AN COIMISIÚN EORPACH An Bhruiséil,30.11.2016 COM(2016) 759 final 2016/0375(COD) Togra le haghaidh RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le Rialachas an Aontais Fuinnimh,



lena leasaítear Treoir 94/22/CE, Treoir 98/70/CE, Treoir 2009/31/CE, Rialachán (CE) Uimh. 663/2009, Rialachán (CE) Uimh. 715/2009, Treoir 2009/73/CE, Treoir 2009/119/CE ón gComhairle, Treoir 2010/31/AE,

Treoir 2012/27/AE, Treoir 2013/30/AE agus Treoir (AE) 2015/652 ón gComhairle agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 525/2013 (Téacs atá ábhartha maidir le LEE) {SWD(2016) 394 final}

{SWD(2016) 395 final}

{SWD(2016) 396 final}

{SWD(2016) 397 final}



MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN 1.COMHTHÉACS AN TOGRA •Forais agus cuspóirí an togra Ní féidir Aontas Fuinnimh láidir ag a bhfuil beartas aeráide uaillmhianach agus athrú ón mbonn aníos ar ár gcóras fuinnimh a bhaint amach ach amháin trí ghníomhaíocht chomhordaithe idir reachtach agus neamhreachtach ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta a ghlacadh. Chun é seo a bhaint amach beidh gá le Rialachas láidir a chinnteoidh go mbeidh idir bheartais agus bhearta ag na leibhéil éagsúla comhsheasmhach, comhlántach agus sách uaillmhianach. Is é príomhchuspóir an tionscnaimh seo ná an bonn reachtach riachtanach a leagan amach don phróiseas seo chun an tAontas Fuinnimh a sheachadadh. Is bonn é seo nach mór é a chomhlánú le bearta neamhreachtacha agus le gníomhaíocht chun go néireoidh leis an Rialachas. Beidh laghdú nach beag ar ualach riaracháin na mBallstát, an Choimisiúin agus Foras eile AE mar thoradh ar an togra, rud atá ag teacht le tiomantas láidir an Choimisiúin do Rialáil Níos Fearr. Tá tairbhí ag na ceanglais phleanála agus tuairiscithe atá ann faoi láthair (don Choimisiún agus do na Ballstáit araon) sna réimsí fuinnimh agus aeráide ó thaobh faisnéise mionsonraithe ar shainréimsí beartais agus tacaíonn siad le cur chun feidhme reachtaíochta earnála. Mar sin féin, tá siad ar fáil i réimse leathan píosaí reachtaíochta ar leith a glacadh ag amanna éagsúla. Dá thoradh sin tá méid áirithe iomarcaíochta, neamhleanúnachais agus forluí ann chomh maith le heaspa comhtháthaithe idir an réimse fuinnimh agus an réimse aeráide. Lena chois sin, sainmhíníodh cuid de na ceanglais atá ann faoi láthair i bhfianaise na spriocanna comhfhreagracha do 2020 a bhaint amach agus dá bhrí sin níl siad oiriúnach chun tacú le Creat 2030 um Fhuinneamh agus Aeráid ná níl siad sioncronaithe leis na hoibleagáidí pleanála agus tuairiscithe faoi Chomhaontú Pháras. Leis an togra seo tabharfar na hoibleagáidí pleanála agus tuairiscithe le chéile atá scaipthe ar fud phríomhphiosaí reachtaíochta AE um fhuinneamh, aeráid agus réimsí beartais eile a bhaineann leis an Aontas Fuinnimh. Ar an gcuma seo déanfar na hoibleagáidí a shimpliú go mór. Leis an togra laghdaítear na riachtanais seo, ailínítear agus tugtar cothrom le dáta iad agus baintear dúbláil atá ann faoi láthair. San iomlán déantar breis is 50 oibleagáid ón acquis fuinnimh agus aeráide atá ann faoi láthair a chomhtháthú, a chuíchóiriú nó a aisghairm leis an togra. Áirítear orthu seo oibleagáidí um pleanáil, tuairisciú agus faireachán (ag comhtháthú 31 acu agus ag baint 23 acu). Leis an bpróiseas cuíchóirithe um Rialachas polaitiúil idir an Coimisiún agus na Ballstáit, le dlúthrannpháirtíocht ó institiúidí eile AE, déanfar minicíocht agus tráthúlacht na noibleagáidí a ailíniú, cuirfear feabhas mór ar thrédhearcacht agus ar chomhar agus cruthófar tairbhí breise ó thaobh laghdú an ualaigh riaracháin de dá thoradh. Ina chuid conclúidí an 24 Deireadh Fómhair 2014 chomhaontaigh an Chomhairle Eorpach ar chreat 2030 um fhuinneamh agus aeráid, bunaithe ar mholadh an Choimisiúin. ilíodh sna conclúidí go bhforbrófaí Rialachas iontaofa trédhearcach gan aon ualach riaracháin nach bhfuil gá leis, mar chabhair chun a áirithiú go gcomhlíonfaidh AE a chuid spriocanna faoin mbeartas fuinnimh leis an tsolúbthacht atá riachtanach do na Ballstáit ar shlí a lánurramóidh a saoirse maidir lena meascán fuinnimh féin a chinneadh. Aibhsíodh gur cheart an Rialachas sin a thógáil ar chlocha tógála atá ann cheana, cosúil le cláir náisiúnta aeráide, pleananna náisiúnta don fhuinneamh inathnuaite agus don éifeachtúlacht fuinnimh agus an gá le cuíchóiriú a dhéanamh ar shraitheanna pleanála agus tuairiscithe ar leith agus iad a thabhairt le chéile. Leathnaigh Straitéis an Aontais Fuinnimh an 25 Feabhra 2015 an raon Rialachais thar Chreat 2030 um fhuinneamh agus aeráid chuig gach ceann de na cúig ghné den Aontas Fuinnimh (cinnteacht fuinnimh, dlúthpháirtíocht agus muinín; an margadh inmheánach fuinnimh; measarthacht éilimh; dícharbónú, fuinneamh inathnuaite san áireamh; agus taighde, nuálaíocht agus iomaíochas). Thug Staid an Aontais Fuinnimh an 18 Samhain 2015 agus Treoir an Choimisiúin do Bhallstáit ar phleananna náisiúnta fuinnimh agus aeráide a bhí mar aguisín leis tuilleadh sonraí agus shonraigh sé gur cheart don Rialachas a bheith fréamhaithe sa reachtaíocht. Aithníodh i gconclúidí na Comhairle Fuinnimh an 26 Samhain 2015 go mbeidh Rialachas ina uirlis fíorriachtanach chun an tAontas Fuinnimh a chur le chéile go héifeachtúil agus go héifeachtach. Go comhuaineach leis seo, reáchtáiltear comhráite go rialta idir an Coimisiún agus na Ballstáit i gcreat an Ghrúpa Oibre Theicniúil um Pleananna Náisiúnta Fuinnimh agus Aeráide. I rún ó Pharlaimint na hEorpa dar teideal "I dTreo Aontas Fuinnimh Eorpach" an 15 Nollaig 2015 iarradh gur cheart do Rialachas an Aontais Fuinnimh a bheith uaillmhianach, iontaofa, trédhearcach, daonlathach agus gur cheart dó Parlaimint na hEorpa a chuimsiú go huile agus go hiomlán chun a áirithiú go mbainfear spriocanna aeráide agus fuinnimh na bliana 2030 amach. Ar an mbonn seo tá an togra seo ag díriú ar an gcreatlach rialúcháin um Rialachas an Aontais Fuinnimh a bhunú ar dhá phríomhthaca: Ar dtús, oibleagáidí maidir le pleanáil, tuairisciú agus faireachán sa réimse fuinnimh agus aeráide a lárshruthú chun go léireofar na prionsabail i dtaca le rialáil níos fearr. Ar an dara dul síos, próiseas polaitiúil láidir a shainmhíniú idir na Ballstáit agus an Coimisiún le dlúthrannpháirtíocht institiúidí eile AE, i bhfianaise spriocanna an Aontais Fuinnimh a bhaint amach, go háirithe a chuid spriocanna fuinnimh agus aeráide 2030. Ar an 5 Deireadh Fómhair 2016, dhaingnigh an tAontas Eorpach Comhaontú Pháras, a tháinig i bhfeidhm an 4 Samhain 2016. Cuireann an Rialúchán atá molta le cur chun feidhme Chomhaontú Pháras lena náirítear an timthriall athbhreithnithe 5 bliana atá aige agus cinntíonn sé go gcomhtháthófar riachtanais faireacháin, tuairiscithe agus fíorúcháin faoi ChreatChoinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide (UNFCCC) agus faoi Chomhaontú Pháras go comhchuí i rialachas an Aontais Fuinnimh. •Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana Bunaithe ar na torthaí a bhí ar Sheiceáil Oiriúnachta ar an acquis fuinnimh agus ar chodanna ábhartha den acquis aeráide, is é a dhéanfaidh an Rialachán atá molta na hoibleagáidí pleanála agus tuairiscithe atá ar na Ballstáit agus na hoibleagáidí faireacháin atá ar an gCoimisiún agus atá le fáil sa reachtaíocht earnálach faoi láthair a choinneáil, a aisghairm nó a leasú. Ullmhaíodh an togra go comhthreomhar le hathbhreithnithe an Choimisiúin ar an Treoir maidir le hÉifeachtúlacht Fuinnimh, an Treoir maidir le Feidhmíocht Fuinnimh Foirgneamh, an Treoir maidir le Fuinneamh Inathnuaite agus píosaí éagsúla reachtaíochta atá cuimsithe sa Tionscnamh Deartha Margaidh d'fhonn a áirithiú go bhfuil comhtháthú iomlán idir na tionscnaimh seo. Lena chois sin, cinntíodh comhsheasmhacht le píosaí reachtaíochta eile de chuid AE sna réimsí aeráide agus fuinnimh. De bhreis air seo, comhtháthaíonn an togra an Rialachán um shásraí faireacháin (MMR) chun a áirithiú go bhfuil comhtháthú idir an réimse fuinnimh agus an réimse aeráide. Go ginearálta, leanann an togra ar aghaidh leis an gcur chuige arb iad na forálacha um pleanáil, tuairisciú agus faireachán faoi Rialachán an tSásra Faireacháin Aeráide a bhí mar thoradh ar chuíchóiriú a rinneadh roimhe sin sa réimse aeráide. Mar sin féin, déanann an togra seo forálacha an Rialacháin um shásraí faireacháin atá ann cheana a chuíchóiriú le reachtaíocht sa réimse fuinnimh, tugann sé na forálacha atá ann cheana féin cothrom le dáta chun iad a chur in oiriúint do chur chun feidhme an Rialacháin um Chomhroinnt Díchill agus an Rialacháin maidir le Talamhúsáid, Athrú ar Thalamhúsáid agus Foraoiseacht agus chun gealltanais an Aontais Eorpaigh faoi Chomhaontú Pháras a chomhlíonadh. De bhrí go gclúdaíonn an togra roinnt réimsí ábhair, socraíodh gan athmhúnlú ar Rialachán an tSásra Faireacháin Aeráide a mholadh. Mar sin féin, is tábhachtach leis an gCoimisiún gach ábhar a bhí i Rialachán an tSásra Faireacháin Aeráide agus nach bhfuil sé i gceist aon athrú a dhéanamh air leis an togra reatha, a choinneáil. •Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais Tá an tionscnamh nasctha chomh maith le réimsí beartais eile mar iompar, comhshaol, tionsclaíocht, geilleagar, taighde agus iomaíochas. Is tábhachtach an rud é áfach a thabhairt dár naire go ndírítear an tionscnamh seo i dtaca le cuíchóiriú agus comhtháthú pleanála agus tuairiscithe ar na réimsí fuinnimh agus aeráide agus ag an am céanna go sníomhtar isteach roinnt sraitheanna tuairiscithe agus pleanála ar leith i réimsí eile. Tá sé seo riachtanach chun a áirithiú gur féidir an próiseas a bhainistiú agus é a dhíriú ar phríomhchuspóirí an Aontais Fuinnimh. Comhlánaíonn gné na moltaí ón gCoimisiún do Bhallstáit mar atá siad leagtha amach ag an Rialachán atá beartaithe na moltaí a eisíodh i gcomhthéacs an tSeimeastair Eorpaigh agus tá sí ag teacht leis. Díríonn an Seimeastar Eorpach ar shaincheisteanna um athchóiriú macraeacnamaíoch agus struchtúrtha (nach mbíonn nasctha ach go hannamh le fuinneamh nó aeráid). Téann an Rialachas i ngleic le cúrsaí fuinnimh agus aeráide mar shaincheisteanna beartais ar leith áfach. Má bhaineann saincheisteanna beartais ar leith maidir le fuinneamh agus aeráid le hathchóiriú macraeacnamaíoch nó struchtúrtha ba cheart dóibh fós a bheith mar chuid den Seimeastar Eorpach.

