7.Maireann an tréimhse thagartha naoi mí don iarratas ón 1 Bealtaine 2017 go dtí an 1 Feabhra 2018.

6.Chuir an Phortaingéil an tiarratas isteach faoi na critéir idirghabhála a leagtar amach in Airteagal 4(1)(b) den Rialachán maidir le CED, lena gceanglaítear 500 oibrí ar a laghad a bheith curtha ar iomarcaíocht le linn thréimhse thagartha naoi mí i bhfiontair atá ag oibriú san earnáil eacnamaíoch chéanna arna sainiú ar leibhéal na rannán de NACE Athbhreithniú 2 agus iad lonnaithe i réigiún amháin nó in dhá réigiún comhtheagmhálacha nó níos mó arna sainiú ag NUTS leibhéal 2 ar choinníoll go bhfuil níos mó ná 500 oibrí thíos leis an iomarcaíocht sa dá réigiún in aon Bhallstát amháin. Ba é 1 161 iomarcaíocht líon iomlán na niomarcaíochtaí, arna ndáileadh sna réigiúin NUTS leibhéal 2 mar a leanas: 609 niomarcaíocht in Norte (PT11), 17 in Centro (PT16) agus 535 in Lisboa (PT17).

4.An 24 Aibreán 2018, chuir an Phortaingéil an tiarratas EGF/2018/002 isteach, is é sin faoi cheann 12 sheachtain ón dáta a comhlíonadh na critéir idirghabhála a leagtar amach in Airteagal 4 den Rialachán maidir le CED. D’admhaigh an Coimisiún go bhfuarthas an tiarratas ar an lá céanna, agus an 8 Bealtaine 2018, d'iarr sé ar an bPortaingéil faisnéis bhreise a sholáthar. Soláthraíodh an fhaisnéis bhreise sin faoi cheann sé seachtaine ón tráth a iarradh í. An spriocdháta 12 sheachtain ón tráth a fuarthas an tiarratas comhlánaithe, tréimhse ar lena linn ba cheart don Choimisiún críoch a chur leis an measúnú ar an gcaoi a bhfuil na coinníollacha maidir le ranníocaíocht airgeadais a sholáthar á gcomhlíonadh leis an iarratas, rachaidh sé in éag an 11 Meán Fómhair 2018.

An dáta a admhaíodh go bhfuarthas an tiarratas

3.Tar éis dó measúnú a dhéanamh ar an iarratas sin, tháinig an Coimisiún ar an gconclúid, i gcomhréir le forálacha uile an Rialacháin is infheidhme maidir le CED, gur comhlíonadh na coinníollacha maidir le ranníocaíocht airgeadais a dhámhachtain ó CED.

1.Tá na rialacha is infheidhme maidir le ranníocaíochtaí airgeadais ón gCiste Eorpach um Choigeartú don Domhandú (CED) leagtha síos i Rialachán (AE) Uimh. 1309/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Nollaig 2013 maidir leis an gCiste Eorpach um Choigeartú don Domhandú (2014-2020) agus lena naisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 1927/2006 (an ‘Rialachán maidir le CED’).

Tairbhithe incháilithe

9.Is é 1 161 duine an líon iomlán tairbhithe incháilithe.

An nasc idir na hiomarcaíochtaí agus na mórathruithe struchtúracha i bpatrúin na trádála domhanda de bharr an domhandaithe

10.Chun an nasc a bhunú idir na hiomarcaíochtaí agus mórathruithe struchtúracha ar phatrúin na trádála domhanda de thoradh an domhandaithe, áitíonn an Phortaingéil go ndeachaigh earnáil an chorpbhirt trí mhórshuaitheadh eacnamaíoch, go háirithe mar gheall ar thitim i sciar margaidh an Aontais Eorpaigh nuair a tháinig deireadh leis an gComhaontú Ilsnáithíneach in 2004.

Allmhairí agus onnmhairí éadaí na 28 mBallstát (i milliúin euro)

2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 ALLMHAIRÍ 49 674,5 54 379,5 61 409,9 64 479,0 65 990,0 63 735,6 71 169,7 ONNMHAIRÍ 14 929,5 15 684,1 17 095,7 18 368,8 19 159,5 16 218,6 17 346,2 2011 2012 2013 2014 2015 2016 ALLMHAIRÍ 77 866,3 75 008,4 74 830,4 82 016,8 90 256,8 91 002,5 ONNMHAIRÍ 20 555,7 22 857,5 23 888,9 24 990,4 25 944,7 26 149,1

11.Idir 2004 agus 2016, tháinig méadú 83.19 % ar onnmhairí chuig 28 mBallstát an Aontais. Tháinig méadú ar allmhairí ó 28 mBallstát an Aontais le linn na tréimhse céanna, ach ar leibhéal níos lú. Tháinig méadú 75.15 % ar allmhairí éadaí in 2016 i gcomparáid le 2004. Mar thoradh air sin, tá easnamh i gcomhardú na trádála go fóill.

12.San am i láthair, is í an tSín an soláthraí is mó ag an Aontas agus méadú 108 % ar a honnmhairí chuig 28 mBallstát an Aontais idir 2008 agus 2016, agus is iad an Bhanglaidéis agus an Tuirc faoi seach an dara agus an tríú soláthraí is mó.

13.Go dtí seo, is le hearnáil an chorpbhirt a bhain sé cinn d'iarratais CED, a raibh ceithre cinn díobh bunaithe ar dhomhandú a bhaineann le trádáil agus a raibh dhá cheann díobh bunaithe ar an ngéarchéim dhomhanda airgeadais agus eacnamaíochta.

Eachtraí as ar tháinig na hiomarcaíochtaí agus an deireadh le gníomhaíocht

14.Leis an méadú ar onnmhairí chuig an Aontas cuireadh brú anuas ar phraghsanna, rud a raibh tionchar diúltach aige ar staid airgeadais na bhfiontar in earnáil teicstílí an Aontais agus a spreag nós ginearálta in earnáil na dteicstílí agus éadaí chun táirgeadh a athlonnú i dtíortha lasmuigh den Aontas, amhail an tSín agus tíortha éagsúla san Áis, mar a bhfuil na costais níos ísle. I réigiúin Norte, Centro agus Lisboa na Portaingéile, is é a tháinig as sin síorlaghdú ar líon na noibrithe in earnáil an chorpbhirt (ó 130 000 in 2005 go dtí 90 000 in 2016).

An tionchar a mheastar a bheidh ag na hiomarcaíochtaí ar an ngeilleagar áitiúil, réigiúnach nó náisiúnta agus ar an bhfostaíocht

15.In 2017, bhí an ráta dífhostaíochta i réigiúin Norte agus Lisboa araon (9.5 %) níos airde ná an meán náisiúnta (8.9 %) agus fágfaidh an líon mór daoine a briseadh as a bpost go mbeidh an scéal sin níos measa.

16.Tá an ráta dífhostaíochta in earnáil an chorpbhirt sna dúichí inar tharla na hiomarcaíochtaí níos airde ná an ráta dífhostaíochta sna réigiúin – Norte, Centro agus Lisboa – lena mbaineann siad.

RÉIGIÚN 2017 NORTE 6.88 Penafiel 7.13 CENTRO 4.66 Coimbra 5.60 LISBOA 5.18 Lisboa (limistéar) 7.39

Dá bhrí sin, bhí tionchar mór ag an líon daoine a dífhostaíodh ar an staid ina raibh na margaí saothair áitiúla.

17.Tá breis agus 20 % de na hoibrithe a rabhthas ag díriú orthu os cionn 55 bliana d'aois agus mná is ea 88 % díobh sin.

18.An tionchar a mheastar a bheidh ann, tá sé nasctha leis na deacrachtaí a bhaineann le hath-imlonnú oibrithe atá ar bheagán scileanna. Daoine ar bheagán scileanna is ea formhór na noibrithe a dífhostaíodh (níl meánoideachas sinsearach ar 78 % díobh). Léiríonn sonraí maidir leis an tréimhse idir 2014 agus 2017 go mbíonn ráta dífhostaíochta níos ísle i measc daoine ar leibhéal níos airde oideachais ná an ráta dífhostaíochta ar an iomlán (6.5 % i gcomparáid le 8.9 % in 2017 mar shampla). Os a choinne sin, de ghnáth bíonn ráta dífhostaíochta atá níos airde ná an ráta náisiúnta dífhostaíochta (gach leibhéal oideachais san áireamh) i measc daoine atá ar bheagán oideachais nó atá gan oideachas.

Ráta dífhostaíochta de réir an leibhéil oideachais