GA    GA GA 
 
GA    GA  AN COIMISIÚN EORPACH  
An Bhruiséil 30.9.2010  
SEC(2010) 1127 
DOICIMÉAD INMHEÁNACH OIBRE AN CHOIMISIÚIN 
ACHOIMRE AR AN MEASÚNÚ IARMHARTA  
 
Doiciméad a ghabhann leis an 
  
Togra le haghaidh  
 
RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE  
 
maidir leis an nGníomhaireacht Eorpach um Shlándáil Líonra agus Faisnéise (ENISA) 
  
{COIM(2010) 521  leagan deireanach } 
{SEC(2010) 1126} 
 
GA 2   GA ACHOIMRE AR AN MEASÚNÚ IARMHARTA  
1. RAON FEIDHME AGUS COMHTHÉACS  
1.1. Raon feidhme 
Díríonn an measúnú iarmharta seo ar an mbealach  is fearr chun gníomha ireacht nuachóirithe 
slándála líonra agus faisnéise, a aithnítear go forleathan mar ionstraim beartais iomchuí agus 
riachtanach chun déileáil le dúshláin slándála líonra agus fa isnéise, a chruthú chun tacú le 
comhlachtaí na mBallstát agus leis an gCoimi siún d'fhonn cuspóirí beartais slándála líonra 
agus gréasáin a bhaint amach tráth a thiocfai dh deireadh le sainordú na Gníomhaireachta 
Eorpaí um Shlándáil Líonra agus Faisnéise (ENISA) i mí an Mhárta 2012. 
1.2. Comhthéacs 
Sa lá atá inniu ann, tá an tsochaí agus an geilleagar ag brath go hiomlán ar fheidhmiú cuí 
theicneolaíochtaí na faisnéise agus na cu marsáide (TFCanna). Dá bhrí sin, tá sé 
an-tábhachtach a áirithiú go bhfu il na córais cobhsaí agus go bhf uil muinín ag úsáideoirí astu. 
D'fhéadfadh feidhmiú cuí an bhonneagair bhunús aigh líonra agus faisnéise a bheith i mbaol 
de bharr an mhéadaithe atá ag te acht ar líon na mbagairtí, na n-ionsaithe agus na mbogearraí 
mailíseacha atá á n-úsáid i gcoinne córas. Ós rud é gur córais agus líonraí trasnáisiúnta iad, tá réiteach ar leibhéal Eorpach ag teastáil ar an dúshlán a bhai neann le slándáil líonra agus 
faisnéise. 
Chun aghaidh a thabhairt ar na saincheist eanna sin, bunaíodh an Ghníomhaireacht Eorpach 
um Shlándáil Líonra agus Faisnéise (ENISA) in 2004
1 do thréimhse thosaigh cúig bliana 
d'fhonn "leibhéal ard agus éifeachtach de sh lándáil líonra agus faisnéise laistigh den 
Chomhphobal, (…) a áirithiú chun cultúr slándála líonra agus faisnéise a fhorbairt chun leasa 
na saoránach, na dtomhaltóirí, na ngnóthas agus eagraíochtaí na  hearnála poiblí san Aontas 
Eorpach, agus sa tslí sin cuidiú le feid hmiú rianúil an mhargaidh inmheánaigh." 
Ó shin i leith, tá na dúshláin slándála líonra agus gréasáin de shíor ag athrú mar gheall ar 
fhorbairtí ar theicneolaíocht agus sa mh argadh. Dá bhrí sin, tamaill mhaith roimh do 
Rialachán ENISA dul in éag i mí an Mhárta  2009, chuir an Coimisiún tús le próiseas i 
gcomhar le geallsealbhóirí ábhartha, chun a ch inneadh cé acu tograí beartais ab'fhearr a 
d'fhónfadh do chuspóirí slándála  líonra agus gréasáin an AE  ó 2009 ar aghaidh. Tar éis 
meastóireachta meántéarmaí2 ar ENISA agus comhairliúcháin phoiblí3 in 2007, ghlac an 
Chomhairle agus Parlaimint na hEorpa Ri alachán ar an 24 Meán Fómhair 2008 a chuir 
síneadh trí bliana le sainordú ENIS A, mar a bhí sé, go dtí 13 Márta 2012.4 Sna haithrisí a 
ghabhann leis an Rialachán sin, d'iarr an C homhairle agus Parlaimint na hEorpa a thuilleadh 
                                                 
1 Rialachán (CE) Uimh. 460/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 10 Márta 2004 lena 
mbunaítear an Ghníomhaireacht Eorpach um Shlándail Líonra agus Faisnéise. 
2 Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus an C homhairle maidir le meastóireacht 
ar an nGníomhaireacht Eorpach um Shlándáil Líonra agus Faisnéise (ENISA) – COIM(2007) 285, 
1.6.2007. 
 http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/Le xUriServ.do?uri=CELEX :52007DC0285:EN:NOT. 
3 Bhí an comhairliúchán ar siúl ón 13 Meitheamh go dtí an 7 Meán Fómhair 2007. 
4 Rialachán (CE) Uimh. 1007/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meán Fómhair 
2008 lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 460/2004 lena mbunaítear an Ghníomhaireacht Eorpach um 
Shlándáil Líonra agus Faisnéise maidir lena ré (IO L 293, 31.10.2008). 
 
GA 3   GA plé faoin nGníomhaireacht agus faoin treo gi nearálta a bhfuil iarrachtaí na hEorpa ag 
dul maidir le breis slándála líonra agus faisnéise . 
D'éascaigh an Coimisiún an plé trí chomhairliúch án poiblí eile uile-Eorpach a sheoladh, i mí 
na Samhna 2008, i dtaobh cuspóirí féideartha bearta s neartaithe slándála líonra agus faisnéise, 
agus i dtaobh an bhealaigh chun na cuspóirí sin a bhaint amach5. D'eagraigh an Coimisiún 
ceardlann freisin le saineolaithe ar shlándáil líon ra agus faisnéise ó na comhlachtaí inniúla sna 
Ballstáit, i mí na Nollag 2008, maidir le hionstra imí agus meicníochtaí beartas neartaithe an 
AE maidir le slándáil líonra agus  faisnéise. Ina theannta sin, i mí an Mhárta 2009, ghlac an 
Coimisiún Teachtaireacht ar Bhonneagar Fa isnéise Criticiúla a chosaint (CIIP)6 ina leagtar 
amach príomhról do ENISA i dtacú leis an AE  slándáil, solúbthacht agus ullmhacht a 
fheabhsú. Formhuiníodh an cur chuige sin le linn Chomhdháil na nAirí maidir le CIPP a 
tionóladh i dTaillin an 27 agus 28 Aibreán 2009, agus ba é ceann de na conclúidí " go bhfuil 
gá le hathsmaoineamh agus athfhoirmliú cu imsitheach a dhéanamh ar shainordú na 
Gníomhaireachta de bharr na ndúshlán nu a agus fadtéarmach atá amach romhainn 
chun díriú níos fearr ar thosaíoc htaí agus ar riachtanais an AE ; chun cumas freagartha 
níos solúbtha a bhaint amach;  chun scileanna agus inniúl achtaí Eorpacha a fhorbairt;  agus 
chun éifeachtúlacht oibríochtúil na Gníomhair eachta agus an tionchar iomlán atá aici a 
mhéadú.  Sa tslí sin, d'fhéadfadh ENISA a bheith ina leas buan do gach Ballstát agus don 
Aontas Eorpach i gcoitinne.” 
An 18 Nollaig 2009, ghlac an Chomhairle Rún maidir  le "cur chuige comhoibríoch Eorpach i 
leith slándála líonra agus faisnéise"7 a leag béim air gur cheart " do ENISA, faoi shainordú 
athbhreithnithe, feidhmiú mar lárionad eola is an AE i gcúrsaí Slándála Líonra agus 
Faisnéise a bhaineann leis an AE".  
Ar cheann de thionscnaimh shuaitheanta straité is an Choimisiúin Eoraip 2020 maidir le fás 
cliste, inbhuanaith e agus nuálaíoch8, tá an Clár Digiteach don Eoraip a bhfuil ról lárnach ag 
slándáil líonra agus gréasáin ann. Is é cuspóir an tionscnaimh beartais seo maidir le 
muinín agus slándáil a chothú sa Chlár Digiteach don Eoraip, an bealach a éascú don 
AE, do na Ballstáit agus do gheallsea lbhóirí ardleibhéal acmhainneachta agus 
ullmhachta a fhorbairt ar mhaithe le fadhbanna  slándála líonra agus faisnéise a chosc, a 
bhrath agus freagairt níos fearr a thabhairt orthu. Cuideoidh an méid sin le muinín agus 
le slándáil a mhéadú sa Mhargadh Aonair Di giteach Eorpach agus chun iomaíochas na 
ngnólachtaí Eorpacha a fheabhsú. 
2. AN FHADHB A SHAINIÚ  
2.1. Cad é an fhadhb? 
Táthar tar éis na cúiseanna fadhbanna seo a leanas a aithint mar chúiseanna fadhbanna a 
nochtann geallsealbhóirí do bhagairtí agus do th eagmhais slándála líonra agus faisnéise. 
                                                 
5 Ón 7 Samhain 2008 go dtí an 9 Eanáir 2009. Tá an tuarascáil le fáil ag:  
http://ec.europa.eu/information_society/policy/nis/nis_public_consultation/index_en.htm . 
6 Teachtaireacht ón gCoimisiún c huig Parlaimint na hEorpa an Chomhairle ar Bhonneagar Faisnéise 
Criticiúla a chosaint – COIM(2009)149, 30.3.2009. 
7 Rún ón gComhairle an 18 Nollaig 2009 maidir le cur chuige comhoibríoch i leith Slándála Líonra agus 
Faisnéise, (2009/C 321/01). 
8 COM(2010) 2020. 
 
GA 4   GA Léiríonn siad ar fad go bhfuil gá ann le struchtúr iontao fa ar leibhéal an AE chun dul i ngleic 
leis an bhfadhb agus chun coinneái l leis an teicneolaí ocht agus leis na coinníollacha margaidh 
san Eoraip ar fad a bhaineann le  slándáil líonra agus faisnéise agus atá de shíor ag athrú.  
• Éagsúlacht agus ilroinnt cur chuige náisiúnta.  Ní chuireann teorainneacha náisiúnta 
srian le fadhbanna slándála líonra agus faisnéis e agus ní féidir déileáil leo go héifeachtach, 
dá bhrí sin, ar an leibhéal náisiúnta amhá in. Ag an am céanna, déileálann na húdaráis 
phoiblí i mBallstáit éagsúla le is an bhfadhb ar go leor bealaí éagsúla. Cuireann na 
hilcheanglais slándála i mBallstáit éagsúla ualach costais ar ghnólach taí a oibríonn ar fud 
na hEorpa agus dá bhrí sinn bíonn ilroinnt agus easpa iomaíochais i margadh inmheánach 
na hEorpa.  
• Cumas teoranta luathrabhaidh agus freagartha. Tá éagsúlachtaí suntasacha ag baint 
leis na córais náisiúnta luathr abhaidh agus láimhseála teagmhai s atá ann faoi láthair, agus 
níl ann do chóras de chuid an AE. Tá gá le hionstraimí beartais ón AE chun rioscaí agus 
leochaileacht slándála líonra agus faisnéise a aithint, chun meicníochtaí cuí freagartha a 
leagan amach, agus chun a áirithiú go bhfuil na geallsealbhóirí ar an eolas faoi na 
meicníochtaí freagartha sin agus go gcuireann siad i bhfeidhm iad. 
• Easpa sonraí iontaofa agus faisnéis theora nta maidir le fadhbanna atá ag teacht chun 
cinn.  Is beag an méid faisnéise iontaofa cainní ochtúla atá ar fáil maidir le tionchar 
teagmhas slándála líonra agus faisnéise nó fi ú ar a dtarlú, rud a chiallaíonn go bhfuil sé 
deacair do lucht déanta beartas bearta le ordhóthanacha beartais a ghlacadh agus do 
ghnólachtaí cinntí a dhéanamh i dtaobh infheistíochta i slándáil.  
• Easpa feasachta faoi rioscaí agus dúshl áin a bhaineann le slándáil líonra agus 
faisnéise. Is faoi na geallsealbhóirí aonair atá an fhreagracht slándáil líonra agus faisnéise a 
áirithiú; ní i gcónaí a bhíonn a bhfreagrach taí sainithe agus curtha in iúl go soiléir, áfach. 
Ar thaobh amháin, is minic nach dtuigeann to mhaltóirí dáiríreacht ri oscaí slándála líonra 
agus faisnéise agus déanann siad neamhair d dá bhfreagracht phearsanta i dtaobh shlándáil 
a gcóras TFC. Ar an taobh eile, is minic nach bhfeiceann gnólachtaí ach costais slándála 
líonra agus faisnéise gan smaoineamh ar an méid a d'fhéadfaí a shábháil leis.  
• Gné idirnáisiúnta fadbhanna slándála líonra agus faisnéise.  Baineann gné idirnáisiúnta 
le bagairtí ar shlándáil líonra agus faisnéise agus le teagmhais a leanann uathu agus, dá bhrí 
sin, d'fhéadfadh sé nach mbeadh gníomhaíochta í an AE chomh éifeachtach céanna mura 
dtabharfaí aghaidh ar fhadhba nna slándála líonra agus fa isnéise ar bh ealach cuí go 
hidirnáisiúnta freisin. Ní mó r dúinn straitéis agus pointe ta gartha de chuid an AE a 
fhorbairt maidir le slándáil líonra agus fais néise chun seasamh an AE go hidirnáisiúnta a 
fheabhsú. 
• An gá atá le samhlacha comhoibrithe chun cur chun feidhme leordhóthanach 
beartais a áirithiú.  Tá samhlacha comhoibrithe ar leibhéal  an AE ag teas táil chun beartais 
slándála líonra agus faisnéis e a chur chun feidhme go leordhótha nach. Tá treoir de dhíth ar 
gheallsealbhóirí chun bagairtí slándála líonra agus faisnéise a aithint agus chun 
dea-chleachtais a fhorbairt i dtaobh na beartais  slándála líonra agus faisnéise ata ann faoi 
láthair a chur chun feidhme. 
• An gá atá le gníomhaíocht níos éife achtaí i gcoinne cibearchoireachta. Faoin gcéad 
cholún a bhí ann roimhe seo, is mó a eagraíodh ia rrachtaí slándála líonra agus faisnéise, i.e. 
cúrsaí arna bplé idir na hins titiúidí. Le teacht i bhfeidhm Chonradh Liospóin, áfach, ní mór 
 
