AN COIMISIÚN EORPACH An Bhruiséil,16.12.2020 COM(2020) 823 final 2020/0359(COD) Togra le haghaidh TREOIR Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le bearta le haghaidh ardleibhéal cibearshlándála coiteann ar fud an Aontais, lena n‑aisghairtear Treoir (AE) 2016/1148 (Téacs atá ábhartha maidir le LEE) {SEC(2020) 430 final} - {SWD(2020) 344 final} - {SWD(2020) 345 final}



MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN 1.COMHTHÉACS AN TOGRA •Forais agus cuspóirí an togra Tá an togra seo mar chuid de phacáiste beart chun tuilleadh feabhais a chur ar athléimneacht eintiteas poiblí agus príobháideach, údarás inniúil agus an Aontais ina iomláine, agus ar a n‑inniúlacht freagartha ar theagmhais, i réimse na cibearshlándála agus chosaint an bhonneagair chriticiúil. Tá sé i gcomhréir le tosaíochtaí an Choimisiúin chun an Eoraip a oiriúnú don ré dhigiteach agus geilleagar atá réidh don todhchaí a thógáil a oibríonn do na daoine. Is tosaíocht í an chibearshlándáil i bhfreagairt an Choimisiúin ar ghéarchéim COVID‑19. Áirítear Straitéis Chibearshlándála nua sa phacáiste arb é is aidhm di uathriail straitéiseach an Aontais a neartú chun feabhas a chur ar a athléimneacht agus a fhreagairt chomhchoiteann agus chun idirlíon oscailte agus domhanda a thógáil. Ar deireadh, tá togra le haghaidh treoir maidir le hathléimneacht oibreoirí criticiúla seirbhísí fíor‑riachtanacha sa phacáiste, arb é is aidhm dó bagairtí fisiceacha in aghaidh na n‑oibreoirí sin a mhaolú. Leis an togra seo, cuirtear le Treoir (AE) 2016/1148 maidir le slándáil líonraí agus córas faisnéise (Treoir NIS) agus déantar í a aisghairm, arb í an chéad phíosa reachtaíochta uile‑AE maidir leis an gcibearshlándáil í agus lena soláthraítear bearta dlíthiúla chun borradh a chur faoi leibhéal foriomlán na cibearshlándála san Aontas. Maidir le Treoir NIS, (1) bhí sí ina rannchuidiú le feabhas a chur ar chumais chibearshlándála ar an leibhéal náisiúnta trína chur de cheangal ar na Ballstáit straitéisí cibearshlándála náisiúnta a ghlacadh agus údaráis chibearshlándála a cheapadh; (2) méadaíodh an comhar idir na Ballstáit ar leibhéal an Aontais léi trí fhóraim éagsúla a chur ar bun lena n‑éascaítear malartú faisnéise straitéisí agus oibríochtúla; agus (3) cuireadh feabhas ar chibearshlándáil eintiteas poiblí agus príobháideach i seacht n‑earnáil shonracha léi (an fuinneamh, an t‑iompar, an bhaincéireacht, bonneagar an mhargaidh airgeadais, an cúram sláinte, soláthar agus dáileadh uisce óil, agus bonneagair dhigiteacha) agus ar fud trí sheirbhís dhigiteacha (margaí ar líne, innill chuardaigh ar líne agus seirbhísí néalríomhaireachta) trína chur de cheangal ar na Ballstáit a áirithiú go ndéanfaidh oibreoirí seirbhísí fíor‑riachtanacha agus soláthraithe seirbhíse digití ceanglais chibearshlándála a chur i bhfeidhm agus teagmhais a thuairisciú. Leis an togra déantar an creat dlíthiúil atá ann cheana a nuachóiriú, agus digitiú méadaithe an mhargaidh inmheánaigh le blianta beaga anuas á chur san áireamh mar aon le timpeallacht bagartha cibearshlándála atá i mbun forbartha. Méadaíodh an dá fhorbairt tuilleadh ó thús ghéarchéim COVID‑19. Ina theannta sin, leis an togra téitear i ngleic le roinnt laigí lenar cuireadh cosc le barr phoitéinseal Threoir NIS a bhaint amach. D’ainneoin éachtaí suntasacha Threoir NIS, rud a réitigh an bealach chun athrú meoin mór a dhéanamh, i ndáil leis an gcur chuige institiúide agus rialála i leith na cibearshlándála i roinnt Ballstát, is léir go mbaineann teorainneacha léi freisin. Le claochlú digiteach na sochaí (rud a treisíodh le géarchéim COVID‑19), leathnaíodh an timpeallacht bhagartha agus tá dúshláin nua, ar gá freagairtí oiriúnaithe agus nuálacha a thabhairt orthu, ag teacht chun cinn dá dheasca sin. Tá méadú leanúnach ag teacht ar líon na n‑ionsaithe cibearshlándála agus tá ionsaithe, atá ag éirí níos sofaisticiúla, ag teacht ó réimse leathan foinsí laistigh agus lasmuigh den Aontas araon. Leis an meastóireacht ar fheidhmiú Threoir NIS, a rinneadh chun críocha an Mheasúnaithe Tionchair, sainaithníodh na saincheisteanna seo a leanas: (1) leibhéal íseal chibear‑athléimneacht na ngnólachtaí a oibríonn san Aontas; (2) an athléimneacht neamhréireach ar fud na mBallstát agus earnálacha; agus (3) leibhéal íseal na feasachta staide comhpháirtí agus an easpa freagairt chomhpháirteach ar ghéarchéimeanna. Mar shampla, ní thagann príomhospidéil áirithe i mBallstát faoi raon feidhme Threoir NIS agus dá bhrí sin ní cheanglaítear orthu na bearta slándála a thagann aisti a chur chun feidhme, cé go gcumhdaítear nach mór gach soláthraí cúraim sláinte sa tír i mBallstát eile le ceanglais slándála NIS. Ós tionscnamh laistigh den Chlár um Oiriúnacht agus Feidhmíocht Rialála (REFIT) é, is é is aidhm don togra laghdú a dhéanamh ar an ualach rialála ar údaráis inniúla agus ar na costais chomhlíontachta ar eintitis phoiblí agus phríobháideacha. Baintear an méid sin amach go háirithe trí dheireadh a chur leis an oibleagáid atá ar údaráis inniúla oibreoirí seirbhísí fíor‑riachtanacha a shainaithint agus trí leibhéal comhchuibhiúcháin ceanglas slándála agus tuairisciúcháin a mhéadú chun an chomhlíontacht rialála a éascú le haghaidh eintitis a sholáthraíonn seirbhísí trasteorann. San am céanna, tabharfar roinnt cúraimí nua do na húdaráis inniúla, lena n‑áirítear maoirseacht a dhéanamh ar eintitis sna hearnálacha nach gcumhdaítear le Treoir NIS fós. •Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana Tá an togra seo mar chuid de thacar níos leithne d’ionstraimí dlí agus de thionscnaimh atá ar na bacáin ar leibhéal an Aontais arb é is aidhm dóibh athléimneacht eintiteas poiblí agus príobháideach a mhéadú in aghaidh bagairtí. I réimse na cibearshlándála, is iad sin go háirithe Treoir (AE) 2018/1972 lena mbunaítear Cód Eorpach um Chumarsáid Leictreonach (a gcuirfear forálacha an togra atá idir lámha in ionad a forálacha cibearshlándála) agus an togra le haghaidh Rialachán maidir le hathléimneacht dhigiteach oibríochtúil don earnáil airgeadais (COM(2020) 595 final), rud a mheasfar a bheith mar lex specialis maidir leis an togra atá idir lámha nuair a bheidh an dá ghníomh tagtha i bhfeidhm. I réimse na slándála fisiciúla, tá an togra ina chomhlánú ar an togra le haghaidh Treoir maidir le hathléimneacht eintiteas criticiúil, lena ndéantar athbhreithniú ar Threoir 2008/114/CE maidir le bonneagair chriticiúla Eorpacha a shainaithint agus a ainmniú agus maidir le measúnú a dhéanamh ar an ngá le cosaint na mbonneagar sin a fheabhsú (An Treoir maidir leis an Tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh), lena mbunaítear próiseas de chuid an Aontais chun bonneagair chriticiúla Eorpacha a shainaithint agus a ainmniú, agus lena leagtar amach cur chuige chun feabhas a chur ar a gcosaint. I mí Iúil 2020, ghlac an Coimisiún Straitéis Slándála an Aontais Eorpaigh, inar aithníodh idirnasc agus idirthuilleamaíocht mhéadaitheach idir bonneagair fhisiciúla agus dhigiteacha. Leis an Straitéis sin, cuireadh i dtábhacht an gá atá le cur chuige níos comhleanúnaí agus comhsheasmhaí idir an Treoir maidir leis an Tionscnamh Eorpach ó na Saoránaigh agus Treoir (AE) 2016/1148 maidir le bearta le haghaidh ardleibhéal coiteann slándála do líonraí agus do chórais faisnéise ar fud an Aontais. Dá bhrí sin, tá an togra ailínithe go dlúth leis an togra le haghaidh Treoir maidir le hathléimneacht eintiteas criticiúil, arb é is aidhm dó athléimneacht eintiteas criticiúil a fheabhsú in aghaidh bagairtí fisiciúla i gcuid mhór earnálacha. Is é is aidhm don togra a áirithiú go ndéanfaidh údaráis inniúla, faoin dá ghníomh dlí, bearta comhlántacha agus faisnéis a mhalartú mar is gá maidir leis an gcibear‑athléimneacht agus leis an athléimneacht nach cibear‑athléimneacht í, agus go ndéanfar go háirithe na hoibreoirí criticiúla sna hearnálacha a mheastar a bheith ‘fíor‑riachtanach’, de réir an togra atá idir lámha, a chur faoi réir oibleagáidí feabhsaithe athléimneachta atá níos ginearálta freisin, agus béim ar rioscaí nach rioscaí cibear‑athléimneachta iad. •Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais Mar a leagtar amach sa Teachtaireacht ‘Todhchaí dhigiteach na hEorpa a mhúnlú’, tá sé ríthábhachtach don Eoraip na buntáistí go léir a bhaint as an ré dhigiteach agus a hacmhainneacht tionscail agus nuálaíochta a neartú laistigh de theorainneacha sábháilte agus eiticiúla. Leagtar amach ceithre cholún sa straitéis Eorpach maidir le sonraí – cosaint sonraí, cearta bunúsacha, an tsábháilteacht agus an chibearshlándáil – mar réamhriachtanais fhíor‑riachtanacha do shochaí atá cumhachtaithe ag an úsáid sonraí. I rún ón 12 Márta 2019, d’iarr Parlaimint na hEorpa ar an gCoimisiún measúnú a dhéanamh ar an ngá atá le raon feidhme Threoir NIS a mhéadú tuilleadh chuig earnálacha agus seirbhísí criticiúla eile nach gcumhdaítear le reachtaíocht earnáilsonrach. Ba dhíol sásaimh don Chomhairle, ina conclúidí ón 9 Meitheamh 2020 “[…] na pleananna atá ag an gCoimisiún rialacha comhsheasmhacha a áirithiú d'oibreoirí margaidh agus comhroinnt faisnéise slán, láidir agus iomchuí a éascú maidir le bagairtí agus teagmhais, lena n‑áirítear trí athbhreithniú a dhéanamh ar an Treoir maidir le Slándáil Líonraí agus Faisnéise (Treoir NIS), roghanna a shaothrú i dtaca le cibear‑athléimneacht a fheabhsú agus freagairtí níos éifeachtaí a thabhairt ar chibir-ionsaithe, go háirithe maidir le gníomhaíochtaí riachtanacha eacnamaíocha agus sochaíocha, agus inniúlachtaí na mBallstát á n‑urramú ag an am céanna, lena n‑áirítear an fhreagracht atá orthu as a slándáil náisiúnta.” Thairis sin, tá an gníomh dlí atá beartaithe gan dochar do chur i bhfeidhm rialacha iomaíochta a leagtar síos sa Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE).

Ós rud é go dtionscnaíonn cuid mhór de na bagairtí cibearshlándála lasmuigh den Aontas, tá gá le cur chuige comhleanúnach i leith an chomhair idirnáisiúnta. Is éard a bheidh sa Treoir seo samhail tagartha nach mór a chur chun cinn i gcomhthéacs chomhar an Aontais le tríú tíortha, go háirithe agus cúnamh seachtrach teicniúil á sholáthar. 2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT •Bunús dlí Is é an bunús dlí le haghaidh Threoir NIS Airteagal 114 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, arb é is cuspóir dó an margadh inmheánach a bhunú agus a fheidhmiú trí bhearta a fheabhsú chun rialacha náisiúnta a chomhfhogasú. Faoi mar a mheas Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh ina breithiúnas i gCás C‑58/08 Vodafone agus daoine eile, tá údar le dul i muinín Airteagal 114 CFAE i gcás ina bhfuil difríochtaí idir rialacha náisiúnta ag a bhfuil éifeacht dhíreach ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh. Mar an gcéanna, mheas an Chúirt, i gcás inar baineadh aon bhacainn ar thrádáil cheana le gníomh bunaithe ar Airteagal 114 CFAE sa réimse a chomhchuibhítear ann, nach féidir an fhéidearthacht a shéanadh ar reachtóir an Aontais an gníomh sin a oiriúnú d’aon athrú in imthosca ná i bhforbairt eolais ag féachaint dá chúram a bhaineann leis na leasanna ginearálta a aithnítear leis an gConradh a chosaint. Ar deireadh, mheas an Chúirt go bhfuil na bearta le haghaidh an chomhfhogasaithe a chumhdaítear le hAirteagal 114 CFAE beartaithe chun go mbeidh lamháil discréide ann, de réir chomhthéacs ginearálta agus imthosca sonracha an ábhair atá le comhchuibhiú, maidir leis an modh comhfhogasaithe is iomchuí chun an toradh inmhianaithe a bhaint amach. Leis an togra atá beartaithe, bhainfí na bacainní ar bhunú agus feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh, agus chuirfí feabhas air sin le haghaidh eintitis fhíor‑riachtanacha agus thábhachtacha tríd an méid seo a leanas a dhéanamh: rialacha soiléire atá infheidhme go ginearálta maidir le raon feidhme chur i bhfeidhm Threoir NIS a bhunú, na rialacha is infheidhme a chomhchuibhiú i réimse na bainistíochta riosca agus an tuairiscithe teagmhas maidir leis an gcibearshlándáil. Tá éagothromaíochtaí reatha sa réimse seo, ar an leibhéal reachtaíochta agus maoirseachta araon, agus ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais Eorpaigh chomh maith leis sin, ina mbacainní ar an margadh aonair mar tá ceanglais éagsúla, agus fhorluiteacha b’fhéidir, i bhfeidhm maidir le heintitis a théann i mbun gníomhaíochtaí trasteorann, agus/nó maidir lena gcur i bhfeidhm, chun dochair d’fheidhmiú a saoirsí bunaíochta agus do sholáthar seirbhísí. Tá tionchar diúltach ag rialacha éagsúla maidir leis na coinníollacha iomaíochta sa mhargadh inmheánach ó thaobh eintitis den chineál céanna i mBallstáit éagsúla. •Coimhdeacht (maidir le hinniúlacht neamheisiach) Ní féidir leis an athléimneacht cibearshlándála ar fud an Aontais a bheith éifeachtach má théitear ina bun ar bhealach neamhionann trí shadhlanna náisiúnta nó réigiúnacha. Le Treoir NIS chuathas i ngleic go páirteach leis an easnamh sin trí chreat a leagan síos le haghaidh slándáil líonraí agus córas faisnéise ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais. Mar sin féin, le trasuí agus cur chun feidhme na treorach, tugadh easnaimh agus teorainneacha bunúsacha chun solais freisin ó thaobh forálacha nó cuir chuige áirithe, amhail teorannú doiléir raon feidhme na treorach as a dtagann difríochtaí móra ó thaobh mhéid agus dhoimhneacht na hidirghabhála de facto ón Aontas ar leibhéal na mBallstát. Thairis sin, amhail ó ghéarchéim COVID‑19, tá an geilleagar Eorpach níos spleáiche ná mar a bhí riamh ar líonraí agus ar chórais faisnéise agus tá earnálacha agus seirbhísí idirnasctha níos mó anois ná riamh. Tugtar údar le hidirghabháil ón Aontas a théann thar bhearta reatha Threoir NIS go príomha tríd an méid seo a leanas: (i) cineál trasteorann méadaitheach bhagairtí agus dhúshláin NIS; (ii) poitéinseal ghníomhaíocht an Aontais feabhas a chur ar bheartais éifeachtacha agus chomhordaithe náisiúnta; agus (iii) rannchuidiú gníomhaíochtaí beartais comhbheartaithe agus comhoibríocha le cosaint éifeachtach sonraí agus an phríobháideachais. •Comhréireacht Ní théann na rialacha a bheartaítear sa Treoir seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sonracha sin a ghnóthú go sásúil. Baineann an t‑ailíniú agus an cuíchóiriú atá beartaithe ar bhearta slándála agus oibleagáidí tuairisciúcháin le hiarrataí ó na Ballstáit agus ó ghnólachtaí chun feabhas a chur ar an gcreat reatha. Leis an togra cuirtear na cleachtais atá ann cheana sna Ballstáit san áireamh. Tá leibhéal feabhsaithe cosanta a baineadh amach trí na ceanglais chuíchóirithe agus chomhordaithe sin comhréireach leis na hardrioscaí méadaitheacha atá ann lena n‑áirítear iad sin lena mbaineann eilimint trasteorann; tá siad réasúnach agus comhfhreagraíonn siad go ginearálta do leas na n‑eintiteas a bhfuil baint acu le leanúnachas agus cáilíocht a seirbhísí a áirithiú. Bheadh na costais a bhainfeadh le comhar córasach a áirithiú i measc na mBallstát beag i gcomparáid leis na caillteanais eacnamaíocha agus shochaíocha a dhéanfaí de dheasca teagmhais chibearshlándála. Thairis sin, leis na comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara a reáchtáladh i gcomhthéacs an athbhreithnithe ar Threoir NIS, lena n‑áirítear torthaí an Chomhairliúcháin Phoiblí Oscailte agus le suirbhéanna spriocdhírithe, léirítear go dtacaítear leis an athbhreithniú ar Threoir NIS i gcomhréir leis an méid a luaitear thuas. •An rogha ionstraime Leis an togra déanfar tuilleadh cuíchóirithe ar na hoibleagáidí a fhorchuirtear ar ghnólachtaí agus áiritheofar leibhéal comhchuibhiúcháin níos airde ina leith sin. San am céanna, is é is aidhm don togra an tsolúbthacht is gá a sholáthar do na Ballstáit chun sainiúlachtaí náisiúnta a chur san áireamh (amhail an fhéidearthacht eintitis fhíor‑riachtanacha nó thábhachtacha bhreise a shainaithint a théann thar an mbunlíne a leagtar síos leis an ngníomh dlí). Dá bhrí sin, ba cheart an ionstraim dlí thodhchaíoch a bheith ina Treoir, mar déantar foráil leis an ionstraim dlí sin maidir le comhchuibhiú spriocdhírithe feabhsaithe chomh maith le méid áirithe solúbthachta d’údaráis inniúla. 3.TORTHAÍ Ó MHEASTÓIREACHTAÍ EX POST, Ó CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS Ó MHEASÚNUITHE TIONCHAIR •Meastóireachtaí ex post/seiceálacha oiriúnachta ar an reachtaíocht atá ann cheana Tá meastóireacht déanta ag an gCoimisiún ar fheidhmiú Threoir NIS. Tá anailís déanta aige ar ábharthacht, breisluach AE, comhleanúnachas, éifeachtacht agus éifeachtúlacht na treorach. Seo a leanas príomhthorthaí na hanailíse sin: ·Tá raon feidhme Threoir NIS rótheoranta ó thaobh na n‑earnálacha a chumhdaítear de, de dheasca an méid seo a leanas go príomha: (i) digitiú méadaithe le blianta beaga anuas agus leibhéal níos airde idirnascthachta, (ii) gan na hearnálacha digitithe uile lena soláthraítear príomhsheirbhísí don gheilleagar agus don tsochaí ina n‑iomláine a bheith léirithe a thuilleadh le raon feidhme Threoir NIS. ·Níl Treoir NIS sách soiléir maidir leis an raon feidhme d’oibreoirí seirbhísí fíor‑riachtanacha agus ní sholáthraítear soiléireacht leordhóthanach lena forálacha maidir le hinniúlacht náisiúnta i leith soláthraithe seirbhíse digití. Dá dheasca sin, is amhlaidh nár sainaithníodh cineálacha áirithe eintiteas i ngach Ballstát agus dá bhrí sin ní cheanglaítear orthu bearta slándála a chur i bhfeidhm ná teagmhais a thuairisciú. ·Le Treoir NIS, bhí discréid leathan sna Ballstáit agus ceanglais á leagan síos maidir leis an tslándáil agus le tuairisciú teagmhas d’oibreoirí seirbhísí fíor‑riachtanacha (dá ngairtear ‘OSFanna’ anseo feasta). Leis an meastóireacht léirítear gurb amhlaidh, i gcásanna áirithe, a chuir na Ballstáit na ceanglais sin chun feidhme ar bhealaí atá thar a bheith éagsúil le chéile lenar cuireadh ualach níos mó ar chuideachtaí a oibríonn i mbreis agus Ballstát amháin. ·Tá córas maoirseachta agus forfheidhmiúcháin Threoir NIS neamhéifeachtach. Mar shampla, bhí an‑drogall ar na Ballstáit pionóis a ghearradh ar eintitis nach gcuireann ceanglais slándála i bhfeidhm ná nach ndéanann teagmhais a thuairisciú. Is féidir iarmhairtí diúltacha a bheith aige sin ar chibear‑athléimneacht eintiteas aonair.

·Is mór an difear atá idir na hacmhainní airgeadais agus daonna atá curtha i leataobh ag na Ballstáit chun a gcúraimí a chomhlíonadh (amhail OSFanna a shainaithint nó maoirseacht a dhéanamh orthu), agus, dá dheasca sin, is mór an difear atá idir na leibhéil éagsúla aibíochta a bhaineann le déileáil le rioscaí cibearshlándála. Leis sin, géaraítear ar na difríochtaí atá idir na Ballstáit ó thaobh na cibear‑athléimneachta de. ·Ní chomhroinneann na Ballstáit faisnéis go córasach le chéile agus tagann iarmhairtí diúltacha as sin go háirithe le haghaidh éifeachtacht na mbeart cibearshlándála agus le haghaidh leibhéal na feasachta staide comhpháirtí ar leibhéal an Aontais. Is amhlaidh atá i gcás comhroinnt faisnéise ar eintitis phríobháideacha freisin, agus i gcás na rannpháirtíochta idir struchtúir chomhair agus eintitis phríobháideacha ar leibhéal an Aontais. •Comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara Tá comhairliúchán déanta ag an gCoimisiún le réimse leathan páirtithe leasmhara. Tugadh cuireadh do na Ballstáit agus do na páirtithe leasmhara a bheith rannpháirteach sa Chomhairliúchán Poiblí Oscailte agus sna suirbhéanna agus sna ceardlanna a d’eagraigh Wavestone, CEPS agus ICF, atá ar conradh ag an gCoimisiún chun staidéar a dhéanamh lena dtacaítear leis an athbhreithniú ar Threoir NIS. Áiríodh sna páirtithe leasmhara a ndearnadh comhairliúchán leo údaráis inniúla, comhlachtaí ón Aontas a dhéileálann leis an gcibearshlándáil, oibreoirí seirbhísí fíor‑riachtanacha, soláthraithe seirbhíse digití, eintitis a sholáthraíonn seirbhísí lasmuigh de raon feidhme Threoir NIS reatha, comhlachais trádála agus eagraíochtaí tomhaltóirí agus saoránaigh. Ina theannta sin, tá teagmháil leanúnach déanta ag an gCoimisiún leis na húdaráis inniúla atá i gceannas ar Threoir NIS a chur chun feidhme. Tá gnéithe éagsúla trasearnála cumhdaithe go fairsing ag an nGrúpa Comhair chomh maith le gnéithe cur chun feidhme earnála. Ar deireadh, le linn a chuairteanna tíre NIS in 2019 agus in 2020, chuir an Coimisiún agallamh ar 154 eintiteas phoiblí agus phríobháideacha agus ar 117 n‑údarás inniúla. •Bailiú agus úsáid saineolais Tá cuibhreannas de Wavestone, CEPS agus ICF conraithe ag an gCoimisiún chun tacú leis an gCoimisiún lena athbhreithniú ar Threoir NIS. Ní hamháin go bhfuil lámh sínithe ag an gconraitheoir chuig na páirtithe leasmhara, a ndearnadh difear díreach dóibh le Treoir NIS, trí shuirbhéanna agus ceardlanna spriocdhírithe ach tá comhairliúchán déanta aige freisin le réimse leathan saineolaithe i réimse na cibearshlándála, amhail taighdeoirí cibearshlándála agus gairmithe i dtionscal na cibearshlándála. •Measúnú tionchair Tá measúnú tionchair ag gabháil leis an togra seo, rud a cuireadh faoi bhráid an Bhoird um Ghrinnscrúdú Rialála an 23 Deireadh Fómhair 2020 agus tugadh tuairim dhearfach ina leith le barúlacha ón mBord sin an 20 Samhain 2020. Mhol an Bord um Ghrinnscrúdú Rialála feabhsuithe i roinnt réimsí d’fhonn: (1) ról na n‑iarmhairtí trasteorann san anailís ar an bhfadhb a léiriú ar bhealach níos fearr; (2) míniú níos fearr a thabhairt ar a mbeadh i gceist dá mbeadh rath ar an tionscnamh; (3) tuilleadh údair a thabhairt leis an liosta roghanna beartais; (4) níos mó mínithe a thabhairt ar chostais na mbeart atá beartaithe. Rinneadh an measúnú tionchair a oiriúnú chun dul i ngleic leis na pointí sin, agus le barúlacha níos mionsonraithe ón mBord um Ghrinnscrúdú Rialála chomh maith leis sin. Áirítear mínithe níos mionsonraithe ann anois ar an ról atá ag iarmhairtí trasteorann i réimse na cibearshlándála, léargas níos soiléire ar an mbealach ar féidir an rath a thomhas, míniú níos mionsonraithe ar an dearadh agus ar an loighic atá taobh thiar de na roghanna beartais éagsúla agus de na gníomhaíochtaí éagsúla a breithníodh laistigh de na roghanna sin, míniú níos mionsonraithe ar na gnéithe a ndearnadh anailís orthu i ndáil le raon feidhme earnála Threoir NIS agus soiléirithe breise maidir le costais. Bhreithnigh an Coimisiún roinnt roghanna beartais chun feabhas a chur ar an gcreat dlíthiúil i réimse na cibearshlándála agus na freagartha ar theagmhais: ·“Gan aon ní a dhéanamh”: Bheadh Treoir NIS gan athrú agus ní dhéanfaí aon bheart eile de chineál neamhreachtach chun díriú ar na fadhbanna a sainaithníodh leis an meastóireacht ar Threoir NIS. ·Rogha 1: Ní dhéanfaí aon athrú ar an leibhéal reachtach. Ina ionad sin, d’eiseodh an Coimisiún moltaí agus treoirlínte (amhail maidir le sainaithint oibreoirí seirbhísí fíor‑riachtanacha, le ceanglais slándála, le nósanna imeachta um fhógra a thabhairt faoi theagmhais agus leis an maoirseacht), ar chomhairliúchán a dhéanamh leis an nGrúpa Comhair, le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chibearshlándáil (ENISA) agus, mar is infheidhme, le líonra foirne freagartha do theagmhais a bhaineann le slándáil ríomhairí (CSIRTanna). ·Rogha 2: Baineann leasuithe spriocdhírithe ar Threoir NIS leis an rogha sin, lena n‑áirítear leathnú an raoin feidhme agus roinnt leasuithe eile arbh é b’aidhm leo réitigh láithreacha áirithe ar na fadhbanna a sainaithníodh a ráthú, breis soiléireachta a sholáthar agus tuilleadh comhchuibhiúcháin a dhéanamh (amhail forálacha chun tairseacha sainaitheanta a chomhchuibhiú). Le Treoir NIS leasaithe, áfach, choinneofaí na príomhbhloic thógála, an príomhchur chuige agus an phríomhréasúnaíocht. ·Rogha 3: Baineann athruithe sistéamacha agus struchtúrtha ar Threoir NIS (trí threoir nua) leis an gcás sin lena mbeartaítear athrú cur chuige níos bunúsaí a ghlacadh i dtreo réimse níos leithne de na geilleagair ar fud an Aontais a chumhdach, ach lena mbaineann maoirseacht níos dírithe lena spriocdhírítear ar mhórghníomhaithe agus ar phríomhghníomhaithe. Leis sin dhéanfaí cuíchóiriú ar na hoibleagáidí a fhorchuirtear ar ghnólachtaí agus d’áiritheofaí leibhéal comhchuibiúcháin níos airde ina leith sin, chruthófaí suíomh ní b’éifeachtaí le haghaidh gnéithe oibríochtúla, agus bhunófaí bunús soiléir le haghaidh freagrachtaí agus cuntasacht comhroinnte fheabhsaithe páirtithe leasmhara éagsúla maidir le bearta cibearshlándála. Is é conclúid an Mheasúnaithe Tionchair gurb í rogha 3 an rogha thosaíochta (i.e. athruithe sistéamacha agus struchtúrtha ar chreat NIS). Ó thaobh na héifeachtachta de, leis an rogha thosaíochta chinnfí raon feidhme chur i bhfeidhm Threoir NIS go soiléir, rud a leathnófaí chuig codán níos ionadaíche de gheilleagair agus sochaithe an Aontais, agus cuíchóiriú ceanglas, maille le creat níos sainithe le haghaidh na maoirseachta agus an fhorfheidhmithe arbh é b’aidhm dó an leibhéal comhlíontachta a mhéadú. Ina theannta sin, baineann bearta leis an rogha sin freisin arb é is aidhm dóibh cuir chuige a thógáil ar leibhéal na mBallstát agus paraidím an méid sin a athrú, creataí nua a chur chun cinn le haghaidh caidrimh soláthróirí, na bainistíochta riosca agus nochtadh comhordaithe na leochaileachtaí. San am céanna, leis an rogha bheartais thosaíochta bunaítear bunús soiléir le haghaidh freagrachtaí comhroinnte agus cuntasacht comhroinnte agus beartaítear sásraí léi arb é is aidhm dóibh breis iontaoibhe a chothú i measc na mBallstát, idir na húdaráis agus earnáil an tionscail, comhroinnt faisnéise a spreagadh agus cur chuige níos oibríochtúla a áirithiú, amhail na sásraí um chúnamh frithpháirteach agus um athbhreithniú piaraí. Leis an rogha sin, dhéanfaí foráil freisin maidir le creat bainistíochta géarchéime ón Aontas, ag cur le líonra oibríochtúil de chuid an Aontais a seoladh le déanaí, agus d’áiritheofaí breis rannpháirtíochta ó ENISA, laistigh dá shainordú reatha, ó thaobh forbhreathnú cruinn a thabhairt ar staid chibearshlándála an Aontais. Ó thaobh na héifeachtúlachta de, bíodh is go gcuirfí costais chomhlíontachta agus forfheidhmiúcháin bhreise ar ghnólachtaí agus ar na Ballstáit leis an rogha thosaíochta, thiocfadh comhbhabhtálacha agus sineirgí éifeachtúla aisti freisin, agus an poitéinseal is fearr as na roghanna beartais uile a ndearnadh anailís orthu aici chun leibhéal méadaithe agus comhsheasmhach cibear‑athléimneachta príomh eintiteas ar fud an Aontais a áirithiú, as a dtiocfadh coigilteas costais ar deireadh le haghaidh gnólachtaí agus na sochaí araon. Chuirfí ualach riaracháin agus costais chomhlíontachta bhreise áirithe ar údaráis na mBallstát de dheasca na rogha beartais sin. Mar sin féin, tríd is tríd, sa mheántéarma agus san fhadtéarma, thiocfadh tairbhí substaintiúla as an rogha sin freisin trí chomhar méadaithe i measc na mBallstát, lena n‑áirítear ar an leibhéal oibríochtúil, chomh maith le sásraí um athbhreithniú piaraí a spreagadh, trí chúnamh frithpháirteach, agus forbhreathnú agus idirghabháil fheabhsaithe le príomhghnólachtaí, méadú foriomlán i gcumais chibearshlándála ar an leibhéal náisiúnta agus réigiúnach. Leis an rogha bheartais thosaíochta, d’áiritheofaí cuid mhór comhleanúnachais freisin le reachtaíocht, tionscnaimh nó bearta beartais eile, lena n‑áirítear lex specialis earnáilsonrach. Dá rachfaí i ngleic le neamh‑leordhóthanacht reatha agus leanúnach na hullmhachta don chibearshlándáil ar leibhéal na mBallstát agus ar leibhéal na gcuideachtaí agus eagraíochtaí eile, d’fhéadfadh gnóthachain éifeachtúlachta agus laghdú ar chostais bhreise a leanann as teagmhais chibearshlándála teacht as sin. ·Le haghaidh eintitis fhíor‑riachtanacha agus thábhachtacha, dá méadófaí leibhéal na hullmhachta don chibearshlándáil, d’fhéadfadh sé go ndéanfaí caillteanas féideartha ioncaim de dheasca suaití a mhaolú – lena n‑áirítear ón spiaireacht thionsclaíoch – agus d’fhéadfaí na costais mhóra a laghdú le haghaidh maolú bagairtí ad hoc. Meastar gur mó na gnóthachain sin ná na costais infheistíochta is gá. Dá laghdófaí ilroinnt an mhargaidh inmheánaigh, chuirfí feabhas ar an gcothroime iomaíochta i measc oibreoirí freisin. ·Le haghaidh na mBallstát, d’fhéadfadh sé go ndéanfaí an riosca a bhaineann le costais bhuiséadacha mhéadaitheacha le haghaidh maolú bagairtí ad hoc a laghdú tuilleadh leis sin chomh maith le costais bhreise i gcás éigeandálaí a bhaineann le teagmhais chibearshlándála. ·Do na saoránaigh, ach dul i ngleic le teagmhais chibearshlándála, meastar go dtiocfaidh caillteanas ioncaim laghdaithe de dheasca suaitheadh eacnamaíoch as sin.

Le leibhéil mhéadaithe na cibearshlándála ar fud na mBallstát agus cumas na gcuideachtaí agus na mBallstát freagairt go tapa ar theagmhas agus a thionchar a mhaolú, is é is dóichí go méadófar iontaoibh fhoriomlán na saoránach sa gheilleagar digiteach agus d’fhéadfadh tionchar dearfach a bheith aige sin ar an bhfás agus ar infheistíochtaí. Trí leibhéal foriomlán na cibearshlándála a mhéadú, is dócha go méadófar slándáil fhoriomlán seirbhísí fíor‑riachtanacha agus a bhfeidhmiú rianúil gan suaitheadh, ar seirbhísí atá criticiúil le haghaidh na sochaí iad. Is féidir go mbeidh an tionscnamh ina rannchuidiú freisin le tionchair shóisialta eile amhail leibhéil laghdaithe chibearchoireachta agus sceimhlitheoireachta agus cosaint shibhialta mhéadaithe. Trí leibhéal na cibearullmhachta a mhéadú le haghaidh gnólachtaí agus eagraíochtaí eile, is féidir go seachnófar caillteanais airgeadais fhéideartha de dheasca cibirionsaithe agus nach gá fostaithe a leagan as dá bhrí sin. Ina theannta sin, dá méadófaí leibhéal foriomlán na cibearshlándála, d’fhéadfadh sé go gcoiscfí rioscaí comhshaoil/damáiste don chomhshaol i gcás ionsaí ar sheirbhís fhíor‑riachtanach. D’fhéadfadh an méid sin a bheith bailí go háirithe i gcás na hearnála fuinnimh, soláthair uisce agus dáilte uisce nó iompair. Dá neartófaí na cumais chibearshlándála, d’fhéadfadh sé go mbainfí úsáid ní ba mhó as an nglúin is déanaí de bhonneagair agus seirbhísí TFC atá níos inbhuanaithe freisin ó thaobh an chomhshaoil de agus go n‑athsholáthrófaí bonneagair leagáide neamhéifeachtúla nach bhfuil chomh slán sin. Meastar go mbeidh an méid sin ina rannchuidiú freisin le líon na gcibirtheagmhas costasach a laghdú, rud a fhuasclóidh na hacmhainní atá ar fáil d’infheistíochtaí inbhuanaithe. •Oiriúnacht rialála agus simpliú Déantar foráil sa togra maidir le micrieintitis agus le heintitis bheaga a eisiamh go ginearálta ó raon feidhme NIS agus maidir le córas maoirseachta ex‑post níos éadroime arna chur i bhfeidhm maidir le líon mór de na heintitis nua faoin raon feidhme athbhreithnithe (ar a dtugtar eintitis thábhachtacha). Is é is aidhm do na bearta sin an t‑ualach ar chuideachtaí agus ar údaráis riaracháin phoiblí a íoslaghdú agus a chothromú. Thairis sin, leis an togra cuirtear oibleagáid atá infheidhme go ginearálta in ionad an chórais sainaitheanta chasta d’oibreoirí seirbhísí fíor‑riachtanacha agus tugtar leibhéal níos airde comhchuibhiúcháin slándála agus oibleagáidí tuairisciúcháin isteach, rud a laghdódh an t‑ualach comhlíontachta, go háirithe le haghaidh eintitis a sholáthraíonn seirbhísí trasteorann. Leis an togra, íoslaghdaítear na costais chomhlíontachta ar FBManna, ós rud é nach gceanglaítear ar eintitis ach na bearta sin is gá a dhéanamh chun leibhéal slándála líonraí agus córas faisnéise atá iomchuí i leith an riosca atá ann a áirithiú. •Cearta bunúsacha Tá an tAontas Eorpach tiomanta do chaighdeáin arda cosanta a thabhairt do chearta bunúsacha. Gach socrú deonach maidir le comhroinnt faisnéise idir eintitis a chuirtear chun cinn leis an Treoir seo, dhéanfaí é i dtimpeallachtaí iontaofa le lánurraim do rialacháin an Aontais maidir le cosaint sonraí, go háirithe Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. 4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA Féach an meabhrán airgeadais 5.EILIMINTÍ EILE •Pleananna cur chun feidhme, agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe Áirítear plean ginearálta sa togra chun maoirseacht agus meastóireacht a dhéanamh ar an tionchar ar na cuspóirí sonracha, rud a cheanglaíonn ar an gCoimisiún athbhreithniú a dhéanamh [54 mhí] ar a laghad tar éis dháta an teacht i bhfeidhm, agus tuairisciú do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle maidir lena phríomhthorthaí. Tá an t‑athbhreithniú le déanamh de réir Threoirlínte an Choimisiúin um Rialachán Níos Fearr. •Míniúchán mionsonraithe ar fhorálacha sonracha an togra Tá an togra struchtúraithe thart ar roinnt príomhréimsí beartais atá idirghaolmhar agus arb é is cuspóir dóibh leibhéal na cibearshlándála a ardú san Aontas. Ábhar agus raon feidhme (Airteagail 1 agus 2) Leis an Treoir, déantar go háirithe an méid seo a leanas: (a) leagtar oibleagáidí síos chun go nglacfaidh na Ballstáit straitéis náisiúnta um an gcibearshlándáil, chun go n‑ainmneoidh siad údaráis náisiúnta inniúla, pointí teagmhála aonair agus CSIRTanna; (b) foráiltear go ndéanfaidh na Ballstáit oibleagáidí bainistíochta riosca agus tuairisciúcháin maidir leis an gcibearshlándáil a leagan síos le haghaidh eintitis dá ngairtear eintitis fhíor‑riachtanacha in Iarscríbhinn I agus eintitis thábhachtacha in Iarscríbhinn II; (c) foráiltear go leagfaidh na Ballstáit oibleagáidí síos maidir le comhroinnt faisnéise cibearshlándála. Tá feidhm aici maidir le heintitis fhíor-riachtanacha phoiblí nó phríobháideacha áirithe a oibríonn sna hearnálacha a liostaítear in Iarscríbhinn I (an fuinneamh; an t‑iompar; an bhaincéireacht; bonneagar an mhargaidh airgeadais; an tsláinte, uisce óil; fuíolluisce; bonneagar digiteach; an riarachán agus spás poiblí) agus eintitis thábhachtacha áirithe a oibríonn sna hearnálacha a liostaítear in Iarscríbhinn II (seirbhísí poist agus cúiréireachta; bainistíocht dramhaíola; monarú, táirgeadh agus dáileadh ceimiceán; táirgeadh, próiseáil agus dáileadh bia; soláthraithe monaraíochta agus digiteacha). Tá micrieintitis agus eintitis bheaga de réir bhrí Mholadh 2003/361/CE ón gCoimisiún an 6 Bealtaine 2003 eisiata ó raon feidhme na Treorach, seachas soláthraithe líonraí cumarsáide leictreonaí nó seirbhísí cumarsáide leictreonaí atá ar fáil go poiblí, soláthraithe seirbhíse iontaoibhe, clárlanna ainmneacha fearainn barrleibhéil (TLD) agus an riarachán poiblí, agus eintitis áirithe eile, amhail soláthraí aonair seirbhíse i mBallstát. Creataí cibearshlándála náisiúnta (Airteagail 5 go 11)

Ceanglaítear ar na Ballstáit straitéis náisiúnta um an gcibearshlándáil a ghlacadh lena sainítear na cuspóirí straitéiseacha agus bearta beartais agus rialála iomchuí d’fhonn ardleibhéal cibearshlándála a bhaint amach agus a choinneáil ar bun. Ina theannta sin, leis an Treoir bunaítear creat maidir le Nochtadh Comhordaithe na Leochaileachtaí agus ceanglaítear ar na Ballstáit CSIRTanna a ainmniú chun gníomhú mar idirghabhálaithe iontaofa agus an idirghabháil idir na heintitis tuairisciúcháin agus na monaróirí nó na soláthraithe táirgí agus seirbhísí TFC a éascú. Ceanglaítear ar ENISA clárlann leochaileachta Eorpach a fhorbairt agus a choinneáil ar bun le haghaidh na leochaileachtaí a aimsítear. Ceanglaítear ar na Ballstáit Creataí Bainistíochta Géarchéime Náisiúnta maidir leis an gCibearshlándáil a chur i bhfeidhm, inter alia trí údaráis náisiúnta inniúla a ainmniú a bheidh freagrach as teagmhais chibearshlándála agus géarchéimeanna cibearshlándála ar scála mór a bhainistiú. Ceanglaítear ar na Ballstáit freisin údarás náisiúnta inniúil amháin nó níos mó maidir leis an gcibearshlándáil a ainmniú le haghaidh na gcúraimí maoirseachta faoin Treoir seo agus pointe teagmhála aonair maidir leis an gcibearshlándáil a ainmniú chun feidhm idirchaidrimh a fheidhmiú chun comhar trasteorann idir údaráis na mBallstát a áirithiú. Ina theannta sin, ceanglaítear ar na Ballstáit CSIRTanna a ainmniú. Comhar (Airteagail 12 go 16) Leis an Treoir bunaítear Grúpa Comhair chun tacú le comhar straitéiseach agus le malartú faisnéise i measc na mBallstát, agus chun an méid sin a éascú, agus chun an iontaoibh agus an mhuinín a chothú. Bunaítear líonra CSIRTanna léi freisin chun rannchuidiú leis an muinín agus leis an iontaoibh a chothú idir na Ballstáit agus chun comhar oibríochtúil atá mear agus éifeachtach a chur chun cinn. Tá Líonra Eorpach um Eagrú an Idirchaidrimh maidir le Cibearghéarchéimeanna (AE‑CyCLONe) bunaithe chun tacú le bainistíocht chomhordaithe a dhéanamh ar theagmhais chibearshlándála agus géarchéimeanna cibearshlándála ar scála mór agus chun malartú tráthrialta faisnéise i measc na mBallstát agus institiúidí an Aontais a áirithiú. Ceanglaítear ar ENISA, i gcomhar leis an gCoimisiún, tuarascáil dhébhliantúil maidir le staid na cibearshlándála san Aontas a eisiúint. Ceanglaítear ar an gCoimisiún córas um athbhreithniú piaraí a bhunú lena gceadaítear athbhreithnithe piaraí tráthrialta a dhéanamh ar éifeachtacht na mBallstát maidir le beartais chibearshlándála. Oibleagáidí bainistíochta riosca agus tuairisciúcháin maidir leis an gcibearshlándáil (Airteagail 17 go 23) Leis an Treoir ceanglaítear ar na Ballstáit foráil a dhéanamh go bhformheasfaidh comhlachtaí bainistíochta na n‑eintiteas uile faoin raon feidhme na bearta bainistíochta riosca maidir leis an gcibearshlándáil arna ndéanamh ag na heintitis ar leith agus go rachaidh siad faoi oiliúint cibearshlándála shonrach. Ceanglaítear ar na Ballstáit a áirithiú go ndéanfaidh eintitis faoin raon feidhme bearta teicniúla agus eagraíochtúla atá iomchuí agus comhréireach chun na rioscaí cibearshlándála a bhaineann le slándáil líonraí agus córas faisnéise a bhainistiú. Ceanglaítear orthu freisin a áirithiú go dtabharfaidh eintitis fógra do na húdaráis náisiúnta inniúla nó do na CSIRTanna faoi aon teagmhas cibearshlándála ag a bhfuil tionchar mór ar sholáthar na seirbhíse a sholáthraíonn siad. Déanfaidh clárlanna TLD agus na heintitis a sholáthraíonn seirbhísí cláraithe ainm fearainn do TLD sonraí cláraithe ainm fearainn atá cruinn agus iomlán a bhailiú agus a choinneáil ar bun. Thairis sin, ceanglaítear ar na heintitis sin rochtain éifeachtúil a thabhairt ar shonraí cláraithe fearainn d’iarrthóir rochtana dlisteanacha. Dlínse agus Clárú (Airteagail 24 agus 25) De ghnáth, meastar go bhfuil eintitis fhíor‑riachtanacha agus thábhachtacha faoi dhlínse an Bhallstáit ina soláthraíonn siad a seirbhísí. Mar sin féin, meastar go bhfuil cineálacha eintiteas áirithe (soláthraithe seirbhíse DNS, clárlanna ainmneacha TLD, soláthraithe seirbhíse néalríomhaireachta, soláthraithe seirbhíse lárionaid sonraí agus soláthraithe líonra soláthair ábhair, chomh maith le soláthraithe digiteacha áirithe) faoi dhlínse an Bhallstáit, ina bhfuil a bpríomhbhunaíocht san Aontas. Is amhlaidh atá lena áirithiú nach mbeidh an iliomad ceanglas dlí éagsúil roimh na heintitis sin, ós rud é go soláthraíonn siad cuid mhór seirbhísí thar theorainneacha. Ceanglaítear ar ENISA clárlann a chruthú agus a choinneáil ar bun do na heintitis den chineál is déanaí. Comhroinnt faisnéise (Airteagail 26 agus 27) Soláthróidh na Ballstáit rialacha lena gcuirtear ar a gcumas d’eintitis gabháil do chomhroinnt faisnéise cibearshlándála faoi chuimsiú socruithe sonracha um chomhroinnt faisnéise maidir leis an gcibearshlándáil, i gcomhréir le hAirteagal 101 CFAE. Ina theannta sin, ceadóidh na Ballstáit d’eintitis lasmuigh de raon feidhme na Treorach teagmhais mhóra, cibearbhagairtí nó neasteagmhais a thuairisciú, ar bhonn deonach. Maoirseacht agus forfheidhmiú (Airteagail 28 go 34) Ceanglaítear ar na húdaráis inniúla maoirseacht a dhéanamh ar na heintitis faoi raon feidhme na Treorach, agus go háirithe a áirithiú go gcomhlíonfadh siad na ceanglais slándála agus na ceanglais um fhógra a thabhairt faoi theagmhais. Déantar idirdhealú inti idir córas maoirseachta ex ante le haghaidh eintitis fhíor‑riachtanacha agus córas maoirseachta ex post le haghaidh eintitis thábhachtacha, ar córas é an dara ceann lena gceanglaítear ar údaráis inniúla gníomhaíocht a dhéanamh nuair a sholáthraítear fianaise nó léiriú dóibh nach gcomhlíonann eintiteas tábhachtach na ceanglais slándála ná na ceanglais um fhógra a thabhairt faoi theagmhais. Leis an Treoir ceanglaítear ar na Ballstáit freisin fíneálacha riaracháin a fhorchur ar eintitis fhíor‑riachtanacha agus thábhachtacha agus sainítear uasfhíneálacha áirithe.

Ceanglaítear ar na Ballstáit dul i gcomhar le chéile agus cúnamh a thabhairt dá chéile mar is gá nuair a sholáthraíonn eintitis seirbhísí i mbreis agus Ballstát amháin nó nuair atá príomhbhunaíocht nó ionadaí eintitis lonnaithe i mBallstát ar leith fad atá a líonraí agus a chórais faisnéise lonnaithe i gceann amháin nó níos mó de na Ballstáit eile. 2020/0359 (COD) Togra le haghaidh TREOIR Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le bearta le haghaidh ardleibhéal cibearshlándála coiteann ar fud an Aontais, lena n‑aisghairtear Treoir (AE) 2016/1148 (Téacs atá ábhartha maidir le LEE) TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH, Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 114 de, Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach, Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta, Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún, Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach, De bharr an mhéid seo a leanas: (1)Ba é b’aidhm do Threoir (AE) 2016/1148 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle cur le cumais chibearshlándála ar fud an Aontais, maolú a dhéanamh ar bhagairtí ar líonraí agus ar chórais faisnéise a úsáidtear chun seirbhísí fíor‑riachtanacha a sholáthar i bpríomhearnálacha agus leanúnachas na seirbhísí sin a áirithiú nuair atáthar i dtreis le teagmhais chibearshlándála, rud a rannchuidíonn le feidhmiú éifeachtach gheilleagar agus shochaí an Aontais. (2)Ó theacht i bhfeidhm Threoir (AE) 2016/1148, rinneadh dul chun cinn mór chun leibhéal athléimneachta an Aontais maidir leis an gcibearshlándáil a mhéadú. Leis an athbhreithniú a rinneadh ar an Treoir sin, léiríodh gur chatalaíoch í le haghaidh an chur chuige institiúide agus rialála i leith na cibearshlándála san Aontas, rud a réitigh an bealach chun athrú meoin mór a dhéanamh. Leis an Treoir sin áirithíodh gur cuireadh creataí náisiúnta i gcrích trí straitéisí cibearshlándála náisiúnta a shainiú, cumais náisiúnta a bhunú, agus bearta rialála a chur chun feidhme lena gcumhdaítear bonneagair agus gníomhaithe fíor‑riachtanacha arna sainaithint ag gach Ballstát. Bhí sí ina rannchuidiú freisin le comhar ar leibhéal an Aontais trí bhunú an Ghrúpa Comhair agus líonra Foirne Freagartha náisiúnta do Theagmhais a bhaineann le Slándáil Ríomhairí (‘líonra CSIRTanna’). D’ainneoin na n‑éachtaí sin, nochtadh leis an athbhreithniú ar Threoir (AE) 2016/1148 go bhfuil easnaimh ag baint léi lena gcuirtear cosc léi dul i ngleic go héifeachtach le dúshláin chomhaimseartha maidir leis an gcibearshlándáil agus leo sin atá ag teacht chun cinn. (3)D’fhorbair líonraí agus córais faisnéise ina bpríomhghné den saol laethúil le claochlú digiteach agus idirnascacht thapa na sochaí, lena n‑áirítear malartuithe trasteorann. As an bhforbairt sin tháinig leathnú ar an timpeallacht bagartha cibearshlándála, rud atá ina chúis le dúshláin nua, a bhfuil gá le freagairtí oiriúnaithe, comhordaithe agus nuálacha orthu i ngach Ballstát. Tá líon, méid, sofaisticiúlacht, minicíocht agus tionchar na dteagmhas cibearshlándála ag dul i méid, agus is mór an bhagairt iad ar fheidhmiú líonraí agus córas faisnéise. Dá dheasca sin, le teagmhais chibearshlándála, is féidir bac a chur ar shaothrú gníomhaíochtaí eacnamaíocha sa mhargadh inmheánach, caillteanais airgeadais a ghiniúint, dochar a dhéanamh do mhuinín úsáideoirí agus damáiste mór a dhéanamh do gheilleagar agus sochaí an Aontais. Dá bhrí sin, tá ullmhacht don chibearshlándáil agus éifeachtacht ina leith níos fíor‑riachtanaí anois ná riamh d’fheidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh. (4)Ba é an bunús dlí le haghaidh Threoir (AE) 1148/2016 Airteagal 114 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), arb é is cuspóir dó an margadh inmheánach a bhunú agus a fheidhmiú trí bhearta a fheabhsú chun rialacha náisiúnta a chomhfhogasú. Maidir leis na ceanglais chibearshlándála a fhorchuirtear ar eintitis a sholáthraíonn seirbhísí nó gníomhaíochtaí atá ábhartha go heacnamaíoch, is mór an difríocht atá eatarthu i measc na mBallstát ó thaobh an chineáil ceanglais, a leibhéil mionsonraithe agus an mhodha maoirseachta de. Tá costais bhreise ag baint leis na héagothromaíochtaí sin agus is iad is cúis le deacrachtaí móra do ghnóthais a thairgeann earraí nó seirbhísí ar leibhéal trasteorann. Le ceanglais a fhorchuireann Ballstát amháin, atá éagsúil, nó fiú i gcoinbhleacht, leo sin a fhorchuireann Ballstát eile, féadfar difear substaintiúil a dhéanamh do na gníomhaíochtaí trasteorann sin. Thairis sin, maidir leis an bhféidearthacht a bhaineann le dearadh fo‑optamach nó cur chun feidhme caighdeán cibearshlándála i mBallstát amháin, is dócha go mbeidh iarmhairtí aige sin ar leibhéal cibearshlándála Ballstát eile, go háirithe i bhfianaise na ndianmhalartuithe trasteorann. Leis an athbhreithniú ar Threoir (AE) 2016/1148 léiríodh éagsúlacht mhór ina cur chun feidhme arna dhéanamh ag na Ballstáit, lena n‑áirítear i ndáil lena raon feidhme, ar fágadh a teorannú faoi dhiscréid na mBallstát den chuid is mó. Le Treoir (AE) 2016/1148 soláthraíodh discréid an‑leathan do na Ballstáit freisin maidir le cur chun feidhme na n‑oibleagáidí slándála agus tuairiscithe teagmhas a leagtar amach inti. Dá bhrí sin, cuireadh na hoibleagáidí sin chun feidhme ar bhealaí a raibh difríocht mhór eatarthu ar an leibhéal náisiúnta. Bhí éagsúlacht ar an gcaoi chéanna sa chur chun feidhme i ndáil le forálacha na Treorach sin maidir le maoirseacht agus forfheidhmiú. (5)Baineann ilroinnt ar an margadh inmheánach leis na héagsúlachtaí sin uile agus is dócha go mbeidh éifeacht dhochrach aige sin ar a fheidhmiú, rud a dhéanann difear go háirithe do sholáthar seirbhísí trasteorann agus do leibhéal na hathléimneachta cibearshlándála de dheasca caighdeáin éagsúla a bheith á gcur i bhfeidhm. Is é is aidhm don Treoir seo éagsúlachtaí chomh mór sin i measc na mBallstát a bhaint, go háirithe trí íosrialacha a leagan amach maidir le feidhmiú creata rialála comhordaithe, trí shásraí a leagan síos le haghaidh an chomhair éifeachtaigh i measc na n‑údarás freagrach i ngach Ballstát, tríd an liosta earnálacha agus gníomhaíochtaí atá faoi réir oibleagáidí cibearshlándála a thabhairt cothrom le dáta agus trí leigheasanna agus smachtbhannaí éifeachtacha a sholáthar, ar nithe iad atá ríthábhachtach i bhfeidhmiú éifeachtach na n‑oibleagáidí sin. Dá bhrí sin, ba cheart Treoir (AE) 2016/1148 a aisghairm agus an Treoir seo a chur ina hionad. (6)Leis an Treoir seo ní dhéantar difear do chumas na mBallstát na bearta is gá a dhéanamh chun cosaint leasanna fíor‑riachtanacha a slándála a áirithiú, an beartas poiblí agus an tslándáil phoiblí a chosaint, agus chun gur féidir cionta coiriúla a imscrúdú, a bhrath agus a ionchúiseamh, i gcomhréir le dlí an Aontais. I gcomhréir le hAirteagal 346 CFAE, ní chuirtear d’oibleagáid ar aon Bhallstát faisnéis a sholáthar a mbeadh nochtadh an méid sin contrártha do leasanna fíor‑riachtanacha a shlándála poiblí. Sa chomhthéacs sin, tá rialacha náisiúnta agus rialacha de chuid an Aontais maidir le cosaint a dhéanamh ar fhaisnéis rúnaicmithe, ar chomhaontuithe neamhnochta, agus ar chomhaontuithe neamhnochta neamhfhoirmiúla, amhail an Prótacal Soilse Tráchta, ábhartha.

(7)Le haisghairm Threoir (AE) 2016/1148, ba cheart raon feidhme an chur i bhfeidhm de chuid earnálacha a leathnú chuig cuid níos mó den gheilleagar i bhfianaise na mbreithnithe a leagtar amach in aithrisí (4) go (6). Dá bhrí sin, ba cheart na hearnálacha a chumhdaítear le Treoir (AE) 2016/1148 a leathnú chun cumhdach cuimsitheach a sholáthar ar na hearnálacha agus ar na seirbhísí atá thar a bheith tábhachtach le haghaidh príomhghníomhaíochtaí sochaíocha agus eacnamaíocha laistigh den mhargadh inmheánach. Níor cheart na rialacha a bheith éagsúil de réir cibé acu atá nó nach bhfuil na heintitis ina n‑oibreoirí seirbhísí fíor‑riachtanacha nó ina soláthraithe seirbhíse digití. Tá an difreáil sin imithe i léig, ós rud é nach léirítear tábhacht iarbhír na n‑earnálacha ná na seirbhísí léi le haghaidh na ngníomhaíochtaí sochaíocha agus eacnamaíocha sa mhargadh inmheánach. (8)I gcomhréir le Treoir (AE) 2016/1148, bhí na Ballstáit freagrach as a chinneadh cé na heintitis a chomhlíonann na critéir chun cáiliú mar oibreoirí seirbhísí fíor‑riachtanacha (‘an próiseas sainaitheantais’). Chun deireadh a chur leis na héagsúlachtaí leathana i measc na mBallstát maidir leis sin agus deimhneacht dhlíthiúil a áirithiú le haghaidh na gceanglas bainistíochta riosca agus na n‑oibleagáidí tuairisciúcháin do gach eintiteas ábhartha, ba cheart critéar aonfhoirmeach a chur i bhfeidhm lena gcinntear cé na heintitis a thagann faoi raon feidhme chur i bhfeidhm na Treorach seo. Is é ba cheart a bheith sa chritéar sin cur i bhfeidhm na rialach maidir le caidhp mhéide, ina dtagann gach fiontar meánmhéide agus mór, mar a shainmhínítear le Moladh 2003/361/CE ón gCoimisiún, a oibríonn laistigh de na hearnálacha nó a sholáthraíonn an cineál seirbhísí a chumhdaítear leis an Treoir seo, faoina raon feidhme. Níor cheart a cheangal ar na Ballstáit liosta a bhunú de na heintitis a chomhlíonann an critéar méide sin atá infheidhme go ginearálta. (9)Mar sin féin, maidir le heintitis bheaga nó micrieintitis a chomhlíonann critéir áirithe lena léirítear príomhról le haghaidh gheilleagair nó shochaithe na mBallstát nó le haghaidh earnálacha nó cineálacha seirbhísí ar leith, ba cheart iad a chumhdach leis an Treoir seo freisin. Ba cheart do na Ballstáit a bheith freagrach as liosta de na heintitis sin a bhunú agus é a chur faoi bhráid an Choimisiúin. (10)Féadfaidh an Coimisiún, i gcomhar leis an nGrúpa Comhair, treoirlínte a eisiúint maidir le cur chun feidhme na gcritéar is infheidhme maidir le micrifhiontair agus le fiontair bheaga. (11)De réir na hearnála ina n‑oibríonn siad nó an chineáil seirbhíse a sholáthraíonn siad, ba cheart na heintitis a thagann faoi raon feidhme na Treorach seo a aicmiú in dhá chatagóir: eintitis fhíor‑riachtanacha agus eintitis thábhachtacha. Leis an gcatagóiriú sin ba cheart leibhéal chriticiúlacht na hearnála nó an chineáil seirbhíse a chur san áireamh, chomh maith le leibhéal spleáchais earnálacha eile nó cineálacha eile seirbhísí. Ba cheart eintitis fhíor‑riachtanacha agus thábhachtacha a bheith faoi réir na gceanglas bainistíochta riosca agus na n‑oibleagáidí tuairisciúcháin céanna. Ba cheart idirdhealú a dhéanamh idir na córais mhaoirseachta agus phionóis idir an dá chatagóir eintiteas sin chun cothromaíocht chóir a áirithiú idir ceanglais agus oibleagáidí ar thaobh amháin, agus an t‑ualach riaracháin a eascraíonn ón maoirseacht ar chomhlíontacht ar an taobh eile. (12)Is féidir le reachtaíocht agus ionstraimí earnáilsonracha a bheith ina rannchuidiú le hardleibhéil chibearshlándála a áirithiú, agus sainiúlachtaí agus castachtaí na n‑earnálacha sin á gcur san áireamh ina n‑iomláine. I gcás ina gceanglaítear le gníomh dlí earnáilsonrach de chuid an Aontais ar eintitis fhíor‑riachtanacha nó thábhachtacha bearta bainistíochta riosca maidir leis an gcibearshlándáil a ghlacadh nó fógra a thabhairt faoi theagmhais nó cibearbhagairtí móra a bhfuil an éifeacht atá leo ar a laghad coibhéiseach leis an éifeacht atá leis na hoibleagáidí a leagtar síos sa Treoir seo, ba cheart feidhm a bheith ag na forálacha earnáilsonracha sin, lena n‑áirítear maidir le maoirseacht agus forfheidhmiú. Féadfaidh an Coimisiún treoirlínte a eisiúint i ndáil le cur chun feidhme an lex specialis. Leis an Treoir seo, ní choisctear glacadh gníomhartha earnáilsonracha breise de chuid an Aontais lena dtéitear i ngleic le bearta bainistíochta riosca agus fógraí arna dtabhairt faoi theagmhais maidir leis an gcibearshlándáil. Tá an Treoir seo gan dochar do na cumhachtaí cur chun feidhme atá ann cheana agus a tugadh don Choimisiún i roinnt earnálacha, lena n‑áirítear an earnáil iompair agus an earnáil fuinnimh. (13)Ba cheart a mheas gur gníomh dlí earnáilsonrach de chuid an Aontais é Rialachán XXXX/XXXX ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle i ndáil leis an Treoir seo maidir le heintitis na hearnála airgeadais. Maidir le forálacha Rialachán XXXX/XXXX i ndáil le bearta bainistíochta riosca maidir le teicneolaíocht faisnéise agus cumarsáide (TFC), bainistíocht teagmhas TFC agus tuairisciú teagmhas go háirithe, agus maidir le tástáil ar athléimneacht dhigiteach oibríochtúil, socruithe um chomhroinnt faisnéise agus riosca tríú páirtí TFC, ba cheart feidhm a bheith acu seachas na cinn a cuireadh ar bun faoin Treoir seo. Dá bhrí sin, níor cheart do na Ballstáit forálacha na Treorach seo maidir le hoibleagáidí bainistíochta riosca agus tuairisciúcháin maidir leis an gcibearshlándáil, ná maidir le comhroinnt faisnéise ná maoirseacht ná forfheidhmiú, a chur i bhfeidhm maidir le haon eintiteas airgeadais a chumhdaítear le Rialachán XXXX/XXXX. San am céanna, tá sé tábhachtach caidreamh láidir chomh maith le malartú faisnéise a choinneáil ar bun leis an earnáil airgeadais faoin Treoir seo. Chun na críche sin, le Rialachán XXXX/XXXX ceadaítear do gach maoirseoir airgeadais, do na hÚdaráis Mhaoirseachta Eorpacha (ÚMEnna) le haghaidh na hearnála airgeadais agus do na húdaráis náisiúnta inniúla faoi Rialachán XXXX/XXXX a bheith rannpháirteach i bpléití beartais straitéiseacha agus i gcórais feidhmithe theicniúla an Ghrúpa Comhair, agus faisnéis agus comhar a mhalartú leis na pointí teagmhála aonair arna n‑ainmniú faoin Treoir seo agus leis na CSIRTanna náisiúnta. Ba cheart do na húdaráis inniúla faoi Rialachán XXXX/XXXX mionsonraí i dtaobh mórtheagmhais TFC a tharchur chuig na pointí teagmhála aonair freisin arna n‑ainmniú faoin Treoir seo. Thairis sin, ba cheart do na Ballstáit leanúint den earnáil airgeadais a áireamh ina straitéisí cibearshlándála agus féadfaidh CSIRTanna náisiúnta an earnáil airgeadais a chumhdach ina ngníomhaíochtaí. (14)I bhfianaise na n‑idirnasc idir cibearshlándáil agus slándáil fhisiciúil eintiteas, ba cheart cur chuige comhleanúnach a áirithiú idir Treoir (AE) XXX/XXX ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus an Treoir seo. Chun é sin a bhaint amach, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go measfar eintitis chriticiúla, agus eintitis choibhéiseacha, de bhun Threoir (AE) XXX/XXX a bheith ina n‑eintitis fhíor‑riachtanacha faoin Treoir seo. Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú freisin go ndéanfar foráil lena straitéisí cibearshlándála maidir le creat beartais le haghaidh comhordú feabhsaithe idir an t‑údarás inniúil faoin Treoir seo agus an ceann faoi Threoir (AE) XXX/XXX i gcomhthéacs faisnéis a chomhroinnt maidir le teagmhais agus cibearbhagairtí agus cúraimí maoirseachta a fheidhmiú. Ba cheart do na húdaráis faoin dá Threoir dul i gcomhar agus faisnéis a mhalartú, go háirithe i ndáil le heintitis chriticiúla, cibearbhagairtí, rioscaí cibearshlándála agus teagmhais lena ndéantar difear d’eintitis chriticiúla a shainaithint, agus maidir leis na bearta cibearshlándála arna ndéanamh ag eintitis chriticiúla. Arna iarraidh sin do na húdaráis inniúla faoi Threoir (AE) XXX/XXX, ba cheart a cheadú do na húdaráis inniúla faoin Treoir seo a gcumhachtaí maoirseachta agus forfheidhmiúcháin a fheidhmiú ar eintiteas fíor‑riachtanach a shainaithnítear mar eintiteas criticiúil. Ba cheart don dá údarás dul i gcomhar agus faisnéis a mhalartú chun na críche sin. (15)Is príomhfhachtóir é seasamh le córas ainmneacha fearainn (DNS) atá iontaofa, athléimneach agus slán, agus é a chaomhnú, chun sláine an Idirlín a choinneáil ar bun agus tá sé fíor‑riachtanach dá oibriú leanúnach agus cobhsaí, ar a bhfuil an geilleagar digiteach agus an tsochaí ag brath. Dá bhrí sin, ba cheart feidhm a bheith ag an Treoir seo maidir le gach duine a sholáthraíonn seirbhísí DNS feadh shlabhra taifigh DNS, lena n‑áirítear oibreoirí freastalaithe fréamhainmneacha, freastalaithe ainmneacha fearainn barrleibhéil (TLD), freastalaithe ainmneacha údarásacha le haghaidh ainmneacha fearainn agus taifeoirí athchúrsacha. (16)Le seirbhísí néalríomhaireachta ba cheart seirbhísí a chumhdach lena gceadaítear cianrochtain leathan ar éileamh ar linn inscálaithe agus leaisteach acmhainní ríomhaireachta inroinnte agus dáilte. Áirítear sna hacmhainní ríomhaireachta sin acmhainní amhail líonraí, freastalaithe nó bonneagar eile, córais oibriúcháin, bogearraí, stóras, feidhmeanna agus seirbhísí. Ba cheart néal príobháideach, pobail, poiblí agus hibrid a áireamh i samhlacha sannta na néalríomhaireachta. Tá leis na samhlacha seirbhíse agus sannta réamhluaite an bhrí chéanna atá leis na téarmaí seirbhíse agus leis na samhlacha sannta a shainmhínítear faoi chaighdeán ISO/IEC 17788:2014. Maidir le cumas an úsáideora néalríomhaireachta cumais ríomhaireachta a fhéinsholáthar go haontaobhach, amhail am freastalaí nó stóras líonra, gan aon idirghníomhaíocht ón soláthraí seirbhíse néalríomhaireachta, d’fhéadfaí tuairisc a thabhairt air sin mar riarachán ar éileamh. Úsáidtear an téarma ‘cianrochtain leathan’ chun tuairisc a thabhairt ar na néalchumais a sholáthraítear thar an líonra agus a rochtaítear trí shásraí lena gcuirtear úsáid ardán caolchliaint nó tiubhchliaint ilchineálach chun cinn (lena n‑áirítear fóin phóca, táibléid, ríomhairí glúine, stáisiúin oibre). Tagraíonn an téarma ‘inscálaithe’ d’acmhainní ríomhaireachta atá leithdháilte go solúbtha ag an soláthraí néalseirbhíse, gan beann ar shuíomh geografach na n‑acmhainní, chun luaineachtaí san éileamh a láimhseáil. Úsáidtear an téarma ‘linn leaisteach’ chun tuairisc a thabhairt ar na hacmhainní ríomhaireachta sin a sholáthraítear agus a scaoiltear de réir an éilimh chun na hacmhainní atá ar fáil a mhéadú agus a laghdú go mear ag brath ar an ualach oibre. Úsáidtear an téarma ‘inroinnte’ chun tuairisc a thabhairt ar na hacmhainní ríomhaireachta sin a sholáthraítear d’úsáideoirí iomadúla a chomhroinneann rochtain choiteann ar an tseirbhís, ach ina bhfuil an phróiseáil á déanamh ar leithligh do gach úsáideoir, bíodh is go bhfuil an tseirbhís á soláthar tríd an trealamh leictreonach céanna. Úsáidtear an téarma ‘dáilte’ chun tuairisc a thabhairt ar na hacmhainní ríomhaireachta sin atá lonnaithe ar ríomhairí nó gairis líonraithe éagsúla agus a dhéanann cumarsáid agus a chomhordaíonn eatarthu féin trí theachtaireachtaí a chur in iúl. (17)I bhfianaise teacht chun cinn teicneolaíochtaí nuálacha agus samhlacha gnó nua, meastar go mbeidh samhlacha sannta agus seirbhíse nua maidir leis an néalríomhaireacht ar an margadh mar fhreagairt ar an bhforbairt a thagann ar riachtanais custaiméirí. Sa chomhthéacs sin, féadfar seirbhísí néalríomhaireachta a sheachadadh i bhfoirm an‑dáilte, níos gaire fiú don áit a bhfuil sonraí á nginiúint nó á mbailiú, rud a fhágann go n‑aistrítear ón tsamhail thraidisiúnta chuig samhail an‑dáilte (‘imeall‑ríomhaireacht’). (18)Is féidir nach mbeidh na seirbhísí, a ndéanann soláthraithe seirbhíse lárionaid sonraí iad a sholáthar, soláthraithe i gcónaí i bhfoirm seirbhís néalríomhaireachta. Dá réir sin, is féidir nach mbeidh lárionaid sonraí ina gcuid den bhonneagar néalríomhaireachta. Chun bainistíocht a dhéanamh ar na rioscaí uile atá ann do shlándáil líonraí agus córas faisnéise, ba cheart soláthraithe na seirbhísí lárionaid sonraí sin nach seirbhísí néalríomhaireachta iad a chumhdach leis an Treoir seo freisin. Chun críche na Treorach seo, leis an téarma ‘seirbhís lárionaid sonraí’ ba cheart soláthar seirbhíse a chumhdach lena gcuimsítear struchtúir, nó grúpaí struchtúr, atá tiomnaithe do chóiriú, idirnasc agus oibriú teicneolaíochta faisnéise agus trealaimh líonra lena soláthraítear seirbhísí stórála, próiseála agus iompair seirbhísí i dteannta na saoráidí agus na mbonneagar uile le haghaidh dáileadh cumhachta agus rialú comhshaoil. Níl feidhm ag an téarma ‘seirbhís lárionaid sonraí’ maidir le lárionaid sonraí inmheánacha, chorparáideacha atá faoi úinéireacht an eintitis lena mbaineann agus oibrithe faoin eintiteas sin chun a chríoch féin. (19)Maidir le soláthraithe seirbhíse poist de réir bhrí Threoir 97/67/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, chomh maith le soláthraithe seirbhíse mearsheachadta agus seachadta cúiréireachta, ba cheart iad a bheith faoi réir na Treorach seo má sholáthraíonn siad ceann de na céimeanna sa slabhra seachadta poist ar a laghad agus go háirithe glanadh, sórtáil nó dáileadh, lena n‑áirítear seirbhísí bailiúcháin. Ba cheart seirbhísí iompair nach dtugtar fúthu i gcomhar le ceann de na céimeanna sin teacht lasmuigh de raon feidhme seirbhísí poist. (20)Tagann na hidirthuilleamaíochtaí méadaitheacha sin as líonra soláthair seirbhíse, ar leibhéal trasteorann agus spleách méadaithe, a úsáideann príomhbhonneagair ar fud an Aontais sna hearnálacha fuinnimh, iompair, bonneagair dhigitigh, uisce óil agus fuíolluisce, sláinte, i ngnéithe áirithe den riarachán poiblí, chomh maith le spás a mhéid a bhaineann le soláthar seirbhísí áirithe atá ag brath ar bhonneagair ar talamh atá faoi úinéireacht na mBallstát nó na bpáirtithe príobháideacha lena mbaineann, nó atá bainistithe agus oibrithe acu, dá bhrí sin rud nach gcumhdaíonn bonneagair atá faoi úinéireacht an Aontais mar chuid dá chláir spáis, nó faoi úinéireacht duine eile thar ceann an Aontais, nó atá bainistithe nó oibrithe aige nó thar a cheann. Ciallaíonn na hidirthuilleamaíochtaí sin go bhféadfadh éifeachtaí ollmhóra a bheith ag aon suaitheadh, go fiú suaitheadh a bhaineann le heintiteas nó earnáil amháin, as a bhféadfadh tionchair dhiúltacha fhorleathana agus fhadmharthanacha teacht i seachadadh seirbhísí ar fud an mhargaidh inmheánaigh. Léirigh paindéim COVID‑19 a leochailí atá ár sochaithe atá ag éirí níos idirspleáiche de réir a chéile i leith rioscaí a bhfuil dóchúlacht íseal ag baint leo. (21)I bhfianaise na ndifríochtaí i struchtúir rialachais náisiúnta agus chun na socruithe earnála nó na comhlachtaí maoirseachta agus rialála de chuid an Aontais atá ann cheana a chosaint, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann breis agus údarás náisiúnta inniúil amháin a ainmniú atá freagrach as cúraimí atá nasctha le slándáil líonraí agus córas faisnéise eintiteas fíor‑riachtanach agus tábhachtach faoin Treoir seo a chomhlíonadh. Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann an ról sin a shannadh d’údarás atá ann cheana. (22)Chun éascaíocht a dhéanamh don chomhar trasteorann agus don chumarsáid i measc na n‑údarás agus chun a chumasú an Treoir seo a chur chun feidhme go héifeachtach, is gá do gach Ballstát pointe teagmhála náisiúnta aonair a ainmniú chun saincheisteanna a bhaineann le slándáil líonraí agus córas faisnéise agus le comhar trasteorann ar leibhéal an Aontais a chomhordú. (23)Ba cheart d’údaráis inniúla nó do na CSIRTanna fógraí a fháil maidir le teagmhais ó eintitis ar bhealach éifeachtach agus éifeachtúil. Ba cheart a chur de chúram ar na pointí teagmhála aonair fógraí arna dtabhairt faoi theagmhais a chur ar aghaidh chuig pointí teagmhála aonair Ballstát eile a ndéantar difear dóibh. Ar leibhéal údaráis na mBallstát, chun a áirithiú go mbeidh pointe iontrála aonair amháin i ngach Ballstát, ba cheart faisnéis a dhíriú ar na pointí teagmhála aonair, ar faisnéis ábhartha í maidir le teagmhais a bhaineann le heintitis na hearnála airgeadais ó na húdaráis inniúla faoi Rialachán XXXX/XXXX ar cheart dóibh a bheith in ann í a chur ar aghaidh, mar is iomchuí, chuig na húdaráis náisiúnta inniúla ábhartha nó na CSIRTanna ábhartha faoin Treoir seo. (24)Ba cheart do na Ballstáit a bheith sách réitithe, ó thaobh cumais theicniúla agus eagraíochtúla de, chun teagmhais agus rioscaí maidir le líonraí agus córais faisnéise a chosc agus a bhrath, maidir le freagairt orthu agus lena maolú. Dá bhrí sin, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go mbeidh CSIRTanna a fheidhmíonn go maith acu, ar a dtugtar foirne práinnfhreagartha ríomhaire (CERTanna), a chomhlíonann ceanglais fhíor‑riachtanacha chun cumais éifeachtacha agus chomhoiriúnacha a ráthú chun déileáil le teagmhais agus rioscaí agus chun comhar éifeachtúil ar leibhéal an Aontais a áirithiú. D’fhonn an caidreamh iontaoibhe idir na heintitis agus na CSIRTanna a fheabhsú, i gcásanna ina bhfuil CSIRT mar chuid den údarás inniúil, ba cheart do na Ballstáit breithniú a dhéanamh i dtaobh deighilt fheidhmiúil idir na cúraimí oibríochtúla arna soláthar ag CSIRTanna, go háirithe i ndáil le comhroinnt faisnéise agus tacaíocht do na heintitis, agus gníomhaíochtaí maoirseachta údarás inniúil. (25)Maidir le sonraí pearsanta, ba cheart do CSIRTanna, i gcomhréir le Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le sonraí pearsanta, thar ceann eintiteas faoin Treoir seo agus arna iarraidh sin dó, scanadh réamhghníomhach a sholáthar ar na líonraí agus ar na córais faisnéise a úsáidtear chun a seirbhísí a sholáthar. Ba cheart do na Ballstáit féachaint le leibhéal comhionann cumas teicniúil a áirithiú do gach CSIRT earnála. Féadfaidh na Ballstáit cúnamh a iarraidh ar Ghníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chibearshlándáil (ENISA) agus CSIRTanna náisiúnta á bhforbairt. (26)I bhfianaise na tábhachta a bhaineann le comhar idirnáisiúnta maidir leis an gcibearshlándáil, ba cheart do CSIRTanna a bheith in ann a bheith rannpháirteach freisin i líonraí comhair idirnáisiúnta i dteannta líonra CSIRTanna a bhunaítear leis an Treoir seo.

(27)I gcomhréir leis an Iarscríbhinn a ghabhann le Moladh (AE) 2017/1548 ón gCoimisiún maidir le freagairt chomhordaithe ar theagmhais agus géarchéimeanna mórscála cibearshlándála (‘Treoirphlean’), is é ba cheart a bheith i gceist le teagmhas ar scála mór teagmhas a bhfuil tionchar mór aige ar dhá Bhallstát ar a laghad nó ar mó a shuaitheadh ná cumas Ballstáit chun freagairt air. De réir a gcúise agus a dtionchair, is féidir go rachaidh teagmhais ar scála mór in olcas agus tiontú ina ngéarchéimeanna iomlána agus feidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh á chosc leo. I bhfianaise raon feidhme leathan agus, i bhformhór na gcásanna, chineál trasteorann na dteagmhas sin, ba cheart do na Ballstáit agus d’institiúidí, comhlachtaí agus gníomhaireachtaí ábhartha de chuid an Aontais dul i gcomhar ar an leibhéal teicniúil, oibríochtúil agus polaitiúil chun an fhreagairt a chomhordú ar fud an Aontais. (28)Ós rud é gur féidir go mbeidh teacht i dtír ar leochaileachtaí i líonraí agus i gcórais faisnéise ina chúis le suaitheadh agus díobháil mhór, is fachtóir tábhachtach é na leochaileachtaí sin a shainaithint agus a leigheas go mear chun an riosca cibearshlándála a laghdú. Ba cheart do na heintitis a fhorbraíonn na córais sin, dá bhrí sin, nósanna imeachta iomchuí a bhunú chun leochaileachtaí a láimhseáil nuair a aimsítear iad. Ós rud é gur minic a aimsíonn agus a thuairiscíonn (a nochtann) tríú páirtithe (eintitis tuairisciúcháin) leochaileachtaí, ba cheart do mhonaróir nó do sholáthraí táirgí nó seirbhísí TFC na nósanna imeachta is gá a chur i bhfeidhm freisin chun faisnéis leochaileachta a fháil ó thríú páirtithe. Maidir leis sin, i gcaighdeáin idirnáisiúnta ISO/IEC 30111 agus ISO/IEC 29417 tugtar treoraíocht maidir le láimhseáil leochaileachta agus nochtadh leochaileachta faoi seach. Maidir le nochtadh leochaileachta, tá tábhacht ar leith le comhordú idir eintitis tuairisciúcháin agus monaróirí nó soláthraithe táirgí nó seirbhísí TFC. Le nochtadh comhordaithe na leochaileachtaí sonraítear próiseas struchtúrtha trína dtuairiscítear leochaileachtaí d’eagraíochtaí ar bhealach lena gceadaítear don eagraíocht an leochaileacht a dhiagnóisiú agus a leigheas sula nochtar faisnéis leochaileachta mionsonraithe do thríú páirtithe nó don phobal. Ba cheart comhordú idir an t‑eintiteas tuairisciúcháin agus an eagraíocht a bheith i gceist le nochtadh comhordaithe na leochaileachtaí maidir le huainiú an fheabhsúcháin agus foilsiú na leochaileachtaí. (29)Dá bhrí sin, ba cheart do na Ballstáit bearta a dhéanamh chun nochtadh comhordaithe na leochaileachtaí a éascú trí bheartas náisiúnta ábhartha a bhunú. Maidir leis sin, ba cheart do na Ballstáit CSIRT a ainmniú chun ról an ‘chomhordaitheora’ a ghlacadh, ag gníomhú dóibh mar idirghabhálaí idir na heintitis tuairisciúcháin agus na monaróirí nó na soláthraithe táirgí nó seirbhísí TFC i gcás inar gá. Ba cheart a áireamh sna cúraimí atá ar chomhordaitheoir CSIRT eintitis lena mbaineann a shainaithint agus teagmháil a dhéanamh leo, tacú le heintitis tuairisciúcháin, amlínte nochta a chaibidliú, agus leochaileachtaí lena ndéantar difear d’eagraíochtaí iomadúla (nochtadh leochaileachta ilpháirtí) a bhainistiú. I gcás ina ndéantar difear do mhonaróirí nó do sholáthraithe iomadúla táirgí nó seirbhísí TFC atá bunaithe i mbreis agus Ballstát amháin, ba cheart do na CSIRTanna ainmnithe ó gach ceann de na Ballstáit dá ndéantar difear dul i gcomhar laistigh de Líonra CSIRTanna. (30)Rannchuidíonn rochtain ar fhaisnéis cheart agus thráthúil maidir le leochaileachtaí lena ndéantar difear do tháirgí agus seirbhísí TFC le bainistíocht fheabhsaithe a dhéanamh ar riosca cibearshlándála. Maidir leis sin, tá foinsí faisnéise i leith leochaileachtaí atá ar fáil go poiblí ina n‑uirlis thábhachtach d’eintitis agus dá n‑úsáideoirí, ach d’údaráis náisiúnta inniúla agus CSIRTanna freisin. Ar an gcúis sin, ba cheart do ENISA clárlann leochaileachta a bhunú ina bhféadfaidh eintitis fhíor‑riachtanacha agus thábhachtacha agus a soláthróirí, chomh maith le heintitis nach dtagann faoi raon feidhme chur i bhfeidhm na Treorach seo, ar bhonn deonach, leochaileachtaí a nochtadh agus an fhaisnéis leochaileachta a sholáthar lena gceadaítear d’úsáideoirí bearta maolúcháin iomchuí a dhéanamh. (31)Bíodh is nach ann do chlárlanna ná do bhunachair sonraí, déanann eintitis nach bhfuil bunaithe san Aontas iad a óstáil agus a choinneáil ar bun. Le clárlann leochaileachta Eorpach arna coinneáil ar bun ag ENISA sholáthrófaí trédhearcacht fheabhsaithe maidir leis an bpróiseas foilseacháin sula nochtar an leochaileacht go hoifigiúil, agus athléimneacht i gcásanna suaití nó bristeacha i soláthar seirbhísí comhchosúla. Chun dúbláil iarrachtaí a sheachaint agus an chomhlántacht a iarraidh a mhéid is féidir, ba cheart do ENISA féachaint an bhféadfaí comhaontuithe comhair struchtúrtha a dhéanamh le clárlanna comhchosúla i ndlínsí tríú tír. (32)Ba cheart don Ghrúpa Comhair clár oibre a bhunú gach 2 bhliain lena n‑áirítear na gníomhaíochtaí atá le déanamh ag an nGrúpa chun a chuspóirí agus a chúraimí a chur chun feidhme. Ba cheart achar ama an chéad chláir a ghlactar faoin Treoir seo a bheith ailínithe le hachar ama an chláir deiridh a ghlactar faoi Threoir (AE) 2016/1148 chun suaití féideartha in obair an Ghrúpa a sheachaint. (33)Agus doiciméid treoraíochta á bhforbairt, ba cheart don Ghrúpa Comhair an méid seo a leanas a dhéanamh go comhsheasmhach: réitigh agus taithí náisiúnta a mhapáil, tionchar tháirgí insoláthartha an Ghrúpa Comhair maidir le cuir chuige náisiúnta a mheas, dúshláin chur chun feidhme a phlé agus moltaí sonracha a fhoirmiú a dtabharfar aghaidh orthu trí na rialacha atá ann cheana a chur chun feidhme ar bhealach níos fearr. (34)Ba cheart don Ghrúpa Comhair a bheith ina fhóram solúbtha agus a bheith in ann freagairt ar thosaíochtaí beartais agus dúshláin bheartais atá athraitheach agus nua, agus infhaighteacht acmhainní á cur san áireamh. Ba cheart dó cruinnithe comhpháirteacha tráthrialta a eagrú le páirtithe leasmhara ábhartha príobháideacha ó gach cearn den Aontas chun gníomhaíochtaí arna ndéanamh ag an nGrúpa a phlé agus ionchur a bhailiú maidir le dúshláin bheartais atá ag teacht chun cinn. Chun comhar a fheabhsú ar leibhéal an Aontais, ba cheart don Ghrúpa cuimhneamh ar a iarraidh ar chomhlachtaí agus gníomhaireachtaí de chuid an Aontais atá páirteach sa bheart cibearshlándála, amhail Ionad Cibearchoireachta na hEorpa (ICE), Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh (EASA) agus Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um an gClár Spáis (EUSPA) a bheith rannpháirteach ina obair. (35)Ba cheart a chumhachtú do na húdaráis inniúla agus CSIRTanna a bheith rannpháirteach i scéimeanna malartaithe d’oifigigh ó Bhallstáit eile chun comhar a fheabhsú. Ba cheart do na húdaráis inniúla na bearta is gá a dhéanamh chun é a chur ar a gcumas d’oifigigh ó Bhallstáit eile ról éifeachtach a bheith acu i ngníomhaíochtaí an údaráis óstaigh inniúil. (36)Ba cheart don Aontas, i gcás inarb iomchuí, comhaontuithe idirnáisiúnta a thabhairt i gcrích, i gcomhréir le hAirteagal 218 CFAE, le tríú tíortha nó le heagraíochtaí idirnáisiúnta, lena gceadaítear agus lena n‑eagraítear a rannpháirtíocht i roinnt gníomhaíochtaí de chuid an Ghrúpa Comhair agus líonra CSIRTanna. Leis na comhaontuithe sin ba cheart cosaint sonraí leordhóthanach a áirithiú. (37)Ba cheart do na Ballstáit rannchuidiú le bunú Chreat AE maidir le Freagairt ar Ghéarchéimeanna Cibearshlándála a leagtar amach i Moladh (AE) 2017/1584 trí na líonraí comhair atá ann cheana, go háirithe tríd an Líonra um Eagrú an Idirchaidrimh maidir le Cibearghéarchéimeanna (AE‑CyCLONe), líonra CSIRTanna agus an Grúpa Comhair. Ba cheart do AE‑CyCLONe agus do líonra CSIRTanna dul i gcomhar ar bhonn socruithe nós imeachta lena sainítear módúlachtaí an chomhair sin. Le rialacha nós imeachta AE‑CyCLONe ba cheart na módúlachtaí trínar cheart an líonra feidhmiú a shonrú tuilleadh, lena n‑áirítear ach gan bheith teoranta do róil, móid chomhair, idirghníomhaíochtaí le gníomhaithe ábhartha eile agus teimpléid chun faisnéis a chomhroinnt, chomh maith le modh cumarsáide. Maidir le bainistíocht géarchéime ar leibhéal an Aontais, ba cheart do pháirtithe ábhartha a bheith ag brath ar na socruithe comhtháite maidir le freagairt pholaitiúil ar ghéarchéimeanna (IPCR). Ba cheart don Choimisiún úsáid a bhaint as ARGUS, an próiseas comhordúcháin géarchéimeanna atá ardleibhéal agus trasteorann, chun na críche sin. Má bhaineann gné thábhachtach sheachtrach leis an ngéarchéim, nó má bhaineann gné den Chomhbheartas Slándála agus Cosanta (CBSC) léi, ba cheart Sásra Freagartha ar Ghéarchéimeanna (CRM) de chuid na Seirbhíse Eorpaí Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS) a ghníomhachtú. (38)Chun críocha na Treorach seo, leis an téarma ‘riosca’ ba cheart tagairt a dhéanamh don phoitéinseal atá ann go mbeadh teagmhas cibearshlándála ina chúis le caillteanas nó suaitheadh agus ba cheart é a shloinneadh mar theaglaim de mhéid an chaillteanais nó an tsuaite sin agus an dóchúlacht go dtarlódh an teagmhas sin. (39)Chun críocha na Treorach seo, leis an téarma ‘neasteagmhais’ ba cheart tagairt a dhéanamh d’imeacht a raibh an fhéidearthacht ann go mbeadh sé ina chúis le díobháil, ach ar cuireadh cosc ar bhealach rathúil ar dhéanamh iomlán na díobhála sin. (40)Le bearta bainistíochta riosca ba cheart bearta a áireamh chun aon riosca teagmhas a shainaithint, chun teagmhais a chosc, a bhrath agus a láimhseáil agus chun a dtionchar a mhaolú. Ba cheart slándáil líonraí agus córas faisnéise a bheith comhdhéanta de shlándáil sonraí stóráilte, tarchurtha agus próiseáilte. (41)Ionas nach gcuirfear ualach airgeadais ná riaracháin díréireach ar eintitis fhíor‑riachtanacha agus thábhachtacha, ba cheart na ceanglais bainistíochta riosca maidir leis an gcibearshlándáil a bheith i gcomhréir leis an riosca a bhaineann leis an líonra agus leis an gcóras faisnéise lena mbaineann, agus úrscothacht na mbeart sin á cur san áireamh. (42)Ba cheart d’eintitis fhíor‑riachtanacha agus thábhachtacha slándáil na líonraí agus na gcóras faisnéise a úsáideann siad ina ngníomhaíochtaí a áirithiú. Is líonraí agus córais faisnéise phríobháideacha iad sin go príomha arna mbainistiú ag a bhfoireann TF inmheánach nó a bhfuil slándáil an méid sin á seachfhoinsiú. Maidir leis na ceanglais bainistíochta riosca agus tuairisciúcháin maidir leis an gcibearshlándáil de bhun na Treorach seo, ba cheart feidhm a bheith acu maidir leis na heintitis fhíor‑riachtanacha agus thábhachtacha ábhartha gan beann ar cibé acu a dhéanann siad cothabháil ar a líonraí agus ar a gcórais faisnéise go hinmheánach nó a sheachfhoinsíonn siad í. (43)Tá tábhacht ar leith le dul i ngleic le rioscaí cibearshlándála a eascraíonn ó shlabhra soláthair eintitis agus óna chaidreamh lena sholáthróirí i bhfianaise leitheadúlacht na dteagmhas ina ndearnadh cibirionsaithe ar eintitis agus ina raibh gníomhaithe mailíseacha in ann slándáil líonraí agus córas faisnéise eintitis a chur i mbaol trí theacht i dtír ar leochaileachtaí lena ndéantar difear do tháirgí agus seirbhísí tríú tír. Dá bhrí sin ba cheart d’eintitis measúnú a dhéanamh ar cháilíocht fhoriomlán tháirgí agus chleachtais chibearshlándála a soláthróirí agus a soláthraithe seirbhíse agus í a chur san áireamh, lena n‑áirítear a nósanna imeachta slána um fhorbairt. (44)I measc soláthraithe seirbhíse, tá tábhacht ar leith leis an ról atá ag soláthraithe seirbhíse bainistíochta slándála (SSBSanna) i réimsí amhail freagairt ar theagmhais, tástáil treáite, iniúchtaí slándála agus an chomhairleoireacht chun cúnamh a thabhairt d’eintitis lena n‑iarrachtaí teagmhais a bhrath agus freagairt orthu. Bhí na SSBSanna féin ina spriocanna ionsaithe freisin, áfach, agus trína lánpháirtiú dlúth in oibríochtaí oibreoirí, tá riosca cibearshlándála ar leith ag baint leo. Dá bhrí sin, ba cheart d’eintitis a bheith níos dícheallaí agus SSBS á roghnú acu. (45)Ba cheart d’eintitis dul i ngleic le rioscaí cibearshlándála freisin a eascraíonn óna n‑idirghníomhaíochtaí agus óna gcaidrimh le páirtithe leasmhara eile laistigh d’éiceachóras níos leithne. Go háirithe, ba cheart d’eintitis bearta iomchuí a dhéanamh chun a áirithiú go ndéanfar comhar le hinstitiúidí acadúla agus taighde i gcomhréir lena mbeartais chibearshlándála agus go leanfar dea‑chleachtais maidir le rochtain shlán agus scaipeadh faisnéise go ginearálta agus cosaint maoine intleachtúla go háirithe. Mar an gcéanna, i bhfianaise thábhacht agus luach na sonraí le haghaidh ghníomhachtaí na n‑eintiteas, agus iad ag brath ar thrasfhoirmiú sonraí agus ar sheirbhísí anailísíochta sonraí ó thríú páirtithe, ba cheart do na heintitis na bearta cibearshlándála iomchuí uile a dhéanamh. (46)Chun dul i ngleic tuilleadh le príomhrioscaí an tslabhra soláthair agus cúnamh a thabhairt d’eintitis a oibríonn in earnálacha a chumhdaítear leis an Treoir seo chun rioscaí cibearshlándála i ndáil leis an slabhra soláthair agus leis an soláthróir a bhainistiú, ba cheart don Ghrúpa Comhair lena mbaineann údaráis náisiúnta ábhartha, i gcomhar leis an gCoimisiún agus ENISA, measúnuithe riosca earnála comhordaithe a dhéanamh ar an slabhra soláthair mar a rinneadh cheana do líonraí 5G tar éis Mholadh (AE) 2019/534 maidir le Cibearshlándáil líonraí 5G, arb é is aidhm dóibh na seirbhísí, na córais nó na táirgí criticiúla TFC agus na bagairtí agus na leochaileachtaí ábhartha a shainaithint in aghaidh na hearnála.

(47)Sna measúnuithe riosca ar an slabhra soláthair, i bhfianaise ghnéithe na hearnála lena mbaineann, ba cheart fachtóirí teicniúla agus, i gcás inarb ábhartha, fachtóirí neamhtheicniúla a chur san áireamh lena n‑áirítear iad sin a shainmhínítear i Moladh (AE) 2019/534, sa mheasúnú riosca comhordaithe uile‑Aontais ar shlándáil líonraí 5G agus i mBosca Uirlisí an Aontais le haghaidh cibearshlándáil 5G arna gcomhaontú leis an nGrúpa Comhair. Chun go sainaithneofar na slabhraí soláthair ba cheart a bheith faoi réir measúnú riosca comhordaithe, ba cheart na critéir seo a leanas a chur san áireamh: (i) a mhéid a úsáideann eintitis fhíor‑riachtanacha agus thábhachtacha seirbhísí, córais, nó táirgí sonracha criticiúla TFC agus a mhéid a bhraitheann siad orthu; (ii) ábharthacht seirbhísí, córas nó táirgí sonracha criticiúla TFC chun feidhmeanna criticiúla nó íogaire a dhéanamh, lena n‑áirítear próiseáil sonraí pearsanta; (iii) infhaighteacht seirbhísí, córas nó táirgí malartacha TFC; (iv) athléimneacht an tslabhra soláthair fhoriomláin maidir le seirbhísí, córais nó táirgí TFC in aghaidh imeachtaí suaiteacha agus (v) i gcás seirbhísí, córais nó táirgí TFC atá ag teacht chun cinn, an tábhacht fhéideartha a bheidh leo sa todhchaí le haghaidh ghníomhaíochtaí na n‑eintiteas. (48)Chun cuíchóiriú a dhéanamh ar na hoibleagáidí dlíthiúla a fhorchuirtear ar sholáthraithe líonraí cumarsáide poiblí leictreonaí nó seirbhísí cumarsáide leictreonaí atá ar fáil go poiblí, agus ar sholáthraithe seirbhíse iontaoibhe a bhaineann le slándáil a líonraí agus a gcóras faisnéise, chomh maith lena chur ar a gcumas do na heintitis sin agus dá n‑údaráis inniúla faoi seach tairbhiú den chreat dlíthiúil a bhunaítear leis an Treoir seo (lena n‑áirítear ainmniú CSIRT atá freagrach as láimhseáil rioscaí agus teagmhas, rannpháirtíocht údarás agus comhlachtaí inniúla in obair an Ghrúpa Comhair agus líonra CSIRT), ba cheart iad a áireamh i raon feidhme chur i bhfeidhm na Treorach seo. Maidir leis na forálacha comhfhreagracha a leagtar síos i Rialachán (AE) Uimh. 910/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus i dTreoir (AE) 2018/1972 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a bhaineann le ceanglas a fhorchur ar na cineálacha eintiteas sin maidir leis an tslándáil agus le fógra a thabhairt, ba cheart iad a aisghairm dá bhrí sin. Ba cheart na rialacha maidir le hoibleagáidí tuairisciúcháin a bheith gan dochar do Rialachán (AE) 2016/679 agus do Threoir 2002/58/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. (49)I gcás inarb iomchuí agus chun suaitheadh nach bhfuil gá leis a sheachaint, maidir le treoirlínte náisiúnta atá ann cheana agus reachtaíocht náisiúnta arna glacadh chun trasuí a dhéanamh ar na rialacha a bhaineann le bearta slándála a leagtar síos in Airteagal 40(1) de Threoir (AE) 2018/1972, agus ar cheanglais Airteagal 40(2) den Treoir sin maidir leis na paraiméadair a bhaineann le tábhacht an teagmhais, ba cheart do na húdaráis inniúla atá i gceannas ar mhaoirseacht agus ar fhorfheidhmiú chun críocha na Treorach seo leanúint d’úsáid a bhaint astu. (50)I bhfianaise na tábhachtacha méadaithí a bhaineann le seirbhísí cumarsáide idirphearsanta atá neamhspleách ar uimhir, is gá a áirithiú go mbeidh na seirbhísí sin faoi réir ceanglais slándála iomchuí freisin i bhfianaise a gcineáil shonraigh agus a dtábhachta eacnamaíche. Ba cheart do sholáthraithe na seirbhísí sin dá bhrí sin leibhéal slándála líonraí agus córas faisnéise atá iomchuí i leith an riosca atá ann a áirithiú freisin. Ós rud é nach iondúil a fheidhmíonn soláthraithe seirbhísí cumarsáide idirphearsanta atá neamhspleách ar uimhir rialú iarbhír ar tharchur comharthaí thar líonraí, is féidir a mheas go bhfuil an méid riosca a bhaineann leis na seirbhísí sin ar bhealaí áirithe níos ísle ná an méid riosca a bhaineann le seirbhísí cumarsáide leictreonaí traidisiúnta. Is amhlaidh atá i gcás seirbhísí cumarsáide idirphearsanta lena n‑úsáidtear uimhreacha agus nach bhfeidhmítear rialú iarbhír ar tharchur comharthaí leo. (51)Tá an margadh inmheánach ag brath níos mó ar fheidhmiú an idirlín ná mar a bhí riamh. Tá seirbhísí beagnach gach eintitis fhíor‑riachtanaigh agus thábhachtaigh ag brath ar sheirbhísí a sholáthraítear thar an idirlíon. Chun soláthar rianúil seirbhísí arna soláthar ag eintitis fhíor‑riachtanacha agus thábhachtacha a áirithiú, is den tábhacht go mbeadh bearta cibearshlándála iomchuí i bhfeidhm ag líonraí cumarsáide poiblí leictreonaí, amhail, mar shampla, cnámha droma idirlín nó cáblaí cumarsáide fomhuirí, agus go dtuairisceoidís teagmhais i ndáil leis sin. (52)I gcás inarb iomchuí, ba cheart d’eintitis a bhfaighteoirí seirbhíse a chur ar an eolas faoi bhagairtí móra ar leith agus faoi bhearta is féidir leo a dhéanamh chun an riosca a thagann as sin dóibh féin a mhaolú. Maidir leis an gceanglas chun na faighteoirí sin a chur ar an eolas faoi na bagairtí sin, níor cheart eintitis a scaoileadh ón oibleagáid bearta iomchuí agus láithreacha a dhéanamh, ar a gcostas féin, chun aon chibearbhagairt a chosc nó a leigheas agus gnáthleibhéal slándála na seirbhíse a athbhunú. Ba cheart soláthar na faisnéise sin maidir le bagairtí slándála do na faighteoirí a bheith saor in aisce. (53)Go háirithe, ba cheart do sholáthraithe líonraí cumarsáide poiblí leictreonaí nó seirbhísí cumarsáide leictreonaí atá ar fáil go poiblí faighteoirí na seirbhíse a chur ar an eolas faoi chibearbhagairtí móra ar leith agus faoi bhearta is féidir leo a dhéanamh chun slándáil a gcumarsáide a chosaint, mar shampla trí chineálacha sonracha bogearraí nó teicneolaíochtaí criptiúcháin a úsáid. (54)Chun slándáil líonraí agus seirbhísí cumarsáide leictreonaí a chosaint, ba cheart úsáid criptiúcháin, agus go háirithe criptiú inn ar inn, a chur chun cinn agus, i gcás inar gá, a bheith sainordaitheach do sholáthraithe na seirbhísí agus na líonraí sin i gcomhréir le prionsabail na slándála agus an phríobháideachais mar réamhshocrú agus trí dhearadh chun críocha Airteagal 18. Ba cheart úsáid an chriptiúcháin inn ar inn a réiteach le cumhachtaí na mBallstát chun cosaint a leasanna slándála fíor‑riachtanacha agus na slándála poiblí a áirithiú, agus imscrúdú, brath agus ionchúiseamh cionta coiriúla a cheadú i gcomhréir le dlí an Aontais. Le réitigh ar rochtain dhleathach ar fhaisnéis i gcumarsáid criptiúcháin inn ar inn ba cheart éifeachtacht an chriptiúcháin maidir le cosaint phríobháideachas agus shlándáil na cumarsáide a choinneáil ar bun, agus freagairt éifeachtach ar an gcoireacht á soláthar. (55)Leis an Treoir seo leagtar síos cur chuige dhá chéim i leith tuairisciú teagmhas chun an chothromaíocht cheart a bhaint amach idir, ar thaobh amháin, tuairisciú mear atá ina chuidiú le scaipeadh féideartha teagmhas a mhaolú agus lena gceadaítear d’eintitis tacaíocht a iarraidh, agus, ar an taobh eile, tuairisciú domhain lena mbaintear ceachtanna luachmhara as teagmhais aonair agus lena gcuirtear feabhas, thar thréimhse ama, ar athléimneacht cuideachtaí aonair agus earnálacha iomlána i leith cibearbhagairtí. I gcás ina dtagann eintitis ar an eolas faoi theagmhas, ba cheart a cheangal orthu fógra tosaigh a chur isteach laistigh de 24 uair an chloig, tar éis tuarascáil chríochnaitheach tráth nach déanaí ná mí amháin ina dhiaidh sin. Níor cheart a áireamh san fhógra tosaigh ach an fhaisnéis a bhfuil fíorghá léi chun na húdaráis inniúla a chur ar an eolas faoin teagmhas agus chun a cheadú don eintiteas cúnamh a iarraidh, más gá. Leis an bhfógra sin, i gcás inarb infheidhme, ba cheart a léiriú cibé acu ar gníomhaíocht neamhdhleathach nó mhailíseach is cúis, is dóigh, leis an teagmhas. Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú nach ndéantar, leis an gceanglas maidir leis an bhfógra tosaigh sin a chur isteach, acmhainní an eintitis tuairisciúcháin a atreorú ó ghníomhaíochtaí a bhaineann le láimhseáil teagmhas ar cheart tosaíocht a thabhairt dóibh. Chun a áirithiú tuilleadh nach ndéanfar le hoibleagáidí tuairiscithe teagmhas acmhainní a atreorú ó láimhseáil freagartha teagmhas, ná nach gcuirfear iarrachtaí na n‑eintiteas ina leith i mbaol leis sin, ba cheart do na Ballstáit foráil a dhéanamh freisin, i gcásanna a bhfuil údar cuí leo agus i gcomhaontú leis na húdaráis inniúla nó CSIRT, gur féidir leis an eintiteas lena mbaineann atreorú ó na sprioc‑amanna maidir le 24 uair an chloig le haghaidh an fhógra tosaigh agus mí amháin le haghaidh na tuarascála críochnaithí. (56)Is minic atá eintitis fhíor‑riachtanacha agus thábhachtacha i staid inár gá teagmhas ar leith, mar gheall ar a ghnéithe, a thuairisciú d’údaráis éagsúla de thoradh oibleagáidí maidir le fógra a thabhairt a áirítear in ionstraimí dlí éagsúla. De dheasca na gcásanna sin cruthaítear ualaí breise agus is féidir go dtiocfaidh éiginnteachtaí astu maidir le formáid agus nósanna imeachta na bhfógraí sin. Ina fhianaise sin agus, chun tuairisciú teagmhas slándála a shimpliú, ba cheart do na Ballstáit pointe iontrála aonair a bhunú le haghaidh na bhfógraí uile a cheanglaítear faoin Treoir seo agus faoi dhlí eile de chuid an Aontais freisin amhail Rialachán (AE) 2016/679 agus Treoir 2002/58/CE. Ba cheart do ENISA, i gcomhar leis an nGrúpa Comhair, teimpléid fógra choiteanna a fhorbairt trí threoirlínte lena ndéanfaí an fhaisnéis tuairisciúcháin arna hiarraidh le dlí an Aontais a shimpliú agus a chuíchóiriú agus lena laghdófaí na hualaí ar chuideachtaí. (57)I gcás ina bhfuil drochamhras ann go mbaineann teagmhas le gníomhaíochtaí tromchúiseacha coiriúla faoi dhlí an Aontais nó faoin dlí náisiúnta, ba cheart do na Ballstáit eintitis fhíor‑riachtanacha agus thábhachtacha a spreagadh, ar bhonn rialacha infheidhme maidir le nósanna imeachta coiriúla i gcomhréir le dlí an Aontais, teagmhais a thuairisciú do na húdaráis forfheidhmithe dlí ábhartha, ar teagmhais iad a bhfuil drochamhras ann gur de chineál tromchúiseach coiriúil iad. I gcás inarb iomchuí, agus gan dochar do na rialacha maidir le cosaint sonraí pearsanta is infheidhme maidir le Europol, is inmhianaithe go n‑éascóidh ICE agus ENISA an comhordú idir údaráis inniúla agus údaráis forfheidhmithe dlí de chuid Ballstáit éagsúla. (58)I roinnt cásanna cuirtear sonraí pearsanta i mbaol de dheasca teagmhas. Sa chomhthéacs sin, ba cheart d’údaráis inniúla dul i gcomhar agus faisnéis a mhalartú maidir le gach ábhar ábhartha le húdaráis cosanta sonraí agus leis na húdaráis mhaoirseachta de bhun Threoir 2002/58/CE. (59)Tá sé fíor‑riachtanach bunachair sonraí chruinne agus iomlána a choinneáil ar bun maidir le hainmneacha fearainn agus sonraí clárúcháin (dá ngairtear ‘sonraí WHOIS’), agus rochtain dhleathach a sholáthar ar na sonraí sin, chun slándáil, cobhsaíocht agus athléimneacht DNS a áirithiú, rud a rannchuidíonn ar a uain le hardleibhéal cibearshlándála coiteann laistigh den Aontas. I gcás ina n‑áirítear sonraí pearsanta sa phróiseáil, beidh an phróiseáil sin i gcomhréir le dlí an Aontais maidir le cosaint sonraí. (60)Maidir le hinfhaighteacht agus inrochtaineacht thráthúil na sonraí sin d’údaráis phoiblí, lena n‑áirítear údaráis inniúla faoi dhlí an Aontais nó faoin dlí náisiúnta maidir le cosc, imscrúdú nó ionchúiseamh cionta coiriúla, CERTanna, CSIRTanna, agus maidir le sonraí a gcliant do sholáthraithe líonraí agus seirbhísí maidir leis an gcumarsáid leictreonach agus soláthraithe teicneolaíochtaí agus seirbhísí maidir leis an gcibearshlándáil a ghníomhaíonn thar ceann na gcliant sin, tá sé fíor‑riachtanach mí‑úsáid an Chórais Ainmneacha Fearainn a chosc agus a chomhrac, go háirithe chun teagmhais chibearshlándála a chosc, a bhrath agus freagairt dóibh. Leis an rochtain sin ba cheart dlí an Aontais maidir le cosaint sonraí a chomhlíonadh a mhéid a bhaineann sí le sonraí pearsanta. (61)Chun infhaighteacht sonraí cláraithe ainm fearainn atá cruinn agus iomlán a áirithiú, ba cheart do chlárlanna TLD agus na heintitis a sholáthraíonn seirbhísí cláraithe ainm fearainn do TLD (dá ngairtear cláraitheoirí) sláine agus infhaighteacht na sonraí cláraithe ainmneacha fearainn a bhailiú agus a ráthú. Go háirithe, ba cheart do chlárlanna TLD agus do na heintitis a sholáthraíonn seirbhísí cláraithe ainm fearainn do TLD beartais agus nósanna imeachta a bhunú chun sonraí clárúcháin cruinne agus iomlána a bhailiú agus a choinneáil ar bun, agus chun sonraí clárúcháin míchruinne a chosc agus a cheartú i gcomhréir le rialacha an Aontais maidir le cosaint sonraí. (62)Ba cheart do chlárlanna TLD agus do na heintitis a sholáthraíonn seirbhísí cláraithe ainm fearainn dóibh sonraí cláraithe ainm fearainn a chur ar fáil go poiblí, ar sonraí iad a thagann lasmuigh de raon feidhme rialacha an Aontais maidir le cosaint sonraí, amhail sonraí lena mbaineann daoine dlítheanacha. Ba cheart do chlárlanna TLD agus do na heintitis a sholáthraíonn seirbhísí cláraithe ainm fearainn do TLD a chur ar a gcumas d’iarrthóirí rochtana dlisteanacha freisin sonraí cláraithe ainm fearainn sonracha a rochtain maidir le daoine nádúrtha, i gcomhréir le dlí an Aontais maidir le cosaint sonraí. Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú gur cheart do chlárlanna TLD agus do na heintitis a sholáthraíonn seirbhísí cláraithe ainm fearainn dóibh freagairt gan moill mhíchuí d’iarrataí ó iarrthóirí rochtana dlisteanacha ar nochtadh sonraí cláraithe ainm fearainn. Ba cheart do chlárlanna TLD agus do na heintitis a sholáthraíonn seirbhísí cláraithe ainm fearainn dóibh beartais agus nósanna imeachta a bhunú chun sonraí clárúcháin a fhoilsiú agus a nochtadh, lena n‑áirítear comhaontuithe ar an leibhéal seirbhíse chun déileáil le hiarrataí ar rochtain ó iarrthóirí rochtana dlisteanacha. Sa nós imeachta rochtana is féidir go n‑áireofar freisin úsáid comhéadain, tairsí nó uirlise teicniúla eile chun córas éifeachtúil a sholáthar chun sonraí clárúcháin a iarraidh agus a rochtain. D’fhonn cleachtais chomhchuibhithe a chur chun cinn ar fud an mhargaidh inmheánaigh, féadfaidh an Coimisiún treoirlínte a ghlacadh maidir leis na nósanna imeachta sin gan dochar d’inniúlachtaí an Bhoird Eorpaigh um Chosaint Sonraí. (63)Ba cheart do na heintitis fhíor‑riachtanacha agus thábhachtacha uile faoin Treoir seo teacht faoi dhlínse an Bhallstáit ina soláthraíonn siad a seirbhísí. Dá soláthródh an t‑eintiteas seirbhísí i mbreis agus Ballstát amháin, ba cheart dó teacht faoi dhlínse ar leithligh agus chomhthráthach gach ceann de na Ballstáit sin. Ba cheart d’údaráis inniúla na mBallstát sin dul i gcomhar le chéile, cúnamh frithpháirteach a sholáthar dá chéile agus i gcás inarb iomchuí, gníomhaíochtaí maoirseachta comhpháirteacha a dhéanamh. (64)Chun cineál trasteorann na seirbhísí agus na n‑oibríochtaí de chuid soláthraithe seirbhíse DNS, clárlanna ainmneacha TLD, soláthraithe líonra soláthair ábhair, soláthraithe seirbhíse néalríomhaireachta, soláthraithe seirbhíse lárionaid sonraí agus soláthraithe digiteacha a chur san áireamh, níor cheart dlínse a bheith ach ag Ballstát amháin thar na heintitis sin. Ba cheart dlínse a shannadh don Bhallstát ina bhfuil a phríomhbhunaíocht san Aontas ag an eintiteas ar leith. Tá feidhmiú éifeachtach gníomhaíochta trí shocruithe cobhsaí intuigthe ó na critéir bhunaíochta chun críocha na Treorach seo. Níl foirm dhlí na socruithe sin, cibé acu trí bhrainse nó fochuideachta ag a bhfuil pearsantacht dhlítheanach, ar an bhfachtóir cinntitheach ina leith sin. Cibé acu a chomhlíontar nó nach gcomhlíontar na critéir sin, níor cheart an méid sin a bheith ag brath ar cibé acu atá nó nach bhfuil na líonraí agus na córais faisnéise lonnaithe go fisiciúil in áit ar leith; ní hionann láithreacht ná úsáid na gcóras sin, astu féin, agus an phríomhbhunaíocht sin agus dá bhrí sin ní critéir chinntitheacha iad chun an phríomhbhunaíocht a chinneadh. Ba cheart an phríomhbhunaíocht a bheith ar an áit san Aontas a ndéantar cinntí a bhaineann le bearta bainistíochta riosca maidir leis an gcibearshlándáil. Is gnách go gcomhfhreagraíonn sí d’áit riarachán lárach na gcuideachtaí san Aontas. Mura ndéantar na cinntí sin san Aontas, ba cheart a mheas go bhfuil an phríomhbhunaíocht sna Ballstáit mar a bhfuil bunaíocht ag an eintiteas ina bhfuil an líon is airde fostaithe san Aontas. I gcás ina ndéanann grúpa gnóthas na seirbhísí, ba cheart a mheas gurb í príomhbhunaíocht an ghnóthais rialúcháin príomhbhunaíocht an ghrúpa gnóthas. (65)I gcásanna ina ndéanann soláthraí seirbhíse DNS, clárlann ainmneacha TLD, soláthraí líonra soláthair ábhair, soláthraí seirbhíse néalríomhaireachta, soláthraí seirbhíse lárionaid sonraí agus soláthraí digiteach nach bhfuil bunaithe san Aontas seirbhísí a thairiscint laistigh den Aontas, ba cheart dó nó di ionadaí a ainmniú. Chun a chinneadh cibé acu atá nó nach bhfuil seirbhísí á dtairiscint ag eintiteas den sórt sin laistigh den Aontas, ba cheart a fhionnadh cibé acu atá nó nach bhfuil sé soiléir go bhfuil sé beartaithe ag an eintiteas seirbhísí a sholáthar do dhaoine i mBallstát amháin nó níos mó. Má tá suíomh gréasáin nó seoladh ríomhphoist agus sonraí teagmhála eile an eintitis nó idirghabhálaí inrochtana san Aontas, nó má bhaintear úsáid as teanga a úsáidtear go ginearálta sa tríú tír ina bhfuil an t‑eintiteas bunaithe, ní leor sin as féin chun rún den sórt sin a fhionnadh. Mar sin féin, le fachtóirí amhail úsáid teanga nó airgeadra a úsáidtear go ginearálta i mBallstát amháin nó níos mó agus an fhéidearthacht ann go n‑ordófar seirbhísí sa teanga eile sin, nó custaiméirí nó úsáideoirí eile atá san Aontas á lua, is féidir gur cosúil go bhfuil sé beartaithe ag an eintiteas seirbhísí a thairiscint laistigh den Aontas. Ba cheart don ionadaí gníomhú thar ceann an eintitis agus ba cheart do na húdaráis inniúla nó do na CSIRTanna a bheith in ann teagmháil a dhéanamh leis an ionadaí. Ba cheart an t‑ionadaí a ainmniú go sainráite le sainordú i scríbhinn ón eintiteas gníomhú thar ceann an eintitis sin maidir lena oibleagáidí faoin Treoir seo, lena n‑áirítear tuairisciú teagmhas. (66)I gcás ina ndéantar faisnéis a mheastar a bheith rúnaicmithe de réir an dlí náisiúnta nó dhlí an Aontais a mhalartú, a thuairisciú nó a chomhroinnt ar bhealach eile faoi fhorálacha na Treorach seo, ba cheart na rialacha comhfhreagracha sonracha maidir le láimhseáil faisnéise rúnaicmithe a chur i bhfeidhm.

(67)Ós rud é go bhfuil cibearbhagairtí ag éirí níos casta agus níos sofaisticiúla, tá bearta braite agus coiscthe maithe ag brath cuid mhór ar chomhroinnt faisnéise thráthrialta idir eintitis maidir le bagairtí agus leochaileachtaí. Rannchuidíonn comhroinnt faisnéise le feasacht mhéadaithe ar chibearbhagairtí, rud a fheabhsaíonn, ar a uain, inniúlacht na n‑eintiteas chun cosc a chur le teacht chun cinn teagmhas iarbhír de dheasca bagairtí agus cuireann sí ar a gcumas d’eintitis éifeachtaí teagmhas a shrianadh ar bhealach níos fearr agus téarnamh ar bhealach níos éifeachtúla uathu freisin. In éagmais treoraíocht ar leibhéal an Aontais, dealraíonn sé gur cuireadh cosc leis an gcomhroinnt faisnéise sin de dheasca fachtóirí éagsúla, go háirithe éiginnteacht maidir leis an gcomhoiriúnacht le rialacha maidir leis an iomaíocht agus leis an dliteanas. (68)Dá bhrí sin, ba cheart eintitis a spreagadh chun a n‑eolas aonair agus a dtaithí phraiticiúil a threisiú go comhchoiteann ar an leibhéal straitéiseach, oirbheartaíoch agus oibríochtúil d’fhonn cur lena gcumas measúnú agus faireachán leordhóthanach a dhéanamh ar chibearbhagairtí, cosaint a dhéanamh ina n‑aghaidh agus freagairt dóibh. Dá bhrí sin, is gá teacht chun cinn sásraí ar leibhéal an Aontais a chumasú le haghaidh socruithe deonacha malartaithe faisnéise. Chun na críche sin, ba cheart do na Ballstáit tacaíocht agus spreagadh a thabhairt go gníomhach freisin d’eintitis ábhartha nach gcumhdaítear le raon feidhme na Treorach seo chun bheith rannpháirteach sna sásraí um chomhroinnt faisnéise sin. Ba cheart na sásraí sin a stiúradh i gcomhlíonadh iomlán rialacha iomaíochta an Aontais agus rialacha dhlí an Aontais maidir le cosaint sonraí chomh maith leis sin. (69)Maidir le próiseáil sonraí pearsanta, a mhéid a bhfuil fíorghá léi agus atá comhréireach chun go n‑áiritheofar slándáil líonraí agus faisnéise de chuid eintiteas, údaráis phoiblí, CERTanna, CSIRTanna, agus soláthraithe teicneolaíochtaí slándála agus seirbhísí slándála, ba cheart í a bheith ina leas dlisteanach de chuid an rialaitheora sonraí lena mbaineann, dá dtagraítear i Rialachán (AE) 2016/679. Mar chuid de sin ba cheart bearta a áireamh a bhaineann le teagmhais a chosc agus a bhrath, anailís a dhéanamh orthu agus freagairt dóibh, bearta chun feasacht a ardú i ndáil le cibearbhagairtí sonracha, malartú faisnéise i gcomhthéacs fheabhsúchán agus nochtadh comhordaithe na leochaileachtaí, chomh maith le malartú deonach faisnéise maidir leis na teagmhais sin, chomh maith le cibearbhagairtí agus leochaileachtaí, táscairí comhréitigh, oirbheartaíocht, teicnící agus nósanna imeachta, foláirimh chibearshlándála agus uirlisí cumraíochta. Is féidir go gceanglófar próiseáil na gcineálacha sonraí pearsanta seo a leanas leis na bearta sin: Seoltaí IP, aimsitheoirí aonfhoirmeacha acmhainne (URLanna), ainmneacha fearainn, agus seoltaí ríomhphoist. (70)Chun go neartófar na cumhachtaí maoirseachta agus na gníomhaíochtaí atá ina gcuidiú le comhlíontacht éifeachtach a áirithiú, leis an Treoir seo ba cheart foráil a dhéanamh maidir le híosliosta de ghníomhaíochtaí maoirseachta agus de mhodhanna maoirseachta trína bhféadfaidh údaráis inniúla maoirseacht a dhéanamh ar eintitis fhíor‑riachtanacha agus thábhachtacha. Ina theannta sin, leis an Treoir seo ba cheart difreáil córais maoirseachta a bhunú idir eintitis fhíor‑riachtanacha agus tháb