AN COIMISIÚN EORPACH An Bhruiséil,3.5.2022 COM(2022) 185 final TUARASCÁIL ÓN gCOIMISIÚN CHUIG PARLAIMINT NA hEORPA AGUS CHUIG AN gCOMHAIRLE lena leagtar amach an dul chun cinn atá déanta i gcur chun feidhme Threoir 2014/89/AE lena mbunaítear creat le haghaidh pleanáil spásúil mhuirí



Clár 1.Réamhrá 2.Treoir PSM 3.Trasuí agus údaráis inniúla a ainmniú 3.1.Trasuí sa dlí náisiúnta 3.2.Údaráis inniúla 4.Cur chun feidhme 4.1.Tacaíocht ón gCoimisiún maidir le cur chun feidhme 4.2.Pleananna spásúla muirí a bhunú: forléargas ar an dul chun cinn 4.3.Ceanglais na Treorach le haghaidh pleananna spásúla muirí a chur chun feidhme 4.3.1.Cur chuige bunaithe ar éiceachórais 4.3.2.Breithniú ar na gnéithe comhshaoil, eacnamaíocha, sóisialta agus sábháilteachta 4.3.3.An comhleanúnachas a chur chun cinn 4.3.4.Idirghníomhaíochtaí ar muir agus ar tír 4.3.5.Dáileadh spáis agus ama na ngníomhaíochtaí agus na n‑úsáidí a shainaithint 4.3.6.Rannpháirtíocht na bpáirtithe leasmhara agus an phobail 4.3.7.Úsáid na sonraí is fearr atá ar fáil agus comhroinnt sonraí 4.3.8.Comhar i measc na mBallstát agus ar leibhéal imchuach na farraige 4.3.9.Comhar le tíortha nach Ballstáit den Aontas iad

4.4.Dúshláin maidir le cur chun feidhme 5.Conclúidí 5.1.An Phleanáil Spásúil Mhuirí ina cumasóir don Chomhaontú Glas don Eoraip 5.2.An bealach chun cinn

1.Réamhrá Tá méadú ag teacht ar an éileamh ar spás muirí chun críoch éagsúil, amhail caomhnú na n‑éiceachóras agus na bithéagsúlachta, táirgeadh fuinnimh in-athnuaite, iompar muirí, an iascaireacht, an dobharshaothrú agus an turasóireacht. Is gá cur chuige comhtháite i leith na pleanála agus na bainistíochta chuige sin. Is é a thuigtear de ghnáth le pleanáil spásúil mhuirí próiseas poiblí lena ndéantar anailís agus pleanáil ar dháileadh spáis agus ama ghníomhaíochtaí an duine i limistéir mhuirí chun cuspóirí eacnamaíocha, comhshaoil agus sóisialta a bhaint amach. In 2014, ghlac an tAontas Eorpach Treoir 2014/89/AE maidir le pleanáil spásúil mhuirí (PSM) (dá ngairtear an ‘Treoir’ nó ‘Treoir PSM’ anseo feasta) chun bainistíocht éifeachtach ar ghníomhaíochtaí muirí agus úsáid inbhuanaithe acmhainní mara agus cósta a bhaint amach trí bhíthin cur chuige éiceachórais. Le Treoir PSM, cruthaítear creat le haghaidh cinntí comhsheasmhacha, trédhearcacha, inbhuanaithe agus fianaise-bhunaithe. Leagtar síos léi oibleagáidí áirithe, lena n‑áirítear an oibleagáid atá ar na Ballstáit plean spásúil muirí nó pleananna spásúla muirí a chur ar bun faoin 31 Márta 2021 ar a dhéanaí agus na pleananna sin a athbhreithniú gach 10 mbliana ar a laghad. Faoi Airteagal 14(2) de Threoir PSM, ní mór don Choimisiún tuarascáil a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle faoin 31 Márta 2022 agus gach 4 bliana ina dhiaidh sin lena leagtar amach an dul chun cinn maidir le cur chun feidhme na Treorach. Leis an tuarascáil seo tugtar forbhreathnú ar an dul chun cinn sin, mar a cheanglaítear faoin Treoir, agus déantar measúnú ar an trasuí agus ar an gcomhréireacht. Breathnaítear freisin ar na forbairtí a raibh tionchar acu ar chur chun feidhme na Treorach ó glacadh í in 2014, go háirithe an Comhaontú Glas don Eoraip. Tá an tuarascáil seo bunaithe go príomha ar bhearta trasuite, ar phleananna spásúla muirí agus faisnéis eile a chuir na Ballstáit isteach, ar fhaisnéis maidir leis an Ardán Eorpach um Pleanáil Spásúil Mhuirí, agus ar fhoinsí eile atá ar fáil go poiblí. Leis an anailís sa tuarascáil seo, cumhdaítear an tréimhse ó glacadh Treoir PSM an 23 Iúil 2014 go dtí 15 Feabhra 2022. Cé gur tháinig an Treoir i bhfeidhm an 17 Meán Fómhair 2014 agus gurbh é 18 Meán Fómhair 2016 sprioc-am an trasuite, bhí go dtí 31 Márta 2021 ag na Ballstáit chun a bpleananna spásúla muirí a chur ar bun. 2.Treoir PSM Le Treoir PSM soláthraítear an creat dlíthiúil chun pleanáil spásúil mhuirí a fhorbairt san Aontas. Go háirithe, ceanglaítear ar an 22 Bhallstát cósta léi pleananna spásúla muirí a chur ar bun le haghaidh na n‑uiscí mara atá faoina ndlínse. Tá sé d’aidhm ag an Treoir gur uirlis bheartais thrasearnálach a bheidh sa phleanáil spásúil mhuirí ar trína bhíthin is féidir le húdaráis phoiblí agus páirtithe leasmhara cur chuige comhordaithe, comhtháite agus trasteorann a chur i bhfeidhm. Trí chur chuige atá bunaithe ar éiceachórais a chur i bhfeidhm, tá sé d’aidhm ag an Treoir forbairt inbhuanaithe na ngeilleagar muirí agus cósta agus úsáid inbhuanaithe acmhainní cósta agus mara a chur chun cinn. Tá an Treoir leabaithe i mbeartas muirí comhtháite (BMC) an Aontais, beartas a dearadh chun cinnteoireacht chomhordaithe chomhleanúnach thrédhearcach a fhorbairt i ndáil le beartais earnála an Aontais a dhéanann difear do na haigéin, do na farraigí, do na hoileáin, do na réigiúin ar an gcósta, do na réigiúin is forimeallaí agus do na hearnálacha muirí. Leis an Treoir leagtar síos an oibleagáid próiseas pleanála muirí a bhunú, próiseas lenar cheart idirghníomhaíochtaí ar muir agus ar tír a chur san áireamh agus comhar idir na Ballstáit a chur chun cinn. Leis an Treoir tugtar aghaidh ar cheanglais maidir le comhairliúchán poiblí, ar úsáid na sonraí is fearr atá ar fáil agus ar chomhar trasteorann le tíortha nach Ballstáit den Aontas iad. Is ar na próisis atá sí dírithe agus fágtar an t‑ábhar faoi na Ballstáit den chuid is mó, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta. Tá sé de dhualgas ar na Ballstáit fós, agus é d’inniúlacht acu freisin, na pleananna spásúla muirí a eascróidh as na próisis sin a chur ar bun agus cinneadh a dhéanamh maidir le formáid agus ábhar na bpleananna sin, lena n‑áirítear aon leithdháileadh spáis muirí ar ghníomhaíochtaí agus úsáidí éagsúla. 3.Trasuí agus údaráis inniúla a ainmniú Le hAirteagal 15(1) de Threoir PSM, ceanglaítear ar na Ballstáit an Treoir a thrasuí sa dlí náisiúnta faoin 18 Meán Fómhair 2016. Le hAirteagal 15(2), ceanglaítear ar na Ballstáit na húdaráis inniúla le haghaidh chur chun feidhme na Treorach a ainmniú faoin dáta céanna. 3.1.Trasuí sa dlí náisiúnta Tá an Treoir trasuite sa dlí náisiúnta anois ag gach ceann den 22 Bhallstát cósta agus tá údaráis inniúla ainmnithe acu. I mí na Samhna 2016, chuir an Coimisiún tús le himeachtaí um shárú i gcoinne ocht mBallstát (an Bhulgáir, an Ghréig, an Spáinn, an Fhrainc, an Chróit, an Chipir, an Liotuáin agus an Fhionlainn). Cuireadh deireadh leis na himeachtaí sin faoi mhí Iúil 2018 tar éis do gach Ballstát lena mbaineann bearta trasuite iomlána a chur in iúl don Choimisiún agus tar éis dóibh fógra a thabhairt dó ina leith. Roghnaigh na Ballstáit cuir chuige éagsúla chun Treoir PSM a trasuí. An reachtaíocht maidir le pleanáil spásúil mhuirí nó reachtaíocht maidir le pleanáil spásúil lenar cumhdaíodh freisin an réimse muirí, is reachtaíocht í sin a bhí i bhfeidhm ag roinnt Ballstát cheana (e.g. an Bheilg, an Ghearmáin agus an Ísiltír). Leasaigh roinnt Ballstát reachtaíocht maidir le pleanáil spásúil nó caomhnú an chomhshaoil (e.g. an Fhrainc, an Chróit). Ghlac Ballstáit eile reachtaíocht shonrach nua maidir le pleanáil spásúil mhuirí (e.g. an Danmhairg, an Ghréig, Éire, an Iodáil, an Phortaingéil, an Rómáin agus an Spáinn). Chuir grúpa eile Ballstát (e.g. an Fhionlainn, Málta agus an tSualainn) leasuithe ar reachtaíocht le reachtaíocht shonrach nua maidir le pleanáil spásúil mhuirí .

An reachtaíocht a ghlac roinnt Ballstát (e.g. an Fhrainc, an Laitvia agus an Spáinn) déantar tagairt inti do reachtaíocht lena trasuitear Treoracha eile, agus go sonrach do Threoir 2008/56/CE (an Treoir Réime um Straitéis Mhuirí). Roinnt Ballstát a bhfuil struchtúr feidearálach nó cineachta acu, ghlac siad reachtaíocht ar an leibhéal náisiúnta agus ar an leibhéal fo-náisiúnta chun an Treoir a thrasuí. I gcásanna áirithe, ghlac eintitis fho-náisiúnta reachtaíocht fho-náisiúnta agus nós imeachta ar leith á úsáid acu (e.g. Oileáin Åland (an Fhionlainn)). Is in 2016 a chuir an Coimisiún tús lena sheiceáil comhréireachta ar na bearta trasuite, agus bhí an obair críochnaithe aige faoin dara ráithe de 2020. Rinne an Coimisiún anailís ar thrasuí na Treorach sa dlí náisiúnta ag na Ballstáit agus chinn sé gur tugadh i gcrích ina iomláine é. Maidir le cruinneas an trasuite, léiríonn an anailís go gcomhlíonann an trasuí sa dlí náisiúnta ceanglais na Treorach ar an mórchóir. 3.2.Údaráis inniúla Le hAirteagal 13 de Threoir PSM, ceanglaítear ar na Ballstáit údaráis inniúla a ainmniú. Shocraigh na Ballstáit ar aireachtaí nó gníomhaireachtaí rialtais a ainmniú chuige sin. I gcásanna inar ainmníodh aireacht, bhí an aireacht sin freagrach as meascán de réimsí beartais (e.g. an comhshaol, an phleanáil nó an fhorbairt réigiúnach) nó as beartas earnála (e.g. iompar agus bonneagar, nó an geilleagar muirí). I gcásanna áirithe, cumhdaíonn na haireachtaí réimsí beartais amhail gnóthaí baile nó airgeadas, agus d’ainmnigh dhá Bhallstát an Aireacht Gnóthaí Mara ina údarás inniúil. I gcásanna inar ainmníodh gníomhaireacht rialtais, ar na sainchúraimí a bhí ar na comhlachtaí sin bhí idir phleanáil agus rialáil maidir le gníomhaíochtaí muirí nó gníomhaíochtaí speisialaithe i mbainistíocht chomhshaoil (e.g. uisce agus farraige). Is iad na príomhfheidhmeanna atá ag na húdaráis inniúla sin an Treoir a chur chun feidhme agus comhar trasteorann éifeachtach a áirithiú idir na Ballstáit agus leis na tíortha comharsanachta nach Ballstáit den Aontas iad. I gcomhthéacs na ngníomhaíochtaí comhair trasteorann, d’eagraigh roinnt údaráis inniúla comhairliúcháin trasteorann agus thrasnáisiúnta nó bhí siad rannpháirteach, i gcáil eintitis chomhordaithe, i dtionscadail arna gcistiú ag an Aontas chun an comhar trasteorann a chothú i leith pleanáil spásúil mhuirí. Déanann baill foirne ó na húdaráis inniúla sin ionadaíocht ar na Ballstáit i ngrúpa saineolaithe na mBallstát maidir le pleanáil spásúil mhuirí. 4.Cur chun feidhme 4.1.Tacaíocht ón gCoimisiún maidir le cur chun feidhme Ó glacadh Treoir PSM in 2014, rinne an Coimisiún beart agus chuir sé roinnt tionscnamh ar bun chun tacú leis an bpleanáil spásúil mhuirí san Aontas, go háirithe grúpa saineolaithe ó na Ballstát, cúnamh teicniúil agus tionscadail trasteorann. Chuir sé sin ar a gcumas do na Ballstáit dul chun cinn mór a dhéanamh i réimsí amhail comhairliúchán agus comhar trasteorann agus comhroinnt faisnéise agus sonraí le haghaidh pleananna spásúla muirí agus i dtaobh na bpleananna sin, nó comhleanúnachas níos mó ar leibhéal imchuach na farraige. Leanfar de thacaíocht a thabhairt do na réimsí sin faoi Chiste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe 2021-2027. ·Grúpa saineolaithe na mBallstát maidir le pleanáil spásúil mhuirí Ar mhaithe le príomhardán a chruthú chun taithí a mhalartú agus chun pobal pleanála spásúla muirí an Aontais a fhorbairt, chuir an Coimisiún grúpa saineolaithe ó na Ballstáit ar bun. Is fóram rialta é le haghaidh údaráis inniúla na mBallstáit, le haghaidh pleanálaithe agus le haghaidh breathnóirí