GA 5   GA réimse cúraimí níos leithne a chur san ái reamh do ghníomhaireacht slándála líonra agus 
faisnéise a chumhdóidh freisin réimsí an dara ag us an tríú colún, i.e.  cúrsaí a cinneadh an 
Chomhairle amháin roimhe seo.  
2.2. Cé an dream is mó a chuireann an fhadhb seo isteach orthu? 
D'fhéadfadh teagmhais slándála  líonra agus faisnéise tionc har mór a imirt ar réimse 
geallsealbhóirí, gnólachtaí móra agus beaga, údaráis phoiblí agus riaracháin phoiblí agus 
saoránaigh aonair ina measc. Is é sin le rá, tá baint ag gach éinne le slándáil líonra agus 
faisnéise agus tá gach éinne freagrach aisti. 
Is beag an méid faisnéise cainníochtúla oibiachtúla atá ar fáil, má tá faisnéis ar bith ar fáil, 
faoin líon beacht teagmhas slándála líonra agus  faisnéise agus/nó a dtionchar eacnamaíoch. 
Tugtar léiriú éigin i staidéar margaidh IDC EMEA9 ina gcuirtear in iúl go raibh fadhbanna ag 
28% de theaghlaigh an AE-27 le turscar nó le víris sa 12 mhí ro imhe sin. Ar an meán, bhain 
teagmhas slándála do thart ar 7% d' úsáideoirí gnó le bliain anuas. 
3. RÉASÚNAÍOCHT I dTAOBH GHNÍOMHAÍOCHT AN AE,  BREISLUACH AN AE AGUS 
COIMHDEACHT  
De bharr idirspleáchais líonraí agus córas faisnéise tá sé an-deacair, mura bhfuil sé dodhéanta, 
do ghníomhairí aonair breithiúnas cruinn a dhéanam h ar thionchar a mbeart cosanta i gcoinne 
teagmhas slándála líonra agus faisnéise ó thaobh  an gheilleagair agus na sochaí domhanda de. 
Cuireann beartais agus cleachtais náisiúnta éag súla isteach ar an margadh inmheánach de 
bharr seachtrachtaí diúltacha a bhaineann le teagmh ais slándála líonra agus faisnéise (cuireann 
beartais neamh-leordhóthanacha isteach ar mharga í i mBallstáit eile) a gus freisin de bharr 
seachtrachtaí dearfacha a bhaineann le dea-chleachta is slándála líonra agus faisnéise (cuireann 
dea-chleachtas i mBallstát amháin feabhas ar shlándáil líonra agus faisnéise ar an iomlán agus chun leasa na sochaí i gcoitinne é). Dá bhrí sin, tá  cúis mhaith le hidirghabháil beartais an AE 
toisc go gcuirfeadh sé fíor-luach  breise le feidhmiú an mh argaidh inmheánaigh. Aithníodh an 
cineál luacha hreise sin frei sin i Rialachán (CE) Uimh. 460/2004 lena mbunaítear ENISA, a 
fhorálann go bhfuil inniúlachtaí ENISA dírithe ar  chuidiú le feidhmiú rianúil an mhargaidh 
inmheánaigh. 
Ina theannta sin, tugann prionsabal na coimhdeachta  cúis mhaith d'idirghabháil an AE i 
mbeartas slándála líonra agus faisnéise. Faoi mar a luadh i dTeachtairea cht CIIP, is ionann ar 
bhealach straitéis neamh-idirghabhála iomláine  an AE i mbeartais slándála líonra agus 
faisnéise agus iarraidh ar gach Ballstát ai re a thabhairt dá ghnó féin, beag beann ar 
idirspleáchas na gcóras faisnéise. Bheadh sé ag  teacht le prionsabal na coimhdeachta, dá bhrí 
sin, dá mbeadh leibhéal iomchuí comhordaithe id ir na Ballstáit chun a áirithiú go bhféadfaí 
impleachtaí trasteorann rioscaí slándála líonra ag us faisnéise a bhainistiú  i gceart. Ina theannta 
sin, d'fheabhsódh gníomhaíocht an AE éifeachtach t aon bheartas náisiúnta atá ann cheana.  
Níos minice anois, tá saoránaigh an AE ag cur a sonraí isteach i gcórais chasta faisnéise (e.g. 
néalríomhaireacht). Dá bhrí sin, d'fhéadfadh tionchar láidir tairbhiúil a bheith ag 
gníomhaíocht beartais slándála líonra agus gréas áin atá comhaontaithe agus comhoibríoch ar 
                                                
 
9 IDC EMEA, An Margadh Slándála Líonra agus Faisnéise Eorpach: Creatlach, Treochtaí agus Dúshláin, 
Aibreán 2009, ag déanamh tagartha do Shuirbhé Cumarsáide Leictreonaí an Eorabharaiméadair, 
Aibreán 2007. 
 
GA 6   GA bhunchearta a chosaint, agus go háirithe an ceart maidir le sonraí pearsanta agus 
príobháideachas a chosaint. Ar an gcúis sin freisin, bheadh dealramh le tuilleadh 
gníomhaíochta beartais ag an AE.  
4. CUSPÓIRÍ BEARTAIS  
Déanann an measúnú iarmharta seo scrúdú ar a mhéid a fhéadfaí gníomhaireacht nuachóirithe 
slándála líonra agus gréasáin, a aithnítear mar an struchtúr eagraíochtúi l is iomchuí, a chruthú, 
in éineacht le hionstraimí eile an Aontais, chun cuidiú na cu spóirí beartais a bhaint amach. 
Is é an cuspóir ginearálta an bealach a éasc ú don Aontas, do na Ballstáit agus do na 
geallsealbhóirí ardleibhéal acmhainneachta ag us ullmhachta a fhorbairt ar mhaithe le 
fadhbanna slándála líonra agus faisnéise a ch osc, a bhrath agus freagairt níos fearr a 
thabhairt orthu. Cuideoidh an méid sin le muinín agus slándáil a mhéadú sa Mhargadh 
Aonair Digiteach Eorpach agus chun io maíocht na ngnólachtaí Eorpacha a fheabhsú. 
Bristear an cuspóir ina seacht g cuspóir shonracha:  
(1) Comhchuibheas cineálacha cur chuige rialála – treoir agus comhairle a sholáthar 
don Choimisiún agus do na Ballstáit maid ir le creat normatach iomlánaíoch a 
nuashonrú agus a fhorbairt sa réimse slándála líonra agus faisnéise; 
(2) Cosc, brath agus freagairt – ullmhacht a fheabhsú trí chur le cumas luathrabhaidh 
agus freagartha teagmhas ar leibhéal Eorpach agus le pleananna teagmhasacha agus 
cleachtaí uile-Eorpacha; 
(3) Tacaíocht do dhéanamh beartas  – cúnamh a sholáthar agus comhairle a thabhairt 
don Choimisiún agus do na Ballstáit; 
(4) Geallsealbhóirí a chumhachtú  – cultúr bainistíochta slándá la agus riosca a fhorbairt 
trí roinnt faisnéise agus comhar leathan id ir gníomhairí ón ear náil phoiblí agus ón 
earnáil phríobháideach a spreagadh, chun leas  díreach na saoránach agus gnóthas beag 
agus meánmhéide agus d'fhonn cultúr ar fheasacht slándála líonra agus gréasáin a 
fhorbairt; 
(5) Ról tábhacht a chruthú don Eoraip sa chomhthéacs idirnáisiúnta  – ardleibhéal 
comhair a bhaint amach le tríú tíortha agus  le heagraíochtaí idirnáisiúnta chun cur 
chuige comhchoiteann domhanda maidir le slándáil líonra agus gr éasáin a chur chun 
cinn agus chun go mbeidh tionchar ag tionscn aimh idirnáisiúnta ar ardleibhéal san 
Eoraip; 
(6) Cur chun feidhme comhoibríoch  – comhoibriú a éascú i gcur chun feidhme beartas 
slándála líonra agus faisnéise. 
(7) Cibearchoireacht a chomhrac  – freagairt éifeachtach ar ghnéithe slándála líonra agus 
gréasáin de chibearchoireacht a fhorbairt trí chomhoibriú le húdaráis dara agus tríú 
colún a bhí ann roimhe seo, e.g. le Europol. 
5. FORMÁIDÍ FÉIDEARTHA EAGRAÍOCHTÚLA AGUS ROGHANNA BEARTAIS  
Déantar roinnt formáidí féideart ha eagraíochtúla maidir leis na  roghanna beartais thuasluaite a 
chur chun feidhme a scrúdú sa Mheasúnú Iarmhart a (Caibidil 4 agus Iarscríbhinn 4), lena 
n-áirítear: (i) gníomhaireacht, (ii) comhpháirtíocht phoiblí phrí obháideach atá foirmeálta a 
 
GA 7   GA bheag nó a mhór, (iii) líonra teagmhála neamhfhoir miúil, (iv) líonra buan comhlachtaí inniúla, 
agus (v) ionchorprú díreach isteach i seirbhís de chuid an Choimisiúin.  
Má chuirtear na formáidí éagsúla  eagraíochtúla sin i gcomparáid , is cosúil gurb í formáid na 
Gníomhaireachta is fearr a oireann mar rogha i onstraime beartais de bharr na mbuntáistí a 
ghabhann léi maidir leis na nithe seo a leanas: (1) cinnteacht dhlíthiúil an struchtúir eagraíochtúil mar aon leis an á bhar, (2) a oiriúnaí atá sí i dtaobh ábhar imní earnála íogaire 
amhail slándáil líonra agus gréasáin (corpas saineolais sheachtraigh, caidreamh le geallsealbhóirí a chomhordú, baint/gealltanas na mBallstát) agus (3) a mhéid a ghlactar le 
ENISA i measc lucht slándála líonr a agus gréasáin agus a cháil ann. 
Forbraíodh na roghanna beartais seo a leanas , dá bhrí sin, agus rinneadh mionmheasúnú orthu 
i gcomhair formáide eagraíochtúla Gníomhaireachta. 
Rogha beartais 1: Gan bheartas  
Faoin rogha 'Gan bheartas' glactar leis go dtio cfaidh deireadh le ENISA tar éis mhí an Mhárta 
2012 agus nach nglacfaidh institiúid ar bith e ile den AE leis na gníomhaíochtaí ar fad a 
dhéanann ENISA faoi láthair ná le cuid acu.  
Dá ndúnfaí ENISA, chiallódh sé sin go dtarraingeof aí siar an infheistío cht ar fad a rinneadh 
go dtí seo, mar shampla infheistíocht chun eag raíocht a bhunú a bhfuil sé de chumas inti 
daoine a bhfuil ard-saineolas acu a mhealladh, c hun cur le taithí, agus chun líonraí a chruthú 
le geallsealbhóirí agus le hins titiúidí idirnáisiúnta agus eatarthu, ag point e ama ag a bhfuil an 
Ghníomhaireacht atá ann faoi láthair tar éis teacht isteach ar an obair.  
Fadhb chasta atá i slándáil líonra agus faisnéise san Eo raip agus ré iteach ar an bhfadhb sin is 
ea an Ghníomhaireacht a nuachóiriú agus a neartú, seachas deireadh a chur leis an nGníomhaireacht atá ann faoi láthai r. Dearbhaítear an méid sin le is an ról sonrach atá tugtha 
do ENISA, mar shampla i dtaobh an chreata leasaithe rialála maidir le cumarsáid 
leictreonach
10, agus leis an tacaíocht ghinearálta atá cu rtha in iúl ag geallsealbhóirí i dtaobh 
ról níos tábhachtaí a thabhairt do Ghníomhaireach t Eorpach slándála líonra agus faisnéise.  
Rogha beartais 2: Gan aon athrú ar an scéal  
Léirítear le Rogha 2 an cás mura mbeadh aon athrú ar an scéal, i.e. dá leanfaí leis an ionstraim 
beartais chéanna ar an mbealach céanna agus  leis na hacmhainní céanna. I measc na 
ngeallsealbhóirí táthar ar aonf hocal gur pointe tagartha inchreidte anois é ENISA maidir le 
saincheisteanna slándála líonra a gus gréasáin agus gur ionad barr f eabhais ina réimse féin é.  
De bharr na srianta reatha ar fhoireann agus ar an mbuis éad, ní bheidh tionchar ag an 
nGníomhaireacht ach ar líon teoranta saincheist eanna maidir le slándáil líonra agus gréasáin. 
Tá sé sin ag teacht salach ar  ionchais iomlána geallsealbhói rí, áfach. Mura dtugtar deis 
forbartha agus deis chun na hionchais sin a chomhlíonadh don Ghníomhaireacht, d'fhéadfadh 
géarchéim inchreidteachta a bheith ann.  
Rogha beartais 3: Na feidhmeanna atá sainithe do ENISA faoi láthair a leathnú agus 
gníomhaireachtaí um fhorghní omhú dlí agus um phríobháideacha s a chosaint a chur leis 
mar gheallsealbhóirí iomlána  
                                                 
10 Féach http://eur-lex.europa.eu/JOHt ml.do?uri=OJ:L:2009:337:SOM:EN:HTML . 
 
GA 8   GA Faoin rogha seo, leathnófaí ról Ghníomhaireacht sl ándála líonra agus fais néise agus dhíreofaí 
ar an méid seo a leanas: 
• Líonra idirchaidrimh idir geallsealbhóirí a t hógáil agus a chothabhá il mar aon le líonra 
faisnéise; 
• Bheith mar ionad tacaíochta slándála líonra ag us faisnéise i ndáil le beartais a fhorbairt 
agus a chur chun feidhme (go há irithe maidir le príobháideacha s i gcumarsáid leictreoanch, 
síniú leictreonach, cárta aitheantas leictreo nach agus caighdeáin soláthar do shlándáil 
líonra agus faisnéise); 
• Tacú le beartas an AE maidir le Bonneagar Faisnéise Criticiúla a chosaint agus maidir le 
solúbthacht (e.g. cleachtaí, EP3R11, Córas Eorpach chun Faisnéis a roinnt agus chun 
Foláireamh a thabhairt, etc.); 
• Creat a bhunú don AE chun sonraí slándála líonra  agus faisnéise a bhailiú, lena n-áirítear 
modhanna agus cleachtais a fhorbairt le ha ghaidh tuairisciú dlíthiúil agus roinnte; 
• Staidéar agus tuairisciú a dhéanamh ar an eacnamaíocht a bhaineann le  slándáil líonra agus 
faisnéise; 
• Comhar a spreagadh le tríú tíortha agus le  heagraíochtaí idirnáisiúnta chun cur chuige 
comhchoiteann domhanda maidir le slándáil líonra agus faisnéise a chur chun cinn agus 
chun tionchar a imirt ar thionscnaimh id irnáisiúnta ar ardleibhéal san Eoraip;  
• Cúraimí neamhoibríochtúla a chomhlíonadh a bhaineann le gnéithe slándála líonra agus 
faisnéise d'fhorghníomhú dlí agus de chomhar breithiúnach.  
Gheobhadh an Ghníomhaireacht réidh leis na hacmhainní ar fad ba ghá chun a 
gníomhaíochtaí a dhéanamh ar bhealach sásúil cuimsitheach, i.e. chun fíorthionchar a cheadú. Dá mbeadh a thuilleadh acmhainní ar fáil, d'fhéadfadh ENISA ról níos réamhghníomhaí a 
ghlacadh agus a thuilleadh tionscnamh a chur  i bhfeidhm chun rannpháirtíocht ghníomhach 
geallsealbhóirí a spreagadh. Ina theannta sin, cheadódh an staid nua sin tuilleadh solúbthachta 
i dtaobh freagairt thapa a thabhairt ar athruith e sa timpeallacht slándála líonra agus faisnéise 
atá de shíor ag forbairt. 
Rogha beartais 4: Feidhmeanna oibríochtúla a chur leis chun cibear ionsaithe a chomhrac 
agus mar fhreagairt ar chibeartheagmais  
I dteannta na ngníomhaíochtaí atá leagtha amach faoi rogha 3, bheadh feidhmeanna 
oibríochtúla ag an nGníomhaireacht amhail ról níos gníomhaí a ghlacadh i CIIP an AE, mar 
shampla i gcás teagmhas a chosc agus a fhreagairt, trí ghníomhú mar Fhoireann 
Phráinnfhreagartha Ríomhaire (CERT), agus trí na Foirne Práinnfhreagartha Ríomhaire a 
chomhordú mar Lárionad Géarchéime slándála líonr a agus faisnéise an AE, lena n-áireofaí 
gníomhaíochtaí laethúla bainistíochta agus seirbhísí éigeandála a láimhseáil.  
Bheadh méadú suntasach i mbuiséad agus in acm hainní daonna na Gníomhaireachta de dhíth 
don rogha seo agus b'ábhar imní an méid sin maid ir lena cumas ionsúite agus maidir le húsáid 
éifeachtach an bhuiséid i ndáil leis na leasanna a bheadh le baint amach.  
Rogha beartais 5: Feidhmeanna oibríochtúla a chur leis chun tacú le húdaráis um 
fhorghníomhú dlí agus le húdaráis bhreith iúnacha i gcibearchoireacht a chomhrac  
                                                
