DOICIMÉAD OIBRE Ó FHOIREANN AN CHOIMISIÚIN

ACHOIMRE AR AN MEASÚNÚ TIONCHAIR

A ghabhann leis an doiciméad

Togra le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le cosaint daoine aonair i dtaca le próiseáil sonraí pearsanta agus saorshreabhadh na sonraí sin (Rialachán ginearálta maidir le Cosaint Sonraí). agus Togra le haghaidh Treorach ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le cosaint daoine aonair i dtaca le próiseáil sonraí ag údaráis inniúla chun críocha cionta coiriúla a chosc, a imscrúdú, a bhrath nó a ionchúiseamh nó le pionóis choiriúla a fhorghníomhú, agus saorshreabhadh na sonraí sin.

1. Réamhrá

Ó glacadh creat dlí reatha an AE maidir le cosaint sonraí in 1995, d'eascair dúshláin nua maidir le cosaint sonraí pearsanta as forbairtí teicneolaíochta agus gnó. Tá méadú as cuimse tagtha ar chomhroinnt agus ar bhailiú sonraí. A bhuí leis an teicneolaíocht, is féidir le cuideachtaí príobháideacha agus le húdaráis phoiblí sonraí pearsanta a úsáid ar scála níos mó ná riamh roimhe chun a gcuid gníomhaíochtaí a shaothrú. Tá méadú faoin bhfaisnéis phearsanta a chuireann daoine aonair ar fáil don phobal agus don domhan, gan an baol atá leis sin a thuiscint mar is ceart.

Tá forbairt eacnamaíoch ag brath go mór ar an muinín a chothaítear as an idirlíon. Nuair a bhíonn easpa muiníne ar thomhaltóirí, bíonn leisce orthu ceannach a dhéanamh ar an idirlíon agus seirbhísí nua a ghlacadh, ríomhsheirbhísí poiblí an rialtais san áireamh. Mura dtéitear ina ceann, leanfaidh an easpa muiníne sin de mhoill a chur ar fhorbairt feidhmeanna cruthaitheacha teicneolaíochtaí nua, de fhás eacnamaíoch a chosc agus de bheith ag bacadh ar an earnáil phoiblí na sochair ab fhéidir a bhaint as digitiú a cuid seirbhísí a bheith acu.

Lena chois sin, cruthaíodh i gConradh Liospóin bunús dlí nua in Airteagal 16 CFAE le haghaidh cur chuige nuachóirithe cuimsitheach maidir le cosaint sonraí agus saorghluaiseacht sonraí pearsanta a chumhdaíonn comhar póilíneachta agus breithiúnach in ábhair choiriúla freisin.

2. An Fhadhb a Shainiú

Tíolactar na trí réimse fadhbanna seo a leanas sa mheasúnú tionchair agus déantar anailís orthu :

2.1. Fadhb 1: Bacainní roimh ghnó agus roimh údaráis phoiblí de dheasca ilranna, éiginnteachta dlíthiúla agus cur i bhfeidhm neamhréireach.

In ainneoin go raibh sé ina chuspóir ag an Treoir leibhéal coibhéiseach cosanta sonraí a áirithiú laistigh den AE, maireann éagsúlacht nach beag sna rialacha atá i bhfeidhm sna Ballstáit. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh go mbeadh ar rialaitheoirí sonraí plé le 27 dlí náisiúnta éagsúil agus le 27 ceanglas éagsúil laistigh den AE. Is é an toradh air sin timpeallacht dlí ilroinnte as ar eascair éiginnteacht dlí agus neamhionannas cosanta do dhaoine aonair. B'as sin a tháinig costais agus ualaigh riaracháin nár ghá (is ionann agus tuairim is EUR 3 billiún sa bhliain sa chás bunlíne) ar ghnólachtaí agus cuireann sé leisce ar fhiontair, lena n‑áirítear fiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna), atá ag feidhmiú sa mhargadh aonair agus arbh fhéidir gur mhian leo a gcuid oibríochtaí a leathnú trasna teorainneacha.

Lena chois sin, bíonn acmhainní agus cumhachtaí na n‑údarás náisiúnta atá freagrach as cosaint sonraí an‑éagsúil le chéile ó Bhallstát go Ballstát. Is ionann sin is a rá nach mbíonn ar a gcumas a gcúraimí forfheidhmithe a chomhlíonadh go sásúil in amanna. Ní leanann forfheidhmiú comhsheasmhach i gcónaí de chomhar idir na húdaráis sin ar leibhéal Eorpach, comhar a dhéantar tríd an Meitheal Comhairliúcháin (an Mheitheal dá dtagraítear in Airteagal 29). Ní mór, mar sin, é a fheabhsú.

2.2. Fadhb 2: Na deacrachtaí a bhíonn ag daoine aonair smacht a choinneáil ar a gcuid sonraí pearsanta

Leanann d’easpa sin an chomhchuibhithe idir an reachtaíocht atá ag náisiúin faoi leith maidir le cosaint sonraí agus d’éagsúlacht na gcumhachtaí atá ag údaráis náisiúnta chosanta sonraí go mbíonn sé níos deacra ag daoine aonair i mBallstáit áirithe seachas Ballstáit eile a gcearta cosanta sonraí a chur i bhfeidhm, ar an idirlíon go háirithe.

Cúis eile le cailleadh smachta na ndaoine aonair ar a gcuid sonraí féin is ea an méid mór sonraí a chomhroinntear gach lá, agus a mhinice nach dtuigeann siad mar is ceart go bhfuil a gcuid sonraí á mbailiú. Cé go síleann cuid mhór Eorpach gur cuid de shaol an lae inniu a bhfuil borradh fúithi nochtadh sonraí pearsanta[1], cuireann sé imní ar 72 % d'úsáideoirí idirlín san Eoraip go n‑iarrtar barraíocht sonraí pearsanta orthu ar líne, agus is minic nach mbíonn a fhios acu an dóigh lena gcearta a chur i bhfeidhm ar líne.

2.3. Fadhb 3: Bearnaí agus neamhréireachtaí i gcosaint sonraí pearsanta i réimse an chomhair phóilíneachta agus bhreithiúnaigh in ábhair choiriúla

Fágadh comhar póilíneachta agus breithiúnach in ábhair choiriúla as raon feidhme na Treorach a bhfuil bunús dlí margaidh inmheánaigh léi. Tá rian na sainiúlachtaí a bhain le struchtúr "colún" an AE roimh Chonradh Liospóin ar an gCinneadh Réime a glacadh in 2008 d'fhonn próiseáil sonraí i réimse an chomhair phóilíneachta agus bhreithiúnaigh in ábhair choiriúla a rialáil agus is dá thréithe raon srianta agus bearnaí éagsúla eile, rud a fhágann go mbíonn éiginnteacht dlí ann maidir le daoine aonair agus údaráis forfheidhmithe dlí, maille le deacrachtaí praiticiúla cur chun feidhme. Lena chois sin, déantar foráil sa Chinneadh Réime maidir le réimse leathan deiseanna i ndáil le prionsabail ghinearálta chosanta sonraí a mhaolú ar leibhéal náisiúnta, rud a fhágann nach gcomhchuibhítear iad. Ní amháin go bhfuil baol ann go gcealófar cuspóir féin na bprionsabal sin – rud a dhéanfadh dochar don bhuncheart atá ag daoine aonair maidir lena gcuid sonraí pearsanta a chosaint sa réimse seo – bacann sé malartú rianúil sonraí pearsanta idir na húdaráis ábhartha náisiúnta.

3. Anailís ar Choimhdeacht agus ar Chomhréireacht

I bhfianaise na bhfadhbanna a ndearnadh achoimre orthu thuas, léirítear san anailís ar choimhdeacht an gá atá le bearta ar leibhéal an AE ar na cúiseanna seo a leanas:

· Tá an ceart chun cosanta sonraí pearsanta cumhdaithe in Airteagal 8 den Chairt um Chearta Bunúsacha. Is é Airteagal 16 CFAE an bunús dlí chun rialacha de chuid an AE ar chosaint sonraí a ghlacadh;

· Tá méadú sciobtha faoin ráta is féidir sonraí pearsanta a aistriú thar theorainneacha náisiúnta, idir theorainneacha inmheánacha san AE agus theorainneacha le tríú tíortha. Lena chois sin, baineann dúshláin phraiticiúla le reachtaíocht ar chosaint sonraí a fhorfheidhmiú agus tá gá le comhar idir na Ballstáit agus a n‑údaráis, nach mór a eagrú ar leibhéal an AE lena áirithiú go mbeidh an comhleanúnachas is gá ann agus leibhéal ard cosanta laistigh den Aontas;

· Ní féidir do Bhallstáit na fadhbanna a mhaolú as a stuaim féin agus cúrsaí mar atá. Is léir é sin go háirithe i gcás na bhfadhbanna sin a eascraíonn as an ilroinnt i reachtaíocht náisiún faoi leith atá ag cur chun feidhme chreat rialála cosanta sonraí an AE;

· Cé gurbh fhéidir do Bhallstáit beartais a achtú a d’áiritheodh nach sárófaí an ceart sin, ní dhéanfaí sin ar dhóigh aonfhoirmeach gan rialacha coiteanna a bheith i bhfeidhm ar fud an AE agus chuirfeadh sé srianta ar shreabha trasteorann sonraí pearsanta.

Tá na gníomhaíochtaí a beartaíodh comhréireach ó tá siad laistigh de raon feidhme inniúlachtaí an Aontais mar a sainmhíníodh sna Conarthaí agus tá gá leo le haonfhoirmeacht a áirithiú i gcur i bhfeidhm reachtaíocht an AE a áirithíonn cosaint éifeachtach chomhchothrom ar bhunchearta daoine aonair. Ní mór gníomhaíocht ar leibhéal an AE le leanúint de chreidmheas agus leibhéal ard cosanta sonraí a áirithiú i saol atá domhandaithe, gan saorshreabhadh sonraí a bhacadh ag an am céanna. Ní mór cothrom iomaíochta idir oibreoirí eacnamaíocha le go bhfeidhmeoidh an margadh inmheánach mar is ceart.

4. Cuspóirí

Is iad na trí phríomhchuspóir beartais:

· gné an mhargaidh inmheánaigh de chosaint sonraí a fheabhsú, trí ilroinnt a laghdú, trí chomhsheasmhacht a neartú agus tríd an timpeallacht rialála a shimpliú, rud a chealódh costais nach gá agus a laghdódh an t‑ualach rialacháin;

· éifeachtacht an bhunchearta chun cosanta sonraí a mhéadú agus smacht a thabhairt do dhaoine aonair ar a gcuid sonraí féin;

· comhleanúnachas chreat cosanta sonraí an AE a fheabhsú i réimse an chomhair phóilíneachta agus bhreithiúnaigh in ábhair choiriúla i measc réimsí eile, agus teacht i bhfeidhm Chonradh Liospóin á chur san áireamh go hiomlán.

5. Roghanna Beartais 5.1. Rogha 1: Gníomhaíocht bhog

Is é a bheadh i gceist go príomha sa rogha seo Teachtaireachtaí léirmhínithe ón gCoimisiún, uirlisí tacaíochta teicniúla agus maoiniú – maille le caighdeánú agus féinrialáil a chothú – leis an gcur chun feidhme praiticiúil a dhéanann rialaitheoirí sonraí ar rialacha atá ann cheana a neartú agus le feasacht daoine aonair a ardú. Ní mholfadh an Coimisiún ach leasuithe an‑teoranta reachtacha le coincheapa atá sa Treoir cheana a shoiléiriú agus le díriú ar shaincheisteanna sonracha nach féidir aghaidh a thabhairt orthu go héifeachtach ar dhóigh ar bith eile. Ní bhainfeadh an rogha beartais seo ach le fadhb 1 agus 2.

Thabharfadh na hathruithe teoranta reachtacha isteach go follasach prionsabal na trédhearcachta agus an prionsabal íoslaghdaithe sonraí, maille le bunús le haghaidh "rialacha ceangailteacha corparáideacha" maidir le haistrithe idirnáisiúnta.

5.2. Rogha 2: Nuachóiriú ar an gcreat dlí

Thíolacfadh an Coimisiún tograí reachtacha le comhchuibhiú breise a dhéanamh ar rialacha substainteacha, shoiléireodh sé forálacha sonracha agus thabharfadh sé aghaidh ar neamhréireachtaí a eascraíonn as éagsúlachtaí i gcur chuige sna Ballstáit. Thabharfaí aghaidh sna tograí sin ar fhadhb 1 agus 2 ó dhéanfadh siad, ar thaobh amháin, sreabha sonraí laistigh den AE agus ón AE go dtí tríú tíortha a éascú, agus, ar an taobh eile, cearta daoine aonair a shoiléiriú agus a neartú (e.g. ceart rochtana, "an ceart sonraí a dhearmad", modhanna níos soiléire toilithe agus fógartha faoi shárú i ndáil le sonraí ) agus freagracht – agus "cuntasacht" – rialaitheoirí agus próiseálaithe sonraí a athneartú (e.g. trí é a dhéanamh riachtanach Oifigigh Chosanta Sonraí (OCSanna) a cheapadh, nuair is iomchuí, nó Measúnú Tionchair ar Chosaint Sonraí a dhéanamh. Shocródh an rogha seo go háirithe "ionad uileghnó" le haghaidh rialaitheoirí sonraí (i.e. aon dlí amháin agus aon Údarás Cosanta Sonraí (ÚCS) amháin a bheadh freagrach). Shimpleofaí ceanglais ghinearálta fógartha (i.e. "clárú bunúsach"). Dhéanfadh sé freisin neamhspleáchas ÚCSanna a athneartú agus a gcumhachtaí a chomhchuibhiú. Neartófaí comhar agus cúnamh frithpháirteach idir ÚCSanna, trí "shásra comhsheasmhachta" a bhainfeadh le "Bord Eorpach um Chosaint Sonraí" (arna nuabhunú) agus leis an gCoimisiún araon, le cois na gcúiseanna neartaithe eile.

Dála cosanta sonraí i réimse an chomhair phóilíneachta agus bhreithiúnaigh in ábhair choiriúla (fadhb 3), thíolacfadh an Coimisiún tograí le teacht in ionad an Chinnidh Réime maille le hionstraim nua agus raon feidhme níos leithne aici, agus thabharfadh sé aghaidh ar na bearnaí agus na laigí is suntasaí, le go neartófaí cearta an duine aonair agus go n‑éascófaí comhar idir údaráis forfheidhmithe dlí, gan a fhágáil as an áireamh sainghnéithe earnáil an fhorfheidhmithe dlí.

5.3. Rogha 3: Rialacha mionsonraithe dlíthiúla ar leibhéal an AE

Formhór na n‑eilimintí atá i Rogha 2, bheadh siad sa rogha seo freisin, maille le reachtaíocht ón AE a mbeadh i bhfad ní ba mhó mionsonraí inti, reachtaíocht earnálach (e.g. san earnáil sláinte agus leighis) san áireamh, agus struchtúr forfheidhmithe ar leibhéal an AE (i.e. bunú Udarás Cosanta Sonraí don AE). Bhainfeadh léi freisin cealú ceanglas ginearálta fógartha (ach amháin i gcás réamhsheiceála ar phróiseáil rioscúil), bunú scéime cláraithe do phróisis agus táirgí a chomhlíonann na ceanglais chosanta sonraí don AE ar fad agus smachtbhannaí coiriúla comhchuibhithe a shainmhíniú le haghaidh sáruithe ar rialacha cosanta sonraí a chumhdódh an AE uile. Is shaineofaí toiliú a mar an "príomhbhunús" le próiseáil sonraí.

Dála comhair phóilíneachta agus bhreithiúnaigh in ábhair choiriúla, d’áiritheofaí sa rogha seo, le cois na mbeart substainteach faoi rogha 2, bunú rialacha mionsonraithe maidir le ceart rochtana daoine aonair (a bheadh díreach i gcónaí). Bhainfeadh léi freisin leasú ar na forálacha ábhartha sna hionstraimí iarthríú colún uile, le hiad a chur ar comhréim go hiomlán leis na rialacha leathnaithe comhchuibhithe nua.

6. Measúnú ar na Tionchair 6.1. Rogha Beartais 1: Gníomhaíocht bhog

Ní bheadh Teachtaireachtaí léirmhínithe ón gCoimisiún maidir le forálacha sa Treoir ceangailteach agus mar sin ní bheadh ach tionchar teoranta acu ar chostais agus ar éiginnteacht dlí a laghdú. B’fhéidir go gcuideodh níos mó féinrialála ar leibhéal an AE an dlí a shoiléiriú tuilleadh do rialaitheoirí sonraí in earnálacha sonracha, ach níor leor í lena áirithiú go gcuirfí na rialacha i bhfeidhm go héifeachtach comhsheasmhach gan creat dlí Eorpach a bheith fúithi a bheadh soiléir comhchuibhithe.

Chuideodh feachtais feasachta le daoine aonair eolas níos fearr a bheith acu ar a gcearta cosanta sonraí agus tuiscint níos fearr a fháil ar dhóigheanna praiticiúla lena gcur i bhfeidhm. Níor leor é sin, áfach, le go bhfionnfadh daoine aonair a gcearta i gcás nach bhfuil sainmhíniú soiléir ar na cearta sin sa dlí Chuirfeadh soiléirithe reachtacha maidir le prionsabail na trédhearcachta, an íoslaghdaithe sonraí, leibhéil cosanta leordhóthanaí agus rialacha ceangailteacha corparáideacha le comhchuibhiú agus le deimhneacht dhlíthiúil do dhaoine aonair agus do chuideachtaí.

Dála forfheidhmithe, ní sháródh teachtaireachtaí ón gCoimisiún an leisce a bhíonn ar na Ballstáit rialacha náisiúnta a athrú le neamhspleáchas níos mó agus cumhachtaí comhchuibhithe a thabhairt do ÚCSanna. Dá bhfeabhsódh an Mheitheal dá dtagraítear in Airteagal 29 an comhordú agus na malartáin idir ÚCSanna b’fhearrde comhsheasmhacht forfheidhmithe na rialacha é, ach chuirfeadh na héagsúlachtaí a mhairfeadh i ndlíthe náisiúnta agus sa léirmhíniú a dhéanfaí orthu srian le tionchar an chomhair fheabhsaithe idir na ÚCSanna.

Tá srian leis na tionchair airgeadais agus eacnamaíocha a shíltear a bheadh leis an rogha seo agus d'fhágfaí cuid mhór de na fadhbanna a sainaithníodh gan réiteach.

6.2. Rogha Beartais 2: Nuachóiriú ar an gcreat dlí

Laghdófaí go mór éiginnteacht dlí i gcás cuideachtaí príobháideacha agus údarás poiblí. Shoiléireofaí forálacha achrannacha agus mhéadófaí comhsheasmhacht de thoradh laghdaithe ar an achar léirmhínithe agus de thoradh beart cur chun feidhme agus/nó gníomhartha tarmligthe arna nglacadh ag an gCoimisiún.

Bhainfí de rialaitheoirí sonraí dualgas a chuirtear i bhfeidhm faoi láthair ar dhóigheanna éagsúla trí chóras simplithe comhchuibhithe 'clárúcháin' a chur in ionad fógairt ghinearálta a thabhairt i ndáil le gníomhaíochtaí cosanta sonraí, gan deireadh a chur le réamhsheiceáil i ndáil le sonraí íogaire agus le próiseáil rioscúil . Dhéanfaí neartú ar fhreagracht rialaitheoirí sonraí agus próiseálaithe sonraí trí OCSanna agus Measúnuithe Tionchair ar Chosaint Sonraí a thabhairt isteach (i gcásanna áirithe agus maille le tairseacha a shainmhíneofaí go soiléir agus a bheadh spriocdhírithe), agus tríd an bprionsabal cosanta sonraí d’aon ghnó a chur i bhfeidhm; déanfaidh sé sin dóigheanna le comhlíonadh a áirithiú agus a léiriú a bheidh níos fusa a chur ar fáil.

Thiocfadh neartú ar an margadh inmheánach as an soiléiriú agus as an simpliú a dhéanfaí ar na rialacha trí aon dlí amháin a shainiú a bheadh infheidhme ar fud an AE agus trí "ionad uileghnó" a chur ar bun le haghaidh faireacháin ar chosaint sonraí, agus bheadh cealú ar na héagsúlachtaí i bhfoirmiúlachtaí riaracháin ÚCSanna mar chuid den athrú sin. Chuirfeadh sé sin coigilt iomlán ar fáil, gan sa chuntas ach an t‑ualach riaracháin amháin, is ionann agus tuairim is EUR 2.3 billiún sa bhliain.

Chothófaí comhsheasmhacht forfheidhmithe freisin trí chumhachtaí ÚCSanna a athneartú agus a chomhchuibhiú agus trí shásra láidir comhair agus cúnaimh fhrithpháirtigh a chruthú le haghaidh cásanna a bhfuil gné Eorpach leo agus trí chomhchuibhiú a dhéanamh ar na cionta atá faoi réir smachtbhannaí riaracháin.

Dhéanfadh dualgas comhchuibhithe ar fud an AE fógra a thabhairt i gcás sáruithe i ndáil le sonraí daoine aonair a chosaint ní b’fhearr, comhsheasmhacht a áirithiú thar earnálacha agus míbhuntáistí iomaíochta a sheachaint.

Neartófaí go mór cearta na ndaoine is ábhar do na sonraí agus smacht daoine aonair ar a gcuid sonraí dá dtabharfaí isteach cearta nua maille le feabhsú agus soiléiriú níos mó a dhéanamh freisin ar na cearta atá ann cheana. Chuirfeadh bearta a dhíreofaí go sonrach ar a leochaileacht feabhas ar staid na leanaí. Bheadh raon feidhme níos leithne ag comhlachais le tacaíocht a thabhairt do na daoine is ábhar do na sonraí agus iad ag cur a gceart i bhfeidhm, caingne i gcúirt san áireamh.

Dá gcuirfí i bhfeidhm prionsabail ghinearálta chosanta sonraí ar réimse an chomhair phóilíneachta agus bhreithiúnaigh in ábhair choiriúla b’fhearrde comhleanúnachas iomlán chreat cosanta sonraí an AE é, gan dochar do shainiúlachtaí dílse fhorfheidhmiú an dlí. Dhaingneofaí cearta daoine aonair go háirithe dá sínfí raon na rialacha cosanta sonraí sa réimse seo le próiseáil 'tís' a chumhdach, coinníollacha a shocrú le ceart rochtana a áirithiú agus rialacha níos déine ar shrianadh cuspóirí a dhéanamh.

I dtaca le tionchar airgeadais agus eacnamaíoch de, ní eascródh costais dhíréireacha as an dualgas a bheadh ar oibreoirí eacnamaíocha móra (iad siúd a bhfuil corradh is 250 fostaí acu) OCSanna breise a ainmniú, ó tá OCSanna líonmhar cheana san cuideachtaí sin. B’ionann na costais chomhlíonta agus EUR 320 sa bhliain. Chumhdódh an dualgas íoschéadatán riachtanach do rialaitheoirí sonraí, ó nach mbeadh an dualgas sin ar FBManna de ghnáth, ach amháin dá mbainfeadh rioscaí móra cosanta sonraí lena ngníomhaíochtaí próiseála sonraí. Bheadh cead ag údaráis phoiblí agus ag comhlachtaí poiblí aon OCS amháin a chur i mbun níos mó ná eintiteas amháin (e.g. OCS amháin ag plé le roinnt brainsí, ranna, oifigí), gan dochar do struchtúr na heagraíochta.

Lena chois sin, chuirfeadh simpliú ar na rialacha maidir le haistrithe idirnáisiúnta (trí raon feidhme na "Rialacha Ceangailteacha Corparáideacha" a leathnú, mar shampla) le cumas iomaíochta chuideachtaí an AE.

Dhéanfadh neartú ar neamhspleáchas agus ar chumhachtaí na ÚCSanna, maille leis an dualgas a bheadh ar na Ballstáit acmhainní leordhóthanacha a chur ar fáil dóibh, costais bhreise a tharraingt ar údaráis phoiblí nach bhfuil cumhachtaí iomchuí ná acmhainní leordhóthanacha acu faoi láthair.

Tharraingeodh an sásra nua comhair agus comhchúnaimh idir OCSanna costais bhreise ar ÚCSanna agus ar an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí freisin. Is dócha, mar shampla, go mbeadh méadú de EUR 3 mhilliún sa bhliain de dhíth ar an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí ar an meán le linn na sé bliana tosaigh, lena n‑áirítear creidmheasanna le haghaidh 10 mball foirne bhreise leis na tascanna breise a chur i gcrích maidir le rúnaíocht Bhord um Chosaint Sonraí an AE ­– a thiocfadh in ionad an Meithle dá dtagraítear in Airteagal 29 – a chur ar fáil agus le híoc as a rannpháirteachas sa sásra comhsheasmhachta.

6.3. Rogha Beartais 3: Rialacha mionsonraithe dlíthiúla ar leibhéal an AE

Dá gcuirfí forálacha breise mionsonraithe dlí, forálacha earnála san áireamh, leis na bearta a luaitear i rogha 2, dhéanfaí uaslaghdú ar éagsúlachtaí idir na Ballstáit. B’fhéidir, áfach, nár leor an tsolúbthacht a bheadh ag na Ballstáit le sainiúlachtaí náisiúnta a láimhseáil.

Dá gcuirfí na fógraí ar ceal ar fad – ach amháin i gcás réamhsheiceálacha – ba shimplí go mór an timpeallacht rialála agus ba lú an t‑ualach riaracháin.

Chuirfeadh bunú Gníomhaireachta Cosanta Sonraí san AE feabhas mór ar chomhsheasmhacht an fhorfheidhmithe agus réiteodh sé na neamhréireachtaí i gcásanna a bhfuil baint shoiléir acu leis an AE, ach d’fhéadfadh cumhachtaí ghníomhaireacht sin an AE dul thar fóir de réir dhlí an AE. Tharraingeodh sé sin an‑chostas ar bhuiséad an AE, áfach. Neartódh smachtbhannaí comhchuibhithe coiriúla chomhsheasmhacht an fhorfheidhmithe, ach bheadh na Ballstáit go mór ina n‑éadan mar sin féin.

