Féadfaidh tríú tíortha rannchuidiú leis an gClár trí chomhaontuithe comhlachais. Leagfar amach na coinníollacha lena gcinnfear leibhéal na ranníocaíochta airgeadais i gcomhaontuithe comhlachais le gach tír agus áiritheofar go ndéanfar ceartú uathoibríoch ar aon mhíchothromaíocht shuntasach i gcomparáid leis an méid a fhaigheann eintitis a bhunaítear sa tír chomhlachaithe trína bheith rannpháirteach sa chlár, agus costais maidir le bainistiú an chláir á gcur san áireamh.

Aon rud eile (e.g. an modh nó an fhoirmle a úsáideadh chun an tionchar ar ioncam a ríomh nó aon fhaisnéis eile).

Leithreasuithe in EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

Soláthrófar na hacmhainní daonna is gá le baill foirne ón Ard-Stiúrthóireacht a bhfuil bainistíocht an ghníomhaithe faoina gcúram cheana agus/nó a ath-imlonnófar laistigh den Ard-Stiúrthóireacht, mar aon le haon leithdháileadh breise a d’fhéadfaí a thabhairt don Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta maidir le leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha.

Cabhróidh an líon iomlán pearsanra seachtrach le hoifigigh agus le gníomhairí sealadacha rannchuidiú le cuspóirí “Fís Eorpach” i rith an phróisis ar fad, ó ullmhú an Cláir Oibre go leathadh deiridh na dtorthaí le linn 2021-2027.

Úsáidfear an líon iomlán oifigeach agus gníomhairí sealadacha le rannchuidiú le cuspóirí “Fís Eorpach” i rith an phróisis ar fad, ó ullmhú an Cláir Oibre go leathadh deiridh na dtorthaí le linn 2021-2027.

Cumhdófar na leithreasuithe riaracháin is gá leis na leithreasuithe a bhfuil bainistíocht an ghníomhaithe faoina gcúram cheana agus/nó agus/nó a ath-imlonnófar, mar aon, más gá, le haon leithdháileadh breise a d’fhéadfaí a thabhairt don Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta maidir le leithdháileadh bliantúil agus i bhfianaise na srianta buiséadacha atá ann.

An Margadh Aonair, an Nuálaíocht agus an Teicneolaíocht Dhigiteach

Ceannteideal 1. An Margadh Aonair, an Nuálaíocht agus an Teicneolaíocht Dhigiteach

Áiritheofar leis an reachtaíocht go bhféadfaidh seirbhísí an Choimisiúin iniúchóireachtaí agus seiceálacha ar an láthair a chur i gcrích, lena náirítear an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise, agus iad ag úsáid forálacha caighdeánacha a mholann OLAF.

Ba cheart béim a leagan ar chomh hannamh agus a braitheadh calaois go dtí seo i gcomhréir leis an gcaiteachas iomlán, ach mar sin féin tá na hArd-Stiúrthóireachtaí a bhfuil sé de chúram orthu an buiséad taighde a chur chun feidhme tiomanta do chomhrac ina coinne.

I ndiaidh Straitéis Frithchalaoise an Choimisiúin a athbhreithniú in 2018, nuashonrófar straitéis frithchalaoise sheirbhísí an Choimisiúin atá freagrach as na Creataí réime roimhe seo a chur chun feidhme, lena gcumhdaítear deontais agus na straitéisí frithchalaoise maidir le caiteachas eile. Cumhdófar rioscaí freisin a bhaineann leis an gcistiúchán ar an ráta comhréidh lena mbaineann rioscaí difriúla nach mór a chur san áireamh.

Na seirbhísí a bhfuil sé de chúram orthu an buiséad taighde agus nuálaíochta a chur chun feidhme, tá siad meáite ar chomhrac i gcoinne na calaoise i ngach céim de phróiseas bainistíochta na ndeontas. Tá forbartha acu straitéisí i gcoinne na calaoise, lena náirítear úsáid níos fearr a bhaint as faisnéis, go háirithe trí uirlisí sárfhorbartha teicneolaíocht faisnéise a úsáid, agus oiliúint agus eolas a chur ar fáil do bhaill foirne, agus tá na straitéisí sin á gcur chun feidhme acu. Leanfar de na hiarrachtaí sin. Ar an iomlán, ba cheart go mbeadh tionchar dearfach ag na bearta atá beartaithe ar an gcomhrac i gcoinne na calaoise, go háirithe trí níos mó béime a leagan ar an iniúchóireacht rioscabhunaithe, trí mheastóireacht threisithe eolaíochta agus trí rialú treisithe eolaíochta.

Nóta: ní bhaineann an roinn seo ach leis an bpróiseas chun deontais a bhainistiú (faoi na modhanna bainistíochta éagsúla), leis an gcaiteachas riaracháin agus oibríochtúil arna chur chun feidhme trí bhíthin próisis soláthair phoiblí agus ba cheart an riosca earráide ar an íocaíocht a dhéanamh agus ar an gclabhsúr a bheith faoi bhun 2 %.

Tá an cás sin bunaithe ar an tuiscint nach mbeidh na bearta simpliúcháin faoi réir modhnuithe suntasacha le linn an phróisis cinnteoireachta.

Maidir le rátaí earráide a mheastar a bheidh ann go foriomlán, beidh siad ag brath ar an gcothromaíocht idir an dá mhodh cistiúcháin (aisíocaíocht costais neamh-incháilithe agus cistiúchán ar an ráta comhréidh). Is é is aidhm don Choimisiún an tsamhail chistiúcháin ar an ráta comhréidh a chur i bhfeidhm i gcás inarb iomchuí. Ní hé laghdú an ráta earráide is príomhspreagthóir le glacadh le cistiúchán ar an ráta comhréidh, ach cuspóirí uile an chláir a ghnóthú.

Is gar do 0 % (ar an íocaíocht a dhéanamh agus ar an gclabhsúr) a mheastar atá an riosca earráide maidir le deontais de réir samhail chistiúcháin atá bunaithe ar an gcistiúchán ar an ráta comhréidh .

Is é 2.5-3.5 % an riosca earráide maidir le deontais a íoc a mheastar a bheidh ann de réir samhail chistiúcháin atá bunaithe ar aisíocaíocht chostais neamh-incháilithe. Is thart ar 2 % (nach gá go mbeidh sé faoina bhun) an riosca earráide ar an gclabhsúr (i ndiaidh thionchar na rialúchán agus na gceartuithe).

Tá an meastachán níos cúinge a dhéanfar ar chostais an chórais rialúcháin (meastóireachta, roghnúchán, bainistiú tionscadail, rialúchán ex-ante agus ex-post) sa raon 3-4 % ar fud sheirbhísí an Choimisiúin atá freagrach as na Creataí réime roimhe seo a chur chun feidhme le haghaidh 2017 (lena náirítear costais chun an Seachtú Creatchlár agus Fís 2020 a bhainistiú). Meastar gur costas réasúnach é sin i bhfianaise na niarrachtaí is gá chun a áirithiú go ngnóthófar na cuspóirí agus go ndéanfar líon na nidirbheart.

2.2.3.Meastachán ar chost-éifeachtúlacht na rialuithe agus an bonn cirt atá leis sin (cóimheas “costais rialaithe ÷ luach na gcistí gaolmhara arna mbainistiú”), agus measúnú ar an leibhéal riosca earráide a bhfuiltear ag súil leis (ar an íocaíocht a dhéanamh agus ar an gclabhsúr)

Mar gheall ar líon na nidirbheart atá i gceist, bheadh leibhéal ard de rialúchán ex ante córasach an-chostasach. Dá bhrí sin, tá an straitéis rialaithe atá ann cheana ag brath ar rialúcháin ex ante rioscabhunaithe agus ar rialúcháin ex post chun leibhéal na hearráide a mheasúnú agus méideanna neamh-incháilithe a bhrath agus a aisghabháil. Meastar go bhfuil an straitéis rialaithe éifeachtach mar go bhfuil na rátaí earráide go fóill laistigh den raon a bunaíodh. Áirítear ann freisin roinnt gnéithe a fhorbairt a thuilleadh, mar shampla córais agus próisis iniúchóireachta a chur san áireamh, ach níl aon athrú radacach molta.

Leis an togra maidir le Fís Eorpach is féidir leis an gCoimisiún an tsamhail chistiúcháin ar an ráta comhréidh a úsáid agus tá sé ar intinn aige an tsamhail chistiúcháin sin a úsáid ar bhonn níos leithne. Ina ainneoin sin, tá sé róluath lena rá cé chomh leathan agus is féidir é a úsáid. Beidh sin ag brath ar na torthaí ó na scéimeanna píolótacha atá ar siúl faoi láthair.

Ní mór meastóireacht a dhéanamh ar an scéim phíolótach, go háirithe lena fháil amach an ngnóthófar cuspóirí uile an Chláir amach (ní amháin an cuspóir chun an ráta earráide a ísliú). Ach is léir go laghdófaí an ráta earráide ach úsáid níos forleithne a bhaint as an ráta comhréidh. Mar gheall air sin, áfach, d’aistreofaí na rioscaí go céimeanna eile den chóras rialúcháin inmheánach – chuirfí níos mó tábhachta leis an meastóireacht agus leis an measúnú a dhéanfaí ar an táirge insoláthartha.

Moladh cistiúchán ar ráta comhréidh le haghaidh Fhís 2020 ach measadh go raibh sé mí-oiriúnach agus róluath. Mar sin féin, tá an Coimisiún, i gClár Oibre 2018, ag cur scéimeanna píolótacha bunaithe ar chistiúchán ar an ráta comhréidh i bhfeidhm. San am céanna, ghabh sé de láimh roinnt gníomhaithe cumarsáide chun an imní a bheidh ar pháirtithe leasmhara faoin gcineál sin cistiúcháin a mhaolú.

I bhFís 2020, tugadh an cistiúchán ar an ráta comhréidh isteach le haghaidh scéim 1 chéim FBManna (íocaíocht EUR 50 000 do thionscnamh ach a bheith in ann an tionscnamh eolaíochta sin a chur i gcrích go sásúil) agus, le PENanna CNE, le haghaidh costais institiúideach a mhaoiniú a bhaineann le cláir chéimeanna máistreacht faoi lipéad CNE a chur ar fáil. Ní gá údar breise eile a bheith leis na híocaíochtaí sin, amhail sonraisc, bileoga ama, cruthúnais íocaíochta, etc. Níl earráidí airgeadais ar bith ann.

Má bhaintear úsáid níos forleithne as na RCSanna amhail rátaí comhréidhe agus costais aonaid agus má leantar de bheith ag simpliú na rialacha, cuideoidh sé sin le ráta earráide Fhís 2020 a ísliú a meastar atá 3-4 % ar bhonn ionadaíoch i bhFís Eorpach. Tá an bhunchúis ann go fóill i dtaca le fadhb na nearráidí i modh cistiúcháin bunaithe ar aisíocaíocht na gcostas incháilithe. Sa chóras sin d’fhéadfaí an ráta earráide ionadaíoch a laghdú go 2.5-3.5 % ina bhfuil an ráta earráide iarmharach, i ndiaidh ceartuithe, a mheasfaí a bheadh thart ar 2 % (ach nár ghá go mbeadh sé faoina bhun sin).

Sna hearráidí a sainaithníodh sna hiniúchóireachtaí a rinneadh ar Fhís 2020, léiríodh go bhféadfaí cuid acu a sheachaint trí shimplithe agus trí oifigiúlachas neamhriachtanach i rialacha a sheachaint. Rinneadh roinnt athruithe ar Fhís 2020 (rialacha nua maidir le sonrascú inmheánach agus luach saothair breise mar shampla), agus déanfar athruithe eile ar Fhís Eorpach nuair is féidir. Beidh na hathruithe sin teoranta anois, áfach, maidir leis an éifeacht atá acu ar an ráta earráide agus, go ginearálta, ní dhéanfaidh siad ach earráidí beaga a sheachaint.

– Baineann thart ar 22 % den earráid le costais dhíreacha eile (ní bhaineann sé le costais phearsanra). An earráid is rialta a shainaithnítear, is é an t-easnamh ar thomhas díreach na gcostas é.

Tagann roinnt earráidí chun cinn mar nár thuig tairbhithe na rialacha. Is féidir aghaidh a thabhairt ar na hearráidí sin trí shimpliú cé go bhfanfaidh roinnt castachta i gcónaí. Tagann earráidí chun eile cinn mar nár lean tairbhithe na rialacha. Cé go bhfuil sin amhlaidh i mbeagán cásanna, ní féidir iad a réiteach le simpliú na rialacha reatha.

Sna torthaí tosaigh ó Fhís 2020, tugtar le fios go bhfuil ráta earráide ionadach de thart ar 3 % ann ina bhfuil ráta earráide iarmharach níos lú ná 2.5 %. Tugtar faoi deara, áfach, gur meastachán luath é sin nach mór a úsáid go cúramach agus gur dóchúil a ardóidh sé, b’fhéidir go leibhéal 3-4 % (ba é 3.5 % an leibhéal nó an earráid a mheas an Coimisiún a bheadh ann dá thogra maidir le Fís 2020 cé nár cuireadh san áireamh leis an bhfigiúir sin castachtaí breise éagsúla a cuireadh isteach le linn an phróisis reachtaíochta). Ba cheart don ráta earráide iarmharach leanúint de bheith cuid mhaith faoi bhun 3 %, tá sé róluath lena rá an mbainfear ráta de 2 % amach. Measann an Coimisiún go fóill go leanfaidh na rátaí earráidí i gcás na ndeontas ón gComhairle Eorpach um Thaighde agus i gcás gníomhartha Marie Skłodowska-Curie de bheith faoi bhun 2 %.

Thug an Chúirt aitheantas don luach a bhí leis an simpliú a cuireadh i bhfeidhm i bhFís 2020. Mhol sí, áfach, ina Tuarascáil Bhliantúil 2016, gur cheart úsáid a bhaint as roghanna costais simplithe (na RCSanna) ar bhonn níos forleithne. Tá na RCSanna sin á núsáid cheana i gcodanna den chlár, nó le haghaidh cineálacha sonracha caiteachais.

Is é an tsamhail bhunúsach chistiúcháin atá ann go dtí seo go naisíoctar na costais incháilithe. Mar a chuir Cúirt Iniúchóirí na hEorpa in iúl i gcónaí, san am is déanaí ina Tuarascáil Bhliantúil 2016, ‘Is é an príomhriosca atá ar rialtacht na nidirbheart go ndearbhóidh tairbhithe costais incháilithe nár braitheadh ná nár ceartaíodh roimh [aisíocaíocht]. Tá an riosca an-ard don Seachtú Creatchlár lena mbaineann rialacha casta maidir le hincháilitheacht a mbaineann tairbhithe an chiall chontráilte astu go minic (go háirithe iad siúd nach bhfuil chomh eolach sin ar na rialacha, amhail na FBManna, rannpháirtithe céaduaire agus eintitis neamh-AE’.

I gcás bainistíocht dhíreach, leanfaidh an Coimisiún de bheith ag brath go mór ar ghníomhaireachtaí feidhmiúcháin a bunaíodh i gcomhréir le Rialachán Uimh. 58/2003 ón gComhairle. Tá tarmligean na ngníomhaíochtaí chuig na gníomhaireachtaí feidhmiúcháin faoi réir measúnú costais is tairbhe éigeantach neamhspleách ex ante agus déanfaidh saineolaithe seachtracha meastóireachtaí tráthrialta ar na Gníomhaireachtaí Feidhmiúcháin. Breithneofar na costais rialaithe agus maoirseachta sa Mheasúnú Costais is Tairbhe thuasluaite freisin. Deimhníodh sna meastóireachtaí eatramhacha a cuireadh i gcrích i 2012 agus in 2015 chomh héifeachtúil agus a bhí na gníomhaireachtaí feidhmiúcháin agus an breisluach a bhí acu i gcur chun feidhme na gclár.

Tá na comhlachtaí sin faoi réir meastóireachtaí tráthrialta chun a áirithiú go mbeidh siad ábhartha ar fad agus go ngnóthóidh siad cuspóirí an Chláir. Ceapadh straitéisí rialúcháin le haghaidh maoirseacht a dhéanamh ar chomhlachtaí atá ag feidhmiú faoi bhainistíocht indíreach nó ceapfar iad sin.

I gcás bainistíocht indíreach, bainfidh an Coimisiún úsáid as na comhlachtaí seo a leanas chun an buiséad a chur chun feidhme i gcás inarb iomchuí agus i gcás inarb costéifeachtach agus déanfar foráil maidir le héifeacht ghiarála láidir:

Mar a léirítear sna chéad torthaí ó iniúchóireachtaí a rinneadh ar Fhís 2020, coinníodh na rátaí earráide go mór laistigh den raon a rabhthas ag súil leis (féach roinn 2.2.2). Léirítear leis sin go raibh na bearta maidir le simpliú a cuireadh i bhfeidhm cheana féin éifeachtach fiú más féidir an clár a fhorbairt a thuilleadh.

– deimhnithe maidir leis na ráitis airgeadais os cionn tairseach áirithe, agus deimhniúchán maidir le modheolaíochtaí chun costas in aghaidh an aonaid a ríomh nó measúnú ex ante a dhéanamh ar bhonneagar taighde ollmhór ar bhonn deonach;

Tá an meastachán níos cúinge a dhéanfar ar chostais an chórais rialúcháin (meastóireachta, roghnúchán, bainistiú tionscadail, rialúchán ex ante agus ex post) sa raon 3-4 % ar fud sheirbhísí an Choimisiúin atá freagrach as na Creataí réime roimhe seo a chur chun feidhme le haghaidh 2017 (lena náirítear costais chun an Seachtú Creatchlár agus Fís 2020 a bhainistiú). Meastar gur costas réasúnach é sin i bhfianaise na niarrachtaí is gá chun a áirithiú go ngnóthófar na cuspóirí agus go ndéanfar líon na nidirbheart.

Faoi Fhís 2020, go deireadh Fheabhra 2018, fuarthas 154 000 togra (537 000 iarratas ó dhaoine aonair), 18 000 conradh a síníodh (79 000 rannpháirtíocht ó dhaoine aonair). Cé gur tháinig méadú suntasach ar líon na dtograí agus é sin a chur i gcomparáid leis an Seachtú Creatchlár, síníodh 95 % de na conarthaí laistigh de theorainn ama 8 mí a leagtar amach leis an reachtaíocht. Áirithíodh éifeachtúlacht ar gach leibhéal sna córais TF chomhchoiteanna agus sna próisis ghnó. Soláthraíonn Ionad Tacaíochta Comhchoitinne seirbhísí costéifeachtacha do sheirbhísí uile an Choimisiúin atá freagrach as na Creataí réime roimhe seo a chur chun feidhme agus is ionann thart ar 0.7 % den chaiteachas in 2017 agus na costais reatha. Maidir le fíorúchán na neintiteas dlíthiúil agus maidir leis an eagrúchán a bhaineann le meastóireacht a dhéanamh ar thionscadail, cuireadh na tascanna sin de chúram lárnach ar an nGníomhaireacht Feidhmiúcháin Taighde ina dtabharfar barainneachtaí scála, agus lena náiritheofar na meastóireachtaí a eagrú go héifeachtúil.

Baileofar na sonraí uile maidir leis na próisis bainistithe (iarratais, rátaí rathúlachta, am dámhachtana, cineálacha tairbhithe, etc.) agus déanfar iad a stóráil, agus cuirfear ar fáil iad i bhfíoram trí bhíthin stóráil sonraí thiomnaithe. Faoi láthair, oibríonn an córas tagartha (CORDA) go maith, agus is féidir leis na Ballstáit agus le páirtithe leasmhara eile é a úsáid.

Socraíodh táscairí sa ghearrthéarma, sa mheántéarma agus san fhadtéarma ar bhonn líon conairí tionchair. Ceapadh rialacha maidir le tuairisciú do rannpháirtithe agus aird á tabhairt ar na táscairí sin, ach bhí rún d’aon ghnó ann teorainn a chur leis an ualach riaracháin do rannpháirtithe. Nuair is féidir, baileofar sonraí ó fhoinsí oscailte.

Déanfar cuíchóiriú áirithe ar leibhéal na gcomhpháirtíochtaí (a thíolacfar faoi théarma nua comhchoiteann ‘Comhpháirtíochtaí Eorpacha’), ina ndíreofar an fócas is mó ar an struchtúr reatha agus líon eintiteas atá ann cheana a chuíchóiriú agus creat na gcomhpháirtíochtaí a dhéanamh níos comhleanúnaí go hinmheánach (laistigh den Chreatchlár) agus go seachtrach (comhordú ar bhealach níos fearr le cláir eile an Aontais agus le comhpháirtithe seachtracha) araon. Mar sin féin, ní bheidh tionchar ag an gcuíchóiriú sin ar na foirmeacha dlí iarbhír a úsáidfear.

Táthar ag súil leis go leanfaidh an Coimisiún de bheith ag díriú an chuid is mó de na cistí trí na gníomhaireachtaí feidhmiúcháin agus gníomhaithe breise arna gcur i gcrích ag comhlachtaí an Aontais nó ag comhlachtaí eile ar a gcuirtear de chúram an buiséad a chur chun feidhme faoi bhainistíocht neamhdhíreach a bunaíodh le hAirteagal 185 agus le hAirteagal 187 CFAE agus a dhírítear ar thosaíochtaí sonracha.

–☑ Tionchar airgeadais ó 01/01/2021 go 31/12/2027 do leithreasuithe faoi chomhair gealltanas agus ó 01/01/2021 go 31/12/2033 do leithreasuithe faoi chomhair íocaíochtaí.

Is é an aidhm atá le Fís Eorpach go gcuirfear an clár chun feidhme lena spreagfar sineirgíochtaí le cláir chistiúcháin eile an Aontais, go háirithe trí shocruithe le haghaidh cistiú forlíontach ó chláir an Aontais Eorpaigh i gcás ina gceadófar sin le rialacha mionsonraithe maidir le bainistiú; i seicheamh, ar bhealach malartaithe, nó trí bhíthin na cistí a chur le chéile, lena náirítear gníomhaithe a chomhchistiú.

Sainaithníodh réimsí éagsúla le haghaidh feabhsúcháin sa Teachtaireacht maidir leis an meastóireacht eatramhach a dhéanamh ar Fhís 2020. Bhí na torthaí ón meastóireacht a rinneadh ar Fhís 2020 bunaithe ar aiseolas forleathan ó pháirtithe leasmhara agus ar na moltaí straitéiseacha de chuid an Ghrúpa Ardleibhéil neamhspleách maidir leis an leas is mó is féidir a bhaint as an tionchar a bheidh ag cláir T&N an Aontais Eorpaigh (Grúpa Ardleibhéil Lamy).

Is fadmharthanach suntasach an tionchar a bhí ag Creataí réime an Aontais Eorpaigh, mar a léiríodh sna meastóireachtaí a rinneadh ar bhonn leanúnach ó thosaigh an tAontas Eorpach ag infheistiú in T&N in 1984. Cé gur éirigh go maith leis na cláir thaighde agus nuálaíochta Eorpacha, tá ceachtanna tábhachtacha le foghlaim ón am a chuaigh thart, ó aiseolas a thug páirtithe leasmhara, agus ó staidéir anailíseacha. Ba cheart aghaidh a thabhairt ar an taighde, an nuálaíocht agus ar an oideachas ar bhealach níos comhordaithe agus ba cheart iad sin a bheith comhleanúnach le beartais eile agus ba cheart torthaí ón taighde a scaipeadh ar bhealach níos fearr agus iad a luacháil i dtáirgí, i bpróisis agus i seirbhísí nua. Ba cheart loighic idirghabhála a bhaineann le cláir thacaíochta an Aontais Eorpaigh a fhorbairt ar bhealach níos dírithe, ar bhealach nithiúil, mionsonraithe, cuimsitheach agus trédhearcach. Ba cheart feabhas a chur ar an rochtain ar chláir agus ba cheart do ghnólachtaí nuathionscanta, do na FBManna, don earnáil thionsclaíoch, do AE13 agus do pháirtithe leasmhara lasmuigh den AE a bheith rannpháirteach níos mó sna cláir sin. Is gá an faireachán agus an mheastóireacht a neartú.

·tionchar dearfach maidir le struchtúrú a imirt ar éiceachórais náisiúnta T&N (is eiseamláir dhomhanda bharr feabhais í an Chomhairle Eorpach um Thaighde, lena spreagtar athruithe ar an tacaíocht ar bhonn náisiúnta agus ar bhonn institiúideach agus lena mealltar deontaithe);

·barr feabhais eolaíoch a neartú tríd an iomaíochas agus tríd an gcomhordú ar fud an Aontais Eorpaigh (luaitear foilseacháin AE-chistithe piara-athbhreithnithe a dhá oiread ná an meán domhanda);

·borradh a chur faoi iomaíochas an Aontais Eorpaigh trí líonraí trasnáisiúnta agus ildisciplíneacha agus margaí nua, ina ndéantar eolas dearfach agus aistrithe teicneolaíochta a scaipeadh ar fud an Aontais chun a ullmhú go gcuirfear táirgí agus seirbhísí nua á núsáid sa mhargadh (is dóchúla faoi 40 % go mbronnfar paitinní ar fhoirne T&N AE-chistithe ná mar a bhronnfar ar fhoirne nach bhfuil AE-chistithe ar paitinní ardcháilíochta de luach tráchtála iad);

Is cuid ríthábhachtach den tsochaí eolasbhunaithe iad an Taighde agus an Nuálaíocht (T&N) agus is cuid ríthábhachtach iad ina ndéantar cistí breise a ghiaráil ar an leibhéal náisiúnta i gcomhréir le gné Eorpach láidir, gan fianaise a nionadaithe. Is é is dóichí go mbainfear tairbhe níos mó as comhoibriú ón Aontas Eorpach nó as comhoibriú idirnáisiúnta i dtionscadail T&N a roghnaíodh do chistiú ón Aontas Eorpach agus tá scála, scóip agus leibhéal sofaisticiúlachta ag na tionscadail a chuirfeadh bac ar a gcur i bhfeidhm le cistiú náisiúnta amháin (ní chuirfí 83 % de thionscadail T&N an Aontais Eorpaigh i bhfeidhm gan an tacaíocht ón Aontas Eorpach). I ndomhan ar tháinig méadú ar an iomaíocht theicneolaíoch ann, tiocfaidh meath ar iomaíochas domhanda an Aontais Eorpaigh a mbeadh tionchar aige sin ar an ngeilleagar, ar an tsochaí agus ar an gcomhshaol amach romhainn mura ndéanfar infheistíocht in T&N ar leibhéal an Aontais.

1.4.2.Luach breise a bhaineann le rannpháirteachas AE (d’fhéadfadh an luach breise a bheith mar thoradh ar fhachtóirí éagsúla, e.g. gnóthachain de thoradh comhordú, deimhneacht dhlíthiúil, éifeachtacht mhéadaithe nó comhlántachtaí). Chun críocha an phointe seo, is é a chiallaíonn “luach breise a bhaineann le rannpháirteachas AE” an luach a bhíonn mar thoradh ar idirghabháil an Aontais atá sa bhreis ar an luach a bheadh ann murach sin ag na Ballstáit dá mbeidís ag feidhmiú leo féin.

–An éifeacht is mó is féidir a chur le cumas an Chláir chun tionchar a imirt.

Tiocfaidh an Cinneadh seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

2.Ina theannta sin, féadfaidh imchlúdach airgeadais an Chláir Shonraigh na speansais theicniúla agus riaracháin is gá a chumhdach chun an t-aistriú idir an Clár Sonrach agus na bearta a glacadh faoi réamhtheachtaí an Chláir, Cinneadh Uimh. 2013/743/CE, a áirithiú.

I gcás inar gá, cuirfidh an Coiste, dá dtagraítear in Airteagal 12 den Chinneadh seo, cúraimí ar bith eile an Choiste a bunaíodh le Cinneadh 2013/743/AE i gcrích.

1.Ní dhéanfaidh an Cinneadh seo difear do leanúnachas ná do mhodhnú na ngníomhaithe lena mbaineann, go dtí go gcuirfear clabhsúr orthu, faoiChinneadh 2013/743/AE a mbeidh feidhm aige maidir leis na gníomhaithe lena mbaineann go dtí go gcuirfear clabhsúr orthu.

6.Cuirfidh an Coimisiún an Coiste ar an eolas ar bhonn rialta faoin dul chun cinn a bhaineann le cur chun feidhme an chláir shonraigh agus tabharfaidh sé don Choiste faisnéis thráthúil faoi na gníomhaithe uile a mholtar nó a chistítear faoi Fhís Eorpach, mar a shonraítear in Iarscríbhinn III.

5.I gcás ina bhfuiltear chun tuairim an choiste a fháil trí nós imeachta i scríbhinn, déanfar an nós imeachta sin a fhoirceannadh gan toradh más rud é, laistigh den teorainn ama leis an tuairim sin a thabhairt, go gcinneann cathaoirleach an choiste amhlaidh nó go niarrann tromlach simplí de chomhaltaí an choiste amhlaidh.

(c) an méid a leithdháiltear ar mhaoiniú cumaiscthe i gcomhréir le hAirteagal 41, Airteagal 42 agus Airteagal 43 den Rialachán ... maidir leis an gClár réime/na Rialacha i ndáil le Rannpháirtíocht:

3.Sa bhreis ar an gceanglas in Airteagal 110 den Rialachán Airgeadais, is é a bheidh sna cláir oibre dá dtagraítear i mír 2 den Airteagal seo, mar is iomchuí, an méid seo a leanas:

(c)CNE, i gcás ina nullmhófar an clár oibre i ndiaidh comhairle ó Bhord CNE faoi phointe (b) d’Airteagal 10(1), i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 12(4);

(b)na braislí uile faoin gColún ‘Dúshláin Dhomhanda agus Iomaíochas Tionsclaíoch’, gníomhartha Marie Skłodowska-Curie, bonneagair thaighde, tacaíocht le héiceachórais na nuálaíochta, barr feabhais a chomhroinnt agus córas taighde agus nuálaíochta an Aontais a athchóiriú agus a fheabhsú, i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 12(4);

(a)CET, i gcás ina mbunóidh an Chomhairle Eolaíochta an clár oibre faoi phointe (b) d’Airteagal 7(2), i gcomhréir leis an nós imeachta comhairleach dá dtagraítear in Airteagal 12(3). Ní imeoidh an Coimisiún ón chlár oibre a bhunaigh an Chomhairle Eolaíochta ach amháin nuair a mheasfaidh sé nach mbeidh sé i gcomhréir le forálacha an Chinnidh seo. Sa chás sin, glacfaidh an Coimisiún an clár oibre trí bhíthin gníomh cur chun feidhme i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 12(4). Tabharfaidh an Coimisiún údar don bheart seo mar is iomchuí;

1.Is leis na cláir oibre dá dtagraítear in Airteagal 110 den Rialachán Airgeadais a chuirfear an Clár chun feidhme. Ullmhófar iad i ndiaidh próiseas pleanála straitéiseach mar a thuairiscítear in Iarscríbhinn I a ghabhann leis an gCinneadh seo.

Beidh an tUachtarán ina chathaoirleach ar Bhord CNE, ullmhóidh sé cruinnithe an Bhoird, sannfaidh sé cúraimí do chomhaltaí, agus féadfaidh sé foghrúpaí tiomnaithe a bhunú, go háirithe treochtaí teicneolaíochta ó phunann CNE atá ag teacht chun cinn a shainaithint. Cuirfidh sé CNE chun cinn, gníomhóidh sé ina chomhchainteoir leis an gCoimisiún agus gníomhóidh sé thar ceann CNE i réimse an nuálaíochta. Féadfaidh an Coimisiún foráil a dhéanamh maidir le tacaíocht riaracháin don Uachtarán ionas go bhféadfaidh sé a chúraimí a chur i gcrích.

Is é an Coimisiún a cheapfaidh comhaltaí Bhord CNE, i ndiaidh glao oscailte ar ceapacháin nó ar léiriú spéise nó ar an dá cheann acu cibé acu a mheasfaidh an Coimisiúin a bheith níos oiriúnaí, agus an gá atá le cothromaíocht ó thaobh saineolais, inscne, aoise agus dáileadh geografach de a chur san áireamh.

3.Beidh Bord CNE comhdhéanta de 15 go 20 duine aonair ardleibhéil a thagann as codanna éagsúla d’éiceachóras nuálaíochta an Aontais, lena náirítear fiontraithe, ceannairí corparáideacha, infheisteoirí agus taighdeoirí. Rannchuideoidh sé le gníomhaithe for-rochtana agus féachfaidh comhaltaí Bhord CNE le cur le gradam branda CNE.

(a)aon ábhar ar a fhéadfaidh feabhas a chur ar éiceachórais nuálaíochta ó thaobh na nuálaíochta de ar fud na hEorpa agus iad a chothú, an méid atá gnóthaithe ag CNE agus an tionchar a bheidh ag cuspóirí ghné CNE agus an cumas a bheidh ag gnólachtaí nuálacha a réitigh féin a chur i bhfeidhm de réir a chéile.

4.Chun críche maoiniú cumaiscthe CNE a bhainistiú, bainfidh an Coimisiún úsáid as an mbainistíocht indíreach, nó i gcás nach féidir, féadfaidh sé meán sainchuspóireach (MSC CNE) a bhunú. Féachfaidh an Coimisiún lena áirithiú go mbeidh infheisteoirí poiblí agus príobháideacha rannpháirteach ann. I gcás nach féidir sin san eagrú tosaigh, déanfar an meán sainchuspóir each a struchtúrú ar dhóigh gur féidir infheisteoirí poiblí nó príobháideacha a mhealladh chun éifeacht ghiarála ranníocaíocht an Aontais a mhéadú.

3.Áiritheoidh an Coimisiún go mbeidh cur chun feidhme CNE i gcomhréir leis an méid seo a leanas:

1.Bunóidh an Coimisiún Comhairle Nuálaíochta Eorpach (“CNE”), chun na gníomhaithe faoi Cholún III, ‘An Nuálaíocht Oscailte’, a bhaineann le CNE a chur chun feidhme. Feidhmeoidh CNE i gcomhréir leis na prionsabail seo a leanas: fócas a dhíriú ar an nuálaíocht cheannródaíoch shuaiteach, neamhspleáchas, an cumas rioscaí a ghlacadh, éifeachtúlacht, éifeachtacht, trédhearcacht agus cuntasacht.

2.Áiritheoidh an Coimisiún go leanfaidh an struchtúr cur chun feidhme tiomnaithe cuspóirí agus ceanglais CET amháin go docht agus go héifeachtúil agus lena oiread solúbthachta agus is gá.

1.Beidh an riarachán cur chun feidhme agus feidhmiú an chláir, mar a thuairiscítear i roinn 1 de Cholún I d’Iarscríbhinn I, faoi chúram an struchtúir chur chun feidhme thiomnaithe. Tabharfaidh sé tacaíocht do Bhord na Comhairle Eolaíochta i gcur i gcrích a chúraimí uile.

4.Gníomhóidh an Chomhairle Eolaíochta go heisiach ar mhaithe le cuspóirí CET a ghnóthú, i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar amach in Airteagal 6. Gníomhóidh sí le sláine agus ionracas agus cuirfidh sí a cuid oibre i gcrích go héifeachtúil agus de réir a oiread trédhearcachta agus is féidir.

Ní imeoidh an Coimisiún ó na seasaimh a bhunaigh an Chomhairle Eolaíochta i gcomhréir le pointí (a), (c), (d), agus (e) den chéad fhomhír ach amháin nuair a mheasfaidh sé nár urramaíodh forálacha an Chinnidh seo. Sa chás sin, glacfaidh an Coimisiún bearta chun a áirithiú go leanfar ar aghaidh de bheith ag cur an chláir shonraigh chun feidhme agus de bheith ag gnóthú a chuspóirí, agus leagfaidh sé amach na pointí ina nimeoidh sé ó sheasaimh na Comhairle Eolaíochta agus tabharfaidh sé údar dóibh mar is iomchuí.

Is é an Coimisiún a cheapfaidh comhaltaí na Comhairle Eolaíochta, i ndiaidh nós imeachta neamhspleách agus trédhearcach chun iad a shainaithint, arna chomhaontú sin leis an gComhairle Eolaíochta, lena náireofar comhairliúchán leis an bpobal eolaíochta agus tuarascáil a chur chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle.

1.Beidh an Chomhairle Eolaíochta comhdhéanta d’eolaithe, d’innealtóirí agus de scoláirí a bhfuil ardcháil agus saineolas iomchuí bainte amach acu, ar mná agus fir iad in aoisghrúpaí éagsúla, rud a áiritheoidh go mbeidh éagsúlacht de réimsí taighde ann agus go mbeidh siad ag feidhmiú ina gcáil phearsanta, neamhspleách ar shainleasanna seachtracha.

Áiritheoidh an Coimisiún go mbeidh cur chun feidhme ghníomhaithe CET i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar amach i mír 4 den Airteagal seo agus i gcomhréir le straitéis fhoriomlán CET, dá dtagraítear i bpointe (a) d’Airteagal 7(2), a bhunaigh an Chomhairle Eolaíochta.

Beidh an tUachtarán ina chathaoirleach ar an gComhairle Eolaíochta agus áiritheoidh sé go mbeidh ceannasaíocht na Comhairle slán agus go rachaidh an Chomhairle i dteagmháil leis an struchtúr cur chun feidhme tiomnaithe, agus déanfaidh sé ionadaíocht thar a ceann i réimse na heolaíochta.

Ceapfaidh an Coimisiún an tUachtarán tar éis do choiste earcaíochta tiomnaithe neamhspleách próiseas earcaíochta trédhearcach a chur i gcrích. Beidh téarma oifige an Uachtaráin teoranta do thréimhse ceithre bliana agus féadfar é a athnuachan uair amháin. Déanfaidh an Chomhairle Eolaíochta an próiseas earcaíochta agus an t-iarrthóir a roghnófar a fhormheas.

(a)Inneachar na gclár oibre agus a nathbhreithniú mar is gá chun cuspóirí an mhisin a ghnóthú agus iad sin a chomhdhearadh i gcomhar le páirtithe leasmhara agus leis an bpobal i gcás inarb iomchuí;

2.Déanfar an méid dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo a dháileadh ar an comhchodanna a leagtar amach in Airteagal 3(1) den Chinneadh seo i gcomhréir le hAirteagal 9(2) den Rialachán ... maidir leis an gClár réime/na Rialacha i ndáil le Rannpháirtíocht. Beidh feidhm ag na socruithe in Airteagal 9(3) go (8) den Rialachán ... maidir leis an gClár réime/na Rialacha i ndáil le Rannpháirtíocht.

1.Is é EUR 94 100 000 000 i bpraghsanna reatha a bheidh san imchlúdach airgeadais do chur chun feidhme an Chláir Shonraigh don tréimhse 2021 – 2027 i gcomhréir le hAirteagal 9(1) den Rialachán ... [maidir leis an gClár réime/na Rialacha i ndáil le Rannpháirtíocht].

(g)torthaí a scaipeadh go gníomhach agus leas a bhaint astu, go háirithe do cheapadh beartas;

1.Rannchuideoidh an Clár Sonrach leis na cuspóirí ginearálta agus sonracha a leagtar amach in Airteagal 3 den Rialachán ... [maidir leis an gClár réime/na Rialacha i ndáil le Rannpháirtíocht]

Leagtar síos na cuspóirí oibríochtúla atá ag an gClár Sonrach, an buiséad don tréimhse 2021 – 2027, na rialacha maidir leis an gClár Sonrach a chur chun feidhme agus na gníomhaíochtaí atá le cur i gcrích faoin gClár Sonrach.

Bunaítear leis an gCinneadh an clár sonrach lena gcuirtear Fís Eorpach chun feidhme - an Clár réime um Thaighde agus um Nuálaíocht (an ‘Clár Sonrach’), a leagtar amach le hAirteagal 1(3)(a) den Rialachán [maidir leis an gClár réime/na Rialacha i ndáil le Rannpháirtíocht] …/…/AE.

(9)Na cineálacha maoiniúcháin agus na modhanna cur chun feidhme a úsáidfear faoin gCinneadh seo, is ar bhonn a fhónta atá siad ó thaobh cuspóirí sonracha na ngníomhaithe a bhaint amach agus torthaí a thabhairt a roghnófar iad, agus aird á tabhairt, go háirithe, ar chostais rialuithe, ar an ualach riaracháin, agus ar na rioscaí a mheastar a thiocfadh de neamh-chomhlíonadh. Maidir le deontais, áireofar leis seo breithniú ar úsáid cnapshuimeanna, rátaí comhréidhe agus ar scálaí costas aonaid.

(8)Ní mór infheistíochtaí a uaschéimniú mar gheall ar an Margadh Aonair Digiteach agus na deiseanna a thabhairt i gcrích atá ag fás de bharr na teicneolaíochtaí digiteacha agus fisiciúla a chóineasú. Rannchuideoidh Fís Eorpach sna hiarrachtaí sin agus tiocfaidh méadú suntasach ar an gcaiteachas maidir leis na príomhghníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta i gcomparáid le Fís 2020, an Clár réime um Thaighde agus Nuálaíocht. Ba cheart dó sin a áirithiú go bhfanfadh an Eoraip ar thús cadhnaíochta sa taighde agus nuálaíocht dhomhanda sa teicneolaíocht dhigiteach.

(7)D’fhonn an rannchuidiú tábhachtach a dhéantar leis an taighde agus an nuálaíocht a léiriú chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin i réimse an bhia, na talmhaíochta, i bhforbairt tuaithe agus sa bhithgheilleagar, agus na deiseanna comhfhreagracha taighde agus nuálaíochta a thapú i ndlúthshineirgíocht leis an gComhbheartas Talmhaíochta, tabharfar tacaíocht EUR 10 billiún le haghaidh na braisle ‘Bia agus Acmhainní Nádúrtha sa tréimhse 2012-2027 do ghníomhaithe ábhartha faoin gClár Sonach.

(5)Mar léiriú ar a thábhachtaí atá sé dul i ngleic leis an athrú aeráide i gcomhréir le gealltanais an Aontais Comhaontú Pháras agus Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a chur chun feidhme, rannchuidiú a bheidh sa Chlár Sonrach sin chun na gníomhaithe ar son na haeráide a phríomhshruthú agus chun sprioc fhoriomlán 25 % de chaiteachais bhuiséadacha an Aontais a bhaint amach maidir leis an tacaíocht do chuspóirí aeráide. Le gníomhaithe faoin gClár Sonrach seo, meastar go gcaithfear 35 % d’imchlúdach airgeadais foriomlán an Chláir Shonraigh ar chuspóirí aeráide. Sainaithneofar gníomhaithe ábhartha le linn don Chlár Sonrach a a chur chun feidhme agus iad a athmheasúnú i gcomhthéacs na bpróiseas athbhreithnithe agus meastóireachta meántéarma ina leith.

(4)Chuathas i gcomhairliúchán le Bord Gobharnóirí an Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde (ACT), a bunaíodh leis an gCinneadh ón gCoimisiún 96/282/Euratom, faoi inneachar eolaíoch agus teicneolaíoch an Chláir Shonraigh le haghaidh ghníomhaithe díreacha neamhnúicléacha an ACT;

(3)D’fhonn coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú do chur chun feidhme an Chláir Sonraigh, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún chun cláir oibre a ghlacadh le haghaidh chur chun feidhme an Chláir Shonraigh. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle.

(2)Leagtar amach cuspóirí ginearálta agus sonracha Fhís Eorpach sa Rialachán [maidir leis an gClár réime/na Rialacha i ndáil le Rannpháirtíocht] (AE) Uimh. ..., an struchtúr agus na treoirlínte do na gníomhaíochtaí atá le cur i gcrích agus ba cheart don chlár sonrach na cuspóirí oibríochtúla agus na gníomhaíochtaí a bhaineann go sonrach le codanna d’Fhís Eorpach a shainiú san am céanna. Tá forálacha maidir lena chur chun feidhme a leagtar sa Rialachán [maidir leis an gClár réime/na Rialacha i ndáil le Rannpháirtíocht] (AE) Uimh. ... infheidhme go hiomlán maidir leis an gClár Sonrach, lena náirítear na forálacha sin a bhaineann le prionsabail eiticiúla.

(1)I gcomhréir le hAirteagal 182(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), tá Clár réime um Thaighde agus um Nuálaíocht (“Fís Eorpach”), a bhunaítear leis an Rialachán [maidir leis an gClár réime/na Rialacha i ndáil le Rannpháirtíocht] (AE) Uimh. ... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle..., le cur chun feidhme trí chláir shonracha lena gcinntear na cuspóirí agus na rialacha mionsonraithe maidir lena gcur chun feidhme, lena socraítear a dtréimhse feidhme agus lena bhforáiltear an maoiniú a mheastar is gá.

Féach Iarscríbhinn I den togra seo le haghaidh tuilleadh mionsonraí faoi na réimsí a chistítear faoi gach ceann de na colúin agus faoi ghníomhaíochtaí an chláir. Áirítear uirthi sin socruithe cur chun feidhme agus prionsabail ghinearálta lena ndírítear ar phleanáil straitéiseach, leathadh faisnéise agus cumarsáid, leas a bhaint as torthaí na nuálaíochta agus glacadh leo sa mhargadh, tacú le déanamh beartas agus leis an gcomhar idirnáisiúnta.

Áireofar sa chuid seo gníomhaíochtaí maidir leis an méid seo: gníomhaíochtaí fadbhreathnaithe; faireachán a dhéanamh ar an gClár réime agus torthaí a leathadh agus iad a shaothrú; ollscoileanna na hEorpa a nuachóiriú; tacú leis an gcomhar idirnáisiúnta a neartú; agus tacú leis an eolaíocht, leis an tsochaí agus le saoránaigh.

Is iad seo na príomhchodanna atá sa chuid áirithe seo: ‘barr feabhais a chomhroinnt’; Agus ‘córas taighde agus nuálaíochta an Aontais a athchóiriú agus a fheabhsú’, lena gcumhdófar an chéad ghlúin eile de Shaoráid Tacaíochta Beartais.

Is gné eile de cholún na Nuálaíochta Oscailte an comhar méadaithe a chuirfear i gcrích le héiceachórais nuálaíochta arb é an aidhm atá leo an timpeallacht a fheabhsú ina dtiocfaidh borradh faoin nuálaíocht, go háirithe trí bhíthin EIT ach ní go heisiach, lena gcuirfear chun cinn éiceachórais nuálaíochta inbhuanaithe agus lena bhforbrófar scileanna fiontraíochta agus nuálaíochta i réimsí tosaíochtaí trína Phobail Eolais agus Nuálaíochta.

Leis an Luasaire cuirfear béim ar leith ar an nuálaíocht a ghintear laistigh den Treo-Aimsitheoir, cé go maoineoidh sé freisin tionscadail ó chodanna eile d’Fhís Eorpach amhail an Chomhairle Eorpach um Thaighde nó Pobail Eolais agus Nuálaíochta na hInstitiúide Eorpaí um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht.

San ionstraim, an Treo-Aimsitheoir i leith Ardtaighde, tabharfar deontais ón tréimhse go luath sa chéim theicneolaíochta (lena náirítear cruthúnas coincheapa, bailíochtú teicneolaíochta) go dtí an tréimhse go luath sa chéim tráchtála (taisealbhadh luath, cás agus straitéis ghnó a fhorbairt).

Tabharfaidh CNE tacaíocht shaincheaptha do lucht na nuálaíochta trí dhá phríomhionstraim chistiúcháin – an Treo-Aimsitheoir agus an Luasaire – a dhíreoidh ar an nuálaíocht cheannródaíoch trí chur chuige ón mbun aníos le hardriosca; ar riachtanais lucht na nuálaíochta agus ar a mbainistiú go réamhghníomhach.

Is í an Chomhairle Nuálaíochta Eorpach an taon chainéal trína dtabharfar tacaíocht ón Aontas leis an nuálaíocht cheannródaíoch lena gcruthófar margadh nua. Rialóidh sí gníomhaíochtaí ábhartha a bhíothas a chur i gcrích roimhe seo faoi Fhís 2020, amhail Nuálaíocht in FBManna agus Teicneolaíochtaí sa Todhchaí agus Teicneolaíochtaí atá ag Teacht chun Cinn (FET Oscailte agus FET Réamhghníomhach), agus Rochtain ar Mhaoiniú Riosca (a dhéantar a ailíniú anois leis an Rialachán maidir le Ciste InvestEU).

Chun an CNE a chur chun feidhme, bunóidh an Coimisiún bord ardleibhéil (Bord CNE) a thabharfaidh comhairle, inter alia, faoin straitéis fhoriomlán, na cuspóirí, na gníomhaíochtaí, na critéir mheastóireachta agus roghnú na saineolaithe. Ullmhóidh an Coimisiún an clár oibre a bhaineann le gníomhaithe CNE a chur chun feidhme ar bhonn na comhairle ó Bhord CNE.

Tá gnéithe comhionanna atá i gcoincheap an mhisin i dtionscnaimh shuaitheanta Fhís 2020 Teicneolaíochtaí sa todhchaí agus teicneolaíochtaí atá ag teacht chun cinn (FET). Mar gheall air sin, agus ar mhaithe le creat an chistiúcháin a shimpliú, cuirfear aon tionscnaimh shuaitheanta faoi Fhís Eorpach ar bun mar mhisin, i gcomhréir le critéir an mhisin agus agus cuirfear chun feidhme iad, agus úsáid á baint as na módúlachtaí.

Leagfar amach sa chlár oibre na critéir mheastóireachta agus roghnúcháin a bheidh infheidhme, mar aon leis an modh meastóireachta (e.g. cur chuige punainne a áirithiú). Is é an aidhm a bheidh leis barr feabhais agus an tionchar ar an leibhéal comhchoiteann a mheasúnú.

Féadfaidh an Coimisiún bainisteoirí misean a earcú chun a áirithiú go mbainfear úsáid as an saineolas is fearr dá bhfuil ar fáil chun na cuspóirí luaite a chun chun feidhme agus a ghnóthú.

Féadfaidh an Coimisiún boird misean a chur ar bun le go ndéanfar cur chun feidhme na misean a chomhdhearadh agus a stiúradh. Tabharfaidh siad comhairle faoi mhisin a d’fhéadfadh tionchar mór a bheith acu agus beidh siad ag brath ar phróiseas deartha ina mbeidh páirtithe leasmhara rannpháirteach agus ina náirítear for-rochtain phoiblí chun an chomhairle sin a thabhairt. Beidh na boird misean comhdhéanta de pháirtithe leasmhara. lena náirítear úsáideoirí deiridh chun a rannpháirtíocht a áirithiú, agus de ranna an Choimisiúin chun naisc le beartais an Aontais a áirithiú. De ghnáth, is é an Coimisiún a cheapfaidh comhaltaí na mbord misean, i ndiaidh glao oscailte ar léiriú spéise, agus an gá atá le cothromaíocht ó thaobh saineolais, inscne, aoise agus dáileadh geografach de a chur san áireamh. D’fhéadfaí struchtúir rialachais a úsáid mar bhoird misean, áfach, dá mb’iomchuí.

Cuirfear na chéad chúpla misean i bhfeidhm sa chéad bheart pleanála straitéisí. Bunaithe ar an taithí a fuarthas an chéad dá bhliain, d’fhéadfaí líon agus scála misean a ardú sna cláir oibre ina dhiaidh sin. Cé go measfaí nach mairfeadh fad na tacaíochta ón Aontas do mhisin níos mó ná deich mbliana agus cé go ndéanfar athbhreithniú rialta orthu (trí thimthriall an chláir oibre), d’fhéadfadh an tréimhse ama ina measfaí tionchar a bheith ag na misin imeacht thar an tréimhse ama sin.

Ní bheidh buiséad leithleach le haghaidh misean ann ach sannfar buiséad tríd an gclár oibre do na misin. De ghnáth, meastar go bhfuil misin trasearnálach agus go bhfaigheann siad an buiséad as níos mó ná aon bhraisle amháin.

Tá tábhacht ag na braislí - dá dtugtar tacaíocht ó réimsí idirghabhála - thar na gnáth-theorainneacha idir na disciplíní, na hearnálacha agus na réimsí beartais agus mar thoradh orthu sin, méadófar ar an gcomhar agus ar an tionchar i dtaca le tosaíochtaí beartais an Aontais agus an domhain.

Chun gur fusa lánleas a bhaint as poitéinseal an chláir rannchuidiú le cuspóirí aeráide, féachfaidh an Coimisiún le gníomhaithe ábhartha a shainaithint i rith phróisis ullmhúcháin, cur chun feidhme, athbhreithnithe agus meastóireachta an chláir.

Sa togra ón gCoimisiún maidir le Creat Airgeadais Ilbhliantúil 2021–2027, leagadh síos sprioc níos uaillmhianaí le haghaidh príomhshruthú aeráide i gcláir uile an Aontais, maille leis an sprioc fhoriomlán 25 % de chaiteachas an Aontais a bheith ag rannchuidiú le cuspóirí aeráide. Déanfar rannchuidiú an Chláir seo le gnóthú na sprice foriomláine sin a rianú le córas marcóirí aeráide de chuid an Aontais ar leibhéal iomchuí imdhealaithe, lena náirítear modheolaíochtaí níos cruinne a úsáid má tá fáil orthu. Leanfaidh an Coimisiún den fhaisnéis a chur i láthair go bliantúil i dtéarmaí leithreasuithe faoi chomhair gealltanas i gcomhthéacs an dréachtbhuiséid bhliantúil.

Déanfar é a ailíniú go dlúth le cláir eile an Aontais, go háirithe torthaí ó infheistíochtaí a rinneadh sa taighde agus sa nuálaíocht a leathadh agus glacadh leo ar bhonn níos gasta.

Déanfar tosaíochtaí Fhís Eorpach a ailíniú go han-dlúth le tosaíochtaí straitéiseacha ginearálta an Aontais agus lena bheartais. Beidh an phleanáil straitéiseach bunaithe ar ghníomhaíochtaí fadbhreathnaithe, ar staidéir agus ar fhianaise eolaíoch eile agus cuirfear tionscnaimh ábhartha ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta atá ann cheana féin san áireamh. Beifear ag amharc ar pheirspíochtaí idirdhisciplíneacha agus trasearnálacha agus áiritheofar go ndéanfar comhordú éifeachtach ar na gníomhaíochtaí uile faoi “Fís Eorpach”.

Sa bheart pleanála straitéisí leagfar amach straitéis ilbhliantúil chun inneachar oibre cláir a cheapadh (dá leagtar amach in Airteagal 11), cé go mbeidh sí solúbtha go leor go fóill chun freagairt go tapa do riachtanais agus géarchéimeanna gan choinne, chomh maith leis na tosaíochtaí beartais a leagtar amach i dtimthriall Chlár Oibre an Choimisiúin. Cuirfear an bhéim ar an dara colún – Dúshláin Dhomhanda agus Iomaíochas Tionsclaíoch – sa phleanáil seo.

Cuirfear Fís Eorpach chun feidhme de bharr próiseas pleanála straitéisí atá cuimsitheach trédhearcach i dtaca leis an taighde agus na gníomhaíochtaí nuálaíochta a chisteofar leis an gClár. Déanfar é sin tar éis dianchomhairliúcháin agus dianmhalartuithe leis na Ballstáit, le Parlaimint na hEorpa mar is iomchuí, agus le páirtithe leasmhara éagsúla, lena náirítear eagraíochtaí sochaí sibhialta, faoi thosaíochtaí (lena náirítear misin, faoin gcolún: Dúshláin Dhomhanda agus Iomaíochas Tionsclaíoch), agus faoi na cineálacha oiriúnacha gníomhaithe agus faoi chineálacha cur chun feidhme, go háirithe comhpháirtíochtaí Eorpacha.

Sa togra maidir leis an gClár réime (Clár réime um Thaighde agus um Nuálaíocht dar teideal ‘Fís Eorpach’, lena náirítear a rialacha maidir le rannpháirtíocht agus leathadh a leagan amach), leagtar amach cuspóir ginearálta agus sonrach Fhís Eorpach, an struchtúr agus na treoirlínte do na gníomhaíochtaí atá le cur i gcrích agus ba cheart don chlár sonrach na cuspóirí oibríochtúla agus na gníomhaíochtaí a bhaineann go sonrach le codanna d’Fhís Eorpach a shainiú san am céanna.

Foráiltear leis an togra seo gurb é an 1 Eanáir 2021 an dáta cur i bhfeidhm agus tá sé á thíolacadh d’Aontas ina mbeidh 27 mBallstát, i gcomhréir leis an bhfógra a fuair an Chomhairle Eorpach an 29 Márta 2017 ón Ríocht Aontaithe go bhfuil sé beartaithe ag an Ríocht Aontaithe tarraingt siar ón Aontas Eorpach agus ó Euratom bunaithe ar Airteagal 50 den Chonradh ar an Aontas Eorpach.

Maidir le tuilleadh eolais a fháil faoi thogra foriomlán Fhís Eorpach, féach an meabhrán míniúcháin don bhunghníomh (an togra maidir le rialachán lena mbunaítear ‘Fís Eorpach – an Clár réime um Thaighde agus um Nuálaíocht agus lena leagtar síos na rialacha maidir le rannpháirtíocht agus leathadh’).

Tá an clár sonrach a bhunaítear leis an gCinneadh seo bunaithe ar Airteagal 182 CFAE agus, a bhuí leis an tacaíocht láidir a thugtar don nuálaíocht, ar Airteagal 173 chomh maith.

De réir Airteagal 182 CFAE cuirfear an clár réime chun feidhme trí chláir shonracha lena leagtar amach na rialacha mionsonraithe maidir lena chur chun feidhme, lena socraítear a thréimhse feidhme agus lena bhforáiltear maidir leis an maoiniú a mheastar is gá. Cuirfear an clár Fís Eorpach chur feidhme tríd an gclár sonrach a bhunaítear leis an gCinneadh seo agus tríd an gclár sonrach maidir le taighde cosanta.

Leagtar amach an togra ar an mbonn go bhfuiltear ag freastal ar thosaíochtaí na saoránach leis an Taighde agus an Nuálaíocht (T&N), go gcuirtear borradh faoi tháirgiúlacht agus faoi iomaíochas na Aontais, go bhfuil T&N ríthábhachtach leis an tsamhail shocheacnamaíoch agus na luachanna socheacnamaíocha atá againn a choinneáil, agus gur féidir teacht ar réitigh chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin ar bhonn níos córasaí.

Tá ‘Fís Eorpach’ go hiomlán i gcomhréir le togra an Choimisiúin maidir leis an gcéad bhuiséad fadtéarmach eile de chuid an Aontais le haghaidh 2021 go 2027, mar aon le tosaíochtaí an Choimisiúin mar a leagtar amach ina Chlár i ndáil le Poist, Fás, Cothromaíocht agus Athrú Daonlathach agus tosaíochtaí beartais domhanda (na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe). Tacaíonn sé le clár oibre an Aontais tar éis 2020 mar a comhaontaíodh i nDearbhú na Róimhe ón 25 Márta 2017.

AN COIMISIÚN EORPACH An Bhruiséil,7.6.2018 COM(2018) 436 final IARSCRÍBHINNÍ a ghabhann leis an Togra le haghaidh



CINNEADH Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE lena mbunaítear an clár sonrach lena gcuirtear Fís Eorpach chun feidhme - an Clár réime um Thaighde agus um Nuálaíocht



Iarscríbhinn I GNÍOMHAÍOCHTAÍ AN CHLÁIR Cuirfear an méid seo a leanas i bhfeidhm i gcur chun feidhme an Chláir. Pleanáil Straitéiseach Áiritheofar leis an bpleanáil straitéiseach bhliantúil go gcuirfear chun feidhme cuspóirí an chláir i bhFís Eorpach ar bhealach lánpháirtithe. Díreofar sa phleanáil sin ar an tionchar foriomlán a bheidh ag an gClár agus a chomhsheasmhacht idir a cholúin éagsúla, mar aon le sineirgíocht le cláir eile an Aontais agus díreofar ar an tacaíocht a thabharfar do bheartais eile an Aontais agus ar an tacaíocht a thabharfaidh na beartais sin don chlár. Sa phleanáil straitéiseach cuirfear béim ar shaoránaigh agus ar eagraíochtaí de chuid na sochaí sibhialta a bheith rannpháirteach i ngach céim den taighde agus den nuálaíocht, an teolas a chomhchruthú, comhionannas idir fir agus mná a chur chun cinn ar bhonn éifeachtach, lena náirítear an ghné inscne a lánpháirtiú san inneachar taighde agus nuálaíochta, agus áiritheofar agus cuirfear an prionsabal chun cinn go gcloífear leis an eitic agus leis na caighdeáin ionracais is airde. Áireofar comhairliúcháin agus malartuithe leis na Ballstáit ar bhonn forleathan, le Parlaimint na hEorpa mar is iomchuí, agus le páirtithe leasmhara faoi thosaíochtaí, lena náirítear misin faoin gcolún, ‘Na Dúshláin Dhomhanda agus Iomaíochas Tionsclaíoch’, agus na cineálacha oiriúnacha gníomhaithe a chuirfear i gcrích, go háirithe comhpháirtíochtaí Eorpacha. Bunaithe ar na comhairliúcháin fhorleathana sin, sainaithneofar sa phleanáil straitéiseach cuspóirí agus réimsí comhchoiteanna a bheidh ag na gníomhaíochtaí, amhail réimsí comhpháirtíochta (ní leagfar amach leis an mbonn dlí atá beartaithe ach na hionstraimí agus na critéir lena dtreorófar a núsáid) agus réimsí misin. Beidh an phleanáil straitéiseach ina cuidiú chun próiseas cur chun feidhme an bheartais maidir leis na réimsí ábhartha a chumhdófar a fhorbairt agus a chur i gcrích, ar leibhéal an Aontais mar aon leis an mbeartas agus na cineálacha cur chuige i leith an bheartais sna Ballstáit a chomhlánú. Cuirfear na tosaíochtaí atá ag beartais an Aontais san áireamh le linn phróiseas na pleanála straitéisí chun cur lena mhéad a chabhróidh an taighde agus an nuálaíocht leis an mbeartas a chur i gcrích. Cuirfear gníomhaíochtaí fadbhreathnaithe, staidéir agus fianaise eolaíoch eile san áireamh freisin agus tabharfar aird do thionscnaimh ábhartha ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta atá ann cheana féin chomh maith. Sa phleanáil straitéiseach cuirfear sineirgíochtaí idir Fís Eorpach agus cláir eile de chuid an Aontais chun cinn, lena náirítear clár Euratom, ina bhfeidhmeofar pointe tagartha don taighde agus don nuálaíocht sna cláir ghaolmhara uile ar fud bhuiséad an Aontais agus in ionstraimí neamhchistiúcháin. Leis sin cuirfear dlús freisin le leas a bhaint as torthaí taighde agus nuálaíochta agus iad a leathadh agus seachnófar dúbailt oibre agus forluí idir na deiseanna cistiúcháin. Cuirfear an creat ar fáil chun gníomhaithe díreacha taighde a dhéanann an tAirmheán Comhpháirteach Taighde agus gníomhaithe eile dá dtugtar tacaíocht faoin gClár a nascadh le chéile, lena náirítear leas a bhaint as na torthaí chun tacú leis an mbeartas. Leagfar amach i bplean straitéiseach straitéis ilbhliantúil lena gcuirfear inneachar an chláir oibre i gcrích (mar a leagtar amach in Airteagal 11) agus ina mbeidh solúbthacht leordhóthanach le go bhféadfar freagairt go tapa do dheiseanna agus do ghéarchéimeanna gan choinne. Ós clár seacht mbliana é Fís Eorpach, féadfar athrú suntasach teacht ina shaolré ar chomhthéacs an gheilleagair, na sochaí agus an bheartais ina bhfeidhmeofar an clár. Ní mór a bheith in ann Fís Eorpach a oiriúnú gan mhoill do na hathruithe sin. Dá bhrí sin, beidh an deis ann tacú le gníomhaíochtaí nach dtuairiscítear thíos i gcás ina dtabharfar údar cuí leis, chun aghaidh a thabhairt ar fhorbairtí móra nó ar imeachtaí gan choinne, riachtanais bheartas, nó ar ghéarchéimeanna, mar shampla freagairt do bhagairtí tromchúiseacha ar an tsláinte de dheasca eipidéimí. I gcur chun feidhme Fhís Eorpach, tabharfar aird ar leith do chur chuige i leith na taighde agus na nuálaíochta atá tomhaiste agus leathan a áirithiú, nach bhfuil teoranta do tháirgí, do phróisis ná do sheirbhísí nua a cheapadh ar bhonn eolas eolaíoch teicneolaíoch ná ar bhonn eolas nuálach amháin, ach a bhaineann leas as na teicneolaíochtaí atá ann cheana ar bhealaí nua agus a chuireann feabhas orthu ar bhonn leanúnach agus a bhaineann leas as an nuálaíocht neamhtheicneolaíoch agus shochaíoch. Mar gheall ar chur chuige córasach trasdhisiplíneach trasearnálach trasbheartas i leith nuálaíocht an taighde, áiritheofar gur féidir dul i ngleic le dúshláin agus gnónna agus tionscail nua iomaíocha a thionscnamh san am céanna freisin lena ndéanfar iomaíochas a chothú, infheistíochtaí príobháideacha a spreagadh agus cothroime iomaíochta sa mhargadh inmheánach a choinneáil. Sna colúin, 'Na Dúshláin Dhomhanda agus Iomaíochas Tionsclaíoch' agus 'An Nuálaíocht Oscailte', comhlánófar an taighde agus an nuálaíocht le gníomhaíochtaí a bheidh á gcur i gcrích gar d’úsáideoirí deiridh agus don mhargadh, amhail taisealbhadh, píolótú nó cruthúnas an choincheapa, gan gníomhaíochtaí tráchtálaithe a áireamh, áfach, a théann thar an gcéim taighde agus nuálaíochta. Áireofar air sin freisin tacaíocht le gníomhaíochtaí i bhfabhar an éilimh lena gcuirfear dlús le raon leathan de chineálacha nuálaíochta a chur á núsáid sa margadh agus a leathadh. Cuirfear béim ar ghlaonna neamh-shaintreoracha ar thograí. Faoin gcolún, 'Dúshláin Dhomhanda agus Iomaíochas Tionsclaíoch', lena gcuirfear leis an taithí ar Fhís 2020, déanfar na heolaíochtaí sóisialta agus na daonnachtaí a lánpháirtiú go hiomlán ar fud na mbraislí ar fad, lena náirítear gníomhaíochtaí sonracha agus gníomhaíochtaí tiomnaithe. Mar an gcéanna, cuirfear gníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta ar chúrsaí mara agus muirí chun feidhme ar bhealach straitéiseach lánpháirtithe i gcomhréir le Beartas Muirí Comhtháite an Aontais, beartais sa Chomhbheartas Iascaigh agus gealltanais idirnáisiúnta. Leanfar de bheith ag tacú le tionscnaimh shuaitheanta FET faoi Fhís 2020 faoin gClár seo. Ós rud é go bhfuil cosúlachtaí láidre acu le misin, tabharfar tacaíocht do thionscnaimh shuaitheanta FET eile, más ann dóibh, faoin gCreat réime seo mar mhisin a bheidh dírithe ar theicneolaíochtaí sa todhchaí agus ar theicneolaíochtaí atá ag teacht chun cinn. Mar gheall ar an idirphlé a dhéanfaidh an Comhar Eorpach san Eolaíocht agus sa Teicneolaíocht le comhpháirtithe idirnáisiúnta an Aontais Eorpaigh agus an idirphlé a dhéanfaidh sé faoi bheartais leis na príomhréigiúin dhomhanda, cuirfear obair thábhachtach i gcrích chun deiseanna comhair a shainaithint ar bhonn córasach, mar aon le difrealú de réir tíre/réigiúin a dhéanamh, a thabharfaidh tacaíocht do thosaíochtaí a shocrú.

Cé go dtagann an fócas a dhíríonn an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht (EIT) ar éiceachórais na nuálaíochta go nádúrtha le colún Fhís Eorpach, an Nuálaíocht Oscailte, déanfar pleanáil Pobal Eolais agus Nuálaíochta (PENanna) a ailíniú tríd an bpróiseas Pleanála Straitéisí sa cholún, Dúshláin Dhomhanda agus Iomaíochas Tionsclaíoch. Leathadh agus Cumarsáid I bhFís Eorpach tabharfar tacaíocht thiomnaithe don rochtain oscailte ar fhoilseacháin eolaíochta, ar stórtha eolais agus ar fhoinsí sonraí eile. Tabharfar tacaíocht do gníomhaithe a bhaineann le heolas a leathadh agus a scaipeadh, i gcomhar le cláir eile de chuid an Aontais freisin, lena náirítear torthaí ó bhraislí nó ó phacáistí agus sonraí i dteangacha agus i bhformáidí do spriocphobail agus do líonraí le haghaidh saoránach, na hearnála tionsclaíche, riaracháin phoiblí, lucht léinn, eagraíochtaí na sochaí sibhialta, agus lucht déanta beartas. Chun na críche sin, féadfar úsáid a bhaint as ardteicneolaíocht agus uirlisí faisnéise i bhFís Eorpach. Tabharfar tacaíocht oiriúnach do shásraí chun iarratasóirí ionchasacha a chur ar an eolas faoin gclár (e.g. Pointí Teagmhála Náisiúnta). Cuirfidh an Coimisiún gníomhaíochtaí a bhaineann le heolas agus cumarsáid faoi Fhís Eorpach chun feidhme freisin chun a chur in iúl don phobal go bhfuarthas na torthaí de bharr tacaíocht ó chistiúchán an Aontais. Féachfaidh sé leis an bpobal a chur ar an eolas freisin faoin tábhacht atá leis an taighde agus leis an nuálaíocht agus an tionchar agus an tábhacht leathan a bheidh ag an taighde agus an nuálaíocht arna gcistiú ag an Aontas, trí bhíthin e.g. foilseachán, caidreamh leis na meáin, imeachtaí, stórtha eolais, bunachair sonraí, ardáin ilchainéalacha, suíomhanna gréasáin nó úsáid spriocdhírithe na meán sóisialta. Tabharfar tacaíocht do na tairbhithe freisin i bhFís Eorpach chun a gcuid oibre agus an tionchar a bheidh ag an obair sin a chur in iúl don tsochaí i gcoitinne. Leas a Bhaint as Torthaí agus Roghnú sa Mhargadh Bunóidh an Coimisiún bearta cuimsitheacha chun leas a bhaint as na torthaí ó Fhís Eorpach agus as an eolas a gheofar. Dá bharr sin, cuirfear dlús leis an bpróiseas chun leas a bhaint astu agus chun roghnú sa mhargadh ansin agus déanfar an tionchar a bheidh ag an gclár a threisiú. Sainaithneoidh an Coimisiún na torthaí ó ghníomhaíochtaí an taighde agus na nuálaíochta faoin gclár ar bhonn córasach agus déanfaidh sé iad a thaifeadadh ar bhonn córasach agus aistreoidh sé agus scaipfidh sé na torthaí sin agus an teolas sin a gheofar ar bhonn neamh-idirdhealaitheach ar an earnáil thionsclaíoch agus ar fhiontair idir bheag agus mhór, riaracháin phoiblí, lucht léinn, eagraíochtaí na sochaí sibhialta agus lucht déanta beartas, chun an tairbhe is mó is féidir a bhaint as an mbreisluach Eorpach atá ag an gclár. Comhar Idirnáisiúnta Is mó an tionchar a bheidh ag na torthaí trí ghníomhaithe a ailíniú le náisiúin agus le réigiúin eile an domhain de réir comhar idirnáisiúnta ar scála nach bhfacthas riamh roimhe seo. Bunaithe ar an gcomhleas, tabharfar cuireadh do chomhpháirtithe ar fud an domhain a bheith ag obair i gcomhar leis an Aontas Eorpach a bheidh mar chuid inmheánach de thionscnaimh ar mhaithe le gníomhaithe an Aontais i leith inbhuanaitheachta, taighde treisithe agus bharr feabhais na nuálaíochta, agus i leith an iomaíochais. Le gníomhú chomhpháirteach áiritheofar go rachfar i ngleic go héifeachtach le dúshláin shochaíocha dhomhanda agus áiritheofar na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe, an rochtain ar na daoine ardchumais, an saineolas agus na hacmhainní is fearr ar domhan, agus soláthar agus éileamh méadaithe ar réitigh nuálacha. Modheolaíochaí Oibre maidir le Meastóireacht Agus úsáid a bhaint as saineolas seachtrach ardcháilíochta sa phróiseas meastóireachta, cuirtear taca faoin gclár agus na páirtithe leasmhara, na pobail agus na grúpaí sainspéise go léir rannpháirteach ann, agus is réamhriachtanas é sin barr feabhas agus ábharthacht na ngníomhaíochtaí arna gcistiú a choinneáil. Áiritheoidh an Coimisiún nó an comhlacht cistiúcháin neamhchlaontacht an phróisis, agus seachnóidh sé coinbhleachtaí leasa i gcomhréir le hAirteagal 61 den Rialachán Airgeadais. Go heisceachtúil, i gcás ina mbeidh údar leis mar gheall ar an gceanglas maidir leis na saineolaithe is fearr dá bhfuil ar fáil a cheapadh agus/nó mar gheall ar an méid teoranta de spriocghrúpa na saineolaithe cáilithe, féadfaidh saineolaithe neamhspleácha, a thugann cúnamh don choiste meastóireachta nó ar saineolaithe ar an gcoiste meastóireachta féin iad, meastóireacht a dhéanamh ar thograí sonracha dá bhfógróidh siad leas ionchasach. Sa chás sin, glacfaidh an Coimisiún nó an comhlacht cistiúcháin gach beart ceartaitheach is gá chun sláine an phróisis meastóireachta a áirithiú. Déanfar an próiseas meastóireachta a bhainistiú dá réir sin, lena náirítear céim ina mbeidh idirghníomhaíocht idir saineolaithe ó réimsí éagsúla. Cuirfidh an coiste meastóireachta na cúinsí ar leith san áireamh nuair a shainaithneoidh sé tograí le haghaidh cistiú.



COLÚN I

AN EOLAÍOCHT OSCAILTE Dul ar thóir fionnachtana sa tuiscint agus i sealbhú an eolais; saoráidí den scoth is gá chun é sin a chur i gcrích, lena náirítear bonneagair fhisiciúla agus bonneagair eolais don taighde agus don nuálaíocht mar aon leis na modhanna chun eolas a leathadh agus a chomhroinnt go hoscailte; agus líon leordhóthanach taighdeoirí den scoth; is nithe ríthábhachtacha iad sin sa dul chun cinn cinn geilleagrach, sochaíoch agus cultúrtha ina chuid foirmeacha uile. Tá dlúthbhaint idir an eolaíocht oscailte agus eolaíocht den scoth agus nuálaíocht dhomhanda den chéad scoth a ghnóthú. Sainaithníodh gurb iad na haistrithe paraidíme teicneolaíochta agus eolaíochta a stiúrfaidh fás na táirgiúlachta, iomaíochas, rachmas, forbairt inbhuanaithe agus dul chun cinn sóisialta. Go dtí seo, is nós le haistrithe paraidíme den sórt sin eascairt ón mbonn eolaíochta san earnáil phoiblí sula leantar ar aghaidh chun an dúshraith a leagan le haghaidh tionscail agus earnálacha úrnua. Is minic a dhéantar an taighde fadtéarma ardriosca le hinfheistíocht phoiblí sa taighde, go háirithe trí ollscoileanna agus trí institiúidí taighde poiblí (ITPanna) agus saoráidí taighde, lena gcomhlánaítear gníomhaíochtaí na hearnála príobháidí. Lena cois sin, tionscnaítear scileanna, eolas agus taithí, ionstraimí agus modheolaíochtaí nua eolaíochta, mar aon leis na líonraí a thionscnamh ina scaiptear an teolas is déanaí. Tá an eolaíocht Eorpach agus taighdeoirí Eorpacha ar thús cadhnaíochta le blianta agus leanfaidh siad de bheith ar thús cadhnaíochta ina lán réimsí. Ach ní stádas é sin ar féidir talamh slán a dhéanamh de. Tá neart fianaise ann a léiríonn go bhfuil méadú ag teacht ar na tíortha atá in iomaíocht le chéile chun bheith ar thús cadhnaíochta de réir mar a leanann luas an taighde de bheith ag géarú. Tá olloibreoirí geilleagracha amhail an tSín agus an India, go háirithe ó na codanna nuathionsclaíochta den domhan, ag tabhairt dúshlán Stáit Aontaithe Mheiriceá, an tiomaitheoir seanbhunaithe, mar aon leis na tíortha sin ina naithníonn na rialtais an iliomad sochar mór a bhainfear as infheistiú sa taighde.



1.An Chomhairle Eorpach um Thaighde (CET) 1.1.Réasúnaíocht Cé gurb é an tAontas Eorpach an táirgeoir is mó foilseachán eolaíoch ar domhan, is olltáirgeoir eolais é go bunúsach nach bhfuil ach beagán ionad barr feabhais aige i gcoibhneas lena mhéid ar ionaid bharr feabhais den scoth iad ar leibhéal an domhain agus nach bhfuil ina lán réimsí ach feidhmíocht ar an meán nó drochfheidhmíocht. I gcomparáid le Stáit Aontaithe Mheiriceá agus leis an tSín anois go pointe áirithe, tá claonadh ag an Aontas go fóill leanúint de 'eiseamláir de scothchleachtas dáilte' ina ndáiltear acmhainní ar líon níos mó de thaighdeoirí agus d'institiúidí taighde. Dúshlán eile atá ann nach dtairgeann an earnáil phoiblí ina lán Ballstát coinníollacha tarraingteach go leor do na taighdeoirí is fearr go fóill. Fágann na nithe sin ar fad go ndéantar an Eoraip níos neamhtharraingtí fós san iomaíocht dhomhanda le haghaidh eolaithe tréitheacha a mhealladh. Tá athrú suntasach ag teacht ar chreat an taighde dhomhanda agus tá sé ag éirí ilpholach i rith an ama de thoradh méadú ar roinnt tíortha atá ag teacht chun cinn, go háirithe an Sín, atá ag méadú na táirgeachta. Mar sin, de bhrí gurb iad an Aontas Eorpach agus na Stáit Aontaithe freagrach as dhá thrian nach mór de chaiteachas an domhain ar an taighde agus ar an bhforbairt in 2000, thit an sciar sin níos lú ná a leath faoi 2013. Tacaíonn CET leis na taighdeoirí is fearr agus dáileann sé cistiúchán solúbtha fadtéarma orthu chun dul i mbun taighde cheannródaíoch, ardghnóthachain/ardriosca. Feidhmíonn sé ar bhonn féinrialach faoi stiúir Comhairle neamhspleách Eolaíochta ina mbíonn eolaithe, innealtóirí agus scoláirí a bhfuil an cháil is airde agus saineolas agus éagsúlacht iomchuí bainte amach acu. Tá CET in ann tarraingt ar thacar níos leithne de dhaoine tréitheacha agus de smaointe ná mar is féidir leis in aon scéim náisiúnta lena dtreisítear an barr feabhais ar an dóigh ina mbíonn na taighdeoirí is fearr agus na smaointe is fearr ag iomaíocht le chéile. Tá tionchar substaintiúil díreach ag an taighde ceannródaíoch a fhaigheann cistiú ó CET, go ndéanfaidh sé dul chun cinn san eolas is ceannródaíche, go réiteoidh sé an bealach le haghaidh torthaí úra agus torthaí gan choinne san eolaíocht agus sa teicneolaíocht, agus le haghaidh réimsí úra den taighde. Dá réir sin, gintear smaointe úrnua a stiúrfaidh an nuálaíocht agus an airgtheacht sa ghnóthas agus a rachaidh i ngleic le dúshláin shochaíocha. Tá tionchar mór struchtúrach ag ERC, lena spreagfar caighdeán an chórais Eorpaigh taighde go mór, de bhreis ar na taighdeoirí agus ar na gníomhaithe a chistíonn sé go díreach. Déanann gníomhaithe agus taighdeoirí a fhaigheann cistiú ó CET sprioc uaillmhianach a leagan síos le haghaidh an taighde cheannródaíoch san Eoraip, ardaíonn siad a phróifíl, agus déanann siad CET níos tarraingtí do na taighdeoirí is fearr ar fud an domhain mar áit oibre agus mar chomhpháirtí oibre. Toisc ardghradam a bheith ag roinnt leo siúd a fhaigheann deontais ó CET, tá an iomaíocht ag éirí níos géire idir ollscoileanna na hEorpa agus eagraíochtaí taighde chun na coinníollacha oibre is tarraingtí a thairiscint do na taighdeoirí is fearr agus is féidir leis cabhrú leo go hindíreach a gcuid láidreachtaí agus laigí a mheasúnú agus athchóirithe a chur i gcrích. Cúngaíodh an bhearna idir feidhmíocht thaighde na Stát Aontaithe agus Ballstáit an Aontais sna deich mbliana ó bunaíodh CET. Cistíonn CET céatadán measartha beag den taighde Eorpach go léir, ach tá tionchar eolaíoch atá díréireach ard aige sin. Tá an meántionchar atá ag luanna an taighde dá dtugann CE tacaíocht ionchomparáide lena bhfuil ag na hollscoileanna taighde ardléannta is fearr den domhan. Tá feidhmíocht thaighde CET go measartha ard nuair a chuirtear i gcomparáid le feidhmíocht an lucht cistiúcháin is mó ar domhan í. Cistíonn CET lear mór den taighde ceannródaíoch ina lán de na réimsí taighde a fuair an líon is mó de luanna, lena náirítear sna réimsí atá ag teacht chun cinn go gasta. Cé go bhfuil cistiúchán ó CET dírithe ar an taighde ceannródaíoch, tugadh amach líon suntasach paitinní dá bharr sin. Mar sin, tá fianaise shoiléir ann go meallann CET taighdeoirí den chéad scoth agus go gcistíonn sé iad trína ghlaonna agus mar gheall ar ghníomhaithe CET tá líon suntasach de na torthaí taighde is tábhachtaí agus is mó tionchar ar fud an domhain sna réimsí atá ag teacht chun cinn agus atá ina gcúis le fionnachtana agus dul chun cinn an-mhór. Tá obair na dtaighdeoirí a fuair deontas ó CET an-idirdhisciplíneach freisin agus oibríonn taighdeoirí a fhaigheann deontais ó CET i gcomhar le taighdeoirí eile go hidirnáisiúnta agus foilsíonn siad a dtorthaí go hoscailte ar fud gach réimse den taighde lena náirítear sna heolaíochtaí sóisialta agus sna daonnachtaí. Tá fianaise ann freisin cheana féin faoin tionchar fadtéarma atá ag deontais ó CET ar ghairmeacha, ar oiliúint a chur ar mhic léinn iardhochtúireachta agus dochtúireachta, infheictheacht dhomhanda agus ardghradam an taighde Eorpaigh a fheabhsú agus ar chórais thaighde náisiúnta trína néifeacht láidir thagarmharcála. Tá tábhacht ar leith le héifeacht na heiseamláire de scothchleachtas dáilte mar gur féidir leis an stádas lena gcuirtear in iúl go bhfuarthas cistiúchán ó CET a bheith ag feidhmiú ina tháscaire níos cruinne ná an taitheantas atá bunaithe ar stádas na ninstitiúidí. Leis sin tá daoine aonair uaillmhianacha, institiúidí, réigiúin agus tíortha in ann an deis a thapú agus na próifílí taighde ina bhfuil siad sách láidir a chur ar scála níos leithne. 1.2.Réimsí idirghabhála 1.2.1.An Eolaíocht Cheannródaíoch Meastar go ndéanfar dul chun cinn san eolaíocht cheannródaíoch de thoradh taighde a chistíonn CET, lena náirítear foilseacháin eolaíocha den cháilíocht is airde, torthaí taighde a bhféadfadh tionchar mór sochaíoch agus geilleagrach a bheith acu agus socróidh CET sprioc shoiléir uaillmhianach don eolaíocht cheannródaíoch ar fud an Aontais, ar fud na hEorpa agus ar bhonn idirnáisiúnta. Is é an aidhm atá le CET timpeallacht níos tarraingtí a chur ar fáil san Aontas Eorpach do na heolaithe is fearr ar domhan agus díreoidh CET ar sprioc intomhaiste chun feabhas a chur ar sciar an Aontais den 1 % de na foilseacháin is mó a luaitear ar domhan, agus díreoidh sé a aird ar chur go suntasach leis an líon taighdeoirí sármhaithe ó lasmuigh den Eoraip a chisteoidh sé. Bronnfar cistiúchán ó CET i gcomhréir leis na prionsabail seanbhunaithe seo a leanas: Is é an barr feabhais eolaíoch an taon chritéar amháin a mheasfar agus deontais ó CET á mbronnadh. Feidhmeoidh CET ar bhonn 'ón mbun aníos' gan aon tosaíochtaí réamhchinntithe a dhéanamh.

Treoirlínte –cistiú fadtéarma a chur ar fáil chun tacú le taighdeoirí den scoth agus lena bhfoirne taighde agus iad i mbun taighde ceannródaíoch, ardghnóthachain/ardriosca; –taighdeoirí a bhfuil smaointe den scoth acu a spreagadh chun an trasdul a dhéanamh chuig obair neamhspleách agus iad ag comhdhlúthú a bhfoireann taighde féin nó a gclár taighde féin; –bealaí úra oibre san eolaíocht a d'fhéadfadh torthaí ceannródaíocha a chruthú, agus a d'fhéadfadh an nuálaíocht tráchtála agus shóisialta atá sa taighde a chistíonn sé a éascú. –taithí agus dea-chleachtais a chomhroinnt le gníomhaireachtaí cistiúcháin réigiúnacha agus náisiúnta chun an tacaíocht do thaighdeoirí den scoth a chur chun cinn; –infheictheacht chlár CE a mhéadú.

1.3.Cur chun feidhme 1.3.1.An Chomhairle Eolaíochta Is ráthóir ar cháilíocht an gníomhaíochta ó thaobh na heolaíochta de í an Chomhairle Eolaíochta agus is aici atá údarás iomlán ar chinntí a dhéanfar faoin gcineál taighde a mhaoineofar. I gcomhthéacs chur chun feidhme an chreata réime agus chun a cúraimí a chur i gcrích, mar a leagtar amach in Airteagal 7, déanfaidh an Chomhairle Eolaíochta an méid seo: (1) Straitéis i leith na heolaíochta: –an straitéis fhoriomlán i leith na heolaíochta do CET a bhunú, i bhfianaise deiseanna eolaíocha agus riachtanais eolaíocha na hEorpa; –an clár oibre a bhunú agus bearta tacaíochta éagsúla CET a cheapadh i gcomhréir leis straitéis eolaíoch; –na tionscnaimh chomhair idirnáisiúnta is gá a bhunú lena náirítear gníomhaíochtaí for-rochtana, chun infheictheacht CET a mhéadú do na taighdeoirí is fearr ón gcuid eile den domhan, i gcomhréir lena straitéis eolaíoch. (2) Bainistiú, faireachán agus rialú cáilíochta ó thaobh na heolaíochta de: –córas athbhreithnithe piaraí den scoth a áirithiú, atá bunaithe ar láimhseáil atá iomlán trédhearcach, cothrom agus neamhchlaonta a dhéanamh ar na tograí trí bhunú seasamh maidir le glaonna ar thograí a chur chun feidhme agus a bhainistiú, critéir mheastóireachta, próisis athbhreithnithe piaraí lena náirítear saineolaithe a roghnú, na modhanna maidir le hathbhreithniú piaraí agus meastóireacht tograí agus na rialacha agus na treoirlínte cur chun feidhme is gá, ar ar a mbonn sin a chinnfear na tograí atá le cistiú faoi mhaoirseacht na Comhairle Eolaíochta; –i gcás gníomhaithe taighde ceannródaíocha a dhéanann CET, ceapfar saineolaithe ar bhonn togra ó Chomhairle Eolaíoch CET; – a áirithiú go gcuirfear deontais ó CET chun feidhme de réir nósanna imeachta simplí trédhearcacha lena ndéantar an fócas a choinneáil ar an mbarr feabhais, an tionscnaíocht a spreagadh agus an tsolúbthacht a chónascadh leis an gcuntasacht trí fhaireachán leanúnach a dhéanamh ar cháilíocht na noibríochtaí agus an chur chun feidhme; –an méid atá bainte amach ag CET agus cáilíocht agus tionchar an taighde arna chistiú ag CET a athbhreithniú agus a mheasúnú agus moltaí maidir le gníomhaithe ceartaitheacha nó gníomhaithe sa todhchaí;

–seasaimh maidir le haon ábhar eile a dhéanfaidh difear dá bhfuil bainte amach ag CET agus don tionchar a bheidh ag gníomhaíochtaí CET agus ar cháilíocht an taighde a chuirfear i gcrích; (3) Cumarsáid agus scaipeadh: –próifíl dhomhanda agus infheictheacht CET a ardú trí ghníomhaíochtaí cumarsáide agus for-rochtana a chur i gcrích, lena náirítear comhdhálacha eolaíocha chun gníomhaíochtaí CET agus an méid atá bainte amach aige agus na torthaí ó thionscadail arna gcistiú ag CET, leis an bpobal eolaíochta, páirtithe leasmhara tábhachtacha agus leis an ngnáthphobal; –dul i gcomhairle, i gcás inarb iomchuí, le pobal na neolaithe, na ninnealtóirí agus na scoláirí, le gníomhaireachtaí cistiúcháin réigiúnacha agus náisiúnta agus le páirtithe leasmhara eile. –tuairisciú go rialta chuig an gCoimisiún faoina gníomhaíochtaí féin. Tabharfar cúiteamh do chomhaltaí na Comhairle Eolaíochta i leith an gcúraimí a chuirfidh siad i gcrích trí bhíthin honararium agus, i gcás i gcás inarb iomchuí, aisíocaíocht speansas taistil agus cothaithe. Beidh Uachtarán CET ina chónaí sa Bhruiséil ar feadh thréimhse an cheapacháin agus tabharfaidh sé formhór a chuid ama do gnó CET. Tabharfar luach saothair dó ar leibhéal atá i gcomhréir le hardbhainistíocht an Choimisiúin agus soláthróidh an struchtúr cur chun feidhme tiomnaithe dó é leis an tacaíocht is gá chun a fheidhmeanna a chur i gcrích. Toghfaidh an Chomhairle Eolaíochta triúr Leas-Chathaoirleach as measc a comhaltaí a thabharfaidh cúnamh don Uachtarán chun ionadaíocht a dhéanamh thar a ceann agus a cuid oibre a eagrú. Féadfar teideal Leas-Chathaoirleach CET a thabhairt orthu freisin. Tabharfar tacaíocht don triúr Leas-Chathaoirleach cúnamh riaracháin áitiúil leordhóthanach ina ninstitiúidí náisiúnta. 1.3.2.An Struchtúr Cur chun Feidhme Tiomnaithe Beidh gach gné de riarachán cur chun feidhme agus feidhmiú an chláir, dá bhforáiltear i gclár oibre CET, faoi chúram an struchtúir chur chun feidhme thiomnaithe. Cuirfidh sé, ach go háirithe, na nósanna imeachta meastóireachta, athbhreithniú piaraí agus próiseas roghnúcháin chun feidhme i gcomhréir leis an straitéis a bunaíodh leis an gComhairle Eolaíochta agus áiritheoidh sé bainistiú airgeadais agus eolaíochta na ndeontas. Tacóidh an struchtúr cur chun feidhme tiomnaithe leis an gComhairle Eolaíochta i gcur i gcrích a cúraimí go léir mar a leagtar amach thuas, lena náirítear a straitéis i leith na heolaíochta a cheapadh, faireachán ar na hoibríochtaí a dhéanamh agus a hathbhreithniú agus a measúnú ar an méid atá bainte amach ag CET mar aon lena gníomhaíochtaí for-rochtana agus cumarsáide, rochtain ar na doiciméid agus ar na sonraí is gá atá ina seilbh a thabhairt agus coinneoidh sé an Chomhairle Eolaíochta ar an eolas faoina ghníomhaíochtaí. D’fhonn idirchaidreamh éifeachtach a áirithiú leis an struchtúr cur chun feidhme faoi cheisteanna straitéiseacha agus oibríochtúla, tionólfaidh bainisteoirí na Comhairle Eolaíochta agus Stiúrthóir an struchtúir cur chun feidhme thiomnaithe cruinnithe maidir le comhordú ar bhonn rialta. An fhoireann a earcófar chun na críche sin, lena náirítear oifigigh ó institiúidí an Aontais Eorpaigh, i gcás inar gá sin, déanfaidh siad CET a bhainistiú agus cuimseofar leis sin na fíor-riachtanais riarachán chun an chobhsaíocht agus an leanúnachas is gá do riarachán éifeachtach a áirithiú. 1.3.3.Ról an Choimisiúin D’fhonn a chuid freagrachtaí a fheidhmiú mar a leagtar amach in Airteagal 6, in Airteagal 7 agus in Airteagal 8 agus i gcomhthéacs a chuid freagrachtaí féin as an mbuiséad a fheidhmiú, déanfaidh an Coimisiún an méid seo: –leanúnachas agus athnuachan na Comhairle Eolaíochta a áirithiú agus tacaíocht a thabhairt do Bhuanchoiste um Shainaithint Comhaltaí chun comhaltaí a shainaithint amach anseo don Chomhairle Eolaíochta; –leanúnachas an struchtúir cur chun feidhme thiomnaithe agus cúraimí agus fhreagrachtaí a tharmligfear chuige a áirithiú, agus tuairimí ón gComhairle Eolaíochta á gcur san áireamh;

–a áirithiú go gcuirfidh an struchtúr cur chun feidhme tiomnaithe raon iomlán a chuid cúraimí agus fhreagrachtaí; –Stiúrthóir agus comhaltaí bainistíochta a bheidh ag an struchtúr cur chun feidhme tiomnaithe a cheapadh, agus tuairimí ón gComhairle Eolaíochta á gcur san áireamh; –a áirithiú go nglacfar in am trátha an clár oibre, na seasaimh maidir leis an modheolaíocht chur chun feidhme agus na rialacha cur chun feidhme is gá, lena náirítear Rialacha CET maidir le tíolacadh [agus Samhail-Chomhaontú Deontais CET], agus na seasaimh atá ag an gComhairle Eolaíochta á gcur san áireamh; –Coiste na gClár a chur ar an eolas ar bhonn rialta faoi chur chun feidhme ghníomhaíochtaí CET agus dul i gcomhairle le Coiste na gClár faoi sin; –ós rud é go bhfuil sé freagrach as cur chun feidhme foriomlán an Chreata réime um Thaighde, déanfaidh sé faireachán ar an struchtúr cur chun feidhme tiomnaithe.



2.Gníomhartha Marie Skłodowska-Curie 2.1.Réasúnaíocht Is é atá ag teastáil ón Eoraip bonn caipitil dhaonna ina bhfuil daoine ardoilte acmhainneacha ag feidhmiú sa taighde agus sa nuálaíocht agus atá in ann dul in oiriúint do réitigh inbhuanaithe ar dhúshláin na todhchaí agus iad a aimsiú go héasca, amhail mórathruithe déimeagrafacha san Eoraip. D’fhonn an barr feabhais a áirithiú, ní mór do thaighdeoirí a bheith soghluaiste, comhoibriú agus eolas a scaipeadh ar fud tíortha, earnálacha agus disciplíní, agus leas a bhaint as an meascán ceart d’eolas agus scileanna chun dul i ngleic le dúshláin shochaíocha agus tacú leis an nuálaíocht. Is lárionad mór eolaíochta í an Eoraip ina bhfuil thart ar 1.8 milliún taighdeoirí ag obair sna mílte ollscoileanna, lárionaid taighde agus cuideachtaí den scoth. Meastar, áfach, go mbeidh ar an Aontas Eorpach oiliúint a chur ar aon mhilliún taighdeoirí nua faoi 2027 agus iad a fhostú chun na spriocanna a bhaint amach atá á leagan amach don infheistíocht mhéadaithe sa taighde agus sa nuálaíocht. Tá an géarghá sin le feiceáil san earnáil neamh-acadúil. Ní mór don Aontas a chuid iarrachtaí a threisiú chun níos mó ban agus fear óg a mhealladh chuig gairm sa taighde, taighdeoirí ó thríú tíortha a mhealladh, a thaighdeoirí féin a choinneáil agus taighdeoirí Eorpacha atá ag obair in áiteanna eile a thabhairt ar ais chun na hEorpa. Ina theannta sin, d’fhonn barr feabhais a scaipeadh ar bhonn níos leithne, ní mór na cúinsí ina bhfuil taighdeoirí ag feidhmiú a fheabhsú a thuilleadh sa An Limistéar Taighde Eorpach (LTE). I ndáil leis an méid sin, is gá naisc níos láidre go háirithe le Limistéar Eorpach an Oideachais (LEO), Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE), agus Ciste Sóisialta na hEorpa (CSE+). Is féidir aghaidh a thabhairt ar na dúshláin sin ar leibhéal an Aontais ar an dóigh is fearr mar gheall ar a ngné córasach agus mar gheall ar an iarracht idir tíortha is gá chun iad a réiteach. Dírítear le gníomhartha Marie Skłodowska-Curie (GMSC) ar thaighde den scoth atá go hiomlán 'ón mbun aníos', oscailte d’aon réimse sa taighde agus sa nuálaíocht idir taighde bunúsach agus roghnú seirbhísí ar an margadh agus seirbhísí nuálaíochta. Áirítear orthu sin réimsí taighde a chumhdaítear faoin gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh agus faoin gConradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach (Euratom). Má thagann riachtanais shonracha chun cinn agus má bhíonn foinsí breise cistiúcháin ar fáil, féadfaidh gníomhartha Marie Skłodowska-Curie díriú ar ghníomhaíochtaí áirithe maidir le dúshláin shonracha (lena náirítear misin shainaitheanta), cineálacha taighde agus institiúidí nuálaíochta, nó láithreacha geografacha chun freagairt d'éabhlóid riachtanais na hEorpa i ndáil le scileanna, oiliúint taighde, forbairt gairme agus comhroinnt eolais. Is iad gníomhartha Marie Skłodowska-Curie an phríomhionstraim ar leibhéal an Aontais chun taighdeoirí a mhealladh ó thríú tíortha chuig an Eoraip, atá ina chabhair mhór don chomhar domhanda sa taighde agus sa nuálaíocht dá réir sin. De réir na fianaise, ní amháin go bhfuil tionchar dearfach ag gníomhartha Marie Skłodowska-Curie ar dhaoine aonair, eagraíochtaí, agus ar leibhéal an chórais, ach go soláthraíonn siad torthaí taighde ceannródaíocha a bhfuil tionchar mór acu agus go gcabhraíonn siad go mór le dul i ngleic le dúshláin shochaíocha agus straitéiseacha freisin san am céanna. Tá rath ar an infheistíocht fhadtéarma a chuirtear i ndaoine, mar a léirítear le líon buaiteoirí Dhuais Nobel a bhíodh ina niarchomhaltaí nó ina niarstiúrthóirí de chuid Ghníomhartha Marie Skłodowska-Curie. Tríd an iomaíochas taighde domhanda i measc eolaithe agus i measc eagraíochtaí óstacha ón dá earnáil idir acadúil agus neamh-acadúil araon, agus trí eolas ardcháilíochta a chruthú agus a chomhroinnt ar fud tíortha, earnálacha agus disciplíní, cabhraíonn Gníomhartha Marie Skłodowska-Curie go sonrach le cuspóirí an chláir oibre ‘poist, fás agus infheistíocht’, Straitéis Dhomhanda an Aontais agus le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe. Rannchuidíonn Gníomhartha Marie Skłodowska-Curie leis an Limistéar Taighde Eorpach ar bhonn níos éifeachtaí, níos iomaíche agus níos tarraingtí ar fud an domhain. Is féidir an méid sin a bhaint amach trí dhíriú ar ghlúin nua de thaighdeoirí ardoilte agus tacaíocht a thabhairt do thaighdeoirí tréitheacha atá ag teacht chun cinn ar fud an Aontais agus lasmuigh de; trí scaipeadh agus cur i bhfeidhm eolas agus smaointe nua i leith beartais, geilleagar agus sochaí na hEorpa a chothú, inter alia trí chumarsáid eolaíochta agus bearta for-rochtana poiblí feabhsaithe; trí chomhordú a éascú idir eagraíochtaí déanta taighde; agus trí thionchar struchtúraithe suntasach ar LTE, margadh saothair oscailte a chur chun tosaigh agus caighdeáin a shocrú faoi oiliúint ardcháilíochta, cúinsí fostaíochta tarraingteacha agus earcaíocht oscailte le haghaidh na dtaighdeoirí uile. 2.2.Réimsí Idirghabhála 2.2.1.Barr Feabhais a Chothú trí Shoghluaisteacht Taighdeoirí thar Theorainneacha, Earnálacha agus Disciplíní

Ní mór don Aontas Eorpach a bheith ina phointe tagartha do thaighde den scoth agus a bheith tarraingteach mar sin do na taighdeoirí is mó a bhfuil an-ghealladh fúthu, taighdeoirí Eorpacha nó taighdeoirí neamh-Eorpacha araon, i ngach céim den ghairm atá acu. Is féidir an méid sin a bhaint amach trína chur ar chumas taighdeoirí agus do bhaill foirne a bhaineann leis an taighde gluaiseacht agus comhoibriú idir tíortha, earnálacha agus disciplíní agus, dá bhrí sin, leas a bhaint as oiliúint ardcháilíochta agus deiseanna gairme. Éascófar leis sin taighdeoirí a bheith ag gluaiseacht ó phost amháin go post nua sa ghairm atá acu sna dá earnáil idir acadúil agus neamh-acadúil agus spreagfar gníomhaíocht fiontraíochta chomh maith. Treoirlínte –Taithí de bharr na soghluaisteachta laistigh den Eoraip nó lasmuigh di do na taighdeoirí is fearr nó a bhfuil an-ghealladh fúthu beag beann ar a náisiúntacht chun dul i mbun taighde den scoth agus na scileanna agus an ghairm atá acu a fhorbairt sna dá earnáil idir acadúil agus neamh-acadúil. 2.2.2.Scileanna nua a chothú trí Oiliúint den scoth a chur ar Thaighdeoirí Is gá don Aontas Eorpach bonn acmhainní daonna atá láidir, acmhainneach agus cruthaitheach, agus an meascán ceart de scileanna a bheith ar fáil dó chun riar do riachtanais mhargadh saothair na todhchaí, chun a bheith nuálach agus chun eolas agus smaointe a thiontú ina dtáirgí agus seirbhísí ar mhaithe le leas geilleagrach agus sóisialta. Is féidir an méid sin a bhaint amach trí oiliúint a chur ar thaighdeoirí chun a gcroí-inniúlachtaí taighde a fhorbairt a thuilleadh agus a scileanna inaistrithe a fheabhsú, amhail meon cruthaitheach fiontraíochta. Dá bharr sin, beidh siad in ann aghaidh a thabhairt ar dhúshláin dhomhanda san am i láthair agus san am atá amach romhainn, agus feabhas a chur ar na hionchais ghairmréime atá acu agus ar a bpoitéinseal nuálaíochta. Treoirlínte –Cláir oiliúna chun scileanna éagsúla a bhaineann le dúshláin dhomhanda san am i láthair agus san am atá amach romhainn a thabhairt do thaighdeoirí. 2.2.3.Caipiteal daonna a Neartú agus Forbairt Scileanna ar fud an Limistéir Thaighde Eorpaigh Chun barr feabhais a chothú, comhordú a chur chun cinn idir eagraíochtaí déanta taighde agus éifeacht dhearfach struchtúraithe a chruthú, ní mór caighdeáin oiliúna ardcháilíochta, dálaí maithe oibre agus forbairt éifeachtach ghairmréime a chur ar fáil níos leithne ar fud an Limistéir Thaighde Eorpaigh. Cabhróidh sé sin le cláir agus córais oiliúna thaighde a nuachóiriú agus a fheabhsú agus cuirfidh sé lena tharraingtí agus a bheidh institiúidí ar fud an domhain. Treoirlínte –Cláir oiliúna chun barr feabhais a chothú agus na cleachtais is fearr a leathadh ar fud institiúidí agus córas taighde agus nuálaíochta; –Comhordú, eolas a chur ar fáil agus a scaipeadh laistigh den Aontas agus le tríú tíortha. 2.2.4.Feabhas a chur ar Shineirgíochtaí agus iad a Éascú Ní mór sineirgíochtaí idir córais an taighde agus na nuálaíochta agus cláir ar leibhéal an Aontais, ar an leibhéal réigiúnach agus náisiúnta a neartú go mór. Is féidir an méid sin a ghnóthú go háirithe trí shineirgíochtaí agus trí chomhlántachtaí le codanna eile d’Fhís Eorpach amhail an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht (EIT) agus le cláir eile an Aontais, go sonach CFRE agus CSE+, lena náirítear trí bhíthin Séala Barr Feabhais. Treoirlínte –Cláir oiliúna agus tionscnaimh chomhchosúla maidir le forbairt gairmréimeanna taighde dá dtugtar tacaíocht ó fhoinsí cistiúcháin poiblí nó príobháideacha comhlántacha ar leibhéal réigiúnach, náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais.

2.2.5.For-rochtain Phoiblí a Chur chun Cinn Ní mór an fheasacht faoi ghníomhaíochtaí an chláir agus aitheantas an phobail do thaighdeoirí a fheabhsú ar fud an Aontais agus lasmuigh de, chun próifíl phoiblí Ghníomhartha Marie Skłodowska-Curie agus chun tuiscint níos fearr a thabhairt ar an tionchar a bheidh ag obair na dtaighdeoirí ar shaol laethúil na saoránach, agus chun daoine óga a spreagadh le dul i mbun gairmeacha sa taighde. Is féidir an méid sin a bhaint amach trí eolas agus cleachtais a scaipeadh, a úsáid agus a leathadh. Treoirlínte –Tionscnaimh for-rochtana poiblí chun an pobal a spreagadh spéis a chur i ngairmeacha sa taighde, go háirithe daoine óga; –Gníomhaíochtaí cur chun cinn chun próifíl dhomhanda, infheictheacht agus feasacht faoi Ghníomhartha Marie Skłodowska-Curie a ardú. –Eolas a scaipeadh agus a bhraisliú trí chomhar trastionscadail agus trí ghníomhaíochtaí líonraithe eile amhail seirbhís alumni.



3.BONNEAGAIR THAIGHDE 3.1.Réasúnaíocht Soláthraíonn bonneagair thaighde den chineál is úire seirbhísí lárnacha do phobail taighde agus nuálaíochta, a bhfuil ról ríthábhachtach acu na teorainneacha eolais a shíneadh. Is cuidiú é tacú le bonneagair thaighde ar leibhéal an Aontais Eorpaigh chun an bhearna a chúngú ina lán cásanna ina bhfuil na bonneagair thaighde náisiúnta scaipthe ar fud na háite agus pócaí barrfheabhais eolaíoch thall is abhus agus is cuidiú é freisin dul i ngleic le chomh híseal agus an chúrsaíocht eolais ar fud na stórtha sonraí. Is é an cuspóir foriomlán bonneagair taighde inbhuanaithe den scoth a chothú san Eoraip ar bonneagair iad atá oscailte agus inrochtana do gach taighdeoir san Eoraip agus lasmuigh de, agus leas iomlán a bhain as acmhainneacht na mbonneagar sin dul chun cinn agus nuálaíocht a dhéanamh san eolaíocht. Is iad na cuspóirí lárnacha ilroinnt éiceachóras an taighde agus na nuálaíochta a laghdú, dúbailt na niarrachtaí a sheachaint, agus comhordú a dhéanamh ar bhealach níos fearr ar fhorbairt agus ar úsáid na mbonneagar taighde. Tá sé ríthábhachtach tacú le rochtain oscailte ar bhonneagair thaighde do na taighdeoirí Eorpacha uile mar aon le rochtain mhéadaithe ar acmhainní taighde digiteacha, tríd an Néal Eorpach maidir leis an Eolaíocht Oscailte (EOSC) (dá ngairtear 'EOSC’ anseo feasta), go sonrach ag dul i ngleic le húsáid fho-optamach a bhaint as an eolaíocht oscailte agus as cleachtais na sonraí oscailte. Ar an gcuma chéanna, is gá don Aontas Eorpach dul i ngleic leis an méadú tapa atá ag teacht ar an iomaíocht dhomhanda chun daoine tréitheacha a aimsiú trí bhíthin taighdeoirí tríú tíortha a mhealladh chun a bheith ag obair i mbonneagair thaighde Eorpacha den chéad scoth. Is cuspóir mór é freisin cur le hiomaíochas an tionscail Eorpaigh, ag tacú le teicneolaíochtaí agus seirbhísí lárnacha a bhaineann le bonneagair thaighde agus lena núsáideoirí agus, dá bhrí sin, ag cur feabhas ar na dálaí maidir le réitigh nuálacha a sholáthar. Chuidigh creataí réime san am a chuaigh thart go mór le húsáid níos éifeachtúla agus níos éifeachtaí a bhaint as bonneagair náisiúnta agus forbairt a dhéanamh freisin ar chur chuige comhleanúnach straitéiseach i leith beartais a cheapadh do bhonneagair thaighde uile-Eorpacha i gcomhar leis an bhFóram Straitéiseach Eorpach um Bonneagair Thaighde. Baineadh buntáistí soiléire as an gcur chuige straitéiseach sin, lena náirítear dúbailt na niarrachtaí a laghdú agus úsáid fhoriomlán a bhaint as acmhainní ar bhealach níos éifeachtúla agus as próisis agus nósanna imeachta maidir le caighdeánú chomh maith. An ghníomhaíocht dá tugtar tacaíocht ón Aontas, soláthróidh sí breisluach tríd an méid seo: bonneagair thaighde atá ann faoi láthair a chomhdhlúthú agus a optamú in éineacht le hiarrachtaí chun bonneagair nua fhorbairt; an Néal Eorpach maidir leis an Eolaíocht Oscailte a bhunú mar thimpeallacht éifeachtach intomhaiste inbhuanaithe don taighde sonraíbhunaithe; an taighde náisiúnta agus réigiúnach agus líonraí oideachais a idirnascadh, bonneagar líonraí ardchumais do mhéideanna ollmhóra sonraí agus rochtain ar acmhainní digiteacha thar theorainneacha agus thar fhóireacha fearainn a fheabhsú agus a dhaingniú; bacainní a shárú lena gcuirtear cosc ar na foirne taighde is fearr rochtain a fháil ar na seirbhísí bonneagar taighde is fearr san Aontas; féidearthachtaí nuálaíochta na mbonneagar taighde a chothú atá dírithe ar an bhforbairt teicneolaíochta agus ar an gcomhnuálaíocht agus úsáid mhéadaithe á baint ag an earnáil thionsclaíoch as bonneagair thaighde. Agus ní mór an ghné idirnáisiúnta de bhonneagair thaighde an Aontais a threisiú, ag cothú comhordú níos láidre le bonneagair thaighde idirnáisiúnta agus le rannpháirtíocht idirnáisiúnta sna bonneagair thaighde Eorpacha ar mhaithe le comhshochar. Beidh rannchuidiú sna gníomhaíochtaí do na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe (SFI) éagsúla amhail na spriocanna seo: SFI 3 – Sláinte Mhaith agus Saol Folláin do na Daoine; SFI 7 – Fuinneamh Inacmhainne agus Glan; SFI 9 – Nuálaíocht an Tionscail agus Bonneagar; SFI 13 – Gníomhú ar son na hAeráide. 3.2.Réimsí idirghabhála 3.2.1.Creat na mBonneagar Taighde Eorpach a Chomhdhlúthú Tá tábhacht ar leith le bunú, feidhmiú agus inbhuanaitheacht fhadtéarma na mbonneagar taighde arna sainaithint ag an bhFóram Straitéiseach Eorpach um Bonneagair Thaighde don Aontas |Eorpach chun a áirithiú go mbeidh sé ar thús cadhnaíochta ó thaobh taighde de, go gcuirfear eolas nua ar fáil, go mbainfear úsáid as an eolas sin agus go mbeidh iomaíochas ag a chuid tionscal. Ba cheart don Néal Eorpach maidir leis an Eolaíocht Oscailte a bheith ag feidhmiú ina chainéal éifeachtach cuimsitheach chun seirbhísí bonneagar taighde a sholáthar agus ba cheart dó an chéad ghlúin eile de sheirbhísí sonraí le haghaidh mórshonraí eolaíochta a chruinniú, a stóráil, a phróiseáil (e.g. anailísíocht, ionsamhlúchán, seirbhísí maidir le léirshamhlú) agus a chomhroinnt a sholáthar do lucht taighde na hEorpa. Ba cheart don Néal Eorpach maidir leis an Eolaíocht Oscailte rochtain ar an gcuid is mó de shonraí arna nginiúint agus arna gcruinniú le bonneagair thaighde agus acmhainní eacsascálaithe atá á núsáid faoin mBonneagar Sonraí Eorpach a thabhairt do thaighdeoirí san Eoraip agus do na córais ríomhaireachta ardfheidhmíochta freisin.

Nascfar an líonra taighde agus oideachais uile-Eorpach le chéile agus cuirfear cianrochtain ar bhonneagair thaighde agus acmhainní taighde ar fáil, trí idirnascacht idir ollscoileanna, institiúidí taighde agus pobail taighde agus nuálaíocht ar leibhéal an Aontais Eorpaigh a sholáthar mar aon le naisc le líonraí comhpháirtithe eile ar fud an domhain a sholáthar. Treoirlínte –Saolré bhonneagar taighde uile-Eorpach trí bhonneagair thaighde nua a dhearadh; a gcéim ullmhúcháin agus cur chun feidhme, a bhfeidhmíocht luathchéime lena gcomhlánaítear foinsí cistiúcháin eile, mar aon leis an éiceachóras bonneagar taighde a dhaingniú agus a optamú trí bhíthin faireachán a dhéanamh ar mhórthionscadail an Fhóraim Straitéisigh Eorpaigh um Bonneagair Thaighde agus comhaontuithe seirbhíse, éabhlóidí, cumaisc nó díchoimisiúnú bonneagar taighde uile-Eorpach a éascú; –An Néal Eorpach maidir leis an Eolaíocht Oscailte, lena náirítear: inscálaitheacht agus inbhuanaitheacht an chainéil rochtana; acmhainní Eorpacha, náisiúnta, réigiúnacha agus idirinstitiúideacha a chónaidhmiú ar bhonn éifeachtach; a éabhlóid theicniúil agus beartais chun déileáil le riachtanais agus ceanglais nua taighde (e.g. tacair sonraí íogaire a úsáid, príobháideacht ina dhearadh); idir-inoibritheacht sonraí agus comhlíonadh i gcomhréir le prionsabail FAIR (findability, accessibility, interoperability agus reusability); agus bonn leathan úsáideoirí; –An líonra taighde agus oideachais uile-Eorpach, a chuireann taca faoin Néal Eorpach maidir leis an Eolaíocht Oscailte agus faoin mBonneagar Sonraí Eorpach, lenar féidir seirbhísí sonraí/ríomhaireachta ardfheidhmíochta i dtimpeallacht néalbhunaithe atá in ann déileáil le tacair sonraí ollmhóra agus próisis ríomhaireachta ollmhóra a sholáthar. 3.2.2.Bonneagair Thaighde a Oscailt, a Chomhtháthú agus a Idirnascadh Cuirfear feabhas suntasach ar chreat an taighde trí bhíthin oscailteacht do bhonneagair thaighde idirnáisiúnta, náisiúnta agus réigiúnacha le haghaidh na dtaighdeoirí Eorpacha uile a áirithiú agus a seirbhísí a lánpháirtiú, i gcás inar gá, ionas go ndéanfar dálaí rochtana a chomhchuibhiú, soláthar seirbhísí a fheabhsú agus a mhéadú agus straitéis chomhchoiteann a spreagadh i leith comhpháirteanna ardteicneolaíochta agus seirbhísí ardfhorbartha trí ghníomhaithe nuálacha. Treoirlínte –Líonraí lena dtugtar lucht cistiúcháin náisiúnta agus réigiúnach na mbonneagar taighde le chéile chun rochtain thrasteoranta taighdeoirí a chomhchistiú; –Líonraí de bhonneagair thaighde uile-Eorpacha, náisiúnta agus réigiúnacha lena dtugtar aghaidh ar dhúshláin dhomhanda chun rochtain a thabhairt do thaighdeoirí mar aon le seirbhísí na mbonneagar a chomhchuibhiú agus a fheabhsú; –Líonraí lánpháirtithe de bhonneagair thaighde chun straitéis/treochlár comhchoiteann a cheapadh agus a chur chun feidhme le haghaidh forbairt theicneolaíoch is gá chun a seirbhísí a fheabhsú i gcomhpháirtíocht leis an tionscal; mar aon le comhpháirteanna ardteicneolaíochta i réimsí amhail ionstraimíocht eolaíoch; agus an tionscal a spreagadh le bonneagair thaighde a úsáid, e.g. mar shaoráidí tástála turgnamhaí. 3.2.3.An beartas Eorpach maidir le Bonneagar Taighde agus an Comhar Idirnáisiúnta a Threisiú Ní mór tacaíocht a thabhairt le go mbeidh lucht déanta beartas, comhlachtaí cistiúcháin nó grúpaí comhairleacha amhail an Fóram Straitéiseach Eorpach um Bonneagair Thaighde don Aontas Eorpach ag seasamh le chéile chun straitéis chomhleanúnach fhadtéarma san Aontas Eorpach i leith bonneagair thaighde a cheapadh agus a chur chun feidhme. Ar an gcaoi chéanna, leis an tacaíocht a thugtar don chomhar straitéiseach idirnáisiúnta neartófar seasamh na mbonneagar taighde Eorpach ar an leibhéal idirnáisiúnta, lena náiritheofar an líonrú domhanda agus an idir-inoibritheacht agus an rochtain a bheidh acu. Treoirlínte –Suirbhé, faireachán agus measúnú a dhéanamh ar bhonneagair thaighde ar leibhéal an Aontais Eorpaigh, mar aon le staidéir bheartas, cumarsáid agus gníomhaíochtaí oiliúna, gníomhaithe maidir le comhar idirnáisiúnta na mbonneagar taighde, agus gníomhaíochtaí sonracha comhlachtaí beartas agus comhairleacha ábhartha.

4. COLÚN II

NA DÚSHLÁIN DHOMHANDA AGUS AN tIOMAÍOCHAS TIONSCLAÍOCH Cuid mhór de na dúshláin atá roimh an Aontas Eorpach, is dúshláin dhomhanda iad chomh maith. Tá castacht as cuimse ag baint leis na fadhbanna atá ann, agus is fadhbanna iad ar scála thar a bheith mór, agus an tairgead a bheidh ann i gcoinne na bhfadhbanna seo, mar aon leis na hacmhainní agus an dua a dtiocfaidh réitigh astu, caithfidh siad sin a bheith inchurtha leis na fadhbanna féin. Seo go beacht na réimsí ina gcaithfidh an tAontas Eorpach obair as lámha a chéile; go cliste, solúbtha, comhshnaidhmthe chun sochair agus chun tairbhe ár gcuid saoránach. Is mó tionchar a bheidh ann ach gníomhaíochtaí a ailíniú le náisiúin agus le réigiúin eile ar fud an domhain faoi chomhar idirnáisiúnta ar scála nach bhfacthas cheana de réir mar atá tásc air sna Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe agus i gcomhaontú Phárais faoi chúrsaí aeráide. Agus an comhleas mar bhunús leis, tabharfar cuireadh do chomhpháirtithe ar fud an domhain obair i gcomhar leis an Aontas Eorpach mar dhlúthchuid den taighde agus den nuálaíocht ar son na hinbhuanaitheachta. An taighde agus an nuálaíocht, sin dhá ní is cúis go mór leis an bhfás inbhuanaithe agus leis an iomaíochas tionsclaíoch, agus beidh baint acu leis an réiteach a aimseofar ar fhadhbanna na linne, agus le deireadh a chur chomh tapa agus is féidir leis an drochnós contúirteach atá ann faoi láthair deiseanna nua gnó a bhaint as an gceangal idir an fhorbairt eacnamaíoch, úsáid na nacmhainní nádúrtha sóisialta, agus ceisteanna sóisialta. Rachaidh sé chun tairbhe don Aontas Eorpach a bheith ina úsáideoir agus ina tháirgeoir teicneolaíochtaí agus tionscal, agus is dea-shampla a bheidh ann den chaoi a bhféadfaidh an tsochaí agus an eacnamaíocht feidhmiú agus forbairt ach iad a bheith nua-aoiseach, tionsclaíoch, inbhuanaithe, cuimsitheach, oscailte agus daonlathach. Tá méadú ar líon na samplaí a bheidh ann amach anseo den rud is eacnamaíocht thionsclaíoch inbhuanaithe ann, samplaí eacnamaíoch-comhshaoil-sóisialta, agus déanfar iad sin a chothú agus a chur chun ratha, pé acu de na nithe seo a leanas atá i gceist leo: sláinte agus saol folláin do chách; nó sochaithe athléimneacha, cuimsitheacha, sábháilte; nó shoghluaisteacht agus fuinneamh glan a bheidh á chur ar fáil; nó eacnamaíocht agus sochaí dhigiteach; nó tionscal trasdisciplíneach, cruthaitheach; nó an réiteach a bheidh bunaithe ar an spás, ar an bhfarraige nó ar an talamh; nó an réiteach ar fhadhbanna bia agus cothabhála; an úsáid inbhuanaithe a bhainfear as acmhainní nádúrtha, cosaint na haeráide agus an oiriúint don aeráid, rudaí a chuirfidh leis an saibhreas san Eoraip agus a mbeidh poist ar chaighdeán níos airde á dtairiscint dá mbarr. Beidh tábhacht ar leith ag baint leis an gclaochlú tionsclaíoch. An taighde agus an nuálaíocht atá faoin gcolún seo de chuid an chláir Fís Eorpach, tá cnuasaigh gníomhaíochtaí á ndéanamh díobh. In áit féachaint ar earnálacha éagsúla ceann ar cheann, is é sprioc atá ag na hinfheistíochtaí ná dul le féith na hinbhuanaitheachta chun athruithe sistéamacha a chur i gcion ar an tsochaí agus ar an eacnamaíocht atá againn. Ní tharlóidh seo ach amháin má chuireann na páirtithe ar fad rompu, idir phríobháideach agus phoiblí, an taighde agus an nuálaíocht a dhearadh agus a chruthú as lámha a chéile; leis na húsáideoirí deiridh, na heolaithe, lucht teicneolaíochta, na táirgeoirí, na gnólachtaí, lucht oideachais, na saoránaigh, agus eagraíochtaí de chuid na sochaí sibhialta a thabhairt le chéile. Dá bhrí sin, ní rud le haghaidh aon tacar páirtithe amháin atá i gceann ar bith de na cnuasaigh théamacha. Mar chuid den chomhbheartas chun cinnireacht thionsclaíoch an Aontais Eorpaigh a chur cinn, déanfaidh na cnuasaigh sin teicneolaíochtaí cumasacha a fhorbairt, eochairtheicneolaíochtaí digiteacha atá ag teacht chun cinn, agus cuirfidh siad na teicneolaíochtaí sin i bhfeidhm. Sa chás inarb iomchuí sin, úsáidfear faisnéis agus seirbhísí spás-chumasaithe an Aontais Eorpaigh. Beidh tacaíocht ann leis an teicneolaíocht a thabhairt ón tsaotharlann go dtí an margadh, agus le cláir a dhéanamh idir línte píolóta, thaispeántóirí, agus bhearta le cur le héileamh an mhargaidh ar an teicneolaíocht, agus le gealltanais bhreise a mhealladh ón earnáil phríobháideach. Déanfar na sineirgíochtaí le cláir eile a uasmhéadú. De bharr na gcnuasach, tiocfaidh nuálaíocht úrnua ar an bhfód go tapa ar fud an Aontais Eorpaigh, trí bhíthin raon leathan gníomhaíochtaí a bheidh i gcorp na hoibre féin, idir chumarsáid, dhíscaoileadh agus shaothrú