le soghluaisteacht thrasnáisiúnta a fhorba irt, mar aon le réimse Eorpach an oideachais 
agus na hoiliúna: 
 Níl an córas chun cáilíochtaí agus inniúlachtaí a aithint agus a aistriú, atá riachtanach chun 
réimse oideachais agus oiliúna na hEorpa a fhorbairt, forbartha a dhóthain fós. Níl 
rannpháirtíocht i ngníomhaíochtaí soghluaisteachta  clár oideachais agus oiliúna nasctha go 
hiomlán leis na tosaíochtaí beartais oideach ais agus oiliúna mar atá sainithe sa Straitéis 
Eoraip 2020 agus sa straitéis Oideachais agus Oiliúna ‘ET 2020’  - mar shampla leis an ngá 
rannchuidiú le hoiriúnú na n-uirlisí um thorthaí f oghlama a aithint agus a aistriú. Ar an gcaoi 
chéanna, tá nasc neamhleor idir soghluaisteacht agus an creat institiúideach e.g. mar chuid 
d’iarracht idirnáisiúnaithe níos leithne. Tá bacai nní eile ar shoghluaisteacht foghlama freisin, 
go háirithe maidir le teangacha. Ina theannta si n, i réimse na foghlam a neamhfhoirmiúla agus 
na hoibre don ógra, tá soláthar ilroinnte a gus míchothrom deiseanna ann do dhaoine óga. 
– An gá le comhar idir institiúidí a chur chun ci nn, agus le suíomh na hEorpa san iomaíocht 
dhomhanda maidir le barr f eabhais agus cothromas in oideachas agus in oiliúint: 
 Níl dul chun cinn imleor déanta i bhforbair t na gcomhchuraclam trasnáisiúnta le haghaidh 
institiúidí oideachais agus oiliúna. Níl an AE ta rraingteach go leor mar cheann scríbe staidéir 
domhanda agus tá ag éirí níos fearr le tíortha tionsclaithe agus tíortha eile atá ag teacht chun 
cinn. Tugtar aitheantas teoranta d’fhoghl aim neamhfhoirmiúil agus do ghníomhaíochtaí don 
ógra agus dá dtorthaí agus bíonn méid teoranta  comhroinnte cleachtas le feiceáil sa réimse 
seo. Níl nuálaíocht oideolaíoch agus malartú dea-ch leachtais imleor ann, lena n-áirítear leas a 
bhaint as tuairimí a thagann ó chláir an AE um  thaighde agus forbairt theicneolaíoch. Níl 
cúrsaí gnó agus taighde nasctha go maith le réimse an oideachais agus na hoiliúna lena 
                                                 
1 Towards a European consensus on growth (I dtreo comhthola Eorpaí maidir  le fás), Deireadh Fómhair 2011 
 
GA 6   GA áirithiú go rannchuidíonn siad araon leis an sai niú ar uirlisí oideachais agus ar bheartas 
oideachais 
– An gá tacú le próiseas nuachóirithe ollscoileanna nach bhfuil san AE: 
 Tá sé riachtanach don AE go mbeadh geilleagai r tháirgiúla, rathúla ag a chomhpháirtithe, 
mar fhoinsí nuálaíochta agus mar mhargaí le haghaidh earraí agus seirbhísí Eorpacha araon. 
Cuireann cáilíocht lag a gcórais ardoideachais teorainn ar a gcumas fáis agus ar an gcumas atá acu comhoibriú leis an AE. 
– An gá le hanailís bunaithe ar fhianaise chun tacú le hathchóiriú agus nuachóiriú córas 
oideachais, chomh maith le forbairt na hoibre don ógra: 
 Ní dhéantar go leor sonraí a bhailiú, agus ní dhéantar anailís orthu ná úsáid a bhaint astu ar 
bhealach imleor – lena n-áirítear laistigh de n Mhodh Oscailte comhordaithe agus rialachas 
‘Eoraip 2020’ – maidir le hathchóiriú agus ceap adh beartais atá bunaithe ar fhianaise. Ní 
sholáthraítear go leor uirlisí beartais agus ní bhíonn brú/comparáid piaraí imleor ann chun 
clárú a dhéanamh ar infheistíochtaí cliste i réimsí an oideachais agus na hoiliúna chomh 
maith leis an óige. 
– An gá le neamhionannas a laghdú ó thaobh deisean na foghlama agus rochtain ar dheiseanna 
foghlama a sholáthar, go háirithe maidir le hin scne, daoine ó chúlra faoi mhíbhuntáiste agus 
daoine faoi riachtanais speisialta. 
– An gá a áirithiú go nglacann daoine óga páirt ghníomhach agus  chuiditheach sa tsochaí agus 
sa saol daonlathach.   
– An gá le feasacht agus comhroinnt eolais a mhéa dú maidir leis an gcaoi chun dul i ngleic le 
fadhbanna a bhaineann le spórt, ar  leibhéal áitiúil agus ar lei bhéal an phobail den chuid is 
mó, go háirithe sna réimsí seo a leanas - d ea-rialachas, gníomhaíocht fhisiceach lena 
bhfeabhsaítear an tsláinte, cuimsiú sóisialta, foréigean agus éadulaingt , déghairmeacha agus 
dópáil 
Cé go mbaineann na fadhbanna sin le raon feidhme a gus le hábhar na tacaíochta ón AE, ní mór freisin 
dul i ngleic, i gcomhthreo, leis an tsaincheist thábhachtach de bhreisluach Eorpach, bainistíocht 
agus simpliú.  Fiú má léirítear leibhéil réasúnta arda sásaimh i dtorthaí na meastóireachtaí eatramhacha 
ar chláir reatha, chomh maith leis na comhairliúch áin ar líne le páirtithe leas mhara, d’fhéadfaí feabhas 
mór a chur ar an scéal go háirithe i bhfianaise na srianta buiséid achrannacha atá ann faoi láthair.  
Tá na cláir reatha i réimsí an oideachais, na ho iliúna agus na hóige ró-chasta, agus bíonn an iomad 
cuspóirí agus gníomhaíochtaí ag ba int leo lena gcuirtear srian ar a dtionchar sistéamach, agus ar an 
gcaoi sin ar bhreisluach Eorpach agus ar luach in fheistíochta féideartha idirghabhálacha an AE. Mar 
shampla, tá 6 fhochlár, níos mó ná 50 cuspóir agus  breis agus 60 gníomhaíocht i gceist leis an gClár 
Foghlama ar Feadh an tSaoil (LLP). I gcás an Chláir ‘An tAos Óg i mBun Gníomhaíochta’, dírítear ar 
shoghluaisteacht agus ar fhoghlaim (neamhfhoirmiúil) daoine óga, fad is a bhaineann daoine óga 
tairbhe as thart ar 80% de chistiú an LLP freisin. Uaireanta bíonn an mhais chriticiúil atá riachtanach 
le haghaidh tionchair fhadtéarmaigh in easnamh i roi nnt gníomhaíochtaí. Tá ilroinnt idir ionstraimí 
éagsúla an AE lena gcuirtear cuspóirí agus gníom haíochtaí comhchosúla chun feidhme ina saintréith 
de chomhar idirnáisiúnta maidir le hardoideachas. 
Cuireann an ilroinnt seo ar thacaíocht reatha an AE  isteach ar an úsáid a bhaintear as sineirgí 
éagsúla oibriúcháin agus as sineirgí bunaithe ar bhear tas, agus ar dheireadh a chur le forluí, ar fud 
earnálacha oideachais éagsúla i gcomhthéacs na foghl ama ar feadh an tsaoil, idir na hEarnálacha 
Oideachais, Oiliúna agus Óige féin agus idir an cean n deiridh agus réimsí beartais ríthábhachtacha eile 
agus foinsí cistiúcháin amhail Fostaíocht, Taighde agus Nuálaíocht agus na Cistí Struchtúracha. 
 
GA 7   GA Méadaítear castacht agus ualach riaracháin na bpá irtithe leasmhara agus na gcomhlachtaí AE araon 
gan gá dá thoradh, agus teoranna ítear an raon feidhme le haghaidh si mplithe agus barainneachtaí scála.  
2. BONN CIRT LE HIDIRGHABHÁIL AN AE 
Tá bunús dlí ghníomhaíocht an AE maidir le hOideach as, Oiliúint, an Óige agus Spórt le fáil in 
Airteagal 165 agus Airteagal 166 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. 
Gan dochar do phrionsabal na coimhdeachta, ba ch eart go mbeadh sé d’aidhm ag idirghabháil an AE 
gníomhaíochtaí na mBallstát a chomhlánú trí thacú le  nuachóiriú agus le hath chóiriú beartas agus trí 
chabhrú chun tionchar sistéamach a bhaint amach fa oi chuspóirí comhaontaithe na straitéisí Eoraip 
2020 agus ET 2020. Leis sin, braith eann breisluach Eorpach chlár nua  an AE lena dtacaítear le 
hoideachas, le hoiliúint, leis an óige (agus spórt) ar cheithre phríomhghné: 
– Saintréithe nuálacha agus trasnáisiúnta a ghníomhaíochtaí agus na haschuir a 
gcabhraíonn sé lena bhforbairt:  Coinnítear gníomhaíochtaí reatha na mBallstát ar an 
leibhéal náisiúnta. Tagann breisluach an AE  ón gcaoi ina ndéantar soghluaisteacht aonair, 
comhar agus comhpháirtíochtaí ar fud tíortha ra nnpháirteacha agus le tíortha nach bhfuil ina 
dtíortha comhpháirteacha den AE (go háirith e maidir le soghluaisteacht agus comhar 
ardoideachais) a chur chun cinn agus a chot hú ó bhuiséad an Chomhphobail, chun foghlaim 
agus aistriú eolais agus nuálaíochta a chumasú  idir páirtithe leasmhara a mbíonn baint acu le 
hoideachas agus le hoiliúint a gus le daoine óga, institiúid í, eagraíochtaí agus córais. 
– An chaoi ina dtacaíonn sé le comhar idir Ballstáit , go háirithe trí bhíthin an Mhodha 
Oscailte Comhordaithe. Tacaíonn an AE leis na tosaíochtaí atá leagtha amach i straitéisí an 
AE, d’fhonn cabhrú chun comhthoil a chrut hú i measc na bpáirtithe leasmhara éagsúla 
maidir le ról an oideachais, na hoiliúna agus  na tacaíochta don óige i bhforbairt eacnamaíoch 
agus shóisialta, agus d’fhonn rannchuidiú le feabhsuithe in eolas an lucht ceaptha beartas 
agus na saineolaithe oideachais agus oiliúna maidir le dea-chl eachtais idirnáisiúnta, lena n-
áirítear i réimse an spóirt. Tá sé mar aidhm leis an gclár dul i gcion ar athruithe córasacha i 
réimse an oideachais agus na hoiliúna agus  ba cheart go mbeadh sé ina cheann tiomána chun 
uirlisí Eorpacha ginearálta a chur chun feidhme maidir le soghluaisteacht agus aitheantas do 
cháilíochtaí2.  
– An chaoi ina gcomhlánaíonn sé cláir náisiúnta, cláir idirnáisiúnta agus cláir an AE:  Tá 
breisluach sonrach na tacaíochta ón AE, i gcomparáid le cláir eile (náisiúnta agus 
idirnáisiúnta), sa chumhdach geografach níos le ithne ar a chuid gníomhaíochtaí agus sa chaoi 
ina gcuireann sé comhar comhsheasmhach chun cinn i réimsí an oideachais, na hoiliúna, na hóige agus an spóirt, chomh maith le soghluais teacht agus idirnáisiúnú an oideachais agus na 
hoiliúna. Tá tionscnaimh éagsúla i gceist le clái r eile an AE, cistí struchtúracha an AE den 
chuid is mó, i réimse an oideachais agus na hoiliúna. Bíonn gníomhaíochtaí Chiste Sóisialta 
na hEorpa  nasctha le cúnamh a sholáthar de ghnáth, lena gcuirtear béim ar phoist agus ar 
lánpháirtiú rannpháirtithe i margadh an tsaothai r, ach soláthrófar deiseanna le haghaidh 
soghluaisteachta trí bhíthin an chláir don todhcha í, agus deiseanna chun tionscadail, smaointí 
agus teicnící nua a fhorbairt - a bhféadfaidh an  CSE tacú leo agus iad a phríomhshruthú ina 
dhiaidh sin. Féadfaidh Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa  infheistíocht a dhéanamh i 
mbonneagar oideachais – a bheidh ina chabha ir chun comhphobail a neartú agus chun 
rochtain a fheabhsú. Tá ról tábhachtach ag an  gClár um thaighde ar na daonnachtaí agus ar 
eolaíocht shocheacnamaíoch (Ard-Stiúrthói reacht an Taighde agus na Forbartha 
Teicneolaíche – FP7) ó thaobh tacú le taighde oi deachais, trí thionscadail taighde maidir le 
foghlaim ar feadh an tsaoil a chistiú, mar aon le  riachtanais scile, oideachas, an óige agus 
                                                 
2 Mar shampla an Europass, Youthpa ss, an Creat Eorpach um Cháilíoc htaí (EQF) nó an Córas Eorpach 
Creidmheasa le haghaidh gairmoideachais agus gairmoiliúna (ECVET). 
 
GA 8   GA cuimsiú sóisialta, lena ngabhann an  pobal taighde ina iomláine san Eoraip agus níos faide 
anonn. Ar an gcaoi sin, tá idirdhealú soiléir a gus raon feidhme ann le haghaidh sineirgí agus 
comhair i measc na gclár seo ag an am céanna. 
– An chaoi ina gcabhraíonn sé chun tionchar sistéamach a bhaint amach: Féadfar tionchar 
sistéamach láidir a bhaint amach le hui rlis uile-AE, go háirithe trí ghníomhú mar 
shaotharlann chun cineálacha cur chuige nua a thástáil, agus d’fhéadfadh sé sin scéimeanna 
náisiúnta/réigiúnacha a spreagadh nó cabhrú leo chun gné thrasnáisiúnta a fhorbairt.  
Ba cheart go mbeadh idirghabháil an AE i gcomhréir le prionsabal na comhréireachta,  arna 
bhunú leis an gConradh, mar níor cheart go r achadh sí níos faide ná mar is gá chun na 
cuspóirí a bhaint amach. Ní mór é a chur chun fe idhme laistigh de chreata beartais reatha na 
mballstát.  
3. CUSPÓIRÍ NA HIDIRGHABHÁLA SA TODHCHAÍ  
Trí bhíthin na bhfadhbanna arna n-aithint sna tuarascálacha éagsúla ar mheasúnuithe tionchair, 
tarraingítear aird ar an gcaoi a bhfuil próisis b eartais agus comhchuspóirí soiléire i réimsí an 
oideachais, na hoiliúna, na hóige agus an spóirt  leagtha amach ag an Aontas Eorpach agus ag a 
Bhallstáit: An Creat straitéiseach Oideachais agus Oiliúna 2020 (ET 2020), an creat athnuaite maidir le 
Comhar Eorpach i réimse na hÓige (2010-2018), agus Teachtaireacht 2011 Developing the European 
Dimension in Sport  (An Ghné Eorpach den Spórt a Fhorbairt) . Tá na creata beartais seo ábhartha go 
hiomlán freisin maidir le CAI 2014-2020; dá  bhrí sin ba cheart go mbeadh sé mar aidhm 
uileghabhálach na tacaíochta buiséadaí ón AE rannchuidi ú leis na straitéisí seo de chuid an AE; ba 
cheart go mbeadh príomhspriocanna ábhartha ‘Eoraip 2020’ ar na príomhtháscairí tionchair gaolmhara 
ábhartha. 
 
GA 9   GA Cuspóirí ginearálta  
Is é cuspóir ginearálta foriomlán an chláir rannchuidi ú le cuspóirí na straitéise Eoraip 2020 agus an 
chreata straitéisigh Oideachais agus Oiliúna 2020 (ET 2020), lena n-áirítear na spriocanna 
comhfhreagracha, leis an gcreat  athnuaite maidir le Comhar Eorp ach i réimse na hÓige (2010-2018), 
le forbairt inbhuanaithe tríú tíortha i réimse an ar doideachais agus leis an ngné Eorpach a fhorbairt i 
spórt. 
Sna Measúnuithe Tionchair ar leith, socraíodh na cu spóirí ginearálta le haghaidh tacaíochta amach 
anseo: 
Foghlaim ar feadh an tsaoil/oideachas agus oiliúint : Cumhacht a thabhairt do dhaoine aonair i ngach 
aoisghrúpa agus ó gach cúlra sóis ialta trí rannchuidiú le forbairt córas oideachais agus oiliúna ar 
ardchaighdeán, mar chuid den straitéis Eoraip 2020 maidir le fás cliste, cuimsitheach agus 
inbhuanaithe agus den chreat straitéiseach ET 2020. 
Comhar idirnáisiúnta in Ardoideachas : Chun oscailteacht, nuálaíocht agus barr feabhais in oideachas a 
neartú, d’fhonn tionchar sistéama ch inbhuanaithe a bhaint amach, cumas a fhorbairt agus tacú le 
hathchóiriú institiúidí ardoideachais san AE agus i dtíortha comhpháirtíochta. 
Oideachas neamhfhoirmiúil don óige : D’fhonn rannchuidiú le hinfhostaitheacht daoine óga, lena 
rannpháirtíocht ghníomhach sa tsocha í agus lena mbraistint chomhuintearais san AE, mar bhealach 
chun forbairt caipitil dhaonna agus caipitil shóisialta  a chothú agus chun fás agus comhtháthú sóisialta 
a chur chun cinn mar thaca leis an Straitéis Eoraip 2020 agus le Straitéis Óige an AE. 
Spórt : An ghné Eorpach a fhorbairt i spórt. 
Forbraítear cuspóirí gaolmhara sonracha agus oibr íochtúla i ngach tuarascáil ar mheasúnú tionchair, le 
táscairí ar leibhéil éagsúla. Chun críche léiriúcháin is féidir achoimre ar tháscairí a fháil san Iarscríbhinn a ghabhann leis an Measúnú Tionc hair ar Fhoghlaim ar Feadh an tSaoil. 
4. ROGHANNA  
De bharr an taighde a rinneadh mar thaca leis na me asúnuithe tionchair bhíothas in ann a aithint “cad a 
oibríonn agus cad nach n-oibríonn” ag an mbonnlíne. Cuireadh na torthaí i bhfeidhm le linn an 
phróisis a bhain leis an rogha tosaíochta a shainiú, agus ar an gcaoi sin treoraíodh dáileadh an 
chistiúcháin dá réir idir na gníomhaíochtaí éagsúla  arna gcumhdach ar bhonn thogra an Choimisiúin le 
haghaidh Chreat Airgeadais Ilbhliantúil 2014-2020; 
I gcás na dtuarascálacha ar mheasúnuithe tionchair maidir leis an LLP reatha agus na cláir Óige reatha, 
breithníodh na ceithre rogha a bhfuil tuairisc orthu anseo  thíos. Cuirtear struchtúr an dá thuarascáil eile 
ar mheasúnú tionchair san áireamh sa dá thuara scáil ar mheasúnú tionchair maidir le Comhar 
Idirnáisiúnta in Ardoideachas agus Spórt, agus go háirithe cuspóirí agus ailtireacht chuíchóirithe a 
rogha tosaíochta (i.e. clár aonair le haghai dh oideachais, oiliúna, an óige agus spórt). 
Le Rogha, 3 agus níos mó fós le  Rogha 4, tairgtear an fhéidearthacht de mhais chriticiúil shuntasach 
tairbhithe agus tionchar sistéamach a bhaint amach tr í dheireadh a chur le gníom haíochtaí reatha nach 
bhfuil breisluach AE imleor ag baint leo. Sa bhr eis air sin, i gcás Rogha 4 beidh deis ann tionchar 
féideartha níos airde a bhaint amach trí é a shim pliú i dtrí phríomhghníomhaíocht agus iniúchadh 
iomlán a dhéanamh ar na sineirgí idir na hearnálacha oideachais agus óige. 
Rinneadh iniúchadh ar roghanna beartais áirithe maidir le hábhar, ach diúltaíodh iad toisc go 
dtiocfaidís salach ar thorthaí taighde nó toisc nach  mbeidís i gcomhréir le tosaíochtaí Ballstát agus 
tosaíochtaí an AE. Ina theannta sin, d’fhéadfaí rogha nna bunaithe ar ionstraimí beartais eile a bheartú 
 
GA 10   GA go teoiriciúil. Mar sin féin, bheadh roghanna dá leithéidí lasmuigh den sainordú le haghaidh 
gníomhaíochta ón AE sna réimsí lena mbaineann, a gus ar an gcaoi sin fuarthas réidh leo go luath sa 
phróiseas. 
 
GA 11   GA Rogha beartais 1:  Status Quo (rogha bonnlíne)  
Choinneofaí córais bhainistíochta, struchtúir, gníomha íochtaí agus cuspóirí neamhspleácha reatha na 
gclár agus na bhfochlár reatha, chomh maith lena leithdháiltí buiséid reatha. Dá bhrí sin, go bunúsach 
bheadh na cláir seo mar an gcéanna leis  na cinn seo a leanas atá fós ar siúl: 
• An Clár Foghlama ar Feadh an tSaoil 
• An Clár Erasmus Mundus agus cláir um chomhar seachtrach eile in Ardoideachas 
• An tAos Óg i mBun Gníomhaíochta 
Ní bheadh aon chlár tiomanta go sonrach do Spórt.  
Rogha beartais 2:  ‘Gan aon bheart a dhéanamh’  
Faoin rogha seo ní bheadh aon chláir chaiteachais ag  an AE sna réimsí lena mbaineann tar éis 2013. 
Leanfar de chomhordú beartas agus de phrói sis foghlama frithpháirtí (i.e. Modh Oscailte 
Comhordaithe (MOC) maidir le beartais Oideachais agus Óige, comhordú beartais sa Spórt). Leanfadh an AE lena oibleagáidí faoi Airteagal 165 agus Ai rteagal 166 den Chonradh, lena n-éileofaí roinnt 
caiteachais ar sholáthar faisnéise agus ana ilíse agus acmhainní daonna d’fhonn a shainordú a 
chomhlíonadh. D’fhéadfaí roinnt tionscadal a bhaineann le  spórt a chistiú laistigh de chláir eile an AE 
agus ionstraimí gaolmhara eile, amhail Sláinte Phoib lí nó tríd an CSE. Dá uireasa sin, bhraithfeadh an 
caiteachas ar oideachas, oiliúint agus soghluaist eacht foghlama neamhfhoirmiúla, obair don ógra agus 
gníomhaíochtaí comhair thrasnáisiúnta go hiomlán ar acmhainní neamh-AE (go háirithe, ó na 
Ballstáit). 
Rogha beartais 3:
 Cuspóirí na gclár reatha a neartú  
Ag cur le láidreachtaí na gclár reatha agus ag cur deireadh lena laigí, is é a bheadh i gceist leis an 
rogha seo cuspóirí na gclár reatha ar leithligh a at hdhíriú chun tacú níos fearr le creat straitéiseach 
Eoraip 2020 agus le comhthéacs polaitiúil nua an AE mar a bhaineann sé le hOideachas, le hOiliúint 
agus leis an Óige. Ní dhéanfaí struchtúir riaracháin agus ailtireacht na gclár (b hfochlár) éagsúla maidir 
le hoideachas, le hoiliúint agus leis an óige a at hrú ar mhaithe le leanúnachas. Dhéanfaí Clár Spóirt 
beag, a mbeadh buiséad measartha ag baint leis, a chru thú as féin. Dhéanfaí na hathruithe ar na cláir 
reatha de réir na bprionsabal treorach seo a leanas: 
(a) Gach clár ar leithligh a dhíriú ar ghníomhaíochtaí a bhfuil an breisluach is airde ag baint leo, i 
gcás ina bhféadfaí mais chriticiúil a chur i bhfeidhm, agus ar dhreasachtaí/choinníollacht 
láidir, chun cuspóirí beartais an Aontais a bhaint amach ag díriú ar athrú sistéamach; 
(b) Simpliú agus réasúnú a dhéanamh ar na gníomhaío chtaí arna gcothú ag gach clár, fad is a 
thabharfar urramú do dheighilt na gclár de réir  na gcatagóirí tairbhithe a bhfuil cuspóirí 
oibríochtúla éagsúla, gníomhaíochtaí éagsúla, etc acu. 
Cuirfear deireadh le roinnt gníomhaío chtaí arna gcistiú ag na cláir faoi láthair, i.e. na cinn sin nach 
bhfuil naisc imleora acu le tosaíochtaí beartais, na cinn sin a d’fhéadfadh forluí le hionstraimí 
airgeadais eile an AE, na cinn sin a bhfuil costais arda bainistíochta nó breisluach AE neamhleor ag 
baint leo. Go sonrach, díreofar an  clár ar an méid seo a leanas: 
• Feabhas a chur ar chaiteachas a bhaineann le soghluaisteacht, lena n-áirítear:  
o soghluaisteacht “iolraitheora” (an fhoir eann, múinteoirí, oibrithe don ógra),  
 
GA 12   GA o fócas ar shoghluaisteacht a mbeidh tionchar sistéamach láidir aici, go háirithe 
mic léinn ardoideachais,  
o tréimhsí oiliúna i bhfiontair chun tacú leis an trasdul idir oideachas agus an 
saol oibre agus chun fiontraíocht a chothú; 
• Tacú le foghlaim fhrithpháirteach arna treorú ag barr feabhais agus nuachóiriú córas san AE agus 
ina thíortha comhpháirtíochta araon, lena n-áirítear:  
o gníomhaíochtaí piarfhoghlama,  
o malartú dea-chleachtas,  
o forbairt comhthionscadal agus modhanna nuálacha,  
o comhar níos láidre leis an saol oibre,  
o dreasachtaí chun barr feabhais in oid eachas le haghaidh nuálaíochta agus 
fiontraíochta a aithint; 
• Tacú le líonraí beartais MOC le Ballstáit agus le comhthástáil a dhéanamh ar chineálacha nuálacha 
cur chuige, e.g. maidir le  
o huirlisí an AE a fhorbairt le haghaidh 
trédhearcachta/inaistritheach ta/cáilíochtaí a aithint,  
o anailís a bheidh nasctha go díreach le Eoraip 2020 agus le tosaíochtaí an 
tSuirbhé Bliantúil ar Fhás, chomh maith le próisis Bologna agus Chóbanhávan, 
o malartú beartas idir údaráis oideachais agus páirtithe leasmhara eile maidir 
leis an gclár oibre um nuachóiriú, 
o malartú beartas idir údaráis óige agus pá irtithe leasmhara eile faoi chuimsiú an 
chreata Eorpaigh um chomhar i réimse na hóige, 
4.1. idirphlé beartais le tríú tíortha, ag díriú ar chomhpháirtithe straitéiseacha. 
D’éascódh clár Spóirt ar leithligh cruthú, malartú agus  scaipeadh eolais agus d ea-chleachtas sna réimsí 
aitheanta, chomh maith le feasacht a ardú maidir leis na saincheisteanna tábhachtacha. D’fhorbrófaí an 
bonn fianaise i gcomhair ceaptha beartas, agus ch abhrófaí le forbairt acmhainní le haghaidh 
eagraíochtaí spóirt dá thoradh chomh maith. 
Rogha beartais 4:
 Clár aonair um oideachas, oiliúint, an óige agus spórt: ag neartú cuspóirí agus 
tionchair trí dhíriú agus trí ailtireacht chuíchóirithe.  
Leis an rogha seo, tógtar an réasúnaíocht ba bhun le  Rogha 3 níos faide, trí leas a bhaint as an raon 
feidhme um dhíriú agus um shimpliú faoi chuimsiú na gclár reatha, ach  freisin ar fud na gclár reatha 
éagsúla a bhfuil cuspóirí forleathana, cineálacha gníomhaíochta agus meicníochtaí seachadta comhchosúla acu. Dá bhrí sin, mhéadófaí an acmhai nneacht le haghaidh feabhsuithe atá i Rogha 3 leis 
an rogha seo, mar a bhaineann sé le breisluach an AE  agus le tionchar sistéa mach gníomhaíochtaí, trí 
na gníomhaíochtaí Oideachais, Oiliúna agus Óige uile a lánpháirtiú  i gclár amháin. Is é an 
phríomhréasúnaíocht ba bhun leis sin go bhféadfaí na  cineálacha gníomhaíochtaí a dtacaítear leo faoi 
láthair laistigh de gach clár agus gach fochlár a chomhchuibhiú agus a chuíchóiriú os rud é go bhfuil 
siad cosúil lena chéile, agus go bhféadfaidh si mpliú gníomhaíochtaí agus seachadta tionchar agus 
éifeachtúlacht costais araon na tacaíochta ón AE a mhéadú.  
 
GA 13   GA D’áireofaí leis an gClár caibidil agus buiséad ar leithligh le haghaidh gníomhaíochtaí Spóirt. Ar an 
gcaoi sin sheachnófaí iomadú bonn dlí aonair – i gcomhr éir le cur chuige foriomlán an CAI maidir le 
cuíchóiriú agus simpliú – fad is a bhainfí leas fós as na comhchuspóirí ginearálta agus as an 
bhféidearthacht maidir le barainneachtaí scála agus le comhchuibhiú a dhéanamh ar phróisis riaracháin 
agus bainistíochta. 
Is gné dhílis den chlár aonair go méadófaí an ra on feidhme i gcomhair tionc hair shistéamaigh agus 
torthaí ar infheistíocht trí roinnt gníomhaíochtaí a mbeadh breisluach Eorpach ag baint leo agus trí 
shineirgí méadaithe agus trí dhúbailtí laghdaithe ar f ud earnálacha agus beartas. Déanfar ailtireacht an 
chláir, agus an rochtain air a shimpliú go mór a gus déanfar é a bhaint amach trí bhíthin trí chineál 
gníomhaíochtaí: soghluaisteacht, comhar agus gn íomhaíochtaí bunaithe ar athchóiriú beartas. 
Feabhsófar é trí bhíthin an méid seo a leanas den chuid is mó: 
(a) Mar a léiríodh le haghaidh Rogha 3, díriú ar gh níomhaíochtaí a bhfuil an breisluach is airde 
ag baint leo, i gcás ina bhféadfaí mais chriticiúil a chur i bhfeidhm, agus ar 
dhreasachtaí/choinníollacht láidir, chun cuspóirí b eartais an Aontais a bhaint amach ag díriú 
ar athrú sistéamach;  
(b) Na réimsí gníomhaíochta sin a aithint ina bhfuil buntáiste iomaíochta ag an gclár i gcomparáid 
le hionstraimí agus le tionscnaimh eile an AE , agus na deiseanna le haghaidh sineirgí agus 
comhlántachtaí idir earnálacha éagsúla, réimsí bear tais agus foinsí cistiúcháin eile a aithint 
agus leas a bhaint astu cheana féin i gcéim an cheaptha. 
(c) Castacht ailtireacht na gclár a laghdú go mór, a gus an raon feidhme a aithint le haghaidh 
barainneachtaí scála agus chun bainistíocht na  gclár a shimpliú agus chun an clár a 
dhéanamh níos éasca le húsáid.  
Maidir leis an meicníocht seachadta, chuirfeadh an clár le láidreachtaí reatha chóras na 
Gníomhaireachta Náisiúnta, mar atá sonr aithe faoi roinn 6 den doiciméad seo. 
Dhíreofaí an rogha beartais seo ar sholúbthacht ní os mó agus dreasachtaí a sholáthar chun breisluach 
an AE a chur chun cinn, ionas go bhféadfaí feidhm íocht chainníochtúil agus cháilíochtúil iarbhír a 
chur san áireamh ar bhealach níos fearr agus an buiséad á leithdháileadh idir gníomhaíochtaí, 
tairbhithe agus tíortha. Chumasófaí úsáid níos mó a bhaint as torthaí taighde agus aistriú 
nuálaíochtaí/dea-chleachtas aibí atá réidh le haghaidh pr íomhshruthaithe ar an leibhéal clárúcháin íseal 
freisin. 
Bhainfeadh na gníomhaíochtaí spóirt faoi chuimsiú  an chláir tairbhe as na meicníochtaí seachadta 
reatha, lena gcumasófaí barainneachtaí scála (maidir le  clár nua ar leithligh a chruthú in éineacht leis 
na cinn reatha mar atá i Rogha 3) agus úsáid dea-chleachtas.  
5. PRÍOMH -IARMHAIRTÍ NA ROGHANNA  
De bharr nádúr an tionscnaimh, meastar go bhfuil na hiarmhairtí ar an gcomhshaol diomaibhseach i 
gcás na roghanna uile a ndéantar iniúchadh orthu, agus dá bhrí sin ní dhearnadh grinnanailís orthu. 
Rogha 1: Status Quo  
Iarmhairtí Sóisialta  
Beidh na cláir ina gcinn tiomána feasta maidir le cur chun feidhme uirlisí Eorpacha le haghaidh 
soghluaisteachta, le haghaidh tacaíochta d’fhor bairt na hoibre don óg ra agus le haghaidh 
idirnáisiúnaithe an Oideachais a gus na hOiliúna. Chumasófaí rannchuidi ú leanúnach le próisis beartais 
 
GA 14   GA amhail próiseas Bologna agus próiseas Chóbanhávan, an  creat Eorpach um chomhar i réimse na hóige 
agus, ar leibhéal níos ísle, Modh Osca ilte an Chomhordaithe (MOC) chomh maith. 
Ní bhainfeadh ach líon réasúnta beag rannpháirtithe ó ghrúpaí socheacnamaíocha faoi mhíbhuntáiste 
tairbhe as áfach, toisc go gcuirfeadh costais na s oghluaisteachta cosc ar a rannpháirtíocht in eispéiris 
soghluaisteachta. 
Iarmhairtí Eacnamaíocha  
Trí bhíthin na gclár chuirfí feabhas beag ar fhei dhmiú an mhargaidh aonair trí líon na ndaoine atá 
toilteanach oibriú thar lear a mhéadú, agus d’éasc ófaí trédhearcacht cáilíochtaí. Ar an gcaoi sin, 
bheadh tionchar deimhneach meántéar mach agus fadtéarmach ar ioma íochas ar an leibhéal Eorpach, 
mar gheall ar fheabhsú leibhéil scileanna an daonra agus ar leithdháileadh níos fearr ar chaipiteal 
daonna san Eoraip trí shoghluaisteacht. 
Cearta Bunúsacha  
Bheadh iarmhairtí deimhneacha ag na cláir i dtao bh roinnt ceart bunúsach, amhail an ceart chun 
oideachais agus ceart chun saorghluaiseachta. Bh reithneodh sreafaí soghluaisteachta éagsúlacht 
teangacha chomh maith, mar tá baint ag tíortha a bhfuil teangacha neamhfhorl eathana acu le sreafaí 
soghluaisteachta.  
Rogha 2: Gan aon bheart a dhéanamh  
Iarmhairtí Sóisialta  
Bheadh forbairtí amach anseo i réimse na soghluaist eachta, an chomhair agus na forbartha beartais i 
bhfad níos ilroinnte agus déthaobhaí, agus tharlódh  siad ar scála níos lú agus ní bheadh forbairt 
chomhsheasmhach le feiceáil ar fud Bhallstáit an AE.  
Chaillfí deiseanna mar thoradh air si n i dtéarmaí fhorbairt na saoránachta Eorpaí agus i dtéarmaí na 
tuisceana ar lánpháirtíocht Eorpach. Toisc go gcuirfí de ireadh le roinnt de na gníomhaíochtaí is mó 
éilimh san AE i súile na saoránach, chruthóf aí dearcadh diúltach den Aontas dá thoradh. 
Iarmhairtí Eacnamaíocha  
D’fhéadfaí cur isteach ar easpa scileanna ábhartha  do mhargadh an tsaothair sa todhchaí, amhail 
scileanna teanga, scileanna cumarsáide agus scilea nna teicniúla agus tharlódh caillteanas táirgiúlachta 
agus iomaíochta dá thoradh. 
Dá gcuirfí deireadh leis na cláir ní rannchuideofaí  leis na dálaí riachtanach a a chruthú le go mbeadh 
saoránaigh na hEorpa in ann leas gníomhach a bhain t as an gceart bogadh agus oibriú ar fud an AE. 
Cearta Bunúsacha  
Ní rannchuideofaí leis na dálaí riachtanacha a chrut hú le go mbeadh saoránaigh na hEorpa in ann leas 
gníomhach a bhaint as an gceart bogadh agus oibriú ar  fud an AE. Bheadh meas níos lú ag sreafaí 
soghluaisteachta ar éagsúlacht teangacha chomh maith , mar bheadh baint níos lú ag tíortha a bhfuil 
teangacha neamhfhorleathana iont u le sreafaí soghluaisteachta. 
Rogha beartais 3 : Na cláir reatha a neartú  
Iarmhairtí Sóisialta  
Mhéadófaí na hiarmhairtí sóisialta maidir leis na fadhbanna is suntasaí a bheadh os comhair na hEorpa 
i dtaobh forbairt scileanna. I dtéarmaí an chomht háthaithe sóisialta, is cosúil go bhfeidhmeodh an 
 
GA 15   GA comhchruinniú gníomhaíochtaí i bhfabhar na dtíortha  agus na ngrúpaí sin atá níos laige i dtéarmaí 
scileanna a fhorbairt, go háirithe trí bhíthin na béime nua ar bhunscileanna.  
Bhainfí amach tionchar níos suntasaí ar shraith níos lú tosaíochtaí a bhfuil an tábhacht is mó ag baint 
leo, amhail infhostaitheacht daoine óga. Mhéadódh sé sin ábharthacht thionchar na gclár maidir le 
forbairtí beartais níos leithne agus tagarmharcanna. Dhéanfaí níos  mó oibre comhpháirtíochta le 
heagraíochtaí eile agus le hearnálacha seachas oi deachas – amhail an earnáil tháirgiúil agus an earnáil 
dheonach.  
Is é an toradh ionchais ar an rogha seo go bhfea bhsófaí an méid scileanna go gearrthéarmach trí 
shoghluaisteacht agus go meántéarmach trí fhoghlaim idir náisiúnta ar leibhéal an chleachtóra agus ar 
an leibhéal beartais. D’fheabhsófaí tuiscint na dtairbhithe ar bheith ina saoránaigh Eorpacha agus 
chuirfí ar a gcumas rannchuidiú leis an saol e acnamaíoch agus sóisialta. D’fhéadfadh fócas ar ghrúpaí 
ar deacair teagmháil a dhéanamh leo agus ar ghrúpaí faoi mhíbhuntáiste a bheith  chun tairbhe fhorbairt 
na saoránachta Eorpaí i measc na rannpháirtithe sin nach nglacann páirt i ngníomhaíocht thrasnáisiúnta 
ar bith de ghnáth. Ina theannta sin, bheadh tionchair fhéideartha, e.g. i réimse na sláinte, ag comhar 
feabhsaithe i rannpháirtíocht sa spórt a chur chun cinn. 
Iarmhairtí Eacnamaíocha  
Is cosúil go mbeidh na hiarmhairtí eacnamaíocha deimhneach de réir mar a rachadh an clár don 
todhchaí i ngleic, ar bhealach níos éifeachtaí, le  fadhbanna a mbíonn costais shuntasacha i gceist dá 
mbarr i dtéarmaí sochair dífhostaíochta agus bearta  mhargadh gníomhach an tsaothair, chomh maith le 
costais cheilte i dtéarmaí cailltean ais táirgiúlachta. Fiú amháin le rannchuidiú measartha leis na 
fadhbanna seo a laghdú, d’áiritheofaí coigiltis shuntasach a leis an gclár sa t odhchaí agus ghinfeadh sé 
fás go fadtéarmach. Tríd a soláthar scileanna a fheabhsú, bheadh an Eoraip ina shuíomh gnó níos 
tarraingtí, agus bheadh iarmhairtí deimhneacha aige si n maidir le fás cliste gheilleagar na hEorpa. 
Cearta Bunúsacha  
I gcomparáid le Rogha 1 (Status Quo), bheadh ia rmhairt dheimhneach bhreise ag an rogha seo ar 
chearta bunúsacha, mar chuifí béim níos mó ar an gceart chun oideachais a áirithiú san AE ina 
iomláine – go háirithe i gcás grúpaí faoi mhíbhuntáiste. 
Rogha beartais 4:  Clár aonair um oideachas, oiliúint, an óige agus spórt: ag neartú tionchair trí 
dhíriú cuspóirí agus trí ailtireacht chuíchóirithe.  
Iarmhairtí Sóisialta  
Tá feidhm ag na hiarmhairtí sóisialta atá liosta ithe le haghaidh Rogha 3 i leith na rogha seo chomh 
maith, toisc go gcuireann ilroinnt clár agus gní omhaíochtaí teorainn ar an raon feidhme chun 
iarmhairt, simpliú agus éifeachtacht na gclár reatha  a mhéadú. Ina theannta sin, trí lánpháirtiú agus 
simpliú suntasach an chláir chruthófaí iarmhairt dheimhneach i dtéarmaí caiteachais riaracháin agus inrochtaineachta: d’fhéadfadh níos mó daoine, institiú idí oideachais agus oiliúna agus eagraíochtaí 
óige a bheith in ann iarratas a dhéanamh ar chistiú , trí ionaid ilfhreastail soghluaisteachta a bhunú 
(NAnna lánpháirtithe). Le struchtúr nua an chláir d’éascófaí forbairt gníomhaíochtaí thar earnálacha 
éagsúla oideachais agus, ar an gcao i sin, chabhrófaí chun forbairt na foghlama ar feadh an tsaoil a chur 
chun cinn ar bhealach níos éifeachtúla. 
Ar an gcaoi chéanna, dá ndéanfaí na gníomhaíochtaí r eatha de chineál Erasmus a chumasc leis na cinn 
chomhchosúla arna ndéanamh trí chláir chomha ir ar leithligh in ardoideachas le tíortha 
comhpháirtíochta nach bhfuil san AE (Erasmus M undus, Tempus, etc) chuirfí comhchuibheas comhair 
níos mó leis na tíortha sin in iúl, mar aon le dreasach t láidir i dtreo idirnáisiúnú an ardoideachais, agus 
simpliú suntasach ar bhainistíocht agus ar nósanna imeachta. Bhainfeadh gníomhaíochtaí tairbhe as an 
gcumasc leis ‘An tAos Óg i mBun Gníomhaíochta’  tríd an t-idirghníomhú a chothú le gníomhaithe 
 
GA 16   GA eile ón earnáil oideachais neamhfhoirmiúil agus dhír eofaí iad ar aitheantas níos fearr a fháil ó 
pháirtithe leasmhara oideachais agus oiliúna agus ó fhostóirí a fhostaí onn daoine a bhfuil an t-eolas, na 
scileanna agus an inniúlacht acu a fhaightear i gcomhthéacsanna neamhfhoirmiúla. 
Iarmhairtí Eacnamaíocha  
Mar an gcéanna le Rogha 3, ach ar scála níos airde,  i gcás iarmhairtí sóisialta mar shampla. Anuas air 
sin, bheadh barainneachtaí scála suntasacha i gceist  le lánpháirtiú clár éagsúla, i gcomparáid le 
struchtúir bainistíochta aonair reatha an LLP,  Erasmus Mundus agus ‘An tAos Óg i mBun 
Gníomhaíochta’, lena gcumasófaí caiteachas níos s onraithe agus a bhfuil iarmhairt níos mó aige i 
réimsí ina bhfuil breisluach láidir Eorpach. 
Cearta Bunúsacha  
Mar an gcéanna le Rogha 3. 
6. COMPARÁID IDIR NA ROGHANNA  
Tugtar comparáid idir na roghanna atá aitheanta sa tábla seo a leanas. 
 
GA 17   GA Comparáid idir na roghanna  
Eochair:  
 ++  + 0 - -- 
Comparáid leis an mbunchás tagartha Deimhneach  beagán deimhneach  neodrach  beagán diúltach  diúltach  
 
Critéir Rogha 1  
Status quo Rogha 2  
Gan aon 
bheart a 
dhéanamhRogha 3  
Rogha beartais 
3: Na cláir 
reatha a neartú  
  
Rogha beartais 
4: Clár aonair 
um oideachas, 
oiliúint, an óige 
agus spórt  
 Míniú ar na rátálacha atá tugtha:  
Éifeachtacht i dtéarmaí cuspóirí sonracha a bhaint amach:  
1. Cumhacht a thabhairt do dhaoine 
aonair i ngach aoisghrúpa agus ó 
gach cúlra sóisialta trí rannchuidiú le 
forbairt córas oideachais agus oiliúna ar ardchaighdeán, mar chuid den 
straitéis Eoraip 2020 maidir le fás 
cliste, cuimsitheach agus inbhuanaithe agus den chreat 
straitéiseach ET 2020. 0 -- + ++ Rogha 1:  Ní bhainfeadh ach líon teoranta rannpháirtithe ó ghrúpaí faoi mhíbhuntáiste 
tairbhe aisti áfach. Bheadh leibhéal íseal rannpháirtíochta sa tionscnamh fós i dtíortha 
áirithe. Leanfaí den ilroinnt reatha ar ghníomhaíocht an AE agus bheadh easpa fócais 
agus maise criticiúla fós ann. 
Rogha 2:  Ní thabharfaí aghaidh ar na fadhbanna arna n-aithint, agus tharlódh ilroinnt 
agus cúlú ar iomaíochas an AE dá mbarr. 
Rogha 3:  Rannchuideofaí le hiomaíochas an AE a mhéadú de thoradh an fhócais níos mó 
ar scileanna agus ar bhreisluach. Trí bhíthin  an ardaithe méide chumasófaí leas a bhaint 
as mais chriticiúil chun na hiarmhairtí inmhianaithe a bhaint amach. Thabharfaí aghaidh 
ar na fadhbanna arna n-aithint ag an m bonnlíne, ach d’fhanfadh acmhainneacht na 
sineirgí idir na cláir éagsúla ar leithligh gan úsáid. 
Rogha 4:  Mar an gcéanna le Rogha 3. Ina theannt a sin, dá ndéanfaí na cláir a chumasc 
 
GA 18   GA Critéir Rogha 1  
Status quo Rogha 2  
Gan aon 
bheart a 
dhéanamhRogha 3  
Rogha beartais 
3: Na cláir 
reatha a neartú  
  
