AN COIMISIÚN EORPACH Strasbourg, 22.11.2022 COM(2022) 783 final TOGRA LE hAGHAIDH TUARASCÁIL CHOMHPHÁIRTEACH AR FHOSTAÍOCHT

ÓN gCOIMISIÚN AGUS ÓN gCOMHAIRLE







Clár Ábhar TEACHTAIREACHTAÍ RÍTHÁBHACHTACHA CAIBIDIL 1. ACHOIMRE AR AN MARGADH SAOTHAIR AGUS AR THREOCHTAÍ SÓISIALTA SAN AONTAS EORPACH, PRÍOMHSPRIOCANNA AGUS SRACFHÉACHAINTÍ ÓN SCÓRCHLÁR SÓISIALTA 1.1 Treochtaí an mhargaidh saothair 1.2 Treochtaí sóisialta 1.3 Príomhspriocanna an Aontais agus spriocanna náisiúnta faoi 2030 1.4 Forbhreathnú ar dhúshláin bunaithe ar an Scórchlár Sóisialta CAIBIDIL 2. FOSTAÍOCHT AGUS LEASUITHE SÓISIALTA – FEIDHMÍOCHT AGUS GNÍOMHAÍOCHT NA MBALLSTÁT 2.1 Treoirlíne 5: Borradh a chur faoin éileamh ar shaothar 2.2 Treoirlíne 6: An soláthar saothair a fheabhsú agus feabhas a chur ar an rochtain ar fhostaíocht, scileanna agus inniúlachtaí 2.3 Treoirlíne 7: Feabhas a chur ar fheidhmiú mhargaí an tsaothair agus ar éifeachtacht an idirphlé shóisialta 2.4 Treoirlíne 8: Comhionannas deiseanna do chách a chur chun cinn, cuimsiú sóisialta a chothú agus an bhochtaineacht a chomhrac



TEACHTAIREACHTAÍ RÍTHÁBHACHTACHA

Sa Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht (TCF) de chuid an Choimisiúin Eorpaigh agus na Comhairle, déantar faireachán ar an staid fostaíochta san Aontas agus ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta, i gcomhréir le hAirteagal 148 de CFAE. Soláthraítear forbhreathnú bliantúil sa Tuarascáil ar phríomhfhorbairtí fostaíochta agus sóisialta san Aontas Eorpach, agus ar bhearta beartais na mBallstát le déanaí, i gcomhréir leis na Treoirlínte maidir le Beartais Fostaíochta na mBallstát . Sainaithnítear réimsí tosaíochta gaolmhara i gcomhair gníomhaíocht beartais sa tuarascáil freisin. Ar bhonn thogra an Choimisiúin, agus tar éis malartuithe sna coistí comhairleacha ábhartha de chuid na Comhairle, glacfaidh an Chomhairle Fostaíochta, Beartais Shóisialta, Sláinte agus Gnóthaí Tomhaltóirí (EPSCO) an téacs críochnaitheach. Ach aghaidh a thabhairt ar na dúshláin a shainaithnítear sa tuarascáil, rannchuideofar leis an gcóineasú sóisialta aníos a bhaint amach, neartófar iarracht an Aontais i dtreo an aistrithe glais chóir agus an aistrithe dhigitigh chóir agus rannchuideofar le haghaidh a thabhairt ar an athrú déimeagrafach, mar aon leis na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe a bhaint amach. Dírítear go láidir i dTuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2023 ar chur chun feidhme Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, i gcomhréir leis an bPlean Gníomhaíochta ó mhí an Mhárta 2021 ar chuir ceannairí an Aontais fáilte roimhe ag an gCruinniú Mullaigh Sóisialta in Porto. An faireachán treisithe a dhéantar ar chur chun feidhme phrionsabail an Cholúin i réimsí an chomhionannais deiseanna agus na rochtana ar an margadh saothair, na ndálaí córa oibre agus na cosanta sóisialta agus an chuimsithe shóisialta, leantar den fhaireachán sin san eagrán seo den tuarascáil. Déantar sin go háirithe trí bhoscaí téamacha lena gcumhdaítear príomhdhúshláin sna réimsí sin, i bhfianaise an ionchais shocheacnamaíoch agus na dtionscnamh beartais is déanaí. Comhtháthaítear sa tuarascáil príomhspriocanna an Aontais do 2030 maidir le fostaíocht, scileanna, agus laghdú na bochtaineachta, spriocanna ar chuir ceannairí an Aontais fáilte rompu in Porto agus ag an gComhairle Eorpach i mí an Mheithimh 2021. Den chéad uair, cumhdaítear freisin sa tuarascáil na spriocanna náisiúnta a chuir na Ballstáit ar aghaidh, mar a cuireadh i láthair agus a pléadh i gComhairle EPSCO i mí an Mheithimh 2022, tar éis próisis de phléití déthaobhacha le seirbhísí an Choimisiúin agus athbhreithnithe iltaobhacha leis an gCoiste Fostaíochta agus leis an gCoiste um Chosaint Shóisialta. Cuimsítear cuspóirí straitéisí Aontas an Chomhionannais tuilleadh sa tuarascáil agus cumhdaítear na dúshláin a bhíonn roimh ghrúpaí dá ndéanann an neamhionannas dochar. Leis na spriocanna náisiúnta do 2030 a chuir na Ballstáit ar aghaidh, cuirtear ardleibhéal uaillmhéine in iúl ar leibhéal comhiomlán an Aontais, rud lena bhfuil coinne an cóineasú sóisialta aníos a chothú san Aontas sa deacáid amach romhainn. Nuair a chuirtear na spriocanna fostaíochta náisiúnta le chéile, sáraítear uaillmhian phríomhsprioc chomhfhreagrach an Aontais de 78 % ar a laghad faoi 0.5 pc. An tráth céanna, gheall na Ballstáit le chéile 600 000 duine breise a thabhairt slán ón mbochtaineacht ná mar a iarradh le príomhsprioc an Aontais, is é sin, 15 mhilliún duine níos lú i mbaol bochtaineachta nó eisiamh sóisialta. Leagadh spriocanna náisiúnta maidir le scileanna síos ar leibhéil uaillmhéine éagsúla, i gcomhréir leis an ngá rannchuidiú le príomhspriocanna an Aontais do 2030, is é sin, go mbeidh 60 % ar a laghad de dhaoine fásta i mbun na hoiliúna gach bliain, arb é gealltanas comhiomlán de 57.6 % é sin agus iad á n‑áireamh le chéile. Beidh príomhról ag na spriocanna náisiúnta do 2030 maidir le gníomhaíocht beartais a chothú i dtreo an chóineasaithe shóisialta aníos. In éineacht le cistí an bheartais chomhtháthaithe, tacaíonn cur chun feidhme na n‑athchóirithe agus na n‑infheistíochtaí i bpleananna téarnaimh agus athléimneachta (PTAnna) na mBallstát, le téarnamh cóir, cuimsitheach agus inbhuanaithe. Anuas ar an tacaíocht a sholáthraítear le Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa agus leis an gCiste um Aistriú Cóir in imeacht 2021-27, leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (RRF), cuirtear comhtháthú críochach, sóisialta agus eacnamaíoch an Aontais chun cinn trí feabhas a chur ar an athléimneacht, ullmhacht i gcomhair géarchéimeanna, acmhainn choigeartaithe, agus acmhainneacht fáis na mBallstát agus cothaítear cruthú na fostaíochta ardcháilíochta trí athchóirithe agus trí infheistíocht ábhartha. Ar an mbealach sin, rannchuidíonn an tSaoráid freisin le cur chun feidhme Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, agus aird ar leith ar aghaidh a thabhairt ar na dúshláin a aithnítear sna moltaí tírshonracha. Tá ceithre cinn de na sé cholún lena sainmhínítear raon feidhme na Saoráide ábhartha chuige sin, eadhon: (i) fás cliste, inbhuanaithe agus cuimsitheach; (ii) comhtháthú sóisialta agus críochach; (iii) sláinte, agus athléimneacht eacnamaíoch, sóisialta agus institiúide, agus (iv) beartais don chéad ghlúin eile, do leanaí agus don óige. Go dtí seo, rinne an Coimisiún breis agus EUR 137 billiún a eisíoc faoin tSaoráid i ndeontais agus in iasachtaí araon mar aon le réamh‑mhaoiniú. Ó 15 mí na Samhna, comhlíonadh 106 garsprioc agus sprioc a cuireadh i leith na gcatagóirí sóisialta, as 357 san iomlán (i.e. thart ar 30 %). Thart ar 30 % de gharspriocanna agus de spriocanna atá comhlíonta ag na Ballstáit go dtí seo, cuirtear i leith na gceithre cholún thuasluaite den tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta iad. Mar chuid den anailís ar an bhfreagairt bheartais, áirítear leis an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht freisin rogha beart a bhfuil tacaíocht acu ó chistiú an Aontais, go háirithe ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa agus an Ciste um Aistriú Cóir. Tacóidh siad sin uile le hionchais fáis agus fostaíochta mar aon leis an gcomhtháthú sóisialta agus eacnamaíoch agus leis an athléimneacht san Aontas. Tacaíonn an Scórchlár Sóisialta leis an anailís i dTuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2023. Mar chuid de Phlean Gníomhaíochta an Cholúin ó mhí an Mhárta 2021, mhol an Coimisiún go ndéanfaí athbhreithniú ar an Scórchlár Sóisialta, ionas go mbeifí in ann faireachán níos fearr a dhéanamh ar phrionsabail an Cholúin le tacar athbhreithnithe de tháscairí príomhsprice, a d’fhormhuinigh EPSCO i mí an Mheithimh 2021. Áirítear leis sin táscairí nua maidir le príomhghnéithe beartais amhail foghlaim aosach, comhtháthú daoine faoi mhíchumas sa mhargadh saothair, an riosca bochtaineachta agus eisiaimh shóisialta do leanaí, agus ró‑ualach maidir le costas tithíochta. Le tacar athbhreithnithe na dtáscairí príomhsprice , bítear in ann príomhdhúshláin fostaíochta, scileanna agus sóisialta a shainaithint ar bhealach níos cruinne san Aontas Eorpach agus sna Ballstáit mar aon le faireachán níos dlúithe a dhéanamh ar an gcóineasú sóisialta aníos mar a leagtar amach san fhíor thíos. Tar éis an tsainordaithe ó Uachtaránacht na Seicia, cruthaíodh Meitheal ad‑hoc chun creat measúnúcháin breisithe féideartha a phlé maidir leis an gcóineasú sóisialta i gcomhthéacs an tSeimeastair Eorpaigh agus tá an mheitheal ag tuairisciú faoina cuid oibre do choistí comhairleacha Chomhairle EPSCO. Dúshláin fostaíochta, scileanna agus sóisialta ar fud Bhallstáit an Aontais de réir phríomhtháscairí an Scórchláir Shóisialta Nótaí: 1) Níl sonraí le haghaidh an táscaire maidir le rannpháirtíocht daoine fásta san fhoghlaim ar fáil fós; 2) Tá sonraí ar iarraidh i gcás táscairí áirithe le haghaidh tíortha áirithe – féach Nóta le haghaidh Thábla 1.4.1 i roinn 1.4. Cuirtear na heochracha le haghaidh gach táscaire i láthair sna hIarscríbhinní. Tar éis téarnamh láidir in 2021 agus sa chéad leath de 2022, tá neamhchinnteachtaí roimh mhargaí saothair an Aontais a bhaineann le tionchar chogadh ionsaithe na Rúise in aghaidh na hÚcráine agus le brúnna boilscitheacha láidre. Bhí feidhmíocht mhargaí saothair an Aontais láidir in 2021, i ndiaidh phaindéim COVID‑19 agus deireadh a bheith curtha leis na bearta imshrianta ba ghá. Lean na margaí saothair den fheabhsú sa chéad leath de 2022, nuair a shroich an ráta fostaíochta ceann de na leibhéil ab airde riamh (74.8 % agus 74.3 % san Aontas agus i limistéar an euro faoi seach in R2-2022, 1.6 pc agus 1.4 pc os cionn na leibhéal roimh an ngéarchéim). I mí Mheán Fómhair 2022, shroich ráta dífhostaíochta an Aontais ceann de na leibhéil ab ísle riamh san Aontas, eadhon, 6 % (agus ag 6.6 % i limistéar an euro), anuas ó 6.7 % agus 7.3 % faoi seach 1 bhliain amháin roimhe sin. An tráth céanna, chuaigh ráta NEET i laghad go dtí 11.7 % ó 13.3 % 1 bhliain amháin roimhe sin san Aontas, agus shroich dífhostaíocht i measc na hóige 14.4 %, síos ó 17.5 %. Chuaigh an ráta dífhostaíochta fadtéarmaí in airde de bheagán in 2021. Dá ainneoin sin, ó lár 2021, chuaigh an boilsciú in airde chuig pointí arda ó thaobh na staire de, rud a chuaigh i bhfeidhm go láidir ar chumhacht cheannaigh na dteaghlach agus ar bhrabúsacht na ngnólachtaí. Leasaíodh an fás eacnamaíoch le haghaidh 2022 agus 2023 síos sna réamhaisnéisí is déanaí de chuid an Choimisiúin Eorpaigh, agus tionchar suntasach ag cogadh ionsaithe na Rúise in aghaidh na hÚcráine ar an ionchas. Réamh‑mheastar go dtiocfaidh méadú 1.7 % ar an bhfás fostaíochta in 2022, sula ndéanfaidh an fás lánstad in 2023 agus é ag dul i méid de bheagán suas go dtí 0.4 % in 2024. Rinneadh idirghabhálacha beartais eisceachtúla ar leibhéal an Aontais agus na mBallstát chun freagairt don ghéarchéim fuinnimh leanúnach (tuilleadh mionsonraí níos faide síos agus i Roinn 2.4). Ag breathnú amach romhainn, mar gheall ar staid na géarchéime fuinnimh leanúnaí, ní mór beartais shóisialta, fostaíochta agus eacnamaíocha a chomhordú go héifeachtach agus ar bhealach lena gcothófar fás inbhuanaithe, cuimsitheach ina mbeidh poist ar fáil go flúirseach agus lena gcosnófar daoine i staideanna leochaileacha. Tá torthaí an mhargaidh saothair fós láidir cé go bhfuil an neamhchinnteacht dulta i méid i ngeall ar chogadh ionsaithe na Rúise in aghaidh na hÚcráine 74.8 %

an ráta fostaíochta in R2-2022 (2 pc níos airde ná 1 bhliain amháin roimhe) 79.4 %

an ráta gníomhaíochta (20-64) in R2-2022 (1.1 pc níos airde ná bliain amháin roimhe) 6.1 %

an ráta dífhostaíochta in R2-2022 (1.2 pc níos ísle ná in R2-2021) 14.3 %

ráta dífhostaíochta i measc na hóige (15-24), 3.2 pc níos ísle ná 1 bhliain amháin roimhe Príomhtháscairí an mhargaidh shaothair san AE‑-27 (%, go ráithiúil) Foinse: Bunachair sonraí Eurostat [ lfsi_emp_q ], [ une_rt_q ], [ une_ltu_q ] agus [ lfsi_neet_q ]. Sonraí atá coigeartaithe de réir an tséasúir, seachas de réir na féilire. Tá ganntanais saothair ag dul i méid ó thús ráig phaindéim COVID‑19 Rátaí folúntais os cionn 4 %

