AN COIMISIÚN EORPACH An Bhruiséil,13.6.2018 COM(2018) 476 final 2018/0254(COD) Togra le haghaidh RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE lena mbunaítear an Ciste Eorpach Cosanta (Téacs atá ábhartha maidir le LEE) {SEC(2018) 314 final}

{SWD(2018) 345 final}



MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN 1.COMHTHÉACS AN TOGRA •Forais agus cuspóirí Tá athrú as cuimse tagtha ar chomhthéacs geopholaitiúil an Aontais le deich mbliana anuas. Tá cúrsaí míshocair sna réigiúin máguaird agus tá timpeallacht dhúshlánach roimh an Aontas ina bhfuil bagairtí nua, amhail cibear-ionsaithe agus ionsaithe hibrideacha, ag teacht chun cinn agus ina bhfuil dúshláin níos traidisiúnta ag teacht ar ais. Tá saoránaigh an Aontais agus a gceannairí polaitiúla ar aon intinn gur cheart do na Ballstáit tuilleadh freagrachta a ghlacadh as a slándáil féin le chéile. Sa dearbhú comhpháirteach a rinneadh sa Róimh an 25 Márta 2017, thug ceannairí ó 27 mBallstát agus an Chomhairle Eorpach, Parlaimint na hEorpa agus an Coimisiún Eorpach le fios go neartóidh an tAontas a chomhbheartas slándála agus cosanta agus go gcothóidh sé tionscal cosanta atá níos iomaíche agus níos comhtháite. I dtionscal cosanta na hEorpa, tá neamhéifeachtúlachtaí margaidh suntasacha a bhaineann le barainneachtaí scála nach mbaintear leas astu (ilroinnt margaí náisiúnta le ceannaitheoir aonair) agus le dúbailt acmhainní ar an leibhéal náisiúnta. Is ó na Ballstáit amháin a thagann an téileamh ar fad nach mór ach le deich mbliana anuas rinneadh ciorruithe móra ar a mbuiséid chosanta náisiúnta, go háirithe i dtaca le taighde agus forbairt. Cé go raibh comharthaí dearfacha ann le déanaí maidir le cobhsú agus méadú ar an gcistiú cosanta náisiúnta, tá gá le hiarrachtaí suntasacha breise chun éifeachtúlacht na ninfheistíochtaí sin a uasmhéadú. Ag an am céanna, tá ardú tagtha ar chostas trealaimh cosanta, go háirithe trealamh taighde agus forbartha, ach tá an comhar idir na Ballstáit maidir le hinfheistíochtaí i dtrealamh taighde agus forbartha agus i dtrealamh cosanta fós teoranta. In 2015, níor táirgeadh ach 16 % de threalamh cosanta trí sholáthar comhoibríoch Eorpach, figiúr atá i bhfad faoi bhun an tagarmhairc choitinn 35 % arna chomhaontú faoi chuimsiú na Gníomhaireachta Eorpaí um Chosaint (GEC). Maidir leis an gcéim níos luaithe den taighde cosanta, ní raibh sciar measta an chomhoibrithe Eorpaigh ach ag 7.2 %, i gcomparáid leis an tagarmharc 20 %. Léirítear na treochtaí sin sna deacrachtaí atá roimh an earnáil, deacrachtaí atá suntasach i gcás na dtionscadal taighde agus forbartha cosanta. Tá costas ard ar fhorbairt fréamhshamhlacha go háirithe agus tá riosca mór ann go dteipfidh ar an gcineál forbartha sin. Chomh maith leis sin, tá rioscaí suntasacha teicniúla agus airgeadais i gceist leis an mbearna chontúirteach idir an chéim thaighde agus an chéim forbartha a dhúnadh agus féadfaidh sé nach mbeidh fonn ar na Ballstáit astu féin na rioscaí sin a sheasamh. Den chuid is mó, tá an earnáil ilroinnte thar theorainneacha náisiúnta, agus tá dúbailtí suntasacha ann as a neascraíonn neamhéifeachtúlachtaí i dtaca le gan a bheith in ann leas a bhaint as barainneachtaí scála agus foghlama. D’ainneoin an mheascáin de chostais mhéadaitheacha agus de bhuiséid chosanta atá seasta nó ag laghdú, is saincheisteanna a bhaineann leis na Ballstáit go príomha iad an phleanáil, caiteachas taighde agus forbartha agus cothabháil agus soláthar trealaimh, agus is an-teoranta an comhar atá ar siúl idir na Ballstáit ina leith. Níl cúrsaí mar atá faoi láthair inbhuanaithe agus tá sé ag éirí níos deacra i rith an ama ar na Ballstáit astu féin mórchóras cosanta don todhchaí a fhorbairt. Leis an easpa comhair sin idir na Ballstáit, lagaítear cumas thionscal cosanta an Aontais a thuilleadh i dtaca le cothú na nacmhainní tionsclaíocha agus teicneolaíocha is gá chun neamhspleáchas straitéiseach an Aontais a chaomhnú agus chun freastal ar a riachtanais slándála reatha agus ar na riachtanais a bheidh ann amach anseo. Mar fhreagairt air sin, tá roinnt tionscnamh déanta ag an gCoimisiún le déanaí chun tacú le comhar níos fearr i réimse na cosanta. An 7 Meitheamh 2017, i gcomhréir leis an aitheasc faoi Staid an Aontais a thug an tUachtarán Juncker in 2016, ghlac an Coimisiún Teachtaireacht lenar seoladh an Ciste Eorpach Cosanta ina bhfuil “colúin” le haghaidh taighde agus acmhainní. In éineacht leis an Teachtaireacht bhí togra reachtach le haghaidh Rialachán lena mbunaítear an Clár Eorpach Forbartha Tionscal i réimse na Cosanta faoi cholún na nacmhainní. Moladh cur chuige dhá chéim, lena náirítear: –tréimhse tástála tosaigh faoi chreat airgeadais ilbhliantúil 2014-2020 ina dtacófar le taighde cosanta comhoibríoch faoi Réamhbheart maidir le Taighde Cosanta, fad a chómhaoineofar tionscadail taighde chomhoibríocha faoin gClár Eorpach Forbartha Tionscal i réimse na Cosanta atá beartaithe, agus –ciste tiomnaithe faoi chreat airgeadais ilbhliantúil 2021-2027 lena méadaítear an cistiú le haghaidh taighde comhoibríoch ar tháirgí agus ar theicneolaíochtaí cosanta nuálacha agus le haghaidh na gcéimeanna ina dhiaidh sin den timthriall forbartha, lena náirítear forbairt fréamhshamhlacha. Is é atá i gceist leis an togra seo an Ciste Eorpach Cosanta a bhunú faoi chreat airgeadais ilbhliantúil 2021-2027. Tá sé beartaithe gur ionstraim é an Ciste Eorpach Cosanta chun iomaíochas agus nuálaíocht bhonn teicneolaíoch agus tionsclaíoch cosanta na hEorpa a chothú agus, ar an dóigh sin, cuirfear le neamhspleáchas straitéiseach an Aontais. Is é is aidhm don Chiste tús a chur le cláir chomhoibritheacha nach dtarlódh gan rannchuidiú ón Aontas agus, trí thacú le gníomhaíochtaí taighde agus forbartha, na dreasachtaí is gá a chur ar fáil chun borradh a chur faoin gcomhar ag gach céim den timthriall tionsclaíoch. Spreagfar, go háirithe, tionscadail chomhoibríocha ina bhfuil líon suntasach fiontar beag agus meánmhéide rannpháirteach. Áiritheofar leis sin go mbeidh an Ciste fós oscailte d’fhaighteoirí ó gach Ballstát, beag beann ar a méid nó ar an áit a bhfuil siad lonnaithe san Aontas. Foráiltear leis an togra seo gurb é an 1 Eanáir 2021 an dáta teacht i bhfeidhm agus tá sé á thíolacadh d’Aontas ina mbeidh 27 mBallstát, i gcomhréir leis an bhfógra a fuair an Chomhairle Eorpach an 29 Márta 2017 ón Ríocht Aontaithe á rá go bhfuil sé ar intinn ag an Ríocht Aontaithe tarraingt siar ón Aontas Eorpach agus ó Euratom bunaithe ar Airteagal 50 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. •Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais Tagann taighde cosanta faoi raon feidhme an Chláir Réime um Thaighde agus um Nuálaíocht (“Fís Eorpach”) ach sonraítear na forálacha sonracha comhfhreagracha le haghaidh taighde cosanta, amhail na cuspóirí, rialacha rannpháirtíochta agus sásraí seachadta, sa togra seo le haghaidh Rialachán lena mbunaítear an Ciste Eorpach Cosanta.

Chun a áirithiú go mbeidh comhsheasmhacht agus comhlántacht ann i dtaobh leasanna cosanta an Aontais a chur chun cinn faoin gcéad chreat airgeadais ilbhliantúil eile, féachfaidh an Coimisiún le sineirgíochtaí a áirithiú le tionscnaimh eile de chuid an Aontais i réimse an taighde agus na forbartha sibhialta, amhail slándáil agus cibearshlándáil, rialú teorannacha, an garda cósta, iompar muirí agus an spás. Ba cheart sineirgíochtaí a lorg idir an méid seo a leanas go háirithe: - an clár sonrach lena gcuirtear Fís Eorpach chun feidhme, ina ndírítear ar fheidhmeanna sibhialta ionas go rachaidh na torthaí ón taighde agus forbairt cosanta chun tairbhe don taighde agus forbairt shibhialta agus vice versa; - clár spáis an Aontais, go háirithe na comhchodanna: Cumarsáid Satailíte Rialtais (GOVSATCOM), Tacaíocht d’Fhaireachán agus Rianú Spáis (SST) agus Copernicus. Féadfar sin a dhéanamh go háirithe trí chomhoiriúnacht theicniúil a áirithiú i gcás ina núsáidfear acmhainní an Chórais Dhomhanda um Loingseoireacht Satailíte (GNSS) agus GOVSATCOM sna tionscadail. Féadfar sin a dhéanamh freisin trí fhorbairt a dhéanamh ar bhraiteoirí uasghrádaithe, ardáin mhalartaithe um shonraí rúnaicmithe, feidhmeanna bunaithe ar shonraí nó ar fhaisnéis agus seirbhísí arna soláthar ag comhchodanna an chláir spáis; - tionscnaimh an Aontais i réimse na cibearshlándála, amhail na cinn sin a fógraíodh sa Teachtaireacht Chomhpháirteach maidir leis an gcibearshlándáil. Go sonrach, leis an lárionad um inniúlachtaí cibearshlándála atá le bunú, ba cheart sineirgíochtaí a lorg idir na gnéithe sibhialtacha agus cosanta den chibearshlándáil. Leis sin, ba cheart tacú go gníomhach leis na Ballstáit agus gníomhaithe ábhartha eile trí chomhairle a sholáthar, saineolas a roinnt agus comhar a éascú i dtaca le tionscadail agus bearta agus, nuair a d’iarrfadh na Ballstáit air, ba cheart ról bainisteora tionscadail a bheith ag an lárionad i ndáil le bearta faoin gCiste Eorpach Cosanta; - na bearta arna sainaithint faoin gclár oibre comhordaithe sibhialta míleata maidir le taighde slándála muirí agus an tiompar muirí; agus - cláir ábhartha eile de chuid an Aontais i réimse na slándála, amhail an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ciste um Bainistiú Comhtháite Teorainneacha. Cuirfear an Ciste Eorpach Cosanta chun feidhme i ndlúthchomhar le gníomhaíochtaí an Choimisiúin agus Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála i réimse na cosanta, lena náirítear an raon uirlisí airgeadais arb é is aidhm dó forbairt agus soláthar comhpháirteach acmhainní cosanta a éascú a thuilleadh. Go sonrach, na samhlacha maoinithe atá sa raon uirlisí airgeadais le haghaidh soláthar acmhainní, úsáidfear iad mar thagairt dheonach le haghaidh na mBallstát sin ar mian leo teicneolaíocht agus táirgí arna bhforbairt le tacaíocht ón gCiste Eorpach Cosanta a sholáthar go comhpháirteach. Beidh dlúthnaisc ann idir an Ciste agus na tionscadail a cuireadh i bhfeidhm faoi chuimsiú an Bhuanchomhair Struchtúrtha i réimse na cosanta (PESCO). Nuair a mheasfar tionscadail PESCO a bheith incháilithe, deonófar “bónas PESCO”, i bhfoirm ráta cistiúcháin níos airde, ar na tionscadail sin. Ba cheart cuireadh a chur ar an gCoimisiún a bheith rannpháirteach in imeachtaí na dtionscadal ionas gur féidir dul i gcomhairle leis, chun go bhféadfaidh an Coimisiún cabhrú lena mheas an bhfuil tionscadail den chineál sin incháilithe faoin gCiste. Leis an gCiste, cuirfear san áireamh plean forbraíochta an Aontais um chumas lena sainaithnítear na tosaíochtaí acmhainní cosanta, agus Athbhreithniú Comhordaithe Bliantúil an Aontais ar Chosaint lena ndéantar faireachán, inter alia, ar chur chun feidhme na dtosaíochtaí agus lena sainaithnítear deiseanna nua comhair. Sa chomhthéacs sin, féadfar a chur san áireamh freisin gníomhaíochtaí ábhartha arna ndéanamh ag Eagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh (ECAT) agus ag comhpháirtithe eile i gcás ina bhfónfar leo do leasanna slándála agus cosanta an Aontais agus nach neisiafar leo rannpháirtíocht aon Bhallstáit. Leis an gCiste, cuirfear san áireamh freisin gníomhaíochtaí cosanta arna gcur chun feidhme tríd an tSaoráid Eorpach Síochána, ionstraim sheachbhuiséid nach dtagann faoin gCreat Airgeadais Ilbhliantúil. Nuair a chomhcheanglaítear tacaíocht, atá dírithe ar thionscadail, i bhfoirm cistiú ón gCiste Eorpach Cosanta agus cistiú dea-cheaptha spriocdhírithe san earnáil chosanta, féadfar cabhrú go suntasach le hathléimneacht na hearnála a neartú agus le haghaidh a thabhairt ar leochaileacht na hearnála, rud a rachaidh chun tairbhe do FBManna agus cuideachtaí lárchaipitlithe nuálacha go háirithe. Féadfaidh sé gur bealach éifeachtach ó thaobh buiséid de é ráthaíocht bhuiséadach chun aghaidh a thabhairt ar rioscaí i slabhra soláthair na bhfochonraitheoirí atá rannpháirteach i dtionscadail arna gcistiú faoin gCiste. Moladh gur earnáil incháilithe é an earnáil chosanta chun tacaíocht a fháil i bhfoirm ráthaíochtaí buiséadacha faoin gCiste InvestEU, ar creat trasearnála uileghabhálach é lena dtugtar tacaíocht d’infheistíocht i réimsí éagsúla beartais agus a bhfuil ráthaíochtaí buiséadacha an Aontais mar bhonn taca leis. Leis an togra seo, foráiltear maidir leis an deis tacaíocht faoin gCiste a mheascadh le maoiniú a bhfuil InvestEU mar thaca leis. Ba cheart bearta an Chiste a úsáid chun dul i ngleic le teipeanna margaidh nó le cásanna infheistíochta fo-optamacha, ar dhóigh chomhréireach, gan maoiniú príobháideach a dhúbláil ná a phlódú agus ba cheart breisluach Eorpach soiléir a bheith acu. Áiritheofar leis sin comhsheasmhacht idir bearta an Chiste agus rialacha an Aontais maidir le státchabhair, lena seachnófar saobhadh míchuí ar iomaíocht sa mhargadh inmheánach. 2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT •Bunús dlí Is é is aidhm don Chiste Eorpach Cosanta iomaíochas agus nuálaíocht bhonn teicneolaíoch agus tionsclaíoch cosanta an Aontais a chothú trí thacú le gníomhaíochtaí taighde agus forbartha atá dírithe ar an gcosaint. Tá sé bunaithe ar na teidil “Tionscal” agus “Taighde agus forbairt theicneolaíoch agus an spás” den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) (Airteagail 173, 182, 183 agus 188). Is é Airteagal 173 de CFAE an bunús dlí le bearta arb é is aidhm dóibh timpeallacht a chothú atá fabhrach d’fhorbairt gnóthas ar fud an Aontais, go háirithe FBManna, do chomhar idir gnóthais agus chun saothrú níos fearr a chothú maidir le hacmhainneacht thionsclaíoch na mbeartas nuálaíochta, taighde agus forbartha teicneolaíche. Ós rud é gurb é is aidhm don Chiste Eorpach Cosanta iomaíochas agus nuálaíocht bhonn teicneolaíoch agus tionsclaíoch cosanta an Aontais a chothú trí thacú le gníomhaíochtaí taighde agus forbartha atá dírithe ar an gcosaint, leis an aidhm sin agus le hábhar an Chiste tugtar údar cuí le roghnú Airteagal 173 CFAE mar bhunús dlí. Is dlúthchuid den Chiste Eorpach Cosanta iad freisin bearta taighde atá dírithe ar an gcosaint. Lena naidhm agus lena nábhar, tugtar údar cuí le roghnú Airteagal 182 CFAE mar bhunús dlí breise. De bhun CFAE, cumhdófar na gníomhaíochtaí taighde ar fad faoi chreatchlár taighde ilbhliantúil. Sa bhunghníomh den chreatchlár taighde agus nuálaíochta ilbhliantúil tar éis 2020, Fís Eorpach, tá na forálacha is gá lena leagtar amach na naisc idir na cláir shonracha atá bunaithe aige maidir le taighde cosanta agus maidir le cur chun feidhme Fís Eorpach, lena leagtar béim ar ghníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta sibhialta. Tá na forálacha mionsonraithe maidir le cistiú ón Aontas le tionscadail taighde cosanta, agus a leithdháileadh buiséid, socraithe sa dréachtrialachán reatha maidir leis an gCiste Eorpach Cosanta, ina sainmhínítear freisin na rialacha rannpháirtíochta don taighde cosanta. Sna gníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta a dhéantar faoin gCiste Eorpach Cosanta, dírítear go heisiach ar fheidhmeanna cosanta.

•Coimhdeacht (maidir le hinniúlacht neamheisiach) Sa lá atá inniu ann, is é a chiallaíonn ráthú na slándála a bheith in ann déileáil le bagairtí a thrasnaíonn teorainneacha náisiúnta. Ní féidir le haon tír amháin aghaidh a thabhairt aisti féin ar na bagairtí sin. Beidh ar an Aontas a bheith níos freagraí as leasanna, luachanna agus modh maireachtála na hEorpa a chosaint, i gcomhlántacht agus i gcomhar le ECAT. Cabhrófar leis an gcuspóir sin a ghnóthú tríd na hiarrachtaí a dhéanfaidh an tAontas a leibhéal uaillmhéine a bhaint amach i réimse na slándála agus na cosanta (mar a d’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach in 2016). D’fhonn go mbeidh an tAontas ullamh chun aghaidh a thabhairt ar bhagairtí amach anseo agus a shaoránaigh a chosaint, ní mór dó a neamhspleáchas straitéiseach a threisiú. Chun sin a dhéanamh, is gá eochairtheicneolaíochtaí a fhorbairt i réimsí barrthábhachtacha agus acmhainní straitéiseacha a fhorbairt chun ceannaireacht theicneolaíoch a áirithiú. Comhar níos mó ar gach leibhéal, is é sin an taon bhealach chun ionchais shaoránaigh an Aontais a shásamh. Trí chomhar a spreagadh, féadfaidh an tAontas cabhrú le huasmhéadú a dhéanamh ar aschur agus ar chaighdeán na hinfheistíochta a dhéanann na Ballstáit sa chosaint. Soláthrófar leis an gCiste Eorpach Cosanta breisluach AE trí thaighde agus forbairt táirgí agus teicneolaíochtaí i réimse na cosanta a dhreasú chun éifeachtúlacht an chaiteachais phoiblí a mhéadú agus, ar an dóigh sin, cuirfear le neamhspleáchas oibríochtúil an Aontais. Beidh saincheart ag na Ballstáit fós i leith cinntí faoi infheistíochtaí cosanta agus faoi chláir forbartha cosanta, agus beidh siad freagrach astu. Ní fhéadfaidh an tAontas, agus níor cheart dó, leibhéil ísle infheistíochtaí cosanta a chúiteamh leis na Ballstáit. Mar sin féin, is féidir leis an Aontas iarrachtaí comhoibríocha na mBallstát a chomhlánú, a ghiaráil agus a chomhdhlúthú i dtaca le hacmhainní cosanta a fhorbairt chun tacú le tionscal cosanta na hEorpa agus chun freagairt do dhúshláin slándála. Leis sin, sheachnófaí dúbailt, bhainfí úsáid níos éifeachtaí as airgead an cháiníocóra, d’fheabhsófaí idir-inoibritheacht trealaimh cosanta, d’íoslaghdófaí ilroinnt agus chuirfí borradh faoi iomaíochas agus nuálaíocht i mbonn tionsclaíoch agus teicneolaíoch cosanta na hEorpa. •Comhréireacht Tá an cur chuige beartais atá beartaithe comhréireach le scála agus tromchúis na bhfadhbanna a sainaithníodh, i.e. easpa comhair trasteorann agus an gá atá ann tacú le hiomaíochas thionscal na hEorpa agus le taighde agus forbairt cosanta chomhoibríoch. Urramaíonn sé teorannacha idirghabháil an Aontais a d’fhéadfadh a bheith ann faoi na Conarthaí. Tá an tionscnamh teoranta do chuspóirí nach féidir leis na Ballstáit astu féin iad a ghnóthú go sásúil, agus ar féidir a bheith ag súil leis go ngnóthóidh an tAontas iad ar dhóigh níos fearr. Maidir leis an sásra seachadta atá beartaithe agus a chuirfear chun feidhme ar leibhéal an Aontais, is é is aidhm dó srian a chur le costais airgeadais agus riaracháin. •An rogha ionstraime Molann an Coimisiún Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle d’fhonn an Ciste a bhunú. Is é Rialachán an ionstraim dlí is oiriúnaí óir is le Rialachán, agus leis sin amháin, lena fhorálacha dlí atá infheidhme go díreach, a fhéadfar an leibhéal aonfhoirmeachta is gá a chur ar fáil chun clár cistiúcháin de chuid an Aontais a chur ar bun agus a oibriú lena ndíreofar ar thacú le hearnáil tionsclaíochta ar fud na hEorpa. 3.TORTHAÍ Ó MHEASTÓIREACHTAÍ SIARGHABHÁLACHA, Ó CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS Ó MHEASÚNUITHE TIONCHAIR •Meastóireachtaí siarghabhálacha/seiceálacha oiriúnachta ar an reachtaíocht atá ann cheana Níl na cláir arna mbunú faoin gcreat airgeadais ilbhliantúil reatha i bhfeidhm ach le hachar teoranta ama agus, dá réir sin, ní thugtar leo deiseanna tábhachtacha foghlama ná deiseanna chun taithí a chur san áireamh in ullmhú an chláir seo. Seoladh an Réamhbheart maidir le Taighde Cosanta in Aibreán 2017 agus buiséad iomlán EUR 90 milliún thar thrí bliana ann dó. Síníodh na chéad chonarthaí in 2018 agus tá na chéad torthaí nithiúla ag teacht anois, ach tá na tionscadail ar fad fós ar siúl. Tá na hiarratasóirí ar ghlaonna in 2017 scaipthe thar limistéar geografach fairsing: chuir eintitis ó 25 Bhallstát de chuid an Aontais agus ón Iorua iarratais isteach, chomh maith le líon mór iarratasóirí aonair: 187 san iomlán. Áirítear ar na tionscadail a roghnaíodh le haghaidh cistithe rannpháirtithe ó 17 mBallstát de chuid an Aontais. Maidir le cineál na niarratasóirí, áirítear i measc na dtograí iarratasóirí ón earnáil phríobháideach, an tionscal mór agus beag araon, FBManna, comhlachtaí poiblí, ionaid taighde agus ollscoileanna. Tá leibhéal rannpháirtíochta FBManna ag 30 % i gcás na dtograí sin nach gcuirtear, leis an Réamhbheart maidir le Taighde Cosanta, rialacha dochta i bhfeidhm ar rannpháirtíocht FBManna. Tá ráta rannpháirtíochta sin na FBManna mórán mar an gcéanna i gcás na dtionscadal a roghnaíodh le haghaidh cistithe: leibhéal rannpháirtíochta 32 % agus luach buiséid 14 % ann dóibh. Léirítear sna sonraí gur mheall na glaonna ón gcéad bhliain den Réamhbheart maidir le Taighde Cosanta freagairt mhaith agus suim mhór ón earnáil. I bhfianaise an ráta freagartha mhaith sin, is féidir an tátal tosaigh a bhaint as gur tugadh aghaidh ar na saincheisteanna cosanta ábhartha agus gur chuir an earnáil suim iontu. Beidh EUR 500 milliún de bhuiséad ag an Rialachán atá beartaithe maidir leis an gClár Eorpach Forbartha Tionscal i réimse na Cosanta don tréimhse 2019-2020. Tháinig na comhreachtóirí ar chomhaontú comhréitigh an 22 Bealtaine 2018. Ba cheart go mbeadh an Clár Eorpach Forbartha Tionscal i réimse na Cosanta ag feidhmiú ón 1 Eanáir 2019. Léiríodh sa chomhaontú comhréitigh a aimsíodh go bhfuil toil pholaitiúil ann i measc na gcomhreachtóirí aontú go gasta ar bhuiséad, leagan amach agus módúlachtaí cur chun feidhme cláir chun forbairt táirgí agus teicneolaíochtaí cosanta a chómhaoiniú. Is é atá i gceist leis an togra reachtach reatha méadú a dhéanamh ar an dá thionscnamh atá ann cheana faoi chreat airgeadais ilbhliantúil 2014-2020. I bhfianaise na taithí a fuarthas ón Réamhbheart maidir le Taighde Cosanta agus ón gClár Eorpach Forbartha Tionscal i réimse na Cosanta agus ó mheasúnú ar a mhéid atá leagan amach an dá thionscnamh ailínithe, is Ciste comhtháite aonair atá beartaithe. Leis sin, beifear in ann cuíchóiriú agus simpliú a dhéanamh. •Comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara Chun deis a thabhairt do na páirtithe leasmhara ar fad barúil a thabhairt, reáchtáil an Coimisiún comhairliúchán poiblí oscailte faoin gCiste Eorpach Cosanta ón 13 Eanáir 2018 go dtí an 9 Márta 2018, mar chuid de bheart comhairliúcháin níos leithne faoi gach réimse beartais atá cumhdaithe faoi bhuiséad an Aontais do 2021-2027. Cuireadh roinnt páipéar seasaimh isteach trí thairseach gréasáin an chomhairliúcháin phoiblí oscailte.

Chuathas i gcomhairle le grúpaí páirtithe leasmhara éagsúla, lena náirítear grúpaí a mbeidh tionchar díreach ag an gCiste orthu, amhail an earnáil tionsclaíochta agus institiúidí taighde, agus grúpaí a bhfuil tuairim acu faoin ábhar ach nach faighteoirí díreacha iad, amhail saoránaigh agus Eagraíochtaí Neamhrialtasacha (ENRanna). Cháin roinnt ENRanna an tionscnamh ó thaobh na heitice de. Cé gur cuireadh a nimní san áireamh sa togra, mar is iomchuí, (e.g. i dtaca leis an eitic, an gá le coinbhinsiúin idirnáisiúnta a chomhlíonadh), tá an Coimisiún ag feidhmiú an chirt tionscnaimh atá aige freagairt don ghlao ó shaoránaigh an Aontais agus óna gceannairí polaitiúla tacú le tionscal cosanta an Aontais agus le slándáil níos fearr. Na páirtithe leasmhara sin ar a nimreofar tionchar díreach, tacaíonn siad leis. Thug siad barúil ar na gnéithe atá le maoiniú agus rinne siad moltaí maidir le struchtúr an Chiste agus na socruithe cistithe. Seo a leanas na príomhphointí: –ba cheart díriú ar thosaíochtaí taighde agus forbartha fadtéarma agus meántéarma (brú chun cinn na teicneolaíochta agus nuálaíocht shuaiteach) ar mhaithe le hiomaíochas fadtéarma na hearnála agus acmhainní ceannródaíocha a sholáthar. Ba cheart tosaíochtaí an Chiste a chinneadh in éineacht leis na Ballstáit i gcomhthéacs na gclár oibre bliantúil/ilbhliantúil; –le struchtúr an Chiste, ba cheart cur chuige iomlánaíoch i dtreo acmhainní a léiriú lena gcumhdaítear an timthriall teicneolaíochta iomlán agus ar bhonn Rialachán aonair. Ba cheart socruithe mionsonraithe an dá cholún a ailíniú a mhéid is féidir; –measann na páirtithe leasmhara d'aon ghuth gur gá na rialacha maidir le Cearta Maoine Intleachtúla (CMInna) a chur in oiriúint don chosaint. D’iarr eagraíochtaí taighde go gcosnófaí cearta rannpháirtithe uile an tionscadail agus ní cearta an tionscail mhóir amháin; –maidir le rátaí cistithe, bhí páirtithe leasmhara ar aon intinn gur gá sonraíochtaí na hearnála a chur san áireamh sna rátaí cistithe. Rinne institiúidí taighde an argóint ar son ranníocaíochtaí le taighde suas le 100 % agus gur cheart costais dhíreacha a bhaineann le bonneagair a chumhdach. Mhol tuarascáil ó Ghrúpa Pearsantachtaí i dtaca leis an Réamhbheart maidir le Taighde Cosanta (Tuarascáil ón nGrúpa Pearsantachtaí) gur cheart céatadán níos airde costas díreach a chumhdach; –maidir le foirmeacha tacaíochta airgeadais, mhol freagróirí gur cheart breathnú ar roghanna le haghaidh cómhaoiniú ó na Ballstáit, e.g. trí sholáthar réamhthráchtála agus oibríochtaí measctha arna mbainistiú trí InvestEU sna cásanna sin ina bhfuil seachthairbhí sibhialta nó a bhaineann le saoráidí tástála. •Saineolas seachtrach Thionóil an Coimisinéir um an Margadh Inmheánach, Tionsclaíocht, Fiontraíocht agus FBManna grúpa de 16 dhuine ardleibhéil atá gníomhach i réimse na cosanta (ón tionscal, eagraíochtaí taighde, Parlaimint na hEorpa, parlaimintí náisiúnta, agus institiúidí a dhíríonn ar bheartas) chun comhairle sheachtrach a sholáthar ar bheartas taighde cosanta sa ghearrthéarma agus san fhadtéarma. Tar éis comhráite agus comhairliúcháin rialta, d’fhoilsigh an grúpa tuarascáil dar teideal European Defence Research - the case for an EU-funded R&T programme [Taighde Cosanta Eorpach - an cás ar son clár taighde agus forbartha arna chistiú ag an Aontas Eorpach] in Eanáir 2016. Chuidigh an grúpa leis an Réamhbheart maidir le Taighde Cosanta, a seoladh in Aibreán 2017, a mhúnlú agus chuir sé comhairle straitéiseach ar fáil faoi na mianta níos fadtéarmaí maidir le taighde cosanta arna chistiú ag an Aontas. •Measúnú tionchair I gcomhréir le cleachtais an Choimisiúin um rialáil níos fearr, tá measúnú tionchair ina thaca ag an togra seo. Rinne an Bord Neamhspleách um Ghrinnscrúdú Rialála grinnscrúdú ar an tuarascáil ar an measúnú tionchair an 11 Aibreán 2018 agus thug sé tuairim dhearfach uaidh. Mhol an Bord soiléiriú a thabhairt ar bhunús dlí an tionscnaimh agus ar fhorluí a d’fhéadfadh a bheith ann le taighde arna chistiú sa chlár sonrach eile faoi Fís Eorpach chun an cur síos ar shásraí seachadta a choigeartú ionas go mbeidh cur chuige níos roghnaithí ann agus chun údar cuí níos fearr a thabhairt leis an modh bainistíochta dírí atá beartaithe don Chiste. Tá an tuarascáil ar an measúnú tionchair leasaithe dá réir, i gcomhréir le moltaí an Bhoird. Tá Roinn 3.2.1 den Mheasúnú Tionchair nuashonraithe go hiomlán, i gcomhréir leis an gcéad mholadh. Tá an fhoclaíocht i Roinn 2.4 feabhsaithe agus mínítear inti go soiléir anois an tidirdhealú idir an Ciste Eorpach Cosanta agus an Clár sonrach lena gcuirtear Fís Eorpach chun feidhme i dtaca le feidhmeanna sibhialta. Chun míniú níos fearr a thabhairt ar an idirdhealú, agus ar láidreachtaí agus ar laigí na roghanna éagsúla, coigeartaíodh an fhoclaíocht i Roinn 4.1 tríd síos, chomh maith leis an measúnú ar na Roghanna i Roinn 4.2, lena náirítear anois an fhéidearthacht cuid de na bearta atá bunaithe ar an loighic ó Rogha 3 a chur chun feidhme, ar bhonn cás ar chás agus i gcás inarb iomchuí. Ar deireadh, tá foclaíocht shonrach, lena dtugtar údar cuí leis an modh bainistíochta dírí, san áireamh anois i Roinn 4.1.1. Sa tuarascáil ar an measúnú tionchair, mínítear na fadhbanna agus bunchúiseanna na bhfadhbanna a thug ar an gCoimisiún an togra a bheartú. Baineann siad sin le ciorruithe ar bhuiséid chosanta náisiúnta agus le caiteachas neamh-chomhordaithe, ar a bhfuil neamhéifeachtúlachtaí mar thoradh agus lena laghdaítear an fháil ar threalamh cosanta go leibhéil thromchúiseacha. Fuarthas amach sa tuarascáil chomh maith go raibh fadhbanna leis an easpa nuálaíochta i réimse na cosanta agus, leis na leibhéil laghdaitheacha chomhair i dtaighde agus i bhforbairt cosanta agus in infheistíochtaí i dtrealamh cosanta, go gcuirtear bac ar chumas an Aontais córais agus teicneolaíochtaí cosanta nua a fhorbairt. Léirítear an téileamh ilroinnte sa chomhordú neamhéifeachtúil a dhéantar i dtaobh an tsoláthair, lena náirítear dúbailtí suntasacha, táirgeadh ar scála beag agus slabhraí soláthair tionsclaíocha atá bunaithe ar bhonn náisiúnta go príomha. Mar gheall air sin ar fad, cuireadh srian le hidir-inoibritheacht trealaimh cosanta agus níor baineadh leas as barainneachtaí scála. De réir na tuarascála, leis an gCiste chabhrófaí leis an scéal a leigheas trí EUR 13 bhilliún a threorú chuig taighde agus forbairt acmhainní chomhoibríoch atá dírithe ar chosaint, rud a fhágfaidh go mbeidh an tAontas féin ar cheann de na hinfheisteoirí is mó i dtaighde cosanta san Aontas Eorpach agus rud a fheidhmeoidh mar chatalaíoch trí chaiteachas aonair a atreorú chuig tionscadail forbartha comhoibríche de chuid an Aontais ag a bhfuil ceanglais chomhchoiteanna theicniúla lena dtugtar aghaidh ar thosaíochtaí an Aontais. Sa tuarascáil rinneadh measúnú ar thrí rogha maidir le struchtúr an Chiste agus sásraí seachadta lena bhféadfaí aghaidh a thabhairt ar na fadhbanna ar an dóigh is fearr is féidir: –Rogha 1 – an dá chlár tástála ar leith atá ann faoi láthair faoi chreat airgeadais ilbhliantúil 2014-2020 a choinneáil ach leibhéil chaiteachais a mhéadú faoi níos mó ná sé; –Rogha 2 – bearta breise solúbthachta agus simplithe a thabhairt isteach. Le Ciste aonair, d’fhéadfaí pleanáil chomhtháite a dhéanamh le haghaidh taighde agus forbartha araon agus rialacha rannpháirtíochta comhchuibhithe a bheith san áireamh. Le Rogha 2, cuirtear san áireamh an timní atá ar pháirtithe leasmhara go bhfuil leibhéil chistithe le haghaidh costas indíreach róíseal sa mhodheolaíocht arna cur i bhfeidhm sa chás bonnlíne. Maidir le saintréithe sonracha na hearnála, lena náirítear go bhfuil an earnáil spleách ar cheannaitheoir aonair agus go gcuirtear srian suntasach le saothrú tráchtála a dhéanamh ar na torthaí ón taighde agus forbairt atá dírithe ar chosaint, ba cheart na saintréithe sin a aithint. Faoi Rogha 2, tabharfar isteach solúbthacht lena gcumhdófar costais indíreacha ar dhóigh níos fearr. Ina theannta sin, thabharfaí isteach bearta simplithe, amhail deontais i bhfoirm cnapshuimeanna; agus –Rogha 3 – ceanglais níos déine a thabhairt isteach, i.e. in ionad cur chuige atá bunaithe ar dhreasachtaí agus ar bhónais, tabharfar isteach cur chuige níos saintreoraí arb é is aidhm dó aghaidh a thabhairt ar na fadhbanna sainaitheanta ar bhealach níos sáití chun torthaí a ghnóthú níos gasta. Baineann rioscaí suntasacha leis an gcur chuige saintreorach sin, go háirithe maidir le glacadh, rud a fhéadfaidh srian a chur le cumas an Chiste a chuspóirí a ghnóthú. Tar éis na roghanna a chur i gcomparáid le chéile, moltar sa tuarascáil glacadh le Rogha 2 mar go nuasmhéadaítear sineirgíochtaí léi agus go dtugtar simpliú isteach, agus nach bhfuil an oiread rioscaí ag baint leis an gcur chuige bunaithe ar dhreasachtaí agus atá leis an gcur chuige saintreorach i Rogha 3. Is é Rogha 2 an bealach is fearr lena áirithiú go mbainfear na nithe seo a leanas amach leis an gCiste: –go gcothaítear comhtháthú agus neartú iomaíochas domhanda bhonn teicneolaíoch agus tionsclaíoch cosanta na hEorpa;

–go dtacaítear le forbairt táirgí agus teicneolaíochtaí cosanta san Aontas trí ghníomhú mar chatalaíoch do chláir um chomhar i dtaighde agus forbairt i bpríomhréimsí teicneolaíochta cosanta; ba cheart go neascródh as sin cláir infheistíochta cosanta chomhoibríocha leantacha lena dtugtar aghaidh ar na riachtanais acmhainní a bheidh ag na Ballstáit amach anseo agus lena neartaítear forbairt acmhainní amach anseo trí chomhar méadaithe; agus –go soláthraítear breisluach AE, i bhfianaise chumas an Chiste (gan iarrachtaí náisiúnta a ionadú) comhordú a dhéanamh ar réimse leathan páirtithe leasmhara ó aireachtaí cosanta (mar chustaiméirí eisiacha) go tionscail chosanta (mar sholáthraithe aonair táirgí cosanta) chun aschuir atá ar leas gach duine a ghnóthú. •Simpliú agus solúbthacht Cur chuige comhtháite: le Ciste Eorpach Cosanta lena gcumhdaítear gníomhaíochtaí taighde agus forbartha araon, is féidir tacaíochtaí comhtháite a threisíonn a chéile a sholáthar agus, ag an am céanna, seachnaítear an riosca go gcaillfear torthaí taighde in éagmais tacaíocht leanúnach chun an teicneolaíocht a fhorbairt agus a thástáil a thuilleadh. Leis sin, neartófar glacadh táirgí agus teicneolaíochtaí a fhaigheann tacaíocht trí chistiú ón Aontas. Sa bhreis air sin, le ciste níos comhtháite agus níos solúbtha, is féidir foirmeacha breise tacaíochta a sholáthar i gcás inarb ábhartha, lena náirítear trí sholáthar réamhthráchtála. Leis sin, beifear in ann na réitigh mhargaidh is buntáistí go heacnamaíoch chun aghaidh a thabhairt ar riachtanais an Aontais i dtaca le taighde agus forbairt cosanta a shainaithint. Agus cineál sonrach an taighde agus na forbartha san earnáil chosanta á chur san áireamh: tá dearadh agus struchtúr an Chiste Eorpaigh Cosanta bunaithe ar an taithí a fuarthas ón Réamhbheart maidir le Taighde Cosanta agus an togra le haghaidh an Chláir Eorpaigh Forbartha Tionscal i réimse na Cosanta, aiseolas ó na páirtithe leasmhara, torthaí an mheasúnaithe tionchair agus go háirithe ar shaintréithe sonracha na hearnála ina gcistíonn na Ballstáit agus tíortha comhlachaithe costas iomlán an taighde agus na forbartha, i bhfianaise na srianta atá le torthaí taighde agus forbartha a shaothrú. Leis an gCiste Cosanta, tugtar an tsolúbthacht is gá chun costais indíreacha a chumhdach níos fearr agus, ag an am céanna, cuirtear bearta i bhfeidhm lena áirithiú nach mbíonn aon róchúiteamh ann. Na bearta ón gCiste a chuirtear chur chun feidhme le linn na céime forbartha, tá siad idirnasctha go dlúth le straitéisí agus nósanna imeachta pleanála agus soláthair na mBallstát, lena náirítear a ranníocaíochtaí le tionscadail armála idirnáisiúnta. Dá bhrí sin, tá sé tábhachtach go mbíonn na Ballstáit rannpháirteach i gcinntí dámhachtana i leith bearta forbartha de réir rialacha nós imeachta na gcoistí. Na rátaí cistithe le haghaidh forbairt fréamhshamhlacha agus le haghaidh na mbeart sna céimeanna forbartha ina dhiaidh sin, beidh siad níos ísle ná na rátaí cistithe le haghaidh bearta eile roimh chéim na bhfréamhshamhlacha. Féadfar leis sin dreasachtaí iomchuí a thabhairt chun tacú le tionscadail forbartha fréamhshamhlacha chomhoibritheacha a sheoladh agus, ag an am céanna, an ról tábhachtach atá ag cistiú na mBallstát sa réimse seo á chur san áireamh. Le rialacha rannpháirtíochta an Chiste Eorpaigh Cosanta, cuirfear san áireamh cineál sonrach na hearnála cosanta, go háirithe maidir leis an ngéarghá le slándáil faisnéise agus le bainistiú thorthaí na mbeart etc. Tabharfar aird ar leith ar rannpháirtíocht iomchuí gnólachtaí beaga a áirithiú, trí bhíthin rátaí cistithe méadaithe chun rannpháirtíocht trasteorann fiontar beag agus meánmhéide i dtionscadail chomhoibríocha a spreagadh. Trí úsáid fhairsing a bhaint as uirlisí bunaithe ar aschur (cnapshuimeanna aonair agus rátaí comhréidhe do dheontais), seachnófar rialuithe cuntasaíochta ex post ar chostais incháilithe agus aon chastacht rialaithe a d’fhéadfadh a bheith ann (imréiteach slándála). Go sonrach, i gcás ina mbeidh an tAontas ag cur le mionchuid de bhuiséad sealadach arna fhormhuiniú ag na Ballstáit cheana féin (tacaíocht chun fréamhshamhlacha a fhorbairt), beidh an deontas ón Aontas i bhfoirm cnapshuim aonair a íocfar ar tháirgí insoláthartha lena nglacann na Ballstáit. Mar riail, ní mór ranníocaíocht an Aontais a bheith íoctha i ndáil le táirgí insoláthartha. Leis sin, éascófar bainistíocht an Chiste, laghdófar na costais bhainistíochta agus cuirfear srian leis an ráta earráide. Cuirfidh an Coimisiún an Ciste Eorpach Cosanta chun feidhme faoi bhainistíocht dhíreach d’fhonn éifeachtacht agus éifeachtúlacht an tseachadta a uasmhéadú. Beidh na Ballstáit dlúthpháirteach i gcur chun feidhme an Chiste Eorpaigh Cosanta. •Cearta bunúsacha Trí shlándáil shaoránaigh an Aontais a threisiú, déantar a gcearta bunúsacha a choimirciú. Comhlíonfaidh gníomhaíochtaí cistithe gealltanais an Aontais faoi chonarthaí idirnáisiúnta agus scagfaidh saineolaithe eitice gach iarratas ar chistiú. 4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA Is é EUR 13 000 000 000 (i bpraghsanna reatha) an leithdháileadh buiséid atá beartaithe do 2021-2027, agus: –is do bhearta taighde EUR 4 100 000 000 de; –is do bhearta forbartha EUR 8 900 000 000 de. Tá an tionchar ar an gcreat airgeadais ilbhliantúil, i dtaca leis na hacmhainní buiséid agus daonna is gá, sonraithe sa ráiteas airgeadais reachtach a ghabhann leis an togra. 5.EILIMINTÍ EILE

•Pleananna cur chun feidhme, agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe Sa ráiteas airgeadais reachtach, leagtar amach na hacmhainní atá ag teastáil i ranna éagsúla an Choimisiúin chun an Ciste a chur chun feidhme. Faoi réir deimhniú ar chost-éifeachtúlacht trí bhíthin anailís costais is tairbhe, féadfaidh Gníomhaireacht Feidhmiúcháin de chuid an Choimisiúin an Ciste a bhainistiú. Tá scéim faireacháin beartaithe chun tacú le tuairisciú agus meastóireacht feidhmíochta. Cuirfear na torthaí ar fáil de réir a chéile. Bainfidh an fhaisnéis faireacháin leis an méid seo a leanas: –táscairí ionchuir (e.g. líon agus cineálacha tionscadal) sna blianta tosaigh; –táscairí aschuir leath bealaigh trí fhaisnéis na clárthréimhse (ag brath ar fhad na dtionscadal); –táscairí toraidh (e.g. soláthar ag na Ballstáit ina dhiaidh sin, agus paitinní) i mblianta deiridh an Chiste. Déanfar meastóireachtaí i gcomhréir le mír 22 agus mír 23 de Chomhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016, inar dhearbhaigh trí institiúid gur cheart measúnuithe tionchair ar roghanna i leith tuilleadh beart a bhunú ar mheastóireachtaí ar an reachtaíocht agus ar na beartais a bhí ann cheana. Sna meastóireachtaí sin measfar éifeachtaí an chláir ar an talamh ar bhonn tháscairí/spriocanna an chláir agus anailís mhionsonraithe ar a mhéid is féidir a mheas go bhfuil an clár ábhartha éifeachtach éifeachtúil, ar an gceist an leor breisluach AE a chuireann sé ar fáil agus ar an gceist an bhfuil sé comhleanúnach le beartais eile de chuid an Aontais. Áireofar iontu ceachtanna a foghlaimíodh chun aon easnamh nó aon fhadhb atá ann, nó aon phoitéinseal atá ann breis feabhais a chur ar na bearta nó ar a dtorthaí, a shainaithint, agus chun cuidiú lena saothrú/tionchar a uasmhéadú. Nuair a bheidh faisnéis leordhóthanach ar fáil agus tráth nach déanaí ná ceithre bliana ó thosach an chur chun feidhme, déanfar meastóireacht eatramhach ar an gCiste i dtaca le cur chun feidhme an Chiste, i gcomhthráth leis na meastóireachtaí ex post ar an Réamhbheart maidir le Taighde Cosanta agus ar an gClár Eorpach Forbartha Tionscal i réimse na Cosanta. Déanfaidh an Coimisiún meastóireacht deiridh ag deireadh na tréimhse cur chun feidhme nuair a bheidh formhór na dtionscadal curtha i gcrích. Bearta ar son na haeráide a phríomhshruthú Sa togra ón gCoimisiún maidir le Creat Airgeadais Ilbhliantúil 2021-2027, leagadh síos sprioc níos uaillmhianaí maidir le bearta ar son na haeráide a phríomhshruthú i gcláir uile an Aontais, is é sin 25 % san iomlán de chaiteachas an Aontais a bheith ag rannchuidiú le cuspóirí aeráide a bhaint amach. Déanfar rannchuidiú an Chiste seo le gnóthú na sprice foriomláine sin a rianú le córas marcóirí aeráide de chuid an Aontais ar leibhéal iomchuí imdhealaithe, lena náirítear modheolaíochtaí níos cruinne a úsáid má bhíonn fáil ar a leithéid. Leanfaidh an Coimisiún den fhaisnéis a chur i láthair go bliantúil i dtéarmaí leithreasuithe faoi chomhair gealltanas i gcomhthéacs an dréachtbhuiséid bhliantúil. Chun gur fusa lánleas a bhaint as poitéinseal an Chiste Eorpaigh Cosanta rannchuidiú le cuspóirí aeráide, féachfaidh an Coimisiún le bearta ábhartha a shainaithint i rith phróisis ullmhúcháin, chur chun feidhme, athbhreithnithe agus mheastóireachta an Chiste. •Dáta cur i bhfeidhm Foráiltear leis an togra seo gurb é an 1 Eanáir 2021 an dáta cur i bhfeidhm. 2018/0254 (COD) Togra le haghaidh RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE lena mbunaítear an Ciste Eorpach Cosanta (Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH, Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 173(3), Airteagal 182(4), Airteagal 183, agus an dara mír d’Airteagal 188 de, Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach, Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta, Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach, De bharr an méid seo a leanas: (1)Sa Phlean Gníomhaíochta Eorpach um Chosaint, a glacadh an 30 Samhain 2016, gheall an Coimisiún go gcomhlánódh sé, go ngiarálfadh sé agus go gcomhdhlúthódh sé iarrachtaí comhoibríocha na mBallstát acmhainní cosanta teicneolaíocha agus tionsclaíocha a fhorbairt chun freagairt do dhúshláin slándála, agus go gcothódh sé tionscal cosanta Eorpach atá iomaíoch, nuálach agus éifeachtach. Bheartaigh sé go háirithe Ciste Eorpach Cosanta (an “Ciste”) a sheoladh chun tacú le hinfheistíochtaí sa taighde comhpháirteach agus i bhforbairt chomhpháirteach táirgí agus teicneolaíochtaí cosanta, lena gcothaítear sineirgíochtaí agus cost-éifeachtúlacht, agus chun ceannach agus cothabháil chomhpháirteach trealaimh cosanta a chur chun cinn i measc na mBallstát. Leis an gCiste, comhlánófar cistiú náisiúnta a úsáideadh cheana féin chun na críche sin agus ba cheart go dtabharfaí spreagadh do na Ballstáit dul i gcomhar le chéile agus tuilleadh infheistíochta a dhéanamh sa chosaint. Leis an gCiste, thacófaí leis an gcomhar le linn thimthriall iomlán táirgí agus teicneolaíochtaí cosanta. (2)Leis an gCiste, chabhrófaí le bonn cosanta tionsclaíoch teicneolaíoch atá láidir, iomaíoch agus nuálach a bhunú agus thiocfadh an Ciste go huile agus go hiomlán le tionscnaimh an Aontais i dtreo Margadh Cosanta níos comhtháite san Eoraip agus, go háirithe, leis an dá Threoir maidir le soláthar agus aistrithe an Aontais in earnáil na cosanta, a glacadh in 2009. (3)De réir cur chuige lánpháirteach agus d'fhonn rannchuidiú le feabhas a chur ar iomaíochas agus acmhainn nuálaíochta thionscal cosanta an Aontais, ba cheart Ciste Eorpach Cosanta a bhunú. Ba cheart é a bheith mar aidhm leis an gCiste iomaíochas, nuálaíocht, éifeachtúlacht agus neamhspleáchas thionscal cosanta na hEorpa a threisiú, lena gcuirfí le neamhspleáchas straitéiseach an Aontais trí thacú leis an gcomhar trasteorann idir na Ballstáit agus idir fiontair, ionaid taighde, údaráis riaracháin náisiúnta, eagraíochtaí idirnáisiúnta agus ollscoileanna, sa chéim thaighde agus sa chéim forbartha a bhaineann le táirgí agus teicneolaíochtaí cosanta. Chun réitigh níos nuálaí agus margadh inmheánach oscailte a bhaint amach, ba cheart, leis an gCiste, tacú le rannpháirtíocht trasteorann fiontar beag agus meánmhéide (FBManna) cosanta agus cuideachtaí meánchaipitlithe cosanta. (4)Is gné bharrthábhachtach í an chéim thaighde mar riochtaítear léi acmhainn earnáil tionsclaíochta na hEorpa agus neamhspleáchas earnáil tionsclaíochta na hEorpa chun táirgí a fhorbairt, agus neamhspleáchas na mBallstát mar úsáideoirí deiridh cosanta. Féadfaidh sé go mbeidh rioscaí suntasacha ag baint leis an gcéim thaighde i dtaca le hacmhainní cosanta a fhorbairt, go háirithe i bhfianaise leibhéal íseal aibíochta na dteicneolaíochtaí agus an suaitheadh a bhaineann leo. Sa chéim forbartha, a thagann tar éis na céime taighde agus teicneolaíochta, bíonn rioscaí agus costais shuntasacha i gceist freisin lena gcuirtear bac ar shaothrú breise na dtorthaí taighde agus a mbíonn tionchar díobhálach acu ar iomaíochas agus ar nuálaíocht thionscal cosanta an Aontais. (5)Leis an gCiste, níor cheart tacú le buntaighde glan, ar cheart é a mhaoiniú trí scéimeanna eile, ach féadfar buntaighde a bhaineann le cosaint, ar dócha é a bheith mar bhonn an réitigh ar fhadhbanna nó féidearthachtaí aitheanta nó ionchasacha, a chur san áireamh. (6)D’fhéadfaí, leis an gCiste, tacú le bearta maidir le táirgí agus teicneolaíochtaí nua agus le huasghrádú táirgí agus teicneolaíochtaí atá ann cheana, i gcás nach mbeidh úsáid na faisnéise atá ann cheana atá ag teastáil chun beart an uasghrádaithe a dhéanamh faoi réir srianadh ag tríú tíortha neamhchomhlachaithe ná ag eintitis de chuid tríú tíortha neamhchomhlachaithe. Nuair a chuireann eintitis dhlíthiúla isteach ar chistiú ón Aontas, ba cheart ceangal a chur orthu an fhaisnéis ábhartha a chur ar fáil chun an easpa srianta a shuí. In éagmais na fianaise sin, níor cheart cistiú a thabhairt ón Aontas. (7)D’fhonn a áirithiú go nurramófar oibleagáidí idirnáisiúnta an Aontais agus na mBallstát agus an Rialachán seo á chur chun feidhme, níor cheart go dtabharfaí cistiú faoin gCiste do bhearta a bhaineann le táirgí nó le teicneolaíochtaí a bhfuil a núsáid, a bhforbairt nó a dtáirgeadh toirmiscthe faoin dlí idirnáisiúnta. I ndáil leis an méid sin, na bearta a bhaineann le táirgí nó teicneolaíochtaí cosanta nua, amhail na cinn sin a dheartar go sonrach chun ionsaithe marfacha a dhéanamh gan aon rialú ag an duine ar na cinntí comhraic, ba cheart go mbeadh incháilitheacht na mbeart sin faoi réir forbairtí sa dlí idirnáisiúnta freisin. (8)Leis an deacracht atá ann comhaontú a fháil maidir le ceanglais chomhdhlúite acmhainní cosanta agus sonraíochtaí nó caighdeáin theicniúla choiteanna, cuirtear isteach ar chomhoibriú trasteorann idir na Ballstáit agus idir eintitis dhlíthiúla bunaithe i mBallstáit éagsúla. Mar thoradh ar éagmais na gceanglas, na sonraíochtaí agus na gcaighdeán sin, tá ilroinnt mhéadaithe in earnáil na cosanta, agus tá castacht theicniúil, moilleanna, costais bhoilscithe agus idir-inoibritheacht laghdaithe ann. Ba cheart an comhaontú maidir le sonraíochtaí teicniúla coiteanna a bheith ina réamhchoinníoll le haghaidh bearta a bhfuil leibhéal níos airde um ullmhacht teicneolaíochta ag baint leo. Maidir le gníomhaíochtaí na mBallstát as a neascraíonn ceanglais choiteanna acmhainní cosanta agus staidéir thacaíochta, chomh maith le bearta arb é is aidhm dóibh tacú le sainmhíniú comhchoiteann ar shonraíochtaí nó caighdeáin theicniúla a bhunú, ba cheart na gníomhaíochtaí sin a bheith incháilithe chomh maith. (9)Ós rud é gurb é cuspóir an Chiste tacú le hiomaíochas agus nuálaíocht thionscal cosanta an Aontais trí ghníomhaíochtaí comhoibríocha sa taighde agus sa teicneolaíocht chosanta a ghiaráil agus a chomhlánú agus tríd an riosca a bhaint de chéim forbartha tionscadal comhoibritheach, ba cheart bearta a bhaineann le taighde agus forbairt táirge nó teicneolaíochta cosanta a bheith incháilithe chun leas a bhaint as an gCiste. Beidh feidhm aige sin freisin maidir le huasghrádú táirgí agus teicneolaíochtaí cosanta atá ann cheana agus lena nidir-inoibritheacht. (10)Ós rud é gurb é is aidhm shonrach don Chiste comhar idir eintitis dhlíthiúla agus na Ballstáit ar fud na hEorpa a fheabhsú, níor cheart beart a bheith incháilithe do chistiú ach amháin má dhéantar é trí chomhar idir, ar a laghad, trí eintiteas dlíthiúla atá lonnaithe i dtrí Bhallstát agus/nó i dtrí thír chomhlachaithe éagsúla ar a laghad. Níor cheart don eintiteas dlíthiúil céanna rialú díreach nó indíreach a dhéanamh le fírinne ar thrí cinn, ar a laghad, de na heintitis dhlíthiúla incháilithe atá bunaithe in dhá Bhallstát agus/nó in dhá thír chomhlachaithe éagsúla ar a laghad, agus níor cheart dóibh rialú a dhéanamh ar a chéile. Chun borradh a chur faoin gcomhar idir na Ballstáit, féadfar leis an gCiste tacú le soláthar réamhthráchtála comhpháirteach. (11)De bhun [tagairt le nuashonrú mar is iomchuí de réir cinneadh nua maidir le tíortha agus críocha thar lear: Airteagal 94 de Chinneadh 2013/755/AE ón gComhairle], tá eintitis atá bunaithe i dtíortha agus críocha thar lear le bheith incháilithe do chistiú faoi réir rialacha agus chuspóirí an Chiste agus faoi réir aon socrú féideartha is infheidhme maidir leis an mBallstát lena mbaineann an tír nó an chríoch thar lear. (12)Ós rud é gurb é is aidhm don Chiste iomaíochas, éifeachtúlacht agus neamhspleáchas thionscal cosanta an Aontais a threisiú, i bprionsabal níor cheart ach eintitis atá bunaithe san Aontas nó i dtíortha comhlachaithe agus nach bhfuil faoi réir rialú ag tríú tíortha neamhchomhlachaithe nó ag eintitis de chuid tríú tíortha neamhchomhlachaithe a bheith incháilithe do thacaíocht. Ina theannta sin, d'fhonn cosaint leasanna slándála agus cosanta riachtanacha an Aontais agus na mBallstát a áirithiú, níor cheart an bonneagar, na saoráidí, na sócmhainní nó na hacmhainní arna núsáid ag faighteoirí agus a bhfochonraitheoirí i mbearta a fhaigheann tacaíocht faoin gCiste a bheith lonnaithe ar chríoch tríú tíortha neamhchomhlachaithe. (13)In imthosca áirithe, má tá sé riachtanach chun cuspóirí an bhirt a ghnóthú, ba cheart go bhféadfar maolú ar an bprionsabal nár cheart faighteoirí agus a bhfochonraitheoirí a bheith faoi réir rialú ag tríú tíortha neamhchomhlachaithe nó ag eintitis de chuid tríú tíortha neamhchomhlachaithe. Ar an mbonn sin, féadfaidh eintitis dhlíthiúla bunaithe san Aontas atá á rialú ag tríú tíortha neamhchomhlachaithe nó ag eintiteas de chuid tríú tíortha neamhchomhlachaithe a bheith incháilithe i gcás ina gcomhlíonfar na coinníollacha ábhartha dochta a bhaineann le leasanna slándála agus cosanta an Aontais agus na mBallstát. Níor cheart cuspóirí an Chiste a shárú le rannpháirtíocht na neintiteas sin. Ba cheart d’iarratasóirí an fhaisnéis uile is ábhartha faoin mbonneagar, na saoráidí, na sócmhainní agus na hacmhainní atá le húsáid sa bheart a sholáthar.

(14)I gcás inar mian le cuibhreannas a bheith rannpháirteach i mbeart incháilithe agus ina bhfuil cúnamh airgeadais ón Aontas le tabhairt i bhfoirm deontais, ba cheart don chuibhreannas duine dá chomhaltaí a cheapadh mar chomhordaitheoir a bheidh ina phríomhtheagmhálaí. (15)I gcás ina ndéanfaidh bainisteoir tionscadail arna cheapadh ag na Ballstáit nó ag tíortha comhlachaithe bainistíocht ar bheart forbartha a dtacaíonn an Ciste leis, ba cheart don Choimisiún an bainisteoir tionscadail a chur ar an eolas sula ndéanfaidh sé an íocaíocht leis an bhfaighteoir ionas go bhféadfaidh an bainisteoir tionscadail a áirithiú go bhfuil na tréimhsí ama urramaithe ag na faighteoirí. In imthosca áirithe, d’fhéadfadh an bainisteoir tionscadail a bharúlacha ar dhul chun cinn an bhirt a sholáthar don Choimisiún ionas go bhféadfaidh an Coimisiún bailíochtú a dhéanamh ar chomhlíonadh na gcoinníollacha chun leanúint leis an íocaíocht. (16)Chun a áirithiú go mbeidh na bearta arna gcistiú inmharthana ó thaobh airgeadais de, is gá do na tairbhithe a thaispeáint go gcumhdófar le modhanna cistithe eile costais an bhirt nach bhfuil cumhdaithe ag cistiú an Aontais. (17)Ba cheart cineálacha éagsúla socruithe airgeadais a bheith ar fáil do na Ballstáit chun acmhainní cosanta a fhorbairt agus a aimsiú ar bhonn comhpháirteach. Leis an raon uirlisí airgeadais arna fhorbairt ag an gCoimisiún, ba cheart cineálacha éagsúla socruithe a sholáthar a bhféadfaidh na Ballstáit iad a úsáid chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin a bhaineann leis an bhforbairt agus leis an soláthar comhoibríoch ó thaobh airgeadais de. Le húsáid na socruithe airgeadais sin, d’fhéadfaí seoladh tionscadal cosanta comhpháirteach a chothú agus éifeachtúlacht an chaiteachais cosanta a mhéadú, lena náirítear caiteachas le haghaidh tionscadail a fhaigheann tacaíocht faoin gCiste Eorpach Cosanta. (18)Mar gheall ar shainiúlachtaí an tionscail cosanta ina neascraíonn an téileamh ar fad beagnach as na Ballstáit agus as tíortha comhlachaithe, a rialaíonn freisin aimsiú iomlán na dtáirgí agus na dteicneolaíochtaí a bhaineann leis an gcosaint, lena náirítear onnmhairí, tá feidhmiú na hearnála cosanta uathúil agus dá bharr sin ní leantar na gnáthrialacha ná na gnáthmhúnlaí gnó lena rialaítear margaí níos traidisiúnta. Dá bhrí sin, ní féidir leis an earnáil tionsclaíochta tabhairt faoi thionscadail Taighde agus Forbartha cosanta shuntasacha fhéinmhaoinithe agus is iad na Ballstáit agus na tíortha comhlachaithe a chistíonn costas iomlán an Taighde agus na Forbartha de ghnáth. Chun cuspóirí an Chiste a ghnóthú, go háirithe chun comhar idir cuideachtaí ó Bhallstáit agus ó thíortha comhlachaithe éagsúla a dhreasú, agus sonraíochtaí na hearnála cosanta á gcur san áireamh, ba cheart suas le hiomlán na gcostas incháilithe a chumhdach i gcás bearta a tharlaíonn roimh chéim forbartha na bhfréamhshamhlacha. (19)Is céim bharrthábhachtach í céim na bhfréamhshamhlacha ina gcinneann na Ballstáit nó na tíortha comhlachaithe de ghnáth ar a ninfheistíocht chomhdhlúite agus ina dtosaíonn siad an próiseas aimsithe i dtaca leis na táirgí agus teicneolaíochtaí cosanta a bheidh acu amach anseo. Is ar an gcúis sin, agus ag an gcéim shonrach sin, a chinneann na Ballstáit agus na tíortha comhlachaithe ar na gealltanais riachtanacha, lena náirítear comhroinnt costas agus úinéireacht an tionscadail. Chun inchreidteacht a ngealltanais a áirithiú, níor cheart cúnamh airgeadais an Aontais faoin gCiste dul thar 20 % de na costais incháilithe de ghnáth. (20)Maidir le bearta tar éis chéim na bhfréamhshamhlacha, ba cheart foráil maidir le cistiú suas le 80 %. Féadfaidh sé go mbeidh costais shuntasacha fós i gceist leis na bearta sin atá níos gaire do chríochnú an táirge agus na teicneolaíochta. (21)Tá costais indíreacha sonracha, amhail costais slándála, le híoc ag páirtithe leasmhara in earnáil na cosanta. Thairis sin, tá páirtithe leasmhara ag oibriú i margadh ar leith agus, gan aon éileamh ó cheannaitheoirí, ní féidir leo na costais taighde agus forbartha a ghnóthú mar a ghnóthaítear san earnáil shibhialtach. Dá bhrí sin, tá údar cuí ann ráta comhréidh 25 % a cheadú, chomh maith le féidearthacht a cheadú de réir an tionscadail chun muirearú a dhéanamh ar chostais indíreacha arna ríomh i gcomhréir le gnáthchleachtais chuntasaíochta na dtairbhithe, más rud é go nglacann a núdaráis náisiúnta leis na cleachtais sin faoi scéimeanna cistithe náisiúnta inchomparáide, ar cuireadh in iúl iad don Choimisiún. Ba cheart don oifigeach údarúcháin atá freagrach údar cuí a thabhairt lena chinneadh glacadh le costais incháilithe indíreacha thar an ráta comhréidh 25 % sa chlár oibre nó sa ghlao ar thograí. (22)Chun a áirithiú go gcuirfidh na bearta a mhaoineofar le hiomaíochas agus éifeachtúlacht thionscal cosanta na hEorpa, tá sé tábhachtach go bhfuil sé cheana féin beartaithe ag na Ballstáit an táirge deiridh a sholáthar go comhpháirteach nó an teicneolaíocht a úsáid go comhpháirteach, go háirithe trí sholáthar trasteorann comhpháirteach, ina neagraíonn na Ballstáit a nósanna imeachta soláthair ar bhonn comhpháirteach, go háirithe trí chomhlacht lárnach ceannaigh a úsáid. (23)Ba cheart an nuálaíocht agus an fhorbairt theicneolaíoch a chur chun cinn i dtionscal cosanta an Aontais ar dhóigh atá i gcomhréir le leasanna slándála agus cosanta an Aontais. Dá réir sin, maidir le rannchuidiú an bhirt leis na leasanna sin agus leis na tosaíochtaí maidir le taighde agus acmhainní cosanta arna gcomhaontú go comhchoiteann ag na Ballstáit, ba cheart an rannchuidiú sin a bheith ina chritéar dámhachtana. Laistigh den Aontas, tá na heasnaimh choiteanna i dtaca le taighde agus acmhainní cosanta sainaitheanta i gcreat an Chomhbheartais Slándála agus Cosanta (CBSC), go háirithe tríd an gClár Straitéiseach Taighde Uileghabhálach agus tríd an bPlean Forbraíochta um Chumas. Le próisis eile de chuid an Aontais, amhail an tAthbhreithniú Comhordaithe Bliantúil ar Chosaint (CARD) agus an Buanchomhar Struchtúrtha (PESCO), tacófar le cur chun feidhme na dtosaíochtaí ábhartha trí dheiseanna do chomhar feabhsaithe a shainaithint agus a thabhairt chun cinn d’fhonn leibhéal uaillmhéine an Aontais maidir le slándáil agus cosaint a chomhlíonadh. I gcás inarb iomchuí, féadfar tosaíochtaí réigiúnacha agus idirnáisiúnta, lena náirítear iad sin i gcomhthéacs Eagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh (ECAT), a chur san áireamh freisin ar choinníoll go mbeidh siad i gcomhréir le tosaíochtaí an Aontais agus nach gcuirfidh siad bac ar aon Bhallstát nó tír chomhlachaithe a bheith rannpháirteach, agus é á chur san áireamh freisin gur cheart dúbailt nach gá a sheachaint. (24)Le bearta incháilithe arna bhforbairt i gcomhthéacs an Bhuanchomhair Struchtúrtha (PESCO) i gcreat institiúideach an Aontais, ba cheart comhar feabhsaithe a áirithiú idir eintitis dhlíthiúla sna Ballstáit éagsúla ar bhonn leanúnach agus, ar an dóigh sin, rannchuideofaí go díreach le haidhmeanna an Chiste. Ar an gcaoi sin, ba cheart tionscadail den chineál sin a bheith incháilithe chun ráta cistiúcháin méadaithe a fháil, dá roghnófaí iad. (25)Cuirfidh an Coimisiún san áireamh gníomhaíochtaí eile arna maoiniú faoin gcreatchlár Fís Eorpach chun dúbailt nach gá a sheachaint agus chun cros-toirchiú idir an taighde sibhialta agus an taighde cosanta a áirithiú. (26)Is dúshláin iad an chibearshlándáil agus an chibearchosaint a bhfuil a dtábhacht ag méadú i rith an ama agus d’aithin an Coimisiún agus an tArdionadaí go raibh gá ann sineirgíochtaí a bhunú idir bearta cibearchosanta laistigh de raon feidhme an Chiste agus tionscnaimh de chuid an Aontais i réimse na cibearshlándála, amhail iad sin a fógraíodh sa Teachtaireacht Chomhpháirteach maidir leis an gcibearshlándáil. Go sonrach, leis an Lárionad Eorpach um Inniúlachtaí Taighde, Teicneolaíochta agus Tionsclaíocha Cibearshlándála atá le bunú, ba cheart sineirgíochtaí a lorg idir na gnéithe sibhialtacha agus cosanta den chibearshlándáil. Leis sin, ba cheart tacú go gníomhach leis na Ballstáit agus gníomhaithe ábhartha eile trí chomhairle a sholáthar, saineolas a roinnt agus comhar a éascú i dtaca le tionscadail agus bearta agus, nuair a d’iarrfadh na Ballstáit air, ba cheart ról bainisteora tionscadail a bheith ag an Lárionad i ndáil leis an gCiste Eorpach Cosanta. (27)Ba cheart cur chuige comhtháite a áirithiú trí ghníomhaíochtaí a chumhdaítear faoin Réamhbheart maidir le Taighde Cosanta, ar sheol an Coimisiún é de réir bhrí Airteagal [58 (2) (b)] de Rialachán (AE, Euratrom) 2018/... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (an “Rialachán Airgeadais”), agus faoin gClár Eorpach Forbartha Tionscal i réimse na Cosanta, a bunaíodh le Rialachán (CE) Uimh. ... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, agus chun na coinníollacha le haghaidh rannpháirtíochta a chomhchuibhiú, chun tacar níos comhleanúnaí ionstraimí a chruthú, chun an tionchar nuálach, comhoibríoch agus eacnamaíoch a neartú, agus san am céanna dúbailt agus ilroinnt nach gá a sheachaint. Leis an gcur chuige comhtháite sin, chabhrófaí, leis an gCiste, le torthaí an taighde cosanta a shaothrú níos fearr, rud lena ndúnfaí an bhearna idir an taighde agus an fhorbairt agus san am céanna sainiúlachtaí na hearnála cosanta á gcur san áireamh, agus chuirfí gach cineál nuálaíochta chun cinn, lena náirítear an nuálaíocht shuaiteach inar cheart glacadh leis go bhféadfaí teipeanna a bheith ann. (28)Ina theannta sin, tabharfar aghaidh ar chuspóirí beartais an Chiste seo le hionstraimí airgeadais agus le ráthaíochtaí buiséadacha faoi ghné bheartais nó faoi ghnéithe beartais [...] an Chiste InvestEU. (29)Ba cheart tacaíocht airgeadais a úsáid, ar bhealach comhréireach, chun aghaidh a thabhairt ar theipeanna margaidh nó ar chásanna infheistíochta fo-optamacha agus níor cheart, de thoradh na mbeart, maoiniú príobháideach a dhúbailt ná a phlódú ná níor cheart an iomaíocht a shaobhadh sa mhargadh inmheánach. Ba cheart breisluach Eorpach soiléir a bheith leis na bearta. (30)Ba cheart na cineálacha maoinithe agus na modhanna cur chun feidhme faoin Rialachán seo a roghnú ar bhonn an chumais atá acu cuspóirí sonracha na mbeart a ghnóthú agus torthaí a bhaint amach, agus aird á tabhairt, go háirithe, ar chostais rialuithe, ar an ualach riaracháin, agus ar an riosca neamh-chomhlíontachta a mheastar a bheith ann. Mar chuid de sin, ba cheart cuimhneamh ar úsáid a bhaint as cnapshuimeanna, rátaí comhréidhe agus costas aonaid, agus maoiniú nach mbaineann le costais, dá dtagraítear in Airteagal [125(1)] den Rialachán Airgeadais. (31)Ba cheart don Choimisiún cláir oibre bhliantúla nó ilbhliantúla a chruthú i gcomhréir le cuspóirí an Chiste. Ba cheart don Choimisiún cúnamh a fháil ó choiste de chuid na mBallstát chun an clár oibre a bhunú. Chun tairbhe a bhaint as an saineolas atá aici san earnáil cosanta, tabharfar don Ghníomhaireacht Eorpach um Chosaint (GEC) stádas breathnóra sa choiste. I bhfianaise na sainiúlachtaí i réimse na cosanta, ba cheart don tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS) cúnamh a thabhairt i gcoiste na mBallstát freisin. (32)Chun dálaí aonfhoirmeacha a áirithiú maidir le cur chun feidhme an Rialacháin seo, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún i dtaca leis an gclár oibre a ghlacadh agus leis an gcistiú a dhámhachtain ar bhearta forbartha roghnaithe. Go sonrach, agus bearta forbartha á gcur chun feidhme, ba cheart sainiúlachtaí na hearnála cosanta, go háirithe freagracht na mBallstát agus/nó na dtíortha comhlachaithe maidir leis an bpróiseas pleanála agus aimsithe, a chur san áireamh. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) [Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle]. (33)D’fhonn tacú le margadh inmheánach oscailte, ba cheart rannpháirtíocht FBManna agus cuideachtaí meánchaipitlithe trasteorann, mar chomhaltaí cuibhreannas nó mar fhochonraitheoirí, a spreagadh.

(34)Ba cheart don Choimisiún iarracht a dhéanamh idirphlé a bheith aige i gcónaí leis na Ballstáit agus leis an tionscal chun a áirithiú go mbeidh rath ar an gCiste. (35)Leagtar síos leis an Rialachán seo imchlúdach airgeadais don Chiste Eorpach Cosanta arb éard a bheidh ann an príomh-mhéid tagartha, de réir bhrí [an comhaontú idirinstitiúideach nua] idir Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún maidir leis an smacht buiséadach, le comhar in ábhair bhuiséadacha agus le bainistíocht fhónta airgeadais, do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle le linn an nós imeachta bhuiséadaigh bhliantúil. (36)Tá feidhm ag an Rialachán Airgeadais maidir leis an gCiste, mura sonraítear a mhalairt. Leis sin leagtar síos rialacha maidir le cur chun feidhme bhuiséad an Aontais, lena náirítear na rialacha maidir le deontais, duaiseanna, soláthar, cúnamh airgeadais, ionstraimí airgeadais agus ráthaíochtaí buiséadacha. (37)Tá feidhm maidir leis an Rialachán seo ag rialacha airgeadais cothrománacha a ghlac Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle ar bhonn Airteagal 322 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. Leagtar síos na rialacha sin sa Rialachán Airgeadais agus cinntear leo, go háirithe, an nós imeachta maidir leis an mbuiséad a bhunú agus a chur chun feidhme le deontais, soláthar, duaiseanna agus cur chun feidhme indíreach, agus foráiltear leo maidir le seiceálacha ar fhreagracht na ngníomhaithe airgeadais. Baineann na rialacha arna nglacadh ar bhonn Airteagal 322 CFAE freisin le cosaint bhuiséad an Aontais i gcás easnamh ginearálaithe maidir leis an smacht reachta sna Ballstáit, toisc go bhfuil an urraim don smacht reachta ina réamhchoinníoll riachtanach maidir le bainistíocht fhónta airgeadais agus cistiú éifeachtach an Aontais. (38)I gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais, Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2988/95 ón gComhairle, Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96 ón gComhairle agus Rialachán (AE) 2017/1939 ón gComhairle, déanfar leasanna airgeadais an Aontais a chosaint trí bhearta comhréireacha, lena náirítear trí neamhrialtachtaí agus calaois a chosc, a bhrath, a cheartú agus a fhiosrú, cistí a cailleadh, a íocadh go mícheart nó a úsáideadh go mícheart a ghnóthú agus, i gcás inarb iomchuí, smachtbhannaí riaracháin a fhorchur. Go háirithe, i gcomhréir le Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 agus Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96, féadfaidh an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) imscrúduithe riaracháin a dhéanamh, lena náirítear seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair, d’fhonn a shuí ar tharla calaois, éilliú nó aon ghníomhaíocht neamhdhleathach eile a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2017/1939, féadfaidh Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (OIPE) calaois agus ciontaí coiriúla eile a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais a imscrúdú agus a ionchúiseamh, mar a fhoráiltear dó i dTreoir (AE) 2017/1371 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. I gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais, ní mór d’aon duine nó d'aon eintiteas a fhaigheann cistí ón Aontas comhoibriú go hiomlán i gcosaint leasanna airgeadais an Aontais agus na cearta agus an rochtain is gá a thabhairt don Choimisiún, do OLAF, do OIPE agus do Chúirt Iniúchóirí na hEorpa (CIE) agus ní mór dó a áirithiú go dtabharfaidh aon tríú páirtí a bheidh páirteach i gcur chun feidhme cistí de chuid an Aontais cearta coibhéiseacha. (39)Féadfaidh tríú tíortha ar comhaltaí iad den Limistéar Eorpach Eacnamaíoch (LEE) a bheith páirteach i gcláir de chuid an Aontais faoi chuimsiú an chomhair arna bhunú faoin gcomhaontú leis an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch, ina ndéantar foráil maidir le cur chun feidhme na gclár a dhéanfar le cinneadh faoin gcomhaontú sin. Ba cheart foráil ar leith a thabhairt isteach leis an Rialachán seo chun na cearta agus an rochtain is gá a thabhairt don oifigeach údarúcháin freagrach, don Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) agus do Chúirt Iniúchóirí na hEorpa chun go bhféadfaidh gach ceann díobh a gcuid inniúlachtaí féin a fheidhmiú ar dhóigh chuimsitheach. (40)De bhun mhír 22 agus mhír 23 den Chomhaontú Idirinstitiúideach maidir le Reachtóireacht Níos Fearr an 13 Aibreán 2016, is gá an rialachán seo a mheas ar bhonn na faisnéise arna bailiú trí cheanglais faireacháin ar leith, agus ag an am céanna rórialáil agus ualaí riaracháin a sheachaint, go háirithe ar na Ballstáit. Ar na ceanglais sin is féidir a áireamh, i gcás inarb iomchuí, táscairí intomhaiste mar bhonn chun meastóireacht a dhéanamh ar éifeachtaí an rialacháin ar an talamh. Ba cheart don Choimisiún meastóireacht eatramhach a dhéanamh tráth nach déanaí ná ceithre bliana ó thús chur chun feidhme an Chiste agus meastóireacht deiridh a dhéanamh ag deireadh thréimhse cur chun feidhme an Chiste, ina scrúdaítear na gníomhaíochtaí airgeadais i dtaca leis an gcur chun feidhme agus, a mhéid is féidir ag an bpointe ama sin, leis na torthaí agus leis an tionchar. Ba cheart anailís a dhéanamh sa tuarascáil sin freisin ar rannpháirtíocht trasteorann FBManna agus cuideachtaí meánchaipitlithe i dtionscadail a fhaigheann tacaíocht faoin gCiste, chomh maith le rannpháirtíocht FBManna agus cuideachtaí meánchaipitlithe sa slabhra luacha domhanda. Ina theannta sin, féadfaidh an Coimisiún leasuithe ar an Rialachán seo a mholadh de réir forbairtí a d’fhéadfaí a theacht chun cinn le linn chur chun feidhme an Chiste. (41)Tá tábhacht ag baint le dul i ngleic leis an athrú aeráide i gcomhréir leis na gealltanais atá tugtha ag an Aontas Comhaontú Pháras agus Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a chur chun feidhme, agus léiriú air sin is ea é go rannchuideoidh an Ciste seo le beart aeráide a phríomhshruthú i mbeartais an Aontais agus le gnóthú na sprice arb é atá inti 25 % de chaiteachas bhuiséad an Aontais a bheith ag tacú le cuspóirí aeráide. Sainaithneofar bearta ábhartha le linn ullmhú agus chur chun feidhme an Chiste, agus déanfar athmheasúnú orthu mar chuid de mheastóireacht mheántéarma an Chiste. (42)Leis an gCiste, ní thacaítear ach le céimeanna taighde agus forbartha na dtáirgí agus na dteicneolaíochtaí cosanta agus, dá bhrí sin, i bprionsabal níor cheart úinéireacht ná cearta maoine intleachtúla (CMInna) a bheith ag an Aontas ar na táirgí nó teicneolaíochtaí a eascraíonn as na bearta arna gcistiú, ach amháin má thugtar cúnamh an Aontais trí bhíthin soláthair. Mar sin féin, i gcás bearta taighde, ba cheart an fhéidearthacht a bheith ag na Ballstáit agus na tíortha comhlachaithe leasmhara torthaí na mbeart arna gcistiú a úsáid agus a bheith rannpháirteach san fhorbairt chomhoibritheach leantach agus, dá bhrí sin, ba cheart maoluithe ar an bprionsabal sin a cheadú. (43)Le tacaíocht airgeadais an Aontais, níor cheart difear a dhéanamh d’aistriú táirgí a bhaineann le cosaint laistigh den Aontas i gcomhréir le Treoir 2009/43/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, ná d'onnmhairiú táirgí, trealaimh nó teicneolaíochtaí. (44)Maidir le húsáid faisnéise cúlra íogaire nó rochtain ag daoine neamhúdaraithe ar thorthaí íogaire arna nginiúint ag tionscadail taighde, féadfaidh sé go mbeidh tionchar neamhfhabhrach aici ar leasanna an Aontais nó ar leasanna Ballstáit amháin nó níos mó. Dá bhrí sin, ba cheart láimhseáil sonraí rúnda agus faisnéis rúnaicmithe a rialú le dlíthe ábhartha uile an Aontais, lena náirítear rialacha inmheánacha na nInstitiúidí, amhail Cinneadh (AE, Euratom) 2015/444 ón gCoimisiún. (45)Chun go bhféadfar táscairí na gconairí tionchair a fhorlíonadh nó a leasú, i gcás inar gá, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a tharmligean don Choimisiún. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena náirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfar na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos sa Chomhaontú Idirinstitiúideach maidir le Reachtóireacht Níos Fearr an 13 Aibreán 2016. Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, gheobhaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile ag an am céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit, agus beidh rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bheidh ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe. (46)Ba cheart don Choimisiún an Ciste a bhainistiú, ag féachaint go cuí do na ceanglais rúndachta agus slándála, go háirithe i dtaca le faisnéis rúnaicmithe agus faisnéis íogair. TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH: TEIDEAL I

FORÁLACHA COMHCHOITEANNA

IS INFHEIDHME MAIDIR LE TAIGHDE AGUS FORBAIRT CAIBIDIL I

FORÁLACHA GINEARÁLTA Airteagal 1

Ábhar Leis an Rialachán seo bunaítear an Ciste Eorpach Cosanta (“an Ciste”). Leagtar síos leis cuspóirí an Chiste, an buiséad don tréimhse 2021-2027, na foirmeacha cistiúcháin ón Aontas agus na rialacha a bhaineann leis an gcistiú sin a sholáthar. Airteagal 2

Sainmhínithe

Chun críocha an Rialacháin seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas: (1)ciallaíonn “oibríochtaí measctha” bearta a fhaigheann tacaíocht ó bhuiséad an Aontais, lena náirítear laistigh de shaoráidí measctha de bhun Airteagal [2(6)] den Rialachán Airgeadais, lena gcomhcheanglaítear foirmeacha neamh-iníoctha tacaíochta agus/nó ionstraimí airgeadais ó bhuiséad an Aontais d’fhoirmeacha iníoctha tacaíochta ó institiúidí forbartha nó institiúidí airgeadais poiblí eile, agus ó institiúidí airgeadais tráchtála agus infheisteoirí; (2)ciallaíonn “rialú” an cumas tionchar cinntitheach a fheidhmiú ar eintiteas dlíthiúil go díreach nó go hindíreach trí eintiteas dlíthiúil idirmheánach amháin nó níos mó; (3)ciallaíonn “beart forbartha” aon bheart arb é atá ann go príomha gníomhaíochtaí dírithe ar chosaint sa chéim forbartha, lena gcumhdaítear táirgí nó teicneolaíochtaí nua nó lena nuasghrádaítear táirgí nó teicneolaíochtaí atá ann cheana, cé is moite d’armáin a tháirgeadh nó a úsáid; (4)ciallaíonn “teicneolaíocht shuaiteach le haghaidh cosanta” teicneolaíocht lena bhféadfar, de thoradh a cur i bhfeidhm, coincheapa agus riaradh gnóthaí cosanta a athrú ó bhonn; (5)ciallaíonn “struchtúir bainistíochta feidhmiúcháin” comhlacht nó comhlachtaí, arna gceapadh i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, a bhfuil an chumhacht acu straitéis, cuspóirí agus treo foriomlán an eintitis dhlíthiúil a shocrú, agus a dhéanann maoirseacht agus faireachán ar chinnteoireacht na bainistíochta; (6)ciallaíonn “eintiteas dlíthiúil” aon duine nádúrtha nó dlítheanach a bunaíodh mar eintiteas dlíthiúil agus a aithnítear mar eintiteas dlíthiúil faoin dlí náisiúnta, faoi dhlí an Aontais nó faoin dlí idirnáisiúnta, a bhfuil pearsantacht dhlíthiúil aige agus a fhéadfaidh, ag gníomhú dó ina ainm féin, cearta a fheidhmiú agus a bheith faoi réir oibleagáidí, nó eintiteas nach bhfuil pearsantacht dhlíthiúil aige i gcomhréir le hAirteagal [197(2)(c)] den Rialachán Airgeadais; (7)ciallaíonn “cuideachta meánchaipitlithe” fiontar nach micrifhiontar, fiontar beag nó meánmhéide é (“FBM”) mar a shainmhínítear i Moladh 2003/361/CE ón gCoimisiún agus ag a bhfuil suas le 3 000 fostaí, i gcás ina ndéantar líon na foirne a ríomh i gcomhréir le hAirteagail 3, 4, 5 agus 6 de Theideal I d’Iarscríbhinn an Mholta sin; (8)ciallaíonn “soláthar réamhthráchtála” soláthar seirbhísí taighde agus forbartha lena mbaineann roinnt riosca-sochair faoi dhálaí margaidh, forbairt iomaíoch i gcéimeanna, ina bhfuil deighilt shoiléir idir na seirbhísí taighde agus forbartha arna soláthar ó chur in úsáid cainníochtaí tráchtála táirgí deiridh; (9)ciallaíonn “bainisteoir tionscadail” aon údarás conarthach a bunaíodh i mBallstát nó i dtír chomhlachaithe, ar chuir Ballstát nó tír chomhlachaithe nó grúpa Ballstát agus/nó grúpa tíortha comhlachaithe ar bun é chun tionscadail armála ilnáisiúnta a bhainistiú go buan nó ar bhonn ad hoc; (10)ciallaíonn “faighteoir” aon eintiteas dlíthiúil a fhaigheann cistiú faoin gCiste seo; (11)ciallaíonn “beart taighde” aon bheart arb é atá ann gníomhaíochtaí taighde lena ndírítear go heisiach ar fheidhmeanna cosanta; (12)ciallaíonn “torthaí” aon éifeacht inláimhsithe nó dholáimhsithe atá ag an mbeart, amhail sonraí, fios gnó nó faisnéis, is cuma cén fhoirm nó cineál í agus is cuma an féidir í a chosaint nó nach féidir, mar aon le haon cheart atá ag gabháil léi, lena náirítear cearta maoine intleachtúla; (13)ciallaíonn “tuarascáil speisialta” tuarascáil insoláthartha shonrach ar bheart taighde ina ndéantar achoimre ar na torthaí agus ina dtugtar faisnéis fhairsing ar na bunphrionsabail, na haidhmeanna, na torthaí iarbhír, na hairíonna bunúsacha, na tástálacha a rinneadh, na tairbhí ionchasacha, na feidhmeanna cosanta ionchasacha agus an chonair shaothraithe a mheastar a bheith i gceist leis an taighde; (14)ciallaíonn “fréamhshamhail de chóras” múnla de tháirge nó de theicneolaíocht lenar féidir feidhmíocht a léiriú i dtimpeallacht oibríochtúil; (15)ciallaíonn “tríú tír” tír nach bhfuil ina ball den Aontas; (16)ciallaíonn “tríú tír neamhchomhlachaithe” tríú tír nach tír chomhlachaithe í i gcomhréir le hAirteagal 5; (17)ciallaíonn “eintiteas de chuid tríú tír neamhchomhlachaithe” eintiteas dlíthiúil atá bunaithe i dtríú tír neamhchomhlachaithe nó a bhfuil a struchtúir bainistíochta feidhmiúcháin i dtríú tír neamhchomhlachaithe. Airteagal 3

Cuspóirí an Chiste 1.Is é cuspóir ginearálta an Chiste iomaíochas, éifeachtúlacht agus acmhainn nuálaíochta thionscal cosanta na hEorpa a chothú, trí thacú le bearta comhoibríocha agus comhar trasteorann idir eintitis dhlíthiúla ar fud an Aontais, lena náirítear FBManna agus cuideachtaí meánchaipitlithe, agus trí shaothrú níos fearr a chothú maidir le hacmhainneacht thionsclaíoch na nuálaíochta, an taighde agus na forbartha teicneolaíche, ag gach céim den saolré tionsclaíoch, agus ar an dóigh sin cuirfear le neamhspleáchas straitéiseach an Aontais. Ina theannta sin, leis an gCiste, ba cheart cur le saoirse ghníomhaíochta an Aontais agus lena neamhspleáchas, go háirithe i dtéarmaí teicneolaíocha agus tionsclaíocha.

2.Beidh na cuspóirí sonracha seo a leanas ag an gCiste: (a)tacú le tionscadail taighde chomhoibríocha a d’fhéadfadh borradh suntasach a chur faoi fheidhmíocht acmhainní nua, arb é is aidhm dóibh an nuálaíocht a uasmhéadú agus lena dtugtar isteach táirgí agus teicneolaíochtaí cosanta nua, lena náirítear cinn shuaiteacha; (b)tacú le tionscadail forbartha chomhoibríocha ar tháirgí agus teicneolaíochtaí atá comhsheasmhach le tosaíochtaí acmhainne cosanta arna gcomhaontú ag na Ballstáit faoi chuimsiú an Chomhbheartais Eachtraigh agus Slándála, agus ar an dóigh sin cuirfear le héifeachtúlacht níos fearr i dtaca le caiteachas cosanta laistigh den Aontas, bainfear amach tuilleadh barainneachtaí scála, laghdófar an riosca ó dhúbailt nach gá agus, mar sin de, laghdófar ilroinnt táirgí agus teicneolaíochtaí cosanta ar fud an Aontais. Ar deireadh, de thoradh an Chiste, beidh idir-inoibritheacht níos fearr ann idir acmhainní na mBallstát. Airteagal 4

An buiséad 1.Is é EUR 13 000 000 000 i bpraghsanna reatha a bheidh san imchlúdach airgeadais do chur chun feidhme an Chiste Eorpaigh Cosanta don tréimhse 2021 – 2027. 2.Maidir leis an méid dá dtagraítear i mír 1, seo a leanas a dháileadh táscach: (a)suas le EUR 4 100 000 000 do bhearta taighde; (b)suas le EUR 8 900 000 000 do bhearta forbartha. 3.Féadfar an méid dá dtagraítear i mír 1 a úsáid le haghaidh cúnamh teicniúil agus cúnamh riaracháin chun an Ciste a chur chun feidhme, amhail gníomhaíochtaí ullmhúcháin, faireacháin, rialaithe, iniúchóireachta agus meastóireachta, lena náirítear córais teicneolaíochta faisnéise chorparáideacha. 4.Úsáidfear suas le 5 % den imchlúdach airgeadais dá dtagraítear i mír 1 chun tacú le teicneolaíochtaí suaiteacha le haghaidh cosanta. 5.Féadfar acmhainní arna leithdháileadh ar na Ballstáit faoin mbainistíocht chomhroinnte a aistriú chuig an gCiste, má iarrann na Ballstáit sin. Déanfaidh an Coimisiún na hacmhainní sin a chur chun feidhme go díreach i gcomhréir le hAirteagal [62(1)(a)] den Rialachán Airgeadais. Úsáidfear na hacmhainní sin chun leas an Bhallstáit lena mbaineann a dhéanamh, más féidir. Airteagal 5

Tíortha comhlachaithe Beidh an Ciste oscailte do chomhaltaí de Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa (CSTE) ar comhaltaí iad den Limistéar Eorpach Eacnamaíoch (LEE), i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar síos sa Chomhaontú maidir le LEE. Airteagal 6

Tacaíocht do theicneolaíochta suaiteacha le haghaidh cosanta 1.Déanfaidh an Coimisiún cistiú a dhámhachtain trí chomhairliúcháin oscailte phoiblí ar na réimsí idirghabhála a shainmhínítear sna cláir oibre. 2.Féadfaidh an Coimisiún, ar bhonn cás ar chás, an cineál cistithe is iomchuí a aimsiú chun réitigh nuálacha a mhaoiniú. Airteagal 7

Eitic 1.Leis na bearta a dhéanfar faoin gCiste, comhlíonfar na prionsabail eitice agus an reachtaíocht náisiúnta, Aontais agus idirnáisiúnta ábhartha. 2.Déanfar tograí a scagadh go córasach chun na bearta sin lena dtarraingítear anuas saincheisteanna eitice tromchúiseacha nó casta a shainaithint agus chun measúnú eitice a dhéanamh orthu. Déanfaidh an Coimisiún an scagadh agus na measúnuithe eitice le tacaíocht ó shaineolaithe ar eitic na cosanta. Déanfaidh an Coimisiún trédhearcacht na nósanna imeachta eitice a áirithiú a mhéid is féidir. 3.Gheobhaidh na heintitis atá rannpháirteach sa bheart gach formheas nó gach doiciméad éigeantach eile ó na coistí ábhartha náisiúnta agus áitiúla nó ó chomhlachtaí eile amhail údaráis cosanta sonraí sula gcuirfear tús leis na gníomhaíochtaí ábhartha. Coinneofar na doiciméid sin ar taifead agus cuirfear ar fáil don Choimisiún iad.

4.I gcás inarb iomchuí, déanfaidh an Coimisiún seiceálacha eitice le linn chur chun feidhme an bhirt. I gcás saincheisteanna eitice tromchúiseacha nó casta, déanfaidh an Coimisiún na seiceálacha le tacaíocht ó shaineolaithe ar eitic na cosanta. 5.Féadfar bearta nach bhfuil inghlactha ó thaobh eitice de a dhiúltú nó a fhoirceannadh tráth ar bith. CAIBIDIL II

FORÁLACHA AIRGEADAIS Airteagal 8

Cur chun feidhme agus foirmeacha cistiúcháin ón Aontas 1.Is tríd an mbainistíocht dhíreach a chuirfear an Ciste chun feidhme i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais. 2.Féadfar cistiú a sholáthar ón gCiste, agus an cistiú sin in aon cheann de na foirmeacha a leagtar síos sa Rialachán Airgeadais, go háirithe deontais, duaiseanna agus soláthar. Féadfar maoiniú i bhfoirm ionstraimí airgeadais laistigh d’oibríochtaí measctha a sholáthar freisin. Airteagal 9

Cistiú carnach, comhlántach agus comhcheangailte 1.I gcás beart ag a bhfuil ranníocaíocht faighte ó chlár eile de chuid an Aontais, féadfar ranníocaíocht a fháil faoin gCiste seo freisin, ar choinníoll nach gcumhdófar leis na ranníocaíochtaí na costais chéanna. Beidh feidhm ag na rialacha a bhaineann le gach clár/Ciste ranníocaíochta de chuid an Aontais maidir lena ranníocaíocht chomhfhreagrach féin leis an mbeart. Ní bheidh an cistiú carnach níos airde ná na costais incháilithe iomlána a bhaineann leis an mbeart agus féadfar an tacaíocht ó na cláir éagsúla de chuid an Aontais a ríomh ar bhonn pro rata i gcomhréir leis na doiciméid ina leagtar amach na coinníollacha maidir le tacaíocht. 2.Maidir le bearta a dtugtar dearbhú Séala Barr Feabhais dóibh, nó bearta lena gcomhlíontar na coinníollacha carnacha, comparáideacha seo: (a)go ndearnadh measúnú orthu i nglao ar thograí faoin gCiste; (b)go gcomhlíontar leo íoscheanglais cháilíochta an ghlao sin ar thograí; (c)nach bhféadfar iad a mhaoiniú faoin nglao sin ar thograí i ngeall ar shrianta buiséadacha, féadfaidh na bearta sin tacaíocht a fháil ó Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, ón gCiste Comhtháthaithe, ó Chiste Sóisialta na hEorpa nó ón gCiste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe, i gcomhréir le mír 5 d’Airteagal [65] de Rialachán (AE) XX (Rialachán na bhForálacha Coiteanna] agus Airteagal [8] de Rialachán (AE) XX [maidir leis an gComhbheartas Talmhaíochta a mhaoiniú, a bhainistiú agus faireachán a dhéanamh air], ar choinníoll go bhfuil bearta den sórt sin comhsheasmhach le cuspóirí an chláir lena mbaineann. Beidh feidhm ag rialacha an Chiste lena gcuirfear tacaíocht ar fáil. CAIBIDIL III

DEONTAIS Airteagal 10

Eintitis incháilithe

1.Beidh iarratasóirí agus a bhfochonraitheoirí incháilithe do chistiú ar choinníoll go bhfuil siad bunaithe san Aontas nó i dtír chomhlachaithe, go bhfuil a struchtúir bainistíochta feidhmiúcháin san Aontas nó i dtír chomhlachaithe agus nach bhfuil siad á rialú ag tríú tír neamhchomhlachaithe nó ag eintiteas de chuid tríú tír neamhchomhlachaithe. 2.De mhaolú ar mhír 1, féadfaidh sé go mbeidh iarratasóir atá bunaithe san Aontas nó i dtír chomhlachaithe agus atá á rialú ag tríú tír neamhchomhlachaithe nó ag eintiteas de chuid tríú tír neamhchomhlachaithe incháilithe do chistiú, má tá sin riachtanach chun cuspóirí an bhirt a ghnóthú agus ar choinníoll nach gcuirfear, lena rannpháirtíocht, leasanna slándála an Aontais agus na mBallstát i mbaol. Chun cosaint leasanna slándála an Aontais agus na mBallstát a áirithiú, leis an nglao ar thograí ceanglófar ar an iarratasóir faisnéis a sholáthar lena léirítear go sonrach an méid seo a leanas: (a)nach bhfeidhmeofar an rialú ar an iarratasóir ar bhealach lena gcuirfear bac, ar aon slí, lena chumas an beart a dhéanamh agus a chur i gcrích; (b)go gcuirfear cosc le rochtain tríú tíortha neamhchomhlachaithe nó eintiteas de chuid tríú tíortha neamhchomhlachaithe ar fhaisnéis rúnaicmithe agus faisnéis íogair neamh-rúnaicmithe a bhaineann leis an mbeart; go mbeidh imréiteach slándála náisiúnta, arna eisiúint ag Ballstát nó ag tír chomhlachaithe, ag na daoine a bheidh rannpháirteach sa bheart; (c)go bhfanfaidh torthaí an bhirt laistigh den tairbhí agus nach mbeidh siad faoi réir rialú nó srianta ag tríú tíortha neamhchomhlachaithe nó ag eintitis de chuid tríú tíortha neamhchomhlachaithe le linn an bhirt agus ar feadh tréimhse shonraithe tar éis é a thabhairt chun críche; 3.Beidh an bonneagar, na saoráidí, na sócmhainní agus na háiseanna ar fad arna maoiniú faoin gCiste lonnaithe ar chríoch an Aontais nó ar chríoch tíortha comhlachaithe. Thairis sin, agus beart incháilithe á dhéanamh acu, ní rachaidh tairbhithe ná a bhfochonraitheoirí i gcomhar ach le heintitis dhlíthiúla atá bunaithe san Aontas nó i dtír chomhlachaithe agus nach bhfuil á rialú ag tríú tíortha neamhchomhlachaithe ná ag eintitis de chuid tríú tíortha neamhchomhlachaithe. 4.De mhaolú ar mhír 3, féadfaidh tairbhithe agus a bhfochonraitheoirí atá rannpháirteach sa bheart úsáid a bhaint as a sócmhainní, bonneagar, saoráidí agus áiseanna atá lonnaithe nó á sealbhú ar chríoch tríú tír neamhchomhlachaithe má tá sin riachtanach chun cuspóirí an bhirt a ghnóthú agus ar choinníoll nach gcuirfear leasanna slándála an Aontais agus na mBallstát i mbaol. Faoi na coinníollacha céanna, agus beart incháilithe á dhéanamh acu, féadfaidh tairbhithe agus a bhfochonraitheoirí dul i gcomhar le heintiteas atá bunaithe i dtríú tír neamhchomhlachaithe. Maidir leis na costais a bhaineann le bonneagar, saoráidí, sócmhainní nó acmhainní den chineál sin a úsáid, agus le comhar den chineál sin, ní bheidh siad incháilithe faoin gCiste. 5.Chun cosaint leasanna slándála an Aontais agus na mBallstát a áirithiú, leis an nglao ar thograí nó leis an gcomhaontú deontais sonrófar coinníollacha breise. Beidh baint ag na coinníollacha sin, go háirithe, leis na forálacha maidir le húinéireacht thorthaí an bhirt agus maidir le rochtain ar fhaisnéis rúnaicmithe agus faisnéis íogair neamh-rúnaicmithe, agus leis na ráthaíochtaí i dtaca le slándáil an tsoláthair. 6.Soláthróidh na hiarratasóirí an fhaisnéis ábhartha ar fad is gá chun measúnú a dhéanamh ar na critéir incháilitheachta agus na coinníollacha dá dtagraítear i mír 1 go mír 4. 7.Iarratais a bhfuil fíoruithe faoi mhír 2 nó mír 4 ag teastáil ina leith, ní fhéadfar iad a chur isteach ach le comhaontú an Bhallstáit nó na tíre comhlachaithe ina bhfuil an tiarratasóir bunaithe. 8.I gcás ina dtarlódh athrú le linn don bheart a bheith á chur chun feidhme lena bhféadfaí amhras a chaitheamh ar chomhlíonadh na gcritéar agus na gcoinníollacha sin, cuirfidh an tairbhí an Coimisiún ar an eolas agus measúnóidh an Coimisiún an bhfuil na critéir agus na coinníollacha sin fós á gcomhlíonadh agus tabharfaidh sé aghaidh ar an tionchar ionchasach ar chistiú an bhirt. 9.Chun críocha an Airteagail seo, ciallaíonn “fochonraitheoirí” fochonraitheoirí a bhfuil gaol conarthach díreach acu le tairbhí, le fochonraitheoirí eile ar a bhfuil ar a laghad 10 % de chostais iomlána incháilithe an bhirt á leithdháileadh, agus le fochonraitheoirí a bhféadfaidh sé go dteastóidh rochtain uathu ar fhaisnéis rúnaicmithe de réir Chinneadh (AE, Euratom) 2015/444 ón gCoimisiún d'fhonn an beart a dhéanamh. Airteagal 11

Bearta incháilithe 1.Ní bheidh ach bearta lena gcuirtear na cuspóirí dá dtagraítear in Airteagal 3 chun feidhme incháilithe chun cistiú a fháil. 2.Leis an gCiste, cuirfear ar fáil tacaíocht do bhearta lena gcumhdaítear táirgí agus teicneolaíochtaí nua agus uasghrádú táirgí agus teicneolaíochtaí atá ann cheana, i gcás nach mbeidh úsáid na faisnéise atá ann cheana atá ag teastáil chun an tuasghrádú a dhéanamh faoi réir srianadh, díreach nó indíreach, ag tríú tíortha neamhchomhlachaithe ná ag eintitis de chuid tríú tíortha neamhchomhlachaithe. 3.Beidh ceann amháin nó níos mó de na nithe seo a leanas i gceist le beart incháilithe: (a)gníomhaíochtaí arb é is aidhm dóibh teicneolaíochtaí faisnéise agus cosanta nua, lenar féidir éifeachtaí suntasacha a bhaint amach i réimse na cosanta, a chruthú, a neartú agus a fheabhsú; (b)gníomhaíochtaí arb é is aidhm dóibh idir-inoibritheacht agus athléimneacht a mhéadú, lena náirítear táirgeadh agus malartú slán sonraí, ardchumas a bhaint amach i ndáil le teicneolaíochtaí cosanta barrthábhachtacha, slándáil an tsoláthair a neartú nó éascaíocht a dhéanamh ar shaothrú éifeachtach torthaí le haghaidh táirgí agus teicneolaíochtaí cosanta; (c)staidéir, amhail staidéir indéantachta chun iniúchadh a dhéanamh ar indéantacht teicneolaíochta, táirge, próisis, seirbhíse, réitigh nó staidrimh atá nua nó feabhsaithe agus a bhaineann leis an tionscal cosanta, agus tionscadail chun bailiú sonraí a stiúradh;

(d)dearadh táirge, comhpháirte inláimhsithe nó doláimhsithe nó teicneolaíochta cosanta, mar aon leis an sainmhíniú ar na sonraíochtaí teicniúla ar a ndearnadh dearadh den chineál sin a fhorbairt agus ar féidir tástálacha páirteacha chun riosca a laghdú i dtimpeallacht thionsclaíoch nó ionadaíoch a áireamh orthu; (e)forbairt an mhúnla táirge, comhpháirte inláimhsithe nó doláimhsithe nó teicneolaíochta cosanta, lenar féidir feidhmíocht na heiliminte a léiriú i dtimpeallacht oibríochtúil (fréamhshamhail de chóras); (f)tástálacha táirge, comhpháirte inláimhsithe nó doláimhsithe nó teicneolaíochta cosanta; (g)cáiliú táirge, comhpháirte inláimhsithe nó doláimhsithe nó teicneolaíochta cosanta. Is éard atá sa cháiliú an próiseas iomlán lena léirítear go bhfuil na ceanglais shonraithe á gcomhlíonadh ag dearadh an táirge, na comhpháirte inláimhsithe nó doláimhsithe nó na teicneolaíochta cosanta. Leis an bpróiseas sin, cuirtear fianaise oibiachtúil ar fáil trína léirítear go bhfuil ceanglais áirithe a bhaineann le dearadh comhlíonta; (h)deimhniú táirge, comhpháirte inláimhsithe nó doláimhsithe nó teicneolaíochta cosanta. Is éard atá sa deimhniú an próiseas trína ndeimhníonn údarás náisiúnta go bhfuil na rialacháin is infheidhme á gcomhlíonadh ag an táirge, comhpháirt inláimhsithe nó dholáimhsithe nó teicneolaíocht chosanta; (i)forbairt na dteicneolaíochtaí nó na sócmhainní lena méadaítear éifeachtúlacht thar shaolré na dtáirgí agus na dteicneolaíochtaí cosanta; (j)gníomhaíochtaí scaipthe, imeachtaí líonraithe agus gníomhaíochtaí múscailte feasachta. 4.Mura bhforáiltear a mhalairt sa chlár oibre dá dtagraítear in Airteagal 27, déanfar an beart i gcomhar le trí eintiteas dhlíthiúla ar a laghad atá bunaithe i dtrí Bhallstát agus/nó i dtrí thír chomhlachaithe éagsúla ar a laghad. Le linn chur chun feidhme iomlán an bhirt, ní dhéanfaidh an teintiteas dlíthiúil céanna rialú díreach nó indíreach le fírinne ar thrí cinn, ar a laghad, de na heintitis dhlíthiúla incháilithe atá bunaithe in dhá Bhallstát agus/nó in dhá thír chomhlachaithe éagsúla ar a laghad, agus ní dhéanfaidh siad rialú ar a chéile. 5.Ní bheidh feidhm ag mír 4 maidir le bearta dá dtagraítear i bpointí c) agus j) de mhír 3 agus maidir le bearta dá dtagraítear in Airteagal 6. 6.Maidir le bearta a bhaineann le forbairt táirgí nó teicneolaíochtaí a bhfuil a núsáid, a bhforbairt nó a dtáirgeadh toirmiscthe faoin dlí idirnáisiúnta is infheidhme, ní bheidh na bearta sin incháilithe. Airteagal 12

Nós imeachta roghnúcháin agus dámhachtana 1.Féadfar deontais a dhámhachtain, gan glao ar thograí, d’eintitis dhlíthiúla atá sainaitheanta sa chlár oibre i gcomhréir le hAirteagal [195(e)] den Rialachán Airgeadais. 2.Déanfaidh an Coimisiún an cistiú a dhámhachtain do na bearta roghnaithe tar éis gach glao nó tar éis Airteagal [195(e)] den Rialachán Airgeadais a fheidhmiú. 3.Chun cistiú le haghaidh bearta forbartha a dhámhachtain, gníomhóidh an Coimisiún trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme arna nglacadh i gcomhréir leis an nós imeachta dá dtagraítear in Airteagal 28, mír 2. Airteagal 13

Critéir dhámhachtana 1.Is ar bhonn na gcritéar seo a leanas a dhéanfar measúnú ar gach togra: (a)rannchuidiú le barr feabhais nó acmhainneacht suaite i réimse na cosanta, go háirithe trína léiriú go neascróidh buntáistí suntasacha as na torthaí a bhfuiltear ag súil leo ón mbeart beartaithe, buntáistí nach bhfuil ag táirgí ná teicneolaíochtaí atá ann cheana féin; (b)rannchuidiú le nuáil agus forbairt theicneolaíoch thionscal cosanta na hEorpa, go háirithe trína léiriú go náirítear sa bheart beartaithe cuir chuige agus coincheapa ceannródaíocha nuálacha, feabhsuithe teicneolaíocha nua a bhfuil gealladh fúthu don todhchaí nó feidhmiú teicneolaíochtaí nó coincheap nár feidhmíodh cheana in earnáil na cosanta; (c)rannchuidiú le hiomaíochas thionscal cosanta na hEorpa, go háirithe trí dheiseanna margaidh nua a chruthú agus dlús a chur le fás cuideachtaí ar fud an Aontais; (d)rannchuidiú le leasanna slándála agus cosanta an Aontais i gcomhréir leis na tosaíochtaí dá dtagraítear in Airteagal 3, mír 2 agus, i gcás inarb iomchuí, i gcomhaontuithe comhoibritheacha idirnáisiúnta agus réigiúnacha;

(e)rannchuidiú le comhar nua trasteorann a chruthú idir eintitis dhlíthiúla, go háirithe FBManna atá bunaithe sna Ballstáit agus/nó i dtíortha comhlachaithe, seachas iad sin ina bhfuil na heintitis sa chuibhreannas, nach FBManna iad, bunaithe; (f)cáilíocht agus éifeachtúlacht chur chun feidhme an bhirt. 2.Faoi phointe (d) de mhír 1, féadfar tosaíochtaí réigiúnacha agus idirnáisiúnta a chur san áireamh, go háirithe chun dúbailt nach gá a sheachaint, ar choinníoll go bhfónfar leo do leasanna slándála agus cosanta an Aontais agus nach neisiafar leo rannpháirtíocht aon Bhallstáit. Airteagal 14

Ráta cómhaoinithe 1.Féadfaidh an Ciste suas le 100 % de chostais incháilithe bhirt a mhaoiniú, gan dochar do phrionsabal an chómhaoinithe. 2.De mhaolú ar mhír 1: (a)maidir le bearta a shainmhínítear in Airteagal 11(3)(e), ní bheidh an cúnamh airgeadais ón gCiste níos airde ná 20 % de chostais incháilithe an bhirt, (b)maidir le bearta a shainmhínítear in Airteagal 11(3) f) go h), ní bheidh an cúnamh airgeadais ón gCiste níos airde ná 80 % de chostais incháilithe an bhirt. 3.Maidir le bearta forbartha, méadófar an ráta cistithe sna cásanna seo a leanas: (a)beart arna fhorbairt i gcomhthéacs an Bhuanchomhair Struchtúrtha arna bhunú le Cinneadh (CBES) 2017/2315 ón gComhairle an 11 Nollaig 2017, d’fhéadfadh sé go mbainfeadh sé leas as méadú 10 bpointe céatadáin breise ar an ráta cistithe; (b)bainfidh cuibhreannas leas as ráta cistithe a mhéadófar de réir pointí céatadáin atá coibhéiseach le céatadán na gcostas incháilithe iomlán arna leithdháileadh ar FBManna atá bunaithe i mBallstát nó i dtír chomhlachaithe seachas iad sin ina bhfuil comhaltaí an chuibhreannais, nach FBManna iad, bunaithe; (c)bainfidh cuibhreannas leas as ráta cistithe a mhéadófar de réir pointí céatadáin atá coibhéiseach leis an gceathrú cuid de na costais incháilithe iomlána arna leithdháileadh ar chuideachtaí meánchaipitlithe atá bunaithe i mBallstát nó i dtír chomhlachaithe seachas iad sin ina bhfuil comhaltaí eile an chuibhreannais, nach FBManna ná cuideachtaí meánchaipitlithe iad, bunaithe; (d)ní bheidh an méadú iomlán ar ráta cistithe birt níos airde ná 30 pointe céatadáin. Airteagal 15

Acmhainn airgeadais De mhaolú ar Airteagal [198] den Rialachán Airgeadais: (a)ní fhíorófar an acmhainn airgeadais ach amháin le haghaidh an chomhordaitheora agus ní dhéanfar sin ach amháin má bhíonn an cistiú arna iarraidh ón Aontas cothrom le, nó níos mó ná, EUR 500 000. Mar sin féin, má tá bunús le hamhras a chur san acmhainn airgeadais, fíoróidh an Coimisiún acmhainn airgeadais iarratasóirí eile nó comhordaitheoirí atá faoi bhun na tairsí dá dtagraítear sa chéad abairt freisin; (b)ní fíorófar an acmhainn airgeadais i gcás eintiteas dlíthiúil a bhfuil a ninmharthanacht ráthaithe ag Ballstát nó i gcás ollscoileanna; (c)i gcás acmhainn airgeadais atá ráthaithe ó thaobh struchtúir de ag eintiteas dlí eile, fíorófar acmhainn airgeadais an eintitis dlí sin freisin. Airteagal 16

Costais indíreacha

1.Cinnfear costais incháilithe indíreacha trí ráta comhréidh 25 % de na costais incháilithe dhíreacha iomlána a chur i bhfeidhm, cé is moite de na costais incháilithe dhíreacha le haghaidh fochonraitheoireachta, tacaíocht airgeadais do thríú páirtithe agus aon chostas aonaid nó aon chnapshuim a bhfuil costais indíreacha san áireamh leo. 2.I gcás inarb iomchuí, féadfar costais incháilithe indíreacha thar an ráta comhréidh 25 % a chinneadh i gcomhréir le gnáthchleachtais cuntasaíochta costála an tairbhí ar bhonn costais indíreacha iarbhír ar choinníoll go nglacann údaráis náisiúnta leis na cleachtais cuntasaíochta costála sin faoi scéimeanna cistiúcháin inchomparáide i gcomhréir le hAirteagal [185] den Rialachán Airgeadais agus go gcuirtear sin in iúl don Choimisiún. Airteagal 17

Úsáid a bhaint as cnapshuim aonair nó ranníocaíocht nach mbaineann le costais 1.Maidir le deontais arna ndámhachtain do bhearta dá dtagraítear in Airteagal 11(3)(e) agus do bhearta eile ina maoiníonn Ballstáit agus/nó tíortha comhlachaithe tromlach an bhuiséid, féadfaidh an Coimisiún úsáid a bhaint as na nithe seo a leanas: (a)ranníocaíocht nach mbaineann le costais dá dtagraítear in Airteagal [180(3)] den Rialachán Airgeadais agus atá bunaithe ar ghnóthú torthaí arna dtomhas trí thagairt a dhéanamh do gharspriocanna a socraíodh roimhe nó trí bhíthin táscairí feidhmíochta; nó (b)cnapshuim aonair dá dtagraítear in Airteagal [182] den Rialachán Airgeadais agus atá bunaithe ar bhuiséad sealadach an bhirt arna fhormhuiniú cheana féin ag údaráis náisiúnta na mBallstát agus na dtíortha comhlachaithe cómhaoinithe. 2.Áireofar costais indíreacha sa chnapshuim. Airteagal 18

Soláthar réamhthráchtála 1.Feadfaidh an tAontas tacú le soláthar réamhthráchtála trí dheontas a dhámhachtain d’údaráis chonarthacha nó eintitis chonarthacha mar a shainmhínítear i dTreoir 2014/24/AE, Treoir 2014/25/AE agus Treoir 2009/81/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, a bhfuil taighde agus forbairt seirbhísí cosanta á soláthar go comhpháirteach acu nó atá ag comhordú a nósanna imeachta soláthair go comhpháirteach. 2.Maidir leis na nósanna imeachta soláthair: (a)beidh siad i gcomhréir le forálacha an Rialacháin seo; (b)féadfaidh siad dámhachtain conarthaí iomadúla a údarú laistigh den nós imeachta céanna (ilfhoinsiú); (c)déanfaidh siad foráil maidir le dámhachtain na gconarthaí ar an táirgeoir/na táirgeoirí is buntáistí go heacnamaíoch. Airteagal 19

An Ciste Ráthaíochta Le ranníocaíochtaí le sásra árachais fhrithpháirtigh, féadfar an riosca a bhaineann le gnóthú na gcistí atá dlite ag faighteoirí a chumhdach agus measfar gur ráthaíocht leordhóthanach é faoin Rialachán Airgeadais. Beidh feidhm ag na forálacha a leagtar síos in [Airteagal X de] Rialachán XXX [comharba an Rialacháin maidir leis an gCiste Ráthaíochta]. CAIBIDIL IV

FOIRMEACHA EILE CISTIÚCHÁIN ÓN AONTAS Airteagal 20

Coinníollacha incháilitheachta le haghaidh soláthair agus duaiseanna I gcás inar gá chun leas slándála riachtanach an Aontais agus na mBallstát a chosaint, leagfaidh an Coimisiún síos na coinníollacha incháilitheachta riachtanacha is infheidhme maidir leis an soláthar nó na duaiseanna a mhaoinítear faoin gCiste. Tabharfar aird ar leith, chun na críche sin, ar an ngá atá ann faighteoirí a bheith bunaithe san Aontas nó i dtíortha comhlachaithe chun tiomantas a thabhairt aon ghníomhaíocht ábhartha a dhéanamh laistigh den Aontas agus nach mbeidh faighteoirí á rialú le fírinne ag tríú tíortha neamhchomhlachaithe nó eintitis de chuid tríú tíortha neamhchomhlachaithe. Áireofar na coinníollacha sin sna doiciméid a bhaineann leis an soláthar nó duais, de réir mar is infheidhme, agus beidh feidhm acu maidir le saolré iomlán an chonartha a thiocfaidh ina dhiaidh. Airteagal 21

Oibríochtaí measctha

Cuirfear oibríochtaí measctha arna gcinneadh faoin gCiste seo chun feidhme i gcomhréir leis an [rialachán InvestEU] agus le Teideal X den Rialachán Airgeadais. TEIDEAL II

FORÁLACHA SONRACHA

IS INFHEIDHME MAIDIR LE TAIGHDE Airteagal 22

Úinéireacht na dtorthaí 1.Beidh torthaí na mbeart faoi úinéireacht na dtairbhithe a ghin iad. I gcás ina nginfidh eintitis dhlíthiúla torthaí go comhpháirteach, agus i gcás nach bhféadfar a rannchuidiú faoi seach a dhearbhú, nó i gcás nach bhféadfar na torthaí comhpháirteacha sin a scaradh, beidh na torthaí faoi úinéireacht chomhpháirteach na neintiteas dlíthiúil. 2.I gcás ina gcuirfear cúnamh ón Aontas ar fáil i bhfoirm soláthar poiblí, beidh na torthaí faoi úinéireacht an Aontais. Beidh cearta rochtana ag na Ballstáit agus ag na tíortha comhlachaithe ar na torthaí, saor in aisce, ach sin a iarraidh go sainráite. 3.Má bhíonn údar cuí leis, féadfaidh sé go gceanglófar leis an gcomhaontú deontais nach mbeidh torthaí na mbeart a fhaigheann tacaíocht ón gCiste faoi réir aon rialú nó srianadh, go díreach nó go hindíreach, ag eintiteas dlíthiúil idirmheánach amháin nó níos mó ná sin, lena náirítear i dtéarmaí aistriú teicneolaíochta ag tríú tír neamhchomhlachaithe nó eintiteas de chuid tríú tír neamhchomhlachaithe. 4.Má bhíonn údar cuí leis, leagfar síos leis an gcomhaontú deontais ceart an Choimisiúin fógra a fháil maidir le húinéireacht torthaí a aistriú chuig tríú tír neamhchomhlachaithe nó eintiteas de chuid tríú tír neamhchomhlachaithe, nó maidir le ceadúnas i ndáil le torthaí a dheonú ar thríú tír neamhchomhlachaithe nó eintiteas de chuid tríú tír neamhchomhlachaithe, agus ceart an Choimisiúin agóid a dhéanamh faoin aistriú nó deonú sin. Leis na haistrithe sin, ní shárófar leasanna c