MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

Leagtar síos le Rialachán (AE) 2020/672 ón gComhairle (‘Rialachán SURE’) an creat dlíthiúil chun cúnamh airgeadais ón Aontas a sholáthar do na Ballstáit, atá faoi shuaitheadh eacnamaíoch tromchúiseach, nó a bhfuil dianbhagairt orthu, de bharr ráig COVID‑19. Maoinítear leis an tacaíocht faoi SURE, go príomha, scéimeanna oibre gearr-ama nó bearta comhchosúla lena ndírítear ar fhostaithe agus ar dhaoine féinfhostaithe a chosaint agus ar an gcaoi sin ar an dífhostaíocht agus ar an gcaillteanas ioncaim a laghdú, chomh maith le roinnt beart a bhaineann leis an tsláinte, go háirithe san áit oibre, a mhaoiniú, mar chuid choimhdeach.

An 7 Lúnasa 2020, d’iarr an Liotuáin cúnamh airgeadais ar an Aontas agus an 25 Meán Fómhair 2020, dheonaigh an Chomhairle cúnamh airgeadais don Liotuáin le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1350 d’fhonn comhlánú a dhéanamh ar na hiarrachtaí náisiúnta atá ar siúl aici chun aghaidh a thabhairt ar thionchar ráig COVID‑19 agus chun freagairt d’iarmhairtí socheacnamaíocha na ráige le haghaidh oibrithe agus le haghaidh na ndaoine féinfhostaithe.

An 11 Márta 2021, d’iarr an Liotuáin cúnamh airgeadais ar an Aontas arís faoi Rialachán SURE. Mar thoradh ar an iarraidh sin, leasaíodh Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1350 ón gComhairle le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2021/678 ón gComhairle an 23 Aibreán 2021.

An 8 Lúnasa 2022, d’iarr an Liotuáin cúnamh airgeadais ar an Aontas faoi Rialachán SURE den tríú huair.

I gcomhréir le hAirteagal 6(2) de Rialachán SURE, chuaigh an Coimisiún i gcomhairle le húdaráis na Liotuáine chun fíorú a dhéanamh maidir leis an méadú géar tobann ar chaiteachas iarbhír agus ar chaiteachas beartaithe a bhaineann go díreach le bearta mhargadh saothair na Liotuáine, ar bearta iad atá ann mar thoradh ar phaindéim COVID‑19. Baineann sé sin go háirithe leis na bearta atá ann cheana dá dtagraítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2020/1350 ón gComhairle:

(a)scéim chun fóirdheontais a íoc le fostóirí chun pá measta gach duine fostaithe a bhfuil tréimhse gan obair le cur isteach aige a chumhdach, mar thacaíocht le linn an choraintín agus na staide héigeandála. Roimh an 1 Eanáir 2021, d’fhéadfadh fostóir rogha a dhéanamh idir fóirdheontais chun 70 % den tuarastal a chumhdach, suas go dtí uasmhéid 1,5 oiread an phá íosta, nó chun 90 % den tuarastal a chumhdach (100 % i gcás fostaithe atá 60 bliain d’aois agus níos sine), suas go dtí uasmhéid an phá íosta. Ón 1 Eanáir 2021, féadfaidh fostóir fóirdheontais a fháil chun 100 % den tuarastal a chumhdach, suas go dtí uasmhéid 1,5 oiread an phá íosta. Ní mór d’fhostóirí a ghlacann páirt sa scéim 50 % ar a laghad dá líon fostaithe a choinneáil ar feadh 3 mhí ar a laghad tar éis dheireadh an fhóirdheontais pá.