2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT •Bunús dlí Is iad Ailt 191, 192 agus 194, CFAE (an Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh) bunús dlí fhorálacha uile an Rialacháin. Leis an Rialachán beartaithe táthar ag iarraidh cuspóir dlisteanach a bhaint amach laistigh de raon na nalt seo. Tá feidhm de ghnáth ag an ngnáthnós imeachta reachtach maidir le glacadh le bearta de réir Airteagail 192(1) CFAE agus Airteagail 194(2) den CFAE. •Coimhdeacht (maidir le hinniúlacht neamheisiach) Tá an gá le meas a léiriú ar phrionsabal na coimhdeachta ar cheann de na smaointe bunúsacha ar a bhfuil an Rialachas bunaithe. Is é is bunús leis ná an cur chuige gur cheart do na Ballstáit féin pleananna náisiúnta a bhunú mar aon leis na cuspóirí agus na bearta a leagtar amach iontu. An gá le beart AE De bharr go mbaineann roinnt gnéithe de Straitéis an Aontais Fuinnimh le cuspóirí atá socraithe ar leibhéal AE tá gá le gníomhaíocht ar leibhéal an Aontais chun a áirithiú go mbainfear na cuspóirí seo amach. Lena chois sin, tá gá leis an mbeart seo chun comhleanúnachas na mbeartas fuinnimh agus aeráide laistigh d'AE agus ar fud na mBallstát a bhaint amach agus solúbthacht do na Ballstáit a chaomhnú ag an am céanna. Thairis sin, ní féidir dul i ngleic le mórchuid na bhfadhbanna fuinnimh atá roimh an Aontas trí ghníomhaíocht náisiúnta gan aon chomhordú. Is fíor sin leis i dtaobh athrú aeráide, rud a théann trasna teorainneacha agus nach féidir a réiteach trí ghníomhaíocht áitiúil, náisiúnta ná fiú trí ghníomh ar leibhéal AE amháin. Thairis sin, tá gá le gníomhaíocht ón Aontas chun comhar idir Ballstáit AE a chur chun cinn tuilleadh de bharr go bhfuil gach gné den Aontas Fuinnimh ag baint le cúrsaí trasteorann. Ní fhéadfaí ceann ar bith de ghnéithe an Aontais Fuinnimh a chur chun feidhme go héifeachtach gan Rialachas AE idir na Ballstáit agus comhar réigiúnach a bheith á chothú ag an gCoimisiún i mbeartas fuinnimh agus aeráide. Tá gá le gníomhaíocht ar leibhéal AE leis, chun a áirithiú go bhfuil AE ullamh chun a bheith rannpháirteach go huile agus go hiomlán sa phróiseas athbhreithnithe faoi Chomhaontú Pháras. Mar fhocal scoir, tá gá le gníomhaíocht AE chun cuíchóiriú a dhéanamh ar oibleagáidí phleanála, tuairiscithe agus faireacháin atá ann cheana mar tá na hoibleagáidí reatha ina thaobh seo leagtha síos i reachtaíocht AE – ní féidir iad seo a leasú agus/nó a aisghairm ach amháin trí thogra reachtaíochta ar leibhéal AE. Breisluach AE Cabhróidh bunú Rialachais láidir ar Aontas Fuinnimh chun a áirithiú go mbainfidh AE agus a chuid Ballstát amach le chéile cuspóirí an Aontais Fuinnimh a chomhaontaigh siad. Áirítear air seo spriocanna fuinnimh agus aeráide 2030. Lena chois sin, cabhróidh sé chun dúshláin chomhchoiteanna a réiteach le chéile ar shlí éifeachtach inacmhainne. Tá géarghá leis seo mar gheall ar na riachtanais shuntasacha infheistíochta a theastaíonn san earnáil fuinnimh sna blianta seo amach romhainn. Bainfidh na Ballstáit tairbhe as creat pleanála agus tuairiscithe a bheidh cuíchóirithe agus simplithe dá gcuid beartas fuinnimh agus aeráide. Éascóidh nósanna imeachta riaracháin níos éifeachtúla agus níos comhleanúnaí laistigh de na húdaráis náisiúnta agus idir na Ballstáit forbairt agus cur chun feidhme níos éifeachtúla ar bheartais fuinnimh agus aeráide. Bainfidh an earnáil phríobháideach leas as creataí rialúcháin náisiúnta níos trédhearcaí mar bhonn do shocruithe infheistíochta sna réimsí fuinnimh agus aeráide; agus bainfidh saoránaigh leas as na tairbhí a bhaineann le faisnéis níos fearr ar chur chun feidhme an Aontais Fuinnimh agus ar na beartais a ghabhann leis. •Comhréireacht Tá gá leis an togra Rialachais a bheith fréamhaithe i reachtaíocht (seachas cur chuige neamhreachtaíochta) chun a áirithiú go gcuirfidh gach Ballstát leis an bpróiseas agus le saothrú comhchuspóirí agus comhspriocanna ar shlí inchomparáide, d'fhonn feabhas a chur ar sheasmhacht rialála agus cinnteacht infheisteora, agus d'fhonn comhfhaireachán idir na Ballstáit agus an Aontas a áirithiú. Tá an cur chuige i leith pleanáil agus tuairisciú náisiúnta bunaithe ar an tSeiceáil Oiriúnachta (féach thíos) a raibh sé mar phríomhchuspóir aici comhréireacht an chur chuige reatha a mheas agus feabhas a chur, mar is iomchuí, ar mheas ar an bprionsabal. Tá an cur chuige i leith an phróisis atriallaigh idir Ballstáit agus an Coimisiún bunaithe ar mholtaí ón gCoimisiún seachas, mar shampla, Cinntí ón gCoimisiún, d'fhonn comhréireacht a áirithiú mar aon le meas iomlán ar chearta na mBallstát faoi Airteagal 194 CFAE. •An rogha ionstraime Tá gá le Rialachán seachas Treoir chun infheidhmeacht dhíreach na bhforálacha a áirithiú agus, ar an gcuma seo, inchomparáideacht na bpleananna agus na dtuarascálacha náisiúnta fuinnimh agus aeráide a áirithiú. Tá buntáiste eile ag an infheidhmeacht dhíreach mar go gcuireann sí an cumas ar fáil chun go mbeadh na pleananna i bhfeidhm i bhfad roimh 2021. Lena chois sin, tá mórán de na forálacha sa Rialachán nach bhfuil dírithe ar Bhallstáit agus dá bhrí sin ní fhéadfaí iad a chur chun feidhme trí thrashuíomh náisiúnta (e.g. oibleagáidí ar an gCoimisiún, an próiseas mórthimpeall moltaí ón gCoimisiún, an Ghníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil, s.r.l.).

3.TORTHAÍ Ó MHEASTÓIREACHTAÍ EX POST, Ó CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS Ó MHEASÚNUITHE TIONCHAIR •Oiriúnacht rialála agus simpliú Ceann de phríomhchuspóirí an Rialacháin bheartaithe is ea oiriúnacht rialála agus simpliú a áirithiú. I gcomhréir le tiomantas an Choimisiúin do Rialáil Níos Fearr tá ullmhúchán cuimsitheach déanta ar an togra agus é bunaithe ar thrédhearcacht agus ar theagmháil leanúnach leis na páirtithe leasmhara. Moltar sa tSeiceáil Oiriúnachta (REFIT) agus í ag tacú leis an Rialachán atá beartaithe, go bhféadfar a bheith ag súil le laghdú suntasach ar an ualach riaracháin ar Bhallstáit agus ar an gCoimisiún mar thoradh ar an gcur chuige nua ach nach mbeifear in ann ach cainníochtú a dhéanamh i bpáirt ar na tionchair sin de dheasca teorainn a bheith ar na sonraí iontaofa atá le fáil. Ag an am céanna, bheadh roinnt tairbhí mar thoradh ar an gcur chuige nua a chuirfeadh feabhas nach beag ar chomhleanúnachas agus ar éifeachtacht. Níl aon eisceachtaí san áireamh sa togra maidir le micrifhiontair agus níl aon chur chuige tiomnaithe i leith FBManna ann toisc nach nimríonn an tionscnamh aon tionchar ar na haonáin seo. Feabhsóidh an Rialachán atá beartaithe ról an ríomhthuairiscithe, agus táthar ag súil go laghdóidh sé sin an tualach riaracháin a thuilleadh. •Measúnú tionchair Ullmhaíodh an Measúnú Tionchair a ghabhann leis an togra seo agus forbraíodh é de réir na treorach is infheidhme maidir le Rialáil Níos Fearr. Tá tuairim dhearfach eisithe ag an mBord Scrúdúcháin Rialála. Tá feabhsuithe atá molta ag an mBord curtha san áireamh sa leagan deiridh. Maidir le roghanna beartais i ndáil le cuíchóiriú a dhéanamh ar oibleagáidí pleanála, tuairiscithe agus faireacháin tá measúnú déanta ar roghanna idir treoir bhog (neamhreachtach) do Bhallstáit agus cuir chuige éagsúla dlíthiúla chun oibleagáidí atá ann cheana féin a chuíchóiriú agus a chomhtháthú. Rinneadh measúnú freisin ar roinnt roghanna beartais éagsúla, mar shampla, maidir le nuashonruithe, tréimhsiúlacht na bpleananna agus na dtuarascálacha náisiúnta, agus faireachán an Choimisiúin; an próiseas atriallach idir Ballstáit agus an Coimisiún lena náirítear moltaí chuig Ballstáit; freagra beartais a d'fhéadfaí a thabhairt mura leor iarrachtaí comhiomlánaithe na mBallstát chun na cuspóirí atá comhaontaithe ar leibhéal AE a bhaint amach; ról an chomhairliúcháin réigiúnaigh i bhforbairt pleananna náisiúnta. Ba é tátal an Mheasúnaithe Tionchair gurb é an rogha tosaíochta gníomh aonair dlí a chuimseodh an Rialachán um shásraí faireacháin ina iomláine. Léirigh sé gá foráil a dhéanamh maidir le roinnt nuashonruithe foirmiúla ar phleananna náisiúnta agus ar thuarascálacha débhliantúla ar dhul chun cinn ó Bhallstáit chomh maith le tuarascálacha faireacháin ón gCoimisiún (tuarascálacha bliantúla do shainréimsí beartais san áireamh). Bhain sé de thátal as gur cheart don phróiseas atriallach leis an gCoimisiún plé le forbairt (uaillmhian) chomh maith le cur chun feidhme (seachadadh) pleananna náisiúnta agus go bhfuil gá le moltaí an Choimisiúin maidir le pleananna náisiúnta agus le tuarascálacha ar dhul chun cinn. De bhreis air seo bhain sé de tháthal as go bhfuil gá le comhairliúcháin réigiúnacha éigeantacha Ballstát eile i leith dréachtaí agus leaganacha deiridh de phleananna náisiúnta lena áirithiú go ndéanfar comhordú sásúil ar na próisis phleanála agus ar na beartais náisiúnta i gcomhthéacs an Aontais Fuinnimh. Bheadh na tionchair is fearr mar thoradh ar an gcónasc thuasluaite de roghanna beartais tosaíochta i ndáil le laghdú ar an ualach riaracháin agus i ndáil le solúbthacht do Bhallstáit. Ag an am céanna chinnteofaí Rialachas atá sách láidir chun a áirithiú go mbainfear cuspóirí an Aontais Fuinnimh amach. Tagairt don Achoimre Feidhmiúcháin ar an measúnú tionchair: SWD(2016)395 Tagairt don tuairim dhearfach a thug an Bord Scrúdúcháin Rialála: SEC(2016)494 •Meastóireachtaí ex post/seiceálacha oiriúnachta ar an reachtaíocht atá ann cheana féin Thacaigh Seiceáil Oiriúnachta ar oibleagáidí pleanála, tuairiscithe agus faireacháin laistigh d'acquis fuinnimh AE (REFIT) le hullmhúcháin an Rialacháin atá beartaithe. Lena chois sin, rinne an tSeiceáil Oiriúnachta measúnú ar idirnaisc idir an oibleagáid phleanála, tuairiscithe agus faireacháin san acquis fuinnimh agus na hoibleagáidí faoi phríomhreachtaíocht aeráide AE. Is é tátal ginearálta an tSeiceáil Oiriúnachta ná go bhfuil deathorthaí ar an iomlán ar an gcóras pleanála, tuairiscithe agus faireacháin laistigh d'acquis fuinnimh AE ach go bhféadfaí feabhas suntasach a chur ar acquis fuinnimh reatha AE ina thaobh seo agus go bhféadfaí idirnaisc le hacquis aeráide AE a neartú, rud a chuirfeadh feabhas mór ar an gcóimheas tairbhí/costais atá ann faoi láthair. Ar an mbonn seo, rinneadh moladh láidir sa tSeiceáil Oiriúnachta go bhfuil gá le pleanáil agus le tuairisciú na mBallstát chomh maith le faireachán ón gCoimisiún a chomhtháthú go córasach chun comhleanúnachas a áirithiú agus chun a chur ar chumas na mBallstát agus an Choimisiúin úsáid iomlán a bhaint as sinéirgí, agus comhsheasmhacht a áirithiú idir na sraitheanna pleanála agus tuairiscithe éagsúla agus chun an córas a dhéanamh oiriúnach don fheidhm faoi chreat nua uileghabhálach an Aontais Fuinnimh, lena náirítear spriocanna chreat aeráide agus fuinnimh 2030. Cuireann an Rialachán atá beartaithe moltaí an tSeiceáil Oiriúnachta chun feidhme ach amháin i roinnt bheag cásanna nárbh fhéidir sin a dhéanamh go mór mór de bharr nach raibh an mhinicíocht ag teacht leis an gceann a rabhthas ag súil léi sa Rialachán Rialachais nó de bharr go raibh an oibleagáid rótheicniúil. •Comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara Seoladh comhairliúchán poiblí an 11 Eanáir 2016 chun tuairimí agus ionchur a bhailiú ó pháirtithe leasmhara agus ó shaoránaigh. Bhí an comhairliúchán ar siúl ar feadh 12 sheachtain agus dúnadh é an 22 Aibreán 2016. Fuarthas 103 freagra san iomlán ar an suirbhé ar líne. De bhreis air seo, fuarthas freagraí trí ríomhphost, 15 díobh seo ó Bhallstáit. Chuir na freagraí a tugadh ar an gcomhairliúchán poiblí leis an meastóireacht agus an tSeiceáil Oiriúnachta a rinne an Coimisiún ar oibleagáidí pleanála agus tuairiscithe atá ann cheana, agus chuir siad freisin leis an Measúnú Tionchair a chuireann taca faoin Rialachán atá beartaithe. D'aithin formhór na bhfreagróirí a thábhachtaí agus atá na hoibleagáidí pleanála agus tuairiscithe atá ann faoi láthair ach bhíodar ar aon aigne leis, go bhfuil gá le cuíchóiriú, ailíniú agus cuimsiú níos fearr a dhéanamh ar na hoibleagáidí pleanála agus tuairiscithe atá ann faoi láthair chun bearnaí, dúbláil agus neamhréireachtaí a sheachaint agus na hiarrachtaí ar chuíchóiriú a dhíriú ar oibleagáidí pleanála a bhfuil baint níos dlúithe acu le cuspóirí Chreat 2030. Dhírigh roinnt páirtithe leasmhara ar an ngá le comhtháthú níos fearr a dhéanamh ar phleananna náisiúnta reatha sna réimsí seo, agus ag an am céanna leag siad béim ar an ngá le hoibleagáidí pleanála a laghdú go ginearálta.

