maidir leis an gCorrlach Teagmhais a shlógadh in 2020 chun leanúint den tacaíocht dhaonnúil do dhídeanaithe sa Tuirc

MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

Le Rialachán (AE, EURATOM) Uimh. 1311/2013 ón gComhairle an 2 Nollaig 2013 lena leagtar síos an creat airgeadais ilbhliantúil le haghaidh na mblianta 2014-2020 (‘Rialachán CAI’), is féidir an Corrlach Teagmhais a shlógadh go dtí suas le 0.03 % den Ollioncam Náisiúnta le go mbeidh AE-28 in ann gníomhú i dtaca le himthosca gan choinne mar ionstraim na rogha deiridh. Sa choigeartú teicniúil ar CAI le haghaidh 2020, bunaithe ar Airteagal 6 de Rialachán CAI, is é EUR 5 096,8 milliún dearbhmhéid an Chorrlaigh Teagmhais a leagtar síos le haghaidh na bliana 2020.

Tá an Coimisiún ag cur isteach inniu Dréachtbhuiséad Leasaitheach Uimh. 5/2020 chun leanúint de thacaíocht a sholáthar do dhídeanaithe agus do phobail óstacha san Iordáin, sa Liobáin agus sa Tuirc mar fhreagairt ar an ngéarchéim sa tSiria. Faoi cheannteideal 4 (an Eoraip Dhomhanda), tá sé beartaithe ag an gCoimisiún sa Dréachtbhuiséad Leasaitheach seo, i leithreasuithe faoi chomhair gealltanas, EUR 100 milliún a leithdháileadh mar thacaíocht athléimneachta do dhídeanaithe agus do phobail óstacha san Iordáin agus sa Liobáin, agus chun EUR 485 milliún a leithdháileadh chun a áirithiú go leanfar leis an tacaíocht dhaonnúil phráinneach do dhídeanaithe sa Tuirc.

Tar éis anailís mhionsonraithe a dhéanamh maidir leis an bhféidearthacht méideanna suntasacha a ath‑leithdháileadh faoi cheannteideal 4 (an Eoraip Dhomhanda), ba é conclúid an Choimisiúin nach raibh spás ann le haghaidh athshannadh in 2020. Leis an gcorrlach neamh‑leithdháilte atá fós ar fáil faoin gceannteideal seo (EUR 103,4 milliún), ní féidir ach EUR 100 milliún a mhaoiniú i leithreasuithe faoi chomhair gealltanas chun tacú leis an athléimneacht i measc na bpobal óstach san Iordáin agus sa Liobáin. Ní leor, áfach, an chuid eile den chorrlach sin atá fágtha (EUR 3,4 milliún) chun an tacaíocht phráinneach dhaonnúil do dhídeanaithe sa Tuirc a chumhdach.

Toisc go n‑ídeofar go hiomlán imchlúdach an dá ionstraim speisialta eile de Rialachán CAI (Corrlach Foriomlán le haghaidh Gealltanas agus Ionstraim sholúbthachta), tá sé beartaithe ag an gCoimisiún, mar rogha dheiridh, an Corrlach Teagmhais le haghaidh 2020 a shlógadh le haghaidh suim EUR 481,6 milliún chun maoiniú iomlán leithreasuithe faoi chomhair gealltanas a bhaineann le caiteachas faoi cheannteideal 4 i mbuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh don bhliain airgeadais 2020 a áirithiú, de bhreis ar an uasteorainn ghealltanais.

2.RÉASÚNÚ AN tSLÓGTHA

2.1.RÉAMHRÁ

Faoin Ráiteas ón Aontas Eorpach agus ón Tuirc, gheall an Coimisiún agus na Ballstáit EUR 6 bhilliún mar chúnamh ón Aontas Eorpach do dhídeanaithe sa Tuirc le haghaidh 2016-2019 a chur in dhá thráinse, rud a rinneadh tríd an tSaoráid do Dhídeanaithe sa Tuirc. Tá imchlúdach oibríochtúil an chistithe seo geallta go hiomlán agus tabharfar an chonraitheoireacht chun críche le linn 2020. Bhí EUR 3,2 billiún eisíoctha faoi dheireadh Aibreán 2020.





Tá an dara tráinse de EUR 3 bhilliún clársceidealaithe chun inbhuanaitheacht na Saoráide a áirithiú agus chun a áirithiú go nglacfaidh údaráis na Tuirce na tionscnaimh atá maoinithe ag an tSaoráid ar láimh de réir a chéile ar bhonn bainistithe. Mar sin féin, níl údaráis na Tuirce in ann leanúint den tacaíocht is gá a chur ar fáil don 4 mhilliún dídeanaí sa Tuirc sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Ag an gComhairle Comhlachais idir an tAontas agus an Tuirc i mí an Mhárta 2019, d'iarr an Tuirc tacaíocht ar an Aontas de bhreis ar an tSaoráid chun tacú le dídeanaithe. D’iarr roinnt Ballstát freisin go leanfaí den tacaíocht a thabhairt do dhídeanaithe sa Tuirc le cúpla mí anuas. De dheasca ráig COVID-19 sa Tuirc, tá an staid eacnamaíoch sa Tuirc ag dul in olcas agus tá dídeanaithe leochaileacha i measc na ngrúpaí is measa atá buailte ag an ngéarchéim.

I bhfianaise an mhéid sin agus ionas nach scoirfear den dá thionscadal, rud a mbeadh iarmhairtí daonnúla agus polaitiúla tromchúiseacha ag baint leis, tá géarghá ann na hacmhainní is gá a sholáthar chun leanúint le dhá phríomhghníomhaíocht an Aontais maidir le tacaíocht dhaonnúil, an Líontán Sábhála Sóisialta Éigeandála agus Aistriú Airgid Coinníollach le haghaidh Oideachais.

Tugtar aistrithe airgid míosúla leis an Líontán Sábhála Sóisialta Éigeandála do thart ar 1,7 milliún dídeanaí agus táthar ag ceapadh go rithfidh an líontán sin as airgead i mí an Mhárta 2021 ar a dhéanaí, agus go mbeidh EUR 400 milliún de dhíth chun síneadh a chur leis go dtí deireadh 2021.

Leis an Aistriú Airgid Coinníollach le haghaidh Oideachais tugtar airgead do theaghlaigh dídeanaithe a mbíonn a gcuid leanaí ag dul ar scoil seachas ag obair. Tiocfaidh deireadh leis an gconradh reatha le haghaidh Aistriú Airgid Coinníollach le haghaidh Oideachais i Meán Fómhair 2020 agus tá géarghá le EUR 85 milliún chun gur féidir leanúint leis an gclár ar feadh bliain eile go dtí deireadh Nollaig 2021.

2.2.AN CORRLACH TEAGMHAIS MAR IONSTRAIM NA ROGHA DEIRIDH

In Airteagal 13(1) de Rialachán CAI, sainmhínítear an Corrlach Teagmhais mar ionstraim na rogha deiridh chun gníomhú i dtaca le himthosca gan choinne. I gcomhréir le pointe 14 den Chomhaontú Idirinstitiúideach an 2 Nollaig 2013 idir Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún maidir le smacht buiséadach, comhar in ábhair bhuiséadacha agus bainistíocht fhónta airgeadais, tá anailís déanta ag an gCoimisiún féachaint arbh fhéidir méideanna suntasacha a ath‑leithdháileadh faoi cheannteideal 4 (an Eoraip Dhomhanda) ach ba é conclúid an Choimisiúin nach bhfuil aon fhéidearthacht ann maidir le hathshannadh breise in 2020.

Ós rud é nach leor an corrlach neamh‑leithdháilte atá ar fáil faoin gceannteideal seo (EUR 3,4 milliún) chun an méadú atá beartaithe ar na leithreasuithe faoi chomhair gealltanas a mhaoiniú (agus toisc go bhfuil an Ionstraim Sholúbthachta agus an Corrlach Foriomlán le haghaidh gealltanas ídithe go hiomlán cheana féin in 2020, is é slógadh an Chorrlaigh Teagmhais – an rogha dheiridh – an t‑aon ionstraim atá ar fáil chun an caiteachas breise atá fágtha os cionn uasteorainn cheannteideal 4 mar atá beartaithe i nDréachtbhuiséad Leasaitheach Uimh. 5/2020 a mhaoiniú.

2.3.TIONCHAR BUISÉADACH IMTHOSCA GAN CHOINNE IN 2020

Tá sé beartaithe ag an gCoimisiún EUR 481,6 milliún a shlógadh tríd an gCorrlach Teagmhais chun na riachtanais bhreise a chumhdach a bhaineann le leanúint den tacaíocht dhaonnúil phráinneach do dhídeanaithe sa Tuirc.