ar na ‘Gealltanais maidir le Muinín as Staidreamh’ a dhéanann Ballstáit mar a cheanglaítear le Rialachán (CE) Uimh. 223/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Márta 2009

TUARASCÁIL ÓN gCOIMISIÚN CHUIG PARLAIMINT NA hEORPA AGUS CHUIG AN gCOMHAIRLE

ar na ‘Gealltanais maidir le Muinín as Staidreamh’ a dhéanann Ballstáit mar a cheanglaítear le Rialachán (CE) Uimh. 223/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Márta 2009

1.Réamhrá

1.1.Rialachán (CE) Uimh. 223/2009 maidir le staidreamh Eorpach

Is é seo an tríú tuarascáil arna tarraingt suas ag an gCoimisiún i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 223/2009 maidir le staidreamh Eorpach, agus go háirithe Airteagal 11(4) lena mbunaítear an méid seo a leanas:

‘Maidir leis na Gealltanais ag na Ballstáit, déanfaidh an Coimisiún faireachán go tráthrialta orthu ar bhonn tuarascálacha bliantúla a sheolfaidh na Ballstáit agus tabharfar cothrom le dáta iad de réir mar is gá.

…

Faoin 9 Meitheamh 2018 agus gach dhá bhliain ina dhiaidh sin, cuirfidh an Coimisiún tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle maidir leis na Gealltanais arna bhfoilsiú agus, i gcás inarb iomchuí, tuarascálacha ar dhul chun cinn.’

Foilsíodh an chéad tuarascáil in 2018 agus an dara tuarascáil in 2020.

1.1.Tiomantas maidir le Muinín as Staidreamh

Tá coincheap an Ghealltanais maidir le Muinín as Staidreamh (‘an Gealltanas’) bunaithe ar an aidhm an creat cáilíochta do staidreamh a fheabhsú. Déantar cur síos air den chéad uair i dTeachtaireacht ón gCoimisiún in 2011. Is bealach é an coincheap chun na rialtais náisiúnta a dhéanamh rannpháirteach sa fhreagracht as leibhéal comhlíonta na tíre leis an gCód Cleachtais don Staidreamh Eorpach (‘an Cód’).

Leagtar síos sa Chód an caighdeán chun staidreamh Eorpach a fhorbairt, a tháirgeadh agus a scaipeadh. Tá sé bunaithe ar 16 phrionsabal a bhaineann leis an timpeallacht institiúideach, próisis staidrimh agus aschuir. Is é is aidhm dó a áirithiú ní hamháin go bhfuil staidreamh Eorpach ábhartha, tráthúil agus cruinn ach go gcomhlíonann sé freisin prionsabail an neamhspleáchais ghairmiúil, na neamhchlaontachta agus na hoibiachtúlachta. Leis an nGealltanas bunaítear nasc idir an Cód agus rialtas Ballstáit, nasc a bhí in easnamh roimhe sin.

De réir Airteagal 11(3) de Rialachán (CE) Uimh. 223/2009, is ionstraim é an Gealltanas ‘a dhíreoidh a thuilleadh ar mhuinín an phobail as staidreamh Eorpach agus ar dhul chun cinn i gcur chun feidhme phrionsabail an staidrimh atá sa Chód Cleachtais’, a bheidh le glacadh ag na Ballstáit agus ag an gCoimisiún araon.

Luaitear freisin in Aithris 17 lena leasaítear Rialachán (AE) 2015/759 gur cheart go n‑áireofaí ar an nGealltanas ‘gnóthais shonracha ó rialtas an Bhallstáit sin na coinníollacha maidir le cur chun feidhme an Chóid Cleachtais a fheabhsú nó a choinneáil ar bun’.

1.2.Athbhreithnithe piaraí ar an gCóras Staidrimh Eorpach (CSE)

Is comhpháirtíocht iad Eurostat agus údaráis staidrimh náisiúnta na mBallstát uile agus thíortha CSTE chun staidreamh Eorpach a tháirgeadh ar a dtugtar an Córas Staidrimh Eorpach (CSE). Chun cáilíocht a staidrimh a ráthú, chruthaigh comhaltaí CSE creat coiteann cáilíochta a bhfuil an Cód mar bhunchloch aige. Chomh maith leis na Gealltanais, is ionstraim thábhachtach é athbhreithnithe piaraí CSE a dhéantar go tréimhsiúil chun measúnú a dhéanamh an bhfuil comhaltaí ag comhlíonadh an Chóid, chun cur chun feidhme an chreata choitinn cáilíochta a áirithiú agus, dá bhrí sin, cáilíocht an staidrimh Eorpaigh a áirithiú.

Is ar bhonn rialta a dhéantar athbhreithnithe piaraí CSE, lena n‑áirítear féinmheasúnuithe, cuairteanna ar thíortha agus tuarascáil athbhreithnithe piaraí do gach tír athbhreithnithe ina bhfuil moltaí maidir le feabhsú, agus déantar obair leantach orthu sin trí ghníomhaíochtaí feabhsaithe agus trí fhaireachán bliantúil Eurostat. Rinneadh dhá bhabhta athbhreithnithe piaraí roimhe seo idir 2006 agus 2008 agus idir 2013 agus 2015. An tríú babhta, atá ann faoi láthair, déanfar é idir 2021 agus 2023.

2.Forléargas ar na Gealltanais maidir le Muinín agus tuarascálacha tíre

2.1.Forálacha ginearálta