AN COIMISIÚN EORPACH An Bhruiséil,29.5.2020 COM(2020) 403 final 2020/0108(COD) Togra le haghaidh RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE lena mbunaítear an Clár InvestEU



MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN 1.COMHTHÉACS AN TOGRA Maidir leis an gCreat Airgeadais Ilbhliantúil (CAI) 2021-2027 i leith, is gá clár infheistíochta de chuid an Aontais chun freastal ar chuspóirí trasearnálacha maidir le simpliú, solúbthacht, sineirgíochtaí agus comhchuibheas i dtaca le beartais ábhartha AE. Sna cúinsí a cuireadh chun cinn i bPáipéar Machnaimh ón gCoimisiún ar a bhfuil i ndán do bheartas airgeadais an Aontais, is léir go bhfuil gá ann, mar gheall air seo, “níos mó a dhéanamh le níos lú” agus buiséad AE a ghiaráil tráth a bhfuil srianta buiséadacha ann agus riachtanais ollmhóra infheistíochta. Tá méadú suntasach tagtha ar na riachtanais sin mar gheall ar thionchar phaindéim COVID19 ar gheilleagar na hEorpa agus an baol atá ann go ndéanfar téarnamh neamhshiméadrach ar fud an Aontais agus laistigh de na Ballstáit. Sin an fáth a bhfuil an Coimisiún ag tarraingt siar an togra a thíolaic sé roimhe sin i mí na Bealtaine 2018 do Chlár InvestEU agus go bhfuil togra nua á chur ar aghaidh aige chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle. Léiríonn an togra nua seo go hiomlán an comhaontú páirteach ar thángthas air cheana idir Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle i mí Aibreáin 2019. Méadaíonn sé an clúdach airgeadais atá beartaithe ar dtús agus leasaíonn sé raon feidhme an togra chun riachtanais shonracha iar-phaindéimeach gheilleagar na hEorpa a léiriú. Tá an Coimisiún ag moladh anois, ag an am céanna, aghaidh a thabhairt ar iarmhairtí socheacnamaíocha diúltacha na paindéime COVID‑19 d’oibrithe, do theaghlaigh agus do chuideachtaí san Aontas. Tá deacrachtaí ag go leor cuideachtaí Eorpacha cheana féin mar gheall ar an ngéarchéim agus cuirfidh na fadhbanna sin in iúl toisc go bhfuil srianta ar ghníomhaíochtaí eacnamaíocha agus sóisialta fós i bhfeidhm agus go bhfuil tionchar ag na rialacha díchonraithe ar ghníomhaíochtaí gnó ar fud go leor earnálacha. D’fhéadfadh na deacrachtaí a bheith fadtéarmach fiú thar na glais atá ann faoi láthair. Chun dul i ngleic leis an ngéarchéim eacnamaíoch agus shóisialta a tharla mar thoradh ar phaindéim COVID‑19, ní mór togra InvestEU 2018 ón gCoimisiún a leasú chun freastal níos fearr ar na cúinsí athraithe. Is éard atá sna leasuithe ar an gcomhaontú páirteach ar tháinig na comhreachtóirí orthu méadú ar an imchlúdach airgeadais atá beartaithe don Chlár InvestEU a bhí beartaithe ar dtús chun na riachtanais infheistíochta níos airde ar an iomlán agus timpeallacht ina bhfuil riosca méadaithe a léiriú. Déanann an togra nua raon feidhme Chlár InvestEU a leathnú freisin. D’fhonn freastal ar riachtanais gheilleagar na hEorpa amach anseo agus chun neamhspleáchas straitéiseach a dhaingniú nó a chothabháil i bpríomhearnálacha, cuirtear ionú nua leis an gclár. Chun cuspóirí beartais uaillmhianacha an Aontais a bhaint amach, beidh sé riachtanach fós caipiteal príobháideach a mhealladh chun infheistíocht a mhaoiniú agus an cur chuige i leith ábharthacht beartais níos mó a choigeartú. Cuideoidh an Clár InvestEU le cuspóirí beartais an Aontais a bhaint amach, gach uair is iomchuí tacaíocht infheistíochta inaisíoctha a úsáid. Tá Clár InvestEU oiriúnach ar leith chun cistiú fadtéarmach a sholáthar agus chun tacú le beartais an Aontais agus iad ag téarnamh ó ghéarchéim eacnamaíoch agus shóisialta dhomhain. le linn na géarchéime reatha, níl leithdháileadh acmhainní go hiomlán éifeachtúil agus cuireann riosca a mheastar a bheith ann isteach go mór ar shreabhadh infheistíocht phríobháideach. Sna himthosca sin, tá luach ar leith ag baint leis an ngné lárnach de thionscadail a bhaineann le riosca a dhíphlódú isteach in InvestEU agus ba cheart leas a bhaint aisti. Beidh Clár InvestEU feabhsaithe in ann tacaíocht ríthábhachtach a chur ar fáil do chuideachtaí le linn na céime téarnaimh agus ag an am céanna, agus i gcomhréir lena spriocanna bunaidh, áiritheoidh sé go ndíreofar infheisteoirí go mór ar thosaíochtaí beartais meántéarmacha agus fadtéarmacha an Aontais amhail Beart Glas na hEorpa, Plean Infheistíochta an Aontais Eorpaigh maidir le Margadh Glas agus an Straitéis maidir le todhchaí dhigiteach na hEorpa a mhúnlú. Leis an gclár, méadófar cumas Ghrúpa an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta agus na mbanc agus na n‑institiúidí náisiúnta le haghaidh spreagadh chomh maith le comhpháirtithe cur chun feidhme eile chun tacú le téarnamh eacnamaíoch faoi na cúinsí atá ann faoi láthair ina bhfuil brú méadaithe ar a gcumas rioscaí a ghlacadh. Mórshuaitheadh do gheilleagar an domhain agus an Aontais é paindéim COVID‑19. De dheasca na mbeart imshrianta riachtanacha, tá laghdú suntasach ar ghníomhaíocht eacnamaíoch san Aontas. Meastar go mbeidh crapadh thart ar 7.5 % ar OTI an Aontais in 2020, crapadh i bhfad níos déine ná mar a bhí ann le linn na géarchéime airgeadais in 2009. Tá léirithe de dhroim ráig na paindéime idirnascacht na slabhraí soláthair domhanda agus nochtadh roinnt leochaileachtaí mar atá róspleáchas na dtionscal straitéiseach ar fhoinsí soláthair seachtracha neamhéagsúlaithe. Is gá aghaidh a thabhairt ar leochaileachtaí den sórt sin, chun feabhas a chur fhreagairt éigeandála an Aontais agus ar athléimneacht an gheilleagair ina iomláine, agus in éineacht leis sin a oscailteacht ó thaobh iomaíochta agus trádála de a choinneáil de réir a rialacha. Sa chor chun donais eacnamaíoch, tá gá le freagairt láidir ar leibhéal an Aontais, go háirithe chun cur le teacht aniar na ngníomhaithe eacnamaíocha agus, ar an gcaoi sin, neamhspleáchas na n‑earnálacha straitéiseacha a neartú agus a choimeád ar bun chun iomaíochas gheilleagar na hEorpa a dhaingniú san fhadtéarma. Ní féidir é sin a bhaint amach ach amháin ar bhonn Margadh Aonair láidir agus cothrom iomaíochta. Tá sé ríthábhachtach gurb iad geilleagair na mBallstát is measa atá thíos leis an tionchar a bheadh ag an bpaindéim ag baint tairbhe as tacaíocht na gclár faoi bhuiséad an Aontais. Thairis sin, ba cheart don Choimisiún a bheith in ann a bheith rannpháirteach i méadú caipitil féideartha (in babhta amháin nó níos mó) ar an gCiste Eorpach Infheistíochta (CEI), a mbeidh ról lárnach aige maidir le tacú leis an téarnamh eacnamaíoch trí ráthaíochtaí a eisiúint, oibríochtaí urrúsúcháin a dhéanamh agus tacú le hinfheistíochtaí cothromais ar fud an Aontais. Ba cheart clúdach airgeadais suas le EUR 900 000 000 a chur in áirithe sa Chreat Airgeadais Ilbhliantúil 2021-2027 chun na críche sin ionas go mbeidh an tAontas, a bhfuil an Coimisiún ina ionadaí dó, in ann a scair fhoriomlán i gcaipiteal CEI a choinneáil. •Forais agus cuspóirí Le cruthú Chlár InvestEU, déantar foráil maidir le sásra aonair tacaíochta infheistíochta d'AE i gcomhair gníomhaíochta inmheánacha do CAI 2021-2027. Cuireann Clár InvestEU leis an taithí rathúil a fuarthas ó CEIS agus ó na n‑ionstraimí airgeadais atá ann faoi láthair do bheartais inmheánacha. Beidh ceithre chéim ann: (i) Ciste InvestEU lena ndéanfar foráil maidir le ráthaíocht AE; (ii) Mol Comhairleach InvestEU a chur ar fáil, go háirithe, chun cúnamh teicniúil a thabhairt d’fhorbairt tionscadail; (iii) Tairseach InvestEU lena soláthrófar bunachar sonraí atá inrochtana go héasca chun tionscadail a bhfuil maoiniú á lorg acu a chur chun cinn; agus (iv) oibríochtaí measctha. Cuirfear Ciste InvestEU ar fáil d’fhonn infheistíocht phríobháideach a mhealladh ar bhonn éileamhbhunaithe. Cothóidh sé go háirithe taighde, nuálaíocht, digitiú, infheistíocht bonneagair inbhuanaithe agus tacóidh sé le cuideachtaí straitéiseacha ach beidh sé ag freastal freisin ar riachtanais na hearnála sóisialta agus FBManna. Beidh tionscadail níos lú agus áitiúla tábhachtach freisin. Nuálaíochtaí a bhaineann le géarchéimeanna Déanann an staid reatha dochar do chuideachtaí an Aontais, ós rud é go bhféadfadh tosca nach bhfuil smacht acu orthu agus údaráis náisiúnta agus údaráis ar leibhéal an Aontais tionchar diúltach a imirt orthu. Mar thoradh ar ráig COVID‑19 de chuid an Aontais atá ann faoi láthair, is féidir rioscaí leachtachta a bheith ag cuideachtaí de chuid an Aontais a bhféadfadh dócmhainneacht teacht astu, ach freisin riosca níos sistéamaí de dhíluacháil sócmhainní a d’fhéadfadh codanna straitéiseacha de thionscal an Aontais a lagú. Thairis sin, chun aghaidh a thabhairt ar an easnamh a tharla le linn na géarchéime mar gheall ar shuaitheadh slabhraí soláthair, ba cheart do thionscal an Aontais a chumas a threisiú chun codanna níos leithne de shlabhraí luacha straitéiseacha a chumhdach. Trí réimsí áirithe infheistíochta a shainaithint mar réimsí ‘straitéiseacha’ agus aghaidh a thabhairt orthu, déanfaidh an tAontas iarracht an claochlú tionsclaíoch ar mhórscála a bhfuil géarghá leis a bhaint amach agus áiritheoidh sé neamhspleáchas méadaithe do gheilleagar an Aontais, i gcomhréir le beartais uileghabhálacha amhail an Straitéis chun todhchaí dhigiteach na hEorpa a mhúnlú agus an Margadh Glas Eorpach. Ba cheart na tosaíochtaí beartais fadtéarmacha sin a chomhcheangal leis na bearta téarnaimh a glacadh tar éis na ráige COVID‑19. Beidh Aontas níos iomaíche, níos athléimní agus níos sláine mar thoradh ar ghníomhaíocht spriocdhírithe agus uaillmhianach ar leibhéal an Aontais, ionas gur féidir an leas is fearr is féidir a bhaint as acmhainneacht an Mhargaidh Aonair, beag beann ar chumas fioscach na mBallstát dul i mbun na hinfheistíochta agus tacú léi. Dá bhrí sin, in éineacht leis an méadú ar acmhainní faoin ionú bonneagair inbhuanaithe, tá sé beartaithe an tSaoráid Infheistíochta Straitéisí a fheabhsú tuilleadh, i.e. an cúigiú fuinneog – an fhuinneog straitéiseach d’infheistíocht Eorpach – lena ndíreofar ar shlabhraí luacha Eorpacha níos láidre a fhorbairt i gcomhréir le clár oibre straitéiseach an Aontais agus leis an Straitéis Tionsclaíochta Nua don Eoraip arna cur i láthair ag an gCoimisiún. Tá tábhacht ar leith ag baint le hathneartú den sórt sin sa chás iar-ghéarchéime, toisc go bhféadfadh sé nach mbeadh na hacmhainní airgeadais ag roinnt Ballstát chun tacú leis na tionscadail sin trí státchabhair náisiúnta, agus is tionscadail trasteorann iad go leor tionscadal agus tá cur chuige Eorpach ag teastáil ina leith. Thairis sin, chun an leas is fearr is féidir a bhaint as acmhainneacht an Mhargaidh Aonair, lena n‑áirítear na nithe a spreagann nuálaíocht agus éifeachtúlacht, ní mór do chuideachtaí ó go leor Ballstát a bheith rannpháirteach, agus ní hamháin iad siúd atá in ann infheistiú go fioscach tar éis na tréimhse deacra sin. Cabhróidh an togra seo chun na deacrachtaí sin a shárú. Is é príomhfhócas na fuinneoige straitéisí infheistíochta Eorpaí tacú leis na faighteoirí deiridh sin atá bunaithe i mBallstát agus atá ag feidhmiú san Aontas agus a bhfuil a ngníomhaíochtaí tábhachtach don Aontas go háirithe i bhfianaise na n‑aistrithe glasa agus digiteacha agus na hathléimneachta feabhsaithe i gceann de na réimsí seo a leanas: a) soláthar cúraim sláinte chriticiúil, monarú agus stoc-charnadh cógaisíochta, feistí leighis agus soláthairtí leighis, neartú acmhainn na freagairte ar ghéarchéimeanna sláinte agus acmhainn an chórais cosanta sibhialta;

b) bonneagar criticiúil, bíodh sé fisiceach nó fíorúil, ar a n‑áirítear eilimintí bonneagair a n‑aithnítear gur cinn chriticiúla iad sna réimsí seo a leanas – fuinneamh, iompar (lena n‑áirítear lasta d’iarnród), comhshaol, sláinte, cumarsáid dhigiteach shlán, 5G, idirlíon na rudaí nithiúla, ardáin seirbhíse ar líne, néalríomhaireacht shlán, próiseáil nó stóráil sonraí, íocaíochtaí agus bonneagar airgeadais, aeraspás, cosaint, earnáil na cumarsáide, na meáin chumarsáide, oideachas agus oiliúint, bonneagar toghchánach agus saoráidí íogaire, chomh maith le talamh agus eastát réadach a bhfuil ríthábhacht leo in úsáid bonneagair chriticiúil den sórt sin; c) soláthar earraí agus seirbhísí a mbaintear feidhm astu chun an bonneagar criticiúil faoi phointe (b) a oibriú agus a choinneáil ar bun; d) príomhtheicneolaíochtaí cumasúcháin, claochlaitheacha, glasa agus digiteacha agus nuálaíochtaí a thugann athrú ó bhonn a bhfuil tábhacht straitéiseach ag gabháil leo do thodhchaí na tionsclaíochta san Aontais, ar a n‑áirítear: i) an intleacht shaorga, an teicneolaíocht bhlocshlabhra, bogearra, an róbataic, leathsheoltóirí, micreaphróiseálaithe, teicneolaíochtaí néalríomhaireachta imill, an ríomhaireacht ardfheidhmíochta, an chibearshlándáil, teicneolaíochtaí candaim, an fhótónaic, an bhiteicneolaíocht thionsclaíoch, ii) teicneolaíochtaí fuinnimh in‑athnuaite, teicneolaíochtaí stórála fuinnimh lena n‑áirítear cadhnraí, teicneolaíochtaí iompair inbhuanaithe (lena n‑áirítear athnuachan agus iarfheistiú sócmhainní soghluaiste trí úsáid a bhaint as na teicneolaíochtaí sin), hidrigin ghlan agus feidhmchláir bhreosla, teicneolaíochtaí dícharbónaithe don tionsclaíocht, gabháil agus stóráil carbóin, teicneolaíochtaí an gheilleagair chiorclaigh, iii) bithleigheas, nanaitheicneolaíochtaí, cógaisíocht agus ábhair shárfhorbartha (ar nós grafaice); e) saoráidí monaraíochta le haghaidh olltáirgeadh comhpháirteanna agus feistí Teicneolaíochta Cumarsáide agus Faisnéise san Aontas Eorpach; f) soláthar agus stoc-charnadh ionchur criticiúil do gníomhaithe poiblí, do ghnólachtaí nó do thomhaltóirí san Aontas Eorpach, ar a n‑áirítear soláthar agus stoc-charnadh fuinnimh, amhábhar, ábhair a ndearnadh innealtóireacht orthu nó an tslándáil bia, ag féachaint don éifeachtúlacht acmhainní agus don chiorclacht i slabhraí luacha straitéiseacha; agus g) teicneolaíochtaí criticiúla agus ionchur i gcomhair shlándáil an Aontais agus a Bhallstát, (amhail earnálacha spáis agus cosanta agus an chibearshlándáil), agus ítimí dé-úsáide mar a shainmhínítear i bpointe 1 d’Airteagal 2 de Rialachán (CE) Uimh. 428/2009 ón gComhairle. Bheadh breisluach ag baint leis an gcúigiú fuinneog i gcomparáid leis na bunfhuinneoga sa chomhthéacs reatha trí dhíriú ar fhaighteoirí nó ar thionscadail mar gheall ar a dtábhacht straitéiseach ard Eorpach, gné nach