Foilsiú leasaithe chaighdeánaigh fhormheasta ar shonraíocht táirge sonrúcháin tionscnaimh faoi chosaint nó tásca geografacha faoi chosaint san earnáil táirgí talmhaíochta agus earraí bia, dá dtagraítear in Airteagal 6b(2) agus (3) de Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 664/2014 ón gCoimisiún

(2022/C 386/12)

Foilsítear an teachtaireacht seo i gcomhréir le hAirteagal 6b(5) de Rialachán Tarmligthe (AE) N 664/2014 ón gCoimisiún (1).

Formheas leasaithe chaighdeánaigh ar shonraíocht táirge sonrúcháin tionscnaimh faoi chosaint nó táisc gheografaigh faoi chosaint de thionscnamh Ballstáit a chur in iúl (Rialachán (AE) 1151/2012)

“Arroz de Valencia / Arròs de València”

Uimh. AE: Uimh. AE: PDO-ES-0151-AM01 – 21.7.2022

TGFC ( ) STFC ( X )

1. Ainm an táirge

“Arroz de Valencia / Arròs de València”

2. An Ballstát lena mbaineann an limistéar geografach

An Spáinn

3. Údarás an Bhallstáit atá ag cur an leasaithe chaighdeánaigh in iúl

Ard-Stiúrthóireacht na Forbartha Tuaithe, an Aireacht Réigiúnach Talmhaíochta, Forbartha Tuaithe, Éigeandála Aeráide agus Aistrithe chuig Geilleagar Gorm

4. Tuairisc ar an leasú (na leasuithe) formheasta

Is é is aidhm don leasú cineálacha nua (Bombón, Copsemar 7 agus Argila) a bhaineann go díreach le cineálacha atá san áireamh sa tsonraíocht cheana féin a áireamh; tá saintréithe ag na cineálacha atá cosúil leis na cineálacha sin atá san áireamh cheana féin, ach baineann tairbhí agranamaíocha leo amhail frithsheasmhacht níos fearr i gcoinne salandachta, úsáid laghdaithe lotnaidicídí agus cothaitheach agus riachtanais níos ísle i leith uisce. Meastar gur leasú “caighdeánach” é an leasú seo de bhun Airteagal 53(2) de Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 1151/2012, mar gheall ar an méid a leanas:

1. Le cuimsiú na gcineálacha nua sin, ní dhéantar difear do shaintréithe fíor-riachtanacha an táirge, mar a luaitear i dtuarascálacha na bpóraitheoirí plandaí, atá ceangailte leis seo.

2. Fanann an nasc idir an limistéar geografach agus cáilíocht nó saintréithe an táirge agus an comhshaol geografach gan athrú.

3. Ní fhéachtar leis an leasú ainm an táirge nó aon chuid de a athrú.

4. Ní iarrtar leis aon athrú a lena bhféadfaí difear a dhéanamh don limistéar geografach sainithe.

5. Ní mhéadaítear leis na srianta ar thrádáil an táirge ná a amhábhar.

Ní bhaineann aon athrú ar an doiciméad aonair leis an leasú seo.

DOICIMÉAD AONAIR

“Arroz de Valencia / Arròs de València”

Uimh. AE: PDO-ES-0151-AM01 – 21.7.2022

TGFC ( ) STFC ( X )

1. Ainm

“Arroz de Valencia / Arròs de València”

2. Ballstát nó Tríú Tír

An Spáinn

3. Tuairisc ar an táirge talmhaíochta nó ar an mbia-earra

3.1. An cineál táirge

Aicme 1.6. Torthaí agus glasraí (úr nó próiseáilte)

3.2. Tuairisc ar an táirge lena mbaineann an t-ainm in (1)

Rís (Oryza sativa) ar na cineálacha a leanas: Senia, Bahía, Bomba, J. Sendra, Montsianell, Gleva, Sarçet agus Albufera, Bombón, Argila agus Copsemar 7. Le díol mar rís bhán nó mar rís shlánghráinneach, bunaithe ar na paraiméadair a leanas (meánluachanna):

Meánach 4 % Gráin bhuí agus ar dhath an chopair 0,20 % Gráin dhearga agus bhreacdhearga 0,50 % Eithní cailceacha agus neamhaibí 2 % Eithní smálaithe agus a ndearna feithid damáiste dóibh 0,50 % Ábhar coimhthíoch 0,10 % Cainníocht íosta gan aon locht 92,70 %

Saintréithe an ghráin amh a tháirgtear (meánluachanna)

Cineál Fad (mm) Fad/leithead Gráin Phéarlach (%) Bahía 5,6 1,8 99 Senia 5,6 1,8 99 Bomba 5,2 1,8 99 J. Sendra 5,7 1,8 99 Montsianell 5,7 1,8 99 Gleva 5,7 1,8 99 Sarçet 6 1,8 99 Albufera 5,2 1,7 99 Bombon 5,3 1,8 99 Argila 5,8 1,7 99 Copsemar 7 5,5 1,7 99

Beidh na saintréithe comhdhéanta seo a leanas (meánluachanna) san STFC “Arroz de Valencia”:

CINEÁL AMALÓS (%) Bahía 19,1 % Senia 16,3 % Bomba 24,9 % J. Sendra 17,5 % Montsianell 18,1 % Gleva 17,7 % Sarçet 16,3 % Albufera 25,6 % Bombón 24 % Argila 20,9 % Copsemar 7 24,4 %

3.3. Amhábhair (maidir le táirgí próiseáilte amháin) agus beatha (maidir le táirgí de thionscnamh ainmhíoch amháin)

—

3.4. Céimeanna sonracha sa táirgeadh nach mór a dhéanamh sa limistéar geografach sainithe

Na céimeanna uile, idir chur, thriomú agus ullmhú le haghaidh an phacáistithe.

3.5. Rialacha sonracha maidir le slisniú, grátáil, agus pacáistiú, etc.

Ní mór an táirge a phacáistiú sa limistéar táirgthe chun a shaintréithe orgánaileipteacha a ráthú agus inrianaitheacht an táirge a áirithiú faoi chóras aonrialaithe.

3.6. Rialacha sonracha maidir leis an ainm cláraithe ar an lipéad

Ní mór rís ag a bhfuil an STFC a dhíol i bpacáistiú ar a bhfuil lipéad tánaisteach le huimhir. Ní mór na focail Denominación de Origen “Arroz de Valencia” a bheith ar an lipéad agus ar an lipéad tánaisteach araon, agus an leagan Vaileinsise de, Denominació d’Orige “Arròs de València” in éineacht leo, i gcás inarb iomchuí.

4. Sainmhíniú achomair ar an limistéar geografach

Fástar an rís i mbogaigh nádúrtha i gcúigí Alicante, Castellón agus Valencia, i bPobal Féinrialaitheach Valencia, agus go príomha sna bardais atá lonnaithe laistigh de limistéar tionchair Parque Natural de la Albufera, Parque Natural del Marjal de Pego-Oliva agus Marjal de Almenara. Is limistéir iad sin uile a bhfuil luach comhshaoil den scoth ag baint leo, ina bhfuil rís fíorthábhachtach maidir le hinbhuanaitheacht an éiceachórais.

Tá na bardais a leanas sa limistéar:

Limistéar tionchair Parque Natural de la Albufera (cúige Valencia): Albal, Albalat de la Ribera, Alfafar, Algemesí, Beniparrell, Catarroja, Cullera, Massanassa, Sedaví, Silla, Sollana, Sueca agus Valencia.

Bardais eile i gCúige Valencia: Alginet, Almacera, Almusafes, Alquería de la Condesa, La Alcudia, Alcira, Benifayó, Corbera, Favareta, Fortaleny, Llaurí, Masamagrell, Oliva, La Pobla de Farnals, Polinya del Xuquer, Puzol, Rafelbuñol, Riola, Sagunto agus Tavernes de Valldigna.

Bardais i gCúige Alicante: Pego.

Bardais i gCúige Castellón: Almenara, Castellón, Chilches y La Llosa.

5. Nasc leis an limistéar geografach

5.1. Sainiúlacht an limistéir gheografaigh

Tosca nádúrtha

Fástar STFC “Arroz de Valencia” i limistéir sheascannacha, ag a bhfuil dálaí áirithe lena gcuirtear le tuilte. Tá aol sna hithreacha (30-50 % carbónáití), chomh maith le cré, tá cion íseal ábhair orgánaigh iontu agus tá siad alcaileach (pH 8-8,3). Tá an chré crua agus níl sí an-tréscaoilteach.

Maidir leis an aeráid, ós rud é go bhfuil an limistéar lonnaithe taobh leis an Meánmhuir, bíonn na teochtaí séimh i gcaitheamh na bliana agus bíonn an bháisteach íseal, agus í ag titim san earrach agus san fhómhar go príomha.

Bíonn leoithní ann ós rud é go bhfuil an limistéar gar don fharraige agus coinnítear gaoithe fuara le linn an lae amach ón limistéar leis na leoithní sin. Bíonn gaoth aniar an-tirim agus te ag séideadh anuas ón Meseta le linn an tsamhraidh.

Tá cuid shubstaintiúil den limistéar sainithe lonnaithe laistigh de Parque Natural de la Albufera, ar limistéar é ina bhfuil áilleacht nádúrtha shármhaith. Mar gheall ar shaintréithe sonracha an limistéir, is í rís an t-aon bharr is féidir a fhás ann agus tá sí fíor-riachtanach chun cothromaíocht éiceolaíoch na páirce a choinneáil ar bun.

Cumhdaítear 21 120 heicteár le Parque Natural de la Albufera de Valencia, agus tá 65 % de cumhdaithe le páirceanna ríse.

Tosca daonna

Tá rís á fás sa limistéar geografach sainithe leis na céadta. Tá doiciméid ann lena léirítear gur fhástaí rís i Seanríocht Valencia sular chuir James I de Aragon an limistéar faoi smacht chomh fada siar le 1238: rinneadh tuairisc ar na goirt ríse in Llibre dels repartiments, lenar dáileadh talamh na Ríochta a fuarthas le déanaí.

Le rialachán 1753 ón Rí Ferdinand VI, críochnaíodh na limistéir inar cheart rís a chur.

I measc saothar eile lena dtugtar achoimre ar stair fhás ríse i bPobal Féinrialaitheach Valencia, tá El arroz (1939) le Rafael Font de Mora y Llorens agus Compendio arrocero (1952) le José Ma Carrasco García.

Forbraíodh cleachtais shonracha sa limistéir i gcaitheamh na gcéadta, amhail na eixugons (enjuagados i Spáinnis na Caistíle), ina bhfágtar an barr gan uisce ar feadh roinnt laethanta chun bac a chur ar fhás algaí. Tarlaíonn na eixugons thart ar dheireadh mhí an Mheithimh, tráth atá na síolóigí ríse péactha.

Cleachtas eile atá sonrach don limistéar is ea tuilte tráth a ligtear na goirt ina mbán le linn an gheimhridh. Leis sin, cuirtear isteach ar thimthriallacha bitheolaíocha orgánach áirithe san ithir agus déantar an talamh a dhíghalrú freisin. Cruthaítear méadú sa bhithéagsúlacht uisceach freisin — fungais, algaí agus artrapóid bheaga a chuireann lobhadh fhuílleach an fhómhair chun cinn agus a athghineann an ithir lena gcoirp féin agus le macrachothaithigh agus micreachothaithigh.

5.2. Sainiúlacht an táirge

Tá acmhainneacht ionsúcháin mhór blasanna ag an STFC “Arroz de Valencia”, mar thoradh ar an gcéatadán ard amalóis sna cineálacha a fhástar sa limistéar. Anuas ar an gcéatadán ard de ghráin phéarlacha, is gné an-tábhachtach í aonfhoirmeacht mhéid na ngrán, mar áirithítear leis sin go gcocáiltear an rís go cothrom agus go comhsheasmhach.

5.3. Nasc cúisíoch idir an limistéar geografach agus cáilíocht nó saintréithe an táirge (maidir le STFC) nó cáilíocht shonrach an táirge, an cháil atá air nó saintréith eile atá aige (maidir le TGFC)

Tá an limistéar geografach sainithe lonnaithe idir an líne chladaigh agus na sléibhte cósta. Leis an suíomh uathúil sin, fágtar go dtairbhíonn na goirt de leoithne farraige istoíche, rud a áirithíonn aibiú mall na ngrán de réir a chéile, lena gcuirtear cosc ar fhoirmliú scoilteanna agus lena n-íoslaghdaítear an líon grán scoilte, le linn na muilleoireachta agus na cócaireachta araon.

Is é Parque Natural de la Albufera an chuid is mó den limistéar geografach sainithe agus is éard atá ann bogaigh nádúrtha ársa, ina bhfuil aol agus cré sna hithreacha, agus cion íseal ábhar orgánach agus alcaileach. Leis sin, fágtar go mbíonn na hithreacha trom agus an talamh crua agus neamhscagach, sa chaoi gur féidir an barr a bhá le méid beag uisce agus leas iontach a bhaint as cothaithigh na hithreach, rud a chuireann líonadh grán ag bun gach painicile chun cinn, lena n-íoslaghdaítear an líon grán anchumtha nó scaoilte.

Níl aon ghaoth fhuar sa limistéar geografach sainithe i gcaitheamh an lae agus bíonn an uisce te, rud a chuireann foirmiú grán péarlach chun cinn agus lenar féidir cineálacha timthrialla fhada ríse a chur gan aon riosca go dteipfidh ar an mbarr, rud a fhágann gur féidir na cineálacha a chumhdaítear leis an STFC a fhás ann, ar cineálacha iad a fhaigheann a saintréith shonrach, is é sin an cion amalóis atá iontu, ón limistéar geografach. Leis sin, tugtar saintréithe cócaireachta iontacha don rís, ós rud é gurb é an cion amalóis a chinneann cibé acu atá an chothromaíocht cheart idir ionsú bláis agus teinne inti nó nach bhfuil.

Tá traidisiún fáis ríse Valencia nasctha go dlúth lena chócaireacht. Déantar raon leathan miasa bunaithe ar rís in Valencia, lena n-áirítear paella, rís in anraith agus rís bhácáilte. Dá réir sin, bunaíodh baint idir na héifeachtaí agus na cúiseanna leis na cineálacha atá tipiciúil don limistéar, ós rud é go bhfuil acmhainn ionsaithe ard acu agus, dá réir sin, is féidir leo neart blais a ionsú ón anraith. Leis sin, cuireadh le forbairt cócaireachta nach bhfuil, i dtéarmaí bia atá rís-bhunaithe, cosúil leis an mbia a aimsítear aon áit eile ar domhan.

Baineann na Poniente (gaoth aniar) spóir fungais amhail Pyricularia agus Helminthosporium, rud a chuidíonn leis an líon grán lochtach a laghdú.

Tagairt d’fhoilsiú na sonraíochta táirge

http://www.agricultura.gva.es/pc_arrozdevalencia

(1) IO L 179, 19.6.2014, lch. 17.