MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1. COMHTHÉACS AN TOGRA

· Forais agus cuspóirí an togra

Cuireann na difríochtaí idir dlí conarthaí na mBallstát bac ar thomhaltóirí ar mian leo trádáil trasteorann a dhéanamh laistigh den mhargadh inmheánach. Fágann sin go mbíonn drogall ar thrádálaithe, fiontair bheaga agus mheánmhéide go háirithe, dul i mbun trádála trasteorann agus a ngnó a leathnú amach chuig margaí Ballstát eile. Níl teacht ag tomhaltóirí, dá dheasca sin, ar tháirgí a dhíolann trádálaithe i mBallstáit eile.

I láthair na huaire, as gach deich dtrádálaí atá ag gabháil do dhíol earraí níl ach duine amháin acu a dhéanann onnmhairiú laistigh den Aontas, agus a bhformhór sin féin, is chuig dornán beag Ballstát a onnmhairíonn siad. Bacainní a bhaineann le dlí na gconarthaí ceann de na príomhchúiseanna leis sin. De réir na suirbhéanna atá déanta[1] ar na bacainní go léir atá le trádáil trasteorann, amhail rialúcháin chánach, ceanglais riaracháin, deacrachtaí seachadta, cúrsaí teanga agus cultúir, is iad na bacainní a bhaineann le dlí na gconarthaí na bacainní is mó tromchúis.

Ó tharla go gcaithfidh trádálaithe dul i dtaithí ar chórais éagsúla de dhlí na gconarthaí agus iad i mbun trádála trasteorann, is casta agus is costasaí i bhfad an trádáil sin i gcomórtas le trádáil intíre, ó thaobh idirbheart idir gnólachtaí agus tomhaltóirí agus ó thaobh idirbheart idir gnólachtaí.

Is gnách freisin go mbíonn costais bhreise idirbheart ar thrádálaithe sa trádáil trasteorann nach mbíonn orthu sa trádáil intíre. Mar shampla, tagann costais as na deacrachtaí a bhíonn acu eolas a fháil ar na forálacha de dhlí conarthaí is infheidhme i dtír iasachtach, comhairle dlí a fháil, an dlí is infheidhme maidir le hidirbhearta idir gnólachtaí a chaibidliú, agus conarthaí a chur in oiriúint do na ceanglais atá i ndlíthe an tomhaltóra maidir le hidirbhearta idir gnólachtaí agus tomhaltóirí.

I gcás idirbheart trasteorann idir gnólachtaí agus tomhaltóirí, beidh éifeacht mhór ag dlí na gconarthaí a bhaineann le costais idirbhearta agus ag bacainní dlí a thagann as difríochtaí idir na rialacha sainordaitheacha náisiúnta maidir le cosaint tomhaltóirí. De bhun Airteagal 6 de Rialachán 593/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Bealtaine 2008 maidir leis an dlí is infheidhme maidir le hoibleagáidí conarthacha (An Róimh 1)[2], aon uair a bhaineann gníomhaíochtaí gnólachta le tomhaltóirí i mBallstát eile, caithfidh an gnólacht sin dlí conarthaí an Bhallstáit sin a chomhlíonadh. I gcásanna ina bhfuil dlí eile infheidhme roghnaithe ag na páirtithe agus ina bhfuil leibhéal níos airde cosanta i bhforálacha Bhallstát an tomhaltóra maidir le cosaint shainordaitheach tomhaltóirí, ní mór na rialacha sainordaitheacha sin de na dlíthe an tomhaltóra a urramú. Fágann sin go gcaithfidh trádálaithe fáil amach roimh ré an bhfuil leibhéal níos airde cosanta i ndlíthe an Bhallstáit ina bhfuil gnáthchónaí ar an tomhaltóir agus féachaint chuige go gcomhlíonann a gconradh ceanglais na ndlíthe sin. An comhchuibhiú atá déanta go dtí seo ar dhlí an tomhaltóra ar leibhéal an Aontais, tháinig roinnt neastacháin as i réimsí áirithe ach mar sin féin, tá difríochtaí móra idir dlíthe na mBallstát. Nuair a dhéanann trádálaithe idirbhearta ríomhthráchtála, tabhaíonn siad costais eile a bhaineann le dlíthe conarthaí ós rud é go gcaithfidh siad a suíomh gréasáin a chur in oiriúint do cheanglais dlí gach Ballstáit ina mbíonn siad gníomhach.

I gcás idirbheart trasteorann idir trádálaithe, níl na páirtithe faoi réir na srianta céanna sa dlí is infheidhme. Mar sin féin, tá mórthionchar eacnamaíoch ag baint le dlí iasachtach a chaibidliú agus a chur i bhfeidhm. Ualach an‑mhór, ar fhiontair bheaga is mheánmhéide go háirithe, is ea na costais a thagann as an bplé a dhéantar le dlíthe náisiúnta éagsúla. Agus iad a plé le comhlachtaí móra, is gnách go mbíonn ar fhiontair bheaga agus mheánmhéide toiliú dlí a gcomhpháirtí gnó a chur i bhfeidhm agus na costais a sheasamh a thagann as an dlí iasachtach a scrúdú agus a chomhlíonadh. Is bac mór le trádáil trasteorann go gcaithfidh fiontair bheaga agus mheánmhéide an dlí infheidhme a chaibidliú nuair atá siad ag déanamh conartha le chéile. I gcás gach ceann den dhá chineál conartha (conradh idir gnólachtaí agus conradh idir gnólachtaí agus tomhaltóirí), féadann na costais bhreise ar fhiontair bheaga is mheánmhéide a bheith as compás le luach an idirbhirt.

Méadaíonn na costais bhreise sin i gcomhréir le líon na mBallstát a n‑onnmhairíonn an trádálaí chucu. Go deimhin, dá mhéad líon na dtíortha a n‑onnmhairíonn trádálaithe chucu is ea is mó a chuireann difríochtaí i ndlí na conarthaí bac le trádáil, dar leo. Tá fiontair bheaga agus mheánmhéide faoi bhac ar leith: dá laghad láimhdeachas an chomhlachta, is ea is mó an sciar de na costais idirbheart a sheasann sé.

Thairis sin, an chastacht dlí a gcaithfidh trádálaithe dul i ngleic léi sa trádáil trasteorann tá sí níos mó ná castacht dlí na trádála intíre de bhrí gur minic a bhíonn siad ag déileáil leis an iliomad dlíthe conarthaí náisiúnta atá éagsúil le chéile.

Cuireann dlíthe iasachtacha le castacht idirbheart trasteorann. Rinne trádálaithe a chasta atá sé forálacha de dhlí conarthaí iasachtach a fháil amach a aicmiú mar an deacracht is mó, i gcás idirbheart idir gnólachtaí agus tomhaltóirí, agus chuir siad sa tríú háit í i gcás idirbheart idir gnólachtaí[3]. Bíonn cúrsaí dlí níos casta nuair atá trádálaí ag trádáil le tír a bhfuil a córas dlí an‑éagsúil le córas dlí thír an trádálaí. Tá sé cruthaithe go heimpíreach go ndéanann tíortha ag a bhfuil córas dlí den bhunadh céanna i bhfad níos mó trádála le chéile ná a dhéanann tíortha nach bhfuil córas dlí den bhunadh céanna acu[4].

Fágann na difríochtaí sin i ndlí na gconarthaí, na costais bhreise idirbheart agus an chastacht a thagann as an dá rud sin nuair atáthar i mbun idirbheart trasteorann, go mbíonn drogall ar go leor trádálaithe, fiontair bheaga agus mheánmhéide go háirithe, a ngnó a leathnú amach chuig margaí Ballstát eile. Toradh eile atá air sin go sriantar iomaíocht sa mhargadh inmheánach. Tá luach na mbilliún euro ar an trádáil a ligtear thar ceal gach bliain idir na Ballstáit i ngeall ar dhifríochtaí idir dlí na gconarthaí.

Tá drochthionchar aige sin ar thomhaltóirí Eorpacha freisin. Dá laghad trádáil trasteorann a dhéantar is ea is lú allmhairiú a dhéantar agus is lú iomaíocht idir trádálaithe. D'fhéadfadh a theacht as sin raon níos srianta táirgí ar phraghas níos airde i margadh an tomhaltóra.

Cé go bhféadfadh mórbhuntáistí eacnamaíocha, mar atá méadú ar thairiscintí agus tairiscintí níos fearr, teacht as an tsiopadóireacht trasteorann, déanann formhór tomhaltóirí na hEorpa fós a gcuid siopadóireachta ina dtír féin. Ceann de na príomhchúiseanna leis sin gur minic nach mbíonn a fhios ag tomhaltóirí, i ngeall ar na ndifríochtaí idir dlíthe náisiúnta, cé na cearta atá acu nuair a dhéanann siad siopadóireacht trasteorann. Mar shampla, ceann de na húdair scime is mó atá ag tomhaltóirí is ea fios a bheith acu cé na leigheasanna atá ann má cheannaíonn siad i mBallstát eile táirge nach bhfuil ag teacht leis an gconradh faoinar ceannaigh siad é. Cuireann sé sin drogall ar go leor tomhaltóirí táirgí a cheannach lasmuigh dá dtír féin. Tá tomhaltóirí ag ligean tharastu deiseanna sa mhargadh inmheánach óir is minic a bhíonn tairiscintí níos fearr ó thaobh cáilíochta agus praghsanna i mBallstáit eile.

A bhuí le ríomhthráchtáil is fusa tairiscintí a chuardach, agus praghsanna agus coinníollacha eile a chur i gcomparáid is cuma cá háit a bhfuil an trádálaí lonnaithe. Ach is minic a éiríonn sé do thomhaltóirí, ar ordú a chur isteach dóibh chuig gnólacht i mBallstát eile, go ndiúltaítear aon ní a dhíol leo ar bhonn prionsabail ghnó; is iondúil gur difríochtaí idir dlíthe conarthaí faoi deara sin.

Is éard is aidhm fhoriomlán don togra feabhas a chur ar bhunú agus ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh trí bhíthin spreagadh a thabhairt don trádáil trasteorann a dhéanann gnólachtaí agus don cheannach trasteorann a dhéanann custaiméirí. Is féidir an aidhm sin a bhaint amach ach tacar rialacha aonfhoirmeacha neamhspleácha maidir le dlí na gconarthaí a thabhairt ar aird, lena n‑áirítear forálacha chun custaiméirí a chosaint, i.e. an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach, rud a mheasfar a bheith mar dhara córas de dhlí conarthaí laistigh de dhlí náisiúnta gach Ballstáit.

Ba cheart go mbeadh trádálaithe in ann an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a chur i bhfeidhm san uile chineál gnó trasteorann a dhéanann siad laistigh den Aontas Eorpach seachas bheith ag déanamh oiriúnuithe i ndáil le dlíthe conarthaí náisiúnta éagsúla, má thoilíonn an páirtí eile sa chonradh leis sin. Ba cheart go gclúdódh an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach saolré iomlán an chonartha, ag cuimsiú fhormhór na réimsí a bhíonn ábhartha agus conarthaí trasteorann á dtabhairt i gcrích. Dá thoradh sin, i dtaca le heolas ar dhlí náisiúnta Ballstát eile, ní bheadh ag teastáil ó thrádálaithe ach roinnt gnéithe de nach bhfuil cumhdaithe ag an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach agus ar lú i bhfad a dtábhacht. I gcás idirbheart idir gnólachtaí agus tomhaltóirí níor ghá na forálacha sainordaitheacha maidir le cosaint tomhaltóirí i ndlí náisiúnta an tomhaltóra a shainaithint, de bhrí go mbeadh sa Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach rialacha lán‑chomhchuibhithe maidir le cosaint tomhaltóirí a chuirfeadh ardchaighdeán cosanta ar fáil ar fud an Aontais Eorpaigh. I gcás idirbheart trasteorann idir trádálaithe, b'fhusa an chaibidlíocht a dhéanamh ar an dlí is infheidhme ós rud é go bhféadfadh na páirtithe conarthacha comhaontú úsáid a bhaint as an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach, rud a mbeadh fáil ag an dá pháirtí air, chun an conradh eatarthu a rialú.

Mar thoradh díreach air sin, d'fhéadfadh trádálaithe na costais bhreise idirbheart a sheachaint a thagann as dlíthe conarthaí, agus d'fhéadfaidís a gcuid gnó a dhéanamh i gcomhthéacs ina mbeadh an dlí maidir le trádáil trasteorann níos simplí, a bhuí sin le tacar amháin rialacha a bheith i bhfeidhm ar fud an Aontais Eorpaigh. D'fhágfadh sé sin go bhféadfadh trádálaithe leas níos mó a bhaint as an margadh inmheánach trí bhíthin a gcuid gnó a leathnú amach thar theorainneacha, agus ar an dóigh sin mhéadófaí ar iomaíocht sa mhargadh inmheánach. Bheadh tomhaltóirí thuas leis toisc go mbeadh teacht níos fusa acu ar thairiscintí ó gach tír san Aontas Eorpach ar phraghsanna níos ísle agus toisc gurb annaimhe a dhiúltófaí earraí a dhíol leo. Ina cheann sin bheadh tuiscint níos glaine ag tomhaltóirí ar a gcearta maidir le siopadóireacht trasteorann ós rud é go mbeadh tacar amháin rialacha sainordaitheacha ann a chuirfeadh ardleibhéal cosanta ar fáil dóibh.

Comhthéacs ginearálta

Le teachtaireacht a d'eisigh an Coimisiún in 2001[5] cuireadh tús le próiseas leathan comhairliúcháin phoiblí chun plé a dhéanamh ar an gcreat dlí i réimse dhlí na gconarthaí a bheith ilroinnte agus ar an mbac a chuireann sin le trádáil trasteorann. I mí Iúil 2010 sheol an Coimisiún comhairliúchán poiblí ar fhoilsiú dó an 'Páipéar Uaine ar roghanna beartais chun dul chun cinn a dhéanamh ionsar dhlí Eorpach na gconarthaí le haghaidh tomhaltóirí agus gnólachtaí'[6]. Leagtar amach sa Pháipéar sin na roghanna beartais éagsúla a d'fhéadfaí a úsáid chun an margadh inmheánach a neartú trí bhíthin tosú ar dhlí conarthaí Eorpach a bhunú.