gcuirtear faoi na fuinneoga eile. Mar shampla, d’fhéadfaí a áireamh orthu sin cuideachtaí atá gníomhach sna tionscail spriocdhírithe nó FBManna atá rannpháirteach sna slabhraí soláthair sin trí chomhpháirteanna sonracha a tháirgeadh. D’fhéadfadh oibríochtaí den sórt sin a bheith go minic níos mó riosca sa iar-COVID‑19 comhshaol mar go bhfuil tionscnóirí níos mó neamhchosanta ar éileamh nó soláthar méadaithe nó fo-riosca. Tá tábhacht ar leith ag baint le réimsí áirithe amhail leathsheoltóirí (lena n‑áirítear micreaphróiseálaithe), teicneolaíochtaí sonraí, 5G agus teicneolaíochtaí candamacha ó thaobh na slándála, na muiníne agus na nuálaíochta de. Ag an am céanna, teastaíonn infheistíochtaí ollmhóra uathu chun slabhra luacha iomlán na n‑ionchur straitéiseach a chumhdach, ar ionchuir iad a thagann, nach mór, go hiomlán uaireanta ó fhoinsí teoranta lasmuigh den Aontas Eorpach, fios gnó teicneolaíoch riachtanach a fháil agus a chosaint, chomh maith le bonneagar criticiúil a úsáid agus a ionadú chun spleáchas iomarcach ar sholáthraithe nach bhfuil san Aontas Eorpach a mhaolú. Dhíreodh an cúigiú fuinneog ar thionscadail shonracha (e.g. tacú le cuibhreannais mhóra nó comhpháirtíochtaí poiblí‑príobháideacha atá dírithe ar theicneolaíocht shonrach a fhorbairt agus bonneagar criticiúil a thógáil) agus chuirfí maoiniú ar fáil ar bhealach níos idirleata, mar shampla trí thacú le teacht chun cinn éiceachóras iomlán fiontraithe atá gníomhach sna hearnálacha spriocdhírithe (e.g. FBManna nuálacha atá ag obair ar theicneolaíochtaí a d’fhéadfadh a bheith ábhartha do bhiteicneolaíocht thionsclaíoch agus do chógaisíocht). Thairis sin, ba cheart go mbeadh Tionscadail thábhachtacha ar mhaithe le leas na hEorpa i gcoitinne in ann leas a bhaint as tacaíocht faoin ionú seo. Bheadh na ceanglais bhreisíochta faoin ionú seo difriúil ón mbreisíocht a bheartaítear do bhunfhuinneoga InvestEU. Mar shampla, bheadh breisíocht na tacaíochta faoin gcúigiú ionú do chorparáidí móra chun a dtáirgeadh a chothabháil agus a fhorbairt laistigh den Aontas nó, i gcás ina léiríonn cúrsaí oird phoiblí nó slándála amhlaidh, faoi rialú infheisteoirí Eorpacha agus úsáid teicneolaíochtaí nuálacha a mhéadú ó scála, seachas i gcúinsí a bhaineann le riosca amháin den tacaíocht InvestEU. Bheadh an tacaíocht sin comhlántach leis an tacaíocht a chuirtear ar fáil faoin ionú taighde, nuálaíochta agus digitithe a dhíreoidh ar acmhainní straitéiseacha nua a fhorbairt go réamhtheachtach. Áiritheofar sineirgíocht ar leith le haghaidh infheistíochtaí leantacha i méadú gnólachtaí nuathionscanta straitéiseacha AE agus FBManna atá ag teacht as an gComhairle Nuálaíochta Eorpach (CNE) de Chreatchláir AE um Thaighde agus um Nuálaíocht (Fís Eorpach). Ciste InvestEU Is éard atá i gCiste InvestEU ráthaíocht buiséid a bheidh mar chúltaca leis na táirgí airgeadais a chuirfidh na comhpháirtithe cur chun feidhme ar fáil. Díríonn sé ar thionscadail breisluacha AE agus cuireann sé cur chuige comhtháite chun cinn maidir le cuspóirí beartais AE a mhaoiniú. Cuireann sé meascán éifeachtach agus éifeachtúil d'uirlisí maoinithe AE ar fáil do réimsí beartais shonracha . Mar scéim infheistíochta aonair le haghaidh beartais inmheánaigh an Aontais, is ionstraim beartais agus uirlis seachadta araon é clár InvestEU. Mar ionstraim bheartais, is é cuspóir foriomlán Chlár InvestEU tacú le cuspóirí beartais an Aontais trí infheistíocht phoiblí agus phríobháideach a shlógadh laistigh den Aontas, agus leis sin aghaidh a thabhairt ar theipeanna margaidh agus bearnaí infheistíochta a chuireann bac ar bhaint amach spriocanna AE maidir le hinbhuanaitheacht, iomaíochas agus fás cuimsitheach chomh maith le neamhspleáchas straitéiseach an Aontais. Is é is cuspóir don chuid seo próifíl riosca a sholáthar do ghníomhaithe eacnamaíocha nach bhfuil ar a gcumas i gcónaí, ná nach bhfuil toilteanach, seoladh a thabhairt ar mhaithe le cumas iomaíochta gheilleagar AE, fás inbhuanaithe, cóineasú, athléimneacht shóisialta, agus ionchuimsitheacht a chur chun cinn agus margaí caipitil a chomhtháthú san Aontas Eorpach ar aon dul le cuspóirí beartais AE in earnálacha éagsúla. Agus ráthaíocht AE mar thaca leis, rannchuideoidh Clár InvestEU le nuachóiriú an bhuiséid agus le tionchar bhuiséad AE a mhéadú trí "níos mó a dhéanamh le níos lú". I gcás tionscadail a bhfuil acmhainneacht ginte ioncaim iontu ar bhonn eacnamaíoch, féadtar úsáid níos córasaí a bhaint as ráthaíocht bhuiséadach chun cuidiú le tionchar na gcistí poiblí a mhéadú. Ba cheart go mbeadh sé d’acmhainn ag Clár InvestEU cur le straitéis AE chun dul i ngleic leis an ngníomhaíocht infheistíochta san Aontas atá fós faoi bhrú agus atá tiomanta mar gheall ar an ngéarchéim arb é paindéim COVID‑19 is cúis léi. Trí éagsúlú a dhéanamh ar na foinsí cistiúcháin agus trí mhaoiniú fadtéarmach agus inbhuanaithe a chur chun cinn, rannchuideoidh Clár InvestEU le comhtháthú na margaí caipitil Eorpacha, faoi chuimsiú Aontas na Margaí Caipitil, agus le neartú an Mhargaidh Aonair, agus ag an am céanna rannchuideoidh sé le cur chun feidhme an Mhargaidh Ghlais Eorpaigh agus Phlean Infheistíochta Glaise na hEorpa. Is uirlis thábhachtach é chun spriocanna na Straitéise Nua Tionsclaíochta don Eoraip a bhaint amach. Ós rud é gur acmhainn é Clár InvestEU lena ndéantar saineolas airgeadais, margaidh, teicniúil agus beartais ar fud an Aontais a chomhthiomsú, ba cheart é a ina chatalaí don nuálaíocht airgeadais ar mhaithe le cuspóirí beartais. Is uirlis seachadta é Ciste InvestEU le haghaidh buiséad an Aontais Eorpaigh a chur chun feidhme trí bhíthin rathaíocht bhuiséadach ar bhonn níos éifeachtúla, barainneachtaí scála a bhaint amach, infheictheacht ghníomhaíocht an Aontais a mhéadú agus an creat tuairiscithe agus cuntasachta a shimpliú. Maidir leis an struchtúr a mholtar, tá sé mar chuspóir ag an togra simpliú a dhéanamh, agus solúbthacht a mhéadú agus deireadh a chur le forluí ionchasach idir ionstraimí eile dá samhail .

Chomh maith le ráthaíocht AE ar leibhéal an Aontais, déantar foráil sa togra go mbeidh deis ag na Ballstáit cuid de na cistí faoi bhainistíocht chomhroinnte a úsáid trí bhíthin urrann ar leith i ráthaíocht AE faoi Chlár InvestEU chun na cuspóirí céanna a bhaint amach, is é sin, ina bhfuil teipeanna margaidh nó cásanna infheistíochta fho-optamacha ar siúl ar an leibhéal náisiúnta nó réigiúnach . Tá sé beartaithe ráthaíocht iomlán AE a bheith suas le EUR 75 153 850 000 le cuid shonrach d’ionú straitéiseach infheistíochta na hEorpa suas le EUR 31 153 850 000. Mol Comhairleach agus Tairseach InvestEU Le Mol Comhairleach InvestEU, soláthrófar tacaíocht chomhairleach maidir le forbairt tionscadal agus bearta tionlacain ar feadh an timthrialla infheistíochta chun tionscnamh agus forbairt tionscadal a chothú agus chun rochtain ar mhaoiniú a chothú. Cuirfear Mol Comhairleach InvestEU ar fáil i réimsí beartais Chlár InvestEU agus áiritheoidh sé freisin go mbeidh pointe rochtana aonair ann do thionscnóirí tionscadail agus d’idirghabhálaithe. Beidh Mol Comhairleach InvestEU comhlántach le gníomhaíochtaí cúnaimh theicniúil a dhéantar faoi na cláir bhainistíochta comhroinnte. Chun a áirithiú gur féidir leis an ionú straitéiseach infheistíochta Eorpaí agus leis na ceithre fhuinneog eile tairbhe iomlán a bhaint as gach gné de Chiste InvestEU, ba cheart an ghné chomhairleach agus bearta tionlacain eile an Chláir InvestEU a bheith i gcomhréir le cuspóirí an togra. Ba cheart suas le EUR 724 733 000 a bheith san imchlúdach airgeadais foriomlán, lena n‑áirítear na bearta tionlacain, chun freastal ar riachtanais na fuinneoige nua agus ar riachtanais mhéadaitheacha na gceithre ionú eile faoi na cúinsí reatha. Ar deireadh, neartófar infheictheacht na ndeiseanna infheistíochta san Aontas le Tairseach InvestEU agus, ar an gcaoi sin, cabhrófar le tionscnóirí tionscadail atá ag lorg maoinithe. Foráiltear leis an togra seo gurb é an 1 Eanáir 2021 an dáta cur i bhfeidhm. •Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá ann cheana Tá an togra i gcomhréir go hiomlán le forálacha beartais atá ann ós rud é go gcuirtear ar fáil faoi chlár InvestEU ráthaíocht AE chun cistí buiséadacha AE a úsáid go héifeachtúil i gcás ina maoinítear oibríochtaí a bhfuil acmhainn ginte iontu i gcomhréir le cuspóirí beartais AE. Áirítear orthu sin Aontas na Margaí Caipitil, an Straitéis maidir le Margadh Aonair Digiteach, an pacáiste maidir le Fuinneamh Glan do Mhuintir na hEorpa ar fad, Plean Gníomhaíochta an Aontais don Gheilleagar Ciorclach, an Straitéis maidir le Soghluaisteacht Íseal-Astaíochtaí, an Plean Gníomhaíochta Eorpach um Chosaint agus an Ciste Cosanta, an Straitéis Spáis don Eoraip, Colún Eorpach na gCeart Sóisialta, Margadh Glas na hEorpa, an Plean Eorpach maidir le hInfheistíocht i dtaca le Margadh Glas agus an Straitéis nua Tionsclaíochta don Eoraip. De réir raon feidhme a chur i bhfeidhm, tacaíonn Ciste InvestEU, ó thaobh maoinithe de, na straitéisí seo atá atreisithe go frithpháirteach.. Tá an togra comhlántach leis an Ionstraim Tacaíochta Sócmhainneachta faoi CEIS. Tá sé i gceist leis an Ionstraim Tacaíochta Sócmhainneachta tacaíocht a chur ar fáil do na riachtanais sócmhainneachta beagnach a eascraíonn as an gcrapadh eacnamaíoch láithreach ó COVID‑19 a spreag an conradh eacnamaíoch do na cuideachtaí is mó atá thíos leis, agus é mar aidhm acu a seasamh caipitil a atógáil, agus díreoidh InvestEU ar infheistíochtaí fadtéarmacha chun tacú le spriocanna beartais an Aontais, lena n‑áirítear uathriail straitéiseach agus athléimneacht gheilleagar na hEorpa. Faoin togra seo, beidh an fhuinneog straitéiseach d’infheistíocht Eorpach níos dírithe agus réamhbhreathnaitheach ina chur chuige ná an Ionstraim Tacaíochta Sócmhainneachta faoi CEIS. Tacóidh an ionú nua le tionscadail agus le cuideachtaí atá ábhartha chun neamhspleáchas straitéiseach a bhaint amach nó a chothabháil i bpríomhshlabhraí luacha sa Mhargadh Aonair trí thacú le tionscadail atá bunaithe san Aontas a mhéadú, agus bonn caipitil agus maoiniú fadtéarmach chuideachtaí de chuid an Aontais a neartú mar mhalairt ar tháthcheangail a d’fhéadfadh a bheith ann ó chuideachtaí nach cuideachtaí de chuid an Aontais iad. Thacófaí freisin le cuideachtaí straitéiseacha a bhfuil gníomhaíochtaí trasteorann acu. •Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais Tá clár InvestEU comhlántach le maoiniú agus gníomhaíochtaí eile a dheonú faoi na réimsí beartais a dtacaíonn sé leo, amhail Fís Eorpach, an tSaoráid um Chónascadh na hEorpa, an Clár don Eoraip Dhigiteach, an Margadh Aonair, Iomaíochas FBManna agus an Clár Staidrimh Eorpach, an Clár Eorpach Spáis, Ciste Sóisialta na hEorpa +, Eoraip na Cruthaitheachta, an Clár um Ghníomhú ar son na hAeráide (LIFE) agus an Ciste Eorpach Cosanta. Déanfar sineirgíochtaí le hionstraimí beartais sheachtraigh a áirithiú, i gcás inarb ábhartha. Tá sé comhsheasmhach freisin le beartais eile de chuid an Aontais, amhail an Margadh Glas Eorpach, an Plean Eorpach Infheistíochta do Dhéileáil Ghlas, an Straitéis maidir le todhchaí dhigiteach na hEorpa a mhúnlú, an Straitéis Tionsclaíochta Nua don Eoraip, Aontas na Margaí Caipitil, Eoraip Shóisialach Láidir le haghaidh aistrithe Cóir agus beartais agus cláir eile de chuid an Aontais atá ábhartha maidir le neamhspleáchas straitéiseach agus athléimneacht an Aontais amhail an Ciste Eorpach Cosanta, Rialachán Spáis an Aontais agus an rialachán maidir le scagadh FDI. Má dhéanfar maoiniú deontas a mheascadh áiritheofar comhlántacht do chláir chaiteachais eile. Tá Clár InvestEU comhlántach do Chistí Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa freisin. D’fhonn úsáid Cistí áirithe trí tháirgí airgeadais a éascú faoin mbainistíocht chomhroinnte (Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE), Ciste Sóisialta na hEorpa + (CSE +), an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste Eorpach Muirí agus Iascaigh (CEMI) agus an Ciste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe (CETFT), beidh an deis ag na Ballstáit brath ar Chlár InvestEU. Is simpliú mór é sin i gcomparáid leis an staid reatha toisc nach mbeidh feidhm ag sraith amháin rialacha ach sa chás seo. Ba cheart bearta an Chláir a úsáid chun dul i ngleic le teipeanna margaidh nó le cásanna infheistíochta fo-optamacha, ar bhealach comhréireach, gan maoiniú príobháideach a dhúbláil ná a phlódú agus ba cheart breisluach Eorpach soiléir a bheith acu. Áiritheofar leis sin comhsheasmhacht idir gníomhaíochtaí an Chláir InvestEU agus rialacha an Aontais maidir le státchabhair, lena seachnófar saobhadh míchuí ar iomaíocht sa mhargadh inmheánach. Forbróidh an Coimisiún, i gcomhar le comhpháirtithe cur chun feidhme, treoir maidir le díonadh inbhuanaitheachta, agus leas á bhaint go hiomchuí as na critéir arna mbunú leis an [Rialachán maidir le creat a bhunú chun infheistíocht inbhuanaithe a éascú] ar ar a bhonn a dhéanfaidh comhpháirtithe cur chun feidhme measúnú ar thionchair chomhshaoil, aeráide agus shóisialta na dtionscadal arna maoiniú. Thacódh treoir den sórt sin le cuspóirí beartais Mhargadh Glas na hEorpa agus forálfadh sé nach dtacófaí le tionscadail a bhaineann an bonn de chuspóirí aeráide, comhshaoil agus sóisialta an Aontais faoi InvestEU. Ina theannta sin, d’fhéadfaí machnamh a dhéanamh ar dhreasachtaí spriocdhírithe le haghaidh táirgí airgeadais atá tiomnaithe do thosaíochtaí aeráide, comhshaoil agus sóisialta atá deacair a bhaint amach, mar shampla faoi ionú FBManna, agus a sainaithnítear rioscaí níos airde ina leith a bheadh ina n‑údar le dreasachtaí breise den sórt sin. Déanfaidh Ciste InvestEU foráil freisin do scéim thiomnaithe chun infheistíocht bhreise a ghiniúint a rachaidh chun tairbhe na réigiún atá díreach trasdula (colún 2 den Mheicníocht chóir Idirthréimhse) i gcomhlántacht leis an gCiste Idirthréimhse chóir (colún 1) agus le saoráid iasachta na hearnála poiblí (colún 3). 2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT •Bunús dlí Tá an togra bunaithe ar Airteagal 173 (Tionscal) agus ar an tríú mír d’Airteagal 175 (Comhtháthú Eacnamaíoch, Sóisialta agus Críochach) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE).

I gcomhréir leis an dlí‑eolaíocht bhunaithe, déantar tagairt don bhunús dlí chun príomhinneachar an togra a léiriú. Is ionann an nós imeachta atá leagtha síos do gach Airteagal maidir leis an mbunús dlí (gnáthnós imeachta reachtach) araon. •Coimhdeacht (maidir le hinniúlacht neamheisiach) Ní féidir leis na Ballstáit cuspóirí an togra a bhaint amach go leordhóthanach agus dá bhrí sin is fearr is féidir leis an Aontas iad a bhaint amach. Leis an ngéarchéim eacnamaíoch a tharla de bharr na n‑éileamh paindéime COVID‑19, iarrtar go dtabharfaí freagairt ar an leibhéal Eorpach chun taca a chur faoi théarnamh tapa gheilleagar an Aontais trí thacú le cuideachtaí agus trí shlabhraí luacha an Aontais a chaomhnú. Tá tábhacht ar leith ag baint leis an togra seo sa staid iar-ghéarchéime chun geilleagar Eorpach athléimneach, cuimsitheach agus comhtháite a fhorbairt agus chun an Margadh Aonair a chaomhnú chun leasa na mBallstát sin a bhfuil níos lú acmhainní airgeadais acu chun tacú leis na tionscadail sin a bhfuil foinsí náisiúnta maoinithe acu. Beidh cur chuige ar leibhéal an Aontais ag teastáil freisin do thionscadail ar tionscadail trasteorann iad. Cabhróidh an tacaíocht a thugtar leis an togra seo chun na deacrachtaí sin a shárú. Beidh an éifeacht iolraithe agus an tionchar ar an láthair i bhfad níos airde ná mar a d’fhéadfaí a bhaint amach trí ionsaí infheistíochta i mBallstáit aonair. Thacódh sé le beartas tionsclaíoch an Aontais agus chuirfí comhiarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit chun neamhspleáchas teicneolaíoch agus straitéiseach a bhaint amach trí infheistíochtaí a chomhthiomsú. Fágfaidh Margadh Aonair an Aontais go mbeidh infheisteoirí níos tarraingtí agus go mbeidh éagsúlú riosca níos fearr ann ar fud earnálacha agus geografaíochta. Cumhdóidh Clár InvestEU infheistíochtaí agus rochtain ar mhaoiniú lena dtugtar tacaíocht do thosaíochtaí beartais AE trí aghaidh a thabhairt ar theipeanna margaidh agus ar bhearnaí infheistíochta ar fud an Aontais. Tacaíonn sé freisin le dearadh, forbairt agus tástáil margaidh a dhéanamh ar fud an Aontais ar tháirgí nuálacha airgeadais, agus leis na córais le hiad a leathadh,i gcás teipeanna margaidh nó bearnaí infheistíochta nua casta. D’fhágfadh an urrann Bhallstáit dheonach go bhféadfaí dul i ngleic le teipeanna margaidh agus bearnaí infheistíochta ar leith agus san am céanna tarraingt ar tháirgí airgeadais atá deartha ar an leibhéal lárnach agus, dá bhrí sin, acmhainní a úsáid ar bhonn geografach níos éifeachtaí i gcás ina mbeadh údar cuí ann chuige sinn. Chuirfeadh sé ar chumas na mBallstát cuid dá gcistí a chur chun feidhme faoi Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE), faoi Chiste Sóisialta na hEorpa + (CSE +), faoin gCiste Comhtháthaithe, faoin gCiste Eorpach Muirí agus Iascaigh (CEMI) agus faoin gCiste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe (CETFT) tríd an gCiste um Fhorbairt Tuaithe (CETFT). Leis an struchtúr atá beartaithe ina bhfuil dhá urrann i ngach ionú beartais ceadaítear prionsabal na coimhdeachta a chur i bhfeidhm go h‑éifeachtach. Chomh maith leis sin, beidh feidhm ag na rialacha céanna i dtaca le Ciste InvestEU maidir leis an dá urrann i ngach ionú, agus fágfaidh na rialacha sin go mbeidh creat níos soiléire agus níos simplí ann maidir le foinsí éagsúla chistí an Aontais a úsáid. •Comhréireacht Le spriocanna fadtéarmacha an Aontais maidir leis an inbhuanaitheacht, an t‑iomaíochas, an fás cuimsitheach agus neamhspleáchas straitéiseach agus athléimneacht, ní mór infheistíochtaí suntasacha a dhéanamh i réimsí éagsúla beartais. Áirítear leis sin, inter alia, samhlacha nua a bhaineann le soghluaisteacht, fuinneamh in‑athnuaite, éifeachtúlacht fuinnimh, caipiteal nádúrtha, nuálaíocht, digitiú, scileanna, an bonneagar sóisialta, an geilleagar ciorclach, gníomhú ar son na haeráide, aigéin agus gnólachtaí beaga agus fás an gheilleagair chomh maith le neamhspleáchas straitéiseach agus athléimneacht an Aontais. Is gá iarrachtaí nua chun dul i ngleic le hilroinnt an mhargaidh atá fós ann agus le teipeanna sa mhargadh a eascraíonn ó rioscaí infheisteoirí príobháideacha ar bhonn riosca bunaithe, mar gheall ar chumas teoranta maoinithe na hearnála poiblí agus neamhéifeachtúlachtaí sa timpeallacht infheistíochta. Ní féidir leis na Ballstáit féin na bearnaí infheistíochta féin a dhúnadh go leordhóthanach. Áirithítear le hidirghabháil ar leibhéal AE go bhféadfar mais chriticiúil acmhainní a ghiaráil chun an tionchar is fearr is féidir a bhaint as infheistíocht ar an talamh. Ní ghlacann an togra ionad na hinfheistíochta a dhéantar sna Ballstáit ach dá mhalairt sin tá sé comhlánaíonn sé na hinfheistíochtaí sin trí dhíriú go háirithe ar thacaíocht do thionscadail lena gcuirtear breisluach AE ar fáil. Ina theannta sin, ar leibhéal AE déantar foráil le maidir le barainneachtaí scála in úsáid táirgí airgeadais nuálacha trí infheistíocht phríobháideach AE a chatalú agus an úsáid is fearr a bhaint as na hinstitiúidí Eorpacha agus a gcuid saineolais chun na críche sin. Fairis sin, le hidirghabháil AE tugtar rochtain ar phunann éagsúlaithe ar thionscadail Eorpacha, agus mar sin an infheistíocht phríobháideach a chatalú, agus beifear in ann réitigh nuálacha airgeadais a fhorbairt a fhéadfar a mhéadú nó a mhacasamhlú, de réir mar is iomchuí, i ngach Ballstát. Is leis an idirghabháil ar leibhéal an Aontais amháin is féidir aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar riachtanais infheistíochta atá nasctha le cuspóirí beartais ar fud AE. Sa bhreis air sin, leanfaidh athchóirithe struchtúracha agus timpeallacht rialála níos fearr debheith riachtanach chun dul i ngleic leis na bearnaí infheistíochta atá fágtha sa tréimhse 2021-2027. Beartaítear leis an togra tacaíocht a thabhairt do chuideachtaí, do shlabhraí luacha agus d’éiceachórais a bhfuil tábhacht straitéiseach ag baint leo agus a fhreagraíonn do leochaileachtaí a nochtar le paindéim COVID‑19. Trí chistí príobháideacha a chur ar fáil chun tacú le hinfheistíocht agus le gnóthú in éineacht le cistí poiblí, déantar acmhainní buiséadacha a ghiaráil. Ní théann sé thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí atá beartaithe a bhaint amach. •An rogha ionstraime Is é cuspóir an togra ná ionstraim aonair a chur ar fáil lena gcuirfear ráthaíocht bhuiséadach AE ar fáil chun taca a chur faoi oibríochtaí maoiniúcháin agus infheistíochta ag na comhpháirtithe cur chun feidhme i gcomhréir le conclúidí an Mheasúnaithe Tionchair chun cur le rath ionstraimí airgeadais CEIS agus ionstraimí airgeadais roimhe ag an am céanna agus na ceachtanna a foghlaimíodh i dtaca, inter alia, le hilroinnt agus forluí féideartha a sheachaint. Dá bhrí sin, tá Rialachán beartaithe. 3.TORTHAÍ Ó MHEASTÓIREACHTAÍ SIARGHABHÁLACHA, Ó CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS Ó MHEASÚNUITHE TIONCHAIR •Meastóireachtaí siarghabhálacha/seiceálacha oiriúnachta ar an reachtaíocht atá ann cheana

Cuireann an togra seo ar le ceachtanna atá foghlamtha ó mheastóireachtaí ar ionstraimí airgeadais a bhí ann cheana agus ar CEIS. Go háirithe, rinneadh meastóireacht neamhspleách ar CEIS in 2018 chomh maith le meastóireachtaí eile a rinneadh ar CEIS ó bunaíodh é: ·Meastóireacht an Choimisiúin maidir le húsáid ráthaíocht AE agus feidhmiú chiste ráthaíochta CEIS , agus tuairim ón gCúirt Iniúchóirí a ghabhann leis, ·Meastóireacht BEI ar fheidhmiú CEIS (Deireadh Fómhair 2016) agus ·meastóireacht sheachtrach neamhspleách ar chur i bhfeidhm Rialachán CEIS (Samhain 2016). Rinneadh achoimre ar phríomhthorthaí na meastóireachtaí sin sa Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir leis an bPlean Infheistíochta don Eoraip (COM (2016) 764). De réir na meastóireachtaí go léir bhí Ráthaíocht AE ábhartha agus chuir sé ar chumas BEI gníomhaíochtaí a bhfuil riosca níos airde ag gabháil leo a thabhairt de láimh agus táirgí riosca níos airde a thabhairt isteach chun tacú le réimse níos leithne tairbhithe. Cruthaíodh uirlis ábhartha trí CEIS freisin chun caipiteal príobháideach a chur in úsáid. Maidir le rialachas, chuir meastóireacht neamhspleách 2018 in iúl tábhacht an Choiste Infheistíochta i dtaca le creidiúnacht na scéime, trédhearcacht a chinntí agus cáilíocht an scórchláir, a ndearnadh meastóireacht uirthi mar uirlis ábhartha lena gceadaítear cur chuige comhsheasmhach maidir le tíolacadh an tionscadail agus ar tugadh achoimre ar an measúnú tionchair. Bunaithe ar oibríochtaí sínithe, tá infheistíocht d'EUR 401 billiún curtha ar fáil ag CEIS dó faoi dheireadh 2019, agus is ionann sin agus 80 % den sprioc. Maidir le hoibríochtaí formheasta, ba é EUR 458 billiún an méid a bhí ann faoin am sin agus is ionann é agus 92 % den sprioc. Baineadh an sprioc EUR 315 billiún amach faoi lár na bliana 2018 trí infheistíocht a slógadh ó oibríochtaí formheasta. Meastar go mbainfear amach an sprioc de EUR 500 billiún. Rinne na meastóireachtaí roinnt comhchruinnithe sna Ballstáit a thabhairt le fios go bhfuil acmhainní institiúideacha dea-fhorbartha ann. Mar sin féin, más rud é go meastar an infheistíocht a dhéantar i gcomparáid leis an Olltáirgeacht Intíre atá ag baint leis na Ballstáit, áfach, is lú nár fógraíodh an tiúchan sin. Mar sin féin, chun an chothromaíocht gheografach a fheabhsú, tá ábharthacht an Mol Comhairleach um Infheistíocht Eorpach á neartú ag CEIS 2.0. Ón 31 Nollaig 2019, tá éifeacht iolraitheora iarbhír CEIS ag teacht tríd is tríd leis an méid a measadh i dtús báire — iolraitheoir foriomlán domhanda 15.66 a bhaintear amach faoi dheireadh 2019 i gcoinne sprice 15 ag deireadh na tréimhse infheistíochta. Lena chois sin, bhí éifeacht ag CEIS maidir le hinfheistíochtaí príobháideacha a úsáid. Ón earnáil phríobháideach ar fud na hearnála príobháidí tá thart ar 69 % den infheistíocht a úsáidtear . Ó thaobh éifeachtúlachta de, is é a chruthaigh an ráthaíocht ó AE a bheith ar fáil gur uirlis éifeachtúil é méid na n‑oibríochtaí a mbeadh riosca níos mó riosca ag baint leo a chuireann an Banc Eorpach Infheistíochta i mbaol go mór. Go háirithe, tá AE in ann leas a bhaint as acmhainní nach bhfuil níos lú acmhainní buiséadacha ach i gcomparáid le hionstraimí airgeadais, de bhrí go bhfuil gá le soláthar atá stuama agus teoranta don leibhéal airgeadais atá ag teastáil chun é a dhéanamh. Táthar ag glacadh le dliteanas teagmhasach agus táthar ag súil leis, dá bhrí sin, le barainneachtaí scála a eascraíonn as infheistíocht níos airde in aghaidh an euro a chaitear. Léirigh an fhianaise a ndearnadh anailís air mar chuid den mheastóireacht neamhspleách i 2018 go soiléir freisin gur chuí méid na Ráthaíochta de chuid AE faoi CEIS a chur i gcrích. Fuarthas amach freisin go raibh an cur chuige a úsáidtear chun sprioc CEIS a shamhaltú leordhóthanach, den chuid is mó, agus go raibh sé i gcomhréir le caighdeáin na tionsclaíochta, ach bhí roinnt forbairtí eile molta iontu . Is é rud é freisin go bhfuil ráthaíocht bhuiséadach níos éifeachtaí ó thaobh bhuiséad AE de, toisc go gcuireann sé teorainn le híocaíocht táillí bainistíochta leis an gcomhpháirtí cur chun feidhme. I gcás CEIS, faigheann AE luach saothair fiú do Ráthaíocht AE arna soláthar faoin Ionú Bonneagair agus Nuálaíochta. Leag an 2016 meastóireacht neamhspleách béim ar an ngá le sainmhíniú níos fearr a thabhairt ar choincheap na breisíochta agus soiléiriú a thabhairt air. Dá bhrí sin, áirítear i Rialachán le haghaidh CEIS 2.0 bearta éagsúla a shoiléiríonn an coincheap agus na critéir agus lena ndéantar an próiseas níos trédhearcaí. Sa mheastóireacht neamhspleách a rinneadh ar 2018, nach bhféadfaí measúnú a dhéanamh leis ach ar oibríochtaí a ndearnadh a fhormheas faoi CEIS agus nach bhféadfaí dá bhrí sin tástáil a dhéanamh ar bhearta nua CEIS 2.0, deimhníodh an gá le soiléiriú breise a dhéanamh ar choincheap na breisíochta agus leis an sainmhíniú ar chásanna infheistíochta fo-optamacha. Go háirithe, baineadh de thátal as go bhfuil leibhéal riosca níos airde ag oibríochtaí CEIS i gcomparáid le hoibríochtaí caighdeánacha (neamh‑CEIS) de chuid an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta, mar a cheanglaítear i Rialachán CEIS. Mar sin féin, thug na suirbhéanna agus na hagallaimh éagsúla le fios go bhféadfadh sé gur tharla, de réir Ionú Bonneagair agus Nuálaíochta CEIS. Tháinig siad ar an gconclúid go mbeadh sé tábhachtach an staid sin a sheachaint faoin gClár InvestEU. Sa mheastóireacht