maidir le bearta in aghaidh oibreoirí iompair a éascaíonn nó a ghlacann páirt sa gháinneáil ar dhaoine nó i smuigleáil na n-imirceach i ndáil le teacht isteach neamhdhleathach i gcríoch an Aontais Eorpaigh

Tá an togra bunaithe ar Airteagal 91 agus Airteagal 100(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh maidir le cúrsaí iompair.

Comhlánaíonn an togra seo gníomhaíocht sheachtrach an Aontais lena n-áirítear an comhbheartas eachtrach agus slándála atá aige. I bhfianaise na gné slándála a d’fhéadfadh a bheith ann, is iomchuí go ndéanfar an straitéis fhoriomlán maidir leis na bearta a bheidh le déanamh a shainiú i gcomhar le hArdionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála.

Dá bhrí sin, ba cheart creat dlíthiúil a sholáthar leis an Rialachán seo a ligfeadh don Aontas bearta a ghlacadh ar cheart aghaidh a thabhairt orthu i gcoinne oibreoirí iompair aon mhodha iompair (aer, farraige, uiscebhealaí intíre, iompar d’iarnród agus de bhóthar) a bhíonn ag gabháil do na gníomhaíochtaí réamhluaite. Ba cheart na cineálacha beart atá le forchur a bheith iomchuí agus comhréireach i bhfianaise imthosca sonracha an cháis atá i gceist. Ba cheart a áireamh orthu sin, go háirithe, cosc a chur le haon leathnú nó teorannú ar oibríochtaí iompair atá ann faoi láthair, ceadúnais nó údaruithe arna ndeonú faoi dhlí an Aontais a chur ar fionraí, an ceart chun eitilte thar an Aontas a chur ar fionraí, an ceart chun idirthuras a dhéanamh trí chríoch an Aontais nó dul isteach i gcalafoirt an Aontais a chur ar fionraí, na cearta chun athbhreoslaithe a chur ar fionraí nó na cearta chun oibriú san Aontas a chur ar fionraí nó na cearta chun oibriú laistigh den Aontas a fhionraí.

Dá bhrí sin, chun cásanna den sórt sin a sheachaint, is gá reachtaíocht a ghlacadh atá dírithe ar oibreoirí iompair a éascaíonn nó a ghlacann páirt i ngáinneáil ar dhaoine, nó smuigleáil imirceach i ndáil le teacht isteach neamhdhleathach i gcríoch an Aontais. Chun an cuspóir sin a shaothrú go héifeachtach, ba cheart an reachtaíocht sin a bheith infheidhme ar fud an Aontais. Ba cheart an coinníoll maidir lena chur i bhfeidhm a fhoirmliú chomh dílis agus is féidir do na Coinbhinsiúin sin dá bhforáiltear i gCoinbhinsiún na Náisiún Aontaithe thuasluaite atá daingnithe ag tromlach mór na dtíortha ar domhan, lena n-áirítear Ballstáit uile an Aontais. Dá bhrí sin, beidh an tAontas in ann úsáid iomlán a bhaint as na huirlisí atá ar fáil sna Coinbhinsiúin sin, lena n-áirítear sna cásanna a bheartaítear in Airteagal 15(2) den Choinbhinsiún sin, i gcásanna ina ndéantar na gníomhaíochtaí smuigleála nó gáinneála d’fhonn coireanna tromchúiseacha a dhéanamh san Aontas.

Léirigh imeachtaí a tharla le déanaí freisin conas is féidir imircigh a ionstraimiú chun críocha polaitiúla, agus conas a bhí oibreoirí iompair áirithe ag rannchuidiú le hoibríochtaí smuigleála agus gáinneála – agus i gcásanna áirithe ag baint leasa astu – a chuir beatha daoine leochaileacha agus slándáil theorainneacha seachtracha an Aontais i mbaol.

Tá beartais i bhfeidhm ag go leor oibreoirí iompair chun nach mbeidh siad, chomh fada agus is féidir leo, rannpháirteach sa gháinneáil agus smuigleáil. I gcásanna áirithe, áfach, níl na beartais sin i bhfeidhm nó ní chuirtear chun feidhme go maith iad.

Rinneadh roinnt tionscnamh earnála ar leibhéal idirnáisiúnta cheana féin sa réimse seo. Ghlac an Eagraíocht Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta (ICAO) Imlitir 357 maidir le ‘Treoirlínte maidir le Gáinneáil ar Dhaoine a Thuairisciú ag Foireann Eitilte’ agus ina Imlitir 352 cuireadh ar fáil ‘Treoirlínte do Chrú Cábán Oiliúna um Gháinneáil ar Dhaoine a Aithint agus a Fhreagairt’. De réir na gciorclán sin, ba cheart d’Údaráis Eitlíochta Sibhialta na Stát a cheangal ar oibreoirí beartais, nósanna imeachta, oiliúint agus treoir a fhorbairt dá bhfostaithe maidir leis na hábhair sin. D’eisigh an Comhlachas Aeriompair Idirnáisiúnta (IATA) Rún in aghaidh gáinneáil ar dhaoine in 2018 agus d’fhorbair sé Treoirábhar dá chuid comhaltaí. D’fhoilsigh an Eagraíocht Mhuirí Idirnáisiúnta (IMO) bearta eatramhacha chun cleachtais neamhshábháilte a bhaineann le gáinneáil, smuigleáil nó iompar imirceach ar muir a chomhrac. Tá treoir eisithe ag an gCumann Idirnáisiúnta Loingseoireachta (ICS) maidir le sábháilteacht agus slándáil na muirithe agus daoine a tarrtháladh a áirithiú.

·an Prótacal chun Gáinneáil ar Dhaoine, go háirithe ar Mhná agus ar Leanaí, a Chosc, a Chur faoi chois agus Pionós a ghearradh ina leith, lena bhforlíontar Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe in aghaidh na Coireachta Eagraithe Trasnáisiúnta;

Tá an tAontas agus na Ballstáit ina bpáirtithe i roinnt Coinbhinsiún agus Prótacal de chuid na Náisiún Aontaithe arb é is aidhm dóibh an choireacht eagraithe trasnáisiúnta, smuigleáil imirceach agus gáinneáil ar dhaoine a chomhrac, eadhon:

Ní dhéanfaidh an togra aon difear do bhuiséad an Aontais.

Tháinig na páirtithe uile a ndeachthas i gcomhairle leo ar chomhaontú maidir leis an ngá atá ann a áirithiú go mbeidh uirlisí éifeachtacha agus iomchuí i bhfeidhm chun smuigleáil imirceach agus gáinneáil ar dhaoine a chomhrac, go háirithe modhanna tráchtála iompair a úsáid sa chomhthéacs sin, agus chun a áirithiú go ndéanfar gníomhaíocht iomchuí chun beatha agus sábháilteacht na ndaoine a chosaint agus iad á n-úsáid ar mhaithe le críocha polaitiúla.

Tá dlús curtha ag an gCoimisiún agus ag an Ardionadaí le cuairteanna ar na príomhthíortha tionscnaimh agus idirthurais. Meabhraíodh do na húdaráis sna tríú tíortha sin a n-oibleagáidí faoi choinbhinsiúin idirnáisiúnta maidir le gáinneáil agus smuigleáil, agus aird á tabhairt acu ar an staid ag teorainn an Aontais leis an mBealarúis, ar an mbaol go ndéanfar dúshaothrú ar a gcuid saoránach agus ar na daoine atá faoi idirthuras, ar an ngá atá lena saoránaigh a chur ar an eolas go gníomhach faoi na rioscaí agus na contúirtí a bhaineann leis an imirce neamhrialta chun na hEorpa, agus ar an mbaol atá ann go mbeidh tionchar diúltach ar a gcaidreamh leis an Aontas Eorpach. Áirítear ar an bhfor-rochtain teagmháil dhíreach le haerlínte agus le húdaráis eitlíochta sibhialta.

Ó thús na géarchéime ag teorainneacha seachtracha an Aontais leis an mBealarúis, tá leas iomlán á bhaint ag an Aontas as na huirlisí taidhleoireachta agus for-rochtana atá ar fáil dó ar an leibhéal polaitiúil agus ar an leibhéal teicniúil araon.

Ní théann an togra seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir atá leis a bhaint amach.

Ó tharla nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an togra seo, eadhon cur chuige comhchuibhithe a ghlacadh i ndáil le bearta i gcoinne oibreoirí iompair a chomhlíonadh agus, dá réir sin, de bhun a éifeachtachta, a chastacht, agus a charachtar trasteorann agus idirnáisiúnta, go bhféadfaí é a bhaint amach níos fearr ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta mar a leagtar amach in Airteagal 5 de Chonradh an Aontais Eorpaigh.

(1) Cuireann an gháinneáil ar dhaoine agus smuigleáil na n-imirceach beatha agus slándáil na n-imirceach i mbaol, beatha agus slándáil na ndaoine is leochailí go háirithe.

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 91 agus 100(2) de,

maidir le bearta in aghaidh oibreoirí iompair a éascaíonn nó a ghlacann páirt sa gháinneáil ar dhaoine nó i smuigleáil na n-imirceach i ndáil le teacht isteach neamhdhleathach i gcríoch an Aontais Eorpaigh

(2) Ionstraimiú na n-imirceach, lena n-éascaíonn gníomhaithe Stáit an imirce neamhrialta chun críoch polaitiúil, is feiniméan é atá ag teacht chun cinn mar ábhar imní, agus is féidir smuigleáil na n-imirceach nó an gháinneáil ar dhaoine i ndáil le teacht isteach neamhdhleathach i gcríoch an Aontais a bheith i gceist leis, rud a chuireann beatha agus slándáil na ndaoine sin i mbaol agus rud is bagairt slándála é ar theorainneacha an Aontais.

(3) Is minic a bhíonn gníomhaíochtaí neamhdhleathacha den sórt sin ag brath ar mheáin iompair agus ar mhodhanna iompair éagsúla, agus mar gheall air sin is gá díriú ar oibreoirí iompair chun na gníomhaíochtaí céanna a chosc agus a chomhrac. Dá bhrí sin, chun an gháinneáil ar dhaoine agus smuigleáil na n-imirceach a chomhrac, is gá foráil a dhéanamh maidir le bearta a thógfar i leith na n-oibreoirí iompair tráchtála a éascaíonn a leithéid d’oibríochtaí neamhdhleathacha nó a ghlacann páirt iontu. Ba cheart feidhm a bheith ag na bearta sin ní hamháin nuair a úsáideann na hoibreoirí iompair na meáin iompair le haghaidh gáinneáil ar dhaoine agus smuigleáil na n-imirceach, ach chomh maith leis sin i gcásanna ina nglacann na hoibreoirí iompair páirt ghníomhach i ngníomhaíochtaí coiriúla de chuid grúpa choiriúil eagraithe atá gníomhach sa gháinneáil ar dhaoine agus i smuigleáil na n-imirceach agus na hoibreoirí iompair sin eolach ar chuspóir agus ar ghníomhaíochtaí ginearálta an ghrúpa choiriúil eagraithe sin, nó ar an rún atá aige na coireanna sin a dhéanamh, nó i gcásanna ina n-éascaíonn siad na coireanna sin nó ina gcabhraíonn siad leo, agus áirítear leis an méid sin an cás ina bhfuil na hoibreoirí iompair sin agus na grúpaí coiriúla eagraithe sin urraithe ag Stát. Féadfar gníomhaíochtaí na n-oibreoirí iompair a thabhairt faoi réir na mbeart sin fiú mura n-iompraíonn na hoibreoirí sin daoine nó imircigh isteach san Aontas. Níor cheart do na bearta sin difear a dhéanamh do ghníomhaíochtaí na n-oibreoirí neamhthráchtála, go háirithe do ghníomhaíochtaí daonnúla.

(4) I bhfianaise na gné slándála a d’fhéadfadh a bheith i gceist, is iomchuí an straitéis fhoriomlán maidir leis na bearta atá le tógáil a shainiú i gcomhar le hArdionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála.

(5) Ba cheart, leis an nós imeachta um bearta a ghlacadh in aghaidh oibreoirí iompair a bhfuil páirt acu sa gháinneáil ar dhaoine nó i smuigleáil na n-imirceach, a bheith in inmhe cinntí a dhéanamh go gasta. Ba cheart i gcónaí gá a bheith leis na bearta sin, iad a bheith comhréireach, agus teorainn ama a bheith leo. I gcás inar gá, ba cheart a bheith in inmhe síneadh a chur leis na bearta. Ba cheart na cineáil beart a d’fhéadfaí a ghlacadh in aghaidh oibreoirí iompair a bheith chomh leathan agus is gá chun feidhm a bheith acu maidir le nósmhaireacht shonrach an oibreora iompair.

(6) De réir Airteagal 6 de Rialachán (CE) Uimh. 1071/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus de réir Airteagal 8 de Threoir 87/540/CEE ón gComhairle, ceanglaítear ar bhainisteoirí agus ar oibreoirí iompair dea-cháil a bheith orthu chun seirbhísí iompair áirithe a sholáthar san Aontas. Ba cheart do na Ballstáit aon bheart a bheidh glactha ag an gCoimisiún de bhun an Rialacháin seo a chur san áireamh agus measúnú á dhéanamh acu an gcomhlíonann bainisteoirí agus oibreoirí iompair an ceanglas sin nó an leanann siad dá chomhlíonadh.

(7) Chun a áirithiú gur féidir na bearta in aghaidh oibreoirí iompair a ghlacadh go gasta, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún chun na bearta sin a fhorchur trí ghníomhartha cur chun feidhme a bheidh infheidhme go láithreach. Ba cheart freisin cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún chun rialacha mionsonraithe a ghlacadh maidir leis na nósanna imeachta a bheidh le leanúint sula nglactar na bearta sin. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle.

(8) Tá sé bunúsach a áirithiú go dtabharfar urraim do cheart na ndaoine éisteacht a fháil sula nglactar aon bheart aonair a dhéanfaidh dochar dóibh. Sula nglacann an Coimisiún aon bheart in aghaidh oibreoirí iompair, ba cheart dó a áirithiú go dtabharfar deis do na hoibreoirí sin éisteacht a fháil, agus an phráinn a bhaineann leis an nós imeachta á cur san áireamh faoin am céanna. Ba cheart a bheith in inmhe a iarraidh ar oibreoirí iompair deireadh gan mhoill a chur le haon ghníomhaíocht a bhaineann leis an ngáinneáil ar dhaoine nó le smuigleáil na n-imirceach, sula nglactar aon bheart.

(9) Sula nglacann an Coimisiún bearta in aghaidh oibreoirí iompair atá bunaithe i dtríú tíortha, ba cheart dó dul i gcomhairle ar bhealach cuí leis na húdaráis lena mbaineann, d’fhonn a mbearta a chomhordú. Sa chomhthéacs sin, ba cheart don Choimisiún a bheith in inmhe a iarraidh ar na húdaráis sin aon bheart ábhartha a ghlacadh.

(10) Ba cheart na bearta a ghlacfar in aghaidh oibreoirí iompair de bhun an Rialacháin seo a chur i bhfios don phobal. Ba cheart, dá bhrí sin, na gníomhartha cur chun feidhme lena bhforchuirfear na bearta sin a fhoilsiú gan mhoill in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, agus ba cheart do ghníomhaithe ábhartha i réimse na n-oibríochtaí iompair aire na bpaisinéirí a tharraingt ar na bearta sin trí bhíthin a suíomh gréasáin agus, i gcás inarb ábhartha, ina n-áitribh.

