MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

Tá an Clár Tacaíochta um Athchóiriú Struchtúrach don tréimhse 2017 go 2020 ar bun ón 20 Bealtaine 2017 agus tá buiséad EUR 142,8 milliún aige. Bunaíodh é chun cumas na mBallstát a neartú athchóirithe riaracháin agus struchtúracha fáschothaitheacha a cheapadh agus a chur chun feidhme, lena náirítear le cúnamh chun úsáid éifeachtúil éifeachtach a bhaint as cistí an Aontais. Is é an Coimisiún a chuireann an tacaíocht ar fáil faoin gClár, arna iarraidh sin ag Ballstát, agus is féidir leis an tacaíocht sin raon leathan réimsí beartais a chumhdach.

Ó tháinig Rialachán an Chláir Tacaíochta um Athchóiriú Struchtúrach i bhfeidhm tá na Ballstát ag baint an-úsáid as an gClár agus is mó i bhfad na hiarrataí tacaíochta ná an méid cistiúcháin atá ar fáil dá thimthriallta bliantúla. Deimhníonn sonraí i ndáil le timthriall 2017 an méid sin ós léir uathu, d'ainneoin gur glacadh Rialachán an Chláir Tacaíochta um Athchóiriú Struchtúrach go déanach, gur chuir 16 Bhallstát isteach 271 iarraidh tacaíochta ar mhó ná EUR 80 milliún san iomlán a luach measta, i dtaca le leithdháileadh bliantúil EUR 22.5 do 2017. Dá bhrí sin bhí ar an gCoimisiún tréaniarracht a dhéanamh chun iad a chur in ord tosaíochta, sa chaoi go raibh roinnt iarrataí ann nár roghnaíodh le haghaidh cistiú. Is géire arís an cás maidir le timthriall 2018, atáthar tar éis a sheoladh (ba é an 31 Deireadh Fómhair 2017 an sprioc-am le hiarrataí a chur isteach). Tháinig 444 iarraidh tacaíochta isteach ó 24 Bhallstát agus is é EUR 152 mhilliún costas iomlán measta na niarrataí sin, i dtaca le leithdháileadh EUR 30.5 milliún do 2018. Is léir uaidh sin go bhfuil na riachtanais tacaíochta ar an talamh agus an spéis sa tacaíocht atá ag na Ballstáit i bhfad os cionn na nacmhainní airgeadais atá le fáil ag an gClár faoi láthair.

Is léir go dtí seo gur iarr cuid mhór Ballstát tacaíocht faoin gClár agus go mbaineann na hiarrataí tacaíochta leis na réimsí beartais uile atá cumhdaithe ag an gClár, amhail an rialachas agus an riarachán poiblí, an riarachán ioncaim agus an bhainistíocht airgeadais phoiblí, an fás agus an timpeallacht ghnó, an margadh saothair, an toideachas, an tsláinte agus na seirbhísí sóisialta, an earnáil airgeadais agus rochtain ar mhaoiniú.

Mar a luaigh an tUachtarán Juncker san Aitheasc (agus sa Litir Intinne i gceangal leis) a thug sé os comhair Pharlaimint na hEorpa an 13 Meán Fómhair 2017 ar Staid an Aontais, tá an euro ceaptha le bheith ina airgeadra aonair ag an Aontas ina iomláine, agus, dá bhrí sin, tá sé de cheanglas ar na Ballstáit uile seachas dhá cheann acu, agus de theidlíocht acu, dul isteach sa limistéar euro. Is léir, mar sin, gur gá dearcadh romhainn agus tacaíocht a thabhairt do na Ballstáit nach bhfuil sa limistéar euro agus iad ag ullmhú dá naontachas leis an euro nuair is mian leo sin. Chun gur féidir leo dul isteach sa limistéar euro ní mór do na Ballstáit "critéir Maastricht" nó "na critéir um chóineasú" a shásamh, critéir lena léirítear ardleibhéal cóineasaithe inbhuanaithe.

Léirigh an ghéarchéim eacnamaíoch agus airgeadais go bhfuil géarghá le fíor-chóineasú, seachas cóineasú ainmniúil, agus le geilleagair bhuanseasmhacha atá fothaithe i struchtúir eacnamaíocha dhaingne, sa dóigh gur féidir leis na Ballstáit suaitheadh a sheasamh go héifeachtúil agus teacht aniar go pras, agus go bhfuil an méid sin ríthábhachtach chun rannpháirtaíocht rathúil limistéar euro a áirithiú. Chuige sin is gá, go háirithe, go mbeidh sé de chumas ag na Ballstáit a mbuiséid a bhainistiú i gcomhréir le prionsabail na bainistíochta airgeadais poiblí fónta agus go mbeidh siad ullamh go hinstitiúideach le bheith rannpháirteach san Aontas Baincéireachta. Ar a bharr sin, ó thaobh lánpháirtiú rathúil sa limistéar euro de, baineann tábhacht an-mhór leis na margaí saothair agus táirgí a bheith ag feidhmiú go cuí agus in ann suaitheadh seachtrach a sheasamh, le hardleibhéal lánpháirtithe maidir le trádáil earraí agus seirbhísí, agus le dea-fheidhmiú an riaracháin poiblí.

Ós rud é (i) go bhfuil riachtanais mhaoiniúcháin níos airde ann ó thaobh tacaíocht a thabhairt chun athchóirithe struchtúracha a chur chun feidhme agus (ii), gur gá tacaíocht a thabhairt do na Ballstáit a bhfuil sé beartaithe acu an euro a ghlacadh trí dhlús a chur le próiseas an fhíor-chóineasaithe agus struchtúir eacnamaíocha agus shóisialta níos buanseasmhaí a fhorbairt chun a áirithiú gur éasca a rannpháirtíocht san Aontas Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta, tá gealltanas tugtha ag an gCoimisiún go gcuirfidh sé, mar chéad chéim, EUR 80 milliún le buiséad an Chláir Tacaíochta um Athchóiriú Struchtúrach don tréimhse 2019 go 2020 chun é a threisiú. Ba cheart sin a bhaint amach tríd an Ionstraim Sholúbthachta a úsáid faoi Airteagal 11 den Chreat Airgeadais Ilbhliantúil reatha. Thabharfadh sin imchlúdach airgeadais foriomlán an Chláir Tacaíochta um Athchóiriú Struchtúrach suas go EUR 222.8 milliún. Leis an méadú sin, ní amháin go bhféadfaí freastal ar an éileamh ar thacaíocht ó Bhallstáit nach bhfuil sa limistéar euro, ar mian leo an euro a ghlacadh agus ar gá dóibh athchóirithe a chur chun feidhme ina ngeilleagar, ach d'fhéadfaí freisin friotháil ar an méadú ar líon agus ar chostas na niarrataí tacaíochta chun athchóirithe riaracháin agus sóisialta a chur chun feidhme.

Forlíonfar an buiséad breise sin trína iarraidh ar na Ballstáit úsáid a bhaint as an deis, faoi Airteagal 11 de Rialachán an Chláir Tacaíochta um Athchóiriú Struchtúrach, cuid dá nacmhainní a aistriú ó chomhpháirt an chúnaimh theicniúil de Chistí Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa chuig an gClár Tacaíochta um Athchóiriú Struchtúrach, chun tacaíocht a thabhairt le haghaidh cur chun feidhme athchóirithe, lena náirítear athchóirithe a bhaineann le glacadh an euro. Ar bhonn na meastachán reatha ar riachtanais tacaíochta féideartha, mhéadódh an forlíonadh sin an méid iomlán den bhuiséad atá ar fáil le haghaidh tacaíochta go EUR 300 milliún, rud a dhúblódh an acmhainn tacaíochta faoi 2020.

Chuirfeadh an tacaíocht sin cúnamh saincheaptha ar fáil le haghaidh chur chun feidhme na mbeartas uile a chuidíonn leis na Ballstáit ardleibhéal cóineasaithe inbhuanaithe a bhaint amach. Cuirfear an tacaíocht sin ar fáil go háirithe i réimsí na timpeallachta oibre, na hearnála airgeadais, an mhargaidh saothair agus an mhargaidh táirgí, an riaracháin phoiblí agus na bainistíochta airgeadais poiblí. Cuirfear béim i gcomhthéacs an tSeimeastair Eorpaigh ar na hathchóirithe is tábhachtaí is gá chun fíor-chóineasú inbhuanaithe a chothú.

Trí shreabhadh oibre tiomanta, dhéanfadh na Ballstáit sin ar mian leo dul chun cinn a dhéanamh i dtreo dul isteach sa limistéar euro, agus iad ag idirphlé leis an gCoimisiún, tacar teoranta de ghealltanais um athchóiriú a chomhaontú a bhfuil tábhacht ar leith leo maidir le rannpháirtíocht rathúil sa limistéar euro. Lena chois sin, léireofaí na gealltanais sin um athchóiriú i gCláir Náisiúnta um Athchóiriú na mBallstát lena mbaineann. Tríd an tSeirbhís Tacaíochta um Athchóiriú Struchtúrach, thabharfadh an Coimisiún Plean Comhair agus Tacaíochta i gcrích leis na Ballstáit lena mbaineann a bheadh dírithe ar chúnamh teicniúil a thabhairt le haghaidh chur chun feidhme gealltanas um athchóiriú a bhaineann le glacadh an euro. Bheadh an socrú sin iomlán deonach agus chuirfí ar fáil é gan aon chómhaoiniú ó na Ballstáit is tairbhithe.

•Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana

Is clár nuálach de chuid an Aontais é an Clár Tacaíochta um Athchóiriú Struchtúrach lena dtugann an Coimisiún tacaíocht do na Ballstáit, arna iarraidh sin dóibh, chun athchóirithe riaracháin agus struchtúracha a cheapadh agus a chur chun feidhme. Tá an Clár Tacaíochta um Athchóiriú Struchtúrach dírithe ar chúnamh saincheaptha agus saineolas a thabhairt ar an talamh a bheidh ar fáil d'údaráis inniúla na mBallstát is Iarrthóirí i rith an phróisis athchóirithe nó le linn céimeanna sainithe nó tréimhsí éagsúla den phróiseas sin. Tá an méid sin bunaithe ar na riachtanais tíre is práinní, de réir mar a comhaontaíodh idir an Coimisiún agus an Ballstát lena mbaineann i bplean comhair agus tacaíochta.

Is comhlánú é an Clár Tacaíochta um Athchóiriú Struchtúrach ar na hacmhainní atá ann cheana le haghaidh méadú acmhainne agus cúnamh teicniúil atá le fáil laistigh de chláir mhaoiniúcháin eile de chuid an Aontais faoin gCreat Airgeadais Ilbhliantúil, agus i gcúnamh teicniúil agus bearta eile a mhaoiníonn cistí an Aontais. Áirithítear sin ag an gcéim chlárúcháin agus ag an gcéim cur chun feidhme. Chuige sin, tá sásra comhordaithe tacaíochta curtha ar bun ag an gCoimisiún a bhfuil na seirbhísí lena mbaineann páirteach ann, chun a áirithiú go mbeidh an tacaíocht a thabharfar faoi na cláir agus na cistí éagsúla de chuid an Aontais comhsheasmhach agus nach ndéanfar dúbláil ar na bearta faoin gClár Tacaíochta um Athchóiriú Struchtúrach.