Neartófaí arís cearta na ndaoine is ábhar do na sonraí, cearta leanaí san áireamh, tríd an míniú ar shonraí íogaire a leathnú le sonraí faoi leanaí, sonraí bithmhéadracha agus sonraí airgeadais a chumhdach, mar shampla. B’fhéidir go gceadódh ceart chun "tionscnamh comhchoiteann" cearta a uasmhéadú trí bhíthin dlíthíochta. Bheadh súil go ndéanfadh comhchuibhiú ar leibhéal smachtbhannaí, lena n‑áirítear smachtbhannaí coiriúla, ar leibhéal an AE neartú ar chearta an duine aonair.

Ba mhaith an tionchar maidir le comhsheasmhacht agus comhleanúnachas na rialacha sa réimse seo agus neartú ceart daoine aonair a bheadh ag leasuithe follasacha ar na hionstraimí uile a leathnódh na rialacha ginearálta ar chosaint sonraí go dtí réimse an chomhair phóilíneachta agus bhreithiúnaigh in ábhair choiriúla. Ach chuirfeadh na Ballstáit in éadan cur chuige chomh radacach sin agus ba dheacair é a bhaint amach ó thaobh na polaitíochta de.

7. na roghanna a chur i gcomparáid

Thabharfadh Rogha Beartais 1 leibhéil ísle comhlíonta agus costas riaracháin, i gcás rialaitheoirí sonraí príobháideacha go háirithe, ós ar údaráis náisiúnta agus ar údaráis phoiblí de chuid an AE a bheadh na costais bhreise le híoc. Os a choinne sin, ní bheadh ach dea‑thionchar teoranta aici ar na fadhbanna a sainaithníodh agus ar bhaint amach na gcuspóirí beartais.

I dtaca le bheith indéanta ó thaobh na polaitíochta de, cé nach conspóideach na tograí, is dócha go gcuirfeadh geallsealbhóirí in éadan na rogha beartais seo cionn is go bhfuil raon feidhme na rogha seo agus a tionchair ar na fadhbanna chomh teoranta sin, agus shílfí nach raibh sí ardaidhmeannach go leor.

Thabharfadh Rogha Beartais 2 laghdú mór ar ilroinnt agus ar éiginnteacht dlí. Is féidir bheith ag súil go mbeadh tionchar i bhfad ní ba mhó aici maidir le aghaidh a thabhairt ar na fadhbanna a sainaithníodh agus na cuspóirí beartais a bhaint amach . Tá súil go mbeadh an leibhéal na gcostas comhlíonta agus riaracháin a bhaineann leis an mbeartas seo réasúnta i bhfianaise na sochar agus na coigilte arb ionann iad agus tuairim is EUR 2.3 billiún in ualach riaracháin sa bhliain – rud a mbeadh an‑tionchar aige ar na fiontair. D'áiritheodh an Rogha seo forfheidhmiú ní b’fhearr agus níos comhsheasmhaí ar an iomlán. Dhéanfadh cealú na bhfógraí agus bunú 'córais bhunúsaigh chláraithe' i bhfad ní ba shimplí simpliú freisin ar an timpeallacht rialála agus laghdú ar an ualach rialacháin.

Dála fhabhar na ngeallsealbhóirí, bheadh oibreoirí eacnamaíocha agus údaráis phoiblí sásta leis an Rogha seo go ginearálta ó laghdódh sí a gcuid costais comhlíonta, na costais a bhaineann leis an gcóras ilroinnte atá ann faoi láthair go háirithe. Ba chúis sásaimh neartú ceart cosanta sonraí don phobal cosanta sonraí agus do na ÚCSanna go háirithe. Dála an tríú cuspóir ginearálta, chuirfeadh an rogha seo le baint amach na gcuspóirí maidir le comhleanúnachas agus comhsheasmhacht níos mó a áirithiú i ndáil le rialacha cosanta sonraí i réimse an chomhair phóilíneachta agus bhreithiúnaigh in ábhair choiriúla trí aisghairm agus "liospónadh" a dhéanamh ar an gCinneadh Réime, agus trí na bearnaí atá ann a líonadh, tríd a raon feidhme a leathnú le próiseáil "tís" a chumhdach freisin.

Tá mórchuid na mbeart atá i Rogha Beartais 2 i Rogha Beartais 3 freisin, agus tá sí níos leitheadaí ar mhórán dóigheanna. Dá bhrí sin, bheadh dea‑thionchar láidir ag an rogha seo maidir le laghdú ar chostais a bhaineann le hilroinnt dlí agus le cearta daoine aonair a fheabhsú. Lena chois sin, d’uasmhéadódh sí comhleanúnachas agus comhsheasmhacht na rialacha cosanta sonraí san iarthríú colún agus d’ardódh sí na caighdeáin chosanta sonraí sa chomhthéacs sin. Cuid de na bearta a áirítear faoin rogha seo, áfach, tá costas comhlíonta ró‑ard acu nó is dócha go gcuirfeadh geallsealbhóirí go mór ina n‑éadan. Lena chois sin, bheadh leasú comhuaineach ar na hiar‑ionstraimí tríú colún uile an‑chasta agus conspóideach ó thaobh na polaitíochta de.

Rogha na Tosaíochta:

Is é atá i Rogha na Tosaíochta Rogha 2 maille le:

– cealú ar dhualgais fógartha ó Rogha 3, agus

– roinnt 'beart bog' ó Rogha 1: cothú teicneolaíochtaí a fheabhsaíonn príobháideacht agus scéimeanna cláraithe, agus feachtais ardaithe feasachta

Is í Rogha na Tosaíochta is dóichí a bhainfidh amach na cuspóirí beartais gan costais iomarcacha chomhlíonta, agus a laghdóidh go mór an t‑ualach rialacháin.

Tá súil go ngabhfaidh roinnt costas breise comhlíonta leis na rialacha daingnithe cosanta sonraí, i gcás rialaitheoirí i mbun gníomhaíochtaí rioscúla próiseála sonraí go háirithe. Féadfaidh córas láidir cosanta sonraí, áfach, buntáiste iomaíochta a chur ar fáil do gheilleagar an AE, ós féidir go gcuirfí le muinín na dtomhaltóirí dá mbeadh an leibhéal ardaithe cosanta agus an laghdú a bhfuil súil leis ar líon na n‑eachtraí agus na sáruithe i ndáil le cosaint sonraí ann. Thiocfadh feabhsuithe fadtéarmacha ar chuideachtaí Eorpacha freisin de thoradh an éilimh go gcuirfeadh cuideachtaí caighdeáin arda cosanta sonraí i bhfeidhm. D’éireodh na cuideachtaí sin ina gceannairí domhanda maidir le teicneolaíocht a fheabhsaíonn príobháideacht trí réitigh d’aon ghnó, rud a tharraingeodh cuideachtaí, poist agus caipiteal chuig an Aontas Eorpach.

Lena chois sin, simpleoidh an comhchuibhiú feabhsaithe an phróiseáil trasteorann ar chosaint sonraí agus déanfaidh sé níos saoire í ag cuideachtaí atá ag oibriú laistigh de mhargadh inmheánach an AE. Tá súil gur mhór an spreagadh é sin ag na cuideachtaí sin leathnú trasna teorainneacha agus sochair an mhargaidh inmheánaigh a bhaint as, rud a rachadh chun sochair ní amháin do thomhaltóirí, ach do gheilleagar an Aontais Eorpaigh ar an iomlán.

Laistigh de Rogha na Tosaíochta tá réiteach cothrom maidir le fadhb 3 freisin, mar go neartaíonn sí cearta daoine aonair agus go gcuireann sí líonadh ar bhearnaí agus laghdú ar neamhréireachtaí maidir le cosaint sonraí i réimse an chomhair phóilíneachta agus bhreithiúnaigh in ábhair choiriúla, agus go n‑éascaíonn sí comhar i bhforfheidhmiú dlí freisin gan dochar a dhéanamh do shainiúlachtaí na hearnála ná dá riachtanais oibríochtúla.

8. Faireachán agus meastóireacht

Beidh faireachán agus meastóireacht ar thionchar rogha na tosaíochta dírithe ar eilimintí amhail úsáid ionstraimí nua a thabharfaidh an leasú isteach, cumhachtaí agus acmhainní na ÚCSanna náisiúnta, na smachtbhannaí a eiseofar maidir le sáruithe ar dhlíthe cosanta sonraí, maidir leis an am agus na costais a chaithfidh rialaitheoirí sonraí ar chomhlíonadh, agus fás na muiníne atá ag daoine aonair as cosaint a sonraí pearsanta i dtimpeallacht idirlín.

[1] Féach Eagrán Speisialta de chuid Eurobarometer 359 – Attitudes on Data Protection and Electronic Identity in the European Union (Dearcthaí i leith Cosanta Sonraí agus Céannacht Leictreonach san Aontas Eorpach), Meitheamh 2011, l.23.