MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.Forais agus cuspóirí an togra

1.1.Forais an togra

Tháinig Treoir (AE) 2016/680 (An Treoir Maidir le Cosaint Sonraí i Réimse Fhorfheidhmiú an Dlí – LED) i bhfeidhm an 6 Bealtaine 2016 agus bhí go dtí an 6 Bealtaine 2018 ag na Ballstáit chun dlí náisiúnta a dhéanamh di. Leis sin rinneadh Cinneadh Réime 2008/977/CGB ón gComhairle a aisghairm agus cuireadh í ina ionad. Tá a raon feidhme thar a bheith cuimsitheach, mar is é an chéad ionstraim lena nglactar cur chuige cuimsitheach i leith próiseáil sonraí maidir le forfheidhmiú an dlí. Baineann sé le próiseáil sonraí pearsanta intíre agus trasteorann ag údaráis inniúla chun cionta coiriúla a chosc, a imscrúdú, a bhrath nó a ionchúiseamh, agus chun pionóis choiriúla a fhorghníomhú, lena n‑áirítear cosaint ar bhagairtí ar an tslándáil phoiblí agus na bagairtí ar an tslándáil sin a chosc.

Ceanglaítear le hAirteagal 62(6) LED go ndéanfaidh an Coimisiún, faoin 6 Bealtaine 2019, athbhreithniú ar ghníomhartha dlí eile an Aontais lena rialaítear próiseáil sonraí pearsanta a dhéanann údaráis inniúla chun críocha fhorfheidhmiú an dlí. Is é is cuspóir don athbhreithniú sin measúnú a dhéanamh ar an ngá lena n‑ailíniú le LED agus tograí a dhéanamh lena leasú chun go n‑áireofar comhsheasmhacht i gcosaint sonraí laistigh de raon feidhme LED.

Leag an Coimisiún amach torthaí a athbhreithnithe ina Theachtaireacht ar an mbealach chun tosaigh maidir leis an iarthríú colún de chorpas dlí an Aontais a ailíniú le rialacha cosanta sonraí (24 Meitheamh 2020), ina n‑aithnítear na gníomhartha dlí ba cheart a ailíniú le LED. Áirítear ar an liosta sin Cinneadh 2005/671/CGB ón gComhairle, agus dá bharr sin thug an Coimisiún le fios go gcuirfeadh sé leasuithe spriocdhírithe chun tosaigh.

Faoi Airteagal 6 LED ní mór do na Ballstáit a áirithiú go ndéanfaidh na húdaráis inniúla idirdhealú soiléir idir sonraí pearsanta na gcatagóirí éagsúla ábhar sonraí, lena n‑áirítear:

·daoine a bhfuil forais thromchúiseacha ann ina leith le creidiúint go ndearna siad cion coiriúil nó go bhfuil siad ar tí cion coiriúil a dhéanamh;

·daoine a ciontaíodh i gcion coiriúil;

·íospartaigh ciona choiriúil nó páirtithe eile i gcion coiriúil.

Faoi Airteagal 8(1) LED ní mór do na Ballstáit a áirithiú go bhfuil an phróiseáil dleathach. Ciallaíonn sé sin nach féidir le húdarás inniúil sonraí pearsanta a phróiseáil ach a mhéid is gá chun tasc a leagtar amach in LED a chomhlíonadh. Ceanglaítear le hAirteagal 8(2) LED nach mór a chur in iúl le dlí náisiúnta lena rialaítear próiseáil sonraí faoi raon feidhme LED, ar a laghad, aidhmeanna na próiseála, na sonraí pearsanta a phróiseálfar agus cuspóirí na próiseála.

Chun an sceimhlitheoireacht a chomhrac ar bhealach éifeachtach, faisnéis a mheasann na húdaráis inniúla a bheith ábhartha chun cionta sceimhlitheoireacht a chosc, a bhrath, a imscrúdú nó a ionchúiseamh, tá sé ríthábhachtach go ndéanfaí í a mhalartú ar bhealach éifeachtúil tráthúil idir na húdaráis inniúla agus gníomhaireachtaí an Aontais. Ní mór malartú faisnéise den sórt sin a dhéanamh agus lánurraim á tabhairt don cheart maidir le cosaint sonraí agus i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar síos le LED.

I gCinneadh 2005/671/CGB ón gComhairle an 20 Meán Fómhair 2005 maidir le malartú faisnéise agus comhar i ndáil le cionta sceimhlitheoireachta, luaitear nach mór an fhaisnéis is iomláine agus is cothroime le dáta agus is féidir a bheith ann chun sceimhlitheoireacht a chomhrac. Roinntear níos mó faisnéise mar gheall a mharthanaí agus a chasta atá bagairt na sceimhlitheoireachta. I bhfianaise an mhéid sin, an fhaisnéis ábhartha uile maidir le himscrúduithe coiriúla a bhaineann le cionta sceimhlitheoireachta a bhfuil tionchar acu ar dhá Bhallstát nó níos mó nó a d’fhéadfadh tionchar den sórt sin a bheith acu, mar aon leis an bhfaisnéis ábhartha uile a eascraíonn as na himscrúduithe sin, foráiltear le Cinneadh 2005/671/CGB ón gComhairle nach mór do na Ballstáit í a bhailiú agus a sheoladh chuig Europol. An fhaisnéis ábhartha uile a bhaineann le hionchúisimh agus le ciontuithe i gcionta sceimhlitheoireachta a bhfuil tionchar acu ar dhá Bhallstát nó níos mó nó a d’fhéadfadh tionchar den sórt sin a bheith acu, ní mór do na Ballstáit í a bhailiú agus a sheoladh chuig Europol freisin. Ní mór do gach Ballstát an fhaisnéis ábhartha uile a bhailíonn a údaráis inniúla in imeachtaí coiriúla a bhaineann le cionta sceimhlitheoireachta a chur ar fáil freisin. Ní mór an fhaisnéis sin a chur ar fáil go pras do na húdaráis inniúla sna Ballstát eile ina bhféadfaí an fhaisnéis sin a úsáid chun cionta sceimhlitheoireachta a chosc, a bhrath, a imscrúdú nó a ionchúiseamh.

Is follasaí anois ná mar a bhí in 2005 an tábhacht a bhaineann le faisnéis a roinnt idir na Ballstáit agus a roinnt le Europol agus Eurojust. Le Treoir (AE) 2017/541 maidir leis an sceimhlitheoireacht a chomhrac leasaíodh Cinneadh 2005/671/CGB ón gComhairle chun a áirithiú go roinnfear faisnéis idir na Ballstáit ar bhealach éifeachtach tráthúil, agus an bhagairt thromchúiseach a bhaineann le cionta sceimhlitheoireachta á cur san áireamh.

Le hAithris 7 de Chinneadh 2005/671/CGB ón gComhairle aithnítear go gcomhlíonann an Cinneadh cearta bunúsacha agus go gcloíonn sé leis na prionsabail a aithnítear i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh. In Airteagal 8 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh sainítear mar cheart bunúsach go ndéanfaí sonraí pearsanta a chosaint. Le hAirteagal 16(1) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), leagtar síos an prionsabal go bhfuil ag gach duine an ceart go ndéanfar na sonraí pearsanta a bhaineann leo a chosaint. Thairis sin, tugadh isteach le hAirteagal 16(2) CFAE bunús dlí sonrach maidir le rialacha a ghlacadh i dtaca le cosaint sonraí pearsanta.

Tá forbairt déanta ar rialacha an Aontais maidir le cosaint sonraí ó glacadh Cinneadh 2005/671/CGB ón gComhairle. Go háirithe, mar a luadh thuas, bunaithe ar Airteagal 16(2) CFAE, ghlac Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle LED agus tháinig sé i bhfeidhm an 6 Bealtaine 2016. Is ionstraim chuimsitheach chothrománach cosanta sonraí é LED. Is rud tábhachtach é go mbaineann sé leis na hoibríochtaí próiseála uile a dhéanann údaráis inniúla chun críocha fhorfheidhmiú an dlí (próiseáil intíre agus thrasteorann).

1.2.Cuspóir an togra

Is é is aidhm don togra Cinneadh 2005/671/CGB ón gComhairle a ailíniú leis na prionsabail agus na rialacha a leagtar síos in LED chun a áirithiú go bhfuil cur chuige comhsheasmhach ann i leith na cosanta a thugtar do dhaoine i ndáil le próiseáil sonraí pearsanta. De réir na Teachtaireachta ón gCoimisiún an 24 Meitheamh 2020, ba cheart aghaidh a thabhairt ar an méid seo a leanas le hailíniú Chinneadh 2005/671/CGB: