Togra le haghaidh RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le bearta cosanta i gcoinne lotnaidí plandaí /* COM/2013/0267 final - 2013/0141 (COD) */





MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN 1. COMHTHÉACS AN TOGRA Tá sláinte plandaí mar phríomhthoisc i ndáil le talmhaíocht, gairneoireacht agus foraoiseacht inbhuanaithe agus iomaíoch. Teastaíonn síolta agus ábhar iomadaithe sláintiúil chun barra brabúsacha a chruthú agus chun poist, nuáil plandaí agus slándáil bia a chinntiú. Maidir le crainn agus le toir, baineann fíorthábhacht le sláinte plandaí a chosaint d’fhonn foraoisí, tírdhreach agus faichí poiblí agus príobháideacha an Aontais a chaomhnú. Baineann tábhacht chomh maith céanna le sláinte plandaí i ndáil le seirbhísí bithéagsúlachta agus éiceachórais a chosaint. Tá lotnaidí ó ilchríocha eile thar a bheith dainséarach. Is gnách nach mbíonn frithsheasmhacht ghéiniteach oiriúnach ag plandaí agus crainn Eorpacha i gcoinne lotnaidí iasachta, plandaí agus crainn nach bhfuil naimhde nádúrtha ar bith acu anseo ach oiread. Nuair a thugtar a leithéid isteach san Eoraip, déanann lotnaidí Eorpacha, iasachta damáiste tromchúiseach eacnamaíoch. Féadfaidh siad léim go speicis óstacha nach raibh tionchar acu orthu roimhe seo, leathadh go gasta ó thír go tír, agus a bheith mar chúis le laghdú fadtréimhseach ar bharra mar aon le costais mhéadaithe ar tháirgeadh agus ar rialú. Is minic go mbaineann na caillteanais thromchúiseacha eacnamaíocha an bonn de bhrabúsacht agus d’iomaíochas na talmhaíochta agus na foraoiseachta. D’fhéadfadh bunú lotnaidí nua a bheith mar bhonn le bannaí trádála ó thríú tíortha a bhunú, rud a dhéanfadh damáiste d'onnmhairí AE. Ní féidir gach lotnaid a rialú trí úsáid a bhaint as lotnaidí agus, áit a bhfuil a leithéid ar fáil, d’fhéadfadh go mbeadh úsáid lotnaidí neamh‑inmhianaithe. Creat rialála Tá sé mar aidhm ag an gcreat rialála AE reatha le haghaidh sláinte plandaí talmhaíocht agus foraoiseacht na hEorpa a chosaint trí iontráil agus leathadh orgánach dochrach neamhdhúchasach a chosc. Is í an phríomhuirlis a úsáidtear chuige seo ná Treoir 2000/29/CE ón gComhairle[1], Treoir a bhfuil comhaontuithe idirnáisiúnta trádála sa réimse seo san áireamh inti freisin. Tá réimeas (sláinte plandaí) fíteashláintíochta an AE uathúil sa mhéid is gur réimeas oscailte atá ann: ceadaítear gluaiseachtaí plandaí agus táirgí plandaí isteach chuig agus laistigh den Aontas ar an gcoinníoll go léirítear meas ar shrianta agus ar riachtanais shainiúla (e.g. deimhniú ó réimse saor ó lotnaidí nó cóireáil chuí). Dá ainneoin sin, is ionann an líon ard allmhairí ó ilchríocha eile agus leibhéal ard dóchúlachta go dtarlóidh ráigeanna de lotnaidí iasachta amach anseo. Tá an réimeas fíor-riachtanach chun sláinte, barainneacht agus iomaíochas earnáil táirgthe plandaí an AE a chosaint mar aon le beartas trádála oscailte an Aontais a chothú. Tá an creat rialála reatha á cháineadh, áfach, de bhrí nach féidir leis stop a chur le hinsní mhéadaithe lotnaidí nua dainséaracha arb é domhandú trádála atá mar bhonn leo. Os a choinne sin, ciallaíonn athrú aeráide go bhfuil na lotnaidí sin ag maireachtáil san Eoraip anois, ach nach raibh roimhe seo, rud a chiallaíonn go bhfuil barra agus éiceachórais níos leochailí do lotnaidí nua. Tá ráigeanna suntasacha de lotnaidí dainséaracha allmhaire-gaolmhar le deich mbliana anuas a raibh tionchar acu ar fhoraoiseacht tar éis cur le feasacht na sochaí agus na bpolaiteoirí ar na costais agus ar na tionchair a eascraíonn as cosaint neamhleor. Anailís faidhbe Tá sé léirithe ag meastóireacht ar an réimeas (2010)[2] nach mór an reachtaíocht bhunúsach a leasú ionas go mbeifear in ann dul i ngleic go hiomlán leis na rioscaí méadaithe seo. Baineann na príomhdheacrachtaí aitheanta le béim neamhleor ar chosc i ndáil le hallmhairí méadaithe de thráchtearraí ardriosca, an gá atá le tosaíocht a thabhairt do lotnaidí ag leibhéal AE sa 27 mBallstát, an gá atá le hionstraimí níos fearr chun láithreacht agus leathadh nádúrtha lotnaidí a rialú ar eagla go sroicheann siad críoch an Aontais am éigin, an gá atá leis na hionstraimí a bhaineann le gluaiseachtaí laistigh den AE a nuachóiriú agus a uasghrádú (pasanna plandaí agus criosanna cosanta), agus an gá atá le hacmhainní breise a thuar. Tá an gá atá le "glasú" an réimis tagtha chun cinn a thuilleadh agus tá níos mó tábhachta anois le cuspóirí a bhaineann leis an gcomhshaol nádúrtha. Éilíonn sé seo athruithe ar an loighic idirghabhála, agus i dtéarmaí maoinithe, de chuid an réimis, atá ag gluaiseacht ó dhea-réimeas príobháideach don talmhaíocht go dea-réimeas measctha poiblí/príobháideach don talmhaíocht, foraoiseacht, comhshaol nádúrtha agus tírdhreach. Ní mór bonn eolaíochta an réimis (taighde, saotharlanna) a threisiú. Tá creimeadh leanúnach tagtha ar ghalaireolaíocht chlasaiceach plandaí agus tacsanomaíocht lotnaidí in ollscoileanna, rud a chiallaíonn go bhfuil an tacaíocht ón saol eolaíochta chun rioscaí ó lotnaidí nua a mheas agus diagnóis mar is cuí a dhéanamh ar na lotnaidí sin sa tsaotharlann i mbaol. Tá dearbhú Staid Éigeandála eisithe maidir leis seo ag an Eagraíocht Eorpach agus Meánmhuirí um Chosaint Plandaí. I ndeireadh na dála, ní mór cothromaíocht nua a bhaint amach maidir le roinnt costas agus freagrachta (forbairt comhpháirtíochta) agus tá sé riachtanach chomh maith céanna éifeachtacht a mhéadú agus costais neamhriachtanacha agus ualach riaracháin a laghdú. Tá gá chomh maith céanna leis an réimeas a nuachóiriú i dtéarmaí dreasachtaí le haghaidh géilliúlachta. Cuspóir an togra Tá sé mar aidhm leis an athbhreithniú reatha na lochtanna seo a chur ina gceart agus creat rialála stuama, trédhearcach agus inbhuanaithe atá 'oiriúnach don fheidhm' a chur i bhfeidhm. Déanann an Rialachán beartaithe Treoir 2000/29/CE a athchuir agus a aisghairm. Caidreamh le tograí eile sa phacáiste Tá an togra mar chuid de phacáiste athbhreithnithe a bhaineann le sláinte plandaí, cáilíocht na n‑ábhar atáirgthe plandaí, sláinte ainmhithe, rialuithe oifigiúla i ndáil le plandaí, ainmhithe, bia agus beatha, agus caiteachais an Aontais i ndáil leis na beartais sin. Déanann an togra na sineirgí a threisiú le réimeas na n‑ábhar atáirgthe plandaí, agus ag an am céanna tá deireadh á chur le dúbailtí inseachanta agus an t‑ualach neamhriachtanach a eascraíonn as a leithéid sin de dhúbailtí. Cuirtear é seo i gcrích trí na lotnaidí atá á rialú faoi na Treoracha margaíochta d’ábhar iomadaithe síolta agus plandaí faoi láthair a athshuí faoin Rialachán beartaithe sláinte plandaí. Beidh an t‑athshuí sin mar bhonn le solúbthacht a athróidh stádas na lotnaidí forleathana coraintín go lotnaidí cáilíochta, mar atá iarrtha ag oibreoirí gairmiúla agus ag Ballstáit, d’fhonn na n‑acmhainní atá ar fáil d'údaráis fhíteashláintíochta a úsáid do thosaíochtaí dáiríre an Aontais. Idir an dá linn, cinntíonn an togra gur ann fós do na socruithe reatha praiticiúla sna Ballstáit, socruithe a bhaineann le deimhniú ábhar atáirgthe plandaí do lotnaidí cáilíochta. Tríd is tríd, ba chóir go dtreiseodh na hathshocruithe idir réimeas sláinte plandaí an AE agus réimse na n‑ábhar atáirgthe plandaí comhleanúnachas idir an dá réimeas seo (trí úsáid roinnte scéimeanna deimhnithe, lipéid agus cláir) agus, ar an tslí sin, ualach oibreoirí gairmiúla a laghdú. Éileoidh na socruithe nua beartaithe, áfach, comhordú feabhsaithe idir na húdaráis inniúla sna Ballstáit i ndáil le sláinte plandaí agus ábhar atáirgthe plandaí. Níl forálacha sa togra seo a bhaineann le rialuithe oifigiúla na n‑údarás inniúil ar ghéilliúlacht oibreoirí gairmiúla le reachtaíocht fíteashláintíochta an Aontais, mar atá luaite i dTreoir 2000/29/CE faoi láthair. Tá na rialuithe sin á gcur go heisiatach anois sa togra i ndáil le rialuithe oifigiúla (ag teacht in áit Rialacháin (CE) 882/2004[3]). Beidh sé seo mar bhonn freisin le comhleanúnachas feabhsaithe leis an gCód Custaim nua agus ceadóidh sé nósanna imeachta simplithe tráth allmhairithe. Níl forálacha sa togra seo maidir le caiteachais atá incháilithe do ranníocaíocht airgeadais ón Aontas, mar atá sonraithe i dTreoir 2000/29/CE. Tá na forálacha i gceist, dréachtaithe de réir rogha roghnaithe an mheasúnaithe tionchair, san áireamh sa togra dlí atá ag gabháil leis do Rialachán ar chaiteachas bia agus beatha, a bhaineann le bainistíocht chaiteachais an Aontais ata nasctha leis an slabhra bia, sláinte ainmhithe agus leas ainmhithe, agus a bhaineann le sláinte plandaí agus ábhar atáirgthe plandaí. Cuirfidh an togra seo leis an togra a bhaineann le Speicis Choimhthíocha Ionracha atá réamhthuartha faoi Straitéis Bithéagsúlachta an AE. Tuilleadh tionscnamh Forlíontach i leith an togra reatha, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún foireann de shaineolaithe fíteashláintíochta a bhunú san Aontas, bunaithe ar an gConradh, d’fhonn cúnamh a thabhairt do na húdaráis inniúla le cur i bhfeidhm an Rialacháin beartaithe i gcás fadhbanna casta nó práinneacha ar ábhar imní don Aontas iad. 2. TORTHAÍ AR CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS MEASÚNUITHE TIONCHAIR Próiseas comhairliúcháin An 21 Samhain 2008, thug an Chomhairle cuireadh don Choimisiún leanúint le meastóireacht a dhéanamh ar réimeas sláinte plandaí an AE agus machnamh a dhéanamh ar mhodhnuithe a d’fhéadfaí a chur i bhfeidhm ar an gcreat dlíthiúil reatha agus ar thionchar a leithéid de mhodhnuithe[4]. Chuir an Coimisiún tús le meastóireacht chuimsitheach ar an réimeas ó cuireadh tús leis an margadh inmheánach (1993)[5] agus tugadh an staidéar riachtanach ar conradh do chomhairleoir seachtrach[6]. Ghlac saineolaithe ó Bhallstáit páirt sa Ghrúpa Stiúrtha Idir-Sheirbhíse mar chuid den mheastóireacht. Reáchtáladh comhdháil ar an 23-24 Feabhra 2010 chun páirtithe leasmhara agus BS a chur ar an eolas maidir leis an dul chun cinn atá á dhéanamh ar an meastóireacht agus dul i gcomhairle leo maidir leis na roghanna sealadacha a d’fhéadfadh an comhairleoir a fhorbairt amach anseo. Bhí an t‑ionchur a fuarthas mar bhonn leis na roghanna agus moltaí deiridh. Cuireadh tuarascáil na meastóireachta[7] i láthair ag an dara comhdháil a reáchtáladh ar an 28 Meán Fómhair 2010, comhdháil ar fhreastail páirtithe leasmhara, an pobal i gcoitinne, agus ionadaithe ó BS agus tríú tíortha uirthi. Nasctha leis an gcomhdháil seo reáchtáladh comhairliúchán poiblí maidir leis na moltaí a d’eascair ón meastóireacht agus scóip an mheasúnaithe tionchair a rinneadh ina dhiaidh sin. Le linn a bheith ag ullmhú don mheasúnú tionchair, pléadh na roghanna molta ag an gcomhairleoir seachtrach leis na Ballstáit i gComhairle leis na Príomhoifigigh Sláinte Plandaí (COPHs) i mbabhtaí éagsúla cruinnithe agus, i ndáil le comhleanúnachas le réimeas na nÁbhar Atáirgthe Plandaí (PRM), Cinn Seirbhíse an réimis sin agus an Páirtí Oibre ábhartha. Tionóladh cúig thascfhórsa le saineolaithe Ballstáit agus leis an gCoimisiún chun tuilleadh plé a dhéanamh ar na príomhréimsí athraithe. Chuathas i gcomhairle le páirtithe leasmhara (ionadaithe ón gcomhlachas tráchtála agus ENRanna) ó thús an phróisis athbhreithnithe, roimh an mheastóireacht a thionscnamh, i rith an staidéir meastóireachta agus arís nuair a bhí an measúnú tionchair ar bun. Bunaíodh Grúpa Oibre ad‑hoc ar Shláinte Plandaí faoi Ghrúpa Comhairleach an tSlabhra Bia, Sláinte Ainmhithe agus Plandaí. Cuireadh an dul chun i láthair agus rinneadh é a phlé i roinnt cruinnithe a bhí ag an gGrúpa Comhairleach thuasluaite, i nGrúpaí Comhairleacha[8] eile agus i ndiaidh cuireadh a fháil i gcruinnithe COPA-COGECA, EUROPATAT, ESA agus UNION FLEURS. Gné lárnach den staidéar meastóireachta agus den staidéar forlíontach eacnamaíoch tugtha ar conradh do chomhairleoir seachtrach ba ea comhairliúchán leis na páirtithe leasmhara. Bhain an comhairliúchán le hathruithe ar réimeas sláinte plandaí an AE mar aon le gnéithe den réimeas atá le haistriú chuig nó ó réimeas na n‑ábhar atáirgthe plandaí agus réimeas an AE ar rialuithe oifigiúla bia agus beatha, sláinte agus leas ainmhithe, sláinte plandaí agus ábhar atáirgthe plandaí. Chinntigh na comhdhálacha a eagraíodh i rith an phróisis athbhreithnithe go raibh ionchur agus dearcthaí na bpáirtithe leasmhara maidir le moltaí agus le scóip an mheasúnaithe tionchair á gcur san áireamh, ó bhéal ag na comhdhálacha agus trí chomhairliúchán poiblí nasctha. Nascadh comhairliúchán faoi thograí an athraithe theicniúil le cruinniú an Ghrúpa Oibre ar Shláinte Plandaí an 18 Feabhra 2011 agus díríodh ar an mbealadh is fearr chun na hathruithe is mó tionchar