Achoimre ar an Tuairim ón Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí maidir leis an Togra le haghaidh Rialachán lena mbunaítear creat coiteann do sheirbhísí meán sa mhargadh inmheánach (an Gníomh Eorpach um Shaoirse na Meán) agus lena leasaítear Treoir 2010/13/AE

(2022/C 487/07)

(Tá téacs iomlán na Tuairime seo le fáil i mBéarla, i bhFraincis agus i nGearmáinis ar shuíomh gréasáin MECShttps://edps.europa.eu)

An 16 Meán Fómhair 2022, d’eisigh an Coimisiún Eorpach Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear creat comhchoiteann le haghaidh seirbhísí meán sa mhargadh inmheánach (an Gníomh Eorpach um Shaoirse na Meán) agus lena leasaítear Treoir 2010/13/AE.

Is é is aidhm don Togra feidhmiú mhargadh inmheánach na meán a fheabhsú, go háirithe trí ghníomhaíocht trasteorann agus infheistíocht i seirbhísí meán a chothú, comhar agus cóineasú rialála a mhéadú, soláthar seirbhísí meán ardcháilíochta a éascú agus leithdháileadh trédhearcach agus cothrom acmhainní eacnamaíocha a áirithiú i margadh inmheánach na meán.

Is díol sásaimh do MECS aidhm an Togra chun saoirse agus iolrachas na meán a chosaint, mar réamhchoinníoll d’fheidhmiú mhargadh inmheánach AE do sheirbhísí na meán agus, chomh tábhachtach céanna, mar phríomhchumasóir don smacht reachta agus don chuntasacht dhaonlathach san Aontas.

Mar sin féin, molann MECS raon feidhme an Rialacháin a bheidh ann amach anseo, ón taobh pearsanta agus ábhair de, a shoiléiriú ar dtús. Go háirithe, tugann sé dá aire, in ainneoin go bhfuil sé ar intinn ag an gCoimisiún, a cuireadh in iúl go soiléir sa Togra, rialacha a leagan síos lena n-áiritheofar go gcosnófar foinsí iriseoirí, lena n-áirítear saoririseoirí, ar leibhéal an Aontais, nach n-áirítear i raon feidhme an Togra mar a shainítear faoi láthair ach soláthraithe seirbhíse meán agus nach gcuimsíonn sé gach iriseoir. Molann MECS go gcuirfí tagairt shainráite d’iriseoirí le forálacha ábhartha an Rialacháin atá le teacht, d’fhonn a shoiléiriú go dtiocfadh aon iriseoir, lena n-áirítear saoririseoirí nó iriseoirí féinfhostaithe, faoi raon feidhme an Rialacháin a bheidh ann amach anseo agus, dá bhrí sin, go bhféadfadh sé a bheith in ann brath ar chosaint láidir ar fhoinsí iriseoireachta agus ar chumarsáid. Ina theannta sin, molann sé soiléiriú a dhéanamh ar na critéir chun a chinneadh cén uair a thagann iriseoir faoi dhlínse Ballstáit. Molann MECS freisin a shoiléiriú go cothrománach go bhfuil an Rialachán a bheidh ann amach anseo gan dochar do reachtaíocht an Aontais maidir le cosaint sonraí pearsanta agus príobháideachas agus nach ndéanann sé difear di, go háirithe an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí (RGCS) (1), an Treoir maidir le r-phríobháideachas (2) agus an Treoir maidir le Forfheidhmiú an Dlí (LED) (3).

Ar an dara dul síos, cé go dtacaíonn MECS go hiomlán le cuspóir an Togra ráthaíochtaí sonracha a thabhairt do shaoirse agus d’iolrachas na meán, tá amhras air faoi cé chomh héifeachtach, ó thaobh na praiticiúlachta de, is a bheadh na bearta atá beartaithe chun an cuspóir atá á shaothrú a bhaint amach. Go háirithe, measann MECS, mar atá faoi láthair, nach dtugtar dóthain coimircí le hAirteagal 4(2)(b) agus (c) den Togra agus go bhfuil easpa soiléireachta dlíthiúla leis, go mór mór maidir leis na heisceachtaí ón toirmeasc ar idircheapadh, faoi réir soláthraithe seirbhísí meán faireachais, lena n-áirítear trí bhogearraí spiaireachta a chur in úsáid ar a bhfeistí. Iarrann MECS ar na comhreachtóirí sainmhíniú agus srian breise a chur ar an bhféidearthacht cosaint foinsí iriseoireachta agus cumarsáide a tharscaoileadh, i gcomhréir le prionsabail an riachtanais agus na comhréireachta dochta mar a léirmhínítear iad i gcásdlí CBAE agus ECtHR. Go háirithe, tá sé suite de i gcónaí gurb é an t-aon rogha inmharthana agus éifeachtach chun cearta agus saoirsí bunúsacha san Aontas a chosaint, lena n-áirítear saoirse na meán, ar bhogearraí spiaireachta ardfhorbartha de ghrád míleata ná toirmeasc ginearálta ar a fhorbairt agus a imscaradh le heisceachtaí an-teoranta agus sainithe go huileghabhálach, arna gcomhlánú le coimircí láidre, amhail na cinn sin a mholtar i réamhbharúlacha MECS maidir le bogearraí spiaireachta nua-aimseartha.

Ar an tríú dul síos, maidir leis an údarás nó an comhlacht neamhspleách náisiúnta atá i gceannas ar ghearáin a láimhseáil i ndáil le sáruithe ar Airteagal 4(2)(b) agus (c) den Togra, molann MECS a áirithiú go leagfar amach go sainráite sa Rialachán a bheidh ann amach anseo ráthaíochtaí sonracha neamhspleáchais agus foráil a dhéanamh maidir le bunús dlí sainráite don chomhar idir na húdaráis mhaoirseachta ábhartha, agus iad araon ag gníomhú laistigh dá réimsí inniúlachta faoi seach. Ina theannta sin, molann an MECS go n-éileodh an Rialachán a bheidh ann amach anseo comhar struchtúrtha idir na húdaráis mhaoirseachta inniúla, lena n-áirítear údaráis cosanta sonraí agus go ndéanfaí tagairt shainráite do na húdaráis mhaoirseachta inniúla náisiúnta a bhfuil baint acu leis an gcomhar agus go sainaithneofaí na himthosca inar cheart comhar a dhéanamh. Go háirithe, molann MECS go n-áiritheofar go mbeidh an chumhacht agus an dualgas ar na húdaráis inniúla neamhspleácha arna n-ainmniú faoin Rialachán a bheidh ann amach anseo dul i gcomhairle leis na húdaráis mhaoirseachta inniúla náisiúnta ábhartha eile, lena n-áirítear údaráis cosanta sonraí, i gcomhthéacs a n-imscrúduithe agus a measúnuithe comhlíontachta. Maidir le húdaráis náisiúnta cosanta sonraí, molann MECS go sonrach go soiléireofaí gur cheart go mbeadh údaráis neamhspleácha inniúla faoin Rialachán a bheidh ann amach anseo in ann aon fhaisnéis a fhaightear i gcomhthéacs aon iniúchtaí agus imscrúduithe a bhaineann le próiseáil sonraí pearsanta a chur ar fáil do na húdaráis mhaoirseachta inniúla faoi RGCS agus faoi LED, arna iarraidh sin nó ar a dtionscnamh féin, agus bunús dlí sainráite a chur san áireamh chuige sin.

Thairis sin, maidir le foilsiú faisnéise a bhaineann le soláthraithe seirbhíse meán agus go háirithe a n-úinéirí agus a n-úinéirí tairbhiúla, molann MECS an cuspóir/na cuspóirí a bhaineann le leas an phobail atá á saothrú a shonrú go sainráite sa Togra agus a áirithiú go ndéanfar liosta na gcatagóirí faisnéise atá le cur ar fáil faoi Airteagal 6(1) den Togra a shainiú go soiléir agus a liostú go sainráite sa Rialachán atá le teacht.

Ar deireadh, molann MECS a shoiléiriú an ndéanfaí aon sonraí pearsanta a phróiseáil le linn an chomhair nó an chúnaimh fhrithpháirtigh idir údaráis nó comhlachtaí rialála náisiúnta a leagtar amach sa Togra agus, más ea, cuspóirí na próiseála a leagan síos go sainráite, na catagóirí sonracha sonraí pearsanta a bheidh le próiseáil, an tréimhse choinneála sonraí agus sainaithint róil agus freagrachtaí na n-údarás agus na gcomhlachtaí rialála náisiúnta de réir bhrí an dlí um chosaint sonraí.

1. RÉAMHRÁ

1. An 16 Meán Fómhair 2022 d’eisigh an Coimisiún Eorpach Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear creat comhchoiteann le haghaidh seirbhísí meán sa mhargadh inmheánach (an Gníomh Eorpach um Shaoirse na Meán) agus lena leasaítear Treoir 2010/13/AE (“an Togra”) (4).

2. Tá an Togra curtha in iúl do cheithre chuspóir shonracha, eadhon: 1) gníomhaíocht trasteorann agus infheistíocht i seirbhísí meán a chothú trí ghnéithe áirithe de na creataí náisiúnta éagsúla maidir le hiolrachas sna meáin a chomhchuibhiú, go háirithe chun soláthar seirbhísí trasteorann a éascú; 2) comhar agus cóineasú rialála a mhéadú trí uirlisí comhordúcháin trasteorann agus trí thuairimí agus treoirlínte ar leibhéal an Aontais; 3) soláthar seirbhísí meán d’ardchaighdeán a éascú trí mhaolú a dhéanamh ar an riosca a bhaineann le trasnaíocht mhíchuí phoiblí agus phríobháideach ar shaoirse eagarthóireachta agus 4) leithdháileadh trédhearcach agus cothrom acmhainní eacnamaíocha a áirithiú i margadh inmheánach na meán trí fheabhas a chur ar thrédhearcacht agus ar chothroime i dtomhas lucht féachana/féachana agus i leithdháileadh fógraíochta stáit (5).

3. Eisítear an Tuairim seo ó MECS mar fhreagairt ar chomhairliúchán a rinne an Coimisiún Eorpach an 16 Meán Fómhair 2022, de bhun Airteagal 42(1) de RCSAE (6). Cuireann MECS fáilte roimh an tagairt don chomhairliúchán seo in aithris 54 den Togra. Maidir leis sin, sonraíonn MECS go dearfach freisin go ndeachthas i gcomhairle leis ar bhonn neamhfhoirmiúil de bhun Aithris 60 de RCSAE.

4. CONCLÚIDÍ

46. I bhfianaise an mhéid thuasluaite, déanann MECS na moltaí seo a leanas: (1) tagairt shainráite do “iriseoirí” a chur le forálacha ábhartha an Rialacháin atá le teacht, ionas go dtiocfadh aon iriseoir, lena n-áirítear saoririseoirí agus iriseoirí féinfhostaithe, faoi raon feidhme an Rialacháin a bheidh ann amach anseo agus, dá bhrí sin, d’fhéadfadh sé a bheith in ann brath ar chosaint láidir foinsí iriseoireachta agus ar chumarsáid agus soiléiriú a dhéanamh ar na critéir lena chinneadh cén uair a thagann iriseoir faoi dhlínse Ballstáit; (2) a shoiléiriú go cothrománach go bhfuil an Rialachán atá le teacht gan dochar do reachtaíocht an Aontais maidir le cosaint sonraí pearsanta agus príobháideachas, go háirithe RGCS, an Treoir maidir le r-phríobháideachas agus LED, agus nach ndéanann sé difear don reachtaíocht sin; (3) sainmhíniú agus srian breise a chur ar an bhféidearthacht cosaint foinsí iriseoireachta agus teachtaireachtaí faoi Airteagal 4(b) agus(c) den Togra a tharscaoileadh, i gcomhréir le prionsabail an dianriachtanais agus na comhréireachta. Go háirithe, tá MECS lánchinnte i gcónaí gurb é an t-aon rogha inmharthana agus éifeachtach chun cearta agus saoirsí bunúsacha san Aontas a chosaint, lena n-áirítear saoirse na meán, ar bhogearraí spiaireachta ardchéime míleata ná toirmeasc ginearálta ar a fhorbairt agus a imscaradh le heisceachtaí an-teoranta agus sainithe go huileghabhálach, arna gcomhlánú le coimircí láidre, amhail iad siúd a mholtar i réamhráitis MECS maidir le bogearraí spiaireachta nua-aimseartha (7); (4) a áirithiú go leagfar amach go sainráite sa Rialachán a bheidh ann amach anseo ráthaíochtaí sonracha maidir le neamhspleáchas do na húdaráis nó do na comhlachtaí atá i gceannas ar ghearáin a láimhseáil i ndáil le sáruithe ar Airteagal 4(2)(b) agus (c) den Togra; (5) a áirithiú go ndéanfar an méid seo a leanas leis an Rialachán a bheidh ann amach anseo: (1) foráil a dhéanamh maidir le bunús dlí sainráite don chomhar idir na húdaráis mhaoirseachta ábhartha, agus iad araon ag gníomhú laistigh dá réimsí inniúlachta faoi seach; (2) a cheangal go mbeidh comhar struchtúrtha idir na húdaráis inniúla mhaoirseachta, lena n-áirítear na húdaráis cosanta sonraí;(3) tagairt shainráite a dhéanamh do na húdaráis mhaoirseachta inniúla náisiúnta a bhfuil baint acu leis an gcomhar agus na himthosca inar cheart comhar a dhéanamh a shainaithint. Go háirithe, molann MECS go n-áiritheofar go mbeidh an chumhacht agus an dualgas ar na húdaráis inniúla neamhspleácha arna n-ainmniú faoin Rialachán a bheidh ann amach anseo dul i gcomhairle leis na húdaráis mhaoirseachta inniúla náisiúnta ábhartha eile, lena n-áirítear údaráis cosanta sonraí, i gcomhthéacs a n-imscrúduithe agus a measúnuithe comhlíontachta. Maidir le húdaráis náisiúnta cosanta sonraí, molann MECS freisin go soiléireofaí gur cheart go mbeadh údaráis neamhspleácha inniúla faoin Rialachán a bheidh ann amach anseo in ann aon fhaisnéis a fhaightear i gcomhthéacs aon iniúchtaí agus imscrúduithe a bhaineann le próiseáil sonraí pearsanta a chur ar fáil do na húdaráis mhaoirseachta inniúla faoi RGCS agus LED, arna iarraidh sin nó ar a dtionscnamh féin, agus bunús dlí sainráite chuige sin a áireamh; (6) a shonrú go sainráite sa Rialachán atá le teacht an cuspóir nó na cuspóirí leasa phoiblí arna saothrú le hAirteagal 6(1) maidir leis an bhfaisnéis ba cheart do sholáthraithe seirbhíse meán a chur ar fáil maidir lena n-úinéirí agus lena n-úinéirí tairbhiúla agus chun a áirithiú go ndéanfar liosta na gcatagóirí faisnéise atá le cur ar fáil faoi Airteagal 6(1) den Togra a shainiú go soiléir agus a liostú go sainráite sa Rialachán a bheidh ann amach anseo; (7) a shoiléiriú go sainráite an bpróiseálfaí aon sonraí pearsanta i gcomhthéacs an chomhair idir comhlachtaí rialála náisiúnta faoi Airteagal 13 den Togra agus, más ea, chun cuspóir na próiseála a shonrú freisin, na catagóirí sonracha sonraí pearsanta a bheidh le próiseáil, an tréimhse choinneála sonraí agus sainaithint róil agus freagrachtaí na n-údarás agus na gcomhlachtaí rialála náisiúnta de réir bhrí an dlí um chosaint sonraí.

An Bhruiséil, 11 Samhain 2022. Wojciech Rafał WIEWIÓROWSKI

(1) Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Treoir 95/46/CE (An Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí) (IO L 119, 4.5.2016, lch. 1).

(2) IO L 201, 31.7.2002, lch. 37.

(3) IO L 119, 4.5.2016, lch. 89.

(4) COM(2022) 457 final.

(5) COM(2022) 457 final, lch. 3.

(6) Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2018 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil ag institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 agus Cinneadh Uimh. 1247/2002/CE (IO L 295, 21.11.2018, lch. 39).

(7) Réamhbharúlacha MECS maidir le bogearraí spiaireachta nua-aimseartha, a eisíodh an 15 Feabhra 2022.