i ngníomhaíochtaí gairmiúla, eolaíocha agus teicniúla, faisnéise agus cumarsáide agus tógála ón gcéad chuid de 2022 Rátaí na bhfolúntas poist san Aontas de réir na gníomhaíochta eacnamaíche (%, sonraí ráithiúla) Nóta: Gníomhaíochtaí NACE 2, B‑S (Tionscal, tógáil, agus seirbhísí (seachas gníomhaíochtaí teaghlach mar fhostóirí agus eagraíochtaí agus comhlachtaí seach‑chríche), C (monaraíocht), F (tógáil), G‑I (trádáil mhórdhíola agus mhiondíola, iompar, lóistín, agus seirbhísí bia), J (faisnéis agus cumarsáid), M‑N (gníomhaíochtaí gairmiúla, teicniúla agus eolaíocha). Foinse: Eurostat [teilm310] Tá rátaí folúntais tar éis dul i méid faoi dhó i bpríomhearnálacha ón gcéad chuid de 2022 I gcomhthéacs an bhoilscithe aird atá ann faoi láthair, leis na sásraí lena socraítear pá, ba cheart leanúint de dhálaí socheacnamaíocha a léiriú, fostaíocht agus iomaíochas a chaomhnú, agus caillteanais sa chumhacht cheannaigh a mhaolú, go háirithe le haghaidh oibrithe ar ioncam íseal. I ngeall ar ghéarú an bhoilscithe a breathnaíodh sa chéad leath de 2021 agus a thuilleadh in 2022, i ngeall ar chogadh ionsaithe na Rúise in aghaidh na hÚcráine, chuaigh an fíorphá i laghad, go háirithe i measc oibrithe ar phá íseal. Fágann sé sin nach mór coigeartuithe oiriúnacha ar an bpá a áirithiú, ar coigeartuithe iad lena maolaítear an caillteanas sa chumhacht cheannaigh agus lena laghdaítear na rioscaí go rachaidh an bhochtaineacht i méid (lena n‑áirítear bochtaineacht fuinnimh), agus go mbeidh na coigeartuithe sin comhsheasmhach fós leis an gcuspóir foriomlán go rachfar i ngleic leis an boilsciú ard. Agus cúrsaí maicreacnamaíocha mar atá faoi láthair, níl coinne le méaduithe pá ar bhun dháileadh an phá go gcuirfidh siad le brú boilscitheach gan údar nó go ndéanfaidh siad dochar don iomaíochas. Tá ról tábhachtach ag an gcómhargáil maidir le torthaí cothroma a sholáthar i socruithe pá sa chomhthéacs atá ann faoi láthair, agus ról na gcomhpháirtithe sóisialta á n‑urramú agus an chómhargáil ailínithe le cleachtais socraithe pá atá i réim ar fud na mBallstát, agus an brú áirithe ó thaobh costas de a bhíonn i gceist do chuideachtaí agus d’earnálacha áirithe, agus d’oibrithe chomh maith, á chur san áireamh freisin. Chun an fhostaíocht a chur chun cinn agus an chumhacht cheannaigh a chaomhnú, tá raon feidhme breise ann chun an ding chánach a ísliú le haghaidh oibrithe meánioncaim agus ísealioncaim i roinnt Ballstáit. Is féidir le pá íosta leordhóthanach cuidiú le cumhacht cheannaigh oibrithe ar phá íseal a chosaint agus le méaduithe ar an mbochtaineacht lucht oibre a chosc, agus éileamh á chothú agus an spreagadh chun dul ag obair á láidriú an tráth céanna. Tá mórán oibrithe gan cosaint an phá íosta leordhóthanaigh san Aontas. Ar an iomlán, tá beagnach duine as gach deichniúr i mbaol na bochtaineachta. Thairis sin, tá an pá íosta dulta i laghad i dtéarmaí réadacha i mbeagnach na mBallstát uile. Baineann tábhacht ar leith le héifeachtaí na méaduithe praghais substaintiúla le déanaí a mhaolú maidir hoibrithe ar phá íseal, arb iad sin is mó a bhíonn thíos le praghsanna arda fuinnimh agus bia. Leis an Treoir maidir le pá íosta leordhóthanach, leagtar creat síos ina bhfuil rialacha soiléire chun feabhas a chur ar leordhóthanacht an phá íosta reachtúil sna Ballstáit sin ina bhfuil siad i bhfeidhm acu. Cuideofar leis an Treoir le tacú le teaghlaigh leochaileacha trí spreagadh a thabhairt go socrófar pá íosta reachtúil ar leibhéil leordhóthanacha, agus cumhacht cheannaigh an phá íosta á cur san áireamh, mar aon leis na dálaí socheacnamaíocha agus le forbairtí fadtéarmacha ó thaobh na táirgiúlachta de i measc nithe eile. Thairis sin, ach an pá íosta a thabhairt cothrom le dáta go tráthrialta i gcomhréir leis an Treoir, chuideofaí le caillteanais sa chumhacht cheannaigh i measc oibrithe ar phá íosta a chosc sa chomhthéacs atá ann faoi láthair. Tá forálacha sa Treoir freisin chun an chómhargáil a chur chun cinn agus chun sásraí forfheidhmiúcháin agus faireacháin a bhreisiú sna Ballstáit uile. Go háirithe, leis an Treoir, ní mór plean gníomhaíochta a bhunú agus creat coinníollacha cumasúcháin a leagan síos le haghaidh na cómhargála i gcás inar lú ráta cumhdaigh na cómhargála ná 80 %. Cé go bhfuil tréimhse 2 bhliain ann chun an Treoir a thrasuí i reachtaíocht náisiúnta, má chuirtear chun feidhme go luath í is féidir spreagfar iarrachtaí na mBallstát chun cuidiú le dálaí oibre agus maireachtála leordhóthanacha a áirithiú le haghaidh oibrithe. Ina theannta sin, le bearta tacaíochta buiséadacha sealadacha a spriocdhírítear ar oibrithe ar ioncam íseal, is féidir cuidiú le caillteanas na cumhachtaí ceannaigh i ngeall ar an ngéarchéim fuinnimh a mhaolú. Tá méaduithe ar an bpá íosta le déanaí creimthe leis an mboilsciú Cúiteamh ainmniúil in aghaidh an fhostaí méadú de 4.9 % in R2-2022 (vs. Q2-2021). Athrú ar an bpá íosta reachtúil i dtéarmaí réadacha agus ainmniúla

(ráta fáis, %) Nóta: Rangaítear na Ballstáit de réir ord a méide anuas ó thaobh mhéid an mhéadaithe ar an bpá íosta reachtúil i dtéarmaí réadacha in 2022. Foinse: An Líonra Comhfhreagraithe Eurofound agus Eurostat [ prc_hicp_midx ], ríomhanna Eurofound Dá ainneoin sin, i gcás an fhíorphá tháinig laghdú 3.3 % air in R2-2022 (vs. R2-2021). I 16 de 21 Bhallstát, i gcás an fhíorphá íosta chuaigh sé i laghad in 2022 go dtí mí Lúnasa. Níor tháinig méadú ach de bheagán ar an bhfostaíocht ar théarma seasta in 2021 i bhformhór na mBallstát, de bharr dálaí eacnamaíocha níos fabhraí. Cé go mbreathnaítear difríochtaí suntasacha idir na Ballstáit sa sciar d’fhostaithe sealadacha agus a rátaí aistrithe go dtí fostaíocht bhuan (agus dúshláin roimh thíortha áirithe ina leith sin), maidir le conarthaí sealadacha, lean siad de bheith níos forleithne i measc daoine óga agus na mban i bhformhór na mBallstát. Bhí sciar na fostaíochta páirtaimseartha réasúnta cobhsaí san Aontas in 2021, ach baineann obair pháirtaimseartha ainneonach do chéatadán suntasach fostaithe fós i mórán tíortha. Agus í buanseasmhach, as úsáid fhorleathan na fostaíochta sealadaí nó páirtaimseartha, go háirithe más fostaíocht ainneonach den sórt sin í, féadfaidh torthaí níos ísle eascairt ó thaobh fhorbairt an chaipitil dhaonna, na táirgiúlachta, agus na soghluaisteachta sóisialta de, nithe atá díobhálach ó thaobh an fháis fhéideartha de. Sa chomhthéacs seo, ach cigireachtaí saothair agus tionchar na mbeart díspreagthach a láidriú, is féidir rannchuidiú le feidhmiú níos fearr ó thaobh an mhargaidh saothair de, agus dálaí oibre sábháilte a chur chun cinn mar aon leis an rochtain ar chosaint shóisialta freisin. Leis na gníomhaíochtaí sin, taobh le beartais ghníomhacha maidir leis an margadh saothair, is féidir aistriú gairmiúil aníos a spreagadh agus tacú le hathdháileadh réidh saothair idir earnálacha nó gairmeacha, lena n‑áirítear eatarthu siúd atá nasctha leis an aistriú glas agus leis an aistriú digiteach. Níor méadaíodh sciar na gconarthaí sealadacha leis an téarnamh ach tá rátaí aistrithe chuig poist bhuana éagsúil ar fud na mBallstát 13.3 %

oibrithe (20-64) ar chonarthaí sealadacha in R2-2022 (0.4 pc níos lú ná mar ab amhlaidh in R4-2019) 50.4 % fostaithe óga

(15-24) agus 14.3 % fostaithe baineanna ar chonarthaí sealadacha in R2-2022 7.8 % fostaithe (20-64) ar chonarthaí sealadacha ainneonacha san Aontas in 2021 Athruithe fostaíochta de réir stádas gairmiúil (mílte, 20-64 bliana d’aois, athrú bliain ar bhliain bunaithe ar shonraí nach bhfuil coigeartaithe de réir an tséasúir), AE‑27 Céatadán na bhfostaithe sealadacha mar chéatadán den líon iomlán fostaithe (20-64, %, in 2020) agus an ráta aistrithe chuig poist bhuana (%, meánluach le haghaidh 2018, 2019 agus 2020), AE‑27. Foinse: Eurostat [lfsq_egaps], [lfsa_etpgan], [ilc_lvhl32] agus [lfsq_etgaed]. Nóta: Briseadh san amshraith ó R1-2021.

Cleachtais oibre atá ag teacht chun cinn, amhail teilea‑obair agus obair ardáin, is féidir tairbhí eacnamaíocha agus sochaíocha teacht in éineacht leo, ach ní mór rialacháin, beartais agus an cultúr oibre a oiriúnú dóibh. Méadaíodh úsáid na teilea‑oibre leis an bpaindéim: i gcodarsnacht go mór leis an deichiú cuid d’fhostaithe in 2019, faoi 2021, bhí beagnach an ceathrú cuid ag teilea‑obair ón mbaile. Taispeántar le heispéiris nua ar an teilea‑obair, ach í a mheascadh leis an obair i bpearsa, gur féidir léi cuidiú le teilea‑oibrithe cothromaíocht oibre is saoil fhoriomlán níos fearr a bheith acu, ach oiread le táirgiúlacht mhéadaithe. Chun éifeachtaí a sheachaint lena laghdaítear cáilíocht na hoibre, amhail uaireanta fada an chloig a oibriú go tráthrialta, rinne mórán Ballstát gníomhaíocht chun an teilea‑obair a rialáil, rud as ar eascair Aontas ina bhfuil cineálacha éagsúla cur chuige. Seachas an teilea‑obair, tháinig an obair ardáin i dtreis, rud lenar rannchuidíodh le poist a chruthú ach lena mbaineann dúshláin ó thaobh dálaí córa oibre de freisin. Rud atá cumasaithe le teicneolaíochtaí digiteacha freisin, tá obair trí ardáin déanta ag 28 milliún duine san Aontas cheana féin. Príomhfhadhbanna ar a dtugtar aghaidh le togra an Choimisiúin le haghaidh treoir ghaolmhar, is ea bainistíocht algartamach, mí‑aicmiú féideartha an stádais fostaíochta agus easpa na trédhearcachta trasteorann. De réir mar a mhéadaítear tábhacht na teilea‑oibre agus na hoibre ardáin, is tábhachtach scileanna digiteacha leordhóthanacha sa tsochaí tríd síos a áirithiú, chun nach dtiocfaidh aon bhearna dhigiteach chun cinn, lena n‑áirítear i ndáil le hoibrithe scothaosta agus le hoibrithe ar bheagán oiliúna. Is féidir le cothromaíocht oibre is saoil eascairt as an teilea‑obair agus an obair hibrideach ag rannchuidiú leis an riosca, go n‑oibreofar uaireanta níos faide, a mhaolú 13 %

d’fhostaithe a thuairiscíonn droch‑chothromaíocht oibre is saoil vs... Droch‑chothromaíocht oibre is saoil arna tuairisciú le haghaidh na bhfostaithe agus na dteilea‑oibrithe uile sna Ballstáit (%, 2021) Nóta: Le droch‑chothromaíocht oibre is saoil, áirítear fostaithe a fhreagraíonn, ‘ní thagann go rómhaith’ agus ‘ní thagann go maith ar chor ar bith’ ar an gceist faoin ‘mbealach a thagann uaireanta oibre lena ngealltanais teaghlaigh nó shóisialta lasmuigh den obair’. Foinse: Eurofound, European Working Conditions Telephone Survey (EWCTS) [Suirbhé Teileafóin ar Dhálaí Oibre Eorpacha] 2021 . 18 %

... d’fhostaithe a oibríonn ar áitreabh an fhostóra. Le pátrúin oibre hibrideacha

is amhlaidh gur fearr an chothromaíocht oibre is saoil i bhformhór na mBallstát Le cogadh ionsaithe na Rúise in aghaidh na hÚcráine, spreagadh insreabhadh suntasach de dhaoine easáitithe isteach san Aontas, agus bhain riachtanais ghaolmhara lena gcomhtháthú sa mhargadh saothair agus ar bhonn sóisialta. Chun cuidiú le haghaidh a thabhairt ar an ngéarchéim dhaonnúil agus chun lánpháirtiú na ndídeanaithe de chuid na hÚcráine san Aontas a chothú, ghníomhachtaigh an Coimisiún Eorpach an Treoir um Chosaint Shealadach den chéad uair agus chuir síneadh léi i mí Dheireadh Fómhair 2022 go dtí mí an Mhárta 2024. Leis sin, iarrtar ceadanna cónaithe a sholáthar, mar aon le rochtain ar an oideachas, ar an margadh saothair agus ar chosaint shóisialta. Baineann riachtanais go háirithe le bacainní roimh chomhtháthú sa mhargadh saothair a shárú, go háirithe trí chúrsaí teanga, agus roimh lóistín, cúram leanaí agus scolaíocht, mar aon le cúram fadtéarmach nó tacaíocht meabhairshláinte. Daoine easáitithe ón Úcráin in éineacht le himirce thráthrialta ó thíortha eile, féadfaidh siad rannchuidiú le ganntanais lucht saothair san Aontas a mhaolú sa tréimhse mheántéarmach agus fhadtéarmach, go háirithe i ngairmeacha nach bhfuil na bacainní thuasluaite roimh chomhtháthú sa mhargadh saothair chomh ceangailteach céanna, agus chomh maith leis sin le haghaidh a thabhairt ar chuid den dúshlán déimeagrafach a bhaineann le rátaí breithe ísle. Chun cuidiú leis an bpróiseas sin, sheol an Coimisiún tionscnamh píolótach Díorma Tallainne an Aontais Eorpaigh , uirlis nua chun cuidiú le daoine atá ag teitheadh ón gcogadh post a aimsiú san Aontas. Ar an iomlán, is gnéithe fíor‑riachtanacha iad an rochtain éifeachtach ar an gcosaint shóisialta, cúram sláinte, cúram leanaí, agus scolaíocht mar aon le haithint na gcáilíochtaí, go n‑éireoidh leis an lánpháirtiú. D’eascair torthaí fostaíochta a bhí ag dul i bhfeabhas, as téarnamh an mhargaidh saothair, i gcás fhormhór na ngrúpaí daonra cé gurb ann do dhúshláin fós Rátaí fostaíochta de réir inscne agus aoisghrúpa in AE‑27 agus de réir tír bhreithe,

sonraí atá coigeartaithe de réir an tséasúir, seachas de réir an fhéilire déanta orthu (mar %) Foinse: Eurostat, agus [lfsi_emp_q] SFS an Aontais. 4.8 milliún

daoine breise fostaithe san Aontas Eorpach in R2-2022 i gcomparáid le R2-2021 (1.7 milliún níos mó ná in R4-19) An óige, daoine nár rugadh san Aontas agus mná,

is leosan a bhain na rátaí fáis fostaíochta ab airde ó R2-2021 Mar sin féin,

10.7 pc de bhearna fostaíochta idir na hinscní in R2-2022, cé go bhfuil sé sin ag dul i laghad ó 11.2 pc in R4-2019 8.3 pc de bhearna fostaíochta idir daoine a rugadh san Aontas agus daoine a rugadh lasmuigh de in R2-2022 (7.6 pc in R4-2019) Tá staid an mhargaidh saothair i gcás na hóige fós dúshlánach, go háirithe le haghaidh na mban agus daoine a mbaineann cúlra imirceach leo, agus ní mór gníomhaíochtaí beartais saincheaptha agus sonracha lena n‑aghaidh. Tar éis buaicphointe sa dara leath de 2020, léim an ráta i measc na hóige san Aontas ar ais chuig an leibhéal a bhí ann roimh an ngéarchéim in 2021 agus is é 14.3 % a bhí ann in R2-2022. Is amhlaidh fós dá ainneoin sin go bhfuil an ráta sin trí hoiread níos mó ná an ráta dífhostaíochta le haghaidh an daonra foriomláin idir 25-74 bliana d’aois. Thairis sin, chuaigh an sciar de dhaoine atá 15-29 bliana d’aois nach raibh fostaithe ná san oideachas ná faoi oiliúint (NEET) i laghad go dtí 11.6 % faoi R2-2022, ó 13.2 % in R2-2021, sciar atá níos ísle ná mar a bhí roimh an bpaindéim ach fós réasúnta ard. Is do mhná óga agus do dhaoine a mbaineann cúlra imirceach leo go háirithe a rinneadh difear leis sin. I dtéarmaí bliantúla, bhí difríochtaí substaintiúla fós ann idir na Ballstáit in 2021 i ndáil le rátaí NEET le haghaidh na ndaoine idir 15-29 bliana d’aois. Ba cheart gníomhaíocht beartais a dhéanamh chun na dúshláin struchtúracha a bhíonn roimh dhaoine óga ar an margadh saothair a mhaolú, lena n‑áirítear gníomhaíochtaí beartais chun rioscaí na n‑éifeachtaí diúltacha níos fadtéarmaí, ar scileanna daoine óga agus ar a n‑ionchais sa mhargadh saothair, a chosc. Ba cheart an Ráthaíocht threisithe don Aos Óg a úsáid chun fostaíocht ardchaighdeáin, breisoideachas, printíseachtaí, nó cúrsaí oiliúna a thairiscint laistigh de 4 mhí ón tráth a thagann duine chun bheith dífhostaithe nó a fhágann siad an t‑oideachas foirmiúil . Chun é sin a chomhlánú, cuidíonn an tionscnamh Beartaigh, Foghlaim, Máistrigh, Gnóthaigh (ALMA) le NEETanna faoi mhíbhuntáiste taithí ghairmiúil a fháil ar an gcoigríoch. Tá dúshláin sheanbhunaithe fós roimh rannpháirtíocht na mban sa mhargadh saothair agus roimh an bpá comhionann as obair chomhionann, rud lena léirítear neamhionannas inscne buanseasmhach sa mhargadh saothair. Ní dheachaigh an bhearna fostaíochta idir na hinscní i laghad ach de bheagán le linn theacht aniar an mhargaidh saothair in 2021. Le hobair neamhíoctha, lena n‑áirítear oibleagáidí cúraim, coisceadh ocht n‑oiread ban fostaíocht íoctha a chuardach agus ab amhlaidh i gcás na bhfear agus d’fhág an obair neamhíoctha go nglacann cúig hoiread ban fostaíocht pháirtaimseartha go hainneonach. Cuirtear i dtábhacht leis sin tábhacht na mbeartas leordhóthanach maidir le cothromaíocht oibre is saoil agus na rochtana éifeachtaí ar sheirbhísí cúraim ardcháilíochta agus inacmhainne. Ach oideachas agus cúram luathóige a oiriúnú, mar aon le córais cúraim fhadtéarmaigh, i gcomhréir leis an Straitéis Chúraim Eorpach a chuir an Coimisiún i láthair an 7 Meán Fómhair 2022, agus dul i ngleic le ganntanais agus le srianta acmhainneachta sna réimsí sin, d’fhéadfaí feabhas a chur ar ionchais mhargaidh saothair na ndaoine úd a bhfuil obair chúraim neamhíoctha á soláthar faoi láthair acu, agus ar cháilíocht an chúraim dóibh siúd a fhaigheann é. An tráth céanna, soláthraítear dídhreasuithe fós le córais chánach agus sochar roinnt tíortha de chuid an Aontais go nglacfaidh an dara saothraí (ar mná 78 % díobh) obair íoctha nó am oibre a mhéadú, agus ba cheart aghaidh a thabhairt orthu le hathchóirithe iomchuí. D’fhéadfadh rannpháirtíocht sa mhargadh saothair a bheith níos láidre i gcás daoine faoi mhíchumas agus oibrithe scothaosta. Ba é 23 pc an bhearna fostaíochta maidir le daoine faoi mhíchumas i gcás daoine faoi mhíchumas in 2021 san Aontas, beagnach ag an leibhéal céanna agus a bhí tráth ar cuireadh tús leis an tomhas in 2014, rud lena gcuirtear i dtábhacht an gá le gníomhaíocht beartais. Chun cuidiú le haghaidh a thabhairt ar an dúshlán sin, leis an Disability Employment Package [an Pacáiste Fostaíochta le haghaidh Daoine faoi Mhíchumais] a seoladh an 20 Meán Fómhair 2022, soláthraítear treoraíocht agus cleachtais i sé réimse dhifriúla, idir earcaíocht choinneáil post, agus forbrófar an Pacáiste i gcomhpháirt le páirtithe leasmhara ábhartha faoi 2024. Rud lena léirítear athruithe déimeagrafacha agus méaduithe ar an aois scoir i mórán Ballstát, chuaigh ráta fostaíochta na ndaoine idir 55‑64 bliana d’aois i méid a thuilleadh in 2021, agus treocht na deacáide deireanaí á leanúint agus 60.5 % á shroicheadh. Mar sin féin, tá sé fós beagnach 20 pc níos ísle ná an ráta fostaíochta le haghaidh na ndaoine atá 25-54 bliana d’aois. D’fhan an bhearna fostaíochta idir na hinscní i measc oibrithe scothaosta cobhsaí ag 12.7 pc, agus tá sé níos airde ná an figiúr comhfhreagrach don aoisghrúpa 20-64 bliana d’aois (10.8 pc). Beartais ghníomhacha maidir leis an margadh saothair, lena n‑áirítear na beartais sin lena gcuirtear chun cinn an fhoghlaim ar feadh an tsaoil agus tacaíocht sa chuardach poist, tá siad fíor‑riachtanach chun leas a bhaint as an acmhainneacht atá ag daoine faoi mhíchumas agus oibrithe scothaosta. Is minic a bhíonn bunscileanna, lena n‑áirítear scileanna digiteacha, in easnamh ag daltaí ó chúlra socheacnamaíoch bocht, rud lena gcuirtear bac ar a ndeiseanna sa mhargadh saothair agus ó thaobh sealbhú scileanna breise ar feadh an tsaoil, agus lena bhfágtar nach mór feabhsuithe cothromais san oideachas. D’ainneoin na treochta dearfaí le blianta beaga anuas, fágann thart ar 3.1 milliún duine óg an t‑oideachas go luath agus teipeann ar an iomarca díobh leibhéal íosta bunscileanna a shealbhú. Is amhlaidh is fíre sin dóibh siúd as cúlraí faoi mhíbhuntáiste, rud lena laghdaítear a thuilleadh a seansanna chun clárú san oideachas treasach, agus chun a bpoitéinseal a fhorbairt agus a shaothrú go hiomlán sa saol. Le linn phaindéim COVID-19, dhúnadh na scoileanna fisiciúla, agus na mbeart imshrianta ba ghá, cuireadh brú láidir ar shláinte agus ar fholláine mheabhrach déagóirí freisin, rud lena bhféadfaí riosca na tearcghnóthachtála agus na neamhshuime ó thaobh an oideachais de a mhéadú a thuilleadh. Tá méadú ag teacht ar ghanntanais na múinteoirí sna Ballstáit, go háirithe in ábhair STEM agus in áiteanna atá faoi mhíbhuntáiste socheacnamaíoch. Fágann peirspictíochtaí gairmréime neamhtharraingteacha le haghaidh múinteoirí gur íseal an líon iarrthóirí a théann isteach in oiliúint tosaigh múinteoirí agus go bhfágann mórán múinteoirí núíosacha an ghairm sna chéad bhlianta. Le ganntanais na múinteoirí, déantar dochar do cháilíocht an oideachais ar gach leibhéal, lena n‑áirítear san oideachas agus sa chúram luathóige agus in ollscoileanna, agus freisin do na scileanna is gá le haghaidh an aistrithe digitigh agus an aistrithe glais. Go háirithe, leis an aistriú digiteach géaraithe, géaraíodh bearnaí i scileanna digiteacha a bhí ann roimhe agus nochtadh go bhfuil neamhionannas nua ag teacht chun cinn. Tháinig caillteanais foghlama chun cinn i ngeall ar rochtain theoranta ar acmhainní digiteacha ina measc siúd ag a bhfuil stádas socheacnamaíoch íseal agus i measc leanaí imirceacha agus na Romach chomh maith. Chun na spriocanna ar leibhéal an Aontais a bhaint amach mar chuid den Limistéar Eorpach Oideachais, ní mór fócas méadaithe ó thaobh beartais de ar aghaidh a thabhairt ar neamhionannas oideachasúil agus ar fheabhas a chur ar fholláine na ndaltaí, lena n‑áirítear trí chineálacha cur chuige níos cuimsithí agus níos córasaí agus trí chomhar trasearnála, i gcomhréir le togra an Choimisiúin le haghaidh molta ón gComhairle maidir le Conairí i dtreo na Rathúlachta Scoile, mar aon le hoideachas inacmhainne ardcháilíochta a sholáthar, i gcomhréir leis an Ráthaíocht Eorpach threisithe do Leanaí. Príomhdheitéarmanant na gnóthachtála oideachais is ea an cúlra socheacnamaíoch, agus tá difríochtaí móra idir na Ballstáit 19.5 pc sin é an bhearna sa tearcghnóthachtáil idir foghlaimeoirí ó chúlraí socheacnamaíocha faoi mhíbhuntáiste agus ó chúlraí socheacnamaíocha níos fearr Tá comhghaol idir feidhmíocht mheánach níos fearr agus

bearnaí níos lú idir stádas socheacnamaíoch ard agus íseal Tearcghnóthachtáil chomhcheangailte sa léitheoireacht, sa mhatamaitic agus san eolaíocht de réir stádas socheacnamaíoch (%, PISA 2018) Foinse: Ríomhanna an Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde, bunaithe ar shonraí PISA ECFE 2018 . An t‑aistriú digiteach, a géaraíodh le paindéim COVID-19, méadaíodh go láidir leis an t‑éileamh ar scileanna digiteacha, ach ní gach duine atá ullmhaithe go maith lena aghaidh. Tá méadú ag teacht ar éagsúlacht leathan na bpost a bhfuil gá le scileanna digiteacha lena n‑aghaidh (90 % díobh cheana féin anois). Sa chomhthéacs seo, déantar dochar don infhostaitheacht agus d’fhás na táirgiúlachta le leibhéil ísle scileanna digiteacha, agus cruthaítear scrogaill le haghaidh an aistrithe digitigh agus an fháis fhéideartha. De réir sonraí le déanaí, ní raibh bunscileanna digiteacha ar a laghad ach ag 54 % de dhaoine fásta san Aontas in 2021, agus éagsúlachtaí móra idir na Ballstáit. Daoine ag a bhfuil leibhéal íseal gnóthachtála oideachasúla, daoine dífhostaithe agus daoine lasmuigh den lucht saothair, tá sé de nós acu leibhéil scileanna digiteacha níos ísle a bheith acu agus níos lú deiseanna chun na scileanna sin a fhorbairt. Féadfaidh cineálacha míbhuntáistí nua eascairt as an leibhéal íseal scileanna digiteacha i ndeighleoga leathana den daonra freisin, i gcomhthéacs seirbhísí a bheith á ndigitiú níos minice anois, go háirithe i ndáil leis an rochtain ar oideachas agus ar oiliúint, ach freisin i gcomhthéacs seirbhísí poiblí atá digitithe ar bhonn níos leithne, lena n‑áirítear Seirbhísí Fostaíochta Poiblí (PES). Chun an bhearna dhigiteach a dhúnadh, tá gá le cláir scileanna digiteacha le haghaidh an daonra i gcoitinne, agus cláir spriocdhírithe á gcomhlánú, a shaincheaptar de réir próifílí scileanna agus staid ghrúpaí sonracha ó thaobh an mhargaidh saothair de. Tá sé d’aidhm ag an Aontas bunscileanna digiteacha a chur ar fáil do 80 % ar a laghad den daonra faoi 2030 agus an líon speisialtóirí TFC a mhéadú go dtí 20 milliún (thart faoi 10 % díobh siúd atá fostaithe, ag tosú ó leibhéal íseal de 4.5 % in 2021), i gcás na bhfear agus na mban araon. Sheol an Coimisiún idirphlé struchtúrtha maidir le hoideachas digiteach agus scileanna digiteacha chun na críche sin in 2021. Tá scileanna digiteacha anois ina n‑inniúlacht idirdhisciplíneach, ach tá éagsúlacht mhór idir na leibhéil ar fud na mBallstát 90% de phoist, ní mór scileanna digiteacha lena n‑aghaidh In 2021 san Aontas, ní raibh bunscileanna digiteacha ar a laghad ach ag 54 % de dhaoine fásta Faoi 2030, is é is aidhm don Aontas bunscileanna digiteacha ar a laghad a chur ar fáil do 80% de dhaoine fásta Daoine a bhfuil scileanna digiteacha foriomlána acu atá bunúsach nó os cionn bunúsach

(% de dhaoine atá 16-74 bliana d’aois, 2021) Nóta: Níl ionadaíocht ar roinnt aonad riarthach ar oileáin ná sna réigiúin is forimeallaí. Foinse: Eurostat LFS EDAT_LFSE_02. © EuroGeographics do na teorainneacha riaracháin.

Is gá don Eoraip scileanna a lucht saothair a fhorbairt a thuilleadh, lena n‑áirítear chun tacú leis an aistriú glas agus leis an aistriú fuinnimh, chun fanacht iomaíoch, chun fostaíocht ardcháilíochta a chur chun cinn agus chun a mhúnla sóisialta a choimirciú. Anuas ar an gclaochlú digiteach, bhí an t‑aistriú chuig sochaí aeráidneodrach ag athrú na scileanna a éilítear sa mhargadh saothair. Leis an staid gheopholaitiúil agus shocheacnamaíoch atá ann faoi láthair, tá béim bhreise á cur ar an ngá leis an lucht saothair a uas‑sciliú agus a athsciliú le tacú leo aistriú gairmiúil a dhéanamh agus chun aghaidh a thabhairt ar ghanntanais saothair agus scileanna atá tábhachtach cheana féin, lena n‑áirítear sa gheilleagar glas. Tá coinne leis go soláthrófar le Bliain Eorpach na Scileanna 2023 spreagadh beartais tábhachtach go gcuirfear an sealbhú scileanna ar feadh an tsaoil chun cinn, rud atá fíor‑riachtanach chun go mbainfear amach na claochluithe móra atá roimh ár ngeilleagair agus roimh ár sochaithe. Rannpháirtíocht ghníomhach i ngníomhaíochtaí foghlama ag an lucht saothair atá ann cheana, tar éis oideachas agus oiliúint tosaigh éifeachtach, tá sé sin criticiúil lena áirithiú go dtabharfar scileanna cothrom le dáta de shíor. Tá institiúid ardoideachais ardcháilíochta tábhachtach freisin chun na scileanna ardleibhéil a fhorbairt a bhfuil gá leo le haghaidh geilleagair Eorpacha athléimneacha, cuimsitheacha agus inbhuanaithe. Ceanglaítear le príomhsprioc an Aontais do 2030 maidir leis an bhfoghlaim aosach go nglacfaidh ar a laghad 60 % de dhaoine fásta páirt san fhoghlaim gach bliain san Aontas faoi 2030. Léiríonn na sonraí is déanaí atá ar fáil ó 2016 go bhfuil an ráta rannpháirtíochta fós ró‑íseal (le 12 mhí anuas) san Aontas, agus 37.4 % den daonra atá idir 25 go dtí 64 bliana d’aois i gceist, rud lena gcuirtear i dtábhacht an gá chun dlús suntasach a chur a chur le dul chun cinn chun na spriocanna náisiúnta uaillmhianacha a leagadh síos do 2030 a shroicheadh. Thairis sin, sna Ballstáit uile, tá sé de nós ag daoine fásta ar bheagán oiliúna gan páirt a ghlacadh san oiliúint a oiread leo siúd ag a bhfuil cáilíocht mheánscoile uachtaraí, agus bíonn rátaí rannpháirtíochta níos ísle faoi seach acu ná mar a bhíonn ag céimithe treasacha. Is minice a ghlacann daoine fásta páirt san fhoghlaim i limistéir uirbeacha freisin ná mar a ghlacann i limistéir thuaithe. Leis an Moladh ón gComhairle maidir le cuntais foghlama aonair an 16 Meitheamh 2022, leagtar amach an bealach lenar féidir leis na Ballstáit tacaíocht airgeadais agus neamhairgeadais a chomhcheangal ar bhealach éifeachtach chun gach duine fásta a chumasú chun a gcuid scileanna a fhorbairt ar feadh a saoil oibre agus dul chun cinn a dhéanamh i dtreo na sprice maidir leis an bhfoghlaim aosach sa deacáid amach romhainn. Chomh maith leis sin, leis an Moladh ón gComhairle maidir le cur chuige Eorpach i leith micridhintiúir le haghaidh na foghlama ar feadh an tsaoil agus na hinfhostaitheachta an 16 Meitheamh 2022 , féachtar le cáilíocht, aitheantas agus tuiscint na micridhintiúr a áirithiú, ar micridhintiúir iad atá á n‑úsáid níos minice ar fud córais oideachais, oiliúna agus an mhargaidh saothair. Tá rannpháirtíocht daoine fásta san fhoghlaim fós ró‑íseal, go háirithe le haghaidh na ndaoine atá ar bheagán oiliúna 10.8 %

