Foilsiú iarratais ar ainm a chlárú de bhun Airteagal 50(2)(a) de Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le scéimeanna cáilíochta do tháirgí talmhaíochta agus do bhia-earraí

(2022/C 481/06)

Leis an bhfoilseachán seo, tugtar an ceart chun cur i gcoinne an iarratais de bhun Airteagal 51 de Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (1) laistigh de 3 mhí ó dháta an fhoilseacháin seo.

“DOICIMÉAD AONAIR”

“Αφρίνα / Αfrina”

Uimh. AE: PGI-GR-02822 – 6.12.2021

STFC ( ) TGFC (X)

1. Ainm nó ainmneacha [STFC nó TGFC]

“Αφρίνα / Αfrina”

2. Ballstát nó Tríú Tír

An Ghréig

3. Tuairisc ar an táirge talmhaíochta nó ar an mbia-earra

3.1. An cineál táirge

Aicme 2.6. Salann

3.2. Tuairisc ar an táirge lena mbaineann an t-ainm in (1)

Is fleur de sel é “Αφρίνα / Afrina” a tháirgtear go heisiach i riasc goirt “bán” Mesolongi. Salann sáile neamhphróiseáilte atá ann agus é saor ó bhreiseáin agus ní dhéantar aon chóireáil air tar éis na buainte.

Bíonn criostail clóiríde sóidiam bána míne in “Αφρίνα / Afrina” a chruthaítear ar dhromchla sáile na linnte criostalaithe faoi dhálaí aeráide fabhracha (gaoth, teocht agus solas na gréine). Ní bhíonn sé chomh goirt le salann, agus blas beagán searbh air mar gheall ar an gcion ard maignéisiam ann agus dá bhrí sin bíonn sé iontach le haghaidh mias amh nó rósta nó milseog fiú. Bíonn neart riandúl – miotail sa tsáile – ann, go háirithe maignéisiam (Mg).

Ní bhailítear “Αφρίνα / Afrina” ach de láimh agus tá na saintréithe orgánaileipteacha, fisiciúla agus ceimiceacha a leagtar amach i dTáblaí 1 agus 2 ann.

Tábla 1

Saintréithe orgánaileipteacha agus fisiciúla

Cuma Criostail bhána Blas Goirt Boladh Níl aon bholadh air Gráinnmhéadracht > 3 mm 0 % 1-3 mm 45-55 % < 1 mm 45-55 %





Tábla 2

Comhdhéanamh ceimiceach

Paraiméadar ceimicigh Cion (%) Taise 1,0 - 5,0 Dothuaslagtha in uisce 0,020 - 0,120 Cailciam (in ábhar tirim) 0,010 - 0,300 Maignéisiam (in ábhar tirim) 0,060 - 0,300 Sulfáití (in ábhar tirim) 0,200 - 1,100 NaCl (in ábhar tirim) 97,0 - 99,5

3.3. Beatha (maidir le táirgí de thionscnamh ainmhíoch amháin) agus amhábhair (maidir le táirgí próiseáilte amháin)

—

3.4. Céimeanna sonracha sa táirgeadh nach mór dóibh tarlú sa limistéar geografach sainithe

Is iad seo na hoibríochtaí nach mór a dhéanamh sa limistéar geografach:

— eastóscadh ón bhfarraige;

— cúrsaíocht an uisce eastósctha i locháin ghalúcháin;

— soláthar chuig na linnte criostalaithe;

— buaint;

— draenáil nádúrtha “Αφρίνα / Afrina”.

3.5. Sainrialacha maidir le slisniú, grátáil, agus pacáistiú etc. an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

—

3.6. Sainrialacha maidir le lipéadú an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

—

4. Sainmhíniú achomair ar an limistéar geografach

Tá an limistéar geografach ina dtáirgtear “Αφρίνα / Afrina”, de réir critéir stairiúla, gheografacha agus antraipeolaíocha, lonnaithe laistigh de bhardas Iera Polis Mesolongiou, in Aonad Réigiúnach Aitoloakarnania laistigh de Réigiún na Gréige Iartharaí, mar a shainítear i dteorainneacha geografacha an réisc ghoirt “bháin”:

— Taobh thuaidh de riasca Foinikia

— Taobh thoir thoir thuaidh de sheanbhóthar náisiúnta Mesolongi-Aitolikos

— Taobh thiar de mhurlach Mesolongi

— Taobh theas thoir theas d’aonad bhardas Iera Polis Mesolongiou.

5. Nasc leis an limistéar geografach

Táirgtear “Αφρίνα / Afrina” i murlach Mesolongi agus tá cáil iontach agus clú nach beag faighte aige sa Ghréig agus ar an gcoigríoch araon. Dá bhrí sin, is í cáil an táirge agus a shaintréithe de bharr a thionscnaimh gheografaigh atá mar bhunús lena nasc leis an limistéar geografach.

Tá an cháil sin bunaithe ar a uigeacht agus ar a bhlas go príomha, nithe ar toradh iad ar mhiocraeráid shonrach loig salainn agus mhurlach Mesolongi agus an saothrú traidisiúnta de láimh, fachtóirí a d’fhan gan athrú a bheag nó a mhór i gcaitheamh na mblianta.

Comhshaol táirgthe iontach is ea iad loig salainn Mesolongi, atá cosanta faoi Choinbhinsiún Ramsar agus Natura 2000. Feabhsaítear cáil an táirge le cineál uathúil éiceachóras loig salainn Mesolongi agus le clú mhurlach Mesolongi – “loch an-álainn Homer”. Tugann an tOllamh Christos Siasos (Agrinioculture, 2014) tuairisc ar Mesolongi mar “talamh na taisce báine”.

Tá dromchlaí gníomhacha na log salainn (locháin ghalúcháin agus linnte criostalaithe) créúil toisc go bhfuil cré uiscedhíonach. Comhdhlúthaíonn an sáile sna locháin ghalúcháin agus criostalaíonn an salann sna linnte criostalaithe. Tá dromchla réidh ar fud faid agus leithid na linnte criostalaithe. Ciallaíonn sé sin gur féidir le tonnta beaga fiú “Αφρίνα / Afrina” a iompar chuig imeall na linnte ina mbailítear é.

Maidir le táirgeadh “Αφρίνα / Afrina” is gá galú/comhdhlúthú leanúnach de mhéid sáile leordhóthanach chomh fada leis an bpointe ag a dtosaíonn an cion salainn ag criostalú. Tarlaíonn comhdhlúthú go nádúrtha, a bhuí le fuinneamh gréine agus an ghnáth-mhiocraeráid i.e. luas na gaoithe, teocht agus bogthaise choibhneasta. Teastaíonn gaotha láidre i dteannta sholas na gréine ó uiscí sáile le haghaidh comhdhlúthaithe, le linn thréimhse an tsamhraidh go háirithe, agus ní mór nach mbeidh báisteach throm le linn an tséasúir fáis chun an salann a chriostalú.

Cruthaítear brat tanaí criostal ar dhromchla na linnte criostalaithe, atá mór. Iompraíonn gaotha aniar brat dromchla na gcriostal sin chuig taobh thoir na linnte, áit óna mbailítear “Αφρίνα / Afrina” ar deireadh.

Tá an toisc dhaonna tábhachtach freisin, mar chuidigh an oibríocht buainte thraidisiúnta, a d’fhág gan athrú a bheag nó a mhór i gcaitheamh na mblianta, le cáil an táirge a chruthú agus a choimeád freisin. Bailíonn oibrithe oilte “Αφρίνα / Afrina” de láimh, ag úsáid uirlisí adhmaid, ag áirithiú aonfhoirmeacht an táirge chríochnaithe a bhuí lena n-oiliúint agus a dtaithí. Teastaíonn taithí agus scil chun an táirge a shainaithint agus a dheighilt. Seachadtar an teicníc thraidisiúnta sin ar aghaidh ó ghlúin amháin na n-oibrithe salainn go dtí an chéad ghlúin eile.

Tugann buaint na gcriostal salainn dromchla de láimh ardíonacht don táirge le heaspa sloda iomlán (toisc nach mbíonn aon teagmháil ag na criostail le bun na linne criostalaithe) agus dath bán nádúrtha. Ní bhíonn aon riachtanas, dá bhrí sin, an táirge a ní, agus ciallaíonn sé sin go mbíonn cion salann neamhorgánach níos airde, salainn mhaignéisiam intuaslagtha go háirithe. Sáraíonn cion maignéisiam “Αφρίνα / Afrina” an cion maignéisiam i salainn chomónta eile agus i salainn tráchtála phróiseáilte dá bhrí sin, agus tugann sé sin blas speisialta dó (beagán searbh, níl sé chomh goirt) agus fágann sé go mbíonn sé iontach le haghaidh mias amh nó rósta, nó milseog fiú.

Is é “Αφρίνα / Afrina” an t-ainm a thugtar go traidisiúnta ar an fleur de sel a tháirgtear i réigiún Mesolongi. Léiríonn an focal “Αφρίνα / Afrina” é féin, a thagann ón bhfocal atá ar “cúr” (afrós), an bealach lena ndéantar an táirge. Ina leabhar Mesolongi (1925), scríobh K. A. Stasinopoulos: “Táirgtear an salann sómasach galaithe go nádúrtha, Afrina, sa mhurlach freisin. Cruthaítear cúr trí thonnta séimhe ag briseadh ar chladaí an mhurlaigh. Comhdhlúthaíonn teas na gréine an cúr agus cruthaítear Afrina”.

Deimhnítear cáil an táirge i neart tagairtí stairiúla agus bibleagrafaíochta.

Téann na chéad tagairtí stairiúla do “Αφρίνα / Afrina” siar go dtí tús an chéid roimhe seo. Ina leabhar To alas (Salann) (1906) scríobh K. A. Stasinopoulos gurb é “Afrina as Mesolongi an salann is fearr atá galaithe go nádúrtha agus an salann is fearr de chuid salainn na Gréige go ginearálta”. Aithníodh “Αφρίνα / Afrina” mar a bheith de cháilíocht agus de bhlas níos fearr agus bhí an-tóir air mar bhronntanas sómasach’ (Mesolongi, K. A. Stasinopoulos, 1925).

Mhol saineolaithe go hard na spéire é mar gheall ar a bhlas agus a uigeacht, mar shampla: Ina leabhar To alas (Salann) (1906), scríobh K. A. Stasinopoulos: “tá a chúr chomh bán le sneachta agus chomh fíneálta le héitear”. Chomh maith leis sin, luann an tOllamh Christos Siasos (Agrinioculture, 2014) na saintréithe a leanas: “Táirgeann an leoithne cruthanna cosúil le calóga timpeall na linnte criostalaithe, sula n-eastósctar an salann ó na linnte. Is ionann na calóga sin agus an fleur de sel ar a dtugtar ‘Afrina’ sa réigiún seo. Bailítear Afrina de láimh. Meastar gurb é an salann is fearr agus go bhfuil an blas is fearr air. Tá uigeacht shainiúil aige, leánn sé sa bhéal agus tugann sé maidhm blasanna”.

I leabhar Akakia Kordosi as Mesolongi, Speak the Mesolongi dialect (1979), ar leabhar é a bhfuil duaiseanna buaite aige agus ina bhfuil thart ar 2000 focal agus nath áitiúil, luaigh sí: “Afrina: cúr salainn”.

Ina leabhar “SALT - Salt in European history and culture” (1997), scríobhann Theodora Petanidou, ollamh ag Ollscoil na Mara Aeigéiche, gurb é “Afrina an t-ainm traidisiúnta i réigiún Mesolongi a thugtar ar an méid beag criostal salainn a chruthaítear ar dhromchla sáile”.

Coimeádann agus treisíonn tagairtí comhaimseartha i gcló agus ar líne, ar an raidió agus teilifís agus i gcláir chócaireachta speisialaithe cáil agus clú speisialta an táirge.

Úsáideann neart cócairí iomráiteacha “Αφρίνα / Afrina”. Is sampla amháin é an mhias ar bhuaigh an cócaire óg Nikos Billis duais ina leith ag San Pellegrino, áit ina ndearna sé ionadaíocht do thíortha na Meánmhara (Gastronomos, 2016). Úsáideann Stelios Parliaros, George Calombaris, Sotiris Kontizas, Argyros Barbarigos agus cócairí eile nach iad “Αφρίνα / Afrina” ina gcuid mias freisin.

Is fiú a lua gur bunaíodh an chéad Mhúsaem Salainn de chuid na Gréige in 2019 sa limistéar Tourlida de Mesolongi, ag deimhniú cháil an réigiúin agus a dhlúthcheangal le salann.

Tá cáilíocht iontach “Αφρίνα / Afrina” á haithint go seasta le blianta beaga anuas. Ní de thaisme a fuair sé dhá dhuais ag comórtais bhia agus bhlais idirnáisiúnta – bonn airgid in 2016 ag an gComórtas Bia agus Dí Olymp Awards a reáchtáladh san Aithin agus gradam in 2020 ag na gradaim Great Taste i Londain. Tá sé suntasach freisin gur roghnaíodh “Αφρίνα / Afrina” mar bhronntanas comórtha do cheannairí ag an gCruinniú Mullaigh Deas-Eorpaigh san Aithin in 2016.

Tagairt d’fhoilsiú na sonraíochta

http://www.minagric.gr/images/stories/docs/agrotis/POP-PGE/2021/prodiagrafes_afrina280622.pdf

(1) IO L 343, 14.12.2012, lch. 1.