Achoimre ar an Togra le haghaidh Rialacháin lena leagtar síos bearta maidir le comhleibhéal ard cibearshlándála in institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais arna dhéanamh ag an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí

[Tá téacs iomlán na Tuairime seo le fáil i mBéarla, i bhFraincis agus i nGearmáinis ar shuíomh gréasáin MECS www.edps.europa.eu]

(2022/C 258/07)

An 22 Márta 2022, ghlac an Coimisiún Eorpach Togra le haghaidh Rialacháin lena leagtar síos bearta maidir le comhleibhéal ard cibearshlándála in institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais (“an Togra”).

Fáiltíonn MECS go bhfuil sé ar cheann d’aidhmeanna an Togra staid Institiúidí, chomhlachtaí, oifigí agus ghníomhaireachtaí an Aontais (“EUInna”) a fheabhsú ó thaobh na cibearslándála de, agus go bhfuil ról nua ag an bhFhoireann Práinnfhreagartha Ríomhaireachta mar a bhí siad go dtí seo, ar a dtugtar “An tIonad Cibearslándála” (CERT-EU) anois, agus an digitiú méadaithe curtha san áireamh leis freisin, chomh maith leis an timpeallacht bagartha cibearshlándála atá ag forbairt go tapa agus an t-athrú digitithe atá tar éis tarlú le déanaí mar gheall ar phaindéim an Covid-19.

Is údar díomá don MECS é nach bhfuil an Togra ag ailíniú leis an Treoir NIS agus le Togra NIS 2.0, ionas go mbainfear amach rialacha comhsheasmhacha agus aonchineálacha do na Ballstáit agus do na EUInna araon, rud a chuirfeadh leis an leibhéal cibearshlándála foriomlán san Aontas. Molann an MECS gur cheart é a lua sa Togra gur cheart dá íoscheanglais slándála ar a laghad a bheith comhionann nó níos airde ná na híoscheanglais slándála atá ag eintitis NIS agus Togra NIS 2.0.

Chun an Togra a chomhlíonadh, beidh ar na EUInna, chomh maith le CERT-EU, próisis agus bearta cibearshlándála áirithe a chur i bhfeidhm, agus ní foláir go bhfuil próiseáil bhreise ar shonraí pearsanta i gceist mar gheall air sin. Ar mhaithe leis an deimhneacht dhlíthiúil agus an intuarthacht a bhaint amach, agus chun comhlíonadh an EUDPR a áirithiú, molann an MECS go láidir go gcaithfidh an Togra, nó ar a laghad, gníomh tarmligthe le bheith glactha ag an gCoimisiún ina dhiaidh, foras dlíthiúil a sholáthar go soiléir chun próiseáil a dhéanamh ar shonraí pearsanta ag CERT-EU agus na EUInna, lena n-áirítear cuspóirí na próiseála agus catagóirí na sonraí pearsanta, go háirithe.

Tá béim leagtha ag an MECS ar cé chomh tábhachtach is atá sé dearcadh na príobháideachta agus na cosanta sonraí a chomhtháthú sa bhainistíocht cibearshlándála, chun sineirgí dearfacha a bhaint amach idir an Togra agus an reachtaíocht maidir le príobháideachas agus an chosaint sonraí, agus tá moltaí sonracha ar fáil ann freisin maidir le conas is féidir sineirgí den sórt sin a bhaint amach, lena n-áirítear oibleagáid shonrach maidir le hOifigigh AE atá freagrach as an gcibearshlándáil chun comhoibriú go dlúth leis an oifigeach cosanta sonraí arna ainmniú i gcomhréir le EUDPR.

Molann an MECS go láidir go ndéantar foráil sa Togra do dhlúthchomhar idir CERT-EU agus MECS, i ngníomhaíochtaí amhail aghaidh á tabhairt ar theagmhais as a dtagann sáruithe ar shonraí pearsanta, agus aghaidh a thabhairt ar leochaileachtaí suntasacha, teagmhais shuntasacha nó mórionsaithe, a bhféadfadh sáruithe ar shonraí pearsanta a bheith mar thoradh orthu, agus nuair a bhíonn tásca ag CERT-EU go bhfuil sárú ar shonraí pearsanta i gceist le sárú ar an Togra.

Molann an MECS go láidir freisin go ndéanfaí foráil sa Togra do rannpháirtíocht an MECS sa “Bhord Cibearshlándála Idirinstitiúideach” (IICB).

1. RÉAMHRÁ AGUS CÚLRA

1. An 22 Márta 2022, ghlac an Coimisiún Eorpach Togra le haghaidh Rialacháin lena leagtar síos bearta maidir le comhleibhéal ard cibearshlándála in institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais (1) (“an Togra”).

2. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún Eorpach an Moladh le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis an tslándáil faisnéise in institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais (2) (“Togra Infosec”).

3. Samhlaíodh an dá Thogra i Straitéis Cibearshlándála an AE don Deich mBliana Digiteach a tíolacadh an 16 Nollaig 2020 (3) (“an Straitéis”). Is éard is aidhm fhoriomlán na Straitéise ná neamhspleáchas straitéiseach an Aontais a neartú i réimse na cibearshlándála agus a athléimneacht agus a chomhfhreagairt a fheabhsú chomh maith le hIdirlíon domhanda agus oscailte a chur i gcrích ina bhfuil cosantaí láidre chun aghaidh a thabhairt ar na rioscaí don tslándáil agus do chearta agus saoirsí bunúsacha mhuintir na hEorpa (4).

4. Tá an Togra ar cheann de thionscnaimh rialála na Straitéise, go háirithe i réimse na cibearshlándála institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an AE (EUInna). De réir a mheabhrán míniúcháin, tá dhá aidhm ag an Togra: — aghaidh a thabhairt ar thimpeallacht na bagartha cibearshlándála atá ag éirí níos dúshlánaí agus ar mhinicíocht mhéadaithe cibearionsaithe níos sofaisticiúla a mbíonn tionchair acu ar institiúidí, ar chomhlachtaí agus ar ghníomhaireachtaí an AE, ag spreagadh an ghá atá ann le hinfheistíocht mhéadaithe a bheith déanta chun ardleibhéal na cibir-aibíochta a bhaint amach, agus — Foireann Freagartha an AE um Éigeandáil Ríomhaireachta (CERT-EU) a atreisiú le sásra maoinithe feabhsaithe atá riachtanach chun cur lena cumas chun cabhrú le hinstitiúidí, comhlachtaí agus gníomhaireachtaí an AE chun na rialacha nua cibearshlándála a chur i bhfeidhm, agus feabhas a chur ar a gcibear-athléimneacht.

5. Tá sé tugtha faoi deara ag an MECS go bhfuil ábhar an Togra idirnasctha leis an Togra le haghaidh Treorach ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le bearta le haghaidh ardleibhéil cibearshlándála ar fud an Aontais, lena n-aisghairtear Treoir (AE) 2016/1148 (“Togra NIS 2.0”). Tugann an MECS faoi deara gur eisigh sé Tuairim 5/2021 maidir leis an Straitéis Cibearshlándála (5)agus Treoir NIS 2.0 (“Tuairim NIS 2.0”) (6). Dá bharr sin, déanfar tagairt do Thuairim NIS 2.0 sa Tuairim reatha.

6. Ar aon dul leis an Straitéis, tá sé d’aidhm ag an Togra athléimneacht institiúidí, chomhlachtaí agus ghníomhaireachtaí uile an Aontais a fheabhsú tuilleadh, chomh maith lena n-acmhainneacht chun freagairt a thabhairt ar theagmhais. Tá sé ag teacht le tosaíochtaí an Choimisiúin chun an Eoraip a shocrú le bheith oiriúnach don aois dhigiteach agus geilleagar a fhorbairt a bheidh réidh don todhchaí agus a oibríonn ar mhaithe leis an bpobal. Ina theannta sin, cuireann sé le fios go láidir go bhfuil slándáil agus athléimneacht an riaracháin phoiblí mar bhunchloch i gclaochlú digiteach iomlán na sochaí.

7. De réir an mheabhráin mhíniúcháin, maidir leis an Togra: — tá bearta leagtha amach ann chun comhleibhéal ard de chibearshlándáil a áirithiú d’institiúidí, do chomhlachtaí agus do ghníomhaireachtaí an Aontais Eorpaigh, — bunaítear leis an “Bord Cibearshlándála Idirinstitiúideach”, a bheidh freagrach as faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme an Rialacháin atá beartaithe, — bunaítear ról nua na Foirne Práinnfhreagartha Ríomhaireachta leis d’institiúidí, do ghníomhaireachtaí agus do chomhlachtaí an AE (“CERT-EU”) (7), mar “Lárionad Cibearshlándála” le haghaidh institiúidí, comhlachtaí agus gníomhaireachtaí an Aontais, i gcomhréir le forbairtí sna Ballstáit agus domhanda.

8. An 22 Márta 2022, d’iarr an Coimisiún Eorpach ar an MECS Tuairim ar an Togra a eisiúint de bhun Airteagal 42(1) de Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (“EUDPR”) (8). Tá na tuairimí agus na moltaí atá sa Tuairim seo teoranta do na forálacha is ábhartha ó thaobh cosanta sonraí agus príobháideachta de atá sa Togra.

4. CONCLÚIDÍ

48. I bhfianaise an méid atá luaite thuas, déanann an MECS na príomh-mholtaí seo a leanas: — molann an MECS réamhaithris a chur isteach leis ina luaitear go bhfuil an Togra ag cur le Togra NIS 2.0, agus ina mínítear an nasc idir an Togra agus an Treoir NIS tuilleadh, mar aon le Togra NIS 2.0 sna réamhaithrisí 4 agus 5. Ina theannta sin, molann an MECS go gcuirfí an téacs seo a leanas leis an bpríomhthéacs: “Ba cheart go mbeadh na híoscheanglais slándála ar a laghad comhionann nó níos airde ná na híoscheanglais slándála atá ag eintitis NIS agus NIS 2.0 Togra”; — molann an MECS go láidir go gcaithfidh an Togra foras dlíthiúil a sholáthar go soiléir chun próiseáil a dhéanamh ar shonraí pearsanta ag CERT-EU agus na EUInna, lena n-áirítear cuspóirí na próiseála agus catagóirí na sonraí pearsanta, go háirithe. Ina theannta sin, ba cheart na gnéithe seo a leanas a bheith leagtha síos go sainráite: (a) an rialaitheoir/na rialaitheoirí, na próiseálaithe nó na comhrialaitheoirí a shainaithint, de réir mar is infheidhme; (b) catagóirí na ndaoine is ábhar do na sonraí; (c) na tréimhsí coinneála nó ar a laghad critéir chun tréimhsí den sórt sin a chinneadh. Measann an MECS gur cheart foráil a dhéanamh do na gnéithe sin go sainráite sa Togra, nó ar a laghad, i ngníomh tarmligthe lena nglacfaidh an Coimisiún ina dhiaidh sin. Ba cheart go ndéanfaí foráil sa Togra do tharmligean den sórt sin; — molann an MECS go láidir go n-áireofaí “criptiú ar fos”, “criptiú á iompar” chomh maith le “criptiú ó cheann ceann” sa liosta de na bearta íosta cibearshlándála in Iarscríbhinn II den Togra; — molann an MECS go láidir go ndéanfar foráil sa togra d’oibleagáid shonrach ar an Oifigeach Cibearshlándála Áitiúil a shainítear in Airteagal 4(5) chun comhoibriú leis an oifigeach cosanta sonraí arna ainmniú i gcomhréir le hAirteagal 43 EUDPR, agus é ag déileáil le gníomhaíochtaí forluiteacha amhail an chosaint sonraí a chur i bhfeidhm trí dhearadh agus de réir réamhshocraithe i dtaca le bearta cibearshlándála, bearta cibearshlándála lena mbaineann sonraí pearsanta a roghnú, an bainistiú riosca comhtháite, agus an láimhseáil teagmhais slándála chomhtáite; — molann an MECS go láidir foráil a chur isteach in Airteagal 12 “misean agus cúraimí CERT-EU” den Togra “go n-oibreoidh CERT-EU i ndlúthchomhar leis an MECS, agus aghaidh á tabhairt aige ar theagmhais a mbíonn sáruithe ar shonraí pearsanta dá bharr nó a sháraíonn rúndacht cumarsáide leictreonaí”; — molann an MECS oibleagáid a chur ar CERT-EU an MECS a chur ar an eolas agus aghaidh á tabhairt acu ar leochaileachtaí suntasacha, ar theagmhais shuntasacha nó ar mhórionsaithe a bhféadfadh sáruithe ar shonraí pearsanta agus/nó sárú rúndachta na cumarsáide leictreonaí a bheith mar thoradh orthu; — molann an MECS foráil a dhéanamh in Airteagal 12 go mbeidh baint ag an MECS le gníomhaíochtaí CERT-EU a chuireann leis an bhfeasacht ar chibearshlándáil na EUInna, chun an t-idirnasc idir sáruithe ar shonraí pearsanta agus teagmhais chibearshlándála a chumhdach; — molann an MECS foráil a chur leis in Airteagal 12 “misean agus cúraimí CERT-EU” den Togra lena sonraíodh go gcuirfidh CERT-AE an MECS ar an eolas gan moill mhíchuí nuair a bheidh tásca aige go bhfuil sárú déanta ag na EUInna maidir leis na hoibleagáidí atá leagtha síos sa Togra a bhaineann le sonraí pearsanta; — molann an MECS go láidir go gcuirfí an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí isteach in Airteagal 9(3) mar bhuan-rannpháirtí san IICB agus aon ionadaí amháin ann aige.

An Bhruiséil, 17 Bealtaine 2022 Wojciech Rafał WIEWIÓROWSKI

(1) COM(2022) 122 críochnúil.

(2) COM(2022) 119 críochnúil.

(3) Straitéis Cibearshlándála an AE don Deich mBliana Digiteacha | Todhchaí digiteach na hEorpa a mhúnlú (europa.eu) lena n-áirítear Teachtaireacht Chomhpháirteach le hArdionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála (JOIN(2020)18).

(4) Féach caibidil I. RÉAMHRÁ na Straitéise, leathanach 4.

(5) Teachtaireacht Chomhpháirteach ón gCoimisiún Eorpacha agus ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála dar teideal “Straitéis Cibearshlándála an AE don Deich mBliana Digiteacha”.

(6) Tuairim 5/2021 ón MECS maidir leis an Straitéis Cibearshlándála agus leis an Treoir NIS 2.0.

(7) Tá ról reatha CERT-AE bunaithe ar an gComhaontú Idirinstitiúideach 2018/C 12/01.

(8) Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2018 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil ag institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 agus Cinneadh Uimh. 1247/2002/CE (IO L 295, 21.11.2018, lch. 39).