2011/0131 (COD)

Togra le haghaidh

RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

maidir le boinn euro a eisiúint

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 133 de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint don tuairim ón mBanc Ceannais Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na Parlaimintí náisiúnta,

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach ,

De bharr an méid seo a leanas:

(1) Le conclúidí na Comhairle an 23 Samhain 1998 agus an 5 Samhain 2002 maidir le boinn euro atá ceaptha lena mbailiú, le Moladh 2009/23/CE ón gCoimisiún an 19 Nollaig 2008 maidir le treoirlínte comhchoiteanna i ndáil leis an taobh náisiúnta de bhoinn euro atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht agus eisiúint bonn euro atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht[1], arna fhormhuiniú le conclúidí na Comhairle an 10 Feabhra 2009, agus le Moladh 2010/191/AE ón gCoimisiún an 22 Márta 2010 maidir le raon feidhme agus éifeachtaí nótaí bainc agus bonn euro atá ina ndlíthairiscint[2], déantar foráil maidir le cleachtais mholta i ndáil le boinn euro inbhailithe, eisiúint bonn euro atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht, lena n‑áirítear boinn chomórtha atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht, agus comhairliúchán sula scriostar boinn euro fhónta atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht.

(2) Ó tharla nach bhfuil forálacha éigeantacha ann maidir le boinn euro a eisiúint, níl creat atá comhtháite a dhóthain ag an airgeadra aonair agus d'fhéadfadh a bheith mar thoradh air sin cleachtais éagsúla sna Ballstáit. Ar mhaithe le trédhearcacht agus deimhneacht dhlíthiúil, is gá, dá bhrí sin, rialacha ceangailteacha a thabhairt isteach maidir heisiúint bonn euro.

(3) I gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 974/98 ón gComhairle an 3 Bealtaine 1998 maidir le tabhairt isteach an euro[3], tá stádas dlíthairisceana i ngach 'Ballstáit rannpháirteach', arna sainmhíniú sa Rialachán sin, ag boinn atá ainmnithe in euro agus in cent agus a chomhlíonann na hainmníochtaí agus na sonraíochtaí teicniúla atá leagtha síos ag an gComhairle. Tá a n-ainmníochtaí agus a sonraíochtaí teicniúla leagtha síos i Rialachán (CE) Uimh. 975/98 ón gComhairle an 3 Bealtaine 1998 maidir le hainmníochtaí agus sonraíochtaí bonn euro atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht[4].

(4) Amach ó ghnáthbhoinn euro atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht, féadfaidh na Ballstáit boinn euro chomórtha, atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht chun ábhair shonracha a cheiliúradh, a éisiúint faoi réir teorainneacha arna leagan síos de réir bliana agus de réir Ballstáit eisiúna maidir le líon agus eisiúint bonn dá sórt. Ina theannta sin, is gá teorainneacha áirithe a chur le líon na mbonn comórtha atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht d'fhonn a áirithiú gur céatadán íseal d'iomlán na mbonn dhá euro atá i gcúrsaíocht a bheidh iontu. Mar sin féin, ba cheart go bhfágfadh na teorainneacha sin go bhféadfaí líon leordhóthanach bonn comórtha a eisiúint d'fhonn a áirithiú go scaipfear go héifeachtach iad.

(5) Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann boinn euro inbhailithe a eisiúint freisin, boinn nach bhfuil ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht agus atá indealaithe gan dua ó bhoinn euro atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht. Sa Bhallstát eisiúna amháin ba cheart stádas dlíthairisceana a bheith ag boinn euro inbhailithe, agus níor cheart iad a eisiúint lena gcur i gcúrsaíocht.

(6) D'fhonn a áirithiú nach dtógfar boinn euro inbhailithe in ábhraíocht bonn euro atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht, ba cheart iad a bheith indealaithe gan dua óna chéile. Lena chois sin, is iomchuí go gcuirfear boinn euro inbhailithe san áireamh sa líon bonn atá le formheas ag an mBanc Ceannais Eorpach, ach ar bhonn comhiomláin seachas ar bhonn gach eisiúna ar leith.

