AN COIMISIÚN EORPACH 
An Bhruiséil 7.12.2011 
SEC(2011) 1470 leagan deireanach 
  
DOICIMÉAD INMHEÁNACH OIBRE DE CHUID AN CHOIMISIÚIN 
ACHOIMRE AR AN MEASÚNÚ TIONCHAIR 
a ghabhann leis an doiciméad 
RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE 
lena mbunaítear ionstraim maoinithe maidir le comhar um fhorbairt 
{COIM(2011) 840 leagan deireanach} 
{SEC(2011) 1469 leagan deireanach}  
 
GA 2   GA 1. AN FHADHB A SHAINIÚ  
Mórfhadhb is ea an bhochtaineacht go fóill i dtío rtha i mbéal forbartha. Cé go ndearnadh dul 
chun cinn suntasach maidir leis an gcomhrac in aghaidh na bochtaineachta, níl Spriocanna Forbartha na Mílaoise á mbaint amach mar is ceart leis an gcuid is mó den dul chun cinn sin agus 
níltear ag baint tairbhe as an  fhorbairt inbhuanaithe. Ina thea nnta sin, tá dúshláin dhomhanda 
shuntasacha le sárú go fóill a gus bhí tíortha i mbéal forbarth a thíos go mór leis an tsraith 
géarchéimeanna a thit amach le déanaí, as ar ea scair éagobhsaíocht shóisi alta agus eacnamaíoch, 
imirce d’iallach, easpa sábháilteachta an tsoláthair bia, agus leochaileacht mhéadaithe i leith suaití seachtracha. Tá sé aitheanta níos mó  anois go bhfuil na hacmhainní comhshaoil agus 
nádúrtha ríthábhachtach maidir le borradh inbhuanaithe eacnamaíoch agus laghdú na bochtaineachta. Ina theannta sin, tá an t-athrú aeráide ag cur chun donach ta cás atá leochaileach 
cheana féin agus tá an baol ann go gcealófar cuid de na mórghníomhartha forbartha dá bharr 
mura rachfar i ngleic leis go cuí. Tá an AE tioma nta i gcónaí cabhrú le tíortha i mbéal forbartha 
an bhochtaineacht a laghdú a gus í a dhíothú faoi dheoidh. 
D’fhonn an cuspóir sin a bhaint amach, bunaí odh an Ionstraim maidir le Comhar um 
Fhorbairt (DCI) le haghaidh na tréimhse 2007- 2013 ag a bhfuil an príomhchuspóir agus an 
cuspóir uileghabhálach an bhochtaineacht a dhíothú i dtíortha agus i réigiúin chomhpháirtíochta. 
Is ceann de na príomhionstraimí de chuid an AE  í lena gcuirtear cúnamh forbartha ar fáil do 
thíortha neamh-Eorpacha, mar aon leis an gCiste  Eorpach Forbraíochta (CFE) agus an Ionstraim 
Eorpach um Chomharsanacht agus um Chomhphá irtíocht (ENPI). Déantar í a eagrú i dtrí 
chatagóir chlár: (i) cláir dhéthaobhacha agus ré igiúnacha gheografacha in a gcuimsítear comhar 
leis an Áise, Meiriceá Laidineach, an Áise Láir, an  Meánoirthear agus leis an Afraic Theas; (ii) 
cláir théamacha ina gcuimsítear na saincheisteann a a leanas: infheistíocht a dhéanamh i ndaoine, 
an comhshaol agus bainistíocht inbhuanaithe na n-acmhainní nádúrtha, Gníomhaithe Neamhstáit 
agus údaráis áitiúla, sábháilteacht an tsoláthair bia, agus an imirce agus an tearmann; agus 
(iii) bearta tionlacain i leith an tsiúcra. 
Spreag dúshláin nua, mar aon leis na tosaíochta í ata leagtha amach sa Straitéis Eoraip 2020, an 
Coimisiún chun tograí a dhéanamh le hathbh reithniú agus oiriúnú a dhéanamh ar bheartas 
forbartha an AE tríd an Teach taireacht atá ag teacht aníos: Increasing the Impact of EU 
Development Policy:  An Agenda for Change  (Tionchar Bheartas Forbartha an AE a mhéadú: Clár 
le haghaidh Athraithe). Ina theannt a sin, tarraingíodh aird ar roi nnt easnamh laistigh den DCI sna 
hathbhreithnithe éagsúla ar tuga dh fúthu, ach tugadh aitheantas dá  bhreisluach foriomlán agus 
don mhéid a chuireann sé le baint amach Sprio canna Forbartha na Mílaoise. Ar an mbunús 
thuasluaite, sainaithníodh na fadhbanna se o a leanas i rialachán reatha an DCI: 
(1) Ní chuirtear cuspóirí na dtre ochtaí is déanaí de bheartas forbartha an AE go hiomlán san 
áireamh sa DCI. 
(2) Tá athrú tagtha ar an domhan ó 2007 i leith, ag us tá roinnt de thairbhithe reatha an DCI 
tagtha chun cinn idir an dá linn mar chumh achtaí nua domhanda agus tá siadsan féin 
anois ina ndeontóirí. Ní chinntítear leis  an DCI go bhfuil éagsú lú leordhóthanach i 
measc a tairbhithe agus aird ar na héagot hromaíochtaí eacnamaíocha agus sóisialta i 
measc na dtíortha comhpháir tíochta agus laistigh díobh. 
 
GA 3   GA (3) Ní chuirtear san áireamh go le ordhóthanach leis an DCI an  dul chun cinn atá déanta ag 
tíortha comhpháirtíochta maidir le daonlathú ag us leis an meas ar bhunchearta an duine. 
(4) Ba dheacair tacú le tionscnaimh thrasréigiún acha nó uile-ilchríche i ngeall ar struchtúr 
reatha na n-ionstraimí cúnaimh sheachtrai gh, go háirithe i ndáil le cur chun feidhme 
straitéis chomhpháirteach an AE agus na hAfraice. 
(5) Níl cláir théamacha solúbtha a dhóthain agus tá siad ró-ilroinnte le freagra a thabhairt ar 
ghéarchéimeanna domhanda a thit amach le d éanaí nó ar ghealltanais idirnáisiúnta a 
tugadh ar an leibhéal polaitiúil is airde.  
(6) Ní thugtar dóthain airde ar riachtanais shonracha tíortha ina bhfuil géarchéim, tíortha 
iar-ghéarchéime agus tíortha atá i gcásanna leochaileacha sa DCI reatha, agus mar sin ní 
féidir leis an AE freagra pras a thabhairt ar chás atá ag teacht chun cinn go mear. 
(7) Bíonn an DCI thíos le heaspa solúbthachta ar an iomlán, de bharr nach ndéantar foráil 
inti maidir le cistí neamhchláraithe a úsáid mar fhreagairt ar ri achtanais gan choinne. 
(8) Tá próiseas reatha cláraithe an DCI ró -chasta agus ró-dhocht. Mar shampla, ní 
cheadaítear leis ailíniú a dhéanamh ar thimthri all cláraithe agus stra itéis cláraithe an AE 
leo siúd atá ag a chomhpháirtithe, agus ní éa scaítear a dhóthain comhchlárú leis na 
Ballstáit, mar a cheanglaítear leis an gclár oibre um éifeachtacht cabhrach. Ní chuirtear 
bunús leordhóthanach dlí ar fáil leis maidir le leas  a bhaint as bearta nuálacha le cabhair 
a sholáthar, amhail meicníochtaí le c únamh iasacht-bhunaithe, cúnamh deontas-
bhunaithe agus comhpháirtíochtaí príobhá ideacha poiblí a úsáid le chéile. 
2. ANAILÍS AR AN gCOIMHDEACHT  
Ina gcáil mar an deontóir is mo ar domhan, cu ireann an AE agus na  Ballstáit breis agus 
leath (56%) den chabhair dhomhanda ar fáil do th íortha i mbéal forbartha. Cuireann an AE 
cabhair ar fáil do na daoine is boichte ar an bp láinéad i mbreis agus 1 50 tír ar fud an domhain 
agus tá sé tiomanta do Spriocanna Forbartha na  Mílaois a bhaint amach in am faoi dheireadh 
2015. Is ionann an chabhair oifigiúil forbartha a bha inistíonn an Coimisiún Eorpach agus thart ar 
20% de chabhair iomlán an AE go dtí seo. Tá an AE i suíomh uathúil atá neodrach agus neamhchlaonta chun gníomhaíocht sheachtrach a s holáthar ar son na mBallstát agus leis na 
Ballstáit, gníomh trína gcrutha ítear creidiúnacht fheabhsaithe dó sna tíortha ina n-oibríonn sé. 