(11) Tá an Rialachán seo gan dochar do chur i bhfeidhm Threoir 2011/36/AE maidir le gáinneáil ar dhaoine a chosc agus a chomhrac agus na híospartaigh atá thíos léi a chosaint, lena mbunaítear, inter alia, sásraí iomchuí d’fhonn na híospartaigh a shainaithint agus cúnamh agus tacaíocht a thabhairt dóibh go luath, lena sainítear pionóis agus lena leagtar amach dliteanas na ndaoine dlítheanacha a dhéanann gáinneáil ar dhaoine.

(12) Níor cheart go ndéanfadh an Rialachán seo difear do chearta na bpaisinéirí a leagtar síos le Rialacháin (CE) Uimh. 261/2004, (CE) Uimh. 1107/2006, (CE) Uimh. 1371/2007, (AE) Uimh. 181/2011 agus (AE) Uimh. 1177/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Ba cheart, go sonrach, na cearta chun aisíocaíocht, athródú agus cúiteamh a fháil a chosaint. Thairis sin, níor cheart a mheas gur cúinsí urghnácha iad oibríochtaí iompair a bheith curtha ar ceal de thairbhe bearta de chuid an Choimisiúin a bheith curtha i bhfeidhm.

(13) Ó tharla nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an Rialacháin seo, eadhon cur chuige comhchuibhithe ar fud an Aontais a áirithiú i ndáil le bearta in aghaidh oibreoirí iompair, a bhaint amach go leordhóthanach, agus, dá réir sin, de bhun a éifeachta, a chastachta, agus a charachtair thrasteorann agus idirnáisiúnta, go bhféadfaí é a bhaint amach níos fearr ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta mar a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an chuspóir sin a ghnóthú.

(14) Cé go ndéanann an Rialachán seo difear don tsaoirse chun gnó a sheoladh a chumhdaítear le hAirteagal 16 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, urramaíonn sé foladh na saoirse sin agus ní chuireann sé teorainn léi ach a mhéid is gá chun na cuspóirí seo a chomhlíonadh, eadhon úsáid na meán iompair tráchtála le haghaidh smuigleáil na n-imirceach agus na gáinneála ar dhaoine a chosc agus a chomhrac.

(15) I bhfianaise na práinne atá i gceist leis na himthosca eisceachtúla a d’eascair ón staid ag teorainneacha seachtracha an Aontais leis an mBealarúis, meastar gurb iomchuí an eisceacht a agairt ar an tréimhse ocht seachtaine dá dtagraítear in Airteagal 4 de Phrótacal Uimh. 1 maidir le ról na bParlaimintí náisiúnta san Aontas Eorpach, atá i gceangal leis an gConradh ar an Aontas Eorpach, leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh agus leis an gConradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach.

(16) I bhfianaise an ghá sháraithigh aghaidh a thabhairt gan mhoill ar aon teacht i dtír ar dhaoine leochaileacha, ba cheart don Rialachán seo teacht i bhfeidhm mar ábhar práinne an lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh,

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

Airteagal 1

Ábhar agus raon feidhme

1. Is éard a leagtar síos leis an Rialachán seo rialacha chun úsáid na meán iompair tráchtála chun smuigleáil na n-imirceach nó an gháinneáil ar dhaoine a éascú nó chun páirt a ghlacadh iontu a chosc agus a chomhrac.

Go háirithe, leagtar síos leis rialacha maidir leis na bearta is féidir a ghlacadh chun cosc nó srianadh a chur ar ghníomhaíochtaí na n-oibreoirí iompair a dhéanann aon cheann de na nithe seo a leanas i ndáil le teacht isteach neamhdhleathach na n-imirceach nó na ndaoine sin i gcríoch an Aontais: