GA    GA GA 
GA    GA  COIMISIÚN NA gCOMHPHOBAL EORPACH 
An Bhruiséil 4.12.2008 
SEC(2008) 2954 
DOICIMÉAD INMHEÁNACH OIBR E DE CHUID AN CHOIMISIÚIN 
Doiciméad a ghabhann leis an 
 
Togra le haghaidh 
RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE 
maidir le cearta paisinéirí in iompar id irnáisiúnta de bhus agus de chóiste agus lena 
leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 2006/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón 
gComhairle an 27 Deireadh Fómhair 2004 
  
ACHOIMRE AR AN MEASÚNÚ IARMHARTA 
 
[COIM (2008) 817 leagan deireanach] 
[SEC(2008) 2953]  
GA 2   GA CLÁR NA nÁBHAR 
1. Saincheisteanna nós imeachta agus comhair liúchán leis na páirtithe leasmhara......... 3 
1.1. 1.1. Aidhm................................................................................................................ .... 3 
1.2. 1.2. Comhairliúchán agus saineolas............................................................................. 3 2. An fhadhb a shainiú ..................................................................................................... 3 2.1. Cúlra an tionscadail...................................................................................................... 3 
Na príomhfhadhbanna a sainaithníodh....................................................................................... 4 3. CUSPÓIRÍ.................................................................................................................... 5 
4. ROGHANNA BEARTAS............................................................................................ 5 5. ANAILÍS AR NA hIARMHAIRTÍ ............................................................................. 5 5.1. Iarmhairtí eacnamaíocha .............................................................................................. 5 5.1.1. Rogha 1: Status quo ..................................................................................................... 5 
5.1.2. Rogha 2: Cás na gnáthchosanta.................................................................................... 5 5.1.3. Rogha 3.I: Cás na cosanta feabhs aithe (idirnáisiúnta amháin) .................................... 6 
5.1.4. Rogha 3.II: Cás na cosanta feabhsaithe (idirnáisiúnta agus náisiúnta araon) .............. 7 
5.1.5. Rogha 4: Cás na féinrialála .......................................................................................... 7 5.2. Iarmhairtí sóisialta...................................................................................................... .. 7 
5.2.1. Rogha 1 ................................................................................................................. ....... 7 
5.2.2. Rogha 2 ................................................................................................................. ....... 7 
5.2.3. Rogha 3.I............................................................................................................... ....... 7 
5.2.4. Rogha 3.II.............................................................................................................. ....... 8 
5.2.5. Rogha 4 ................................................................................................................. ....... 8 
5.3. Iarmhairtí ar an gcomhshaol......................................................................................... 8 5.4. Breisluach don AE ....................................................................................................... 8 5.5. Iarmhairtí ar ghnóthais bh eaga agus mheánmhéide..................................................... 8 
5.6. Costais riaracháin........................................................................................................ .8  
6. Príomhchonclúidí an Mh easúnaithe Iarmharta ............................................................ 9 
GA 3   GA 1. SAINCHEISTEANNA NÓS IMEACHTA AGUS COMHAIRLIÚCHÁN LEIS NA PÁIRTITHE 
LEASMHARA  
1.1. 1.1. Aidhm 
Ullmhaíodh an measúnú iarmharta seo féachaint cad é an gá atá le bunú agus/nó leathnú 
reachtaíochta lena ndeonfaí cearta ar phaisinéirí  in earnáil idirnáisi únta an bhus agus an 
chóiste agus féachaint an bhfuil sé sin inmhianta. Dírítear ann, go háirithe, ar an trí ábhar 
buartha seo a leanas a luaigh an Coimisiún ina chuid doiciméad beartais: 1) cearta daoine a 
bhfuil a soghluaisteacht laghdaithe; 2)  saincheisteanna dlit eanais (córas árachais i gcás báis nó 
díobhála); 3) cúiteamh agus cúnamh do phaisinéirí i gcás moille nó cealaithe. 
Cuireadh an measúnú iarmharta faoi bhráid an  Bhoird um Measúnú Iarmharta agus an 
7 Samhain 2007 agus 7 Meitheamh 2008 chuir an Bord a thuairimí uaidh inar mhol sé 
mionathruithe agus feabhsuithe nach  mór a dhéanamh ar an doiciméad.  
1.2. 1.2. Comhairliúchán agus saineolas 
Sular dréachtaíodh na tograí reachtacha agus an tuarascáil seo, reáchtáladh comhairliúchán 
poiblí d’fhonn a oiread tuairimí agus moltaí ab fh éidir a fháil ó na daoine aonair agus ó na 
comhlachtaí lena mbaineann. Mí Iúil 2005, sheol an Coimisiún comhairliúchán poiblí a bhí 
bunaithe ar an Doiciméad Inmheánach Oibre de chuid an Choimisiúin dar teideal Rights of 
Passengers in International Bus and Coach Transport  (Cearta Paisinéirí i Réimse an Iompair 
Idirnáisiúnta de Bhus agus de Chóiste). Fuair an Coimisiún 57 freagra ar an doiciméad oibre ó 
na grúpaí seo a leanas: rialtais na mballstát (14); eagraíochtaí Eorpacha (12); eagraíochtaí náisiúnta (20); cuideachtaí (9); grúpaí eile (2). Tugadh le fios sna freagraí go raibh deighilt shoiléir idir oibreoirí bus agus cóiste agus a gcuid cumann agus cónaidhmeanna ar thaobh 
amháin agus comhlachais tomhaltóirí ar an taobh eile. Tríd is tríd tá oibreoirí bus agus cóiste den tuairim nach bhfuil aon ghá – nó gá fíorbheag – le rialú ar leibhéal an AE, ach iarann 
comhlachais tomhaltóirí go dtabharfaí raon leat han ceart do phaisinéirí. Cuireadh imní in iúl 
go neamhbhalbh maidir le patrún eacnamaíoch agus eagraíochtúil an tionscail seo ach ní 
rabhthas d'aon ghuth faoi raon feidhme na reachtaíochta ná faoi chineálacha áirithe seirbhíse a 
áireamh nó gan iad a áireamh, seirbhísí áitiúla agus réigiúnacha go háirithe. 
2. A
N FHADHB A SHAINIÚ  
2.1. Cúlra an tionscadail 
Le tríocha bliain anuas, tá méadú suntasach ta gtha ar shoghluaisteacht paisnéirí. Is amhlaidh 
atá méadú faoi dhó tagtha ar an soghluaiste acht seo ó bhí na 1970í ann. As measc na 
cúiseanna éagsúla leis seo tá trí chúis shuntasac ha ann, is é sin le rá: forbairt eacnamaíoch; 
costais níos ísle taistil; agus dul chun cinn i dtreo "limistéar Eorp ach gan teorainneacha 
inmheánacha"1. Ní i gcónaí a bhí bearta leordhóthanacha chun cearta paisinéirí a chosaint ag 
gabháil le léirscaoileadh seirbhísí iompair agus le fás ar thaisteal. De réir mar atá méadú ag teacht ar líon na bpaisinéirí, tá orthu déileáil le deacrachtaí éagsúla mar atá turais a bheith 
curtha ar ceal, ró-áirithint, cailliúint bagáiste agus moill. Tá paisinéirí bus agus cóiste, thar aon dream eile, fós gan na cearta paisinéirí céanna  atá ag paisinéirí a ús áideann modhanna eile 
iompar, aeriompar go háirithe. Ní fholaítear cearta paisinéirí cóiste go fóill i reachtaíocht 
                                                
 
1 Airteagal 2 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. 
GA 4   GA Chomhphobail, agus dá bhrí sin ca ithfidh paisinéirí a bheith ag brath ar scéimeanna dliteanais 
náisiúnta, ar reachtaíocht chóirthrádála agus  ar ghealltanais dheonach a a dhéanann oibreoirí 
maidir le cúram custaiméirí. Murab ionann is  modhanna eile iompair, is beag comhaontú 
idirnáisiúnta atá ann i dtaca le cearta paisinéirí bus agus cóiste agus atá ina cheangal ar na 
Ballstáit. 
Na príomhfhadhbanna a sainaithníodh 
Tá roinnt saintréithe ag an modh iompair se o a bhfuil tionchar acu ar  oibreoirí agus ar 
phaisinéirí araon. 
Easpa cothromaíochta i ndáil le modhanna eile iompair 
Tá leagtha síos ar leibhéal an Chomhphobail  cearta éagsúla do phaisinéirí a úsáideann 
modhanna eile iompair, aeriompair go háirithe,  agus déantar foráil leis na cearta seo do 
chosaint leordhóthanach i gcás in a gcaillfear bagáiste na bpaisin éirí agus i gcás ina gcuirfear 
isteach ar an turas. (Dliteanas an oibreora i gcás bá is, díobhála, agus bagáis te a bheith caillte 
nó damáistithe; cúiteamh i gcás moille, cealuithe nó cead dul ar bord a bheith diúltaithe). 
Difríochtaí sa reachtaíocht 
Ní ionann an chosaint a dhéanta r ar phaisinéirí bus agus cóiste  sna Ballstáit éagsúla. Caithfidh 
paisinéirí brath ar scéimeanna dliteanais náisi únta, ar reachtaíocht chóirthrádála agus ar 
ghealltanais dheonacha a dhéanann oibreoirí maid ir le cúram custaiméirí. Tá oibreoirí i 
dtíortha áirithe tar éis comhaontuithe cuimsitheach a a fhorbairt, lena n-áirítear meicníochtaí 
iomchuí chun gearáin a láimhseáil agus díospóidí  a réiteach. Mar sin féin, ní amhlaidh atá an 
cás i bhformhór na mBallstát.  
Neamhréir sa mhargadh 
Is é príomhthréith an mhargaidh líon mór gnól achtaí a sholáthraíonn seirbhísí iompair bus 
agus cóiste agus a chleachtann nósanna éagsúla maidir le cúram paisinéirí agus caighdeán na 
seirbhíse. Ní ionann an cúram paisinéirí a shol áthraíonn na hoibreoirí ag us braitheann sé thar 
aon ní eile ar an reachtaíocht náisiúnta agus ar aon chomhaontuithe, más ann dóibh, a rinne na 
gnólachtaí. Is minic a fhágann an méid seo n ach féidir le paisinéirí roghanna eolacha a 
dhéanamh mar mbíonn a fhios acu cén le ibhéal seirbhíse atá i ndán dóibh.  
Daoine faoi mhíchumas agus daonra atá ag dul in aois 
De ghnáth bíonn na paisinéirí a úsáideann an m odh seo iompair "leochaileach", i.e. tá ioncam 
íseal acu nó tá cónaí orthu i gceantar iargúlta. Ní l mórán seirbhísí bus agus cóiste ann, áfach, 
do dhaoine faoi mhíchumas agus do dhaoine  a bhfuil a soghluaiseac ht laghdaithe, rud a 
chuireann bac orthu a bheith  páirteach sa tsochaí.  
Easnaimh sa chreatlach reachtach mar atá sí faoi láthair 
Cruthaíonn an creatlach reachtach reatha fadhbanna tromchúiseacha do phaisinéirí 
idirnáisiúnta agus intíre. Ní  mór measúnú a dhéanamh, thar aon rud eile, ar na fadhbanna 
trasteorann ó thaobh an phaisinéara a dhéanann ta isteal idirnáisiúnta. A fhad a bhaineann le 
paisinéirí, tá difríochtaí móra ann idir an tions cal bus agus an tionscal cóiste. Ar an gcéad dul 
síos, eascraíonn na difríochtaí seo as na héagsúl achtaí atá ann idir reac htaíocht náisiúnta na 
mBallstát. Ar an dara dul síos, is ar bhealach éagsúil a láimhseáiltear io mpar de bhus agus de 
GA 5   GA chóiste agus modhanna eile iompair, iompar ar iarnród agus aeriompar go háirithe. Sna réimsí 
sin, tá leibhéal cosanta atá ard agus aonfhoirmeach ag paisinéirí. 
3. CUSPÓIRÍ   
Tá na príomhcuspóirí atá ag bunú ceart paisin éirí freamhaithe i gcuspóirí ginearálta an 
Aontais Eorpaigh i ndáil le hard leibhéal cosanta do chustaiméirí, cuimsiú sóisialta i gcomhair 
grúpaí áirithe sa tsochaí a gus gluaiseacht daoine lais tigh den Aontas Eorpach.  
4. ROGHANNA  BEARTAS 
Rogha 1: " Status Quo " – gan gníomhaíocht ar bith ar le ibhéal an AE; fágann sé seo nach 
n-athraítear an status quo, i.e. go leanfaidh le ibhéal éagsúla cosanta ar phaisinéirí bus agus 
cóiste de bheith ann sna Ballstáit. 
Rogha 2: "Cás na gnáthchosanta" – gníomh dlíthiúil de chuid an  Chomhphobail lena 
mbunófaí creat ginearálta nach leagfadh síos ach rialacha íost a maidir le cosaint agus, i 
gcásanna iomchuí, a dhéanfadh aon reachtaíocht Chomhphobail nó reachtaíocht náisiúnta a chomhdhlúthú, a leasú agus/nó a shimpliú. 
Rogha 3: "Cás na cosanta feabhsaithe" – gníomh dlíthiúil de chuid an Chomhphobail lena 
mbunófaí cearta paisinéirí bus agus  cóiste i réimse an iompair id irnáisiúnta. Rogha 3.I: iompar 
idirnáisiúnta amháin. Rogha 3. II: iompar fadachair intíre  agus idirnáisiúnta araon. 
Rogha 4: "Cás na féinrialála" – Sa chás se o d'fhorbródh agus ghlacfa dh oibreoirí bus agus 
cóiste bearta deonacha féinrialála ar bhonn uile-AE /intíre maidir le ceart a paisinéirí bus agus 
cóiste. 
5. ANAILÍS
 AR NA hIARMHAIRTÍ 
D'fhonn measúnú a dhéanamh ar iarmhairt eacnam aíoch, chomhshaoil agus shóisialta na 
mbeart atá molta chun cearta pais inéirí a chur i bhfeidhm, déan far measúnú ar an iarmhairt a 
bheidh mar thoradh ar gach beart atá molta. 
5.1. Iarmhairtí eacnamaíocha 
5.1.1.  Rogha 1: Status quo 
Leis an rogha seo ní athraítear  status quo na hearnála go suntas ach, agus dá bhrí sin ní bheidh 
aon iarmhairt sa bhreis ag an rogha sin air. Dá bhrí sin, ní féidir aon iarmhairtí eacnamaíocha, sóisialta ná comhshaoil a shaina ithint ag an bpointe seo. Bhea dh ar phaisinéirí leanúint de 
bheith ag brath ar an reachtaí ocht náisiúnta agus ar scéim eanna deonacha na n-oibreoirí. 
5.1.2.  Rogha 2: Cás na gnáthchosanta 
Dliteanas na n-oibreoirí i gcás díobhála pearsanta nó i gcás damáiste do bhagáiste  
Is leis na nithe seo a leanas a bhaineann costai s bhreise a d'fhéadfadh na  hiompróirí a thabhú: 
íosmhéideanna lamháltais; íosmhéideanna cumh daigh árachais; réamhíocaíochtaí; nósanna 
imeachta dlí.  
GA 6   GA Faoi na himthosca sin, ní mh eastar go dtiocfaidh méadú suntasach ar luachanna slánaíochta 
per se , fiú dá n-idirghabhfadh an AE chun íosmhéid  i gcomhair slánaíochtaí agus cúitimh a 
shocrú. Ní bheadh le déanamh ach comhthairseach eacnamaíoch a shocrú i bhfianaise na taithí náisiúnta agus gan coinníollacha i gcás méideanna níos airde. 
Daoine faoi mhíchumas agus daoine a bhfuil a soghluai steacht laghdaithe 
Eascróidh costais eile sa bhreis as oiliúint a ch ur ar thiománaithe agus ar fhoireann eile, as 
faisnéis a sholáthar agus as saincheisteanna co mhchosúla eile. Cé nach furasta meastachán a 
dhéanamh ar chostais den chineál sin, ba chóir go dtabharfaí faoi deara go bhfuil gá ag an uile 
phaisinéir le faisnéis agus le foireann atá oilt e. Dá bhrí sin, ní dócha gur mó an costas a 
bheadh ar fhreastal a dhéanamh ar riachtanais na bpaisinéirí atá faoi mhíchumas ná an costas a 
bheadh air sin i gcás  paisinéirí eile. 
Caighdeán cáilíochta agus oibleagáid faisnéise 
Ní dealraitheach go gcuirfear aon chostais bhreise ar leith ar na hoibreoir í i ngeall ar na bearta 
nua.  
5.1.3.  Rogha 3.I: Cás na cosanta feabhsaithe (idirnáisiúnta amháin) 
Dliteanas na n-oibreoirí i gcás díobhála pearsanta nó i gcás damáiste do bhagáiste  
Is ionann na hiarmhairtí sa chás seo agus na hiarmhairtí a bhfuil anailís  déanta acu i Rogha 2. 
Is le réamhíocaíochtaí a bhaineann an iarm hairt bhreise. Faoi na  coinníollacha seo  is dócha go 
lorgóidh oibreoirí iompair scéimeanna iomchuí  árachais ionas go bhfolófar an baol a 
bhaineann le tarluithe a bhfuil réamhíocaíocht d lite lena n-aghaidh. Mar sin féin, i ngeall ar a 
theirce atá tarluithe den chineál sin agus i ngeall ar an luach a shíltear a bheith ar na 
réamhíocaíochtaí
2 seo, meastar go mbeidh na préimheanna íseal. 
Daoine faoi mhíchumas agus daoine a bhfuil a soghluai steacht laghdaithe 
Meastar go gcuirtear 8-10% (tuairim is EUR 19 150)  leis an gcostas ceannaigh atá ar chóiste i 
ngeall ar na costais chaipitil a bhaineann le roch tain a chruthú do chathaoireacha rothaí le linn 
don chóiste a bheith á thógáil3. Eascraíonn sé seo as an gcosta s a bhaineann le hardaitheoir a 
chur isteach le linn don fheithicil a bheith á tógá il, mar aon le haon athruithe struchtúrtha ar 
an doras nó ar an bhfeithicil chomh maith leis na costais shuaracha a bhaineann leis an spás 
don chathaoir rothaí a fheistiú le  córais srianta agus aon saoráidí eile. Ea scróidh costais eile 
oibriúcháin as an ardaitheoir a chothabhá il agus as na suíocháin a athsholáthar. 
Táthar ag súil go dtiocfaidh méa dú ar líon na ndaoine faoi mhíchum as, lena n-áirítear daoine a 
úsáideann cathaoir rothaí, a úsáidfidh seirbhísí  cóiste i ngeall ar chóistí atá go hiomlán 
inrochtana a bheith curtha ar fáil. 0,5% (is é sin le rá EUR 55 72 milliúin sa bhliain) an 
t-ioncam breise a mheastar a ghnót hófar sna seirbhísí intíre agus  idirnáisiúnta i ngeall ar an 
méadú ar thaisteal a dhéanfaidh daoine a úsáid eann cathaoir rothaí, ag us i ngeall orthusan 
amháin. 8 14 milliúin EUR sa bhliain an t-ionc am breise a ghnóthófar i réimse na seirbhísí 
idirnáisiúnta, agus sa réimse sin amháin. 
                                                 
2 I gcás an iompair iarnróid, ní lú riamh ná EUR 21 000 an réamhíocaíocht i gcás báis.  
3 Aimsíodh na sonraí seo i bhfoinsí éagsúla a tuairiscíodh in COST 349 Report,  lena n-áirítear deontais 
de chuid Regione Piemonte, monaróirí cóistí, sonraí ón Ríocht Aontaithe, etc. 
GA 7   GA 2,7% d'ioncam iomlán an tionscail i gcás an dá sheirbhís i dtrácht an costas breise measta a 
bheidh le hiompar ag na hoibreoirí cóiste. Ach an  t-ioncam breise a chur san áireamh (0,5% i 
ngeall ar dhaoine a úsáideann cathaoir rothaí , agus i ngeall orthu amháin), ní bheadh ach 
caillteanas 2,2% i gceist.  
Cúiteamh agus cúnamh i gcás cealuithe agus moille 
Ní dócha go mbeidh costas as cuimse ag ba int le cúiteamh agus cúnamh a thabhairt do 
phaisinéirí. Mar sin féin is deacair an costas a thuar. Cibé ar bith, ní dócha go mbeidh tionchar 
sunstasach ar ioncam ná ar bhrabúis. Chomh maith leis sin is dóigh nach mbeidh ach tionchar 
éadrom ar a iomaíche atá cuideachtaí Comhphoba il ó tharla go bhfolófaí oibreoirí ábhartha 
uile na hearnála. 
Caighdeán na seirbhíse agus oibleagáid faisnéise 
Is ionann na hiarmhairtí sa chás seo agus na hiarmhairtí a bhfuil anailís  déanta acu i Rogha 2. 
5.1.4.  Rogha 3.II: Cás na cosanta feabhsaithe (idirnáisiúnta agus náisiúnta araon) 
Is ionann ábhar Rogha 3.II agus ábhar Rogha  3.I, ach go síntear a raon feidhme d'fhonn 
seirbhísí fad-achair a fholú; ar an dóigh si n cuimseofar níos mó oibreoirí/bealaí.  
5.1.5.  Rogha 4: Cás na féinrialála 
Faoin rogha seo, cuirfidh an AE comhchreat 'reachtaíocht neamhcheangailteach' chun cinn a 
bheidh bunaithe ar dhea-chleachtas, le cur ina luí ar oibreoirí bus agus cóiste bearta deonacha 
féinrialála ar bhonn uile-AE agus/nó intíre maidir  le cearta paisinéirí bus agus cóiste a 
ghlacadh agus a fhorbairt. Ag an gcéim seo, is deacair an rogha seo a c hur i gcomparáid leis 
na roghanna eile ó thaobh na hiarmharta eacnam aíche a bhfuiltear ag súil léi, ó tharla nach 
leor an litríocht atá a nn chun meastachán iontaofa cainníoc htaithe a dhéanamh ar a mhéid atá 
na hoibreoirí ag comhlíonadh comhaontuithe deonacha. 
5.2. Iarmhairtí sóisialta 
5.2.1.  Rogha 1 
Níltear ag súil le haon iarmhairt nua shóisialta faoi Rogha 1. 
5.2.2.  Rogha 2 
Beidh paisinéirí bus agus cóiste thuas leis má  chuirtear feabhas ar chaighdeán na seirbhíse. 
Tabharfar cúnamh dóibh freisin má bhíonn aon cheat aí ann i rith an turais. Chomh maith leis 
sin tabharfar níos mó cúnaimh do phaisinéirí faoi  mhíchumas ná a thugta r dóibh faoi láthair. 
De bharr na mbeart atá beartaithe, beifear in a nn cuspóir tábhachtach sóisialta a bhaint amach, 
is é sin le rá, go mbeidh comhdheiseanna taist il ar bhóithre ag daoine faoi míchumas.  
5.2.3.  Rogha 3.I 
Táthar ag súil go dtiocfaidh méa dú ar líon na ndaoine faoi mhíchum as, lena n-áirítear daoine a 
úsáideann cathaoir rothaí, a úsáidfidh seirbhísí  cóiste i ngeall ar chóistí atá go hiomlán 
inrochtana a bheith curtha ar fáil. Mar sin féin , ní dealraitheach go dtio cfaidh méadú ar líon na 
seirbhísí a chuireann oibreoirí ar fáil i ngeall ar mhéadú beag ar líon na dturas, méadú arb iad 
GA 8   GA daoine a úsáideann cathaoir rothaí agus iad amháin is cúis leis. Dá bhrí sin, níltear ag súil le 
hiarmhairt ar an leibhéal fo staíochta sa tionscal cóiste. 
5.2.4.  Rogha 3.II 
D'fhéadfadh sé gur mó an iarmhairt a bheidh ag  bearta Rogha 3.II ná ag bearta Rogha 3.I ó 
tharla go bhféadfaí an chéad cheann acu sin a leathnú d'fhonn seirbhísí cóiste agus bus fadachair intíre a fholú.  
5.2.5.  Rogha 4 
Faoin rogha seo, cuirfidh an AE comhchreat 'reachtaíocht neamhcheangailteach' chun cinn a 
bheidh bunaithe ar dhea-chleachtas le cur ina luí ar  oibreoirí bus agus cóiste bearta deonacha 
féinrialála ar bhonn uile-AE agus/nó intíre maidir  le cearta paisinéirí bus agus cóiste a 
ghlacadh agus a fhorbairt. Ag an gcéim seo, is deacair an rogha seo a c hur i gcomparáid leis 
na roghanna eile ó thaobh na hiarmharta sóisialta a bhfuiltear ag súil léi, ó tharla nach leor an 
litríocht atá ann chun meastachán iontaofa ca inníochtaithe a dhéanamh ar a mhéid atá na 
hoibreoirí ag comhlíonadh comhaontuithe deonacha. 
5.3. Iarmhairtí ar an gcomhshaol 
Níl bhaineann na roghanna go léir atá á meas le  saincheisteanna comhshaoil. D'fhéadfadh sé 
go bhfágfaidh na bearta seo go dtiocfaidh méadu ithe nó laghduithe ar éileamh na bpaisinéirí 
ar iompar agus dá bhrí sin go dtosófar ar  mhodhanna eile iompair a úsáid. D'fhéadfadh 
iarmhairtí comhshaoil a bheith i gceist le is seo ach ní furasta iad a mheas.  
5.4. Breisluach don AE 
I bprionsabal, ní athróidh Rogha 1 an scéal mar atá sé faoi láthair, agus dá bhrí sin níl aon 
bhreisluach inti do shaoránaigh an  AE. Cé go bhfuil léiriú ar f horbairtí reatha i margadh an 
bhus agus an chóiste i gcur chun feidhme Rogha 4, ní féidir gach gné de bhreisluach an chur 
chuige seo a fhionnadh ós rud é nach bhfuil ach líon beag co mhaontuithe deonacha ann agus 
go gcuirtear i bhfeidhm ar bhealach neamhréire ach iad. B'fhéidir go mbeidh toradh dearfach 
san fhadtéarma ar bhaint a bheith ag institiúid í de chuid an AE le hoibreoirí eacnamaíocha a 
spreagadh chun scéimeanna féinrialála a ghl acadh. Bheadh iarmhairt mhór ag Rogha 2 agus 
Rogha 3 i ndáil le tuilleadh inro chtaineachta ar sheirbhísí do dhaoine faoi mhíchumas agus do 
dhaoine a bhfuil a soghluaisteacht laghdaithe, le hi oncam i dtionscal na turasóireachta agus le 
cearta tomhaltóirí a neartú. 
5.5. Iarmhairtí ar ghnóthais bheaga agus mheánmhéide 
Mar gheall ar struchtúr an tionscail bhus agus chói ste beidh iarmhairt ag na bearta atá molta ar 
ghnóthais bheaga agus mheánmhéide . Ní chuirfí aon ualach sa  bhreis ar ghnóthais bheaga 
agus mheánmhéide de dhroim Rogha 1 agus Rogha 4. I gcás Rogha 2 ní chruthófaí ach costais 
bheaga (saincheisteanna dliteanais, cúnamh) ach  bheadh iarmhairt mhór ann i gcás Rogha 3 
maidir leis an gcostas a ghabhfadh le cabhl ach feithiclí a chur ar fáil do dhaoine faoi 
mhíchumas agus do dhaoine a bhf uil a soghluaisteacht laghdaithe. 
5.6. Costais riaracháin 
Ní chruthófaí aon chostas riaracháin sa bhr eis mar gheall ar Rogha 1 agus Rogha 4 ach 
d'fhéadfadh roinnt impleachtaí airgeadais a bheith i gceist le Rogha 2 agus Rogha 3. Mar sin 
GA 9   GA féin, ag an gcéim seo is féidir na costais riaracháin a bhainfeadh leis na forálacha maidir le 
cearta paisinéirí a fhorfheidhmiú a thomhas i bhfianaise obair na gcomhlachtaí náisiúnta 
forfheidhmithe faoi Rialachán (CE) Uimh. 261/2004. Meastar go mbeidh ar na comhlachtaí 
náisiúnta forfheidhmithe seacht bpost coibhéiseach lánaimseartha a chruth ú d'fhonn déileáil le 
gearáin a bhaineann le seirbhísí idirnáisiúnta bus agus cóiste.  
6. Príomhchonclúidí an Mheasúnaithe Iarmharta 
Sa chaibidil seo cuirtear na roghanna beartais is fearr in iúl féachaint  na cuspóirí atá ag 
gníomh reachtúil a bhaint amach. Tá comparáid chruinn ann idir na roghanna atá ar fáil i 
dtaca leis na príomhchuspóirí beartais mar atá siad sainmhínithe i gCaibidil 2 den doiciméad. 
An prionsabal maidir le neamhidirdhealú agus cúnamh i leith daoine faoi mhíchumas 
agus daoine a bhfuil a soghluaiseacht laghdaithe. 
Is í 'Cás na gnáthchosanta' an r ogha beartais is fearr,  cás ina bhfuil na seir bhísí intíre folaithe 
freisin. Bhí tionchar ag dhá shai ncheist mhóra amháin ar roghnú na rogha is fearr, is é sin le 
rá, cothromaíocht a aimsiú idir cearta paisinéirí  a chur chun cinn agus méadú ar chostais. Is 
custaiméirí atá 'praghas-íogair' iad custaiméirí bu s agus cóiste agus d'fhéadfadh sé go dtosóidh 
siad ar mhodhanna eile taistil a úsáid, amhail aer línte ísealchostais, glua isteáin, agus iarnróid, 
dá mhéadófaí táillí taistil. 
An prionsabal maidir le dliteanas na n-oib reoirí i gcás báis nó díobhála paisinéara 
Is é 'Cás na cosanta feabhsaithe'  an rogha beartais is fearr (iom par intíre agus náisiúnta araon). 
Meastar gurb í Rogha 3.II an rogh a is fearr ó tharla  go méadófar cosa int na bpaisinéirí 
(paisinéirí intíre agus idirnáisiúnta araon) ag us go mbunófar freagracht na n-oibreoirí ar 
leibhéal an AE dá bharr, ach gan ach iarmhairt mheasartha a bheith aici ar na costais a 
iompraíonn na hoibreoirí. Le Rogha  3.I réiteofaí an fhadhb dhlíthiúil  maidir leis na difríochtaí 
idir na Ballstáit a fhad a bhaineann leis na seirbhísí idirnáisiúnta,  ach d'fhéadfadh fadhbanna 
eile maidir le hidirdhealú idir paisinéirí intíre agus idirnáisiúnta eascairt aisti chomh maith. Le fírinne, ó tharla nach bhfuil ach  dornán beag dlíthe náisiúnt a ann, más ann dóibh in aon chor, 
chiallódh na forálacha a dhéanfadh an AE nach  mbeadh an chosaint chéanna ag turais 
náisiúnta is atá ag turais Eorapacha: chun an  deacracht seo a shárú ní bheadh le déanamh, 
b'fhéidir, ach iompar intíre a fholú faoi raon feidhme na bhforálacha (Rogha 3.II). 
Caighdeáin cháilíochta/ oibleagáidí faisnéise/cúiteamh agus cúnamh i gcás cealuithe 
agus i gcás moille. 
'Cás na gnáthchosanta' maille gnéithe den rogha féinrialála is ea an rogha beartais is fearr. 
B'fhearr Rogha 2 ('Cás na gnáthchosanta') mar go spreagfar oibreoirí bus agus cóiste le 
seirbhísí níos fearr a chur ar fáil gan na tá illí taistil a ardú ach cosaint leordhóthanach ar 
phaisinéirí a ráthú trí reachtaíocht. Ba chóir go spreagfaí an Coimisiún oibreoirí bus agus 
cóiste le caighdeáin cháilíochta a ullmhú agus dea-chleachtas a fhorbairt.