AN COIMISIÚN EORPACH An Bhruiséil,1.2.2018 COM(2017) 753 final 2017/0332(COD) Togra le haghaidh TREOIR Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le cáilíocht an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine (athmhúnlú) (Téacs atá ábhartha maidir le LEE) {SWD(2017) 448 final}

{SWD(2017) 449 final}

{SWD(2017) 451 final}



MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN 1.COMHTHÉACS AN TOGRA •Forais agus cuspóirí an togra Formhór na ndaoine atá ina gcónaí san Aontas Eorpach, tá rochtain an-mhaith acu ar uisce óil ar ardcháilíocht, go háirithe i gcomparáid le réigiúin eile ar fud an domhain. Is amhlaidh an cás i ngeall ar an traidisiún fada a bhaineann le huisce óil a bhainistiú ina lán Ballstát, ach is amhlaidh sin freisin a bhuíochas mór do reachtaíocht chomhshaoil agus maoiniúchán an Aontais Eorpaigh. Ó bhí na 1980í ann, chuir an tAontas rialacha i bhfeidhm lena gceanglaítear dianseiceálacha ar shábháilteacht an uisce. Is é an bhrí atá leis sin go ndéantar fuíolluisce uirbeach a bhailiú agus a chóireáil, go ndéantar astaíochtaí tionsclaíocha a bhainistiú go sábháilte, go gceadaítear úsáid ceimiceán faoi choinníollacha diana agus go gcuirtear cur chuige iomlánaíoch i bhfeidhm chun comhlachtaí uisce a bhainistiú thar theorainneacha. Leanadh ar aghaidh de bheith ag cur feabhas ar bhainistiú uisce nuair nach rabhthas ábalta infheistíochtaí móra tosaigh, nó tosaíochtaí a bhí in iomaíocht le chéile, a chur i bhfeidhm laistigh de na hamlínte a comhaontaíodh agus tá an Coimisiún agus na Ballstáit ag déanamh iarracht chomhpháirteach anois le chéile chun na rialacha a chur chun feidhme a luaithe is féidir. Tá píosa amháin reachtaíochta, Treoir 98/83/CE ón gComhairle maidir le cáilíocht an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine, nach mór béim ar leith a leagan uirthi ós rud é gurb é is cuspóir di go sonrach daoine a chosaint ar na héifeachtaí díobhálacha a bhaineann le huisce éillithe a ól trína áirithiú go bhfuil sé glan folláin. Tríd is tríd, chuir na Ballstáit an Treoir chun feidhme go measartha maith, ach tá paraiméadair á núsáid a cinneadh níos mó ná 20 bliain ó shin chun faireachán a dhéanamh ar cháilíocht an uisce ag an bpointe tomhaltais. Ní mór scrúdú a dhéanamh i dtaobh an bhfuil an Treoir ag déileáil go héifeachtach leis an mbrú atá ann cheana nó leis an mbrú a thiocfaidh chun cinn agus an bhfuil sé á áirithiú leis an Treoir go bhféadfaidh daoine atá ina gcónaí, nó ar cuairt, i mBallstáit an Aontais Eorpaigh leanúint de bheith ag úsáid uisce óil ar ardcháilíocht ar feadh na mblianta fada amach romhainn. Is follasach, dá bhrí sin, gur ríthábhachtach lena lán Eorpach an tuisce óil. Ba é an tuisce óil fócas an chéad tionscnaimh riamh ó na saoránaigh, is é sin 'Right2Water', lenar bailíodh níos mó ná 1.8 milliún síniú agus ba é rud é ar thug an Coimisiún freagra dearfach air. Cuireadh an tionscadal faoi bhráid an Choimisiúin i Nollaig 2013, agus moladh go háirithe ‘EU institutions and Member States be obliged to ensure that all inhabitants enjoy the right to water and sanitation’ [go mbeadh oibleagáid ar institiúidí agus Ballstáit an Aontais Eorpaigh a áirithiú go mbainfidh gach saoránach leas as an gceart chun uisce agus sláintíochta] agus ‘the EU increase its efforts to achieve universal access to water and sanitation’ [go gcuirfeadh an tAontas Eorpach lena chuid iarrachtaí chun rochtain uilíoch ar uisce agus sláintíocht a bhaint amach]. Sa fhreagra uaidh, d’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit gach ar féidir leo a dhéanamh chun a áirithiú go mbeadh rochtain ag gach duine ar sholáthar íosta uisce. Tá sé sin i gcomhréir go hiomlán le Clár Oibre 2030, go háirithe le Sprioc Forbartha Inbhuanaithe 6 agus an sprioc ghaolmhar chun ‘achieve universal and equitable access to safe and affordable drinking water for all’ [rochtain uilíoch chothrom ar uisce óil sábháilte atá ar phraghas réasúnta a bhaint amach do chách], a glacadh in 2015. Thug an Coimisiún gealltanas chomh maith go ndéanfadh sé athbhreithniú ar an Treoir a cuireadh isteach dá thoradh sin sa Chlár um Oiriúnacht agus Feidhmíocht Rialála de chuid an Choimisiúin (REFIT). Is obair a leanann as an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh 'Right2Water' atá sa togra seo, dá bhrí sin. Tá an tathbhreithniú mar chuid den phlean chun aistriú go geilleagar ciorclach. Is cuidiú do na Ballstáit é an togra athbhreithnithe chun uisce óil a bhainistiú ar bhonn tíosach inbhuanaithe, rud a chuirfidh le húsáid fuinnimh agus caillteanas uisce neamhriachtanach a laghdú dá bhrí sin. Is cuidiú é chun líon na mbuidéal plaisteach a úsáidimid a laghdú freisin trí mhuinín daoine as uisce ón sconna (uisce buacaire) a fheabhsú. Chuir an Coimisiún tús leis an bpróiseas sin trí mheastóireacht a dhéanamh ar an Treoir ar dtús, i gcomhréir leis na prionsabail maidir le Reachtóireacht Níos Fearr. Foilsíodh torthaí na meastóireachta an 1 Nollaig 2016 agus chuidigh siad láidreachtaí agus laigí na Treorach a shainaithint. Dhearbhaigh siad gur tábhachtach an uirlis í an Treoir chun ardcháilíocht an uisce arna thomhailt san Aontas Eorpach a chinntiú mar gurb é is bunchuspóir don Treoir é a fhorfheidhmiú go ndéanfar faireachán ar uisce óil agus a áirithiú go nathbhunóidh na Ballstáit leibhéil riachtanacha na cáilíochta uisce i gcás fadhbanna. Sa mheastóireacht, sainaithníodh ceithre réimse, áfach, a d’fhéadfaí a fheabhsú tuilleadh: –liosta na bparaiméadar; –an cur chuige rioscabhunaithe a úsáid; –Trédhearcacht ar shaincheisteanna a bhaineann le huisce agus rochtain a bheith ag tomhaltóirí ar eolas atá cothrom le dáta; agus –ábhair a bhíonn i dteagmháil le huisce óil. Sa mheasúnú tionchair a ghabhann leis an togra, breathnaíodh ar an tsaincheist a ardaíodh sa tionscadal ó na saoránaigh agus sna comhairliúcháin, is é sin nach bhfuil rochtain ar bith ag sciar den phobal, mar shampla ag grúpaí leochaileacha imeallaithe amhail na Romaigh go háirithe, ar uisce óil. Ar bhonn thorthaí an mheasúnaithe tionchair, tugtar freagraí comhréireacha ar na saincheisteanna sin sa togra reachtach seo. •Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana Is athmhúnlú ar Threoir 98/83/CE a leasaíodh in 2003, 2009 agus 2015 é an togra seo. Ar mhaithe le soiléireacht, meastar gur iomchuí é athmhúnlú a dhéanamh ar an Treoir. Tá sé i gcomhréir leis an ngealltanas a tugadh i gComhaontú Idirinstitiúideach maidir le Reachtóireacht Níos Fearr an 13 Aibreán 2016 úsáid a bhaint as teicníc reachtach an athmhúnlaithe chun modhnú a dhéanamh ar reachtaíocht atá ann cheana. Ar an iomlán, tá an togra comhsheasmhach leis an reachtaíocht seanbhunaithe atá ag an Aontas i réimse an uisce, go háirithe an Chreat-Treoir Uisce, an Treoir Réime um Straitéis Mhuirí, an Treoir maidir le Cóireáil Fuíolluisce Uirbigh agus an Treoir maidir le Níotráití. Go sonrach, comhlánaíonn an togra Airteagal 6, Airteagal 7 agus Airteagal 8 den Chreat-Treoir Uisce a bhaineann leis na ceanglais maidir le dobharlaigh a shainaithint agus faireachán a dhéanamh ar na dobharlaigh sin a úsáidtear chun uisce óil a astarraingt agus maidir le limistéir faoi chosaint ina bhfuil na dobharlaigh sin a ainmniú. Ina theannta sin, comhlánaíonn sé Airteagal 11 den Treoir sin, lena gceanglaítear ar na Ballstáit cláir beart a bhunú agus bearta ina measc sin arb é is aidhm dóibh na limistéir ina nastarraingítear uisce óil a chosaint. Meastar gur ‘bia’ faoiRialachán (CE) Uimh. 178/2002 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leagtar síos prionsabail ghinearálta agus ceanglais ghinearálta dhlí an bhia é an tuisce tar éis an phointe comhlíontachta. Mar sin de, moltar go ndéanfaí na forálacha maidir le ‘uisce a chuirtear i mbuidéil nó i gcoimeádáin agus atá beartaithe a dhíol’ a eisiamh ó raon feidhme Threoir 98/83/CE, mar go dtiocfaidh aon uisce óil atá i mbuidéil faoi raon feidhme Rialachán (CE) Uimh. 178/2002 tar éis an phointe comhlíontachta. Maidir le catagóirí sonracha uisce a chuirtear i mbuidéil, díolmhaítear uiscí mianraí nádúrtha ó raon feidhme na Treorach seo i gcomhréir le Treoir 2009/54/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. I gcomhréir leis an tríú fomhír d'Airteagal 9(4) de Threoir 2009/54/CE, áfach, ba cheart d'fhíoruiscí forálacha na Treorach seo a chomhlíonadh. Dá bhrí sin, ba cheart fíoruiscí a fhágáil faoi raon feidhme na Treorach seo.

•Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais An tathbhreithniú a rinneadh ar Threoir 98/83/CE, áiríodh i gClár Oibre an Choimisiúin 2017 é mar thionscnamh nua a chuideoidh le cur chun feidhme an Phlean Gníomhaíochta don Gheilleagar Ciorclach. Tá eilimintí sa togra a thacaíonn le huisce óil a bhainistiú ar bhonn tíosach inbhuanaithe agus laghdófar an tomhaltas uisce i mbuidéil dá bharr. Tá sé sin comhsheasmhach le hiarrachtaí an Aontais Eorpaigh chun astaíochtaí gás ceaptha teasa agus bruscar muirí a laghdú agus leis an Straitéis Eorpach maidir le hábhar plaisteach. Cuireann an togra seo leis an iarracht freisin chun an tualach riaracháin a laghdú agus chun beartais a cheapadh atá chomh héifeachtach agus chomh héifeachtúil agus is féidir, i gcomhréir leis an Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir le Rialáil Níos Fearr. Dá dtabharfaí na caighdeáin cothrom le dáta agus dá mbainfí úsáid as cur chuige níos iomlánaíche i leith bainistiú rioscaí, ba mhór an cuidiú iad sin earnáil uisce an Aontais Eorpaigh a choinneáil iomaíoch freisin agus an nuálaíocht a spreagadh. Is é is aidhm don togra próisis faireacháin agus tuairiscithe a shimpliú, agus fócas á chur ar uathoibriú, gan a oiread céanna tuarascálacha a chur amach agus sonraí a bheith níos ábhartha. Tá sé sin i gcomhréir le cur chuige an Aontais Eorpaigh maidir le Rialáil Níos Fearr agus leis an tSeiceáil Oiriúnachta don Tuairisciú agus don Fhaireachán. Beidh forálacha, lena bhfeabhsófar an rochtain a bheidh ag saoránaigh ar fhaisnéis faoina gcuid uisce óil, i gcomhréir le Straitéis an Choimisiúin maidir leis an Margadh Digiteach. Beidh an togra ina chuidiú freisin cuspóir tosaíochta 3 den 7ú Clár Gníomhaíochta don Chomhshaol go dtí 2020 a bhaint amach: ‘To safeguard the Union’s citizens from environment-related pressures and risks to health and well-being’[Saoránaigh an Aontais a chosaint ar an mbrú a thagann ón gcomhshaol agus ar rioscaí a bhaineann le sláinte agus leas an duine]. Baineann sé le cuspóir tosaíochta 4 freisin lena gceanglaítear go mbeidh rochtain ag an bpobal ar eolas soiléir faoin gcomhshaol ar bhonn náisiúnta. Chun na críche sin, tá crostagairtí sa togra agus ráthaítear go mbeidh an togra comhsheasmhach le ceanglais Threoir 2003/4/CE agus le Treoir INSPIRE. Má scriostar na rialacha maidir le hábhair a bhíonn i dteagmháil le huisce óil (Airteagal 10 de Threoir 98/83/CE), áiritheofar go mbeidh an Treoir níos comhsheasmhaí leis an reachtaíocht maidir leis an margadh inmheánach agus, go háirithe, leis an Rialachán um Tháirgí Foirgníochta. Ba é an tátal a baineadh as an measúnú tionchair go bhfágann an tairteagal atá ann faoi láthair, a bhfuil aitheantas frithpháirteach idir na Ballstáit le tuiscint as agus atá ina neamhchinnteacht dhlíthiúil, gur féidir leis a bheith ina bhac leis an margadh inmheánach. Moltar cuid de na hoibleagáidí a bhíodh in Airteagal 10 de Threoir 98/83/CE roimhe seo a chur in airteagal nua maidir le measúnú riosca a dhéanamh ar an gcóras dáileacháin baile agus gur ceart, ag an am céanna, sainordú maidir le caighdeánú a eisiúint faoin Rialachán um Tháirgí Foirgníochta chun go leagfar amach na ceanglais is infheidhme maidir le hábhair agus táirgí foirgníochta a bhíonn i dteagmháil le huisce óil. Ní fhéadfar deireadh a chur le bacainní teicniúla ar tháirgí foirgníochta ach amháin trí shonraíochtaí teicniúla comhchuibhithe a bhunú chun feidhmíocht táirgí foirgníochta a mheasúnú, agus is gá, dá bhrí sin, na sonraíochtaí teicniúla comhchuibhithe a bhunú agus a fhoilsiú in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh de bhun Rialachán (AE) Uimh. 305/2011. Tugtar aghaidh ar ghnéithe slándála faoi bheartais eile de chuid an Aontais, go háirithe Treoir (AE) 2016/1148 maidir le bearta le haghaidh ardleibhéal comhchoiteann slándála do líonraí agus do chórais faisnéise ar fud an Aontais (‘Treoir NIS’). I mí Dheireadh Fómhair 2017, ghlac an Coimisiún Plean Gníomhaíochta chun dlús a chur leis an ullmhacht, an teacht aniar agus an comhordú ar leibhéal an Aontais in éadan ionsaithe a mbaineann ábhair cheimiceacha, bhitheolaíocha, raideolaíocha agus núicléacha (CBRN) leo. Ar deireadh, tá an togra ag freagairt don tionscnamh ó na saoránaigh trína chur de cheangal ar na Ballstáit a áirithiú go mbeidh rochtain ag grúpaí leochaileacha agus imeallaithe ar uisce. Beidh sé ina chuidiú freisin chun beartas an Aontais Eorpaigh maidir le lánpháirtiú na Romach a chur chun feidhme faoi chuimsiú Chreat AE do Straitéisí Náisiúnta maidir le Lánpháirtiú na Romach agus an Mholta ón gComhairle maidir le bearta éifeachtacha chun Romaigh a lánpháirtiú sna Ballstáit. 2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT •Bunús dlí Tá an togra bunaithe ar Airteagal 192(1) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (sean-Airteagal 130s den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh). Is ionann an bunús dlí sin agus bunús dlí na Treorach atá á hathmhúnlú. •Coimhdeacht (maidir le hinniúlacht neamheisiach) Tá inniúlacht chomhroinnte ag an Aontas Eorpach leis na Ballstáit chun an comhshaol agus an tsláinte a rialáil in earnáil an uisce. Is é an bhrí atá leis sin nach bhféadfaidh an tAontas Eorpach reachtaíocht a thabhairt isteach ach amháin a mhéid a cheadaítear dó leis na Conarthaí, agus ní mór dó prionsabail an riachtanais, na coimhdeachta agus na comhréireachta a urramú. Déanfar cuspóirí na Treorach, is é sin le rá sláinte an duine a chosaint ar na héifeachtaí díobhálacha a ghabhann le héilliú aon uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine, a bhaint amach trí íoschaighdeáin cháilíochta a shocrú ar leibhéal an Aontais agus íoscheanglais a shocrú maidir le faireachán, tuairisciú, rochtain ar uisce, trédhearcacht agus gníomhaíocht feabhais i gcás nach gcomhlíonfar na caighdeáin sin. Féadfaidh na Ballstáit a chinneadh cén gníomh nithiúil (mar shampla, cineál beart feabhais, cláir faireacháin iarbhír) atá siad ag iarraidh a dhéanamh. Rinneadh athbhreithniú ar an Treoir ar dtús mar gheall ar an tionscnamh ó na saoránaigh ‘Right2Water’ a fuair tacaíocht ó níos mó ná 1.8 milliún sínitheoir. Sa fhreagra a thug Parlaimint na hEorpa ar an tionscnamh sin agus ar ghealltanas an Aontais Eorpaigh seasamh le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe, d'iarr sí beart a dhéanamh ar leibhéal an Aontais chun an rochtain ar uisce óil a áirithiú. Leagtar rialacha ginearálta amach ar leibhéal an Aontais mar sin sa togra seo, faoi chuimsiú shainordú chumhachtaí an Aontais Eorpaigh, agus prionsabal na coimhdeachta á urramú ina iomláine, ach beidh lamháil discréide ag na Ballstáit maidir lena chinneadh cén chaoi a bhféadfar an oibleagáid a chur i bhfeidhm chun an rochtain ar uisce óil sábháilte a fheabhsú. Ar deireadh, dearbhaíodh freisin sa mheastóireacht REFIT go bhfuil fiúntas breise leis an reachtaíocht maidir le huisce óil ar leibhéal an Aontais ó tharla go bhféadfadh sí, le himeacht aimsire, a bheith ina cuidiú mór chun cáilíocht an uisce a chomhchuibhiú ar fud na hEorpa. Léirítear é sin, mar shampla, sna Ballstáit, go háirithe sna Ballstáit bheaga, nach mbíonn na hacmhainní ná an saineolas ar leith i gcónaí acu, nuair a bhíonn súil acu leis go leanfaidh an tAontas Eorpach de bheith ag leagan síos na bparaiméadar micreabhitheolaíoch agus ceimiceach is gá agus na luachanna ábhartha le haghaidh uisce óil. D'áitigh a lán páirtithe leasmhara freisin gurb iad bearta an Aontais Eorpaigh is fearr chun dul i ngleic leis na guaiseacha sláinte atá ag teacht chun cinn san uisce. De bharr fhairsinge agus éifeachtaí na gníomhaíochta a leagtar amach sa Treoir, is fearr a bhainfear amach a cuspóirí ar leibhéal an Aontais ná ar leibhéal an Bhallstáit. •Comhréireacht Tá níos mó sonraí faoi chomhréireacht agus cost-éifeachtacht na roghanna atá sa togra reachtach seo tugtha sa mheasúnú tionchair a ghabhann leis. Ar an iomlán, léiríodh ann gurb iad seo a leanas na bearta is oiriúnaí agus is cost-éifeachtaí a d’fhéadfaí a dhéanamh ar leibhéal an Aontais le linn athbhreithniú a dhéanamh ar an Treoir: (a)an liosta paraiméadar sa Treoir a athbhreithniú agus a thabhairt cothrom le dáta i gcomhréir leis na fionnachtana eolaíocha is déanaí agus an cur chuige rioscabhunaithe a thabhairt isteach i leith mórsholáthraithe agus mionsoláthraithe uisce; (b)rialacha a fheabhsú maidir le trédhearcacht agus leis an rochtain ag tomhaltóirí ar eolas atá cothrom le dáta;

(c)tuairisciú a fheabhsú agus a shimpliú; (d)bacainní a bhaint a chuireann cosc ar shaorthrádáil ábhar a bhíonn i dteagmháil le huisce óil; (e)an rochtain ar uisce óil sábháilte a fheabhsú. •An rogha ionstraime Déantar Treoir 98/83/CE a leasú go suntasach leis an togra seo agus cuirtear a lán forálacha nua inti. Ar mhaithe le soiléireacht, moltar úsáid a bhaint as modh an athmhúnlaithe. Ós rud é gur Treoir í an ionstraim atá á hathmhúnlú, fágtar, ar mhaithe le comhsheasmhacht sa reachtaíocht agus chun trasuí an ghnímh a éascú do na Ballstáit, gur le haghaidh Treorach an togra seo freisin. 3.TORTHAÍ Ó MHEASTÓIREACHTAÍ EX POST, Ó CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS Ó MHEASÚNUITHE TIONCHAIR •Meastóireachtaí ex post/seiceálacha oiriúnachta ar an reachtaíocht atá ann cheana Rinne an Coimisiún meastóireacht ar fheidhmíocht Threoir 98/83/CE os coinne cúig chritéar: –éifeachtacht; –éifeachtúlacht; –comhleanúnachas; –ábharthacht; agus –breisluach don Aontas Eorpach. Cuireadh an mheastóireacht i gcrích díreach roimh an measúnú tionchair a dhéanamh, agus na réimsí deacrachta a sainaithníodh sa mheastóireacht, léirítear i sainmhínithe na bhfadhbanna, agus sna roghanna beartais, sa mheasúnú tionchair iad. Ba é an tátal a baineadh as an meastóireacht go bhfuil an Treoir éifeachtach maidir lena cuspóirí a bhaint amach agus gur cuidiú í sláinte an duine a chosaint ar na héifeachtaí díobhálacha a ghabhann le héilliú aon uisce trína áirithiú go mbeidh ardleibhéal comhlíontachta ag na luachanna paraiméadracha. Ina ainneoin sin, tá tábhacht na rátaí comhlíontachta rud beag teoranta ós rud é gur rátaí comhlíontachta iad a dhéantar a thomhas ar bhonn paraiméadar atá as dáta go pointe áirithe. Fuarthas amach freisin go bhfágtar an iomarca solúbthachta ag na Ballstáit maidir lena chinneadh cad é an rud ‘bearta riachtanacha’ in Airteagal 10 den Treoir (ábhair a bhíonn i dteagmháil le huisce óil). Mar thoradh air sin, bhíodh tástálacha agus rialuithe breise á gcur i gcrích nuair a bhíodh táirge á chur ar mhargadh Ballstáit eile, rud a d'fhág go raibh an fhoráil mí-éifeachtach. San anailís a rinneadh ar éifeachtúlacht measadh go raibh an costas iomlán chun uisce óil a sholáthar san Aontas Eorpach in 2014 cothrom le thart ar EUR 46.5 billiún. Is féidir EUR 8.3 billiún den mhéid sin a chur i leith chur chun feidhme na Treorach. Ós rud é nárbh fhéidir na buntáistí sláinte mar thoradh ar an Treoir seo a chainníochtú, tugadh le fios sa mheastóireacht gur mó go mór na buntáistí inchurtha iomlána ná na costais inchurtha iomlána. Níor aimsíodh aon fhorálacha a d'fhágfadh go mbeadh costais riaracháin iomarcacha ann maidir le faireachán, soláthar faisnéise agus tuairisciú. Tugadh le fios gurb í an tsolúbthacht faoi Airteagal 10 de Threoir 98/83/CE (mar a míníodh thuas), agus í sin amháin, atá ina hualach mór nach gá ar earnáil na tionsclaíochta. Tá tábhacht ar leith le comhleanúnachas Threoir 98/83/CE agus na Creat-Treorach Uisce mar gur cuid Bhunriachtanach de na pleananna agus na bearta faoin gCreat-Treoir Uisce é acmhainní uisce óil a chosaint. Is é an phríomhchúis nach bhfuil aon tagairt i dTreoir 98/83/CE do chosaint acmhainní uisce a úsáidtear chun uisce óil a astarraingt gur tháinig an Treoir sin amach roimh an gCreat-Treoir Uisce. Ní mór an lúb ar lár sin a cheartú chun a áirithiú go gcuirfear an prionsabal gurb é údar an truaillithe a íocfaidh as, agus prionsabal an réamhchúraim, i bhfeidhm araon. Dá bhrí sin, beidh an Treoir ina cuidiú chun feabhas a chur ar an gcomhleanúnachas idir an dá Threoir tríd an gcur chuige rioscabhunaithe a chur i bhfeidhm ón áit a nastarraingítear an tuisce go dtí an áit a scaoiltear an tuisce ón sconna, agus feabhas a chur ar mhalartú faisnéise agus teachtaireachtaí idir údaráis na mBallstát agus soláthraithe uisce chun a áirithiú go mbeidh timthriall rialúcháin iomlán i bhfeidhm maidir le huisce. Maidir le hábharthacht, fuarthas amach ón meastóireacht nach bhfuil na luachanna paraiméadracha a leagtar amach i dTreoir 98/83/CE oiriúnach níos mó mar nach bhfuil siad ag teacht leis an dul chun cinn eolaíoch, le measúnuithe riosca níos fearr, le hiompar athraithe na dtomhaltóirí ná le brúnna nua ón gcomhshaol. Is é an breisluach a fhaigheann an tAontas Eorpach as Treoir 98/83/CE go náirithíonn sí an leibhéal céanna cosanta ar fud an Aontais Eorpaigh maidir le sláinte an duine a chosaint ar na héifeachtaí díobhálacha a ghabhann le héilliú aon uisce. Mar fhianaise starógach, chonacthas níos lú teagmhas tromchúiseach maidir le huisce óil san Aontas Eorpach ná mar a chonacthas i réigiúin eile an domhain, ach ní féidir a léiriú gur de thoradh Treoir 98/83/CE a bheith ann a bhí sin amhlaidh. Sainaithníodh na réimsí seo a leanas sa mheastóireacht mar réimsí atá le feabhsú:

–liosta na bparaiméadar; –easpa cur chuige rioscabhunaithe; –easpa trédhearcachta agus easpa rochtana ag tomhaltóirí ar eolas atá cothrom le dáta; agus –ábhair a bhíonn i dteagmháil le huisce óil. •Comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara I gcomhréir leis na Treoirlínte maidir le Reachtóireacht Níos Fearr, rinneadh roinnt gníomhaíochtaí comhairliúcháin. ·Comhairliúchán poiblí oscailte ar bhonn ceistneoir ar líne Tar éis an tionscnaimh ó na saoránaigh maidir leis an gceart ar uisce (Right2Water), chuir an Coimisiún comhairliúchán poiblí oscailte maidir le cáilíocht uisce óil i gcrích, idir Meitheamh agus Meán Fómhair 2014, i ngach teanga. Fuair an comhairliúchán 5 908 freagra agus 138 dtuairim agus bpáipéar seasaimh ó na príomhpháirtithe leasmhara. Ina theannta sin, i Meán Fómhair 2014 agus i nDeireadh Fómhair 2015, thionól an Coimisiún cruinnithe le páirtithe leasmhara chun an trédhearcacht agus an tagarmharcáil a phlé. ·Comhairliúcháin phoiblí spriocdhírithe Reáchtáil an Coimisiún trí chomhdháil phoiblí spriocdhírithe chun dul i gcomhairle le páirtithe leasmhara: i mBealtaine 2015 don mheastóireacht REFIT, i Nollaig 2015 don mheasúnú tionchair, agus i Meán Fómhair 2016 don athbhreithniú a rinneadh ar chaighdeáin an uisce óil. Chuathas i gcion ar raon leathan de pháirtithe leasmhara, mar shampla údaráis náisiúnta agus réigiúnacha, ionadaithe earnáil na tionsclaíochta, comhlachais ghnó agus cuideachtaí, agus saineolaithe. Tháinig líon mór tuairimí chun solais sna comhdhálacha agus bhí an Coimisiún in ann labhairt go díreach leis na páirtithe leasmhara. Eisíodh doiciméid oibre nó ceistneoirí sonracha do na comhdhálacha go léir, agus cuireadh gach cur i láthair agus na miontuairiscí go léir, mar aon le liosta na rannpháirtithe, ar fáil go poiblí. ·Sásra aiseolais REFIT Tar éis an 'Measúnú Tionchair Tosaigh' a fhoilsiú ar an suíomh gréasáin maidir le Rialáil Níos Fearr an 28 Feabhra 2017, tugadh am go dtí an 28 Márta 2017 do pháirtithe leasmhara aiseolas a thabhairt faoin doiciméad sin. ·Comhairliúcháin bhreise Ar roinnt ócáidí eile, chuir an Coimisiún na páirtithe leasmhara ar an eolas faoin athbhreithniú agus d’iarr sé orthu trácht a dhéanamh, mar shampla in Eanáir 2016 ag Seimineár Paramount maidir le huisce óil a chosaint agus a raibh freastal maith air, nó i gcaibidlí le linn cruinnithe éagsúla de ghrúpaí saineolaithe. Chun a áirithiú go raibh an próiseas chomh trédhearcach agus ab fhéidir, cuireadh na doiciméid go léir a bhain le hábhar agus a úsáideadh chun an tathbhreithniú a dhéanamh, mar an staidéar tacaíochta a ghabh leis an measúnú tionchair, ar fáil go poiblí. Is léir go raibh a lán tacaíochta ann leis an liosta paraiméadar a thabhairt cothrom le dáta agus a athbhreithniú. Sa chomhairliúchán poiblí, bhí formhór mór i bhfabhar an liosta, lena náirítear comhdhúile réabtha iontálach, substaintí arna núsáid i dtáirgí tomhaltais agus i gcógais, ach níor aontaigh a lán saineolaithe teicniúla leis sin. Bhí formhór na bpáirtithe leasmhara i bhfabhar cur chuige rioscabhunaithe a chur chun feidhme ar fud an Aontais Eorpaigh. Dá ainneoin sin, bhí siad ag iarraidh a áirithiú go mbeadh na Ballstáit solúbtha go leor maidir leis sin. Thug raon de pháirtithe leasmhara a naird go leanúnach ar an ngá atá le comhchuibhiú maidir le hábhair agus táirgí a bhíonn i dteagmháil le huisce óil. Tháinig teachtaireacht láidir chun cinn ón gcomhairliúchán poiblí, go háirithe ó shaoránaigh, go rabhthas ag iarraidh go mbeadh níos mó faisnéise cothrom le dáta le fáil ar líne maidir le cáilíocht an uisce óil. Bíonn imní ar thomhaltóirí faoin uisce ón sconna nuair a bhíonn siad thar lear san Aontas Eorpach agus, cé go bhfuil na rátaí comhlíontachta ard, bíonn an-drogall orthu é a ól. Cuireadh tuairimí éagsúla in iúl i dtaobh ar cheart rialacha maidir le rochtain ar uisce a chur sa Treoir. Na páirtithe leasmhara a bhí ina choinne sin, chuir siad an argóint chun tosaigh go mbeadh rochtain ar uisce lasmuigh de raon feidhme na Treorach agus gur cheart dul i ngleic leis sin faoi reachtaíocht AE eile, nó in áit eile. •Bailiú agus úsáid saineolais Tá an togra reachtach agus an measúnú tionchair bunaithe ar chorpas mór ábhair agus staidéir, dá dtagraítear sa Doiciméad Inmheánach Oibre maidir leis an Measúnú Tionchair. I Nollaig 2015, seoladh tionscadal comhair le hOifig Réigiúnach na hEagraíochta Domhanda Sláinte (EDS) don Eoraip chun tacú le hathbhreithniú a dhéanamh ar Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 98/83/CE (liosta de pharaiméadair atá le cur san áireamh sa Treoir). Tugadh an tionscadal i gcrích i samhradh 2017. Tá níos mó sonraí faoi mholtaí an tionscadail sin, agus faoin gcaoi ar baineadh úsáid astu i dtogra seo an Choimisiúin, i Roinn 5 ‘Eilimintí Eile’. Páirtithe seachtracha a coimisiúnaíodh chun athbhreithniú na Treorach a mheasúnú, chuir siad roinnt staidéir i gcrích. Áirítear ar na staidéir sin:

–a Material Guidance for Users and Plumbers[Treoracha faoi Ábhair le haghaidh Úsáideoirí agus Pluiméirí] –the Study Report on Products and Materials in contact with Drinking Water [An Tuarascáil Staidéir maidir le Táirgí agus Ábhair a bhíonn i dteagmháil le hUisce Óil] agus –the Impact Assessment Study [An Staidéar maidir leis an Measúnú Tionchair]. Sa Staidéar maidir leis an Measúnú Tionchair a rinne páirtithe seachtracha neamhspleácha, baineadh úsáid as uirlis samhaltaithe chun roghanna beartais agus pacáistí beartais tosaíochta a mheasúnú. •Measúnú tionchair Tá an togra bunaithe ar mheasúnú tionchair ar chuir an Bord um Ghrinnscrúdú Rialála de chuid an Choimisiúin tuairim dhearfach in iúl ina thaobh ar chuntair áirithe an 23 Meitheamh 2017. Tugadh aghaidh ar na saincheisteanna a d'ardaigh an Bord um Ghrinnscrúdú Rialála sa leagan athbhreithnithe den Doiciméad Inmheánach Oibre maidir leis an Measúnú Tionchair agus déantar cur síos i gcaibidil ar leith ar na hathruithe a rinne an Bord um Ghrinnscrúdú Rialála tar éis dó a thuairim a thabhairt. Bunaithe ar an meastóireacht, ar na comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara agus ar an tionscnamh ó na saoránaigh ‘Right2Water’, ceapadh líon áirithe roghanna beartais chun dul i ngleic le gach ceann de na réimsí deacrachta a sainaithníodh. Sa mheasúnú tionchair, scrúdaíodh na roghanna chun a chinneadh cé chomh fada agus a d'fhéadfaidís cuidiú leis an Treoir a cuspóir uileghabhálach a bhaint amach agus sláinte tomhaltóirí a chosaint, mar aon leis na himpleachtaí airgeadais, agus an tionchar ar an gcomhshaol, a bheadh ag na roghanna éagsúla go dtí 2050. Tá na torthaí ar fáil sa Staidéar ar an Measúnú Tionchair agus sa Doiciméad Inmheánach Oibre maidir leis an Measúnú Tionchair. Is iad atá sna cúig rogha beartais: –roghanna chun liosta paraiméadar na Treorach a chur in oiriúint do na caighdeáin is nua tríd an liosta a fhadú nó a ghiorrú; –an cur chuige rioscabhunaithe a ghlacadh le haghaidh mórsholáthraithe agus mionsoláthraithe uisce ; –caighdéain a chomhchuibhiú maidir le hábhair a bhíonn i dteagmháil le huisce óil; –feabhas a chur ar an rochtain ag tomhaltóirí ar fhaisnéis atá cothrom le dáta agus faireachán níos fearr a dhéanamh ar chur chun feidhme; agus –roghanna chun rochtain ar uisce a thabhairt. Mar gheall ar na hanailísí agus an rangú a rinneadh ar na roghanna ina dhiaidh sin, rinneadh amach gur teaglaim de na roghanna éagsúla é an bealach is fearr le dul i ngleic, go fadtéarmach, leis na réimsí deacrachta go léir a sainaithníodh sa mheastóireacht. Le teaglaim de na roghanna, áiritheofar an méid seo a leanas: –uisce óil ar ardcháilíocht do gach duine san Aontas Eorpach. Tabharfar cosaint do dhaoine freisin ar na guaiseacha do shláinte an duine atá ag teacht chun cinn ach liosta na bparaiméadar atá bunaithe ar mholtaí EDS a thabhairt cothrom le dáta agus a fheabhsú. –cur chuige níos nua-aimseartha i leith faireachán a dhéanamh trí úsáid a bhaint as an gcur chuige rioscabhunaithe do mhórsholáthraithe agus do mhionsoláthraithe uisce; –na forálacha maidir le tuairisciú a nuachóiriú, agus a shimpliú dá réir sin; –faisnéis atá cothrom le dáta agus ábhartha a chur ar fáil do thomhaltóirí; –an rochtain ar uisce a fheabhsú, agus rochtain ar uisce a thabhairt do ghrúpaí leochaileacha agus imeallaithe. Rangaíodh na roghanna agus ceapadh trí phacáiste beartais. Ba iad na pacáistí tosaíochta iad dhá cheann acu (pacáiste 2 agus pacáiste 3) ó thaobh na sláinte agus an chomhshaoil de. Tá údar maith leis an méadú beag ar chostais an dá phacáiste agus is mó na buntáistí sláinte ná an méadú beag sin. Tá freagraí sa dá phacáiste beartais i dtaca leis na ceithre réimse atá le feabhsú agus a sainaithníodh sa mheastóireacht. Le pacáiste beartais 3, cuirtear feabhas suntasach freisin ar chás shaoránaigh sin an Aontais nach bhfuil nasctha le córas dáileacháin uisce ó tharla go dtugtar aghaidh – i rogha ar leith – ar cheist na rochtana ar uisce a sainaithníodh sa tionscnamh ó na saoránaigh ‘Right2Water’ agus i Sprioc Forbartha Inbhuanaithe 6. Cumhdófar leis an rogha ar leith seo sraith beart chun an rochtain ar uisce a fheabhsú, agus is dócha go ndearnadh rómheastachán ar na costais bhunaithe bhreise a bhaineann leis an rogha sin ó tharla go bhfuiltear – in éagmais sonraí atá níos cruinne – ag déanamh talamh slán de go gcuirfí córais chóireála ar leithligh ar fáil do na saoránaigh nach bhfuil nasctha le córas dáileacháin uisce.

Dá bhrí sin, rinneadh an cinneadh gur cheart don togra reachtach seo na buntáistí atá le pacáiste beartais 3 a choinneáil trí oibleagáid ghinearálta a thabhairt isteach chun an rochtain ar uisce a fheabhsú do gach duine agus rochtain a áirithiú do ghrúpaí leochaileacha agus imeallaithe, agus an rogha a fhágáil ag na Ballstáit maidir leis an mbealach is fearr a chinneadh leis an rochtain ar uisce a fheabhsú agus cásanna áitiúla ar leith á gcur san áireamh acu. Glactar leis gur saoire i bhfad na bearta sonracha sin a chur chun feidhme ná córais mhalartacha a chur ar fáil don leathchuid de na saoránaigh nach bhfuil nasctha le córas dáileacháin uisce (mar a ghlactar leis i bpacáiste beartais 3). Tá sé sin i gcomhréir le prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta mar go mbeidh lamháil mhór discréide ag na Ballstáit maidir le cén chaoi a náiritheofar rochtain níos fearr ar uisce cé go leagtar amach an prionsabal ginearálta ar leibhéal an Aontais. Go praiticiúil, is é an bhrí atá leis sin go mbeidh costais agus tionchair an togra idir EUR 5.9 billiún (pacáiste beartais 2) agus EUR 7.3 billiún (pacáiste beartais 3). Is iad na hoibreoirí uisce is mó a sheasfaidh na costais sin. Bheadh méadú beag le seasamh ag tomhaltóirí ar a gcostais teaghlaigh. Níl an baol leis sin, áfach, nach mbeadh daoine in ann íoc as uisce óil agus d’fhéadfaí é sin a chúiteamh trí dhaoine a bheith ag ól uisce ón sconna in ionad uisce i mbuidéil. Measadh nach mbeadh ach costas fánach nó laghdaithe i gceist leis na costais riaracháin a bheadh ar na húdaráis náisiúnta a sheasamh. Mar shampla, mar gheall ar na ceanglais shimplithe maidir le tuairisciú, bheadh titim EUR 0.35 milliún ar na costais oibriúcháin bhliantúla. Bheadh tionchar dearfach ar an gcomhshaol ag an dá phacáiste beartais mar go nglactar leis go laghdófaí an tomhaltas uisce i mbuidéil de réir mar a thiocfadh fás ar an muinín a bheadh ag tomhaltóirí as an uisce ón sconna. Spreagfaí é sin a thuilleadh trí rochtain níos fearr ar fhaisnéis atá cothrom le dáta a thabhairt do gach tomhaltóir. Thairis sin, dá gcuirfí de cheangal ar mhórsholáthraithe agus ar mhionsoláthraithe uisce úsáid a bhaint as an gcur chuige rioscabhunaithe, laghdófaí an gá a bheadh le cóireáil, agus bheadh coigilteas fuinnimh ann agus scaoilfí níos lú ceimiceán isteach sa chomhshaol dá bharr sin. Mar gheall ar an gcur chuige rioscabhunaithe, chuirfí feabhas ar chóireáil an truaillithe ag an bhfoinse agus chuirfí an prionsabal i bhfeidhm gurb é údar an truaillithe a íocfaidh as. Dá gcuirfí de cheangal ar na Ballstáit feabhsú agus leibhéal áirithe rochtana ar uisce a chur ar fáil, ba dhearfach an chéim chun tosaigh é na spriocanna atá i Sprioc Forbartha Inbhuanaithe 6 a bhaint amach. Bheadh fo-éifeacht dhearfach aige sin freisin maidir le poist a chruthú. •Oiriúnacht rialála agus simpliú Maidir leis na roghanna go léir a scrúdaíodh sa mheasúnú tionchair, bheadh tionchar beag acu ar an ualach riaracháin nó laghdóidh siad é dáiríre, go háirithe mar gurb iad na hoibreoirí uisce, ní na húdaráis náisiúnta, a sheasfaidh formhór na gcostas. Chun an tualach riaracháin a laghdú agus nósanna imeachta a shimpliú, cuireann an togra seo leis an measúnú tionchair trí oibleagáidí náisiúnta maidir le tuairisciú chuig an gCoimisiún a laghdú go suntasach. In ionad a chur de cheangal ar na Ballstáit tuarascáil a chur faoi bhráid an Choimisiúin, ní bheidh orthu tacair shonraí ina mbeidh a dtorthaí faireacháin a bhunú ach amháin nuair a rachaidh siad thar na paraiméadair sa Treoir seo. Beidh orthu faisnéis bhreise a chur ar fáil freisin amhail measúnuithe riosca. Táthar ag súil le EUR 0.35 milliún a spáráil in aghaidh na bliana. Chun prionsabal na comhréireachta a urramú, beidh níos mó ama ag na mionsoláthraithe uisce ná na mórsholáthraithe agus na hollsoláthraithe uisce an cur chuige rioscabhunaithe a chur chun feidhme. Chun nach gcuirfear mionsoláthraithe uisce faoi ualach rómhór, ní bheidh orthu faisnéis ar líne atá cothrom le dáta a thabhairt chomh rialta céanna le mórsholáthraithe agus ollsoláthraithe. Ar deireadh, de bharr na bhforálacha atá beartaithe maidir le faisnéis do thomhaltóirí agus trédhearcacht, tá an togra ‘réidh don idirlíon’ trína chur de cheangal ar sholáthraithe uisce úsáid chuimsitheach a bhaint as modhanna digiteacha chun tomhaltóirí a chur ar an eolas faoi cháilíocht agus faoi ghuaiseacha maidir le huisce óil. •Cearta bunúsacha Mar a luadh sa Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir leis an tionscnamh ó na saoránaigh ‘Tá an ceart ag cách ar uisce agus ar shláintíocht! [ Tá uisce ann ar mhaithe leis an phobal, ní haon tráchtearra é! , is é rud go bhfuil rochtain ar uisce óil sábháilte agus sláintíocht dlúthnasctha leis an gceart chun beatha agus dínit an duine, mar a aithnítear i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, agus leis an ngá atá le caighdeán maireachtála ceart. Leag an Coimisiún béim ar an tábhacht atá leis an ngné a bhaineann le cearta an duine maidir leis an rochtain ar uisce óil sábháilte agus thug sé gealltanas go náiritheodh sé go bhfanfadh an ghné sin i gcroílár a chuid Beartas. Le deich mbliana anuas, aithníodh sa dlí idirnáisiúnta gur ceart iad uisce óil sábháilte agus sláintíocht, go príomha ar leibhéal na Náisiún Aontaithe. Aithnítear i Rún 64/292 ó Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe ‘the right to safe and clean drinking water and sanitation as a human right that is essential for the full enjoyment of life and all human rights’ [an ceart chun uisce glan sábháilte agus sláintíocht mar cheart daonna atá bunriachtanach chun tairbhe iomlán a bhaint as an mbeatha agus na cearta daonna go léir]. Ar a bharr sin, sa doiciméad deiridh ó Chomhdháil na Náisiún Aontaithe maidir le Forbairt Inbhuanaithe 2012 (Rio+20), rinne Ceannairí Stáit agus Rialtais agus ionadaithe ardleibhéil a dtiomantais a athdhearbhú ‘regarding the human right to safe drinking water and sanitation, to be progressively realised for [their] populations with full respect for national sovereignty’ [maidir le ceart daonna chun uisce óil sábháilte agus sláintíocht atá le baint amach de réir a chéile ar mhaithe lena bpobail agus an cheannasacht náisiúnta á hurramú go hiomlán]. Athdhearbhaíodh na tiomantais sin in 2015 nuair a thug Ceannairí Stáit gealltanas go gcuirfidís Sprioc Forbartha Inbhuanaithe 6, agus an sprioc ghaolmhar, i bhfeidhm faoi 2030 chun ‘achieve universal and equitable access to safe and affordable drinking water for all’ [rochtain uilíoch chothrom ar uisce óil sábháilte atá ar phraghas réasúnta a bhaint amach do chách]. Ar leibhéal an Aontais Eorpaigh, d'fhógair Tionól Parlaiminteach Chomhairle na hEorpa ‘that access to water must be recognised as a fundamental human right because it is essential to life on earth and is a resource that must be shared by humankind’[gur cheart rochtain ar uisce a aithint mar bhuncheart daonna mar go bhfuil sé bunriachtanach don saol agus gur acmhainn é nach mór don chine daonna a chomhroinnt]. Rinne an tAontas Eorpach a athdhearbhú freisin ‘all States bear human rights obligations regarding access to safe drinking water, which must be available, physically accessible, affordable and acceptable’ [go bhfuil oibleagáidí maidir le cearta daonna ar gach Stát a bhaineann le rochtain ar uisce óil sábháilte, nach mór a bheith ar fáil agus inrochtana go hiarbhír agus ar phraghas réasúnta agus inghlactha]. Chuir an Coimisiún an méid sin go léir san áireamh nuair a bhí sé ag obair ar a fhreagra chuig an tionscnamh ó na saoránaigh ‘Right2Water’ agus maidir leis an togra reachtach seo. 4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA Níl impleachtaí buiséadacha don Choimisiún Eorpach ag baint leis an togra seo. Táthar ag súil leis gur féidir é a chur chun feidhme i gcomhréir leis na leithdháiltí don Choimisiún agus don Ghníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil agus nach bhfuil gá le hacmhainní breise. 5.EILIMINTÍ EILE •Pleananna cur chun feidhme, agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe Beifear ag súil le mórsholáthraithe uisce an cur chuige rioscabhunaithe a chur chun feidhme laistigh de thrí bliana agus tabharfar sé bliana do na mionsoláthraithe uisce.

Déanfar athbhreithniú ar na hIarscríbhinní go tráthrialta i bhfianaise an dul chun cinn eolaíoch agus theicniúil. Chun go bhféadfar dhá thimthriall iomlána 6 bliana a chur ar fáil, déanfar meastóireacht ar an Treoir 12 bhliain tar éis a trasuite. Moladh líon táscairí chun a áirithiú go mbainfidh an Treoir a cuspóir amach sláinte an duine a chosaint ar na héifeachtaí díobhálacha a bhaineann le huisce éillithe a ól agus feabhas a chur ar réimsí eile ina bhfuarthas nach raibh an Treoir ag feidhmiú chomh héifeachtach céanna. Bainfear úsáid astu sin chun meastóireachtaí a dhéanamh amach anseo agus forbrófar iad i gcomhar leis an nGníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil, agus cuirfear torthaí ón tSeiceáil Oiriúnachta don tuairisciú agus don fhaireachán maidir le reachtaíocht chomhshaoil san áireamh. Is iad seo a leanas na táscairí: –an líon ‘teagmhas’ (i.e. cásanna ina bhféadfadh sláinte an duine a bheith i mbaol) agus cásanna ina ndeachthas thar na huasteorainneacha san Aontas Eorpach. Sa chóras nua tuairiscithe, iarrfar ar na Ballstáit tuairisciú ar na teagmhais sin ar bhonn níos éifeachtaí agus ar na réitigh a chuirfear i gcrích; –an líon daoine san Aontas Eorpach a bhfuil rochtain acu ar uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine; –tionchair fhadtéarmacha ar an tsláinte mar gheall ar cháilíocht an uisce óil — ní mór staidéir eipidéimeolaíocha bhreise a dhéanamh i gcomhar le saineagraíocht amhail EDS; –na ceanglais maidir le trédhearcacht agus íosmhéid faisnéise atá ar fáil ar líne, mar shampla na rátaí sceite sna córais soláthair uisce. Dá bhrí sin, is féidir anailís chórasach a dhéanamh ar an méid a chuirfear chun feidhme agus ar an méid a ghnóthófar. •Doiciméid mhíniúcháin (le haghaidh treoracha) I bhfianaise raon feidhme an togra agus toisc gur athmhúnlú é ar threoir atá ann cheana (Treoir 98/83/CE) agus atá trasuite ina hiomláine ag na Ballstáit uile, níl údar maith le doiciméid mhíniúcháin faoin trasuí a éileamh nó níl sé comhréireach é sin a dhéanamh. •Míniúchán mionsonraithe ar an gcaoi ar cuireadh san áireamh moltaí ón Eagraíocht Dhomhanda Sláinte (EDS) a bhaineann le paraiméadair agus luachanna paraiméadracha don togra Tá na luachanna paraiméadracha a leagtar amach in Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 98/83/CE bunaithe den chuid is mó ar Threoirlínte ón Eagraíocht Dhomhanda Sláinte maidir le huisce óil. Tugtar na Treoirlínte sin cothrom le dáta go tráthrialta agus rinneadh iad a leasú go deireanach go luath in 2017 leis an gcéad aguisín a ghabhann leis an gceathrú heagrán. Nuair a glacadh an Treoir in 1998, bhí difríochtaí ann cheana féin idir na Treoirlínte ó EDS agus Treoir 98/83/CE, difríochtaí i dtaobh na paraiméadar féin, agus leibhéil na bparaiméadar sin, a leagan amach. Mar shampla: –ní áirítear ar na Treoirlínte ó EDS caighdeáin maidir le grúpa na lotnaidicídí ach, os a choinne sin, áirítear na lotnaidicídí go léir agus a dtáirgí díghrádúcháin sa Treoir; –Baineann na treoirluachanna ó EDS le riosca 10-5 ailse saoil ach, os a choinne sin, rinne an tAontas Eorpach rogha bheartais le haghaidh cur chuige níos réamhchúramaí trí luach riosca 10-6 a roghnú mar luach inghlactha. I Nollaig 2015, thug an Coimisiún agus Oifig Réigiúnach EDS don Eoraip an ‘Tionscadal Comhair maidir le Paraiméadair Uisce Óil’ i gcrích ar foilsíodh a thuarascáil deiridh in 2018 (dá ngairtear ‘an tuarascáil ó EDS’ anseo feasta). Ba é an cuspóir a bhí ag an tionscadal comhairle atá ábhartha do bheartais agus atá bunaithe ar an eolaíocht a chur ar fáil chun go ndéanfar athbhreithniú ar bhonn eolais mhaith ar Iarscríbhinn I a ghabhann leis an Treoir. Tá ardleibhéal comhaontaithe idir na moltaí ó EDS atá sa tuarascáil ó EDS agus an togra seo. Go sonrach, dearbhaítear sna moltaí an gá atá le liosta de pharaiméadair roghnaithe a rialáil as measc na gcéadta paraiméadar lena mbaineann treoirluachanna EDS. Ghlac an Coimisiún formhór mór na bparaiméadar agus na luachanna paraiméadracha a moladh air féin, ach maidir le beagán paraiméadar, mhol sé cur chuige difriúil. Tugtar an réasúnaíocht sa roinn seo maidir le cad chuige nach leanann an Coimisiún na moltaí ó EDS i mbeagán cásanna. 1. Paraiméadair a mhol EDS a bhaint as Iarscríbhinn I Mar gheall ar a laghad a bhíonn siad in uisce óil, mar gheall ar theagmhais truailliúcháin de ghnáth, moladh sa tuarascáil ó EDS gur cheart cúig pharaiméadar a bhaint as an Treoir: –beinséin, –ciainíd, –1,2-déchlóireatán,

–mearcair,, agus –hidreacarbóin iltimthriallacha aramatacha (PAHanna). Mhínigh EDS go raibh údar maith leis na paraiméadair sin a bhaint agus go bhféadfadh na Ballstáit féin faireachán a dhéanamh orthu go fóill mar ba ghá ar bhonn threoirluach EDS. Mhol páirtithe leasmhara, agus go háirithe údaráis na mBallstát, go láidir gan iad a bhaint ar chúiseanna sláinte agus mar gheall ar an ngá freisin atá le luach ceangailteach a shocrú ar leibhéal an Aontais Eorpaigh. Dá bhrí sin, rinneadh an cinneadh iad a choinneáil in Iarscríbhinn I. Mar gheall ar an gcur chuige rioscabhunaithe, áfach, a leagtar amach sa Treoir, is féidir le soláthraithe uisce paraiméadar a bhaint den liosta de na substaintí a ndéanfar faireachán orthu faoi dhálaí áirithe; tá sé de cheart ag soláthraithe uisce mar sin gan faireachán a dhéanamh ar na paraiméadair sin mura mbaineann siad le hábhar i gcrios soláthair. Agus ar ndóigh, tá na hionaid chóireála atá de dhíth chun na huasteorainneacha a chomhlíonadh tógtha cheana féin. 2. Luachanna paraiméadracha a mhol EDS a ardú Mhol EDS gur cheart an luach a thabhairt cothrom le dáta maidir le hantamón (suas ó 5 go 20 μg/l), bórón (suas ó 1 go 2.4 mg/l) agus seiléiniam (suas ó 10 go 40 μg/l) i bhfianaise na dtreoirluachanna sláintebhunaithe is déanaí a cuireadh ar fáil mar a foilsíodh sa chéad aguisín a ghabhann leis an gceathrú heagrán de na Treoirlínte ó EDS. Ós rud é go bhfuil na luachanna reatha i bhfeidhm, áfach, le roinnt mhaith blianta, glactar leis nach mbeidh aon chostais bhreise ann mar go bhfuil na teicnící cóireála i bhfeidhm cheana féin chun na huasteorainneacha a chomhlíonadh. Ar scor ar bith, mar gheall ar an gcur chuige rioscabhunaithe, is féidir le soláthraithe uisce paraiméadar a bhaint den liosta de na substaintí a ndéanfar faireachán orthu faoi dhálaí áirithe. Dá bhrí sin, coinníodh luachanna bunaidh atá níos déine in Iarscríbhinn I a ghabhann leis an Treoir. Go sonrach maidir le bórón, tugadh roinnt maoluithe do Bhallstáit ina bhfuil réigiúin ina bhfaightear carraigeacha ardleibhéal bóróin áit a mbíonn bórón go nádúrtha sa screamhuisce. D'iarr Parlaimint na hEorpa freisin an luach maidir le bórón a athbhreithniú (iarrataí E9146/2016, P0848/2016, E10 109/2014). Bíodh is nach bhfuil aon tuairim oifigiúil ann a tugadh le déanaí, mhol an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia san am atá thart nár cheart níos mó ná 1.5 mg de bhórón a bheith in uiscí mianraí nádúrtha chun gach aoisghrúpa a chosaint. 3. Paraiméadair nua a mhol EDS a chur isteach 3.1 Clóráit agus clóirít Moladh sa tuarascáil ó EDS clóráit (ClO3) agus clóirít (ClO2) a chur san áireamh mar pharaiméadair nua agus luach 0.7 mg/l a shocrú don dá cheann acu. Go príomha, is seachtháirgí dífhabhtúcháin iad an dá shubstaint a bhaineann úsáid as fochlóirít. D’aithin EDS go bhféadfadh go raibh an luach sin ró-ard, agus dúirt, más indéanta luachanna níos ísle a chomhlíonadh, gurbh iomchuí na luachanna ísle sin. Sainaithníodh cúis amháin leis an bhfadhb, is é sin le rá go ngintear clóráit i dtuaslagáin fochlóiríte nach bhfuil úr agus a dhéantar a stóráil ar feadh tréimhsí fada, go háirithe ag teochtaí teo. Rinneadh amach i dtuairim ar leith a thug an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia uaidh in 2015 gur mar gheall ar thiúchan 0.7 mg/kg de chlóráit in uisce óil (an luach a mhol EDS) a d’fhéadfadh naíonáin agus lapadáin a bheith rónochta i leith clóráite. Chomh maith leis sin, rinne an tÚdarás amach gur féidir le clóráit ionsú iaidín a chosc cé go bhfuil níos mó sonraí faoi shláinte an duine de dhíth faoi chosc ionsúite iaidín ag clóráit. Thagair an Ghníomhaireacht Eorpach Caighdeán Bia freisin do Chomhchoiste Saineolaithe FAO/EDS maidir le Breiseáin i mBia (JECFA) a rinne meastóireacht ar chlóráit agus a dhíorthaigh luach sláintebhunaithe 0.01 mg/kg de mheáchan coirp ina luach tagartha tocsaineolaíoch chun riosca ainsealach a mheasúnú, rud a thabharfadh luach 0.24 mg/l don uisce óil. Dá bhrí sin, measann an Coimisiún go bhfuil údar maith leis an luach a shocrú do chlóráit agus clóirít ar an leibhéal níos déine 0.25 mg/l atá thart ar 3 oiread níos ísle ná mar a mhol EDS. 3.2 Comhdhúile sárfhluairínithe Moladh sa tuarascáil ó EDS luachanna paraiméadracha a ghlacadh do dhá shubstaint shárfhluairínithe leithleacha: ba cheart d’aigéad sulfónach sárfhluarochtáin (PFOS) luach 0.4 µg/l a bheith aige agus ba cheart d’aigéad sárfhluarochtánóch (PFOA) luach 4 µg/l a bheith aige. Ar dtús, ba iad PFOS agus PFOA na comhdhúile sárfhluairínithe is coitianta. Tá siad le fáil sa screamhuisce go príomha de dheasca éilliú ithreach ó chúr comhraic dóiteáin a dhianscaoileann na comhdhúile sin agus roinnt substaintí sárfhluairínithe eile. Ina ainneoin sin, féadann siad teacht chun cinn freisin mar thoradh ar an truailliú ó fhoinse thionsclaíochta, agus eascairt as táirgí ina bhfuil ábhar uisce-éarthach nó gréisc-obach amhail sáspain Teflon-bhrataithe, páipéar gréiscdhíonach, greillí píotsaí, nó trealamh spóirt allamuigh atá uiscedhíonach agus salachar-éarthach. Is substaintí iad PFOS agus PFOA atá marthanach, bithcharnach agus tocsaineach. Ar dtús, áiríodh PFOS ar an liosta substaintí srianta in Iarscríbhinn XVII de Rialachán REACH, ach rialaítear é anois mar thruailleán orgánach marthanach faoi Rialachán (AE) Uimh. 850/2004. Cuireadh PFOA, a shalainn agus a shubstaintí PFOA-ghaolmhara isteach ar an liosta substaintí srianta in Iarscríbhinn XVII a ghabhann le Rialachán REACH an 14 Meitheamh 2017 mar go raibh an Coimisiún den tuairim dá ndéanfaí iad a mhonarú, a úsáid nó a dhíol go mbeadh riosca do-ghlactha do shláinte an duine agus don timpeallacht dá bharr. Cuireadh aigéad sárfhluaraiheacsán-1-sulfónach agus a shalainn (PFHxS) leis an liosta de shubstaintí iarrthóirí le Rialachán REACH a bhfuil imní an-mhór ag baint leo an 7 Iúil 2017 mar ‘substaint an-mharthanach agus an bhithcharnach’ faoi Airteagal 57(e) de Rialachán REACH. Mar sin féin, tá raon níos leithne de shubstaintí a bhfuil slabhraí d'fhaid éagsúla acu agus ar féidir aigéid charbocsaileacha shárfhluarailcile (lena náirítear PFOA), aigéid shulfónacha shárfhluaralcáin (lena náirítear PFOS), aigéid shuilfineach shárfhluaralcáin, alcóil fluaraiteiliméire agus sulfónaimídí sárfhluaralcáin a áireamh iontu. Is iad PFOA agus PFOS na substaintí is coitianta, ach ó tharla gur cuireadh substaintí sárfhluarailcile agus polafluarailcile (PFASanna) atá cosúil leo, agus a mbíonn slabhraí níos giorra acu go minic, ina n-ionad, is cosúil nach bhfuil PFOA agus PFOS ionadach a thuilleadh ar an ngrúpa sin de cheimiceáin mharthanacha antrapaigineacha. Níl aon chur chuige reachtach i bhfeidhm faoi láthair lena rialaítear grúpa iomlán na substaintí sin, agus níl aon liosta cuimsitheach de na substaintí go léir ar fáil. Rinneadh diantaighde ar PFASanna sa tSualainn Tá teorainneacha molta ag an nGníomhaireacht Náisiúnta um Bia sa tSualainn le haghaidh uisce óil atá bunaithe ar láithreacht 11 PFASanna (PFBS, PFHxS, PFOS, 6:2 FTSA, PFBA, PFPeA, PFHxA, PFHpA, PFOA, PFNA agus PFDA). Má tharlaíonn suim an 11 PFAS sin i dtiúchana is mó ná 0.09 µg/l, molann an Ghníomhaireacht bearta a dhéanamh a luaithe is féidir chun an truailliú a laghdú. Tá leibhéil chomhairleacha sláinte 0.07 µg/l de PFOA/PFOS ag na Stáit Aontaithe. Tá PFOS dar luach 0.00065 µg/l ar áireamh sa liosta substaintí tosaíochta a leagtar amach faoi Threoir 2008/105/CE. Léirítear leis sin gur féidir luachanna paraiméadracha níos ísle ná na luachanna a mhol an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte a bhaint amach. Ó tharla nach bhfuil na substaintí sin le fáil sa timpeallacht, moltar cur chuige réamhchúraim a leanfaidh an cur chuige i leith lotnaidicídí i dTreoir 98/83/CE. Dá bhrí sin, molann an Coimisiún imeacht ó mholadh EDS 4 µg/l (PFOA) agus 0.4 µg/l (PFOS) le haghaidh an dá shubstaint leithleach agus an grúpa iomlán a rialáil ina ionad sin. Is é is cuspóir don togra grúpa PFASanna mar atá sainmhínithe ag OECD a rialáil, agus luachanna 0.1 μg/l le haghaidh PFAS aonair agus 0.5 μg/l le haghaidh iomlán na PFASanna, mar a dhéantar i leith lotnaidicídí. Ó tharla gur airde na luachanna sin ná na luachanna dá dtagraítear sa tSualainn nó sna Stáit Aontaithe, ba chóir go mbeadh sé indéanta iad a bhaint amach. 4. Ceimiceáin réabtha iontálach

Níor mhol an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte treoirluachanna le haghaidh ceimiceáin réabtha iontálach (EDCanna) ach mhol sí - ó tharla go bhfuil an beathra uisceach i bhfad níos íogaire mar gheall ar éifeachtaí EDCanna éastraigineacha ná mar atá mamaigh, lena náirítear daoine - go mbeadh sé indéanta luachanna tagarmhairc réamhchúramacha a úsáid atá gar do na caighdeáin cáilíochta comhshaoil atá ann anois nó a d’fhéadfadh a bheith ann san am atá amach romhainn chun an beathra uisceach a chosaint. Mhol an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte na trí EDC, agus na trí luach tagarmhairc, ionadacha seo a leanas: –béite éastraidé-ól: 0.001 µg/l; –naoinilfeanól: 0.3 µg/l; agus –bisfeanól-A: 0.01 µg/l. Cé gur chuir an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte in iúl nach bhfuil aon fhianaise ann i láthair na huaire gur riosca don tsláinte an tuisce óil ar mionfhoinse nochta é, agus gurbh éadócha an riosca sin, rinneadh an cinneadh na paraiméadair sin a áireamh sa Treoir ar bhonn phrionsabal an réamhchúraim. Molann an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte gan an raon iomlán de EDCanna a áireamh ar liosta na bparaiméadar faoi Iarscríbhinn I a ghabhann leis an Treoir mar go measann sí go mbeidh sé deacair agus costasach i láthair na huaire faireachán gnáthrialta a dhéanamh ar raon iomlán na gceimiceán sin agus nach mbeidh sé éifeachtach chun éilliú uisce óil a sheachaint. Roghnaíodh na trí shubstaint mar thagarmharcanna mar go bhfuil a fhios go bhfuil siad le fáil i bhfoinsí uisce dromchla ar a raibh tionchar ag eisiltigh mhúnlaigh a rinneadh a chóireáil agus ag eisiltigh eile. Is éastraigin nádúrtha é béite éastraidé-ól. De réir thuairim an Choiste Eolaíoch um Chineálacha Rioscaí Sláinte agus Comhshaoil (SCHER) agus de réir na sainchomhad lena mbaineann, sainaithnítear na hairíonna réabtha iontálach mar an príomhshásra gníomhaíochta as a ndíorthófar an caighdeán cáilíochta comhshaoil le haghaidh an cheimiceáin sin. Thug SCHER tacaíocht don chaighdeán cáilíochta comhshaoil a shocrú ag 0.4 ng/l atá gar don luach paraiméadrach 1 ng/l a mholtar don uisce óil. Baintear úsáid fhorleathan as bisfeanól-A chun roinnt plaisteach agus roisíní eapocsacha a mhonarú. Aicmítear i láthair na huaire é mar thocsaineach maidir le hatáirgeadh, catagóir 1B faoi Rialachán (CE) Uimh. 1272/2008. Tar éis moltaí a fháil ó údaráis na Fraince, cuireadh srian le húsáid bhisfeanóil-A i bpáipéar teirmeach ar dtús san Aontas Eorpach (Nollaig 2016), ansin cuireadh bisfeanól-A le liosta substaintí iarrthóirí REACH a bhfuil imní mhór ag baint leo, rud a bhí bunaithe ar a aicmiú comhchuibhithe mar reprotox 1B (Eanáir 2017) agus a bhí bunaithe freisin ina dhiaidh sin ar a airíonna réabtha iontálach (Meitheamh 2017). Is bloc tógála d'eatocsaláití ailcilfeanóil a úsáidtear i ngníomhaithe dromchlacha é naoinilfeanól cé go bhfuil cosc orthu anois san Aontas Eorpach. Tá naoinilfeanól faoi réir srianta (Iarscríbhinn XVII REACH) agus áiríodh é ar liosta substaintí iarrthóirí REACH a bhfuil imní mhór ag baint leo bunaithe ar a airíonna réabtha iontálach (Meitheamh 2013), agus ar liosta substaintí tosaíochta a leagtar amach i dTreoir 2008/105/CE. Dá bhrí sin, moltar na luachanna a leanúint a mholann an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte do na trí EDC sin. Ó tharla nach gcuirtear ‘luachanna tagarmhairc’ ar fáil de réir chur chuige na Treorach, agus nach sonraítear cuspóir na bparaiméadar agus na luachanna, moltar iad a chur isteach i liosta na bparaiméadar faoi Iarscríbhinn I. Ina theannta sin, tá na ceimiceáin sin go measartha dothuaslagtha in uisce agus baintear amach iad ar bhealach éifeachtach le gnáthmhodhanna cóireála asúcháin (e.g. scagachán bruaigh, téachtadh, ózónú, carbón lena ngníomhachtaítear gráinní). Dá bhrí sin, measfar na ceimiceáin mar aon pharaiméadar ceimiceach eile faoin Treoir, rud a chiallaíonn, mar atá thuasluaite, go mbeidh an deis ag soláthraithe uisce na paraiméadair sin a bhaint den liosta de na substaintí ar a ndéanfar faireachán faoi dhálaí áirithe más é tátal an mheasúnaithe riosca é nach bhfuil siad ábhartha. Measann an Coimisiún go bhfuil údar maith leis na trí cheimiceán réabtha iontálach a áireamh faoin Treoir ar bhonn phrionsabal an réamhchúraim. Tugann na páirtithe leasmhara a dtacaíocht dó sin. Má chuirtear na ceimiceáin sin isteach, beidh sé ina chuidiú freisin sláinte an duine a chosaint mar chuid den liosta paraiméadar fadaithe atá múnlaithe ar rogha 1.2 sa mheasúnú tionchair. 5. Cróimiam agus luaidhe Sa tuarascáil ón Eagraíocht Dhomhanda Sláinte, moltar an luach paraiméadrach reatha a choinneáil ag 10 µg/l le haghaidh na luaidhe agus 50 µg/l le haghaidh suim iomlán cróimiam. Luann an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte go bhfuil an luaidhe ar an mbeagán substaintí a bhfuil a fhios fúithi go bhféadfaidh sí tionchar díreach a imirt ar an tsláinte trí uisce óil, agus gur cheart don tiúchan, dá bhrí sin, a bheith chomh híseal agus is féidir go praiticiúil. Chun na críche sin, molann an Coimisiún dá bhrí sin an luach a ísliú go 5 µg/l 10 mbliana ó theacht i bhfeidhm na Treorach. Le linn na hidirthréimhse 10 mbliana sin, coinneofar an luach reatha 10 µg/l. Luann an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte go bhfuil an luach le haghaidh cróimiam á athbhreithniú fós. Agus an plé á dhéanamh go leanúnach lena lán tocsaineolaithe, moltar luach níos ísle le haghaidh cróimiam a thabhairt isteach, agus go háirithe le haghaidh Chróimiam VI atá níos tocsainí. Dá bhrí sin, cuirfidh an Coimisiún an cur chuige céanna le haghaidh na luaidhe i bhfeidhm ar an gcróimiam. Molann sé an luach a laghdú faoi 50 % go 25 µg/l i ndiaidh idirthréimhse 10 mbliana ó theacht i bhfeidhm na Treorach. Foráiltear leis an togra freisin go ndéanfar athbhreithniú rialta ar Iarscríbhinn I (ina socraítear na luachanna paraiméadracha sin) agus go mbeidh an deis ann Iarscríbhinn a leasú i bhfianaise dul chun cinn eolaíoch. Dá bhrí sin, tá an deis ann luachanna níos déine a shocrú le haghaidh an dá pharaiméadar sin roimh dheireadh na hidirthréimhse 10 mbliana dá mba rud é go mbeadh gá leis de bharr forbairtí eolaíocha feasta. • Míniúchán mionsonraithe ar fhorálacha sonracha an togra Airteagal 1 — Cuspóir Níl aon athrú ar an Airteagal seo.

Airteagal 2 — Sainmhínithe Déantar na sainmhínithe atá ann cheana a shoiléiriú beagán agus cuirtear isteach sainmhínithe nua (‘soláthraithe uisce’, ‘áitribh thosaíochta’, agus ‘grúpaí leochaileacha agus imeallaithe’), i gcomhréir le forálacha nua an Athmhúnlaithe. Mhol an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte (EDS) sainmhíniú ar áitribh thosaíochta a chur isteach, d'fhonn é a éascú na forálacha nua maidir leis an measúnú riosca ar an gcóras dáileacháin baile a chur i bhfeidhm. Airteagal 3 — Díolúintí Níl aon athrú ar na forálacha seo. Ní dhéantar ach na tagairtí don Treoir a thabhairt cothrom le dáta. Airteagal 4 — Oibleagáidí ginearálta Is beag athrú ar an Airteagal seo. Baineann na hathruithe le modhnuithe foirmiúla nó le friotal níos soiléire. Airteagal 5 — Caighdeáin cháilíochta Is beag athrú ar an Airteagal seo. Baineann na hathruithe le modhnuithe foirmiúla nó le friotal níos soiléire. Airteagal 6 — Pointe comhlíontachta Scriostar mír 2 agus mír 3 agus cuirtear an chuid is mó den ábhar sin isteach faoi na forálacha nua maidir leis an measúnú riosca ar an gcóras dáileacháin baile (Airteagal 10 nua). Airteagal 7 — Cur chuige rioscabhunaithe i leith sábháilteacht uisce (nua) San Airteagal seo déantar cur síos ginearálta ar an gcur chuige rioscabhunaithe, tugtar réamheolas faoi Airteagail nua 8, 9 agus 10 agus faoi oibleagáidí ginearálta a bhaineann leis na measúnuithe riosca (nuashonruithe agus athbhreithnithe rialta agus amlínte maidir leis na measúnuithe riosca a tharraingt suas). Airteagal 8 — Measúnú ar ghuaiseacha maidir le dobharlaigh a úsáidtear chun uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a astarraingt (nua)

Tugtar isteach leis an Airteagal nua seo oibleagáidí a bhaineann le measúnuithe ar ghuaiseacha a dhéanamh, go háirithe: –Pointí astarraingthe a shainaithint, –Guaiseacha agus foinsí truailliúcháin a shainaithint, –Faireachán ar pharaiméadair a bhaineann leis na guaiseacha agus na foinsí truailliúcháin a aithnítear. Ní dhéanfar faireachán ach ar pharaiméadair nó ar thruailleáin ábhartha. Féadfaidh sé go náireofar paraiméadair nach mór a chomhlíonadh ag an mbuacaire i gcomhréir leis an Treoir seo, nó truailleáin nó substaintí a bhfuil faireachán á dhéanamh orthu cheana féin i ndobharlaigh i gcomhréir leis an gCreat-Treoir Uisce, nó micreaphlaistigh. Tá imní áirithe ann i dtaobh micreaphlaisteach de bharr na néifeachtaí diúltacha a bhíonn acu ar thimpeallachtaí mara agus fionnuisce, ar an mbeathra uisceach, ar an mbithéagsúlacht, agus fiú ar shláinte an duine, b'fhéidir, mar go bhfágann an méid beag atá iontu gur éasca d'orgánaigh iad a iontógáil agus a bhithcharnadh, nó go mbíonn éifeachtaí tocsaineacha ag an meascán mór de cheimiceáin atá sna cáithníní sin. I bhfianaise na nguaiseacha a aithneofar agus an fhaireacháin a dhéanfar orthu, féadfaidh na Ballstáit na bearta seo a leanas a dhéanamh: –Soláthraithe uisce a dhíolmhú ón gceanglas cóireáil bhreise agus/nó faireachán a dhéanamh nó an ceanglas sin a chur orthu, –Bearta coisctheacha a thabhairt isteach chun an limistéar astarraingthe a chosaint, –Bearta maolaitheacha a thabhairt isteach chun dul i ngleic leis an bhfoinse truailliúcháin, lena náirítear taighde chun tuiscint a fháil ar an tionchar a bhíonn, mar shampla ag micreaphlaistigh, ar éiceachórais uisceacha agus ar shláinte an duine, agus teacht ar réitigh chun na rioscaí a d'fhéadfadh a bheith ann a mhaolú. Airteagal 9 — Measúnú riosca ar an soláthar (nua) Tugtar isteach leis an Airteagal seo oibleagáidí a bhaineann leis an measúnú riosca ar an soláthar a bhíonn ar an soláthraí uisce a dhéanamh. Ní forálacha nua atá iontu mar gur tugadh isteach na hoibleagáidí sin cheana féin in 2015 tráth a leasaíodh Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Treoir. Cuirtear cuid d'Iarscríbhinn II a ghabhann le Treoir 98/83/CE faoi Airteagal 9, dá bhrí sin. Ní fhágtar i gCuid C d'Iarscríbhinn II anois ach na sonraíochtaí teicniúla maidir leis an gcaoi le minicíocht faireacháin na bparaiméadar a chur in oiriúint do mheasúnú riosca ar an soláthar. Airteagal 10 — Measúnú riosca ar an gcóras dáileacháin baile (nua) Tugtar isteach leis an Airteagal nua seo oibleagáidí a bhaineann le measúnuithe a dhéanamh ar an gcóras dáileacháin baile, go háirithe: –Measúnú a dhéanamh ar na rioscaí a bhaineann leis an gcóras dáileacháin baile, lena náirítear rioscaí a bhaineann le táirgí agus ábhair a bhíonn i dteagmháil le huisce óil, –Faireachán a dhéanamh ar na paraiméadair seo a leanas: luaidhe agus Legionella. Tá sé tugtha le fios ag EDS gurb é Legionella an phataigin is mó as na pataiginí uisce-iompartha uile san Aontas a chruthaíonn baol don tsláinte. Ina theannta sin, tá sé molta freisin ag an Lárionad Eorpach um Ghalair a Chosc agus a Rialú seiceálacha rialta agus bearta rialaithe cuí a dhéanamh ar chórais uisce de dhéantús an duine d'fhonn cásanna de ghalar na Léigiúnach a sheachaint in ionaid lóistín turasóirí, ospidéil, ionaid fhadtéarmacha cúraim sláinte nó in ionaid eile ina bhféadfadh líon mór daoine a bheith neamhchosanta ar bhaol níos airde. I bhfianaise thorthaí an mheasúnaithe riosca agus an fhaireacháin, féadfaidh na Ballstáit bearta a dhéanamh, mar shampla oiliúint a chur ar phluiméirí, faisnéis agus comhairle d'úinéirí tí, teicnící cuí cóireála i gcomhar leis na soláthraithe uisce, etc. Ina theannta sin, téann an tAirteagal seo i ngleic, i bpáirt, le gnéithe a bhí i sean-Airteagal 10 (táirgí a bhíonn i dteagmháil le huisce óil) agus áirithítear leis go bhfuil an Treoir seo i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 305/2011 ar dá réir a bhunófar caighdeáin maidir le táirgí foirgníochta a bhíonn i dteagmháil le huisce óil. Airteagal 11 — Faireachán (sean-Airteagal 7) Is gá cláir faireacháin a bhunú. Cuimseofar sna cláir sin oibleagáidí éagsúla faireacháin is gá a chomhlíonadh faoin Treoir seo. Is faoi na Ballstáit a bheidh sé a chinneadh ar cheart do na húdaráis náisiúnta cláir faireacháin a bhunú nó an dualgas sin a tharmligean, mar shampla, chuig na soláthraithe uisce. Is dócha, áfach, gur soláthraithe uisce, den chuid is mó, a dhéanfaidh formhór an fhaireacháin sin, rud a áiritheoidh cáilíocht an uisce ag an mbuacaire. Ós rud é go dtugtar isteach oibleagáidí nua faireacháin maidir le measúnuithe ar ghuaiseacha (Airteagal 8) agus le measúnuithe riosca ar an gcóras dáileacháin baile (Airteagal 10), is gá an tAirteagal seo, agus an gaol atá aige le hIarscríbhinn II, a shoiléiriú.

Níl aon athrú ar mhíreanna 1, 5 agus 6. Leasaítear mír 2 chun tagairt a dhéanamh don fhaireachán a dhéanfar faoi Airteagail nua 8 agus 9 (measúnuithe ar ghuaiseacha agus measúnuithe riosca ar an gcóras dáileacháin baile) agus don fhaireachán 'rialta' ar na paraiméadair a liostaítear i gCodanna A agus B d'Iarscríbhinn I, i gcomhréir le hIarscríbhinn II. Sa chás deireanach sin, féadfaidh an soláthraí uisce an faireachán a choigeartú bunaithe ar mheasúnú riosca ar an soláthar. Scriostar seanmhír 4 (deis treoirlínte faireacháin a ghlacadh), mar go meastar nach bhfuil gá léi. Coinnítear an deis a bhí ann Iarscríbhinn II (a bhaineann le sonraíochtaí faireacháin) a leasú, áfach, faoi Airteagal 18(2) (trí ghníomhartha tarmligthe). Airteagal 12 — Gníomhaíochtaí feabhais agus srianta úsáide (sean-Airteagal 8) Níl aon athrú ar mhír 1. Leasaítear mír 2 chun tagairt a dhéanamh don liosta nua de na paraiméadair a úsáidfear sa mheasúnú riosca ar an gcóras dáileacháin baile, dá bhforáiltear i gCuid C d'Iarscríbhinn I. Leasaítear mír 3 chun a shoiléiriú go nglacfar leis gur baol do shláinte an duine a bheidh ann i gcónaí má sháraítear na luachanna a shocraítear i gCodanna A agus B d'Iarscríbhinn I. Meastar go bhfuil gá leis an soiléiriú sin i bhfianaise roinnt nósanna imeachta um shárú atá ar siúl faoi láthair faoi Threoir 98/83/CE. Cuirtear isteach mír nua 4 chun na hoibleagáidí a bhaineann le faisnéis a thabhairt don tomhaltóir a shoiléiriú i gcás ina sáraítear luachanna paraiméadracha agus/nó i gcás baol mór a bheith ann do shláinte an duine. Bhí an chuid is mó de na hoibleagáidí sin ann cheana faoi Threoir 98/83/CE ach measadh go raibh gá iad a shoiléiriú agus iad a chur le chéile faoi mhír amháin le gurb éasca iad a chur chun feidhme, agus, freisin, i bhfianaise roinnt nósanna imeachta um shárú atá ar siúl faoi láthair faoi Threoir 98/83/CE. Níl aon athrú ar mhír 5. Scriostar seanmhír 6, mar go measadh nach bhfuil gá léi. Scriostar seanmhír 7 toisc an tseanchuid de Chuid C d'Iarscríbhinn I, ‘paraiméadair tháscacha’, a bheith scriosta freisin. Déantar na hoibleagáidí faoi sheanmhír 8 a chuimsiú faoi mhír nua 4. Sean-Airteagal 9 — Díolúintí Scriostar sean-Airteagal 9. Níl údar cuí leis, a thuilleadh, próiseas casta a bheith ann chun trí dhíolúine de thrí bliana a thabhairt. Tugadh isteach an próiseas sin a chéaduair sa Treoir le go bhféadfadh na Ballstáit cloí leis na luachanna paraiméadracha a socraíodh as an nua i 1998. Tá an córas sin simplithe anois, ach níl aon athrú ar an loighic a bhí ann i dTreoir 98/83/CE: i gcás ina sáróidh Ballstát luach paraiméadrach, ba cheart Airteagal 11 maidir le gníomhaíochtaí feabhais a chur i bhfeidhm (toirmeasc nó srian ar an uisce, faisnéis do thomhaltóirí, comhairle sláinte, etc.). Níor cheart gá a bheith ann an luach paraiméadrach níos airde, atá ag sárú an luacha a socraíodh sa Treoir, a ghlacadh go foirmiúil le Cinneadh. Sean-Airteagal 10 — Cóireáil, trealamh agus ábhair a dhearbhú ó thaobh na cáilíochta de (scriosta) Scriostar sean-Airteagal 10: meastar nach gá an tAirteagal seo a thuilleadh faoi Threoir 98/83/CE agus is páirt-ionadú air é Airteagal 10 nua maidir leis an measúnú riosca ar an gcóras dáileacháin baile. Ina ionad sin, déanfar an comhchuibhiú is gá faoin reachtaíocht (an margadh inmheánach) maidir le sainorduithe um chaighdeánú a eisiúint faoin Rialachán um Tháirgí Foirgníochta. Ní thiocfaidh aon athrú ar an gcás, áfach, go dtí go gcuirfear na sainorduithe sin um chaighdeánú i ngníomh agus go bhfoilseofar na caighdeáin chomhchuibhithe san Iris Oifigiúil.

Airteagal 13 — Rochtain ar an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine (nua) Seo Airteagal nua, a iarradh sa tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh ‘Right2Water’, agus sa fhreagra a thug an Coimisiún ar an tionscnamh sin. Tá dhá phríomhcheanglas á bhforáil san Airteagal sin: –Ar an gcéad dul síos, ceanglas a chur ar na Ballstáit feabhas a chur ar an rochtain ar an uisce óil, agus úsáid an uisce sin a chur chun cinn, trí bhearta éagsúla agus áirítear roinnt de na bearta sin san Airteagal (sciar na ndaoine gan rochtain ar uisce óil a mheas, iad a chur ar an eolas faoi na roghanna chun nascadh le seirbhís uisce, úsáid uisce buacaire a chur chun cinn i bhfoirgnimh phoiblí agus i mbialanna, a áirithiú go mbeidh trealamh ar fáil i bhformhór na gcathracha chun rochtain saor in aisce a fháil ar uisce buacaire, etc.), –Ar an dara dul síos, ceanglas a chur ar na Ballstáit gach beart is gá a dhéanamh chun a áirithiú go mbeidh teacht ag grúpaí leochaileacha agus imeallaithe ar uisce óil. Mura mbeidh teacht ar uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine ag na grúpaí sin, ní mór do na Ballstáit iad a chur ar an eolas gan mhoill faoi cháilíocht an uisce sin atá ar fáil dóibh agus comhairle chuí a chur orthu maidir leis na himpleachtaí atá ag an uisce sin don tsláinte. Ba cheart go gcabhródh sin leis an tiomantas a tugadh faoi Sprioc Forbartha Inbhuanaithe 6 de chuid na Náisiún Aontaithe agus an sprioc ghaolmhar chun ‘achieve universal and equitable access to safe and affordable drinking water for all’ [rochtain uilíoch chothrom ar uisce óil sábháilte atá ar phraghas réasúnta a bhaint amach do chách]". Bíonn trí ghné i gceist, go hiondúil, maidir le rochtain chothrom ar uisce. Orthu sin tá: difríochtaí ar bhonn tíreolaíoch idir na seirbhísí atá ar fáil (e.g. bonneagar easpach), deacrachtaí a bhíonn ag grúpaí leochaileacha agus imeallacha (e.g. dídeanaithe, pobail fáin, daoine gan dídean agus cultúir mhionlaigh, e.g. Romaigh, Sintígh, an Lucht Siúil, Kalé, Gens de voyage, etc., bídís aistreach nó neamhaistreach) agus iad ag iarraidh teacht ar sheirbhísí uisce, agus inacmhainneacht airgeadais. Maidir leis an inacmhainneacht, ní mór do gach beartas praghsála uisce san Aontas an prionsabal gnóthaithe costas, agus an prionsabal gurb é údar an truaillithe a íocfaidh as, a chur san áireamh. Agus taraifí uisce difriúla á socrú ag na Ballstáit, beidh cead acu féachaint don éagsúlacht i ndálaí eacnamaíocha agus sóisialta an phobail. Ní fhágann an prionsabal gnóthaithe costas, dá bhrí sin, go bhfuil cosc ar na Ballstáit taraifí sóisialta a ghlacadh nó bearta a dhéanamh chun pobail atá faoi mhíbhuntáiste socheacnamaíoch a chosaint, sa bhreis ar na bearta dá bhforáiltear in Airteagal 13 nua na Treorach seo. Airteagal 14 — Faisnéis don phobal (nua) Is páirt-ionadú ar shean-Airteagal 13 de Threoir 98/83/CE é an tAirteagal seo. Tá níos mó sonraí tugtha sna forálacha maidir le rochtain ar fhaisnéis, toisc go bhfuil súil go mbeidh muinín níos fearr ag tomhaltóirí as an uisce óil, lena náirítear cáilíocht, táirgeadh agus bainistiú an uisce sin, má bhíonn breis trédhearcachta ann. Tá dhá cheanglas i gceist: –Ar an gcéad dul síos, a áirithiú go mbeidh fáil ar líne ag an bpobal ar an bhfaisnéis a shonraítear faoi Iarscríbhinn IV. Ba cheart baint a bheith ag an bhfaisnéis sin a mbeidh fáil ag an tomhaltóir uirthi le limistéar leasa an tomhaltóra. –Ar an dara dul síos, sa bhreis air sin, faisnéis shonrach ar leith a chur ar fáil do na tomhaltóirí (ar an sonrasc, cuir i gcás), amhail an méid uisce arna thomhailt, mionsonraí na taraife agus struchtúr costais na taraife. Airteagal 15 — Faisnéis maidir leis an bhfaireachán a chur chun feidhme (nua) Is páirt-ionadú ar shean-Airteagal 13 de Threoir 98/83/CE é an tAirteagal seo. Déantar na forálacha a bhaineann leis an tuairisciú a shimpliú thar mar a bhí na seanfhorálacha agus cuirtear córas nua i bhfeidhm nach bhfuil aon tuairisciú iarbhír i gceist leis. Fágfaidh an méid sin go mbeidh an córas níos éifeachtaí trí aga moille fada a sheachaint idir dáta tagartha na sonraí arna dtuairisciú agus dáta iarbhír an tuairiscithe. Foráiltear leis an Airteagal sin nach mór do na Ballstáit tacar sonraí a chur i bhfeidhm nach mbaileoidh ach sonraí a bhaineann le huisce óil faoin Treoir seo: teagmhais, sáruithe ar na luachanna a shocraítear san Iarscríbhinn, an measúnú ar ghuaiseacha, an measúnú ar an gcóras dáileacháin baile agus bearta a dhéantar chun rochtain a áirithiú ar uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine. Ba cheart na tacair shonraí a bhunú i gcomhréir le Treoir INSPIRE. Foráiltear go dtabharfaidh an Ghníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil tacaíocht chuige sin, agus beidh uirthi na sonraí a rochtain go rialta agus forléargais ar chur chun feidhme na Treorach san Aontas a chur ar fáil don Choimisiún, agus bainfear leas as na forléargais sin, freisin, chun meastóireachtaí a dhéanamh ar an Treoir amach anseo (Airteagal 17). Airteagal 16 — Rochtain ar an gceartas (nua) Airteagal nua an tAirteagal seo atá i gcomhréir le hAirteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha agus cuirtear chun feidhme ann Coinbhinsiún Aarhus maidir leis an rochtain ar an gceartas. Ba cheart deis a bheith ag na saoránaigh agus ag eagraíochtaí neamhrialtais athbhreithniú a dhéanamh, de réir an dlí, ar na cinntí a dhéanfaidh na Ballstáit faoin Treoir seo. Airteagal 17 — Meastóireacht (nua)

Leagtar síos san Airteagal nua seo an creat a úsáidfear chun meastóireachtaí a dhéanamh ar an Treoir seo (de réir chiall na dTreoirlínte ón gCoimisiún maidir le Rialáil Níos Fearr). Foráiltear leis go ndéanfar an chéad mheastóireacht 12 bhliain tar éis an Treoir a bheith i bhfeidhm, le go bhfaighfear sonraí, ar a laghad, i dtaobh dhá thimthriall den mheasúnú riosca ar an soláthar. Airteagal 18 — Athbhreithniú ar na hIarscríbhinní (sean-Airteagal 11) Cuirtear an tAirteagal seo in ionad Airteagal 11 de Threoir 98/83/CE. Bhí foráil in Airteagal 11 maidir le hathbhreithniú a dhéanamh ar Iarscríbhinní I, II agus III den Treoir de réir an tsean-nóis imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú. Tá sé beartaithe gníomhartha tarmligthe a chur in ionad an nós imeachta sin (chun na hIarscríbhinní uile a leasú), rud atá ag teacht, freisin, leis an ngealltanas a thug na hInstitiúidí sa Chomhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 ‘ardtosaíocht a thabhairt d’ailíniú pras ar na gníomhartha bunúsacha uile atá fós ag tagairt don nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú’. Níl aon athrú ar an athbhreithniú rialta a dhéanfar ar Iarscríbhinn I le go mbeidh sé i gcomhréir leis an dul chun cinn eolaíoch is déanaí. Airteagal 19 — An tarmligean a fheidhmiú (nua) Airteagal nua caighdeánach atá san Airteagal seo lena nglacfar na gníomhartha tarmligthe. Airteagal 20 — An nós imeachta coiste (sean-Airteagal 12) Airteagal nua caighdeánach atá san Airteagal seo lena nglacfar na gníomhartha cur chun feidhme. Sean-Airteagal 13 — Faisnéis agus tuairisciú (scriosta) Scriostar an tAirteagal seo agus cuirtear Airteagal nua 15 ina ionad, den chuid is mó. Sean-Airteagal 14 — Amscála don chomhlíonadh (scriosta) Scriostar an tAirteagal seo ós rud é gurbh é a foráladh leis go mbeadh tréimhse bhreise (5 bliana) ag na Ballstáit i 1998 chun Treoir 98/83/CE a chur chun feidhme (go dtí 2003). Tá an tAirteagal seo imithe i léig anois agus ba cheart é a scriosadh dá bhrí sin. Sean-Airteagal 15 — Imthosca eisceachtúla (scriosta) Leis an Airteagal seo as Treoir 98/83/CE, tugadh an deis do na Ballstáit tréimhse bhreise a iarraidh (suas le 6 bliana) ar an gCoimisiún (sa bhreis ar na 5 bliana a fhoráiltear le sean-Airteagal 14) maidir le Treoir 98/83/CE a chomhlíonadh. Tá an tAirteagal seo imithe i léig anois agus ba cheart é a scriosadh dá bhrí sin.

Sean-Airteagail 16 (Aisghairm), 17 (Trasuí) agus 18 (Teacht i bhfeidhm) Scriostar na trí Airteagal sin agus cuirtear téacs caighdeánaithe nua ina nionad, téacs a bhaineann le haisghairm, trasuí agus teacht i bhfeidhm i dTreoracha Athmhúnlaithe (féach Airteagail nua 22, 23, 24). Airteagal 21 — Pionóis (nua) Tugtar isteach Airteagal nua caighdeánach maidir le pionóis. Airteagal 22 — Trasuí Is de réir an teimpléid chaighdeánaigh an tAirteagal seo. Airteagal 23 — Aisghairm Is de réir an teimpléid chaighdeánaigh an tAirteagal seo. Airteagal 24 — Teacht i bhfeidhm Is de réir an teimpléid chaighdeánaigh an tAirteagal seo. Foráiltear 20 lá maidir le teacht i bhfeidhm na Treorach tar éis í a fhoilsiú san Iris Oifigiúil. Airteagal 25 — Seolaithe (sean-Airteagal 19) Níl aon athrú ar an Airteagal seo. Iarscríbhinn I

Cuid A Luachanna paraiméadracha le haghaidh paraiméadair mhicribhitheolaíocha atá i gceist i gCuid A d'Iarscríbhinn I. Ar mholadh na hEagraíochta Domhanda Sláinte (EDS), cuirtear paraiméadair nua leis an liosta, eadhon spóir de Clostridium Perfringens agus baictéir dhrólannacha, moirtiúlacht (a bhogtar ón tseanchuid de Chuid C ‘Paraiméadair tháscacha’) agus baictéarafagaigh shómatacha dhrólannacha. Cuid B Luachanna paraiméadracha le haghaidh paraiméadair cheimiceacha atá i gceist i gCuid B d'Iarscríbhinn I. Ar mholadh EDS nó ar bhonn phrionsabal an réamhchúraim, cuirtear roinnt paraiméadar nua (agus na luachanna paraiméadracha comhfhreagracha) leis an liosta, eadhon: Bisfeanól-A, clóráit, clóirít, béite éastraidé-ól, aigéid halaicéiteacha, micricistín, naoinilfeanól, PFASanna (ceann ar cheann agus an tiomlán), úráiniam. Cuid C Paraiméadair tháscacha a bhíodh i gceist i gCuid C d'Iarscríbhinn I de Threoir 98/83/CE. Scriostar paraiméadair tháscacha in Iarscríbhinn I (ach amháin cúpla paraiméadar a bhogtar faoi Chuid A, amhail moirtiúlacht) agus cuirtear iad faoi Iarscríbhinn VI maidir le faisnéis do thomhaltóirí. Is é an tuiscint atá leis an gcinneadh sin nach dtugann paraiméadair tháscacha aon fhaisnéis atá ábhartha maidir leis an tsláinte ach go dtugann siad faisnéis a mbeadh spéis ag an tomhaltóir inti (mar shampla blas, dath, aniain, caitiain, etc.). Is é atá i gCuid C nua d'Iarscríbhinn I na paraiméadair is cóir a mheas faoin measúnú riosca ar an gcóras dáileacháin baile (dá bhforáiltear in Airteagal nua 10), eadhon luaidhe agus Legionella. Iarscríbhinn II Cuid A — Cuspóirí ginearálta agus cláir faireacháin maidir leis an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine Is é atá i gCuid A d'Iarscríbhinn II ceanglais ghinearálta a bhaineann leis na cláir faireacháin, agus is beag athrú atá á dhéanamh uirthi, ach amháin go gcuirtear tagairt nua isteach don rialú oibriúcháin, agus do pharaiméadar gaolmhar na moirtiúlachta. Is ar mholadh EDS a chuirtear isteach an paraiméadar sin mar go dtugann an rialú oibriúcháin faisnéis go tapa, ar bhonn laethúil, lena áirithiú go bhfuil an chóireáil ag feidhmiú i gceart. Cuid B — Minicíochtaí Minicíocht an fhaireacháin atá i gceist i gCuid B d'Iarscríbhinn II. Sonraítear dhá chatagóir paraiméadair: (2)croípharaiméadair (E.coli, spóir de Clostridium perfringens agus baictéarafagaigh shómatacha dhrólannacha) nach mór faireachán a dhéanamh orthu i gcónaí ag na minicíochtaí a shonraítear sa Tábla i gCuid B, agus nach bhfuil faoi réir measúnú riosca ar an soláthar; agus (3)na paraiméadair eile uile nach mór faireachán a dhéanamh orthu ag na minicíochtaí a shonraítear sa Tábla i gCuid B, go dtí go ndéanfar measúnú riosca ar an soláthar i gcomhréir le Cuid C den Iarscríbhinn chéanna. Tá an Tábla i gCuid B maidir le minicíochtaí níos simplí anois agus scriostar Nóta 3 (thíos faoin tábla) mar nach bhfuil aon ghá leis.

Cuid C — Measúnú riosca ar an soláthar Bogtar na chéad mhíreanna de Chuid C faoi Airteagal nua 9 maidir leis an measúnú riosca ar an soláthar. Is beag athrú ar na míreanna eile (sonraíochtaí maidir le himeacht ó mhinicíocht an fhaireacháin i gcás ina ndéantar measúnú riosca ar an soláthar) de Chuid C seo, a tugadh isteach i dTreoir 98/83/CE le leasú na bliana 2015, agus níl i gceist leis na modhnuithe beaga a rinneadh ach an friotal a chur i gcomhréir leis an bhfriotal atá sa chuid eile den Treoir. Cuid D — Modhanna samplála agus pointí samplála Is beag athrú ar an gCuid seo a tugadh isteach i dTreoir 98/83/CE le leasú na bliana 2015. Iarscríbhinn III Cuid A — Paraiméadair mhicribhitheolaíocha a sonraítear modhanna anailíse ina leith Scriostar an chéad dá mhír de Chuid A mar gurb é a bhí i gceist leo an deis Cuid A d'Iarscríbhinn III a leasú tríd an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú, agus tá foráil cheana faoi Airteagail 18 agus 19 maidir leis an deis Iarscríbhinn III a leasú trí ghníomhartha tarmligthe. Tugtar liosta na modhanna maidir leis na paraiméadair mhicribhitheolaíocha cothrom le dáta chun na paraiméadair mhicribhitheolaíocha nua a áirítear i gCuid A d'Iarscríbhinn I a léiriú. Cuid B — Paraiméadair cheimiceacha a sonraítear saintréithe feidhmíochta ina leith Tugadh an Chuid seo cothrom le dáta le leasú 2015 ar Threoir 98/83/CE. Cuireadh isteach dhá thábla, an tráth sin, agus i gceann amháin de na táblaí sin tugadh sonraíochtaí a bhí le húsáid go dtí deireadh 2019. Tá sé beartaithe an dara tábla sin ina bhfuil sonraíochtaí nach mbeidh bailí ach go dtí deireadh 2019 a scriosadh, agus an chéad tábla a choinneáil. Tugtar an tábla le liosta na sonraíochtaí maidir leis na paraiméadair cheimiceacha cothrom le dáta, freisin, chun an liosta nua de pharaiméadair cheimiceacha a leagtar amach i gCuid B d'Iarscríbhinn I a léiriú. Iarscríbhinn IV (nua) Is Iarscríbhinn nua Iarscríbhinn IV ina liostaítear an fhaisnéis nach mór a bheith ar fáil ar shuíomh gréasáin chun faisnéis chuí a chur ar fháil don tomhaltóir. Ar chúiseanna comhréireachta, beidh ar ollsoláthraithe uisce míreanna breise faisnéise ar leith a chur ar fáil, lena náirítear faisnéis bhliantúil faoi fheidhmíocht fhoriomlán an chórais uisce maidir le héifeachtúlacht, agus rátaí sceite agus éifeachtúlacht fuinnimh san áireamh. Glactar leis, má chuirtear leis an bhfeasacht atá ag an bpobal ar an gceist seo, go bhféadfaí tionchar a imirt ar sholáthraithe uisce agus ar údaráis na mBallstát chun dul i ngleic le fadhb an chaillteanais uisce agus an sceite uisce. Sean-Iarscríbhinní IV agus V Is é a bhí in Iarscríbhinn IV na dátaí faoinar chóir sean-Treoir 80/778/CEE a thrasuí sa dlí náisiúnta (agus i gcás Aontachas Ballstát nua). Is é a bhí in Iarscríbhinn V an sean-tábla comhghaoil idir Treoir 80/778/CEE agus Treoir 98/83/CE. Ní bhaineann na hIarscríbhinní sin le hábhar, a thuilleadh, agus scriostar iad.

Iarscríbhinn V (nua) Is é atá in Iarscríbhinn V (nua) Iarscríbhinn chaighdeánach ina liostaítear an Treoir aisghairthe agus na leasuithe a rinneadh uirthi, mar aon leis na dátaí do thrasuí agus do chur i bhfeidhm na Treorach. Iarscríbhinn VI (nua) Is é atá in Iarscríbhinn VI an tábla comhghaoil nua idir Treoir 98/83/CE agus an togra le haghaidh Treoir nua athmhúnlaithe. ê 1998/83 (oiriúnaithe) 2017/0332 (COD) Togra le haghaidh TREOIR Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le cáilíocht an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine (athmhúnlú) (Téacs atá ábhartha maidir le LEE) TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH, Ag féachaint don Chonradh Ö ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh Õ ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh agus, go háirithe, Airteagal Ö 192(1) Õ 130s(1) de, Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach, Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta, Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún, Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach,

De bharr an méid seo a leanas: ò nua (1)Rinneadh Treoir 98/83/CE ón gComhairle a leasú go suntasach roinnt uaireanta. Ós rud é go bhfuil tuilleadh leasuithe le déanamh uirthi, ba cheart í a athmhúnlú ar mhaithe le soiléireacht. ê 1998/83 aithris 1 (oiriúnaithe) Whereas it is necessary to adapt Council Directive 80/778/EEC of 15 July 1980 relating to the quality of water intended for human consumption to scientific and technological progress; whereas experience gained from implementing that Directive shows that it is necessary to create an appropriately flexible and transparent legal framework for Member States to address failures to meet the standards; whereas, furthermore, that Directive should be re-examined in the light of the Treaty on European Union and in particular the principle of subsidiarity; ê 1998/83 aithris 2 (oiriúnaithe) Whereas in keeping with Article 3b of the Treaty, which provides that no Community action should go beyond what is necessary to achieve the objectives of the Treaty, it is necessary to revise Directive 80/778/EEC so as to focus on compliance with essential quality and health parameters, leaving Member States free to add other parameters if they see fit; ê 1998/83 aithris 3 (oiriúnaithe) Whereas, in accordance with the principle of subsidiarity, Community action must support and supplement action by the competent authorities in the Member States; ê 1998/83 aithris 4 Whereas, in accordance with the principle of subsidiarity, the natural and socio-economic differences between the regions of the Union require that most decisions on monitoring, analysis, and the measures to be taken to redress failures be taken at a local, regional or national level insofar as those differences do not detract from the establishment of the framework of laws, regulations and administrative provisions laid down in this Directive; ê 1998/83 aithris 5 Whereas Community standards for essential and preventive health-related quality parameters in water intended for human consumption are necessary if minimum environmental-quality goals to be achieved in connection with other Community measures are to be defined so that the sustainable use of water intended for human consumption may be safeguarded and promoted;

ê 1998/83 aithris 6 (oiriúnaithe) ð nua (2)ðLeagadh síos le Treoir 98/83/CE an creat dlíthiúil chun sláinte an duine a chosaint ar na héifeachtaí díobhálacha a ghabhann le héilliú aon uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine trína áirithiú go mbeadh an tuisce glan folláin. Ba cheart an cuspóir céanna a bheith leis an Treoir seo. ï De bhrí gur gá i bhfianaise a thábhachtaí do shláinte an duine atá cáilíocht an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine Ö Is gá, chuige sin, Õ na caighdeáin cháilíochta riachtanacha ðhíoscheanglaisï nach mór don uisce atá ceaptha chun na críche sin a chomhlíonadh a leagan síos ar leibhéal Ö an Aontais Õ Comhphobail. ð Ba cheart do na Ballstáit na bearta is gá a dhéanamh lena áirithiú go mbeadh an tuisce atá ceaptha do thomhaltas an duine saor ó aon mhiocrogánaigh agus aon seadáin agus ó shubstaintí a d'fhéadfadh, i gcásanna áirithe, sláinte an duine a chur i mbaol, agus go gcomhlíonfadh sé na híoscheanglais sin. ï ê 1998/83 aithris 7 (oiriúnaithe) (3) Whereas it is necessary to include water used in the food industry unless it can be established that the use of such water does not affect the wholesomeness of the finished product. ê 1998/83 aithris 8 Whereas to enable water-supply undertakings to meet the quality standards for drinking water, appropriate water-protection measures should be applied to ensure that surface and groundwater is kept clean; whereas the same goal can be achieved by appropriate water-treatment measures to be applied before supply; ê 1998/83 aithris 9 (oiriúnaithe) Whereas the coherence of European water policy presupposes that a suitable water framework Directive will be adopted in due course; ê 1998/83 aithris 10 (oiriúnaithe) ð nua (3)Is gá uiscí mianraí nádúrtha agus uiscí ar táirgí íocshláinte iad a eisiamh ó raon feidhme na Treorach seo toisc go bhfuil rialacha speisialta leagtha síos maidir leis na cineálacha uisce sin ð go gcumhdaítear na huiscí sin le Treoir 2009/54/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Treoir 2001/83/CÉ ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Tá baint, áfach, ag Treoir 2009/54/CE le huiscí mianraí nádúrtha agus le fíoruiscí, agus níor cheart ach an chéad chatagóir díobh a eisiamh ó raon feidhme na Treorach seo. I gcomhréir leis an tríú fomhír d'Airteagal 9(4) de Threoir 2009/54/CE, ba cheart d'fhíoruiscí forálacha na Treorach seo a chomhlíonadh. I gcás uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine agus a chuirtear i mbuidéil nó i gcoimeádáin atá beartaithe a dhíol nó a úsáid chun bia a mhonarú, a ullmhú nó a chóireáil, ba cheart don uisce sin forálacha na Treorach seo a chomhlíonadh go dtí an pointe comhlíontachta (i.e. an buacaire), agus ba cheart glacadh leis, tar éis an phointe sin, gur bia é i gcomhréir leis an dara fomhír d'Airteagal 2 de Rialachán (CE) Uimh. 178/2002 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. ï ê 1998/83 aithris 11 Whereas measures are required for all parameters directly relevant to health and for other parameters if a deterioration in quality has occurred; whereas, furthermore, such measures should be carefully coordinated with the implementation of Council Directive 91/414/EEC of 15 July 1991 concerning the placing of plant protection products on the market and Directive 98/8/EC of the European Parliament and of the Council of 16 February 1998 concerning the placing of biocidal products on the market ;

ò nua (4)Tar éis an tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh maidir leis an gceart ar uisce (Right2Water) a bheith tugtha i gcrích, seoladh comhairliúchán poiblí san Aontas agus rinneadh Meastóireacht REFIT (Oiriúnacht agus Feidhmíocht Rialála) ar Threoir 98/83/CE. Léirigh na bearta sin gur ghá forálacha áirithe i dTreoir 98/83/CE a thabhairt cothrom le dáta. Aithníodh ceithre réimse a d'fhéadfaí a fheabhsú, eadhon an liosta de luachanna paraiméadracha cáilíochta, an spleáchas teoranta ar chur chuige rioscabhunaithe, na forálacha neamhbheachta maidir le faisnéis do thomhaltóirí, agus na difríochtaí idir córais formheasa le haghaidh ábhair a bhíonn i dteagmháil le huisce atá ceaptha do thomhaltas an duine. Ina theannta sin, aithníodh sa tionscnamh Eorpach ó na saoránaigh maidir leis an gceart ar uisce gur fadhb mhór é nach bhfuil rochtain ag sciar den phobal, go háirithe grúpaí imeallaithe, ar uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine, agus is tiomantas é sin freisin faoi Sprioc Forbartha Inbhuanaithe 6 de Chlár Oibre na Náisiún Aontaithe 2030. Saincheist eile a aithníodh an easpa feasachta i gcoitinne i dtaobh sceitheadh uisce, rud a tharlaíonn nuair nach leor an méid a infheistítear i gcothabháil agus in athnuachan an bhonneagair uisce, agus a luaitear freisin sa Tuarascáil Speisialta ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa maidir leis an mbonneagar uisce. (5)Rinne an Oifig Réigiúnach don Eoraip de chuid na hEagraíochta Domhanda Sláinte (EDS) athbhreithniú mionsonraithe ar an liosta de na paraiméadair agus na luachanna paraiméadracha a leagtar síos i dTreoir 98/83/CE d'fhonn a shuíomh an bhfuil nó nach bhfuil gá an liosta sin a chur in oiriúint i bhfianaise dul chun cinn teicniúil agus eolaíoch. I bhfianaise thorthaí an athbhreithnithe sin, ba cheart pataigíní eintreacha agus Legionella a rialú, sé pharaiméadar cheimiceacha nó sé ghrúpa de pharaiméadair cheimiceacha a chur leis an liosta, agus trí cheimiceán réabtha iontálach ionadaíocha a mheas le luachanna tagarmhairc réamhchúramacha. I gcás trí cinn de na paraiméadair nua, ba cheart luachanna paraiméadracha atá níos déine ná na luachanna sin atá molta ag EDS, ach is féidir a bhaint amach mar sin féin, a leagan síos i bhfianaise phrionsabal an réamhchúraim. I gcás luaidhe, chuir EDS in iúl gur cheart don tiúchan a bheith chomh híseal agus is féidir go praiticiúil, agus i gcás cróimiam, go bhfuil an luach fós á athbhreithniú ag EDS; dá brí sin, i gcás an dá pharaiméadar sin, ba cheart idirthréimhse deich mbliana a bheith i bhfeidhm maidir leo sula dtabharfaí isteach na luachanna níos déine. (6)Mhol EDS na trí luach pharaiméadracha a dhéanamh níos solúbtha agus cúig pharaiméadar eile a bhaint den liosta. Meastar nár ghá, áfach, na hathruithe sin a dhéanamh mar go bhfágann an cur chuige rioscabhunaithe a tugadh isteach le Treoir (AE) 2015/1787 ón gCoimisiún go gceadaítear do sholáthraithe uisce paraiméadar a ndéanfar faireachán air faoi dhálaí áirithe a bhaint den liosta. Tá teicnící cóireála i bhfeidhm cheana chun na luachanna paraiméadracha sin a bhaint amach. ê 1998/83 aithris 12 Whereas it is necessary to set individual parametric values for substances which are important throughout the Community at a level strict enough to ensure that this Directive's purpose can be achieved; ê 1998/83 aithris 13 Whereas the parametric values are based on the scientific knowledge available and the precautionary principle has also been taken into account; whereas those values have been selected to ensure that water intended for human consumption can be consumed safely on a life-long basis, and thus represent a high level of health protection; ê 1998/83 aithris 14 Whereas a balance should be struck to prevent both microbiological and chemical risks; whereas, to that end, and in the light of a future review of the parametric values, the establishment of parametric values applicable to water intended for human consumption should be based on public-health considerations and on a method of assessing risk; ê 1998/83 aithris 15 Whereas there is at present insufficient evidence on which to base parametric values for endocrine-disrupting chemicals at Community level, yet there is increasing concern regarding the potential impact on humans and wildlife of the effects of substances harmful to health; ê 1998/83 aithris 16 Whereas in particular the standards in Annex I are generally based on the World Health Organisation's ‘Guidelines for drinking water quality’, and the opinion of the Commission's Scientific Advisory Committee to examine the toxicity and ecotoxicity of chemical compounds;

ê 1998/83 aithris 17 (oiriúnaithe) (7)Ö I gcás inar gá sin a dhéanamh chun sláinte an duine a chosaint laistigh dá gcríocha, ba cheart ceangal a bheith ar Õ De bhrí nach mór do na Ballstáit luachanna a shocrú le haghaidh paraiméadair bhreise eile nach bhfuil san áireamh in Iarscríbhinn I i gcás inar gá déanamh amhlaidh chun sláinte an duine a chosaint laistigh dá gcríoch. ê 1998/83 aithris 18 (oiriúnaithe) Whereas Member States may set values for other additional parameters not included in Annex I where that is deemed necessary for the purpose of ensuring the quality of the production, distribution and inspection of water intended for human consumption; ê 1998/83 aithris 19 Whereas, when Member States deem it necessary to adopt standards more stringent than those set out in Annex I, Parts A and B, or standards for additional parameters not included in Annex I but necessary to protect human health, they must notify the Commission of those standards; ê 1998/83 aithris 20 Whereas Member States are bound, when introducing or maintaining more stringent protection measures, to respect the principles and rules of the Treaty, as they are interpreted by the Court of Justice; ò nua (8)Níor cuireadh eilimintí pleanála sábháilteachta coiscthí ná eilimintí rioscabhunaithe san áireamh ach go pointe áirithe i dTreoir 98/83/CE. Tugadh isteach na chéad eilimintí de chóras rioscabhunaithe cheana féin in 2015 le Treoir (AE) 2015/1787 lenar leasaíodh Treoir 98/83/CE le go bhféadfadh na Ballstáit imeacht ó na cláir faireacháin a bhí bunaithe acu, ar choinníoll go ndéanfaí measúnuithe riosca inchreidte a d'fhéadfaí a bhunú ar na Treoirlínte ó EDT maidir le Cáilíocht Uisce Óil. Tá na Treoirlínte sin lena leagtar síos cur chuige an "Phlean Sábháilteachta Uisce", mar a thugtar air, agus caighdeán EN 415975-2 a bhaineann le slándáil an tsoláthair uisce óil, ina bprionsabail a aithnítear go hidirnáisiúnta ar dá réir a bhunaítear táirgeadh, dáileadh, faireachán agus anailísiú na bparaiméadar maidir leis an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine. Ba cheart iad a choinneáil sa Treoir seo. Lena áirithiú nach bhfuil na prionsabail sin teoranta do ghnéithe faireacháin amháin, chun am agus acmhainní a dhíriú ar rioscaí a bhfuil tábhacht leo agus ar bhearta costéifeachtacha atá dírithe ar an bhfoinse, agus chun a sheachaint go ndéanfar anailísí agus iarrachtaí ar shaincheisteanna neamhábhartha agus nach gcuirfear acmhainní amú ar na saincheisteanna sin, is iomchuí cur chuige cuimsitheach rioscabhunaithe a thabhairt isteach, feadh an tslabhra soláthair ina iomláine, ón limistéar astarraingthe go dtí dáileadh an uisce ón mbuacaire. Ba cheart an cur chuige sin a bheith comhdhéanta de thrí rud: ar an gcéad dul síos, go ndéanfadh an Ballstát measúnú ar na guaiseacha a bhaineann leis an limistéar astarraingthe ("measúnú ar ghuaiseacha"), i gcomhréir leis na Treoirlínte ó EDS agus Lámhleabhar an Phlean Sábháilteachta Uisce; ar an dara dul síos, go mbeadh an deis ag an soláthraí uisce an faireachán a dhéanfar a chur in oiriúint do na príomhrioscaí atá ann ("measúnú riosca ar an soláthar"); agus, ar an tríú dul síos, go ndéanfadh an Ballstát measúnú ar na rioscaí a d'fhéadfadh teacht as na córais dáileacháin baile (e.g. Legionella nó luaidhe) ("measúnú riosca ar an gcóras dáileacháin baile"). Ba cheart na measúnuithe sin a athbhreithniú go rialta, inter alia, i bhfianaise bagairtí de dheasca eachtraí adhaimsire a bhaineann leis an aeráid, athruithe aitheanta ar ghníomhaíocht an duine sa limistéar astarraingthe nó teagmhas a bhaineann leis an bhfoinse. Áirithítear leis an gcur chuige rioscabhunaithe go mbeidh faisnéis á malartú ar bhonn leanúnach idir na húdaráis inniúla agus na soláthraithe uisce. (9)Ba cheart an measúnú ar ghuaiseacha a cheapadh sa chaoi agus go laghdódh sé an méid cóireála is gá a dhéanamh chun an tuisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a tháirgeadh, mar shampla laghdú ar na brúnna is cúis le truailliú na ndobharlach a úsáidtear chun uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a astarraingt. Chuige sin, ba cheart do na Ballstáit guaiseacha agus foinsí truailliúcháin a bhféadfadh baint a bheith acu leis na dobharlaigh sin a shainaithint agus faireachán a dhéanamh ar na truailleáin sin atá aitheanta acu mar thruailleáin ábhartha, de dheasca na nguaiseacha a aithníodh mar shampla (e.g. micreaphlaistigh, níotráití, lotnaidicídí nó cógais a aithnítear faoi Threoir 2000/60/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle), ós rud é go bhfuil siad i láthair ó nádúr sa limistéar astarraingthe (e.g. arsanaic), nó i bhfianaise faisnéise a fuarthas ó na soláthraithe uisce (e.g. méadú tobann ar pharaiméadar áirithe in amhuisce). Ba cheart na paraiméadair sin a úsáid mar chomharthaí lena dtionscnaítear beart ó na húdaráis inniúla an brú ar na dobharlaigh a laghdú, bearta coisctheacha, cuir i gcás, nó bearta maolaitheacha (lena náirítear taighde chun tuiscint a fháil ar an tionchar ar an tsláinte, más gá), chun na dobharlaigh sin a chosaint agus dul i ngleic leis an bhfoinse truailliúcháin, i gcomhar leis na soláthraithe uisce agus na páirtithe leasmhara. (10)Maidir leis an measúnú ar ghuaiseacha, cuireann Treoir 2000/60/CE de cheangal ar na Ballstáit dobharlaigh a shainaithint a úsáidtear chun uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine a astarraingt, faireachán a dhéanamh orthu, agus na bearta is gá a dhéanamh lena sheachaint go dtiocfadh meath ar cháilíocht na ndobharlach sin d'fhonn an leibhéal íonghlanta is gá a laghdú chun uisce atá oiriúnach do thomhaltas an duine a tháirgeadh. Lena sheachaint go dtarlódh aon dúbailt sna dualgais, ba cheart do na Ballstáit, agus an measúnú ar ghuaiseacha á dhéanamh acu, leas a bhaint as an bhfaireachán a dhéantar faoi Airteagal 7 agus Airteagal 8 de Threoir 2000/60/CE agus Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Treoir sin agus as na bearta atá acu ina gcláir beart de bhun Airteagal 11 de Threoir 2000/60/CE. ê 1998/83 aithris 21 (oiriúnaithe) ð nua (11)Na luachanna paraiméadracha Ö a úsáidtear chun measúnú a dhéanamh ar cháilíocht an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine Õ, is gá iad a chomhlíonadh ag an bpointe ina gcuirtear uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine ar fáil don úsáideoir cuí. ð Is féidir, áfach, leis an gcóras dáileacháin baile difear a dhéanamh do cháilíocht an uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine. Tá sé tugtha faoi deara ag EDS gur Legionella is cúis leis an ualach is mó ó thaobh na sláinte de, san Aontas, as na pataiginí uisce-iompartha uile. Tarchuirtear é i gcórais uisce the trí ionanálú, le linn cithfholcadh cuir i gcás. Tá nasc soiléir idir é agus an córas dáileacháin baile, dá bhrí sin. Dá mba rud é go dtiocfadh costas atá i bhfad ró-ard as aon oibleagáid aontaobhach lena bhforchuirfí faireachán a dhéanamh ar gach áitreabh príobháideach agus poiblí i leith na pataigine sin, b'oiriúnaí measúnú riosca a dh