Bhí formhór na bhfreagróirí den tuairim gurbh é an gníomh reachtach aonair an rogha ab fhearr chun oibleagáidí pleanála agus tuairiscithe a chuíchóiriú sa réimse fuinnimh agus aeráide tar éis 2020. Ní raibh na Ballstáit go hiomlán ar aon aigne maidir leis an rogha reachtach agus an rogha neamhreachtach. Mheas formhór na bhfreagróirí gur cheart do na pleananna náisiúnta na cúig ghné den Aontas Fuinnimh a léiriú, gur cheart iad a dhéanamh ar bhonn teimpléad mionsonraithe (arna dheimhniú ag na Ballstáit sa Ghrúpa Oibre Teicniúil, leis) agus fócas soiléir a bheith acu ar na réimsí ina bhfuil spriocanna AE cainníochtaithe. B'fhearr le líon beag freagróirí pleananna náisiúnta straitéiseacha gairide, roinnt Ballstát san áireamh. D'áitigh roinnt páirtithe leasmhara, lena náirítear formhór na mBallstát, nach mór ualach riaracháin nua agus costais bhreise a sheachaint. Maidir leis an bpróiseas polaitiúil a rialaíonn tabhairt i gcrích agus athbhreithniú na bpleananna, mhol mórán freagróirí próiseas pleanála trédhearcach rannpháirtíochta a chuireann muinín infheisteoirí agus fáilte fhorleathan ón bpobal chun cinn. Faoi dheireadh, chomhaontaigh na freagróirí go ginearálta gur cheart go néascófaí comhordú beartais fuinnimh náisiúnta agus go gcothófaí comhar réigiúnach leis an gcóras Rialachais nua, agus gur cheart don Choimisiún ról lárnach a ghlacadh sa phróiseas. Tá achoimre níos forleithne ar an gcomhairliúchán poiblí san áireamh sa Mheasúnú Tionchair. •Bailiú agus úsáid saineolais Tacaíodh in dhá staidéar a rinne Trinomics agus Amec Foster Wheeler sa chéad leat de 2016 thar ceann an Choimisiúin leis an tSeiceáil Oiriúnachta agus an Measúnú Tionchair a chuireann taca faoin Rialachán atá beartaithe. Chuaigh an obair a rinne an Grúpa Oibre Teicniúil um Phleananna Náisiúnta Fuinnimh agus Aeráide a raibh an Coimisiún mar chathaoirleach air, le hionadaíocht ó na Ballstáit uile, chun tairbhe don raon agus don chur chuige i leith na bpleananna náisiúnta sa Rialachán atá beartaithe agus ina Iarscríbhinn 1 (teimpléad do phleananna náisiúnta). Baineadh úsáid as saineolas atá léirithe i dtuairimí a chuir páirtithe leasmhara isteach le linn an chomhairliúcháin phoiblí mar fhoinse bhreise eolais chun an anailís a chomhlánú. •Cearta bunúsacha Ós rud é go bpléann an beartas molta go príomha le Ballstáit mar ghníomhaithe institiúideacha, tá sé ar aon dul le Cairt na gcearta bunúsacha. 4. IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA Is iad príomhchuspóirí an togra ná na hoibleagáidí pleanála, tuairiscithe agus faireacháin a chuíchóiriú agus sásra Rialachais a chur ar bun. Bheadh ar na Ballstáit pleananna agus tuarascálacha comhtháite a chur faoi bhráid an Choimisiúin go tráthrialta. Ar bhonn an eolais a chuir na Ballstáit ar fáil ba cheart don Choimisiún na tuarascálacha faireacháin riachtanacha a sholáthar. Leithdháilfear oifigigh, gníomhairí sealadacha agus pearsanra seachtrach atá ag obair i réimsí beartais na gníomhaíochta fuinnimh agus aeráide chun tascanna an Choimisiúin a chur i gcrích, laistigh den ionchas foriomlán atá ag an gCoimisiún cheana maidir le hacmhainní daonna. Maidir leis an nGníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil (EEA), iarrtar gníomhairí conartha breise a thabhairt isteach de réir a chéile (suas le 3 in 2020) sa bhreis ar na hacmhainní daonna atá beartaithe cheana do EEA. Clúdófar na costais atá ar chur chun feidhme an Rialacháin bheartaithe trí AS FUINNIMH agus AS AERÁIDE tá mionsonrú breise déanta orthu sa ráiteas airgeadais reachtach atá ceangailte leis seo go hiomlán faoi phacáiste airgeadais cláraithe reatha na nearraí buiséid faoi chaibidil go dtí 2020. Maidir leis na hacmhainní airgeadais atá ag teastáil i gcomhair na Gníomhaireachta Eorpaí Comhshaoil, acmhainní airgeadais sa bhreis ar an gclárú airgeadais reatha a bheidh iontu. 5.EILIMINTÍ EILE •Pleananna cur chun feidhme, agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe Le tuairisciú agus meastóireacht an Choimisiúin agus na mBallstát a leagtar amach sa Rialachán seo áiritheofar dlúthfhaireachán ar chur chun feidhme an Rialacháin. Beidh an Rialachán faoi réir athbhreithniú foirmiúil in 2026. Ba cheart torthaí stocáireamh domhanda Chomhaontú Pháras a chur san áireamh san athbhreithniú. •Doiciméid mhíniúcháin (le haghaidh treoracha) Neamhbhainteach.

•Míniúchán mionsonraithe ar shainfhorálacha an togra I gcaibidil a hAon den Rialachán beartaithe leagtar amach raon agus ábhar an Rialacháin agus leagtar amach sainmhíniúcháin na dtéarmaí a úsáidtear. I gcaibidil a Dó den Rialachán beartaithe leagtar amach an oibleagáid atá ar Bhallstáit plean comhtháite náisiúnta fuinnimh agus aeráide a sholáthar don tréimhse 2021 go 2030 faoin 1 Eanáir 2019, agus do thréimhsí deich mbliana ina dhiaidh sin. In Iarscríbhinn I tugtar teimpléad éigeantach do na pleananna. Tugtar tuilleadh gnéithe maidir le beartais, bearta agus bunúis anailíseacha. Lena chois sin, bunaítear sa chaibidil seo próiseas comhairliúcháin atriallach idir an Coimisiún agus na Ballstáit sula gcuirtear an plean i gcrích. Tá sé bunaithe ar an dréachtphlean náisiúnta atá le tabhairt don Choimisiún faoin 1 Eanáir 2018 agus gach deich mbliana ina dhiaidh sin do na tréimhsí deich mbliana dá éis. Sa chreat seo beidh ar chumas an Choimisiúin moltaí a dhéanamh maidir le leibhéal uaillmhéine na gcuspóirí, na spriocanna agus an rannchuidithe agus ar shainbheartais agus ar shainbhearta atá san áireamh sa phlean. Chomh maith leis sin, Beidh Ballstáit eile ábalta ráiteas a thabhairt faoin dréachtphlean i gcreat na gcomhairliúchán réigiúnach. Ní mór na pleananna a thabhairt cothrom le dáta faoin 1 Eanáir 2024 (le dearcadh 2030 fós féin). I gCaibidil a Trí leagtar amach an oibleagáid atá ar Bhallstáit straitéisí fadtéarmacha um astaíochtaí ísle le dearcadh 50 bliain a ullmhú agus a thuairisciú. Tá siad seo ríthábhachtach maidir le cur le hathrú eacnamaíoch ón mbonn aníos, le poist, le fás agus maidir le cabhrú chun spriocanna forbartha inbhuanaithe níos leithne a bhaint amach, agus maidir le bogadh i dtreo na sprice fadtéarmaí atá socraithe ag Comhaontú Pháras ar shlí chothrom chóir atá éifeachtach ó thaobh costais de. I gcaibidil a Ceathair den Rialachán atá beartaithe leagtar amach an oibleagáid atá ar Bhallstáit tuarascálacha ar dhul chun cinn a chur ar fáil ar chur chun feidhme na bpleananna ó 2021 ar aghaidh go débhliantúil thar na cúig ghné den Aontas Fuinnimh chun súil a choinneáil ar dhul chun cinn. Sna tuarascálacha seo ar dhul chun cinn ní mór do Bhallstáit leis, tuairisciú go débhliantúil ar a gcuid pleanála agus straitéisí náisiúnta maidir le hoiriúnú d'athrú aeráide agus an líne ama a ailíniú le Comhaontú Pháras. Lena chois sin, sonraítear sa chaibidil seo na tuarascálacha nach mór a dhéanamh go bliantúil, e.g. i bhfianaise ghealltanais idirnáisiúnta an Aontais Eorpaigh agus a chuid Ballstát a chomhlíonadh agus chun an bonn a bheith ann atá riachtanach don mheastóireacht ar chomhlíonadh faoi Rialachán [Oifig na bhFoilseachán: gníomh uimhir XXX maidir le laghduithe ceangailteacha bliantúla ag na Ballstáit ó 2021 go 2030 ar astaíochtaí gás ceaptha teasa le haghaidh Aontas athléimneach Fuinnimh agus chun gealltanais faoi Chomhaontú Pháras agus faoi Rialachán leasaitheach Uimh. 525/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le sásra chun faireachán agus tuairisciú a dhéanamh ar astaíochtaí gás ceaptha teasa agus faisnéis eile atá ábhartha ó thaobh athrú aeráide] agus Rialachán [OP: gníomh uimhir XXX maidir le hastaíochtaí ó thalamhúsáid, athrú ar thalamhúsáid agus foraoiseacht a chur san áireamh i gcreat aeráide agus fuinnimh 2030 agus lena leasaítear Rialachán Uimh. 525/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le sásra chun faireachán agus tuairisciú a dhéanamh ar astaíochtaí gás ceaptha teasa agus chun faisnéis eile atá ábhartha don athrú aeráide a thuairisciú]. Baineann na tuarascálacha seo le, mar shampla, fardail gás ceaptha teasa agus an tacaíocht do thíortha i mbéal forbartha agus tugann siad an deis don Aontas agus dá Bhallstáit dul chun cinn a thaispeáint ar chur chun feidhme a gcuid ngealltanas faoi ChreatChoinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide (UNFCCC) agus faoi Chomhaontú Pháras. Lena chois sin, déantar soláthar sa chaibidil seo do thrédhearcacht i ndáil le húsáid na nioncam a ghintear ó lamháltais a chur ar ceant faoin Treoir a bhunaíonn scéim do thrádáil lamháltas astaíochtaí gás ceaptha teasa (an Treoir um Thrádáil Astaíochtaí). Lena chois sin, déantar soláthar sa Chaibidil seo d'inneachar riachtanach na dtuarascálacha seo thar na cúig ghné agus bunaítear ardán ríomhthuairiscithe ar cheart dó tógáil ar phróisis tuairiscithe atá ann cheana agus leas a bhaint astu, bunachair shonraí agus ríomhuirlisí cosúil leis an nGníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil (EEA), Eurostat (ESTAT) agus leis an Airmheán Comhpháirteach Taighde (JRC). I gCaibidil a Cúig den Rialachán atá beartaithe leagtar amach faireachán agus meastóireacht riachtanach an Choimisiúin chun faireachán a dhéanamh ar dhul chun cinn na mBallstát i ndáil le cuspóirí atá socraithe sa phlean náisiúnta. Lena chois sin, leagtar amach próiseas a úsáidfidh an Coimisiún chun moltaí a dhéanamh i dtaca leis an gcaoi ar cheart feabhas a chur ar uaillmhian na bpleananna náisiúnta nó maidir le cur chun feidhme na bpleananna d'fhonn na cuspóirí atá socraithe cheana féin a bhaint amach. Lena chois sin, déantar soláthar sa Chaibidil seo do mheastóireacht chomhiomlán ar na chéad phleananna náisiúnta d'fhonn bearna a aimsiú a d'fhéadfadh a bheith i spriocanna AE ar deireadh. Déantar soláthar inti do mholtaí ón gCoimisiún atá bunaithe ar na tuarascálacha ar dhul chun cinn agus sonraítear go nglacfaidh an Coimisiún beart ar leibhéal AE, é sin, nó go niarrfaidh sé bearta ó Bhallstáit má thugann an mheastóireacht le tuiscint nach mbainfear spriocanna fuinnimh agus aeráide 2030 amach (is é sin, bearnaí uaillmhéine agus seachadta a laghdú, nó na bearnaí seo a dhúnadh). Lena chois sin, leagtar amach an cur chuige i leith Staid Bhliantúil an Aontais Fuinnimh ón gCoimisiún. I gCaibidil a Sé den Rialachán atá beartaithe leagtar amach na riachtanais um chórais fardail náisiúnta d'astaíochtaí gás ceaptha teasa, beartais, bearta agus réamhmheastacháin. Tá gá leis na córais seo a bhunú go hidirnáisiúnta. Lena chois sin, tacóidh siad le cur chun feidhme na bPleananna Náisiúnta maidir le gné an dícharbónaithe. Lena chois sin, tugtar sa Chaibidil seo an bonn dlíthiúil do bhunú chlár an Aontais agus do bhunú na gclár náisiúnta d'fhonn an rannchuidiú a socraíodh go náisiúnta a chur san áireamh. De bhreis air se,o déantar soláthar inti d'usáid torthaí maolaithe a aistríodh go hidirnáisiúnta, faoi Airteagail 4(13) agus 6 de Chomhaontú Pháras. I gCaibidil a Seacht den Rialachán atá beartaithe leagtar amach na sásraí agus na prionsabail do chomhar agus do thacaíocht idir na Ballstáit agus an tAontas. Lena chois sin, leagtar amach ról na Gníomhaireachta Eorpaí Comhshaoil chun tacú leis an gCoimisiún mar is cuí le hobair faireacháin agus tuairiscithe faoin Rialachán seo. I gCaibidil a hOcht den Rialachán atá beartaithe leagtar amach na forálacha atá riachtanach chun cumhachtaí áirithe a bhronnadh ar an gCoimisiún chun gníomhartha tarmligthe agus cur chun feidhme a ghlacadh i gcásanna atá sonraithe go ríchruinn. I gCaibidil a Naoi den Rialachán atá beartaithe bunaítear Coiste Aontais Fuinnimh (coiste scrúdaithe faoi Rialachán (AE) Uimh. 182/2011) agus leagtar amach na forálacha ar athbhreithniú an Rialacháin in 2026, aisghairmeacha agus leasuithe ar phíosa reachtaíochta AE eile d'fhonn comhleanúnachas a chinntiú, agus forálacha um bearta idirthréimhseacha agus teacht i bhfeidhm. 2016/0375 (COD) Togra le haghaidh RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le Rialachas an Aontais Fuinnimh,



lena leasaítear Treoir 94/22/CE, Treoir 98/70/CE, Treoir 2009/31/CE, Rialachán (CE) Uimh. 663/2009, Rialachán (CE) Uimh. 715/2009, Treoir 2009/73/CE, Treoir 2009/119/CE ón gComhairle, Treoir 2010/31/AE,

Treoir 2012/27/AE, Treoir 2013/30/AE agus Treoir (AE) 2015/652 ón gComhairle agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 525/2013 (Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH, Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 192(1) agus Airteagal 194(2) de, Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach, Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta, [Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa,] [Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún,] Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach, De bharr an méid seo a leanas: (1)Leagtar amach sa Rialachán seo an bonn reachtach atá riachtanach do Rialachas iontaofa trédhearcach a áirithóidh go mbainfear cuspóirí agus spriocanna an Aontais Fuinnimh amach trí iarrachtaí comhlántacha comhleanúnacha uaillmhianacha an Aontais agus a chuid Ballstát, agus na prionsabail atá ag an Aontas i dtaca le Rialáil Níos Fearr á gcur chun cinn aige ag an am céanna. (2)Ba cheart cúig phríomhghné a chumhdach le hAontas Fuinnimh na hEorpa: an chinnteacht fuinnimh; an margadh inmheánach fuinnimh; an éifeachtúlacht fuinnimh; an dícharbónú; agus taighde, nuálaíocht agus iomaíochas. (3)Is é an sprioc atá ag Aontas Fuinnimh seasmhach a bhfuil beartas aeráide uaillmhianach mar chroílár aige fuinneamh slán inbhuanaithe iomaíoch inacmhainne a thabhairt do thomhaltóirí an Aontais idir theaghlaigh agus ghnólachtaí, agus chuige sin teastaíonn athrú ón mbonn aníos ar chóras fuinnimh na hEorpa. Ní féidir an cuspóir sin a bhaint amach ach amháin trí ghníomhaíocht chomhordaithe ina nasctar gníomhartha reachtacha agus neamhreachtacha araon ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta. (4)Forbraíodh togra an Choimisiúin go comhthreomhar le sraith tionscnamh i mbeartas fuinnimh earnálach agus tá sé á ghlacadh in éineacht leo, go háirithe maidir le fuinneamh inathnuaite, éifeachtúlacht fuinnimh agus dearadh margaidh. I dteannta a chéile is pacáiste iad na tionscnaimh seo faoi théama uileghabhálach na héifeachtúlachta fuinnimh ar dtús, ceannaireacht dhomhanda an Aontais i gcúrsaí fuinnimh inathnuaite agus cothrom na Féinne do thomhaltóirí fuinnimh. (5)Chomhaontaigh an Chomhairle Eorpach an 24 Deireadh Fómhair 2014 ar Chreat 2030 um Fhuinneamh agus Aeráid don Aontas, bunaithe ar cheithre phríomhsprioc: laghdú 40 % ar a laghad ar astaíochtaí gás ceaptha teasa ar fud an gheilleagair, feabhsú 27 % ar a laghad ar éifeachtúlacht fuinnimh agus ag féachaint do leibhéal 30 %, fuinneamh inathnuaite 27 % ar a laghad den tomhaltas fuinnimh san Aontas, agus 15 % ar a laghad d'idirnasc leictreachais. Sonraíodh go bhfuil an sprioc maidir le fuinneamh inathnuaite éigeantach ar leibhéal an Aontais agus go gcomhlíonfar í trí rannchuidiú na mBallstát faoi threoir an riachtanais atá ann cuspóir an Aontais a sheachadadh i dteannta a chéile. (6)Faomhadh na sprice ceangailtí maidir le laghdú intíre 40 % ar a laghad ar astaíochtaí gás ceaptha teasa ar fud an gheilleagair faoi 2030 i gcomparáid le 1990 go foirmiúil mar Rannchuidiú Beartaithe an Aontais agus a chuid Bhallstát a socraíodh go Náisiúnta i leith Comhaontú Pháras agus ag cruinniú na Comhairle Comhshaoil an 6 Márta 2015. Dhaingnigh an tAontas Comhaontú Pháras an 5 Deireadh Fómhair 2016 agus tháinig sé i bhfeidhm an 4 Samhain 2016. Téann sé in ionad an chuir chuige a glacadh faoi Phrótacal Koyoto na bliana 1997 nach leanfaidh ar aghaidh tar éis 2020. Ba cheart córas an Aontais i ndáil le faireachán agus tuairisciú ar astaíochtaí agus aistrithe a thabhairt cothrom le dáta ina fhianaise sin. (7)Lena chois sin, ba é conclúid na Comhairle Eorpaí an 24 Deireadh Fómhair 2014 gur cheart córas Rialachais iontaofa trédhearcach a fhorbairt, gan aon ualach riaracháin nach bhfuil gá leis, mar chabhair chun a áirithiú go gcomhlíonfaidh an tAontas a chuid spriocanna i leith beartas fuinnimh ach an tsolúbthacht atá riachtanach do na Ballstáit a chur ar fáil ar shlí a léiríonn meas iomlán dá saoirse maidir lena meascán fuinnimh féin a shocrú. D'aibhsigh sí gur cheart an córas rialachais seo a thógáil ar chlocha tógála atá ann cheana, amhail cláir náisiúnta aeráide, pleananna náisiúnta fuinnimh inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh mar aon leis an ngá cuíchóiriú a dhéanamh ar shraitheanna pleanála agus tuairiscithe leithleacha agus iad a thabhairt le chéile. Lena chois sin, bhí sí sásta cur le ról agus cearta tomhaltóirí, le trédhearcacht agus intuartacht d'infheisteoirí, i measc rudaí eile, trí fhaireachán córasach ar phríomhtháscairí ar mhaithe le córas fuinnimh inacmhainne sábháilte iomaíoch slán inbhuanaithe, agus comhordú ar bheartais fuinnimh náisiúnta a éascú agus comhar réigiúnach idir Ballstáit a chothú. (8)I Straitéis an Aontais Fuinnimh de chuid an Choimisiúin an 25 Feabhra 2015 luaitear an gá le Rialachas comhtháite d'fhonn a áirithiú go gcuirfidh na gníomhaíochtaí fuinnimh ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal réigiúnach, náisiúnta agus áitiúil le cuspóirí an Aontais Fuinnimh agus go leathnófar raon an Rialachais ar an dóigh sin – thar Chreat 2030 um Aeráid agus Fuinneamh – chuig gach ceann de chúig ghné an Aontais Fuinnimh. (9)Ina Theachtaireacht ar Staid an Aontais Fuinnimh an 18 Samhain 2015 shonraigh an Coimisiún de bhreis air seo gur uirlisí riachtanacha iad pleananna comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid ina dtugtar faoi chúig ghné an Aontais Fuinnimh ar mhaithe le pleanáil níos straitéisí don bheartas fuinnimh agus aeráide. Mar chuid de Staid an Aontais Fuinnimh tugadh an bonn do Bhallstáit i dTreoir ón gCoimisiún do Bhallstáit maidir le pleananna comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid chun tús a chur le pleananna náisiúnta a fhorbairt don tréimhse 2021 go 2030 agus leagadh amach príomhchrainn taca an phróisis rialachais. Lena chois sin, sonraíodh i Staid an Aontais Fuinnimh gur cheart don Rialachas a bheith fréamhaithe i reachtaíocht. (10)Aithníodh i gconclúidí na Comhairle an 26 Samhain 2015 go mbeidh Rialachas an Aontais Fuinnimh ina uirlis fhíorriachtanach chun an tAontas Fuinnimh a chur le chéile go héifeachtúil agus go héifeachtach agus chun a chuid cuspóirí a bhaint amach. Aibhsíodh iontu gur cheart don chóras rialachais a bheith bunaithe ar phrionsabal an chomhtháthaithe ar an bpleanáil agus ar an tuairisciú straitéiseach maidir le cur chun feidhme beartas aeráide agus fuinnimh agus ar phrionsabal an chomhordaithe idir na gníomhaithe atá freagrach as an mbeartas fuinnimh agus aeráide ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal réigiúnach agus náisiúnta. Ina theannta sin, aibhsíodh iontu gur cheart a áirithiú leis an Rialachas go mbainfear na spriocanna fuinnimh agus aeráide atá comhaontaithe do 2030 amach; agus go ndéanfadh an Rialachas faireachán ar dhul chun cinn an Aontais san iomlán ar bhaint amach na gcuspóirí beartais thar na cúig ghné den Aontas Fuinnimh. (11)I rún ó Pharlaimint na hEorpa dar teideal "I dtreo Aontas Fuinnimh don Eoraip" an 15 Nollaig 2015 iarradh creatlach Rialachais don Aontas Fuinnimh a bheadh uaillmhianach, iontaofa, trédhearcach, daonlathach agus lánchuimsitheach i dtaobh Pharlaimint na hEorpa agus go náiritheofaí go mbainfí spriocanna aeráide agus fuinnimh 2030 amach. (12)Dá bhrí sin, ba cheart é a bheith ina phríomhchuspóir ag Rialachas an Aontais Fuinnimh gnóthú chuspóirí an Aontais Fuinnimh a chumasú agus go háirithe spriocanna Chreat 2030 um Aeráid agus Fuinneamh. Dá bhrí sin, tá an Rialachán seo nasctha le reachtaíocht earnálach a chuireann spriocanna fuinnimh agus aeráide 2030 chun feidhme. Cé go dteastaíonn solúbthacht ó na Ballstáit chun na beartais is fearr a oireann dá meascán fuinnimh agus dá roghanna tosaíochta fuinnimh a dhéanamh ba cheart an tsolúbthacht sin a bheith comhoiriúnach le tuilleadh comhtháthaithe margaidh, le hiomaíochas méadaithe, le baint amach na gcuspóirí aeráide agus fuinnimh agus leis an aistriú i dtreo geilleagar ísealcharbóin de réir a chéile.

(13)Chun an taistriú chuig geilleagar ísealcharbóin a chur i gcrích tá gá le hathruithe ar iompar agus le dreasachtaí infheistíochta thar an speictream beartais ar fad. Chun laghdú ar astaíochtaí gás ceaptha teasa a bhaint amach ní mór éifeachtúlacht agus nuálaíocht a threisiú i ngeilleagar na hEorpa agus go háirithe, ba cheart feabhsuithe ar cháilíocht an aeir a bheith mar thoradh air. (14)Ós rud é gur as foinsí coitianta a thagann an chuid is mó den ghás ceaptha teasa agus de na truailleáin aeir is féidir le beartas atá ceaptha chun gás ceaptha teasa a laghdú comhthairbhí do cháilíocht an aeir a bheith aige a d'fhéadadh cuid de na costais gharthéarmacha ar mhaolú gás ceaptha teasa a fhritháireamh, é sin nó an costas ar fad. Ós rud é gur ionchur tábhachtach iad na sonraí a thuairiscítear faoi Threoir 2001/81/CE le haghaidh thiomsú an fhardail gás ceaptha teasa agus le haghaidh na bpleananna náisiúnta, ba cheart a aithint a thábhachtaí atá sé sonraí comhsheasmhacha a thiomsú agus a thuairisciú idir Treoir 2001/81/CE agus an fardal maidir le gás ceaptha teasa. (15)Mar thoradh ar an taithí a fuarthas agus Rialachán (AE) Uimh. 525/2013 á chur chun feidhme ba léir go raibh gá le sineirgíochtaí agus comhleanúnachas i dtaca leis an tuairisciú faoi ionstraimí dlí eile, go háirithe i dtaca le Treoir 2003/87/CE, Rialachán (CE) Uimh. 166/2006, Rialachán (CE) Uimh. 517/2014, agus Rialachán (CE) Uimh. 1099/2008. Tá sé ríthábhachtach sonraí comhsheasmhacha a úsáid chun astaíochtaí gás ceaptha teasa a thuairisciú d’fhonn ardcháilíocht an tuairiscithe ar astaíochtaí a áirithiú. (16)I gcomhréir le tiomantas láidir an Choimisiúin do Rialáil Níos Fearr, de thoradh Rialachas an Aontais Fuinnimh ba cheart laghdú suntasach a theacht ar an ualach riaracháin ar na Ballstáit, ar an gCoimisiún agus ar Institiúidí eile an Aontais agus ba cheart cuidiú a bheith ann chun comhleanúnachas agus leordhóthanacht beartas agus beart a áirithiú ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta i ndáil le hathrú ón mbonn aníos ar an gcóras fuinnimh i dtreo geilleagar ísealcharbóin. (17)Ba cheart gnóthú chuspóirí an Aontais Fuinnimh a áirithiú trí mheascán de thionscnaimh de chuid an Aontais agus de bheartais náisiúnta chomhleanúnacha a leagtar amach i bpleananna comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid. I reachtaíocht earnálach an Aontais sna réimsí fuinnimh agus aeráide leagtar amach ceanglais phleanála a bhí ina nuirlisí úsáideacha chun athrú ar an leibhéal náisiúnta a bhrú ar aghaidh. De bharr gur tugadh isteach iad ag amanna difriúla tá forluí ann agus ní dhearnadh go leor breathnaithe ar shineirgíocht agus ar idirghníomhú idir réimsí beartais. Dá bhrí sin, an phleanáil, an tuairisciú agus an faireachán a dhéantar ar leithligh sna réimsí aeráide agus fuinnimh faoi láthair, ba cheart iad a chuíchóiriú agus a chomhtháthú an oiread agus is féidir. (18)Leis na pleananna comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid, ba cheart tréimhsí deich mbliana a chumhdach agus forbhreathnú a thabhairt ar an gcaoi a bhfuil cúrsaí faoi láthair ó thaobh an chórais fuinnimh agus beartais de. Ba cheart cuspóirí náisiúnta do gach ceann de na cúig phríomhghné den Aontas Fuinnimh a leagan amach iontu mar aon le beartais agus bearta comhfhreagracha d'fhonn na cuspóirí sin a bhaint amach agus ba cheart bonn anailíseach a bheith acu. Sna pleananna náisiúnta a chumhdaíonn an chéad tréimhse ó 2021 go 2030 ba cheart aird ar leith a thabhairt ar spriocanna 2030 don laghdú ar astaíochtaí gás ceaptha teasa, don fhuinneamh inathnuaite, don éifeachtúlacht fuinnimh agus don idirnasc leictreachais. Ba cheart do na Ballstáit díriú ar a áirithiú go bhfuil na pleananna náisiúnta ag teacht leis na Spriocanna um Fhorbairt Inbhuanaithe agus go gcuireann siad le gnóthú na spriocanna sin. (19)Ba cheart teimpléad éigeantach do na pleananna náisiúnta a bhunú chun a áirithiú go bhfuil gach plean náisiúnta sách cuimsitheach agus chun comparáid agus comhiomlánú pleananna náisiúnta a éascú agus, ag an am céanna, a áirithiú go bhfuil go leor solúbthachta ag na Ballstáit chun mionsonraí na bpleananna náisiúnta a leagan amach d'fhonn roghanna tosaíochta agus sainiúlachtaí náisiúnta a léiriú iontu. (20)Imríonn cur chun feidhme na mbeartas agus na mbeart sna réimsí fuinnimh agus aeráide tionchar ar an gcomhshaol. Dá bhrí sin, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go dtugtar deiseanna éifeachtachta, ag céim luath, don phobal a bheith rannpháirteach in ullmhú na bpleananna comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid agus go dtéitear i gcomhairle leis an bpobal maidir le hullmhú na bpleananna sin de réir fhorálacha Threoir 2001/42/CE, más infheidhme, agus de réir forálacha Choinbhinsiún Choimisiún Eacnamaíochta na Náisiún Aontaithe don Eoraip um Rochtain ar Fhaisnéis, Rannpháirtiú Poiblí i gCinnteoireacht agus Rochtain ar Cheartas i nGnóthaí Comhshaoil an 25 Meithimh 1998 ("coinbhinsiún Aarhus"). Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go bhfuil na comhpháirithe sóisialta rannpháirteach in ullmhú na bpleananna comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid. (21)Tá comhar réigiúnach ríthábhachtach chun a áirithiú go mbainfear amach cuspóirí an Aontais Fuinnimh ar bhealach éifeachtach. Ba cheart deis a thabhairt do na Ballstáit tuairimí a thabhairt ar phleananna Ballstát eile sula gcuirtear i gcrích iad chun neamhréireachtaí agus tionchair dhiúltacha ar Bhallstáit eile a d'fhéadfadh tarlú a sheachaint, agus chun a áirithiú go mbainfear comhchuspóirí amach i dteannta a chéile. Ba cheart an comhar réigiúnach a bheith ríthábhachtach maidir le pleananna náisiúnta a mhionléiriú agus a chur i gcrích agus maidir le pleananna náisiúnta a chur chun feidhme ina dhiaidh sin i dtreo go bhfeabhsófar éifeachtacht agus éifeachtúlacht beart agus go gcothófar comhtháthú margaidh agus cinnteacht fuinnimh. (22)Ba cheart pleananna náisiúnta a bheith seasmhach chun trédhearcacht agus intuarthacht beartas agus beart náisiúnta a áirithiú d'fhonn cinnteacht infheisteora a áirithiú. Ba cheart foráil a dhéanamh maidir le pleananna náisiúnta a thabhairt cothrom le dáta uair amháin le linn na tréimhse deich mbliana áfach, chun deis a thabhairt do Bhallstáit iad féin a chur in oiriúint d'athruithe suntasacha ar chúinsí. Maidir leis na pleananna lena gcumhdaítear an tréimhse ó 2021 go 2030, ba cheart na Ballstáit a bheith in ann a gcuid pleananna a thabhairt cothrom le dáta in 2024. Níor cheart spriocanna, cuspóirí agus rannchuidiú a athrú ach amháin chun méadú ar an aidhm fhoriomlán a léiriú, go háirithe i dtaobh spriocanna fuinnimh agus aeráide 2030. Mar chuid den tabhairt cothrom le dáta sin, ba cheart do na Ballstáit iarracht a dhéanamh tionchair dhiúltacha ar bith ar an gcomhshaol a mhaolú a thagann chun solais mar chuid den tuairisciú comhtháite. (23)Is fíorthábhachtach straitéisí cobhsaí fadtéarmach maidir le hastaíochtaí ísle a bheith ann chun gur féidir cur le hathrú eacnamaíoch ón mbonn aníos, le poist, le fás agus le baint amach spriocanna níos leithne um fhorbairt inbhuanaithe, agus chun gur féidir druidim i dtreo na sprice fadtéarmaí atá socraithe ag Comhaontú Pháras, ar shlí atá cóir agus éifeachtach ó thaobh costais de. Thairis sin, iarrtar ar Pháirtithe Chomhaontú Pháras a gcuid straitéisí forbartha fadtéarmacha i dtaobh astaíochtaí ísle gás ceaptha teasa do lár an chéid, a chur in iúl faoi 2020. (24)Faoi mar atá an cás ó thaobh pleanála de, leagtar amach ceanglais tuairiscithe i reachtaíocht earnálach an Aontais sna réimsí fuinnimh agus aeráide, agus uirlisí úsáideacha ba ea mórán díobh chun athrú a chur chun cinn ar an leibhéal náisiúnta ach tugadh na ceanglais seo isteach ag amanna difriúla agus dá dheasca sin tháinig ann d'fhorluí agus níor tugadh go leor aird ar shineirgíocht agus ar idirghníomhú idir réimsí beartais amhail maolú gás ceaptha teasa, fuinneamh inathnuaite, éifeachtúlacht fuinnimh agus comhtháthú margaidh. Chun an chothromaíocht cheart a bhaint amach idir an gá le hobair leantach chuí ar chur chun feidhme pleananna náisiúnta a áirithiú agus an gá atá ann an tualach riaracháin a laghdú, ba cheart do na Ballstáit tuarascálacha débhliantúla ar dhul chun cinn a bhunú maidir le cur chun feidhme na bpleananna agus maidir le forbairtí eile ar an gcóras fuinnimh. Bheadh gá le tuairisciú áirithe áfach, ar bhonn bliantúil, go háirithe maidir leis na ceanglais tuairiscithe sa réimse aeráide a eascraíonn ó ChreatChoinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide (UNFCCC) agus i Rialacháin an Aontais ar dtús. (25)Ba cheart na gnéithe a leagtar amach sa teimpléad do na pleananna náisiúnta a bheith léirithe i dtuarascálacha comhtháite na mBallstát ar dhul chun cinn. Ba cheart teimpléad do na tuarascálacha comhtháite ar dhul chun cinn a shonrú i ngníomh nó i ngíomhartha cur chun feidhme ina dhiaidh sin toisc gur de chineál teicniúil iad agus toisc go bhfuil na chéad tuarascálacha ar dhul chun cinn le soláthar in 2021. Ba cheart na tuarascálacha ar dhul chun cinn a dhéanamh chun trédhearcacht a áirithiú don Aontas, do Bhallstáit eile agus do ghníomhaithe margaidh, tomhaltóirí san áireamh. Ba cheart dóibh a bheith cuimsitheach thar na cúig ghné den Aontas Fuinnimh agus, maidir leis an gcéad tréimhse, ba cheart dóibh béim a leagan ar réimsí atá cumhdaithe ag spriocanna chreat aeráide agus fuinnimh 2030 ag an am céanna. (26)Faoi ChreatChoinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide, cuirtear de cheangal ar an Aontas agus ar a Bhallstáit fardail náisiúnta d'astaíochtaí antrapaigineacha na ngás ceaptha teasa uile ó fhoinsí agus a naistrithe trí linnte a fhorbairt, a thabhairt cothrom le dáta go rialta, a fhoilsiú agus a thuairisciú do Chomhdháil na bPáirtithe ag baint úsáide as modheolaíochtaí inchomparáide arna gcomhaontú ag Comhdháil na bPáirtithe. Tá na fardail gás ceaptha teasa (GCT) ríthábhachtach chun rianú a dhéanamh ar an dul chun cinn maidir le cur chun feidhme ghné an dícharbónaithe agus chun measúnú a dhéanamh ar chomhlíonadh na reachtaíochta sa réimse aeráide, go háirithe Rialachán [Oifig na bhFoilseachán: gníomh uimhir XXX maidir le laghduithe ceangailteacha bliantúla ag na Ballstáit ó 2021 go 2030 ar astaíochtaí gás ceaptha teasa le haghaidh Aontas Fuinnimh buanseasmhach agus chun gealltanais faoi Chomhaontú Pháras a chomhlíonadh agus lena leasaítear Rialachán Uimh. 525/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le sásra chun faireachán agus tuairisciú a dhéanamh ar astaíochtaí gás ceaptha teasa agus chun faisnéis eile atá ábhartha don athrú aeráide a thuairisciú] ("Rialachán [ ] [ESR]") agus Rialachán [Oifig na bhFoilseachán: gníomh uimhir XXX maidir le hastaíochtaí ó thalamhúsáid, athrú ar thalamhúsáid agus foraoiseacht a chur san áireamh i gcreat aeráide agus fuinnimh 2030 agus lena leasaítear Rialachán Uimh. 525/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le sásra chun faireachán agus tuairisciú a dhéanamh ar astaíochtaí gás ceaptha teasa agus chun faisnéis eile atá ábhartha don athrú aeráide a thuairisciú] ("Rialachán [ ] [LULUCF]"). (27)De réir Chinneadh 1/CP.16 de Chomhdháil Pháirtithe ChreatChoinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide (UNFCCC) ní mór socruithe náisiúnta a bhunú chun meastachán a dhéanamh ar astaíochtaí antrapaigineacha gás ceaptha teasa ó fhoinsí agus aistrithe trí linnte. Leis an Rialachán seo, ba cheart bunú na socruithe náisiúnta sin a chumasú. (28)Is léir ón taithí a gnóthaíodh trí chur chun feidhme Chinneadh (AE) Uimh. 525/2013 an tábhacht atá le trédhearcacht, cruinneas, comhsheasmhacht, iomláine agus inchomparáideacht na faisnéise. Ar bhonn na taithí sin, ba cheart a áirithiú leis an Rialachán seo go ndéanfaidh na Ballstáit a gcuid beartas agus bearta agus réamhmheastacháin a thuairisciú mar chuid phríomha de na tuarascálacha ar dhul chun cinn. Ba cheart an fhaisnéis sna tuarascálacha sin a bheith bunriachtanach chun léiriú a thabhairt ar chur chun feidhme tráthúil na ngealltanas faoi Rialachán [ ] [ESR]. Feidhmiú agus feabhsú leanúnach na gcóras ar leibhéal an Aontais agus na mBallstát móide treoir níos fearr maidir le tuairisciú, ba cheart don mhéid sin cur go suntasach le neartú leanúnach a dhéanamh ar an bhfaisnéis is gá chun an dul chun cinn i ngné an dícharbónaithe a rianú. (29)Ba cheart a áirithiú leis an Rialachán sin go ndéanfaidh na Ballstáit tuairisciú maidir le hoiriúnú don athrú aeráide agus maidir le tacaíocht airgid, teicneolaíochta agus forbartha acmhainní a thugtar do thíortha i mbéal forbartha, rud a éascóidh cur chun feidhme ghealltanais an Aontais faoi ChreatChoinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide agus faoi Chomhaontú Pháras. Lena chois sin, tá faisnéis faoi ghníomhaíochtaí agus faoi thacaíocht i dtaca le hoiriúint náisiúnta tábhachtach freisin i gcomhthéacs na bpleananna comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid, go háirithe maidir leis an oiriúnú d'éifeachtaí díobhálacha an athraithe aeráide a bhaineann le cinnteacht sholáthar fuinnimh an Aontais, amhail infhaighteacht uisce fuaraithe do stáisiúin chumhachta agus an fháil atá ar bhithmhais le haghaidh fuinnimh, agus faisnéis faoi thacaíocht is ábhartha maidir leis an ngné sheachtrach den Aontas Fuinnimh. (30)Chun teorainn a chur leis an ualach riaracháin ar na Ballstáit agus ar an gCoimisiún, ba ceart don Choimisiún ardán tuairiscithe ar líne a bhunú chun cumarsáid a éascú agus comhar a chur chun cinn. Leis sin, ba cheart a áirithiú go gcuirfear tuarascálacha isteach go tráthúil agus go bhfeabhsófar an trédhearcacht i gcás tuairisciú náisiúnta. Leis an ardán ríomhthuairiscithe, ba cheart na próisis tuairiscithe, na bunachair sonraí agus na ríomhuirlisí atá ann cheana, amhail na cinn sin atá ag an nGníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil ​​(EEA), ag Eurostat (ESTAT) agus ag an Airmheán Comhpháirteach Taighde (JRC), ba cheart iad a chomhlánú, tógáil orthu agus tairbhe a bhaint astu, mar aon leis na ceachtanna a foghlaimíodh ó Scéim an Aontais um Éiceabhainistíocht agus um Éiciniúchóireacht (EMAS). (31)Maidir le sonraí atá le soláthar don Choimisiún trí phleanáil náisiúnta agus tuairisciú náisiúnta, níor cheart dúbláil a dhéanamh ar shonraí ná ar fhaisnéis ó na Ballstáit a cuireadh ar fáil cheana féin trí Eurostat i gcomhthéacs Rialachán (CE) Uimh. 223/2009 maidir le Staidreamh Eorpach san fhoirm chéanna is atá faoi oibleagáidí pleanála agus tuairiscithe an Rialacháin seo agus atá ar fáil ó Eurostat fós agus na luachanna céanna ag baint leo. Nuair is ann dóibh agus nuair is cuí ó thaobh tráthúlachta de, leis na sonraí agus na réamhmheastacháin a chuirtear ar fáil sna pleananna náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid, ba cheart tógáil ar na sonraí Eurostat agus ar an modheolaíocht a úsáidtear chun an staidreamh Eorpach a thuairisciú i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 223/2009, agus ba cheart iad a bheith ag teacht leis na sonraí sin agus leis an modheolaíocht sin. (32)Beidh sé bunriachtanach an Coimisiún measúnú a dhéanamh ar dhréachtphleananna náisiúnta agus ar chur chun feidhme na bpleananna náisiúnta ar tugadh fógra fúthu agus é sin trí bhíthin tuarascálacha ar dhul chun cinn ag féachaint do ghnóthú comhchoiteann chuspóirí Straitéis an Aontais Fuinnimh, don chéad tréimhse go háirithe maidir le spriocanna fuinnimh agus aeráide 2030 ar leibhéal an Aontais agus an rannchuidiú náisiúnta ar son na spriocanna sin. Ba cheart an measúnú sin a dhéanamh ar bhonn débhliantúil, agus gan é a dhéanamh ar bhonn bliantúil ach amháin nuair is gá, agus ba cheart an measúnú a chomhdhlúthú i dtuarascálacha an Choimisiúin ar Staid an Aontais Fuinnimh.