Mar fhreagra ar an bPáipéar Uaine, d'eisigh Parlaimint na hEorpa rún an 8 Meitheamh 2011 inar dhearbhaigh sí go mbeadh sí go mór ar son ionstraim a chuirfeadh feabhas ar bhunú agus ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh agus a bheadh le leas trádálaithe, tomhaltóirí agus chórais dlí na mBallstát.

Aithnítear sa Tuarascáil ón gCoimisiún 'Eoraip 2020'[7] nach mór an costas agus an dua a laghdú a bhíonn ar thrádálaithe agus ar thomhaltóirí agus iad ag tabhairt i gcrích conarthaí le comhpháirtithe agus le Ballstáit eile, trí bhíthin, go háirithe, dul chun cinn a dhéanamh ionsar dhlí Eorpach na gconarthaí roghnach. Sa Chlár Oibre Digiteach don Eoraip[8] pléitear ionstraim roghnach a bheith i ndlí Eorpach na gconarthaí chun ilroinnt dhlí na gconarthaí a chealú agus chun muinín tomhaltóirí sa ríomhthráchtáil a mhéadú.

· Forálacha atá ann cheana i réimse an togra

Tá mórdhifríochtaí idir dlíthe conarthaí na mBallstát. Ar dtús, bhí an tAontas ag rialáil réimse dhlí na gconarthaí le Treoracha um chomhchuibhiú íosta a glacadh i réimse na ndlíthe maidir le cosaint tomhaltóirí. D'fhág na Treoracha um chomhchuibhiú íosta sin gur fhéad na Ballstáit ceanglais shainordaitheacha níos déine ná iad sin dá bhforáiltear san acquis a choinneáil nó a thabhairt isteach. Is é toradh atá air sin go bhfuil cleachtais na mBallstát díréireach fiú amháin sna réimsí sin a ndearnadh comhchuibhiú orthu ar leibhéal an Aontais. Os a choinne sin, sa Treoir um Chearta Tomhaltóirí a glacadh le déanaí, tá lán‑chomhchuibhiú déanta ar an bhfaisnéis réamhchonarthach atá le tabhairt do chustaiméirí, ar an gceart chun tarraingt siar atá ag tomhaltóirí i gcianchonarthaí agus i gconarthaí seacháitribh agus ar ghnéithe áirithe de sheachadadh earraí agus ar riosca a chur ar aghaidh.

Maidir leis an gcaidreamh idir trádálaithe, tá an tAontas tar éis íosrátaí úis a bhunú chun an comhrac in aghaidh íocaíochtaí déanacha a rialáil. Ar an leibhéal idirnáisiúnta, bíonn feidhm ag Coinbhinsiún Vín ar Dhíolacháin Idirnáisiúnta Earraí (Coinbhinsiún Vín) nuair nach dtograíonn na páirtithe dlí eile a chur i bhfeidhm. Rialaíonn Coinbhinsiún Vín ar Dhíolacháin Idirnáisiúnta Earraí gnéithe áirithe de chonarthaí díolacháin earraí ach tá ceisteanna tábhachtacha lasmuigh dá raon feidhme, amhail fabhtanna comhthola, téarmaí éagóracha conartha, agus rúradh. Tá srianta eile ar a infheidhmeacht ar siocair nár shínigh na Ballstáit go léir é[9] agus nach bhfuil aon mheicníocht ann a d'fhéadfadh a áirithiú nach mbeadh ach aon léirmhíniú amháin air.

Tá roinnt gníomhartha reachtacha de chuid an Aontais atá ábhartha don chaidreamh idir gnólachtaí agus tomhaltóirí agus don chaidreamh idir gnólachtaí araon. Tá rialacha sa Treoir maidir le Ríomhthráchtáil[10] a bhaineann le bailíocht conarthaí arna dtabhairt i gcrích go leictreonach agus maidir le ceanglais réamhchonarthacha.

I réimse an dlí idirnáisiúnta phríobháidigh, tá ionstraimí maidir le roghnú dlí glactha ag an Aontas, go háirithe Rialachán (CE) Uimh. 593/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Meitheamh 2008 maidir leis an dlí is infheidhme maidir le hoibleagáidí conarthacha (Róimh I)[11], agus, i dtaca le dualgais faisnéise réamhchonarthacha, Rialachán (AE) Uimh. 864/2007 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Iúil 2007 maidir leis an dlí is infheidhme maidir le hoibleagáidí neamhchonarthacha (Róimh II)[12]. Leagtar amach sa chéad cheann acu sin na rialacha maidir leis an dlí is infheidhme i réimse na n‑oibleagáidí conarthacha a chinneadh, agus leagtar amach sa dara ceann na rialacha maidir leis an dlí is infheidhme i réimse na n‑oibleagáidí neamhchonarthacha a chinneadh, lena n‑áirítear iad sin a thagann as ráitis réamhchonarthacha.

Leanfaidh d'fheidhm a bheith ag Rialachán Róimh I agus ag Róimh II agus ní dhéanfaidh an togra aon difear dóibh, ach beidh sé riachtanach i gcónaí an dlí is infheidhme maidir le conarthaí trasteorann a chinneadh. Déanfar sin de réir ghnáthfheidhmiú Rialachán Róimh I. Féadfaidh na páirtithe féin é sin a dhéanamh (Airteagal 3 de Rialachán Róimh I) agus, mura ndéanann siad é, déanfar é ar bhonn na rialacha réamhshocraithe in Airteagal 4 de Rialachán Róimh I. A fhad a bhaineann le conarthaí le tomhaltóirí, faoi choinníollacha Airteagal 6(1) de Rialachán Róimh I, mura bhfuil an dlí is infheidhme roghnaithe ag na páirtithe, is éard a bheidh sa dlí sin dlí gnátháit chónaithe an tomhaltóra.

Beidh an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach ar an dara córas de dhlí na gconarthaí laistigh de dhlí náisiúnta gach Ballstáit. I gcás ina gcomhaontaíonn na páirtithe an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a úsáid, is ag rialacha an dlí sin, agus acu sin amháin, a bheidh feidhm i dtaca le ceisteanna a thagann faoina raon feidhme. I gcás ina dtagann ceist faoi raon feidhme an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh, ní fhéadfaidh feidhm a bheith ag aon rialacha náisiúnta eile. Is éard atá i gcomhaontú an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpach a úsáid, rogha a dhéanamh idir dhá thacar dlíthe díolacháin laistigh d'aon dlí náisiúnta amháin; ní hionann é, dá bhrí sin, agus roghnú an dlí is infheidhme de réir bhrí rialacha an dlí idirnáisiúnta phríobháidigh, agus ní ceart é a thógáil in ábhraíocht sin.

Ós rud é nach gcumhdóidh an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach gach gné de chonradh (e.g. neamhdhleathacht conarthaí, ionadaíocht) leanfaidh na rialacha atá ann cheana de dhlí sibhialta an Bhallstáit is infheidhme maidir leis an gconradh, leanfaidh siad de bheith ag rialú na gceisteanna iarmharacha sin.

Faoi ghnáthfheidhmiú Rialachán Róimh I, áfach, tá srianta ar roghnú an dlí i gcás idirbheart idir gnólachtaí agus tomhaltóirí. Má roghnaíonn na páirtithe in idirbheart idir gnólachtaí agus tomhaltóirí dlí Ballstáit nach dlí Bhallstát an tomhaltóra é, faoi choinníollacha Airteagal 6(1) de Rialachán Róimh I, ní fhéadfaidh an rogha sin baint den chustaiméir an chosaint atá aige faoi fhorálacha sainordaitheacha an dlí maidir lena gnáthchónaí (Airteagal 6(2) de Rialachán Róimh I). Ní bheidh aon tábhacht phraiticiúil ag an bhforáil dheireanach sin má roghnaíonn na páirtithe an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach laistigh de dlí náisiúnta is infheidhme. Is é is cúis leis sin gurb ionann forálacha Dhlí Coiteann Díolacháin Eorpach dhlí na tíre arna roghnú agus forálacha Dhlí Coiteann Díolacháin Eorpach thír an tomhaltóra. Dá bhrí sin, níl leibhéal na ndlíthe sainordaitheacha maidir le cosaint tomhaltóirí i dtír an tomhaltóra níos airde agus ní bhaintear den tomhaltóirí an chosaint atá aige faoi dhlí a ghnátháit chónaithe.

· Comhsheasmhacht le beartais agus le cuspóirí eile an Aontais

Tá an togra comhsheasmhach leis an gcuspóir ardleibhéal cosanta do thomhaltóirí a bhaint amach, ós rud é go bhfuil rialacha sainordaitheacha maidir le cosaint tomhaltóirí ann nach féidir leis na páirtithe maolú uathu chun aimhleasa an tomhaltóra. Ina theannta sin, tá leibhéal cosanta na bhforálacha sainordaitheacha cothrom leis an leibhéal atá san acquis reatha, nó níos airde ná é.

Tá an togra comhsheasmhach freisin le beartas an Aontais cuidiú le fiontair bheaga agus mheánmhéide leas níos mó a bhaint as an margadh inmheánach. Is féidir an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a roghnú i gcás conarthaí idir trádálaithe nuair is fiontar beag nó meánmhéide ar a laghad ceann amháin acu, de réir Mholadh 2003/361[13] maidir le micreafhiontair, fiontar bheaga agus fiontair mheánmhéide a shainiú, ag cur san áireamh forbairtí a dhéanfar sa todhchaí.

Ar deireadh, tá an togra comhsheasmhach le beartas trádála an Aontais sa mhéid is nach ndéanann sé idirdhealú in aghaidh páirtithe ó thríú tíortha a d'fhéadfadh togradh an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a chur i bhfeidhm ar chuntar go bhfuil páirtí amháin sa chonradh bunaithe i mBallstát.

Tá an togra seo gan dochar do thionscnaimh de chuid an Choimisiúin amach anseo a bhaineann le sáruithe ar an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, mar shampla tionscnaimh a bhaineann leis na rialacha iomaíochta.

2. TORTHAÍ AN CHOMHAIRLIÚCHÁIN LE PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS MEASÚNUITHE TIONCHAIR

· Comhairliúchán leis na páirtithe leasmhara

Le foilsiú an Pháipéir Uaine, sheol an Coimisiún comhairliúchán fairsing poiblí a dúnadh an 31 Eanáir 2011. Mar fhreagra ar an bPáipéar Uaine, fuair an Coimisiún 320 freagra ó gach catagóir geallsealbhóirí ó gach cearn den Aontas. Dar le go leor freagróirí go raibh dealramh le Rogha 1 (foilsiú thorthaí an Ghrúpa Saineolaithe) agus le Rogha 2 ('bosca uirlisí' do reachtóir an Aontais). Thacaigh roinnt Ballstát agus roinnt geallsealbhóirí eile le Rogha 4 (ionstraim roghnach de dhlí Eorpach na gconarthaí), ina haonar nó i dteannta an 'bosca uirlisí'. ar chuntar go gcomhlíonfadh sé coinníollacha áirithe, e.g. ardleibhéal cosanta do thomhaltóirí, soiléire, agus na forálacha a bheith furasta le húsáid. Ar cheann de na príomhchúiseanna imní a bhí i bhfreagraí na ngeallsealbhóirí ar an bPáipéar Uaine bhí an easpa soiléire i leith an méid a d'fhéadfadh a bheith in ionstraim de dhlí Eorpach na gconarthaí. Thug an Coimisiún aghaidh ar an gcúis imní sin trí chaoi a thabhairt do na geallsealbhóirí a dtuairimí a thabhairt uathu maidir leis an staidéar féidearthachta a rinne an Grúpa Saineolaithe ar Dhlí Eorpach na gConarthaí.

Tugadh fabhair le fios sna freagraí ar an bPáipéar Uaine maidir le raon feidhme ábhartha na hionstraime. De thoradh air sin, tá béim sa togra ar chonarthaí maidir le hearraí a dhíol.

Le Cinneadh an 26 Aibreán 2010[14], bhunaigh an Coimisiún an Grúpa Saineolaithe ar dhlí Eorpach na gconarthaí. Cuireadh de chúram ar an ngrúpa sin staidéar féidearthachta a ullmhú maidir le dlí Eorpach na gconarthaí a chumhdódh na príomhghnéithe a thiocfadh anuas in idirbhearta trasteorann.

Rinneadh grúpa príomh‑gheallshealbhóirí (gnólachtaí agus comhlachais tomhaltóirí, ionadaithe don earnáil baincéireachta, don earnáil árachais, agus do dhlíodóirí agus nótairí) a bhunú i Meán Fómhair 2010 chun eolas praiticiúil a thabhairt don Ghrúpa Saineolaithe i dtaca le rialacha an staidéir féidearthachta. Foilsíodh an staidéar féideartha an 3 Bealtaine 2011 agus osclaíodh comhairliúchán neamhfhoirmiúil go dtí an 1 Iúil 2011.

· An Measúnú Tionchair

Rinneadh anailís sa mheasúnú tionchair ar na seacht rogha atá leagtha amach sa Pháipéar Uaine; tá an tuairisc iomlán agus an anailís ar na roghanna sin sa tuarascáil ar an measúnú tionchair.

Seo iad na roghanna sin: an cás bunlíne (gan athrú beartais), 'bosca uirlisí' a bheith ag an reachtóir, Moladh maidir le Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach, Rialachán ag bunú Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach roghnach, Treoir (lán‑chomhchuibhiú nó comhchuibhiú íosta) maidir le Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach, Rialachán ag bunú dhlí Eorpach na gConarthaí agus Rialachán ag bunú Cóid Shibhialta Eorpaigh.

Tar éis anailís chomparáideach a dhéanamh ar an tionchar a bheadh ag na roghanna sin, thángthas ar an tuairim i dtuarascáil an mheasúnaithe iarmharta go ndéanfadh Treoir um Lán‑chomhchuibhiú agus Rialachán ag bunú córas aonfhoirmeach sainordaitheach de dhlí conarthaí na spriocanna beartais a bhaint amach. Laghdódh an dá rogha dheireanacha sin go mór na costais idirbheart a sheasann trádálaithe agus laghdóidís an chastacht dlí dóibh siúd a bhíonn i mbun trádála trasteorann, ach mar sin féin chuirfidís ualach mór ar thrádálaithe ós rud é go mbeadh orthu siúd nach ndéanann ach trádáil intíre oiriúnaithe a dhéanamh do chreat dlí nua. Na costais a bheadh ar dhul i dtaithí ar chóras nua sainordaitheach dá leithéid, bheidís an‑mhór i gcomparáid leis an gcostas ar chóras aonfhoirmeach roghnach de dhlí na gconarthaí, de bhrí go mbeadh tionchar acu ar gach trádálaí. Ní thiocfadh as córas aonfhoirmeach roghnach de dhlí na gconarthaí ach costais aonuaire a bheadh ar thrádálaithe a thogródh é a úsáid don trádáil trasteorann. Measadh, dá bhrí sin, go raibh córas aonfhoirmeach roghnach de dhlí na gconarthaí ar an rogha ab oiriúnaí ós rud é go laghdódh sé na costais idirbheart ar thrádálaithe a onnmhairíonn chuig roinnt Ballstát agus ós rud é go dtabharfadh sé rogha níos leithne táirgí ar phraghas níos ísle do thomhaltóirí. San am céanna, mhéadódh sé an leibhéal cosanta a bheadh ag custaiméirí a dhéanann a gcuid siopadóireachta i dtíortha eile agus chothódh sé muinín iontu ó tharla go mbeadh na cearta céanna acu ar fud an Aontais.

3. EILIMINTÍ DLÍ AN TOGRA

· Achoimre ar an ngníomhaíocht atá beartaithe

Déantar foráil sa togra maidir le bunú Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach. Seachas leasuithe a dhéanamh ar dhlí náisiúnta conarthaí na mBallstát, déantar dlíthe conarthaí na mBallstát a chomhchuibhiú leis an Rialachán seo trí chóras eile de dhlí na gconarthaí a bhunú laistigh de dhlí náisiúnta gach Ballstáit i dtaca le conarthaí atá laistigh dá raon feidhme, ar córas é a bheidh ann le cois na rialacha náisiúnta maidir le dlí na gconarthaí. Beidh feidhm ag an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach maidir le conradh trasteorann ar bhonn deonach, faoi chomhaontú sainráite na bpáirtithe.

· Bunús dlí

Tá an togra seo bunaithe ar Airteagal 114 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh.

Déantar foráil sa togra maidir le tacar aonfhoirmeach amháin de rialacha lán‑chomhchuibhithe maidir le dlí na gconarthaí, lena n‑áirítear rialacha maidir le cosaint tomhaltóirí i bhfoirm Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh a mheasfar a bheith mar dhara córas de dhlí na gconarthaí laistigh de dhlí náisiúnta gach Ballstáit, córas a bheidh ar fáil d'idirbhearta trasteorann arna chomhaontú sin go bailí ag na páirtithe. Ní hionann an comhaontú sin agus roghnú an dlí is infheidhme de réir bhrí rialacha an dlí idirnáisiúnta phríobháidigh, agus ní ceart é a thógáil in ábhraíocht sin. Ina ionad sin, déantar an rogha de réir dlí idirnáisiúnta is infheidhme de réir rialacha an dlí idirnáisiúnta phríobháidigh.

Tá d'aidhm ag an réiteach sin bunú agus feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh. Chuirfeadh sé deireadh le bacainní atá le feidhmiú na saoirsí bunúsacha, bacainní a thagann as difríochtaí idir dlíthe náisiúnta, go háirithe na costais bhreise idirbheart agus an chastacht dlí a mheastar a bheith ag trádálaithe agus iad ag tabhairt i gcrích idirbhearta trasteorann agus an easpa muiníne atá ag tomhaltóirí agus iad ag ceannach ó thír eile de chuid an AE, nithe a bhfuil tionchar díreach acu ar bhunú agus feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh agus a chuireann srian leis an iomaíocht.

I gcomhréir le hAirteagal 114(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ráthódh Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach ardleibhéal cosanta do thomhaltóirí trí thacar rialacha sainordaitheacha dá chuid féin a leagan síos a choinneodh gan athrú an leibhéal cosanta atá ag tomhaltóirí faoi na dlíthe maidir le tomhaltóirí atá san AE faoi láthair nó a chuirfeadh feabhas air.

· Prionsabal na coimhdeachta

Comhlíonann an togra prionsabal na coimhdeachta arna leagan amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach.

Tá gné shoiléir trasteorann ag cuspóir an togra – i.e. ceartfheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh a éascú trí thacar aonfhoirmeach roghnach rialacha maidir le dlí na gconarthaí a chur ar fáil – agus ní féidir leis na Ballstáit an ghné sin a bhaint amach faoina gcóras náisiúnta.

A fhad a leanfaidh difríochtaí idir na dlíthe náisiúnta de bheith ina siocair le mórchostais bhreise idirbheart i gcás idirbheart trasteorann, ní fhéadfar an margadh inmheánach a chur i gcrích trína ndéanamh níos fusa do thrádálaithe trádáil trasteorann a dhéanamh agus trína ndéanamh níos fusa do thomhaltóirí ceannach trasteorann a dhéanamh.

Fiú amháin má dhéanann na Ballstáit bearta neamh‑chomhordaithe ar leibhéal náisiúnta ní fhéadfaidh siad deireadh a chur leis na costais bhreise idirbheart ná leis an gcastacht dlí a thagann as na difríochtaí sna rialacha náisiúnta maidir le conarthaí agus a bhíonn ag cur ar thrádálaithe agus iad i mbun trádála trasteorann san AE. Beidh rogha srianta agus rochtain theoranta ag tomhaltóirí i gcónaí ar tháirgí as Ballstáit eile. Ina theannta sin tá siad gan an mhuinín a bheadh acu dá mbeadh fios a gceart acu.

Dá bhrí sin, is fearr is féidir cuspóir an togra a bhaint amach le gníomhaíocht ar leibhéal an Aontais, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta. Is don Aontas is fusa dul i ngleic leis na fadhbanna a bhaineann le hilroinnt dlí, trí bhíthin birt arna dhéanamh i réimse dhlí na gconarthaí a chóineasódh na rialacha is infheidhme maidir le hidirbhearta trasteorann. Ina cheann sin, de réir mar a athraíonn treochtaí an mhargaidh agus a spreagtar na Ballstáit chun gníomh aonair, mar shampla rialáil a dhéanamh ar mhargadh borrúil an ábhair dhigitigh, is dóchúil go méadóidh ar éagsúlachtaí rialála agus go rachaidh costais idirbheart agus na bearnaí i gcosaint tomhaltóirí i méadaíocht.

· Prionsabal na comhréireachta

Comhlíonann an togra prionsabal na comhréireachta arna leagan amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach.

Ní bhaineann raon feidhme an togra ach le ceisteanna atá ina bhfadhbanna tromchúiseacha in idirbhearta trasteorann, agus ní bhaineann sé do cheisteanna is fearr a fhágáil faoi na dlíthe náisiúnta. Maidir lena raon feidhme ábhartha, tá forálacha sa togra a bhaineann le cearta agus oibleagáidí na bpáirtithe le linn shaolré an chonartha, ach ní bhaineann sé do nithe eile amhail na rialacha maidir le hionadaíocht dhlíthiúil nach dócha a bheith ina gcnámh spairne dlithiúil. Maidir lena raon feidhme críochach, cuimsíonn an togra cásanna trasteorann ina dtagann fadhb na gcostas breise idirbheart agus fadhb na castachta dlí chun cinn. Ar deireadh, ní théann raon feidhme pearsanta an togra thar idirbhearta ina dtagann fadhbanna chun cinn go minic atá bainteach leis an margadh inmheánach, i.e. caidreamh idir gnólachtaí inar fiontar beag nó meánmhéide ar a laghad ceann amháin de na páirtithe, agus caidreamh idir gnólachtaí agus tomhaltóirí. Ní áirítear conarthaí arna dtabhairt i gcrích idir daoine príobháideacha agus trádálaithe nach fiontar beag nó meánmhéide aon cheann acu, ós rud é nach léir aon ghá a bheith le gníomhaíocht sna cineálacha sin conarthaí trasteorann. Fágann an Rialachán dhá rogha ag na Ballstáit: cinneadh a dhéanamh an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a chur ar fáil do pháirtithe lena úsáid i gcomhthéacs atá go hiomlán náisiúnta agus i dtaca le conarthaí arna dtabhairt i gcrích idir trádálaithe nach fiontar beag nó meánmhéide ceachtar den dá pháirtí.

Gníomhaíocht chomhréireach atá sa togra, i gcomórtas le roghanna eile a ndearnadh anailís orthu, toisc gur dlí roghnach deonach an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach. Ciallaíonn sé sin go bhfuil a chur i bhfeidhm ag brath ar chomhaontú na bpáirtithe ar chonradh nuair atá siad ar aon fhocal go mbeadh sé fónta é aon conradh sin úsáid in idirbheart trasteorann. Ó tharla gurb é atá sa Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach tacar roghnach rialacha nach bhfuil feidhm leis ach i gcásanna trasteorann, is féidir leis bacainní le trádáil trasteorann a laghdú gan cur isteach ar chórais dlí agus ar thradisiúin atá seanbhunaithe. Beidh an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach ina chóras roghnach le cois na rialacha atá ann cheana féin maidir le dlí na gconarthaí – ní ghlacfaidh sé a n‑áit. Dá bhrí sin, ní rachaidh an beart reachtach thar a bhfuil gá leis chun deiseanna breise a chruthú do thrádálaithe sa mhargadh aonair.

· Roghnú na n‑ionstraimí

Is é ionstraim atá roghnaithe don tionscnamh seo Rialachán maidir le Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach atá roghnach.

Ionstraimí neamhcheangailteacha amhail 'bosca uirlisí' do reachtóir an AE, nó Moladh a bheadh dírithe ar na Ballstáit, ní bhainfidís amach an cuspóir arb é atá ann feabhas a chur ar bhunú agus ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh. Aon Treoir nó Rialachán lena gcuirfí dlí Eorpach na gconarthaí neamhroghnach in ionad na ndlíthe náisiúnta, rachaidís thar a bhfuil gá leis ós rud é go gcuirfidís ar thrádálaithe intíre nach mian leo nithe a dhíol i dtíortha eile costais a sheasamh nach gcuirfeadh laghduithe costais ar ceal, ós rud é nach ann do na laghduithe sin ach i gcás idirbheart trasteorann. Ina cheann sin, Treoir ag bunú íoschaighdeán maidir le dlí Eorpach na gconarthaí neamhroghnach, ní bheadh sé oiriúnach ó tharla nach mbainfeadh sé amach an leibhéal is gá deimhneachta dlíthiúla agus an leibhéal is gá aonfhoirmeachta chun costais idirbheart a laghdú.

4. IMPLEACHT BHUISÉADACH

Nuair a ghlacfar an togra, bunóidh an Coimisiún bunachar sonraí ina bhféadfar faisnéis a mhalartú maidir le breitheanna deiridh ina dtagraítear don Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach nó d'aon fhoráil eile den Rialachán, agus maidir le breitheanna ábhartha ó Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh freisin. Is dóchúil go méadóidh costais an bhunachair shonraí sin de réir mar a chuirtear níos mó breitheanna deiridh ar fáil. San am céanna, eagróidh an Coimisiún seisiúin oiliúna do chleachtóirí dlí a úsáideann an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach[15]. Is dócha go laghdófar ar na costais sin le himeacht aimsire de réir mar a scaipfear eolas ar fheidhmiú an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh.

5. FAISNÉIS BHREISE

· Simpliú

Tá de bhua ag an moladh dara córas de dhlí na gconarthaí a bheith ann go ligeann sé do na páirtithe aon tacar amháin de rialacha maidir le dlí na gconarthaí a úsáid ar fud an AE, gan áit na ndlíthe náisiúnta conarthaí a ghlacadh. D'fhéadfadh an tacar seo de rialacha aonfhoirmeacha a bheith ina réiteach ag páirtithe ar na mórfhadhbanna a thagann chun cinn ó thaobh dhlí na gconarthaí nuair atá gnó trasteorann á dhéanamh. D'fhágfadh sé nach mbeadh ar thrádálaithe dlíthe éagsúla náisiúnta a scrúdú. D'fhonn cuidiú le tomhaltóirí a gcearta faoin Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a thuiscint, chuirfí fógra caighdeánach faisnéise ar fáil dóibh a chuirfeadh ar an eolas iad maidir leis na cearta sin.

Ar deireadh, d'fhéadfadh an togra comhsheasmhacht a áirithiú i reachtaíocht an AE i réimsí eile beartais ina mbeidh dlí na gconarthaí ábhartha.

· Clásal athbhreithnithe

Déantar foráil sa togra maidir le hathbhreithniú ar chur i bhfeidhm an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh nó cur i bhfeidhm aon fhorála eile den Rialachán cúig bliana tar éis a dháta cur i bhfeidhm, ag cur san áireamh, go háirithe, inter alia, an gá an raon feidhme a leathnú a thuilleadh ó thaobh conarthaí idir gnólachtaí, forbairtí sa mhargadh agus forbairtí teicneolaíochtaí a bhaineann le hábhar digiteach, agus forbairtí in acquis an Aontais. Chun na críche sin, déanfaidh an Coimisiún tuarascáil a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle agus Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, agus beidh ag gabháil léi, más gá, moltaí i dtaca leis an Rialachán a leasú.

· An Limistéar Eorpach Eacnamaíoch (LEE)

Ábhar a bhaineann leis an LEE atá sa Rialachán atá beartaithe agus ba cheart, dá bhrí sin, an LEE a chuimsiú ann.

· An togra a mhíniú

Tá trí phríomhchuid sa togra: Rialachán, Iarscríbhinn I a ghabhann leis an Rialachán, ina bhfuil na rialacha maidir le dlí na gconarthaí (an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach) agus Iarscríbhinn II ina bhfuil an fógra caighdeánach faisnéise.

A. An Rialachán

In Airteagal 1 leagtar amach cuspóir agus ábhar an Rialacháin.

In Airteagal 2 tá liosta sainmhínithe ar théarmaí atá in úsáid sa Rialachán. Cé gurb ann do sainmhínithe áirithe san acquis ábhartha cheana, tá coincheapa eile ann atá sainmhínithe anseo den chéad uair.

In Airteagal 3 mínítear cineál roghnach na rialacha maidir le dlí na gconarthaí i leith conarthaí trasteorann i gcás díol earraí, soláthair ábhair dhigitigh agus soláthair seirbhísí gaolmhara.

In Airteagal 4 leagtar amach raon feidhme críochach an Rialacháin, atá teoranta do chonarthaí trasteorann.

In Airteagal 5 tugtar raon feidhme ábhartha na gconarthaí maidir le díol earraí agus soláthar ábhair dhigitigh agus seirbhísí gaolmhara, e.g. suiteáil agus deisiú.

In Airteagal 6 déantar conarthaí a bhfuil cuspóirí éagsúla acu agus díolacháin suiteála a eisiamh ó raon feidhme an chuir i bhfeidhm.

Tá tuairisc in Airteagal 7 ar raon feidhme pearsanta an chuir i bhfeidhm a chumhdaíonn conarthaí idir gnólachtaí agus tomhaltóirí agus na conarthaí sin idir gnólachtaí inar fiontar beag nó meánmhéide ar a laghad ceann amháin de na páirtithe.

Mínítear in Airteagal 8 go bhfuil comhaontú na bpáirtithe ag teastáil chun an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a roghnú. I gconarthaí idir trádálaí agus tomhaltóir níl roghnú an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpach bailí ach amháin má thugann an tomhaltóir toiliú le ráiteas sainráite atá ar leithligh ón ráiteas lena sonraítear an comhaontú an conradh a thabhairt i gcrích.

In Airteagal 9 tá roinnt ceanglas faisnéise a bhaineann leis an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach i gconarthaí idir trádálaí agus tomhaltóir. Go háirithe, gheobhaidh an tomhaltóir an fógra faisnéise atá in Iarscríbhinn II.

In Airteagal 10 ceanglaítear ar na Ballstáit féachaint chuige go bhfuil smachtbhannaí i bhfeidhm maidir le trádálaithe a bheith ag sárú an dualgas na ceanglais speisialta arna bhunú le hAirteagal 8 agus 9 a chomhlíonadh.

Mínítear in Airteagal 11 gurb é an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach an t‑aon dlí is infheidhme i gcás saincheisteanna a chumhdaíonn rialacha an dlí sin, nuair a roghnaítear go bailí é, agus nach bhfuil feidhm dá bhrí sin ag rialacha eile i dtaca le ceisteanna a thagann faoina raon feidhme.Feidhmíonn roghnú an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh go siarghabhálach chun comhlíonadh agus neamh‑chomhlíonadh dualgas faisnéise réamhchonarthach a chumhdach.

In Airteagal 12 soiléirítear go bhfuil an Rialachán gan dochar do cheanglais faisnéise Threoir 2006/123/CE maidir le seirbhísí sa mhargadh inmheánach[16].

In Airteagal 13 tugtar an chaoi do na Ballstáit reachtaíocht a achtú a chuireann an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach ar fáil do pháirtithe lena úsáid i gcomhthéacs atá go hiomlán náisiúnta agus i gconarthaí idir trádálaithe nach fiontar beag ná meánmhéide ceachtar acu.

In Airteagal 14 ceanglaítear ar na Ballstáit fógra a thabhairt i leith breitheanna deiridh óna gcúirteanna, ar breitheanna iad ina bhfuil léirmhíniú ar fhorálacha an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh nó ar aon fhoráil eile de chuid an Rialacháin. Bunóidh an Coimisiún bunachar sonraí de bhreitheanna den chineál sin.

Tá clásal athbhreithnithe in Airteagal 15.

Foráiltear in Airteagal 16 go dtiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

B. Iarscríbhinn I

Tá téacs an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh in Iarscríbhinn I.

Leagtar amach i gCuid I 'Forálacha Tosaigh' prionsabail ghinearálta dhlí na gconarthaí nach mór do na páirtithe go léir cloí leo, mar shampla meon macánta agus cóirdhéileáil. Áirithíonn prionsabal na saoirse conarthaí gur féidir le páirtithe imeacht ó rialacha an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh ach amháin má tá sé sonraithe go sainráite gur rialacha sainordaithe iad, mar shampla na rialacha maidir le cosaint tomhaltóirí.

I gCuid II 'Conradh ceangailteach a dhéanamh' tá na forálacha maidir le cearta na bpáirtithe faisnéis réamhchonarthach shár-riachtanach a fháil agus na rialacha maidir le conas a thugtar comhaontuithe idir dhá pháirtí i gcrích. Tá sa chuid sin freisin forálacha sonracha a thugann ceart do thomhaltóirí tarraingt siar ó chianchonarthaí agus ó chonarthaí seacháitribh. Ina theannta sin tá forálacha ann maidir le seachaint conarthaí ar thoradh iad ar bhotúin, calaois, bagairtí nó dúshaothrú éagórach.

I gCuid III 'Measúnú a dhéanamh ar a bhfuil sa chonradh' déantar forálacha ginearálta maidir leis an gcaoi nach mór téarmaí conartha a léirmhíniú i gcás amhrais. Tá rialacha ann freisin maidir le hinneachar agus éifeachtaí conarthaí mar aon leis na téarmaí conartha a d'fhéadfadh a bheith éagórach agus, dá bhrí sin, neamhbhailí.

I gCuid IV 'Oibleagáidí agus leigheasanna na bpáirtithe maidir le conradh díola' cíortar go mion na rialacha atá sonrach do chonarthaí díolacháin agus do chonarthaí chun ábhar digiteach a sholáthar, ar conarthaí iad ina bhfuil oibleagáidí an díoltóra agus an cheannaitheora. Tá na rialacha maidir le leigheasanna ar neamh‑chomhlíonadh ceannaitheoirí agus díoltóirí ann freisin.

Baineann Cuid V 'Oibleagáidí agus leigheasanna na bpáirtithe maidir le conradh seirbhíse gaolmhar' le cásanna ina soláthraíonn díoltóir, i ndlúthbhaint le conradh díolacháin earraí nó soláthar ábhair dhigitigh, seirbhísí áirithe amhail suiteáil, deisiú nó cothabháil. Mínítear sa chuid seo cé go díreach na rialacha a bhfuil feidhm leo i gcás den sórt sin, go háirithe cearta agus oibleagáidí na bpáirtithe faoi na conarthaí sin.

I gCuid VI 'Damáistí agus ús' tá rialacha breise coiteanna maidir le damáistí de dheasca caillteanais agus maidir le hús atá le híoc as íocaíocht dhéanach.

I gCuid VII 'Tabhairt ar ais' mínítear na rialacha a bhfuil feidhm leo maidir lena bhfuil le tabhairt ar ais nuair a sheachnaítear nó nuair a fhoirceanntar conradh.

Déanann Cuid VIII 'Rúradh' rialú ar na héifeachtaí atá ag imeacht aimsire ar fheidhmiú ceart faoi chonradh.

Tá i bhFoscríbhinn 1 an treoir shamplach maidir le tarraingt siar nach mór don trádálaí a sholáthar don tomhaltóir sula dtugtar cianchonradh nó conradh seacháitribh i gcrích. Tá an fhoirm shamplach tarraigthe siar i bhFoscríbhinn 2.

C. Iarscríbhinn II

Is éard atá in Iarscríbhinn II an Fógra Caighdeánach Faisnéise maidir leis an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach nach mór don trádálaí a sholáthar don tomhaltóir sula ndéantar comhaontú an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a úsáid.

2011/0284 (COD)

Togra le haghaidh

RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

maidir le Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 114 de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na Parlaimintí náisiúnta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa[17],

Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún[18],

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach,

De bharr an méid seo a leanas:

(1) Tá roinnt mhaith bac ar ghníomhaíocht eacnamaíoch trasteorann ann go fóill a fhágann nach féidir leis an margadh inmheánach sochar iomlán a bhaint as a acmhainn fás agus fostaíocht a chruthú. Ní onmhairíonn ach aon trádálaí amháin as deich gcinn san Aontas faoi láthair earraí laistigh den Aontas agus ní dhéanann formhór na dtrádálaithe sin ach earraí a onnmhairiú go líon beag Ballstát. De na baic go léir ar thrádáil trasteorann, lena n‑áirítear rialacháin chánach, ceanglais riaracháin agus deacrachtaí a bhaineann le seachadadh na n‑earraí, le teanga agus le cultúr, measann trádálaithe gurb é ceann de na bacainní is mó ar idirbhearta idir gnólachtaí agus tomhaltóirí agus ar idirbhearta idir gnólachtaí ná eolas a chur ar fhorálacha dlí eachtraigh conarthaí. Bíonn míbhuntáistí ag baint leis sin do thomhaltóirí freisin toisc nach bhfuil ach teacht teoranta acu ar earraí. Sa dóigh sin cuireann dlíthe éagsúla náisiúnta do chonarthaí isteach ar fheidhmiú saoirsí bunúsacha, amhail an tsaoirse chun earraí agus seirbhísí a sholáthar, agus cuireann sin bac ar fheidhmiú agus ar bhunú leanúnach an mhargaidh inmheánaigh. Cuireann na baic sin srian ar iomaíocht freisin, go háirithe i margaí na mBallstát beag.

(2) Uirlis dhlíthiúil fhíor‑riachtanach atá i gconarthaí ag gach idirbheart eacnamaíoch. Mar sin féin, tá trádáil trasteorann níos casta agus níos costasaí ná trádáil intíre toisc go mbíonn ar thrádálaithe an dlí is infheidhme a shainaithint nó a chaibidliú, forálacha an dlí eachtraigh infheidhme sin a fhiosrú (agus aistriúchán i gceist leis sin go minic), comhairle dlí a fháil chun eolas a chur ar cheanglais an dlí sin agus a gconarthaí a chur in oiriúint do dhlíthe éagsúla náisiúnta. Dá bhrí sin, cuirtear roinnt mhaith trádálaithe atá dírithe ar an onnmhairiú ó thrádáil trasteorann a dhéanamh nó óna n‑oibríochtaí a leathnú amach go níos mó Ballstát mar gheall ar bhaic a bhaineann le dlíthe conarthaí. Tá an éifeacht dhíspreagthach sin ann go háirithe i gcás fiontar beag nó meánmhéide (FBManna) toisc go bhfuil na costais a bhaineann le dul isteach i roinnt margaí eachtracha éagsúla iontach ard do na fiontair sin i gcomparáid lena láimhdeachas. Mar gheall air sin, d'fhéadfadh trádálaithe costais a spáráil dá bhféadfaidís earraí agus seirbhísí a chur ar an margadh ar bhonn dlí aonfhoirmigh conarthaí amháin dá n‑idirbhearta trasteorann ar fad agus, ó thaobh an idirlín de, ar bhonn aon suímh ghréasáin amháin.

(3) Costais idirbheart atá measartha ard agus a bhaineann le dlíthe conarthaí agus baic dhlíthiúla a bhaineann leis na difríochtaí idir rialacha sainordaitheacha náisiúnta maidir le cosaint tomhaltóirí, tá tionchar díreach acu sin ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh maidir le hidirbhearta idir gnólachtaí agus tomhaltóirí. De bhun Airteagal 6 de Rialachán Uimh. 593/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Meitheamh 2008 maidir leis an dlí is infheidhme maidir le hoibleagáidí conarthacha (Rialachán (CE) Uimh. 593/2008)[19], má dhíríonn trádálaí a ghníomhaíochtaí ar thomhaltóirí i mBallstát eile beidh feidhm ag forálacha cosanta tomhaltóirí an Bhallstáit ina bhfuil gnáthchónaí ar an tomhaltóir, ar forálacha iad a bhfuil leibhéal níos airde cosanta ag baint leo agus nach féidir maolú orthu trí chomhaontú faoin dlí sin, fiú amháin má roghnaíonn na páirtithe dlí infheidhme eile. Dá bhrí sin, ní mór do thrádálaithe fáil amach roimh ré má tá cosaint níos airde ag baint le dlí an tomhaltóra agus a áirithiú go bhfuil a gconradh i gcomhréir le ceanglais an dlí sin. Ina theannta sin, maidir le ríomhthráchtáil, tá tuilleadh costas ag baint fosta leis na hathruithe a dhéantar ar shuímh ghréasáin nach mór a bheith i gcomhréir le ceanglais shainordaitheacha dlíthe conarthaí eachtracha do thomhaltóirí. Tá comhfhogasú áirithe déanta i roinnt réimsí i ngeall ar an gcomhchuibhiú atá déanta cheana ar na dlíthe tomhaltais ar leibhéal an Aontais. Tá na difríochtaí idir dlíthe na mBallstát mór go fóill féin áfach; fágann an comhchuibhiú atá déanta go dtí seo réimse leathan roghanna ag na Ballstáit maidir le conas ceanglais reachtaíochta de chuid an Aontais a chomhlíonadh agus maidir leis an leibhéal cosanta do thomhaltóirí is ceart a roghnú.

(4) Tá drochthionchar ar thomhaltóirí freisin ag na baic a bhaineann le dlíthe conarthaí agus a choisceann trádálaithe ar an leas is mó is féidir a bhaint as an margadh inmheánach. Níos lú allmhairí agus níos lú iomaíochta atá mar thoradh ar níos lú trádála trasteorann. D'fhéadfadh tomhaltóirí a bheith thíos le rogha theoranta earraí ag praghsanna níos airde toisc níos lú trádálaithe eachtracha ag tairiscint a dtáirgí agus a seirbhísí dóibh go díreach agus chomh maith leis sin d'fhéadfaidís a bheith thíos leis go hindíreach toisc go gcuirtear srian le trádáil trasteorann idir gnólachtaí ar leibhéal an mhórdhíola. Cé go bhféadfadh buntáistí móra eacnamaíocha a bheith ag baint le siopadóireacht trasteorann ó thaobh níos mó tairiscintí agus tairiscintí níos fearr a bheith ar fáil, tá drogall ar chuid mhór tomhaltóirí freisin siopadóireacht trasteorann a dhéanamh toisc go bhfuil doiléireacht ann maidir lena gcearta. Baineann cuid de phríomhábhair imní na dtomhaltóirí le dlí na gconarthaí, mar shampla bíonn tomhaltóirí buartha nach mbeidh cosaint leordhóthanach acu i gcás táirgí lochtacha a cheannach. De thoradh air sin, is fearr le roinnt mhaith tomhaltóirí siopadóireacht a dhéanamh sa bhaile fiú má fhágann sin nach bhfuil an rogha chéanna acu nó go bhfuil orthu praghsanna níos airde a íoc.

(5) Ina theannta sin, na tomhaltóirí sin ar mhaith leo tairbhe a bhaint as na difríochtaí sna praghsanna idir Ballstáit trí earraí a cheannach ó thrádálaí i mBallstát eile, is minic nach féidir leo toisc go ndiúltaíonn trádálaí na hearraí a dhíol. Cé go bhfuil aimsiú tairiscintí agus comparáid praghsanna agus coinníollacha eile i bhfad níos éasca anois a bhuí leis an ríomhthráchtáil, is cuma cá bhfuil an trádálaí lonnaithe, is minic nach nglacann trádálaithe le hordaithe ó thomhaltóirí thar lear toisc nach ndéanann siad idirbhearta trasteorann.

(6) Mar sin de, is baic iad na difríochtaí idir dlíthe náisiúnta conarthaí nach ligeann do thomhaltóirí agus trádálaithe leasanna a bhaint as an margadh inmheánach. Thiocfadh laghdú ar na baic sin a bhaineann le dlíthe conarthaí dá bhféadfaí conarthaí a bhunú ar shraith aonfhoirmeach rialacha maidir le dlí na gconarthaí, is cuma cá bhfuil na páirtithe lonnaithe. Ba cheart saolré iomlán an chonartha, ag cuimsiú na réimsí is tábhachtaí a bhaineann le tabhairt i gcrích conarthaí trasteorann, a chumhdach faoi shraith aonfhoirmeach rialacha maidir le dlí na gconarthaí. Ba cheart forálacha lán‑chomhchuibhithe chun tomhaltóirí a chosaint a áireamh freisin.

(7) Cuireann na difríochtaí idir dlíthe náisiúnta conarthaí agus an éifeacht atá acu sin ar thrádáil trasteorann srian le hiomaíocht freisin. I gcás nach ndéantar mórán trádála trasteorann, tá níos lú iomaíochta ann agus níos lú spreagtha mar sin ag trádálaithe bheith níos nuálaí agus cáilíocht a dtáirgí a fheabhsú nó praghsanna a laghdú. Go háirithe i gcás na mBallstát beag a bhfuil líon teoranta oibreoirí baile iontu, má chinneann trádálaithe eachtracha gan dul isteach sna margaí sin mar gheall ar chostais agus castacht féadfar srian a chur le hiomaíocht, rud a mbíonn mórthionchar aige ar rogha agus ar leibhéil praghsanna na dtáirgí atá ar fáil. Ina theannta sin, féadfaidh na baic ar thrádáil trasteorann dochar a dhéanamh d'iomaíocht idir FBManna agus cuideachtaí níos mó ná iad. I bhfianaise an mhórthionchair atá ag costais idirbheart ar FBManna i gcomparáid le láimhdeachas, is dóchúla i bhfad nach rachadh FBM isteach i margadh eachtrach seachas iomaitheoir níos mó.

(8) Chun na baic sin a bhaineann le dlíthe conarthaí a shárú, ba cheart deis a bheith ag páirtithe teacht ar chomhaontú gur cheart a gconarthaí a rialú le sraith aonfhoirmeach rialacha maidir le dlí na gconarthaí a bhfuil an bhrí agus an léiriú céanna ag baint leo sna Ballstáit go léir, i.e. Dlí Coiteann Díolacháin. Rogha bhreise ba cheart a bheith sa Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a chuirfí leis na roghanna atá ar fáil do pháirtithe cheana agus ba cheart a bheith in ann é a úsáid nuair a mheasann na páirtithe go léir go n‑éascódh sé trádáil trasteorann agus go laghdódh sé costais idirbheart mar aon le baic eile ar thrádáil trasteorann a bhaineann le dlíthe conarthaí. Níor cheart é a bheith ina bhunús le caidreamh conarthach ach amháin má chinneann na páirtithe ar fad é a úsáid.

(9) Bunaítear Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach leis an Rialachán seo. Seachas leasuithe a dhéanamh ar dhlí náisiúnta conarthaí atá ann cheana, déantar dlíthe conarthaí na mBallstát a chomhchuibhiú leis an Rialachán seo trí chóras eile de dhlí na gconarthaí a bhunú laistigh de dhlí náisiúnta gach Ballstáit maidir le conarthaí laistigh dá raon feidhme. Ba cheart don dara córas sin a bheith comhionann ar fud an Aontais agus a bheith ann taobh leis na rialacha atá ann cheana maidir le dlíthe náisiúnta conarthaí. Ba cheart feidhm a bheith ag an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach maidir le conradh trasteorann ar bhonn deonach agus faoi chomhaontú sainráite na bpáirtithe.

(10) Rogha is ceart a bheith sa chomhaontú an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a úsáid, rogha a dhéanfar a fheidhmiú laistigh de raon feidhme an dlí náisiúnta lena mbaineann agus atá infheidhme de bhun Rialachán (CE) Uimh. 593/2008 nó, maidir le dualgais faisnéise réamhchonarthacha, de bhun Rialachán (CE) Uimh 864/2007 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Iúil 2007 maidir leis an dlí is infheidhme maidir le hoibleagáidí neamhchonarthacha (Rialachán (CE) Uimh. 864/2007)[20], nó de bhun aon rialach eile maidir le coinbhleacht dlí. Dá bhrí sin níor cheart gurbh ionann úsáid an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh agus an dlí is infheidhme a roghnú de réir bhrí rialacha na heasaontachta dlíthe agus níor cheart iad sin a thógáil in ábhraíocht a chéile. Ba cheart freisin go mbeadh úsáid an Dlí gan dochar do na rialacha sin. Dá bhrí sin, ní dhéanfaidh an Rialachán seo difear d'aon cheann de na rialacha atá ann cheana maidir le heasaontacht dlíthe.

(11) Ba cheart sraith iomlán rialacha sainordaitheacha maidir le cosaint tomhaltóirí a bheith sa Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach. I gcomhréir le hAirteagal 114(3) den Chonradh, ba cheart do na rialacha sin ardleibhéal cosanta do thomhaltóirí a ráthú d'fhonn muinín tomhaltóirí sa Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a fheabhsú agus, ar an mbonn sin, tomhaltóirí a spreagadh le conarthaí trasteorann a dhéanamh. Ba cheart do na rialacha a bheith ar chomhchéim leis an leibhéal cosanta atá ag tomhaltóirí faoi dhlíthe tomhaltais an Aontais nó ba cheart an leibhéal cosanta sin a ardú.

(12) Toisc go bhfuil sraith iomlán rialacha sainordaitheacha lán‑chomhchuibhithe maidir le cosaint do thomhaltóirí sa Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach, ní bheidh aon difríochtaí idir dlíthe na mBallstát sa réimse seo má chinneann na páirtithe an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a úsáid. Dá bhrí sin, níl aon tábhacht phraiticiúil ag baint le hAirteagal 6(2) de Rialachán (CE) Uimh. 593/2008, a bhaineann le leibhéil éagsúla cosanta a bheith ag tomhaltóirí sna Ballstáit, maidir leis na saincheisteanna a chumhdaítear faoin Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach.

(13) Ba cheart an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a bheith ar fáil chun conarthaí trasteorann a dhéanamh toisc gur sa chomhthéacs sin atá na difríochtaí idir dlíthe náisiúnta as a dtagann castacht agus costais bhreise agus a chuireann páirtithe ó dhul isteach i gcaidreamh conarthach. Ba cheart a mheas cé acu conradh trasteorann é nó nach ea i bhfianaise áit ghnáthchónaithe na bpáirtithe i gconarthaí idir gnólachtaí. I gconradh idir gnólacht agus tomhaltóir ba cheart an ceanglas trasteorann a chomhlíonadh i gcás ina bhfuil an seoladh a thugann an tomhaltóir, an seoladh chun a seachadtar na hearraí nó an seoladh billeála a thugann an tomhaltóir suite i mBallstát seachas an Stát ina bhfuil gnáthchónaí ar an trádálaí.

(14) Níor cheart úsáid an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh a theorannú d'idirbhearta trasteorann nach bhfuil ach Ballstáit páirteach iontu ach ba cheart a bheith in ann é a úsáid chun trádáil idir Ballstáit agus tríú tíortha a éascú freisin. Maidir le tomhaltóirí ó thríú tíortha, má chomhaontaíonn siad an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a úsáid, rud a fhágann gur ag roghnú dlí eachtrach atá siad, ba cheart an comhaontú sin a chur faoi réir na rialacha is infheidhme maidir le heasaontacht dlíthe.

(15) D'fhéadfadh sé a bheith úsáideach freisin do thrádálaithe a dhéanann idirbhearta intíre agus idirbhearta trasteorann conradh aonfhoirmeach amháin a úsáid dá n‑idirbhearta ar fad. Dá bhrí sin, ba cheart go mbeadh an tsaoirse ag na Ballstáit an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a chur ar fáil do pháirtithe nach ndéanann ach idirbhearta intíre.

(16) Ba cheart an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a bheith ar fáil go háirithe do chonarthaí chun earraí sochorraithe a dhíol, lena n‑áirítear monarú agus táirgeadh na n‑earraí sin, toisc gurb é sin an t‑aon chineál conartha atá tábhachtach ó thaobh na heacnamaíochta de sa mhéid is go bhfuil sé d'acmhainn aige fás a chruthú i dtrádáil trasteorann, sa ríomhthráchtáil go háirithe.

(17) Chun an tábhacht mhéadaitheach a bhaineann leis an ngeilleagar digiteach a thabhairt san áireamh, ba cheart conarthaí chun ábhar digiteach a sholáthar a chumhdach freisin leis an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach. Tá fás as cuimse ag teacht ar aistriú ábhair dhigitigh chun é a stóráil, a phróiseáil nó chun rochtain a fháil air le gur féidir é a úsáid arís is arís eile, amhail ceol a íoslódáil mar shampla. Tá deis iontach ann go dtiocfaidh tuilleadh forbartha ar an réimse seo ach tá roinnt mhaith éagsúlachta dlíthiúla agus doiléireachta ag baint leis go fóill. Ba cheart soláthar ábhair dhigitigh a chumhdach leis an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach, is cuma cé acu a sholáthraítear an t‑ábhar sin ar mheán inláimhsithe nó nach soláthraítear.

(18) Is minic nach soláthraítear ábhar digiteach mar mhalairt ar phraghas a íoc ach soláthraítear é in éineacht le hearraí nó seirbhísí íoctha eile agus bíonn baint aige le comaoin neamhairgeadaíochta amhail rochtain shaor in aisce a thabhairt ar shonraí pearsanta i gcomhthéacs straitéise margaíochta atá bunaithe ar an tuiscint go gceannóidh an tomhaltóir táirgí breise ábhair dhigitigh nó táirgí níos sofaisticiúla tráth níos déanaí. I bhfianaise an tsainstructúir margaidh sin agus ós rud é go bhféadfaidh lochtanna in ábhar digiteach arna sholáthar dochar a dhéanamh do leasanna eacnamaíocha tomhaltóirí, is cuma cad iad na coinníollacha faoina soláthraítear é, níor cheart gur ghá praghas a íoc as an ábhar sonrach digiteach i gceist chun úsáid a bhaint as an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach.

(19) D'fhonn bhreisluach an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh a mhéadú a oiread is féidir é, ba cheart seirbhísí áirithe arna soláthar ag an díoltóir a áireamh sa raon feidhme ábhartha, ar seirbhísí iad a bhaineann go díreach agus go dlúth le hearraí sonracha nó ábhar digiteach sonrach a soláthraíodh ar bhonn an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh agus a bhaineann go minic leis an gconradh céanna nó le conradh gaolmhar a rinneadh an tráth céanna, go háirithe maidir le deisiú, cothabháil nó suiteáil na n‑earraí nó an ábhair dhigitigh.

(20) Aon chonarthaí gaolmhara lena bhfaigheann an ceannaitheoir earraí ó thríú páirtí nó lena soláthraíonn tríú páirtí seirbhís, níor cheart an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach iad a chumhdach. Níorbh iomchuí sin toisc nach mbaineann an tríú páirtí leis an gcomhaontú idir na páirtithe sa chonradh chun na rialacha maidir leis an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a úsáid. Ba cheart conradh gaolmhar le tríú páirtí a rialú leis an dlí náisiúnta lena mbaineann atá infheidhme de bhun Rialachán (CE) Uimh. 593/2008 agus Rialachán (CE) Uimh. 864/2007 nó de bhun aon rialach ábhartha eile maidir le heasaontacht dlíthe.

(21) Chun dul i ngleic leis na fadhbanna atá sa mhargadh inmheánach faoi láthair agus leis na fadhbanna iomaíochta ar bhealach spriocdhírithe agus comhréireach, ba cheart raon feidhme pearsanta an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh a dhíriú ar pháirtithe a bhfuil beaguchtach orthu dul i mbun gnó thar lear toisc go bhfuil dlíthe náisiúnta conartha éagsúil lena chéile, rud a mbíonn drochthionchar suntasach aige ar thrádáil trasteorann. Ba cheart mar sin gach idirbheart idir gnólacht agus tomhaltóir agus gach conradh idir trádálaithe a chumhdach faoin dlí nuair is FBM ar a laghad ceann amháin de na páirtithe de réir Mholadh 2003/361 ón gCoimisiún an 6 Bealtaine 2003 maidir le micreafhiontair, fiontair bheaga agus fiontair mheánmhéide a shainiú[21]. Ba cheart, áfach, go mbeadh sin gan dochar don fhéidearthacht atá ag Ballstáit reachtaíocht a achtú a chuirfeadh an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach ar fáil do chonarthaí idir trádálaithe nuair nach FBM ceachtar acu. I ngach cás, in idirbhearta idir gnólachtaí tá saoirse iomlán chonarthach ag trádálaithe agus moltar dóibh an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a úsáid agus iad ag dréachtú a dtéarmaí conartha.

(22) Tá comhaontú ina leith ó na páirtithe sa chonradh fíor‑riachtanach chun an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a chur i bhfeidhm. Ba cheart go mbeadh an comhaontú sin faoi réir ceanglas dian i gcás idirbheart idir gnólachtaí agus tomhaltóirí. Ós rud é gur gnách gurb é an trádálaí a mholann úsáid an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh, ní mór do thomhaltóirí a bheith lán ar an eolas go bhfuil siad ag comhaontú rialacha a úsáid nach ionann iad agus na rialacha atá ann cheana a bhaineann lena ndlí náisiúnta. Dá bhrí sin, níor cheart glacadh le toiliú ón tomhaltóir maidir le húsáid an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh ach amháin má thugann sé é mar ráiteas sainráite atá ar leithligh ón ráiteas lena sonraítear an comhaontú chun an conradh a thabhairt i gcrích. Níor cheart a bheith in ann mar sin úsáid an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh a thairiscint mar théarma sa chonradh atá le tabhairt i gcrích, go háirithe mar ghné de théarmaí caighdeánacha ná de choinníollacha caighdeánacha an trádálaí. Ba cheart don trádálaí daingniú maidir leis an gcomhaontú an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a úsáid a thabhairt don tomhaltóir ar mheán buanfasach.