Rogha beartais 
4: Clár aonair 
um oideachas, 
oiliúint, an óige 
agus spórt  
 Míniú ar na rátálacha atá tugtha:  
ina gclár amháin chuirfí forbairt na foghlam a ar feadh an tsaoil chun cinn ar bhealach 
níos éifeachtaí. 
2. Oscailteacht agus barr feabhais a neartú, d’fhonn tionchar sistéamach 
inbhuanaithe a bhaint amach, cumas 
a fhorbairt agus tacú le hathchóiriú institiúidí ardoideach ais san AE agus 
i dtíortha comhpháirtíochta. 0
 -- + ++ Rogha 1:  Leanfaí d’ilroinnt a dhéanamh ar ghníomhaíocht an AE, agus dá bharr sin ní 
rannchuideodh an AE go himleor le cáilíocht an ardoideachais agus le limistéar Eorpach 
ardoideachais a réadú. Ní bheadh sé de chum as ardoideachais ag tíortha comhpháirtíochta 
áirithe comhpháir tíochtaí comhthai rbheacha a bhunú leis an AE. 
Rogha 2:  Ní thabharfaí aghaidh ar na fadhbanna arna n-aithint, agus tharlódh ilroinnt 
agus cúlú ar iomaíochas an AE dá mbarr. 
 Rogha 3:  Thabharfaí aghaidh ar an deighilt idir cláir chomhair eachtraigh éagsúla an AE 
maidir le hardoideachas, agus dá thoradh air si n, agus ar mhéideanna méadaithe, neartófaí 
iarmhairtí sistéamacha go suntasach. 
Rogha 4:  I dteannta thairbhí Rogha 3, dhéanfaí leas  a bhaint as sineirgí idir Erasmus agus 
na cláir chomhair idirnáisiúnta in ardoideach as a éascú a thuilleadh leis an rogha seo, 
agus neartófaí iarmhairtí mar thoradh. 
3. D’fhonn rannchuidiú le hinfhostaitheacht daoine óga, lena rannpháirtíocht ghníomhach sa 
tsochaí agus lena mbraistint 
chomhuintearais san AE, mar bhealach chun forbairt caipitil 
dhaonna agus caipitil shóisialta a 0
 -- + ++ Rogha 1:  Leis an rogha seo, ní thabharfaí a ghaidh ar thosaíocht aí an chomhthéacs 
beartais nua ná ar mholtaí na meastóir eachta eatramhaí ar ‘An tAos Óg i mBun 
Gníomhaíochta’ ar an mbealach is éifeachtaí, go háirithe maidir leis an bhféidearthacht an 
fócas ar infhostaitheacht daoine óga a neartú gan an ghné rannphái rtíochta a chailliúint; 
an gá tuilleadh soiléirithe a dh éanamh ar thacaíocht do dhaoine  óga faoi mhíbhuntáiste; 
an gá struchtúr an chláir agus an réasúnaío cht is bun leis an gclár a fheabhsú agus a 
chuíchóiriú; an fhéidearthacht maidir le riachtanais riaracháin a shimpliú. 
 
GA 19   GA Critéir Rogha 1  
Status quo Rogha 2  
Gan aon 
bheart a 
dhéanamhRogha 3  
Rogha beartais 
3: Na cláir 
reatha a neartú  
  
Rogha beartais 
4: Clár aonair 
um oideachas, 
oiliúint, an óige 
agus spórt  
 Míniú ar na rátálacha atá tugtha:  
chothú agus chun tacú le fás agus le 
comhtháthú sóisialta mar thaca leis 
an Straitéis Eoraip 2020 agus le 
Straitéis Óige an AE. Rogha 2:  Ní thabharfaí aghaidh ar na fadhbanna arna n-aithint, agus tharlódh ilroinnt 
agus cúlú ar iomaíochas an AE dá mbarr. 
 
Rogha 3:  Mar chuid den rogha seo dhíreofaí ar ghníomhaíochtaí a bhfuil an breisluach is 
airde ag baint leo agus lena gcruthófaí na héifeachtaí iolraitheora is láidre. Ina theannta 
sin, bhainfí amach ailíniú níos fearr le tosaíochtaí beartais. Mar sin féin, bheadh na 
feabhsuithe sin teoranta don mhéid is féidir a dhéanamh faoi chuimsiú gach cláir ar leithligh. 
Rogha 4:  I dteannta thairbhí Rogha 3, leis an rogha seo sholáthrófaí sineirgí agus 
crostoirchiú leis an réimse oideachais fhoirm iúil, agus chruthófaí iarmhairtí deimhneacha 
maidir le hobair don ógra agus bealaí fogh lama do dhaoine óga a chur chun cinn agus 
aitheantas a thabhairt dóibh. 
4. An ghné Eorpach den spórt a fhorbairt. 0 Neamhbha
inteach + + Rogha 1:  Ní thabharfaí aghaidh ar na fadhbanna arna n-aithint maidir le feasacht agus 
comhroinnt eolais. 
Rogha 2:  N/B (gníomhaíochtaí nua, ar an gcaoi sin mar an gcéanna le Rogha 1) 
Rogha 3:  Leis an rogha seo thabharfaí aghaidh ar na fadhbanna arna n-aithint trí bhunú 
creata a chur chun cinn le haghaidh pá irtithe leasmhara um chomhar i leith na 
bhfadhbanna suntasacha arna n-aithint i réim se an spóirt, amhail dópáil agus rátaí ísle 
rannpháirtíochta i ngníomhaíochtaí spóirt. M eastar go mbeidh éifeacht ghiarála iontach 
agus breisluach ard don AE ag bain t leis na bearta atá beartaithe. 
Rogha 4:  Mar an gcéanna le Rogha 3. 
 
GA 20   GA Critéir Rogha 1  
Status quo Rogha 2  
Gan aon 
bheart a 
dhéanamhRogha 3  
Rogha beartais 
3: Na cláir 
reatha a neartú  
  
Rogha beartais 
4: Clár aonair 
um oideachas, 
oiliúint, an óige 
agus spórt  
 Míniú ar na rátálacha atá tugtha:  
5. Éifeachtacht/éifeachtúlacht costais i dtéarmaí na nithe seo a leanas:  
A) Costais cur chun feidhme (agus 
bearta simpliúcháin á gcur san 
áireamh); 0 Neamhbha
inteach + ++ Rogha 1:  Toisc go bhféadfaí éifeachtacht a fheabhsú  maidir le struchtúr na gclár reatha 
agus chomh maith lena gcostais/struchtúir bain istíochta, tá éifeachtúlacht costais na rogha 
seo meánach.  
Rogha 2:  Cé go mbeadh costais cur chun feid hme na rogha seo diomaibhseach, tá 
éifeachtacht na rogha seo chomh híseal sin go mbeadh measúnú ar éifeachtúlacht costais 
mífhóinteach agus an-deacair. 
Rogha 3:  Tá leibhéal réasúnta ard éifeachtúlachta  costais ag baint leis an rogha seo i 
dtaobh costas cur chun feidhme, mar tá an éifeachtacht méadaithe i gcomparáid leis an 
mbonnlíne. Mar sin féin, toisc go gcoinneofaí an struchtúr bainistíochta ilroinnte reatha 
den chuid is mó (seachas lánpháirtiú na gc lár comhair eachtraigh), tá deis ann fós 
feabhsuithe a dhéanamh. 
Rogha 4:  Ós rud é go gcuirfear feabhas ar bha rainneachtaí scála tríd an struchtúr 
bainistíochta a shimpliú, agus ar an gcaoi sin déanfar coigiltis shuntasacha, tá 
éifeachtúlacht costais a cur chun feidhme an-ard. 
B) Buiséad an AE 0 Neamhbha
inteach + ++ Rogha 1:  Agus ilroinnt ghníomhaíocht an AE á cur san áireamh, ní bheadh ach 
meánleibhéal éifeachtúlachta costais i dt éarmaí bhuiséad an AE i gceist leis an 
mbonnlíne. 
Rogha 2:  Cé go mbeadh costais cur chun feid hme na rogha seo diomaibhseach, tá 
éifeachtacht na rogha seo chomh híseal sin go mbeadh measúnú ar éifeachtúlacht costais 
mífhóinteach agus an-deacair. 
Rogha 3:  I bhfianaise na béime méadaithe ar gh níomhaíochtaí a bhfuil breisluach ard acu 
 
GA 21   GA Critéir Rogha 1  
Status quo Rogha 2  
Gan aon 
bheart a 
dhéanamhRogha 3  
Rogha beartais 
3: Na cláir 
reatha a neartú  
  
Rogha beartais 
4: Clár aonair 
um oideachas, 
oiliúint, an óige 
agus spórt  
 Míniú ar na rátálacha atá tugtha:  
agus leas á bhaint as mais chriticiúil i ngeall ar mhéideanna méadaithe na 
ngníomhaíochtaí sin, breithnítear go bhfuil éifeachtúlacht costais ard ag baint léi i 
dtéarmaí bhuiséad an AE. 
Rogha 4:  De bhreis ar na tairbhí faoi Rogha 3, tr í leas a bhaint as sineirgí idir an Óige 
agus Foghlaim ar Feadh an tSaoil agus id ir an Clár Foghlama ar Feadh an tSaoil 
(Erasmus) agus cláir reatha an AE um chomhar idirnáisiúnta in ardoideachas, thabharfadh 
sé deis simpliú a dhéanamh ar bhainistío cht agus ar bharainneachtaí scála sna 
meicníochtaí seachadta, agus bhainfí amach éi feachtúlacht costais níos airde i dtéarmaí 
bhuiséad an AE mar thoradh. 
6. Comhchuibheas  (le cuspóirí 
straitéiseacha, etc.): 0 -- + ++ Rogha 1:  D’fhéadfadh neamhréireacht áirithe a bhe ith idir an bonnlíne agus cuspóirí 
beartais an AE agus gníomhaíochtaí na mBallstát. 
Rogha 2:  Dhéanfaí dochar suntasach do chomhchuibheas: is faoi Bhallstáit a bheadh sé 
cinneadh a dhéanamh faoin gcaoi ina gcuirfidí s tosaíochtaí agus cuspóirí straitéiseacha 
AE2020 agus ET2020 chun feidhme. Ina theannta sin, bheadh féidearthacht na rogha seo 
an-teoranta, mar rachadh sé i gcoinne dhearcthaí na bpáirtithe leasmhara. 
Rogha 3:  Chumasófaí comhchuibheas níos láidre le tosaíochtaí beartais an AE agus le 
gníomhaíochtaí na mBallstát. 
Rogha 4:  Mar an gcéanna le Rogha 3. Ina thean nta sin, neartófaí an comhchuibheas 
inmheánach go suntasach trí na ceithre chlár a lánpháirtiú agus trí fhorluí a laghdú, agus 
thabharfaí aghaidh ar straitéis an Choimisiúi n chun struchtúir chláir an AE a shimpliú. 
 
GA 22   GA Conclúid:  Ar bhonn na comparáide thuas, is léir gurb é Rogha 4 an rogha is fearr; tá tuairisc 
mhionsonraithe ar an rogha seo curtha ar fáil sa chéad roinn eile. 
7. TUAIRISC AR AN ROGHA TOSAÍOCHTA  
Cuireann an Clár Foghlama ar Feadh an tSaoil, na cl áir chomhair idirnáisiúnta reatha in ardoideachas 
amhail Erasmus Mundus, Tempus, Alfa agus EduLink agus An tAos Óg i mBun Gníomhaíochta uile 
tacaíocht ar fáil le haghaidh struchtúr lena soláth raítear foghlaim fhoirmiúil nó neamhfhoirmiúil, agus 
déantar a leithéid trí bhíthin raon gníomhaíochtaí, tionscadal, etc. a achoimriú i dtrí phríomhchineál 
gníomhaíochtaí:  
• tacaíocht i gcomhair soghluaist eachta foghlama daoine aonair;  
• tacaíocht do chomhar institiúideach ar mhaithe leis  an nuálaíocht agus le dea-chleachtais; agus  
• tacaíocht d’athchóiriú beartas.  
Díríodh na gníomhaíochtaí reatha maidir le spórt ar  idirphlé beartais go príomha agus, le déanaí, ar 
thionscadail chomhair faoi chuims iú na ngníomhartha ullmhúcháin. 
Trí chláir reatha, ilroinnte an AE a lánpháirtiú i gcomhailtireacht thrédhearcach agus shimplithe, 
chuirfí ar chumas an chláir nua sineirgí feabhsaith e a chruthú idir oideachas foirmiúil agus oideachas 
neamhfhoirmiúil araon ar gach leibhéal, ag treisiú an dearcaidh maidir le foghlaim ar feadh an tsaoil 
dá bhrí sin, agus le beartais e ile chomh maith. Trí bhíthin cláir lánpháirtithe, ina ndíreofar ar líon 
teoranta gníomhaíochtaí idirdhisciplíneacha, mhéadóf aí go struchtúrach an raon feidhme i gcomhair 
iarmharta sistéamaí agus torthaí ar da ar infheistíocht trí ghníomhaíochtaí a mbeadh breisluach Eorpach 
ag baint leo a dhíriú. Cuimseofar freisin gné thábhach tach idirnáisiúnta lena dtreiseofar an Eoraip mar 
cheann scríbe barr feabhais, mar thionscnóir an nu achóirithe ar chórais agus institiúidí agus mar 
ghníomhaí tábhachtach i réimse an oideachais ar fu d an domhain, fad is a chuirfear múineadh agus 
taighde maidir le lánpháirtíocht Eorpach chun cinn.  Tacóidh an clár le gníomhaíochtaí i réimse an 
spóirt chomh maith, a bhainfidh tairbhe as leanúnachas na struchtúr bainistíochta reatha agus as fios 
gnó.  
Mar atá sonraithe sa tuarascáil um measúnú tionchair  a bhaineann le hoideachas agus oiliúint faoi 
chuimsiú an chláir reatha Foghlama ar Feadh an tSaoil, ba cheart an clár don todhchaí a chur chun 
feidhme trí bhíthin thrí phríomhchineál gníomha íochta, eadhon: soghluaisteacht foghlama daoine 
aonair, comhar ar mhaithe le nuálaíocht agus dea- chleachtais, agus tacaíocht d’athchóiriú beartas.  
Is ceann de na trí phríomhchineál gníomhaíochta se o a leanas iad na gníomhaíochtaí ábhartha go léir 
atá á gcistiú ag na cláir reatha arna gcuimsiú sa chumasc3. Dá dtabharfaí le chéile iad, chumasófaí 
simpliú agus infheictheacht níos mó de thacaíocht  an AE. Mar shampla, bheadh ollscoil a eagraíonn 
soghluaisteachtaí isteach agus amach i gcomhair múinteoirí agus mac léinn Eorpach agus neamh-
Eorpach araon in ann sainchomhad aonair a thíolacadh,  ina leanfaí sraith rialacha agus treoir aonair 
seachas na 4 nó 5 cinn atá i gceist faoi láthair. 
Bheadh an luach is fearr ar airgead i gceist leis  an rogha sin chomh maith, i dtéarmaí na gcostas 
riaracháin chun an clár a bhainistiú. Bheadh éifeachtúlacht agus éifeachtacht níos fearr sa chóras 
seachadta ar fud an tslabhra iomláin, ón gCoimisiún go dtí na tairbhithe deiridh ag dul trí 
Ghníomhaireachtaí Náisiúnta agus tríd an nGníomhaireacht Feidhmiúcháin, de thoradh ar éifeacht 
                                                 
3 Cé is moite de na gníomhaíochtaí a bhaineann le spórt atá ar áireamh i ngníomhartha ullmhúcháin faoi 
láthair agus na gníomhaíochtaí a bhaineann le J ean Monnet a mbeidh dearad h ailtireachta sonrach ag 
dul dóibh. 
 
GA 23   GA charnach an athdhírithe, an chuíchóirithe agus an leasa a bhainfí as barainn eachtaí scála. D’fhéadfaí na 
coigiltis charnacha sna costais riaracháin a mheas go sealadach mar 40 % don Choimisiún agus do na 
Gníomhaireachtaí Náisiúnta i gcomparáid leis an gcás reatha.  
D’fhéadfaí an ailtireacht chuíchóirithe agus shim plithe dá thoradh a scálú go héasca le costais 
imeallacha ísle agus méadú thart ar 70% ar an mbuiséad, mar a beartaíodh i dTeachtaireacht an CAI, 
agus d’fhéadfaí freastal uirthi leis an leibhéal reat ha acmhainní. I gcás na gclár atá ann faoi láthair, 
bainistíonn 1 FTE (coibhéis lánaimseartha) thart ar EU R 20 milliún. Idir na cláir agus na feabhsuithe 
atá beartaithe, d’fhéadfaí 32 milliún a bhainistiú. I gcás gach ceann de na gníomhaíochtaí a ndéantar 
foráil dóibh, ba cheart na prionsabail seo a leanas a chur i bhfeidhm: 
1. Soghluaisteacht foghlama daoine aonair 
• Beidh an ghníomhaíocht soghluaisteachta dírithe ar  thacú le soghluaisteacht foghlaimeoirí agus 
soláthraithe foghlama (lena n-áirítear chuig tíort ha neamh-AE agus ar ais), d’fhonn tréimhsí 
staidéir a ghabháil ar láimh, mar aon le hoiliúin t, múineadh, socrúchán, oibriú go deonach nó 
gníomhaíocht don óige mar eagraíocht/ins titiúid chomhpháirtíochta thar lear.  
• Cuirfidh institiúidí oideachais agus oiliúna ag us eagraíochtaí óige iarratas ar dheontais 
soghluaisteachta chuig an nGníomhaireacht Náisiúnta4 ina dtír. Ní thabharfaidh Gníomhaireachtaí 
Náisiúnta deontais soghluaisteachta ach trí institiú idí amháin agus ní thabharfaidh siad do bhaill 
foirne aonair ná do mhic léinn aonair iad a thuilleadh. Clúdófar na deontais soghluaisteachta 
iarbhír chomh maith le tacaíocht don institiúid c hun soghluaisteacht ar ardchaighdeán a eagrú sa 
deontas sin. 
• Le cáiliú le haghaidh deontas soghluaisteachta, bei dh ar an eagraíocht a chruthú go bhfuil na dálaí 
le haghaidh soghluaisteachta ardchaighdeáin i bhfeidhm.  
• I gcás soghluaisteachta idir institiúidí i dtír rannphá irteach agus i dtríú tír, déanfaidh an institiúid 
sa tír rannpháirteach an deontas a bhainistiú maidir le  soghluaisteacht isteach inti agus amach aisti. 
Ní bhunófar aon Ghníomhaireachtaí Náisiúnta i dtríú tíortha.  
Tairbhí:   
o Beidh na Gníomhaireachtaí Náisiúnta ina n-ionaid ilfhreastail le haghaidh 
soghluaisteachta san AE, a bheidh éasca le tuiscint agus le rochtain.  
o Bainisteoidh na Gníomhaireachtaí Náisi únta conarthaí le hinstitiúidí amháin 
(seachas le daoine aonair mar a dhéantar anois). 
o Beidh ar institiúidí ina dtairbhithe cá ilíocht na soghluaisteachta a fheabhsú, 
mar beidh sé sin mar choinníoll le haghaidh rannpháirtíochta. 
2. Comhar institiúideach ar mhaithe leis  an nuálaíocht agus le dea-chleachtais 
• Beidh sé d’aidhm ag tionscadail chomhair thrasnáisiúnta 1) nuálaíocht a fhorbairt, nó 2) cleachtais 
nuálacha a aistriú agus a chur chun feidhme, lena n-áirítear forbairt ardán gréasáin lena gcuirfí leis 
an sampla rathúil de ríomhnascadh do scoileanna nó 3) institiúidí agus córais a nuachóiriú, go 
háirithe i réimse an ardoideachais, laistigh den AE agus lasmuigh de. 
• Cuirfidh an eagraíocht chomhordúcháin iarratas,  ar son chomhpháirtíocht an tionscadail ina 
hiomláine, le haghaidh deontais chuig an nGní omhaireacht Náisiúnta ina tír féin nó chuig an 
nGníomhaireacht Feidhmiúcháin. Cumhdófar an ob air fhorbartha agus soghluaisteacht leis an 
                                                 
4 Tá Gníomhaireachtaí Náisiúnta sna tíort ha rannpháirteacha uile cheana féin 
 
GA 24   GA deontas, seachas le haghaidh staidéir, oiliúna, teagaisc, socrúchán (féach 1. Soghluaisteacht 
foghlama daoine aonair thuas). 
• Le cáiliú le haghaidh deontais tionscadail, ní mór don eagraíocht chomhordúcháin a chruthú 1) go 
bhfuil na comhaontuithe comhair riachtanach a curtha ar bun aici lena heagraíochtaí 
comhpháirtíochta agus 2) go bhfuil sé de chumas ai ci gníomhaíochtaí beartaithe an tionscadail a 
ghabháil ar láimh. 
• Ag brath ar an earnáil, féadfaidh comhar gnóthaí,  údarás réigiúnach agus gníomhaithe ábhartha 
eile bheith ina choinníoll le haghaidh rannpháirtíochta. Beidh comhar thar earnálacha ina 
bhuntáiste mór. Spreagfar rannpháirtíocht comhpháirtithe tríú tíortha.  
• Ba cheart go roinnfí an bainistiú idir gníomhaireach taí náisiúnta agus leibhéal an AE, agus féadfar 
bainistiú a eisfhoinsiú chuig gníomhaireacht feidhmiúcháin. 
Tairbhí:  
o Rochtain éasca de thoradh ar chomhchuibhiú gníomhaíochtaí lena dtugtar 
aghaidh ar an spriocphobal céanna (e.g. ollscoileanna) ach atá á mbainistiú anois ag comhlachtaí éagsúla de ré ir rialacha agus uirlisí éagsúla 
o Áiritheofar le rannpháirtíocht eagraíochtaí ó thríú tíortha gur féidir le lucht 
oideachais agus oiliúna an AE an tairbhe is mó is féidir a bhaint as nuálaíocht 
agus as dea-chleachtais ar fud an domha in mhóir. Cabhróidh dlúthchomhar le 
gnólachtaí le hinstitiúidí oideachas agus o iliúint a fhorbairt i gcás na scileanna 
agus na hinniúlachtaí is gá ar mhargadh an tsaothair. 
3. Tacaíocht d’athchóiriú beartas 
• Beidh sé d’aidhm ag an ngníomhaíocht tacaíochta b eartais 1) beartas agus nuálaíocht a fhorbairt 
agus a stiúradh ón mbarr aníos; 2) uirlisí AE a fhor bairt agus a thriail chun tacú le beartas; agus 3) 
foráil a dhéanamh do chomparáid idirnáis iúnta agus malartú dea-chleachtais. 
• Maoineofar gníomhaíochtaí MOC agus tionscnai mh bheartais amhail próisis Bologna agus 
Chóbanhávan, an Straitéis Óige  chomh maith le huirlisí tacaíochta amhail ECTS, ECVET, 
Youthpass, líonraí ar fud an AE, etc. trí bhíthin na gníomhaíochta um thacaíocht beartais. 
• Cuirfear tacaíocht airgeadais ar fáil trí bhíthin conarthaí seirbhíse nó deontais. Féadfar conarthaí 
seirbhíse agus deontais araon a thabhairt do chuibhreannais/chomhpháirtíochtaí agus 
d’eagraíochtaí aonair. 
• Beidh an bainistiú láraithe ar leibhéal an AE , agus féadfar bainistiú a eisfhoinsiú chuig 
gníomhaireacht feidhmiúcháin. 
Giaráil a sholáthar trí bhíthin ionstraime airg eadais nuálaí le haghaidh mac léinn Máistreachta  
Léirítear i measúnú forleathan ar chás sonrach na m ac léinn Máistreachta sna Ballstáit, in anailís ar 
scéimeanna maoinithe AE agus neamh-AE do na mic lé inn sin, chomh maith le staidéar féidearthachta 
neamhspleách cuimsitheach, go bhfu il deis ann ionstraim airgeadais nuálach nua a fhorbairt, faoi 
chuimsiú rogha tosaíochta cláir aonair.  
Rannchuideodh an tSaoráid Ráthaíochta Iasachta do  Mhic Léinn de chuid an AE, a bhfuil cur síos 
sintéiseach uirthi san Iarscríbhinn leis an Measúnú Ti onchair ar an gClár Foghlama ar Feadh an tSaoil, 
chun giaráil na hinfheistíochta a mhéadú go mór (arna ríomh ag fachtóir idir 6 agus 8). Mar shampla, 
féadfaidh €100 milliún in aghaidh na bliana ó bhuiséad  an AE iasachtaí dar luach €600m ar a laghad in 
aghaidh na bliana in iomlán a ghiniúint, arb iona nn sin agus thart ar 55,000 iasachtaí. Is é an ráta 
 
GA 25   GA aisíocaíochta an fachtóir ratha criticiúil i scéim ias achta ar bith, idir náisiúnta agus trasnáisiúnta: 
méadaítear soghluaisteacht i margadh an tsaothair de thoradh ar shoghluaisteach t mac léinn, agus tá sé 
níos deacra iasachtaí a aisghabháil nuair atá iasachtaith e tar éis Ballstát an iasachtóra a fhágáil. Chun 
an ráta mainneachtana a laghdú go dtí an íosmhéid, dhíreodh an tSaoráid go heisiach ar mhic léinn ar 
leibhéal Máistreachta (i.e. le hacmhainneacht tuillimh níos airde), agus bhainfeadh sí úsáid as piarbhrú 
(clár lárnach nó cumainn alumni) nó dreasachtaí (fógra do ghníomhaireachtaí tagartha creidmheasa náisiúnta).  
D’éascódh ailtireacht shimplithe an chláir aonair a bhfuil cur síos air thuas cur chun feidhme 
riaracháin rianúil na Ráthaíochta Iasachta. 
8. F
AIREACHÁN AGUS MEASTÓIREACHT  
Ba cheart go mbeadh faireachán agus meastóireacht  ina gné lárnach de chlár don todhchaí ina gcuirfí 
béim ar fheidhmíocht agus ar bhreisluach an AE. Dá bhrí sin, d'fhonn a áirithiú go mbainfidh an AE breisluach as an gclár, ar feadh tréimhse iomlán an chláir, déanfaidh an Coimisiún, i gcomhar leis na 
Ballstáit, faireachán agus meastóireacht rialta ar fhei dhmíocht agus ar thorthaí i gcoinne na gcuspóirí. 
Maidir le faireachán, tá sé ar intinn tuarascáil bh liantúil gníomhaíochta a fhoilsiú lena n-áireofaí 
staitisticí agus measúnú cáilíochtúil araon, bunaithe go háirithe ar tháscairí feidhmíochta. Tá creat 
coiteann cineálach táscairí curtha ar fáil san Iarscríbhinn leis an Measúnú Tionchair ar Fhoghlaim ar 
Feadh an tSaoil. Bainfear úsáid as tuarascálacha ó na  tairbhithe agus as suirbhéanna forleithne araon 
chun measúnú a dhéanamh ar an iarmhairt ar thrí lei bhéal: daoine aonair (sc ileanna méadaithe), na 
hinstitiúidí (idirnáisiúnú) agus na córais (feabhas ar cháilíocht, lena n-áirítear cur chun feidhme uirlisí 
aitheanta agus trédhearcacht an AE). 
De bhreis ar an bhfaireachán leanúnach, eagróid h an Coimisiún meastóireachtaí seachtracha 
neamhspleácha rialta d’fhonn éifeachtacht agus  éifeachtúlacht an chláir a mheasúnú. Ba 
cheart go rannchuideodh na meastó ireachtaí le measúnú a dhéanamh ar bhreisluach an chláir 
don AE agus ar an méid a rannchuideoidh sé chun na cuspóirí sonrach a agus ginearálta a 
bhaint amach. Ba cheart meastóireacht mheán téarmach, lena n-áirítear torthaí na 
meastóireachtaí ex-post ar na cláir reatha, a dh éanamh ar leibhéal an AE . Cuirfidh na Ballstáit 
tuarascála faoi bhráid an Choimisiúin maidir le cur chun feidhme agus iarmhairt an chláir, dhá 
uair ar a laghad (in 2016 agus in 2019).