de dhaoine fásta a ghlac páirt san fhoghlaim (le linn na 4 seachtaine roimhe sin) san Aontas Eorpach in 2021 I measc daoine fásta ar bheagán oiliúna, níor ghlac ach 4.3 % páirt san fhoghlaim In 2016, is é 37.4 % sciar na ndaoine fásta a ghlac páirt i bhfoirm oideachais agus oiliúna éigin le linn an 12 mhí roimhe Rannpháirtíocht na ndaoine fásta san fhoghlaim de réir gnóthachtáil oideachasúil (ar bheagán oiliúna, meánleibhéal cáilíochtaí agus ardleibhéal cáilíochtaí) le 4 seachtaine anuas (2021, %) Rannpháirtíocht na ndaoine fásta san fhoghlaim de réir gnóthachtáil oideachasúil (ar bheagán oiliúna, meánleibhéal cáilíochtaí agus ardleibhéal cáilíochtaí) le 4 seachtaine anuas (2016, %) Foinse: Eurostat [ trng_lfs_03 ], SFS agus [ eastóscadh speisialta ], AES. Chuaigh fíorioncaim teaghlaigh chomhiomlána i méid san Aontas in 2021, mar aon le OTI agus le hioncaim an mhargaidh, de dhroim an téarnaimh tar éis COVID, ach chrap na hioncaim sin in 2022. In R2-2021, b’iontach an fás 4.5 % a tháinig ar an bhfíorioncam teaghlaigh (bliain ar bhliain), agus buaicphointe fíorfháis OTI 14.1 % á bhaint amach. Baineann athléimneacht na n‑ioncam teaghlaigh ó phaindéim COVID‑19 gan choinne in 2020 le feidhmiú na gcobhsaitheoirí uathoibríocha agus na bhfreagairtí beartais prasa ollmhóra a cuireadh i bhfeidhm ar leibhéal na mBallstát agus ar leibhéal an Aontais, rud lenar maolaíodh iarmhairtí socheacnamaíocha na paindéime go mór. Mar sin féin, sa tréimhse ó R3-2021, breathnaíodh luasmhoilliú láidir i bhfás an fhíorioncaim teaghlaigh, agus méadú gasta an bhoilscithe á tharraingt síos, d’ainneoin fhás na gcúiteamh ainmniúil fostaithe. Faoi R2-2022, crapadh an fíor‑ollioncam indiúscartha teaghlaigh den chéad uair ó phaindéim COVID‑19 gan choinne in R2-2020, agus luasmhoillíodh fás an fhíor‑OTI. De thoradh an bhoilscithe aird le déanaí, rinneadh dochar d’fhás fhíorioncaim na dteaghlach comhiomlán, a breathnaíodh in 2022 An fíor‑ollioncam indiúscartha teaghlaigh chrap sé san Aontas in R2-2022 Fás an fhíor‑OTI agus an fhíor‑ollioncaim indiúscartha teaghlaigh agus príomh‑chomhpháirteanna an fháis sin (%, AE‑27) Foinse: Eurostat, Cuntais Náisiúnta [ nasq_10_nf_tr ] agus [ namq_10_gdp ]. Nótaí: féach corp na Tuarascála. Maidir leis an neamhionannas ioncaim, bhí sé cobhsaí a bheag nó a mhór i dtromlach na mBallstát D’ainneoin ghéarchéim COVID‑19, d’fhan sciar na ndaoine atá i mbaol bochtaineachta nó eisiamh sóisialta (AROPE) cobhsaí a bheag nó a mhór ar feadh 2020, agus measadh go bhfanfadh sé amhlaidh in 2021, tar éis feabhas a bheith tagtha air le blianta roimhe, a bhuí leis na bearta a chuir an tAontas agus na Ballstáit in úsáid chun tionchar diúltach na paindéime a mhaolú. Bhí thart ar dhuine amháin as cúigear i mbaol bochtaineachta nó eisiamh sóisialta san Aontas in 2020 agus meastar nach dtiocfaidh aon athrú suntasach air sin le haghaidh 2021 ach oiread, cé go bhfuil difríochtaí tábhachtacha ann ar fud na dtíortha. Ráta riosca na bochtaineachta agus sciar na ndaoine atá ina gcónaí i dteaghlaigh gan duine fostaithe (nó i dteaghlaigh gar‑dhífhostaithe), d’fhan siad sin beagnach gan athrú tar éis na paindéime, agus lean an ghéardhíothacht ábhartha agus shóisialta ag dul i laghad in 2021. Cé go bhfuil comharthaí éagsúla i gceist ar fud na mBallstát, taispeánadh cobhsaíocht a bheag nó a mhór in 2020-21 maidir leis an neamhionannas ioncaim freisin. B’amhlaidh sin a bhuí le gníomhaíocht beartais ghasta shubstaintiúil, lena n‑áirítear scéimeanna oibre gearr‑ama agus bearta coinneála poist agus beartais eile chun tacú le daoine leochaileacha le linn ghéarchéim COVID‑19. Go deimhin, méadaíodh tionchar laghdaithe na bochtaineachta a bhain le haistrithe sóisialta chuig leibhéal nach bhfacthas riamh cheana (agus iad méadaithe i bhformhór mór na mBallstát), rud lenar laghdaíodh an bhochtaineacht de bhreis agus an tríú cuid ar an meán san Aontas. Mar sin, bhí daoine i bhfostaíocht neamhchaighdeánach níos mó ná trí hoiread níos dóichí a bheith i mbaol na bochtaineachta (ag 16.6 %) ná iad siúd a bhí i bhfostaíocht chaighdeánach (5 %). Léiríonn luath‑mheastacháin ar chaiteachais cosanta sóisialta in 2021 le haghaidh 24 Bhallstát go ndeachaigh a sciar den chaiteachas OTI i laghad i gcomparáid le 2020 (ó 29.2 % vs 30.7 %), cé go bhfuil an caiteachas fós os cionn an leibhéil roimh an ngéarchéim (27.1 % in 2019). I mbeagnach na mBallstát uile, chuaigh sciar an chaiteachais le haghaidh cúram sláinte agus sochair bhreoiteachta i méid agus ualach na sochar dífhostaíochta ag dul i laghad an tráth céanna. Bhí riosca na bochtaineachta nó an eisiamh shóisialta le haghaidh grúpaí daonra sonracha mar an gcéanna den chuid is mó in 2020-2021 freisin, cé go bhfuil comharthaí ann go bhfuil dúshláin áirithe ann fós le haghaidh roinnt de na grúpaí sin. Bhí sciar na ndaoine nár rugadh san Aontas agus de Romaigh a bhí i mbaol bochtaineachta nó eisiamh sóisialta mar an gcéanna den chuid is mó san Aontas agus chuaigh sciar na ndaoine faoi mhíchumas i laghad d’ainneoin ráig na paindéime. Dá ainneoin sin, bíonn na grúpaí sin níos nochta don bhochtaineacht agus don eisiamh sóisialta ar bhonn córasach, ná mar a bhíonn an chuid eile den daonra. Chun an riosca níos airde do dhaoine faoi mhíchumas, ó thaobh na bochtaineachta agus an eisiaimh shóisialta de, a chomhrac, ba cheart do na Ballstáit aghaidh a thabhairt ar bhearnaí sa chosaint shóisialta chun neamhionannas a laghdú, lena n‑áirítear trí chostais bhreise a bhaineann le míchumas a chúiteamh, agus tríd an incháilitheacht le haghaidh sochar míchumais a laghdú. I measc leanaí, d’fhan riosca na bochtaineachta nó an eisiaimh shóisialta cobhsaí den chuid is mó in 2020-21 freisin, ach bhí an riosca níos airde dóibh siúd ná mar a bhí le haghaidh an daonra foriomláin agus tá comharthaí na héagsúlachta le feiceáil ar fud na mBallstát. Ina theannta sin, baineann ard‑díothacht tithíochta fós do theaghlaigh ag a bhfuil leanaí. Is lú seans go n‑éireoidh go maith ar scoil le leanaí, a fhásann aníos leis an mbochtaineacht nó leis an eisiamh sóisialta, go mbeidh sláinte mhaith acu agus go mbainfidh siad lán a gcumais amach níos deireanaí sa saol, rud lena bhfágtar nach mór gníomhaíocht beartais a dhéanamh go práinneach chun aghaidh a thabhairt ar an dúshlán i gcomhréir leis an Ráthaíocht Eorpach threisithe do Leanaí. D’fhan riosca na bochtaineachta nó an eisiaimh shóisialta cobhsaí den chuid is mó ar an meán in 2020-2021 san Aontas, ach tá an‑chuid éagsúlachta i gceist ar fud na mBallstát agus tá an riosca níos airde le haghaidh leanaí Bhí thart ar dhuine amháin as cúigear i mbaol bochtaineachta nó eisiamh sóisialta in 2021 san Aontas, idir 10.7 % agus 34.4 % ar fud na mBallstát Rátaí riosca na bochtaineachta nó an eisiaimh shóisialta le haghaidh an daonra iomláin agus le haghaidh leanaí (0‑17) (%, 2021) Foinse: Eurostat [ilc_peps01n], EU‑SILC Is airde riosca na bochtaineachta nó an eisiaimh shóisialta le haghaidh leanaí san Aontas (24.4 %), mar atá i bhformhór na mBallstát Le praghsanna fuinnimh atá ard agus ag dul i méid, mar aon le brú boilscitheach, tá an baol ann go ndéanfar dochar don chumhacht cheannaigh, go háirithe le haghaidh teaghlaigh leochaileacha, rud lena ngintear méaduithe ar an mbochtaineacht fuinnimh, agus lena bhfágtar nach mór tacaíocht spriocdhírithe shealadach. Leis an méadú ar phraghsanna fuinnimh in 2021-22, rinneadh dochar do chumhacht cheannaigh na dteaghlach ar ioncam íseal agus ar mheánioncam (agus méadú measta 12 % ar a gcostais mhaireachtála ar an meán), go háirithe maidir le bia agus fuinneamh. Le costais fhoriomlána iompairníos airde, mar aon le costais fuinnimh cónaithe, ar costais iad a bhaineann go príomha le téamh agus fuarú, tugtar le tuiscint freisin go bhfuil baol méadaithe ann do theaghlaigh go mbainfidh bochtaineacht fuinnimh dóibh. Go háirithe, is mó an dochar a dhéantar d’oibrithe ar ioncam íseal leis an easpa cumais áit chónaithe a choimeád te go leor. Ní raibh thart ar bheirt as gach deichniúr a bhí i mbaol na bochtaineachta in ann a n‑áit chónaithe a choimeád te go leor in 2021, atá níos mó ná dhá oiread níos airde ná mar atá i gceist leis an daonra foriomlán. Tá bearta áirithe curtha ar aghaidh ag an gCoimisiún chun aghaidh a thabhairt ar an ngéarchéim fuinnimh. I mí Dheireadh Fómhair 2021, chuir an Coimisiún Teachtaireacht i láthair maidir le praghsanna fuinnimh, lena n‑áirítear bosca uirlisí, inar leagadh amach céard a d’fhéadfadh na Ballstáit a dhéanamh faoi rialacha an Aontais atá ann cheana chun cuidiú le tomhaltóirí agus le gnólachtaí leochaileacha aghaidh a thabhairt ar phraghsanna arda. Leis an rialachán ón gComhairle an 6 Deireadh Fómhair 2022 maidir le hidirghabháil éigeandála chun aghaidh a thabhairt ar phraghsanna arda fuinnimh, leathnaíodh an bosca uirlisí agus tá coinne leis freisin go bhfaighfear ioncaim phoiblí bhreise as na brabúis gan choinne ó theicneolaíochtaí infrimeallacha agus ón ranníocaíocht dlúthpháirtíochta ó chuideachtaí breosla iontaise. Treorófar na hioncaim sin chuig teaghlaigh agus gnóthais a bhfuil an baol nach mbeidh siad in ann a gcuid billí fuinnimh a íoc ag dul i méid, agus tá coinne leis go mbeidh siad ina gcuidiú le hardú rioscaí na bochtaineachta agus an neamhionannais a chosc. Le bliain anuas, thug na Ballstáit bearta sealadacha eisceachtúla isteach chun déileáil leis an ngéarchéim fuinnimh leanúnach. Agus an brú praghsanna ag dul i leithne, baineann tábhacht ar leith le faireachán géar a dhéanamh ar a n‑éifeachtaí ó thaobh dáileacháin de, agus go mbraithfear ar bhearta tacaíochta sealadacha ar fearr a spriocdhírítear ar dhaoine leochaileacha iad. Ach caiteachas teaghlaigh ar fhuinneamh a laghdú mar aon leis an spleáchas ar bhreoslaí iontaise, lena n‑áirítear trí infheistíochtaí san éifeachtúlacht fuinnimh a shlógadh, lena n‑áirítear athchóiriú foirgneamh, agus fuinneamh in‑athnuaite i gcomhréir le REPowerEU, rannchuidítear freisin le cumhacht ceannaigh na dteaghlach a chosaint i bhfianaise praghsanna fuinnimh atá ag ardú. Is iad na bearta tacaíochta den sórt sin na réitigh fhadtéarmacha is fearr maidir le praghsanna arda fuinnimh agus ba cheart gur ar dhaoine leochaileacha go príomha a spriocdhíreofar iad. Déanann an méadú ar phraghsanna fuinnimh dochar do chostais mhaireachtála fhoriomlána le haghaidh teaghlaigh atá ar ioncam íseal agus ar mheánioncam Beagnach leathchuid den mhéadú 9.7% ar chostais mhaireachtála san Aontas idir 2021 agus 2022, is i ngeall ar mhéaduithe ar phraghsanna fuinnimh a bhí sí Bhí 6.9 % den daonra iomlán agus 16.4 % díobh siúd a bhí i mbaol na bochtaineachta neamhchumasach a n‑áit chónaithe a choimeád te go leor in 2021 Téann rannchuidiú na gcineálacha caiteachais le costais mhaireachtála i méid le haghaidh an chéad chúigiú agus an tríú cúigiú den daonra (agus iad á gcur in ord de réir ioncaim, %) (an chéad bharra agus an dara barra de réir Ballstáit, faoi seach) Nóta: Ríomhtar méaduithe ar chostais mhaireachtála le haghaidh sciartha caiteachais ag an meán laistigh den chéad agus den tríú cúigil den dáileadh ioncaim indiúscartha teaghlaigh coibhéisithe. Tá na Ballstáit curtha in eagar de réir rannchuidiú na n‑athruithe ar phraghsanna fuinnimh a bhaineann le tithíocht le haghaidh chéad chúigil. Foinse: Ríomhanna an Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde bunaithe ar shonraí ICPT maidir le boilsciú ó tháscaire Eurostat [ prc_hicp_manr ] ó mhí Mheán Fhómhair 2022 agus ar mhicreashonraí ó thonn 2015 den tsuirbhé ar bhuiséad teaghlaigh de chuid AE (EU‑HBS). Bhí leordhóthanacht na scéimeanna ioncaim íosta i bhformhór na mBallstát á creimeadh in 2020, i gcomparáid le 2019, agus tá bearnaí sa chumhdach fós ann. Tá príomhról ag cosaint an ioncaim íosta, mar aon leis an gcur chuige um chuimsiú gníomhach, i riosca na bochtaineachta nó an eisiaimh shóisialta a chosc agus a mhaolú. Tá scéimeanna tacaíochta ioncaim mar rogha dheiridh i bhfeidhm ag na Ballstáit uile, agus bhí leordhóthanacht an ioncaim íosta mórán mar an gcéanna, ar an meán, san Aontas le 10 mbliana anuas (ach éagsúlacht shubstaintiúil i gceist ar fud na mBallstát), agus breathnaíodh meath de bheagán ar an iomlán in 2020 an tráth céanna. Breathnaíodh feabhsuithe ar an gcumhdach idir 2015 agus 2020, rud lenar féidir rannchuidiú le méaduithe ar dhoimhneacht na bochtaineachta agus ar an díothacht ábhartha a chosc, ach tá dúshláin fós ann ó thaobh na héifeachtachta de. Chun tacú leis an gcóineasú aníos i measc na mBallstát mar aon leis an gcomhrac in aghaidh na bochtaineachta agus an eisiaimh shóisialta, tá togra curtha ar aghaidh ag an gCoimisiún le haghaidh Molta ón gComhairle maidir le hioncam íosta leordhóthanach lena n‑áiritheofar cuimsiú gníomhach, agus lena leagtar amach réimsí le haghaidh nuachóiriú breise a dhéanamh ar scéimeanna ioncaim íosta cosúil leis an gcur chuige i leith cuimsiú gníomhach. Tá difear i leordhóthanacht na mbeart sábháilteachta sóisialta ar fud na mBallstát Sochair ioncaim íosta ag níos lú ná leath den tairseach bochtaineachta in aon trian de na Ballstáit in 2019 Glanioncam faighteoirí ioncaim íosta mar chéatadán de thairseach riosca na bochtaineachta (leata thar 3 bliana) agus d’ioncam oibrí ar phá íseal

