AN COIMISIÚN EORPACH An Bhruiséil,22.6.2022 COM(2022) 304 final 2022/0195(COD) Togra le haghaidh RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le hathchóiriú an dúlra (Téacs atá ábhartha maidir le LEE) {SEC(2022) 256 final} - {SWD(2022) 167 final} - {SWD(2022) 168 final}



MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN COMHTHÉACS AN TOGRA Forais agus cuspóirí an togra D’ainneoin iarrachtaí AE agus iarrachtaí idirnáisiúnta, tá cailliúint na bithéagsúlachta agus díghrádú na n‑éiceachóras fós ag éirí níos measa ar ráta scanrúil, rud a dhéanann dochar do dhaoine, don gheilleagar agus don aeráid. Déantar é seo a dhoiciméadú go forleathan, go háirithe i dtuarascálacha ón bPainéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide (IPCC) agus ón Ardán Idir-rialtasach um Beartas Eolaíochta maidir le Seirbhísí Bithéagsúlachta agus Éiceachórais, tuarascáil ar dhul chun cinn Spriocanna Aichi, agus Eacnamaíocht na Bithéagsúlachta: An tAthbhreithniú Dasgupta. Le héiceachórais shláintiúla, soláthraítear bia agus slándáil bia, uisce glan, linnte carbóin agus cosaint ar thubaistí nádúrtha arb é an t‑athrú aeráide is cúis leo. Tá siad ríthábhachtach do mharthanas, d’fholláine, do rathúnas agus do shlándáil fhadtéarmach na hEorpa, ós iad is bonn d’athléimneacht na hEorpa. Trí éiceachórais a athchóiriú agus trí na hiarrachtaí chun trádáil agus tomhaltas an fhiadhúlra a laghdú, cabhrófar freisin le galair theagmhálacha a d’fhéadfadh a bheith ann amach anseo lena mbaineann poitéinseal zónóiseach a chosc agus leis an bhfrithsheasmhacht ina n‑aghaidh a mhéadú, rud a laghdóidh na rioscaí a bhaineann le ráigeanna agus paindéimí, agus cuideofar le tacú le hiarrachtaí AE agus domhanda cur chuige na hAon Sláinte Amháin a chur i bhfeidhm, lena n‑aithnítear an nasc intreach idir sláinte an duine, sláinte ainmhithe agus nádúr athléimneach sláintiúil. Sa tuarascáil 2022 ó IPCC cuireadh i dtábhacht go háirithe nach bhfuil ach fuinneog ama ghearr ag an domhan agus ag an Eoraip todhchaí a chinntiú inar féidir cónaí, ós rud é gur dochúlaithe roinnt iarmhairtí atá ina dtoradh ar an ardú san adhaimsir agus san adhaeráid fad is atá córais nádúrtha agus dhaonna á brú thar a gcumas oiriúnú a dhéanamh. Iarrann sí go gcuirfear chun feidhme gníomhaíochtaí práinneacha chun éiceachórais dhíghrádaithe a athchóiriú, chun tionchar an athraithe aeráide a mhaolú, go háirithe trí bhogaigh agus aibhneacha díghrádaithe agus éiceachórais aibhneacha, foraoise agus talmhaíochta a athchóiriú. Mar gheall ar fhorbairtí geopholaitiúla a tharla le déanaí béim bhreise ar an ngá atá le slándáil an tsoláthair bia agus athléimneacht na gcóras bia a chosaint. I ngeall ar mhéaduithe ar phraghsanna tráchtearraí agus ar ábhair imní maidir le slándáil bia ar fud an domhain, ní mór aghaidh a thabhairt ar leochaileachtaí, amhail spleáchais ar allmhairí, chomh maith leis an ngá atá ann dlús a chur leis an aistriú chuig córais bia atá inbhuanaithe agus athléimneach. Is léir ón bhfianaise go bhfuil tionchar dearfach ar tháirgiúlacht bia san fhadtéarma ag baint le hathchóiriú na n‑éiceachóras talmhaíochta, agus go bhfeidhmíonn athchóiriú an dúlra mar pholasaí árachais chun inbhuanaitheacht agus athléimneacht fhadtéarmach an Aontais a áirithiú. I dtuarascáil deiridh na Comhdhála ar Thodhchaí na hEorpa, a foilsíodh an 9 Bealtaine 2022, ina gcuid tograí maidir le talmhaíocht, táirgeadh bia, bithéagsúlacht, éiceachórais agus truailliú, d’iarr saoránaigh go háirithe ‘limistéir chosanta a chruthú, a athchóiriú, a bhainistiú níos fearr agus a leathnú – chun an bhithéagsúlacht a chaomhnú’; chun ‘feithidí a chosaint, go háirithe feithidí dúchasacha agus pailnitheacha, lena n‑áirítear trí iad a chosaint ar speicis ionracha agus tríd an rialáil atá ann cheana a fhorfheidhmiú ar bhealach níos fearr’; Chomh maith le ‘spriocanna náisiúnta ceangailteacha ar fud Bhallstáit AE a leagan síos chun crainn dhúchasacha agus flora áitiúla a athfhoraoisiú, agus cásanna agus sainiúlachtaí náisiúnta éagsúla á gcur san áireamh’. Maidir lena dtograí maidir le faisnéis, feasacht, comhphlé agus stíl bheatha, d’iarr saoránaigh go háirithe ‘go n‑áireofaí táirgeadh bia agus cosaint na bithéagsúlachta mar chuid den oideachas, lena n‑áirítear na buntáistí a bhaineann le bia neamhphróiseáilte thar bhia próiseáilte, agus gairdíní scoile a chur chun cinn, tionscadail gharraíodóireachta uirbeacha agus feirmeoireacht ingearach a fhóirdheonú’ agus ‘machnamh a dhéanamh ábhar scoile éigeantach a dhéanamh as an mbithéagsúlacht agus feasacht ar an mbithéagsúlacht a ardú trí fheachtais meán agus trí ‘chomórtas’ arna ndreasú ar fud an Aontais’. Tá gá le gníomhaíocht níos cinntithí, dá bhrí sin, chun cuspóirí aeráide agus bithéagsúlachta an Aontais a bhaint amach do 2030 agus do 2050, agus chun athléimneacht na gcóras bia a áirithiú. Dá bhrí sin, tá gá le gníomhaíocht níos cinntithí chun cuspóirí aeráide agus bithéagsúlachta an Aontais le haghaidh 2030 agus 2050 a bhaint amach. Leis an gComhaontú Glas don Eoraip ghealltar an dúlra a chosaint agus a athchóiriú. Luaitear ann go sainaithneoidh an Coimisiún bearta, lena n‑áirítear bearta dlíthiúla, chun cabhrú leis na Ballstáit éiceachórais a bhfuil damáiste iontu agus ar mhórán carbóin a fheabhsú agus a athchóiriú ina n‑éiceachóras ag a bhfuil dea-stádas éiceolaíoch. Cuireadh i dtábhacht sa Chomhaontú Glas don Eoraip a thábhachtaí atá sé go beadh gníomhaíochtaí agus beartais uile an Aontais ar aon dul le chéile chun cabhrú leis an AE aistriú rathúil agus cóir a bhaint amach i dtreo todhchaí inbhuanaithe. Le Straitéis Bhithéagsúlachta an Aontais Eorpaigh go dtí 2030 leagadh síos spriocanna chun an dúlra a chosaint a thuilleadh san AE. Cuireadh i dtábhacht go láidir léi, áfach, nach leor an chosaint amháin: chun cailliúint na bithéagsúlachta a aisiompú, is gá níos mó iarrachtaí a dhéanamh chun an dúlra a thabhairt ar ais chuig an tsláinte mhaith ar fud an AE, i limistéir faoi chosaint agus lasmuigh díobh. Dá bhrí sin, gheall an Coimisiún spriocanna atá ceangailteach ó thaobh dlí a mholadh chun éiceachórais dhíghrádaithe AE a athchóiriú, go háirithe iad siúd is mó atá in ann carbón a bhaint agus a stóráil agus tionchar tubaistí nádúrtha a chosc agus a laghdú. Go dtí seo, theip ar an AE stop a chur le cailliúint na bithéagsúlachta. Léirítear i staidéar a cuireadh i gcríoch le déanaí faoi chuimsiú meastóireacht ar straitéis bhithéagsúlachta an AE suas go 2020 nach bhféadfadh an AE stop a chur le cailliúint na bithéagsúlachta idir 2011 agus 2020. Níor chomhlíon sé an sprioc dheonach maidir le 15 % ar a laghad de na héiceachórais dhíghrádaithe a athchóiriú faoi 2020 (i gcomhréir le Sprioc Aichi 15 den Choinbhinsiún maidir leis an mBithéagsúlacht). Tá an t‑ionchas don bhithéagsúlacht agus d’éiceachórais lag agus léiríonn sé nach bhfuil an cur chuige atá ann faoi láthair ag feidhmiú. D’áitigh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle freisin go gcuirfí dlús leis na hiarrachtaí chun éiceachórais a athchóiriú, mar a cuireadh in iúl sna conclúidí ón gComhairle i mí na Nollag 2019 agus i rún ó Pharlaimint na hEorpa i mí Eanáir 2020. Leis an rún ón bParlaimint iarraidh ar an gCoimisiún ‘imeacht ó ghealltanais dheonacha agus straitéis uaillmhianach agus chuimsitheach a mholadh lena leagtar síos spriocanna ceangailteacha don Aontas agus dá Bhallstáit ar bhonn dlíthiúil (agus, dá réir sin, is féidir a fhorfheidhmiú). Ina rún an 9 Meitheamh 2021, d’fháiltigh Parlaimint na hEorpa go mór roimh thiomantas an Choimisiúin togra reachtach a tharraingt suas maidir le hathchóiriú an dúlra, lena n‑áirítear maidir le spriocanna ceangailteacha maidir le hathchóiriú. Tá sé ina ábhar tábhachtach freisin ar an gclár oibre idirnáisiúnta éiceachórais a athchóiriú. Fís 2050 faoin gCoinbhinsiún maidir leis an mBithéagsúlacht, Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe chun an gaineamhlú a chomhrac, faoi Chlár Oibre 2030 don Fhorbairt Inbhuanaithe (na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe) agus Deich mBliana na Náisiún Aontaithe maidir le hAthchóiriú Éiceachóras, éilítear leo uile go ndéanfaí éiceachórais a chosaint agus a athchóiriú. Beidh gá le hathchóiriú freisin chun go gcomhlíonfaidh an tAontas a chuid gealltanas faoi Chreat‑Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide, agus faoi Chomhaontú Pháras. Is féidir le héiceachórais amhail portaigh, bogaigh, aigéin agus foraoisí – má tá dea-bhail orthu – méideanna móra dé-ocsaíde carbóin a bhaint agus a stóráil agus cuireann siad go mór le tionchar an athraithe aeráide a laghdú freisin. Leagtar amach cuspóir uileghabhálach sa togra le haghaidh rialachán maidir le hathchóiriú an dúlra: rannchuidiú le téarnamh leanúnach, fadtéarmach agus marthanach an dúlra bhithéagsúil agus athléimnigh ar fud limistéir talún agus mhara an AE trí éiceachórais a athchóiriú agus rannchuidiú le cuspóirí an Aontais maidir le maolú ar an athrú aeráide agus oiriúnú don athrú aeráide a bhaint amach agus gealltanais idirnáisiúnta an AE a chomhlíonadh. Chun an cuspóir sin a bhaint amach, sa togra leagtar síos spriocanna agus oibleagáidí ceangailteacha maidir le hathchóiriú thar réimse leathan éiceachóras. Leis na bearta sin ba cheart a chuimsiú ar a laghad 20 % de limistéir talún agus farraige an AE faoi 2030 agus gach éiceachóras a bhfuil athchóiriú de dhíth air faoi 2050. Tugtar breis tacaíochta don togra le creat cur chun feidhme chun na cuspóirí a iompú ina ngníomhaíocht, trí phleananna náisiúnta um athchóiriú a ullmhú agus a chur i gcrích. Tá sé d’aidhm ag an togra a chur ar chumas an AE gníomhú go práinneach agus tús a chur le hathchóiriú na n‑éiceachóras bunaithe ar spriocanna agus oibleagáidí ceangailteacha ar féidir iad a thomhas agus ar féidir faireachán a dhéanamh orthu cheana. Áiritheofar leis sin go mbeidh na Ballstáit in ann tús a chur le hobair athchóirithe gan mhoill. Is féidir níos mó éiceachóras a chur san áireamh ag céimeanna níos déanaí trí mhodhanna comhpháirteacha a fhorbairt chun spriocanna breise a leagan síos tríd an rialachán a leasú. Dá bhrí sin, réitíonn an togra an bealach chun go ndéanfar raon leathan éiceachóras san AE a athchóiriú agus a choinneáil ar bun faoi 2050, agus torthaí intomhaiste le feiceáil faoi 2030 agus 2040. Cuireann sé ar chumas an AE cuidiú le stop a chur le cailliúint na bithéagsúlachta agus an dúlra a thabhairt ar ais chuig sláinte mhaith. Cuireann sé ar chumas an AE freisin ceannaireacht dhomhanda a léiriú maidir leis an dúlra a chosaint, go háirithe ag Comhdháil na bPáirtithe i ndáil leis an gCoinbhinsiún maidir leis an mBithéagsúlacht a thionólfar níos déanaí in 2022. •Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana Is é is aidhm don togra an beartas comhshaoil atá ann cheana a chomhlánú. Tá sé ceaptha oibriú go héifeachtach i sineirge le dlí comhshaoil an AE. Leis an togra tabharfar spreagadh freisin do chomhordú agus do chur chun feidhme feabhsaithe na ndlíthe sin.

Go sonrach, comhlánóidh an togra na nithe seo a leanas: An Treoir maidir le hÉin agus an Treoir maidir le Gnáthóga trí spriocdhátaí a leagan síos chun spriocanna a bhaint amach agus trí cheangal a chur ar na Ballstáit éiceachórais a athchóiriú lasmuigh de líonra Natura 2000 freisin; an Treoir Réime maidir le hUisce trí cheanglais bhreise maidir le hathchóiriú a shonrú le haghaidh leanúnachas aibhneacha agus chun dea-bhail tuilemhánna a áirithiú; an Treoir Réime um Straitéis Mhuirí ina bhfuil bearta sonracha agus spriocanna mionsonraithe maidir le gnáthóga muirí sonracha ar gá iad a athchóiriú; an Rialachán maidir le Speicis Choimhthíocha Ionracha. Sa togra, oibreofar i ndlúthchomhar freisin ar leibhéal mionsonraithe leis an gcomhbheartas iascaigh, agus áiritheoidh sé comhleanúnachas agus comhlántacht i gcás inarb ábhartha. Tá naisc dhíreacha ag an togra le Straitéis Foraoise an Aontais Eorpaigh go dtí 2030 agus cuidíonn sé léi, agus tá bearta athchóirithe ann a chuirfidh feabhas ar bhithéagsúlacht agus ar athléimneacht foraoisí, mar gheall ar spriocanna agus oibleagáidí sonracha do ghnáthóga foraoise. A mhéid a bhaineann leis an gcomhbheartas talmhaíochta, cuireann an togra le spriocanna sonracha le haghaidh gnáthóga féarthailte a thagann faoi raon feidhme Threoir 92/43/CEE, agus ar bhonn níos leithne ar fud agrai-éiceachórais AE bunaithe ar fhianaise go bhfuil feabhas á chur ar shraith táscairí lena gcuirtear leis an mbithéagsúlacht. Tá naisc shoiléire ag an togra le straitéis ithreach an AE toisc go mbíonn a lán éiceachórais talún ag brath ar na bunithreacha agus ag idirghníomhú leo. Déanfar aon sprioc eile a bhaineann leis an ithir a chomhtháthú sa reachtaíocht a bheidh ann amach anseo lena rialófar ithreacha. Ina theannta sin, cabhróidh an cuspóir atá beartaithe maidir le meath na bpailneoirí a aisiompú chun cuspóirí thionscnamh an AE maidir le pailneoirí a bhaint amach. Beidh tionchar díreach ag spriocanna an togra maidir le spásanna glasa a mhéadú i limistéir uirbeacha ar an straitéis maidir le bonneagar glas. Cuideoidh bearta beartais faoi straitéisí comhshaoil eile, amhail Plean nua Gníomhaíochta don Gheilleagar Ciorclach i gcomhair Eoraip níos glaine agus níos iomaíche agus an plean gníomhaíochta um uisce, aer agus ithir saor ó thruailliú, leis an mbrú ar éiceachórais a mhaolú trí chineálacha éagsúla truailleán a laghdú. Le bearta amhail an Moladh ón gComhairle maidir le foghlaim don aistriú glas agus don fhorbairt inbhuanaithe (a bheidh le glacadh ag an gComhairle an 16 Meitheamh 2022), féadfar cuidiú leis an eolas, na scileanna agus an meon is gá a chruthú i ndáil le hinbhuanaitheacht chomhshaoil, lena n‑áirítear tacú le hathchóiriú an dúlra. Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais Is bunchloch den Chomhaontú Glas don Eoraip é éiceachórais a athchóiriú agus an bhithéagsúlacht a fheabhsú. Tá dlúthnasc idir éiceachórais shláintiúla agus dul i ngleic leis an athrú aeráide. Bíonn tionchar díreach agus éifeachtaí fadtéarmacha nó dochúlaithe ag an téamh domhanda ar éiceachórais, amhail cailliúint éiceachóras. I mbeartais aeráide an Aontais amhail an Dlí Aeráide Eorpach, sna tograí a áirítear sa phacáiste ‘Oiriúnach do 55’ (go háirithe an togra le haghaidh Rialachán maidir le Talamhúsáid, Athrú ar Thalamhúsáid agus Foraoiseacht), leagtar béim ar an tábhacht ríthábhachtach a bhaineann le linnte nádúrtha chun carbón a ghabháil agus a stóráil. Chun é sin a dhéanamh go héifeachtach, ní mór éiceachórais amhail bogaigh agus foraoisí a bheith i ndea-bhail. Dá bhrí sin, is féidir a mheas go gcuirfidh an rialachán seo go mór le beartais aeráide. Is é a chiallaíonn éiceachórais a athshlánú i dtreo na dea-bhaile réitigh dhúlra-bhunaithe a sholáthar a chuideoidh leis an athrú aeráide a mhaolú agus a fhéachann le cuspóirí straitéis an Aontais maidir leis an oiriúnú don athrú aeráide a bhaint amach. Tá éiceachórais atá níos bithéagsúla agus níos sláintiúla níos athléimní in aghaidh an athraithe aeráide agus tá siad éifeachtach freisin maidir le tubaistí a chosc agus na rioscaí a bhaineann leo a laghdú. Faoin Dlí Aeráide Eorpach, glacfaidh na Ballstáit straitéisí náisiúnta oiriúnaithe agus cuirfidh siad chun feidhme iad, ar straitéisí náisiúnta oiriúnaithe iad lena gcuirtear chun cinn réitigh dhúlra-bhunaithe agus oiriúnú éiceachóras‑bhunaithe. Sna pleananna náisiúnta um athchóiriú faoin togra seo oibreofar i ndlúthchomhar leis na straitéisí náisiúnta um oiriúnú faoin Dlí Aeráide Eorpach, agus faoi reachtaíocht an Aontais maidir le cosaint shibhialta. Treiseoidh siad a chéile. Is earnálacha iad an talmhaíocht, an fhoraoiseacht agus an t‑iascach atá ag brath ar éiceachórais a bhfuil dea-bhail orthu. Le hagrai-éiceachórais a bhfuil dea-bhail orthu soláthraítear bia atá sábháilte, inbhuanaithe, cothaitheach agus inacmhainne. Bíonn an talmhaíocht níos athléimní in aghaidh an athraithe aeráide agus rioscaí comhshaoil mar gheall orthu, agus cruthaítear poist leo (mar shampla san fheirmeoireacht orgánach, turasóireacht tuaithe agus san áineas). Baineann go leor buntáistí le héiceachórais foraoise i ndea-bhail. Mar shampla, soláthraítear iontu adhmad agus bia, déanann siad carbón a ghabháil agus a stóráil, an ithir a chobhsú, aer agus uisce a íonú, agus laghdaítear leo tionchar tubaistí nádúrtha amhail dóiteáin fhiáine agus galair lotnaidí. Ach éiceachórais mhuirí a choinneáil i ndea-bhail, cabhraítear go mór leis an mbithéagsúlacht trí limistéir thábhachtacha sceite éisc agus iasclainne a sholáthar, agus trí bhia sláintiúil a sholáthar ó na farraigí agus ó na haigéin. Le héiceachórais shláintiúla mhuirí déantar an t‑athrú aeráide a mhaolú freisin trí thionchar na dtubaistí nádúrtha feadh an chósta a laghdú. Is é is aidhm do chuid de na spriocanna agus na táscairí a leagtar amach sa togra seo go mbeidh gníomhaíocht maidir leis an mbithéagsúlacht agus gníomhaíocht maidir le beartais eile de chuid an Aontais ag obair níos fearr le chéile. Áirítear ar na beartais sin an comhbheartas talmhaíochta nua (‘CBT’) (lena n‑áirítear a rialacha chun an comhshaol sa talmhaíocht a fheabhsú chomh maith le deiseanna maoinithe atá ar fáil faoi phleananna straitéiseacha CBT 2023-2027), an straitéis ‘ón bhfeirm go dtí an forc’ le haghaidh córas bia atá cothrom, sláintiúil agus neamhdhíobhálach don chomhshaol agus an comhbheartas iascaigh. Baineann an togra freisin le beartas réigiúnach an Aontais, lena bhféadfar athchóiriú éiceachóras a mhaoiniú trí Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, agus trí Fhís Eorpach freisin, lena dtugtar tacaíocht d’infheistíocht i dtaighde agus nuálaíocht maidir le bithéagsúlacht agus éiceachórais. Leis an togra féadfar cabhrú leis an Aontas ceannaireacht dhomhanda a léiriú, an comhphobal idirnáisiúnta a shlógadh agus gníomhú chun stop a chur le cailliúint na bithéagsúlachta ar fud an domhain. Tá coinne ann go gcuirfidh Comhdháil na bPáirtithe (COP15) den Choinbhinsiún maidir leis an mBithéagsúlacht creat domhanda bithéagsúlachta nua i gcrích a bheidh spriocanna uaillmhianacha maidir le hathchóiriú san áireamh ann. Treoirphlean is ea Straitéis Bhithéagsúlachta an Aontais Eorpaigh go dtí 2030 chun an méid sin a bhaint amach san AE agus chun tiomantas an AE a thaispeáint ar an leibhéal domhanda. Tabharfaidh an togra comhartha láidir don phobal domhanda go bhfuil an tAontas dáiríre faoina ghealltanas agus go bhfuil sé d’aidhm aige spriocanna maidir le hathchóiriú éiceachóras a chumhdach sa dlí, agus d’fhéadfadh sé a bheith ina spreagadh do thíortha eile chun beartais uaillmhianacha chomhchosúla a ghlacadh maidir le hathchóiriú an dúlra agus cosaint na bithéagsúlachta. 2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT Bunús dlí Is é is bunús dlí don togra seo Airteagal 192(1) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh ina leagtar amach an chaoi ar cheart Airteagal 191 den Chonradh a chur chun feidhme. Foráiltear in Airteagal 191 den Chonradh do chuspóirí bheartas comhshaoil an AE:

–cáilíocht an chomhshaoil a chaomhnú, a chosaint agus a fheabhsú; –sláinte an duine a chosaint; –acmhainní nádúrtha a úsáid ar bhealach stuama agus réasúnach; –bearta a chur chun cinn ar an leibhéal idirnáisiúnta chun dul i ngleic le fadhbanna comhshaoil réigiúnacha nó domhanda, go háirithe chun an t‑athrú aeráide a chomhrac. Coimhdeacht (i gcás inniúlacht neamheisiach) Tá údar le gníomhaíocht ar leibhéal an Aontais mar gheall ar scála agus nádúr trasteorann chailliúint na bithéagsúlachta agus an díghrádaithe éiceachórais, an tionchair atá acu ar an bpobal agus na rioscaí eacnamaíocha a bhaineann leo. Tá gá le rialacha agus oibleagáidí uile-AE chun an bhithéagsúlacht agus éiceachórais a athchóiriú go suntasach. Léiríonn an easpa dul chun cinn sa straitéis bhithéagsúlachta go dtí 2020 nach leor gealltanais dheonacha ó na Ballstáit chun cuspóirí an AE a bhaint amach maidir le héiceachórais a athchóiriú. Tá gá le gníomhaíocht chomhordaithe ar mórscála chun aghaidh a thabhairt ar chailliúint agus ar dhíghrádú na bithéagsúlachta agus chun barainneachtaí scála a chruthú. Mar shampla, tá obair ar leibhéal an AE riachtanach chun pailneoirí a athchóiriú: Is fadhb é ar fud an AE agus ní féidir é a réiteach mura dtéann ach cúpla Ballstát i ngleic leis. Tá gá le gníomhaíocht ar leibhéal AE freisin ós rud é gur soghluaiste go leor speicis talún agus muirí. Ach éiceachóras amháin a athchóiriú, cuidítear le héiceachórais eile chomharsanachta nó nasctha agus leis an mbithéagsúlacht, ós rud é go mbíonn rath ar a lán speiceas i líonraí éiceachórais nasctha ar scála mór geografach. Tá gá le gníomhaíocht ón Aontas freisin chun na ceanglais dhlíthiúla atá ann cheana a chomhlánú agus chun cabhrú leis an Aontas a chuspóirí a bhaint amach faoi phíosaí eile de reachtaíocht chomhshaoil agus aeráide an Aontais. Comhréireacht Comhlíonann an togra prionsabal na comhréireachta toisc nach dtéann sé thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir a bhaint amach maidir le bithéagsúlacht a chur ar shlí an téarnaimh faoi 2030. Dá leagfaí síos spriocanna agus oibleagáidí atá ceangailteach ó thaobh dlí de maidir le hathchóiriú éiceachóras ar leibhéal an Aontais, bheadh comhsheasmhacht ann maidir leis na bearta is gá ar fud an Aontais chun an cuspóir foriomlán a bhaint amach. Má dhéanann an Coimisiún faireachán agus tuairisciú ar an dul chun cinn, beidh buntáistí breise agus gníomhaíocht chomhpháirteach níos éifeachtaí ag an Aontas agus ag na Ballstáit. Go hachomair, leis an togra socraítear sprioc uileghabhálach agus spriocanna agus oibleagáidí a bhaineann go sonrach le héiceachórais atá ag teacht le raon feidhme na gcuspóirí. Chun a áirithiú go mbainfidh an tAontas na cuspóirí sin amach, leagtar síos bearta cur chun feidhme, measúnuithe agus athbhreithnithe sa togra. An rogha ionstraime Tá gá le cur chuige reachtach seachas cur chuige neamhreachtach chun an cuspóir fadtéarmach a áirithiú. Is le rialachán is fearr a shaothraítear cuspóirí an togra seo chun a áirithiú go bhfuil na dlíthe infheidhme go díreach. Ceanglaítear ar na Ballstáit rannchuidiú leis an gcuspóir fadtéarmach trí phleananna náisiúnta um athchóiriú a bhunú lena leagfar amach na bearta um athchóiriú a bhfuil gá leo chun spriocanna agus oibleagáidí a bhaineann go sonrach le héiceachórais a bhaint amach. Ós rud é nach gá rialachán a thiontú ina dhlí náisiúnta, ciallaíonn sé gur féidir tús níos luaithe a chur le bearta athchóirithe i gcomparáid le treoir. I rialachán, tugtar tuairisc ar an ngníomhaíocht atá le déanamh ag na Ballstáit ar bhealach níos beaichte agus níos mionsonraithe agus, dá bhrí sin, dhéanfaí an ghníomhaíocht a bheidh le déanamh ag na Ballstáit a cheapadh ar bhealach i bhfad níos beaichte, agus dá bhrí sin chruthófaí tuilleadh comhsheasmhachta agus comhleanúnachais ar fud an Aontais. Murab ionann agus treoracha, ní hamháin go léirítear le rialacháin an sprioc atá le baint amach ag na Ballstáit ach déantar na ceanglais dhlíthiúla agus na bealaí chun an sprioc sin a bhaint amach a shainaithint ar bhealach níos cruinne freisin. 3.TORTHAÍ AR MHEASTÓIREACHTAÍ EX POST, AR CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS AR MHEASÚNUITHE TIONCHAIR Meastóireachtaí ex post/seiceálacha oiriúnachta ar an reachtaíocht atá ann cheana Sa mheastóireacht ar an straitéis bhithéagsúlachta suas go dtí 2020, sainaithníodh spriocanna deonacha seachas spriocanna atá ceangailteach ó thaobh an dlí de mar chúis leis an athchóiriú éiceachórais. Is bacainní móra iad an easpa tiomantais agus tosaíochta polaitiúla a eascraíonn as sin maidir le cistiú agus acmhainní a leithdháileadh ar obair athchóirithe. Ina theannta sin, ní leagtar síos sprioc-amanna sna Treoracha maidir le hÉin agus Gnáthóga chun gnáthóga nádúrtha agus speicis a choinneáil ar bun nó a athchóiriú chun stádas fabhrach caomhantais a bhaint amach. Ina theannta sin, tá easpa ceanglas sonrach sna Treoracha maidir le héiceachórais atá lasmuigh de líonra Natura 2000 a athchóiriú. Chun aghaidh a thabhairt ar na heasnaimh sin, leis an togra seo tá athchóiriú speiceas agus gnáthóg áirithe éigeantach, laistigh agus lasmuigh de líonra Natura 2000, agus sprioc-amanna soiléire ina leith sin. Maidir leis an Treoir Réime um Straitéis Mhuirí, thángthas ar an gconclúid i dtuarascáil 2020 ón gCoimisiún maidir leis an gcéad timthriall de chur chun feidhme na Treorach go bhfuil sé thar a bheith deacair sprioc leathan na Treorach a bhaint amach. Is iad na cúiseanna atá leis sin easpa beart sonrach agus easpa faireacháin atá mionchoigeartaithe go leor ar ghnáthóga nó ar speicis shonracha, mar aon le heaspa spriocanna sonracha. Tacóidh an sainmhíniú ar spriocanna athchóirithe sa rialachán seo le cuspóirí na Treorach Réime um Straitéis Mhuirí agus lena cur chun feidhme.

Baineadh de thátal as an tseiceáil oiriúnachta ar an Treoir Réime maidir le hUisce go bhfuil na deacrachtaí a bhaineann le cur i bhfeidhm i bpáirt mar gheall ar riocht an dobharlaigh a bheith faoi thionchar truailliú idirleata a thagann ó ghnáthóga máguaird. Ní gá go gceanglófaí leis an Treoir Réime maidir le hUisce ar na Ballstáit bacainní a bhaint a d’fhéadfadh cur isteach ar nascacht nádúrtha abhainnchórais/loch‑chórais. Mar sin féin, tá go leor éiceachórais talún agus roinnt gnáthóg agus speiceas atá faoi chosaint ag na Treoracha maidir le hÉin agus Gnáthóga ag brath go díreach ar éiceachórais uisceacha a bheith beagnach i staid nádúrtha. Comhlánaíonn an togra seo an Treoir Réime maidir le hUisce trí spriocanna athchóirithe agus riachtanais shonracha eile a tharraingt suas i leith aibhneacha agus tuilemhánna. Thairis sin, tá ceanglas an togra seo maidir le neamh‑mheathlú ag teacht le ceanglas reatha na Treorach maidir le bearta a dhéanamh chun meathlú stádas gach dobharlaigh a chosc. Comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara I gcomhréir leis na treoirlínte maidir le Rialáil Níos Fearr, tá próiseas comhairliúcháin fairsing ina bhonn taca ag an rialachán seo agus ag an measúnú tionchair a ghabhann leis. Bhailigh an Coimisiún tuairimí raon leathan páirtithe leasmhara, go háirithe ionadaithe Ballstát, eagraíochtaí comhshaoil, institiúidí taighde, comhlachais talmhaíochta agus foraoise, agus ionadaithe gnó. Rinneadh comhairliúcháin mar chuid de chomhairliúchán poiblí oscailte, i gcúig cheardlann le páirtithe leasmhara agus i gcruinnithe le páirtithe leasmhara agus leis na Ballstáit. Thug na tuairimí éagsúla faisnéis luachmhar agus léargais luachmhara a chuidigh leis an measúnú tionchair agus an togra a ullmhú. Measúnú ar thionchar tionscanta Foilsíodh an measúnú ar thionchar tionscanta don rialachán atá beartaithe an 4 Samhain 2020. Bhí deis ag na páirtithe leasmhara agus an pobal aiseolas a thabhairt faoin tionscnamh go dtí an 2 Nollaig 2020. Fuarthas 132 fhreagra, go príomha ó eagraíochtaí neamhrialtasacha, comhlachais agus eagraíochtaí gnó, eagraíochtaí comhshaoil agus an pobal. Comhairliúchán poiblí Reáchtáil an Coimisiún comhairliúchán poiblí ar líne idir an 11 Eanáir agus an 5 Aibreán 2021 agus fuair sé 111 842 fhreagra. Bailíodh tuairimí sa chomhairliúchán maidir leis na príomhghnéithe agus an cur chuige i leith ullmhú an togra ón gCoimisiún le haghaidh spriocanna ceangailteacha um athchóiriú. Léiríonn na torthaí go bhfuil tacaíocht ollmhór ann do spriocanna maidir le hathchóiriú atá ceangailteach ó thaobh an dlí de: Bhí 97 % i bhfabhar spriocanna ginearálta athchóirithe AE ar fud na n‑éiceachóras uile agus 96 % i bhfabhar spriocanna in aghaidh an éiceachórais nó na gnáthóige. Léiríonn sé sin nach mór lántacaíocht do sprioc athchóirithe uileghabhálach agus do spriocanna sonracha AE le haghaidh éiceachóras. Ceardlanna le páirtithe leasmhara Reáchtáladh cúig cheardlann ar leithligh le hionadaithe ón mBallstát agus leis na páirtithe leasmhara ó dheireadh 2020 go dtí mí Mheán Fómhair 2021. Pléadh roghanna beartais agus bailíodh tuairimí i ndáil leis na roghanna maidir le spriocanna athchóirithe agus maidir leis an gcaoi ar cheart na spriocanna sin a chur chun feidhme. Sna na ceardlanna breithníodh tionchair shóisialta, eacnamaíocha agus chomhshaoil níos leithne a d’fhéadfadh a bheith ann chomh maith le réamhthorthaí an staidéir tacaíochta an mheasúnaithe tionchair. Bailiú agus úsáid saineolais Tá an togra bunaithe ar an bhfianaise eolaíoch is déanaí. Tá staidéar a d’ullmhaigh foireann saineolaithe seachtracha mar bhonn taca leis an measúnú tionchair a ghabhann leis an togra seo. D’oibrigh an fhoireann saineolaithe i ndlúthchomhar leis an gCoimisiún le linn chéimeanna éagsúla an staidéir. D’úsáid an Coimisiún go leor foinsí eile faisnéise freisin chun an togra seo a ullmhú, go háirithe torthaí thionscadail taighde agus nuálaíochta an Aontais agus tuarascálacha idirnáisiúnta aitheanta (amhail iad siúd a luaitear i Roinn 1). Sholáthair an Ghníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil agus an tAirmheán Comhpháirteach Taighde saineolas sonrach agus bhí dlúthbhaint acu leis an togra dlí seo agus an measúnú tionchair a fhorbairt. Mar shampla, d’fhorbair an Ghníomhaireacht faisnéis maidir le riachtanais athchóirithe bunaithe ar shonraí oifigiúla arna dtuairisciú ag na Ballstáit faoi Airteagal 17 den Treoir maidir le Gnáthóga. Measúnú tionchair Tá an togra bunaithe ar mheasúnú tionchair. Tar éis na saincheisteanna a cuireadh in iúl i dtuairim dhiúltach an Bhoird um Ghrinnscrúdú Rialála an 16 Iúil 2021 a réiteach, fuair an measúnú tionchair tuairim dhearfach (le hagúis a cuireadh san áireamh) an 28 Deireadh Fómhair 2021. Rinneadh na roghanna beartais seo a leanas a mheas sa mheasúnú tionchair: (1)Cás bunlíne: glactar leis sa rogha beartais seo go bhfuil cur chun feidhme réadúil na mbeartas sa Chomhaontú Glas don Eoraip agus i Straitéis Bhithéagsúlachta an AE le haghaidh 2030 agus na beartais ábhartha eile atá ann cheana – seachas na spriocanna athchóirithe atá ceangailteach ó thaobh an dlí de. (2)Sprioc uileghabhálach a leagan síos atá ceangailteach ó thaobh dlí de maidir le hathchóiriú éiceachóras: leis an rogha seo leagtar síos sprioc uileghabhálach atá ceangailteach ó thaobh an dlí de, atá sainithe go soiléir, chun éiceachórais a athchóiriú. Sainmhínítear an sprioc sin mar a leanas: faoi 2050, déanfar céatadán de na héiceachórais san Aontas a athchóiriú agus a choinneáil i ndea-bhail. Leagtar síos leis freisin garspriocanna atá ceangailteach ó thaobh an dlí de do 2030 agus do 2040. (3)Spriocanna a bhaineann go sonrach le héiceachórais atá ceangailteach ó thaobh dlí de a leagan síos: leis an rogha seo leagtar síos spriocanna agus oibleagáidí d’iliomad éiceachóras, gnáthóg agus grúpaí speiceas is ceart a athchóiriú faoi 2030, 2040 agus 2050. Bunaítear spriocanna agus oibleagáidí le haghaidh gach ceann de phríomhchineálacha éiceachórais an Aontais agus bheadh siad infheidhme go díreach ar leibhéal na mBallstát. (4)Spriocanna a bhaineann go sonrach le héiceachórais atá ceangailteach ó thaobh dlí de ag a bhfuil cuspóir uileghabhálach: is hibrid í an rogha seo comhdhéanta as na spriocanna a bhaineann go sonrach le héiceachórais i rogha 3 agus as malairt leagain i rogha 2, eadhon cuspóir uileghabhálach ‘chun cur le hathchóiriú leanúnach, fadtéarmach agus marthanach dúlra bhithéagsúil agus athléimneach ar fud limistéir talún agus farraige an Aontais trí éiceachórais a athchóiriú, agus go gcumhdófar leis na bearta athchóirithe le chéile, faoi 2030, 20 % ar a laghad de limistéir talún agus farraige an Aontais agus, faoi 2050, gach éiceachóras a bhfuil athchóiriú de dhíth air. Leis sin soláthraítear cuspóir uileghabhálach ar cheart don Aontas a dhícheall a dhéanamh é a bhaint amach mar aon le spriocanna agus oibleagáidí a bhaineann go sonrach le héiceachórais do na Ballstáit. Measadh gurb í rogha 4 an rogha beartais is fearr toisc gurb í an rogha is éifeachtaí, is éifeachtúla agus is fearr ó thaobh comhtháthaithe beartais í. I ngeall ar chuspóir uileghabhálach a bheith ann is mó an seans na spriocanna sonracha a bhaint amach, agus tá an riosca a bhaineann le gan gníomhú in aon chor an rogha is ísle as na roghanna go léir. Ina theannta sin, laghdaíonn an rogha na rioscaí go gcuirfí moill ar ghníomhaíocht i ngach cineál éiceachórais, trí ghníomh a dhéanamh a mhéid is féidir anois, nuair is féidir. Laghdaíonn sé sin an riosca go gcuirfear gníomhaíocht siar, rud a dhéanfadh dochar don chomhshaol, don gheilleagar agus don tsochaí.

Dá bhrí sin, leis an rogha thosaíochta, ceadaítear don Aontas gníomhú go práinneach agus tús a chur le héiceachórais a athchóiriú bunaithe ar spriocanna ar féidir iad a thomhas agus faireachán a dhéanamh orthu cheana. Amach anseo, a luaithe a fhorbrófar modhanna comhchoiteanna chun dea-bhail éiceachórais an Aontais a mheas, féadfar spriocanna breise bunaithe ar na modhanna comhchoiteanna sin a leagan síos tríd an rialachán a leasú. Leis an rogha thosaíochta seo don togra dlíthiúil, áiritheofar go mbeidh an tAontas in ann a chuspóirí maidir le hathchóiriú na n‑éiceachóras a bhaint amach san am atá beartaithe ar bhealach atá costéifeachtach. Is mó na tairbhí ná na costais do gach ceann de na príomhchineálacha éiceachórais. Mar shampla, i gcás bogaigh intíre agus chósta meastar gur mó cheana na sochair a thagann as stóráil carbóin agus na tairbhí sin amháin ná na costais mheasta a bhaineann le hathchóiriú an éiceachórais. Má chuirtear meastacháin ar sheirbhísí éiceachórais eile san áireamh ansin beidh an cóimheas sochair-costais níos airde. Ar an iomlán, is féidir na tairbhí a bhaineann le hathchóiriú a dhéanamh ar thailte portaigh, riasca, foraoisí, fraochmhánna agus scrobarnaí, féarthailte, aibhneacha, lochanna agus gnáthóga gláracha, agus bogaigh chósta atá in Iarscríbhinn I a mheas ag thart ar EUR 1 860 billiún (agus meastar go mbeidh costais thart ar EUR 154 bhilliún i gceist). Déantar meastachán freisin ar thairbhí suntasacha d’éiceachórais mhuirí agus uirbeacha, d’fhoraoisí, d’agrai-éiceachórais agus d’athchóiriú pailneoirí. Mar shampla, meastar gur fiú thart ar EUR 5 bhilliún in aghaidh na bliana san Aontas Eorpach an luach a bhí ar phailniú barr a dhéanann feithidí. Thairis sin, tá go leor buntáistí eile ann, lena n‑áirítear rialú bitheolaíoch lotnaidí agus feabhsú foriomlán na bithéagsúlachta. Ar bhonn an mheasúnaithe ar thionchair chomhshaoil, shóisialta agus eacnamaíocha is féidir a thabhairt chun suntais go bhféadfadh tionchar níos mó a bheith ag grúpaí áirithe páirtithe leasmhara ar dtús ná a chéile. Ceanglaítear leis an rialachán, dá bhrí sin, ar na Ballstáit, mar chuid dá bpleananna náisiúnta um athchóiriú, rannpháirtíocht an phobail a áirithiú agus an chaoi a gcuirfear san áireamh riachtanais na bpobal áitiúil agus na bpáirtithe leasmhara a shainiú. Acmhainní atá á lorg ag na Ballstáit chun a gcuspóirí maidir le hathchóiriú a bhaint amach, féadfaidh siad teacht ó fhoinsí AE, ó mhaoiniú náisiúnta agus ó fhoinsí príobháideacha. Beidh an tionchar ar bhuiséad na mBallstát ag brath ar riachtanais athchóirithe agus ar chur chun feidhme na mbeart athchóirithe lena mbaineann. Is féidir na costais sin a laghdú trí mhaoiniú a fháil ó fhoinsí AE nó ó fhoinsí príobháideacha. Mar shampla, tá réimse leathan chistí AE ar fáil le haghaidh athchóirithe agus meastar go mbeifear in ann úsáid níos fearr a bhaint as cistí príobháideacha a bhuí leis an Rialachán maidir le Tacsanomaíocht. Beidh gá le hacmhainní freisin chun pleananna náisiúnta um athchóiriú a fhorbairt, lena n‑áirítear céimeanna an chomhairliúcháin agus an fhaireachán. Maidir le tuairisciú, leis an togra íoslaghdaítear an t‑ualach riaracháin trí lánúsáid a bhaint as na ceanglais tuairiscithe atá ann cheana agus as an bhféidearthacht digitiú a dhéanamh ar na próisis sin. Ina theannta sin, is féidir éifeachtúlacht agus laghdú costais a fheabhsú go mór trí úsáid teicneolaíochtaí nua amhail cianbhraiteacht, seirbhísí agus táirgí satailíte Copernicus, córais faisnéise geografaí, braiteoirí agus gléasanna in situ, anailís agus próiseáil sonraí, agus an intleacht shaorga a uasmhéadú. Cuireann na teicneolaíochtaí sin le luas, éifeachtacht agus comhleanúnachas na bpróiseas faireacháin agus tuairiscithe iomadúil. Imíonn an togra beagán ó rogha 4 toisc go gcumhdófar roinnt spriocanna ithreach ag céim níos déanaí i reachtaíocht ar leith, mar a fógraíodh i straitéis ithreach an Aontais. Oiriúnacht rialála agus simpliú I gcomhréir le tiomantas an Choimisiúin do rialáil níos fearr, ullmhaíodh an togra ar bhealach cuimsitheach, bunaithe ar thrédhearcacht agus ar rannpháirtíocht leanúnach le páirtithe leasmhara. I gcomhréir leis an gcur chuige ‘ceann amháin isteach, ceann amháin amach’, rinneadh anailís ar na tionchair riaracháin. Is ar an Aontas agus ar na riaracháin phoiblí sna Ballstáit go príomha a bheidh na costais riaracháin. Chuimseofaí leis sin na costais a bhaineann le suirbhé a dhéanamh ar éiceachórais, pleananna náisiúnta um athchóiriú a fhorbairt, riarachán agus faireachán a dhéanamh ar na héiceachórais a roghnaítear le hathchóiriú a dhéanamh orthu, agus tuairisciú. Sa mheasúnú tionchair, measadh go mbeadh costais riaracháin den sórt sin thart ar EUR 14 billiún go dtí 2050. Cearta bunúsacha Urramaítear leis an togra seo na cearta bunúsacha agus go háirithe na prionsabail a aithnítear i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh. Cuireann sé leis an gceart i leith ardleibhéal cosanta comhshaoil agus le feabhas a chur ar cháilíocht an chomhshaoil i gcomhréir le prionsabal na forbartha inbhuanaithe atá leagtha síos in Airteagal 37 den Chairt. 4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA Beidh gá le hacmhainní daonna sa Choimisiún chun an togra a chur chun feidhme, mar a shonraítear sa ráiteas airgeadais reachtach a ghabhann leis seo. Meastar go ndéanfar na himpleachtaí acmhainní daonna don Choimisiún a chur chun feidhme faoina leithdháiltí reatha. Chun an cur chun feidhme a bhaint amach, beidh gá le tacaíocht ón nGníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil, a mbeidh gá le hacmhainní breise ina leith, mar a leagtar amach sa ráiteas airgeadais. Áirítear sa togra seo airteagail ina dtugtar mionsonraí maidir le tuilleadh oibre a mbeidh gá léi chun an rialachán a chur chun feidhme, lena n‑áirítear cumhachtú chun gníomhartha tarmligthe nó gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh (mar shampla, chun formáid aonfhoirmeach a fhorbairt le haghaidh pleananna náisiúnta um athchóiriú nó chun na hiarscríbhinní a athbhreithniú). Léirítear sa ráiteas airgeadais atá sa togra seo na himpleachtaí buiséadacha mionsonraithe agus na hacmhainní daonna agus riaracháin is gá. 5.EILIMINTÍ EILE Pleananna cur chun feidhme, agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe Déanfar faireachán ar chomhlíonadh agus ar fhorfheidhmiú trí bíthin na nithe seo a leanas:

–faisnéis arna soláthar ag na Ballstáit maidir le dul chun cinn na mBallstát i dtaobh na spriocanna agus na hoibleagáidí a leagtar amach sa togra a bhaint amach; –bearta athchóirithe a leagtar amach i bpleananna náisiúnta na mBallstát um athchóiriú a chur chun feidhme; –treochtaí i limistéir athchóirithe. Tarraingeoidh an Coimisiún suas tuarascálacha ar dhul chun cinn bunaithe ar fhaisnéis ó na Ballstáit chomh maith le sonraí eile a bhaileoidh an Coimisiún (e.g. ó sheirbhísí satailíte Copernicus). Déanfar athbhreithniú ar chur i bhfeidhm an rialacháin faoi 2035 chun a áirithiú go mbeidh a chuspóirí á mbaint amach agus go mbeidh an tionchar atá beartaithe aige. Déanfar an rialachán a leasú nuair is gá, mar shampla chun é a chomhlánú le spriocanna breise um athchóiriú atá ceangailteach ó thaobh dlí de le haghaidh éiceachóras bunaithe ar mhodhanna nua chun staid na n‑éiceachóras sin a mheasúnú. Míniúchán mionsonraithe ar fhorálacha sonracha an togra Tugtar tuairisc ar an gcuspóir uileghabhálach in Airteagal 1: téarnamh leanúnach, fadtéarmach agus inbhuanaithe an dúlra bhithéagsúil bhuanseasmhaigh ar fud limistéir talún agus mhara an Aontais trí na héiceachórais a athchóiriú; Leis sin bunaítear creat faoina gcuirfidh na Ballstáit bearta éifeachtacha lena gcumhdófar, faoi 2030, 20 % ar a laghad de limistéir talún agus mhara an Aontais agus, faoi 2050, gach éiceachóras a bhfuil athchóiriú de dhíth orthu. Cuireann sé sin leis an bpríomhuaillmhian a leagtar amach sa straitéis bhithéagsúlachta go mbeidh gach éiceachóras athchóirithe, athléimneach agus cosanta go leormhaith faoi 2050, agus mar gharsprioc, go mbeidh bithéagsúlacht na hEorpa ar shlí an téarnaimh faoi 2030. Aithnítear go gcuirfidh athchóiriú an dúlra go mór le cuspóirí an Aontais maidir le maolú ar an athrú aeráide agus oiriúnú don athrú aeráide, chun tionchar tubaistí nádúrtha a chosc agus a mhaolú, agus le gealltanais idirnáisiúnta an Aontais. Is é an cur chuige a úsáidtear don chreat a thuairiscítear in Airteagal 1 cur leis na cineálacha gnáthóige a chosnaítear faoin Treoir maidir le Gnáthóga ar dtús ar cineálacha gnáthóige iad a bhfuil modhanna ann cheana chun a ndea-bhail a chinntiú. Dá bhrí sin, is féidir spriocanna athchóirithe a shocrú do na gnáthóga sin ar bhonn na modhanna sin. Leagtar amach in Airteagal 4 spriocanna maidir le hathshlánú le haghaidh éiceachórais talún, chósta agus fionnuisce, agus leagtar amach in Airteagal 5 spriocanna maidir le hathchóiriú le haghaidh éiceachórais mhuirí (lena n‑áirítear limistéir mhuirí eile sa bhreis orthu sin atá cumhdaithe ag an Treoir maidir le Gnáthóga). Leis na spriocanna sin, tugtar aghaidh ar limistéir a athchóiriú agus a athbhunú, chomh maith le gnáthóga speiceas a athchóiriú. Tá an t‑athchóiriú fite fuaite leis an gcosaint agus leis an gcothabháil, agus mar sin leagtar amach oibleagáid in Airteagail 4 agus 5 araon chun a áirithiú nach dtiocfaidh meath ar riocht na n‑éiceachóras roimh an athchóiriú nó ina dhiaidh. Maidir le cineálacha gnáthóige nó le héiceachórais nach gcumhdaítear leis an Treoir maidir le Gnáthóga, níl dea-bhail sainithe go fóill. Mar sin féin, leagtar síos spriocanna agus oibleagáidí sonracha breise a dteastaíonn bearta athchóirithe breise ina leith in Airteagail 6 go 10. In Airteagal 6 leagtar síos spriocanna chun a áirithiú nach mbeidh glanchaillteanas ann, agus chun spásanna uirbeacha glasa a mhéadú i gcathracha, i mbailte agus i mbruachbhailte. Trí leibhéal íosta cumhdaigh crann a sholáthar agus spásanna glasa a sholáthar, déantar iad a chomhtháthú i bhfoirgnimh nua agus i bhfoirgnimh agus i bhforbairtí bonneagair atá ann cheana agus cuireann forbairtí bonneagair leis na spriocanna sin. Gnéithe riachtanacha den bhonneagar uirbeach glas is ea spásanna glasa agus clúdach crann a chur ar fáil, agus téann siad chun tairbhe do dhaoine a bhfuil cónaí orthu i gcathracha, i mbailte agus i mbruachbhailte ar bhealaí éiceolaíocha, sóisialta agus eacnamaíocha. Leagtar síos le hAirteagal 7 oibleagáidí maidir le bacainní ar aibhneacha a bhaint. Cuirfidh sé sin le fadnasc nádúrtha agus nascacht chliathánach aibhneacha agus le cuspóir an Aontais 25 000 km d’aibhneacha saorshreabhaidh a bheith ann. Cabhróidh sé freisin le ceantair abhann agus tuilemhánna a athchóiriú. Leagtar síos in Airteagal 8 an oibleagáid laghdú na bpailneoirí a aisiompú agus treocht mhéadaitheach de phobail pailneoirí a bhaint amach go dtí go mbainfear amach leibhéil shásúla. Beidh sé seo bunaithe ar mhodh chun faireachán a dhéanamh ar phailneoirí a bhunófar. Chun bithéagsúlacht na n‑agrai-éiceachóras agus na n‑éiceachóras foraoise a fheabhsú, leagtar síos le hAirteagal 9 agus 10 oibleagáidí ar Bhallstáit aonair treocht mhéadaitheach a bhaint amach le haghaidh sraith táscairí a bhfuil tábhacht ar leith ag baint leo ó thaobh bhithéagsúlacht na n‑éiceachóras sin de. Comhlánaíonn na spriocanna agus na hoibleagáidí um athchóiriú a leagtar amach in Airteagail 6 go 10 na spriocanna a leagtar amach in Airteagail 4 agus 5, agus dá bhrí sin beidh tionchar acu freisin ar limistéir atá cumhdaithe ag na cineálacha gnáthóige atá cosanta faoin Treoir maidir le Gnáthóga. In Airteagail 11 agus 12 tugtar tuairisc ar na ceanglais maidir le pleananna náisiúnta um athchóiriú de chuid na mBallstát. Ba cheart bearta athchóirithe a phleanáil go straitéiseach ionas go mbeidh siad chomh héifeachtach agus is féidir chun cur le hathchóiriú an dúlra ar fud an AE agus le maolú ar an athrú aeráide agus oiriúnú don athrú sin. Tá sé tábhachtach go n‑ullmhódh na Ballstáit a bpleananna náisiúnta um athchóiriú bunaithe ar an bhfianaise eolaíoch is fearr agus is déanaí atá ar fáil. Sonraítear in Airteagail 13, 14 agus 15 nach mór do na Ballstáit a bplean náisiúnta um athchóiriú a chur faoi bhráid an Choimisiúin lena mheasúnú agus go mbeidh orthu freagairt do bharúlacha an Choimisiúin sula nglacfaidh siad na pleananna. Tugtar tuairisc freisin ar phróiseas chun athbhreithniú agus athbhreithniú rialta a dhéanamh ar na pleananna náisiúnta um athchóiriú. Tá ceanglais faireacháin agus tuairiscithe in Airteagail 17 agus 18. Tá forálacha in Airteagal 19 chun na hiarscríbhinní a ghabhann leis an rialachán a leasú.

Leagtar amach in Airteagail 20 agus 21 na coinníollacha faoina nglacfaidh an Coimisiún gníomhartha tarmligthe agus gníomhartha cur chun feidhme. Foráiltear le hAirteagal 22 go ndéanfar athbhreithniú ar an rialachán faoin 31 Nollaig 2035. Déantar foráil in Airteagal 23 maidir le teacht i bhfeidhm agus cur i bhfeidhm an Rialacháin. 2022/0195 (COD) Togra le haghaidh RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le hathchóiriú an dúlra (Téacs atá ábhartha maidir le LEE) TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH, Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 192(1) de, Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach, Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta, Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún, Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach, De bharr an mhéid seo a leanas: (1)Is gá rialacha a leagan síos ar leibhéal an Aontais maidir le hathchóiriú éiceachóras chun an téarnamh chun dúlra bithéagsúil athléimneach a áirithiú ar fud chríoch an Aontais. Trí éiceachórais a athchóiriú, cuirtear freisin le cuspóirí an Aontais maidir le maolú ar an athrú aeráide agus maidir le hoiriúnú don athrú aeráide. (2)Leagtar amach sa Chomhaontú Glas don Eoraip treochlár uaillmhianach chun an tAontas a chlaochlú ina shochaí chóir rathúil ag a bhfuil geilleagar nua-aimseartha iomaíoch atá tíosach ar acmhainní, a bhfuil sé d’aidhm aige caipiteal nádúrtha an Aontais a chosaint, a chaomhnú agus a fheabhsú, agus sláinte agus folláine na saoránach a chosaint ar rioscaí agus ar thionchair a bhaineann leis an gcomhshaol. Mar chuid den Chomhaontú Glas don Eoraip, ghlac an Coimisiún Straitéis Bhithéagsúlachta an Aontais Eorpaigh go dtí 2030. (3)Tá an tAontas agus a Bhallstáit, mar pháirtithe don Choinbhinsiún maidir leis an Éagsúlacht Bhitheolaíoch arna fhormheas le Cinneadh 93/626/CEE ón gComhairle, tiomanta don fhís straitéiseach fhadtéarmach a ghlac Comhdháil na bPáirtithe in 2010 le Cinneadh X/2 maidir le Plean Straitéiseach um Bithéagsúlacht 2011-2020, arb í, faoi 2050, go mbeidh an bhithéagsúlacht le luacháil, le caomhnú, le hathchóiriú agus le húsáid go stuama, agus seirbhísí éiceachórais á gcothabháil, pláinéad sláintiúil á choinneáil agus tairbhí riachtanacha á mbaint amach do gach duine. (4)[téacs ionadchoinneálaí le haghaidh sprioc athchóirithe an Chreata Dhomhanda Bhithéagsúlachta nua atá le comhaontú ag CP-CB 15]

(5)Tagraíonn Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe, go háirithe spriocanna 14.2, 15.1, 15.2 agus 15.3, don ghá atá le caomhnú, le hathchóiriú agus le húsáid inbhuanaithe éiceachóras talún agus fionnuisce intíre agus a seirbhísí a áirithiú, go háirithe foraoisí, bogaigh, sléibhte agus tailte tirime. (6)I rún an 1 Márta 2019, d’fhógair Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe 2021–2030 deich mbliana na Náisiún Aontaithe maidir le hathchóiriú éiceachóras, agus é d’aidhm aige tacú le hiarrachtaí agus iad a mhéadú chun díghrádú éiceachóras ar fud an domhain a chosc, a stopadh agus a aisiompú agus feasacht a ardú maidir leis an tábhacht a bhaineann le hathchóiriú éiceachóras. (7)Is é is aidhm do Straitéis Bhithéagsúlachta an Aontais Eorpaigh go dtí 2030 a áirithiú go gcuirfear bithéagsúlacht na hEorpa ar shlí an téarnaimh faoi 2030 chun leasa daoine, an phláinéid, na haeráide agus ár ngeilleagair. Leagtar amach sa straitéis plean athchóirithe dúlra AE uaillmhianach ina bhfuil roinnt gealltanas tábhachtach, lena n‑áirítear gealltanas chun togra a chur chun cinn le haghaidh spriocanna de chuid an Aontais, atá ceangailteach ó thaobh dlí, maidir le hathchóiriú an dúlra chun éiceachórais dhíghrádaithe a athchóiriú, go háirithe na héiceachórais is mó acmhainne carbón a ghabháil agus a stóráil, agus chun tionchar tubaistí nádúrtha a chosc agus a laghdú. (8)I rún ó Pharlaimint na hEorpa an 9 Meitheamh 2021, cuireadh fáilte mhór roimh an ngealltanas togra reachtach a tharraingt suas ina mbeadh spriocanna ceangailteacha maidir le hathchóiriú dúlra, agus ina theannta sin mheas an Pharlaimint, sa bhreis ar sprioc fhoriomlán athchóirithe, gur cheart spriocanna athchóirithe a bhaineann go sonrach le héiceachórais, gnáthóga agus speicis a áireamh, lena gcumhdófaí foraoisí, féarthailte, bogaigh, tailte portaigh, pailneoirí, aibhneacha saorshreafa, limistéir chósta agus éiceachórais mhuirí. (9)Sna conclúidí ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2020, d’aithin an Chomhairle go mbeidh sé bunriachtanach tuilleadh meatha i staid reatha na bithéagsúlachta agus an dúlra a chosc, ach nach leordhóthanach é chun an dúlra a thabhairt ar ais sa saol. D’athdhearbhaigh an Chomhairle go bhfuil gá le níos mó uaillmhéine maidir le hathchóiriú an dúlra mar a mholtar i bPlean Athchóirithe Dúlra AE nua, lena n‑áirítear bearta chun an bhithéagsúlacht a chosaint agus a athchóiriú lasmuigh de limistéir chosanta. Chuir an Chomhairle in iúl freisin go raibh sí ag fanacht le togra le haghaidh spriocanna athchóirithe dúlra atá ceangailteach ó thaobh dlí, faoi réir measúnú tionchair. (10)Leagtar amach i Straitéis Bhithéagsúlachta an Aontais Eorpaigh go dtí 2030 gealltanas íosmhéid 30 % den talamh san Aontas a chosaint go dlíthiúil, lena n‑áirítear uiscí intíre, mar aon le 30 % den fharraige san Aontas, ar cheart aon trian di ar a laghad a bheith faoi chosaint dhocht, lena n‑áirítear na foraoisí príomhúla agus cianaosta uile atá fágtha. Sna critéir agus sa treoraíocht maidir leis na Ballstáit limistéir bhreise faoi chosaint a ainmniú (na ‘Critéir agus an treoraíocht’), critéir agus treoraíocht a d’fhorbair an Coimisiún i gcomhar leis na Ballstáit agus le páirtithe leasmhara, leagtar béim, má chomhlíonann na limistéir athchóirithe na critéir maidir le limistéir faoi chosaint, nó má tá coinne leis go gcomhlíonfaidh siad na critéir sin, gur cheart do na limistéir sin rannchuidiú freisin le spriocanna an Aontais maidir le limistéir faoi chosaint a luaithe a bheidh lánéifeacht leis an athchóiriú. Leagtar béim freisin sna Critéir agus sa treoraíocht gur féidir le limistéir faoi chosaint cur go mór leis na spriocanna athchóirithe atá i Straitéis Bhithéagsúlachta an Aontais Eorpaigh go dtí 2030, trí na dálaí a chruthú chun go n‑éireoidh le hiarrachtaí athchóirithe. Is amhlaidh atá go háirithe i gcás limistéar is féidir téarnamh go nádúrtha trí chuid den bhrú ó ghníomhaíochtaí an duine a stopadh nó a theorannú. I gcásanna áirithe is leormhaith limistéir den sórt sin, lena n‑áirítear limistéir sa mhuirthimpeallacht, a chur faoi chosaint dhocht chun go mbeidh téarnamh ar na luachanna a cailleadh mar thoradh air. Thairis sin, leagtar béim sna Critéir agus sa treoraíocht go bhfuil coinne leis go rannchuideoidh na Ballstáit uile le spriocanna an Aontais maidir le limistéir faoi chosaint a leagtar amach i Straitéis Bhithéagsúlachta an Aontais Eorpaigh go dtí 2030 a bhaint amach, a mhéid atá comhréireach leis na luachanna nádúrtha a bhíonn iontu agus leis an acmhainneacht atá acu maidir le hathchóiriú dúlra. (11)Leagtar amach i Straitéis Bhithéagsúlachta an Aontais Eorpaigh go dtí 2030 sprioc lena áirithiú nach mbeidh aon mheathlú ar threochtaí caomhnaithe ná ar stádas gnáthóg agus speiceas faoi chosaint agus go mbeidh ar a laghad 30 % de na speicis agus de na gnáthóga nach bhfuil stádas fabhrach acu faoi láthair sa chatagóir sin nó go léireofar treocht dhearfach láidir i dtreo titim isteach sa chatagóir sin faoi 2030. Léiríonn an treoraíocht a d’fhorbair an Coimisiún i gcomhar leis na Ballstáit agus le páirtithe leasmhara chun tacú leis na spriocanna sin a bhaint amach gur dócha go mbeidh gá le hiarrachtaí cothabhála agus athchóirithe i gcás fhormhór na ngnáthóg agus na speiceas sin, bíodh sé sin trí stop a chur leis na treochtaí diúltacha atá acu faoi 2030 nó trí threochtaí reatha cobhsaí a choimeád nó treochtaí a fheabhsú, nó trí laghdú ar ghnáthóga agus ar speicis a bhfuil stádas caomhantais fabhrach acu a chosc. Cuirtear béim sa treoraíocht freisin gur gá na hiarrachtaí athchóirithe sin, go príomha, a phleanáil, a chur chun feidhme agus a chomhordú ar an leibhéal náisiúnta nó réigiúnach agus, de réir mar a roghnaítear agus mar a thugtar tosaíocht do na speicis agus na gnáthóga atá le feabhsú faoi 2030, go ndéanfar sineirgí le spriocanna eile de chuid an Aontais agus le spriocanna idirnáisiúnta, go háirithe spriocanna comhshaoil nó aeráide, a lorg. (12)Tugadh ar aird sa Tuarascáil ón gCoimisiún ar Staid an Dúlra in 2020 nár éirigh go fóill leis an Aontas deireadh a chur le meath na gcineálacha gnáthóige agus speiceas faoi chosaint ar ábhar imní don Aontas é a gcaomhnú. Is é is cúis leis an meath sin den chuid is mó tréigean talmhaíochta fairsinge, dlús a chur le cleachtais bhainistíochta, modhnú ar réimis hidreolaíocha, an t‑uirbiú agus an truailliú chomh maith le gníomhaíochtaí foraoiseachta neamh‑inbhuanaithe agus saothrú speiceas. Ina theannta sin, is bagairtí móra ar fhlóra agus ar fhána dúchasacha de chuid an Aontais iad speicis choimhthíocha ionracha agus an t‑athrú aeráide, bagairtí atá ag dul i méid. (13)Is iomchuí cuspóir uileghabhálach a leagan síos d’athchóiriú éiceachóras chun claochlú eacnamaíoch agus sochaíoch, cruthú post ardcháilíochta agus fás inbhuanaithe a chothú. Le héiceachórais bhithéagsúla amhail bogach, fionnuisce, foraois chomh maith le héiceachórais talmhaíochta, fásra scáinte, mhuirí, chósta agus uirbeacha, má bhíonn dea-bhail orthu, soláthraítear raon seirbhísí riachtanacha éiceachórais, agus is mó i bhfad na tairbhí a bhaineann le héiceachórais dhíghrádaithe a athchóiriú chun dea-bhail a chur orthu i ngach limistéar talún agus mara ná costas an athchóirithe. Cuireann na seirbhísí sin le réimse leathan sochar socheacnamaíoch, de réir gnéithe eacnamaíocha, sóisialta, cultúrtha, réigiúnacha agus áitiúla. (14)Ag an 52ú seisiún de chuid Choimisiún Staidrimh na Náisiún Aontaithe i mí Mhárta 2021, ghlac an Coimisiún Staidrimh Córas na gCuntas Eacnamaíoch Comhshaoil - Cuntasaíocht Éiceachórais (CE CCEC). Is ea atá in CE CCEC creat staidrimh comhtháite cuimsitheach chun sonraí faoi ghnáthóga agus tírdhreacha a eagrú, méid, bail agus seirbhísí éiceachóras a thomhas, athruithe ar shócmhainní éiceachórais a rianú, agus an fhaisnéis sin a nascadh le gníomhaíocht eacnamaíoch agus gníomhaíocht dhaonna eile. (15)Tá dlúthnasc idir éiceachórais bhithéagsúla a dhaingniú agus dul i ngleic leis an athrú aeráide. Is codanna bunúsach den chomhrac i gcoinne na géarchéime aeráide iad an dúlra agus réitigh dhúlrabhunaithe, lena n‑áirítear stoic agus linnte nádúrtha carbóin. An tráth céanna, tá an ghéarchéim aeráide ina spreagadh cheana féin d’athrú san éiceachóras talún agus mara, agus ní mór don Aontas ullmhú do dhéine, minicíocht agus forleithne éifeachtaí na géarchéime. Tugadh le fios sa Tuarascáil Speisialta ón bPainéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide (IPCC) maidir le tionchar téimh domhanda 1.5 C go bhféadfadh tionchair áirithe a bheith fadtéarmach nó dochúlaithe. Sa Séú Tuarascáil Mheasúnachta ó IPCC luaitear go mbeidh sé ríthábhachtach éiceachórais a athchóiriú chun cuidiú leis an athrú aeráide a chomhrac agus le rioscaí don tslándáil bia a laghdú freisin. I dTuarascáil Mheasúnachta Dhomhanda 2019 ar Sheirbhísí Bithéagsúlachta agus Éiceachórais ón Ardán Idir-Rialtasach maidir le Beartas Eolaíochta um Sheirbhísí Bithéagsúlachta agus Éiceachórais (IPBES), meastar go bhfuil an t‑athrú aeráide ina phríomhchúis leis an athrú ar an dúlra, agus meastar go rachaidh na tionchair a bhaineann leis i méid sna blianta amach romhainn, agus i gcásanna áirithe beidh tionchar níos mó aige ná ag cúiseanna eile leis an athrú ar éiceachórais, amhail úsáid athraithe talún agus mara. (16)Le Rialachán (AE) 2021/1119 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle leagtar amach cuspóir ceangailteach maidir le haeráidneodracht san Aontas faoi 2050, agus astaíochtaí diúltacha ina dhiaidh sin, agus tús áite a thabhairt do laghduithe tapa intuartha ar astaíochtaí agus, an tráth céanna, feabhas a chur ar aistrithe trí linnte nádúrtha. Le hathchóiriú éiceachóras is féidir rannchuidiú go mór le linnte nádúrtha a chothabháil, a bhainistiú agus a fheabhsú agus leis an mbithéagsúlacht a mhéadú fad a bhíonn an t‑athrú aeráide á chomhrac. Le Rialachán (AE) 2021/1119, ceanglaítear freisin ar institiúidí ábhartha an Aontais agus ar na Ballstáit dul chun cinn leanúnach a áirithiú maidir le hacmhainneacht oiriúnaithe a fheabhsú, athléimneacht a neartú agus leochaileacht i leith an athraithe aeráide a laghdú. Ceanglaítear leis freisin go ndéanfaidh na Ballstáit oiriúnú a chomhtháthú i ngach réimse beartais agus réitigh dhúlrabhunaithe agus oiriúnú éiceachóras‑bhunaithe a chur chun cinn. (17)Sa Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir le hoiriúnú don athrú aeráide ó 2021 ar aghaidh, leagtar béim ar an ngá atá le réitigh dhúlrabhunaithe a chur chun cinn agus aithnítear ann gur féidir oiriúnú costéifeachtach don athrú aeráide a bhaint amach trí bhogaigh agus tailte portaigh chomh maith le héiceachórais chósta agus mhuirí a chosaint agus a athchóiriú, trí spásanna glasa uirbeacha a fhorbairt agus trí dhíonta agus ballaí glasa a shuiteáil agus trí fhoraoisí agus talamh feirme a chur chun cinn agus a bhainistiú go hinbhuanaithe. I ngeall ar líon níos mó éiceachóras bithéagsúil a bheith ann, is mó an athléimneacht atá ann in aghaidh an athraithe aeráide agus soláthraítear modhanna níos éifeachtaí chun tubaistí a laghdú agus a chosc. (18)Tá athbhreithniú á dhéanamh ar bheartas aeráide an Aontais chun cloí leis an mbealach a mholtar i Rialachán (AE) 2021/1119 chun glanastaíochtaí a laghdú 55 % ar a laghad faoi 2030 i gcomparáid le 1990. Go sonrach, is é is aidhm don togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialacháin (AE) 2018/841 agus (AE) 2018/1999 an méid a rannchuidíonn earnáil na talún leis an uaillmhian fhoriomlán aeráide le haghaidh 2030 a neartú agus na cuspóirí a ailíniú a mhéid a bhaineann le cuntasaíocht astaíochtaí agus aistrithe ó earnáil na talamhúsáide, an athraithe ar thalamhúsáid agus na foraoiseachta (‘LULUCF’) le tionscnaimh bheartais ghaolmhara maidir leis an mbithéagsúlacht. Leagtar béim sa togra sin ar an ngá atá le haistrithe dúlrabhunaithe carbóin a chosaint agus a fheabhsú, athléimneacht na n‑éiceachóras in aghaidh an athraithe aeráide a fheabhsú, talamh díghrádaithe agus éiceachórais dhíghrádaithe a athchóiriú, agus tailte portaigh a athfhliuchadh. Ina theannta sin, tá sé d’aidhm aige feabhas a chur ar an bhfaireachán agus ar an tuairisciú a dhéantar ar astaíochtaí gás ceaptha teasa agus ar aistrithe ó thalamh atá faoi réir cosanta agus athchóirithe. Sa chomhthéacs sin, tá sé tábhachtach go mbeadh dea-bhail ar éiceachórais i ngach catagóir talún, lena n‑áirítear foraoisí, féarthailte, talamh curaíochta agus bogaigh, chun go mbeidh siad in ann carbón a ghabháil agus a stóráil go héifeachtach. (19)Leag forbairtí geopholaitiúla tuilleadh béime ar an ngá atá le hathléimneacht na gcóras bia a chosaint. Léiríonn an fhianaise go mbíonn tionchar dearfach ag athchóiriú na n‑éiceachóras ar an táirgiúlacht bia san fhadtéarma, agus feidhmíonn athchóiriú an dúlra mar bheartas árachais chun inbhuanaitheacht agus athléimneacht fhadtéarmach an Aontais a áirithiú. (20)Sa tuarascáil chríochnaitheach ón gComhdháil ar Thodhchaí na hEorpa, iarrann na saoránaigh ar an Aontas an bhithéagsúlacht, an tírdhreach agus na haigéin a chosaint agus a athchóiriú, an truailliú a dhíothú, agus eolas, feasacht, oideachas agus idirphlé a chothú maidir leis an gcomhshaol, an t‑athrú aeráide, agus úsáid agus inbhuanaitheacht fuinnimh. (21)Trí éiceachórais a athchóiriú, i dteannta leis na hiarrachtaí chun trádáil agus tomhailt an fhiadhúlra a laghdú, cuideofar chun galair theagmhálacha a d’fhéadfadh a bheith ann amach anseo, agus ag a mbeadh poitéinseal zónóiseach, a chosc agus leis an athléimneacht ina n‑aghaidh a fhorbairt, agus ar an gcaoi sin an riosca a bhaineann le ráigeanna agus paindéimí a laghdú, agus cuideofar chun tacú le hiarrachtaí an Aontais agus iarrachtaí domhanda cur chuige na hAon Sláinte Amháin a chur i bhfeidhm, lena n‑aithnítear an nasc intreach idir sláinte an duine, sláinte ainmhithe agus dúlra sláintiúil athléimneach. (22)Is cuid lárnach d’éiceachórais talún iad ithreacha. I dTeachtaireacht 2021 ón gCoimisiún dar teideal ‘EU Soil Strategy for 2030’ [Straitéis Ithreach an Aontais le haghaidh 2030], leagtar amach an gá atá le hithreacha díghrádaithe a athchóiriú agus an bhithéagsúlacht ithreach a fheabhsú. (23)Tá sé d’aidhm ag Treoir 92/43/CEE ón gComhairle agus ag Treoir 2009/147/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle cosaint, caomhnú agus maireachtáil fhadtéarmach na speiceas agus na ngnáthóg is luachmhaire san Eoraip agus is mó atá faoi bhagairt mar aon leis na héiceachórais ina bhfuil siad mar chuid a áirithiú. Is é Natura 2000, a bunaíodh in 1992 agus arb é an líonra comhordaithe is mó ar domhan de limistéir faoi chosaint, an phríomhionstraim lena gcuirtear chun feidhme cuspóirí an dá Threoir sin. (24)Is ann cheana do chreat agus do threoraíocht chun dea-bhail na gcineálacha gnáthóige faoi chosaint faoi Threoir 92/43/CEE a chinneadh agus chun cáilíocht agus cainníocht leordhóthanach ghnáthóga na speiceas a thagann faoi raon feidhme na Treorach sin a chinneadh. Is féidir spriocanna athchóirithe maidir leis na cineálacha gnáthóige sin agus gnáthóga na speiceas sin a bhunú ar an gcreat agus ar an treoraíocht sin. Ní leor an t‑athchóiriú sin, áfach, chun cailliúint na bithéagsúlachta a chúlú agus chun na héiceachórais uile a théarnamh. Dá bhrí sin, ba cheart oibleagáidí breise a bhunú de réir táscairí sonracha chun an bhithéagsúlacht a fheabhsú ar scála éiceachóras níos leithne.

(25)Chun tógáil ar Threoracha 92/43/CEE agus 2009/147/CE agus chun tacú le baint amach na gcuspóirí a leagtar amach sna Treoracha sin, ba cheart do na Ballstáit bearta athchóirithe a chur i bhfeidhm chun a áirithiú go ndéanfar gnáthóga agus speicis faoi chosaint, lena n‑áirítear éin fhiáine, a théarnamh ar fud limistéir an Aontais, agus i limistéir nach dtagann faoi Natura 2000 freisin. (26)Is é is aidhm do Threoir 92/43/CEE gnáthóga nádúrtha agus speicis fána agus flóra fiáine ar leas an Chomhphobail a chothabháil agus a athchóiriú, ar stádas caomhantais fabhrach. Mar sin féin, ní leagtar síos sprioc-am leis chun an sprioc sin a bhaint amach. Ar an gcaoi chéanna, ní leagtar síos le Treoir 2009/147/CE sprioc-am maidir le téarnamh pobal éan san Aontas. (27)Ba cheart, dá bhrí sin, spriocdhátaí a bhunú chun bearta athchóirithe a chur ar bun laistigh de láithreáin Natura 2000 agus lasmuigh díobh, chun feabhas a chur de réir a chéile ar an mbail atá ar chineálacha gnáthóige faoi chosaint ar fud an Aontais agus chun iad a athbhunú go dtí go mbainfear amach an limistéar tagartha fabhrach is gá chun stádas caomhantais fabhrach a bhaint amach le haghaidh na gcineálacha gnáthóige sin san Aontas. D’fhonn an tsolúbthacht is gá a thabhairt do na Ballstáit chun iarrachtaí athchóirithe mórscála a chur ar bun, is iomchuí cineálacha gnáthóige a ghrúpáil de réir an éiceachórais lena mbaineann siad agus na spriocanna cainníochtaithe faoi cheangal ama de réir limistéir a shocrú le haghaidh grúpaí cineálacha gnáthóige. Cuirfidh sé sin ar chumas na mBallstát a roghnú cé na gnáthóga is túisce a athchóireofar laistigh den ghrúpa. (28)Ba cheart ceanglais chomhchosúla a leagan síos maidir le gnáthóga speiceas a thagann faoi raon feidhme Threoir 92/43/CEE agus maidir le gnáthóga éan fiáin a thagann faoi raon feidhme Threoir 2009/147/CE, ag féachaint go háirithe don nascacht is gá idir an dá ghnáthóg sin chun go mbeidh rath ar phobail na speiceas. (29)Tá sé riachtanach go mbeidh na bearta athchóirithe do chineálacha gnáthóige leormhaith agus oiriúnach chun dea-bhail a bhaint amach agus na limistéir thagartha fhabhracha a luaithe is féidir, d’fhonn a stádas caomhantais fabhrach a bhaint amach. Tá sé tábhachtach gurb iad na bearta athchóirithe na bearta sin atá riachtanach chun na spriocanna cainníochtaithe faoi cheangal ama de réir limistéir a bhaint amach. Tá sé riachtanach freisin go mbeidh na bearta athchóirithe do ghnáthóga na speiceas leordhóthanach agus oiriúnach chun a gcáilíocht leordhóthanach agus a gcainníocht leordhóthanach a bhaint amach chomh tapa agus is féidir d’fhonn stádas caomhantais fabhrach an speicis a bhaint amach. (30)Tá sé tábhachtach a áirithiú go gcuirfear feabhas nithiúil agus intomhaiste ar bhail na n‑éiceachóras leis na bearta athchóirithe a chuirfear i bhfeidhm faoin Rialachán seo, ar leibhéal na limistéar aonair atá faoi réir a n‑athchóirithe agus ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta araon. (31)Chun a áirithiú go mbeidh na bearta athchóirithe éifeachtúil agus gur féidir torthaí na mbeart sin a thomhas le himeacht ama, tá sé riachtanach go léireofaí feabhas leanúnach ar na limistéir atá faoi réir na mbeart athchóirithe sin, go dtí go mbainfear dea-bhail amach, d’fhonn feabhas a chur ar riocht na ngnáthóg a thagann faoi raon feidhme Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 92/43/CEE chun na gnáthóga sin a athbhunú agus a nascacht a fheabhsú. (32)Maidir leis na limistéir atá faoi réir bearta athchóirithe d’fhonn feabhas a chur ar cháilíocht agus ar chainníocht ghnáthóga na speiceas a thagann faoi raon feidhme Threoir 92/43/CEE, chomh maith le gnáthóga éan fiáin a thagann faoi raon feidhme Threoir 2009/147/CE, tá sé riachtanach freisin go léirítear feabhas leanúnach chun rannchuidiú le cainníocht leordhóthanach agus cáilíocht leormhaith ghnáthóga na speiceas sin a bhaint amach. (33)Tá sé tábhachtach a áirithiú go dtiocfaidh méadú de réir a chéile ar na limistéir a chumhdaítear le cineálacha gnáthóige a thagann faoi raon feidhme Threoir 92/43/CEE agus a bhfuil dea-bhail orthu ar fud chríoch na mBallstát agus an Aontais ina iomláine, go dtí go mbainfear amach an limistéar tagartha fabhrach le haghaidh gach cineál gnáthóige agus go mbeidh dea-bhail ar 90 % den limistéar sin ar a laghad ar leibhéal na mBallstát, ionas go mbeidh na cineálacha gnáthóige sin san Aontas in ann stádas caomhantais fabhrach a bhaint amach. (34)Tá sé tábhachtach freisin go n‑áirithítear méadú de réir a chéile ar cháilíocht agus ar chainníocht ghnáthóga na speiceas a thagann faoi raon feidhme Threoir 92/43/CEE, chomh maith le gnáthóga éan fiáin a thagann faoi raon feidhme Threoir 2009/147/CE, ar fud chríoch na mBallstát agus an Aontais ar deireadh, go dtí go mbeidh sé leormhaith chun a áirithiú go mairfidh na speicis sin go fadtéarmach. (35)Tá sé tábhachtach nach dtiocfaidh meathlú ar na limistéir a chumhdaítear le cineálacha gnáthóige a thagann faoi raon feidhme an Rialacháin seo i gcomparáid leis an staid reatha, i bhfianaise na riachtanas athchóirithe atá ann faoi láthair, agus i bhfianaise an ghá atá ann gan na riachtanais athchóirithe a mhéadú a thuilleadh amach anseo. Is iomchuí, áfach, breithniú ar an bhféidearthacht maidir le force majeure, a bhféadfadh meathlú a theacht ar na limistéir a chumhdaítear leis na cineálacha gnáthóige sin mar thoradh air, chomh maith le claochluithe dosheachanta gnáthóige arb é an t‑athrú aeráide is cúis go díreach leo, nó mar thoradh ar phlean nó ar thionscadal ar mhaithe le leas poiblí sáraitheach, nach bhfuil aon rogha mhalartach le fáil ina leith a mbeadh níos lú dochair ag baint léi, a bheidh le cinneadh de réir an cháis, nó plean nó tionscadal arna údarú i gcomhréir le hAirteagal 6(4) de Threoir 92/43/CEE. (36)I Straitéis Bhithéagsúlachta an Aontais Eorpaigh go dtí 2030, leagtar béim ar an ngá atá le gníomhaíocht níos láidre chun éiceachórais mhuirí dhíghrádaithe a athchóiriú, lena n‑áirítear éiceachórais atá ar mhórán carbóin agus limistéir thábhachtacha sceite éisc agus limistéar iasclainne. Fógraítear sa Straitéis freisin go bhfuil an Coimisiún chun plean gníomhaíochta nua a mholadh chun acmhainní iascaigh a chaomhnú agus chun éiceachórais mhuirí a chosaint. (37)Déantar na cineálacha gnáthóige muirí a liostaítear in Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 92/43/CEE a shainmhíniú go leathan agus tá go leor fochineálacha éagsúla éiceolaíocha iontu a bhfuil acmhainneacht athchóirithe éagsúil acu, rud a fhágann go bhfuil sé deacair do na Ballstáit bearta iomchuí athchóirithe a bhunú ar leibhéal na gcineálacha gnáthóige sin. Ba cheart, dá bhrí sin, na cineálacha gnáthóige muirí a shonrú a thuilleadh trí úsáid a bhaint as leibhéil ábhartha aicmithe ar ghnáthóga muirí sa chóras faisnéis Eorpach maidir leis an dúlra (EUNIS). Ba cheart do na Ballstáit limistéir thagartha fhabhracha a bhunú maidir le stádas caomhantais fabhrach a bhaint amach le haghaidh gach ceann de na cineálacha gnáthóige sin, sa mhéid nach dtugtar aghaidh ar na limistéir tagartha sin cheana i reachtaíocht eile de chuid an Aontais. (38)I gcás ina n‑éilítear le haghaidh cosaint gnáthóga cósta agus mara go ndéantar gníomhaíochtaí iascaireachta nó dobharshaothraithe a rialú, beidh feidhm ag an gcomhbheartas iascaigh. Foráiltear le Rialachán (AE) Uimh. 1380/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, go háirithe, go bhfuil an cur chuige bunaithe ar éiceachórais i leith bainistiú iascaigh le cur chun feidhme leis an gcomhbheartas iascaigh chun a áirithiú go ndéanfar tionchair dhiúltacha gníomhaíochtaí iascaireachta ar éiceachóras na mara a íoslaghdú. Foráiltear leis an Rialachán sin freisin go ndéanfar iarracht leis an mbeartas sin a áirithiú go seachnófar sna gníomhaíochtaí dobharshaothraithe agus iascaigh díghrádú na muirthimpeallachta. (39)Chun an cuspóir maidir le téarnamh leanúnach, fadtéarmach agus marthanach an dúlra bhithéagsúil athléimnigh a bhaint amach, ba cheart do na Ballstáit leas iomlán a bhaint as na féidearthachtaí a chuirtear ar fáil faoin gcomhbheartas iascaigh. Laistigh de raon feidhme inniúlacht eisiach an Aontais maidir le hacmhainn bhitheolaíoch na mara a chaomhnú, is féidir leis na Ballstáit bearta neamh‑idirdhealaitheacha a dhéanamh chun stoic éisc a chaomhnú agus a bhainistiú agus chun stádas caomhnaithe na n‑éiceachóras muirí a chothabháil nó a fheabhsú laistigh den teorainn 12 mhuirmhíle. Ina theannta sin, tá an deis ag na Ballstáit a bhfuil leas díreach bainistíochta acu teacht ar chomhaontú chun moltaí comhpháirteacha a chur isteach maidir le bearta caomhnaithe atá riachtanach chun oibleagáidí faoi dhlí an Aontais i dtaca leis an gcomhshaol a chomhlíonadh. Déanfar na bearta sin a mheasúnú agus a ghlacadh de réir na rialacha agus na nósanna imeachta dá bhforáiltear faoin gcomhbheartas iascaigh. (40)Le Treoir 2008/56/CE, ceanglaítear ar na Ballstáit comhoibriú go déthaobhach agus laistigh de shásraí comhair réigiúnacha agus foréigiúnacha, lena n‑áirítear trí choinbhinsiúin réigiúnacha farraige, agus i gcás ina bhfuil bearta iascaigh i gceist, i gcomhthéacs na ngrúpaí réigiúnacha arna mbunú faoin gcomhbheartas iascaigh. (41)Tá sé tábhachtach go gcuirfear bearta athchóirithe i bhfeidhm freisin maidir le gnáthóga speiceas áirithe muirí, amhail siorcanna agus roic, a thagann faoi raon feidhme an Choinbhinsiúin maidir le Caomhnú na Speiceas Imirceach Ainmhithe Fiáine, ach nach dtagann faoi raon feidhme Threoir 92/43/CEE, mar go bhfuil feidhm thábhachtach acu san éiceachóras. (42)Chun tacú le hathchóiriú agus le neamh‑mheathlú gnáthóg talún, fionnuisce, cósta agus muirí, is féidir leis na Ballstáit limistéir bhreise a ainmniú mar ‘limistéir faoi chosaint’ nó ‘limistéir faoi chosaint dhocht’, bearta caomhnaithe éifeachtacha eile de réir limistéir a chur chun feidhme, agus bearta caomhnaithe maidir le talamh príobháideach a chur chun cinn. (43)Tá thart ar 22 % de dhromchla talún an Aontais ina éiceachóras uirbeach, agus is iad na limistéir ina bhfuil tromlach shaoránaigh an Aontais ina gcónaí. Ar na spásanna glasa uirbeacha tá foraoisí uirbeacha, páirceanna agus gairdíní, feirmeacha uirbeacha, sráideanna agus crainn lena dtaobh, móinéir uirbeacha agus fálta uirbeacha, agus soláthraíonn siad gnáthóga tábhachtacha don bhithéagsúlacht, go háirithe plandaí, éin agus feithidí, lena n‑áirítear pailneoirí. Cuireann siad seirbhísí ríthábhachtacha éiceachórais ar fáil freisin, lena n‑áirítear an riosca tubaiste nádúrtha a laghdú agus a rialú (e.g. tuilte, éifeachtaí teasoileáin), fuarú, áineas, scagachán uisce agus aeir, chomh maith le maolú ar an athrú aeráide agus oiriúnú don athrú sin. (44)Ní mór feabhas mór a chur ar ghníomhaíochtaí lena áirithiú nach mbeidh spásanna glasa uirbeacha i mbaol díghrádaithe a thuilleadh. Chun a áirithiú go leanfaidh spásanna glasa uirbeacha de na seirbhísí riachtanacha éiceachórais a chur ar fáil, ba cheart deireadh a chur lena gcaillteanas agus ba cheart iad a athchóiriú agus a mhéadú, inter alia tríd an mbonneagar glas agus réitigh dhúlrabhunaithe a chomhtháthú níos fearr sa phleanáil uirbeach agus trí bhonneagar glas, amhail díonta glasa agus ballaí glasa, a chomhtháthú i ndearadh foirgneamh.

(45)Éilítear iarrachtaí níos mó le Straitéis Bhithéagsúlachta an Aontais Eorpaigh go dtí 2030 chun éiceachórais fionnuisce agus feidhmeanna nádúrtha aibhneacha a athchóiriú. Ba cheart a áireamh le hathchóiriú éiceachóras fionnuisce iarrachtaí chun nascacht chomhréireach agus chliathánach aibhneacha a athchóiriú mar aon lena limistéir bhruachána agus a dtuilemhánna a athchóiriú, lena n‑áirítear trí dheireadh a chur le bacainní d’fhonn tacú le stádas caomhantais fabhrach a bhaint amach d’aibhneacha, lochanna agus gnáthóga agus speicis ghláracha a chónaíonn sna gnáthóga sin atá faoi chosaint le Treoracha 92/43/CEE 2009/147/CE, agus ceann de na príomhchuspóirí i Straitéis Bhithéagsúlachta an Aontais Eorpaigh go dtí 2030 a bhaint amach, eadhon, 25 000 km ar a laghad d’aibhneacha saorshreafa a athchóiriú. Agus bacainní á mbaint ag na Ballstáit, ba cheart dóibh aghaidh a thabhairt ar bhacainní atá imithe i léig go príomha, bacainní nach bhfuil gá leo a thuilleadh do ghiniúint an fhuinnimh in‑athnuaite, loingseoireacht intíre, soláthar uisce nó úsáidí eile. (46)San Aontas, tá laghdú mór tagtha ar phailneoirí le blianta beaga anuas agus tá aon trian de speicis beach agus speicis féileacán ag meathlú, agus tá deich faoin gcéad de na speicis sin ar tí dul in éag. Tá pailneoirí ríthábhachtach d’fheidhmiú éiceachóras talún, folláine an duine agus slándáil an tsoláthair bia, trí phailniú a dhéanamh ar phlandaí fiáine agus saothraithe. Tá beagnach EUR 5 000 000 000 d’aschur bliantúil talmhaíochta an Aontais inchurtha go díreach i leith pailneoirí feithidí. (47)Sheol an Coimisiún Tionscnamh Pailneoirí an Aontais an 1 Meitheamh 2018 mar fhreagra ar éilimh ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle chun aghaidh a thabhairt ar mheath na bpailneoirí. Léiríodh sa tuarascáil ar dhul chun cinn maidir le cur chun feidhme an tionscnaimh go bhfuil dúshláin shuntasacha fós ann maidir le dul i ngleic le meath na bpailneoirí, úsáid lotnaidicídí san áireamh. D’iarr Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle go ndéanfaí gníomhaíochtaí níos láidre chun dul i ngleic le meath na bpailneoirí agus go mbunófaí creat faireacháin uile-Aontais do phailneoirí, mar aon le cuspóirí agus táscairí soiléire maidir leis an tiomantas chun stop a chur le meath na bpailneoirí. Mhol Cúirt Iniúchóirí na hEorpa don Choimisiún sásraí rialachais agus faireacháin iomchuí a chur ar bun le haghaidh gníomhaíochtaí chun aghaidh a thabhairt ar bhagairtí do phailneoirí. (48)Maidir leis an togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le húsáid inbhuanaithe táirgí cosanta plandaí [lena ghlacadh an 22 Meitheamh 2022, áireofar teideal agus uimhir an ghnímh a glacadh nuair a bheidh siad ar fáil], tá sé d’aidhm aige rialáil a dhéanamh ar cheann de na cúiseanna le meath na bpailneoirí trí thoirmeasc a chur ar úsáid lotnaidicídí i limistéir atá íogair ó thaobh na héiceolaíochta de, go leor díobh a chumhdaítear leis an Rialachán seo, mar shampla limistéir a chothaíonn speicis pailneora agus a aicmítear sa Liosta Dearg Eorpach mar speicis atá i mbaol díothaithe. (49)Tá gá le héiceachórais talmhaíochta inbhuanaithe, athléimneacha agus bhithéagsúla chun bia sábháilte, inbhuanaithe, cothaitheach agus inacmhainne a sholáthar. Leis na héiceachórais talmhaíochta is bithéagsúla méadaítear athléimneacht na talmhaíochta in aghaidh an athraithe aeráide agus in aghaidh rioscaí comhshaoil, agus áirithítear sábháilteacht agus slándáil an bhia agus cruthaítear poist nua i gceantair thuaithe, go háirithe poist a bhaineann leis an bhfeirmeoireacht chomh maith leis an turasóireacht agus an t‑áineas tuaithe. Dá bhrí sin, ní mór don Aontas an bhithéagsúlacht ar a thailte talmhaíochta a fheabhsú trí réimse cleachtas atá ann faoi láthair a théann chun sochair d’fheabhsú na bithéagsúlachta nó atá comhoiriúnach le feabhsú na bithéagsúlachta, lena n‑áirítear talmhaíocht fhairsing. Tá talmhaíocht fhairsing ríthábhachtach chun go leor speiceas agus gnáthóg a chothabháil sna limistéir is bithéagsúla. Is iomaí cleachtas talmhaíochta fairsing a bhfuil tairbhí iomadúla nó tairbhí móra acu maidir leis an mbithéagsúlacht, seirbhísí éiceachórais agus gnéithe tírdhreacha a chosaint amhail talmhaíocht bheacht, feirmeoireacht orgánach, agra-éiceolaíocht, agrafhoraoiseacht agus féarthalamh buan ísealdéine. (50)Is gá bearta athchóirithe a chur i bhfeidhm chun bithéagsúlacht na n‑éiceachóras talmhaíochta ar fud an Aontais a fheabhsú, lena n‑áirítear sna limistéir nach gcumhdaítear le cineálacha gnáthóige a thagann faoi raon feidhme Threoir 92/43/CEE. In éagmais modh choiteann chun measúnú a dhéanamh ar an mbail atá ar éiceachórais talmhaíochta lena bhféadfaí spriocanna sonracha athchóirithe a leagan síos d’éiceachórais talmhaíochta, is iomchuí oibleagáid ghinearálta a leagan síos chun feabhas a chur ar an mbithéagsúlacht in éiceachórais talmhaíochta agus comhlíonadh na hoibleagáide sin a thomhas ar bhonn na dtáscairí atá ann faoi láthair. (51)Ós rud é gurb eol agus go n‑aithnítear go forleathan gur príomhtháscairí sláinte éiceachóras talmhaíochta iad éin talaimh feirme, is iomchuí spriocanna a leagan síos lena dtéarnamh. Bheadh feidhm ag an oibleagáid na spriocanna sin a bhaint amach maidir leis na Ballstáit seachas le feirmeoirí aonair. Ba cheart do na Ballstáit na spriocanna sin a bhaint amach trí bhearta athchóirithe éifeachtacha a chur i bhfeidhm ar thalamh talmhaíochta, agus iad ag obair i gcomhar le feirmeoirí agus le páirtithe leasmhara eile, agus ag tacú leo, chun na bearta sin a dhearadh agus a chur i bhfeidhm ar an láthair. (52)Gnéithe tírdhreacha ard‑éagsúlachta ar thalamh talmhaíochta, lena n‑áirítear stráicí maolánacha, talamh branair uainíochta nó talamh branair nach bhfuil de réir uainíochta, fálta sceach, crainn aonair nó grúpaí crann, sraitheanna crann, imeall páirceanna, dáileachtaí, díoga, srutháin, bogaigh bheaga, ardáin, cairn, ballaí cloiche, linnte beaga agus gnéithe cultúrtha, soláthraíonn na nithe sin spás do phlandaí agus d’ainmhithe fiáine, lena n‑áirítear pailneoirí, agus leis na nithe sin déantar an creimeadh agus an t‑ídiú ithreach a chosc, aer agus uisce a scagadh, tacaítear leis an athrú aeráide a mhaolú agus leis an oiriúnú don athrú aeráide agus le táirgiúlacht talmhaíochta barr a bhraitheann ar phailniú. Is féidir a mheas freisin gur gnéithe tírdhreacha a bhfuil ardluach bithéagsúlachta acu crainn tháirgiúla atá mar chuid de chórais agrafhoraoiseachta talún arúla agus gnéithe táirgiúla i bhfáluithe neamhtháirgiúla, ar choinníoll nach bhfaigheann siad leasacháin ná nach ndéantar cóireáil lotnaidicídí orthu, agus más rud é nach ndéantar an fómhar ach tráth nach gcuirfeadh sé isteach ar leibhéil arda bithéagsúlachta. Dá bhrí sin, ba cheart ceanglas a leagan amach chun treocht mhéadaitheach a áirithiú maidir leis an sciar de thalamh talmhaíochta ag a bhfuil gnéithe tírdhreacha ard‑éagsúlachta. Le ceanglas den sórt sin chuirfí ar chumas an Aontais ceann de na príomhghealltanais eile i Straitéis Bhithéagsúlachta an Aontais go dtí 2030 a bhaint amach, is é sin 10 % ar a laghad de limistéar talmhaíochta a chumhdach le gnéithe tírdhreacha ard‑éagsúlachta. Ba cheart treochtaí méadaitheacha a bhaint amach freisin maidir le táscairí eile atá ann faoi láthair, amhail innéacs na bhféileacán féarthalún agus an stoc de charbón orgánach in ithreacha mianraí talún curaíochta. (53)Is é is aidhm don Chomhbheartas Talmhaíochta (CBT) tacú le cosaint an chomhshaoil agus é a neartú, lena n‑áirítear an bhithéagsúlacht. Ar na príomhchuspóirí atá ag an mbeartais tá rannchuidiú chun cailliúint na bithéagsúlachta a stopadh agus a aisiompú, seirbhísí éiceachórais a fheabhsú agus gnáthóga agus tírdhreacha a chaomhnú; Le caighdeán nua coinníollachta CBT Uimh 8 maidir le dea-riocht talmhaíochta agus comhshaoil (GAEC 8), ceanglaítear ar thairbhithe íocaíochtaí a bhaineann le limistéir 4 % ar a laghad den talamh arúil atá acu ar leibhéal na feirme a bheith dírithe ar limistéir agus ar ghnéithe neamhtháirgiúla, lena n‑áirítear talamh branair agus gnéithe den tírdhreach atá ann cheana a choinneáil. Maidir leis an sciar 4 % atá le sannadh do chomhlíonadh an chaighdeáin GAEC sin, is féidir é a laghdú go 3 % má chomhlíontar réamhriachtanais áirithe. Beidh an oibleagáid sin ina rannchuidiú leis na Ballstáit treocht dhearfach a bhaint amach i ngnéithe tírdhreacha ardéagsúlachta ar thalamh talmhaíochta. Ina theannta sin, faoi CBT, tá an deis ag na Ballstáit éiciscéimeanna a chur ar bun le haghaidh cleachtais talmhaíochta a dhéanann feirmeoirí i limistéir thalmhaíochta lena bhféadfaí a áireamh gnéithe tírdhreacha nó limistéir neamhtháirgiúla a chothabháil agus a chruthú. Ar an gcaoi chéanna, ina bpleananna straitéiseacha faoi CBT, is féidir leis na Ballstáit gealltanais agra-chomhshaoil-aeráide a chur san áireamh freisin, lena n‑áirítear bainistiú feabhsaithe ar ghnéithe tírdhreacha a théann thar choinníollacht GAEC 8 agus/nó éiciscéimeanna. Cuideoidh tionscadail dúlra agus bithéagsúlachta an chlár LIFE le bithéagsúlacht na hEorpa ar thalamh talmhaíochta a chur ar shlí an téarnaimh faoi 2030, trí thacú le cur chun feidhme Threoir 92/43/CEE agus Threoir 2009/147/CE chomh maith le Straitéis Bhithéagsúlachta an Aontais go dtí 2030. (54)Trí athchóiriú agus athfhliuchadh a dhéanamh ar ithreacha orgánacha a úsáidtear sa talmhaíocht (i.e faoi úsáid féarthalún agus talún curaíochta), arb iad ar talamh portach draenáilte, cuidítear le tairbhí suntasacha bithéagsúlachta a bhaint amach, le laghdú tábhachtach a dhéanamh ar astaíochtaí gás ceaptha teasa agus le tairbhí eile don chomhshaol, agus cuirtear le tírdhreach talmhaíochta éagsúil an tráth céanna. Féadfaidh na Ballstáit rogha a dhéanamh idir raon leathan bearta athchóirithe le haghaidh tailte portaigh draenáilte a úsáidtear sa talmhaíocht, idir talamh curaíochta a athrú go féarthalamh buan, bearta fairsingithe in éineacht le draenáil laghdaithe, agus athfhliuchadh iomlán lena ngabhann an deis riascshaothraithe, nó fásra déanta móna a bhunú. Cruthaítear na tairbhí aeráide is suntasaí trí thalamh curaíochta a athchóiriú agus a athfhliuchadh agus ina dhiaidh sin trí fhéarthalamh dian a athchóiriú. Ionas gur féidir an sprioc athchóirithe a chur chun feidhme ar bhealach solúbtha i gcás tailte portaigh faoi úsáid talmhaíochta, féadfaidh na Ballstáit bearta athchóirithe agus athfhliuchadh tailte portaigh draenáilte a áireamh, chomh maith go pointe le tailte portaigh draenáilte faoi úsáidí eile talún (foraois, mar shampla) a athchóiriú agus a athfhliuchadh, mar limistéir a rannchuidíonn le baint amach na spriocanna maidir le tailte portaigh faoi úsáid talmhaíochta. (55) (56)D’fhonn leas iomlán a bhaint as na tairbhí bithéagsúlachta, ba cheart athchóiriú agus athfhliuchadh na dtailte portaigh draenáilte a leathnú thar na limistéir de chineálacha gnáthóige a liostaítear in Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 92/43/CEE atá le hathchóiriú agus le hathbhunú. Leis an tuairisciú a dhéanann na Ballstáit i bhfardail náisiúnta gás ceaptha teasa ar earnáil LULUCF, a chuirtear isteach chuig Creat‑Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide, déantar faireachán ar shonraí maidir le méid na n‑ithreach orgánach mar aon lena n‑astaíochtaí agus a n‑aistrithe gás ceaptha teasa. Is féidir leanúint d’úsáid tháirgiúil a bhaint as portaigh athchóirithe agus athfhliuchta ar bhealaí malartacha. Mar shampla, maidir leis an riascshaothrú, is é sin feirmeoireacht a dhéanamh ar thailte portaigh fliucha, d’fhéadfaí a áireamh ann saothrú cineálacha éagsúla giolcach, cineálacha áirithe adhmaid, saothrú fraochán gorm agus mónóg, feirmeoireacht sfagnaim, agus féarach buabhall uisce. Ba cheart na cleachtais sin a bheith bunaithe ar phrionsabail an bhainistithe inbhuanaithe agus ba cheart iad a bheith dírithe ar an mbithéagsúlacht a fheabhsú ionas go mbeidh luach ard acu ó thaobh airgeadais agus éiceolaíochta de araon. Chomh maith leis sin is féidir an riascshaothrú dul chun sochair do roinnt speiceas atá i mbaol san Aontas, agus is féidir leis sin nascacht na limistéar bogach agus phobal na speiceas gaolmhar a éascú san Aontas freisin. Is féidir cistiú a fháil ó réimse leathan foinsí, lena n‑áirítear caiteachas faoi bhuiséad an Aontais agus faoi chláir mhaoiniúcháin an Aontais le haghaidh beart chun portaigh a athchóiriú agus a athfhliuchadh agus chun caillteanais ioncaim a d’fhéadfadh a bheith ann a chúiteamh. (57)Leagadh amach i Straitéis Foraoise nua an Aontais Eorpaigh go dtí 2030 an gá atá le bithéagsúlacht foraoise a athchóiriú. Tá os cionn 43,5 % de spás talún an Aontais faoi fhoraoisí agus faoi choillearnach eile. Tá éiceachórais foraoise ar mhórán bithéagsúlachta leochaileach don athrú aeráide ach is comhghuaillí nádúrtha iad freisin maidir leis an athrú aeráide agus rioscaí a bhaineann leis an aeráid a chur in oiriúint agus a chomhrac, lena n‑áirítear trína gcuid feidhmeanna mar stoc carbóin agus linn charbóin, agus soláthraíonn siad go leor seirbhísí agus tairbhí riachtanacha eile éiceachórais, amhail adhmad, bia agus táirgí eile neamh‑adhmaid a sholáthar, rialáil aeráide, cobhsú ithreach agus rialú creimthe ithreach agus íonú an aeir agus an uisce. (58)Is gá bearta athchóirithe a chur i bhfeidhm chun bithéagsúlacht éiceachóras foraoise a fheabhsú ar fud an Aontais, lena n‑áirítear sna limistéir nach gcumhdaítear le cineálacha gnáthóige a thagann faoi raon feidhme Threoir 92/43/CEE. In éagmais modh coiteann chun measúnú a dhéanamh ar an mbail atá ar éiceachórais foraoise lena bhféadfaí spriocanna sonracha athchóirithe a leagan síos d’éiceachórais foraoise, is iomchuí oibleagáid ghinearálta a leagan síos chun feabhas a chur ar an mbithéagsúlacht in éiceachórais foraoise agus comhlíonadh na hoibleagáide sin a thomhas ar bhonn na dtáscairí atá ann faoi láthair, amhail an t‑adhmad atá ina seasamh agus an t‑adhmad marbh atá ina luí, sciar na bhforaoisí ina bhfuil struchtúr éagothrom maidir le haois, nascacht foraoise, innéacs coiteann éan foraoise, agus stoc de charbón orgánach. (59)Maidir le spriocanna athchóirithe agus oibleagáidí maidir le gnáthóga agus speicis a chosnaítear faoi Threoracha 92/43/CEE agus 2009/147/CE, maidir le pailneoirí agus éiceachórais fionnuisce, uirbeacha, talmhaíochta agus foraoise, ba cheart na spriocanna sin a bheith comhlántach agus ba cheart dóibh oibriú i sineirgíocht, d’fhonn an cuspóir uileghabhálach a bhaint amach maidir le héiceachórais a athchóiriú ar fud limistéir talún agus mhara an Aontais. Cuideoidh na bearta athchóirithe is gá chun sprioc shonrach amháin a bhaint amach, in a lán cásanna, le spriocanna nó oibleagáidí eile a bhaint amach. Ba cheart do na Ballstáit, dá bhrí sin, bearta athchóirithe a phleanáil go straitéiseach d’fhonn a n‑éifeachtacht a uasmhéadú i dtaca le cur le téarnamh an dúlra ar fud an Aontais. Ba cheart bearta athchóirithe a phleanáil freisin ar bhealach a thabharfaidh aghaidh ar mhaolú an athraithe aeráide agus oiriúnú don athrú aeráide agus ar chosc agus ar rialú tionchair tubaistí nádúrtha. Ba cheart é a bheith d’aidhm acu feidhmeanna éiceolaíocha, eacnamaíocha agus sóisialta na n‑éiceachóras a bharrfheabhsú, lena n‑áirítear a gcumas táirgiúlachta, agus an méid a chuireann siad le forbairt inbhuanaithe na réigiún agus na bpobal ábhartha á chur san áireamh. Tá sé tábhachtach go n‑ullmhódh na Ballstáit pleananna náisiúnta mionsonraithe um athchóiriú de réir na fianaise eolaíche is fearr atá ar fáil, agus go dtabharfaí deiseanna luatha éifeachtacha don phobal páirt a ghlacadh in ullmhú na bpleananna. Ba cheart do na Ballstáit na dálaí agus na riachtanais shonracha ina gcríoch féin a chur san áireamh chun go mbeifear in ann leis na pleananna freagairt do bhrúnna, bagairtí agus cúiseanna ábhartha maidir le cailliúint na bithéagsúlachta, agus ba cheart dóibh dul i gcomhar le chéile chun athbhunú agus nascacht a áirithiú thar theorainneacha. (60)Chun sineirgí a áirithiú idir na bearta éagsúla a cuireadh i bhfeidhm agus na bearta atá le cur i bhfeidhm chun an dúlra a chosaint, a chaomhnú agus a athbhunú san Aontas, ba cheart do na Ballstáit na nithe seo a leanas a chur san áireamh agus a bpleananna náisiúnta um athchóiriú á n‑ullmhú acu: na bearta caomhnaithe arna mbunú le haghaidh láithreáin Natura 2000 agus na creataí gníomhaíochta tosaíochta arna n‑ullmhú i gcomhréir le Treoir 92/43/CEE agus le Treoir 2009/147/CE; bearta chun dea-stádas éiceolaíoch agus ceimiceach a bhaint amach i ndobharlaigh a áirítear i bpleananna bainistíochta abhantraí a ullmhaítear i gcomhréir le Treoir 2000/60/CE; straitéisí muirí chun dea-stádas comhshaoil a bhaint amach do réigiúin mhuirí uile an Aontais a ullmhaítear i gcomhréir le Treoir 2008/56/CE; cláir náisiúnta maidir le truailliú aeir a rialú a ullmhaítear faoi Threoir (AE) 2016/2284; straitéisí náisiúnta agus pleananna gníomhaíochta a forbraíodh i gcomhréir le hAirteagal 6 den Choinbhinsiún maidir leis an Éagsúlacht Bhitheolaíoch, chomh maith le bearta caomhnaithe arna nglacadh i gcomhréir le Rialachán 1380/2013 agus bearta teicniúla arna nglacadh i gcomhréir le Rialachán (AE) 2019/1241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. (61)Chun comhleanúnachas a áirithiú idir cuspóirí an Rialacháin seo agus cuspóirí Threoir (AE) 2018/2001, Rialachán (AE) 2018/1999 agus Treoir 98/70/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a mhéid a bhaineann le fuinneamh ó fhoinsí in‑athnuaite a chur chun cinn, go háirithe, le linn pleananna náisiúnta um athchóiriú a ullmhú, ba cheart do na Ballstáit aird a thabhairt ar an acmhainneacht atá ag tionscadail fuinnimh in‑athnuaite rannchuidiú le cuspóirí athchóirithe dúlra a bhaint amach. (62)I bhfianaise a thábhachtaí atá sé aghaidh a thabhairt go comhsheasmhach ar na dúshláin a bhaineann le cailliúint na bithéagsúlachta agus leis an athrú aeráide, ba cheart úsáid an fhuinnimh in‑athnuaite a chur san áireamh agus an bhithéagsúlacht á hathchóiriú agus vice versa. An teachtaireacht maidir le REPowerEU: Luaitear sa teachtaireacht dar teideal ‘Gníomhaíocht Chomhpháirteach Eorpach le haghaidh fuinneamh atá níos inacmhainne, níos sláine agus níos inbhuanaithe’ gur cheart do na Ballstáit limistéir oiriúnacha talún agus farraige a mhapáil agus a mheasúnú go tapa agus a áirithiú go bhfuil siad ar fáil le haghaidh tionscadail fuinnimh in‑athnuaite, ar limistéir iad atá i gcomhréir lena bpleananna náisiúnta fuinnimh agus aeráide, leis na rannchuidithe leis an sprioc athbhreithnithe 2030 maidir le fuinneamh in‑athnuaite agus le gnéithe eile amhail infhaighteacht acmhainní, bonneagar eangaí agus spriocanna Straitéis Bhithéagsúlachta an Aontais. Leis an togra ón gCoimisiún le haghaidh Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Treoir (AE) 2018/2001 maidir le húsáid fuinnimh ó fhoinsí inathnuaite a chur chun cinn, Treoir 2010/31/AE maidir le feidhmíocht fuinnimh foirgneamh agus Treoir 2021/27/AE maidir le héifeachtúlacht fuinnimh, an moladh ón gCoimisiún maidir le dlús a chur le deonú tionscadal fuinnimh in‑athnuaite agus maidir le Comhaontuithe Ceannaigh Cumhachta a éascú, togra agus moladh araon a glacadh an 18 Bealtaine 2022 agus lena ndéantar foráil freisin maidir le sprioclimistéir fuinnimh in‑athnuaite. Is suíomhanna sonracha iad sin, cibé acu ar talamh nó ar muir iad, atá oiriúnach go háirithe do shuiteáil gléasraí chun fuinneamh ó fhoinsí in‑athnuaite a tháirgeadh, seachas gléasraí dócháin bithmhaise, i gcás nach meastar go mbeidh tionchar suntasach ar an gcomhshaol ag úsáid cineáil shonraigh fuinnimh in‑athnuaite, i bhfianaise shaintréithe na críche roghnaithe. Ba cheart do na Ballstáit tosaíocht a thabhairt do dhromchlaí saorga agus tógtha, amhail díonta, limistéir bonneagair iompair, limistéir pháirceála, láithreáin dramhaíola, láithreáin tionscail, mianaigh, dobharlaigh shaorga intíre, lochanna nó taiscumair, agus, i gcás inarb iomchuí, láithreáin cóireála fuíolluisce uirbigh, mar aon le talamh díghrádaithe nach bhfuil inúsáidte don talmhaíocht. Agus na sprioclimistéir fuinneamh in‑athnuaite á n‑ainmniú, ba cheart do na Ballstáit limistéir faoi chosaint a sheachaint agus ba cheart dóibh a bpleananna athchóirithe dúlra a mheas. Ba cheart do na Ballstáit forbairt pleananna náisiúnta um athchóiriú a comhordú le hainmniú sprioclimistéar fuinnimh in‑athnuaite. Agus na pleananna athchóirithe dúlra á n‑ullmhú, ba cheart do na Ballstáit sineirgí a áirithiú leis na sprioclimistéir fuinnimh in‑athnuaite atá ainmnithe cheana agus ba cheart dóibh a áirithiú go leanfar gan athrú d’fheidhmiú na sprioclimistéar fuinnimh in‑athnuaite, lena n‑áirítear na nósanna imeachta ceada is infheidhme maidir le sprioclimistéir fuinnimh in‑athnuaite dá bhforáiltear le Treoir (AE) 2018/2001. (63)D’fhonn a áirithiú go mbeidh sineirgí ann leis na bearta athchóirithe atá beartaithe nó curtha ar bun cheana sna Ballstáit, ba cheart a aithint sna pleananna náisiúnta um athchóiriú na bearta athchóirithe sin agus iad a chur san áireamh. I bhfianaise na práinne a léiríodh i dtuarascáil IPCC 2022 maidir le gníomhaíochtaí a dhéanamh ar athchóiriú éiceachóras díghrádaithe, ba cheart do na Ballstáit na bearta sin a chur chun feidhme i gcomhthráth le hullmhú na bpleananna athchóirithe. (64)Ba cheart a chur san áireamh sna pleananna náisiúnta um athchóiriú torthaí na dtionscadal taighde is ábhartha chun bail na n‑éiceachóras a mheasúnú, bearta athchóirithe a shainaithint agus a chur i bhfeidhm, agus críocha faireacháin.

(65)Is iomchuí cás sonrach na réigiún is forimeallaí san Aontas a chur san áireamh, mar a liostaítear in Airteagal 349 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), ina ndéantar foráil maidir le bearta sonracha chun tacú leis na réigiúin sin. Mar a beartaíodh i Straitéis Bhithéagsúlachta an Aontais go dtí 2030, ba cheart díriú go háirithe ar éiceachórais na réigiún is forimeallaí a chosaint agus a athchóiriú, i bhfianaise ardluach bithéagsúlachta na réigiún is forimeallaí. (66)Ba cheart don Ghníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil (‘EEA’) tacú leis na Ballstáit agus chun na pleananna náisiúnta um athchóiriú a ullmhú, agus ba cheart di faireachán a dhéanamh ar dhul chun cinn i dtreo chomhlíonadh na spriocanna agus na n‑oibleagáidí athchóirithe. Ba cheart don Choimisiún a mheas an bhfuil na pleananna náisiúnta um athchóiriú leormhaith chun na spriocanna agus na hoibleagáidí sin a bhaint amach. (67)Léiríodh sa Tuarascáil ón gCoimisiún ar Staid an Dúlra in 2020 go dtagann sciar suntasach den fhaisnéis arna tuairisciú ag na Ballstáit i gcomhréir le hAirteagal 17 de Threoir 92/43/CEE ón gComhairle agus le hAirteagal 12 de Threoir 2009/147/CE, go háirithe maidir le stádas caomhnaithe agus treochtaí na ngnáthóg agus na speiceas a dtugann siad cosaint dóibh, ó shuirbhéanna páirteacha nó go bhfuil sé bunaithe ar bhreithiúnas saineolaithe amháin. Léiríodh sa Tuarascáil sin freisin nach fios fós stádas roinnt cineálacha gnáthóige agus speiceas atá faoi chosaint faoi Threoir 92/43/CEE. Is gá na bearnaí eolais sin a líonadh agus infheistiú san fhaireachán agus san fhaireachas chun taca a chur faoi phleananna náisiúnta láidre um athchóiriú atá bunaithe ar an eolaíocht. D’fhonn tráthúlacht, éifeachtacht agus comhleanúnachas modhanna éagsúla faireacháin a mhéadú, ba cheart don fhaireachán agus don fhaireachas an úsáid is fearr is féidir a bhaint as torthaí na dtionscadal taighde agus nuálaíochta atá cistithe ag an Aontas, teicneolaíochtaí nua, amhail faireachán in situ agus cianbhraiteacht ina n‑úsáidtear sonraí agus seirbhísí spáis a sholáthraítear faoi chlár spáis an Aontais (EGNOS/Galileo agus Copernicus). Tacóidh misin an Aontais ‘Ár n‑aigéan agus ár n‑uiscí a athbhunú’, ‘Oiriúnú don Athrú Aeráide’, agus ‘Comhaontú um Ithir don Eoraip’ le cur chun feidhme na spriocanna athchóirithe. (68)Chun faireachán a dhéanamh ar an dul chun cinn i gcur chun feidhme na bpleananna náisiúnta um athchóiriú, ar na bearta athchóirithe a cuireadh ar bun, ar na limistéar atá faoi réir na mbeart athchóirithe, agus na sonraí ar an bhfardal bacainní ar leanúnachas abhann, ba cheart córas a thabhairt isteach lena gceanglófaí ar na Ballstáit sonraí ábhartha maidir le torthaí an fhaireacháin sin a chur ar bun, a choinneáil cothrom le dáta agus a chur ar fáil. Ba cheart úsáid a bhaint as córas Reportnet EEA le haghaidh tuairisciú leictreonach sonraí chuig an gCoimisiún agus ba cheart é a bheith d’aidhm aige an t‑ualach riaracháin ar gach eintiteas a choimeád chomh héadrom agus is féidir. Chun bonneagar iomchuí a áirithiú le haghaidh rochtain phoiblí, tuairisciú agus comhroinnt sonraí idir údaráis phoiblí, ba cheart do na Ballstáit, i gcás inarb ábhartha, na sonraíochtaí sonraí a bhunú orthu siúd dá dtagraítear i dTreoir 2003/4/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, i dTreoir 2007/2/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus i dTreoir (AE) 2019/1024 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. (69)Chun cur chun feidhme éifeachtach an Rialacháin seo a áirithiú, ba cheart don Choimisiún tacaíocht a thabhairt do na Ballstáit arna iarraidh sin dóibh tríd an Ionstraim um Thacaíocht Theicniúil lena soláthraítear tacaíocht theicniúil shaincheaptha chun athchóirithe a cheapadh agus a chur chun feidhme. Baineann an tacaíocht theicniúil le neartú na hacmhainneachta riaracháin, comhchuibhiú na gcreataí reachtacha agus comhroinnt na ndea-chleachtas ábhartha, mar shampla. (70)Ba cheart don Choimisiún tuarascáil a thabhairt ar an dul chun cinn atá déanta ag na Ballstáit i dtreo spriocanna agus oibleagáidí athchóirithe an Rialacháin seo a bhaint amach ar bhonn tuarascálacha uile-Aontais ar dhul chun cinn arna dtarraingt suas ag EEA chomh maith le hanailís agus tuarascálacha eile arna gcur ar fáil ag na Ballstáit i réimsí beartais ábhartha amhail beartais dúlra, mhara agus uisce. (71)Chun a áirithiú go mbainfear amach na spriocanna agus na hoibleagáidí a leagtar amach sa Rialachán seo, tá sé ríthábhachtach go ndéanfar infheistíochtaí poiblí agus príobháideacha leordhóthanacha san athchóiriú, agus ba cheart do na Ballstáit caiteachas le haghaidh cuspóirí bithéagsúlachta, lena n‑áirítear maidir le deischostais agus costais aistrithe a eascraíonn as cur chun feidhme na bpleananna náisiúnta um athchóiriú, a chomhtháthú ina mbuiséid náisiúnta agus an úsáid a bhaintear as cistiú ón Aontas a léiriú. Maidir le cistiú ón Aontas, rannchuidítear le spriocanna bithéagsúlachta leis an gcaiteachas faoi bhuiséad an Aontais agus faoi chláir mhaoiniúcháin ón Aontas amhail an Clár don Chomhshaol agus do Ghníomhú ar son na hAeráide (LIFE) an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe (EMFAF), an Ciste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe (CETFT), an Cist