 
11 Comhpháirtíocht Phríobháideach Phoiblí Eorpach le haghaidh Solúbthachta, féach COIM(2009) 149. 
 
GA 9   GA I dteannta na ngníomhaíochtaí a liostaítear i rogha 4, áireofar leis an rogha seo feidhmeanna 
don Ghníomhaireacht a bhaineann leis an méid seo a leanas: 
• Tacaíocht a sholáthar ar dhlí nós imeachta (cf. Comhdháil ar Chibearchoireacht): e.g. 
sonraí tráchta a bhailiú, sonraí inneachair a idircheapadh, monatóireacht a dhéanamh ar 
shreafaí i gcás ionsaithe a c huirfeadh cosc ar sheirbhís; 
• Bheith ina lárionad saineolais le haghaidh imsc rúdaithe choiriúil, gné ithe slándála líonra 
agus faisnéise san áireamh. 
Amhail rogha 4, bheadh méadú suntasach ar acm hainní na Gníomhaireachta de dhíth don 
rogha seo agus bheadh ábhair imní inchurtha ann maidir le cumas ionsúite agus úsáid 
éifeachtach an bhuiséid.  
6. NA ROGHANNA BEARTAIS A CHUR I gCOMPARÁID AGUS AN TIONCHAR A MHEASÚNÚ  
Léirítear le hanailís ar an tionchar féid eartha eacnamaíoch, sóisialta agus comhshaoil go 
mbeadh tionchar diúltach ag rogha 1  i ndáil leo sin ar fad, agus go rachadh cúrsaí in olcas.  
Rogha fho-optamach a bheadh i Rogha 2  toisc nach mbeadh na hacmhainní ba ghá ag an 
nGníomhaireacht chun aghaidh a thabhairt go leordhóthanach ar dhúshláin timpeallachta 
slándála líonra agus faisnéise atá de shíor ag athrú, agus d'fhéadfadh baol a bheith ann do 
cháil na Gníomhaireachta, agus d'fhéadfadh géarchéim inchreidteachta a bheith ann ar 
deireadh thiar. 
Faoi rogha 3 , rannchuideodh Gníomhaireacht nuachóirithe slándála líonra agus faisnéise leis 
an méid seo a leanas: 
Ilroinnt cur chuige náisiúnta a laghdú (cúis fadhbanna 1), beartas agus cinnteoireacht bunaithe 
ar shonraí agus ar eolas/faisnéis a mhéadú (cúis fadhbanna 3) agus feasacht a ardú ar an 
iomlán i dtaobh rioscaí agus dúshlán slándála líonr a agus faisnéise agus an bealach a théitear i 
ngleic leo (cúis fadhbanna 4) trí rannchuidiú le: 
• faisnéis ábhartha ar rioscaí, ar bhagairtí agus ar leochaileacht a bhailiú ar bhealach 
níos éifeachtúla ag gach Ballstát ar leith; 
• méadú ar an bhfáil atá ar fhaisnéis maidir  le dúshláin agus rioscaí slándála líonra 
agus faisnéise faoi láthair agus amach anseo; 
• foráil beartas ar chaighdeán níos airde maid r le slándála líonra agus faisnéise sna 
Ballstáit.  
Cumas luathrabhaidh agus freagartha Eorpach  a fheabhsú (cúis fadhbanna 2) mar seo a 
leanas: 
• trí chabhrú leis an gCoimisiún agus leis na Ballstáit cleachtaí uile-Eorpacha a 
bhunú, agus ar an mbealach sin barainneachta í an mhórscála a bhaint amach i gcás 
freagartha ar theagmhais ar fud an AE; 
• trí fheidhmiú EP3R a éascú, a bhféadfadh a thuilleadh infheistíochta bheith mar 
thoradh air, spreagtha ag cuspóirí co mhchoiteanna beartais agus caighdeáin 
uile-Eorpacha i gcomhair slándála agus solúbthachta. 
 
GA 10   GA Cur chuige comhchoiteann domhanda maidir le slándála líonra agus faisnéise (cúis fadhbanna 
5) a chur chun cinn trí bhíth in an méid seo a leanas: 
• malartú faisnéise agus eolais le tí ortha nach bhfuil san AE a mhéadú; 
Cibearchoireacht a chomhrac ar bhealach níos éifeachtúla agus níos éifeachtaí (cúis 
fadbhanna 7) trí bhíthin an méid seo a leanas: 
• bheith i mbun cúraimí neamhoibríochtúla a bhaineann le gnéithe slándála líonra 
agus faisnéise d'fhorghníomhú an dlí agus  de chomhar breithiúnach, amhail aistriú 
déthreoch faisnéise agus oiliúna (e.g. i gcomhar leis an gColáiste Eorpach 
Póilíneachta CEPOL). 
Rogha 4: Bheadh tionchar níos mó aici ar leibhéal  oibríochtúil, i dteannta an tionchar a 
bhainfí amach faoi rogha 3. Trí ghníomhú mar Fhoireann Phráinnfhreagartha Ríomhaire le 
haghaidh slándála líonra agus faisnéise san AE, mh éadódh an Ghníomhaireacht 
barainneachtaí an mhórscála trí fhreagairt do theagmhais ar fud an AE agus chuideodh sí chun rioscaí oibríochtúla a laghdú do ghnó de bharr leibhé al níos airde slándála agus solúbthachta, 
mar shampla. 
Rogha 5 : Bheadh éifeachtacht níos mó i gceist léi i dtaobh cibearchoireacht a chomhrac ná 
mar a bheadh ag rogha 3 agus rogha 4 agus bheadh feidhmeanna oibríochtúla i gceist léi freisin chun tacú le forghníomhú an d lí agus le húdaráis  bhreithiúnacha. 
Cé go mbeadh tionchar níos dearfaí ag rogha 4 agus rogha 5 ná mar a bheadh ag rogha 3, 
bheadh an dá rogha sin níos í ogaire ó thaobh na polaitíochta de  do na Ballstáit i dtaobh a 
bhfreagrachtaí CIPP (i.e. ní bheadh roinnt de na  Ballstáit ar son feidhmeanna oibríochtúla 
láraithe). Chomh maith leis sin, dá leathnófaí an  sainordú faoi mar a scrúdaíodh i rogha 4 agus 
rogha 5, d'fhéadfadh seasamh na Gníomhaireachta  bheith míshoiléir. Ina theannta sin, dá 
gcuirfí na cúraimí oibríoch túla nua seo, atá go hiom lán éagsúil, le sainordú na 
Gníomhaireachta, d'fhéadfaí dúshlán an-chrua a chruthú sa ghearrthéarma agus bheadh baol 
suntasach ann nach mbeadh an ghníomhaireacht in ann an cineál cúraim sin a chur i gcrích 
laistigh de thréimhse réasúnta ama. Ar deireadh,  baineann costas toirmeascach le rogha 4 agus 
rogha 5 a chur chun feidhme. Bheadh buiséad ce ithre nó cúig oiread  an bhuiséid atá ag 
ENISA faoi láthair ag teastáil. 
Agus comparáid á déanamh idir tionchar na gcúig rogha beartais le haghaidh formáide 
eagraíochtúla Gníomhaireachta nuachóirithe slá ndála líonra agus faisnéise, ní mór rogha 1 
agus rogha 2 a chur ar leataobh to isc nach mbeifí in ann déileáil i gceart ar leibhéal an AE le 
fadhb chasta slándála líonra agus  faisnéise le ceachtar acu. Ar an taobh eile, bheadh an AE in 
ann aghaidh a thabhairt ar bhealach  cuí ar roghanna beartais slándá la líonra agus faisnéise sa 
todhchaí le roghanna 3, 4 agus 5. Faoi láthair, de alraíonn sé go bhfuil rogha 4 agus rogha 5 ró-
uaillmhianach maidir le híogaireachtaí polaitiúla fhormhór na mBallstát agus maidir leis na 
himpleachtaí buiséadacha. Dá bhrí sin, is cosúil gurb é rogha 3 an rogha is fearr chun 
aghaidh a thabhairt, ar an mbealach is éifeachtúla, ar na seacht bhfadhb atá sainaitheanta 
i dtaobh slándála líonra agus faisnéise.  
 
GA 11   GA 7. MONATÓIREACHT AGUS MEASTÓIREACHT : CONAS A THOMHAISFEAR NA COSTAIS 
AGUS NA LEASANNA IARBHÍR MAR AON LE GNÓTHÚ AN TIONCHAIR ATÁ AG TEASTÁIL
? 
Dhéanfadh an tionscnamh beartais foráil do mh eastóireachtaí tréimhsi úla a chuirfeadh an 
Coimisiún ar aghaidh chuig Pa rlaimint na hEorpa agus chuig an gCoimisiún agus a 
phoibleofaí. Chuirfeadh na meas tóireachtaí sin san áireamh tuairimí na ngeallsealbhóirí 
ábhartha ar fad, ar bhonn na dt éarmaí tagartha arna gcomhaont ú le Bord Bainistíochta na 
Gníomhaireachta, agus dhéanfaidís measúnú ar éifeachtacht na Gníomhaireachta i dtaobh a 
cuspóirí a bhaint amach, ar an ionstraim éifeachtach i gcónaí an Ghníomhaireacht agus ar ar cheart aon athrú a dhéanamh ar shainordú na Gn íomhaireachta agus/nó ar ghnéithe eile den 
Rialachán lena mbunaítear í. Tar éis meastóir eacht a dhéanamh, d'eiseodh Bord Bainistíochta 
na Gníomhaireachta moltaí don Choimisiún ma idir le haon athrú iomchuí a bheadh le 
déanamh ar an Rialachán. Ba cheart don Bhord Bainistíochta agus do Stiúrthóir 
Feidhmiúcháin na Gníomhaireachta torthaí na meastóireachtaí a chur san áireamh i bpleanáil 
ilbhliantúil na Gníomhaireachta. 
Beidh oibríochtaí na Gníomhaireachta faoi ré ir mhaoirseacht an Ombudsman, i gcomhréir le 
forálacha Airteagal 228 den Chonradh.