MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

COMHTHÉACS AN TOGRA

An 11 Márta 2020, d’fhógair an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte (EDS) gur phaindéim a bhí i ráig ghalar an choróinvíris (“COVID-19”). Ó shin i leith, tá tíortha ar fud an domhain tar éis bearta urghnácha a ghlacadh chun freagairt don ráig agus chun í a choinneáil faoi smacht.

Mar thoradh ar an bpaindéim, tá crapadh géar fáis tuartha. Tá na bearta a ghlac na Ballstáit agus na tíortha comhpháirtíochta mar fhreagairt ar an ngéarchéim tar éis cur isteach go mór ar shlabhraí soláthair agus ar tháirgeadh agus ba chúis iad le neamhláithreachtaí ón ionad oibre. Ina theannta sin, tá soláthar go leor seirbhísí tar éis éirí dodhéanta nó an-deacair. Ag an am céanna, tá laghdú tagtha ar éileamh an tomhaltóra. Tá nó beidh na bearta ina gcúis le meath tromchúiseach ar an staid airgeadais i gcuid mhór gnólachtaí.

Is mór an tionchar atá á imirt ag géarchéim phaindéim COVID-19 ar shochaithe ar fud an domhain, ar na córais sláinte i dtosach, agus iarmhairtí eacnamaíocha agus sóisialta tromchúiseacha ina dhiaidh sin. Ba cheart do straitéis freagartha an Aontais a bheith cuimsitheach, comhleanúnach agus comhtháite, ag dul i ngleic leis an tsláinte phoiblí agus leis na dúshláin shocheacnamaíocha araon. Is iad na tíortha is lú forbairt na tíortha is mó atá i mbaol COVID-19, mar gheall ar a gcórais sláinte laga nach bhfuil athléimneach agus dúshláin chasta shocheacnamaíocha agus rialachais. Is léir cheana féin go mbeidh tionchar ollmhór ag paindéim COVID-19 ar na córais eacnamaíocha agus mhaicreacnamaíocha i dtíortha comhpháirtíochta. Beidh dúshlán le sárú ag rialtais cobhsaíocht mhaicreacnamaíoch a chothabháil agus an spás fioscach a choinneáil ar bun chun na daoine is leochailí, a gcomhlachtaí agus a n‑oibrithe a chosaint, agus leanúint de sheirbhísí sóisialta bunúsacha a chur ar fáil a chosaint.

Mar gheall ar an staid eisceachtúil sin, tá gá le cur chuige comhleanúnach agus aontaithe ar leibhéal an Aontais, a bheidh bailí don ghné inmheánach agus don ghné sheachtrach araon. Chun tuilleadh meatha ar an ngeilleagar a sheachaint agus chun borradh a chur faoi théarnamh cothrom, aontaithe agus cothrom na gníomhaíochta eacnamaíche, ba cheart clár eisceachtúil comhordaithe tacaíochta eacnamaíche a chur ar bun. Dá bhrí sin, tá gá le méideanna móra infheistíochta poiblí agus príobháidí chun teacht ar réitigh nuálacha, chun an geilleagar a spreagadh, chun poist ardcháilíochta a chruthú agus chun infheistíocht a dhéanamh chun an damáiste láithreach a rinne ráig COVID-19 a dheisiú.

Ós rud é go molann an Coimisiún pacáiste uaillmhianach lena n‑áirítear méadú ar na huasteorainneacha faoin gCreat Airgeadais bliantúil 2014-2020 chun cur chun feidhme beart laistigh den Aontas agus níos faide i gcéin a chumasú mar fhreagairt ar thionchar an COVID-19 paindemic, amhail bearta a thacaíonn leis na gnólachtaí atá buailte, tacaíocht chomhtháthaithe do na Ballstáit, fothú acmhainní chun ullmhacht i gcomhair géarchéimeanna amach anseo agus réimsí ábhartha eile beartais agus bearta gaolmhara eile a fheabhsú.

Tá sé beartaithe go gcuirfear na bearta sin i gcrích faoi ionstraimí agus cláir shonracha de chuid an Aontais agus i gcomhréir leis na gníomhartha ábhartha de chuid an Aontais lena leagtar síos rialacha maidir leis na hionstraimí agus na cláir sin.

Dá bhrí sin, is gá cur chun feidhme na mbeart sin a chumasú trí na sásraí seachadta faoi Rialachán (AE) 2017/1601 lena mbunaítear an Ciste Eorpach um Fhorbairt Inbhuanaithe (CEFI), Ráthaíocht CEFI agus Ciste Ráthaíocht CEFI.