a bhrú chun cinn. Lena chois sin, foilsíodh comhairliúcháin ar láithreán gréasáin tiomnaithe[9] Ard‑Stiúrthóireacht SANCO. Seoladh comhairliúchán deiridh ar na roghanna straitéiseacha an 13 Bealtaine 2011. Bailiú sonraí Cuireadh tús le sonraí a bhailiú trí mheastóireacht chuimsitheach a rinne comhairleach seachtrach ar an réimeas idir 2009 agus 2010. San áireamh sa mheastóireacht bhí anailís ex post ar an réimeas don tréimhse 1993-2008, bailiú sonraí eacnamaíocha maidir le costais agus ualach riaracháin d’údaráis inniúla agus do pháirtithe leasmhara ag eascairt as an réimeas, mar aon le ex ante roghanna agus moltaí a fhorbairt don todhchaí. Seachadadh an tuarascáil meastóireachta i mBealtaine 2010. Thacaigh an dara conradh leis an gcomhairleach leis an bpróiseas inmheánach a bhain leis an IA a fhorbairt. Bhain an conradh seo le staidéar faoi chainníochtú costas agus tairbhí leasuithe ar an réimeas, forlíontach leis na sonraí a bailíodh i rith na meastóireachta. San áireamh sa staidéar bhí modúil a dhéileáil le measúnú ex ante ar thionchar eacnamaíoch na roghanna sainiúla teicniúla ábhartha d'athbhreithniú na reachtaíochta. Bhí scóip na saincheisteanna nach mór déileáil leo faoi réir comhairliúcháin le páirtithe leasmhara. Bunaíodh na modúil ar bhealach a chinntigh go raibh comhiomlánú indéanta i ndáil leis na roghanna ionchasacha beartais trí chéile. I mí Iúil 2011, sheachaid an comhairleach tuarascáil deiridh an staidéir. Áit ar gá, bailíodh faisnéis bhreise ón litríocht, tuarascálacha staidéir agus ceisteanna chun na príomhthionchair a bheadh ag an athrú beartais a mheas. Lena chois sin, rinne seirbhísí an Choimisiúin measúnú ar thionchair chomhshaoil agus shóisialta na roghanna beartais. Measúnú tionchair Forbraíodh ceithre rogha chun an réimeas a fhorbairt: Rogha 1: Gan ach foirm dhlíthiúil agus soiléire an réimis amháin a fheabhsú. Dhéanfaí an reachtaíocht a thiontú ó Threoir go Rialachán, agus í a shimpliú agus a shoiléiriú. Chothófaí an status quo i dtéarmaí substainte. Rogha 2: Cosc a chur in ord tosaíochta, a nuachóiriú agus a uaschéimniú. Sa bhreis ar Rogha 1, dhéanfaí an t‑ord tosaíochta a fheabhsú trí Iarscríbhinní I agus II reatha na Treorach, ina liostaítear lotnaidí rialaithe de réir gnéithe teicniúla beag beann ar a dtosaíocht don Aontas, a aistriú chuig liostaí bunaithe ar loighic agus tosaíocht idirghabhála. Dhéanfaí córais na bpasanna plandaí agus na gcriosanna cosanta a nuachóiriú (roinnt freagrachta le hoibreoirí gairmiúla) agus a uasghrádú (scóip na bpasanna plandaí, formáid, táillí éigeantacha aisghabhála pasanna plandaí mar atá i gceist cheana féin i ndáil le rialuithe allmhairithe, rialacha maidir le faireachas agus díothú ráige i gcriosanna cosanta). Dhéanfaí an comhleanúnachas idir an PHR agus réimeas na n‑ábhar atáirgthe plandaí a fheabhsú d’fhonn éifeachtacht a mhéadú agus costais a laghdú d'oibreoirí gairmiúla. Dhéanfaí cosc a threisiú trí fhoráil nua a thabhairt isteach i ndáil le hábhair atáirgthe plandaí ardriosca (plandaí le haghaidh plandaithe) nach bhfuil údaraithe le tabhairt isteach san Aontas nó faoi réir sainrialuithe fisiciúla leasaithe go dtí go gcomhlíontar anailís riosca, agus trí dheireadh a chur le díolúintí ar bhagáiste paisinéirí (le bheith faoi réir rialuithe ísealmhinicíochta chun na himpleachtaí costais a laghdú). Rogha 3: Cosc a chur in ord tosaíochta, a nuachóiriú agus a uaschéimniú agus gníomhaíochtaí i gcoinne ráigeanna a threisiú. Le cois Rogha 2, bhunófaí oibleagáidí chun pleanáil faireachais agus teagmhais a dhéanamh. De réir análaí leis na socruithe sa réimeas sláinte ainmhithe, chuirfí cómhaoiniú AE ar fáil le haghaidh faireachais agus, i gcásanna ar leith, le haghaidh cúitimh airgeadais de chaillteanais dhíreacha na n‑oibreoirí gairmiúla. Dhéanfaí tuilleadh forbartha ar na hionstraimí dlí a bhaineann le díothú agus le srianadh. Chuirfí deireadh le heisiamh na mbeart a bhaineann le leathadh nádúrtha. Rogha 4: Cosc a chur in ord tosaíochta, a nuachóiriú agus a uaschéimniú agus gníomhaíochtaí i gcoinne ráigeanna a threisiú agus an scóip do phlandaí ionracha a leathnú. Le cois Rogha 3, chumhdódh an réimeas plandaí ionracha, i dtéarmaí forálacha dlí a bhaineann le bearta agus le cómhaoiniú AE. Ní chumhdófaí plandaí ionracha (seachas plandaí seadánacha) i Roghanna 1, 2 agus 3. Léirigh an measúnú ar thionchair na ceithre roghanna gur sholáthair Rogha 3 an bealach is fearr chun cinn chun na cuspóirí a bhaint amach trí thairbhe a bhaint as an leibhéal costais‑tairbhe is fearr agus an chothromaíocht is fearr ionchur ó Bhallstáit, ó oibreoirí gairmiúla agus ón Aontas. Ba chóir go mbeadh tionchar dearfach suntasach ag Rogha 3 ar bhrabúsacht agus ar fhás eacnamaíoch na n‑earnálacha i gceist; is ionann é freisin agus an léargas is cóngaraí ar thoradh chomhairliúchán na bpáirtithe leasmhara agus BS. Fuarthas an buiséad AE atá riachtanach chun Rogha 3 a chur i bhfeidhm i dtogra an Choimisiúin don Chreat Airgeadais Ilbhliantúil (MFF) do 2014-2020. Tá na forálacha comhfhreagracha dlí san áireamh sa togra dlí do Chreat an Aontais ar chaiteachais bhia agus bheatha, sláinte ainmhithe agus leas, sláinte plandaí agus ábhar atáirgthe plandaí. Fiontair bheaga agus mheánmhéide agus micrifhiontair Éilíonn nádúr an réimis sláinte plandaí nach bhfuil fiontair bheaga agus mheánmhéide (FBM) díolúine ó oibleagáidí an Rialacháin seo. Is FBM iad formhór na bhfiontar a bhfuil tionchar ag an réimeas orthu agus dhéanfaí cuspóirí an réimis a priori a chur i gcontúirt dá ndéanfaí iad a dhíolúnú. Díolmhaíonn an togra fiontair atá ag díol plandaí agus táirgí plandaí leis an margadh áitiúil amháin ón oibleagáid pasanna plandaí a eisiúint, pasanna nach mbeidh ag teastáil ach an oiread do dhíolacháin do thomhaltóirí neamhghairmiúla. I ndáil le micrifhiontair, beidh socruithe speisialta maidir le haisíoc táillí do rialuithe sláinte plandaí, laistigh de chreat na rialacha Státchabhracha, indéanta faoin Rialachán nua a bhaineann le rialuithe oifigiúla. Cearta bunúsacha Léiríonn an Rialachán seo meas ar chearta bunúsacha agus tugann sé aird freisin ar na prionsabail aitheanta go háirithe i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh. Ba cheart do Bhallstáit an Chairt a chur i bhfeidhm de réir na gceart agus na bprionsabal sin, curtha i bhfeidhm go cuí ina reachtaíocht náisiúnta. Dá ainneoin sin, cuireann forálacha áirithe den Rialachán seo teorainn le cearta áirithe faoin gCairt, a mhéid is atá riachtanach, áfach, chun leas ginearálta an Aontais a bhfuil tionchar ag an Rialachán seo air a chosaint agus bunbhrí na gceart i mbaol a chaomhnú. Ní éireoidh le díothú ráigeanna lotnaidí iasachta ach amháin má fhaightear réidh le gach foinse fínithe. Seachas ráigeanna de lotnaidí coraintín ar áitreabh oibreoirí gairmiúla, d'fhéadfadh go dtarlódh ráigeanna ar fhaiche phoiblí nó phríobháideach. Sna cásanna sin, ní mór go n‑áireofaí na plandaí fínithe agus na plandaí a d’fhéadfadh a bheith fínithe san fhaiche phoiblí agus phríobháideach sna bearta díothaithe ionas go n‑éireoidh leo (feidhmeoidh aon phlandaí fínithe atá fágtha mar fhoinse fínithe nua in áiteanna eile). Ciallaíonn sé seo, i gcásanna áirithe, go mbeidh sé riachtanach rochtain a thabhairt d’údaráis inniúla Ballstát ar áitreabh príobháideach le haghaidh rialuithe oifigiúla, agus ina dhiaidh sin go bhféadfadh forchur cóireála nó beart díothaithe nó srianta nó toirmisc áirithe ar úsáid plandaí a bheith i gceist. Is ionann é seo agus teorannú ar Airteagail 7 agus 17 den Chairt um Chearta Bunúsacha a bhaineann, go seach, le Meas ar Shaol Príobháideach agus Teaghlaigh agus Ceart chun Maoine. Tá an teorannú sin riachtanach chun cuspóir leas ginearálta a chomhlíonadh, leas arb ionann é agus cosaint sláinte plandaí san Aontas. Tá an teorannú seo comhréireach mar nach féidir an cuspóir de leas ginearálta a chomhlíonadh gan a chinntiú go léiríonn gach duine meas ar na bearta fíteashláintíochta (chiallódh staonadh ó phlandaí fínithe i ngairdíní príobháideacha a scriosadh go mbeadh tairbhí na mbeart díothaithe forchurtha ar oibreoirí gairmiúla agus curtha i gcrích ar fhaiche atá faoi úinéireacht phríobháideach á neamhniú). Is iad na Ballstáit a bheidh freagrach as cúiteamh cothrom don chaillteanas a sholáthar do shaoránaigh ábhartha go tráthúil. Is dá réir sin a dhéantar bunbhrí an Chearta chun Maoine a chaomhnú. Beidh dualgas ar dhuine ar bith a bhfuil eolas aige/aici faoi lotnaid coraintín láithreacht na lotnaide coraintín a chur in iúl do na húdaráis inniúla, i dteannta leis an bhfaisnéis a bhaineann le bunús agus nádúr an ábhair i gceist. Beidh sé seo ábhartha freisin do shaotharlanna agus d'eagraíochtaí taighde a bhfuil lotnaidí á dtabhairt faoi deara acu i samplaí atá á gcur ar fáil dóibh. D’fhéadfadh i gcásanna áirithe gurb ionann é seo agus teorannú ar Airteagal 8 den Chairt, a bhaineann le Ceart chun Sonraí Pearsanta a Chosaint. Tá an teorannú seo riachtanach d’fhonn cuspóir leas an phobail de shláinte plandaí an Aontais a chomhlíonadh, ó tharla nach mór torthaí lotnaidí coraintín a chur ar a súile do na húdaráis inniúla d'fhonn díothú láithreach ráigeanna a chinntiú. Tá an teorannú comhréireach ó tharla go bhfuil sonraí pearsanta faoi réir na forála a mhéid is atá fíor-riachtanach do na húdaráis inniúla d’fhonn ráigeanna a aimsiú agus gníomhú mar is cuí. Is dá réir sin a dhéantar bunbhrí an Chearta chun Sonraí Pearsanta a chaomhnú. 3. GNÉITHE DLÍTHIÚLA AN TOGRA Caibidil I: Ábhar, scóip agus sainmhínithe Ní áirítear i scóip chríche an réimis aon ranna thar lear na mBallstát, de bhrí go mbaineann na ranna seo le réigiúin bhithgheografacha eile an domhain, áit a bhfuil na lotnaidí sin le fáil agus áit a bhfuil cosaint ag teastáil iontu ó chríocha Eorpacha na mBallstát. Ní áirítear i scóip chríche an réimis Cuid den oileánra Macrainéiseach (oileán Mhaidéara agus na hAsóir), arb ionann é agus réigiún bithgheografach forluiteach le réigiún na Meánmhara, Leithinis na hIbéire go háirithe, i dtéarmaí fásra nádúrtha. Tá sé oiriúnach, dá réir sin, an t‑oileánra a chur san áireamh i scóip an réimis. Liostaítear in Iarscríbhinn I críocha na mBallstát atá clúdaithe ag an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh ach, chun críche an Rialacháin seo, déileáiltear leo mar thríú tíortha. Níl plandaí ionracha ach amháin plandaí seadánacha (ag beathú go fisiciúil ar phlandaí óstacha) san áireamh sa scóip seo, ar aon dul le toradh an mheasúnaithe tionchair. Soláthraítear sainmhínithe de réir mar is gá. Caibidil II: Lotnaidí coraintín I dTreoir 2000/29/CE, tá lotnaidí liostaithe in Iarscríbhinní sainiúla. Ina ionad sin, sonraítear sa togra nádúr coincheapúil na lotnaidí coraintín agus liostaítear iad ina dhiaidh sin i ngníomhartha cur chun feidhme, mar lotnaidí coraintín an Aontais nó mar lotnaidí coraintín na gCriosanna Cosanta. Éilíonn lotnaidí coraintín san Aontas bearta díothaithe i gcríoch uile an Aontais, ach i gcás lotnaidí coraintín na gCriosanna Cosanta níl sé seo amhlaidh ach amháin laistigh de chriosanna cosanta sonraithe áit nach ann do lotnaidí áirithe, ainneoin gurb eol iad a bheith le fáil i gcodanna eile de dhlínse an Aontais. Tugann an togra cumhacht don Choimisiún lotnaidí coraintín áirithe a liostú mar lotnaidí tosaíochta don Aontas, suas go dtí uasmhéid 10 % de lotnaidí coraintín liostaithe an Aontais. Beidh na lotnaidí sin faoi réir leibhéal feabhsaithe oibleagáidí a bhaineann le hullmhacht agus díothú, arna bhforlíonadh ag tacaíocht airgeadais feabhsaithe ón Aontas le haghaidh na ngníomhaíochtaí riachtanacha. Tá na critéir atá mar bhonn le cinneadh a dhéanamh maidir lena bhfuil lotnaid dhochrach cáilithe mar lotnaid coraintín, lotnaid Aontais nó Criosanna Cosanta, nó lotnaid tosaíochta curtha ar fáil in Iarscríbhinn II den Rialachán. Tá sé réamhthuartha go n‑aistreofar lotnaidí atá liostaithe in Iarscríbhinn I agus II de Threoir 2000/29/CE faoi láthair chuig liostaí oiriúnacha na ngníomhartha cur chun feidhme amach anseo. Ní dhéanfar idirdhealú ar bith níos mó idir lotnaidí atá liostaithe in Iarscríbhinn I agus Iarscríbhinn II de Threoir 2000/29/CE faoi láthair. Chomh maith leis sin, sonraítear sa chaibidil seo rialacha mionsonraithe maidir le láithreacht lotnaidí coraintín, bearta atá le cur i gcrích chun na lotnaidí seo a dhíothú lena n‑áirítear srian a chur ar réimsí atá faoi réir beart díothaithe, suirbhéanna atá le déanamh maidir le láithreacht lotnaidí dochracha a aimsiú agus pleananna teagmhais agus cláir dhíothaithe a bhunú maidir le ráigeanna lotnaidí tosaíochta. Cuireann na forálacha sa chaibidil seo ar chumhacht an Choimisiúin gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh maidir le bearta buana chun lotnaidí coraintín a bhainistiú, lotnaidí atá bunaithe i gcríoch an Aontais. Féadfar glacadh leis na gníomhartha seo freisin ar bhonn sealadach do lotnaidí coraintín neamhliostaithe, agus más gá féadfar úsáid a bhaint as an nós imeachta práinne atá bunaithe faoi Chonradh Liospóin. Is ann do na huirlisí a forbraíodh sa chaibidil seo inniu faoi Threoir 2000/29/CE, ach forbraítear na huirlisí seo go sainráite sa togra. Tá foráil san áireamh a thugann cead do Bhallstáit bearta níos déine a ghlacadh i gcoinne lotnaidí dochracha ná mar atá réamhthuartha i reachtaíocht an Aontais, ar an gcoinníoll nach gcuireann na bearta seo srian ar bhealach ar bith ar shaorghluaiseacht plandaí, táirgí plandaí agus rudaí eile rialaithe ar an margadh inmheánach. Chomh maith leis sin, san áireamh sa chaibidil seo tá forálacha a bhaineann le criosanna cosanta, a chothaíonn an córas reatha, beag beann ar an modh atreisithe d’fhonn a chinntiú go bhfuil criosanna cosanta bailíochtaithe go teicniúil agus go bhfuil aon ráigeanna de na lotnaidí coraintín sa Chrios Cosanta á ndíothú mar is ceart agus go tráthúil. Mura ndéantar amhlaidh, déanfar an crios cosanta a chúlghairm. Agus na hathruithe seo á gcur san áireamh, beidh córas criosanna cosanta an Aontais á ailíniú le córas an réimse saor ó lotnaidí faoin gCoinbhinsiún Idirnáisiúnta Cosanta Plandaí (IPPC), mar atá iarrtha ag páirtithe leasmhara an réimis agus tríú tíortha. Caibidil III: Lotnaidí cáilíochta Inniu tá lotnaidí dochracha nach bhfuil tionchar acu ar úsáid bheartaithe plandaí do phlandú, ach nach gá iad a dhíothú, á rialú faoi na Treoracha margaíochta d’ábhar iomadaithe síolta agus plandaí agus, i bpáirt, in Iarscríbhinn II le Treoir 2000/29/CE. Tá siad ar fad liostaithe sa togra mar lotnaidí cáilíochta an Aontais. Sonraítear ann nádúr coincheapúil a leithéid de lotnaidí agus liostaíonn sé iad ina dhiaidh sin trí ghníomhartha cur chun feidhme. Tá na critéir a bhaineann le cinneadh a dhéanamh maidir lena bhfuil lotnaid cáilithe mar lotnaid cháilíochta an Aontais le fáil in Iarscríbhinn II. Ní bheidh lotnaidí cáilíochta á rialú faoin togra dlí a bhaineann le hÁbhar Atáirgthe Plandaí. Léiriú scéimreach de na cineálacha éagsúla lotnaidí sa togra, an próiseas cinnteoireachta a bhaineann lena gcáilíocht agus na bearta atá ag teastáil ina gcoinne. Caibidil IV: Bearta i ndáil le plandaí, táirgí plandaí agus rudaí eile Tá Iarscríbhinní I dTreoir 2000/29/CE ina liostaítear toirmisc do phlandaí áirithe, táirgí plandaí agus rudaí eile (Iarscríbhinn III), mar aon le riachtanais shainiúla chun iad a thabhairt isteach chuig agus iad a ghluaiseacht ar fud an Aontais a bhunú (Iarscríbhinn IV). Tugann an togra cumhacht don Choimisiún glacadh lena leithéid sin de liostaí trí ghníomhartha cur chun feidhme. Os a choinne sin, baineann na forálacha i gCaibidil IV le rialacha a bhaineann le sainmhíniú beart tríú tíortha comhionann le bearta an Aontais, agus maoluithe a bhaineann leis na toirmisc. Chomh maith leis sin, déileáiltear leis na rialacha faoi seach a bhaineann le gluaiseacht plandaí, táirgí plandaí agus rudaí eile isteach chuig agus laistigh de chriosanna cosanta. Gné nua de réimeas sláinte plandaí an Aontais é Airteagal a thugann cumhacht don Choimisiún glacadh le gníomhartha cur chun feidhme d’fhonn déileáil le rioscaí atá ag eascairt as plandaí áirithe, táirgí plandaí agus rudaí eile ó thríú tíortha áirithe a bhfuil bearta réamhchúramacha ag teastáil ina leith. Éileoidh ábhair phlandaí liostaithe dianscrúdú agus diantástáil níos dlúithe, nó a bheith faoi réir tréimhse coraintín, nó beidh a leithéid faoi réir toirmeasc sealadach a bhaineann lena leithéid a thabhairt isteach san Aontas. Beidh na bearta seo i bhfeidhm ar feadh tréimhse dhá bhliain, agus féadfar fad a chur leo babhta amháin. I rith an ama sin, forbrófar measúnú riosca iomlán, i ndiaidh cinneadh a dhéanamh an t‑ábhar i gceist a rialú go buan, nó deireadh a chur leis na bearta sealadacha. Gné nua eile freisin é an t‑Airteagal ina sonraítear na rialacha bunúsacha do stáisiúin choraintín, sa chás go n‑éilítear úsáid na stáisiún sin de réir an Rialacháin nó de réir gníomhartha tánaisteacha faoin Rialachán. Ní bheidh plandaí rialaithe á dtabhairt isteach san Aontas ag paisinéirí ina mbagáiste faoi réir díolmhaithe níos mó ó na riachtanais agus na toirmisc faoi seach. Tá sé seo riachtanach ó tharla gur aimsíodh gur riosca méadaithe do stádas fíteashláintíochta an Aontais plandaí i mbagáiste paisinéirí agus chomh maith leis sin go bhféadfadh a leithéid rath an réimis a chur ó mhaith. Gné nua eile freisin é Airteagal a éilíonn go mbeidh onnmhairiú plandaí, táirgí plandaí agus rudaí eile chuig tríú tíortha ag tarlú de réir rialacha an Aontais, nó, má cheadaítear de réir rialacha an tríú tíre i gceist nó má aontaíonn an tríú tír go sainráite ar a leithéid trí chomhaontuithe déthaobhacha nó eile, de réir riachtanais an tríú tíre sin. Caibidil V: Clárú na n‑oibreoirí gairmiúla agus inrianaitheacht Éilíonn an togra go mbeadh na hoibreoirí gairmiúla ábhartha cláraithe, ar chlár a éileoidh go mbeidh dualgas ar na hoibreoirí gairmiúla a bheith cláraithe faoin Rialachán beartaithe a bhaineann le hábhar atáirgthe plandaí. Ba chóir go mbeadh sé seo mar bhonn le hualach na n‑oibreoirí gairmiúla a laghdú. Comhlíonfaidh oibreoirí cláraithe riachtanais áirithe maidir le hinrianaitheacht ábhar plandaí atá á rialú acu. Caibidil VI: Deimhniú plandaí, táirgí plandaí agus rudaí eile Tá Iarscríbhinn (V) le Treoir 2000/29/CE ina liostaítear na riachtanais a bhaineann le deimhniú plandaí, táirgí plandaí agus rudaí eile tugtha isteach chuig nó ag gluaiseacht laistigh den Aontas. Tugann an togra cumhacht don Choimisiún glacadh lena leithéid sin de liostaí trí ghníomhartha tarmligthe. Chomh maith leis sin, déileáiltear leis na rialacha faoi seach a bhaineann le deimhniú plandaí, táirgí plandaí agus rudaí eile isteach chuig agus laistigh de chriosanna cosanta. Tá sé á réamhthuar sa togra go n‑éileoidh gach planda atá le plandáil, seachas síolta áirithe, teastas fíteashláintíochta roimh phlanda a thabhairt isteach san Aontas agus pas plandaí chun gluaiseacht laistigh den Aontas a cheadú. Beidh pasanna plandaí ag teastáil le haghaidh gach gluaiseacht idir oibreoirí gairmiúla, ach ní le haghaidh díolachán chuig úsáideoirí deiridh neamhghairmiúla. Déanfar an pas plandaí a shimplí agus a chomhchuibhiú. In ionad uimhir míre, d’fhéadfadh go mbeadh slis, barrachód nó holagram ar phas plandaí chun nasc a chruthú le córais inmheánacha inrianaitheachta oibreoirí gairmiúla. D’fhéadfadh go n‑éileodh scrúduithe ar phlandaí, táirgí plandaí agus rudaí eile a dteastaíonn pas plandaí uathu go mbainfí úsáid as scéimeanna deimhnithe a bhaineann le lotnaidí coraintín áirithe agus/nó lotnaidí cáilíochta, áit a bhfuil scrúduithe páirce i rith an tséasúir fáis fíor-riachtanach. D’fhéadfaí an fhéidearthacht seo a chruthú dá gcuirfí lotnaidí cáilíochta san áireamh sa Rialachán sláinte plandaí. Sa chás go bhfuil gá le scéimeanna deimhnithe faoin Rialachán sláinte plandaí, foráiltear go mbeidh na scéimeanna deimhnithe sin ag teacht leis na scéimeanna atá cruthaithe faoin Rialachán beartaithe a bhaineann le hábhar atáirgthe plandaí. Ba chóir go gcuirfeadh sé seo bac ar bhunú scéimeanna dúbailte, arb é a bheadh mar thoradh leo ná dúbailt costas d'oibreoirí gairmiúla. Oibreoir cláraithe atá údaraithe ag na húdaráis inniúla a beidh i mbun pasanna plandaí a eisiúint, nó, ar iarratas uathu féin, is iad na húdaráis inniúla a bheith á n‑eisiúint. Sa chás go n‑éilíonn ábhar plandaí pas plandaí faoin Rialachán sláinte plandaí agus lipéad deimhnithe faoin Rialachán beartaithe a bhaineann le hábhar atáirgthe plandaí, beidh an pas plandaí agus an lipéad deimhnithe le fáil in aon doiciméad amháin. Ba cheart go gcuirfeadh sé seo bac ar chostais dhúbailte d’oibreoirí gairmiúla, sa chás gurb iad na húdaráis inniúla atá freagrach as an eisiúint. Tá rialacha a bhaineann le húdarú agus maoirseacht oibreoirí gairmiúla a bhfuil pasanna plandaí á n‑eisiúint acu agus scrúdú an ábhair plandaí i gceist réamhthuartha, d’fhonn a chinntiú go bhfuil forálacha uile an Rialacháin á gcomhlíonadh ag an ábhar. Chomh maith leis sin, tá rialacha a bhaineann le húdarú agus le maoirseacht táirgeoirí ábhar pacáistithe adhmaid a bhfuil marc ar leith luaite acu leis an ábhar sin réamhthuartha, i ndiaidh cóireála de réir an Chaighdeáin Idirnáisiúnta do Bhearta Fíteashláintíochta Uimh. 15 an Rialacháin ar ábhar pacáistithe adhmaid i dtrádáil idirnáisiúnta. Chun críocha onnmhairithe, tá sé á réamhthuar sa togra go mbunófar teastas réamh‑onnmhairithe, do chásanna ina bhfuil an t‑ábhar plandaí onnmhairithe ó Bhallstát nach ionann é agus an Ballstát bunaidh. Tiocfaidh an teastas réamh‑onnmhairithe in áit an doiciméid treorach neamhfhoirmiúil atá in úsáid faoi láthair agus ar chomhaontaigh na Ballstáit air. Caibidil VII: Bearta ag tacú le cur chun feidhme an Rialacháin Tá sé á réamhthuar sa togra go mbunófar córas fógartha leictreonach d’fhógairt agus do thuairisciú. Caibidil VIII: Forálacha deiridh Tá sé á réamhthuar sa togra go gcabhróidh Buanchoiste nua ar a mbeidh na Coistí reatha atá ag déileáil leis an slabhra bia, sláinte ainmhithe agus plandaí agus ábhar atáirgthe plandaí (in ionad an Bhuanchoiste reatha ar Shláinte Plandaí) leis an gCoimisiún. Tá sé á réamhthuar sa togra go ndéanfar leasuithe ar an Rialachán a bhaineann le costais bhia agus bheathaithe an Aontais, agus tá sé á réamhthuar chomh maith go nglacfar leis seo roimh an togra dlí reatha. San áireamh sna leasuithe seo tá an fhéidearthacht ann go mbeadh bearta á gcómhaoiniú ag an Aontas do lotnaidí tosaíochta (catagóir lotnaidí cruthaithe sa togra reatha) agus cúiteamh d’oibreoirí do luach tarscaoilte ábhar plandaí atá scriosta mar chuid de na bearta díothaithe a bhaineann le lotnaidí tosaíochta. Déantar sé Treoir Rialaithe a bhaineann le bainistíocht lotnaidí áirithe coraintín a aisghairm faoin togra (galar fadharcáin prátaí, néimeatóidí cist práta, donnlobhadh prátaí, lobhadh fáinneach prátaí, rolladh duille choróineach agus scála San José) lotnaidí arb eol iad a bheith le fáil san Aontas. Amach anseo glacfar le gníomhartha dá leithéid mar ghníomhartha tánaisteacha faoin Rialachán beartaithe seachas mar ghníomhartha cinnte ar bhonn comhpháirteach. Tiocfaidh gníomhartha tánaisteacha atá san áireamh faoin Rialachán beartaithe nua in áit na dTreoracha ar lotnaidí dochracha prátaí, gan a substaint a athrú. Níl dada le teacht in áit na dTreoracha ar rolladh duille choróineach agus scála San José. 4. IMPLEACHT BHUISÉADACH Tá na forálacha agus leithreasuithe airgeadais chun an Rialachán a chur i bhfeidhm go dtí an 31 Nollaig 2020 á gcur i láthair sa togra dlí do Rialachán a bhaineann le bainistiú caiteachais a bhaineann leis an slabhra bia, sláinte ainmhithe agus leas ainmhithe, agus a bhaineann le sláinte plandaí agus ábhar atáirgthe plandaí. Ní thugann an togra reatha le fios go mbeidh aon chaiteachais nach bhfuil le fáil i ráiteas airgeadais an togra dlí don Rialachán sin cheana féin i gceist agus ní éilíonn sé acmhainní daonna breise ach oiread. 2013/0141 (COD) Togra le haghaidh RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le bearta cosanta i gcoinne lotnaidí plandaí TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH, Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 43 de, Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach, Tar éis an dréacht-ghníomh reachtach a chur faoi bhráid na bParlaimintí náisiúnta, Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa[10], Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún[11], Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach, De bharr an méid seo a leanas: (1) Is i dTreoir 2000/29/CE ón gComhairle an 8 Bealtaine 2000 maidir le bearta cosanta i gcoinne orgánaigh atá dochrach do phlandaí nó do tháirgí plandaí a thabhairt isteach sa Chomhphobal agus i gcoinne leathadh orgánach den sórt sin laistigh den Chomhphobal[12]. (2) An 21 Samhain 2008, thug an Chomhairle cuireadh don Choimisiún leanúint le meastóireacht a dhéanamh ar an gcóras sláinte plandaí sin[13]. (3) I bhfianaise thoradh na meastóireachta sin agus na taithí a fuarthas ó Threoir 2000/29/CE a chur i bhfeidhm, ba cheart Treoir nua a chur in áit na Treorach sin. D’fhonn cur i bhfeidhm aonfhoirmeach na rialacha nua seo a áirithiú, ba cheart Rialachán a bheith sa ghníomh a thiocfaidh in ionad na Treorach sin. (4) Baineann fíorthábhacht le sláinte plandaí i ndáil le táirgeadh plandaí, éiceachórais nádúrtha glasa idir poiblí agus príobháideacha, seirbhísí éiceachórais agus bithéagsúlacht san Aontas. Tá sláinte plandaí i mbaol ó speicis atá dochrach do phlandaí agus do tháirgí plandaí, 'lotnaidí' anseo feasta. D’fhonn an baol sin a chomhrac, tá sé riachtanach bearta a ghlacadh a bhaineann le cinneadh a dhéanamh maidir leis na rioscaí fíteashláintíochta atá luaite leis na lotnaidí sin agus na rioscaí sin a laghdú chuig leibhéal inghlactha. (5) Tá an gá atá le bearta den sórt sin aitheanta le fada. Bearta den sórt sin a bhí mar bhonn le comhaontuithe idirnáisiúnta agus coinbhinsiúin idirnáisiúnta, lena n-áirítear an Coinbhinsiún Idirnáisiúnta Cosanta Plandaí (IPPC) an 6 Nollaig 1951 a tugadh i gcrích ag Eagraíocht Bia agus Talmhaíochta na Náisiún Aontaithe agus a théacs nua athbhreithnithe a faomhadh ag Comhdháil na hEagraíochta Bia agus Talmhaíochta i mí na Samhna 1997 ag an 29ú seisiún. Tá an tAontas páirteach in IPPC. (6) Tá an chuma ar an scéal maidir le cinneadh raon feidhme an Rialacháin seo gur den tábhacht é tosca bithgheografacha a chur san áireamh d'fhonn a áirithiú nach leathnaíonn lotnaidí nach bhfuil i gcríoch Eorpach an Aontais chuig an gcríoch sin. Dá thoradh sin, níor cheart críocha neamh-Eorpacha na mBallstát (na réigiúin fhorimeallacha) dá dtagraítear in Airteagal 355(1) CFAE a chur san áireamh i scóip chríochach an Rialacháin seo. Ba cheart na críocha sin a liostú. Sa chás go leasaítear stádas críche den sórt sin nó críche dá dtagraítear in Airteagal 355(2) CFAE de bhun Airteagal 355(6) CFAE, ba cheart an liosta sin a leasú d’fhonn a áirithiú go mbeidh scóip chríochach an Rialacháin seo teoranta don chuid Eorpach de chríoch an Aontais. Ba cheart breathnú ar thagairtí do thríú tíortha mar thagairtí do na críocha atá san áireamh sa liosta sin freisin. (7) Is i dTreoir 2000/29/CE a shonraítear na rialacha a bhaineann le rialuithe oifigiúla atá le cur i gcrích ag na húdaráis inniúla maidir le bearta cosanta i gcoinne orgánaigh atá dochrach do phlandaí nó do tháirgí plandaí a thabhairt isteach sa Chomhphobal agus i gcoinne leathadh orgánach den sórt sin laistigh den Chomhphobal. Faoi láthair is i Rialachán (AE) Uimh …/…. maidir le rialuithe oifigiúla agus gníomhaíochtaí oifigúla eile a dhéantar maidir le rialuithe oifigiúla agus gníomhaíochtaí oifigiúla eile arna ndéanamh lena áirithiú go gcuirfear i bhfeidhm dlí an bhia agus na beatha, rialacha maidir le sláinte agus leas ainmhithe, sláinte plandaí agus ábhar atáirgthe plandaí, táirgí cosanta plandaí agus lotnaidicídí agus lena leasaítear Rialacháin (CE) Uimh. 999/2001, 1829/2003, 1831/2003, 1/2005, 396/2005, 834/2007, 1099/2009, 1069/2009, 1107/2009, Rialacháin (AE) Uimh. 1151/2012, [….]/2013 [Oifig na bhFoilseachán: cuir isteach uimhir an Rialacháin lena leagtar síos forálacha maidir le bainistiú caiteachais i ndáil leis an mbiashlabhra, sláinte ainmhithe agus leas ainmhithe, agus i ndáil le sláinte plandaí agus ábhar atáirgthe plandaí], agus Treoracha 98/58/CE, 1999/74/CE, 2007/43/CE, 2008/119/CE, 2008/120/CE agus 2009/128/CE (an Rialachán maidir le rialuithe oifigiúla)[14] [Oifig na bhFoilseachán, cuir isteach uimhir an Rialacháin maidir le Rialuithe Oifigiúla agus, san fhonóta, an tagairt don Iris Oifigiúil] atá rialacha den sórt sin sonraithe agus, dá réir sin, níor cheart iad a áireamh mar chuid den Rialachán seo. (8) Ba cheart critéir a leagan amach ionas gur féidir na lotnaidí a shainaithint ar gá bearta rialaithe a ghlacadh ina leith i gcomhair chríoch uile an Aontais. Tagraítear do lotnaidí den sórt sin mar 'lotnaidí coraintín an Aontais'. Chomh maith leis sin, ba cheart critéir a shonrú a bhaineann le sainaithint lotnaidí a bhfuil sé riachtanach bearta rialaithe a ghlacadh ina leith i gcuid amháin nó níos mó den chríoch sin. Tagraítear do lotnaidí den sórt sin mar 'lotnaidí coraintín na gcriosanna cosanta'. (9) D’fhonn deis a thabhairt iarrachtaí maidir le rialú lotnaidí coraintín an Aontais díriú ar lotnaidí a bhfuil an tionchar eacnamaíoch, comhshaoil nó sóisialta is déine acu ar chríoch an Aontais trí chéile, ba cheart liosta srianta de lotnaidí den sórt sin, 'lotnaidí tosaíochta' anseo feasta, a bhunú. (10) Tá sé oiriúnach díolúintí ó thoirmeasc ar thabhairt isteach agus gluaiseacht lotnaidí coraintín laistigh de chríoch an Aontais ar mhaithe le cuspóirí eolaíochta, trialacha, roghanna cineáil, síolrú agus taispeántais a sholáthar. (11) D’fhonn gníomhaíocht éifeachtach agus thráthúil a áirithiú i gcás lotnaid choraintín de chuid an Aontais a bheith ann, ba cheart go mbainfeadh oibleagáidí fógra a thabhairt leis na hoibreoirí gairmiúla, poiblí agus leis na Ballstáit. (12) Sa chás go dtugann na hoibleagáidí sin fógra a thabhairt le fios gur cheart sonraí pearsanta daoine nádúrtha nó dlí a nochtadh leis na húdaráis inniúla, d’fhéadfadh gurb ionann é seo agus teorannú ar Airteagal 8 (Cosaint Sonraí Pearsanta) den Chairt um Chearta Bunúsacha. Bheadh an teorannú sin riachtanach agus comhréireach, áfach, d'fhonn an cuspóir maidir le leas an phobail atá ag an Rialachán seo a chur i gcrích. (13) Ba cheart go mbeadh oibleagáid ar oibreoir gairmiúil a fhaigheann amach gurb ann do lotnaid choraintín de chuid an Aontais i bplanda, táirge plandaí nó réad eile atá nó a bhí á rialú aige, gach beart is cuí a dhéanamh maidir le díothú na lotnaide sin, aistarraingt nó aisghairm na bplandaí, táirgí plandaí nó réad eile i gceist mar aon leis an údarás inniúil, daoine eile sa slabhra trádála agus an pobal a chur ar an eolas. (14) Ba cheart do Bhallstáit na bearta riachtanacha ar fad a dhéanamh chun lotnaidí coraintín an Aontais a dhíothú, nuair a aimsítear ina gcríocha iad. Tá sé oiriúnach bearta a leagan síos ar féidir le Ballstáit a chur i gcrích i gcás den sórt sin agus na prionsabail a mbeidh na bearta bunaithe orthu. Ba cheart go n-áireofaí sna bearta sin réimsí srianta a bhunú, lena n-áirítear crios fínithe agus crios maolánach. (15) I gcásanna áirithe, ba cheart do Bhallstáit bearta a fhorchur maidir le díothú lotnaidí coraintín ar phlandaí in áitreabh príobháideach, mar nach n-éireoidh le díothú lotnaidí ach amháin má chuirtear deireadh le gach foinse fínithe. Chuige sin, ba cheart go mbeadh rochtain dlí ag údaráis inniúla Ballstát ar na háitribh sin. D’fhéadfadh gurb ionann sin agus teorannú ar Airteagal 7 (Meas ar Shaol Príobháideach agus Teaghlaigh) agus Airteagal 17 (Ceart chun Maoine) den Chairt um Chearta Bunúsacha. Tá an teorannú sin riachtanach agus comhréireach chun an cuspóir maidir le leas an phobail atá ag an gcóras a bhaint amach, sa mhéid is go n-áirithíonn Ballstáit gurb ann do chúiteamh cothrom agus tráthúil maidir le caillteanas maoin phríobháideach. (16) Tá sé fíorthábhachtach a bhrath go luath go bhfuil lotnaidí i láthair chun díothú tráthúil agus éifeachtach a áirithiú. Dá réir sin, ba cheart do Bhallstáit suirbhéanna a dhéanamh bunaithe ar lotnaidí coraintín an Aontais a bheith sna limistéir sin arb eol nárbh ann do na lotnaidí sin iontu. I bhfianaise líon na lotnaidí coraintín san Aontas agus an méid ama agus na hacmhainní a theastaíonn chun na suirbhéanna sin a dhéanamh, ba cheart do Bhallstáit cláir idirbhliantúla suirbhé a bhunú. (17) Ba cheart go mbeadh sé de chumhacht ag an gCoimisiún bearta a ghlacadh sa chás go bhfuil amhras ann nó sa chás go bhfuil sé dearbhaithe go bhfuil lotnaidí coraintín sonracha de chuid an Aontais i láthair, bearta a bhaineann go háirithe lena ndíothú agus lena srianadh, agus réimsí srianta a bhunú, mar aon le suirbhéanna, pleananna teagmhais, cleachtaí ionsamhlúchain agus pleananna díothaithe a bhaineann leis na lotnaidí sin. (18) Chun gníomhaíocht ghasta agus éifeachtach i gcoinne lotnaidí nach lotnaidí coraintín de chuid an Aontais iad ach a mheasann Ballstáit go bhféadfaidís na coinníollacha maidir le háireamh ar liosta lotnaidí coraintín an Aontais a chomhlíonadh, ba cheart foráil a dhéanamh maidir le bearta atá le cur i gcrích ag Ballstáit sa chás go bhfaigheann siad amach gurb ann de lotnaid den sórt sin. Ba cheart forálacha comhchosúla a leagan amach don Choimisiún. (19) Faoi réir coinníollacha áirithe, ba cheart go mbeadh cead ag Ballstáit bearta díothaithe níos déine ná na bearta atá sonraithe i reachtaíocht an Aontais a ghlacadh. (20) Ba cheart go mbeadh forálacha speisialta ann do lotnaidí tosaíochta, forálacha a bhaineann le faisnéis don phobal, suirbhéanna, pleananna teagmhais, pleananna díothaithe agus bearta a bheith á gcómhaoiniú ag an Aontas. (21) Ba cheart lotnaidí coraintín atá i láthair i gcríoch an Aontais ach nach bhfuil i láthair i gcodanna sonracha den chríoch atá ainmnithe mar 'chriosanna cosanta', agus a mbeadh tionchair dhoghlactha eacnamaíocha, shóisialta nó comhshaoil acu dá mbeidís i láthair sna criosanna cosanta sin, a shainaithint agus a liostú go sonrach mar 'lotnaidí coraintín na gcriosanna cosanta'. Ba cheart toirmeasc a chur ar lotnaidí coraintín na gcriosanna cosanta a thabhairt isteach sna criosanna cosanta lena mbaineann, a aistriú laistigh díobh, agus a scaoileadh iontu. (22) Ba cheart rialacha a leagan amach maidir le criosanna cosanta a aithint, a athrú nó a n‑aitheantas a chúlghairm, maidir le hoibleagáidí suirbhé do chriosanna cosanta, agus gníomhaíochtaí atá le cur i gcrích maidir le lotnaidí coraintín na gcriosanna cosanta atá i láthair sna criosanna cosanta lena mbaineann. Sa chás go bhfaightear amach go bhfuil lotnaid choraintín na gcriosanna cosanta i láthair laistigh de chrios cosanta áirithe, ba cheart go mbeadh rialacha diana i bhfeidhm maidir le leasú agus le cúlghairm na gcriosanna cosanta sin. (23) Ba cheart tagairt do lotnaid, nach lotnaid choraintín de chuid an Aontais é, mar 'lotnaid cháilíochta de chuid an Aontais' sa chás go bhfuil lotnaid á haistriú trí phlandaí sonracha le haghaidh plandú, agus go bhfuil tionchar eacnamaíoch doghlactha ag baint leis an lotnaid a bheith i láthair ar na plandaí le haghaidh plandú sin maidir le húsáid bheartaithe na bplandaí sin agus ba cheart iad a liostú mar lotnaid cháilíochta de chuid an Aontais. D’fhonn teorainn a chur le láithreacht lotnaidí den sórt sin ba cheart toirmeasc a chur ar a dtabhairt isteach nó ar a ngluaiseacht laistigh de chríoch an Aontais ar na plandaí le haghaidh plandú atá i gceist mura ndéantar foráil dá mhalairt sa liosta sin. (24) Tá riosca doghlactha fíteashláintíochta ag baint le plandaí áirithe, táirgí plandaí áirithe agus réada áirithe eile mar gheall ar an dóchúlacht go bhféadfaidís feidhmiú mar óstach do lotnaid choraintín de chuid an Aontais. Tá bearta maolaithe riosca atá inghlactha ar fáil do chuid de na lotnaidí seo ach níl i gcás cuid eile fós. Ag brath ar bhearta maolaithe riosca atá inghlactha a bheith ar fáil, ba cheart toirmeasc a chur ar a dtabhairt isteach agus ar a n-aistriú laistigh de chríoch an Aontais nó ba cheart iad a bheith faoi réir ceanglas speisialta. Ba cheart go mbeadh na plandaí, táirgí plandaí agus na réada eile sin liostaithe. (25) Ba cheart foráil a dhéanamh maidir le maoluithe ó na toirmisc nó ó na ceanglais speisialta a bhaineann le tabhairt isteach plandaí, táirgí plandaí agus réad eile i gcríoch an Aontais. Ba cheart go mbeadh sé de chumhacht ag an gCoimisiún aitheantas a thabhairt do bhearta áirithe tríú tíortha mar bhearta atá comhionann leis na ceanglais a bhaineann le gluaiseacht plandaí, táirgí plandaí nó réad eile laistigh de chríoch an Aontais. (26) Níor cheart go mbainfeadh na toirmisc nó na ceanglais seo le líon beag plandaí, táirgí plandaí agus réad eile, seachas plandaí le haghaidh plandú, atá beartaithe do chríocha neamhthráchtála agus neamhghairmiúla ná níor cheart go mbainfidís le tabhairt isteach agus gluaiseacht plandaí, táirgí plandaí agus réad eile laistigh de chriosanna teorann. Ná níor cheart go mbainfidís le tabhairt isteach agus gluaiseacht plandaí, táirgí plandaí agus réad eile chun críche eolaíochta, trialacha, roghanna cineáil, síolrú agus taispeántais laistigh de chríoch an Aontais. Ba cheart bearta cosanta iomchuí a leagan amach agus faisnéis a sholáthar do na daoine lena mbaineann. (27) Ba cheart foráil a dhéanamh maidir le maolú ó rialacha an Aontais i ndáil le tabhairt isteach agus gluaiseacht plandaí, táirgí plandaí agus réad eile atá á n-aistriú laistigh de chríoch an Aontais. (28) D’fhéadfadh go mbeadh rioscaí suntasacha maidir le bunú lotnaidí coraintín nach bhfuil aon bhearta glactha ina leith de bhun an Rialacháin seo a bheith i gceist le trádáil idirnáisiúnta plandaí le haghaidh plandúe nach bhfuil ach taithí theoranta fíteashláintíochta ann ina leith. D’fhonn gníomhaíocht ghasta agus éifeachtach i gcoinne rioscaí nua-aitheanta a bhaineann le plandaí le haghaidh plandú nach bhfuil faoi réir ceanglas ná toirmeasc buan, ach a d’fhéadfadh a bheith cáilithe do bhearta buana den sórt sin, ba cheart go mbeadh deis ag an gCoimisiún bearta sealadacha a ghlacadh de réir an phrionsabail réamhchúraim. (29) Tá sé riachtanach toirmisc agus ceanglais speisialta a shonrú, cosúil lena bhfuil sonraithe do chríoch an Aontais, maidir le tabhairt isteach agus gluaiseacht plandaí, táirgí plandaí agus réad eile laistigh de chriosanna cosanta, a bheadh mar bhonn le riosca fíteashláintíochta ag leibhéal doghlactha bunaithe ar an dóchúlacht gur óstaigh a bheadh iontu don lotnaid choraintín a bhaineann leis an gcrios chosanta i gceist. (30) Ba cheart ceanglais ghinearálta a ghlacadh maidir le feithiclí agus ábhar pacáistithe plandaí, táirgí plandaí agus réad eile d'fhonn a áirithiú go bhfuil siad saor ó lotnaidí coraintín. (31) Ba cheart do Bhallstáit stáisiúin choraintín a ainmniú. Ba cheart ceanglais maidir le hainmniú, oibriú agus maoirseacht na stáisiún coraintín mar aon le scaoileadh plandaí, táirgí plandaí agus réad eile ó na sstáisiúin seo a shonrú. Sa chás go n-áirítear sna ceanglais sin cothabháil liostaí foirne agus cuairteoirí a thugann cuairt ar na stáisiúin, d’fhéadfadh gurb ionann é seo agus teorannú ar Airteagal 8 (Cosaint Sonraí Pearsanta) den Chairt um Chearta Bunúsacha. Bheadh an teorannú sin riachtanach agus comhréireach, áfach, d'fhonn cuspóir leas an phobail an Rialacháin seo a chur i gcrích. (32) Sa chás go n-éilítear é bunaithe ar chomhaontú déthaobhach idir an tAontas agus tríú tír, nó trí reachtaíocht tríú tír, ba cheart go mbeadh plandaí, táirgí plandaí agus réada eile a bhogtar amach as críoch an Aontais chuig an tríú tír i gceist ag comhlíonadh na rialacha sin. (33) Sa chás, i ndáil le plandaí áirithe, táirgí plandaí nó réada eile bogtha amach as críoch an Aontais chuig tríú tíortha, nach bhfuil geidhm ag aon chomhaontú déthaobhach fíteashláintíochta idir an tAontas agus tríú tír ná ag reachtaíocht fíteashláintíochta tríú tír, ba cheart cosaint a thairiscint do thríú tíortha i gcoinne lotnaidí coraintín an Aontais mar gheall ar an nádúr dochrach a bhaineann leo, ach amháin sa chás gurb eol go hoifigiúil lotnaid choraintín de chuid an Aontais a bheith i láthair sa tríú tír i gceist agus nach bhfuil an lotnaid sin faoi rialú oifigiúil, nó sa chás gur féidir a thoimhdiú go réasúnach nach gcomhlíonann an lotnaid choraintín sin de chuid an Aontais na critéir a bhaineann le cáiliú mar lotnaid choraintín sa tríú tír i gceist. (34) D’fhonn cur i bhfeidhm éifeachtach an Rialacháin seo a áirithiú, ba cheart go mbeadh oibreoirí gairmiúla atá faoi réir oibleagáidí faoin Rialachán seo a chlárú i gcláir atá bunaithe ag na Ballstáit. Ar mhaithe leis an ualach riaracháin a laghdú, ba cheart go mbeadh oibreoirí gairmiúla a thagann laistigh de raon Rialachán (AE) Uimh …/…. ar ……[15] [Oifig na bhFoilseachán le huimhir, teideal agus, i bhfonóta, tagairt IO don Rialachán ar ábhar atáirgthe plandaí a chur isteach] a chur san áireamh sna cláir sin freisin. (35) Ba cheart deis a thabhairt d’oibreoirí gairmiúla atá ag feidhmiú ag níos mó ná áitreabh amháin gach ceann de na háitribh sin a chlárú ina n-aonar. (36) D’fhonn a éascú foinse fínithe lotnaide coraintín a bhrath, tá sé oiriúnach dualgas a chur ar oibreoirí gairmiúla taifid a choinneáil a bhaineann le plandaí, táirgí plandaí agus réada eile curtha ar fáil ag oibreoirí gairmiúla dóibh agus curtha ar fáil acu d'oibreoirí gairmiúla eile. I bhfianaise na dtréimhsí folaigh atá ag lotnaidí coraintín áirithe, agus na tréimhse ama a theastaíonn chun foinse an fhínithe a bhrath, ba cheart taifid a choinneáil ar feadh trí bliana. (37) Chomh maith leis sin, ba cheart go mbeadh córais agus nósanna imeachta i bhfeidhm ag oibreoirí gairmiúla d’fhonn a chur ar a gcumas gluaiseachtaí a bplandaí, a dtáirgí plandaí agus réad eile laistigh dá n-áitreabh féin a shainaithint. (38) Ba cheart go mbeadh deimhniú fíteashláintíochta ag teastáil chun plandaí, táirgí plandaí nó réada eile áirithe a thabhairt isteach ó thríú tíortha i gcríoch an Aontais, agus i gcriosanna cosanta. Ba cheart go mbeadh na plandaí, táirgí plandaí agus na réada eile sin liostaithe ar mhaithe le soiléire. (39) Ba cheart go mbeadh ceanglais IPPC á gcomhlíonadh ag na deimhnithe fíteashláintíochta seo agus ba cheart dóibh a léiriú go bhfuiltear ag comhlíonadh na gceanglas agus na mbeart atá bunaithe de bhun an Rialacháin seo. D’fhonn inchreidteacht na ndeimhnithe fíteashláintíochta a áirithiú, ba cheart rialacha a bhaineann le coinníollacha a mbailíochta agus a gcealaithe a bhunú. (40) Níor cheart gluaiseacht plandaí áirithe, táirgí plandaí áirithe agus réad eile áirithe laistigh de chríoch an Aontais, agus isteach i gcriosanna cosanta agus laistigh díobh a cheadú ach amháin má tá pas plandaí leo, lena léirítear go gcmhlíonann siad na ceanglais agus na bearta atá bunaithe de bhun fhorálacha an Rialacháin seo. Ba cheart go mbeadh na plandaí, na táirgí plandaí agus an réada eile sin liostaithe ar mhaithe le soiléire. (41) Níor cheart pasanna plandaí a cheangal i gcás plandaí, táirgí plandaí agus réad eile atá beartaithe d'úsáideoirí deiridh. (42) D’fhonn inchreidteacht na bpasanna plandaí a áirithiú, ba cheart rialacha a bhaineann lena n-inneachar a bhunú. (43) Go ginearálta, is é an t‑oibreoir gairmiúil ar cheart dó pasanna plandaí a eisiúint. Sa chás nach bhfuil na hacmhainní ag oibreoirí gairmiúla chun pasanna plandaí a eisiúint, ba cheart go mbeadh an fhéidearthacht ann, ar iarratas uathu, go n-eiseoidh na húdaráis inniúla pasanna plandaí. (44) Ba cheart rialacha a shonrú d’eisiúint pasanna plandaí, na scrúduithe a theastaíonn lena n‑eisiúint, údarás agus maoirseacht na n‑oibreoirí gairmiúla a bhfuil na pasanna plandaí á n‑eisiúint acu, oibleagáidí na n‑oibreoirí údaraithe agus aistarraingt an údaraithe sin. (45) D’fhonn ualach na n‑oibreoirí údaraithe a laghdú, ba cheart scrúduithe a bhaineann le pasanna plandaí a eisiúint a nascadh leis na scrúduithe a theastaíonn faoi Rialachán (AE) Uimh. …/…. [Oifig na bhFoilseachán le huimhir an Rialacháin ar dhlí an abhair atáirgthe phlandaí a chur isteach], más iomchuí. (46) Ba cheart go mbeadh an t‑eolas cuí maidir le lotnaidí ag oibreoirí údaraithe. (47) D’fhéadfadh go mbeadh oibreoirí áirithe ag iarraidh plean bainistíochta riosca fíteashláintíochta a bhunú, ar mhaithe le hardleibhéal inniúlachta agus feasachta maidir le rioscaí fíteashláintíochta a áirithiú agus a léiriú i ndáil le pointí criticiúla dá ngníomhaíochtaí gairmiúla agus d'fhonn socruithe speisialta rialaithe leis na húdaráis inniúla a bhailíochtú. Ba cheart rialacha an Aontais a bhunú i ndáil le hábhar na bpleananna sin. (48) Tá sé oiriúnach foráil a dhéanamh d’athsholáthar pasanna plandaí agus deimhnithe fíteashláintíochta. (49) I gcásanna a bhaineann le neamhchomhlíonadh le rialacha an Aontais, ba cheart pasanna plandaí a bhaint, a chealú agus, ar mhaithe le hinrianaitheacht, a choinneáil. (50) Éilíonn Caighdeán Idirnáisiúnta FAO do Bhearta Fíteashláintíochta Uimh. 15 go mbeidh ábhar pacáistithe adhmaid á mharcáil le marc sonrach, a bheidh á sholáthar ag oibreoirí gairmiúla a bheidh údaraithe agus maoirsithe go cuí. Ba cheart go sonrófaí sa Rialachán seo samhail agus inneachair an mhairc sin agus údarú agus maoirseacht na n‑oibreoirí gairmiúla i gcríoch an Aontais a mbeidh an marc sin á bhronnadh acu. (51) Sa chás go n‑éilíonn tríú tír gur cheart plandaí, táirgí plandaí nó réada eile faoi seach a aistriú ó chríoch an Aontais go tríú tír a bhfuil deimhniú fíteashláintíochta aici le haghaidh onnmhairithe nó athonnmhairithe. Maidir le forálacha ábhartha IPPC, ba cheart gurb iad na húdaráis inniúla a d'eiseodh na deimhnithe seo, agus go mbeadh meas á léiriú acu ar inneachar na ndeimhnithe samhla le haghaidh onnmhairithe agus athonnmhairithe mar atá leagtha síos ag IPPC. (52) Sa chás go mbogtar planda, táirge planda nó réad eile trí níos mó ná Ballstát amháin sula ndéantar é a onnmhairiú chuig tríú tír, is den tábhachtach é go malartaíonn an Ballstát inar táirgeadh nó inar próiseáladh na plandaí, an táirge plandaí nó réada eile leis an mBallstát atá freagrach as an deimhniú fíteashláintíochta le haghaidh onnmhairithe a eisiúint. Baineann tábhacht leis an malartú faisnéise seo d'fhonn fianú ar chomhlíonadh le ceanglais na tríú tír a éascú. Dá réir sin, ba cheart 'deimhniú réamhonnmhairithe' comhchuibhithe a bhunú d’fhonn malartú aonfhoirmeach na faisnéise sin a áirithiú. (53) Ba cheart don Choimisiún córas leictreonach a bhunú do na fógraí a theastaíonn de réir an Rialacháin seo. (54) D’fhonn a áirithiú go bhfuil na heisceachtaí do lotnaidí coraintín an Aontais a úsáidtear chun críche eolaíochta, trialacha, roghanna cineáil, síolrú nó taispeántais in úsáid ar bhealach nach gcruthaíonn riosca fíteashláintíochta do chríoch an Aontais nó aon chuid de, ba cheart go mbeadh an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh de réir Airteagal 290 CFAE a tharmligean don Choimisiún i ndáil le rialacha a bhaineann le malartú faisnéise idir Ballstáit agus an Coimisiún chomh fada is a bhaineann le tabhairt isteach agus gluaiseacht na lotnaidí i gceist, na measúnuithe agus an t‑údarú faoi seach, agus faireachán ar chomhlíonadh, an ghníomhaíocht i gcás neamhchomhlíonta agus fógra a thabhairt i dtaobh sin. (55) D’fhonn a áirithiú gur ann do chóras éifeachtach fógra, ba cheart an chumhacht gníomhartha a ghlacadh de réir Airteagal 290 CFAE a tharmligean don Choimisiún i ndáil le rialacha a bhaineann le hoibleagáidí fógra a thabhairt a bhaineann le láithreacht amhrasta lotnaidí coraintín áirithe an Aontais nach bhfuil deimhnithe go hoifigiúil fós. (56) D’fhonn cuntas a dhéanamh de na forbairtí teicniúla agus eolaíochta a bhaineann le suirbhéanna ar láithreacht lotnaidí, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh de réir Airteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i ndáil leis na rialacha a bhaineann leis na heilimintí atá le clúdach sna cláir ilbhliantúla suirbhé a leasú nó a fhorlíonadh. (57) D’fhonn feidhmiú éifeachtach na gcleachtaí ionsamhalta a áirithiú, ba cheart an chumhacht a bhaineann le gníomhartha a ghlacadh de réir Airteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i ndáil leis na rialacha ina sonraítear minicíochtaí, inneachar, formáid agus forálacha eile a bhaineann le cleachtaí ionsamhalta. (58) D’fhonn a áirithiú go bhfuil criosanna cosanta á mbunú agus ag feidhmiú go hiontaofa, ba cheart an chumhacht gníomhartha a ghlacadh de réir Airteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiúin i ndáil le rialacha maidir le suirbhéanna atá le cur i gcrích agus é mar aidhm leo criosanna cosanta a aithint agus a aimsiú an bhfuil na ceanglais faoi seach á gcomhlíonadh ag na criosanna cosanta. (59) D’fhonn cur i bhfeidhm comhréireach agus teoranta na ndíolúintí a bhaineann le gluaiseacht plandaí, táirgí plandaí agus réad eile chuig nó laistigh de chriosanna teorann, ba cheart an chumhacht a bhaineann le gníomhartha a ghlacadh de réir Airteagal 290 CFAE a tharmligean don Choimisiún i ndáil le rialacha a bhaineann le huasmhéid gluaiseachta plandaí, táirgí plandaí agus réad eile a bhaineann le criosanna teorann tríú tíortha agus criosanna teorann Ballstáit agus na nósanna imeachta a bhaineann le húdarú tabhairt isteach agus gluaiseacht plandaí, táirgí plandaí agus réad eile laistigh de chriosanna teorann an Bhallstáit. (60) D’fhonn riosca fíteashláintíochta le linn aistriú plandaí, táirgí plandaí agus réad eile a sheachaint, ba cheart an chumhacht gníomhartha a ghlacadh de réir Airteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i ndáil le rialacha ina sonraítear inneachar dearbhaithe a bhaineann le haistriú plandaí, táirgí plandaí nó réad eile trí chríoch an Aontais agus é mar aidhm iad a aistriú chuig tríú tír. (61) D’fhonn a áirithiú go bhfuil clár oibreoirí gairmiúla comhréireach leis an gcuspóir a bhaineann le riosca fíteashláintíochta a rialú, ba cheart an chumhacht a bhaineann le gníomhartha a ghlacadh de réir Airteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún maidir le rialacha ina sonraítear catagóirí, agus coinníollacha chun oibreoirí gairmiúla a dhíolmhú ón oibleagáid clárú ar chlár. (62) D’fhonn inchreideacht dheimhnithe fíteashláintíochta na dtríú tíortha nach páirtithe IPPC iad a áirithiú, ba cheart an chumhacht gníomhartha a ghlacadh de réir Airteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i ndáil leis na rialacha forlíontacha do na coinníollacha a bhaineann le glacadh le deimhnithe fíteashláintíochta ó na tríú tíortha sin. (63) D'fhonn riosca fíteashláintíochta plandaí, táirgí plandaí nó réad eile a mbogtar laistigh de chríoch an Aontais a laghdú, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh de réir Airteagal 290 CFAE a tharmligean don Choimisiún i ndáil leis na rialacha ina sonraítear an figiúr uasta do mhéideanna beaga de phlandaí, de tháirgí plandaí nó de réada eile áirithe atá le díolmhú ó phasanna plandaí. (64) D’fhonn iontaofacht scrúduithe plandaí, táirgí plandaí agus réad eile a chuirtear i gcrích maidir le heisiúint pasanna plandaí a áirithiú, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh de réir Airteagal 290 CFAE a tharmligean don Choimisiún i ndáil leis na rialacha a bhaineann le scrúdú amhairc, sampláil agus tástáil agus úsáid scéimeanna deimhnithe. (65) D’fhonn inchreidteacht pasanna plandaí a fheabhsú, ba cheart an chumhacht a bhaineann le gníomhartha a ghlacadh de réir Airteagal 290 CFAE a tharmligean don Choimisiún i ndáil le rialacha ina sonraítear na ceanglais cháilíochta atá le comhlíonadh ag oibreoirí gairmiúla d’fhonn iad a údarú chun pasanna plandaí a eisiúint. (66) D’fhonn scóip agus fónamh an phlean bainistíochta riosca fíteashláintíochta a fheabhsú, ba cheart an chumhacht gníomhartha a ghlacadh de réir Airteagal 290 CFAE a tharmligean don Choimisiún i ndáil leis na rialacha a bhfuil sé mar aidhm leo eilimintí atá clúdaithe faoin bplean sin a fhorlíonadh nó a leasú. (67) D’fhonn cuntas a dhéanamh d’fhorbairt na gcaighdeán idirnáisiúnta, ba cheart an chumhacht gníomhartha a ghlacadh de réir Airteagal 290 CFAE a tharmligean don Choimisiún i ndáil le rialacha a bhaineann le fianuithe do thráchtearraí de chineál sonrach, seachas ábhar pacáistithe adhmaid, a d’éileodh fianú sonrach ar chomhlíonadh a chur i bhfeidhm de réir rialacha an Rialacháin seo. (68) D’fhonn úsáideacht agus iontaofacht fianuithe oifigiúla agus deimhnithe réamhonnmhairithe a áirithiú, ba cheart an chumhacht gníomhartha a ghlacadh de réir Airteagal 290 CFAE a tharmligean don Choimisiún maidir le rialacha ina sonraítear inneachar fianuithe oifigiúla, údarú agus maoirseacht oibreoirí gairmiúla a bhfuil na fianuithe sin á n‑eisiúint acu, agus inneachar an deimhnithe réamhonnmhairithe. (69) D’fhonn oiriúnú do na forbairtí teicniúla agus eolaíochta, agus d’fhonn oiriúnú do chinneadh ón gComhairle Eorpach de bhun Airteagal 355(6) CFAE, ba cheart an chumhacht gníomhartha a ghlacadh de réir Airteagal 290 CFAE a tharmligean don Choimisiún i ndáil le rialacha atá mar bhonn le hIarscríbhinní an Rialacháin seo a leasú. (70) Is den tábhacht é go gcuireann an Coimisiún na comhairliúcháin chuí i gcrích le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n‑áirítear ar leibhéal saineolaí. Ba cheart don Choimisiún a áirithiú, agus gníomhartha tarmligthe á n‑ullmhú agus á dtarraingt suas aige, go ndéanfar na doiciméid ábhartha a tharchur go comhuaineach, go tráthúil agus go hiomchuí chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle. (71) D’fhonn coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú do chur i bhfeidhm an Rialacháin seo i ndáil le liosta lotnaidí coraintín an Aontais a bhunú, ba cheart liosta lotnaidí tosaíochta a bhunú, bearta a shonrú i gcoinne lotnaidí coraintín sonracha de chuid an Aontais, bearta a ghlacadh do thréimhse ama teoranta i ndáil leis na rioscaí fíteashláintíochta a bhaineann le lotnaidí atá cáilithe go sealadach mar lotnaidí coraintín an Aontais, criosanna cosanta a aithint atá aitheanta sa chéad fhomhír d’Airteagal 2(1)(h) de Threoir 2000/29/CE ina mbunaítear liosta de lotnaidí coraintín faoi seach na gcriosanna cosanta, criosanna cosanta a leasú nó a chúlghairm, liosta na gcriosanna cosanta a leasú, lotnaidí cáilíochta an Aontais agus na plandaí plandaithe ábhartha a liostú, na plandaí, na táirgí plandaí agus na réada eile a bhfuil toirmeasc le cur ar a dtabhairt isteach, agus ar a ngluaiseacht laistigh de chríoch an Aontais a liostú, agus na tríú tíortha i gceist, na plandaí, na táirgí plandaí agus na réada eile a liostú, agus na ceanglais a bhaineann lena dtabhairt isteach agus gluaiseacht laistigh de chríoch an Aontais, sonrú ceanglas comhionann tríú tíortha i ndáil leis na ceanglais ghluaiseachta laistigh de chríoch an Aontais do phlandaí, táirgí plandaí nó réada eile, coinníollacha nó bearta sonracha a shonrú do thabhairt isteach plandaí áirithe, táirgí plandaí agus réad eile chuig criosanna teorann Ballstát, bearta sealadacha a ghlacadh a bhaineann le tabhairt isteach agus gluaiseacht plandaí plandaithe ó thríú tíortha laistigh de chríoch an Aontais, liostú plandaí, táirgí plandaí agus réad eile, a bhfuil toirmeasc le cur ar a dtabhairt isteach i gcriosanna cosanta áirithe agus ar a ngluaiseacht laistigh díobh, ceanglais a liostú do thabhairt isteach, agus gluaiseacht laistigh de, criosanna cosanta áirithe plandaí, táirgí plandaí agus réad eile, liostú plandaí, táirgí plandaí agus réad eile, agus na tríú tíortha bunaidh nó seolta faoi seach, lena dteastaíonn deimhniú fíteashláintíochta chun iad a thabhairt isteach i gcríoch an Aontais, liostú plandaí, táirgí plandaí agus réad eile, agus na tríú tíortha bunaidh nó seolta faoi seach, lena dteastaíonn deimhniú fíteashláintíochta dá dtabhairt isteach i gcriosanna cosanta áirithe ó na tríú tíortha sin, liostú plandaí, táirgí plandaí agus réad eile, lena dteastaíonn pas plandaí dá ngluaiseacht laistigh de chríoch an Aontais, liostú plandaí, táirgí plandaí agus réad eile, lena dteastaíonn pas plandaí chun iad a thabhairt isteach i gcriosanna cosanta ar leith, agus formáid an phas plandaí, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a bhronnadh ar an gCoimisiún. Ba cheart na cumhachtaí seo a fheidhmiú de réir Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 ina sonraítear na rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann le meicníochtaí rialaithe Ballstát ar chumhachtaí cur chun feidhme an Choimisiúin[16]. (72) Ba cheart an nós imeachta comhairleach a úsáid chun an liosta tosaigh de lotnaidí coraintín an Aontais a ghlacadh ó tharla nár cheart go mbeadh sa liosta tosaigh sin ach, gan aon athrú, na lotnaidí atá liostaithe i gCuid A d’Iarscríbhinn I de Threoir 2000/29/CE agus Roinn I de Pháirt A d’Iarscríbhinn II den Treoir sin, chun ainm eolaíochta lotnaide a leasú, sa chás go bhfuil bunús le leasú den sórt sin bunaithe ar fhorbairt an eolais eolaíochta, chun an liosta tosaigh de chriosanna cosanta agus de lotnaidí coraintín an chreasa cosanta faoi seach a ghlacadh ó tharla nár cheart go mbeadh sa liosta tosaigh sin ach, gan aon athrú, na criosanna cosanta aitheanta de réir na chéad fhomhíre d’Airteagal 2(1)(h) de Threoir 2000/29/CE agus lotnaidí coraintín na gcriosanna cosanta atá liostaithe i gCuid B d’Iarscríbhinn I agus Cuid B d’Iarscríbhinn II de Threoir 2000/29/CE, chun criosanna cosanta a leasú agus a chúlghairm, chun an liosta tosaigh de lotnaidí cáilíochta an Aontais a ghlacadh ó tharla nár cheart go mbeadh sa liosta tosaigh sin ach, gan aon athrú, na lotnaidí atá liostaithe i dTreoracha áirithe maidir le táirgeadh agus margaíocht síolta agus ábhar iomadaithe, chun an liosta tosaigh de na plandaí, de na táirgí plandaí agus de na réada eile a ghlacadh a bhfuil toirmeasc ar a dtabhairt isteach agus ar a ngluaiseacht laistigh de chríoch an Aontais ó tharla nár cheart go mbeadh sa liosta tosaigh sin ach, gan aon athrú, na plandaí, na táirgí plandaí agus na réada eile, agus na toirmisc agus na tríú tíortha i gceist, mar atá sonraithe i bPáirt A d’Iarscríbhinn III de Threoir 2000/29/CE, mar aon lena gcóid Ainmníochta Comhcheangailte(CN), chun an liosta tosaigh de na plandaí, na táirgí plandaí nó na réada eile a ghlacadh a mbeidh a dtabhairt isteach agus a ngluaiseacht laistigh de chríoch an Aontais faoi réir ceanglas speisialta ó tharla nár cheart go mbeadh sa liosta tosaigh sin ach, gan aon athrú, na plandaí, na táirgí plandaí agus na réada eile, agus na ceanglais agus na tríú tíortha i gceist, mar atá sonraithe i gCuid A d’Iarscríbhinn IV de Threoir 2000/29/CE, mar aon lena gcóid Ainmníochta Comhcheangailte (CN), chun an liosta tosaigh de na plandaí, de na táirgí plandaí agus de na réada eile a ghlacadh a mbeidh a dtabhairt isteach i gcriosanna cosanta áirithe faoi réir ceanglas speisialta ó tharla nár cheart go mbeadh sa liosta tosaigh sin ach, gan aon athrú, na plandaí, na táirgí plandaí agus na réada eile, agus na toirmisc agus na tríú tíortha i gceist, mar atá sonraithe i gCuid B d’Iarscríbhinn III de Threoir 2000/29/CE, mar aon lena gcóid Ainmníochta Comhcheangailte (CN), hcun an liosta tosaigh de na plandaí, de na táirgí plandaí agus de na réada eile a ghlacadh a mbeidh a dtabhairt isteach chuig, agus a ngluaiseacht laistigh de chriosanna cosanta áirithe faoi réir ceanglas speisialta ó tharla nár cheart go mbeadh sa liosta tosaigh sin ach, gan aon athrú, na plandaí, na táirgí plandaí agus na réada eile, agus na ceanglais, mar atá sonraithe i gCuid B d’Iarscríbhinn IV de Threoir 2000/29/CE, mar aon lena gcóid Ainmníochta Comhcheangailte (CN), chun an liosta de na plandaí, de na táirgí plandaí agus de na réada eile, agus de na tríú tíortha bunaidh nó seolta faoi seach, a ghlacadh lena bhfuil deimhniú fíteashláintíochta ag teastáil lena dtabhairt isteach chuig críoch an Aontais, ó tharla nár cheart go mbeadh sa liosta tosaigh sin ach, gan aon athrú, na plandaí, na táirgí plandaí agus na réada eile atá liostaithe i bPointe I de Chuid B d’Iarscríbhinn V de Threoir 2000/29/CE, chun an liosta tosaigh de na plandaí, de na táirgí plandaí agus de na réada eile, agus na tríú tíortha bunaidh nó seolta faoi seach, a ghlacadh lena bhfuil deimhniú fíteashláintíochta ag teastáil lena dtabhairt isteach chuig criosanna cosanta, ó tharla nár cheart go mbeadh sa liosta tosaigh sin ach, gan aon athrú, na plandaí, na táirgí plandaí agus na réada eile atá liostaithe i bPointe II de Chuid B d’Iarscríbhinn V de Threoir 2000/29/CE, chun an liosta tosaigh de na plandaí, na táirgí plandaí agus na réada eile, a ghlacadh lena bhfuil pas plandaí ag teastáil dá ngluaiseacht laistigh de chríoch an Aontais, ó tharla nár cheart go mbeadh sa liosta tosaigh sin ach, gan aon athrú, na plandaí, na táirgí plandaí agus na réada eile liostaithe i bPointe I de Chuid A d’Iarscríbhinn V de Threoir 2000/29/CE, agus chun an liosta tosaigh de na plandaí, de na táirgí plandaí agus de na réada eile, a ghlacadh lena bhfuil pas plandaí ag teastáil lena dtabhairt isteach i gcriosanna cosanta áirithe, ó tharla nár cheart go mbeadh sa liosta tosaigh sin ach, gan aon athrú, na plandaí, na táirgí plandaí agus na réada eile liostaithe i bPointe II de Chuid A d’Iarscríbhinn V de Threoir 2000/29/CE. (73) Sonraítear i dTreoir 74/647/CEE ón gComhairle an 9 Nollaig 1974 ar rialú rolladh duille choróineach[17] agus Treoir 69/466/CEE ón gComhairle an 8 Nollaig 1969 ar rialú Scála San José[18] bearta maidir le rialú lotnaidí faoi seach. I ndiaidh theacht i bhfeidhm na dTreoracha seo, d’fhéadfadh go mbeadh na lotnaidí i gceist leata go fairsing ar fud chríoch an Aontais, rud a chiallódh nach mbeadh sé indéanta iad a shrianadh níos mó. Ba cheart na Rialacháin sin a aisghairm dá réir. (74) Ba cheart Treoir 69/464/CEE ón gComhairle an 8 Nollaig 1969 ar rialú Galar Fadharcáin Prátaí[19], Treoir 93/85/CEE ón gComhairle an 4 Deireadh Fómhair 1993 ar rialú Lobhadh Fáinneach Prátaí[20], Treoir 98/57/CE ón gComhairle an 20 Iúil 1998 ar rialú Ralstonia solanacearum (Smith) Yabuuchi et al.[21] agus Treoir 2007/33/CE ón gComhairle an 11 Meitheamh 2007 ar rialú néimeatóidí cist práta agus Treoir aisghairme 69/465/CE[22] a aisghairm, de bhrí gur cheart bearta nua a ghlacadh maidir leis na lotnaidí i gceist de réir fhorálacha an Rialacháin seo. I bhfianaise an ama agus na n‑acmhainní a theastaíonn chun na bearta nua sin a ghlacadh, ba cheart na gníomhartha sin a aisghairm faoi 2021. (75) Sonraítear i Rialachán (AE) Uimh. …/2013 an ……[23] [Oifig na bhFoilseachán: cuir isteach uimhir agus teideal an Rialacháin lena leagtar síos forálacha maidir le bainistiú caiteachais i ndáil leis an mbiashlabhra, sláinte ainmhithe agus leas ainmhithe, agus i ndáil le sláinte plandaí agus ábhar iomadaithe plandaí, agus san fhonóta, cuir tagairt don Iris Oifigiúil] go bhfuil deontais do bhearta i gcoinne lotnaidí le baint le lotnaidí áirithe liostaithe sna hIarscríbhinní le Treoir 2000/29/CE, agus nach bhfuil lotnaidí áirithe liostaithe sna hIarscríbhinní sin ach go bhfuil siad faoi réir beart sealadach an Aontais atá glactha ina leith. Is é an Rialachán seo a bhunaíonn catagóir na lotnaidí tosaíochta. Tá sé oiriúnach go mbeadh bearta áirithe curtha i gcrích ag na Ballstáit i ndáil le lotnaidí tosaíochta incháilithe do dheontais an Aontais, lena n‑áirítear cúiteamh íoctha le hoibreoirí gairmiúla i ndáil le luach plandaí, táirgí plandaí agus réad eile, faoi réir scriosta de bhun na mbeart díothaithe atá sonraithe sa Rialachán seo. Dá réir sin, ba cheart Rialachán (AE) Uimh. XXX/2013 a leasú. (76) Ó tharla nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an Rialacháin seo, eadhon cur chuige comhchuibhithe a ghlacadh i ndáil le bearta cosantacha i gcoinne lotnaidí plandaí, a chomhlíonadh agus, dá réir sin, de bhun a éifeachtachta, castacht, carachtar thrasteorann agus idirnáisiúnta, go bhféadfaí é a bhaint amach níos fearr ag leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, de réir phrionsabal na coimhdeachta mar atá sonraithe in Airteagal 5 de Chonradh an Aontais Eorpaigh. De réir phrionsabal na comhréireachta, mar atá sonraithe san Airteagal sin, ní sháraíonn an Rialachán seo a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a bhaint amach. (77) I gcás fiontar beaga agus meánmhéide, ní chruthaíonn an Rialachán seo ualach riaracháin nó tionchar eacnamaíoch díréireach. Faoin Rialachán seo, bunaithe ar chomhairliúchán le páirtithe leasmhara, tá staid speisialta na bhfiontar beaga agus meánmhéide curtha san áireamh áit ar féidir. Níl díolúine uilíoch ionchasach do mhicrifhiontair, arb ionann iad agus formhór na gcuideachtaí, curtha san áireamh, i bhfianaise cuspóir(í) beartas poiblí a bhfuil sé mar aidhm leo sláinte plandaí a chosaint. (78) Léiríonn an Rialachán seo meas ar IPPC, an Comhaontú ar Chur i bhFeidhm Beart Sláintíochta agus Fíteashláintíochta (Comhaontú SPS) agus na treoirlínte sonraithe ina leith. (79) Léiríonn an Rialachán seo meas ar chearta bunúsacha agus tugann sé aird freisin ar na prionsabail aitheanta go háirithe i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh mar aon le meas ar shaol príobháideach agus teaghlaigh, an ceart chun maoine, cosaint sonraí pearsanta, saoirse gnó a reáchtáil agus saoirse ealaíne agus eolaíochta. Ba cheart do na Ballstáit an Rialachán seo a chur i bhfeidhm de réir na gceart agus na bprionsabal sin, TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH: Caibidil I Ábhar, raon feidhme agus sainmhínithe Airteagal 1 Ábhar agus raon feidhme 1. Leagann an Rialachán seo síos rialacha chun na rioscaí fíteashláintíochta a bhaineann le speiceas, cineál nó bitíopa ar bith de ghníomhaithe pataigineacha, ainmhithe nó plandaí seadánacha atá díobhálach do phlandaí nó do tháirgí planda (“lotnaidí” anseo feasta) agus bearta chun na rioscaí sin a laghdú go leibhéal inghlactha a chinneadh. 2. Chun críocha an Rialacháin seo, ba cheart tagairtí do thríú tíortha a léamh mar thagairtí do thríú tíortha agus do na críocha atá liostaithe in Iarscríbhinn I. Chun críocha an Rialacháin seo, ba cheart tagairtí do chríoch an Aontais a léamh mar thagairtí do chríoch an Aontais, lasmuigh de na críocha atá liostaithe in Iarscríbhinn I. Beidh sé de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh, i gcomhréir le hAirteagal 98, ag leasú Iarscríbhinn I chun a áirithiú nach bhfuil raon feidhme an Rialacháin seo teoranta don chuid Eorpach de chríoch an Aontais. Mar cheachtar acu seo a leanas a bheidh an leasú sin: (a) ceann amháin nó níos mó de na críocha dá dtagraítear in Airteagal 355(1) den Chonradh á gcur le hIarscríbhinn I; (b) ceann amháin nó níos mó de na críocha dá dtagraítear in Airteagal 355(2) den Chonradh á mbaint ó Iarscríbhinn I. Airteagal 2 Sainmhínithe Chun críocha an Rialacháin seo, beidh feidhm leis na sainmhínithe seo a leanas: (1) ciallaíonn 'plandaí' plandaí beo agus na codanna beo seo a leanas de phlandaí: (a) síolta, sa ghnáthchiall luibheolaíoch, seachas iad sin nach bhfuil ceaptha le haghaidh plandú; (b) torthaí, sa ghnáthchiall luibheolaíoch; (c) glasraí; (d) tiúbair, cormáin, bleibeanna, riosóim, fréamhacha, fréamhstoic, stólain; (e) buinneoga, gais, reathairí; (f) bláthanna gearrtha; (g) géaga le duilliúr; (h) crainn ghearrtha ar a bhfuil duilliúr; (i) duilleoga, duilliúr; (j) cultúir fíochán planda, lena n‑áirítear cultúir ceall, geirmphlasma, míristéamaí, clóin chiméaracha, agus ábhar micrafhorleata; (k) pailin bheo; (l) bachlóga, adhmad bachlóg, gearrthaí, beangáin; (2) ciallaíonn ‘táirgí plandaí’ táirgí de bhunús planda nach bhfuil próiseáilte nó nach bhfuil ach ullmhú bunúsach déanta orthu, sa mhéid is nach plandaí iad. Ach amháin nuair a dhéantar foráil do chás eile, glacfar le hadhmad mar ‘tháirge plandaí’ san aon chás nach bhfuil próiseáil déanta air a dhíothaíonn na rioscaí fíteashláintíochta, agus má chloíonn sé le ceann amháin nó níos mó de na pointí seo a leanas: (a) coinníonn sé iomlán nó Cuid dá dhromchla nádúrtha cruinn, ar a bhfuil nó nach bhfuil coirt; (b) níl a dhromchla nádúrtha cruinn coinnithe aige mar gheall ar shábhadh, gearradh nó scoilteadh; (c) tá sé i bhfoirm sliseanna, cáithníní, min sáibh, dramhaíl adhmaid, scamhacháin nó fuílleach agus nach bhfuil próiseáil déanta air a chuimsigh úsáid gliú, teasa nó brú nó comhcheangal díobh sin chun millíní, brícíní, sraithadhmad nó clár sliseog a chruthú; (d) tá sé á úsáid, nó beartaithe le húsáid, mar ábhar pacáistíochta nó ‘dunnage’, bíodh nó ná bíodh sé in úsáid le haghaidh iompar earraí i ndáiríre; (3) ciallaíonn ‘plandaí le haghaidh plandú’ plandaí ar féidir leo plandaí iomlána a chruthú agus atá beartaithe lena aghaidh sin, agus atá beartaithe le plandú, nó le hathphlandú, nó le fanacht plandaithe; (4) ciallaíonn ‘réada eile’ aon ábhar nó réad eile, seachas plandaí nó táirgí plandaí atá in ann lotnaidí a iompar nó a scaipeadh, lena n‑áirítear ithir nó meán fáis; (5) is ionann ‘údarás inniúil’ agus údarás inniúil mar atá sainmhínithe in Airteagal 2(5) den Rialacháin (AE) Uimh. …/…. [Oifig na bhFoilseachán: cuir isteach uimhir an Rialacháin ar Rialuithe Oifigiúla]; (6) ciallaíonn ‘luchtóg’ líon aonad tráchtearra aonair is féidir a shainaithint le haghaidh cuspóirí fíteashláintíochta de réir aonchineálacht a chomhdhéanaimh agus a bhunúis, agus é mar chuid de choinsíneacht; (7) is ionann ‘oibreoir gairmiúil’ agus duine ar bith, bíodh sé/sí rialaithe ag dlí poiblí nó príobháideach, atá páirteach go gairmiúil i gceann amháin nó níos mó de na gníomhaíochtaí seo a leanas a bhaineann le plandaí, táirgí plandaí agus réada eile: (a) plandú; (b) fás; (c) táirgeadh; (d) tabhairt isteach i gcríoch an Aontais, agus gluaisteacht taobh istigh di agus amach uaithi (e) cur ar fáil ar an margadh; (8) is ionann ‘úsáideoir deiridh’ agus duine ar bith atá ag feidhmiú le haghaidh cuspóirí atá taobh amuigh dá thrádáil, gnó nó gairm, agus a fhaigheann plandaí nó táirgí plandaí dá úsáid phearsanta féin; (9) is ionann ‘tástáil’ agus scrúdú oifigiúil, seachas scrúdú amhairc, le cinneadh an bhfuil lotnaidí i láthair nó chun lotnaidí a shainaithint; (10) is ionann ‘cóireáil’ agus nós imeachta chun lotnaidí a mharú, a dhíghníomhachtú nó a bhaint, nó chun na lotnaidí sin a dhéanamh neamhthorthúil nó iad a laghdú. Caibidil II Lotnaidí coraintín Cuid 1 LOTNAIDÍ CORAINTÍN Airteagal 3 Sainiú lotnaidí coraintín Déanfar tagairt do lotnaid mar ‘lotnaid choraintín’ maidir le críoch shainithe, má chomhlíonann sí na coinníollacha seo a leanas ar fad: (a) bunaítear a haitheantas, laistigh de bhrí phointe (1) de Roinn 1 d’ Iarscríbhinn II; (b) níl sí i láthair sa chríoch sin, de réir bhrí phointe (2)(a) de Roinn 1 d’Iarscríbhinn II, nó má tá sí ann, nach bhfuil sí dáilte ach ar bhonn teoranta laistigh den chríoch sin, de réir bhrí phointí (2)(b) agus (c) de Roinn 1 d’Iarscríbhinn II; (c) má tá ar a cumas dul isteach sa chríoch sin, a láithreacht sa chríoch sin a mhéadú amach anseo tar éis dul isteach ann (anseo feasta: 'bunú') agus scaipeadh laistigh den chríoch sin, nó má tá sí ann, na codanna sin ina bhfuil sí dáilte ar bhonn teoranta, i gcomhréir le pointe (3) de Roinn 1 d’Iarscríbhinn II; (d) go mbeadh tionchar doghlactha eacnamaíoch, ar bhonn comhshaoil nó sóisialta don chríoch sin ag a hiontráil, bunú agus scaipeadh, nó, má tá sí ann, na codanna sin áit ina bhfuil sí dáilte ar bhonn teoranta, de réir bhrí phointe (4) de Roinn 1 d’Iarscríbhinn II; agus (e) tá bearta féideartha agus éifeachtacha ar fáil chun bac a chur le teacht isteach, bunú nó scaipeadh na lotnaide sin sa chríoch sin, agus a rioscaí agus a tionchair fíteashláintíochta a mhaolú. Cuid 2 Lotnaidí coraintín an Aontais Airteagal 4 Sainiú lotnaidí coraintín an Aontais Déanfar tagairt do lotnaid choraintín mar lotnaid choraintín de chuid an Aontais más é an críoch shainithe dá dtagraítear i bhfocail thosaigh Airteagal 3 críoch an Aontais agus go bhfuil sí san áireamh sa liosta dá dtagraítear in Airteagal 5(2). Airteagal 5 Toirmeasc ar thabhairt isteach agus ar ghluaiseacht lotnaidí coraintín an Aontais 1. Ní thabharfar lotnaid choraintín de chuid an Aontais isteach, nó ní bhogfar í laistigh de chríoch an Aontais. Ní ghlacfar gníomh ar bith d’aon ghnó a d’fhéadfadh cur le lotnaid coraintín de chuid an Aontais a thabhairt isteach i gcríoch an Aontais, a bhunú nó a scaipeadh inti. 2. Bunóidh an Coimisiún, trí ghníomh cur chun feidhme, liosta lotnaidí a chomhlíonann na coinníollacha dá dtagraítear in Airteagal 3(b), (c) agus (d) maidir le críoch an Aontais, dá dtagraítear mar ‘liosta lotnaidí coraintín an Aontais’. Cuimseoidh an liosta sin na lotnaidí atá san áireamh i gCuid A d’Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 2000/29/CE, agus Roinn I de Chuid A d’Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Treoir sin. Marcálfar lotnaidí atá dúchasach in aon chuid de chríoch an Aontais, bídís ann go nádúrtha nó toisc gur tugadh isteach iad ó áit lasmuigh de chríoch an Aontais, sa liosta sin mar lotnaidí ar eol dúinn iad a bheith i gcríoch an Aontais. Marcálfar lotnaidí nach bhfuil dúchasach i aon chuid de chríoch an Aontais sa liosta sin mar lotnaidí nach eol dúinn a bheith i gcríoch an Aontais. Glacfar an gníomh cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta comhairleach dá dtagraítear in Airteagal 99(2). 3. Cuirfidh an Coimisiún an gníomh cur chun feidhme dá dtagraítear i mír 2 i bhfeidhm, i gcás go léiríonn measúnú go gcomhlíonann lotnaid nach bhfuil liostaithe sa ghníomh sin na coinníollacha dá dtagraítear in Airteagal 3(b), (c) agus (d) maidir le críoch an Aontais, nó nach gcomhlíonann lotnaid atá liostaithe sa ghníomh sin ceann amháin nó níos mó de na coinníollacha sin níos mó. Sa chéad chás, cuirfear an lotnaid atá i gceist leis an liosta dá dtagraítear i mír 2, agus sa dara cás, bainfear an lotnaid atá i gceist den liosta sin. Cuirfidh an Coimisiún an measúnú sin ar fáil do na Ballstáit. Glacfar leis na gníomhartha cur chun feidhme ag leasú an ghnímh chur chun feidhme dá dtagraítear i mír 2 i gcomhréir leis an nós imeacht scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 99(3). Beidh an nós imeachta céanna i gceist maidir le haisghairm nó athsholáthar an ghnímh chur chun feidhme dá dtagraítear i mír 2. 4. Leasóidh an Coimisiún an gníomh cur chun feidhme dá dtagraítear i mír 2, trí ainm eolaíoch lotnaide a leasú, sa chás go bhfuil bonn cirt le leasú den sórt sin de bharr forbairt an eolais eolaíoch. Glacfar leis na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta comhairleach dá dtagraítear in Airteagal 99(2). Airteagal 6 Lotnaidí tosaíochta 1. Is ‘lotnaid tosaíochta’ í lotnaid choraintín de chuid an Aontais má chomhlíonann sí na coinníollacha seo a leanas ar fad: (a) comhlíonann sí an coinníoll atá leagtha amach i bpointe (a) agus i bpointe (b) de phointe (2) de Roinn 1 d’Iarscríbhinn II, maidir le críoch an Aontais; (b) tá a tionchar féideartha eacnamaíoch, comhshaoil nó sóisialta níos tromchúisí do chríoch an Aontais, mar atá leagtha amach i Roinn 2 d’Iarscríbhinn II; (c) tá sí liostaithe i gcomhréir le mír 2. 2. Trí ghníomh cur chun feidhme, bunóidh agus leasóidh an Coimisiún liosta de lotnaidí tosaíochta, anseo feasta: 'liosta lotnaidí tosaíochta'. Sa chás go léiríonn torthaí measúnaithe go gcomhlíonann lotnaid choraintín de chuid an Aontais na coinníollacha dá dtagraítear i mír 1, nó nach gcomhlíonann lotnaid ceann amháin nó níos mó de na coinníollacha sin a thuilleadh, leasóidh an Coimisiún an gníomh cur chun feidhme dá dtagraítear sa chéad fhormhír tríd an lotnaid atá i gceist a chur leis an liostasin nó trí í a bhaint de. Cuirfidh an Coimisiún an measúnú sin ar fáil do na Ballstáit. Ní sháróidh líon na lotnaidí tosaíochta 10 % de líon lotnaidí coraintín an Aontais atá liostaithe de bhun Airteagal 5(2) agus (3). I gcás go bhfuil líon na lotnaidí tosaíochta tar éis dul os cionn 10 % de líon lotnaidí coraintín an Aontais atá liostaithe de bhun Airteagal 5(2) agus (3), leasóidh an Coimisiún an gníomh cur chun feidhme dá dtagraítear sa chéad fhomhír trí líon na lotnaidí a athrú ar an liosta sin dá réir, ar bhonn an tionchair fhéideartha, eacnamaíoch, timpeallachta nó shóisialta a bhainfeadh leo, mar atá leagtha amach i Roinn 2 d’Iarscríbhinn II. Glacfar leis na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 99(3). Ar bhonn cirt práinne cuí ordaitheach a bhainfeadh le riosca tromchúiseach fíteashláintíochta, glacfaidh an Coimisiún le gníomhartha cur chun feidhme atá infheidhme gan mhoill, i gcomhréir leis an nós imeachta dá dtagraítear in Airteagal 99(4), ina liostaítear lotnaidí coraintín an Aontais mar lotnaidí tosaíochta. Airteagal 7 Leasú ar Roinn 1 agus Roinn 2 de Iarscríbhinn II 1. Beidh sé de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 98 a leasaíonn Roinn 1 d’Iarscríbhinn II ar chritéir chun lotnaidí a shainaithint a cháilíonn mar lotnaid choraintín, maidir le haitheantas na lotnaide, a láithreacht, a cumas iontrála, bunaithe agus scaipthe agus an tionchar féideartha eacnamaíoch, sóisialta agus comhshaoil, agus forbairtí an eolais theicniúil agus eolaíoch á chur san áireamh. 2. Beidh sé de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadhi gcomhréir le hAirteagal 98 a leasaíonn Roinn 2 d’Iarscríbhinn II ar chritéir chun lotnaidí coraintín an Aontais a shainaithint a cháilíonn mar lotnaid tosaíochta, maidir leis an tionchar eacnamaíoch, sóisialta agus comhshaoil a d'fhéadfadh a bheith acu, agus forbairtí an eolais theicniúil agus eolaíoch á gcur san áireamh. Airteagal 8 Lotnaidí coraintín an Aontais á n‑úsáid chun críocha eolaíochta, trialacha, roghanna cineáil, síolrú nó taispeántais 1. De mhaolú ar Airteagal 5(1), féadfaidh Ballstáit ar iarratas, tabhairt isteach agus gluaiseacht lotnaidí coraintín an Aontais a údarú laistigh dá gcríoch le haghaidh úsáide chun críocha eolaíochta, trialacha, roghanna cineáil, síolrú nó taispeántais, má chomhlíontar na ceanglais seo a leanas ar fad: (a) ní bhunaíonn nó ní scaipeann tabhairt isteach, gluaiseacht agus úsáid na lotnaide atá i gceist an lotnaid sin laistigh de chríoch an Aontais má chuirtear srianta imleora i bhfeidhm; (b) tá na háiseanna stórála ina gcoinneofar an lotnaid agus na stáisiúin choraintín, dá dtagraítear in Airteagal 56, áit ina úsáidfear an lotnaid sin ina n‑áiseanna cuí; (c) tá na cáilíochtaí eolaíocha agus teicniúla atá ag an bpearsanra a bheidh ag déanamh na gníomhaíochta i ndáil leis an lotnaid sin, ina gcáilíochtaí cuí. 2. Déanfaidh an t‑údarás inniúil measúnú ar riosca bunaithe agus scaipthe na lotnaide atá i gceist, dá dtagraítear i mír 1(a), agus aitheantas, bitheolaíocht agus modhanna scaipthe na lotnaide, an ghníomhaíocht atá beartaithe, an idirghníomhaíocht leis an timpeallacht agus fachtóirí bainteacha eile a bhaineann le riosca na lotnaide sin á gcur san áireamh. Déanfaidh sé measúnú ar na háiseanna stórála ina gcoinneofar an lotnaid sin, dá dtagraítear i mír 1(b) agus cáilíochtaí eolaíocha agus teicniúla an phearsanra a dhéanfaidh an ghníomhaíocht a bhainfidh leis an lotnaid, dá dtagraítear i mír 1(c). Ar bhonn an mheasúnaithe seo, údaróidh an t‑údarás inniúil tabhairt isteach na lotnaide i gcríoch an Aontais, nó gluaiseacht na lotnaide laistigh di, má chomhlíontar na ceanglais atá leagtha amach i mír 1. 3. Má bhronntar údarú, cuimseofar na coinníollacha seo a leanas ar fad: (a) coimeádfar an lotnaid in áiseanna stórála a mheasfaidh na húdaráis inniúla a bheith cuí agus dá dtagraítear san údarú; (b) déanfar an ghníomhaíocht a bhainfidh leis an lotnaid i stáisiún coraintín atá ainmnithe i gcomhréir le hAirteagal 56 ag an údarás inniúil agus dá dtagraítear san údarú; (c) beidh an ghníomhaíocht a bhainfidh leis an lotnaid déanta ag pearsanra a mheasfaidh an t‑údarás inniúil a bheith cáilithe go cuí go heolaíoch agus go teicniúil, agus dá dtagraítear san údarú; (d) beidh an t‑údarú in éineacht leis an lotnaid nuair a thugtar isteach í nó nuair a bhogtar laistigh de chríoch an Aontais í. 4. Beidh an t‑údarú faoi theorainn an mhéid atá imleor le haghaidh na gníomhaíochta atá i gceist agus ní sháróidh sé toilleadh an stáisiúin choraintín ainmnithe. Cuimseoidh sé na srianta atá riachtanach chun maolú imleor a dhéanamh ar riosca bunaithe agus scaipthe lotnaide coraintín an Aontais atá i gceist. 5. Déanfaidh an t‑údarás inniúil faireachán ar chomhlíonadh na gcoinníollacha dá dtagraítear i mír 3 agus an teorainn/srianta dá dtagraítear i mír 4, agus déanfaidh sé an gníomh riachtanach i gcásanna nach gcloítear leis na coinníollacha, an teorainn, nó na srianta sin. Nuair is cuí, is é an gníomh a bheidh i gceist ná aisghairm an údaraithe dá dtagraítear i mír 1. 6. Beidh sé de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh, i gcomhréir le hAirteagal 98, ina leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir le: (e) malartú eolais idir na Ballstáit agus an Coimisiún maidir le tabhairt isteach na lotnaidí i gceist i gcríoch an Aontais, agus maidir lena ngluaiseacht laistigh di; (f) an measúnú agus an t‑údarú a dá dtagraítear i mír 2; agus (g) faireachán ar chomhlíonadh, an gníomh i gcás nach ndéantar é agus fógra faoi sin, dá dtagraítear i mír 5. Airteagal 9 Fógra um lotnaidí coraintín an Aontais do na húdaráis inniúla 1. Má thugann duine ar bith faoi deara go bhfuil lotnaid choraintín de chuid an Aontais i láthair, nó má tá cúis amhrais acu i leith láithreacht den sórt sin, cuirfidh an té sin an t‑údarás inniúil ar an eolas i scríbhinn laistigh de dheich lá féilire. 2. Má iarrann an t‑údarás inniúil é, soláthróidh an té dá dtagraítear i mír 1 an t‑eolas atá aige/aici maidir leis an láithreacht sin don údarás. Airteagal 10 Bearta i gcás amhras i leith láithreacht lotnaide coraintín an Aontais Má tá amhras ar údarás inniúil go bhfuil lotnaid choraintín de chuid an Aontais i gCuid de chríoch an Bhallstáit atá i gceist, i gcás nach raibh an lotnaid sin ann cheana de réir an eolais atá ar fáil, déanfaidh sé bearta riachtanacha ar bith gan mhoill le deimhniú go hoifigiúil cibé an bhfuil nó nach bhfuil an lotnaid sin ann. Airteagal 11 Fógra um lotnaidí coraintín an Aontais don Choimisiún agus do na Ballstáit eile 1. Tabharfaidh Ballstát fógra, tríd an gcóras fógra leictreonach dá dtagraítear in Airteagal 97, don Choimisiún agus do na Ballstáit eile má chomhlíontar ceann amháin de na pointí seo a leanas: (a) tá diagnóis faighte ag a údarás inniúil ó shaotharlann oifigiúil, dá dtagraítear in Airteagal 36 de Rialachán (AE) Uimh. …/…. [Oifig na bhFoilseachán: cuir isteach uimhir an Rialacháin ar Rialuithe Oifigiúla], ag deimhniú (anseo feasta: 'deimhnithe go hoifigiúil') go bhfuil lotnaid choraintín de chuid an Aontais i láthair ina chríoch nach eol a bheith i láthair sa Bhallstát sin; (b) tá a údarás inniúil tar éis a dheimhniú go hoifigiúil go bhfuil lotnaid choraintín de chuid an Aontais ina chríoch má aimsítear an lotnaid sin a bheith i gCuid dá chríoch sa chás nach raibh sí ann roimhe sin; (c) tá a údarás inniúil tar éis a dheimhniú go hoifigiúil go bhfuil lotnaid choraintín de chuid an Aontais i láthair ina chríoch i gcoinsíneacht plandaí, táirgí plandaí nó réad eile a tugadh isteach, a bhí beartaithe le tabhairt tugtha isteach, nó bogtha laistigh de chríoch an Aontais. 2. Seolfar na fógraí dá dtagraítear i mír 1 laistigh de thrí lá oibre tar éis dháta an deimhnithe oifigiúil ón údarás inniúil faoi láithreacht lotnaide coraintín an Aontais faoi seach. 3. Beidh sé de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh, i gcomhréir le hAirteagal 98, ag leagan amach gur chóir go mbainfeadh na hoibleagáidí fógra a thabhairt dá dtagraítear i mír 1 le láithreacht mheasta lotnaidí coraintín an Aontais ar leith nach bhfuil deimhnithe go hoifigiúil go fóill freisin. D’fhéadfadh na gníomhartha tarmligthe sin an teorainn ama ina ndéanfar na fógraí sin a chinneadh freisin. Airteagal 12 Faisnéis ar lotnaidí coraintín an Aontais á soláthar d’oibreoirí gairmiúla ag údaráis inniúla Sa chás go gcomhlíontar coinníollacha a bhaineann le ceann amháin de phointí Airteagal 11(1), cinnteoidh an t‑údarás inniúil go mbeidh na hoibreoirí gairmiúla a bhféadfadh tionchar a bheith aige sin ar a bplandaí, a dtáirgí plandaí nó réada eile, go gcuirfear ar an eolas iad gan mhoill go bhfuil lotnaid choraintín de chuid an Aontais úd i láthair ann. Airteagal 13 Faisnéis ar lotnaidí tosaíochta á soláthar don phobal ag na húdaráis inniúla Sa chás go gcomhlíontar na coinníollacha maidir le ceann amháin de phointí Airteagal 11(1)(a) nó (b) maidir le lotnaid tosaíochta, cuirfidh an t‑údarás inniúil an pobal ar an eolas faoi na bearta a ghlac agus atá le glacadh ag an údarás inniúil sin, nuair is infheidhme, ag oibreoirí gairmiúla ar leith nó daoine eile. Airteagal 14 Fógra na ngar-chontúirtí 1. Sa chás go bhfuil fianaise ag Ballstát go bhfuil gar-chontúirt ann go dtiocfaidh lotnaid choraintín de chuid an Aontais isteach i gcríoch an Aontais nó i gCuid den chríoch sin nach bhfuil sí i láthair ann go fóill, cuirfidh an Ballstát sin an Coimisiún agus na Ballstáit eile ar an eolas i bhfoirm scríbhinn gan mhoill faoin bhfianaise úd. 2. Cuirfidh oibreoirí gairmiúla na húdaráis inniúla ar an eolas gan mhoill faoi fhianaise ar bith a d’fhéadfadh a bheith acu maidir le gar-chontúirt, dá dtagraítear i mír 1 maidir le lotnaidí coraintín an Aontais. Airteagal 15 Bearta le glacadh gan mhoill ag oibreoirí gairmiúla 1. Sa chás go n‑aimsíonn oibreoir gairmiúil go bhfuil lotnaid choraintín de chuid an Aontais i láthair i bplandaí, táirgí plandaí nó réada eile faoina smacht, déanfar na bearta fíteashláintíochta riachtanacha ar an bpointe boise, tar éis an t‑údarás inniúil atá i gceist a chur ar an eolas agus dul i mbun comhairle leo, chun an lotnaid sin a dhíothú ó na plandaí, táirgí plandaí nó réada eile atá i gceist agus ó áitreabh an oibreora, más infheidhme, agus cosc a chur le scaipeadh na lotnaide sin. Cuirfidh an t‑oibreoir gairmiúil sin na daoine sa tslabhra trádála óna bhfuarthas na plandaí, táirgí plandaí nó réada eile ar an eolas gan mhoill, tar éis an t‑údarás inniúil atá i gceist a chur ar an eolas agus dul i mbun comhairle leo ina leith. Cinnteoidh an t‑údarás inniúil sin go n‑aistarraingeoidh an t‑oibreoir gairmiúil sin, pé más iomchuí, na plandaí, táirgí plandaí agus réada eile ina bhféadfadh an lotnaid sin a bheith ón margadh. 2. Sa chás go bhfuil na plandaí, na táirgí plandaí nó réada eile dá dtagraítear i mír 1 tar éis imeacht ó smacht an oibreora ghairmiúil atá i gceist, cuirfidh an t‑oibreoir sin an duine sa tslabhra trádála óna bhfuarthas na plandaí, táirgí plandaí agus réada eile agus lenar soláthraíodh na plandaí, táirgí plandaí agus réada eile ar an eolas gan mhoill faoi láithreacht na lotnaide, tar éis an t‑údarás inniúil atá i gceist a chur ar an eolas agus dul i mbun comhairle leo ina leith. 3. Cinnteoidh an t‑údarás inniúil, mas iomchuí, go n‑aistarraingeoidh an t‑oibreoir gairmiúil atá i gceist na plandaí, táirgí plandaí agus réada eile ina bhféadfadh an lotnaid a bheith, agus sa chás go bhfuil na plandaí, táirgí plandaí agus réada eile tar éis an t‑úsáideoir deiridh a shroicheadh cheana, go dtógfar ar ais iad ó na húsáideoirí deiridh sin. 4. Sa chás go bhfuil mír 1 agus 2 i bhfeidhm, soláthróidh an t‑oibreoir gairmiúil atá i gceist an fhaisnéis go léir atá ábhartha don phobal don údarás inniúil atá i gceist. Cuirfidh an t‑údarás sin an pobal ar an eolas i gcásanna go bhfuil gá le gníomhú maidir leis na plandaí, táirgí plandaí nó réada eile ina bhféadfadh an lotnaid atá i gceist a bheith. Airteagal 16 Díothú lotnaidí coraintín an Aontais 1. Sa chás go bhfuil láithreacht lotnaide coraintín de chuid an Aontais deimhnithe go hoifigiúil, déanfaidh an t‑údarás inniúil gach beart riachtanach chun an lotnaid sin a dhíothú sa limistéar atá i gceist agus cosc a chur lena scaipeadh amach ón limistéar sin (anseo feasta: 'díothú'). Glacfar leis na bearta seo i gcomhréir le hIarscríbhinn IV ar bhearta agus prionsabail le haghaidh bainistíocht rioscaí lotnaidí. 2. Sa chás go bhféadfadh láithreacht lo