(2009 agus 2020) Foinse: Ríomh Ard‑Stiúrthóireacht na Fostaíochta, na nGnóthaí Sóisialta agus na gComhdheiseanna ó mhicreashonraí EU‑SILC. Nóta: Maidir le sonraí IE, léirítear an bhliain ioncaim 2020 le haghaidh sochair MI. Maidir le IE, IT, LU agus LV, níl tairseach AROP SILC 2020 ar fáil go fóill. Baineann an chairt le daoine singile nach bhfuil leanaí acu. D’fhéadfaí cineálacha eile sochar (m.sh. sochair tithíochta) seachas ioncam íosta a áireamh le glanioncam faighteora ioncaim íosta freisin. Saothraíonn an fostaí ar phá íseal 50 % den mheánphá agus oibríonn sé go lánaimseartha. Tá éagsúlacht i dtionchar na n‑aistrithe sóisialta ar laghdú na bochtaineachta idir 16 % agus 52 % ar fud na mBallstát Maidir leis an ngá le cúram leighis nár riaradh arna fhéintuairisciú, chuaigh sé i laghad san Aontas ar an meán in 2021, ach tá an‑chuid éagsúlachta idir na Ballstáit fos, agus breathnaítear méadú láidir ar an éileamh ar sheirbhísí cúraim fhadtéarmaigh, agus aosú an daonra á spreagadh. Is dóichí go dtuairisceoidh daoine i dteaghlaigh ar ioncam íseal gá le cúram leighis nach riartar, cé go bhfuil leithead na bearna eatarthu agus an daonra foriomlán difriúil ar fud na mBallstát. Féadfaidh ganntanais saothair agus scileanna san earnáil chúraim sláinte a bheith ina n‑údar le scrogaill sa soláthar seirbhíse, d’ainneoin laghdú an bhrú a bhaineann le COVID‑19 ar chórais cúraim sláinte. Thionscain roinnt Ballstát athchóirithe córasacha ar an gcúram sláinte, lena n‑áirítear athchóirithe a bhaineann le soláthar cúraim sláinte phríomhúil. Rud atá ina phríomhchuid chun iad sin a chur i gcrích, mar aon le digitiú na seirbhísí de réir a chéile, is ea cáilíocht an tsoláthair a mhéadú agus feabhas a chur ar a athléimneacht. An tráth céanna, faoi éifeacht an athraithe déimeagrafraigh, meastar go rachaidh an líon daoine a bhféadfadh gá cúram fadtéarmach a bheith ag teastáil uathu san Aontas in airde ó 30.8 milliún in 2019 go 33.7 milliún in 2030 agus thairis sin suas go 38.1 milliún in 2050. Leis sin, treisítear an gá le haghaidh a thabhairt ar dhúshláin a bhaineann le hinfhaighteacht, inacmhainne, agus cáilíocht an chúraim fhadtéarmaigh, agus inbhuanaitheacht fhoriomlán an airgeadais phoiblí á cur san áireamh. Cé go gcuireann na Ballstáit uile cumhdach cosanta sóisialta áirithe ar fáil, thuairiscigh 35.7 % de dhaoine san Aontas nach n‑úsáideann siad (níos mó) cúram baile ar chúiseanna airgeadais, luaigh 9.7 % de dhaoine ganntanas soláthair agus luaigh 2.1 % imní ó thaobh na cáilíochta de. Go háirithe, fiú tar éis cosaint shóisialta, is féidir leis na costais neamh‑in‑aisíoctha le haghaidh cúraim a bheith an‑ard, costais lena bhfuil níos mó ná 50 % den mheánioncam i gceist le haghaidh daoine scothaosta ag a bhfuil riachtanais le dianchúram fadtéarmach i mórán Ballstát. Chun rannchuidiú na seirbhísí cúraim fhadtéarmaigh leis an gcothroime shóisialta, comhionannas inscne, agus cruthú post a uasmhéadú, chuir an Coimisiún Straitéis Chúraim Eorpach ar aghaidh, agus togra ag gabháil leis le haghaidh Moladh ón gComhairle maidir le rochtain ar chúram fadtéarmach ardcháilíochta inacmhainne. Tá bearta á ndéanamh ag na Ballstáit chun a gcórais chosanta sóisialta a choigeartú de réir na n‑athruithe atá ag teacht ar an gcomhthéacs déimeagrafach agus ar chomhthéacs an mhargaidh saothair chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin a bhaineann leis an leordhóthanacht, inrochtaineacht, agus inbhuanaitheacht fhioscach. Tar éis do bhearnaí áirithe sa rochtain ar chosaint shóisialta a bheith curtha i dtábhacht leis an bpaindéim, tá athchóirithe tugtha isteach ag Ballstáit áirithe ar a gcóras náisiúnta cosanta sóisialta, agus iad ag spriocdhíriú ar oibrithe neamhchaighdeánacha agus ar dhaoine féinfhostaithe. Tá athruithe déimeagrafacha ag leanúint de dhúshláin fhadtéarmacha a chur roimh chórais phinsin, lena n‑áirítear a mhéid a bhaineann leis an tionchar ar airgeadas poiblí de thoradh aosú an daonra agus na gcóras gaolmhar cúraim fhadtéarmaigh, cúraim sláinte agus pinsin, i dtéarmaí na leordhóthanachta, na hinrochtaineachta, agus na hinbhuanaitheachta fioscaí. Tá gá le raon leathan de bhearta beartais, lena gcuimsítear beartais maidir le pinsin, an margadh saothair, cáin agus sláinte, chun go n‑éireoidh le hiarrachtaí le dul i ngleic leis na dúshláin atá roimh chórais phinsin, lena n‑áirítear i ndáil leis an mbearna mharthanach phinsin idir na hinscní. Tá ról tábhachtach ag rannpháirtíocht thráthúil, bhríomhar agus intuartha na gcomhpháirtithe sóisialta chun a áirithiú go ndéanfar athchóirithe a dhearadh agus a chur chun feidhme go héifeachtach. Iarrtar ar na Ballstáit le Treoirlíne Fostaíochta 7 agus le prionsabal 8 de Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta rannpháirtíocht thráthúil agus bhríomhar na gcomhpháirtithe sóisialta a áirithiú i ndearadh agus i gcur chun feidhme na n‑athchóirithe agus na mbeartas fostaíochta, sóisialta agus, i gcás inarb ábhartha, na n‑athchóirithe agus na mbeartas eacnamaíoch, lena n‑áirítear trí thacaíocht a thabhairt dá n‑acmhainneacht mhéadaithe. Le linn na géarchéime sláinte, ba phríomhghné le haghaidh earnáil sláinte láidir é an t‑idirphlé sóisialta agus an chómhargáil, chun rannchuidiú le méadú a chur ar ullmhacht an Aontais i gcomhair géarchéimeanna sláinte féideartha amach anseo. An tráth céanna, d’iarr Ballstáit áirithe ar chomhpháirtithe sóisialta, i gcomhréir lena gcleachtais agus lena gcreataí náisiúnta institiúideacha, bearta a phlé, a chaibidliú agus/nó a chur chun feidhme chun tacú le dálaí oibre, feidhmiú mhargadh an tsaothair, comhionannas deiseanna agus sláinte agus sábháilteacht ag an obair. Rud níos déanaí atá tarlaithe, bhí an comhar le comhpháirtithe sóisialta ina phríomhghné chun beartais tacaíochta iomchuí a chur chun feidhme i bhfabhar lánpháirtiú shaoránaigh de chuid na hÚcráine agus daoine easáitithe eile sna margaí saothair Eorpacha, lena n‑áirítear in earnálacha a bhfuil ganntanais saothair rompu. Tá rannpháirtíocht eagraíochtaí na sochaí sibhialta fíorthábhachtach freisin chun athchóirithe agus beartais ardcháilíochta a chomhlíonadh sna Ballstáit. Tá rannpháirtíocht na gcomhpháirtithe sóisialta agus na sochaí sibhialta tábhachtach freisin i ndáil leis na pleananna téarnaimh agus athléimneachta. ******

Ba cheart do na Ballstáit beart a dhéanamh chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin fostaíochta, scileanna agus beartais shóisialta a sainaithníodh sa Tuarascáil Chomhpháirteach seo ar Fhostaíocht. Cuireann an anailís a chuirtear i láthair sa tuarascáil roinnt réimsí tosaíochta i dtábhacht maidir le gníomhaíochtaí beartais. Ba cheart go mbeidh se d’aidhm acu sin aghaidh a thabhairt ar na dúshláin atá tagtha chun cinn sa chomhthéacs socheacnamaíoch atá ann faoi láthair agus an fás cuimsitheach agus inbhuanaithe a chur chun cinn, trí chruthú post ardcháilíochta agus aistrithe ardcháilíochta post a chothú ar feadh an tsaoil oibre agus ar fud earnálacha, lena gcuirfear feabhas ar an athléimneacht eacnamaíoch agus shóisialta, agus lena n‑áiritheofar aistriú glas cóir agus aistriú digiteach cóir, agus dul chun cinn á dhéanamh i dtreo phríomhspriocanna an Aontais agus spriocanna náisiúnta maidir le fostaíocht, scileanna, agus laghdú na bochtaineachta faoi 2030. I gcomhréir leis na Treoirlínte Fostaíochta, tugtar cuireadh do na Ballstáit: ·Tionchar diúltach na mbrú boilscitheach a mhaolú lena n‑áirítear ó phraghsanna arda fuinnimh go háirithe, ar chumhacht cheannaigh na dteaghlach leochaileach, lena n‑áirítear chun méadú ar an mbochtaineacht fuinnimh a chosc, trí bhearta tacaíochta spriocdhírithe sealadacha, agus san am céanna dreasachtaí a choinneáil ar bun chun ídiú fuinnimh a laghdú agus chun feabhas a chur ar an éifeachtúlacht fuinnimh; ·I gcomhréir le cleachtais náisiúnta agus lánurraim á tabhairt do ról na gcomhpháirtithe sóisialta, forbairtí pá a chur chun cinn lena maolófar an caillteanas sa chumhacht cheannaigh, go háirithe le haghaidh oibrithe ar phá íseal, lena n‑áirítear trí nuashonraithe tráthúla ar phá íosta reachtúil, agus dálaí maicreacnamaíocha á léiriú, fostaíocht agus iomaíochas á caomhnú, agus é sin teacht i gcónaí leis an gcuspóir go rachfar i ngleic leis an mboilsciú ard; ·Infhaighteacht scéimeanna oibre gearr‑ama agus bearta eile chun poist a choinneáil a áirithiú, atá deartha ar bhealach chun caipiteal daonna a chaomhnú, tacú le próisis athstruchtúraithe córa nuair is gá, aistrithe gairmiúla a éascú agus cuidiú le nuachóiriú an gheilleagair, go suntasach trí uas‑sciliú agus athsciliú lena mbaineann, freisin i bhfianaise an tionchair fhéideartha ar an margadh saothair de bharr na géarchéime fuinnimh agus claochluithe tionsclaíocha lena mbaineann; ·Éifeachtúlacht agus éifeachtacht na mbeartas gníomhach maidir leis an margadh saothair agus acmhainneacht na seirbhísí fostaíochta poiblí a neartú, agus freisin trí infheistíocht a dhéanamh i seirbhísí agus bonneagar digiteach inrochtana, faireachán agus réamhaisnéis scileanna chomh maith le hoiliúint leordhóthanach do chomhaltaí foirne, d’fhonn cruthú post agus aistrithe ó phost go post a chur chun cinn, lena n‑áirítear i dtreo an gheilleagair dhigitigh agus ghlais, agus dul i ngleic le heasnaimh saothair agus scileanna; ·Tacaíocht a sholáthar d’oibrithe agus do theaghlaigh is mó a bhfuil tionchar orthu de thoradh na gclaochluithe eacnamaíocha agus sóisialta mar gheall ar an athrú aeráide agus an t‑aistriú glas is gá, chomh maith le digitiú, go háirithe dóibh siúd atá leochaileach, go suntasach trí sheirbhísí fostaíochta agus bearta oiliúna, cláir fostaíochta dea‑dheartha, spriocdhírithe agus faoi cheangal ama, chomh maith le dreasachtaí fostaíochta agus aistrithe spriocdhírithe agus dea‑dheartha, slándáil ioncaim leordhóthanach le cur chuige cuimsithe gníomhach agus cur chun cinn na fiontraíochta, ag brath ar rannpháirtíocht iomlán agus bríoch oibrithe agus a n‑ionadaithe in ionchasú athraithe agus bainistíocht próiseas athstruchtúraithe, i gcomhréir le Moladh na Comhairle maidir le haistriú cóir i dtreo aeráidneodrachta a áirithiú; ·Ionchais an mhargaidh saothair do dhaoine óga a threisiú, lena n‑áirítear trí ghairmoideachas agus gairmoiliúint chuimsitheach agus ar ardchaighdeán agus oideachas treasach a chur chun cinn, ag soláthar tacaíochta maidir le seirbhísí fostaíochta spriocdhírithe (lena n‑áirítear meantóireacht, treoraíocht agus comhairleoireacht) agus tacú le printíseachtaí agus cúrsaí oiliúna ardchaighdeáin, i gcomhréir le Ráthaíocht don Aos Óg treisithe; ·Comhionannas inscne a áirithiú agus rannpháirtíocht na mban sa mhargadh saothair a neartú, lena n‑áirítear trí chomhionannas deiseanna agus dul chun cinn gairme a chothú, chomh maith le trédhearcacht i struchtúir phá a áirithiú; réiteach idir saol na hoibre agus saol an teaghlaigh a chur chun cinn, lena n‑áirítear trí rochtain ar chúram fadtéarmach agus seirbhísí oideachais agus cúraim luath‑óige inacmhainne agus ardchaighdeáin, chomh maith le rochtain ar shaoire oiriúnach a bhaineann le teaghlaigh agus socruithe solúbtha oibre do thuismitheoirí agus daoine eile a bhfuil freagrachtaí cúraim orthu, i gcomhréir leis an Straitéis Chúraim Eorpach; ·Comhionannas deiseanna a chothú agus torthaí foghlama a fheabhsú trí dhul i ngleic le luathfhágáil na scoile, lena n‑áirítear trí oideachas agus cúram na luath‑óige atá inacmhainne agus ar ardchaighdeán a sholáthar, i gcomhréir leis an Ráthaíocht Eorpach do Leanaí agus leis na pleananna gníomhaíochta náisiúnta ábhartha, chomh maith le trí aghaidh a thabhairt ar an nganntanas múinteoirí. Tacú le rochtain ar oideachas leanaí ó ghrúpaí faoi mhíbhuntáiste agus limistéir chianda, agus oiliúint a chur chun cinn ag gach leibhéal cáilíochta; ·Borradh a chur faoi inniúlachtaí digiteacha daltaí agus daoine fásta agus an linn tallainne digití sa mhargadh saothair a mhéadú, trí éiceachórais oideachais dhigitigh agus oiliúna digití a fhorbairt a dtacaíonn príomhchumasóirí leo, amhail nascacht ardluais le haghaidh scoileanna, trealamh, agus oiliúint múinteoirí; agus tacú le hinstitiúidí a bhfuil fios gnó acu maidir le digitiú agus aird ar leith a dhíriú ar chuimsiú agus ar an mbearna dhigiteach a laghdú; ·Tacú le huas‑sciliú agus athsciliú daoine fásta chun oiriúnú do mhargadh saothair atá ag athrú, lena n‑áirítear i measc nithe eile trí sholáthar teidlíochtaí oiliúna aonair a sholáthar, go háirithe arna seachadadh trí chuntais foghlama aonair, agus forbairt, cur chun feidhme agus aithint micridhintiúir a chothú, i gcomhréir le Moltaí na Comhairle ar chuntais foghlama aonair agus ar an gcur chuige Eorpach i leith micridhintiúir le haghaidh foghlaim ar feadh an tsaoil agus infhostaitheacht; ·Rialacháin a bhaineann leis an margadh saothair agus córais cánach agus sochair a oiriúnú, chun deighilt an mhargaidh saothair a chosc agus chun cruthú post ardchaighdeáin a chothú, lena n‑áirítear laghdú féideartha ar an ding chánach go suntasach do dhaoine ar ioncam íseal; ·A áirithiú go mbíonn rochtain ag oibrithe i gcásanna oibre neamhghnácha agus obair ardáin agus ag daoine féinfhostaithe ar chosaint shóisialta leordhóthanach, i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle maidir le Rochtain ar Chosaint Shóisialta; ·Timpeallachtaí oibre sláintiúla, sábháilte agus atá oiriúnaithe go maith don obair, agus go bhfuil socruithe solúbtha oibre ar fáil a áirithiú; ·Cómhargáil, idirphlé sóisialta agus rannpháirtíocht thráthúil agus bhríoch na gcomhpháirtithe sóisialta a chur chun cinn, lena n‑áirítear i ndáil le cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta chomh maith leis an bpróiseas Seimeastar Eorpach; ·Infheistiú i gcórais chosaint shóisialta leordhóthanach agus inbhuanaithe do chách, i gcomhréir le Moladh na Comhairle maidir le Rochtain ar Chosaint Shóisialta, lena n‑áirítear scéimeanna íosioncaim a bhraitheann ar an gcur chuige cuimsithe gníomhaigh, i gcomhréir leis an togra le haghaidh Moladh na Comhairle ar íosioncam leordhóthanach a áirithíonn cuimsiú gníomhach; tacú le hathchóirithe chun leibhéil cosanta leordhóthanacha a áirithiú agus cosaint na ndaoine sin nach gcumhdaítear iad nó nach gcumhdaítear go leordhóthanach iad a fheabhsú; feabhas a chur ar leordhóthanacht sochar, inaistritheacht ceart, rochtain ar sheirbhísí ardchaighdeáin agus tacaíocht chun na daoine sin a bhfuil cumas oibre iontu a lánpháirtiú sa mhargadh saothair; tríd an méid thuas a dhéanamh, cothromaíocht na bhfoinsí maoinithe a áirithiú agus inbhuanaitheacht fhoriomlán na gcistí poiblí a chaomhnú; ·Measúnú a dhéanamh ar thionchair dháileacháin athchóirithe agus infheistíochtaí ar ioncam na ngrúpaí éagsúla ar fud an daonra, i gcomhréir leis an Teachtaireacht maidir le measúnú níos fearr a dhéanamh ar an tionchar dáileacháin atá ag beartais na mBallstát; ·Rochtain shaor in aisce agus éifeachtach ar chúram sláinte, ar oideachas agus ar chúram luathóige, ar ghníomhaíochtaí oideachais agus scoilbhunaithe agus rochtain éifeachtach ar chothú sláintiúil agus ar thithíocht leordhóthanach a sholáthar do gach leanbh atá i mbaol bochtaineachta nó eisiamh sóisialta, i gcomhréir leis an Ráthaíocht Eorpach do Leanaí;