neamhspleách a rinneadh ar 2018 tarraingíodh aird freisin ar an luach breise neamhairgeadais a mheallann infheisteoirí nua a mhealladh, chun léirithe agus tástáil mhargaidh a dhéanamh ar tháirgí nua agus ar shamhlacha nua maoinithe, agus chun tacú le caighdeáin oibríochtaí níos airde agus iad a ghlacadh ag soláthraithe seirbhísí airgeadais agus iad a ghlacadh. Dearbhaíodh le meastóireacht neamhspleách an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta 2016 agus leis an meastóireacht neamhspleách a rinneadh ar 2018 an chéad suaitheadh a rinneadh le hionstraimí CEIS agus ionstraimí airgeadais eile ar leibhéal an Aontais trí tháirgí airgeadais eile a chur ar fáil, an ionstraim fiachais faoin tSaoráid um Chónascadh na hEorpa agus cuid de InnovFin go háirithe, a réitíodh go páirteach trína n‑ionstraimí atá ann cheana a dhíriú ar dheighleoga margaidh nua. Tógann an moladh don Chiste InvestEU freisin ar cheachtanna a foghlaimíodh ó mheastóireachtaí ar ionstraimí airgeadais a bhí ann roimhe seo a chuimsíonn dhá scór bliain (an tSaoráid um Chónascadh na hEorpa, Fís 2020, COSME, agus ionstraimí, agus ionstraimí arna seoladh faoi chreataí airgeadais roimhe seo, amhail an Clár um Iomaíochas agus Nuálaíocht (CIP). Deimhníonn na meastóireachtaí seo go ginearálta go bhfuil bearnaí fós san Eoraip sna hearnálacha agus sna réimsí beartais a chumhdaítear faoi ionstraimí airgeadais AE agus go leanann tacaíocht infheistíochta ar leibhéal AE de bheith ábhartha agus riachtanach chun cuspóirí beartais AE a chomhlíonadh. Mar sin féin, leagtar béim leo freisin gur cheart an comhchuibheas idir ionstraimí airgeadais éagsúla ag leibhéal AE agus tionscnaimh eile de chuid AE a neartú, gur cheart leas níos fearr a bhaint as sineirgíochtaí le tionscnaimh náisiúnta agus réigiúnacha, agus go mbeadh forluí ann sna hionstraimí atá ann faoi láthair. Is gá comhordú agus dearadh níos fearr a dhéanamh ar ionstraimí tacaíochta infheistíochta d’fhonn forluí féideartha a íoslaghdú. I ngeall ar an leathnú ar ghníomhaíochtaí, tá gá le sásraí a neartú le haghaidh comhordú foriomlán na ngníomhaíochtaí, agus sheachaint nach bhfuil gá leis a sheachaint, agus sineirgíochtaí níos fearr a bhaint amach. Maidir leis na hionstraimí COSME, lena dtugtar tacaíocht do FBManna atá ríthábhachtach do chumas iomaíochta an Aontais amach anseo, léiríonn na meastóireachtaí go bhfuil réasúnaíocht láidir maidir le teip an mhargaidh i gceist leis na hionstraimí sin agus a bheith á tiomáint faoi thionchar na srianta atá le rochtain ar mhaoiniú ag fiontair bheaga agus mheánmhéide. Tá bearnaí fós idir gnólachtaí nuathionscanta, FBManna bheaga agus iad siúd nach bhfuil dóthain comhthaobhachta iontu ar fud an Aontais maidir le maoiniú fiachais a bheith i bhfeidhm ar fud an Aontais. Chinn an Chúirt Iniúchóirí i dTuarascáil Speisialta go raibh tionchar dearfach ag an tsaoráid ráthaíochta FBManna ar fhás na FBManna. I gcomhréir le moltaí na Cúirte, tá gá le níos mó spriocdhíriú níos fearr agus le breis comhordaithe le scéimeanna náisiúnta. Go sonrach maidir le hionstraimí airgeadais InnovFin, Fís 2020, léirítear go bhfuil rochtain ar mhaoiniú fós riachtanach chun feabhas a chur ar fheidhmíocht nuálaíochta na hEorpa. Dearbhaíonn siad gur chomhlíon ionstraimí airgeadais InnovFin go maith i bhfianaise an éilimh ar mhaoiniú riosca atá ag dul i méid sa taighde agus sa nuálaíocht agus, dá bharr sin, d’fhéadfadh Grúpa Bhainc Eorpaigh Infheistíochta rioscaí níos mó a chumhdach. Mar sin féin, leagtar béim arís ar an ngá atá le sineirgíochtaí le cláir eile de chuid AE a neartú, mar is léir an gá atá ann aghaidh a thabhairt ar na bacainní atá ann go fóill i dtaca le cabhrú le gnólachtaí nuálacha fás a dhéanamh go luath ó mhéadú go céim luath. Tugadh le fios freisin nach raibh i gceist ach líon beag gnólachtaí a fhaigheann deontais faoi chlár Fís 2020 ach a bhain leas as ionstraimí airgeadais faoi “Fís 2020”, a d’fhéadfadh bac a chur ar chuideachtaí nuálacha a mhéadú. Beidh an Ciste le InvestEU ag tógáil ar na fáltais a bhaineann le taighde agus spriocanna a bhaineann le taighde agus le nuálaíocht (lena n‑áirítear fiontair bheaga agus mheánmhéide nuálacha agus comhlachtaí meánchaipitlithe), chun rochtain níos fearr a thabhairt dóibh ar mhaoiniú ag gach céim dá bhforbairt. Déanfaidh sé leas a bhaint as sineirgí idir maoiniú don deontas agus maoiniú an mhargaidh trí chumasc a éascú. Ina theannta sin, mhol Cúirt Iniúchóirí na hEorpa maidir le saoráid na ráthaíochta gur fearr a dhírítear ar thairbhithe i gcuideachtaí níos nuálaí. Trí shaineolas agus acmhainní a chomhthiomsú, ag méadú ag méadú ar thacaíocht ó Chiste InvestEU ar chuideachtaí a mbíonn gníomhaíochtaí nuálaíochta a bhfuil riosca níos airde ag baint leo. Sa réimse sóisialta agus maidir leis an gClár um Fhostaíocht agus um Nuálaíocht Shóisialta (EaSI), tá fianaise eimpíreach ann go bhfuil infheistíocht i mbonneagar sóisialta, fiontair shóisialta a tháirgeann earraí (‘i bhfostú ann’) chomh maith le seirbhísí sóisialta, smaointe agus daoine le fáil in easnamh san Aontas, fós ríthábhachtach dá Bhallstáit chun sochaí chothrom, chuimsitheach agus eolasbhunaithe a fhorbairt.

Is forbairtí is déanaí fós iad Micreamhaoiniú agus fiontair shóisialta san Eoraip agus tá an margadh sin ag teacht chun cinn de bharr an mhargaidh atá ag teacht chun cinn nach bhfuil forbartha go hiomlán fós. Mar a dúradh i meastóireacht mheántéarma na EaSI a rinneadh in 2017, thug ionstraimí airgeadais EaSI tacaíocht do dhaoine leochaileacha agus do mhicrifhiontair agus d’fhonn rochtain ar mhaoiniú a thabhairt d’fhiontair shóisialta, agus ar an gcaoi sin tá tionchar suntasach sóisialta bainte amach acu. Ba é an chonclúid a bhí ar an meastóireacht gur thug, go dtí seo, bonn cirt don tacaíocht infheistíochta sa réimse sóisialta agus gur gá go mbeadh acmhainní breise ag teastáil faoin gclár InvestEU. Tá achoimre mhionsonraithe ar na torthaí meastóireachta sin ar áireamh sa tuarascáil ar an measúnú tionchair maidir le Clár InvestEU. I mí Eanáir 2019, d’fhoilsigh Cúirt Iniúchóirí na hEorpa Tuarascáil Speisialta Uimh. 03/2019 maidir leis an gCiste Eorpach le haghaidh Infheistíochtaí Straitéiseacha. Luadh sa tuarascáil go raibh CEIS éifeachtach ó thaobh maoiniú a thiomsú chun tacú le hinfheistíocht shuntasach bhreise san Aontas. Aithníodh sa tuarascáil freisin roinnt réimsí a bhfuil feabhas le déanamh orthu. Tugadh aghaidh ar an gcuid is mó díobh sin le Rialachán CEIS 2.0 cheana féin, cé go dtugtar aghaidh ar chuid eile díobh trí thogra reachtach InvestEU. Go háirithe, feabhsóidh InvestEU comhlántacht agus seachnófar dúbláil agus forluí idir ionstraimí éagsúla. Thairis sin, déanfaidh InvestEU na critéir a bhaineann le measúnú ar bhreisíocht agus le meastachán ar an infheistíocht arna slógadh i gcomhréir le ceanglais an Rialacháin Airgeadais nua (AE 2018/1046) a neartú agus a shoiléiriú tuilleadh. Tar éis an mholta ó Chúirt Iniúchóirí na hEorpa go bhfeabhsófaí an raon geografach, rinne Bord Stiúrtha CEIS staidéar in 2019 chun anailís a dhéanamh ar bhunchúiseanna an raon geografach breathnaithe agus ar bhearta glactha chun feabhas breise a chur ar an gcothromaíocht gheografach agus cineál atá dírithe ar an éileamh á urramú ag an am céanna. I mí na Bealtaine 2020, d’fhoilsigh Cúirt Iniúchóirí na hEorpa tuarascáil Speisialta uimh. 12/2020 maidir leis an Mol Comhairleach Eorpach maidir le hInfheistíocht (MCEI). Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár léiríodh go fóill gur uirlis éifeachtach é MCEI chun borradh a chur faoin infheistíocht san AE ó dheireadh 2018. Le linn na tréimhse iniúchóireachta, níor tugadh i gcrích ach líon beag sannachán a raibh tionchar suntasach acu ar sholáthar tionscadal a bheadh oiriúnach don infheistíocht agus nach raibh ach tionchar suntasach ag an gcuid is mó de shannacháin MCEI a bhaineann le céimeanna luatha an timthrialla infheistíochta tionscadail, agus mar sin ní fhéadfaidh éifeachtaí a bheith acu ach san fhadtéarma. Thug Cúirt Iniúchóirí na hEorpa dá haire ardsásamh na dtairbhithe do na seirbhísí comhairleacha saincheaptha a fuarthas trí thacaíocht MCEI agus go raibh formhór na sannta EIAH in earnálacha ardtosaíochta agus sna Ballstáit. Mar sin féin, chinn Cúirt Iniúchóirí na hEorpa nach bhfuair MCEI ach líon beag iarrataí as ar tháinig tascanna comhairleacha lánfheidhme i gcomparáid leis na hacmhainní atá ar fáil. Ina theannta sin, bhí straitéis níos soiléire agus nósanna imeachta níos fearr ag teastáil chun obair leantach a dhéanamh ar na hinfheistíochtaí a eascraíonn ó shannacháin MCEI. Ina theannta sin, in ainneoin iarrachtaí EIAH, comhar le comhpháirtithe chun feabhas a chur ar chumhdach geografach a fhorbraítear go mall de bharr castachta dlíthiúla agus de bharr éagsúlacht toilteanas agus cumas éagsúil comhoibriú leis na NPBIanna. Tabharfaidh Mol Comhairleach InvestEU aghaidh go ginearálta ar na moltaí a rinne Cúirt Iniúchóirí na hEorpa inar cuimsíodh ceachtanna a foghlaimíodh ó MCEI, mar shampla trí –comhar a fhorbairt tuilleadh le NPBI chun láithreacht áitiúil agus rochtain ar sheirbhísí comhairleacha a fheabhsú; –tosaíochtaí agus critéir shonracha a leagan síos chun measúnú a dhéanamh ar luach na tacaíochta comhairlí agus chun creat faireacháin feidhmíochta a fhorbairt; –feabhas a chur ar na nósanna imeachta um scagadh chun measúnú a dhéanamh ar luach na sanntaí féideartha, chun a rannchuidiú a uasmhéadú; –measúnú a dhéanamh ar riachtanais chomhairleacha agus ar an éileamh is dócha a bheadh ar thionscnaimh chomhairleacha spriocdhírithe agus ar thionscadail a fhorbairt a bhféadfaí tacaíocht a thabhairt dóibh faoi ráthaíocht Chiste InvestEU. •Comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara Is cuid den phacáiste é an togra chun iarmhairtí diúltacha eacnamaíocha phaindéim Covid‑19 a chomhrac agus is beart géarchéime é. I bhfianaise na práinne a bhaineann le tacaíocht a chur ar fáil do chuideachtaí Eorpacha a bhuail an paindéim go dona agus na bearta coinneála, níorbh fhéidir dul i mbun comhairliúcháin le páirtithe leasmhara maidir leis na gnéithe sin atá nua i gcomparáid leis an togra bunaidh ón gCoimisiún in 2018. Maidir leis na gnéithe eile, bhí an measúnú tionchair ag brath ar an gComhairliúchán Poiblí Oscailte (OPC) maidir le cistí de chuid an Aontais i réimse na hinfheistíochta, taighde & nuálaíochta, FBManna agus an mhargaidh aonair agus go háirithe ar na freagraí a bhain le Tacaíocht an Aontais Eorpaigh i leith Infheistíochta . Cuireann an togra seo torthaí an OPC sin san áireamh. Go háirithe, bhí formhór na bhfreagróirí den tuairim nach dtugann tacaíocht reatha AE d’infheistíocht aghaidh ar na dúshláin bheartais amhail an dífhostaíocht a laghdú, tacú le hinfheistíocht shóisialta, an t‑aistriú digiteach a éascú, rochtain ar mhaoiniú a éascú go háirithe do FBManna, comhshaol glan sláintiúil a áirithiú agus tacú le forbairt thionsclaíoch. Chuir na freagróirí béim ar an tábhacht atá le dúshláin bheartais ar fud AE, i measc nithe eile, i réimsí amhail an taighde, an tacaíocht a thugtar do chomhshaol agus oiliúint, an comhshaol glan agus sláintiúil, go dtí an geilleagar ísealcharbóin agus go mbeidh an geilleagar ciorclach, agus an dífhostaíocht a laghdú. Léirigh tuairim is 60 % de fhreagróirí an bhonneagair straitéisigh léiriú ar an deacracht a bhí ann d’ionstraimí airgeadais teacht ar a bhfuil deacrachtaí ann ionstraimí airgeadais a rochtain agus a chuireann cosc ar na cláir reatha cuspóirí beartais a bhaint amach go rathúil. Thacaigh formhór mór na rannpháirtithe leis na céimeanna aitheanta a d’fhéadfadh a shimpliú agus a laghdaíonn an t‑ualach riaracháin. Ach go háirithe, bhí rialacha níos soiléire, níos soiléire agus níos giorra ag baint leis an méid sin, ailíniú rialacha idir chistí AE agus creat cobhsaí solúbtha idir tréimhsí cláraithe. Tá sé d’aidhm ag an togra aghaidh a thabhairt ar na torthaí sin trí dhíriú ar thosaíochtaí beartais an Aontais a neartú i gcomhthéacs na tacaíochta faoin gCiste isteach. Ba cheart go rachfaí i ngleic leis an tsaincheist a bhaineann le forluí féideartha agus go háirithe le go mbeadh sé níos éasca d’fhaighteoirí deiridh tacaíocht a iarraidh dá bharr. Bíonn solúbthacht den sórt céanna ag Ciste InvestEU freisin, rud a d’fhágfadh go mbeadh sé in ann dul in oiriúint do dhálaí margaidh agus do riachtanais an mhargaidh. Rinneadh na ceanglais maidir le tuairisciú a chomhchuibhiú freisin.

•Saineolaithe seachtracha Rinneadh meastóireacht sheachtrach i gcomhréir le Airteagal 18(6) de Rialachán (AE) 2015/1017 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Meitheamh 2015 maidir leis an gCiste Eorpach le haghaidh Infheistíochtaí Straitéiseacha, leis an Mol Comhairleach Eorpach maidir le hInfheistíocht agus leis an Tairseach Eorpach de Thionscadail Infheistíochta agus lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 1291/2013 agus Rialachán (AE) 1316/2013 — an Ciste Eorpach le haghaidh Infheistíochtaí Straitéiseacha mar a mhínítear faoin bhfo-cheannteideal “meastóireachtaí/seiceálacha oiriúnachta sin ar na reachtaíocht atá ann” faoi láthair. •Measúnú tionchair ‑Is cuid den phacáiste é an togra chun iarmhairtí diúltacha eacnamaíocha phaindéim Covid19 a chomhrac agus is beart géarchéime é. I bhfianaise na práinne a bhaineann le tacaíocht a chur ar fáil do chuideachtaí Eorpacha a buaileadh go dona leis an bpaindéim agus leis na bearta coinneála, níorbh fhéidir measúnú tionchair foirmiúil a dhéanamh maidir leis na gnéithe sin atá nua i gcomparáid leis an togra bunaidh ón gCoimisiún in 2018. Maidir leis na gnéithe eile, rinneadh mionscrúdú sa mheasúnú tionchair a cuireadh i láthair i gcomhthéacs an togra bhunaidh ón gCoimisiún ó 2018 ar na príomhdhúshláin don chéad CAI eile, go háirithe na bearnaí infheistíochta agus na cásanna infheistíochta fo-optamacha i réimsí éagsúla beartais, amhail taighde agus nuálaíocht, bonneagar inbhuanaithe, maoiniú FBManna chomh maith le hinfheistíocht shóisialta. Rinne sé anailís agus míniú ar na roghanna a bhaineann leis an struchtúr InvestEU a bheartaítear, a rialachas, a chuspóirí, a spriocghníomhaíochtaí, agus na táirgí airgeadais agus na faighteoirí deiridh. I gcás inarb iomchuí, rinneadh cur síos sa mheasúnú tionchair ar na réitigh mhalartacha a mheastar a bheith ann agus míníodh sé an réasúnaíocht do na roghanna atá á moladh. Bhain sé sin go háirithe leis an réasúnaíocht maidir le cruthú ionstraime tacaíochta infheistíochta aonair, na meicníochtaí seachadta agus na gcomhpháirtithe cur chun feidhme, agus don struchtúr rialachais atá beartaithe. Leagadh béim sa mheasúnú tionchair go bhfuil gá ann de réir na taithí atá ann faoi láthair ar ionstraimí airgeadais AE agus ar ráthaíocht bhuiséadach CEIS, go bhfuil gá le simpliú, le sruthlíniú agus le comhordú níos fearr ar ionstraimí tacaíochta infheistíochta AE i rith an chéad Chreata Airgeadais Ilbhliantúil eile. Léirigh an taithí a fuarthas le CEIS freisin go raibh buntáistí suntasacha agus gnóthachain éifeachtúlachta suntasacha ann a bhaineann go dílis le ráthaíocht bhuiséadach, nuair is féidir, in ionstraimí airgeadais traidisiúnta. Sainaithníodh sa mheasúnú tionchair na príomhghnéithe seo a leanas don Chiste le InvestEU: ·Struchtúr amháin, a chuirtear in iúl go díreach d’idirghabhálaithe airgeadais, tionscnóirí tionscadail agus faighteoirí deiridh a fhaigheann maoiniú. ·Méadú ar ghiaráil agus úsáid níos éifeachtaí a bhaint as acmhainní buiséadacha trí aon ráthaíocht bhuiséadach amháin a úsáid a thacaíonn le táirgí airgeadais éagsúla a thugann aghaidh ar phunann éagsúlaithe priacail. Téann sé sin i gcomparáid le héifeachtúlacht nuair a chuirtear i gcomparáid é leis an rogha maidir le hionstraimí airgeadais a bheith ann nó maidir le ráthaíochtaí buiséadacha éagsúla a bheith ann, ráthaíochtaí lena dtugtar aghaidh ar raon teoranta rioscaí, sa mhéid is go n‑éilíonn sé ráta soláthair níos ísle agus leibhéal coibhéiseach cosanta á sholáthar ag an am céanna. ·Tairiscint simplithe agus spriocdhírithe le haghaidh ionstraimí tacaíochta infheistíochta lena ndírítear ar phríomhchuspóirí bheartas an Aontais. Leis an tairiscint sin, bheifí in ann deontais agus maoiniú ó chláir éagsúla de chuid an Aontais a chur le chéile, trí thraidisiúnta iasachta nó airgeadais phríobháidigh a chur le chéile. ·An cumas ionstraimí earnáilsonracha a chur ar fáil chun tacú le teipeanna áirithe sa mhargadh (e.g. loingseoireacht ghlas, tionscadail taispeána fuinnimh, caipiteal nádúrtha). ·Bearta solúbthachta a chuirfidh ar chumas an Chiste InvestEU chun freagra a thabhairt ar athruithe sa mhargadh agus ar thosaíochtaí beartais a thiocfaidh chun cinn le himeacht ama. ·Struchtúr comhtháite rialachais agus cur chun feidhme a chuireann leis an gcomhordú inmheánach agus a neartóidh an seasamh ón gCoimisiún i dtreo comhpháirtithe cur chun feidhme. Bheadh éifeachtúlacht costais bainistíochta mar thoradh air sin freisin, rud a chuirfeadh dúbailtí ann agus forluí agus go méadófaí an léargas d’infheisteoirí. ·Tuairisciú simplithe, ceanglais faireacháin agus rialaithe. Mar gheall ar an gcreat aonair, déanfar foráil sa Chiste le InvestEU chun rialacha faireacháin agus tuairiscithe a chomhtháthú agus a shimpliú. ·Ba cheart go mbeadh comhlántacht níos fearr ann idir na cláir arna mbainistiú go lárnach agus iad siúd faoi bhainistíocht chomhpháirteach. Áirítear leis sin féidearthacht do na Ballstáit bealaí bainistíochta roinnte a dhíriú tríd an gCiste InvestEU (in urrann an Bhallstáit). ·Mol Comhairleach InvestEU don Chiste le InvestEU d’fhonn tacú le forbairt agus cur i bhfeidhm píblíne de thionscadail iontaofa. Cuirfear chun feidhme an réimse idirghabhálacha atá beartaithe faoin gCiste isteach trí tháirgí éagsúla a dhíríonn ar rioscaí éagsúla a mbeadh rátaí soláthair arda, meánach nó íseal ag baint leo, ag brath ar an gcineál cumhdaigh ráthaíochta arna soláthar agus ar na hoibríochtaí a fhaigheann tacaíocht. Soláthróidh an Coimisiún comhairle agus faireachán ar an úsáid agus ar na rioscaí a bhaineann le táirgí éagsúla, chun a áirithiú go bhfuil an phunann iomlán comhoiriúnach don ráta soláthair atá leagtha síos sa togra. An 27 Aibreán 2018, d'eisigh an Bord um Ghrinnscrúdú Rialála tuairim dhearfach le forchoimeádais air. Sa Doiciméad Inmheánach Oibre maidir leis an Measúnú Tionchair, tugtar aghaidh ar na saincheisteanna a ardaíodh. Mínítear sa tuarascáil anois níos fearr an forluí atá ann faoi láthair idir CEIS agus ionstraimí airgeadais atá faoi bhainistíocht lárnach. Soiléiríonn sé freisin an dóigh a ndéanfar aon fhorluí is féidir a sheachaint faoin gCiste InvestEU. Thairis sin, tugtar tuilleadh sonraí faoi rogha an struchtúir rialachais atá beartaithe agus faoi ról na gcomhlachtaí éagsúla. Áirítear leis sin comparáid a dhéanamh idir na socruithe rialachais atá in úsáid faoi láthair i gcomhair CEIS agus na n‑ionstraimí airgeadais leis an moladh a moladh faoin gCiste InvestEU. Rinneadh soiléirithe breise ar na toimhdí maidir leis an leibhéal dá bhforáiltear maidir leis an riosca agus leis an ráta soláthair, lena n‑áirítear tuilleadh mínithe maidir leis an bhfeidhm measúnaithe riosca laistigh den struchtúr rialachais. •Simpliú Dírítear ar chásanna infheistíochta fo-optamacha faoi láthair trí bhíthin punann ilchineálach agus ilroinnte ó ionstraimí airgeadais AE agus ó CEIS. Bíonn castacht ann mar gheall ar an gcás seo freisin le haghaidh idirghabhálaithe airgeadais agus faighteoirí deiridh, gníomhaíochtaí a bhfuil rialacha éagsúla incháilitheachta agus tuairiscithe orthu.

Is é is aidhm don Chiste InvestEU tacaíocht infheistíochta an Aontais a shimpliú trí chreat aonair a bhunú a chabhraíonn chun an chastacht a laghdú. De bharr líon níos lú comhaontuithe faoi shraith aonair rialacha, simpleoidh Ciste InvestEU rochtain ar thacaíocht AE do na faighteoirí deiridh, do rialachas agus do bhainistiú na n‑ionstraimí tacaíochta infheistíochta. Ina theannta sin, toisc go gcumhdaíonn an Ciste InvestEU gach tacaíocht infheistíochta a thugtar do bheartais, fágann sé gur féidir na ceanglais maidir le tuairisciú agus feidhmíocht a chomhchuibhiú agus a chomhchuibhiú de réir a chéile. •Cearta bunúsacha Níl tionchar ag an togra ar chearta bunúsacha. 4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA I gcomhréir leis an Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir le buiséad an Aontais lena gcumhachtaítear an plean téarnaimh don Eoraip lena n‑áirítear an Creat Airgeadais Ilbhliantúil don tréimhse 2021-2027 a athneartú, is é EUR 33 524 733 000 an creat buiséadach (gealltanais i bpraghsanna reatha) do Chlár InvestEU, lena n‑áirítear EUR 724 733 000 le haghaidh cúnamh forbartha tionscadail agus bearta tionlacain eile. Beidh an soláthar iomlán cothrom le EUR 33 800 000 000, arb é EUR 1 000 000 000 an méid sin trí ioncam, aisíocaíochtaí agus aisghabhálacha arna nginiúint ag ionstraimí airgeadais atá ann cheana agus ó CEIS. Le hioncaim agus aisghabhálacha ó Chiste InvestEU, cuirfear ranníocaíochtaí breise ar fáil le haghaidh soláthair. As an gcreat buiséadach foriomlán thuasluaite, cuirfear EUR 33 000 440 000 ar fáil tríd an Ionstraim Eorpach don Téarnamh bunaithe ar chumhachtú dá bhforáiltear sa Chinneadh nua maidir le hAcmhainní Dílse. Beidh clúdach airgeadais suas le EUR 900 000 000 ag teastáil ó rannpháirtíocht an Aontais i méadú caipitil féideartha (i mbabhta amháin nó níos mó) de chuid CEI sa Chreat Airgeadais Ilbhliantúil 2021-2027. Baineann sé sin le sciar an Aontais den mhéadú caipitil a íoctar isteach. Ba cheart go mbeadh an tAontas in ann a sciar foriomlán i gcaipiteal CEI a choinneáil, tar éis aird chuí a thabhairt ar na himpleachtaí airgeadais. Tá ráiteas airgeadais reachtach le tuilleadh faisnéise buiséadaí san áireamh. 5.EILIMINTÍ EILE •Pleananna cur chun feidhme, agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe Déanfar Ciste InvestEU (ráthaíocht AE) (ráthaíocht AE) a chur chun feidhme trí bhainistíocht indíreach. Déanfaidh an Coimisiún na comhaontuithe ráthaíochta riachtanacha a thabhairt i gcrích leis na comhpháirtithe cur chun feidhme. Cuirfear an Mol Comhairleach anseo chun feidhme trí bhainistíocht indíreach nó díreach ag brath ar an gcineál cúnaimh atá i gceist. Is trí bhainistíocht dhíreach a dhéanfar an chuid is mó de Thairseach InvestEU a chur chun feidhme. Déanfar tionchar an chláir InvestEU a mheas trí mheastóireacht. Déanfar meastóireachtaí i gcomhréir le mír 22 agus mír 23 de Chomhaontú Idirinstitiúideach 13 Aibreán 2016, inar dhearbhaigh trí institiúid gur cheart measúnuithe tionchair ar roghanna i leith tuilleadh beart a bheith bunaithe ar mheastóireachtaí ar an reachtaíocht agus ar na beartais a bhí ann cheana. Leis na meastóireachtaí, déanfar measúnú ar éifeachtaí an Chláir ar an láthair bunaithe ar na táscairí/spriocanna cláir agus ar anailís mhionsonraithe ar an méid is féidir a mheas go bhfuil an Clár ábhartha, éifeachtach agus éifeachtúil, go soláthraíonn sé luach breise don Aontas agus go bhfuil sé comhleanúnach le beartais eile an Aontais. Beidh le háireamh orthu ceachtanna a foghlaimíodh i sainaithint easpa/fadhbanna nó aon deis eile le tuilleadh feabhais a chur ar na gníomhartha agus ar an toradh a bhíonn orthu, agus le saothrú/tionchar a bhaint astu oiread agus is féidir. Déanfar faireachán ar fheidhmíocht a thomhas de réir táscairí atá leagtha síos sa togra. Sa bhreis ar na príomhtháscairí, áireofar táscairí níos mionsonraithe sna treoirlínte infheistíochta nó sna comhaontuithe ráthaíochta ar bhonn na dtáirgí airgeadais sonracha atá le himscaradh. Ina theannta sin, forbrófar táscairí sonracha don Mhol Comhairleach InvestEU agus sa Tairseach InvestEU. Iarrfar tuairisciú comhchuibhithe ar na comhpháirtithe cur chun feidhme i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais. •Míniúchán mionsonraithe ar fhorálacha sonracha an togra Caibidil I – Forálacha coiteanna Déantar foráil sna forálacha ginearálta maidir le cuspóirí ginearálta agus sonracha Chlár InvestEU, cuspóirí a léirítear ina dhiaidh sin sna fuinneoga beartais. Rannchuideoidh na hoibríochtaí maoiniúcháin agus infheistíochta a mbeidh ráthaíocht AE á tabhairt acu faoin gCiste InvestEU le (i) iomaíochas an Aontais, lena n‑áirítear taighde, nuálaíocht agus digitiú; (ii) fás agus fostaíocht i ngeilleagar an Aontais, a inbhuanaitheacht agus a ghné chomhshaoil agus aeráide a rannchuidíonn le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe agus cuspóirí Chomhaontú Pháras maidir leis an athrú aeráide a bhaint amach agus le poist ardcháilíochta a chruthú; (Ii) athléimneacht shóisialta agus cuimsitheacht agus nuálaíocht an Aontais; (iv) dul chun cinn eolaíoch agus teicneolaíoch an chultúir, an oideachais agus na hoiliúna a chur chun cinn; (v) comhtháthú mhargaí caipitil an Aontais agus neartú an Mhargaidh Aonair, ar a n‑áirítear réitigh chun dul i ngleic le hilroinnt mhargaí caipitil an Aontais, chun foinsí maoinithe d'fhiontair san Aontas a éagsúlú agus chun maoiniú inbhuanaithe a chur chun cinn; (vi) comhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach a chur chun cinn trí rannchuidiú le téarnamh neamhshiméadrach iar-ghéarchéime a chomhrac; nó (vii) téarnamh gheilleagar an Aontais tar éis na géarchéime mar gheall ar phaindéim Covid‑19, seasamh lena slabhraí luacha straitéiseacha agus iad a neartú, a dhéanann difear go minic do roinnt Ballstát agus réigiún, agus gníomhaíochtaí a bhfuil tábhacht straitéiseach don Aontas leo a chothabháil agus a threisiú i ndáil le bonneagar criticiúil, teicneolaíochtaí agus ionchuir do ghnólachtaí agus do thomhaltóirí. Tá sé beartaithe gurb é EUR 75 153 850 000 méid na ráthaíochta agus gurb é 45 % an ráta ráthaíochta, i.e tá gá le EUR 33 800 000 000 le hghaidh an tsoláthair (an dá mhéid i bpraghsanna reatha). Leagtar síos in Iarscríbhinn I leithdháileadh táscach ráthaíocht an Aontais idir na hionuithe beartais. Mar sin féin, tá leithdháileadh ráthaíochta tiomnaithe ón Aontas suas le EUR 31 153 850 000 ag an ionú straitéiseach infheistíochta Eorpaí. Tá méid an tsoláthair bunaithe ar an gcineál táirgí airgeadais atá i gceist agus ar mhéid riosca na bpunann, agus an taithí faoi CEIS agus na seanionstraimí airgeadais á gcur san áireamh. Tá clúdach airgeadais EUR 724 733 000 (i bpraghsanna reatha) beartaithe don Mol Comhairleach um chlárú, le Tairseach InvestEU agus leis na bearta tionlacain. Tá méid an imchlúdaigh i gcomhréir le méid na ráthaíochta ó AE chun imscaradh rianúil an mhaoinithe atá ar fáil a éascú trí thacaíocht chomhairleach leordhóthanach a chur ar fáil do thionscnóirí tionscadail, inter alia. Foráiltear freisin go bhféadfadh tríú tíortha a bheith comhlachaithe le táirgí airgeadais faoi ionuithe beartais Chiste InvestEU, ach amháin faoin ionú straitéiseach Eorpach infheistíochta, trína rannpháirtíocht iomlán in airgead tirim a chur ar fáil. Foráiltear go sonrach don fhéidearthacht seo, go háirithe, go bhféadfaí leanúint de na socruithe atá ann cheana chun leanúint ar aghaidh leis na socruithe, inter alia, i réimse an taighde, nó chun deiseanna tacaíochta do na próisis aontachais a thuar. Féadfaidh Ballstáit ar mian leo cuid dá gcistí a úsáid faoi bhainistíocht chomhpháirteach, rannchuidiú freisin. Tháinig na suimeanna sin i dteannta ráthaíocht AE EUR 75 153 850 000 (i bpraghsanna reatha).

Caibidil II — Ciste InvestEU Sa Chaibidil seo, sainaithnítear na cúig ghné bheartais den Chiste InvestEU: (i) bonneagar inbhuanaithe; (ii) taighde, nuálaíocht agus digitiú; (iii) FBManna; (iv) infheistíocht shóisialta agus scileanna sóisialta; (v) infheistíocht Eorpach straitéiseach, agus tugtar tuairisc mhionsonraithe ar a scóip. Sainítear ann freisin an dá urrann de ráthaíocht AE: (i) urrann AE; agus (ii) urrann na mBallstát, a mbeidh comhdhéanta d’aon fo-urrann amháin in aghaidh an Bhallstáit agus a chinneann cuid dá chistí a íoc faoin mbainistíocht chomhroinnte isteach sa Chiste InvestEU. Maidir leis na rialacha sonracha a bhaineann le urrann an Bhallstáit, foráiltear do chomhaontú ranníocaíochta idir an Coimisiún agus an Ballstát lena mbaineann agus sainítear príomhghnéithe na ranníocaíochta, amhail, mar shampla, méid, ráta soláthair agus dliteanas teagmhasach. Beidh na forálacha riachtanacha cumasúcháin i Rialachán na bhForálacha Coiteanna agus in ionstraimí dlí ábhartha eile. A luaithe a tharlóidh an t‑aistriú chuig Ciste InvestEU, leanfaidh cur chun feidhme urrann an Bhallstáit le rialacha an Chiste d’fheachtas an Bhallstáit. Roghnóidh an Coimisiún an comhpháirtí cur chun feidhme arna bhunú ar thogra ón mBallstát agus síneoidh sé an comhaontú ráthaíochta leis an mBallstát lena mbaineann. Sa togra ón gCoimisiún maidir le Creat Airgeadais Ilbhliantúil 2021–2027, leagtar síos sprioc níos uaillmhianaí le haghaidh príomhshruthú aeráide i gcláir uile an Aontais, maille leis an sprioc fhoriomlán 25 % de chaiteachas an Aontais a bheith ag rannchuidiú le cuspóirí aeráide. Trí rannchuidiú chlár InvestEU chun an sprioc iomlán seo a bhaint amach, déanfar rianú air trí chóras um rianú aeráide in AE. Faoin ionú bonneagair inbhuanaithe, socraíodh sprioc uaillmhianach ar leith de 60 %, ar a laghad, chun cuspóirí an Aontais maidir leis an aeráid agus leis an gcomhshaol a bhaint amach. Leanfaidh an Coimisiún den fhaisnéis a chur i láthair go bliantúil i dtéarmaí leithreasuithe faoi chomhair gealltanas i gcomhthéacs an dréachtbhuiséid bhliantúil. Chun gur fusa lánleas a bhaint as poitéinseal an chláir rannchuidiú le cuspóirí aeráide, féachfaidh an Coimisiún le gníomhaíochtaí ábhartha a shainaithint i rith phróisis ullmhúcháin, cur chun feidhme, athbhreithnithe agus meastóireachta an chláir. Caibidil III – Comhpháirtíocht idir an Coimisiún agus Grúpa an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta Bunaítear comhpháirtíocht idir an Coimisiún agus Grúpa an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta. Cumhdaítear leis sa bhreis ar chur chun feidhme 75 % de ráthaíocht AE, cúraimí áirithe comhairleacha maidir le gnéithe baincéireachta de na comhaontuithe ráthaíochta, go háirithe maidir le riosca airgeadais, agus maidir le bainistiú riosca na punainne. Beidh ról lárnach ag Grúpa an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta freisin maidir le tacaíocht chomhairleach a chur chun feidhme faoi Mhol Comhairleach InvestEU. Thairis sin, cuirfidh sé comhairle ar an gCoimisiún agus déanfaidh sé cúraimí oibríochtúla maidir leis an Mol. Déanfaidh Grúpa an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta na bearta agus na réamhchúraimí uile is gá chun coinbhleachtaí leasa le comhpháirtithe cur chun feidhme eile a sheachaint i ndáil leis na cúraimí a chuireann sé i gcrích don Choimisiún faoin gcomhpháirtíocht. Caibidil IV — Ráthaíocht AE Tá na forálacha maidir le ráthaíocht AE is a húsáid leagtha amach sa Chaibidil seo. Áirítear leo nádúr neamh‑inchúlghairthe agus ar éileamh ráthaíocht AE, an tréimhse infheistíochta ceanglais maidir leis na hoibríochtaí maoiniúcháin agus infheistíochta incháilithe agus na cineálacha maoinithe incháilithe. Tá na hearnálacha atá incháilithe do oibríochtaí maoinithe agus infheistíochta leagtha síos níos mionsonraithe in Iarscríbhinn II. Thairis sin, leagtar síos sa Chaibidil seo na ceanglais maidir le comhpháirtithe a chur chun feidhme — ar gá, inter alia, iad a chur ar aghaidh i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais –, agus do na comhaontuithe ráthaíochta idir an Coimisiún agus na comhpháirtithe cur chun feidhme. Áirítear sa Chaibidil seo freisin ceanglais a bhaineann le luach saothair ráthaíocht AE agus na coinníollacha chun an luach saothair a laghdú i gcásanna a bhfuil údar cuí leo. Nuair a bheidh na comhpháirtithe cur chun feidhme á roghnú, déanfaidh an Coimisiún machnamh ar a gcumas cuspóirí Chiste InvestEU a bhaint amach, agus a n‑acmhainní féin a chur le chéile, chun iad a spreagadh le hinfheisteoirí príobháideacha, chun cumhdach leordhóthanach geografach agus earnálach a sholáthar agus chun cur le réitigh nua ar bhealaí chun aghaidh a thabhairt ar theipeanna sa mhargadh agus ar chásanna infheistíochta fo-optamacha. I bhfianaise an róil atá aige faoi na Conarthaí, ba cheart go mbeadh sé de chumas ag Grúpa na mBanc Eorpach Infheistíochta bheith ina chomhpháirtí cur chun feidhme faoi phribhléid in urrann an Aontais de bheith aige sna Ballstáit uile agus sa taithí atá ann faoi láthair faoi na hionstraimí airgeadais reatha agus faoi CEIS. Cuirfear 75 % de ráthaíocht AE chun feidhme leis. Féadfaidh bainc nó institiúidí náisiúnta le haghaidh spreagadh a bheith ina gcomhpháirtithe cur chun feidhme freisin. Ina theannta sin, beidh institiúidí idirnáisiúnta airgeadais eile i gcoitinne mar chomhpháirtithe cur chun feidhme acu, go háirithe nuair a bhíonn buntáiste comparáideach acu i dtéarmaí saineolas agus taithí ar leith i mBallstáit áirithe. Chomh maith leis sin, ba cheart an deis a bheith ag eintitis eile a chomhlíonann na critéir a leagtar síos sa Rialachán Airgeadais gníomhú mar chomhpháirtithe cur chun feidhme. Áirítear ann freisin cumhdach mionsonraithe na ráthaíochta ar leibhéal AE de réir an chineáil éagsúil maoinithe is féidir a chur ar fáil faoin ráthaíocht. Caibidil V – Rialachas Beidh Bord Comhairleach ag Ciste InvestEU ar a mbeidh (i) ionadaithe ó na comhpháirtithe cur chun feidhme; (ii) le hionadaithe ó na Ballstáit; (iii) saineolaí arna cheapadh ag Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa; agus (iv) saineolaí arna cheapadh ag Coiste na Réigiún. I measc na gcúraimí atá air tá comhairle a chur ar an gCoimisiún agus ar an mBord Stiúrtha maidir le dearadh táirgí airgeadais atá le cur chun feidhme faoin gCiste InvestEU agus comhairle a thabhairt maidir le forbairtí sa mhargadh, clistí margaidh agus cásanna infheistíochta fo-optamacha agus maidir le dálaí an mhargaidh. Malartaíonn sí tuairimí freisin maidir le forbairtí sa mhargadh agus roinneann sí dea-chleachtais. Bunaítear Bord Stiúrtha chun treoir straitéiseach agus oibríochtúil a chinneadh, chun an creat modheolaíochta riosca a ghlacadh, chun maoirseacht a dhéanamh ar chur chun feidhme InvestEU, chun dul i gcomhairle leis maidir le gearrliosta iarrthóirí le bheith ina gcomhaltaí den Choiste Infheistíochta, chun na rialacha nós imeachta a ghlacadh le haghaidh rúnaíocht an Choiste Infheistíochta agus rialacha is infheidhme maidir leis na hoibríochtaí le hardáin infheistíochta a ghlacadh. Tá an Bord Stiúrtha comhdhéanta de cheathrar ionadaithe ón gCoimisiún, triúr ionadaithe ó Ghrúpa an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta agus beirt ionadaithe ó chomhpháirtithe cur chun feidhme eile. Ina theannta sin, ceapfaidh Parlaimint na hEorpa saineolaí mar chomhalta gan ceart vótála. Beidh ionadaí ón gCoimisiún ina chathaoirleach nó ina cathaoirleach. Déanann an Coimisiún seiceáil bheartais ar oibríochtaí maoiniúcháin nó infheistíochta atá beartaithe chun a fhíorú go bhfuil siad i gcomhréir le dlí an Aontais sula gcuirtear togra faoi bhráid an Choiste Infheistíochta. Maidir leis an mBanc Eorpach Infheistíochta, tá sé beartaithe nach ndéanfar seiceáil bheartais ar a chuid tograí ós rud é go gcuirtear faoi bhráid an Choimisiúin iad faoi chuimsiú an nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 19 de Phrótacal Uimh. 5. Ní dhéanfar oibríocht mhaoiniúcháin nó infheistíochta a eisiamh ó chumhdach ráthaíocht AE ach amháin má thugann an Coimisiún tuairim neamhfhabhrach sa chomhthéacs sin. Formheasann an coiste infheistíochta úsáid ráthaíocht an Aontais le haghaidh oibríochtaí maoiniúcháin agus infheistíochta. Is saineolaithe seachtracha iad a cuid comhaltaí ag a mbeidh saineolas ó na hearnálacha ábhartha. Tiocfaidh an Coiste le chéile i gcúig cumraíochtaí éagsúla atá i gcomhréir leis na fuinneoga beartais. Tá sé chomhalta ar an gcumraíocht uile sé chomhalta a bhfuil ceathrar comhaltaí buana acu a ghlacann páirt i ngach cumraíocht. Roghnaítear an dá chomhalta eile chun na réimsí arna gcumhdach ag an bhfuinneog beartais áirithe sin a chur san áireamh go sonrach.

Bunaítear rúnaíocht neamhspleách chun cuidiú leis an gCoiste Infheistíochta. Beidh an rúnaíocht lonnaithe sa Choimisiún ó thaobh riaracháin de ach tá sí freagrach do chathaoirleach an Choiste Infheistíochta. Déanfaidh an Coiste Infheistíochta cúram freisin maidir le ráthaíocht an Aontais a thabhairt d’oibríochtaí faoi Rialachán CEIS. Tá gá le scórchlár i ndáil leis na hoibríochtaí maoiniúcháin agus infheistíochta uile a chuirfear faoi bhráid an Choiste Infheistíochta. Áiritheoidh sé go ndéanfar measúnú neamhspleách, trédhearcach agus comhchuibhithe ar na hiarrataí ar ráthaíocht. Beidh faisnéis mhionsonraithe ann faoin oibríocht maoiniúcháin nó infheistíochta atá i gceist maidir le, inter alia, rannchuidiú na hoibríochta le cuspóirí beartais an Aontais, breisíocht, tuairisc ar an gcliseadh margaidh nó an staid infheistíochta fo-optamach, an tionchar infheistíochta agus an phróifíl airgeadais. Caibidil VI – Mol Comhairleach InvestEU Soláthróidh an Mol Comhairleach anseo tacaíocht chomhairleach chun tionscadail a shainaithint, a ullmhú, a fhorbairt, a struchtúrú, a sholáthar agus a chur chun feidhme, lena n‑áirítear forbairt acmhainní bainteacha. Beidh sé ar fáil do thionscnóirí tionscadail poiblí agus príobháideacha, do idirghabhálaithe airgeadais agus d’idirghabhálaithe eile. Caibidil VII — Tairseach InvestEU Bunófar Tairseach InvestEU, ag tógáil ar an taithí leis an Tairseach Tionscadail faoin bPlean Infheistíochta don Eoraip. Déanfaidh an Coimisiún seiceálacha córasacha ar chomhsheasmhacht na dtionscadal le dlí agus le beartais an Aontais. Ina theannta sin, tá sé d’oibleagáid ar chomhpháirtithe cur chun feidhme na tionscadail sin a chomhlíonann na ceanglais comhsheasmhachta a thagann faoina raon feidhme gníomhaíochta a mheas. Tá sé d’aidhm aige léargas a thabhairt ar thionscadail a bhfuil infheistíocht iontu san Aontas agus a bhfuil maoiniú á lorg acu. Ní gá an tionscadal a chur suas ar an Tairseach, áfach, chun tairbhe a bhaint as maoiniú ón Aontas Eorpach. Ar an gcaoi chéanna, ní chiallaíonn aighneacht chuig an Tairseach go mbainfidh an tionscadal leas as an ráthaíocht ó AE. Caibidil – VIII Cuntasacht, faireachán agus tuairisciú, meastóireacht agus rialú Féadfar a iarraidh ar Chathaoirleach an Bhoird Stiúrtha tuairisc a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa nó don Chomhairle nó ceisteanna uathu a fhreagairt ó bhéal nó i scríbhinn. Déantar foráil sa Chaibidil seo maidir le faireachán agus tuairisciú rialta agus san am céanna leagtar síos na táscairí a ndéanfar feidhmíocht a thomhas dá réir in Iarscríbhinn III. Thairis sin, tá forálacha maidir le hiniúchóireacht, agus maidir le cearta OLAF i ndáil le hoibríochtaí maoiniúchain agus infheistíochta i dtríú tíortha, ar áireamh ann freisin. Thairis sin, tá sé beartaithe an ráthaíocht ó AE a úsáid a thuilleadh trí mheastóireacht eatramhach agus trí mheastóireacht chríochnaitheach i gcomhréir le ceanglais an Rialachán Airgeadais. Ní mór gnéithe sonracha áirithe den Rialachán a mheas sa mheastóireacht eatramhach, amhail feidhmiú na módúlachtaí faoin gcomhpháirtíocht idir an Coimisiún agus Grúpa an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta, leithdháileadh ráthaíocht an Aontais idir Grúpa an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta agus na comhpháirtithe cur chun feidhme eile, cur chun feidhme Mhol Comhairleach InvestEU. Caibidil IX – Trédhearcacht agus infheictheacht Áirítear na forálacha chun trédhearcacht agus infheictheacht leordhóthanach a áirithiú i leith na bhfaighteoirí deiridh agus an phobail i gcoitinne, faoi seach. Caibidil X — Forálacha idirthréimhseacha agus forálacha deiridh Áirítear sa Chaibidil deiridh seo forálacha maidir le hioncaim, aisíocaíochtaí agus gnóthú ó na cláir a chuaigh roimhe sin a úsáid. Tá liosta de na cláir sin, de bhreis ar CEIS, in Iarscríbhinn IV. Leagtar síos leis an gCaibidil seo an nós imeachta le haghaidh na ngníomhartha tarmligthe. Foráiltear go mbeidh feidhm ag an Rialachán amhail ón 1 Eanáir 2021. 2020/0108 (COD) Togra le haghaidh RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE lena mbunaítear an Clár InvestEU

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH, Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 173 agus an tríú mír d’Airteagal 175 de, Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach, Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta, Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún, Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach, De bharr an mhéid seo a leanas: (1)Mórshuaitheadh do gheilleagar an domhain agus an Aontais é paindéim COVID‑19. De dheasca na mbeart imshrianta riachtanacha, tá laghdú suntasach ar ghníomhaíocht eacnamaíoch san Aontas. Meastar go mbeidh crapadh thart ar 7.5 % ar OTI an Aontais in 2020, crapadh i bhfad níos déine ná mar a bhí ann le linn na géarchéime airgeadais in 2009. Tá léirithe de dhroim ráig na paindéime idirnascacht na slabhraí soláthair domhanda agus nochtadh roinnt leochaileachtaí mar atá róspleáchas na dtionscal straitéiseach ar fhoinsí soláthair seachtracha neamhéagsúlaithe. Is gá aghaidh a thabhairt ar leochaileachtaí den sórt sin, chun feabhas a chur fhreagairt éigeandála an Aontais agus ar athléimneacht an gheilleagair ina iomláine, agus in éineacht leis sin a oscailteacht ó thaobh iomaíochta agus trádála de a choinneáil de réir a rialacha. Meastar go bhfuil laghdú mór tagtha ar ghníomhaíocht infheistíochta. Fiú sa tréimhse roimh an bpaindéim, cé go raibh téarnamh ar chóimheasa infheistíochta de réir OTI san Aontas le sonrú, d’fhan siad faoi bhun an méid lena mbeifí ag súil i dtréimhse téarnaimh láidir agus níorbh leor é chun blianta na tearcinfheistíochta i ndiaidh na géarchéime in 2009 a chúiteamh. Go deimhin, ní chumhdaítear riachtanais infheistíocht struchtúrach an Aontais leis na leibhéil infheistíochta agus leis na réamhaisnéisí atá ann faoi láthair chun fás fadtéarmach a atosú agus a chothú d’ainneoin athrú teicneolaíoch agus iomaíochas domhanda a bheith ann; áirítear leis na riachtanais sin atá le cumhdach; an nuálaíocht, scileanna, an bonneagar, fiontair bheaga agus mheánmhéide ('FBManna') mar aon leis an ngá aghaidh a thabhairt ar dhúshláin thábhachtacha shochaíocha mar atá inbhuanaitheacht nó aosú an daonra. De thoradh sin, d’fhonn cuspóirí beartais an Aontais a bhaint amach agus chun tacú le téarnamh eacnamaíoch gasta cuimsitheach folláin, teastaíonn tacaíocht chun aghaidh a thabhairt ar theipeanna margaidh agus ar staideanna infheistíochta fo-optamacha agus chun an bearna infheistíochta in earnálacha sprioctha a laghdú. (2)Cuireadh béim sna meastóireachtaí gur mar gheall ar an raon éagsúil d'ionstraimí airgeadais a tugadh isteach i dtréimhse Chreat Airgeadais Ilbhliantúil 2014-2020 atá roinnt forluí ann ó thaobh raon feidhme de. Mar gheall ar an raon éagsúil sin, níor mhór d'idirghabhálaithe agus faighteoirí deiridh déileáil le rialacha casta sna rialacha incháilitheachta agus tuairiscithe difriúla. Mar gheall ar easpa rialacha comhoiriúnacha freisin, cuireadh bac ar mheascán cistí éagsúla de chuid an Aontais cé go rachadh an meascán sin tairbheach chun tacú le tionscadail a bhfuil gá acu le cineálacha difriúla cistiúcháin. Dá réir sin, ba cheart ciste aonair, an Ciste InvestEU, a chuirfeadh le taithí an Chiste Eorpaigh le haghaidh Infheistíochtaí Straitéiseacha (CEIS) a chur ar bun faoin bPlean Infheistíochta don Eoraip, chun tacaíocht lena mbainfeadh feidhmiú níos éifeachtúla a chur ar fáil d’fhaighteoirí deiridh tríd an maoiniú arna thairiscint faoi scéim ráthaíochta buiséadaí aonair a chomhtháthú agus a shimpliú, agus dá réir sin feabhas a chur ar thionchar thacaíocht an Aontais agus an costas ar an Aontas le híoc ón mbuiséad a laghdú in éineacht. (3)Sna blianta beaga anuas, ghlac an tAontas straitéisí uaillmhianacha chun an Margadh Aonair a chur i gcrích agus chun fás agus poist a bheidh inbhuanaithe agus cuimsitheach a spreagadh, mar atá ‘Eoraip 2020 - Straitéis an Aontais Eorpaigh do phoist agus don fhás cliste, inbhuanaithe, cuimsitheach’ an 3 Márta 2010, ‘Plean Gníomhaíochta maidir le hAontas na Margaí Caipitil a thógáil’ an 30 Meán Fómhair 2015, ‘Clár Oibre Eorpach Nua le haghaidh an Chultúir’ an 22 Bealtaine 2018, ‘Fuinneamh Glan do gach Eorpach’ an 30 Samhain 2016, ‘An Ciorcal a shlánú - Plean Gníomhaíochta an Aontais Eorpaigh don Gheilleagar Ciorclach’ an 2 Nollaig 2015, ‘Straitéis Eorpach don tSoghluaisteacht i dtaca le hAstaíochtaí Ísle’ an 20 Iúil 2016, ‘Plean Gníomhaíochta Eorpach um Chosaint’ an 30 Samhain 2016, ‘Launching the European Defence Fund’ [Seoladh an Chiste Eorpaigh Cosanta] an 7 Meitheamh 2017, ‘an Straitéis Spáis don Eoraip’ an 26 Deireadh Fómhair 2016, an Forógra Idirinstitiúideach maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta an 13 Nollaig 2017, an ‘Comhaontú Glas don Eoraip’ an 11 Nollaig 2019, an ‘Plean Infheistíochta d’Eoraip Inbhuanaithe’ an 14 Eanáir 2020, A Strong Social Europe for Just Transitions [Eoraip láidir shóisialta d’aistrithe córa] an 14 Eanáir 2020, an ‘Straitéis maidir le Todhchaí Dhigiteach na hEorpa a Mhúnlú’, an ‘Straitéis Dhigiteach’ agus ‘an Teachtaireacht um Intleacht Shaorga’ an 19 Feabhra 2020, ‘Straitéis Thionsclaíoch Nua don Eoraip’ an 10 Márta 2020 agus ‘Straitéis FBM d’Eoraip inbhuanaithe agus dhigiteach’ an 10 Márta 2020. Ba cheart don Chiste InvestEU sineirgíochtaí a shaothrú agus a threisiú idir na straitéisí sin a threisíonn a chéile trí thacaíocht don infheistíocht agus rochtain ar an maoiniú a thabhairt. (4)Ar leibhéal an Aontais is é an Seimeastar Eorpach um chomhordú an bheartais eacnamaíoch an creat lena sainaithnítear tosaíochtaí athchóiriúcháin náisiúnta agus lena ndéantar faireachán ar a gcur chun feidhme. Forbróidh na Ballstáit, i gcás inarb iomchuí i gcomhar leis na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha, a straitéisí infheistíochta ilbhliantúla náisiúnta féin chun tacú leis na tosaíochtaí athchóiriúcháin sin. Ba cheart na straitéisí sin a chur i láthair in éineacht leis na cláir náisiúnta bhliantúla um athchóiriú chun na tionscadail infheistíochta tosaíochta dá dtabharfar tacaíocht le cistiú náisiúnta nó cistiú ón Aontas, nó leis an dá chineál cistithe sin, a achoimriú agus a chomhordú. Ba cheart leas a bhaint astu freisin chun cistiú ón Aontas a úsáid ar dhóigh chomhleanúnach agus chun a oiread tairbhe is féidir a bhaint as breisluach na tacaíochta airgeadais atá le fáil, go háirithe ó Chistí Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa, ón Saoráid um Théarnamh agus Athléimneacht agus ón gClár InvestEU. (5)Ba cheart don Chiste InvestEU cur leis an méid a leanas, mar atá; feabhas ar iomaíochas agus ar chóineasú socheacnamaíoch an Aontais, lena n‑áirítear i réimse na nuálaíochta agus an digitithe, úsáid thíosach ar acmhainní i gcomhréir leis an ngeilleagar ciorclach, inbhuanaitheacht agus cuimsitheacht fhás eacnamaíoch an Aontais, athléimneacht shóisialta agus comhtháthú mhargaí caipitil an Aontais, lena n‑áirítear réitigh a thugann aghaidh ar ilroinnt mhargaí caipitil an Aontais agus a dhéanann foinsí maoinithe d'fhiontair san Aontas a éagsúlú. Chun na críche sin, ba cheart don Chiste InvestEU tacú le tionscadail atá inmharthana ó thaobh na teicneolaíochta agus na heacnamaíochta de trí fhoráil a dhéanamh maidir le creat i ndáil le hionstraimí fiachais, ionstraimí roinnte riosca agus ionstraimí cothromais a úsáid faoina gcuirfear taca le ráthaíocht ó bhuiséad an Aontais agus le ranníocaíochtaí airgeadais ó chomhpháirtithe cur chun feidhme de réir mar is ábhartha. Ba cheart go mbeadh an Ciste InvestEU dírithe ar an éileamh, agus ag an am céanna ba cheart dó díriú ar thairbhí straitéiseacha fadtéarmacha a sholáthar i ndáil le príomhréimsí de bheartas an Aontais nach ndéanfaí cistiú orthu nó nach ndéanfaí cistiú leordhóthanach orthu murach sin, agus ar an gcaoi sin rannchuidiú le cuspóirí beartais an Aontais a bhaint amach. Ba cheart go gcumhdóidh tacaíocht ón gCiste InvestEU raon leathan earnálacha agus réigiún, ach níor cheart dó díriú an‑iomarca ar aon earnáil nó ar aon réigiún geografach agus ba cheart go n‑éascóidh sé rochtain ar thionscadail atá comhdhéanta d’eintitis chomhpháirtíochta i roinnt réigiún ar fud an Aontais. (6)Is earnálacha tábhachtacha mearfháis iad na hearnálacha cultúrtha agus cruthaitheacha san Aontas, earnálacha a ghineann luach eacnamaíoch agus cultúrtha araon as maoin intleachtúil agus as cruthaitheacht an duine. D’imir srianta ar theagmhálacha sóisialta a cuireadh i bhfeidhm le linn ghéarchéim COVID‑19 tionchar eacnamaíoch diúltach nach beag ar na hearnálacha sin. Ina theannta sin, cuireann nádúr doláimhsithe na sócmhainní sna hearnálacha sin teorainn ar theacht FBManna agus eagraíochtaí ó na hearnálacha sin ar mhaoiniú príobháideach atá ríthábhachtach ionas gur féidir infheistíocht a dhéanamh, méadú ó scála agus dul san iomaíocht ar leibhéal idirnáisiúnta. Ba cheart go leanfaidh an Clár InvestEU de bheith ag éascú teacht ar airgeadas do FMBanna agus d’eagraíochtaí sna hearnálacha cultúrtha agus cruthaitheacha. Tá na hearnálacha cultúrtha agus cruthaitheacha, closamhairc agus meán ríthábhachtach dár n‑éagsúlacht chultúrtha agus dár ndaonlathas sa ré dhigiteach, agus is dlúthchuid dár n‑oireachas agus dár neamhspleáchas iad, agus braitheann an cumas fadtéarma ábhar a tháirgeadh agus a dháileadh don lucht féachana fairsing trasna na dteorainneacha náisiúnta ar infheistíochtaí straitéiseacha in ábhar closamhairc agus meán agus sa teicneolaíocht lena mbaineann. (7)Le gur féidir fás, infheistíocht agus fostaíocht a bheidh inbhuanaithe agus cuimsitheach a chothú agus leis sin rannchuidiú le folláin níos fearr, dáileadh ioncaim níos cothroime agus comhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach níos fearr san Aontas, ba cheart don Chiste InvestEU tacú le hinfheistíochtaí i sócmhainní inláimhsithe agus doláimhsithe, an oidhreacht chultúrtha san áireamh. Ba cheart go gcloífeadh tionscadail arna gcistiú ag an gCiste InvestEU caighdeáin chomhshaoil agus shóisialta an Aontais a chomhlíonadh, caighdeáin i dtaca le cearta saothair san áireamh. Ba cheart go ndéanfadh idirghabhálacha de dhroim an Chiste InvestEU tacaíocht ón Aontas arna soláthar trí dheontais a chomhlánú. (8)D’fhormheas an tAontas na cuspóirí a leagtar amach i gClár Oibre 2030 na Náisiún Aontaithe le haghaidh forbairt inbhuanaithe ("Clár Oibre 2030"), na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe (SFInna) lena mbaineann agus Comhaontú Pháras a glacadh faoi Chreat‑Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide ("Comhaontú Pháras maidir leis an Athrú Aeráide") mar aon leis an gCreat Sendai um Laghdú Rioscaí Tubaiste 2015-2030. D’fhonn na cuspóirí sin a ghnóthú, lena n‑áirítear na cuspóirí sin i mbeartais chomhshaoil an Aontais, cuirfear dlús suntasach le gníomhú ar son forbairt inbhuanaithe. Dá bhrí sin, ba cheart prionsabail na forbartha inbhuanaithe a fheiceáil go soiléir i ndearadh an Chiste InvestEU. (9)Ba cheart don Chlár InvestEU a bheith ina chuidiú córas airgeadais inbhuanaithe san Aontas a thógáil a thacóidh le hatreorú an chaipitil phríobháidigh chuig infheistíochtaí inbhuanaithe i gcomhréir leis na cuspóirí a leagtar amach sa Teachtaireacht ón gCoimisiún an 8 Márta 2018 ‘Plean Gníomhaíochta: Fás Inbhuanaithe a Mhaoiniú’ agus an Teachtaireacht ón gCoimisiún an 14 Eanáir 2020 maidir leis an bPlean Infheistíochta don Mhargadh Glas Eorpach. (10)Ina léargas ar an tábhacht atá le bearta a théann i ngleic leis an athrú aeráide i gcomhréir le gealltanas an Aontais chun Comhaontú Pháras maidir leis an Athrú Aeráide mar aon le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe a chur chun feidhme, beidh cuidiú sa Chlár InvestEU le gníomhaíochtaí aeráide a chur sa phríomhshruth, agus le sprioc de 25 % de bhuiséad iomlán an Aontais a chur i dtreo caiteachas ar chuspóirí aeráide. Le gníomhuithe faoin gClár InvestEU, meastar go gcaithfear 30 % d'imchlúdach airgeadais foriomlán an Chláir InvestEU ar chuspóirí aeráide. Sainaithneofar gníomhuithe ábhartha le linn ullmhú agus chur chun feidhme an Chláir InvestEU agus déanfar athmheasúnú ar na gníomhuithe sin mar chuid de na meastóireachtaí agus na próisis athbhreithnithe ábhartha. (11)Rianófar ranníocaíocht an Chiste InvestEU chun an sprioc aeráide a bhaint amach le córas rianaithe aeráide de chuid an Aontais arna fhorbairt ag an gCoimisiún i gcomhar le comhpháirtithe féideartha cur chun feidhme agus úsáid á baint ar bhealach iomchuí as na critéir arna mbunú le [an Rialachán lena mbunaítear creat maidir le hinfheistíocht inbhuanaithe a éascú] chun a chinneadh cé acu atá gníomhaíocht eacnamaíoch inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de nó nach bhfuil. Ba cheart don Chlár InvestEU a bheith ina chuidiú tacú le cur chun feidhme ghnéithe eile na spriocanna forbartha inbhuanaithe. (12)De réir Thuarascáil 2018 Rioscaí Domhanda arna heisiúint ag an bhFóram Domhanda Eacnamaíoch, is leis an gcomhshaol a bhaineann an leathchuid den deich riosca is criticiúla atá ag bagairt an gheilleagair dhomhanda. Áireofar ar na rioscaí sin truailliú aeir, ithreach, uisce intíre agus aigéan, dálaí na ró‑aimsire, caillteanais na bithéagsúlachta agus teipeanna an mhaolaithe ón athrú aeráide agus teipeanna an oiriúnaithe don athrú sin. Is gnéithe lárnacha de na Conarthaí agus dá lán de bheartais an Aontais iad na prionsabail chomhshaoil. Dá bhrí sin, ba cheart príomhshruthú cuspóirí comhshaoil a chur chun cinn in oibríochtaí a bhaineann leis an gCiste InvestEU. Ba cheart cosaint an chomhshaoil agus bearta coiscthe agus bainistithe riosca a bhaineann léi a chomhtháthú in ullmhú agus i gcur chun feidhme infheistíochtaí. Ba cheart don Aontas Eorpach a chaiteachas a bhaineann le rialú na bithéagsúlachta agus truailliú aeir a rianú freisin chun na hoibleagáidí maidir le tuairisciú a chomhlíonadh faoin gCoinbhinsiún maidir leis an Éagsúlacht Bhitheolaíoch agus Treoir (AE) 2016/2284 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Dá bhrí sin, ba cheart an infheistíocht a leithdháiltear ar chuspóirí inbhuanaitheachta comhshaoil a rianú ag baint úsáid as modhanna comhchoiteanna atá comhleanúnach leis na modhanna sin arna bhforbairt faoi chláir eile de chuid an Aontais a bhaineann le bainistiú aeráide, bithéagsúlachta agus truailliú aeir chun gur féidir an tionchar aonair nó an tionchar comhcheangailte a bheidh ag infheistíochtaí ar phríomh‑chomhpháirteanna an chaipitil nádúrtha, lena n‑áirítear aer, uisce, talamh agus bithéagsúlacht, a mheasúnú.

(13)Ba cheart don chomhpháirtí cur chun feidhme tionscadail infheistíochta a fhaigheann tacaíocht shuntasach ón Aontas, go háirithe i réimse an bhonneagair, a iniúchadh le cinneadh má imríonn siad tionchar ar an gcomhshaol, ar an aeráid nó ar chúrsaí sóisialta. Ba cheart go mbeadh tionscadail infheistíochta a bhfuil tionchar dá leithéid sin a bheith faoi réir ag díonadh ó thaobh na hinbhuanaitheachta de i gcomhréir le treoir ar cheart don Choimisiún í a fhorbairt i ndlúthchomhar le comhpháirtithe cur chun feidhme féideartha faoin gClár InvestEU. Ba cheart go ndéanfadh an treoir seo úsáid a bhaint ar bhealach iomchuí as na critéir arna mbunú le [an Rialachán lena mbunaítear creat maidir le hinfheistíocht inbhuanaithe a éascú] chun a chinneadh an bhfuil gníomhaíocht eacnamaíoch inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de agus comhleanúnach leis na treoracha arna bhforbairt le haghaidh cláir eile de chuid an Aontais. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta ba cheart forálacha leordhóthanacha a bheith san áireamh leis an treoir sin le haghaidh ualaí riaracháin míchuí a sheachaint, agus tionscadail faoi bhun méid áirithe a bheadh le sainiú sa treoir a eisiamh ón díonadh ó thaobh na hinbhuanaitheachta de. I gcás go gcinneann an comhpháirtí cur chun feidhme nach gá aon díonadh ó thaobh na hinbhuanaitheachta de a dhéanamh, ba cheart dó bonn cirt a thabhairt don Choiste Infheistíochta arna bhunú don Chiste InvestEU. Níor cheart go mbeadh oibríochtaí atá as réir le baint amach na gcuspóirí aeráide a bheith incháilithe le haghaidh tacaíocht faoin Rialachán seo. (14)Mar gheall ar rátaí ísle infheistíochta bonneagair san Aontas le linn na géarchéime airgeadais agus arís eile le linn na géarchéime COVID‑19, baineadh an bonn de chumas an Aontais chun borradh a chur faoin bhfás inbhuanaithe, iomaíochas agus faoin gcóineasú. Cruthaíonn sé riosca freisin go ndéanfar míchothromaíochtaí a chomhdhlúthú agus go gcuirfear isteach ar fhorbairt fhadtéarmach na réigiún. Is gá infheistíochtaí measartha mór a dhéanamh sa bhonneagar san Aontas, go háirithe maidir le hidirnascadh agus éifeachtúlacht fuinnimh agus chun Limistéar Iompair Eorpach Aonair a chruthú, is gá na hinfheistíochtaí sin a dhéanamh chun spriocanna inbhuanaitheachta an Aontais a chomhlíonadh, gealltanais an Aontais i leith SFInna, agus spriocanna fuinnimh agus aeráide 2030 san áireamh. Dá réir sin, ba cheart tacaíocht ón gCiste InvestEU díriú ar infheistíochtaí in iompar, fuinneamh, lena n‑áirítear éifeachtúlacht fuinnimh agus foinsí fuinnimh in‑athnuaite agus foinsí fuinnimh astaíochtaí ísle atá sábháilte agus inbhuanaithe, bonneagar comhshaoil, bonneagar a bhaineann le gníomhú ar son na haeráide, bonneagar muirí agus bonneagar digiteach. Ba cheart go mbeadh sé mar aidhm ag an gClár InvestEU tosaíocht a thabhairt do réimsí atá gann ar infheistíocht, agus ina bhfuil gá le tuilleadh infheistíochta. Chun an tairbhe is mó is féidir a bhaint as an tionchar a bheidh ag tacaíocht mhaoiniúcháin an Aontais agus as an mbreisluach a bheidh ag an tacaíocht sin, is iomchuí próiseas infheistíochta cuíchóirithe a chur chun cinn chun gur féidir líon na dtionscadal a bheidh ar na bacáin a fheiceáil agus go mbeidh leanúnachas ann idir na cláir ábhartha uile atá ag an Aontas. Agus aird á tabhairt ar bhagairtí sábháilteachta agus slándála, ba cheart go n‑áireofaí bearta maidir le hathléimneacht bonneagair do thionscadail infheistíochta a fhaigheann tacaíocht ón Aontas, lena n‑áirítear cothabháil agus sábháilteacht bonneagair, agus prionsabail maidir le saoránaigh a chosaint i spásanna poiblí a chur san áireamh. Ba cheart an méid sin a bheith comhlántach leis na hiarrachtaí arna ndéanamh ag cistí eile an Aontais lena dtugtar tacaíocht do chomhpháirteanna slándála infheistíochtaí sa mhéid a leanas; spásanna poiblí, iompar, fuinneamh agus bonneagar criticiúil eile, mar atá Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa. (15)Nuair is cuí, ba cheart go gcuirfidh an Clár InvestEU le cuspóirí Threoir (AE) 2018/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus le cuspóirí an Rialacháin Rialachais, agus ina theannta sin éifeachtúlacht fuinnimh a chur chun cinn i gcinntí infheistíochta. (16)Is deis í fíor-ilmhódúlacht chun líonra iompair atá éifeachtúil agus neamhdhíobhálach don chomhshaol a chruthú a bhaineann feidhm as acmhainneacht uasta gach modh iompair agus a chruthaíonn sineirgíochtaí eatarthu. D’fhéadfadh an Clár InvestEU tacú le hinfheistíochtaí i moil iompair ilmhódúla , a bhfuil baol suntasach ag baint leo d’infheisteoirí príobháideacha, d’ainneoin a n‑acmhainneacht shuntasach eacnamaíoch agus chás a bhféidearthachta gnó. Ba cheart go gcuideodh an Clár InvestEU freisin le forbairt agus le húsáid Córais Iompair Chliste (CIC). Ba cheart go gcabhródh an Clár InvestEU le hiarrachtaí chun teicneolaíochtaí a dhearadh agus a chur i bhfeidhm a chuirfeadh le sábháilteacht feithiclí agus an bhonneagair bhóthair. (17)Ba cheart do Chlár InvestEU rannchuidiú le beartais AE maidir le farraigí agus aigéin, trí thionscadail agus fiontair i réimse an gheilleagair ghoirm, agus Phrionsabail Airgeadais an Gheilleagair Ghoirm Inbhuanaithe. D’fhéadfaí a áireamh leis sin idirghabhálacha i réimse na fiontraíochta agus tionsclaíochta muirí, tionscal muirí nuálaíoch agus iomaíoch, chomh maith le fuinneamh inathnuaite muirí agus an geilleagar ciorclach. (18)Cé go raibh méadú ag teacht ar leibhéal na hinfheistíochta foriomláine san Aontas roimh an ngéarchéim Covid‑19, ní raibh an infheistíocht i ngníomhaíochtaí ardriosca mar atá taighde agus nuálaíocht leordhóthanach agus meastar nach foláir gur fhulaing siad buille trom de dheasca na géarchéime. Mar gheall ar an tearcinfheistíocht sa taighde agus sa nuálaíocht dá bharr sin, tá damáiste á dhéanamh d'iomaíochas tionsclaíoch agus eacnamaíoch an Aontais agus do chaighdeán beatha