(33)Bíonn tionchair ag an eitlíocht ar an aeráid dhomhanda mar thoradh ar astú CO2 mar aon le hastaíochtaí eile, lena náirítear astaíochtaí ocsaídí nítrigine, agus sásraí, amhail breisiú scamall ciorrais. I bhfianaise na mearfhorbartha atá ag teacht ar thuiscint na heolaíochta ar na tionchair sin, tá fóráil déanta cheana Rialachán (AE) Uimh. 525/2013 maidir le measúnú cothrom le dáta ar thionchair neamhCO2 na heitlíochta ar an aeráid dhomhanda. Ba cheart an samhlú a úsáidtear sa chur chuige seo a chur in oiriúint don dul chun cinn eolaíoch. D'fhéadfadh an Coimisiún roghanna beartais ábhartha a mheas, bunaithe ar a mheasúnú ar na tionchair sin, chun aghaidh a thabhairt orthu. (34)Le cuidiú a áirithiú go mbeidh beartais an Aontais agus na beartais náisiúnta i gcomhréir le cuspóirí an Aontais Fuinnimh, ba cheart comhphlé leanúnach a bheith ann idir an Coimisiún agus na Ballstáit. De réir mar is cuí, ba cheart don Choimisiún moltaí a eisiúint do na Ballstáit lena náirítear moltaí faoi leibhéal uaillmhéine na bpleananna náisiúnta, faoi chur chun feidhme na mbeartas agus na mbeart a fógraíodh sna pleananna náisiúnta ina dhiaidh sin, agus faoi bheartais náisiúnta agus faoi bhearta náisiúnta eile atá ábhartha ó thaobh cur chun feidhme an Aontais Fuinnimh. Ba cheart do na Ballstáit lánaird a thabhairt ar na moltaí sin agus míniú a thabhairt sna tuarascálacha ar dhul chun cinn ina dhiaidh sin ar an gcaoi ar cuireadh chun feidhme iad. (35)I gcás nár leor uaillmhian na bpleananna comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid, ná na nuashonruithe orthu, chun cuspóirí an Aontais Fuinnimh a bhaint amach go comhchoiteann agus, don chéad tréimhse go háirithe spriocanna 2030 don fhuinneamh inathnuaite agus don éifeachtúlacht fuinnimh, ba cheart don Choimisiún bearta a ghlacadh ar leibhéal an Aontais chun gnóthú comhchoiteann na gcuspóirí agus na spriocanna a áirithiú (agus aon 'bhearna uaillmhéine' a dhúnadh ar an gcaoi sin). I gcás nár leor dul chun cinn an Aontais chun na cuspóirí agus na spriocanna sin a bhaint amach, féadfaidh an Coimisiún, chomh maith le moltaí a eisiúint, bearta a ghlacadh ar leibhéal an Aontais nó bearta breise a iarraidh ar na Ballstáit lena áirithiú go mbainfear amach iad (agus aon 'bhearna seachadta' a dhúnadh ar an gcaoi sin). Ba cheart a chur san áireamh sna bearta sin an rannchuidiú uaillmhianach luath a rinne na Ballstáit chun spriocanna 2030 a bhaint amach maidir leis an bhfuinneamh inathnuaite agus an éifeachtúlacht fuinnimh agus iad ag roinnt na hiarrachta chun an sprioc a bhaint amach ar bhealach comhchoiteann. I réimse an fhuinnimh inathnuaite, is féidir a áireamh ar bhearta den sórt sin ranníocaíochtaí na mBallstát le hardán maoiniúcháin arna bhainistiú ag an gCoimisiún, a d'úsáidfí chun rannchuidiú le tionscadail fuinnimh inathnuaite ar fud an Aontais. Ba cheart a chur san áireamh sna moltaí agus sna bearta i réimse an fhuinnimh inathnuaite an rannchuidiú uaillmhianach luath a rinne na Ballstáit chun spriocanna 2030 an Aontais a bhaint amach ar bhealach comhchoiteann. Ba cheart spriocanna fuinnimh inathnuaite náisiúnta na mBallstát do 2020 feidhmiú mar sciartha bonnlíne don fhuinneamh inathnuaite don tréimhse ó 2021 ar aghaidh. I réimse na héifeachtúlachta fuinnimh, is féidir bearta breise a dhíriú go háirithe ar éifeachtúlacht fuinnimh táirgí, foirgneamh agus iompair. (36) Ba cheart don Aontas agus do na Ballstáit a ndícheall a dhéanamh chun an fhaisnéis is cothroime le dáta a chur ar fáil faoina nastaíochtaí gás ceaptha teasa agus faoina gcuid aistrithe. Leis an Rialachán seo, ba cheart ullmhú na meastachán sin a chumasú laistigh de na hachair ama is giorra trí fhaisnéis staidrimh agus faisnéis eile a úsáid, amhail, nuair is iomchuí sonraí a thiomsaítear sa spás tríd an gclár um Fhaireachán Domhanda don Chomhshaol agus don tSlándáil agus trí chórais satailíte eile. (37)Faoi Rialachán [ ] [ESR], leanfar de chur chuige thimthriall bliantúil na ngealltanas a socraíodh i gCinneadh Uimh. 406/2009/CE. Éilíonn sé sin athbhreithniú cuimsitheach ar fhardail gás ceaptha teasa na mBallstát chun gur féidir comhlíonadh a mheas agus gníomhaíocht cheartaitheach a dhéanamh nuair is gá. Tá gá le próiseas athbhreithnithe a bhunú ar leibhéal an Aontais i ndáil leis na fardail gás ceaptha teasa a chuireann na Ballstáit isteach lena áirithiú go ndéanfar comhlíonadh Rialachán [ ] [ESR] a mheas ar bhealach inchreidte, comhsheasmhach, trédhearcach agus tráthúil. (38)Ba cheart do na Ballstáit agus don Choimisiún a áirithiú go mbeidh dlúthchomhar ann maidir le gach ábhar a bhaineann le cur chun feidhme an Aontais Fuinnimh agus an Rialacháin seo, mar aon le dlúthrannpháirtíocht Pharlaimint na hEorpa. De réir mar is cuí, ba cheart don Choimisiún cabhrú leis na Ballstáit an Rialachán seo a chur chun feidhme, go háirithe maidir le bunú na bpleananna náisiúnta agus an fhorbairt acmhainní a bhaineann leo. (39)Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go gcuirfear san áireamh sna pleananna comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid na moltaí is déanaí a bhaineann go sonrach le tíortha faoi leith a eisíodh i gcomhthéacs an tSeimeastair Eorpaigh. (40)Ba cheart don Ghníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil cuidiú leis an gCoimisiún, de réir mar is iomchuí agus i gcomhréir lena clár oibre bliantúil, maidir le measúnú, faireachán agus obair thuairiscithe. (41)Ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) a tharmligean chuig an gCoimisiún chun an creat ginearálta maidir le pleananna comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid (teimpléad) a leasú, ardán maoiniúcháin a chur ar bun ar féidir leis na Ballstáit ranníocaíochtaí a dhéanamh leis i gcás nach gcloífear go gcomhchoiteann le conair an Aontais i dtreo sprioc 2030 an Aontais maidir leis an bhfuinneamh inathnuaite, na hathruithe ar na féidearthachtaí maidir le téamh domhanda (GWPanna) agus ar na treoirlínte fardal a comhaontaíodh go hidirnáisiúnta a chur san áireamh, ceanglais shubstainteacha a leagan síos maidir le córas fardail an Aontais agus na clárlanna de bhun Airteagal 33 a chur ar bun. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena náirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfar na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos sa Chomhaontú Idirinstitiúideach maidir le Reachtóireacht Níos Fearr an 13 Aibreán 2016. Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, ba cheart Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile a fháil ag an am céanna le saineolaithe na Ballstát, agus rochtain chórasach a bheith ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bheidh ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe. Ba cheart a chur san áireamh ann, nuair is gá sin, cinntí a glacadh faoi ChreatChoinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide agus faoi Chomhaontú Pháras. (42)Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir le hAirteagail 15(3), 17(4), 23(6), 31(3) agus (4) agus Airteagal 32(3) den Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha agus na prionsabail ghinearálta a bhaineann le sásraí maidir le rialú ag na Ballstáit ar fheidhmiú cumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún. (43)Ba cheart do Choiste an Aontais Fuinnimh cúnamh a thabhairt don Choimisiún ina chuid tascanna faoin Rialachán seo maidir le gníomhartha cur chun feidhme a ullmhú. Ba cheart an Coiste a chur in ionad an Choiste um Athrú Aeráide agus coistí eile mar is iomchuí agus a gcuid tascanna a ghlacadh chuige féin. (44)Ba cheart don Choimisiún athbhreithniú a dhéanamh ar chur chun feidhme an Rialacháin seo in 2026 agus tograí leasaitheacha a dhéanamh mar is iomchuí chun cur chun feidhme cuí an Rialacháin agus gnóthú a chuspóirí a áirithiú. Ba cheart an tathrú ar na cúinsí a chur san áireamh san athbhreithniú mar aon le torthaí an stocáirimh dhomhanda ar Chomhaontú Pháras, nuair is gá. (45)Leis an Rialachán seo déantar comhtháthú, leasú, ionadú, agus aisghairm ar oibleagáidí áirithe pleanála, tuairiscithe agus faireacháin atá ann faoi láthair i reachtaíocht earnálach fuinnimh agus aeráide an Aontais chun cur chuige cuíchóirithe agus comhtháite a áirithiú i leith phríomhsnáitheanna na pleanála, an tuairiscithe agus an fhaireacháin. Ba cheart Treoracha 94/22/CE, 98/70/CE, 2009/31/CE, Rialacháin (CE) Uimh. 663/2009, (CE) Uimh. 715/2009, Treoir 2009/73/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Treoir 2009/119/CE ón gComhairle, Treoracha 2010/31/AE, 2012/27/AE, 2013/30/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Treoir (AE) 2015/652 ón gComhairle a leasú dá réir sin. (46)Comhtháthaítear sa Rialachán seo, ina niomláine, forálacha Rialachán (AE) Uimh. 525/2013. Dá thoradh sin, ba cheart Rialachán (CE) Uimh. 525/2013 a aisghairm ón 1 Eanáir 2021. Chun a áirithiú go leanfar de Chinneadh Uimh. 406/2009/CE a chur chun feidhme faoi Rialachán (AE) Uimh. 525/2013 agus go leanfaidh gnéithe áirithe a bhaineann le cur chun feidhme Phrótacal Kyoto de bheith cumhdaithe ag an reachtaíocht, is gá go leanfaidh forálacha áirithe de bheith infheidhme i ndiaidh an dáta sin. (47)Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóirí an Rialacháin seo a ghnóthú go leordhóthanach ina naonar agus gur fearr is féidir, dá bhrí sin, de bharr scála agus éifeachtaí na gníomhaíochta atá beartaithe, iad a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú. TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:



CAIBIDIL 1

FORÁLACHA GINEARÁLTA Airteagal 1

Ábhar agus raon feidhme 1. Bunaítear leis an Rialachán seo sásra Rialachais chun:

(a)straitéisí agus bearta a chur chun feidhme atá ceaptha chun freastal ar chuspóirí agus ar spriocanna an Aontais Fuinnimh, agus go háirithe don chéad tréimhse deich mbliana ó 2021 go 2030, ar spriocanna fuinnimh agus aeráide 2030 an Aontais Eorpaigh; (b)tráthúlacht, trédhearcacht, cruinneas, comhsheasmhacht, inchomparáideacht agus iomláine thuairisciú an Aontais agus na mBallstát chuig rúnaíocht ChreatChoinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide agus Chomhaontú Pháras a áirithiú; Beidh an sásra rialachais bunaithe ar phleananna comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid a chumhdaíonn tréimhsí deich mbliana ó 2021 go 2030, ar thuarascálacha comhfhreagracha na mBallstát ar dhul chun cinn náisiúnta maidir le cúrsaí fuinnimh agus aeráide agus ar shocruithe comhtháite faireacháin ag an gCoimisiún Eorpach. Saineofar leis an sásra sin próiseas struchtúrtha, atriallach idir an Coimisiún agus na Ballstáit ag féachaint do thabhairt chun críche na bpleananna náisiúnta agus dá gcur chun feidhme ina dhiaidh sin, lena náirítear comhar réigiúnach, agus gníomhaíocht chomhfhreagrach an Choimisiúin. 2. Beidh feidhm ag an Rialachán seo maidir leis na cúig ghné seo a leanas den Aontas Fuinnimh: (1)an chinnteacht fuinnimh, (2)an margadh fuinnimh, (3)an éifeachtúlacht fuinnimh (4)an dícharbónú agus (5) taighde, nuálaíocht agus iomaíochas. Airteagal 2

Sainmhínithe Chun críocha an Rialacháin seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe i [athmhúnlú ar Threoir 2009/28/CE mar a mholtar in COM(2016) 767], i dTreoir 2010/31/AE agus i dTreoir 2012/27/AE. Tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas freisin: (1)ciallaíonn 'beartais agus bearta atá ann cheana' beartais agus bearta atá curtha chun feidhme agus glactha; (2)ciallaíonn 'beartais agus bearta atá curtha chun feidhme' beartais agus bearta a bhfuil feidhm ag ceann amháin nó níos mó díobh seo a leanas maidir leo ar an dáta a gcuirtear isteach an plean náisiúnta: tá an reachtaíocht náisiúnta i bhfeidhm, tá comhaontú deonach amháin nó níos mó curtha ar bun, tá acmhainní airgeadais leithdháilte, tá acmhainní daonna eagraithe; (3)ciallaíonn 'beartais agus bearta atá glactha' beartais agus bearta a bhfuil cinneadh oifigiúil rialtais déanta ina leith ag an dáta ar cuireadh isteach an tuarascáil náisiúnta nó an plean náisiúnta agus go bhfuil gealltanas soiléir ann dul ar aghaidh lena gcur chun feidhme; (4)is éard is 'beartais agus bearta atá pleanáilte' roghanna atá á bplé agus a bhfuil seans réalaíoch ann go nglacfar iad agus go gcuirfear chun feidhme iad i ndiaidh an dáta a gcuirtear isteach an plean náisiúnta nó an tuarascáil náisiúnta ar dhul chun cinn; (5)ciallaíonn 'réamhmheastacháin' réamhaisnéisí ar astaíochtaí antrapaigineacha gás ceaptha teasa ó fhoinsí agus ar aistrithe gás ceaptha teasa trí linnte nó trí fhorbairtí ar an gcóras fuinnimh, lena náirítear, ar a laghad, meastacháin chainníochtúla do sheicheamh 4 bliana sa todhchaí dar críoch 0 nó 5 díreach i ndiaidh na bliana tuairiscithe; (6)ciallaíonn "réamhmheastacháin gan bhearta" réamhmheastacháin ar astaíochtaí antrapaigineacha gás ceaptha teasa ó fhoinsí agus ar aistrithe gás ceaptha teasa trí linnte ach nach náirítear leo éifeachtaí aon bheartas ná aon bheart atá pleanáilte, glactha nó curtha chun feidhme i ndiaidh na bliana atá roghnaithe mar thúsphointe don réamhmheastachán ábhartha; (7)ciallaíonn 'réamhmheastacháin le bearta' réamhmheastacháin ar astaíochtaí antrapaigineacha gás ceaptha teasa ó fhoinsí agus ar aistrithe gás ceaptha teasa trí linnte a chuimsíonn, i dtéarmaí laghduithe ar astaíochtaí gás ceaptha teasa nó forbairtí ar an gcóras fuinnimh, éifeachtaí na mbeartas agus na mbeart atá glactha agus atá curtha chun feidhme; (8)ciallaíonn 'réamhmheastacháin le bearta breise' réamhmheastacháin ar astaíochtaí antrapaigineacha gás ceaptha teasa ó fhoinsí agus ar aistrithe gás ceaptha teasa trí linnte nó trí fhorbairtí ar an gcóras fuinnimh a chuimsíonn, maidir le laghduithe ar astaíochtaí gás ceaptha teasa, éifeachtaí na mbeartas agus na mbeart atá glactha agus atá curtha chun feidhme chun an tathrú aeráide a mhaolú nó chun spriocanna fuinnimh a bhaint amach, mar aon le beartais agus bearta atá pleanáilte chun na críche sin;

(9)ciallaíonn 'spriocanna fuinnimh agus aeráide 2030 an Aontais' an sprioc cheangailteach ar fud an Aontais laghdú intíre 40 % ar a laghad a dhéanamh ar astaíochtaí gás ceaptha teasa ar fud an gheilleagair i gcomparáid le 1990 atá le baint amach faoi 2030, an sprioc cheangailteach ar leibhéal an Aontais gur fuinneamh inathnuaite é 27 % ar a laghad den tomhaltas fuinnimh san Aontas in 2030, an sprioc cheangailteach ar leibhéal an Aontais 27 % ar a laghad d'fheabhsú éifeachtulachta fuinnimh in 2030, atá le hathbhreithniú faoi 2020 ag féachaint do leibhéal AE de 30 %, agus an sprioc 15 % d'idirnascadh leictreachais do 2030 nó aon spriocanna ina dhiaidh sin i ndáil leis sin arna gcomhaontú ag an gComhairle Eorpach nó ag an gComhairle agus ag an bParlaimint don bhliain 2030. (10)ciallaíonn 'córas fardail náisiúnta' córas socruithe institiúideacha, dlíthiúla agus nós imeachta atá bunaithe laistigh de Bhallstát chun meastachán a dhéanamh ar astaíochtaí antrapaigineacha gás ceaptha teasa ó fhoinsí agus aistrithe gás ceaptha teasa trí linnte, agus chun faisnéis fardail a thuairisciú agus a chartlannú; (11)ciallaíonn 'táscaire' fachtóir cainníochtúil nó cáilíochtúil nó athróg a chuireann le tuiscint níos fearr ar dhul chun cinn an chur chun feidhme; (12)ciallaíonn 'beartais agus bearta' gach ionstraim a chuireann le cuspóirí na bpleananna comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid a bhaint amach agus/nó le gealltanais faoi Airteagal 4(2)(a) agus (b) UNFCCC a chur chun feidhme, lena bhféadfar na hionstraimí sin a áireamh nach bhfuil srianadh agus laghdú astaíochtaí gás ceaptha teasa mar phríomhchuspóir iontu; (13)ciallaíonn 'córas do bheartais agus bearta agus réamhmheastacháin' córas socruithe institiúideacha, dlíthiúla agus nósanna imeachta arna bhunú chun tuairisciú a dhéanamh ar bheartais, bearta agus réamhmheastacháin a bhaineann le hastaíochtaí antrapaigineacha gás ceaptha teasa ó fhoinsí, le haistrithe gás ceaptha teasa trí linnte agus leis an gcóras fuinnimh, mar a cheanglaítear inter alia in Airteagal 32 den Rialachán seo; (14)ciallaíonn 'ceartúcháin theicniúla' coigeartuithe ar mheastacháin an fhardail náisiúnta gás ceaptha teasa arna ndéanamh i gcomhthéacs an athbhreithnithe de bhun Airteagal 31 nuair a bhíonn sonraí an fhardail atá curtha isteach neamhiomlán nó ullmhaithe ar shlí nach bhfuil ag teacht leis na rialacha nó leis na treoirlínte ábhartha idirnáisiúnta nó de chuid an Aontais agus a bhfuil sé beartaithe iad a chur in ionad na meastachán a cuireadh isteach ar dtús; (15)ciallaíonn 'dearbhú cáilíochta' córas pleanáilte nósanna imeachta athbhreithnithe a bhfuil sé mar aidhm leo a áirithiú go gcomhlíonfar na cuspóirí maidir le cáilíocht sonraí agus go bhfuil na meastacháin agus an fhaisnéis is fearr is féidir á dtuairisciú chun tacú le héifeachtúlacht an chláir rialaithe cáilíochta agus chun cabhrú leis na Ballstáit; (16)ciallaíonn 'rialú cáilíochta' córas gnáthghníomhaíochtaí teicniúla a bhfuil sé mar aidhm leis cáilíocht na faisnéise agus na meastachán atá á dtiomsú a thomhas agus a rialú chun sláine, cruinneas agus iomláine na sonraí a áirithiú, earráidí agus easnaimh a aithint agus déileáil leo, sonraí agus ábhar eile a úsáidtear a dhoiciméadú agus a chartlannú, agus na gníomhaíochtaí dearbhaithe cáilíochta uile a thaifeadadh; (17)ciallaíonn 'príomhtháscairí' na táscairí maidir leis an dul chun cinn a rinneadh i ndáil leis na cúig ghné den Aontas Fuinnimh faoi mar a mhol an Coimisiún; (18)ciallaíonn 'Plean SET' an Plean Straitéiseach um Theicneolaíochtaí Fuinnimh faoi mar a leagtar amach i dTeachtaireacht (2015) 6317 ón gCoimisiún; CAIBIDIL 2

