Foilsiú iarratais ar fhormheas a dhéanamh ar leasú nach mion ar shonraíocht táirge, de bhun Airteagal 50(2)(a) de Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le scéimeanna cáilíochta do tháirgí talmhaíochta agus do bhia-earraí

(2022/C 122/13)

Leis an bhfoilsiú seo, tugtar an ceart freasúra a thaisceadh maidir leis an iarratas ar leasú de bhun Airteagal 51 de Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (1) laistigh de 3 mhí ó dháta foilsithe an iarratais seo.

IARRATAS AR FHORMHEAS A DHÉANAMH AR LEASÚ NACH MION AR SHONRAÍOCHT SONRÚCHÁIN TIONSCNAIMH FAOI CHOSAINT NÓ TÁISC GHEOGRAFAIGH FAOI CHOSAINT

Iarratas ar fhormheas a dhéanamh ar leasú i gcomhréir leis an gcéad fhomhír d’Airteagal 53(2) de Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012

“PIMIENTO DE GERNIKA” / “GERNIKAKO PIPERRA”

Uimh. AE: PGI-ES-0673-AM01- 22 Feabhra 2016

STFC ( ) TGFC (X)

1. Grúpa Iarthach agus leas dlisteanach

Ainm: Comité Profesional“Gernikako Piperra o Pimiento de Gernika” [An Coiste Gairmiúil maidir le “Gernikako Piperra”/“Pimiento de Gernika”]

Seoladh: Torre Muntsaratz. Bo Muntsaratz, 17-A. 48220. Abadiño (Bizkaia).

Fón: +32 94-6030330 Facs: +34 94-6063953

Comhdhéanamh: Táirgeoirí/próiseálaithe ( x ) eile ( )

2. Ballstát nó Tríú Tír

an Spáinn

3. Roinn den tSonraíocht táirge a leasaítear

☐ Ainm an táirge

☒ Tuairisc ar an táirge

☒ Limistéar geografach

☒ Cruthúnas tionscnaimh

☒ Modh táirgthe

☒ Nasc

☐ Lipéadú

☐ Eile [le sonrú]

4. An cineál leasaithe nó leasuithe

☒ Leasú ar shonraíocht táirge STFC nó TGFC cláraithe nach bhfuil le cáiliú mar mhionleasú i gcomhréir leis an tríú fomhír d’Airteagal 53(2) de Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012.

☐ Leasú ar shonraíocht táirge STFC nó TGFC nár foilsíodh Doiciméad Aonair (ná doiciméad coibhéiseach) ina leith nach bhfuil le cáiliú mar mhionleasú i gcomhréir leis an tríú fomhír d’Airteagal 53(2) de Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012

5. Leasú nó leasuithe

Tuairisc uileghabhálach agus cúiseanna sonracha le gach leasú:

Tá na leasuithe atá beartaithe bunaithe ar an ngá leis an tsonraíocht táirge a chur i gcomhréir leis na cúinsí atá ann faoi láthair agus lena áirithiú go mairfidh an barr, agus cáilíocht agus saintréithe an táirge deiridh á gcoinneáil gan an nasc idir an táirge agus an comhshaol a lagú.

TUAIRISC AR AN TÁIRGE

Sa mhír maidir le saintréithe an táirge laistigh den tuairisc ar an táirge (Roinn B), tá sé beartaithe an difríocht uasta san fhad 2 cm a nglactar léi i ngach pacáiste a scriosadh, ós rud é go bhfuil an aonfhoirmeacht is gá i gcomhréir le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) Uimh. 543/2011 ón gCoimisiún áirithithe cheana féin cion agus go bhfuil saintréithe an fhaid (idir 6 agus 9 cm) le haghaidh “Pimiento de Gernika‘sainithe. Ina theannta sin, ós rud é gur piobair réamhaibí iad seo, agus gur “beag” a dtrastomhas agus a bhfad dá bhrí sin, níl a bpacáistiú tráchtála faoi réir na forála sa chaighdeán margaíochta le haghaidh piobair mhilse lena n-éilítear go mbíonn piobair mhilse fhadaithe sách aonfhoirmeach ó thaobh faid de.

Dar ndóigh ní saintréith de chuid an phiobair féin ach ceanglas margaíochta í an difríocht uasta 2 cm i bhfad a nglactar léi le haghaidh gach pacáiste.

Déanann an leasú sin difear do roinn 3.2 den doiciméad aonair.

Dá bhrí sin, i gcás ina léitear:

Fad idir 6 agus 9 cm. I ngach pacáiste is é 2 cm an difríocht uasta san fhad a nglactar léi.

is é is ceart a bheith le léamh:

Fad idir 6 agus 9 cm.

LIMISTÉAR GEOGRAFACH

Tá sé beartaithe an roinn seo a leasú trí limistéar an phacáistithe a bhaint, ós rud é nach céim táirgeachta den táirge é an pacáistiú féin, ach tá sé beartaithe na ceanglais táirgthe eile ar fad a dhéanann difear do cháilíocht an táirge a choimeád ag an am céanna.

Leagtar é seo amach i bpointe 3.5 den Doiciméad Aonair, as ar scriosadh na habairtí seo a leanas: “Rialacha sonracha maidir le slisniú, grátáil, pacáistiú, etc. an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe:”“Is ionann an limistéar ullmhúcháin agus pacáistithe agus an limistéar táirgthe”, “Is é is aidhm don cheanglas maidir le hullmhú agus pacáistiú na bpiobar sa limistéar táirgthe clú an sonrúcháin a chosaint, barántúlacht an táirge a ráthú agus a cháilíocht agus a shaintréithe a choinneáil.”.

CRUTHÚNAS TIONSCNAIMH

Tá sé beartaithe an ceathrú mír a leasú, ós rud é go bhfuil an síol ar cheann de na tosca lena ráthaítear an tionscnamh, agus go n-áirithítear barántúlacht an tsíl de bharr nach féidir ach le táirgeoirí atá cláraithe faoi TGFC é a fháil. Ciallaíonn sé sin nach tástáil ghéiniteach (DNA) ná tástáil fhisiceimiceach í ach inrianaitheacht síl lena ráthaítear tionscnamh agus barántúlacht táirgí a bhfuil an tásc geografach faoi chosaint ina leith.

Ní dhéanann an leasú seo difear don doiciméad aonair.

Dá bhrí sin, i gcás ina léitear:

Is toisc riachtanach é an córas cigireachta agus deimhnithe lena ráthaítear tionscnamh, cáilíocht agus inrianaitheacht an táirge. Tá na próisis seo a leanas ann:

Soláthraítear síol do tháirgeoirí cláraithe trí chomhlachais saothróirí. Ní féidir le gabháltais chláraithe ach na cineálacha atá údaraithe don chineál seo piobair a fhás. D’fhonn tionscnamh agus barántúlacht an táirge a ráthú, tá sé faoi réir tástáil ghéiniteach (DNA) agus tástáil fhisiceimiceach ag an gcomhlacht cigireachta.

Léitear:

Is toisc riachtanach é an córas cigireachta agus deimhnithe síl lena ráthaítear tionscnamh, cáilíocht agus inrianaitheacht an táirge. Tá na próisis seo a leanas ann:

Soláthraítear síol deimhnithe do tháirgeoirí cláraithe. Ní féidir le gabháltais chláraithe ach na cineálacha atá údaraithe don chineál seo piobair a fhás. Éilíonn an comhlacht cigireachta deimhniú ceannaigh lena gcruthaítear tionscnamh agus barántúlacht an tsíl dheimhnithe.

I Roinn E maidir leis an modh táirgthe, is mar seo a leanas a léitear an chéad mhír ina dtagraítear do bharántúlacht síl dheimhnithe:

Roghnóidh comhlachais saothraithe a síol féin as línte fíorphórtha agus cuirfidh siad ar fáil é do ghabháltais atá cláraithe faoin tásc geografach agus atá suite laistigh den limistéar faoi chosaint. D’fhonn tionscnamh agus barántúlacht an táirge a ráthú, ní hamháin go ndéanfaidh comhlachais saothróirí maoirseacht air sin agus go ndéanfaidh saothróirí cláraithe féinfhaireachán orthu, ach bunóidh an comhlacht cigireachta plean iniúchóireachta bliantúil freisin.

Léitear:

Gabháltais atá cláraithe faoin tásc geografach agus atá lonnaithe laistigh den limistéar faoi chosaint, déanfaidh siad tionscnamh agus barántúlacht an táirge a ráthú trí inrianaitheacht síl dheimhnithe agus trí fhéinfhaireachán a dhéanfaidh saothróirí cláraithe. Ina theannta sin, bunóidh an comhlacht cigireachta plean iniúchóireachta bliantúil.

AN MODH TÁIRGTHE

Is é is cúis leis an leasú atá beartaithe ar an roinn seo an gá leis an tsonraíocht táirge a chur i gcomhréir leis na himthosca reatha agus leis an dul chun cinn teicneolaíoch. Tá sé beartaithe, dá bhrí sin, an dara timthriall plandaithe a bheith indéanta, dlús uasta plandaithe a leagan síos, minicíocht na buainte a athrú, meaisínphacáistiú a cheadú agus féidearthacht a bheith ann an barr a fhás sa tsubstráit.

Tá sé beartaithe an méid a leanas a chur in ionad an tríú mír, an cúigiú mír, an tríú mír déag agus an naoú mír déag den roinn seo sa tsonraíocht táirge:

1. An tríú mír de Roinn E den tsonraíocht táirge Tugadh isteach an fhéidearthacht an dara timthriall plandaithe a bheith ann toisc go mbíonn sé de chumas ag saothróirí cáilíocht an táirge a choinneáil ar feadh na tréimhse margaíochta ar an ábhar go mbíonn siad obair le plandaí óga i gcónaí. Tagann céimniú an bhairr ar an dóigh sin leis na cleachtais fáis thraidisiúnta sa limistéar sin. Maidir leis an dlús plandaithe, níl ach uasteorainn úsáideach chun cáilíocht na dtáirgí a áirithiú. Ní dlús níos ísle is cúis le caillteanas cáilíochta. Déanann an leasú sin difear do roinn 3.4 den doiciméad aonair. Dá bhrí sin, an fhoclaíocht atá ann faoi láthair: Déanfar plandú aeir oscailte idir Aibreán agus Bealtaine, agus déanfar plandú i dtithe gloine nó i bpolatholláin tráth is luaithe ná sin, i mí Feabhra, i mí an Mhárta agus i mí Aibreáin. Déanfar na piobair a bhaint ó mhí an Mheithimh sa chéad chás agus ó lár mhí Aibreáin sa dara cás. Déanfar formhór an bhairr a bhaint idir Aibreán agus Samhain. Is é an dlús a bheidh ann in aghaidh an mhéadair chearnaigh 3 go 4 phlanda. cuirtear an méid seo a leanas ina ionad sin: Déanfar plandú aeir oscailte idir Aibreán agus Bealtaine, agus déanfar plandú i dtithe gloine nó i bpolatholláin tráth níos luaithe ná sin, i mí Feabhra, i mí an Mhárta agus i mí Aibreáin; ceadaítear an dara timthriall plandaithe ó mhí an Mheithimh. Déanfar na piobair a bhaint ó mhí an Mheithimh sa chéad chás agus ó lár mhí Aibreáin sa dara cás. Déanfar formhór an bhairr a bhaint idir Aibreán agus Samhain. Is é an dlús a bheidh ann in aghaidh an mhéadair chearnaigh dlús suas le 4 phlanda.

2. Leasaítear an cúigiú mír le féidearthacht a thabhairt isteach barr a fhás sa tsubstráit de bharr nach gá é a fhás in ithir i gcónaí. Déanann an leasú sin difear do roinn 5 den doiciméad aonair. Is teoranta iad na limistéir táirgeachta atá oiriúnach chun “Pimiento de Gernika” a fhás mar gheall ar dhálaí tír-raoin, forbairt uirbeach agus brú bonneagair, agus mar gheall ar ghnáthleagan amach gabháltas beaga Bascach. Mar thoradh air sin, ní dhéantar barra a rothlú go han-mhinic agus uaireanta rothlaítear speicis ghaolmhara (trátaí/piobar), rud a fhágann go dtagann miocrorgánaigh phataigineacha chun cinn san ithir a bhíonn chomh ionsaitheach sin gur féidir leo barr a léirscrios. Tá na saincheisteanna suntasacha seo maidir le sláinte plandaí ina mbagairt ar mharthanas “Pimiento de Gernika”, barr ar cuid mhór é de thalmhaíocht Atlantach Thír na mBascach. Is leis an ithir a bhaineann na príomhghalair barr a chuireann isteach ar “Pimiento de Gernika”, is é sin, is í an ithir (ábhar orgánach i ndianscaoileadh a bhaineann leis an ithir) a bpríomh-ionaclam. Is cúis víreasach nó fungasach den chuid is mó a bhíonn leis na galair sin a bhaineann leis an ithir i gcriosanna aeráide Atlantacha Chomhphobal Uathrialach Thír na mBascach víreasach (Potyvirus nó Tobamovirus). Is foinse fhéideartha ionfhabhtaithe don “Pimiento de Gernika” iad na fungais ón genera Fusarium spp. agus Phytophthora ssp. De réir suirbhé ithreach a rinneadh i 2014, tá na fungais seo i láthair i 70 % den ithir a úsáidtear chun “Pimiento de Gernika” a fhás. Deimhníodh é sin le staidéar 2015 ar fhrithsheasmhacht in aghaidh Tobamovirus i sillí agus i bpiobar (“Resistencia al Tobamovirus en guindilla y pimiento”) a rinne Santiago Larregla. An staidéar a rinne Mireia Núñez-Zofío, Santiago Larregla agus Carlos Garbisu, 2011: Le leasuithe orgánacha a chur i bhfeidhm agus ina dhiaidh sin mótú plaisteach a dhéanamh san ithir, laghdaítear minicíocht Phytophthora capsici i mbarraí piobair in aeráid mheasartha. Le Cosaint Barr 30 1563-1572, cinneadh gurb é an bithdhífhíniú an t-aon mhodh chun ionaclam na hithreach trína ngintear na galair fhungasacha (úspóir Phytophthora capsici) a dhíghníomhachtú. I bhfianaise na ndálaí aeráide i gcrios Atlantach Thír na mBascach, ní bhíonn an mhodheolaíocht sin éifeachtach ach amháin nuair a chuirtear i bhfeidhm í i rith an tsamhraidh/an earraigh, tréimhse arb ionann í agus séasúr fáis “Pimiento de Gernika”. D’fhonn an timpeallacht agus a bithéagsúlacht a urramú, roghnaigh feirmeoirí “Pimiento de Gernika” - feirmeoirí a tháirgeann an piobar sin i gcomhréir le rialacha táirgthe comhtháite diana a chuireann teorainn le húsáid lotnaidicídí - roghnaigh siad substráití a úsáid le haghaidh an bhairr sin mar mhalairt ar ithir. De réir mar a léirítear sna staidéir thíos, ligeann an tsubstráit do chóras fréimhe an phlanda é féin a leabú agus feidhmíonn sí mar thaca támh don phlanda, gan cur isteach ar a iontógáil cothaitheach. Is substráití támha iad na substráití atá oiriúnach chun “Pimiento de Gernika” a fhás, ach féadfar céatadán beag d’ábhar orgánach a úsáid le haghaidh balctha. Ní sholáthraíonn ceachtar den dá chomhpháirt sin aon chineál macrachothraithigh nó micreachothaithigh a bhféadfadh an planda é a asamhlú. Dlús íseal is ea an tsaintréith is suntasaí den tsubstráit, rud a ligeann don aer agus don uisce dul tríd a struchtúr. Is mar seo a leanas na staidéir: — Arriaga, H., Nunez-Zofio, M., Larregla, S., Merino, P. 2011. Astaíochtaí gásacha ó bhithdhífhíniú ithreach ag aoileach ainmhithe ar bharr piobair i dteach gloine. Crop Protection 30 [Cosaint Barr 30]: 412-419. — Macia, H., Etxeandia A., Domingo M., Amenabar R. 1997. Éifeacht cóimheasa Nítrigine/Potaisiam éagsúla i réitigh chothaithigh phiobar Gernika. Acta Horticulturae 40: 475-478. — Larregla, S. 2003. Etiología y epidemiología de la “Tristeza” del pimiento en Bizkaia [Cúiseolaíocht agus eipidéimeolaíocht “sprocht” an phiobair in Biskaia]. Faoi scrúdú. Tráchtas dochtúireachta. Ollscoil Thír na mBascach. Leioa. — Larregla, S., Guerrero, M.M., Mendarte S., Lacasa, A. 2015. Biodisinfestation with Organic Amendments for Soil Fatigue and Soil-Borne Pathogens Control in Protected Pepper Crops. [Bithdhímhíolú le Leasuithe Orgánacha maidir le Tuirse Ithreach agus Rialú Pataiginí Ithir-Bheirthe i mBarra Piobair Cosanta] In: Organic Amendments and Soil Suppressiveness in Plant Disease Management [Leasuthe Orgánacha agus Coisctheacht Ithreach maidir le Galar Planda a Bhainistiú], lch. 437-456. — Nuñez-Zofío, M., Garbisu, C., Larregla, S. 2010. Application of Organic Amendments Followed by Plastic Mulching for the Control of Phytophthora Root Rot of Pepper in Northern Spain. [Cur i bhFeidhm Leasuithe Orgánacha arna Leanúint ag Mótú Plaisteach le haghaidh Lobhadh Fréimhe Phytophthora a Rialú i dTuaisceart na Spáinne]. Acta Horticulturae 883: 353-360 go háirithe. — Nuñez-Zofío, M., Larregla, S., Garbisu, C. 2012. Le bithdhíghalrú a dhéantar arís agus arís eile, rialaítear minicíocht lobhadh fréimhe agus barrlobhadh Phytophthora an phiobair agus feabhas á chur ar cháilíocht na hithreach san am céanna. Spanish Journal of Agricultural Research 10 [Iris Talmhaíochta na Spáinne Taighde 10]: 794-805 go háirithe. — http://www.euskobaratza.eus/wp-content/uploads/2015/12/ResistenciaTobamovirus_Jorn_Dic15.pdf Tugtar le fios sna staidéir a luaitear nach bhfuil aon difríocht idir na táirgí a fhaightear is cuma má úsáidtear modh fásta ithreach nó modh fásta substráite. Dá réir sin, áirítear an fhéidearthacht an barr a fhás sa tsubstráit toisc go gcuireann an tsubstráit le leabú chóras fréimhe an phlanda, í ag feidhmiú mar thaca támh don phlanda, gan cur isteach ar sheachadadh cothaitheach an phlanda. Ciallaíonn sé sin nach gcuirtear isteach ar shaintréithe “Pimiento de Gernika”. An fhoclaíocht atá ann faoi láthair: Beidh an toirchiú de réir mar is iomchuí chun cothromaíocht a choimeád idir na cothaithigh san ithir agus sa phlanda agus leibhéil na gcothaitheach sin, agus eastóscadh an bhairr, staid chothaitheach an phlanda, leibhéal torthúlachta na hithreach agus rannchuidithe ó fhoinsí eile (uisce, ábhar orgánach, etc.) á chur san áireamh san am céanna. cuirtear an méid seo a leanas ina ionad sin: Is féidir “Pimiento de Gernika” a fhás in ithir agus i substráit araon. Beidh an toirchiú de réir mar is iomchuí chun cothromaíocht a choimeád idir na cothaithigh san ithir agus sa tsubstráit agus leibhéil na gcothaitheach sin. Ní mór an ithir agus an tsubstráit a bheith i gcomhréir leis an reachtaíocht ábhartha maidir le táirgeadh comhtháite. Is saintréith de chuid na substráite a úsáidtear le haghaidh fáis a dlús íseal (30-150 kg/m3), rud a ligeann d’aer agus d’uisce dul tríd a struchtúr, é ag feidhmiú mar thaca támh don phlanda, ach gan cur isteach ar sheachadadh cothaitheach an phlanda.

3. Mír 13: Cuirtear “go minic” in ionad “ar bhonn laethúil” ós rud é gurb é a d’fhéadfaí a thuiscint ón dara ceann gur gá buain a dhéanamh gach lá. Ní mór an bhuain a dhéanamh a mhinice is gá chun barr a fhorbairt; tiocfaidh athrú ar an minicíocht ar fud an timthrialla táirgthe. Ina theannta sin, is féidir buaicphointí suntasacha a bheith ann le linn an táirgthe. Toisc gur gá an barr a phiocadh de láimh, féadfaidh an bhuain tamall níos faide a ghlacadh uaireanta mar gheall ar easpa saothair, ós i seilbh gnóthaí teaghlaigh atá an chuid is mó de na gabháltais. Déanann an leasú sin difear do roinn 3.5 den doiciméad aonair. Dá bhrí sin, an fhoclaíocht atá ann faoi láthair: Ós rud é go ndéantar an táirge a bhuain ag céim bharrmhaith na forbartha, déanfar sin ar bhonn laethúil agus déanfar an táirge a phacáistiú an lá céanna. Mar sin féin, ar bhonn eisceachtúil agus ag amanna buaictháirgthe, féadfar an pacáistiú a dhéanamh an lá dár gcionn. cuirtear an méid seo a leanas ina ionad sin: Ós rud é go ndéantar an táirge a bhuain ag céim bharrmhaith na forbartha, déanfar sin go minic agus déanfar an táirge a phacáistiú an lá céanna. Mar sin féin, ar bhonn eisceachtúil agus ag amanna buaictháirgthe, féadfar an pacáistiú a dhéanamh sna laethanta beaga ina dhiaidh sin.

4. Míreanna 14 agus 16: Ní mór an ceanglas maidir le pacáistiú a dhéanamh sa limistéar táirgthe a bhaint, toisc nach céim den táirgeadh é an pacáistiú ann féin, agus ní dhéanann sé difear do dhearbhú cáilíochta agus barántúlachta an táirge. Coinnítear na ceanglais eile maidir le pacáistiú, ceanglais a d’fhéadfadh difear a dhéanamh do cháilíocht deiridh an táirge. Déanann an leasú sin difear do roinn 3.5 den doiciméad aonair. Scriostar míreanna 14 agus 16 atá atáirgthe thíos, míreanna ina dtagraítear don cheanglas maidir le pacáistiú a dhéanamh sa limistéar táirgthe. Mír 14: “Is é is aidhm don cheanglas maidir leis na piobair a ullmhú agus a phacáistiú sa limistéar táirgthe féin clú an ainmniúcháin a chosaint, barántúlacht an táirge a ráthú agus cáilíocht agus saintréithe an táirge a choimeád.” Mír 16: “Ina theannta sin, fágann pacáistiú lasmuigh den limistéar táirgthe go mbíonn na cúraimí rialúcháin níos casta, rud a d’fhéadfadh tionchar diúltach a imirt ar dhearbhú cáilíochta agus barántúlachta an táirge.”

5. Mír 19: Ní mór an piocadh a dhéanamh de láimh toisc gnéithe cáilíochta áirithe, mar shampla a chinntiú nach bhfuil an craiceann ró-thiubh, nach féidir iad a thomhas ach de láimh. Ceadaítear meaisínphacáistiú, áfach, toisc gur féidir an táirge a láimhseáil go cúramach agus dlús á chur leis an bpróiseas ag an am céanna de thoradh dul chun cinn teicneolaíoch,. Ní dhéanann an leasú seo difear don doiciméad aonair. An fhoclaíocht atá ann faoi láthair: Déanfar an pacáistiú de láimh agus i gcónaí go han-chúramach, ionas go gcaomhnófar saintréithe fisiceacha an táirge. cuirtear an méid seo a leanas ina ionad sin: Déanfar an piocadh de láimh agus déanfar sórtáil agus pacáistiú araon go han-chúramach, ionas go gcaomhnófar saintréithe fisiceacha an táirge.

NASC LEIS AN LIMISTÉAR MÁGUAIRD

Níor mhór an mhír seo a oiriúnú chun na tagairtí do shaothrú in ithir agus faoi chlúdach a bhaint, ar tagairtí iad nach ndéanann difear don nasc, ós rud é go bhfuil sé sin bunaithe ar chlú an táirge.

Níor mhór Roinn 5 den Doiciméad Aonair a bhaineann leis an nasc a leasú na focail “san ithir” a bhaint ón gcéad líne den tríú mír de roinn 5.1, ón dara cuid den cheathrú mír de roinn 5.1, agus ón deichiú mír de roinn 5.3, ar na cúiseanna céanna leis an leasú ar roinn F den tsonraíocht táirge, eadhon chun saothrú sa tsubstráit a chur isteach sa roinn “An Modh Táirgeachta” agus toisc nach tosca iad an ithir ná an tsubstráit a bhaineann leis an nasc sin, ós rud é go mbíonn sé sin bunaithe ar chlú an táirge i gcás “Pimiento de Gernika” / “Gernikako Piperra”.

Caomhnaítear an dara heilimint lena dtugtar bonn cirt leis an nasc (na “cleachtais thraidisiúnta”) toisc go bhfuil an t-eolas traidisiúnta neamhspleách ar úsáid substráite.

Tá an-tóir ar “Pimiento de Gernika” / “Gernikako Piperra” i measc tomhaltóirí i dTír na mBascach ós barr é atá á fhás sa réigiún leis na céadta bliain agus gur tugadh a shíolta agus na teicnící fáis lena mbaineann anuas ó ghlúin go glúin, rud a fhágann gur cuid de stair Bizkaia é. Ina theannta sin, tá oiriúnú nádúrtha tagtha ar “Pimiento de Gernika” i dtaobh a thimpeallachta mar gheall ar an gcóras sin chun síolta a shaothrú agus a stóráil, córas a tháinig anuas ó ghlúin go glúin, agus tá cineálacha éagsúla díobh a bhfuil saintréithe géiniteacha ar leith acu (Iker agus Derio) táirgthe dá réir. Tá tionchar an táirge seo ar ghastranómachas Thír na mBascach chomh mór sin gur ann do Ghild; an “Cofradía del Gernikako Piperra”, rud a chuireann le leathadh chlú an táirge seo ón tuath go dtí an ceantar uirbeach.

DOICIMÉAD AONAIR

“PIMIENTO DE GERNIKA” / “GERNIKAKO PIPERRA”

Uimh. AE: PGI-ES-0673-AM01- 22 Feabhra 2016

TGFC (X) STFC ( )

1. Ainm(neacha)

“Pimiento de Gernika” / “Gernikako Piperra”

2. ballstát nó Tríú Tír

An Spáinn

3. Tuairisc ar an táirge talmhaíochta nó ar an mbia-earra

3.1. Cineál táirge

Aicme 1.6. Torthaí, glasraí agus gránaigh, bídís úr nó próiseáilte

3.2. Tuairisc ar an táirge lena mbaineann an t-ainm in (1)

Is torthaí ón speiceas Capsicum annuum L., iad na piobair “Gernikako Piperra”/’Pimiento de Gernika” atá á gcosaint ag an Tásc Geografach faoi Chosaint, ar torthaí iad a bhaineann le saothróg áitiúil de chineál Gernika. Déantar iad a mhargú mar bhia don duine agus iad ina bpiobair úra réamhaibí le haghaidh friochta. Roghnaíodh línte éagsúla ón tsaothróg áitiúil sin, agus cuireadh dhá cheann acu isteach sa Chlár Cineálacha Tráchtála faoi na hainmneacha “Derio” agus “Iker”. Aon líne eile laistigh den tsaothróg áitiúil sin ag a bhfuil na saintréithe sin lena sainítear an cineál “Pimiento de Gernika”, is féidir í a chosaint freisin leis an Tásc Geografach.

Is piobar milis é “Pimiento de Gernika” nach bhfuil mórán capsaicine ann nó nach bhfuil aon chapsaicin ann, rud a fhágann, i ndálaí timpeallachta Thír na mBascach, nach mbíonn na piobair spíosrach de ghnáth. Bíonn feoil thanaí ann (2 go 3 mm i dtiubhacht*) agus nuair a ghearrtar é ar a fhad bíonn cruth triantánach aige idir cruth triantánach measartha agus cruth triantánach fadaithe, cruth a chomhfhreagraíonn do chineálacha C3 agus C1 d’aicmiú Pochard (1966).

Is é an úsáid is minice a bhaintear as an bpiobar seo é a fhriochadh agus é úr réamhaibí. Is é sin an modh tomhaltais is coitianta na laethanta seo. Baintear na torthaí nuair a bhíonn dath uaine aonfhoirmeach scunscan orthu ach sula mbíonn a méid deiridh bainte amach acu. Bíonn siad idir 6 agus 9 cm ar fad, gan an gas san áireamh, idir 2 agus 3 cm ar leithead agus meáchan* idir 10 agus 12 ghram iontu. Athraíonn an ton datha ó uaine mheánach go dubhuaine. Bíonn siad caol agus fadaithe. Nuair a ghearrtar iad ar a bhfad bíonn siad triantánach agus bíonn a dtrasghearradh idir cruth éilipseach agus cruth triantánach agus dhá nó trí lóba nach bhfuil ró-shuntasach. Bíonn an barr biorach agus an gas slán fada agus tanaí. De ghnáth bíonn an chuid ina nascann an gas leis an toradh cothrom nó dronnach. Bíonn an craiceann tanaí gan a bheith leathrach ná ina ábhar suntais don té a itheann é. Bíonn na piobair mín agus bíonn cuma úr orthu. Cuimsítear iontu síolta ar dhath an phéarla nach mbíonn lán-fhabhraithe.

Tugtar “pimiento choricero” agus “pimiento de Bizkaia” freisin ar chineál “Gernika”.

Itear an chuid is mó de na piobair sin agus iad fós úr, sula mbaintear amach a méid deiridh.

(* Saintréithe an phiobair i staid aibí)

3.3. Beatha (maidir le táirgí de thionscnamh ainmhíoch amháin) agus amhábhair (maidir le táirgí próiseáilte amháin)

3.4. Céimeanna sonracha sa táirgeadh nach mór a dhéanamh sa limistéar geografach sainithe

Ní mór na piobair a bheith táirgthe sa limistéar geografach.

Ní mór iad a phlandú faoin aer nó faoi chlúdach. Déantar iad a tháirgeadh ag baint úsáid as na teicnící is oiriúnaí le haghaidh forbairt fhoirfe agus torthaithe. Ní fhéadfar aon táirge ná córas a d’fhéadfadh dochar a dhéanamh do cháilíocht an táirge a úsáid.

Déanfar plandú aeir oscailte idir Aibreán agus Bealtaine, agus déanfar plandú i dtithe gloine nó i bpolatholláin tráth níos luaithe ná sin, i mí Feabhra, i mí an Mhárta agus i mí Aibreáin; ceadaítear an dara timthriall plandaithe ó mhí an Mheithimh. Bainfear na piobair ó mhí an Mheithimh sa chéad chás agus ó lár mhí Aibreáin sa dara cás. Bainfear formhór an bhairr idir Aibreán agus Samhain. Beidh an dlús suas le 4 phlanda in aghaidh an mhéadair chearnaigh.

Níor cheart a úsáid ach a laghad cóireálacha is gá. Ba cheart cóireálacha agus teicnící bitheolaíocha rialaithe lotnaidí a úsáid nuair is féidir.

Déanfar an bhuain de láimh agus i gcéimeanna, lena n-áireofar an oiread sin gabhálacha thart is gá. Déantar é nuair a bhíonn an táirge ag an gcéim is fearr dá fhorbairt agus déantar é go han-chúramach ionas nach ndéantar damáiste don toradh agus chun a airíonna fisiceacha a ráthú.

3.5. Sainrialacha maidir le slisniú, grátáil, agus pacáistiú etc. an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

Baintear an táirge ag an gcéim is fearr dá fhorbairt, mar sin déantar é sin go minic agus déantar an táirge a phacáistiú an lá céanna. Go heisceachtúil agus tráth an bhuaic-tháirgthe, is féidir an pacáistiú a dhéanamh sna laethanta beaga ina dhiaidh sin.

Is táirge úr é ag a bhfuil seilfré gearr. Níl sé inmholta an táirge a stóráil i gcuisneoir ná an táirge a iompar ná é a choimeád níos faide ná mar is gá toisc gur féidir leis sin tionchar diúltach a bheith aige ar a cháilíocht.