·Dul i ngleic leis an easpa dídine mar an gcineál bochtaineachta is tromchúisí; an infheistíocht in athchóiriú na tithíochta cónaithe agus sóisialta a chur chun cinn, chomh maith le seirbhísí sóisialta comhtháite; rochtain ar thithíocht ardchaighdeáin agus inacmhainne, ar thithíocht shóisialta nó ar chúnamh tithíochta a éascú, i gcás inarb iomchuí; ·Infheistíocht a dhéanamh in acmhainneacht an chórais cúraim sláinte lena n‑áirítear cúram príomhúil agus acmhainneacht na sláinte poiblí, comhordú cúraim, foireann cúram sláinte agus ríomhShláinte; íocaíochtaí neamh‑in‑aisíoctha a laghdú, feabhas a chur ar chumhdach cúraim sláinte agus uas‑sciliú agus athsciliú oibrithe sláinte a chur chun cinn; ·Soláthar seirbhísí cúraim fhadtéarmaigh atá ar ardchaighdeán, inacmhainne agus inbhuanaithe a neartú, i gcomhréir leis an Straitéis Eorpach um Chúram; ·Córais phinsin ionchuimsitheacha agus inbhuanaithe go fioscach a áirithiú a cheadaíonn d’ioncaim leordhóthanach do dhaoine scothaosta agus cothroime idirghlúine. Le cistiú ón Aontas, lena n‑áirítear trí Chiste Sóisialta na hEorpa Plus, Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, an Ciste um Aistriú Cóir agus an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta le haghaidh infheistíochtaí agus athchóirithe incháilithe, tacaítear leis na Ballstáit gníomhaíocht beartais sna réimsí sin a mhéadú.



CAIBIDIL 1. ACHOIMRE AR AN MARGADH SAOTHAIR AGUS AR THREOCHTAÍ SÓISIALTA SAN AONTAS EORPACH, PRÍOMHSPRIOCANNA AGUS SRACFHÉACHAINTÍ ÓN SCÓRCHLÁR SÓISIALTA 1.1 Treochtaí an mhargaidh saothair Leanadh le téarnamh an mhargaidh saothair in 2022 le fostaíocht ag sárú leibhéil réamh‑ghéarchéime, cé go raibh difríochtaí suntasacha ar fud earnálacha. Sa dara ráithe de 2022, b’ionann líon foriomlán na ndaoine a bhí fostaithe san Aontas agus 213.4 milliún (164 milliún i limistéar an euro). Tá sé sin 3.5 milliún (2.7 le haghaidh limistéar an euro) os cionn buaicphointe R4-2019. Ba é 74.8 % an ráta fostaíochta (20-64) san Aontas i R2-2022 (74.3 % i limistéar an euro), atá cothrom le 1.9 pc (1.6 pc le haghaidh limistéar an euro) os cionn na leibhéil is aire roimh an bpaindéim. Ar bhonn bliantúil, ba é 73.1 % an ráta fostaíochta in 2021 san Aontas (72.5 % i limistéar an euro), 0.4 pc níos mó ná luach 2019 (gan aon athrú feicthe i limistéar an euro). I measc na ngairmeacha ina bhfuil an fás fostaíochta is airde, tháinig méadú 21 % ar an earnáil teicneolaíocht faisnéise agus cumarsáide (TFC) idir R4-2019 agus R2-2022, le 1.1 milliún post curtha leis. Ina dhiaidh sin bhí gníomhaíochtaí réadmhaoine (méadú 18 % nó 190 000 níos mó daoine fostaithe), agus gníomhaíochtaí gairmiúla, eolaíochta agus teicniúla (méadú 7.9 % nó 0.58 milliún duine). Taifeadadh 0.71 milliún post breise i riarachán poiblí agus cosaint i R2-2022 ná i R4-2019 (sin méadú 5.3 %). Ina dhiaidh sin tháinig foirgníocht (méadú 6.1 %) agus gníomhaíochtaí gairmiúla, eolaíochta agus teicniúla (méadú 3.1 %). Os a choinne sin, níor théarnaigh monaraíocht, seirbhísí cóiríochta agus bia, agus gníomhaíochtaí tacaíochta riaracháin go fóill chuig na leibhéil fostaíochta a bhí ann roimh an ngéarchéim (tá thart ar 0.2 milliún daoine níos lú fostaithe i ngach ceann díobh i R2-2022 i gcomparáid le R4-2019). Ar an iomlán, tuartar go dtiocfaidh méadú 1.7 % ar an bhfostaíocht in 2022, sula ndéanfaidh an fás lánstad in 2023 agus ag dul i méid de bheagán go dtí 0.4 % in 2024, i gcomhthéacs na neamhchinnteachta airde. Maidir leis an daoine sin atá ar a dteitheadh chuig an Aontas ón gcogadh san Úcráin, meastar go dtiocfaidh siad isteach sa mhargadh saothair de réir a chéile, agus go mbeidh éifeachtaí inbhraite ón mbliain seo chugainn. Thacaigh oibrithe a d’fhág scéimeanna oibre gearr‑ama agus an laghdú a taifeadadh ar neamhláithreachtaí ón obair le méadú ar an líon foriomlán uaireanta a oibríodh ó 2021. Théarnaigh an líon uaireanta a oibríodh san Aontas go mall ach go réidh ón íosphointe i R2-2020, ag sroicheadh foriomlán 85.9 billiún i R2-2022. Is é sin an luach is airde a taifeadadh don táscaire sin. An tráth céanna, lean neamhláithreachtaí ráithiúla ón obair ar a dtreocht anuas, ó 17.5 % den fhostaíocht foriomlán i R2-2020 go 8.9 % i R2-2022. Cuireann na figiúirí seo i dtábhacht go fóill an ról tábhachtach atá ag scéimeanna oibre gearr‑ama do roinnt mhaith oibrithe agus gnólachtaí, níos mó ná 2 bhliain tar éis tús ghéarchéim COVID‑19 (féach Roinn 2.1). Trí na bearta margadh saothair a tugadh isteach ar leibhéal an Aontais agus ar leibhéal na mBallstát i gcomhthéacs phaindéim COVID‑19 (go háirithe SURE, REACT‑EU agus Tionscnamh Infheistíochta mar Fhreagairt ar an gCoróinvíreas, CRII agus CRII plus), ceadaíodh do ghnóthais fostaithe agus scileanna a choimeád, agus cabhrú le daoine féinfhostaithe a ngníomhaíochtaí a thosú de réir a chéile nuair a baineadh na bearta imshrianta. Tugtar le fios sa cheathrú tuarascáil débhliantúil maidir le cur chun feidhme SURE gur tacaíodh tríd an ionstraim le timpeall 31.5 milliún duine agus 2.5 milliún gnóthas in 2020, a léirigh beagnach aon trian den fhostaíocht foriomlán agus de na gnóthais foriomlána sna 19 mBallstát tairbhí. Thosaigh fás pá ainmniúil ag feabhsú, ach tá coinne leis go bhfanfaidh sé faoi bhoilsciú in 2022. In 2021, tháinig méadú ar chúiteamh ainmniúil fostaithe i ngach Ballstát agus faoi 4.1 % ar leibhéal comhiomlán san Aontas, ar bhonn bliantúil, ar luas níos tapúla é ná an ráta fáis timpeall 1.9 % sa tréimhse ó 2013 go 2019. Thiomáin an téarnamh geilleagair láidir agus an t‑athbhorradh in uaireanta an chloig oibrithe an méadú sin (féach Roinn 2.1 chun sonraí a fháil ar leibhéal na mBallstát). Rannchuidigh boilsciú ardaithe agus margaí saothair a bhí ag éirí níos doichte a thuilleadh le luasghéarú beag ar phá ainmniúil sa chéad leath de 2022. Ach, creimeadh den chuid is mó na méaduithe ainmniúla mar gheall ag bhoilsciú méadaithe, a raibh meath suntasach 3.3 % ar fhíorphá san Aontas dá thoradh i R2-2022 (bliain ar bhliain), i measc imní níos mó maidir leis na drochiarmhairtí sóisialta a bhí ag an tionchar diúltach ar chumhacht ceannaigh, go háirithe le haghaidh oibrithe ar phá íseal. Ag dul chun cinn, tá coinne leis go moilleoidh an fás ar phá mar gheall ar an gcás eacnamaíoch atá ag éirí níos measa. Níor tháinig méadú suntasach ar an sciar fostaithe ar chonarthaí sealadacha agus díobh sin atá féinfhostaithe, mar gheall gur éirigh an margadh saothair níos dinimiciúla. Mhéadaigh sciar na ndaoine ar chonarthaí sealadacha i measc na bhfostaithe go léir (20-64) beagán ó 12.6 % in 2020 go 13 % in 2021. Shroich sé 13.1 % i R2-2022 (0.8 pc níos airde ná an ráithe céanna in 2020), fós níos ísle ná R4-2019 (13.9 %). In 2021, bhí figiúirí níos airde i measc na mban (13.8 % vs 12.2 % le haghaidh fear) agus le haghaidh oibrithe óga (15-24) (50.9 % vs 12.9 % agus 6.5 % le haghaidh aoisghrúpaí 25-54 agus 55-64 faoi seach – féach freisin Roinn 2.3). Bhí an céatadán fostaithe ar chonarthaí sealadacha níos airde go suntasach freisin maidir leo siúd ar bheagán oiliúna (19.2 % in 2021) i gcomparáid leis na daoine meánoilte agus ardoilte. (11.7 % agus 12.2 %, faoi seach). Tháinig laghdú 0.9 milliún duine idir 2019 agus 2021 ar an líon daoine féinfhostaithe (20-64). I dtéarmaí ráithiúla, bhí 25.7 milliún duine féinfhostaithe i R2-2022, 0.6 milliún níos ísle ná i R4-2019. Fásann fostaíocht go comhthreomhar le rátaí folúntais, ag cur i dtábhacht an gá le tacaíocht bhreise a chur ar fáil do rannpháirtíocht sa mhargadh saothair, meaitseáil phoist, agus aistrithe. B’ionann an ráta folúntais sna hearnálacha tionscail, tógála agus seirbhísí agus 3 % i R2-2022 san AE‑27 (3.2 % i limistéar an euro), atá ionann le 0.8 pc (0.9 pc) níos airde ná R2-2021 agus freisin os cionn na leibhéil is airde roimh an bpaindéim (2.1 % i R4-2019 don Aontas agus 2.2 % do limistéar an euro). Mar sin féin, tá difríochtaí suntasacha ann ar fud na mBallstát agus na ngairmeacha (féach Roinn 2.1). Cé go dtugtar le fios i bhfianaise le déanaí nach feiniméan struchtúrach atá ina n‑ardú, tá faireachán cúramach ar an ráta folúntais poist ríthábhachtach chun measúnú a dhéanamh ar mhímheaitseálacha ionchasacha ar na margaí saothair. Déantar anailís i Roinn 2.3 ar na hoiriúintí a rinne na seirbhísí fostaíochta poiblí chun éifeachtúlacht agus éifeachtacht na meaitseála idir cuardaitheoirí poist agus folúntais a fheabhsú, lena n‑áirítear seirbhísí digiteacha agus duine le duine agus comhpháirtíochtaí le fostóirí agus seirbhísí sóisialta. Ar an iomlán, tá na rátaí dífhostaíochta i bhformhór na mBallstát den Aontas Eorpach agus sa limistéar euro ag bogadh níos gaire do na leibhéil a bhí ann roimh an ngéarchéim nó tá siad faoina mbun. Lean an treocht anuas sa ráta dífhostaíochta (15-74) san Aontas ag sroicheadh 6.1 % i R2-2022 (an leibhéal ab ísle riamh a taifeadadh) agus i bhfad faoin mbuaic is déanaí de 7.8 % i R3-2020. Sa limistéar euro, bhí an ráta dífhostaíochta beagán ní b’airde, ag 6.6 % i R2-2022 (2.1 pc faoina luach i R3-2020). Léirítear le sonraí míosúla gur tháinig laghdú breise ar an ráta dífhostaíochta go 6 % san Aontas i mí Lúnasa 2022 (6.6 % sa limistéar euro), faoi na leibhéil a bhí ann roimh an bpaindéim. Tá ilchineálacht shuntasach ar fud na mBallstát, áfach (féach Roinn 2.1). B’ionann an ráta dífhostaíochta fadtéarmach agus 2.4 % den daonra gníomhach i R2-2022 san Aontas (2.7 % i limistéar an euro), atá ionann le 0.2 pc agus 0.3 pc níos ísle, faoi seach, ná mar a bhí i R4-2019. Tá feidhmíocht na mban ar an margadh saothair fós ag feabhsú, cé go bhfuil bearna inscne suntasach ann go fóill. Chuaigh sé suas chuig 67.7 % in 2021 (20-64 bliana), 1.6 pc níos airde ná in 2020, agus do na fir mhéadaigh sé chuig 78.5 %, 1.3 pc os cionn 2020 – féach Fíor 1.1.1. I dtéarmaí ráithiúla, bhí ráta fostaíochta na mban ag 69.5 % i R2-2022, 2.1 pc níos airde ná i R1-2021 agus os cionn an leibhéal roimh an ngéarchéim, 67.3 % i R4-2019. Is beag athrú atá tagtha ar an mbearna fostaíochta idir na hinscní, ag 10.7 pc i R2-2022, 0.2 pc faoi leibhéal R2-2021. Tháinig méadú ar ráta gníomhaíochta (20-64) na mban chuig 74.1 % in R2-2022, 1.8 pc níos mó ná i R4-2019, cé go raibh ráta na bhfear (84.8 %) 1 pc níos airde ná i R4-2019. Tá torthaí daoine óga sa mhargadh saothair ag feabhsú le déanaí, ach tá siad fós i bhfad ó na leibhéil a bhí ann roimh an ngéarchéim i roinnt Ballstát. D’ainneoin feidhmíocht dhearfach ar an iomlán, níor théarnaigh ráta fostaíochta na hóige (15-24) go fóill ó ghéarchéim COVID - le 32.7 % in 2021, tá sé fós 0.8 pc faoin leibhéal a sroicheadh in 2019 – féach Fíor 1.1.1. Léirítear i bhforbairtí le déanaí feabhas tapa, sroicheadh 34.9 % i R2-2022 (1.5 pc os cionn R4-2019). A mhéid a bhaineann le ráta dífhostaíochta an aosa óig (15-24), tháinig laghdú air ó 18.3 % i R1-2021 go 14.3 % i R2-2022. I rátaí bliantúla, ag 16.6 % in 2021, tá sé fós níos mó ná 1 pc os cionn an leibhéal roimh an ngéarchéim. Ar an iomlán, bhí 9.3 milliún duine óg (15-29) nach raibh fostaithe ná san oideachas ná faoi oiliúint (NEET) in 2021 (13.1 %); 8.3 milliún i R2-2022 (11.7 %). Fíor 1.1.1: Tá an ráta fostaíochta ag téarnamh chuig leibhéil réamhphaindéime níos os a gcionn, arna thiomáint ag feabhsúcháin i measc daoine óga, ban agus daoine ardoilte Rátaí fostaíochta de réir inscne, aoisghrúpa agus leibhéal gnóthachtála oideachais in AE‑27, sonraí arna gcoigeartú go séasúrach, seachas arna gcoigeartú de réir an fhéilire (%)

Foinse: Eurostat, [ lfsi_emp_a ] agus [lfsa_egaed] , SFS an Aontais. Tá rannpháirtíocht sa mhargadh saothair ag méadú go fóill le dinimicí níos láidre i measc daoine fásta agus ban. B’ionann ráta gníomhaíochta an Aontais maidir leo siúd atá idir 20 agus 64 bliana d’aois agus 73.6 % in 2021, 0.4 pc agus 1.3 pc ní b’airde ná mar a bhí an ráta sin in 2019 agus 2020, faoi seach. I R2-2022, bhí sé ag 79.4 %, 1.1 pc ná 1 bhliain amháin roimhe sin agus 1.4 pc os cionn a leibhéal i R4-2019. Tá an méadú fós á thiomáint den chuid is mó ag daoine scothaosta agus mná. Bhí athruithe i ráta gníomhaíochta an aoisghrúpa 55-64 (suas 3.1 pc ó 62.3 % i R4-2019 go 65.4 % i R2-2022) trí huaire níos airde ná an méadú a chonacthas do dhaoine 15-24 (faoi 1 pc) agus daoine 25-54 (faoi 1.2 pc). Tá an líon oibrithe ardoilte sa gheilleagar ag méadú mar aon leis an mbearna fostaíochta de réir leibhéal scileanna. Tháinig méadú ar an líon daoine (25-64 bliana d’aois) fostaithe a bhfuil ardoideachas orthu ó 2.6 % in 2021, cé gur thit an fhostaíocht d’oibrithe ar oiliúint mheánach agus oibrithe ar bheagán oiliúna (i.e., ISCED 0-2 agus 0-4) faoi 0.5 % agus 1.9 %, faoi seach – féach Fíor 1.1.1. Bhí an bhearna idir rátaí fostaíochta oibrithe ar bheagán oiliúna agus fostaithe ardoilte ionann le 30.1 pc in 2021, 1 pc níos airde ná in 2020 (féach Roinn 2.2). Théarnaigh torthaí mhargaidh saothair daoine a rugadh lasmuigh den Aontas Eorpach chuig na leibhéil a bhí ann roimh an ngéarchéim, ach tá bearnaí suntasacha ann go fóill i gcomparáid le saoránaigh a rugadh san Aontas Eorpach. In 2021, ba é 66.7 % ráta fostaíochta (20-64) na ndaoine nár rugadh san Aontas, 1 pc níos lú ná luach 2019, agus 6.4 pc níos lú ná ráta fostaíochta dhaoine dúchasacha an Aontais. Ba é 69.3 % ráta fostaíochta ráithiúil na ndaoine a rugadh lasmuigh den Aontas Eorpach i R2-2022, 1.5 pc níos airde ná i R4-2019 – féach Fíor 1.1.2. Ba é 11.8 % ráta dífhostaíochta (15-74) an daonra a rugadh ar an gcoigríoch in 2021, 0.6 pc níos ísle ná in 2020 (féach Roinn 2.2). Bíonn rátaí níos airde dífhostaíochta go comparáideach i measc na mban nár rugadh san Aontas (13.2 % in 2021) ná mar a bhíonn i measc fear a rugadh san Aontas (10.7 %). I dtéarmaí ráithiúla, lean ráta dífhostaíochta daoine a rugadh ar an gcoigríoch (9.8 % i R2-2022) ar a threocht anuas ó R1-2021 (13.5 %) agus faoi láthair tá sé 0.8 pc faoin leibhéal i R4-2019. Cuirtear i dtábhacht i sonraí le déanaí na príomhbhacainní atá roimh dhaoine a rugadh thar lear (15-74) a mhéid a bhaineann sé le post oiriúnach a fháil ina dtír óstach (e.g. easpa aitheantais ar cháilíochtaí foirmiúla, ar scileanna teanga nó ceart srianta chun oibre de bharr cead saoránachta nó cónaithe, i measc nithe eile). Fíor 1.1.2: Tá difríochtaí suntasacha i dtorthaí an mhargadh saothair idir daoine a rugadh taobh istigh de AE‑27 agus lasmuigh díobh Rátaí fostaíochta, dífhostaíochta agus gníomhaíochta bunaithe ar an tír thionscnaimh (AE‑27 nó tír eachtrach), atá coigeartaithe de réir an tséasúir, seachas de réir an fhéilire (i %) Nóta: cohórt 20-64 bliana d’aois le haghaidh rátaí fostaíochta agus gníomhaíochta, cohórt 15-74 bliana d’aois le haghaidh rátaí dífhostaíochta. Foinse: Eurostat, [ lfsq_ergacob ], [ lfsq_urgacob ] agus [ lfsq_argacob ], SFS an Aontais. 1.2 Treochtaí sóisialta Tháinig méadú ar fhíorioncaim teaghlach san Aontas in 2021 mar gheall ar an téarnamh iar‑COVID agus leanúint pháirteach beart beartais chun tionchar na paindéime a mhaolú; tá coinne leis go mbeidh tionchar ag boilsciú méadaithe ar chumhacht ceannaigh ag dul chun cinn. Théarnaigh fás ar fhíor‑ollioncam indiúscartha teaghlaigh (Ollioncam Indiúscartha Teaghlaigh, go ráithiúil, bliain ar bhliain) chuig leibhéil roimh an bpaindéim in 2021 ar an meán (2 % in aghaidh 2.2 % ar an meán in 2018-19) - féach Fíor 1.2.1. Bhí ráta iontach 4.5 % i gceist i R2-2021 agus ráta níos measartha de 1.7 % ann i R3-2021, agus mhoilligh sé tuilleadh go dtí R2-2022. Thiomáin an téarnamh le linn 2021 an fás sin, agus cheadaigh sé freisin deireadh a chur de réir a chéile leis na bearta éigeandála. Príomhfhórsa taobh thiar de na dearbhuithe ba ea an laghdú tapa a tháinig ar ranníocaíocht le cúitimh fostaithe agus daoine féinfhostaithe i dtéarmaí réadacha, i gcodarsnacht leis an méadú láidir i bhfíor‑OTI ó R3-2021 go R1-2022. Toisc thábhachtach taobh thiar den treocht sin is ea an t‑ardú tapa i mboilsciú, mar a pléadh i roinn 1.1, a chuir srian dian ar ranníocaíocht chúiteamh fostaithe le fás Ollioncam Indiúscartha Teaghlaigh i R2-2022, d’ainneoin forbairtí fabhracha maidir le pá ainmniúil (féach roinn 2.1.1 i gcomhair tuilleadh sonraí). Dá thoradh sin, chrap fíorioncam teaghlaigh i R2-2022 den chéad uair ó phaindéim COVID-19 gan choinne in R2-2020 agus don dara uair tar éis na géarchéime in 2013. Thar na meánathruithe i bhfíorioncaim, tá difríochtaí ollmhóra thar leibhéil ioncaim, agus tionchar níos airde ná meántionchar na n‑athruithe praghais le haghaidh teaghlach ar ioncam íseal agus roinnt teaghlach ar mheánioncam a chaitheann scaireanna níos airde dá gciseáin chaiteachais ar fhuinneamh agus ar bhia (féach freisin Bosca 7 den Cholún i roinn 2.4.1 maidir le tionchar na méaduithe ar phraghsanna agus bochtaineacht fuinnimh). Fíor 1.2.1: Bhí tionchar diúltach ag méaduithe praghais le déanaí ar théarnamh fhás fíorioncaim teaghlach comhiomlána a chonacthas tar éis géarchéim COVID‑19 Fás ar an bhfíor‑ollioncam indiúscartha teaghlaigh (GDHI) agus ar na príomhchomhpháirteanna a bhaineann leis agus fás ar fhíor‑OTI, (AE‑27, rátaí fáis ráithiúla bliain ar bhliain) Nótaí: Ríomhanna DG EMPL. Rinneadh díbhoilsciú ar an Ollioncam Indiúscartha Teaghlaigh ainmniúil trí úsáid a bhaint as innéacs praghsanna an chaiteachais teaghlaigh ar thomhaltas críochnaitheach. Déantar an fíor‑Ollioncam Indiúscartha Teaghlaigh le haghaidh an Aontais a mheas mar mheán ualaithe luachanna na mBallstát le haghaidh na mBallstát sin a bhfuil sonraí ráithiúla bunaithe ar ESA2010 ar fáil acu (95 % d’Ollioncam Indiúscartha Teaghlaigh an Aontais ar an iomlán). Foinse: Eurostat, Cuntais Náisiúnta [ nasq_10_nf_tr ] agus [ namq_10_gdp ]. Ní dhéantar coigeartú de réir séasúir ar na sonraí. Ar an iomlán, is cosúil go bhfuil neamhionannas ioncaim fanta réasúnta cobhsaí san Aontas Eorpach le linn ghéarchéim COVID‑19. Ba é 4.97 an cóimheas idir cúigilí ioncaim do na cúigilí uachtair agus íochtair (S80/S20) in 2021, in aghaidh luach 4.89 in 2020 (ag tagairt d’ioncaim 2020 agus 2019, faoi seach). Tá cobhsaíocht leathan an neamhionannais ioncaim sa bhliain inar thosaigh an phaindéim de thoradh tacaíocht phoiblí fhairsing a chuir Ballstáit i bhfeidhm, le tacaíocht an Aontais freisin, agus feidhmiú cobhsaitheoirí uathoibríocha láidre trí na córais chánach agus sochair, tar éis tionchair a mhaolú, go háirithe le haghaidh grúpaí leochaileacha. Léirítear i meastacháin shealadacha Eurostat maidir le cóimheas idir cúigilí ioncaim meánach an Aontais i dtaca le bliain ioncaim 2021 cobhsaíocht, rud a léiríonn tionchar an téarnaimh agus leanúnachas páirteach na n‑idirghabhálacha beartais chun tionchair shocheacnamaíocha dhiúltacha na géarchéime a mhaolú. I bhfianaise forbairtí níos déanaí, lena n‑áirítear an ghéarchéim fuinnimh agus brúnna boilscitheacha lena mbaineann, beidh forbairtí faireacháin ar neamhionannais ag dul chun cinn níos tábhachtaí. Tá an measúnú ar thionchar dáileacháin na mbeart beartais ríthábhachtach chun a áirithiú go gcuidíonn na bearta a glacadh le neamhionannais ioncaim a laghdú agus bochtaineacht a chomhrac. D’fhan sciar na ndaoine a bhí i mbaol bochtaineachta nó eisiamh sóisialta cobhsaí ar an iomlán d’ainneoin ghéarchéim COVID‑19. In 2021, bhí ráta riosca na bochtaineachta nó an eisiaimh shóisialta (AROPE) ag 21.7 % san Aontas, mar an gcéanna den chuid is mó leis an mbliain roimhe (21.6 %). Tagann an chobhsaíocht sin ó mheath foriomlán sa líon daoine i mbaol bochtaineachta nó eisiamh sóisialta san AE‑27 le deacáid anuas, agus léiríonn sé tionchar maolaithe na bhfreagraí beartais a glacadh ar fud na mBallstát agus ar leibhéal an Aontais le linn ghéarchéim COVID‑19 – féach Fíor 1.2.2. Fíor 1.2.2: Tá laghdú tagtha ar an líon daoine atá i mbaol bochtaineachta nó eisiamh sóisialta le 10 mbliana anuas agus d’fhan siad cobhsaí tar éis phaindéim COVID‑19 Athrú bliain ar bhliain sa líon daoine i mbaol bochtaineachta nó eisiamh sóisialta (AROPE, mílte, AE‑27)

Nóta: Tagraíonn na sonraí do AROPE (Sainmhíniú nua) do na blianta 2016-2021, agus do AROPE (Sean‑sainmhíniú) do na blianta 2006-2015 (Féach caibidil 1.4 le haghaidh sonraí). Níl sonraí le haghaidh AROPE (Sainmhíniú nua) ar fáil ach ó 2015 i leith amháin. Tógadh an comhiomlán le haghaidh AE‑27 bunaithe ar threochtaí náisiúnta; i gcás ina dtugtar briseadh do Bhallstát nó mura bhfuil sonraí ar fáil meastar gur ionann an rannchuidiú leis an athrú sa líon daoine atá i mbaol bochtaineachta nó eisiaimh agus nialas. Foinse: [ ilc_peps01n ] agus [ ilc_peps01 ], EU‑SILC. Níor tharla athruithe suntasacha in 2021 ar leibhéal an Aontais Eorpaigh i gceachtar de thrí chomhpháirt tháscaire AROPE. In 2021, bhí an ráta riosca na bochtaineachta (AROP, ag tagairt d’ioncaim 2020) cobhsaí san Aontas ag 16.8 % (16.7 % in 2020, ag tagairt do bhliain ioncaim 2019). De réir meastacháin shealadacha, meastar ráta AROP a bheith cobhsaí arís ar leibhéal an Aontais freisin i mbliain ioncaim 2021. Tháinig laghdú beag ar an ráta géardhíothachta ábhartha agus sóisialta in 2021, ó 6.8 % go 6.3 %, ag leanúint lena threocht anuas ó na blianta roimhe sin. Maidir leis an sciar daoine a chónaíonn i dteaghlaigh gar‑dhífhostaithe, a bhí ag laghdú ó 2015, tháinig méadú beag ar an sciar sin, faoi 0.6 pc, chuig 8.9 % in 2021 (ag tagairt don chás sa bhliain féilire roimhe sin). Tá an chobhsaíocht leathan sna figiúirí de bharr tionchar maolaithe na scéimeanna oibre gearr‑ama agus bearta eile um choimeád poist ag gníomhú in aghaidh tionchair na ndianghlasálacha ba ghá. Trí thionchar ardaitheach na n‑aistrithe sóisialta (seachas pinsin) ar laghdú na bochtaineachta sa chéad bhliain den phaindéim feictear arís tionchair dhearfacha na freagartha beartais cinntithigh le COVID‑19 ar leibhéal an Bhallstáit agus an Aontais. In 2021 (ag tagairt d’ioncaim 2020), laghdaigh aistrithe sóisialta bochtaineacht níos mó ná aon trian (36.3 %) ar an meán san Aontas. D’fhan tionchar na n‑aistrithe sóisialta ar laghdú na bochtaineachta cobhsaí ar an iomlán ag timpeall 32 %, le luaineachtaí beaga ó 2015, ach mhéadaigh sé chuig leibhéil nach bhfacthas cheana in 2021 (faoi 3.3 pc, i.e. faoi 10 %). Bhí bochtaineacht fuinnimh ag laghdú go dtí an chéad leath de 2021, ach tá coinne leis go n‑ardóidh sé ag dul chun cinn, faoi éifeacht na géarchéime fuinnimh leanúnaí. Sular thosaigh méadú substaintiúil ag teacht ar phraghsanna fuinnimh in 2022 de bharr cogadh ionsaithe na Rúise in aghaidh na hÚcráine, bhí bochtaineacht fuinnimh (arna tomhas de ghnáth ar leibhéal an Aontais tríd an sciar daoine nach bhfuil in ann teach a choimeád te go leordhóthanach) ag meath ar an iomlán ar leibhéal an Aontais, síos chuig 6.9 % in 2021 ó 9.6 % in 2015. Ach, le linn na tréimhse sin, d’fhan an sciar i bhfad níos airde don daonra i mbaol bochtaineachta, suas le níos mó ná dhá uair chomh hard in 2021, ag 16.4 %. Leis an méadú le déanaí ar phraghsanna fuinnimh, cuirtear dúshlán roimh an dul chun cinn a rinneadh le blianta beaga anuas agus tá baol ann go méadófaí bochtaineacht fuinnimh thar an dáileadh ioncaim – féach Bosca 7 den Cholún i roinn 2.4.1. Chuir an Coimisiún chun cinn roinnt tionscnamh a thacóidh le Ballstáit chun bochtaineacht fuinnimh agus tionchar na bpraghsanna fuinnimh atá ag ardú a laghdú, go háirithe le haghaidh teaghlach ar ioncam íseal. I nDeireadh Fómhair 2021, ghlac an Coimisiún cheana le Teachtaireacht maidir le Tackling rising energy prices [Ag dul i ngleic le praghsanna fuinnimh atá ag dul in airde], lenar cuireadh bosca uirlisí i láthair chun dul i ngleic le tionchar na méaduithe ar phraghsanna agus chun athléimneacht a neartú in aghaidh suaite, agus ina dhiaidh sin i Meán Fómhair 2022 Moladh le haghaidh rialachán ón gComhairle le dul i ngleic le méaduithe ar phraghsanna agus an brú a mhaolú ar theaghlaigh ar fud an Aontais. Dúshlán i mórán Ballstát den Aontas go fóill is ea bochtaineacht lucht oibre. Tháinig méadú beag ar an sciar daoine fostaithe in aois oibre i mbaol bochtaineachta san Aontas ó 2010 go 2019 (faoi 0.5 pc), ach d’fhan sé cobhsaí idir 2020 agus 2021 (ag tagairt d’ioncaim 2020), ag laghdú faoi 0.1 pc chuig 8.9 %. Tá imshrianadh bochtaineacht lucht oibre sa chéad bhliain den phaindéim mar thoradh freisin ar idirghabháil beartais tapa arna cur i bhfeidhm ag Ballstáit agus arna thacú ga Aontas. De réir mar a céimníodh amach den chuid is mó bearta beartais maolaithe, is gá faireachán a dlúth dhéanamh ar bhochtaineacht lucht oibre, go háirithe do ghrúpaí leochaileacha, freisin i bhfianaise an tionchar diúltach a bhí ag boilsciú ar fhíorphá le déanaí. Bhí sciar na leanaí a bhí i mbaol bochtaineachta nó eisiamh sóisialta fós cuibheasach cobhsaí le linn ghéarchéim COVID‑19. B’ionann ráta riosca na bochtaineachta nó an eisiaimh shóisialta (AROPE) do leanaí in 2021 agus 24.4 %, 0.4 pc ní b’airde ná mar a bhí an ráta sin in 2020, agus tá sé fós i bhfad níos ísle ná mar a bhí in 2015 (27.4 %). D’fhan an líon leanaí a chónaíonn i dteaghlaigh ina bhfuil bochtaineacht airgeadaíochta (ráta AROP do leanaí) cobhsaí den chuid is mó in 2021 (ag tagairt do bhliain ioncaim 2020) ag 19.5 % (méadú an‑bheag ó 19.2 % sa bhliain roimhe sin), cé go raibh an táscaire ar an sciar leanaí a chónaigh i dteaghlaigh gar‑dhífhostaithe le haghaidh 2021 (ag tagairt don chás sa bhliain féilire roimhe sin) ag 8.3 %, suas ó 7.6 % in 2020 (ag tagairt do bhliain ioncaim 2019). Tá géardhíothacht ábhartha agus shóisialta leanaí ar ais chuig leibhéil roimh an bpaindéim ag 7.5 % in 2021, síos ó 8.3 % in 2020. Tá riosca na bochtaineachta nó an eisiaimh shóisialta i measc daoine scothaosta (65+) ag méadú ó 2015 i leith. Bhí an ráta AROPE le haghaidh daoine in aois 65 bliain nó os a chionn in 2021 níos airde ná in 2015 (19.6 % vs 18 %). Thiomáin ardú seasta i mbochtaineacht airgeadaíochta (AROP) an méadú sin, atá níos airde anois i measc daoine scothaosta ná mar atá i measc an daonra in aois oibre (18-64) (21.6 %), den chuid is mó mar thoradh ar ioncaim in aois oibre ag ardú. Tá laghdú fós ag teacht ar dhíth ábhartha i measc daoine scothaosta, ag seasamh ag 5.3 % in 2021 (síos ó 7.4 % in 2015) in aghaidh 6.3 % don daonra in aois oibre. Is mó seans go mbeidh roinnt grúpaí daonra i mbochtaineacht nó in eisiamh sóisialta ná an daonra foriomlán. D’ainneoin laghdú foriomlán ar fud na mBallstát in 2021, tá ráta riosca na bochtaineachta nó an eisiaimh shóisialta fós níos airde do dhaoine faoi mhíchumas agus dóibh sin a mbaineann cúlra imirceach leo ná don daonra iomlán agus do dhaoine dúchasacha, faoi seach. Níor tháinig mórán athraithe ar bhochtaineacht agus eisiamh sóisialta i measc na Romach le linn na paindéime ach tá sé fós i bhfad níos airde ná don chuid eile den daonra, le bearnaí níos mó fós ann do leanaí. 1.3 Príomhspriocanna an Aontais agus spriocanna náisiúnta faoi 2030 I bPlean Gníomhaíochta an Cholúin, chuir an Coimisiún chun tosaigh príomhspriocanna an Aontais do 2030 maidir le fostaíocht, scileanna, agus laghdú na bochtaineachta, spriocanna ar chuir ceannairí an Aontais fáilte rompu i bPorto agus ag cruinniú mhí an Mheithimh 2021 den Chomhairle Eorpach, agus tugadh cuireadh do na Ballstáit a spriocanna náisiúnta féin a shainmhíniú mar rannchuidiú leis an gcomhiarracht. I nGealltanas Sóisialta Porto an 7 Bealtaine 2021 iarradh freisin ar na Ballstáit spriocanna náisiúnta uaillmhianacha a leagan síos, a bhí, agus aird chuí á tabhairt ar an seasamh tosaigh atá ag gach tír, ina rannchuidiú leordhóthanach chun na spriocanna Eorpacha a bhaint amach. I nDearbhú Porto an 8 Bealtaine 2021, leag ceannairí an Aontais béim ar a thábhachtaí atá sé súil ghéar a choimeád ar an dul chun cinn a dhéantar i dtreo chur chun feidhme Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta agus i dtreo phríomhspriocanna an Aontais do 2030, lena n‑áirítear ar an leibhéal is airde. D’fháiltigh na Cinn Stáit nó Rialtais roimh phríomhspriocanna an Aontais sa Chomhairle Eorpach an 24-25 Meitheamh 2021, i gcomhréir le Dearbhú Porto. Idir Meán Fómhair 2021 agus Meitheamh 2022, arna iarraidh sin ag an gCoimisiún, tháinig Ballstáit chun cinn lena spriocanna náisiúnta. Bhí siad sin faoi réir dianchomhairliúcháin, i bhformhór cásanna le rannpháirtíocht páirtithe leasmhara difriúla, lena n‑áirítear parlaimintí náisiúnta, comhpháirtithe sóisialta, eagraíochtaí neamhrialtasacha, údaráis áitiúla agus comhaltaí den phobal acadúil. Pléadh spriocanna náisiúnta i gcruinnithe déthaobhacha le seirbhísí an Choimisiúin agus reáchtáladh pléití iltaobhacha sa Choiste Fostaíochta (EMCO) agus sa Choiste um Chosaint Shóisialta (SPC). Cuireadh an próiseas um leagan spriocanna náisiúnta i gcrích in EPSCO mhí an Mheithimh 2022, áit ar pléadh na spriocanna náisiúnta a chuir gach Ballstát chun cinn (féach Tábla 1.3.1). Leag formhór Ballstát (21) spriocanna comhlántacha ar fhearann amháin ar a laghad. I bhformhór na gcásanna, d’áirigh na Ballstáit (19) sprioc chomhlántach chun an líon leanaí i mbaol bochtaineachta nó eisiamh sóisialta a laghdú, agus i roinnt mhaith cásanna chuir siad spriocanna comhlántacha chun cinn chun an bhearna fostaíochta idir na hinscní a laghdú, ag méadú an sciar den daonra a bhfuil bunscileanna digiteacha ar a laghad acu, agus an sciar de dhaoine óga nach bhfuil fostaithe ná san oideachas ná faoi oiliúint (NEET) a laghdú. Tábla 1.3.1: Príomhspriocanna an Aontais agus spriocanna náisiúnta faoi 2030 de réir Ballstáit Fostaíocht (%) Foghlaim aosach (%) Laghdú na bochtaineachta

(AROPE, míle) Príomhsprioc an Aontais 78.0 60.0 -15.000 Gach BS le chéile 78.5 57.6 -15 600* BE 80.0 60.9 -279 BG 79.0 35.4 -787 CZ 82.2 45.0 -120 DK 80.0 60.0 -30(1) DE 83.0 65.0 -1 200(2) EE 81.3 52.3 -39 IE 78.2 64.2 -90 EL 71.1 40.0 -860 ES 76.0 60.0 -2.815 FR 78.0 65.0 -1.100 HR 75.0 55.0 -298 IT 73.0 60.0 3.200 CY 80.0 61.0 -10 LV 80.0 60.0 -95 LT 80.7 53.7 -223 LU 77.6 62.5 -4 HU 85.0 60.0 -292 MT 84.6 57.6 (3) NL 82.5 62.0 -163 AT 79.9 62.0 -204 PL 78.3 51.7 -1.500 PT 80.0 60.0 -765 RO 74.7 17.4 -2.532 SI 79.5 60.0 -9 SK 76.5 50.0 -70 FI 80.0 60.0 -100 SE 82.0 60.0 -15 Nóta:(*) Tá comhiomlán na sprice laghdaithe bochtaineachta le haghaidh na mBallstát uile cothrom le 15.6 milliún ar a laghad seachas na Ballstáit nach gcuireann a spriocanna in iúl i dtéarmaí leibhéil AROPE. (1) Cuireann an Danmhairg a sprioc chun bochtaineacht náisiúnta a laghdú in iúl mar laghdú sa líon daoine a chónaíonn i dteaghlaigh ina bhfuil déine oibre fhíoríseal (VLWI) faoi 30 000. (2) Cuireann an Ghearmáin a sprioc chun bochtaineacht náisiúnta a laghdú in iúl mar laghdú sa líon daoine a chónaíonn i dteaghlaigh ina bhfuil déine oibre fhíoríseal (VLWI) faoi 1.2 milliún. (3) Cuireann Málta a sprioc náisiúnta chun bochtaineacht a laghdú in iúl mar laghdú sa ráta AROPE faoi 3.1 pointe céatadáin. Is príomhthosaíocht le haghaidh 2030 é ardleibhéal fostaíochta chun a áirithiú gur féidir le gach duine ról foriomlán a ghlacadh sa gheilleagar agus sa tsochaí. De réir mar a théarnaigh an margadh saothair tar éis ghéarchéim COVID‑19, tháinig méadú ar ráta fostaíochta meánach an Aontais chuig 73.1 % in 2021, atá 4.9 pc faoi phríomhsprioc an Aontais do 2030 de 78 %, ach ag druidim níos gaire dó – féach Fíor 1.3.1. Leag Ballstáit amach spriocanna ráta fostaíochta náisiúnta uaillmhianacha le haghaidh 2030, cothrom le leibhéal ard foriomlán 78.5 %. Leag roinnt mhaith díobh amach a sprioc náisiúnta os cionn príomhsprioc an Aontais 78 %. Bhí sé de nós ag Ballstáit a thosaigh ó rátaí níos ísle spriocanna níos uaillmhianaí a leagan amach, a thacaíonn le cóineasú aníos san Aontas. Faoi 2021, bhog an ráta fostaíochta níos gaire dá spriocanna náisiúnta ina bhformhór – féach Fíor 1.3.2. Fíor 1.3.1: Tháinig méadú ar ráta fostaíochta an Aontais tar éis ghéarchéim COVID‑19

Ráta fostaíochta san AE‑27 agus príomhsprioc an Aontais do 2030 (daoine 20-64 bliana d’aois, %) Foinse: Eurostat [ lfsi_emp_a ], SFS an Aontais. Fíor 1.3.2: Tá spriocanna náisiúnta uaillmhianacha leagtha amach ag Ballstáit don fhostaíocht agus thaifead beagnach gach ceann díobh fás fostaíochta in 2021 Ráta fostaíochta (2020 agus 2021, daoine 20-64 bliana d’aois, %) agus spriocanna náisiúnta lena mbaineann 2030 do Bhallstáit Foinse: Eurostat [ lfsi_emp_a ] agus tábla maidir le spriocanna náisiúnta 2030 . Léirítear i bpríomhsprioc an Aontais do 2030 uaillmhianach maidir le rannpháirtíocht daoine fásta san fhoghlaim an gá le cumas oibrithe féideartha rannchuidiú le fás eacnamaíoch a chothú. Is gá infhostaitheacht agus an acmhainneacht le hoiriúnú ó rannchuidiú den sórt sin, chomh maith le haistrithe a dhéanamh, freisin i bhfianaise na gclaochluichte glasa agus digiteacha, ach freisin an cumas chun nuáil a dhéanamh agus táirgiúlacht a mhéadú. Príomhchumasóir dóibh uile is ea scileanna leordhóthanacha a fhorbairt. Leagtar amach an phríomhsprioc lena mbaineann i dtéarmaí an táscaire ‘rannpháirtíocht daoine fást