Toisc go bhfuil 27 Ballstát ag gníom hú i gcomhréir le comhbheartais agus le comhstraitéisí, tá 
mais chriticiúil ag an AE c hun freagra a thabhairt ar dhúshl áin dhomhanda, go háirithe baint 
amach Spriocanna Forbartha na Mílaoise.  
3. C
USPÓIRÍ AN TIONSCNAIMH DE CHUID AN AE  
Beidh cuspóirí ginearálta na hionstraime is comh arba ar an DCI dírithe fós ar an méid seo a 
leanas: (i) an bhochtaineacht i dtíortha agus i réigiúin chomhpháirtíochta a laghdú agus í a 
dhíothú san fhadtéarma, chomh maith le (ii) an da onlathas, riail an dlí, cearta an duine agus 
dea-rialachas a chur chun cinn. I gcomhréir le beartas athbhreithnithe forbartha an AE arna 
bheartú, tabharfar isteach chomh maith an tríú cuspóir ginearálta: (iii) tacú le forbairt 
chuimsitheach agus inbhuana ithe atá dírithe ar fhás. 
 
GA 4   GA Bunófar an ionstraim is comharba ar an DCI ar an ionstraim reatha , a bhfuil a hábharthacht 
léirithe maidir le cuidiú le laghdú na bochtaineachta agus, san fhadtéarma, le díothú na bochtaineachta, ach rachfar i ngl eic ann leis na fadhbanna a sh ainaithnítear faoi chuid 1.  
4. R
OGHANNA BEARTAS  
Is é an chéad rogha a bhreithnítear an DCI a choinneáil gan aon leasú (rogha 1 = gan athrú). 
Rinneadh dhá bhunchás mhalartacha e ile a bhreithniú os coinne an status quo faoi rogha 2 
(rialachán an DCI a leasú): 
• Cuspóirí na hionstraime a ailíniú leis na tr eochtaí nua i mbeartas forbartha an AE, agus 
breithniú a dhéanamh ar neartú an bheartais forbartha i gConradh Liospóin mar aon leis 
na treochtaí is déanaí sa bheartas forbartha; 
• Éagsúlú suntasach a áirithiú trí chomhar an AE a dhíriú ar líon teoranta tíortha, 
idirdhealú a dhéanamh trí mhéideanna leithdhá ilte agus cineál an chúnaimh a athrú i 
gcomhréir le sraith shainithe critéar; 
• Cuimsiú an dea-rialachais, an daonlathais,  chearta an duine agus riail an dlí sa 
mheicníocht leithdháilte ciste a neartú;  
• Clár Pan-Afracach a bhunú laistigh den DCI; 
• Solúbthacht na gclár téamach a mhéadú agus a n-ilroinnt a laghdú tríd an líon díobh atá 
ann a laghdú; 
• Iad seo a leanas a chumasú:  próiseas níos solúbtha cláraithe nó athchláraithe, 
athbhreithnithe saincheaptha ad-hoc, agus nós anna imeachta sonracha maidir le cur chun 
feidhme le haghaidh tíortha ina bhfuil géarch éim, tíortha iar-ghéarchéime agus tíortha 
atá i gcásanna leochaileacha; 
• Breis solúbthachta maidir le leithdháiltí ci ste laistigh den DCI a thabhairt isteach trí 
mheicníochtaí nua, amhail cúlchiste neamhchláraithe; 
• Solúbthacht an phróisis chlára ithe a mhéadú agus é a shimpliú d’fhonn comhchlárú agus 
ailíniú le córas cláraithe tíortha comhpháirtíochta a éascú. 
5. MEASÚNÚ TIONCHAR  
Le rogha 1, leanúint leis an st atus quo, ní rachfaí i ngleic leis na  fadhbanna atá ag teacht chun 
cinn de réir taithí atá faighte, mar a luaitear faoi Roinn 1.  
Le rogha 2, breis forbartha a dhéanamh ar an DCI, chumasófaí an méid seo a leanas:  
• cuspóirí na hionstraime is comharba ar an DC I a ailíniú leis na tr eochtaí nua i mbeartas 
forbartha an AE; 
 
GA 5   GA • éagsúlú soiléir a chur i bhfeidhm i measc tíortha comhpháirtíocht a d’fhonn comhrac níos 
éifeachtaí a dhéanamh in aghaidh na bochtaineac hta agus giaráil agus tionchar níos mó a 
thabhairt don AE i dtíortha ina bhfuil an gá is mó lena chúnamh; 
• breis rialachais, lena n-áirítear  dea-rialachas, daonlathas, ceart a an duine agus riail an dlí 
i gcúnamh an AE d’fhonn comhar agus idirphlé níos éifeachtaí le tíortha 
comhpháirtíochta a áirithiú i ndáil leis na luachanna sin; 
• cur chun feidhme níos éifeachtúla ar straitéis  chomhpháirteach an AE agus na hAfraic a 
éascú agus, dá bharr sin, baint amach chus póirí polaitiúla an AE  a éascú laistigh 
d’ilchríoch na hAfraice; 
• cláir théamacha a shimpliú d’ fhonn an tsolúbthacht a chur ar fáil a theastaíonn ón AE le 
bheith freagrúil ar dhúshláin dhomhanda; 
• meicníochtaí solúbtha a chur i bhfeidhm d’f honn freagairt níos éifeachtaí ón AE a éascú 
ar chásanna géarchéime, cásanna iar-ghéar chéime agus staideanna leochaileacha; 
• solúbthacht an leithdháilte ciste a fheabhsú c hun dul i ngleic le cás anna atá ag teacht 
chun cinn go seachtrach i ngeall ar chúinsí polaitiúla, ar ghéarchéimeanna nó ar 
dhúshláin nua; agus 
• éifeachtacht chabhair an AE a fheabhsú trí bh íthin na nósanna imeachta um chlárú agus 
um chur chun feidhme a shimpliú agus a dhéanamh níos solúbtha d’fhonn comhchlárú a 
chumasú agus d’fhonn ailíniú le timthrial lacha cláraithe tíort ha comhpháirtíochta, 
chomh maith le húsáid bearta nuálacha a chur  chun cinn le haghaidh cabhair a sholáthar. 
6. COMPARÁID IDIR NA ROGHANNA  
Leis an gcéad rogha, ní fhéadfadh an AE na cuspói rí a gcuirtear síos orthu faoi mhír 3 a bhaint 
amach. Faoi rogha 2, le haghaidh gach cuspóir s onrach tugtar tús áite don fho-rogha mhalartach 
B thar fho-rogha A, de bharr go dt éitear i ngleic leis an uile fhadhb a shainítear i bhfo-rogha 
mhalartach B agus go dtugtar freagra níos iomchuí ar na cuspóirí a shainítear faoi roinn 3. Leis 
sin, féadfar treoshuíomhanna athbhr eithnithe bheartas forbartha an AE a ionchorprú san ionstraim 
is comharba ar an DCI, rud a méadóidh a thui lleadh éifeacht agus tionchar chúnaimh an AE do 
thíortha i mbéal forbartha. 
7. FAIREACHÁN AGUS MEASTÓIREACHT  
Rialachán cumasúcháin atá sa DCI lena mbunaítear  na heilimintí sár-riachtanacha agus an bunús 
le hidirghabháil an AE. Sainítear na gníomhaíochtaí cruinne trí chlárú ilbhliantúil agus trí chláir bhliantúla ghníomhaíochtaí ina mionsonraítear na  gníomhaíochtaí a mbeidh an AE le tabhairt 
fúthu, lena n-áirítear na cuspóirí a shaothraítear leis na gníomhaíoch taí atá i gceist mar aon leis na 
torthaí ionchasacha. Socraítear tá scairí sonracha ag an uair sin, le na gcuirtear san áireamh tréithe 
ar leith na gníomhaíochta atá i gceist. 
Táthar feasach cheana féin maidir le spriocanna a gus táscairí i ndáil le Spriocanna Forbartha na 
Mílaoise a bhfuil comhaontú idirnáisiúnta ann in a leith. Mar shampla, i ndáil leis an gcuspóir 
 
GA 6   GA uileghabhálach maidir leis an mbochtaineach t a laghdú, agus, san fhadtéarma, í a dhíothú i 
dtíortha agus i réigiúin chomhpháir tíochta, is féidir táscairí Sprio canna Forbartha na Mílaoise le 
haghaidh Sprioc 1 a úsáid. 
Caiteachas lena gcuirtear gníomhaíocht aeráid e nó éifeachtúlacht fuinnimh chun cinn, chomh 
maith le cosaint agus bainistíoc ht inbhuanaithe na bithéagsúlachta  agus éiceachóras, rianófar é 
bunaithe ar an modheolaíocht bhunaithe de chuid an ECFE (‘marcóirí Rio’).