lena leagtar síos an seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais ag na Rannpháirtithe sa Socrú maidir leis na Creidmheasanna Onnmhairiúcháin arna dTacú go hOifigiúil (‘an Socrú’) maidir leis an nuachóiriú ar an Socrú

MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.Ábhar an togra

Baineann an togra seo le cinneadh de réir Airteagal 218(9) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (‘CFAE’), lena leagtar síos an seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais maidir leis an nuachóiriú ar an Socrú maidir leis na Creidmheasanna Onnmhairiúcháin arna dTacú go hOifigiúil (‘an Socrú’).

2.Comhthéacs an Togra

2.1.An Socrú

Tháinig an Socrú maidir leis na Creidmheasanna Onnmhairiúcháin arna dTacú go hOifigiúil i bhfeidhm i mí Aibreáin 1978 mar chomhaontú oinigh, i.e. comhaontú neamhcheangailteach. Tá an Socrú leabaithe in ECFE ó thaobh riaracháin de, agus cuireann Rúnaíocht ECFE um Chreidmheasanna Onnmhairiúcháin tacaíocht ar fáil dó cé nach Gníomh de chuid ECFE é.

Is é is cuspóir leis an Socrú creat a chur ar fáil lena bhféadfar creidmheasanna onnmhairiúcháin a dtacaítear leo hoifigiúil a úsáid go rianúil (‘tacaíocht oifigiúil’), agus cothrom iomaíochta a chothú don tacaíocht oifigiúil, chun iomaíocht a spreagadh i measc onnmhaireoirí bunaithe ar cháilíocht agus ar phraghas na n‑earraí agus na seirbhísí a dhéantar a onnmhairiú seachas iad a bheith bunaithe ar na téarmaí agus na coinníollacha airgeadais is fabhraí agus a bhfuil tacaíocht oifigiúil á fáil acu. Le Comhaontú na hEagraíochta Domhanda Trádála maidir le Fóirdheontais agus Bearta Frithchúitimh (‘ASCM’) aithnítear an ról atá ag an Socrú i dtaca le saobhadh trádála a chosc agus cruthaítear díolúine óna thoirmeasc ginearálta ar thacaíocht do chreidmheas onnmhairiúcháin ón rialtas. Bronntar an ‘tearmann EDT’ seo, mar a thugtar air, ar chleachtais de chuid Comhaltaí den EDT ar Rannpháirtithe iad sa Socrú, ach freisin ar chleachtais de chuid neamh‑Rannpháirtithe, ar choinníoll go mbíonn siad i gcomhréir le rialacha an tSocraithe (Iarscríbhinn I mír k) den ASCM.

Is Rannpháirtí é an tAontas Eorpach sa Socrú a dhéantar a thrasuí san acquis communautaire de bhua Rialachán (AE) Uimh. 1233/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011. Dá bhrí sin, tá an Socrú ceangailteach ó thaobh dlí de, óir is é sin dlí an Aontais.

2.2.Na Rannpháirtithe

Faoi láthair, tá aon rannpháirtí dhéag sa Socrú (‘Na Rannpháirtithe’): An tAontas Eorpach, an Astráil, Ceanada, an Chóiré, an Eilvéis, an Iorua, an Nua Shéalainn, an Ríocht Aontaithe, an Tuirc, an tSeapáin, agus na Stáit Aontaithe. Glacann na Rannpháirtithe cinntí maidir le leasuithe ar an gComhaontú de chomhthoil.

Déanann an Coimisiún Eorpach ionadaíocht thar ceann an Aontais i gcruinnithe de chuid na Rannpháirtithe, lena n‑áirítear nuair a ghlacann na Rannpháirtithe cinntí.

2.3.An gníomh atá beartaithe ag Rannpháirtithe sa Socrú

An cinneadh atá beartaithe, tá sé mar thoradh ar an gcaibidlíocht idir na Rannpháirtithe sa Socrú maidir le nuachóiriú a dhéanamh ar na rialacha atá ann, mar a leagtar amach san Iarscríbhinn a ghabhann leis an dréachtchinneadh reatha.

Rinneadh nuashonruithe tráthrialta ar théarmaí agus coinníollacha aonair an tSocraithe ó glacadh é in 1978, ach ní dhearnadh athbhreithniú cuimsitheach ar leordhóthanacht fhoriomlán na rialacha do dhálaí an lae inniu. Fágann sé sin go bhfuil modhnú de dhíth ar an Socrú ar roinnt cúiseanna.

Ar an gcéad dul síos, tá méadú tagtha ar mhaoiniú onnmhairiúcháin ionsaitheach ó gheilleagair mhóra atá ag teacht chun cinn nach Rannpháirtithe ar an Socrú iad. Ar an dara dul síos, tá téarmaí an tSocraithe díréireach docht le hais na gcuspóirí atá ann de chothrom iomaíochta a áirithiú idir na Rannpháirtithe agus plódú san earnáil phríobháideach a sheachaint. Ar an gcaoi chéanna, de bharr easpa athbhreithnithe chuimsithigh thar na blianta tá meascán casta modhnuithe ann. Ar deireadh, ba cheart a thabhairt faoi deara go bhfuil gá le hollchóiriú ar an Socrú ó thaobh an chaidrimh atá aige le tosaíochtaí an Aontais maidir le hinbhuanaitheacht, go háirithe i dtaca leis an athrú aeráide. Tugtar aghaidh ar an tsaincheist sin sa togra ar leithligh le haghaidh an chinnidh ón gComhairle de réir Airteagal 218(9) CFAE a bhaineann leis an gComhaontú Earnála maidir le Creidmheasanna Onnmhairiúcháin le haghaidh Fuinneamh In‑Athnuaite, Maolú ar an Athrú Aeráide agus Oiriúnú Dó, agus Tionscadail Uisce (‘CCSU’) (COM(2022) 455).

Sa chomhthéacs sin, cuireadh tús le machnamh neamhfhoirmiúil in 2018 idir Ballstáit an Aontais faoin gcuíchóiriú a d’fhéadfaí a dhéanamh ar rialacha an tSocraithe, agus cuireadh tús leis an bplé ag ECFE in 2019, arbh é an toradh a bhí air ‘creat comhchoiteann’ don nuachóiriú in 2020 lenar leagadh amach raon feidhme agus príomhphrionsabail an athchóirithe, agus lenar cuireadh tús leis an obair theicniúil. Is iad príomhchuspóirí an nuachóirithe sin:

(1)a áirithiú go léireofar cleachtais fhónta an mhargaidh leis an gcothrom iomaíochta don tacaíocht oifigiúil do mhaoiniú onnmhairiúcháin agus go mbeidh sé bunaithe ar rialacha praghsála iomchuí, chun gur fearr a bheidh na gníomhaireachtaí creidmheasa onnmhairiúcháin (‘ecas’) in ann aghaidh a thabhairt ar theipeanna margaidh agus bearnaí maoinithe a líonadh,

(2)aghaidh a thabhairt ar shaincheisteanna iomaíochais le neamh‑Rannpháirtithe i maoiniú domhanda trádála, agus

(3)rialacha an tSocraithe a chuíchóiriú agus a shimpliú agus a áirithiú go mbeidh siad riachtanach agus comhréireach chun ualaí riaracháin neamhriachtanacha ar úsáideoirí a sheachaint.