Achoimre ar Thuairim an Mhaoirseora Eorpaigh ar Chosaint Sonraí i dtaca le togra le haghaidh Rialachán mar gheall ar shlándáil faisnéise in institiúidí, i gcomhlachtaí, in oifigí agus i ngníomhaireachtaí an Aontais

(Tá téacs iomlán na Tuairime seo le fáil i mBéarla, i bhFraincis agus i nGearmáinis ar shuíomh gréasáin an MECS www.edps.europa.eu)

(2022/C 258/06)

An 22 Márta 2022 rinne an Coimisiún Eorpach togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le slándáil faisnéise in institiúidí, i gcomhlachtaí, in oifigí agus i ngníomhaireachtaí an Aontais (“an Togra”).

Cuireann an MECS fáilte roimh aidhm an togra chun slándáil faisnéise a mbíonn institiúidí an AE a láimhseáil a fheabhsú, trí rialacha slándála faisnéise comónta a chur ar bun chomh maith le cultúr slándála faisnéise ciallmhar a chur chun cinn in ionstraim dlí shonrach.

Is léir don MECS go bhfuil raon feidhme ag slándáil faisnéise pearsanta faoi mar a shainítear sa Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí, agus go bhfuil forluí idir seo agus raon feidhme na slándála faisnéise faoin Togra. Sa dara cás dírítear ar rúndacht an eolais, cé go gcinntíonn an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí sláine agus infhaighteacht an eolais chomh maith. Chomh maith leis sin, tugann forálacha um chosaint sonraí pearsanta den Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí aghaidh go sonrach ar chearta agus saoirse daoine nadúrtha.

Éilíonn an Togra go nglacfaidh institiúidí an AE bearta slándála faisnéise, agus is dócha go bpróiseálfar sonraí pearsanta dá bharr sin, sonraí cumarsáide leictreonacha agus sonraí tráchta san áireamh. Measann an MECS go gcaithfear é a bheith soiléir, go mba cheart go gcomhlíonfadh na bearta slándála faisnéise go léir an creat dlí príobháideachais um chosaint sonraí atá ann nuair a bhíonn próiseáil sonraí pearsanta i gceist, agus go mba cheart d’institiúidí an AE na coimircí eagraíochta agus teicniúla ba chuí a chur i gcrích chun an comhlíonadh sin a chinntiú ar bhealach cuntasach.

Chun cinnteacht dhleathach a bhaint amach agus ar mhaithe le réamhfheictheacht, agus chun a chinntiú go gcomhlíonadh forálacha an Rialacháin Ghinearálta maidir le Cosaint Sonraí, molann an MECS go sainmhínítear go sonrach sa Togra, nó ar a laghad i ngníomh tarmligthe a bheidh le glacadh, na gníomhaíochtaí próiseála sonraí a cheadaítear chun críocha an Rialacháin seo. Díríonn an MECS isteach ar an ngá atá le comhlíonadh an Rialacháin Ghinearálta maidir le Cosaint Sonraí i dtaobh aistrithe sonraí pearsanta chuig tríú tíortha agus eagraíochtaí idirnáisiúnta a chinntiú. Thairis sin, molann an MECS go míneofaí i réamhaithris go mbeidh feidhm ag na forálacha go léir den Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí, lena n-áirítear na rialacha maidir le haistrithe idirnáisiúnta.

Leagann an MECS béim ar a thábhachtaí atá sé dearcadh an príobháideachais agus na cosanta sonraí a chomhtháthú i mbainistiú na slándála faisnéise, ionas go bhféadfaí sineirgí dearfacha a bhaint amach idir an Togra agus reachtaíocht príobháideachais agus cosanta sonraí, agus, soláthraíonn an MECS moltaí ar leith maidir leis an gcaoi ar féidir na sineirgí a bhaint amach, lena n-áirítear: oibleagáid ar leith ar oifigigh an AE a bhfuil freagrachtaí acu as an tslándáil faisnéise comhoibriú leis an oifigeach cosanta sonraí i gcomhréir le hAlt 43 den Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí; criptiú ó cheann ceann a chomhtháthú i liosta na n-íosbheart slándála den Togra, i gcás inarb infheidhme, agus go háirithe nuair atáthar ag malartú íogarfhaisnéis neamhaicmithe, mar aon le cur chun cinn a dhéanamh ar bhainistiú riosca a bhaineann le slándáil faisnéise atá comhtháite, próiseas comhtháite de láimhseáil teagmhas a fhónann don tslándáil faisnéise agus d’oibleagáidí cosanta sonraí maidir le fógraí a chuireann sáruithe ar shonraí in iúl.

1. RÉAMHRÁ AGUS CÚLRA

1. An 22 Márta 2022 ghlac an Coimisiún Eorpach Togra maidir le Rialachán de chuid Pharlaimint na hEorpa agus an Chomhairle mar gheall ar shlándáil faisnéise in institiúidí, i gcomhlachtaí, in oifigí agus i ngníomhaireachtaí an Aontais (1) (“an Togra”).

2. An lá céanna, ghlac an Coimisiún Eorpach Togra eile maidir le Rialachán lena leagtar amach bearta chun leibhéal comónta níos airde de chibearshlándáil a chur i bhfeidhm in institiúidí, i gcomhlachtaí, in oifigí agus i ngníomhaireachtaí an Aontais (2) (“an Togra Cibearshlándála”).

3. Beartaíodh an dá Thogra i Straitéis Chibearshlándála an Aontais Eorpaigh don Deacáid Dhigiteach arna cur i láthair an 16 Nollaig 2020 (3) (“an Straitéis”). Is é aidhm ghinearálta na straitéise uathriail straitéiseach an Aontais i réimsí na cibearshlándála a threisiú agus a hathléimneacht agus a freagracht chomhchoiteann a fheabhsú, mar aon le hIdirlíon domhanda atá oscailte ag a bhfuil ráillí treorach láidre chun aghaidh a thabhairt ar rioscaí maidir le cursaí slándála, cearta bunúsacha agus saoirse na ndaoine san Eoraip (4).

4. Is é an Togra mar chuid de thionscnaimh rialála na straitéise, ach go háirithe i réimse na cibearshlándála de chuid institiúidí, chomhlachtaí, oifigí agus ghníomhaíochtaí an AE. De réir na straitéise, tá dhá aidhm ag an Togra: — idir-inoibritheacht na gcóras faisnéise rúnaicmithe a éascú, rud a ligeann d’aistriú réidh eolais a bheith idir na heintitis éagsúla, agus — cur chuige idirinstitiúideach maidir le láimhseáil faisnéise rúnaicmithe agus íogairfhaisnéis neamh-rúnaicmithe an AE a éascú, rud a d’fhéadfadh a bheith mar shamhail d’idir-inoibritheachta ar fud na mBallstát, á lua go gcaithfear an AE tuilleadh oibre a dhéanamh chun bheith in ann cumarsáid a dhéanamh lena chomhpháirtithe ábhartha ar bhealach sábháilte, agus chun bheith in ann cur leis na socruithe agus na nósanna imeachta a bheadh ann roimhe sin a oiread agus is féidir.

5. Measann an MECS go mbaineann ábhar an Togra seo go díreach le Togra le haghaidh Treoir de chuid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle maidir le bearta chun leibhéal ard comónta de chibearshlándáil a bheith i bhfeidhm ar fud an Aontais, agus lena n-aisghairtear Treoir (AE) 2016/1148 (“NIS 2.0 Togra”). Is cuimhin leis an Maoirseoir gur eisigh sé an Tuairim 5/2021 agus (5) an Treoir NIS 2.0 (“NIS 2.0 Tuairim”) (6) ar an Straitéis Cibearshlándála. Dá bharr sin, tagróidh an Tuairim seo don Tuairim NIS 2.0.

6. De réir mar a thugtar síos sa mheabhrán míniúcháin, toisc go bhfuil an méid íogairfhaisnéis neamh-rúnaicmithe (“SNC”) agus faisnéis rúnaicmithe an Aontais Eorpaigh (“EUCI”) ar gá d’institiúidí an AE a roinnt lena chéile de shíor ag méadú, go háirithe agus forbairt shuntasach tagtha ar an mbaol atá ann ó bhagairtí cibearshlándála, tá an riarachán Eorpach i mbaol ó ionsaí i ngach réimse dá ghníomhaíochtaí. Tá an t-eolas a láimhseálann institiúidí an AE an-tarraingteach le haghaidh gníomhaithe bagartha, mar sin ní mór é a chosaint.

7. De réir mar a thugtar síos air sa mheabhrán míniúcháin,: — bhunófaí leis an Togra catagóirí cuimsitheacha comhchuibhithe d’eolas, chomh maith le rialacha láimhseála comónta le haghaidh institiúidí an AE go léir, — bhunófaí leis an Togra scéim éifeachtúil comhoibrithe maidir le slándáil faisnéise idir institiúidí an AE ar féidir leo cultúr slándála faisnéise comhtháite a chur chun cinn ar fud an riaracháin Eorpaigh, — nuachóireofaí leis an Togra beartais slándála ag na leibhéil aicmiúcháin agus catagóiriúcháin go léir, le haghaidh institiúidí go léir an AE, agus an bunathrú digiteach agus forbairt an teilea-oibrithe mar chleachtadh structúrach á dtabhairt san áireamh.

8. An 22 Márta 2022 chuaigh an Coimisiún i gcomhairle leis an Maoirseoir Eorpach um Chosaint Sonraí de bhun Airteagal 42(1) an Rialacháin (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (“an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí”) (7). Tá na tuairimí agus na moltaí sa Tuairim seo teoranta do na forálacha sa Togra is ábhartha ó thaobh cosaint sonraí agus príobháideachais de.

4. CONCLÚIDÍ

31. I bhfianaise an mhéid a luaitear thuas, déanann an MECS na príomh-mholtaí seo a leanas: — molann an MECS go sainmhínítear go sonrach sa Togra na gníomhaíochtaí próiseála sonraí a cheadaítear chun críocha an Rialacháin seo, lena n-airítear: aidhm nó aidhmeanna na próiseála; catagóirí sonraí pearsanta; catagóirí ábhar sonraí; sainmhíniú ar róil mar is infheidhmithe (rialaitheoir, próiseálaí, comhrialaitheoirí), tréimhsí coinneála, faighteoirí i gcás tarchurtha chuig eintitis nach bhfuil faoi réir an Rialacháin Ghinearálta maidir le Cosaint Sonraí. Measann an MECS go gcaithfear na gnéithe seo a sholáthar go sainráite sa Togra, nó ar a laghad le gníomh tarmligthe a bheidh le glacadh ag an gCoimisiún ina dhaidh sin. Ba cheart go soláthródh an Togra tarmligean den saghas sin. — molann an MECS go míneofaí i réamhaithris go mbeidh feidhm ag na forálacha go léir den Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí, lena n-áirítear na rialacha maidir le haistrithe idirnáisiúnta. D’fhéadfadh Réamhaithris 6 a úsáid chun aon mholtaí ginearálta eile maidir le cosaint sonraí atá sa Tuairim seo fad is nach n-athraítear na forálacha substainteacha. — molann an MECS go gcuirfí criptiú ó cheann ceann sa liosta d’íosbhearta slándála an Togra, i gcás inarb infheidhme, agus go háirithe nuair atáthar ag malartú íogairfhaisnéis neamhaicmithe. — molann an MECS Airteagal 5(3) a chur leis, agus go mbíonn na tosca atá á mbreithniú ag an bpróiseas bainistíochta priacal a bhaineann leis an tslándáil faisnéise, chomh maith leis sin breithneofar na bagairtí a eascraíonn as rochtain bunaithe ar dhlínse na dtríú tíortha (e.g. óna n-údarás poiblí). — molann an MECS go míneofaí i réamhaithris chuí na buntáistí a bhíonn ag slándáil faisnéise atá comhtháite agus ag próiseas de láimhseála teagmhas a d’fhéadfadh fónamh don tslándáil faisnéise agus d’oibleagáidí cosanta sonraí maidir le fógraí a chuireann sáruithe ar shonraí in iúl. — molann an MECS go gcuirfeadh an Togra oibleagáid ar leith ar oifigigh an AE ar a bhfuil freagrachtaí maidir le slándáil faisnéise comhoibriú leis an oifigeach cosaint sonraí sainithe i gcomhréir le hAlt 43 den Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí nuair atáthar ag déileáil le gníomhaíochtaí cosúil le cosaint sonraí a chur i bhfeidhm d’aon ghnó agus trí réamhshocrú ar bhearta slándála faisnéise, agus bearta slándála a bhfuil sonraí pearsanta i gceist leo a roghnú, bainistiú riosca chomhtháite, láimhseáil chomhtháite teagmhas slándála.

An Bhruiséil, 17 Bealtaine 2022. Wojciech Rafał WIEWIÓROWSKI

(1) COM(2022) 119 final.

(2) COM(2022) 122 final.

(3) Straitéis Chibearshlándála an Aontais Eorpaigh don Deacáid Dhigiteach | Todhchaí dhigiteach na hEorpa a mhúnlú (europa.eu) lena n-airítear Teachtaireacht Chomhpháirteach le hArdionadaí an Aontais Eorpaigh don Chomhbheartas Eachtrach agus Slándála (JOIN(2020)18).

(4) Féach ar chaibidil I. RÉÁMHRÁ, leathanach 4 den Straitéis.

(5) Teachtaireacht Chomhpháirteach ón gCoimisiúin Eorpach agus ó Ardionadaí an Aontais Eorpaigh don Chomhbheartas Eachtrach agus Slándála chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle dar teideal “Straitéis Chibearshlándála an Aontais Eorpaigh don Deacáid Dhigiteach”.

(6) Tuairim EDPS 5/2021 i dtaca leis an straitéis cibearshlándála agus an Treoir NIS 2.0.

(7) Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2018 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil ag institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 agus Cinneadh Uimh. 1247/2002/CE (IO L 295, 21.11.2018, lch. 39).