(7) Is iomchuí, agus tá sé ag teacht le cleachtas na mBallstát rannpháirteach, boinn euro atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht, boinn chomórtha atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht san áireamh, a chur i gcúrsaíocht ar a n‑aghaidhluach, cé go bhféadfar líon beag díobh a dhíol ar phraghas níos airde más de chaighdeán speisialta iad nó má chuirtear ar fáil iad i bpacáistíocht speisialta.

(8) Ionas nach scriosfaidh Ballstát amháin boinn euro fhónta atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht nuair atá Ballstát eile ina ngátar, ba cheart do na Ballstáit dul i gcomhairle a chéile roimh dóibh na boinn a scriosadh.

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

Airteagal 1

Ábhar

Leagtar síos sa Rialachán seo na rialacha maidir le heisiúint bonn euro atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht, lena n-áirítear boinn chomórtha atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht, agus maidir le comhairliúchán a dhéanamh sula scriostar boinn euro fhónta atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht.

Airteagal 2

Sainmhínithe

Chun críocha an Rialacháin seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

1. Ciallaíonn 'boinn euro atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht' boinn euro atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht agus a bhfuil a n-ainmníochtaí agus a sonraíochtaí teicniúla leagtha síos i Rialachán (CE) Uimh. 975/98 ón gComhairle an 3 Bealtaine 1998.

2. Ciallaíonn 'boinn euro chomórtha atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht' boinn euro atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht chun ábhar sonrach a chomóradh, arna shonrú in Airteagal 1(f) de Rialachán (CE) Uimh. 975/98 ón gComhairle

3. Ciallaíonn 'boinn euro inbhailithe' boinn euro atá ceaptha lena mbailiú agus nach bhfuil ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht.

Airteagal 3

Cineálacha bonn euro

Féadfaidh na Ballstáit dhá chineál bonn euro a eisiúint: boinn euro atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht, lena n-áirítear boinn chomórtha atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht, agus boinn euro inbhailithe.

Airteagal 4

Eisiúint bonn euro atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht

1. Is ar a n-aghaidhluach a eiseofar boinn euro atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht.

2. De mhaolú ar mhír 1, féadfar líon beag, nach mó ná 5 % de luach iomlán agus líon iomlán na mbonn euro arna n-eisiúint, a eisiúint ar luach atá níos airde ná an aghaidhluach má thugann cáilíocht speisialta an bhoinn nó pacáistíocht speisialta údar leis sin.

Airteagal 5

Eisiúint bonn euro comórtha atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht

1. Ní fhéadfaidh gach Ballstát rannpháirteach ach aon bhonn euro comórtha amháin atá ceaptha lena chur i gcúrsaíocht a eisiúint in aghaidh na bliana, amach ó na cásanna seo a leanas:

(a) nuair a eisíonn gach Ballstát rannpháirteach i dteannta a chéile boinn euro chomórtha atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht;

(b) nuair a eisítear bonn euro atá ceaptha lena chur i gcúrsaíocht nuair atá post an Chinn Stáit folamh go sealadach nó gafa go sealadach.

2. Líon iomlán na mbonn comórtha atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht a eisítear in aon eisiúint amháin, ní sháróidh sé cibé acu is airde den dá theorainn seo:

a) 0,1 % de líon iomlán na mbonn dhá euro a chuireann gach Ballstát rannpháirteach i gcúrsaíocht go dtí tús na bliana roimh bhliain eisiúna an bhoinn chomórtha; féadfar an teorainn sin a ardú go 2,0 % de líon iomlán na mbonn dhá euro a eisíonn gach Ballstát rannpháirteach más ábhar a bhfuil aithne amuigh air agus an-siombalachas ag baint leis atá á chomóradh. Sa chás sin, staonfaidh an Ballstát eisiúna de bhoinn eile chomórtha atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht a eisiúint faoi réir na teorann ardaithe sin sna ceithre bliana ina dhiaidh sin agus míneoidh sé na cúiseanna leis an teorainn ardaithe a úsáid.

a) 5,0 % de líon iomlán na mbonn dhá euro a chuireann an Ballstát eisiúna i gceist i gcúrsaíocht go dtí tús na bliana roimh bhliain eisiúna an bhoinn chomórtha;

3. Formheasfaidh an Grúpa Euro na boinn euro chomórtha atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht arna n‑eisiúint ag gach Ballstát le chéile.

Airteagal 6

Eisiúint bonn euro inbhailithe atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht

1. Is sa Bhallstát eisiúna amháin a bheidh stádas dlíthairisceana ag boinn euro inbhailithe.

Beidh céannacht an Bhallstáit eisiúna soiléir so‑aitheanta ar an mbonn.

2. Ionas go bhféadfar iad a dhealú gan dua ó bhoinn euro atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht, comhlíonfaidh boinn euro inbhailithe na critéir seo a leanas:

a) beidh an n-aghaidhluach éagsúil le haghaidhluach bonn euro atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht;

b) ní bheidh orthu íomhánna atá cosúil le taobhanna comónta bonn euro atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht ná cosúil le taobh náisiúnta aon bhoinn euro atá ceaptha lena chur i gcúrsaíocht;

c) beidh difear suntasach idir iad agus boinn euro atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht ó thaobh ar a laghad péire de na trí shaintréithe seo: dath, trastomhas, meáchan. Measfar go bhfuil an difear suntasach má tá na luachanna, lamháltais san áireamh, lasmuigh de na raonta lamháltas atá leagtha síos maidir le boinn euro atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht;

d) ní bheidh orthu corr dheilbhithe le scolbáil mhín ná cruth ar nós 'blátha Spáinnigh';

3. Féadfar boinn euro inbhailithe atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht a eisiúint ar a n‑aghaidhluach nó ar luach os cionn a n‑aghaidhluacha.

4. Déanfar eisiúintí bonn euro inbhailithe a chur san áireamh ar bhonn comhiomláin sa líon eisiúintí bonn atá le formheas ag an mBanc Ceannais Eorpach.

5. Déanfaidh na Ballstáit gach beart iomchuí chun bac a chur ar bhoinn euro inbhailithe a bheith á n‑úsáid mar mhodh íocaíochta, bearta amhail pacáistíocht speisialta, teastas fíordheimhniúcháin, fógra roimh ré ón údarás eisiúna, nó iad a eisiúint ar luach atá os cionn an aghaidhluacha.

Airteagal 7

Comhairliúchán sula scriostar boinn euro atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht

Sula scriosfaidh siad boinn euro atá ceaptha lena gcur i gcúrsaíocht nach boinn euro neamhfhónta le haghaidh cúrsaíochta iad i gcomhréir le hAirteagal 2(b) de Rialachán (AE) Uimh. 1210/2010[5], rachaidh na Ballstáit i gcomhairle a chéile tríd an bhfochoiste ábhartha den Choiste Eacnamaíoch agus Airgeadais agus cuirfidh siad ar an eolas ina leith Stiúrthóirí Mionta na mBallstát rannpháirteach arna sainiú i Rialachán (CE) Uimh. 974/98 ón gComhairle[6].

Airteagal 8

Teacht i bhfeidhm

Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Beidh sé ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach sna Ballstáit i gcomhréir leis na Conarthaí.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil,

Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán An tUachtarán

[1] IO L 9, 14.1.2009, lch. 52.

[2] IO L 83, 30.3.2010, lch. 70.

[3] IO L 139, 11.5.1998, lch. 1.

[4] IO L 139, 11.5.1998, lch. 6.

[5] IO L 339, 22.12.2010, lch. 1.

[6] IO L 139, 11.5.1998, lch. 1.