(23) Rogha chomhfhiosach is ceart a bheith i dtoiliú ón tomhaltóir an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a úsáid ach ba cheart don rogha sin a bheith eolasach chomh maith. Ní amháin gur cheart don trádálaí aird an tomhaltóra a tharraingt ar úsáid an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh atá beartaithe ach ba cheart dó eolas a sholáthar freisin maidir leis an gcineál dlí atá ann agus maidir lena ghnéithe suntasacha. Chun an tasc sin a éascú do thrádálaithe, sa dóigh is go seachnófaí aon ualach neamhriachtanach riaracháin, agus chun comhsheasmhacht a áirithiú i leibhéal agus i gcáilíocht na faisnéise a thugtar do thomhaltóirí, ba cheart do thrádálaithe an fógra caighdeánach faisnéise dá bhforáiltear sa Rialachán seo agus atá ar fáil mar sin i dteangacha oifigiúla an Aontais a thabhairt do thomhaltóirí. I gcás nach féidir an fógra faisnéise a thabhairt don tomhaltóir (i gcás glao gutháin mar shampla), nó i gcás nár thug an trádálaí an fógra faisnéise, níor cheart go mbeadh an tomhaltóir faoi cheangal ag an gcomhaontú an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a úsáid go bhfaighidh sé an fógra faisnéise mar aon le daingniú maidir leis an gcomhaontú agus go dtabharfaidh sé toiliú ina leith ina dhiaidh sin.

(24) Le nach gcuirfí gnéithe áirithe den Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach i bhfeidhm go roghnaíoch, rud a d'fhéadfadh cur isteach ar an gcothromaíocht idir cearta agus oibleagáidí na bpáirtithe agus a d'fhéadfadh drochthionchar a imirt ar an leibhéal cosanta do thomhaltóirí, ba cheart an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach ina iomláine a chumhdach faoin rogha seachas díreach codanna de a chumhdach.

(25) I gcás ina mbeadh feidhm, murach an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach agus maidir leis an gconradh i gceist, ag Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe maidir le conarthaí chun earraí a dhíol go hidirnáisiúnta, ba cheart go dtabharfaí le tuiscint tríd an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a roghnú go gcomhaontaíonn na páirtithe sa chonradh an Coinbhinsiún sin a eisiamh.

(26) Ba cheart a chumhdach faoi rialacha an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh ábhair a bhaineann le dlí na gconarthaí a mbíonn ábharthacht phraiticiúil ag baint leo le linn shaolré na gcineálacha conarthaí a thagann faoin raon feidhme ábhartha agus pearsanta, go háirithe na conarthaí sin a thugtar i gcrích ar líne. I dteannta chearta agus oibleagáidí na bpáirtithe agus na leigheasanna ar neamh‑chomhlíonadh, ba cheart na rudaí seo a leanas a rialú faoin Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach: dualgais faisnéise réamhchonarthacha; tabhairt i gcrích conartha lena n‑áirítear ceanglais fhoirmiúla, an ceart chun tarraingt siar agus iarmhairtí an chirt sin; neamhniú conartha de thoradh earráide, calaoise, bagairtí nó dúshaothraithe agus iarmhairtí an neamhnithe sin; léiriú; ábhair agus éifeachtaí conartha; measúnú a dhéanamh ar a éagóraí atá téarmaí conartha agus iarmhairtí na héagothroime sin; tabhairt ar ais tar éis neamhnithe; agus foirceannta agus rúradh agus toirmeasc ceart. Ba cheart dó na smachtbhannaí a shainiú a bheadh ar fáil i gcás shárú na n‑oibleagáidí agus na ndualgas ar fad a bhaineann le cur i bhfeidhm an dlí.

(27) Gach ábhar conarthach nó neamhchonarthach nach bhfuil foráil déanta ina leith sa Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach, beidh sé faoi rialú na rialacha atá ann cheana maidir leis an dlí náisiúnta taobh amuigh den Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach ar rialacha iad is infheidhme faoi Rialachán (CE) Uimh. 593/2008 agus Rialachán (CE) Uimh. 864/2007 nó faoi aon riail ábhartha eile maidir le coinbhleacht dlí. Áirítear i measc na n‑ábhar sin pearsantacht dhlítheanach, neamhbhailíocht conartha a thagann as easpa acmhainne, as neamhdhleathacht nó as mímhoráltacht, roghnú na teanga don chonradh, ábhair a bhaineann le neamh‑idirdhealú, ionadaíocht, iolracht na bhféichiúnaithe agus na gcreidiúnaithe, athrú sna páirtithe maidir le sannadh, fritháireamh agus sa cumasc, dlí réadmhaoine lena n‑áirítear aistriú úinéireachta, dlí na maoine intleachtúla agus dlí na dtortanna. Ina theannta sin, maidir le cé acu is féidir nó nach féidir gabháil d'éilimh chonarthacha agus d'éilimh neamhchonarthacha ar dhliteanas ag an am céanna, ní thagann sin faoi raon feidhme an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh.

(28) Níor cheart go mbeadh aon ábhar nach dtagann faoi shainchúram dhlí na gconartha á rialú faoin Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach. Ba cheart go mbeadh an Rialachán seo gan dochar do dhlí an Aontais agus don dlí náisiúnta maidir le haon ábhar den sórt sin. Maidir le dualgais faisnéise a fhorchuirtear chun sláinte agus sábháilteacht a chosaint nó ar chúiseanna comhshaoil mar shampla, níor cheart iad a áireamh faoi raon feidhme an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh. Ba cheart go mbeadh an Rialachán seo gan dochar freisin do na ceanglais faisnéise i dTreoir 2006/123/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Nollaig 2006 maidir le seirbhísí sa mhargadh inmheánach[22].

(29) A luaithe agus a bheidh sé ina chomhaontú bailí an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a úsáid, is faoi rialú an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh amháin iad na hábhair a thagann faoina raon feidhme. Ba cheart na rialacha maidir leis an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a léiriú go huathrialaitheach agus i gcomhréir leis na prionsabail sheanbhunaithe maidir le reachtaíocht an Aontais a léiriú. Aon cheisteanna a bhaineann le hábhair a thagann faoi raon feidhme an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh ach nach bhfuil socraithe go sainráite inti, ba cheart iad a réiteach trí rialacha an Dlí sin amháin a léiriú agus gan dul i muinín aon dlí eile. Ba cheart na rialacha maidir leis an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a léiriú ar bhonn na bprionsabal agus na gcuspóirí is bun leis agus ar bhonn a gcuid forálacha go léir.

(30) Saoirse chonarthach is ceart a bheith sa phrionsabal treorach is bun leis an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach. Níor cheart srian a chur le neamhspleáchas na bpáirtithe ach amháin má tá sé fíor‑riachtanach é sin a dhéanamh, go háirithe ar chúiseanna cosanta tomhaltóirí. I gcás inar gá é sin a dhéanamh, ba cheart a chur in iúl go soiléir gur rialacha sainordaitheacha iad na rialacha i gceist.

(31) Ba cheart go dtabharfadh an prionsabal maidir le meon macánta agus cóirdhéileáil treoir maidir le comhar idir na páirtithe. Ar an ábhar go mbaineann roinnt rialacha le gnéithe sonracha den phrionsabal ginearálta maidir le meon macánta agus cóirdhéileáil, ba cheart tosaíocht a bheith ag na rialacha sin ar an bprionsabal ginearálta. Dá bhrí sin, níor cheart an prionsabal ginearálta a úsáid mar uirlis chun cearta agus oibleagáidí sonracha páirtithe, faoi mar atá siad leagtha amach sna rialacha sonracha, a leasú. Na ceanglais tháigiúla a bhaineann leis an bprionsabal maidir le meon macánta agus cóirdhéileáil, ba cheart go mbeidís ag brath ar leibhéal coibhneasta saineolais na bpáirtithe agus dá bhrí sin níor cheart gurbh ionann iad in idirbheart idir gnólacht agus tomhaltóir agus in idirbheart idir gnólachtaí. Maidir le hidirbhearta idir trádálaithe, ba cheart go mbeadh dea‑chleachtas tráchtála sa chás lena mbaineann ina fhachtóir ábhartha sa chomhthéacs sin.

(32) Ba cheart go mbeadh sé d'aidhm ag an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach conradh bailí a chaomhnú nuair is féidir agus is iomchuí sin i bhfianaise leasanna dlisteanacha na bpáirtithe.

(33) Ba cheart don Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach réitigh chothroma a shainaithint ag cur leasanna dlisteanacha na bpáirtithe san áireamh agus iad ag ceapadh agus ag feidhmiú na leigheasanna atá ar fáil i gcás nach gcomhlíontar an conradh. I gconarthaí idir gnólacht agus tomhaltóir, ba cheart léiriú a bheith i gcóras na leigheasanna go dtagann neamh‑chomhréireacht earraí, ábhair dhigitigh nó seirbhísí faoi shainchúram an trádálaí.

(34) Chun an deimhneacht dhlíthiúil a fheabhsú trí chásdlí Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh agus na gcúirteanna náisiúnta a chur ar fáil don phobal maidir le léiriú an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh nó léiriú aon fhorála eile de chuid an Rialacháin seo, ba cheart don Choimisiún bunachar sonraí a chruthú ina mbeidh na cinntí deireanacha ábhartha. Le gur féidir é sin a dhéanamh, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go gcuirtear an Coimisiún ar an eolas faoi bhreithiúnais den chineál sin go tapa.

(35) Is iomchuí feidhmiú an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh nó aon fhorála eile de chuid an Rialacháin seo a athbhreithniú freisin tar éis don dlí a bheith i bhfeidhm ar feadh cúig bliana. Ba cheart a thabhairt san áireamh san athbhreithniú sin, i measc rudaí eile, an gá atá le leathnú an raon feidhme maidir le conarthaí idir gnólachtaí, forbairtí sa mhargadh agus forbairtí teicneolaíocha i ndáil le hábhar digiteach agus forbairtí ar acquis an Aontais amach anseo.

(36) Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an Rialacháin seo a bhaint amach go leordhóthanach, eadhon cuidiú le dea‑fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh trí shraith aonfhoirmeach rialacha maidir le dlí na gconarthaí a chur ar fáil a fhéadfaidh a úsáid le haghaidh idirbheart trasteorann ar fud an Aontais, agus gur fearr is féidir, dá bhrí sin, iad a bhaint amach ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta, mar a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, mar atá leagtha amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a bhaint amach.

(37) Leis an Rialachán seo, urramaítear na cearta bunúsacha agus na prionsabail a aithnítear, go háirithe, le Cairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 16, 38 agus 47 di,

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

Airteagal 1 Cuspóir agus ábhar an Rialacháin

1. Is é is cuspóir don Rialachán seo na coinníollacha a bhaineann le bunú agus feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh a fheabhsú trí shraith aonfhoirmeach rialacha a chur ar fáil maidir le dlí na gconarthaí mar atá leagtha amach in Iarscríbhinn I ('an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach'). Is féidir na rialacha sin a úsáid le haghaidh idirbheart trasteorann chun earraí a dhíol, chun ábhar digiteach a sholáthar agus chun seirbhísí gaolmhara eile a chur ar fáil má aontaíonn na páirtithe sa chonradh é sin a dhéanamh.

2. I ngeall ar an Rialachán seo féadfaidh trádálaithe brath ar shraith choiteann rialacha agus na téarmaí conartha céanna a úsáid dá n‑idirbhearta trasteorann go léir, rud a laghdóidh costais neamhriachtanacha agus a áiritheoidh ardleibhéal deimhneachta dlíthiúla.

3. Maidir le conarthaí idir trádálaithe agus tomhaltóirí, tá sraith chuimsitheach rialacha maidir le cosaint tomhaltóirí sa Rialachán seo chun ardleibhéal cosanta a áirithiú do thomhaltóirí, chun muinín na dtomhaltóirí as an margadh inmheánach a fheabhsú agus chun tomhaltóirí a spreagadh le siopadóireacht a dhéanamh thar theorainneacha.

Airteagal 2 Sainmhínithe

Chun críche an Rialacháin seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

(a) ciallaíonn 'conradh' comhaontú a bhfuil d'aidhm leis oibleagáidí nó éifeachtaí dlíthiúla eile a thionscnamh;

(b) ciallaíonn 'meon macánta agus cóirdhéileáil' caighdeán iompair lena mbaineann macántacht, oscailteacht agus tuiscint do leasanna an pháirtí eile san idirbheart nó sa chaidreamh i gceist;

(c) ciallaíonn 'caillteanas' caillteanas eacnamaíoch agus caillteanas neamheacnamaíoch i bhfoirm péine agus fulaingthe, gan aon chineálacha caillteanais neamheacnamaíoch eile a chur san áireamh amhail laghdú ar cháilíocht an tsaoil agus laghdú ar an taitneamh a bhaintear as an saol;

(d) ciallaíonn 'téarmaí caighdeánacha conartha' téarmaí conartha arna ndréachtú roimh ré le haghaidh roinnt idirbheart lena mbaineann páirtithe éagsúla, ar téarmaí iad nach ndearna na páirtithe a chaibidliú ar leithligh de réir bhrí Airteagal 7 den Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach;

(e) ciallaíonn 'trádálaí' aon duine nádúrtha nó dlítheanach a ghníomhaíonn chun críocha a bhaineann le gnó, gnólacht, ceird nó gairm beatha an duine sin;

(f) ciallaíonn 'tomhaltóir' aon duine nádúrtha nó dlítheanach a ghníomhaíonn chun críocha nach mbaineann le gnó, gnólacht, ceird nó gairm beatha an duine sin;

(g) ciallaíonn 'damáistí' suim airgid a bhféadfadh duine a bheith ina teideal mar chúiteamh i leith caillteanais, díobhála nó damáiste;

(h) ciallaíonn 'earraí' aon ítimí sochorraithe inláimhsithe; ní áirítear ann:

(i) leictreachas ná gás nádúrtha; agus

(ii) uisce ná cineálacha eile gáis mura gcuirtear ar díol iad i méid teoranta nó i gcainníocht sheasta;

(i) ciallaíonn 'praghas' airgead atá dlite mar mhalairt ar earraí a díoladh, ar ábhar digiteach a soláthraíodh nó ar sheirbhís ghaolmhar a cuireadh ar fáil;

(j) ciallaíonn 'ábhar digiteach' sonraí a tháirgtear agus a sholáthraítear i bhfoirm dhigiteach, bíodh siad déanta de réir sonraíochtaí an cheannaitheora nó ná bíodh, lena n‑áirítear físeán, fuaim, pictiúr nó ábhar digiteach scríofa, cluichí digiteacha, bogearraí agus ábhar digiteach lenar féidir crua‑earraí nó bogearraí atá ann cheana a oiriúnú; ní áirítear:

(i) seirbhísí airgeadais, lena n‑áirítear seirbhísí baincéireachta ar líne;

(ii) comhairle dlí nó airgeadais a thugtar i bhfoirm leictreonach;

(iii) seirbhísí leictreonacha cúraim sláinte;

(iv) seirbhísí agus gréasáin leictreonacha cumarsáide, agus áiseanna agus seirbhísí gaolmhara eile;

(v) cearrbhachas;

(vi) cruthú ábhair nua dhigitigh agus leasú ábhair dhigitigh atá ann cheana ag tomhaltóirí nó aon idirghníomhaíocht eile le rudaí a chruthaigh úsáideoirí eile;

(k) ciallaíonn 'conradh díolacháin' aon chonradh faoina n‑aistríonn an trádálaí ('an díoltóir') úinéireacht na n‑earraí chuig duine eile ('an ceannaitheoir') nó faoina ngabhann an trádálaí air féin an úinéireacht a aistriú amhlaidh, agus faoina n‑íocann an ceannaitheoir an praghas nó faoina ngabhann an ceannaitheoir air féin an praghas a íoc as; áirítear i gconradh den chineál sin conradh chun earraí atá le monarú nó le táirgeadh a sholáthar agus ní áirítear ann conradh le haghaidh díola éigeantaigh ná iad a bhaineann ar shlí eile le feidhmiú údaráis phoiblí;

(l) ciallaíonn 'conradh díolacháin le tomhaltóir' conradh díolacháin i gcás inar trádálaí é an díoltóir agus inar tomhaltóir é an ceannaitheoir;

(m) ciallaíonn 'seirbhís ghaolmhar' aon seirbhís a bhaineann le hearraí nó le hábhar digiteach, amhail suiteáil, cothabháil, deisiú nó aon phróiseáil eile a chuireann díoltóir na n‑earraí nó soláthraí an ábhair dhigitigh ar fáil faoin gconradh díolacháin, faoin gconradh chun ábhar digiteach a sholáthar nó faoi chonradh seirbhíse gaolmhaire eile a tugadh i gcrích tráth a tugadh i gcrích an conradh díolacháin nó an conradh chun ábhar digiteach a sholáthar; agus ní áirítear:

(i) seirbhísí iompair,

(ii) seirbhísí traenála,

(iii) seirbhísí tacaíochta teileachumarsáide; agus

(iv) seirbhísí airgeadais;

(n) ciallaíonn 'soláthróir seirbhíse' díoltóir earraí nó soláthraí ábhair dhigitigh a ghabhann air féin seirbhís a bhaineann leis na hearraí sin nó leis an ábhar digiteach sin a chur ar fáil do chustaiméir;

(o) ciallaíonn 'custaiméir' aon duine a cheannaíonn seirbhís ghaolmhar;

(p) ciallaíonn 'cianchonradh' aon chonradh idir an trádálaí agus an tomhaltóir faoi chianscéim eagraithe díolacháin a thugtar i gcrích gan an trádálaí agus an tomhaltóir a bheith i láthair le chéile san am céanna nó, i gcás inar duine dlítheanach é an trádálaí, gan an duine nádúrtha a fheidhmíonn ar son an trádálaí agus an tomhaltóir a bheith i láthair le chéile san am céanna, agus úsáid eisiach á baint as modh cianchumarsáide nó as modhanna cianchumarsáide go dtugtar an conradh i gcrích agus tráth a thugtar an conradh i gcrích san áireamh;

(q) ciallaíonn 'conradh seacháitribh' aon chonradh idir trádálaí agus tomhaltóir:

(i) a thugtar i gcrích le linn don trádálaí nó, i gcás inar duine dlítheanach é an trádálaí, le linn don duine nádúrtha a fheidhmíonn ar son an trádálaí agus don tomhaltóir a bheith i láthair le chéile san am céanna in áit seachas in áitreabh gnó an trádálaí, nó a thugtar i gcrích ar bhun tairiscint arna déanamh ag an tomhaltóir sna himthosca céanna; nó

(ii) a thugtar i gcrích in áitreabh gnó an trádálaí nó trí aon mhodh cianchumarsáide díreach tar éis forrán a chur ar an tomhaltóir féin, agus airsean amháin, in áit nach áitreabh gnó an trádálaí í le linn don trádálaí nó, i gcás inar duine dlítheanach é an trádálaí, don duine nádúrtha a fheidhmíonn ar son an trádálaí, agus don tomhaltóir a bheith i láthair le chéile san am céanna; nó

(iii) a thugtar i gcrích le linn turais arna eagrú ag an trádálaí nó, i gcás inar duine dlítheanach é an trádálaí, ag an duine nádúrtha a fheidhmíonn ar son an trádálaí, arb é is aidhm nó is éifeacht don turas earraí a chur chun cinn nó a dhíol nó ábhar digiteach nó seirbhísí gaolmhara a sholáthar don tomhaltóir;

(r) ciallaíonn 'áitreabh gnó':

(i) aon áitreabh dochorraithe miondíola ina mbíonn an trádálaí i mbun gníomhaíochtaí ar bhonn buan, nó

(ii) aon áitreabh sochorraithe miondíola inar gnách le trádálaí a bheith i mbun gníomhaíochaí;

(s) ciallaíonn 'ráthaíocht tráchtála' aon ghealltanas a thugann an trádálaí nó táirgeoir don tomhaltóir, i dteannta oibleagáidí dlíthiúla faoi Airteagal 106 i gcás easpa comhréireachta, go ndéanfaidh sé an praghas a íocadh a aisíoc nó go malartóidh, go ndeiseoidh nó go seirbhíseoidh sé earraí nó ábhar digiteach mura gcomhlíonann siad na sonraíochtaí nó aon cheanglais eile nach mbaineann le comhréireacht arna leagan amach i ráiteas na ráthaíochta nó san fhógraíocht ábhartha tráth a tugadh an conradh i gcrích nó roimhe sin;

(t) ciallaíonn 'meán buanfasach' aon mheán trínar féidir le páirtí faisnéis a díríodh chuig an bpáirtí sin féin a stóráil sa dóigh is gur féidir tagairt di sa todhchaí go ceann tréimhse leordhóthanaí chun críocha na faisnéise sin agus sa dóigh is gur féidir an fhaisnéis atá stóráilte a atáirgeadh gan í a athrú;

(u) ciallaíonn 'ceant poiblí' modh díola ina dtairgeann an trádálaí earraí nó ábhar digiteach don tomhaltóir atá i láthair nó a bhfuil an deis aige a bheith i láthair é féin ag an gceant, trí nós imeachta trédhearcach iomaíoch tairisceana atá á reáchtáil ag ceantálaí agus ina gceanglaítear ar an tairgeoir a n‑éiríonn leis na hearraí nó an t‑ábhar digiteach a cheannach;

(v) ciallaíonn 'riail shainordaitheach' aon fhoráil nach bhféadfaidh na páirtithe a feidhmiú a eisiamh ná maolú uirthi ná a héifeachtaí a athrú;

(w) ciallaíonn 'creidiúnaí' duine a bhfuil sé de cheart aige comhlíonadh a chur á dhéanamh ag duine eile, i.e. an féichiúnaí, is cuma cé acu oibleagáid airgeadaíochta nó oibleagáid neamhairgeadaíochta atá ann;

(x) ciallaíonn 'féichiúnaí' duine atá faoi oibleagáid do dhuine eile, .i. an creidiúnaí, is cuma cé acu oibleagáid airgeadaíochta nó oibleagáid neamhairgeadaíochta atá ann;

(a) ciallaíonn 'oibleagáid' dualgas atá ar pháirtí amháin i gcaidreamh dlíthiúil rud a chomhlíonadh do pháirtí eile.

Airteagal 3 An Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a bheith roghnach

Féadfaidh na páirtithe a chomhaontú go rialóidh an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a gconarthaí trasteorann chun earraí a dhíol, chun ábhar digiteach a sholáthar agus chun seirbhísí gaolmhara a chur ar fáil laistigh den raon feidhme críochach, ábhartha agus pearsanta atá leagtha amach in Airteagail 4–7.

Airteagal 4 Conarthaí trasteorann

1. Féadfar an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a úsáid le haghaidh conarthaí trasteorann.

2. Chun críocha an Rialacháin seo, conradh trasteorann atá i gconradh idir trádálaithe má tá gnáthchónaí ar na trádálaithe i dtíortha éagsúla ar Ballstát é ar a laghad ceann amháin de na Stáit sin.

3. Chun críocha an Rialacháin seo, conradh trasteorann atá i gconradh idir trádálaí agus tomhaltóir sna cásanna seo a leanas:

(a) má tá an seoladh a thugann an tomhaltóir, an seoladh chun a seachadtar na hearraí nó an seoladh billeála suite i dtír seachas an tír ina bhfuil gnáthchónaí ar an trádálaí; agus

(b) más Ballstát é ar a laghad ceann amháin de na tíortha sin.

4. Chun críocha an Rialacháin seo, measfar gurb í áit an riaracháin lárnaigh áit ghnáthchónaithe cuideachtaí nó gnólachtaí agus comhlachtaí eile, corpraithe nó neamhchorpraithe. Is ionann áit ghnáthchónaithe trádálaí ar duine nádúrtha é agus príomháit ghnó an duine sin.

5. I gcás ina dtugtar an conradh i gcrích i rith oibríochtaí de chuid brainse, gníomhaireachta nó bunaíochta eile trádálaí, glacfar leis gurb é an áit ina bhfuil an brainse, an ghníomhaireacht nó an bhunaíocht eile suite áit ghnáthchónaithe an trádálaí.

6. Chun a chinneadh an conradh trasteorann é conradh nó nach ea is é an tráth a thagtar ar chomhaontú faoi úsáid an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh an tráth is ábhartha.

Airteagal 5 Conarthaí is féidir an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a úsáid lena n‑aghaidh

Féadfar an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a úsáid le haghaidh na gconarthaí seo a leanas:

(a) conarthaí díolacháin;

(b) conarthaí chun ábhar digiteach a sholáthar, bíodh sin á sholáthar ar mheán inláimhsithe nó ná bíodh, ar ábhar é a fhéadfaidh an úsáideoir a stóráil, a phróiseáil nó rochtain a fháil air, agus a úsáid arís, is cuma má sholáthraítear an t‑ábhar digiteach mar mhalairt ar phraghas a íoc.

(c) conarthaí seirbhíse gaolmhaire, is cuma má comhaontaíodh praghas ar leith don tseirbhís ghaolmhar.

Airteagal 6 Eisiamh conarthaí a bhfuil cuspóirí éagsúla acu agus conarthaí a bhfuil nasc acu le creidmheas tomhaltais

1. Ní fhéadfar an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a úsáid le haghaidh conarthaí a bhfuil cuspóirí éagsúla acu, lena n‑áirítear aon ní seachas earraí a dhíol, ábhar digiteach a sholáthar agus seirbhísí gaolmhara a chur ar fáil de réir bhrí Airteagal 5.

2. Ní fhéadfar an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a úsáid le haghaidh conarthaí idir trádálaí agus tomhaltóir i gcás ina dtugann an trádálaí creidmheas don tomhaltóir nó ina ngeallann sé go dtabharfaidh sé creidmheas dó, ar creidmheas é i bhfoirm íocaíochta iarchurtha, iasachta nó cineál comhréitigh eile dá samhail. Féadfar an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a úsáid le haghaidh conarthaí idir trádálaí agus tomhaltóir i gcás ina soláthraítear earraí, ábhar digiteach nó seirbhísí gaolmhara den chineál céanna ar bhonn leanúnach agus go n‑íocann an tomhaltóir as na hearraí sin nó as an ábhar digiteach nó na seirbhísí gaolmhara sin ar feadh an tsoláthair sin trí bhíthin tráthchodanna a íoc.

Airteagal 7 Páirtithe sa chonradh

1. Ní fhéadfar an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a úsáid ach amháin más trádálaí é díoltóir na n‑earraí nó soláthraí an ábhair dhigitigh. I gcás inar trádálaithe iad na páirtithe go léir i gconradh, féadfar an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a úsáid más fiontar beag nó meánmhéide ('FBM') é ceann de na páirtithe sin.

2. Chun críocha an Rialacháin seo, is ionann FBM agus trádálaí

(c) a fhostaíonn níos lú ná 250 duine; agus

(d) a bhfuil láimhdeachas bliantúil aige nach mó ná EUR 50 milliún nó clár comhardaithe bliantúil iomlán nach mó ná EUR 43 milliún, nó, i gcás fiontar beag nó meánmhéide a bhfuil a áit ghnáthchónaithe i mBallstát nach bhfuil an euro mar airgeadra aige nó a bhfuil a áit ghnáthchónaithe i dtríú tír, má tá láimhdeachas bliantúil nó clár comhardaithe bliantúil iomlán aige nach mó ná na méideanna coibhéiseacha in airgeadra an Bhallstáit nó an tríú tír sin.

Airteagal 8 Comhaontú maidir le húsáid an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh

1. Chun an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a úsáid ní mór do na páirtithe teacht ar chomhaontú ina leith. Déanfar cinneadh maidir le comhaontú den chineál sin a bheith ann agus maidir le bailíocht an chomhaontaithe ar bhonn mhír 2 agus mhír 3 den Airteagal seo agus ar bhonn Airteagal 9 mar aon leis na forálacha ábhartha sa Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach.

2. I gcaidreamh idir trádálaí agus tomhaltóir ní bheidh an comhaontú maidir le húsáid an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh bailí ach amháin má thugann an tomhaltóir toiliú le sainráiteas atá ar leithligh ón ráiteas lena sonraítear an comhaontú chun conradh a thabhairt i gcrích. Tabharfaidh an trádálaí daingniú don tomhaltóir maidir leis an gcomhaontú sin ar mheán buanfasach.

3. I gcaidreamh idir trádálaí agus tomhaltóir ní fhéadfar páirt den Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a roghnú ach ní mór an t‑iomlán de a roghnú.

Airteagal 9 Fógra Caighdeánach Faisnéise i gconarthaí idir trádálaí agus tomhaltóir

1. I dteannta na ndualgas faisnéise réamhchonarthach atá leagtha síos sa Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach, i gcaidreamh idir trádálaí agus tomhaltóir tabharfaidh an trádálaí le tuiscint don tomhaltóir go bhfuil sé ar intinn aige feidhm a bhaint as an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach, agus sin sula ndéantar an comhaontú, tríd an bhfógra faisnéise in Iarscríbhinn II a thabhairt don tomhaltóir ar bhealach suntasach. I gcás ina dtugtar an comhaontú maidir le húsáid an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh i gcrích ar an nguthán nó ar dhóigh eile a fhágann nach féidir an fógra faisnéise a thabhairt don tomhaltóir, nó i gcás nár thug an trádálaí an fógra faisnéise, ní bheidh an tomhaltóir faoi cheangal ag an gcomhaontú go bhfaighidh sé an daingniú dá dtagraítear in Airteagal 8(2) agus an fógra faisnéise agus go dtoileoidh sé go sainráite an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a úsáid.

2. Má thugtar an fógra faisnéise dá dtagraítear i mír 1 i bhfoirm leictreonach, beidh hipearnasc ann nó, i ngach cás eile, luafar suíomh gréasáin ann trínar féidir teacht ar théacs an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh saor in aisce.

Airteagal 10 Pionóis i leith sáruithe ar cheanglais shonracha

Leagfaidh na Ballstáit síos pionóis i leith sáruithe ag trádálaithe i gcaidreamh le tomhaltóirí ar na ceanglais atá leagtha síos in Airteagal 8 agus in Airteagal 9 agus déanfaidh siad gach beart is gá chun a áirithiú go gcuirtear na pionóis sin i bhfeidhm. Beidh na pionóis sin dá bhforáiltear éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach. Tabharfaidh Ballstáit fógra don Choimisiún faoi na forálacha ábhartha tráth nach déanaí ná [aon bhliain ó dháta chur i bhfeidhm an Rialacháin seo] agus tabharfaidh siad fógra dó faoi aon athruithe ina dhiaidh sin a luaithe is féidir.

Airteagal 11 Na hiarmhairtí a bhaineann le húsáid an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh

I gcás ina n‑aontaíonn na páirtithe an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a úsáid le haghaidh conradh, is faoi rialú an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh amháin a bheidh na hábhair i rialacha an chonartha. Ar choinníoll go bhfuil an conradh tugtha i gcrích iarbhír, rialóidh an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach freisin comhlíonadh na ndualgas faisnéise réamhchonarthach agus na leighis i gcás neamhchomhlíonadh na ndualgas sin.

Airteagal 12 Ceanglais faisnéise a bhaineann leis an Treoir um Sheirbhísí

Tá an Rialachán seo gan dochar do na ceanglais faisnéise atá leagtha síos ag dlíthe náisiúnta a thrasuíonn forálacha Treoir 2006/123/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Nollaig 2006 maidir le seirbhísí sa mhargadh inmheánach agus ar ceanglais iad a chomhlánaíonn na ceanglais faisnéise atá leagtha síos sa Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach.

Airteagal 13

Roghanna na mBallstát

Féadfaidh Ballstát cinneadh a dhéanamh an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a chur ar fáil i gcás na gcineálacha conarthaí seo a leanas:

(a) conarthaí ina bhfuil áit ghnáthchónaithe na dtrádálaithe nó, i gcás conartha idir trádálaí agus tomhaltóir, áit ghnáthchónaithe an trádálaí, an seoladh a thugann an tomhaltóir, an seoladh chun a seachadtar na hearraí agus an seoladh billeála suite sa Bhallstát sin; agus/nó

(b) conarthaí inar trádálaithe iad na páirtithe go léir ach nach FBM aon cheann acu de réir bhrí Airteagal 7(2).

Airteagal 14 Breithiúnais lena gcuirtear an Rialachán seo i bhfeidhm a chur in iúl

1. Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar breithiúnais chríochnaitheacha a gcúirteanna lena gcuirtear rialacha an Rialacháin seo i bhfeidhm, go ndéanfar iad a chur in iúl don Choimisiún gan moill mhíchuí.

2. Cuirfidh an Coimisiún córas ar bun trínar bhféadfar dul i gcomhairle na faisnéise a bhaineann leis na breithiúnais dá dtagraítear i mír 1 agus le breithiúnais ábhartha eile ó Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh. Beidh teacht ag an bpobal ar an gcóras sin.

Airteagal 15 Athbhreithniú

1. Faoi ... [4 bliana ó dháta chur i bhfeidhm an Rialacháin seo], tabharfaidh na Ballstáit faisnéis don Choimisiún a bhaineann le cur i bhfeidhm an Rialacháin seo, go háirithe maidir leis an méid ar glacadh leis an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach, a mhéid a d'éirigh dlíthíocht as forálacha an dlí agus maidir le haon difear sa leibhéal cosanta do thomhaltóirí idir an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach agus an dlí náisiúnta. Beidh san fhaisnéis sin forbhreathnú cuimsitheach ar chásdlí na gcúirteanna náisiúnta lena léirítear forálacha an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh.

2. Faoi ... [5 bliana ó dháta chur i bhfeidhm an Rialacháin seo], déanfaidh an Coimisiún tuarascáil mhionshonraithe a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle agus an Choiste Eacnamaíoch agus Shóisialta lena n‑athbhreithneofar feidhmiú an Rialacháin seo, agus lena gcuirfear san áireamh, i measc nithe eile, an gá atá le leathnú an raon feidhme maidir le conarthaí idir gnólachtaí, forbairtí sa mhargadh agus forbairtí teicneolaíocha i ndáil le hábhar digiteach agus forbairtí ar acquis an Aontais sa todhchaí.

Airteagal 16 Teacht i bhfeidhm agus cur i bhfeidhm

1. Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

2. Beidh feidhm aige ón [6 mhí óna theacht i bhfeidhm].

Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil,

Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán An tUachtarán

IARSCRÍBHINN I AN DLÍ COITEANN DÍOLACHÁIN EORPACH

CLÁR NA nÁBHAR

Cuid I Forálacha tosaigh............................................................................................................... 5

Caibidil 1: Prionsabail ghinearálta agus cur i bhfeidhm..................................................................... 5

Roinn 1: Prionsabail ghinearálta..................................................................................................... 5

Roinn 2: Cur i bhfeidhm................................................................................................................. 5

Cuid II: Conradh ceangailteach a dhéanamh................................................................................... 5

Caibidil 2: Faisnéis réamhchonarthach............................................................................................ 5

Roinn 1: Faisnéis réamhchonarthach atá ar thrádálaí a thabhairt agus é ag déileáil le tomhaltóir......... 5

Roinn 2: Faisnéis réamhchonarthach atá le tabhairt ag trádálaí agus é ag déileáil le trádálaí eile......... 5

Roinn 3: Conarthaí a thugtar i gcrích trí mhodh leictreonach............................................................ 5

Roinn 4: An dualgas a áirithiú go bhfuil an fhaisnéis arna soláthar ceart............................................ 5

Roinn 5: Leigheasanna ar shárú ar dhualgais faisnéise..................................................................... 5

Caibidil 3: Conradh a thabhairt i gcrích.......................................................................................... 5

Caibidil 4: Ceart tarraingt siar ó chianchonarthaí agus ó chonarthaí seacháitribh idir trádálaithe agus tomhaltóirí 5

Caibidil 5: Lochtanna sa toiliú........................................................................................................ 5

Cuid III: Measúnú a dhéanamh ar a bhfuil sa chonradh................................................................... 5

Caibidil 6 Léiriú............................................................................................................................ 5

Caibidil 7 Ábhair agus Éifeachtaí................................................................................................... 5

Caibidil 8 Téarmaí éagóracha conartha.......................................................................................... 5

Roinn 1: Forálacha ginearálta......................................................................................................... 5

Roinn 2: Téarmaí éagóracha i gconarthaí idir trádálaí agus tomhaltóir.............................................. 5

Roinn 3: Téarmaí éagóracha i gconarthaí idir trádálaithe.................................................................. 5

Cuid IV: Oibleagáidí agus leigheasanna páirtithe i gconradh díola nó i gconradh chun ábhar digiteach a sholáthar 5

Caibidil 9: Forálacha ginearálta...................................................................................................... 5

Caibidil 10: Oibleagáidí an díoltóra................................................................................................ 5

Roinn 1: Forálacha ginearálta......................................................................................................... 5

Roinn 2: Seachadadh.................................................................................................................... 5

Roinn 3: Comhréireacht na nearraí agus an ábhair dhigitigh............................................................. 5

Caibidil 11: Leigheasanna an cheannaitheora.................................................................................. 5

Roinn 1: Forálacha ginearálta......................................................................................................... 5

Roinn 2: Leigheas an díoltóra......................................................................................................... 5

Roinn 3: Comhlíonadh a cheangal.................................................................................................. 5

Roinn 4: Comhlíonadh oibleagáidí an díoltóra a choinneáil siar........................................................ 5

Roinn 5: Foirceannadh.................................................................................................................. 5

Roinn 6: An praghas a laghdú........................................................................................................ 5

Roinn 7: Ceanglais scrúdúcháin agus ceanglais um fhógra a thabhairt i gconradh idir trádálaithe........ 5

Caibidil 12: Oibleagáidí an cheannaitheora..................................................................................... 5

Roinn 1: Forálacha ginearálta......................................................................................................... 5

Roinn 2: An praghas a íoc............................................................................................................. 5

Roinn 3: Glacadh le seachadadh.................................................................................................... 5

Caibidil 13: Leigheasanna an díoltóra............................................................................................. 5

Roinn 1: Forálacha ginearálta......................................................................................................... 5

Roinn 2: Comhlíonadh a cheangal.................................................................................................. 5

Roinn 3: Comhlíonadh oibleagáidí an díoltóra a choinneáil siar........................................................ 5

Roinn 4: Foirceannadh.................................................................................................................. 5

Caibidil 14: An riosca a chur ar aghaidh......................................................................................... 5

Roinn 1: Forálacha ginearálta......................................................................................................... 5

Roinn 2: Riosca a chur ar agahdih i gconarthaí díola le tomhaltóirí................................................... 5

Roinn 3: An riosca a chur ar aghaidh i gcás conarthaí idir trádálaithe............................................... 5

Cuid V: Oibleagáidí agus leigheasanna na bpáirtithe maidir le conradh seirbhíse gaolmhaire............. 5

Caibidil 15: Oibleagáidí agus leigheasanna na bpáirtithe.................................................................. 5

Roinn 1: Rialacha áirithe ginearálta a chur i bhfeidhm ar chonarthaí díola 102

Roinn 2: Oibleagáidí an tsoláthróra seirbhíse.................................................................................. 5

Roinn 3: Oibleagáidí an chustaiméara............................................................................................. 5

Roinn 4: Leigheasanna................................................................................................................... 5

Cuid VI: Damáistí agus ús............................................................................................................. 5

Caibidil 16: Damáistí agus ús......................................................................................................... 5

Roinn 1: Damáistí.......................................................................................................................... 5

Roinn 2: Ús ar íocaíochtaí déanacha: forálacha ginearálta................................................................ 5

Roinn 3: Íocaíochtaí déanacha trádálaithe....................................................................................... 5

Cuid VII: Tabhairt ar ais................................................................................................................ 5

Caibidil 17: Tabhairt ar ais............................................................................................................. 5

Cuid VIII: Rúradh......................................................................................................................... 5

Caibidil 18: Rúradh....................................................................................................................... 5

Roinn 1: Forálacha ginearálta......................................................................................................... 5

Roinn 2: Tréimhsí rúraidh agus a dtosach feidhme........................................................................... 5

Roinn 3: Na tréimhsí rúraidh a shíneadh......................................................................................... 5

Roinn 4: Na tréimhsí rúraidh a athnuachan...................................................................................... 5

Roinn 5: Éifeachtaí rúraidh............................................................................................................. 5

Roinn 6: Modhnú trí theacht ar chomhaontú................................................................................... 5

Foscríbhinn 1................................................................................................................................ 5

Foscríbhinn 2................................................................................................................................ 5

Cuid I Forálacha tosaigh

Caibidil 1 Prionsabail ghinearálta agus cur i bhfeidhm

Roinn 1 Prionsabail ghinearálta

Airteagal 1 Saoirse chonarthach

1. Tá an tsaoirse ag páirtithe conradh a thabhairt i gcrích agus ábhar an chonartha a shocrú, faoi réir aon rialacha sainordaitheacha infheidhme.

2. Féadfaidh páirtithe feidhmiú aon fhorálacha de chuid an Dlí Choitinn Díolacháin Eorpaigh a eisiamh, maolú ar a n‑éifeachtaí nó na héifeachtaí sin a athrú, mura bhforáiltear a mhalairt sna forálacha sin.

Airteagal 2 Meon macánta agus cóirdhéileáil

1. Tá de dhualgas ar gach páirtí gníomhú i gcomhréir leis na ceanglais maidir le meon macánta agus cóirdhéileáil.

2. Nuair a sháraítear an dualgas sin, féadfar cosc a chur ar an bpáirtí a bhfuil an dualgas á shárú aige ceart, leigheas nó cosaint a fheidhmiú nó dul i muinín iontu, ar ceart, leigheas nó cosaint é a bheadh ag an bpáirtí murach an sárú sin, é sin nó féadfaidh an sárú dliteanas aon chaillteanais a éiríonn don pháirtí eile a chur ar an bpáirtí.

3. Ní fhéadfaidh na páirtithe feidhmiú an Airteagail seo a eisiamh ná maolú ar a éifeachtaí ná na héifeachtaí sin a athrú.

Airteagal 3 Comhar

Tá sé d’oibleagáid ar na páirtithe dul i gcomhar lena chéile a mhéid is féidir a bheith ag súil leis sin chun a n‑oibleagáidí conarthacha a chomhlíonadh.

Roinn 2 Cur i bhfeidhm

Airteagal 4 Léiriú

1. Déanfar an Dlí Coiteann Díolacháin Eorpach a