DOICIMÉAD INMHEÁNACH OIBRE DE CHUID AN CHOIMISIÚIN

ACHOIMRE FEIDHMIÚCHÁIN AR AN MEASÚNÚ TIONCHAIR

a ghabhann leis an doiciméad

Togra le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle

maidir le bearta chun an costas ar chur in úsáid líonraí cumarsáide leictreonaí ardluais a laghdú

1. An Fhadhb a Shainiú

Braithfidh an fás cliste, inbhuanaithe agus uileghabhálach atá beartaithe le Straitéis 'Eoraip 2020' go mór ar infhaighteacht agus úsáid go forleathan á bhaint as idirlíon ardluais. Is é an bonneagar digiteach ardchaighdeáin a chuireann taca faoi nach mór gach earnáil i ngeilleagar nua-aimseartha agus nuálach. Tá sé mar chnámh droma ag an Margadh Aonair atá fós, don chuid is mó, ina fhoinse fáis nár baineadh leas ceart riamh as ó thaobh a chumais fáis, agus ina eochairthoisc iomaíochas san AE.

Mar cheann do phríomhthionscnaimh na Stráitéise 'Eoraip 2020', leagtar síos spriocanna uaillmhianacha le Clár Oibre Digiteach don Eoraip maidir le clúdach leathanbhanda agus spriocanna luais. Ach, cé go bhfuil infheistíochtaí móra déanta san earnáil teileachumarsáide cheana ag cuideachtaí, dhealródh sé go bhfuil treisiú de dhíth in athuair ó na hiarrachtaí chun soláthar céimneach leathanbhanda a spreagadh.

Bheadh cur in úsáid líonra leathanbhanda ardluais níos saoire agus níos fusa leis an measúnú tionchair seo, a ghabhann le togra reachtach, dá ndéanfadh Parlaimint na hEorpa agus an Coimisiún é a ghlacadh. Dhéanfadh sé an méid seo trí rochtain fheabhsaithe ar bhonneagar éighníomhach a bheadh oiriúnach don soláthar céimneach, a thuilleadh deiseanna don chomhar in oibreacha innealtóireachta sibhialta, nósanna imeachta simplithe maidir le ceadanna a dheonú, a thuilleadh foirgnimh a bheadh réidh don ardluas. Réitíodh an togra mar thoradh ar ghlaoch ó Chomhairle an Earraigh 2012 go dtógfaí céimeanna ar an leibhéal AE chun laghduithe costais a bhaint amach mar chuid de na hiarrachtaí an Margadh Aonair Digiteach a bheith curtha i gcrích faoi 2015. Tá sé ina pháirt den dara Gníomh um an Margadh Aonair.

Tagann an fhadhb atáthar ag tabhairt aghaidhe uirthi leis an tionscnamh seo chun cinn ó na neamhéifeachtúlachtaí agus na baic sa phróiseas a bhaineann le soláthar céimneach na líonra leathanbhanda. Ardchostais agus ualaí riaracháin an toradh ar na neamhéifeachtúlachtaí agus na baic seo do ghnóthais ar mian leo líonraí a chur in úsáid. Ba chearta lua leis go bhfuil an costas is mó (80 %) a bhaineann le soláthar céimneach líonra nua nasctha le hinnealtóireacht shibhialta.

Sainaithníodh na ceithre réimsí gnímh seo a leanas, bunaithe ar staidéir agus ar aischothú ó pháirtithe leasmhara: (1) neamhéifeachtúlachtaí nó baic a bhaineann le bonneagar éighníomhach atá ann cheana (cosúil le, mar shampla, duchtanna, seolphíobáin, dúnphoill, caibinéid, poil, crainn, fearais aeróg, túir agus déantúis tacaíochta eile), (2) baic bainteach le comhchur in úsáid, (3) neamhéifeachtúlachtaí maidir le riarachán agus deonú ceadanna, agus, (4) baic a bhaineann le imlonnú laistigh d'fhoirgneamh ar mhaithe le ceangal custaiméirí.

Creidtear go bhféadfaí laghduithe idir 20 % agus 30 % ar chostais a bhaint amach trí shraith bearta a ghlacadh a bheadh soiléir agus treisithe go frithpháirteach ar fud na réimsí seo.

2. Anailís ar choimhdeacht

Tá gá leis na bearta seo ar leibhéal an AE chun na dálaí a fheabhsú do bhunú agus feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh, mar chomhlánú ar chreat rialála na cumarsáide leictreonaí, ionas go mbainfí na nithe seo a leanas amach:

– bacainní a chruthaítear leis an iliomad rialacha ar na leibhéil náisiúnta agus fonáisiúnta ar fheidhmiú an Mhargaidh Aonair, lena gcuirtear treampán ar a tuilleadh forbartha chuideachtaí Eorpacha, a mbíonn tionchar diúltach acu ar an iomaíochas Eorpach agus lena gcruthaítear bacainní don infheistíocht agus oibriú trasteorann, agus dá bhrí sin a bhíonn ina bhac ar an saoirse seirbhísí agus líonraí cumarsáide leictreonacha a sholáthar mar atá ráthaithe faoi reachtaíocht reatha an Aontais;

– clúdach uileláithreach leathanbhanda a spreagadh, atá ina réamhchoinníoll d'fhorbairt an Mhargaidh Aonair Dhigitigh, dá bhrí sin ag rannchuidiú le bacainn thábhachtach a bhaint as an áireamh i dtreo an Mhargaidh Aonair a chur i gcrích.

– an acmhainneacht shuntasach nár baineadh leas ceart riamh as ó thaobh costais a laghdú agus soláthar céimneach leathanbhanda a éascú a bhaint amach.

3. Cuspóirí

Costais a laghdú agus éifeachtúlacht a mhéadú i gcur in úsáid leathanbhanda ardluais is sainchuspóir don tionscnamh seo. Chun a bheith níos cruinne faoi, ba cheart na costais ar chur in úsáid leathanbhanda ardluais a laghdú 25 %. Ag an am céanna, de thoradh ar an ngníomhú sa réimse seo ar leibhéal AE, déanfar comhdhlúthú ar an Margadh Aonair chomh maith.

Is gá breathnú air mar dhá shainchuspóir laistigh den chomhthéacs ginearálta maidir le soláthar céimneach leathanbhanda ar fud na hEorpa a spreagadh, i gcomhréir le spriocanna an Chlár Oibre Digiteach don Eoraip

Is iad seo a leanas cuspóirí oibríochtúla an tionscnaimh seo:

(1) cur leis an úsáid a baintear as bonneagar éighníomhach atá ann cheana don imlonnú leathanbhanda, trí níos mó trédhearcachta a bhaint amach maidir leis an mbonneagar seo, chomh maith le réim rialála níos comhsheasamhaí agus níos éifeachtaí maidir le rochtain uirthi, is cuma cé hé an t-úinéir;

(2) cur leis an gcomhar i dtionscadail innealtóireachta sibhialta ábhartha don soláthar céimneach leathanbhanda ar fud an AE, go háirithe trí thrédhearcacht a áirithiú agus trí chur leis an gcinnteacht dlí don chomhar trasearnála / trasfóntais;

(3) Na nósanna imeachta riaracháin a shimpliú a bhaineann le soláthar céimneach ar fud an AE, go príomha trí chomhordú agus trédhearcacht nósanna imeachta um deonú ceadanna a mhéadú agus áirithiú a dhéanamh ar fhorfheidhmiú spriocdhátaí chomh maith le íoschaighdeáin maidir le "coinníollacha réasúnta"; agus

(4) soláthar foirgneamh le bonneagar atá oscailte agus atá réidh don ardluas a mhéadú ar fud an AE, chun na costais agus na tromualaí eile a bhaineann le socrú ais-fheistiú

4. Roghanna beartais

Roghnaíodh ceithre rogha beartais fhairsinge chun níos mó anailíse a dhéanamh, bunaithe ar a n-acmhainneacht na costais ar sholáthar céimneach leathanbhanda a laghdú agus a éascú, ar a gcomhleanúnachas foriomlán agus a gcomhláine, agus ar deireadh thiar ar a gcarachtar neodrach teicneolaíochta.

Faoi Rogha 1, leanfadh an Coimisiún ar aghaidh lena ghnó mar is gnách, toisc nach nithe nua ar fad atá i mbearta mar iad agus tá na deachleachtais ag teacht chun cinn cheana féin. D'áireofaí ar na gníomhartha soláthar faireacháin, forfheidhmiú ar rialacha reatha agus a thuilleadh treorach ar airteagail áirithe.

Faoi Rogha 2 moltar cur chun feidhme níos déine, níos soiléire agus níos comhchuibhithe d'fhorálacha agus uirlisí an chreata rialála don chumarsáid leictreonach atá ann cheana. Go nithiúil, d'eiseodh an Coimisiún Moladh lena shoiléireofaí cur chun feidhme na bhforálacha seo.

Faoi Rogha 3, mholfadh an Coimisiún bearta laghdaithe costas níos iomlánaí agus níos uaillmhianaí ar fud an AE, a bheadh infheidhme do ghníomhuithe neamh-teileachumarsáide, chomh maith. Go nithiúil, moltar na bearta seo a leanas:

(1) ceart ginearálta chun tairisceana agus úsáide maidir leis an mbonneagar fisiciúil atá ann cheana agus atá oiriúnach do chur in úsáid leathanbhanda a thairiscint faoi choinníollacha agus faoi théarmaí cothroma, beag beann ar iad a bheith faoi úinéireacht nó in úsáid ag soláthraí líonra cumarsáide leictreonaí. D'fhágfaí na téarmaí úsáide faoi chaibidlíocht tráchtála, le féidearthacht idirghabhála ó shásra réitithe aighneas sa chás amháin ina dteipfeadh ar chaibidlíocht trachtála gan údar réasúnta;

(2) ceart chun faisnéis thrédhearcacht a rochtain maidir le bonneagar fisiciúil atá ann cheana agus atá oiriúnach do sholáthar céimneach leathanbhanda, is cuma cé hé an t-úinéir (oibreoirí teileachumarsáide nó neamhchumarsáide, páirtithe poiblí nó príobháideacha);

(3) cearta agus oibleagáidí sonracha lena ndírítear ar chomhordú níos mó a chumasú maidir le oibreacha innealtóireachta sibhialta (ceart ginearálta chun caibidlíochta ar oibreacha innealtóireachta sibhialta a chomhordú mar aon le ceart ginearálta chun faisnéis i dtaobh oibreacha sibhialta atá beartaithe; foráiltear oibleagáidí breise sa chás gur oibreacha iad atá á maoiniú le hairgead poiblí);

(4) níos mó trédhearcachta agus tráthúlachta maidir le nósanna imeachta um dheonú ceadanna, i dteannta le coimircí atá dírithe ar cheanglais agus/nó ar choinníollacha neamh-idirdhealaitheacha, trédhearcachta, le húdar cuí agus oibiachtúil agus comhréireach;

(5) oibleagáid go soláthrófaí foirgnimh nua, mar aon le seanfhoirgnimh a ndéantar móroibreacha athchóirithe orthu, le bonneagar fisiciúil laistigh d'fhoirgneamh atá réidh don ardluas (e.g. go leor spáis sna mionduchtanna), agus neodracht teicneolaíochta á áirithiú, agus an oibleagáid foirgnimh il-teaghais, nua nó mór-athchóirithe, a sholáthar le pointe comhchruinnithe ar fáil laistigh nó lasmuigh den fhoirgneamh.

Bristear Rogha 3 síos níos mó in dhá fho-rogha, 3a agus 3b, a bhfuil éagsúil óna chéile ó thaobh an togra atá á mholadh chun na bearta a bhfuiltear ag cur síos orthu thuas a chur chun feidhme.

Faoi Rogha 4, mholfadh an Coimisiún ionstraim cheangailteach nua, lena mbunófaí atlais bhonneagair a bheadh a cloí le caighdeáin AE, rochtain sainordaithe ar gach bonneagar fisiciúil atá oiriúnach do sholáthar céimneach leathanbhanda ar phraghsanna atá dírithe ar an gcostas, a thuilleadh oibleagáidí comhair in oibreacha innealtóireachta sibhialta, ionad ilfhreastail a bhunú ina gcomhchruinneofaí na ceadanna go léir a theastaíonn agus bonneagar nua á chur in úsáid, agus go mbeadh bonneagar atá réidh don ardluas á sholáthar le gach foirgneamh nua mar fhoráil shainordaitheach faoin mbliain 2020.

5. Measúnú tionchair

Ós rud é gur le heacnamaíocht a bhaineann an tionscnamh go príomha, is iad na tionchair eacnamaíochta na tionchair is tábhachtaí. Tá tréithe indíreacha don chuid is mó ag na tionchair chomhshaoil agus sóisialta toisc go mbraitheann siad ar an infheistíocht sa líonra mar thoradh agus ar an gcuid eile de na tionchair eacnamaíochta indíreacha. Rinneadh anailís ar thionchar na mbeart atá molta ar chearta bunúsacha.

Is féidir bheith ag súil i gcás "Gnó mar is gnách" (Rogha 1) nach suntasach an laghdú ar chostas ar sholáthar céimneach leathanbhanda ar fud na hEorpa ar fad, agus nach láidir an tionchar atá aige ar infheistíocht. Ós rud é gur fíorbheagán tionchair ar an infheistíocht ar fud an AE atáthar ag tuar, ní mór na héifeachtaí iarmhartacha a thiocfadh as. Ina theannta, tá an-chosúlacht air go rachaidh ilroinnt na rialacha san AE mar atá cheana i méid. Ag féachaint ar cé chomh teoranta is a bhí an tionchar ar infheistíocht, ba imeallach an tionchar chomh maith a bheadh ag na tionchair chomhshaoil agus sóisialta.

I ngeall ar na costais agus na leasanna do na príomhpháirtithe leasmhara atá bainteach leis agus éifeachtaí níos láidre a bheith ag Moladh i gcomparáid le treoir agus malartú deachleachtais, táthar ag tuar go mbeidh tionchar measartha dearfach go foriomlána ar infheistíocht i líonraí faoi Rogha 2. Mar thoradh, is féidir bheith ag súil le cumhdach leathanbhanda níos fearr agus iomaíocht. Ach, faoin rogha seo, ní bheadh acmhainneacht iomlán an chomhair bhonneagair trasfóntais á cur i bhfeidhm ó thaobh costais a laghdú (maidir le mapáil, comhroinnt bhonneagair agus oibreacha sibhialta a chomhordú) agus tionchar dá réir aige sin ar chóimheas costais is tairbhe an chleachtais iomlán. Tá súil go mbeidh maicrea-éifeachtaí measartha dearfach ar an ngeilleagar chomh maith. Ó thaobh an Mhargaidh Aonair de, tá an cuma air nach méadófaí ar chomhsheasmhacht ach méid áirithe ar fud an AE le Moladh ós rud é go ndéanfaí cur chun cinn breise ar chur chun feidhme fhorálacha an chreata rialála. Ó thaobh na dtionchar sóisialta de, táthar ag tuar go mbeidh tionchar beag dearfach ar chruthú jabanna ag an tionchar measartha dearfach ar infheistíocht i líonraí. Is beag dea-thionchair a bheadh ar an gcomhshaol (trí dhúbláil ar oibreacha a sheachaint go príomha) mar thoradh ar an trédhearcacht fheabhsaithe agus an comhordú ar oibreacha laistigh den earnáil teileachumarsáide.

Le Rogha 3 ("méaduithe éifeachtúlachta a chumasú"), chruthófaí leasanna ardluacha do gach gnóthas AE ar mian leo leathanbhanda a chur in úsáid, de thoradh mórspárála caiteachais chaipitiúil go príomha ar infheistíochtaí líonra ar thoradh iad ar thrédhearcacht níos fearr, deiseanna i bhfad níos mó den bhonneagar éighníomhach atá ann cheana a úsáid, deiseanna comhchur in úsáid trasearnálach, imlonnú níos sciobtha, níos fusa agus níos saoire lena n-áirítear ceadanna simplithe agus foirgnimh atá réidh don ardluas. D'úinéir bhonneagair éighníomhaigh, chuimseofaí leis an rogha soláthar faisnéise agus rochtain ar a mbonneagar a dheonú, lena gcruthaítear costais áirithe. Thiocfadh níos mó buntáistí ná costais as, go háirithe nuair a áirítear gur i ndiaidh caibidlíochta tráchtála a dheonfaí rochtain, rud a chruthódh a thuilleadh ioncaim. Maidir le húdaráis phoiblí, fiú má tá cuma ard ar na costais seo, is iomaí sineirge idir na bearta seo agus bearta a cheanglaítear i mbeartais náisiúnta (e.g. tubaistí a chosc) nó dlí AE (e.g. Treoir INSPIRE) lena laghdófaí na costais fhoriomlána.

Is féidir dá bhrí sin bheith ag súil go dtiocfaidh dea-thionchar mór agus foriomlán le Rogha 3 ar infheistíocht i líonraí leathanbhanda ardluais, agus cumhdach leathanbhanda níos fearr agus iomaíocht níos géire dá thoradh. Leis seo shroichfeadh líonraí leathanbhanda limistéir a mbeadh sé de thuairim fúthu go raibh siad neamhspéisiúil i dtéarmaí tráchtála. Mar thoradh ar an méadú san infheistíocht líonra, thosófaí ag feiceáil maicrea-thionchair dhearfacha ar an ngeilleagar, i dtéarmaí iarmhairtí i dtreo tionscail ghaolmhara (monaróirí treallaimh, cuideachtaí oibreacha sibhialta), agus nuálaíocht agus táirgiúlacht mhéadaithe don uile gnóthas lena n-áirítear FBManna. D'fhéadfadh dea-thionchar foriomlán a bheith aige seo ar iomaíochas an AE trí ghreillí cliste níos tapúla agus cur in úsáid córas iompair chliste i dteannta gnóthachain don éifeachtúlacht fuinnimh.

D'ísleofaí bacainní rochtana chomh maith le bearta comhchuibhithe mar iad go háirithe d'oibreoirí níos lú agus laghdófaí go suntasach ar ilroinnt an Mhargaidh Aonair Dhigitigh.

Sa mhéid a bhaineann le tionchair shóisialta, áirítear le Rogha 3 tionchair shuntasacha agus dearfacha ar an infheistíocht agus dá bhrí sin ar mhargadh an tsaothair chomh maith. D'áiritheofaí chomh maith leis an méadú ar chomhroinnt bhonneagair agus comhordú ar oibreacha sibhialta laghdú ar núis phoiblí.

I ngeall ar thréith trasearnála an bhirt, mar thoradh ar shineirgí méadaithe d'fhéadfadh mórthionchar comhshaoil teacht as, trí imlonnú níos tapúla ghreillí cliste agus cur in úsáid córas iompair chliste agus dá bhrí sin gnóthachain don éifeachtúlacht fuinnimh.

Ag trácht ar na tionchair le Rogha 4, le rochtain shainordaithe a chur ar fáil ar bhonneagar éighníomhach ar fud na bhfóntas éagsúla agus ar phraghsanna atá dírithe ar an gcostas is ea a dhéanfaí uasmhéadú ar an gcomhroinnt, ach is ea a chruthófaí riosca suntasach go mbeadh sé ina dhídhreasacht ag infheistíocht i mbonneagar fisiciúil. De bhreis ar sin, tá cuma ródheacair ar chuid de na bearta iad a chur chun feidhme agus riosca ann go ndéanfaí costais agus iarracht riaracháin a dhúbláil. Dá thoradh meastar go mbeidh na tionchair eacnamaíocha níos lú ná faoin rogha beartais roimhe seo Ar an taobh eile, cuirtear an rogha leasanna i láthair go soiléir ó dhearcadh an Mhargaidh Aonair.

Tá súil le tionchair chomhshaoil agus sóisialta dearfacha faoi Rogha 4.

6. Comparáid idir na Roghanna

Cuireadh na roghanna i gcomparáid le chéile ag cur a n-éifeachtacht, a n-éifeachtúlacht (lena n-áirítear na costais agus na leasanna a thuairiscítear thuas), a gcomhleanúnachas (cothromaíocht idir thionchair eacnamaíocha, sóisialta agus comhshaoil agus comhleanúnachas le cuspóirí uileghabhálacha AE).

I ngeall ar an easpa éifeachtachta, dá bhrí sin, teipeann ar Rogha 1 na cuspóirí inmhianaithe a bhaint amach agus dá bhí sin níl cuma comhréireach uirthi.

Cuirtear feidhmiú níos déine, níos comhleanúnaí agus níos comhchuibhithe chun cinn le Rogha 2 d'fhorálacha agus uirlisí faoin gcreat rialála teileachumarsáide atá ann cheana bheadh roinnt dea-thionchair i gcomparáid leis an gcás bunlíne ach nach n-éireodh léi áfach na méaduithe éifeachtúlachta a rabhthas ag súil leo a sholáthar, go háirithe toisc go bhfágfaí gan leas ceart a bhaint as an gcumas laghdaithe costas a nasctar le comhar trasearnála agus le comhordú nósanna imeachta um dheonú ceadanna.

Mar mhalairt air sin, baintear leas as an gcumas laghdaithe costas le Rogha 3 trí raon feidhme na mbeart ceangailteach a shíneadh trasna ar earnálacha agus ar feadh na céimeanna cur in úsáid leathanbhanda. Ag an céanna, chothófaí caibidlíocht tráchtála le Rogha 3, dreasacht ann féin, agus d'urramófaí eagrú inmheánach na mBallstát. Bhraithfeadh na costais chur chun feidhme go mór ar na struchtúir agus na córais i bhfeidhm sna Ballstáit, dá bhrí sin tá sé indéanta laghduithe costais a bhaint amach. Níos tábhachtaí fós, tá an cuma air go gcúiteofaí na costais seo leis na leasanna móra a bhfuil súil leo de thoradh cur in úsáid leathanbhanda níos éifeachtúla ag oibreoirí agus cumhdach feabhsaithe leathanbhanda don sochaí ina iomláine. Go foriomlán le Rogha 3, áirithítear éifeachtacht maidir le cuspóirí sainaitheanta le cóimheas an-mhaith costais agus leasanna agus comhleanúnachas le cuspóirí ginearálta an bhirt AE (ar nós na Treoirlínte um Chúnaimh Stáit i ndáil le leathanbhanda agus an Treoir INSPIRE).

Tá cuma air go n-uasmhéadaítear le Rogha 4 na leasanna do ghnóthais ar mian leo líonraí leathanbhanda a chur in úsáid. Chiallódh sé roinnt oibleagáidí agus sriantaí áfach, a d'fhéadfadh a bheith gan ghá agus díréireach leis na cuspóirí inmhianaithe a bhaint amach. Chuirfí go mór le castacht institiúideach le Rogha 4 lena n-áireofaí aistrithe cumais. De bhreis air sin, d'fhéadfaí dochar mór a dhéanamh do roghanna gnó, óna dtiocfadh níos lú leasanna sóisialta agus comhshaoil, agus bac á chur dá bhrí sin le cuspóirí ginearálta an AE agus comhleanúnachas foriomlán an rogha seo.

Ag féachaint don mhéid seo thuas, tá dealramh air gurb í Rogha 3 an rogha is fearr atá ar fáil, nuair a cuirtear san áireamh a héifeachtacht i dtreo na gcuspóirí sainaitheanta, a héifeachtúlacht agus a comhleanúnachas maidir le leas a bhaint as an gcumas laghdaithe costas le cuspóirí ginearálta beartais an AE.

7. Faireachán agus Meastóireacht

Déanfar faireachán i gcreat chleachtaidh an Scórchlár Clár Oibre Digiteach ar shraith táscairí a chomhfhreagraíonn do chuspóirí sonracha agus ginearálta an tionscnaimh seo. Déanfar faireachán, go háirithe, an cuspóir ginearálta (soláthar céimneach leathanbhanda a spreagadh) agus an cuspóir sonrach (éifeachtúlacht a mhéadú agus costais a laghdú i ndáil le cur in úsáid leathanbhanda) trí anailísiú a dhéanamh ar infheistíochtaí bliantúla i líonraí.

Foráiltear an gnás um measúnú a bhaineann le tionchar na hionstraime gach trí bliana, bunaithe ar an bhfaisnéis a bailíodh trí fhaireachán agus ó dhianstaidéir, ag féachaint le coigeartuithe a bhfuil gá leo a mholadh.