chun plé a dhéanamh ar an dul chun cinn i gcur chun feidhme na Treorach agus ar aon dúshlán a eascraíonn as sin. Tháinig an grúpa saineolaithe le chéile thart ar dhá uair in aghaidh na bliana ó bhí 2012 ann agus bhí ról tábhachtach aige maidir le haistriú faisnéise agus taithí idir na Ballstáit. Níl an grúpa saineolaithe ceaptha a bheith ina fhóram cinnteoireachta foirmiúil. Mar sin féin, chuir sé ar a gcumas do na Ballstáit agus do bhreathnóirí, lena n‑áirítear eagraíochtaí neamhrialtasacha (ENRanna), comhlachais tionscail agus comhlachtaí réigiúnacha, a bheith ar an eolas maidir le forbairt pleanála spásúla muirí san Aontas agus taithí a mhalartú maidir le beartas agus saincheisteanna praiticiúla a bhaineann le cur chun feidhme na Treorach. ·Ardán Eorpach um Pleanáil Spásúil Mhuirí In 2016, chuir an Coimisiún Ardán Eorpach um Pleanáil Spásúil Mhuirí ar bun chun go mbeadh sé ina shásra cúnaimh le haghaidh pleanáil spásúil mhuirí. Is cuidiú do na Ballstáit an Treoir a chur chun feidhme ardán tiomnaithe ar líne agus foireann saineolaithe a chur ar fáil. Soláthraítear leis comhairle, treoraíocht agus oiliúint spriocdhírithe chun obair phleanála spásúla muirí na mBallstát a éascú. De bhreis air sin, soláthraítear leis tacaíocht riaracháin agus theicniúil don Choimisiúin i ngníomhaíochtaí amhail eagrú chruinnithe , chomhdhálacha nó anailís agus obair staidéir na mBallstát ar phleanáil spásúil mhuirí. ·Cistiú le haghaidh tionscadal Bhí an tAontas ag tacú le tionscadail pleanála spásúla muirí in imchuacha farraige uile an Aontais, lena n‑áirítear na réigiúin is forimeallaí, fiú sular glacadh an Treoir. I raon na gcineálacha tionscadal cistithe sin, cuimsítear taighde agus nuálaíocht (e.g. Fís 2020), ardoideachas (Erasmus+) agus comhar réigiúnach (e.g. Interreg), fothú acmhainneachta agus comhar trasteorann (an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe (CEMI)). Faoi dheireadh na bliana 2021, trí bhíthin CEMI tugadh timpeall EUR 25 mhilliún san iomlán de chistiú do 15 thionscadal faoi bhainistíocht dhíreach. Chomhordaigh údaráis phleanála na mBallstát na tionscadail réigiúnacha agus trasteorann sin agus chuidigh na tionscadail sin na Ballstáit dul i gcomhar le chéile i dtaobh saincheisteanna leasa choitinn (e.g. caomhnú an chomhshaoil nó táirgeadh fuinnimh in-athnuaite) agus a bpleananna spásúla muirí á réiteach acu. Ba thacaíocht iad na tionscadail sin freisin maidir le fothú acmhainneachta le haghaidh pleanáil spásúil mhuirí i ngeall ar an taithí agus na dea-chleachtais a malartaíodh ó Bhallstáit eile nó i ngeall ar na huirlisí a forbraíodh leo chun tacú le gníomhaíochtaí pleanála spásúla muirí. Ar deireadh, éascaíodh leo malartuithe trasteorann le páirtithe leasmhara agus comhairliúcháin. Tá gné an Aontais a bhaineann le pleanáil spásúil mhuirí níos láidre freisin de bharr na dtionscadal sin, go háirithe i gcomhthéacs an chomhair maidir le himchuach farraige. 4.2.Pleananna spásúla muirí a bhunú: forléargas ar an dul chun cinn Le hAirteagal 15(3) de Threoir PSM ceanglaítear ar na Ballstáit pleananna spásúla muirí a bhunú a luaithe is féidir, agus ar a dhéanaí faoin 31 Márta 2021. Le hAirteagal 14(1) den Treoir ceanglaítear ar na Ballstáit freisin an Coimisiún agus na Ballstáit eile lena mbaineann a chur ar an eolas laistigh de 3 mhí tar éis bhunú na bpleananna sin.

Leis an tuarascáil seo, cumhdaítear an tréimhse ó glacadh Treoir PSM in 2014 go dtí 15 Feabhra 2022. Go ginearálta, is féidir na Ballstáit a idirdhealú i gceithre ghrúpa: Ar an gcéad dul síos d'fhéadfadh roinnt Ballstát tógáil ar thraidisiún pleanála spásúla muirí a bhí ann roimh an Treoir nó ar thraidisiún ar cuireadh tús leis go han-ghearr tar éis teacht i bhfeidhm na Treorach céanna. Dá bhrí sin, is go héasca a chomhlíon an Bheilg, an Ísiltír agus an Ghearmáin sprioc-am an 31 Márta 2021. Faoi láthair tá an dara hathbhreithniú ar a bpleananna spásúla muirí á fhorbairt nó á chur chun feidhme cheana ag an nGearmáin agus ag an Ísiltír. In 2015, bhunaigh Málta ‘Plean Straitéiseach don Chomhshaol agus don Fhorbairt’, plean cuimsitheach inar cumhdaíodh pleanáil talún agus saincheisteanna muirí, ar plean é a measann sé gurb é a phlean spásúil muirí é freisin. Tá plean cuimsitheach i bhfeidhm ag an Liotuáin freisin ó bhí 2015 ann agus rinne sí athbhreithniú air in 2021, athbhreithniú lenar neartaíodh na gnéithe muirí de i gcomhréir leis an Treoir. Ar an dara dul síos, tá líon mór Ballstát ar éirigh leo an sprioc-am a socraíodh leis an Treoir a chomhlíonadh nó ar éirigh leo a bpleananna spásúla muirí a bhunú nó a ghlacadh laistigh de 1 bhliain tar éis an sprioc-ama. Tá pleananna spásúla muirí cuimsitheacha i bhfeidhm anois ag na Ballstáit sin, agus sin den chéad uair riamh i roinnt mhaith cásanna, agus tá siad ag tabhairt aghaidh anois ar an dúshlán a bhaineann lena gcur chun feidhme sa chleachtas. Bhí an Treoir ríthábhachtach chun creat a sholáthar don Fhionlainn, don Laitvia, don Pholainn, don Danmhairg, don Fhrainc, d’Éirinn, don tSlóivéin agus don tSualainn chun a bpróisis pleanála spásúla muirí a chur ar bun. Bhunaigh an Phortaingéil a pleananna freisin le haghaidh fhormhór a huiscí mara, cé is moite de na hAsóir. Ar an tríú dul síos, ag deireadh 2021 tháinig an Coimisiún ar an réamhchonclúid nach raibh dul chun cinn leordhóthanach déanta ag cúig Bhallstát maidir le pleananna spásúla muirí a bhunú agus/nó maidir le fógra a thabhairt fúthu, mar a cheanglaítear leis an Treoir. Dá bhrí sin, an 2 Nollaig 2021, sheol an Coimisiún litreacha fógra fhoirmiúil chuig an gCróit, chuig an gCipir, chuig an nGréig, chuig an Iodáil agus chuig an Rómáin mar gheall ar mhainneachtain Airteagal 8(1), Airteagal 15(3) agus Airteagal 14(1) de Threoir PSM a chomhlíonadh. Tá na Ballstáit sin ag céimeanna éagsúla maidir lena bpleananna spásúla muirí a dhréachtú. Tathantaíonn an Coimisiún orthu na hacmhainní is gá a chur ar fáil ar mhaithe le forbairt agus tabhairt i gcrích na bpleananna spásúla muirí a chomhlíonann an Treoir agus a chumhdaíonn a n‑uiscí mara uile, agus ar mhaithe le fógra a thabhairt fúthu. Faoin 15 Feabhra 2022, thug formhór na mBallstát sin freagra ar na litreacha fógra fhoirmiúil ón gCoimisiún. Leanfaidh an Coimisiún de bheith ag obair go dlúth leis na Ballstáit sin chun cuidiú leo an sárú a leigheas sa tréimhse ama is giorra is féidir. Ar deireadh, ní raibh roinnt Ballstát in ann ceanglas na Treorach maidir le pleananna spásúla muirí a bhunú faoin 31 Márta 2021 a chomhlíonadh ach tá dul chun cinn suntasach déanta acu sa phróiseas chun dréachtphleananna a chur i dtoll a chéile agus a nglacadh críochnaitheach a thionscnamh. Dá bhrí sin, tá coinne ag an gCoimisiún go mbunóidh an Eastóin, an Spáinn agus an Bhulgáir a bpleananna críochnaitheacha go luath. Tá dlúthfhaireachán á dhéanamh ag an gCoimisiún ar an dul chun cinn agus gníomhóidh sé de réir mar is iomchuí. Tá feidhm ag an méid sin maidir leis an bPortaingéil freisin i ndáil leis na hAsóir. 4.3.Ceanglais na Treorach le haghaidh pleananna spásúla muirí a chur chun feidhme 4.3.1.Cur chuige bunaithe ar éiceachórais In Airteagal 5(1) de Threoir PSM, luaitear an méid seo a leanas: ‘Breithneoidh na Ballstáit gnéithe eacnamaíocha, sóisialta agus comhshaoil chun tacú le forbairt agus fás inbhuanaithe san earnáil mhuirí, agus cur chuige bunaithe ar éiceachórais á chur i bhfeidhm acu, agus chun cómhaireachtáil ghníomhaíochtaí agus úsáidí ábhartha a chur chun cinn’. Leis an Treoir, cuirtear i dtábhacht freisin an Treoir Réime um Straitéis Mhuirí agus an sprioc atá aici dea-stádas comhshaoil a áirithiú d’fharraigí an Aontais. I bhfianaise an róil lárnaigh atá ag an Treoir Réime um Straitéis Mhuirí chun feabhas a chur ar stádas comhshaoil na n‑éiceachóras muirí, tá deiseanna ag na Ballstáit cur chun feidhme na Treorach Réime um Straitéis Mhuirí a chomhtháthú le Treoir PSM. Gach Ballstát a raibh plean spásúil muirí bunaithe aige tráth na tuarascála seo, rinne siad tagairt do chur chuige bunaithe ar éiceachórais. Mar sin féin, b’éagsúil ó Bhallstát go chéile an anailís a rinneadh ar an gcur chuige sin agus an tionchar a bhí aige ar an bplean spásúil muirí. An tagairt do chur chuige bunaithe ar éiceachórais bhí sí sa phlean spásúil mhuirí féin agus/nó bhí sí sa mheasúnú straitéiseach comhshaoil a ghabhann leis an bplean spásúil muirí. Mar sin féin, i bpleananna roinnt Ballstát is mó ná anailís a rinneadh ar ghnéithe an éiceachórais agus ar thionchair na bhforbairtí earnála. Rinneadh cur síos sainráite iontu ar an gceangal idir cur chuige bunaithe ar éiceachórais agus an plean spásúil muirí a d’eascair as. Tugtar sampla praiticiúil ón bhFionlainn sa bhosca thíos. Sampla den dea-chleachtas: Úsáidtear pleanáil cásanna i bplean na Fionlainne Chun tacú le pleanáil spásúil mhuirí, d’úsáid údaráis na Fionlainne cásanna i leith thodhchaí an limistéir mhuirí agus rinne siad measúnú ar a dtionchar. Leis na cásanna, breithnítear na hathruithe ar thimpeallacht oibriúcháin an limistéir mhuirí go dtí 2050 agus breithnítear freisin riachtanais agus dearcthaí na ngrúpaí sainleasa maidir leis an bhforbairt a dhéanfar ar limistéar muirí na Fionlainne amach anseo. Sna cásanna, breithnítear na rioscaí agus na deiseanna féideartha freisin. Leis an obair sin, tacaítear leis an bpróiseas pleanála spásúla muirí trí chur chuige bunaithe ar éiceachórais a úsáid. Nuair a bhí plean na Fionlainne á ullmhú, rinneadh tionscadal sonrach, a fuair tacaíocht ó CEMI, ar an gcur chuige i leith na pleanála spásúla muirí atá bunaithe ar éiceachórais. Is féidir teacht ar thorthaí an tionscadail sin anseo: https://www.merialuesuunnittelu.fi/wp-content/uploads/2020/10/Ecosystem-based-approach-in-Finnish-MSP.pdf . 4.3.2.Breithniú ar na gnéithe comhshaoil, eacnamaíocha, sóisialta agus sábháilteachta Le hAirteagal 6(2)(b) de Threoir PSM ceanglaítear ar na Ballstáit gnéithe comhshaoil, eacnamaíocha, sóisialta agus sábháilteachta a chur san áireamh. Tá gnéithe comhshaoil, eacnamaíocha, sóisialta agus sábháilteachta curtha san áireamh ag gach Ballstát a bhfuil pleananna spásúla muirí glactha aige. I bhformhór na gcásanna, rinneadh mionanailís ar na gnéithe sin. I gcás roinnt pleananna, bhí caibidil, roinn nó tuarascáil ar leith, fiú, le haghaidh na ngnéithe sin. Chun anailís a dhéanamh ar na gnéithe sin, shocraigh roinnt Ballstát ar uirlisí atá ar fáil cheana a úsáid, an measúnú straitéiseach comhshaoil (MSC), mar shampla. Rinne Ballstáit eile measúnuithe breise ar na tionchair shocheacnamaíocha agus chomhshaoil. Sampla suimiúil nuálach amháin maidir le gné chomhshaoil a chur san áireamh is ea Plean Spásúil Muirí na Beilge, plean ina mbreithnítear oileán tástála a thógáil chun tástáil a dhéanamh ar roghanna maidir le ballaí mara amach anseo chun srian a chur ar an ardú ar leibhéil na farraige agus ar plean é ina raibh ról lárnach ag an ngné chomhshaoil san fhormheas agus sa mheastóireacht a rinneadh ar an suíomh tástála.

4.3.3.An comhleanúnachas a chur chun cinn Le hAirteagal 6(2) (c) de Threoir PSM ceanglaítear ar na Ballstáit ‘díriú ar an gcomhleanúnachas a chur chun cinn idir pleanáil spásúil mhuirí agus an plean, nó na pleananna, agus na próisis a eascraíonn aisti, amhail bainistíocht chomhtháite na limistéar cósta nó cleachtais fhoirmiúla nó neamhfhoirmiúla choibhéiseacha’. Na Ballstáit uile a bhfuil a bpleananna curtha isteach acu, d’fhéach siad leis an gcomhleanúnachas a chur chun cinn idir rialacha, bearta agus pleananna eile atá ábhartha do phleanáil spásúil mhuirí. Thairis sin, le pleananna spásúla muirí roinnt Ballstát tugtar forbhreathnú leathan ar na rialacha, na bearta agus na pleananna ábhartha a cuireadh san áireamh agus an plean spásúil muirí á ullmhú. Áirítear leis sin rialacháin, bearta agus pleananna a d’ullmhaigh an tAontas, na coinbhinsiúin réigiúnacha farraige agus na húdaráis náisiúnta agus áitiúla ar leibhéil éagsúla. I measc na samplaí den simpliú riaracháin agus d’áirithiú an chomhleanúnachais, tá an rogha a rinne roinnt Ballstát (an Liotuáin agus Málta) na pleananna muirí agus talún a chomhcheangal in aon phlean amháin. Mar sin féin, is féidir nach rogha infheidhme é seo maidir le gach Ballstát. Sampla eile d’áirithiú an chomhleanúnachais is ea Éire, a léiríonn i ngach caibidil dá plean spásúil muirí liosta cuimsitheach tagairtí do thaighde agus do bhearta an Aontais agus na hÉireann lena bhfuil sé comhleanúnach. Ailíníonn roinnt Ballstát an phleanáil spásúil mhuirí le timthriallta beart an-ábhartha eile chun cur chun feidhme agus crostoirchiú a éascú (e.g. ailíníonn an Fhrainc na timthriallta pleanála spásúla muirí agus timthriallta na Treorach Réime um Straitéis Mhuirí). 4.3.4.Idirghníomhaíochtaí ar muir agus ar tír Le hAirteagal 4(2), Airteagal 6(2)(a) agus Airteagal 7 de Threoir PSM ceanglaítear ar na Ballstáit idirghníomhaíochtaí ar muir agus ar tír a chur san áireamh ina bpleananna. Sa chomhthéacs sin, féadfaidh próiseas (foirmiúil nó neamhfhoirmiúil) bainistithe chomhtháite na limistéar cósta tacú le dréachtú na bpleananna. Formhór na mBallstát a bhfuil pleananna acu, rinne siad tagairt d’idirghníomhaíochtaí ar muir agus ar tír. Thug formhór na mBallstát caibidil nó tuarascáil ar leith d’idirghníomhaíochtaí ar muir agus ar tír, lenar soláthraíodh mionanailís ar na hidirghníomhaíochtaí sin, arb anailís í nach raibh teoranta don chosaint cósta. Chuir roinnt Ballstát san áireamh comhleanúnachas beartais le Treoir Réime um Straitéis Mhuirí, leis an Treoir Réime maidir le hUisce, leis an Treoir maidir le Níotráití agus le reachtaíocht ábhartha eile i gcomhthéacs na hidirghníomhaíochta ar muir agus ar tír. Sampla den dea-chleachtas: Cuireann an Liotuáin léarscáileanna muirí, talún agus aeir san áireamh Sampla amháin de chleachtais nuálacha na mBallstát maidir le measúnú a dhéanamh ar idirghníomhaíocht ar muir agus ar tír is ea an Liotuáin. Ina plean, cuirtear san áireamh léarscáileanna d’idirspleáchais iompair mhuirí, thalún agus aeir le tíortha comharsanachta is féidir tionchar a imirt ar phleanáil spásúil mhuirí (agus ar thionscadail bhonneagair trasteorann leanúnacha). Leis an gcleachtas seo, léirítear bealach oibre traidisiúnta (anailís spleáchais) á chur i bhfeidhm ar bhealach nuálach tríd an anailís ar idirspleáchais farraige, talún agus aeir a leathnú go gach tír is féidir tionchar a imirt ar úsáid spás muirí an Bhallstáit. 4.3.5.Dáileadh spáis agus ama na ngníomhaíochtaí agus na n‑úsáidí a shainaithint Le hAirteagal 8 den Treoir tugtar isteach an ceathrú gné - am - trína cheangal go ‘sainaithneofar dáileadh spáis agus ama na ngníomhaíochtaí agus na n‑úsáidí atá ann faoi láthair agus na ngníomhaíochtaí agus na n‑úsáidí a bheidh ann amach anseo sna ... huiscí mara’ sna pleananna spásúla muirí. Tráth an mheasúnaithe, na Ballstáit uile a raibh pleananna spásúla muirí acu, shainaithin agus chriosaigh siad na gníomhaíochtaí agus na húsáideoirí atá ann faoi láthair agus na gníomhaíochtaí agus na húsáideoirí a bheidh ann amach anseo, lena n‑áirítear ó thaobh ama de. I bhformhór na bpleananna cuireadh san áireamh na hidirghníomhaíochtaí i measc na ngníomhaíochtaí sin. De réir mar a shainaithníonn na Ballstáit dáileadh spáis agus ama na ngníomhaíochtaí agus na n‑úsáidí ábhartha atá ann faoi ina n‑uiscí mara agus na ngníomhaíochtaí agus na n‑úsáidí a bheidh ann amach anseo, ba cheart spreagadh a thabhairt do chur chuige ilearnála. Go ginearálta, sna pleananna spásúla muirí pléitear ar bhonn níos mine na hidirghníomhaíochtaí idir gníomhaíochtaí, úsáideoirí, an úsáid chomhroinnte agus suíomh. Is cúram tábhachtach é fós feabhas a chur ar na naisc sin agus ar an gcomhleanúnachas atá eatarthu go hoibríochtúil agus ó thaobh cuspóirí de. Saintréith de na pleananna spásúla muirí is ea an cóineasú atá iontu: tá a bhformhór an-inchomparáide sa chaoi go leantar cur chuige criosaithe fho-ordaithigh leo. Fágann sin gur gnách a fhorordaítear le pleananna spásúla muirí an Aontais an áit a gceadaítear agus nach gceadaítear gníomhaíochtaí. Sampla den dea-chleachtas: An Bheilg - an acmhainneacht maidir le hilúsáid lena n‑éascófar táirgeadh fuinnimh in-athnuaite amach ón gcósta Príomhghné den phlean spásúil mhuirí is ea comhordú na ngníomhaíochtaí sa limistéar muirí. Sa Bheilg, bhí ar na húdaráis inniúla déileáil le limistéar teoranta ina raibh ardbhrú maidir le húsáid chomhroinnte acmhainní spáis. Toisc shuntasach freisin is ea an borradh faoin éileamh ar fhuinneamh in-athnuaite amach ón gcósta. Thairis sin, i bhfís 2050 na Beilge don Mhuir Thuaidh áirítear ilúsáid an spáis mhuirí mar cheann dá príomhcholúin. D’fhorbair an Bheilg grinnanailís ar an acmhainneacht fhéideartha maidir le hilúsáid a bhaint as a spás muirí, lena gcuirtear chun feidhme creat rialachais atá ceangailteach ó thaobh dlí. Áirítear leis sin dáileadh spáis agus ama na ngníomhaíochtaí sa Mhuir Thuaidh a shainaithint agus meastóireacht ar chomhoiriúnacht ilghníomhaíochtaí sa limistéar céanna. Leis an gcur chuige sin soláthraítear tacaíocht leathan chun limistéir fuinnimh in-athnuaite amach ón gcósta a ionchorprú i spás muirí teoranta na Beilge. 4.3.6.Rannpháirtíocht na bpáirtithe leasmhara agus an phobail Le hAirteagal 9 de Threoir PSM ceanglaítear ar na Ballstáit rannpháirtíocht na bpáirtithe leasmhara agus na n‑údarás ábhartha uile, agus an phobail i gcoitinne, i dtionscnaimh phleanála spásúla muirí a áirithiú a luaithe is féidir. Ní mór do na Ballstáit freisin rochtain phoiblí ar na pleananna a áirithiú a luaithe a thabharfar i gcrích iad. Tá sé fíor-riachtanach dul i mbun plé le príomhpháirtithe leasmhara i bhforbairt pleanála spásúla muirí de bhrí go bhfuil sé d'aidhm ag an bpleanáil spásúil mhuirí iliomad cuspóirí a bhaint amach (cuspóirí sóisialta, eacnamaíocha agus éiceolaíocha). Dá bhrí sin, ba cheart an oiread ionchas, deiseanna nó easaontas ábhartha is féidir a léiriú le forbairt pleanála spásúla muirí. Is rud tábhachtach é an comhairliúchán le páirtithe leasmhara i bpróisis pleanála spásúla muirí go háirithe chun freastal a dhéanamh ar leasanna éagsúla na n‑earnálacha seanbhunaithe (amhail an t‑iascach nó an loingseoireacht) agus chun aghaidh a thabhairt ar an méadú atá ag teacht ar an ngá atá le spás le haghaidh limistéir cosanta dúlra agus earnálacha nua atá i mbun forbartha (amhail fuinneamh in-athnuaite amach ón gcósta).

Tráth an mheasúnaithe, bhí ceanglais Airteagal 9 den Threoir comhlíonta ag na Ballstáit uile a raibh pleananna spásúla muirí acu. B'éagsúil ó Bhallstát go chéile raon feidhme agus méid na rannpháirtíochta a bhí ag páirtithe leasmhara. Is minic gur léirigh leibhéal rannpháirtíochta na bpáirtithe leasmhara ceanglais rannpháirtíochta pholaitiúla nó dlíthiúla a bhí ann cheana i mBallstát ar leith. Bhí cur chun feidhme Airteagal 9 dea-dhoiciméadaithe. Tugtar tuairisc shoiléir ar an bpróiseas le haghaidh rannpháirtíocht an phobail, áiríodh na páirtithe leasmhara sa phróiseas iomlán trí bhíthin modhanna éagsúla agus comhtháthaíodh a n‑aiseolas sna pleananna spásúla muirí go leibhéil éagsúla. Sampla den Dea-chleachtas: Éire - comhairliúchán poiblí áitiúil Bhí comhairliúchán poiblí ar feadh 3 mhí ar siúl ag Éirinn faoina tuarascáil bhonnlíne maidir le pleanáil spásúil mhuirí. Bhí sin mar chuid de phróiseas comhairliúcháin níos leithne as ar eascair an chéad phleanáil spásúil mhuirí de chuid na hÉireann. D’eagraigh an fhoireann pleanála spásúla muirí imeachtaí rannpháirtíochta poiblí i mbeagnach gach contae ar chósta na hÉireann. Leis na himeachtaí sin díríodh ar fheasacht a mhúscailt maidir leis na nithe seo a leanas: ·coincheap na pleanála spásúla muirí; ·pleananna rialtas na hÉireann chun plean muirí a fhorbairt le haghaidh na hÉireann; ·an bealach a bhféadfadh an pobal a bheith rannpháirteach sa phróiseas chun plean a dhéanamh; ·an tráthchlár le haghaidh céimeanna éagsúla an phróisis sin. Le linn na tréimhse comhairliúcháin, eagraíodh cúig imeacht rannpháirtíochta poiblí réigiúnacha leis na pobail chósta éagsúla. San iomlán, fuarthas breis agus 170 freagra ar an tuarascáil bhonnlíne agus bhí tionchar mór acu sin ar ábhar an dréachtphlean spásúil mhuirí. Lena chois sin, úsáideadh leagan leathnaithe den phróiseas comhairliúcháin sin le haghaidh dhréachtphlean na hÉireann. Leis an gcleachtas sin, dírítear ar phróiseas rannpháirteach trédhearcach lena n‑éascaítear don phobal páirt a ghlacadh sa phróiseas pleanála spásúla muirí agus a dtuairimí a thabhairt faoin tuarascáil agus faoin dréachtphlean spásúil mhuirí. 4.3.7.Úsáid na sonraí is fearr atá ar fáil agus comhroinnt sonraí Le hAirteagal 10 den Treoir PSM ceanglaítear ar na Ballstáit úsáid na sonraí is fearr atá ar fáil a shocrú agus cinneadh a dhéanamh maidir leis an mbealach chun an chomhroinnt faisnéise is gá a eagrú chun pleananna spásúla muirí a fhorbairt. Ní mór do na Ballstáit freisin ionstraimí agus uirlisí ábhartha a úsáid, lena n‑áirítear iad siúd atá ar fáil cheana faoin mbeartas muirí comhtháite agus faoi bheartais ábhartha eile an Aontais, amhail iad siúd a ndéantar tagairt dóibh i dTreoir INSPIRE (Treoir 2007/2/CE) . Agus na forálacha sin den Treoir PSM á gcur chun feidhme acu, bhí formhór na mBallstát trédhearcach soiléir faoi na foinsí sonraí a úsáideadh, trí leibhéil éagsúla mionsonraí a sholáthar i dtaobh na bhfoinsí sonraí sin. D’úsáid formhór na mBallstát Treoir INSPIRE. An cúram a bhain le foinsí sonraí a bhí ann cheana a chur le chéile, chinn roinnt Ballstát é a lárú trí phointí sonraí lárnacha a chruthú - mar shampla an Ísiltír (Lárionad Faisnéise Muirí), an Fhrainc (SIMM) agus an tSlóivéin (TOOLS4MSP) agus córais agus uirlisí eile um chomhroinnt sonraí. Sampla maith eile d’úsáid na sonraí is fearr atá ar fáil is ea úsáid an chórais faisnéise geografaí rannpháirtíochta poiblí (CFGRP). Faoi CFGRP, forbraíodh modhanna chun faisnéis láthair-spleách agus am-spleách a bhailiú ó pháirtithe leasmhara chun sonraí áitiúla ar bhonn taithí a thiomsú. Is féidir na sonraí sin a úsáid chun naisc idir gníomhaíochtaí agus limistéir a shainaithint agus chun saineolas a fhíorú agus a chomhlánú. Úsáideadh cur chuige den sórt sin sa suirbhé a rinne an Fhionlainn i gcomhthéacs an tionscadail Pan Baltic Scope, chun suíomhanna atá suntasach i dtéarmaí an nádúir agus luachanna cultúrtha in Oileáin Åland agus i réigiún Satakunta a shainaithint. Sampla den dea-chleachtas: le samhail sonraí idir-inoibritheach is féidir pleananna spásúla muirí náisiúnta a thaispeáint sa tairseach EMODnet Human Activities Chun pleananna spásúla muirí a ullmhú tá gá le sonraí atá fairsing i dtéarmaí réimse, limistéar geografach, scála spásúil agus ama, cáilíochta, infhaighteachta agus acmhainn athúsáide. Leis an Treoir PSM níl aon cheanglas sainráite ná fo-ordaitheach maidir le comhchuibhiú, tuairisciú nó comhroinnt sonraí. Mar sin féin, forbraíodh samhlacha sonraí geospásúla réigiúnacha éagsúla le himeacht ama chun infhaighteacht (agus léirshamhlú) trasteorann sonraí a chumasú. Thug saineolaithe sonraí i riaracháin náisiúnta nó i ngníomhaireachtaí náisiúnta an obair thábhachtach seo chun cinn, go minic i gcomhthéacs tionscadal comhair trasteorann arna gcistiú ag an Aontas. In 2021, le tacaíocht ón gCoimisiún, d’fhorbair sainghrúpa teicniúil samhail choiteann sonraí chun an ‘Ainmníocht a chomhchuibhiú agus Sonraí Aischuir a chaighdeánú’. Cuirtear ar fáil léi an tsamhail MSP EMODnet ar réiteach réidh le húsáid é chomh maith leis na samhlacha sonraí BASEMAPS agus MSP INSPIRE. Fágann sin gur féidir trí shamhail sonraí a chomhtháthú i dtairseach sonraí Human Activities an Líonra Breathnóireachta agus Sonraí Muirí Eorpaigh (EMODnet). Go dtí seo, tá a bpleananna spásúla muirí uaslódáilte ag ceithre Bhallstát (an Bheilg, an Danmhairg, an Fhionlainn, an Laitvia) chuig an ngeothairseach, áit a ndéantar ginearálú ar an táirge sonraí comhtháite (i.e. taispeántar na pleananna spásúla muirí ar leibhéal an Aontais). 4.3.8.Comhar i measc na mBallstát agus ar leibhéal imchuach na farraige Le hAirteagal 6(2)(f) agus Airteagal 11 den Treoir PSM ceanglaítear ar na Ballstáit a bhfuil teorainn acu le huiscí muirí dul i gcomhar i bpróiseas pleanála agus bainistíochta chun a áirithiú gur comhleanúnach comhordaithe iad na pleananna spásúla muirí. Sa Treoir luaitear go sainráite an comhar i struchtúir chomhair institiúideacha réigiúnacha atá ann cheana, i líonraí nó struchtúir údaráis inniúla na mBallstát, nó aon mhodh ábhartha eile. Is rud fíor-riachtanach é an comhar trasteorann agus trasnáisiúnta chun saincheisteanna féideartha a shainaithint ag céim luath agus chun deiseanna a shainaithint le haghaidh comhair agus le haghaidh bainistíocht inbhuanaithe fhadtéarmach an spáis mhuirí. Sa chomhthéacs sin, gach Ballstát a ghlac pleananna spásúla muirí agus na Ballstáit sin atá i mbun na pleananna sin a ghlacadh, chomhordaigh siad a bpleananna le Ballstáit eile agus thug siad rannpháirtíocht do chomhlachtaí rialachais réigiúnacha. Le formhór na bpleananna, cuirtear san áireamh - go leibhéil éagsúla - tionchair agus forbairtí trasteorann. Le roinnt pleananna tugtar tuairisc níos mionsonraithe ar na próisis ábhartha. An comhar idir na Ballstáit (agus le tíortha nach Ballstáit den Aontas iad) san imchuach farraige céanna cothaítear é mar a leanas: -Tionscadail arna gcistiú ag an Aontas e.g. NorthSEE, SEANSE, Baltic Lines, PanBalticScope, MSP-MED, SIMWESTMED, MUSES, MARSPLAN, SIMNORAT, SIMATLANTIC, MARSP, MSP-OR, eMSP, agus tionscadail eile ; -teagmhálacha déthaobhacha nó iltaobhacha agus cruinnithe neamhfhoirmiúla idir údaráis inniúla na mBallstát; tionscadail arna gcistiú go náisiúnta, e.g. Ritmare; -coinbhinsiúin réigiúnacha farraige: HELCOM-VASAB (meitheal um pleanáil spásúil muirí) maidir le himchuach Mhuir Bhailt, Coinbhinsiún Barcelona maidir leis an Meánmhuir, OSPAR maidir le réigiún an Atlantaigh thoir thuaidh; -rannpháirtíocht i nGrúpa Saineolaithe na Pleanála Spásúla Muirí, i dTionscnamh Domhanda na Pleanála Spásúla Muirí, in ardán na Pleanála Spásúla Muirí agus i bhFóram Muirí an Aontais; -comhairliúcháin fhoirmiúla i gcomhthéacs chur chun feidhme na Treorach maidir le Measúnú Straitéiseach Comhshaoil .

Tá gá le comhairliúchán trasteorann chun pleananna spásúla muirí a bhunú lena sainaithnítear suíomhanna iomchuí le haghaidh gníomhaíochtaí nó tionscadail shonracha. Mar sin féin, ní féidir comhairliúchán i gcomhthéacs Threoir PSM a chur in ionad comhairliúchán trasteorann ar na tionchair atá ag tionscadal sonrach. An tráth céanna, is deis luath é an comhar trasteorann maidir le pleanáil spásúil chun na hathruithe is gá a shainaithint, e.g. limistéir nó criosanna ina bhfuil trácht muirí trom a bhféadfadh sé go mbeadh gá lena gcur ar mhalairt treo. Sampla den Dea-chleachtas: HELCOM-VASAB – meitheal idir-rialtasach um pleanáil spásúil mhuirí Tá comhar trasteorann fíor-riachtanach le haghaidh bainistíocht inbhuanaithe fhadtéarmach an spáis mhuirí. Sa chomhthéacs sin, na Ballstáit agus na tíortha nach Ballstáit den Aontas iad, ar cuid d'imchuach Mhuir Bhailt iad, tá ionadaíocht acu sa Choimisiún chun Muirthimpeallacht Mhuir Bhailt a Chosaint (HELCOM), arb ardán é le haghaidh beartas comhshaoil a cuireadh ar bun in 1974. Is iad seo a leanas comhaltaí HELCOM: an Danmhairg, an Eastóin, an tAontas Eorpach, an Fhionlainn, an Ghearmáin, an Laitvia, an Liotuáin, an Pholainn, an Rúis, an tSualainn agus eagraíochtaí breathnóra (lena n‑áirítear an Bhealarúis, an Úcráin agus eagraíochtaí neamhrialtasacha). Chun tacú le pleananna spásúla muirí a fhorbairt, cuireadh meitheal HELCOM-VASAB ar bun. An mheitheal chomhpháirteach um pleananna spásúla muirí sin, d’fhorbair sí moltaí agus prionsabail is féidir lena comhaltaí a úsáid agus pleananna spásúla muirí á ndréachtú acu. Agus sin á dhéanamh aige, dhírigh HELCOM go sonrach ar thacaíocht a thabhairt do chur chuige bunaithe ar éiceachórais. Tugtar tacaíocht dó sin freisin le tionscadail arna gcistiú ag an Aontas, amhail ardán Capacity4MSP. Le deireanas, i mí Dheireadh Fómhair 2021, ghlac HELCOM treochlár réigiúnach le haghaidh Pleanáil Spásúil Mhuirí do Mhuir Bhailt don tréimhse 2021-2030. Ar an iomlán, leis an gcleachtas sin tugtar tacaíocht don chomhar idir na Ballstáit agus don chomhar le tíortha nach Ballstáit den Aontas iad. Tacaíonn sé freisin le comhsheasmhacht na bpleananna spásúla muirí éagsúla le haghaidh imchuach Mhuir Bhailt agus le cur chuige bunaithe ar éiceachórais a ghlacadh. 4.3.9.Comhar le tíortha nach Ballstáit den Aontas iad Le hAirteagal 6(2)(g) agus le hAirteagal 12 den Treoir iarrtar ar na Ballstáit an comhar le tríú tíortha a chur chun cinn i dtaobh a ngníomhaíochtaí maidir le pleanáil spásúil mhuirí sna réigiúin mhuirí ábhartha. Féachann formhór na mBallstát le dul i gcomhar lena gcomharsana nach Ballstáit den Aontas iad sna réigiúin mhuirí ábhartha. Bhí na hiarrachtaí sin, lena n‑áirítear mionsonraí idirghníomhaíochtaí sonracha, mar chuid de roinnt pleananna spásúla muirí. An comhar le tíortha nach Ballstáit den Aontas iad bhain sé go príomha le comhar déthaobhach neamhfhoirmiúil, le comhar i gcomhthéacs coinbhinsiúin réigiúnacha farraige, le Straitéisí Macrairéigiúnacha an Aontais (EUSBSR agus EUSAIR) agus le comhar trí bhíthin tionscadail arna gcistiú ag an Aontas. Úsáideadh bealaí comhair eile freisin, ar bhonn níos lú, amhail comhar i gcomhthéacs na Treorach maidir le Measúnú Straitéiseach Comhshaoil, Coinbhinsiúin Espoo agus an Ardáin Eorpaigh um Pleanáil Spásúil Mhuirí. Samplaí den chomhar le tíortha nach Ballstáit den Aontas iad ·D’fhorbair an Spáinn tairseach thrasteorann le Maracó agus leis an Ailgéir chun cur leis an trédhearcacht agus chun feabhas a chur ar an rialachas maidir le pleanáil spásúil mhuirí i réigiún Mhuir Alboran. ·Leis an tionscadal Interreg PORTODIMARE tacaíodh le comhar il-leibhéil agus trasteorann lenar tugadh aghaidh ar na dúshláin choiteanna a bhaineann le bainistíocht chomhtháite na limistéar cósta agus leis an bpleanáil spásúil mhuirí sa réigiún Aidriadach Iónach. Is í tairseach geo-shonraí an réigiúin Aidriadaigh Iónaigh an príomh-aschur, arb ardán idir-inoibritheach foinse oscailte í a forbraíodh ar bhonn comhar trasnáisiúnta idir an Iodáil, an tSlóivéin, an Chróit, an Ghréig, Montainéagró, agus an Bhoisnia agus an Heirseagaivéin. ·Le tionscnamh WestMED tugtar le chéile 10 dtír i réigiún na Meánmhara Thiar atá rannpháirteach san Idirphlé 5+5: cúig Bhallstát den Aontas Eorpach (an Fhrainc, an Iodáil, an Phortaingéil, an Spáinn agus Málta), agus cúig thír chomhpháirtíochta den deisceart (an Ailgéir, an Libia, an Mháratáin, Maracó agus an Túinéis). I measc na réimsí leasa choitinn tá pleanáil spásúil mhuirí agus bainistíocht chomhtháite na limistéar cósta. Le tionscadal píolótach na Meánmhara thiar a rinneadh faoi thionscadal MSPglobal, bhíothas in ann comhar a mhéadú, moltaí réigiúnacha i gcomhréir le tionscnamh WestMED a dhréachtú agus an acmhainneacht institiúideach a neartú maidir le pleanáil spásúil mhuirí san Ailgéir, sa Fhrainc, san Iodáil, i Málta, i Maracó, sa Spáinn agus sa Túinéis. Bhí tíortha eile ón Meánmhuir thiar, ar comhaltaí den Aontas don Réigiún Meánmhuirí iad, in ann páirt a ghlacadh sna gníomhaíochtaí oiliúna freisin. 4.4.Dúshláin maidir le cur chun feidhme Bhí roinnt dúshlán roimh na Ballstáit agus a bpleananna spásúla muirí á n‑ullmhú acu. Ba é an chéad uair don chuid is mó acu páirt a ghlacadh i bpleanáil straitéiseach ilearnála agus ilchuspóireach, a bhí chomh forleathan sin, le haghaidh a spáis mhuirí. Is próiseas casta agus oiriúnaitheach é seo lena bhfuil gá le dlúthchomhar leathan agus comhordú idir aireachtaí náisiúnta, gníomhaireachtaí agus réigiúin chósta le páirtithe leasmhara agus le tíortha comharsanachta. I measc na ndúshlán eile a tugadh faoi deara i dtéarmaí an phróisis, bhí bailiú agus tiomsú sonraí (e.g. easpa sonraí cuimsitheacha ar limistéir mhuirí, easpa gné trasearnála sna sonraí nó deacracht na sonraí a bhailiú ó na húdaráis náisiúnta), agus, go háirithe, comhleanúnachas na bpleananna idir tíortha comharsanachta (i.e. dúshlán trasteorann na bpleananna). I gcás roinnt Ballstát, de bharr chineál trasghearrthach na pleanála spásúla muirí agus easpa spriocanna soiléire le haghaidh earnálacha éagsúla muirí ba dheacair ord tosaíochta a leagan síos maidir le bearta agus earnálacha (e.g. slándáil náisiúnta i gcoinne gníomhaíochtaí eacnamaíocha eile). Ba mhó na dúshláin trasteorann i gcásanna nach raibh aon chomhar imchuach farraige seanbhunaithe maidir leis an spás muirí, nó i gcás nár shoiléir a bunaíodh nó nár teorannaíodh criosanna muirí idir Ballstáit chomharsanachta nó tíortha nach Ballstáit den Aontas iad. Tharla paindéim COVID‑19 agus na bearta sláinte a bhain léi in aon am amháin le céim chríochnaitheach cur chun feidhme an-chuid pleananna spásúla muirí náisiúnta. Ní hamháin gur chuir sin moill ar obair na n‑údarás riaracháin náisiúnta agus ar an gcomhar idir na Ballstáit ach rinne sé difear freisin do rannpháirtíocht na bpáirtithe leasmhara agus don chomhairliúchán leo. Ó thaobh ábhair de, ba iad na dúshláin is mó a bhí ann cur chuige bunaithe ar éiceachórais a chur chun feidhme, ord tosaíochta a leagan síos maidir le húsáidí spáis mhuirí agus spás farraige a sholáthar chun gníomhaíochtaí eacnamaíocha éagsúla a chumasú agus cuspóirí beartais éagsúla a bhaint amach agus an tráth céanna an comhshaol a chosaint nó spás a fhágáil le haghaidh úsáidí amach anseo. 5.Conclúidí 5.1.An Phleanáil Spásúil Mhuirí ina cumasóir don Chomhaontú Glas don Eoraip De bharr an chreata maidir le pleanáil spásúil mhuirí a bunaíodh leis an Treoir PSM, rinne Ballstáit chósta uile an Aontais, den chéad uair riamh, pleananna spásúla muirí agus d’áirithigh siad comhar trasteorann go comhuaineach. Ní chuirfear deireadh le cur chun feidhme na pleanála spásúla muirí san Aontas tar éis an chéad bhabhta de phleananna a ghlacadh. Os a choinne sin, sna blianta amach romhainn tiocfaidh athrú mór ar ról na pleanála spásúla muirí i leith fhorbairt inbhuanaithe na bhfarraigí, arb athrú é ar dócha a chuirfear dlús leis trí bhíthin chur chun feidhme an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip agus na reachtaíochta agus na straitéisí gaolmhara. A bhuí lena gné oiriúnaitheach straitéiseach, is féidir le pleanáil spásúil muirí mar a bheartaítear sa Treoir a bheith ina cumasóir cumhachtach don Chomhaontú Glas don Eoraip. An ról tábhachtach atá ag pleanáil spásúil muirí ina leith sin, cuireadh i dtábhacht é freisin sa Teachtaireacht ón gCoimisiún i ndáil le cur chuige nua maidir le geilleagar gorm inbhuanaithe san Aontas.