MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

An 12 Deireadh Fómhair 2017, glacadh Rialachán (AE) 2017/1939 ón gComhairle lena gcuirtear chun feidhme comhar feabhsaithe maidir le bunú Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (‘OIPE’) agus tháinig sé i bhfeidhm an 20 Samhain 2017. An 1 Meitheamh 2021, ghlac OIPE na cúraimí imscrúdúcháin agus ionchúisimh a tugadh dó leis an Rialachán sin. Cionta coiriúla a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais, dá bhforáiltear i dTreoir (AE) 2017/1371 agus arna gcinneadh faoi Rialachán (AE) 2017/1939, tá OIPE freagrach as déantóirí na gcionta coiriúla sin agus as a gcomhchoirithe a imscrúdú, a ionchúiseamh agus a thabhairt chun breithiúnais.

I gcomhréir le hAirteagal 8 de Rialachán (AE) 2017/1939, is cuid de leibhéal lárnach OIPE iad na hIonchúisitheoirí Eorpacha. Gach Ionchúisitheoir Eorpach, is é sin, Ionchúisitheoir Eorpach amháin in aghaidh an Bhallstáit atá rannpháirteach sa chomhar feabhsaithe maidir le OIPE a bhunú, na hIonchúisitheoirí sin in éineacht leis an bPríomh‑Ionchúisitheoir Eorpach, is iad Coláiste OIPE iad. I mí Iúil 2020 cheap an Chomhairle na chéad 22 Ionchúisitheoir Eorpach in OIPE.

Maireann sainordú na nIonchúisitheoirí Eorpacha 6 bliana agus féadfaidh an Chomhairle cinneadh a dhéanamh síneadh 3 bliana ar a mhéad a chur leis (Airteagal 16(3) de Rialachán (AE) 2017/1939). Foráiltear le hAirteagal 16(4) de Rialachán (AE) 2017/1939 gur cheart aon trian de na hIonchúisitheoirí Eorpacha a athrú gach 3 bliana agus ceanglaítear ar an gComhairle rialacha idirthréimhseacha a ghlacadh maidir le ceapachán na nIonchúisitheoirí Eorpacha don chéad tréimhse den sainordú agus le linn na tréimhse sin. Ar an mbonn sin, ghlac an Chomhairle Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2019/598 ón gComhairle an 9 Aibreán 2019, lena bhforáiltear maidir le sainordú na nIonchúisitheoirí Eorpacha ó ocht mBallstát, arna chinneadh trí chrannchur, go mairfidh an sainordú sin 3 bliana agus nach mbeidh sé in‑athnuaite. Dá bhrí sin, rachaidh sainordú na nIonchúisitheoirí Eorpacha sin in éag i mí Iúil 2023.

Le hAirteagal 16(2) de Rialachán (AE) 2017/1939 foráiltear gur cheart don Chomhairle duine de na hiarrthóirí arna n‑ainmniú ag na Ballstáit le haghaidh phost na nIonchúisitheoirí Eorpacha a roghnú agus a cheapadh tar éis di an tuairim réasúnaithe a fháil ón bpainéal roghnúcháin dá dtagraítear in Airteagal 14(3) den Rialachán céanna. I gcomhréir leis an bhforáil dheireanach sin, ba cheart dhá dhuine dhéag a bheith ar an bpainéal roghnúcháin, daoine a cheapfaidh an Comhairle ar bhonn togra ón gCoimisiún, agus ba cheart na daoine sin a roghnú as measc iarchomhaltaí na Cúirte Breithiúnais agus na Cúirte Iniúchóirí, iarchomhaltaí náisiúnta Eurojust, comhaltaí na gcúirteanna uachtaracha náisiúnta, ionchúisitheoirí ardleibhéil agus dlíodóirí a bhfuil inniúlacht aitheanta acu. Duine de na daoine a roghnófar, ba cheart é a bheith molta ag Parlaimint na hEorpa. Maidir le sainordú chomhaltaí reatha an phainéil roghnúcháin, d’imighrachaidh an sainordú sin in éag an 9 Deireadh Fómhair 2022, i gcomhréir le hAirteagal 1 de Chinneadh (AE) 2018/1275 ón gComhairle.

Ós rud é gur gá an painéal roghnúcháin a athnuachan chun agallamh a chur ar na hiarrthóirí arna n‑ainmniú ag na Ballstáit le haghaidh ionadú ar ochtar Ionchúisitheoirí Eorpacha, mholmolann an Coimisiún Cinneadh ón gComhairle maidir le comhaltaí an phainéil a cheapadh an 28 Deireadh Fómhair 2022 Tar éis ghlacadh an togra, ghlac ceann de na comhaltaí a bhí molta ag an gCoimisiún agus a roghnaíodh as measc ionchúisitheoirí ardleibhéil feidhmeanna nua san Aireacht Dlí agus Cirt. Mar thoradh air sin, ní raibh sé incháilithe a thuilleadh mar ‘ionchúisitheoir ardleibhéil’ de réir mar a cheanglaítear le hAirteagal 14(3) de Rialachán (AE) 2017/1939. Chun an comhalta molta nach bhfuil incháilithe a thuilleadh a ionadú, molann an Coimisiún iarrthóir eile a roghnaíodh as measc ionchúisitheoirí ardleibhéil. Na comhaltaí uile atá á gcur chun cinn leis an togra leasaithe seo, comhlíonann siad na ceanglais thuasluaite a leagtar amach in Airteagal 14(3) de Rialachán (AE) 2017/1939. Duine de na daoine a roghnaíodh, mhol Parlaimint na hEorpa é an 7 Meitheamh 2022. Agus an dá chomhalta dhéag den phainéal roghnúcháin á moladh aige, chuir an Coimisiún san áireamh an gá atá le cothromaíocht a áirithiú maidir le dáileadh geografach, inscne agus eolas ar chórais dlí na mBallstát atá rannpháirteach in OIPE.