Foilsiú iarratais ar ainm a chlárú de bhun Airteagal 50(2)(a) de Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le scéimeanna cáilíochta do tháirgí talmhaíochta agus do bhia-earraí

(2022/C 115/10)

Leis an bhfoilseachán seo, tugtar an ceart cur i gcoinne an iarratais de bhun Airteagal 51 de Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (1) laistigh de 3 mhí ó dháta an fhoilseacháin seo.

DOICIMÉAD AONAIR

“Derecske alma”

Uimh. AE: PGI-HU-02586 – 4 Meán Fómhair 2019

STFC ( ) TGFC (X)

1. Ainm TGF

“Derecske alma”

2. Ballstát nó Tríú Tír

An Ungáir

3. Tuairisc ar an táirge talmhaíochta nó ar an mbia-earra

3.1. Cineál táirge

Aicme 1.6: Torthaí, glasraí agus gránaigh úra nó phróiseáilte

3.2. Tuairisc ar an táirge lena mbaineann an t-ainm in (1)

Féadfar an tásc geografach faoi chosaint “Derecske alma” a úsáid le haghaidh úlla a íosfar agus iad úr i leith chineálacha Braeburn, Gala, Golden Delicious Reinders, Granny Smith, Jonagold, Idared, Pinova agus Topaz de chuid an speiceas Malus domestica agus gach cineál eile den toradh a fhástar sa limistéar geografach, ar cineálacha iad a bhaineann amach na saintréithe cáilíochta seo a leanas:

— Cion cailciam: méid íosta. 75 mg/kg

— Cion maignéisiam: méid íosta. 75 mg/kg

— Teinne an bhia: 6.5–7.5 kg/cm2

— Aigéadacht arna cur in iúl mar aigéad malach: 2–4.1 g/kg

— Leibhéal siúcra: méid íosta 10° Brix (Gala, Golden Delicious Reinders, Jonagold, Pinova, Granny Smith, Braeburn); méid íosta 8° Brix (Idared, Topaz);

— Cion siúcra/aigéid: méid íosta 28 (Gala, Golden Delicious Reinders, Jonagold, Pinova); méid uasta 24 (Braeburn, Granny Smith, Idared, Topaz).

— Méid: trastomhas ó 65 go 85 mm (ag brath ar an gcineál)

— Tá cion ard cailciam ag bia “Derecske alma” agus tá sé an-teann dá réir sin. Ciallaíonn sin go bhfuil na húlla an-úrbhriosc agus gur féidir iad a stóráil ar feadh tréimhsí fada.

— Mar gheall ar an gcion ard siúcra agus an aigéadacht íseal atá ann, tá blas beagáinín milis ar “Derecske alma”.

Ag brath ar an gcineál áirithe, tá craiceann soiléir ar “Derecske alma” atá an-bhuí go deo (Golden Delicious Reinders, Gala, Pinova, Topaz), an-dearg go deo (Braeburn, Idared, Jonagold) nó an-ghlas go deo (Granny Smith).

3.3. Beatha (maidir le táirgí de thionscnamh ainmhíoch amháin) agus amhábhair (maidir le táirgí próiseáilte amháin)

—

3.4. Céimeanna sonracha sa táirgeadh nach mór a thógáil sa limistéar geografach sainithe

Ní mór “Derecske alma” a fhás agus a bhuaint sa limistéar geografach arna sonrú i bpointe 4 agus sa limistéar sin amháin.

3.5. Rialacha sonracha maidir le slisniú, grátáil, pacáistiú etc. an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

—

3.6. Rialacha sonracha maidir le lipéadú an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

—

4. Sainmhíniú achomair ar an limistéar geografach

Fástar “Derecske alma” laistigh de theorainneacha riaracháin bhaile Derecske agus shráidbhailte Sáránd, Hajdúbagos, Konyár agus Tépe i gContae Hajdú-Bihar.

5. Nasc leis an limistéar geografach

Tá nasc “Derecske alma” leis an limistéar geografach bunaithe ar cháilíocht.

Tagann na coinníollacha ithreach agus aeráide i réigiún Derecske agus eolas an duine le chéile chun ardchaighdeán “Derecske alma” a tháirgeadh.

Tá bia “Derecske alma”, a bhfuil cion ard cailciam (méid íosta 75 mg/kg) agus maignéisiam (min. 75 mg/kg) ann, teann (6.5–7.5 kg/cm2) agus tá blas beagáinín milis air mar gheall ar a aigéadacht íseal, arna cur in iúl mar aigéad malach (2–4.1 g/kg), agus ar a chion ard siúcra (méid íosta. 8 nó 10° Brix, ag brath ar an gcineál). Tá dath geal soiléir ar a gcraiceann freisin, dath a bhraitheann ar an gcineál. Tá na saintréithe sin iontu de bharr na bhfachtóirí nádúrtha sonracha a bhaineann leis an limistéar geografach agus na scileanna daonna.

Is machaire glárach limistéar táirgeachta “Derecske alma” atá clúdaithe le láib lóis in oirthear an Mhachaire Mhóir. Tá cineál ithreach seornaiseoim lóis ann, le ciseal carbónáite sna leibhéil is doimhne, rud a chiallaíonn go bhfuil an ithir beagán alcaileach. De bharr an chisil carbónáite sin, tá soláthar maith cailciam, maignéisiam agus fosfair ann. Bíonn rath ar fhréamhacha an chrainn torthaí san ithir lóis atá measartha méith ó thaobh an húmais de, nach bhfuil rótheann agus atá beagán gainmheach, ar ithir í a théann go furasta, a bhfuil airíonna maithe iontu maidir le bainistiú uisce agus ina bhfuil barrithir dhomhain le huigeacht ghrabhrógach. Tá soláthar ocsaigine na hithreach foirfe le haghaidh crainn úll.

Tá aeráid ilchríochach thirim le teochtaí measartha te ag an limistéar geografach iomlán. Tá líon ard uaireanta gréine go bliantúil, idir 1, 960 uair agus 2, 000 uair.

Is é 10–11 °C an mheánteocht bhliantúil. Is é 17 °C an mheánteocht sa séasúr fáis. De bharr tionchair aeráide ilchríochacha, is saintréith de chuid an limistéir táirgeachta torthaí luaineachtaí arda teochta laethúla, go háirithe le linn thréimhse an tsamhraidh. Le blianta beaga anuas, bhí luaineacht sa teocht laethúil le linn mhíonna an tsamhraidh idir 7 °C agus 17 °C.

Tá tionchar cinntitheach ag scileanna daonna ar cháilíocht na n-úll i saothrú “Derecske alma”. Leantar an chéad bhearradh le bearradh fréimhe i mí an Mhárta/ mí Aibreáin. 2 sheachtain roimh an mbuaint, déantar prúnáil ghlas ar na crainn.

Tá an córas uiscithe silte dírithe ar bhealach lena dtugtar méideanna beaga d’uisce atá beagán alcaileach le cion salainn íseal atá tuaslagtha do fhréamhacha na gcrann go rialta. Ós rud é nach bhfuil an t-uisce ach sáithithe go páirteach, tuaslagtar cion ard cailciam agus maignéisiam na hithreach níos fusa, lena gcumasaítear don chrann úll na cothaitheacha sin a shú agus a úsáid go réidh. Mar thoradh air sin, tá cion ard maignéisiam agus cailciam in “Derecske alma”.

A bhuí leis an gcion ard cailciam atá ann, tá bia teann úrbhriosc ag “Derecske alma” agus is féidir é a stóráil ar feadh tréimhsí fada dá bhrí sin gan cur isteach mórán ar a cháilíochtaí nádúrtha.

Cabhraíonn an cion ard maignéisiam san ithir le sú isteach fosfair freisin, lena dtugtar soláthar fuinnimh leordhóthanach don chrann.

Le soláthairtí maithe maignéisiam agus fosfair, tá córas fréimhe ag an gcrann atá forbartha go maith, rud a chabhraíonn le hionchorprú an chailciam sna húlla. Tá fás na gcrann i bhfad níos comhchuí de bharr an chórais fréimhe atá forbartha go maith, struchtúr na hithreach agus bearradh fréimhe. Déantar an cóimheas idir duilleoga agus torthaí a optamú le bearradh, agus cabhraítear le cothromú na táirgeachta dá bhrí sin. Cuireann na fachtóirí sin le cáilíochtaí torthaí atá níos fearr ná an meán a bhaint amach.

Leis an ithir a bhfuil cion ard maignéisiam inti, tugtar soláthar ard maignéisiam don chrann, agus, anuas ar an líon ard uaireanta gréine, rannchuidíonn sin le fótaisintéis ghníomhach. Dá bhrí sin, cuirtear táirgeacht siúcra chun cinn, rud a mhéadaíonn an cion siúcra sna húlla.

Ós rud é go dtiteann na teochtaí le linn na hoíche go mór le linn na tréimhse fáis, rannchuidíonn sin freisin leis an mblas atá beagán milis agus leis an gcion siúcra ard atá in “Derecske alma”. Sa tréimhse fáis (idir an 1 Lúnasa agus an 20 Lúnasa de ghnáth), is é 12–16°C an ghnáthdhifríocht idir teochtaí an lae agus teochtaí na hoíche. Dé réir mar a éiríonn an oíche níos fuaire, ní asamhlaíonn an crann na hionsúiteáin a tháirgtear le linn an lae, rud, ar a sheal, a chuireann forbairt na dtorthaí chun cinn. Leis an bhfuarú oíche laghdaítear téamh na hithreach agus bíonn feidhm na fréimhe cobhsaí dá bhrí sin. Le feidhm fréimhe cobhsaí tugtar soláthar cothaithigh níos fearr agus bíonn an cion cothaitheach feabhsaithe dá bhrí sin.

Sa bhreis ar an méid thuas, rannchuidíonn prúnáil ghlas roimh an mbuaint leis an mblas atá beagán milis agus le dath an-dian an chraicinn ar tréithe tipiciúla iad sa chineál atá tipiciúil den chineál “Derecske alma”. Tá sé d’aidhm aige sin gile na n-úll a mhéadú, rud óna bhfaightear an dath dian agus an cion siúcra atá níos airde. Cuirtear an dath dian atá ar chraiceann na gcineálacha éagsúla chun cinn trí eangacha frith-oigrithe a úsáid le linn an tsaothraithe, rud lena gcruthaítear miocraeráid fhabhrach dhúnta agus tá tionchar díreach aige sin ar dhathú na dtorthaí.

Tá duaiseanna mór le rá bainte ag “Derecske alma” de bharr an chultúir saothraithe atá aige (Hortico Debrecen Product Grand Prix in 2006 agus Greennovation Grand Prix in 2014) agus de bharr na cáilíochta sonraithe atá aige (“Kitüntetett Minőségi Termék” (Duais maidir le Cáilíocht an Táirge) in 2011 agus “Kiváló Magyar Élemiszer” (Bia d’Ardcháilíocht ón Ungáir) in 2011).

Tagairt d’fhoilsiú na sonraíochta

https://gi.kormany.hu/foldrajzi-arujelzok

(1) IO L 343, 14.12.2012, lch. 1.