(b)scéim chun fóirdheontais a íoc le haghaidh fostaithe a fhilleann ón tréimhse gan obair, le haghaidh suas le 6 mhí tar éis dóibh filleadh ar an obair. Roimh an 1 Iúil 2021, bhí na fóirdheontais faoi réir uasteorainn arbh ionann é agus an pá íosta nó dhá oiread an phá íosta, ag brath ar an ngníomhaíocht eacnamaíoch a dhéanann an fostóir. D’fhéadfadh méid na bhfóirdheontas a íocadh sa chéad mhí agus sa dara mí tar éis d’fhostaithe filleadh ar an obair a bheith chomh hard le 100 % de thuarastal fostaí, sa tríú mí agus sa cheathrú mí, d’fhéadfadh sé a bheith chomh hard le 50 % de agus sa chúigiú mí agus sa séú mí d’fhéadfadh sé a bheith chomh hard le 30 % de. Ón 1 Iúil 2021, íocadh fóirdheontais le haghaidh fostaithe a bhí ag filleadh ó thréimhse gan obair, ar feadh suas le 2 mhí tar éis dóibh filleadh ar an obair. Is é atá san fhóirdheontas sa chéad mhí 100 % de thuarastal an fhostaí, ach méid nach mó ná 0,9 oiread an phá íosta, sa dara mí 100 % de thuarastal an fhostaí, ach méid nach mó ná 0,6 oiread an phá íosta. Is féidir na fóirdheontais sin a mheas a bheith ina mbeart atá comhchosúil leis na scéimeanna oibre gearr-ama, dá dtagraítear i Rialachán (AE) 2020/672, toisc gurbh é ab aidhm dóibh tacaíocht ioncaim a sholáthar d’fhostaithe agus cuidiú le caidrimh fostaíochta a bhí ann cheana a choinneáil ar bun.

Chuir an Liotuáin an fhaisnéis ábhartha ar fáil don Choimisiún.

Agus an fhianaise atá ar fáil á cur san áireamh, molann an Coimisiún don Chomhairle Cinneadh Cur Chun Feidhme a ghlacadh chun cúnamh airgeadais a dheonú don Liotuáin faoi Rialachán SURE chun tacú leis na bearta thuasluaite.

•Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana

Tá an togra seo go hiomlán comhsheasmhach le Rialachán (AE) 2020/672 ón gComhairle, faoina ndéantar an togra.

Tagann an togra seo sa bhreis ar ionstraim dlí eile de chuid an Aontais lena soláthraítear tacaíocht do Bhallstáit i gcás éigeandálaí, eadhon Rialachán (CE) Uimh. 2012/2002 ón gComhairle an 11 Samhain 2002 lena mbunaítear Ciste Dlúthpháirtíochta an Aontais Eorpaigh (CDAE) (‘Rialachán (CE) Uimh. 2012/2002’). Glacadh Rialachán (AE) 2020/461 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Márta 2020, lena leasaítear an ionstraim sin chun a raon feidhme a leathnú chun móréigeandálaí sláinte poiblí a chumhdach agus chun oibríochtaí sonracha is incháilithe do mhaoiniú a shainiú.

•Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais

Tá an togra seo mar chuid de réimse beart a forbraíodh mar fhreagairt ar phaindéim COVID‑19 atá ann faoi láthair, amhail ‘an Tionscnamh Infheistíochta mar Fhreagairt ar an gCoróinvíreas’, agus comhlánaítear leis ionstraimí eile a thacaíonn leis an bhfostaíocht amhail Ciste Sóisialta na hEorpa agus an Ciste Eorpach le haghaidh Infheistíochtaí Straitéiseacha (CEIS)/InvestEU. Trí úsáid a bhaint as iasachtaí a fháil agus a thabhairt chun tacú leis na Ballstáit i gcás na ráige áirithe seo de COVID‑19, is togra é seo atá ina bheart cosanta tánaistí chun scéimeanna oibre gearr-ama agus bearta comhchosúla a mhaoiniú, rud a chuideoidh le poist a chosaint agus, ar an gcaoi sin, fostaithe agus daoine féinfhostaithe a chosaint ar riosca na dífhostaíochta.

2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT