maidir leis an seasamh a ghlacfar thar ceann an Aontais Eorpaigh ag an gcúigiú seisiún is seachtó den Chomhthionól Domhanda Sláinte maidir le leasuithe áirithe ar na Rialacháin Sláinte Idirnáisiúnta (2005)

MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.Ábhar an togra

Baineann an togra seo leis an gcinneadh lena mbunaítear an seasamh a ghlacfar thar ceann an Aontais ag an 75ú seisiún den Chomhthionól Domhanda Sláinte maidir leis an gcinneadh a bheartaítear a ghlacadh maidir le leasú ar Airteagal 59 de na Rialacháin Sláinte Idirnáisiúnta (‘IHR’) (2005). Cumhdaítear freisin leis an gcinneadh, a n‑iarrtar ar an gComhthionól Domhanda Sláinte é a ghlacadh, leasuithe gaolmhara ar Airteagal 55(3), Airteagail 61, 62 agus 63(1) de IHR (2005), a bhfuil gá leo chun na hairteagail sin a chur i gcomhréir leis na leasuithe atá beartaithe ar Airteagal 59.

2.Comhthéacs an togra

2.1.An Eagraíocht Dhomhanda Sláinte

Bunaíodh an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte (EDS) ina sainghníomhaireacht sláinte de chuid na Náisiún Aontaithe i gcomhréir le téarmaí Airteagal 57 de Chairt na Náisiún Aontaithe. Tháinig Bunreacht na hEagraíochta Domhanda Sláinte i bhfeidhm an 7 Aibreán 1948 agus sainítear príomhchuspóir na heagraíochta ann ‘an leibhéal sláinte is airde is féidir a chinntiú do gach pobal’.

Tá stádas breathnóra ag an Aontas Eorpach (‘an tAontas’) laistigh de EDS. Bunaíodh an stádas sin trí mhalartú litreacha a foilsíodh san Iris Oifigiúil an 4 Eanáir 2001. Áiríodh ar an malartú ‘Memorandum concerning the framework and arrangements for cooperation between the World Health Organization and the Commission of the European Communities’ [Meabhrán maidir leis an gcreat agus na socruithe le haghaidh comhar idir an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte agus Coimisiún na gComhphobal Eorpach]. Tá Ballstáit uile an Aontais ina gcomhaltaí de EDS.

2.2.An Comhthionól Domhanda Sláinte

Is é an Comhthionól Domhanda Sláinte príomhchomhlacht rialaithe EDS. Tionóltar é go bliantúil sa Ghinéiv, an Eilvéis. Tionólfar an cúigiú seisiún is seachtó den Chomhthionól Domhanda Sláinte ón 22 go dtí an 28 Bealtaine 2022.

De réir Airteagal 59 de Bhunreacht EDS, tá vóta amháin ag gach Comhalta de EDS sa Chomhthionól Domhanda Sláinte. Is trí thromlach na gcomhaltaí de EDS atá i láthair agus a vótálann a dhéantar cinntí, ach amháin i líon beag cásanna mar a leagtar amach in Airteagal 60 den Bhunreacht EDS, lena sonraítear go bhfuil gá le tromlach dhá thrian. Go praiticiúil, déantar gach iarracht teacht ar chomhaontú trí chomhthoil. Níl aon cheart vótála ag an Aontas.

Faoi Airteagal 21 de Bhunreacht EDS, tá sé d’údarás ag an gComhthionól Domhanda Sláinte rialacháin a ghlacadh maidir le, inter alia, ceanglais sláintíochta agus coraintín agus nósanna imeachta eile a cheapfar chun leathadh idirnáisiúnta galar a chosc.

2.3.An IHR (2005) agus an t‑athbhreithniú atá beartaithe trí leasuithe a d’fhéadfadh a bheith ann

Ghlac an Comhthionól Domhanda Sláinte IHR in 1969, tar éis dó na Rialacháin Sláintíochta Idirnáisiúnta a glacadh in 1951. Rinneadh Rialacháin 1969, lenar cumhdaíodh sé ‘ghalar a éilíonn coraintín’ ar dtús, a leasú in 1973 agus in 1981, go príomha chun líon na ngalar clúdaithe a laghdú ó shé cinn go trí cinn (an fiabhras buí, an phlá agus an calar) agus chun díothú domhanda na bolgaí a chomóradh.

Tar éis do ghéarshiondróm trom riospráide teacht chun cinn, tháinig comhdhearcadh chun cinn maidir leis an ngá athbhreithniú a dhéanamh ar IHR. An 23 Bealtaine 2005 ghlac an Comhthionól Domhanda Sláinte IHR (2005). Tháinig siad i bhfeidhm an 15 Meitheamh 2007.

Le blianta beaga anuas, tar éis ráig Ebola ar dtús, agus ansin phaindéim COVID-19, chuir roinnt coistí agus painéil neamhspleácha athbhreithnithe in iúl gur gá cur chun feidhme, comhlíonadh agus nuachóiriú IHR (2005) a neartú.

Faoi Airteagal 55 de IHR (2005), féadfaidh aon Stát is Páirtí nó Ard‑Stiúrthóir EDS leasuithe ar na Rialacháin a mholadh agus cuirfear faoi bhráid an Chomhthionól Domhanda Sláinte iad lena mbreithniú. Déanfaidh an tArd‑Stiúrthóir téacs aon leasaithe a mholtar a chur in iúl do gach Stát is Páirtí ceithre mhí ar a laghad roimh an gComhthionól Domhanda Sláinte a mbeartaítear é a bhreithniú ann.

An 20 Eanáir 2022, chuir Ard‑Stiúrthóir EDS in iúl do na Stáit is Páirtithe de IHR (2005) togra leasaitheach a chuir Stáit Aontaithe Mheiriceá ar aghaidh de bhun Airteagal 55(1) de IHR (2005). Baineann an togra le leasuithe ar Airteagail 5, 6, 9, 10, 11, 12, 13, 15, 18, 48, 49, 53 agus 59 de IHR (2005).

An 26 Eanáir 2022, le glacadh Chinneadh EB150(3), ghríosaigh Bord Feidhmiúcháin EDS comhaltaí EDS agus, i gcás inarb infheidhme, eagraíochtaí réigiúnacha um chomhtháthú eacnamaíoch, amhail an tAontas, chun gach beart iomchuí a dhéanamh chun leasuithe a d’fhéadfaí a dhéanamh ar IHR (2005) a mheas.

An 3 Márta 2022, le glacadh Chinneadh 2022/451 ón gComhairle, d’údaraigh Comhairle an Aontais Eorpaigh tús a chur le caibidlíocht thar ceann an Aontais maidir le comhaontú idirnáisiúnta i ndáil le cosc, ullmhacht agus freagairt paindéime, chomh maith le leasuithe comhlántacha ar IHR (2005). Leis an gCinneadh sin, ceaptar an Coimisiún ina idirbheartaí thar ceann an Aontais maidir le saincheisteanna a thagann faoi inniúlacht an Aontais agus leagtar amach ann na treoracha caibidlíochta le haghaidh sheoladh na caibidlíochta.