seasamh ón gComhairle ar an gcéad léamh i dtaca le glacadh an Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le rialaithe oifigiúla agus gníomhaíochtaí oifigiúla eile arna ndéanamh lena áirithiú go gcuirtear i bhfeidhm dlí an bhia agus na beatha, rialacha maidir le sláinte agus leas ainmhithe, sláinte plandaí agus ábhair atáirgthe plandaí, táirgí cosanta plandaí agus lena leasaítear Rialacháin (CE) Uimh. 999/2001, (CE) Uimh. 396/2005, (CE) Uimh. 1069/2009, (CE) Uimh. 1107/2009, (AE) Uimh. 1151/2012, (AE) Uimh. 652/2014, (AE) 2016/429 agus (AE) 2016/2031 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Rialacháin (CE) Uimh. 1/2005 agus (CE) Uimh. 1099/2099 ón gComhairle agus Treoracha 98/58/CE, 1999/74/CE, 2007/43/CE, 2008/119/CE, 2008/120/CE ón gComhairle agus lena n aisghairtear Rialacháin (CE) Uimh. 854/2004 agus (CE) Uimh. 882/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Treoracha 89/608/CEE, 89/662/CEE, 90/425/CEE, 91/496/CEE, 96/23/CE, 96/93/CE agus 97/78/CE ón gComhairle agus Cinneadh 92/438/CEE ón gComhairle. (an Rialachán maidir le rialuithe oifigiúla)

Maidir leis an earnáil orgánach, thacaigh Parlaimint na hEorpa le cur chuige an Choimisiúin go gcumhachtófaí don Choimisiún, sa Rialachán maidir le rialuithe oifigiúla, rialacha maidir le rialú a ghlacadh a mbeadh feidhm acu maidir leis an earnáil orgánach go sonrach. Níor cuireadh an méid sin san áireamh i gcur chuige ginearálta na Comhairle, áfach, ach baineadh an chumhacht sin den Choimisiún agus tugadh isteach méid suntasach rialacha sonracha (agus cumhachtaí comhfhreagracha) sa togra maidir leis an earnáil orgánach. Chun comhaontú na gcomhreachtóirí a éascú, agus tar éis measúnú cúramach a dhéanamh chun a áirithiú nach gcuirfí as d’éifeachtúlacht na rialuithe, ghlac an Coimisiún le líon níos lú cumhachtaí sa Rialachán maidir le rialuithe oifigiúla don earnáil orgánach.

Seoladh an togra ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle an 6 Bealtaine 2013. Ghlac Parlaimint na hEorpa a seasamh ar an gcéad léamh an 15 Aibreán 2014. Thacaigh sí le príomhchuspóirí an togra ón gCoimisiún. Go háirithe, chomhaontaigh Parlaimint na hEorpa leis an ngá le cur chuige níos comhtháite maidir le rialuithe oifigiúla chun teacht timpeall ar ilroinnt agus forluí rialacha, agus leis an ngá le rialuithe rioscabhunaithe a chur i bhfeidhm. Chomhaontaigh sí freisin gur gá a áirithiú go gcuirfear cistiú leordhóthanach ar fáil do rialuithe oifigiúla agus gur ceart modh ríofa na dtáillí a chur ar fáil don phobal.

Leis an togra cumhachtaítear don Choimisiún gníomhartha tarmligthe nó cur chun feidhme a ghlacadh chun comhlánú a dhéanamh ar cheanglais rialúcháin agus forfheidhmiúcháin, nó chun na ceanglais sin a shonrú, i bpríomhréimsí áirithe den slabhra agraibhia. Déanfar foráil ar an gcaoi sin maidir le socruithe forfheidhmiúcháin ar leith, lena náirítear íosmhinicíochtaí rialuithe, nuair is gá sin de bharr guaiseacha nó rioscaí i réimse áirithe. Ag an am céanna, cumhachtófar don Choimisiún gnéithe áirithe den chóras rialuithe a choigeartú sna réimsí sin, i gcás ina nathraíonn na dálaí le himeacht ama.

Cuireann an togra leis an gcóras atá ann cheana féin maidir le táillí éigeantacha a ghearradh ar rialuithe oifigiúla d’fhonn acmhainní leordhóthanacha a leithdháileadh ar chórais rialuithe náisiúnta, ach leasanna gnólachtaí beaga a chur san áireamh san am céanna.

Déantar foráil sa togra maidir le tacar rialacha comhchoiteanna le haghaidh na ngníomhaíochtaí rialaithe uile atá le déanamh ag teorainneacha an Aontais ar ainmhithe agus ar earraí ó thíortha lasmuigh den Aontas, ar gá aird ar leith a thabhairt orthu chun an tsláinte a chosaint. A bhuí leis sin, beifear in ann ilroinnt na rialacha atá ann cheana a sheachaint agus ar an gcaoi sin laghdófar ualach an chórais rialuithe le haghaidh údarás agus gnólachtaí araon. Cé go ndéanfar rialuithe córasacha ar dhoiciméid na nainmhithe agus na nearraí sin is gá a sheiceáil ag na poist rialaithe teorann, áiritheoidh na critéir chomhchoiteanna go ndéanfar seiceálacha sainaitheantais nó fisiceacha minic go leor le déileáil leis an riosca a d'fhéadfadh a bheith ag baint leis na hainmhithe nó na hearraí sin.

Cuireann an togra seo an cur chuige rioscabhunaithe i bhfeidhm maidir le rialuithe oifigiúla. Tá sé ceaptha, freisin, ualaí rialála agus riaracháin a laghdú d’údaráis agus d’oibreoirí gnólachtaí. Go háirithe, tugtar aghaidh sa togra ar neamhéifeachtúlachtaí sa chóras rialuithe oifigiúla ar iarmhair cógas tréidliachta in ainmhithe agus i dtáirgí ainmnithe. Feabhsaíonn sé an sásra cúnaimh agus comhair riaracháin idir údaráis rialaithe náisiúnta chun cásanna trasteorann a bhaineann le neamhchomhlíonadh a láimhseáil ar bhealach níos éifeachtúla. Coinnítear na ceanglais maidir le creidiúnú le haghaidh chaighdeáin ISO i gcás saotharlanna oifigiúla. Mar sin féin, déantar foráil maidir le bearta idirthréimhseacha agus maoluithe sealadacha nó buana de réir mar is iomchuí.

Tagann an togra in ionad an Rialacháin maidir le rialuithe oifigiúla atá i bhfeidhm ó 2004. Cuireann sé le raon feidhme na rialuithe a chumhdaíonn sláinte plandaí agus seachtháirgí ainmhithe, rialuithe a tháinig faoi rialacha earnálacha den chuid is mó go dtí seo, d’fhonn cur chuige níos comhleanúnaí agus níos cuimsithí maidir le rialuithe oifigiúla a sholáthar feadh an tslabhra agraibhia.

Is é is cuspóir don togra éifeachtacht agus éifeachtúlacht an chórais rialuithe oifigiúla a athchóiriú agus a fheabhsú sna Ballstáit uile. Féachann na rialuithe oifigiúla lena áirithiú go gcuirtear caighdeáin arda sábháilteachta agus cáilíochta i bhfeidhm go comhsheasmhach feadh an tslabhra agraibhia agus go ndéantar freastal ar ionchais comhpháirtithe trádála an Aontais Eorpaigh.

*De bharr an dul chun cinn a rinneadh sa phlé neamhfhoirmiúil idir an Chomhairle agus Parlaimint na hEorpa i ndiaidh chéad léamh an togra ag Parlaimint na hEorpa, níor ullmhaigh an Coimisiún togra leasaithe ach chuir sé a thuairimí maidir le leasuithe na Parlaiminte in iúl sa teachtaireacht dar teideal Communication de la Commission sur les suites données aux avis et résolutions adoptés par le Parlement européen lors de la session d'avril 2014 [Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir leis na bearta a rinneadh i leith na dtuairimí agus na rún a ghlac Parlaimint na hEorpa i seisiún Aibreáin 2014] (doiciméad SP(2014)471) a seoladh chuig Parlaimint na hEorpa an 9 Iúil 2014.

An dáta a seoladh an togra chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (doiciméad COM(2013) 265 final – 2013/0140 COD):

seasamh ón gComhairle ar an gcéad léamh i dtaca le glacadh an Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le rialaithe oifigiúla agus gníomhaíochtaí oifigiúla eile arna ndéanamh lena áirithiú go gcuirtear i bhfeidhm dlí an bhia agus na beatha, rialacha maidir le sláinte agus leas ainmhithe, sláinte plandaí agus ábhair atáirgthe plandaí, táirgí cosanta plandaí agus lena leasaítear Rialacháin (CE) Uimh. 999/2001, (CE) Uimh. 396/2005, (CE) Uimh. 1069/2009, (CE) Uimh. 1107/2009, (AE) Uimh. 1151/2012, (AE) Uimh. 652/2014, (AE) 2016/429 agus (AE) 2016/2031 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Rialacháin (CE) Uimh. 1/2005 agus (CE) Uimh. 1099/2099 ón gComhairle agus Treoracha 98/58/CE, 1999/74/CE, 2007/43/CE, 2008/119/CE, 2008/120/CE ón gComhairle agus lena n aisghairtear Rialacháin (CE) Uimh. 854/2004 agus (CE) Uimh. 882/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Treoracha 89/608/CEE, 89/662/CEE, 90/425/CEE, 91/496/CEE, 96/23/CE, 96/93/CE agus 97/78/CE ón gComhairle agus Cinneadh 92/438/CEE ón gComhairle. (an Rialachán maidir le rialuithe oifigiúla)

San áireamh sa seasamh ó Pharlaimint na hEorpa, bhí 319 leasú ar thogra bunaidh an Choimisiúin.

Níor eisíodh aon togra modhnaithe ón gCoimisiún. Sa Communication de la Commission sur les suites données aux avis et résolutions adoptés par le Parlement européen lors de la session d'avril 2014 [Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir leis na bearta a rinneadh i leith na dtuairimí agus na rún a ghlac Parlaimint na hEorpa i seisiún Aibreáin 2014] (doiciméad SP (2014)471) a seoladh chuig Parlaimint na hEorpa an 9 Iúil 2016, chuir an Coimisiún in iúl go bhféadfadh sé glacadh go hiomlán, i bpáirt, i bprionsabal nó faoi réir athscríobh le 129 de na 319 leasú ó tharla gur mheas sé go ndéanfadh na leasuithe sin togra an Choimisiúin a shoiléiriú nó a fheabhsú agus go raibh a leithéid ag teacht le haidhmeanna ginearálta an Choimisiúin.

I ndiaidh do Pharlaimint na hEorpa a seasamh a ghlacadh ar an gcéad léamh, leanadh leis an bplé neamhfhoirmiúil idir toscaireachtaí Pharlaimint na hEorpa, Uachtaránacht na Comhairle agus an Coimisiún, agus é mar aidhm teacht ar chomhaontú ag céim an chomhsheasaimh ('comhaontú luath ag an dara léamh').

D'éirigh go maith leis an bplé sin agus tá sé sin le sonrú sa chomhsheasamh ón gComhairle, seasamh a glacadh an 19 Nollaig 2016 le tromlach cáilithe. Measann an Coimisiún go dtagann an comhsheasamh ón gComhairle le spriocanna bunaidh an togra ón gCoimisiún agus go dtugann sé san áireamh a lán dá raibh ina ábhar imní ag Parlaimint na hEorpa. Ainneoin nach bhfuil an comhsheasamh – i gcás gnéithe áirithe – ag teacht le togra bunaidh an Choimisiúin, glacann an Coimisiún leis go bhfuil comhréiteach atá tomhaiste go cúramach forbartha aige agus tá sé sásta gur cuireadh san áireamh na saincheisteanna ar fad a mheasann sé a bheith riachtanach agus a thogra á ghlacadh aige.

3.2.Leasuithe Pharlaimint na hEorpa ar ghlac an Coimisiún leo agus atá ionchorpraithe go hiomlán, i bpáirt nó i bprionsabal sa seasamh ón gComhairle ar an gcéad léamh

Tomhaltóirí a chosaint ó bheith curtha amú i ndáil le cineál agus cáilíocht bia. Thug Parlaimint na hEorpa leasú isteach a cheanglaíonn ar údaráis forfheidhmiúcháin a chur sa áireamh go bhféadfaí tomhaltóirí a chur amú i ndáil le cineál, céannacht agus airíonna bianna nuair atá rialuithe rioscabhunaithe á ndéanamh. Bhí an leasú sin inghlactha don Choimisiún agus don Chomhairle ós rud é go bhfuil sé i gcomhréir leis an aidhm ghinearálta aghaidh a thabhairt go héifeachtúil ar shárú na rialacha trí chleachtais chalaoiseacha nó mheabhlacha.

Ionaid tagartha Eorpacha le haghaidh bharántúlacht agus shláine an tslabhra agraibhia. Mhol Parlaimint na hEorpa ionaid tagartha Eorpacha a bhunú le haghaidh bharántúlacht agus shláine an tslabhra agraibhia. Ba cheart na hionaid sin a bheith ina gcúnamh don Choimisiún agus do na Ballstáit calaois a bhaineann leis an slabhra agraibhia a chosc, a bhrath agus a chomhrac, trí eolas speisialaithe agus anailísí sonracha a chur ar fáil. Ghlac an Coimisiún agus an Chomhairle leis sin.

Sceithirí a chosc. Thug Parlaimint na hEorpa leasú isteach chun daoine a thuairiscíonn sáruithe féideartha a chosaint. Go háirithe, bheadh d’oibleagáid ar na Ballstáit sásraí éifeachtacha a bheith i bhfeidhm chun sceithirí a chosc ar fhrithbheart, ar idirdhealú nó ar aon chineál chóra éagóraí eile. Ghlac an Coimisiún agus an Chomhairle leis sin.

Ionaid tagartha Eorpacha le haghaidh leas ainmhithe, arna moladh ag an gCoimisiún. Thug an Pharlaimint Eorpach leasú isteach a chuireann de cheangal dlíthiúil ar na Ballstáit na cineálacha ionad seo a bhunú. Ina theannta sin, mhol an Pharlaimint an comhar eolaíoch comhordaithe a chuireann na hionaid seo ar fáil a thairiscint do na húdaráis inniúla agus do na geallsealbhóirí ábhartha. Bhí an méid sin inghlactha don Choimisiún agus don Chomhairle ós rud é go léiríonn an fhianaise a bhailigh an Coimisiún trí obair thaighde agus staidéir gur gá ionaid tagartha den chineál sin a bhunú.

3.3.Leasuithe Pharlaimint na hEorpa arna ndiúltú ag an gCoimisiún agus atá ionchorpraithe go hiomlán, i bpáirt nó i bprionsabal sa seasamh ón gComhairle ar an gcéad léamh

Ábhar atáirgthe plandaí a bhaint as faoin raon feidhme. Mhol Parlaimint na hEorpa na rialuithe oifigiúla a bhí ar ábhar atáirgthe plandaí a bhaint as faoi raon feidhme an Rialacháin. B’fhearr leis an gCoimisiún iad a chumhdach faoin raon feidhme ar mhaithe le cur chuige níos comhtháite i dtaca le rialuithe oifigiúla agus rialacha rialuithe a chomhchuibhiú san earnáil seo sna Ballstáit ar fad. Thacaigh an Chomhairle, áfach, le leasú Pharlaimint na hEorpa. Ar son an chomhréitigh, glacann an Coimisiún le seasamh na Comhairle.

3.4.Leasuithe Pharlaimint na hEorpa arna nglacadh ag an gCoimisiún go hiomlán, i bpáirt nó i bprionsabal, ach nach bhfuil ionchorpraithe sa seasamh ón gComhairle ar an gcéad léamh

Rialuithe oifigiúla maidir le caighdeáin margaíochta le haghaidh táirgí talmhaíochta. Ghlac an Coimisiún le leasú Pharlaimint na hEorpa raon feidhme an togra a leathnú chun caighdeáin agus rialacha margaíochta le haghaidh táirgí talmhaíochta arna rialú le forálacha Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013 a chuimsiú. Ní raibh an méid sin inghlactha go hiomlán don Chomhairle agus, dá bhrí sin, thángthas ar chomhréiteach, mar atá go gcumhdódh raon feidhme an Rialacháin maidir le rialuithe oifigiúla na seiceálacha sin a dhéantar faoin reachtaíocht maidir le caighdeáin margaíochta chun cleachtais a d’fhéadfadh a bheith calaoiseach nó meabhlach a aithint. Is féidir leis an gCoimisiún comhaontú le seasamh na Comhairle ós rud é go mbeadh feidhm ag líon suntasach rialacha rialuithe oifigiúla neartaithe, atá ceaptha cleachtais chalaoiseacha a aithint agus a chosc, maidir leis na táirgí sin.

Pionóis airgeadais is infheidhme maidir le cleachtais chalaoiseacha nó mheabhlacha le socrú ag méid atá dhá oiread ar a laghad níos mó ná an buntáiste eacnamaíoch atá á lorg ag an sáraitheoir. Ghlac an Coimisiún le leasú Pharlaimint na hEorpa maidir le pionóis airgeadais níos déine a ghearradh ar iompar calaoiseach. Comhréiteach a bhí mar thoradh ar sheasamh na Comhairle agus de réir an chomhréitigh sin, socrófar na pionóis airgeadais de réir an bhuntáiste eacnamaíoch nó de réir céatadán de láimhdeachas an oibreora. Bunaíodh an méid sin ar an smaoineamh go mbeadh sé andeacair an buntáiste eacnamaíoch a bhí á lorg a ríomh go cruinn. Is féidir leis an gCoimisiún comhaontú le seasamh na Comhairle ós rud é go mbeidh rialacha níos déine maidir le pionóis airgeadais mar thoradh ar an gcomhréiteach go fóill, rud a chuirfidh stop le cleachtais chalaoiseacha nó mheabhlacha.

3.5.Leasuithe Pharlaimint na hEorpa arna ndiúltú ag an gCoimisiún nach bhfuil ionchorpraithe sa seasamh ón gComhairle ar an gcéad léamh

Rialacha maidir le táillí éigeantacha ar rialuithe oifigiúla a scriosadh. Thug Parlaimint na hEorpa isteach leasuithe a dhiúltaigh do tháillí éigeantacha i bhfabhar é a fhágáil faoi na Ballstáit iad a chur i bhfeidhm. Dhiúltaigh Parlaimint na hEorpa freisin d’eisceacht a dhéanamh do mhicreaghnólachtaí i dtaobh táillí éigeantacha a íoc. Dhiúltaigh an Coimisiún do na leasuithe sin toisc go mbeidís ag teacht salach ar chuspóir an Choimisiúin maoiniú inmharthana a chur ar fáil do na húdaráis rialaithe, agus rannpháirtíocht níos cothroime oibreoirí i maoiniú an chórais rialaithe a áirithiú. Dhiúltaigh an Chomhairle do na leasuithe sin freisin agus tá sí ag éileamh táillí éigeantacha in earnálacha ina bhfuil gá, bunaithe ar riosca, le rialuithe atá níos déine ar acmhainní, amhail seamlais agus táillí ar allmhairí. Ina theannta sin, mar thoradh ar sheasamh na Comhairle is féidir leis na Ballstáit leasanna gnólachtaí beaga a chur san áireamh chun táillí a laghdú. Is féidir leis an gCoimisiún comhaontú le seasamh na Comhairle ós rud é go mbeadh mar thoradh air soláthar inmharthana acmhainní airgeadais sna hearnálacha sin de chuid an tslabhra agraibhia ina bhfuil an gá is mó le rialuithe agus ina bhfuil riosca saofa margaidh níos airde ann in éagmais táillí éigeantacha. Chomh maith leis sin, coinníodh den chuid is mó na rialacha a mhol an Coimisiún maidir le trédhearcacht i ndáil le táillí. Chuideodh na rialacha breischomhleanúnachas a áirithiú i gcur chun feidhme táillí ar fud an Aontais.

Tréidlia oifigiúil a bheith i láthair i gcónaí. Mhol Parlaimint na hEorpa tréidlia oifigiúil a bheith i láthair i gcónaí le linn réamhchigireachtaí agus iarchigireachtaí. Ina theannta sin, mol sí go bhféadfadh foireann an tseamlais ról a bheith acu sna rialuithe oifigiúla, faoi mhaoirseacht tréidlia oifigiúil, ach sin a bheith teoranta d’éanlaithe chlóis agus lagomorpha. Dhiúltaigh an Coimisiún do na leasuithe sin ós rud é go mbainfidís an bonn den chuspóir úsáid níos éifeachtúla a bhaint as acmhainní rialaithe – gan leibhéal na sábháilteachta bia a ísliú – agus an tualach atá ar údaráis inniúla a laghdú. Dhiúltaigh an Chomhairle d'fhormhór na leasuithe sin ar bhonn réasúnú cosúil. De réir sheasamh na Comhairle, cuirfear na coinníollacha maidir le solúbthacht ar bun trí ghníomhartha tarmligthe agus cur chun feidhme

Stiúradh éigeantach agus rialuithe oifigiúla córasacha ar “bia ina bhfuil táirgí de bhunadh ainmhíoch” atá ag teacht isteach san Aontas. Mhol Parlaimint na hEorpa gur cheart “bia ina bhfuil táirgí de bhunadh ainmhíoch” a chur leis na catagóirí earraí a bheidh faoi réir rialuithe córasacha éigeantacha ag poist rialaithe teorann. Dhiúltaigh an Coimisiún don leasú sin ós rud é nach mbaineann le gach cineál “bia ina bhfuil táirgí de bhunadh ainmhíoch” leibhéal riosca a chiallaíonn gur gá iad a stiúradh chuig post rialaithe teorann agus iad a rialú go córasach ag an bpost sin. Dhiúltaigh an Chomhairle do na leasuithe sin freisin, toisc go mbeidís míréireach agus go gcuirfidís isteach ar thrádáil gan chúis.

Seiceálacha tréidliachta ag an teorainn ar gach cineál táirge de bhunadh ainmhíoch. Thug Parlaimint na hEorpa isteach leasuithe ina leagtar amach oibleagáid maidir le seiceála fisiceacha a dhéanamh ar ainmhithe agus ar gach cineál táirge de bhunadh ainmhíoch atá ag teacht isteach san Aontas. Seiceálacha iad sin is gá do thréidlia oifigiúil a dhéanamh. Dhiúltaigh an Coimisiún do na leasuithe sin ós rud é nach bhfuil tréidlia is saineolaí de dhíth chun seiceálacha fisiceacha a dhéanamh ar tháirgí áirithe de bhunadh ainmhíoch, amhail bainne púdraithe. Ina theannta sin, bheadh an méid sin ag teacht salach ar cheann de phríomhchuspóirí an togra, mar atá úsáid níos éifeachtúla acmhainní rialaithe a chumasú. Dhiúltaigh an Chomhairle d'fhormhór na leasuithe sin ó Pharlaimint na hEorpa freisin ar bhonn réasúnú cosúil. Ceanglaíonn seasamh comhréitigh na Comhairle ar thréidlianna oifigiúla seiceálacha fisiceacha a dhéanamh ar choinsíneachtaí ainmhithe agus coinsíneachtaí feola agus scairtí inite. Is féidir leis an gCoimisiún glacadh leis an gcomhréiteach ós rud é go bhféachann sé le hacmhainní tréidliachta a leithdháileadh ar bhealach níos éifeachtúla, cé go bhfuil sé níos saintreoraí ná an moladh ón gCoimisiún.

3.6.Forálacha nua arna dtabhairt isteach ag an gComhairle