Mar gheall ar a saintréithe speisialta (díolachán i riocht úr, craiceann agus feoil thanaí, réamhaibí), bíonn na piobair an-íogair maidir le hathruithe tobann teochta nó bogthaise agus téann siad in aois go tapa. D’fhéadfadh aon láimhseáil nó iompar thar an méid atá fíor-riachtanach chun iad a ullmhú don tomhaltóir cáilíocht an táirge a laghdú.

3.6. Sainrialacha maidir le lipéadú an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

Sa bhreis ar an bhfaisnéis a cheanglaítear de ghnáth leis an dlí, ní mór na focail “Pimiento de Gernika”/“Gernikako Piperra” a bheith sa lipéadú a úsáidtear le haghaidh piobair a chumhdaítear leis an tásc geografach faoi chosaint “Pimiento de Gernika”/“Gernikako Piperra” agus leis an lógó a ghabhann leis.

4. Sainmhíniú achomair ar an limistéar geografach

Áirítear sa limistéar geografach cúigí Gipuzkoa agus Bizkaia, agus na limistéir a leanas de Alava: an limistéar Cantábrica Alavesa, lena n-áirítear bardais Ayala, Okondo, Llodio, Amurrio agus Artziniega, agus limistéar Estribaciones del Gorbea, lena n-áirítear bardais Urkabustaiz, Zuya, Zigoitia, Legutiano agus Aramaio.

5. Nasc leis an limistéar geografach

5.1. Sainiúlachtaí an limistéir gheografaigh

Tá an limistéar geografach atá oiriúnach chun na piobair sin a tháirgeadh teoranta do réigiún cósta an Atlantaigh i dTír na mBascach, áit ina bhfuil aeráid mhéisiteirmeach, aeráid lena mbaineann teochta measartha agus báisteach fhlúirseach mar shaintréithe. Ní bhíonn oiread agus aon mhí tirim ann agus buaicmhéideanna báistí ann san fhómhar agus sa gheimhreadh. Is aeráid Atlantach í a bhíonn go mór faoi thionchar sruthanna muirí ón iarthar go dtí an t-oirthear, rud a fhágann go mbíonn an aeráid sa limistéar sin i bhfad níos fionnuaire (meánteocht bhliantúil 13 °C agus athrú teochta 11 °C) agus níos bogthaise ná sin lena mbeifí ag súil agus a dhomhanleithead á chur san áireamh.

Is idir 60 agus 75 % an bhogthaise aeir choibhneasta bharrmhaith. Is féidir bogthaise íseal aeir in éineacht le tréimhsí teochta arda agus gréine fadhbanna fiseolaíocha a chruthú, fadhbanna a laghdaíonn cáilíocht indíolta na dtorthaí. Sampla amháin is ea craiceann atá ró-thiubh (rud a laghdaíonn a luach maidir lena phríomhúsáid mar phiobar lena fhriochadh).

Más rud é, anuas ar na dálaí timpeallachta sin, go bhfuil easpa uisce agus ard-imghalú ann, d’fhéadfadh athruithe fiseolaíocha eile tarlú a laghdódh cáilíocht na dtorthaí, amhail lobhadh ar thaobh an bhlátha agus/nó teacht chun cinn piobar níos spíosraí mar gheall ar mhéadú ar an gcion capsaicine.

Oireann aeráid Thír na mBascach go foirfe do riachtanais agra-aeráide an phiobair. Bíonn teocht réigiún cósta an Atlantaigh de Thír na mBascach i gceart don phiobar, teocht atá measartha gan a bheith ró-the, mar aon leis an gcinnteacht nach mbíonn aon sioc ann.

Is mar gheall ar dhálaí agra-aeráide an limistéir gheografaigh shainithe a bhíonn cuid de na saintréithe cáilíochta aonair ag an bpiobar sin, saintréithe a tharraing clú agus cáil air agus is a bhuí leis na dálaí céanna a dhéantar na lochtanna a bhainfeadh óna luach a chosc nó a laghdú, amhail teas, craiceann atá róthiubh nó lobhadh ar thaobh an bhlátha.

5.2. Sainiúlacht an táirge

Is saothróg áitiúil é “Pimiento de Gernika”/ “Gernikako Piperra” atá in oiriúint go foirfe do dhálaí agra-aeráide réigiún cósta an Atlantaigh de Thír na mBascach.

Is mar gheall ar na dálaí agra-aeráide sa limistéar táirgthe sin a bhíonn cuid de na saintréithe aonair ag an bpiobar, amhail easpa teasa agus feoil íogair a tharraing clú agus cáil air.

Bíonn an cineál sin piobair leochaileach ó thaobh teochta de. Cuireann teocht faoi bhun 15 °C moill ar a fhás, fás a dtagann stad iomlán air más ísle ná 10 °C an teocht. Is féidir le teocht os cionn 35 °C titim an bhlátha agus na dtorthaí nua-fhabhraithe a spreagadh. 25/18 °C sa lá/oíche is ea an teocht bharrmhaith le haghaidh forbairt fhásúil agus torthaithe. Déantar damáiste seaca do phlandaí ag 1 °C. Chun an planda a fhorbairt, ní mór an teocht ithreach a bheith os cionn 12 °C agus má tá an barr le forbairt mar is ceart ba cheart an mheánteocht chomhthimpeallach laethúil 20 °C a shroicheadh agus gan ach athrú beag idir oíche agus lá.

Chomh maith leis sin, tá a mhéid ar cheann dá shaintréithe eile, ós rud é go gcinntítear le buain luath an phiobair íogaire a fheola, nach mbíonn an craiceann ina ábhar suntais don té a itheann é, agus go mbíonn blas taitneamhach air.

Tá clú ar an bpiobar mar gheall ar a bhlas neamhghnách agus a cháilíocht den scoth agus de ghnáth itear é agus é friochta mar sneaic, mar ghairnis nó mar chúrsa tosaigh. Tá sé ar cheann de na nithe is tipiciúla i gcócaireacht na mBascach.

5.3. Nasc cúisíoch idir an limistéar geografach agus cáilíocht nó saintréithe an táirge (maidir le STFC) an táirge, an clú atá air nó saintréith eile de chuid an táirge (maidir le TGFC)

Tá an nasc idir an limistéar geografach sainithe agus “Pimiento de Gernika” / “Gernikako Piperra” bunaithe ar an gclú agus ar na cleachtais fáis atá chomh sean leis an gceo, rud atá follasach mar gheall ar ghnéithe amhail an tóir mhór a bhíonn air i measc tomhaltóirí i dTír na mBascach agus a luach margaidh.

Tá “Pimiento de Gernika”/“Gernikako Piperra” ar cheann de na plandaí is sine i gcuimhne na ndaoine i dTír na mBascach agus tagann a shíolta agus rúin a shaothraithe aníos ó ghlúin go glúin ar feadh na gcéadta bliain agus is cuid de stair Bizkaia é.

Sár-léirmheastóirí bia ó Thír na mBascach agus ón gcuid eile den Spáinn (Llona Larrauri, Busca Isusi, J.L. Iturrieta, J.J. Lapitz, José Castillo, Marquesa de Parebere nó Ignacio Domenech) mhol siad an táirge seo ina gcuid alt nó chuir siad é i gcuid dá n-oidis. Baineann cócairí Bascacha a bhfuil clú agus cáil orthu ar fud an domhain amhail Arguiñano nó Subijana úsáid as an táirge seo ina n-oidis freisin.

Bunaíodh “Cofradía del Gernikako Piperra” sa bhliain 1998 agus é d’aidhm aige feasacht a ardú faoi “Pimiento de Gernika”/“Gernikako Piperra”. Eagraíonn an cumann sin gníomhaíochtaí éagsúla cur chun cinn le haghaidh “Pimiento de Gernika”, lena n-áirítear, go háirithe, ócáidí blaiste ag an margadh traidisiúnta in Gernika. Glacann an piobar a ainm ón mbaile sin ar an ábhar gurb é sin an limistéar inar fásadh é den chuid is mó go traidisiúnta. Tionóltar ann gach Luan an margadh cáiliúil torthaí agus glasraí ina bhfuil an piobar ar cheann de na nithe is mó a mheallann daoine.

Bíonn “an Luan deireanach de Gernika” ar an aonach talmhaíochta is mó i dTír na mBascach. Mealltar breis agus 100 000 cuairteoir chuige agus tionóltar é ar an Luan deireanach i mí Dheireadh Fómhair. Tá tagairtí don aonach seo i gcairt bhunaitheach bhaile Gernika ón mbliain 1366.

Dearbhaíodh clú an táirge freisin le staidéar a rinne an chuideachta taighde mhargaidh IKERFEL ar tháirgí de cháilíocht aitheanta, a tarraingíodh suas ag baint úsáid as modheolaíocht chainníochtúil bunaithe ar 900 agallamh a tionóladh idir an 16 agus 30 Iúil 2009 leo siúd a bhíonn freagrach as siopadóireacht tí i bPobal Uathrialach Thír na mBascach. De réir an staidéir sin, aithníonn 83 % de dhaonra Chomhphobal Uathrialach Thír na mBascach an t-ainm “Pimiento de Gernika”/“Gernikako Piperra” (uathspreagtha + molta).

Mar a luadh cheana, sa bhreis ar chlú agus ar chleachtais fáis, tá an aeráid sa limistéar geografach sainithe ríthábhachtach do cháilíocht agus do shainiúlacht an táirge sin.

Is mar gheall ar an aeráid sa cheantar geografach gur ann don teocht agus don bhogthaise a bhíonn de dhíth ar an gcineál piobair sin dá fhorbairt fásúil agus atáirgthe.

Nuair a fhástar an piobar seo i gceantair eile i ndeisceart na Spáinne ina mbíonn aeráid níos teo agus ag amanna nuair a bhíonn an teocht ard agus an bhogthaise íseal, maolaítear cáilíocht indíolta na dtorthaí toisc go mbíonn cion níos mó de na torthaí thíos leis na fadhbanna fiseolaíocha a bhfuil tuairisc orthu thuas (craiceann róthiubh, lobhadh ar thaobh an bhlátha agus/nó piobair níos spíosraí).

Is toradh díreach é an tsaothróg áitiúil ar léargas agus saineolas na bhfeirmeoirí sa cheantar. Léirítear inti an caidreamh atá aici leis an timpeallacht agus tá sí oiriúnaithe go háirithe do na dálaí aeráide sa limistéar. Thar thréimhse fhada, d’éirigh leis an duine cineál “Pimiento de Gernika” a chothú agus a fhás go rathúil agus an úsáid tráchtála ar leith a bhaintear as a choimeád. D’fhág sé sin go bhfuil sé indéanta úrmhaireacht an chineáil seo piobair a chaomhnú. Is é is cúis le sainiúlacht “Pimiento de Gernika” go bhfuil sé in oiriúint go foirfe don limistéar táirgthe.

Tagairt d’fhoilsiú na sonraíochta

http://www.nasdap.ejgv.euskadi.eus/r50-4633/es/contenidos/informacion/dop_pimiento/es_agripes/dop_pimiento.html

(1) IO L 343, 14.12.2012, lch. 1.