PLEANANNA COMHTHÁITE NÁISIÚNTA DON FHUINNEAMH AGUS DON AERÁID Airteagal 3

Pleananna comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid 1. Tabharfaidh gach Ballstát fógra don Choimisiún faoin 1 Eanáir 2019 agus gach deich mbliana ina dhiaidh sin faoi phlean comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid. Áireofar sna pleananna na heilimintí a leagtar amach i mír 2 agus in Iarscríbhinn I. Cumhdóidh an chéad phlean an tréimhse ó 2021 go 2030. Cumhdóidh na pleananna ina dhiaidh sin an tréimhse deich mbliana díreach i ndiaidh dheireadh na tréimhse lena mbaineann an plean roimhe. 2. Beidh na pleananna comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid comhdhéanta de na príomhchodanna seo a leanas: (a)forbhreathnú ar an bpróiseas a leanadh chun an plean comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid a bhunú a bheidh comhdhéanta d'achoimre feidhmiúcháin, tuairisc ar an gcomhairliúchán le páirtithe leasmhara agus a rannpháirtíocht agus ar na torthaí a bhí orthu, agus ar chomhar réigiúnach le Ballstáit eile in ullmhú an phlean; (b)tuairisc ar na spriocanna agus ar na cuspóirí náisiúnta agus an rannchuidiú le gach ceann de na cúig ghné den Aontas Fuinnimh; (c)tuairisc ar na beartais agus ar na bearta a réamhmheasadh chun na spriocanna, cuspóirí agus rannchuidiú a bhaint amach a leagtar amach faoi phointe (b); (d)tuairisc ar an staid reatha i dtaca leis na cúig ghné den Aontas Fuinnimh lena náirítear maidir leis an gcóras fuinnimh agus astaíochtaí agus aistrithe gás ceaptha teasa mar aon le réamhmheastacháin maidir leis na cuspóirí dá dtagraítear i bpointe (b) mar aon le beartais agus bearta atá ann cheana (curtha cur chun feidhme agus glactha); (e)measúnú ar thionchar na mbeartas agus na mbearta atá pleanáilte chun na cuspóirí dá dtagraítear i bpointe (b) a bhaint amach; (f)iarscríbhinn, arna tarraingt suas i gcomhréir leis na ceanglais agus an struchtúr a leagtar síos in Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán seo, ina leagtar amach modheolaíochtaí agus bearta beartais an Bhallstáit chun an ceanglas maidir le coigiltí fuinnimh a bhaint amach i gcomhréir le hAirteagal 7 (a) agus (b) agus le hIarscríbhinn IV den Treoir maidir le hÉifeachtúlacht Fuinnimh [arna leasú ag togra COM(2016)761].

3. Nuair a bhíonn na pleananna náisiúnta dá dtagraítear i mír 1 á nullmhú, cuirfidh na Ballstáit san áireamh na hidirnaisc idir na cúig ghné den Aontas Fuinnimh agus déanfaidh siad sonraí comhsheasmhacha agus boinn tuisceana comhsheasmhacha a úsáid ó thaobh na gcúig ghné sin nuair is iomchuí. 4. Beidh sé de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh de réir Airteagal 36 den Rialachán seo chun Iarscríbhinn I a leasú d'fhonn í a oiriúnú do leasuithe ar chreat beartais an Aontais maidir le Fuinneamh agus Aeráid, forbairtí sa mhargadh fuinnimh agus riachtanais nua UNFCCC agus Chomhaontú Pháras. Airteagal 4

Cuspóirí, spriocanna agus rannchuidiú náisiúnta do gach ceann de na cúig ghné den Aontas Fuinnimh: Leagfaidh na Ballstáit amach ina bpleananna comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid na príomhchuspóirí, na príomhspriocanna agus an rannchuidiú príomha, mar atá sonraithe in Alt A.2. d'Iarscríbhinn I: (a)maidir leis an ngné "An Dícharbónú": (1)maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa, agus d'fhonn cuidiú le baint amach na sprice ó thaobh laghdú ar astaíochtaí gás ceaptha teasa AE ar fud an gheilleagair: i.sprioc cheangailteach náisiúnta an Bhallstáit maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa agus na teorainneacha ceangailteacha bliantúla náisiúnta de bhun Rialachán [ ] [ESR]; ii.gealltanais an Bhallstáit de bhun Rialachán [ ] [LULUCF] iii.nuair is infheidhme, cuspóirí agus spriocanna náisiúnta eile i gcomhréir le straitéisí fadtéarmacha um astaíochtaí ísle atá ann cheana; iv.nuair is infheidhme, cuspóirí agus spriocanna eile, lena náirítear spriocanna earnála agus spriocanna oiriúnaithe; (2)maidir le fuinneamh inathnuaite: i.d'fhonn sprioc cheangailteach an Aontais a bhaint amach gur fuinneamh inathnuaite é ar a laghad 27 % den fhuinneamh in 2030 dá dtagraítear in Airteagal 3 de [athmhúnlú ar Threoir 2009/28/CE mar a mholtar in COM(2016) 767], rannchuidiú ar son na sprice sin i dtéarmaí chion an Bhallstáit d'fhuinneamh ó fhoinsí inathnuaite in olltomhaltas deiridh fuinnimh in 2030, maille le conair líneach don rannchuidiú sin ó 2021 ar aghaidh; ii.conair don sciar earnálach d'fhuinneamh inathnuaite sa tomhaltas deiridh fuinnimh ó 2021 go 2030 sna hearnálacha iompar, téamh agus fuarú, agus leictreachas; iii.conairí de réir teicneolaíocht fuinnimh inathnuaite a bhfuil sé beartaithe ag an mBallstát iad a úsáid chun na conairí earnálacha agus foriomlána maidir le fuinneamh inathnuaite a bhaint amach idir 2021 agus 2030 lena náirítear an tolltomhaltas deiridh fuinnimh a bhfuil súil leis de réir teicneolaíochta agus earnála i meigeathonnaí ola, agus iomlán na hacmhainneachta suiteáilte in MW atá beartaithe de réir teicneolaíochta agus earnála; (b)maidir leis an ngné "An Éifeachtúlacht Fuinnimh": (1)an rannchuidiú táscach d'éifeachtúlacht fuinnimh náisiúnta maidir le sprioc cheangailteach éifeachtúlachta fuinnimh an Aontais mar atá 30% in 2030 dá dtagraítear in Airteagal 1(1) agus in Airteagal 3(4) de Threoir 2012/27/AE [arna leasú ag togra COM(2016)761], bunaithe ar thomhaltas fuinnimh príomhúil nó deiridh, nó coigiltis fuinnimh phríomhúil nó deiridh, nó déine fuinnimh; Cuirfidh na Ballstáit a rannchuidiú féin in iúl ó thaobh leibhéal absalóideach de thomhaltas príomhúil fuinnimh agus de thomhaltas deiridh fuinnimh in 2020 agus 2030, mar aon le conair líneach maidir leis an rannchuidiú sin ó 2021 ar aghaidh; Déanfaidh siad a modheolaíocht bhunúsach agus na fachtóirí tiontaithe a úsáidtear a mhíniú; (2)méid carnach na coigilte fuinnimh atá le baint amach sa tréimhse 20212030 faoi Airteagal 7 maidir le hoibleagáidí coigilte fuinnimh de Threoir 2012/27/AE [arna leasú ag togra COM(2016) 761]; (3)na cuspóirí maidir le hathchóiriú fadtéarmach ar stoc náisiúnta na bhfoirgneamh cónaithe agus tráchtála (idir phoiblí agus phríobháideach); (4)an tachar urláir iomlán atá le hathchóiriú nó coigiltis fuinnimh bhliantúla chomhionanna atá le baint amach ó 2020 go 2030 faoi Airteagal 5 de Threoir 2012/27/AE maidir le hathchóiriú fhoirgnimh an rialtais láir;

(5)Cuspóirí éifeachtúlachta náisiúnta eile fuinnimh, lena náirítear spriocanna nó straitéisí fadtéarmacha agus spriocanna earnálacha i réimsí amhail iompar agus, téamh agus fuarú; (c)maidir leis an ngné "An Chinnteacht Fuinnimh": (1)cuspóirí náisiúnta i ndáil le héagsúlú foinsí agus soláthar fuinnimh ó thríú tíortha a mhéadú; (2) cuspóirí náisiúnta i ndáil le spleáchas ar allmhairiú fuinnimh ó thríú tíortha a laghdú; (3)cuspóirí náisiúnta i ndáil le hullmhacht chun dul i ngleic le soláthar srianta nó briste ó fhoinse fuinnimh, i gcomhchuibheas leis na pleananna atá le bunú faoi Rialachán [mar a mholtar in COM(2016) 52 maidir le bearta chun cinnteacht an tsoláthair gáis a chosaint agus lena naisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 994/2010] agus faoi Rialachán [mar a mholtar in COM(2016) 862 maidir le rioscaullmhacht in earnáil an leictreachais agus ag aisghairm Treoir 2005/89/CE] lena náirítear fráma ama inar cheart na cuspóirí a bhaint amach; (4)cuspóirí náisiúnta i ndáil le foinsí fuinnimh intíre (go háirithe fuinneamh inathnuaite a chur chun tairbhe); (d)maidir leis an ngné "An Margadh Inmheánach Fuinnimh": (1)an leibhéal idirnascthachta leictreachais a bhfuil sé mar aidhm ag an mBallstát é a bheith bainte amach aige in 2030 i bhfianaise na sprice idirnascthachta leictreachais de 15 % ar a laghad do 2030; Tabharfaidh na Ballstáit míniúchán ar an modheolaíocht bhunúsach a úsáideadh; (2)cuspóirí tábhachtacha náisiúnta ó thaobh bonneagair tarchurtha leictreachais agus gáis atá riachtanach le go mbainfear amach cuspóirí agus spriocanna faoi aon cheann de na cúig ghné den Aontas Fuinnimh; (3)cuspóirí náisiúnta a bhaineann le gnéithe eile den mhargadh inmheánach fuinnimh amhail comhtháthú agus cúpláil an mhargaidh, lena náirítear fráma ama inar cheart na cuspóirí a bhaint amach; (4)cuspóirí náisiúnta maidir le leordhóthanacht an chórais leictreachais a áirithiú chomh maith le solúbthacht an chórais fuinnimh i dtaca le táirgeadh fuinnimh inathnuaite, lena náirítear fráma ama inar cheart na cuspóirí a bhaint amach; (e)maidir leis an ngné "Taighde, Nuálaíocht agus Iomaíochas" (1)cuspóirí náisiúnta agus spriocanna cistiúcháin do thaighde agus do nuálaíocht phoiblí agus phríobháideach a bhaineann leis an Aontas Fuinnimh; más infheidhme, fráma ama san áireamh inar cheart na cuspóirí a bhaint amach. Ba cheart na spriocanna agus na cuspóirí sin a bheith ag teacht leis na cinn a leagtar amach i Straitéis an Aontais Fuinnimh agus i bPlean SET; (2)spriocanna náisiúnta do 2050 ó thaobh teicneolaíochtaí ísealcharbóin a chur i bhfeidhm; (3)spriocanna náisiúnta i ndáil le hiomaíochas; Airteagal 5

Próiseas socraithe rannchuidiú na mBallstát i réimse an fhuinnimh inathnuaite 1. Nuair a bheidh siad ag socrú a rannchuidithe maidir lena sciar d'fhuinneamh ó fhoinsí inathnuaite san olltomhaltas deiridh fuinnimh in 2030 agus sa bhliain deiridh den tréimhse atá clúdaithe le haghaidh na bpleananna náisiúnta ina dhiaidh sin, de bhun Airteagal 4(a)(2)(i), cuirfidh na Ballstáit na nithe seo a leanas san áireamh: (a)na bearta dá bhforáiltear i [athmhúnlú ar Threoir 2009/28/CE mar a mholtar in COM(2016) 767]; (b)na bearta a glacadh chun an sprioc éifeachtúlachta fuinnimh a bhaint amach a glacadh de bhun Threoir 2012/27/AE; (c)bearta eile chun fuinneamh inathnuaite a chur chun cinn laistigh de na Ballstáit agus ar leibhéal an Aontais; agus

(d)cúinsí a dhéanann difear do sholáthar fuinnimh inathnuaite, ar nós: (i) dáileadh cothrom an tsoláthair ar fud an Aontais Eorpaigh; (ii)poitéinseal eacnamaíoch; (iii)srianta geografacha agus nádúrtha, lena náirítear na limistéir agus na réigiúin nach bhfuil idirnasctha; agus (iv)an leibhéal idirnaisc cumhachta atá idir na Ballstáit. 2. Áiritheoidh na Ballstáit le chéile sna hathruithe a chuirfidh siad i gcrích go dtiocfaidh 27 % ar a laghad dá rannchuidiú iomlán ó fhoinsí fuinnimh inathnuaite san ollthomhaltas deiridh fuinnimh ar leibhéal an Aontais faoi 2030. Airteagal 6

Próiseas chun rannchuidiú na mBallstát a shocrú i réimse na héifeachtulachta fuinnimh 1. Nuair a bheidh a rannchuidiú táscach náisiúnta féin maidir le héifeachtúlacht fuinnimh á shocrú acu do 2030 agus don bhliain deiridh den tréimhse atá clúdaithe le haghaidh na bpleananna náisiúnta ina dhiaidh sin, de bhun Airteagal 4(b)(i), áiritheoidh na Ballstáit: (a)nach féidir le tomhaltas fuinnimh an Aontais in 2020 a bheith níos mó ná 1 483 meigeathonna d'fhuinneamh príomhúil ná níos mó ná 1 086 meigeathonna d'fhuinneamh deiridh, nach féidir le tomhaltas fuinnimh an Aontais in 2030 a bheith níos mó ná 1 321 meigeathonna d'fhuinneamh príomhúil ná níos mó ná 987 meigeathonna d'fuinneamh deiridh don chéad tréimhse deich mbliana; (b)go mbainfear amach sprioc cheangailteach an Aontais don bhliain 2030 dá dtagraítear in Airteagal 1 agus in Airteagal 3 de Threoir 2012/27/AE [arna leasú ag togra COM(2016)761]; Ina theannta sin, cuirfidh na Ballstáit an méid seo a leanas san áireamh: (a)na bearta dá bhforáiltear i dTreoir 2012/27/CE; (b)bearta eile chun éifeachtúlacht fuinnimh a chur chun cinn sna Ballstáit agus ar leibhéal an Aontais. 2. Nuair a bhíonn a rannchuidiú dá dtagraítear i mír 1 á shocrú, féadfaidh na Ballstáit na dálaí a bhfuil tionchar acu ar thomhaltas príomhúil agus deiridh a chur san áireamh, mar shampla: (a)an poitéinseal atá fágtha fós ó thaobh coigilt fuinnimh atá éifeachtach ó thaoh costais; (b)éabhlóid agus réamhmheastachán na holltáirgeachta intíre; (c)athruithe ar allmhairí agus ar onnmhairí fuinnimh; (d)forbairt gach foinse fuinnimh inathnuaite, fuinneamh núicléach, gabháil agus stóráil carbóin; agus (e)gníomhaíochtaí luatha. Airteagal 7

Beartais agus cuspóirí náisiúnta agus bearta maidir le gach ceann de na cúig ghné den Aontas Fuinnimh

Tabharfaidh na Ballstáit tuairisc, i gcomhréir le hIarscríbhinn I, ina bplean comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid, ar na príomhbheartais agus na príomhbhearta atá ann cheana (curtha chun feidhme agus glactha) agus beartais agus bearta atá pleanáilte go háirithe chun na cuspóirí a leagtar amach sa phlean náisiúnta a bhaint amach, lena náirítear bearta chun comhar réigiúnach agus maoiniú cuí ar an leibhéal náisiúnta agus réigiúnach a áirithiú. Airteagal 8

Bonn anailíse na bpleananna comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid 1. Tabharfaidh na Ballstáit tuairisc, i gcomhréir leis an struchtúr agus san fhormáid a shonraítear in Iarscríbhinn I, ar an staid reatha maidir le gach ceann de na cúig ghné den Aontas Fuinnimh lena náirítear an córas fuinnimh agus na hastaíochtaí agus na haistrithe gás ceaptha teasa tráth a gcuirfear an plean náisiúnta isteach nó ar bhonn na faisnéise is déanaí atá ar fáil. Déanfaidh na Ballstáit réamhmheastacháin a leagan amach agus tabharfaidh siad tuairisc orthu maidir le gach ceann de na cúig ghné den Aontas Fuinnimh don chéad tréimhse deich mbliana go dtí 2040 ar a laghad (lena náirítear don bhliain 2030) a bhfuiltear ag súil leo mar thoradh ar na beartais agus na bearta atá ann cheana (curtha chun feidhme agus glactha). 2. Tabharfaidh na Ballstáit tuairisc ina bpleananna comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid ar na measúnuithe atá déanta acu, ar an leibhéal náisiúnta agus ar an leibhéal réigiúnach nuair is infheidhme, maidir le: (a)tionchair ar fhorbairt an chórais fuinnimh agus ar astaíochtaí agus aistrithe gás ceaptha teasa don chéad tréimhse deich mbliana ar a laghad go dtí 2040 (lena náirítear don bhliain 2030) faoi na beartais agus na bearta atá beartaithe lena náirítear comparáid le réamhmheastacháin atá bunaithe ar na beartais agus na bearta atá ann cheana (curtha chun feidhme agus glactha) dá dtagraítear i mír 1; (b)tionchar maicreacnamaíocha, comhshaoil, scileanna agus sóisialta na mbeartas agus na mbeart dá dtagraítear in Airteagal 7 agus atá sonraithe a thuilleadh in Iarscríbhinn I, don chéad tréimhse deich mbliana go dtí 2030 lena náirítear comparáid le réamhmheastacháin bunaithe ar na beartais agus na bearta atá ann cheana (curtha chun feidhme agus glactha) dá dtagraítear i mír 1; (c)measúnú ar na hidirghníomhaíochtaí idir na beartais agus na bearta atá ann cheana (curtha chun feidhme agus glactha) agus na beartais agus na bearta atá pleanáilte laistigh de ghné bheartais, agus idir na beartais agus na bearta atá ann cheana (iad curtha chun feidhme agus glactha) agus na beartais agus na bearta atá pleanáilte agus a bhaineann le gnéithe éagsúla don chéad tréimhse deich mbliana ar a laghad go dtí an bhliain 2030. Déanfar réamhmheastacháin maidir le cinnteacht soláthair, bonneagar agus comhtháthú an mhargaidh a nascadh le cásanna láidre éifeachtúlachta fuinnimh. Airteagal 9

Dréachtphleananna comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid 1. Faoin 1 Eanáir 2018 agus gach deich mbliana ina dhiaidh sin déanfaidh na Ballstáit dréacht den phlean comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid dá dtagraítear in Airteagal 3(1) a ullmhú agus a chur faoi bhráid an Choimisiúin. 2. Féadfaidh an Coimisiún moltaí maidir leis na dréachtphleananna a eisiúint chuig na Ballstáit i gcomhréir le hAirteagal 28. Leagfar amach go háirithe sna moltaí sin: (a)leibhéal uaillmhéine na gcuspóirí, na spriocanna agus an rannchuidithe d'fhonn cuspóirí an Aontais Fuinnimh a bhaint amach le chéile agus go háirithe spriocanna 2030 an Aontais don fhuinneamh inathnuaite agus don éifeachtulacht fuinnimh; (b)beartais agus bearta a bhaineann le cuspóirí ar leibhéal na mBallstát agus an Aontais agus beartais agus bearta eile a d'fhéadfadh a bheith ábhartha ó thaobh cúrsaí trasteorann; (c)idirghníomhaíochtaí idir na beartais agus na bearta atá ann cheana (curtha chun feidhme agus glactha) agus na beartais agus na bearta atá pleanáilte a chuimsítear sa phlean comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid laistigh d'aon ghné amháin agus i measc gnéithe éagsúla den Aontas Fuinnimh. 3. Tabharfaidh na Ballstait lánaird ar aon mholtaí ón gCoimisiún agus bailchríoch á cur acu ar a bpleananna comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid. Airteagal 10

Comhairliúchán poiblí Gan dochar d'aon cheanglais dlí eile de chuid an Aontais, áiritheoidh na Ballstáit go dtabharfar deiseanna luatha, éifeachtacha don phobal a bheith rannpháirteach in ullmhú na ndréachtphleananna dá dtagraítear in Airteagal 9 den Rialachán seo agus ceanglóidh siad achoimre ar thuairimí an phobail lena ndréachtphlean comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid nuair a chuirfear faoi bhráid an Choimisiúin é. A mhéid gur infheidhme forálacha Threoir 2001/42/CE, measfar i gcás comhairliúcháin a dhéanfar i gcomhréir leis an Treoir sin, go sásaíonn siad na hoibleagáidí maidir le dul i gcomhairle leis an bpobal faoin Rialachán seo. Airteagal 11

Comhar Réigiúnach 1. Oibreoidh na Ballstáit i gcomhar le chéile ar an leibhéal réigiúnach chun na spriocanna, na cuspóirí agus an rannchuidiú a leagtar amach ina bplean comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid a bhaint amach go héifeachtach. 2. Sula gcuireann na Baillstáit a ndréachtpleanna comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid faoi bhráid an Choimisiúin de bhun Airteagal 9(1), aithneoidh siad deiseanna le haghaidh comhar réigiúnach agus rachaidh siad i gcomhairle leis na Ballstáit chomharsanachta agus le Ballstáit eile a léiríonn spéis. Leagfaidh na Ballstáit amach ina ndréachtphleananna comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid torthaí an chomhairliúcháin réigiúnaigh sin, lena náirítear i gcás inarb infheidhme an chaoi ar cuireadh tuairimí san áireamh. 3. Déanfaidh an Coimisiún comhar agus comhairliúchán i measc na mBallstát a éascú maidir leis na dréachphleananna a chuirtear faoina bhráid faoi Airteagal 9 ag féachaint dá dtabhairt chun críche.

4. Cuirfidh na Ballstáit san áireamh ina ndréachtphleananna comhtháite náisiúnta deiridh don fhuinneamh agus don aeráid na tuairimí a fuair siad ó Bhallstáit eile de bhun mhír 2 agus mhír 3 agus míneoidh siad an chaoi ar cuireadh na tuairimí sin san áireamh. 5. Chun na críocha a shonraítear i mír 1, leanfaidh na Ballstáit orthu ag obair i gcomhar le chéile ar an leibhéal réigiúnach agus iad ag cur beartais agus bearta a bpleananna chun feidhme. Airteagal 12

Measúnú na bpleananna comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid Déanfaidh an Coimisiún anailís ar na pleananna comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid, agus ar na nuashonruithe orthu, arna bhfógairt de bhun Airteagal 3 agus Airteagal 13. Scrúdóidh sé go háirithe: (a)an leor iad na spriocanna, na cuspóirí agus an rannchuidiú chun cuspóirí comhchoiteanna an Aontais Fuinnimh a bhaint amach agus, sa chéad tréimhse deich mbliana go háirithe spriocanna chreat aeráide agus fuinnimh 2030 an Aontais de bhun Airteagal 25; (b)an gcloíonn na pleananna leis na ceanglais ó Airteagail 3 go hAirteagal 11 agus na moltaí ón gCoimisiún arna neisiúint de bhun Airteagal 28. Airteagal 13

An plean comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid a thabhairt cothrom le dáta 1. Faoin 1 Eanáir 2023, agus gach 10 bliana ina dhiaidh sin, cuirfidh na Ballstáit faoi bhráid an Choimisiúin dréacht cothrom le dáta den phlean comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid is déanaí ar tugadh fógra faoi dá dtagraítear in Airteagal 3 nó dearbhóidh siad don Choimisiún go bhfuil an plean fós bailí. 2. Faoin 1 Eanáir 2024 agus gach deich mbliana ina dhiaidh sin tabharfaidh na Ballstáit fógra don Choimisiún maidir le tabhairt cothrom le dáta an phlean chomhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid is déanaí ar tugadh fógra faoi dá dtagraítear in Airteagal 3, ach amháin má bhíonn sé dearbhaithe acu go bhfuil an plean bailí i gcónaí de bhun mhír 1. 3. Ní dhéanfaidh na Ballstáit na spriocanna, na cuspóirí agus an rannchuidiú a leagtar amach sa tabhairt cothrom le dáta dá dtagraítear i mír 2 ach amháin chun méadú uaillmhéine a léiriú i gcomparáid leis na cinn bhí leagtha síos sa phlean comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid is déanaí ar tugadh fógra faoi. 4. Déanfaidh na Ballstáit iarrachtaí sa phlean cothrom le dáta aon drochthionchar comhshaoil a bhí le feiceáil mar chuid den tuairisciú comhtháite de bhun Airteagal 15 go hAirteagal 22 a mhaolú. 5. Déanfaidh na Ballstáit na moltaí is déanaí a chur san áireamh a bhaineann go sonrach le tíortha faoi leith agus a eisíodh i gcomhthéacs an tSeimeastair Eorpaigh nuair a bhíonn an tabhairt cothrom le dáta dá dtagraítear i mír 2 den Airteagal seo á ullmhú. 6. Beidh feidhm ag na nósanna imeachta a leagtar síos in Airteagal 9(2) agus in Airteagal 11 maidir le hullmhú agus measúnú ar na pleananna comhtháite náisiúnta cothrom le dáta don fhuinneamh agus don aeráid. CAIBIDIL 3

STRAITÉISÍ FADTÉARMACHA MAIDIR LE hASTÍOCHTAÍ ÍSLE Airteagal 14

Straitéisí fadtéarmach maidir le hastaíochtaí ísle 1. Faoin 1 Eanáir 2020 agus gach 10 mbliana ina dhiaidh sin, déanfaidh na Ballstáit a straitéisí fadtéarmacha maidir le hastaíochtaí ísle gona bpeirspictíocht 50 bliain a ullmhú agus a thuairisciú don Choimisiún, chun cur leis an méid seo a leanas: (a)comhlíonadh ghealltanais an Aontais agus na mBallstát faoi UNFCCC agus faoi Chomhaontú Pháras chun astaíochtaí antrapaigineacha gás ceaptha teasa a laghdú agus chun aistrithe trí linnte a fheabhsú; (b)comhlíonadh an chuspóra an méadú ar an meánteocht dhomhanda a choinneáil roinnt mhaith níos ísle ná 2° C os cionn na leibhéal réamhthionsclaíoch agus iarrachtaí a dhéanamh teorainn a chur leis an méadú teochta ag 1.5° C os cionn na leibhéal réamhthionsclaíoch; (c)laghduithe fadtéarmacha ar astaíochtaí gás ceaptha teasa a bhaint amach agus feabhsú ar aistrithe trí linnte i ngach earnáil i gcomhréir le cuspóir an Aontais, i gcomhthéacs na laghduithe atá riachtanach, de réir an Phainéil IdirRialtasach ar an Athrú Aeráide (IPCC), sna tíortha forbartha mar ghrúpa, chun laghdú idir 80 % agus 95 % a dhéanamh ar astaíochtaí faoi 2050 i gcomparáid leis na leibhéil a bhí ann in 1990 ar bhealach atá éifeachtach ó thaobh costais. 2. Cumhdóidh na straitéisí fadtéarmacha maidir le hastaíochtaí ísle na nithe seo a leanas:

(a)iomlán na laghduithe ar astaíochtaí antrapaigineacha gás ceaptha teasa agus na bhfeabhsuithe ar aistrithe trí linnte; (b)laghduithe ar astaíochtaí agus feabhsú ar aistrithe in earnálacha aonair lena náirítear leictreachas, tionsclaíocht, iompar, an earnáil foirgníochta (idir chónaithe agus threasach), talmhaíocht, talamhúsáid, athrú ar thalamhúsáid agus foraoiseacht (LULUCF); (c)an dul chun cinn a bhfuiltear ag súil leis chuig geilleagar ina mbeidh astaíochtaí ísle gás ceaptha teasa lena náirítear déine na ngás ceaptha teasa, déine CO2 na holltáirgeachta intíre agus straitéisí do thaighde, d'fhorbairt agus do nuálaíocht ghaolmhar; (d) naisc le pleanáil fhadtéarmach náisúnta eile. 3. Ba cheart na straitéisí fadtéarmacha maidir le hastaíochtaí ísle agus na pleananna comhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid dá dtagraítear in Airteagal 3 a bheith ag teacht lena chéile. 4. Cuirfidh na Ballstáit a straitéisí fadtéarmacha maidir le hastaíochtaí ísle mar aon le nuashonruithe ar bith orthu ar fáil don phobal gan mhoill. CAIBIDIL 4

TUAIRISCIÚ Roinn 1

Tuarascálacha débhliantúla ar dhul chun cinn agus obair leantach orthu Airteagal 15

Pleananna Comhtháite Náisiúnta don Fhuinneamh agus don Aeráid 1. Gan dochar d'Airteagal 23, faoin 15 Márta 2021, agus gach dhá bhliain ina dhiaidh sin, déanfaidh gach Ballstát tuairisciú chuig an gCoimisiún maidir le stádas chur chun feidhme an phlean chomhtháite náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid trí thuarascálacha comhtháite náisiúnta ar dhul chun cinn maidir le fuinneamh agus aeráid a chuimseoidh gach ceann de chúig phríomhghné an Aontais Fuinnimh. 2. Cuimseoidh an tuarascáil dá dtagraítear i mír 1 na gnéithe seo a leanas: (a)faisnéis faoin dul chun cinn atá déanta i dtreo ghnóthú n