MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

Mar fhreagairt ar an ionghabháil neamhdhleathach a rinne Cónaidhm na Rúise ar Phoblacht Fhéinrialaitheach na Crimé agus ar chathair Sevastopol in 2014 agus ar na gníomhaíochtaí díchobhsaitheacha leanúnacha in oirthear na hÚcráine, tá an méid seo a leanas déanta cheana féin ag an Aontas Eorpach: (i) smachtbhannaí eacnamaíocha a thabhairt isteach i bhfianaise ghníomhaíochtaí na Rúise atá ag díchobhsú staid na hÚcráine, rud atá ceangailte le cur chun feidhme neamhiomlán Chomhaontuithe Mhionsc; (ii) smachtbhannaí i ndáil le gníomhaíochtaí lena mbaintear an bonn d’iomláine chríochach, de cheannasacht agus de neamhspleáchas na hÚcráine nó lena ndéantar bagairt orthu; (iii) smachtbhannaí mar fhreagairt ar ionghabháil neamhdhleathach a rinne Cónaidhm na Rúise ar Phoblacht Fhéinrialaitheach na Crimé agus ar chathair Sevastopol.

Le cinneadh Chónaidhm na Rúise aitheantas mar eintitis neamhspleácha a thabhairt do limistéir d’oblast Donetsk agus oblast Luhansk na hÚcráine nach bhfuil faoi rialú an rialtais agus leis an gcinneadh a rinneadh trúpaí Rúiseacha a chur isteach san Úcráin, ar fogha míleata dífhasaigh é faoi iomláine chríochach na hÚcráine, a ceannasacht agus a neamhspleáchas, tá sárú tromchúiseach déanta ar an dlí idirnáisiúnta agus ar chomhaontuithe idirnáisiúnta, lena n‑áirítear Cairt na Náisiún Aontaithe, Ionstraim Chríochnaitheach Heilsincí, Cairt Pháras agus Meabhrán Bhúdaipeist.

Mar shínitheoir chomhaontuithe Mhionsc, tá freagracht shoiléir dhíreach ar an Rúis obair a dhéanamh chun teacht ar réiteach síochánta. Leis an gcinneadh aitheantas mar eintitis neamhspleácha a thabhairt do na réigiúin in oirthear na hÚcráine nach bhfuil faoi rialú an rialtais, sháraigh an Rúis comhaontuithe Mhionsc, ina sonraítear filleadh iomlán na limistéar sin ar rialú rialtas na hÚcráine.

An 23 Feabhra 2022, tháinig an tAontas ar chomhaontú d’aon toil maidir leis an gcéad phacáiste smachtbhannaí, rud a chuir costas breise ar an Rúis mar fhreagairt ar a gníomhaíochtaí. Áiríodh leo smachtbhannaí aonair, srianta airgeadais, agus srianta ar an gcaidreamh eacnamaíoch idir an tAontas Eorpach agus limistéir d’oblast Donetsk agus oblast Luhansk nach bhfuil faoi rialú an rialtais.

An 24 Feabhra 2022, cháin an Chomhairle Eorpach go neamhbhalbh an fogha míleata a thug an Rúis faoin Úcráin a bhí gan chúis, gan údar agus chuir sí a dlúthpháirtíocht iomlán in iúl leis an Úcráin agus lena muintir mar aon lena comhpháirtithe idirnáisiúnta. Lena gníomhaíochtaí neamhdhleathacha míleata, tá an Rúis ag leanúint den dlí idirnáisiúnta a shárú go trom ó shin, ag déanamh ainghníomhartha i leith dhaonra na hÚcráine agus an bonn á bhaint aici de shlándáil agus de chobhsaíocht na hEorpa agus an domhain. Thairis sin, d’éiligh an Chomhairle Eorpach go gcuirfeadh an Rúis deireadh lena gníomhaíochtaí míleata láithreach, go ndéanfadh sí na fórsaí agus an trealamh míleata uile a tharraingt siar gan choinníoll ó chríoch iomlán na hÚcráine agus iomláine chríochach, ceannasacht agus neamhspleáchas na hÚcráine laistigh dá teorainneacha a aithnítear go hidirnáisiúnta a urramú go hiomlán.

Ina dhiaidh sin, ba é freagairt an Choimisiúin pacáistí breise smachtbhannaí, lena n‑áirítear sócmhainní a chalcadh agus toirmisc taistil do dhaoine aonair. Ghlac an tAontas bearta sriantacha freisin maidir leis na hearnálacha airgeadais, fuinnimh, iompair agus teicneolaíochta. Rinne sé bearta breise chomh maith, go háirithe cur i bhfeidhm an Chomhaontaithe um Eisiúint Víosaí a Éascú a chur ar fionraí go páirteach. Leis an bhfionraí pháirteach sin díríodh ar chatagóirí áirithe de shaoránaigh Rúiseacha, lena n‑áirítear comhaltaí thoscaireachtaí oifigiúla na Rúise, comhaltaí Rialtais agus Parlaimintí náisiúnta agus réigiúnacha agus lucht gnó.

Ó tosaíodh fogha na Rúise faoin Úcráin tá an staid dulta in olcas, agus iarmhairtí tubaisteacha daonnúla do shibhialtaigh agus scriosadh forleathan an phríomhbhonneagair mar thoradh air agus tá an Rúis tar éis a forghabháil iomlán nó páirteach a leathnú go neamhdhleathach i réigiúin thoir agus theas na hÚcráine.

Le héabhlóid dhiúltach bheartas inmheánach na Rúise, arb é is príomhthréith dó cur faoi chois polaitiúil atá ag dul i méid ag an rialtas chun an t‑ord polaitiúil agus eacnamaíoch atá ann faoi láthair a choimeád, tá méadú tagtha ar an difear atá déanta don chaidreamh idir an tAontas Eorpach agus an Rúis. Mar fhreagairt air sin, mhol an Coimisiún, i gcomhthráth leis an togra reatha, an Comhaontú um Eisiúint Víosaí a Éascú idir an tAontas Eorpach agus an Rúis a chur ar fionraí go hiomlán.

Ós rud é nár aithin na Ballstáit ionghabháil neamhdhleathach Phoblacht Fhéinrialaitheach na Crimé agus chathair Sevastopol ag Cónaidhm na Rúise ná réigiúin eile faoi fhorghabháil ag an Rúis san Úcráin, níor aithin na Ballstáit go ginearálta doiciméid taistil arna n‑eisiúint ag údaráis na Rúise sna críocha sin chun víosa a eisiúint agus na teorainneacha seachtracha a thrasnú. Is amhlaidh an cás maidir leis na doiciméid taistil arna n‑eisiúint i gcríocha na hAbcáise agus na hOiséite Theas de chuid na Seoirsia faoi fhorghabháil ag an Rúis. Léirítear na seasaimh sin sa tábla de dhoiciméid taistil aitheanta arna n‑eisiúint ag tríú tíortha, a thugann an Coimisiún cothrom le dáta go minic, bunaithe ar fhógraí na mBallstát.

D’eisigh an Coimisiún treoirlínte do chonsalachtaí na mBallstát san Úcráin agus i gCónaidhm na Rúise maidir le hiarratais ar víosaí Schengen ó chónaitheoirí na Crimé a thaisceadh tar éis don Rúis ionghabháil neamhdhleathach a dhéanamh ar an gCrimé in 2014. Forbraíodh treoirlínte breise in 2016 mar chur chuige comhchoiteann i leith neamhaitheantas catagóirí áirithe gnáthphasanna idirnáisiúnta Rúiseacha arna n‑eisiúint ag údaráis riaracháin na Rúise, údaráis riaracháin a bhunaigh an Rúis sa Chrimé agus in Sevastopol. In 2019, d’ullmhaigh seirbhísí an Choimisiúin agus an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí treoir maidir le conas déileáil le hiarratais ar víosaí arna dtaisceadh ag cónaitheoirí réigiúin Donetsk agus Luhansk na hÚcráine a bhfuil gnáthphasanna idirnáisiúnta Rúiseacha ina seilbh acu. Tá Cónaidhm na Rúise ag leathnú an chleachtais atá ann faoi láthair gnáthphasanna idirnáisiúnta Rúiseacha a dháileadh ar limistéir eile nach bhfuil faoi rialú an rialtais san Úcráin, go háirithe réigiúin Kherson agus Zaporizhzhia. I mí na Bealtaine 2022, thug an Rúis nós imeachta eadóirseachta na Rúise simplithe isteach le haghaidh dílleachtaí linbh ó Dhaon‑Phoblacht Donetsk féindearbhaithe agus ó Dhaon‑Phoblacht Luhansk féindearbhaithe, chomh maith leis an Úcráin. Tá feidhm ag an bhforaithne freisin maidir le leanaí gan cúram tuismitheora agus le daoine atá éagumasach go dlíthiúil agus atá ina n‑áitritheoirí sa dá réigiún sin faoi fhorghabháil.

Is é is aidhm don togra seo a áirithiú nach n‑aithneoidh na Ballstáit doiciméid taistil Rúiseacha a eisítear sna réigiúin eachtracha faoi fhorghabháil nó a eisítear chuig daoine a bhfuil cónaí orthu sna réigiúin eachtracha faoi fhorghabháil, gan beann ar an suíomh geografach, chun víosa a eisiúint agus na teorainneacha seachtracha a thrasnú. Leis an mbeart bunaítear cur chuige comhchoiteann maidir le neamhaitheantas na ndoiciméad taistil sin.

•Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana

Tá an tionscnamh seo i gcomhréir leis na gníomhaíochtaí a leagtar amach sna conclúidí ón gComhairle Eorpach an 24 Feabhra 2022 agus déanann sé tuilleadh forbartha ar an Treoir do na Ballstáit agus do chonsalachtaí Thíortha Comhlachaithe Schengen i gCónaidhm na Rúise agus san Úcráin maidir leis an mbealach le hiarratais ar víosaí a láimhseáil arna dtaisceadh ag cónaitheoirí i réigiúin Donetsk agus Luhansk na hÚcráine a bhfuil gnáthphasanna idirnáisiúnta Rúiseacha acu, ar pasanna iad a eisíodh tar éis an 24 Aibreán 2019. Comhlánaíonn an togra seo fionraí pháirteach an Chomhaontaithe um Eisiúint Víosaí a Éascú idir an tAontas Eorpach agus an Rúis agus freisin an togra ón gCoimisiún an Comhaontú a chuirtear i láthair i gcomhthráth a chur ar fionraí go hiomlán. Ní dhéanann an Cinneadh seo difear do chur i bhfeidhm Chinneadh 1105/2011/AE ná d’oibleagáidí na mBallstát faoin gCinneadh sin a mhéid a bhaineann le doiciméid taistil nach bhfuil seasamh glactha ag an Aontas ina leith.

•Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais