chun an Coimisiún a údarú tús a chur le caibidlíocht chun leasú a dhéanamh ar an gComhaontú idir an tAontas Eorpach agus Ríocht na hIorua maidir le comhar riaracháin, an comhrac in aghaidh na calaoise agus éilimh a aisghabháil i réimse na cánach breisluacha

Dá bhrí sin, tá an tionscnamh seo i gcomhréir le beartas reatha an Choimisiúin i réimse CBL agus, leis an tionscnamh seo, dhéanfaí comhar na mBallstát leis an Iorua a chomhchuibhiú le acquis an Aontais.

Ina theannta sin, ba cheart a thabhairt faoi deara go gcumhdófaí leis an gcaibidlíocht leis an Iorua uirlisí comhair atá i bhfeidhm cheana féin agus a chuireann na Ballstáit i bhfeidhm bunaithe ar Rialachán (AE) Uimh. 904/2010.

Ceann de na gníomhaíochtaí a fógraíodh sa Teachtaireacht ón gCoimisiún Eorpach in 2020 maidir le Cánachas Cothrom agus Simplí lena dtacaítear leis an téarnamh is ea feabhas a chur ar an gcomhar riaracháin CBL le tríú tíortha.

Leis an leasú ar an gComhaontú trí na huirlisí nua thuasluaite a chur san áireamh, d’fhéadfadh comhar níos fearr a bheith ann agus chuirfí feabhas ar an gcomhrac in aghaidh na calaoise, rud a thabharfadh breisluach don dá pháirtí sa Chomhaontú (an Iorua agus na Ballstáit).

Go dtí seo, ghlac an Iorua páirt ghníomhach sa chuid is mó de réimsí oibre Eurofisc. Le linn 2020 agus 2021, chuir an Iorua na Ballstáit ar an eolas faoi chalaois agus faoi chaillteanas CBL dar luach EUR 5 billiún a d’fhéadfadh a bheith i réimse an chreidmheasa carbóin.

Le linn an dara cruinniú den Chomhchoiste idir an tAontas Eorpach agus an Iorua an 25 Samhain 2021, Comhchoiste arna bhunú faoi Airteagal 41(1) den Chomhaontú, thíolaic Ríocht na hIorua iarraidh oifigiúil chun an Comhaontú a fhorlíonadh agus a leasú chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

Leagtar síos in Airteagal 41(5) den Chomhaontú na foirmiúlachtaí más mian le Páirtí sa Chomhaontú é a athbhreithniú. Mar sin, cuirfidh an Páirtí sin togra faoi bhráid an Chomhchoiste, a dhéanfaidh moltaí, go háirithe maidir le tús a chur le caibidlíocht de réir na rialacha maidir le caibidlíochtaí idirnáisiúnta na bPáirtithe.

An Comhaontú idir an tAontas Eorpach agus Ríocht na hIorua (‘an Iorua’) maidir le comhar riaracháin, an comhrac in aghaidh na calaoise agus éilimh a aisghabháil i réimse na cánach breisluacha (‘an Comhaontú’), tháinig sé i bhfeidhm i mí Mheán Fómhair 2018. Leis an gComhaontú, ceadaítear do Bhallstáit an Aontais Eorpaigh agus don Iorua comhoibriú ar an gcaoi chéanna agus a chomhoibríonn na Ballstáit faoi Rialachán (AE) Uimh. 904/2010 ón gComhairle agus faoi Threoir 2010/24/AE ón gComhairle chun calaois CBL a chomhrac, agus chun cabhrú le chéile éilimh a aisghabháil i réimse CBL.

2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT

•Bunús dlí

Cuirtear an togra seo faoi bhráid na Comhairle de bhun Airteagal 218(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE). Foráiltear le hAirteagal 3(2) CFAE go mbeidh, mar aon leis na réimsí ina bhfuil inniúlacht eisiach ag an Aontas a liostaítear in Airteagal 3(1) CFAE, ‘inniúlacht eisiach freisin ag an Aontas comhaontú idirnáisiúnta a thabhairt i gcrích nuair a fhorálfar dá thabhairt i gcrích i ngníomh reachtach de chuid an Aontais, nó nuair atá sé riachtanach chun a chumasú don Aontas a inniúlacht inmheánach a fheidhmiú, nó a mhéid ar dóigh dá thabhairt i gcrích difear a dhéanamh do na comhrialacha nó a raon feidhme a athrú’. Faoi chásdlí comhsheasmhach na Cúirte Breithiúnais, d’fhéadfadh comhaontú difear a dhéanamh do rialacha comhchoiteanna nó a raon feidhme a athrú i gcás ina gcumhdaítear réimsí ina bhfuil bearta comhchuibhithe leis. Maidir le hábhar an athbhreithnithe ar an gComhaontú, i.e. na huirlisí comhair riaracháin nua a tugadh isteach le Rialachán (AE) 2018/1541 ón gComhairle a chumhdach, tagann sé faoi inniúlacht eisiach an Aontais. D’fhéadfaí an nuashonrú ar na tagairtí do Threoir 95/46/CE a dhéantar i Rialachán (AE) 2016/679 a dhéanamh faoi chuimsiú an Chomhchoiste de bhun Airteagal 41(2)(k) den Chomhaontú. Mar sin féin, is féidir an nuashonrú sin a áireamh freisin tráth a chuirfear tús leis an gcaibidlíocht arís maidir le téacs an Chomhaontaithe. Le linn an dara cruinniú den Chomhchoiste an 25 Samhain 2021, d’iarr an Iorua go hoifigiúil tús a chur leis an gcaibidlíocht chun an Comhaontú a leasú dá bhforáiltear faoi Airteagal 41(5) den Chomhaontú.

•Comhréireacht

Leis na hionstraimí comhair atá le cuimsiú sa leasú ar an gComhaontú, urramófar prionsabal na comhréireachta agus ní rachaidh siad thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir a bhaint amach maidir le creat comhchoiteann a sholáthar le haghaidh comhar riaracháin idir an tAontas Eorpach agus Ríocht na hIorua i réimse CBL. Leis an leasú sin ar an gComhaontú, cuirfear ar a gcumas d’údaráis na mBallstát atá freagrach as reachtaíocht CBL a chur i bhfeidhm comhoibriú le húdaráis chánach na hIorua ar an gcaoi chéanna agus a chomhoibríonn siad eatarthu féin san Aontas agus ar chaoi atá bunaithe ar acquis an Aontais.

3.TORTHAÍ Ó MHEASTÓIREACHTAÍ EX POST, Ó CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS Ó MHEASÚNUITHE TIONCHAIR

•Comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara

Thíolaic an Iorua Dréachtchinneadh ón gComhchoiste le linn an dara cruinniú den Chomhchoiste an 25 Samhain 2021 lena moltar go gcuirfí tús arís leis an gcaibidlíocht chun an Comhaontú a leasú, mar a fhoráiltear faoi Airteagal 41(5).

Dá réir sin, níl an dréachtchinneadh seo ón gComhchoiste ceangailteach ar an gCoimisiún agus ní ghlacfar é (trí nós imeachta i scríbhinn) go dtí go bhformheasfaidh an Chomhairle údarú a thabhairt don Choimisiún chun tús a chur an athuair leis an gcaibidlíocht chun an Comhaontú a leasú.

Cuireadh Meitheal na Comhairle um Cheisteanna Cánach (CWPT) ar an eolas an 8 Nollaig 2021 faoin iarraidh ón Iorua an Comhaontú a leasú.

Cuirfear CWPT ar an eolas faoi staid na caibidlíochta le linn an phróisis ar fad agus rachfar i gcomhairle leis maidir le torthaí na caibidlíochta sin.

•Measúnú tionchair

De réir uirlis 7 den Bhosca uirlisí um Rialáil Níos Fearr, níl gá le measúnú tionchair i gcás nach féidir an tionchar a shainaithint go soiléir ex-ante, i gcás nach bhfuil ach tionchar beag ann nó i gcás nach bhfuil mórán rogha nó aon rogha ag an gCoimisiún ar an ábhar sin.

Ós rud é go bhfuil leibhéal mionsonra an Mholta an‑ghinearálta fós agus go dtugtar méid leathan solúbthachta leis, comhlíontar an chéad choinníoll a luaitear in uirlis 7 den Bhosca uirlisí um Rialáil Níos Fearr. Ina theannta sin, ní cheanglaítear ar an gCoimisiún leis an moladh seasamh ar leith a ghlacadh ag an gcéim seo. Ní áireofar sa Mholadh atá beartaithe ón gCoimisiún ach ‘údarú’ ón gComhairle chun dul i mbun caibidlíochta leis an Iorua. Dá bhrí sin, níl aon tionchar ar údaráis chánach ná ar cháiníocóirí an Aontais. Díreofar sa chaibidlíocht ar roinnt uirlisí riaracháin a d’fhéadfaí a chur leis an gcomhaontú idir an tAontas Eorpach agus an Iorua atá i bhfeidhm cheana féin maidir le comhar CBL. Is beag rogha atá ag an gCoimisiún toisc gurb é a mholtar an chéim éigeantach a ghlacadh chun tús a chur le caibidlíocht le tríú tír.