Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún – An daonlathas agus an tsláine a neartú le linn toghchán

(2022/C 301/13)

Rapóirtéir: Vincenzo BIANCO (IT/PSE), Comhalta de Chomhairle Bardais Catania Doiciméid tagartha: Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún – Protecting election integrity and promoting democratic participation [Sláine toghchán a chosaint agus rannpháirtíocht dhaonlathach a chur chun cinn] COM(2021) 730 final (níl leagan Gaeilge ann) Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le trédhearcacht agus spriocdhíriú na fógraíochta polaitiúla COM(2021) 731 final Togra le haghaidh Treoir ón gComhairle lena leagtar síos socruithe sonracha a bhaineann le cearta chun vótáil agus chun seasamh mar iarrthóir i dtoghcháin do Pharlaimint na hEorpa a fheidhmiú do shaoránaigh an Aontais a bhfuil cónaí orthu i mBallstát nach náisiúnaigh dá chuid iad (athmhúnlú) COM(2021) 732 final Togra le haghaidh Treoir ón gComhairle lena leagtar síos socruithe mionsonraithe maidir le feidhmiú an chirt chun vótáil agus chun seasamh mar iarrthóir i dtoghcháin bhardasacha ag saoránaigh den Aontas a bhfuil cónaí orthu i mBallstát nach náisiúnaigh dá chuid iad (athmhúnlú) COM(2021) 733 final Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le reacht agus cistiú páirtithe polaitiúla Eorpacha agus fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha (athmhúnlú) COM(2021) 734 final

I. MOLTAÍ LE hAGHAIDH LEASUITHE

Leasú 1

COM(2021) 731 final

Airteagal 7(2)

An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach Leasú ó CnaR Áiritheofar an fógra trédhearcachta i ngach fógra polaitiúil nó beidh sé éasca teacht air tríd an bhfógra, agus beidh an fhaisnéis seo a leanas ann: (a) céannacht an urraitheora agus a shonraí teagmhála; (b) an tréimhse lena linn a bhfuil sé beartaithe an fógra polaitiúil a fhoilsiú agus a scaipeadh; (c) bunaithe, i measc nithe eile, ar fhaisnéis a fhaightear i gcomhréir le hAirteagal 6(3), faisnéis maidir leis na méideanna comhiomlána a caitheadh nó maidir le sochair eile a fuarthas mar pháirtmhalairt nó mar mhalairt iomlán ar an bhfógra lena mbaineann a ullmhú, a shuíomh, a chur chun cinn, a fhoilsiú agus a scaipeadh, agus ar an bhfeachtas fógraíochta polaitiúla i gcás inarb ábhartha, agus a bhfoinsí; (d) i gcás inarb infheidhme, léiriú ar thoghcháin nó reifrinn a bhfuil baint ag an bhfógra leo; (e) i gcás inarb infheidhme, naisc chuig stórtha fógraí ar líne; (f) faisnéis maidir leis an gcaoi na sásraí dá bhforáiltear in Airteagal 9(1) a úsáid. (g) Soláthrófar an fhaisnéis atá le háireamh san fhógra trédhearcachta agus úsáid á baint as na réimsí sonracha sonraí a leagtar amach in Iarscríbhinn I. Áiritheofar an fógra trédhearcachta i ngach fógra polaitiúil ar líne agus as líne nó beidh sé éasca teacht air tríd an bhfógra, agus beidh an fhaisnéis seo a leanas ann: (a) céannacht an urraitheora agus a shonraí teagmhála; (b) an tréimhse lena linn a bhfuil sé beartaithe an fógra polaitiúil a fhoilsiú agus a scaipeadh; (c) bunaithe, i measc nithe eile, ar fhaisnéis a fhaightear i gcomhréir le hAirteagal 6(3), faisnéis maidir leis na méideanna comhiomlána a caitheadh nó maidir le sochair eile a fuarthas mar pháirtmhalairt nó mar mhalairt iomlán ar an bhfógra lena mbaineann a ullmhú, a shuíomh, a chur chun cinn, a fhoilsiú agus a scaipeadh, agus ar an bhfeachtas fógraíochta polaitiúla i gcás inarb ábhartha, agus a bhfoinsí; (d) i gcás inarb infheidhme, léiriú ar thoghcháin nó reifrinn a bhfuil baint ag an bhfógra leo; (e) i gcás inarb infheidhme, naisc chuig stórtha fógraí ar líne; (f) faisnéis maidir leis an gcaoi na sásraí dá bhforáiltear in Airteagal 9(1) a úsáid. (g) Soláthrófar an fhaisnéis atá le háireamh san fhógra trédhearcachta agus úsáid á baint as na réimsí sonracha sonraí a leagtar amach in Iarscríbhinn I.

Cúis

Leagtar amach in Airteagal 7(2) den dréachtrialachán an fhaisnéis ba cheart a bheith san fhógra trédhearcachta do gach fógra polaitiúil agus gur cheart go mbeadh sé éasca teacht air tríd an bhfógra sin. I bhfianaise chastacht na faisnéise ba cheart a sholáthar, ba cheart sainiúlachtaí na meán as líne agus na meán ar líne a chur san áireamh sna hoibleagáidí.

Leasú 2

COM(2021) 731 final

Airteagal 9

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach Leasú ó CnaR Fógraí polaitiúla a d’fhéadfadh a bheith neamhdhleathach a shonrú Fógraí polaitiúla a d’fhéadfadh a bheith neamhdhleathach a shonrú 1. I gcás ina soláthraíonn siad seirbhísí fógraíochta polaitiúla, cuirfidh foilsitheoirí fógraíochta sásraí i bhfeidhm lena bhféadfaidh daoine aonair a chur in iúl dóibh, saor in aisce, nach gcomhlíonann fógra ar leith atá foilsithe acu an Rialachán seo. 1. I gcás ina soláthraíonn siad seirbhísí fógraíochta polaitiúla, cuirfidh foilsitheoirí fógraíochta sásraí i bhfeidhm lena bhféadfaidh daoine aonair a chur in iúl dóibh, saor in aisce, nach gcomhlíonann fógra ar leith atá foilsithe acu an Rialachán seo. 2. Faisnéis maidir le fógraí polaitiúla a thuairisciú, mar a thagraítear dó i mír 1, beidh sí soláimhsithe ag úsáideoirí agus beidh rochtain éasca uirthi, lena n-áirítear ón bhfógra trédhearcachta. 2. Faisnéis maidir le fógraí polaitiúla a thuairisciú, mar a thagraítear dó i mír 1, beidh sí soláimhsithe ag úsáideoirí agus beidh rochtain éasca uirthi, lena n-áirítear ón bhfógra trédhearcachta. 3. Ceadóidh foilsitheoirí fógraíochta polaitiúla an fhaisnéis dá dtagraítear i mír 1 a chur isteach go leictreonach. Cuirfidh an foilsitheoir fógraíochta polaitiúla daoine aonair ar an eolas maidir leis an obair leantach arna déanamh de thoradh an chur in iúl dá dtagraítear i mír 1. 3. Ceadóidh foilsitheoirí fógraíochta polaitiúla an fhaisnéis dá dtagraítear i mír 1 a chur isteach go leictreonach. Cuirfidh an foilsitheoir fógraíochta polaitiúla daoine aonair ar an eolas maidir leis an obair leantach arna déanamh de thoradh an chur in iúl dá dtagraítear i mír 1. 4. I ndáil le cur in iúl atriallach faoi mhír 1 maidir leis an bhfógra céanna nó leis an bhfeachtas fógraíochta céanna, féadfar freagra a thabhairt ar gach cur in iúl i dteannta a chéile, lena n-áirítear le tagairt do ráiteas ar shuíomh gréasáin an fhoilsitheora fógraíochta polaitiúla lena mbaineann. 4. I ndáil le cur in iúl atriallach faoi mhír 1 maidir leis an bhfógra céanna nó leis an bhfeachtas fógraíochta céanna, féadfar freagra a thabhairt ar gach cur in iúl i dteannta a chéile, lena n-áirítear le tagairt do ráiteas ar shuíomh gréasáin an fhoilsitheora fógraíochta polaitiúla lena mbaineann. 5. Bunófar bealaí sonracha freisin le go bhféadfaidh daoine aonair gearáin a thaisceadh leis na húdaráis inniúla mar a leagtar amach in Airteagal 15 den Rialachán seo.

Cúis

In Airteagal 15, ceanglaítear ar na Ballstáit údaráis inniúla a ainmniú chun faireachán a dhéanamh ar na soláthraithe seirbhísí idirghabhála de réir bhrí an Rialacháin maidir le comhlíonadh na n-oibleagáidí. I bhfianaise an róil atá acu, ba cheart do na húdaráis inniúla sin a bheith in ann faireachán a dhéanamh ar fhógraí maidir le neamhchomhlíonadh an Rialacháin. D’fhágfadh sin freisin go laghdófaí an seans go dteipfeadh ar chuideachtaí príobháideacha gníomhú i leith fógraí den sórt sin.

Leasú 3

COM(2021) 731 final

Airteagal 15(7)

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach Leasú ó CnaR Ainmneoidh gach Ballstát aon údarás inniúil amháin mar phointe teagmhála ar leibhéal an Aontais chun críocha an Rialacháin seo. Ainmneoidh gach Ballstát aon údarás inniúil amháin mar phointe teagmhála ar leibhéal an Aontais chun críocha an Rialacháin seo. Áiritheoidh gach Ballstát go mbunófar pointí teagmhála ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach.

Cúis

Is é atá i gceist leis an leasú seo a áirithiú go mbeidh láithreacht ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach ag an údarás náisiúnta agus go mbunófar pointí teagmhála ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach.

Leasú 4

COM(2021) 731 final

Airteagal 15(9)

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach Leasú ó CnaR Tiocfaidh na pointí teagmhála le chéile go tráthrialta ar leibhéal an Aontais faoi chuimsiú an Líonra Eorpaigh Comhair maidir le Toghcháin chun malartú faisnéise tapa slán a éascú maidir le saincheisteanna a bhaineann le feidhmiú a gcúraimí maoirseachta agus forfheidhmiúcháin de bhun an Rialacháin seo. Tiocfaidh na pointí teagmhála le chéile go tráthrialta ar leibhéal an Aontais faoi chuimsiú an Líonra Eorpaigh Comhair maidir le Toghcháin chun malartú faisnéise tapa slán a éascú maidir le saincheisteanna a bhaineann le feidhmiú a gcúraimí maoirseachta agus forfheidhmiúcháin de bhun an Rialacháin seo , agus chun comhfhogasú na rialacha maidir le smachtbhannaí lena n-áirítear fíneálacha riaracháin agus pionóis airgeadais is infheidhme maidir le soláthraithe seirbhísí fógraíochta polaitiúla, mar a leagtar amach in Airteagal 16, a fhiosrú .

Cúis

D’fhonn sprioc an Rialacháin seo a áirithiú, is é sin go ndéanfaí comhchuibhiú ar an margadh inmheánach chun seirbhísí fógraíochta polaitiúla a sholáthar, agus chun cothroime iomaíochta a áirithiú, d’fhéadfadh sé gurbh fhiú na smachtbhannaí maidir le sáruithe ar fhorálacha an Rialacháin seo a chomhfhogasú. D’fhágfadh cur chuige den sórt sin freisin go seachnófaí smachtbhannaí a bheadh ró-athchomhairleach i roinnt Ballstát le nach gcuirfí bac ar ghníomhaithe beart polaitiúil a dhéanamh.

Leasú 5

COM(2021) 732 final

Airteagal 12(1)

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach Leasú ó CnaR Ainmneoidh na Ballstáit údarás náisiúnta a bheidh freagrach as na bearta is gá a ghlacadh chun a áirithiú go gcuirtear saoránaigh den Aontas nach náisiúnaigh iad ar an eolas go tráthúil faoi na coinníollacha agus na rialacha mionsonraithe chun clárú mar vótálaí nó iarrthóir i dtoghcháin do Pharlaimint na hEorpa. Ainmneoidh na Ballstáit údarás náisiúnta a bheidh freagrach as na bearta is gá a ghlacadh , i gcomhar leis na húdaráis réigiúnacha, agus i gcás inarb infheidhme, leis na húdaráis áitiúla, chun a áirithiú go gcuirtear saoránaigh den Aontas nach náisiúnaigh iad ar an eolas go tráthúil faoi na coinníollacha agus na rialacha mionsonraithe chun clárú mar vótálaí nó iarrthóir i dtoghcháin do Pharlaimint na hEorpa. Déanfaidh na Ballstáit na bearta breise uile is gá chun feasacht a ardú agus feidhmiú chearta vótála shaoránaigh an Aontais a chur chun cinn agus a éascú, lena n-áirítear trí údaráis réigiúnacha, agus i gcás inarb infheidhme, trí údaráis áitiúla.

Cúis

Ba cheart na struchtúir éagsúla chun toghcháin a riar sna Ballstáit a chur san áireamh. Is é atá i gceist freisin leis an leasú seo a áirithiú gur cheart don údarás náisiúnta comhoibriú leis an leibhéal réigiúnach, agus i gcás inarb infheidhme, leis an leibhéal áitiúil le go bhféadfar na saoránaigh a chur ar an eolas go cuimsitheach agus go forleathan i gcomhréir le prionsabal na gaireachta maidir leis na coinníollacha agus na socruithe chun clárú mar vótálaithe nó mar iarrthóirí i dtoghcháin do Pharlaimint na hEorpa.

Leasú 6

COM/2021/732 final

Airteagal 12(3)

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach Leasú ó CnaR An fhaisnéis maidir leis na coinníollacha agus na rialacha mionsonraithe chun clárú mar vótálaí nó iarrthóir i dtoghcháin do Pharlaimint na hEorpa agus an fhaisnéis dá dtagraítear i mír 2, cuirfear ar fáil í i dteanga ghlan shoiléir. An fhaisnéis dá dtagraítear sa chéad fhomhír , cuirfear in iúl í i gceann amháin nó níos mó de theangacha oifigiúla an Bhallstáit óstaigh, agus chomh maith leis sin beidh aistriúchán ag gabháil leis i gceann amháin eile de theangacha oifigiúla an Aontais ar a laghad a bhfuil tuiscint éigin ag an líon is mó saoránach den Aontas a bhfuil cónaí orthu ar a chríoch is féidir uirthi, i gcomhréir le ceanglais cháilíochta Airteagal 9 de Rialachán (AE) 2018/1724 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. An fhaisnéis maidir leis na coinníollacha agus na rialacha mionsonraithe chun clárú mar vótálaí nó iarrthóir i dtoghcháin do Pharlaimint na hEorpa agus an fhaisnéis dá dtagraítear i mír 2, cuirfear ar fáil í i dteanga ghlan shoiléir. Ar choinníoll go bhfuil na hacmhainní riaracháin is gá ag na húdaráis inniúla, cuirfear an fhaisnéis dá dtagraítear sa chéad fhomhír in iúl i gceann amháin nó níos mó de theangacha oifigiúla an Bhallstáit óstaigh, agus chomh maith leis sin beidh aistriúchán ag gabháil leis i gceann amháin eile de theangacha oifigiúla an Aontais ar a laghad a bhfuil tuiscint éigin ag an líon is mó saoránach den Aontas a bhfuil cónaí orthu ar a chríoch is féidir uirthi, i gcomhréir le ceanglais cháilíochta Airteagal 9 de Rialachán (AE) 2018/1724 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle.

Cúis

Tugtar isteach leis an Airteagal seo oibleagáid a cheanglaítear ar na húdaráis inniúla réimse leathan faisnéise a chur in iúl do shaoránaigh shoghluaiste an Aontais, i dteangacha éagsúla, maidir le, inter alia, stádas a gcláraithe, na rialacha ábhartha maidir le cearta agus oibleagáidí na vótálaithe agus na n-iarrthóirí, agus bealaí chun tuilleadh faisnéise a fháil maidir le heagrú an toghcháin. Mar a tugadh faoi deara sa leasú ar Airteagal 12(1), níor cheart na húdaráis inniúla sin a ainmniú ar an leibhéal náisiúnta amháin. Toisc an oiread sin faisnéise a bheith le tabhairt, d’fhéadfadh oibleagáid den sórt sin ualach riaracháin a chur ar na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha i roinnt Ballstát.

Leasú 7

COM(2021) 732 final

Airteagal 14

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach Leasú ó CnaR Ballstáit a dhéanann foráil maidir le féidearthachtaí na réamhvótála, na vótála poist agus na vótála leictreonaí agus idirlín, i dtoghcháin do Pharlaimint na hEorpa , áireoidh na Ballstáit sin go mbeidh na modhanna vótála sin ar fáil faoi choinníollacha a bheidh cosúil leis na coinníollacha is infheidhme maidir lena gcuid náisiúnach féin . Díreoidh na Ballstáit ar fhoráil a dhéanamh maidir le féidearthachtaí na réamhvótála, na vótála poist agus na vótála leictreonaí agus idirlín, i dtoghcháin do Pharlaimint na hEorpa. Déanfaidh na Ballstáit gach beart is gá chun é a áirithiú go mbeidh rochtain ag saoránaigh den Aontas a bhfuil cónaí orthu i mBallstát nach náisiúnaigh dá chuid iad ar réamhvótáil, ar vóta poist, ar vótáil leictreonach agus ar vótáil idirlín faoi choinníollacha a bheidh cosúil leis na coinníollacha is infheidhme maidir lena gcuid náisiúnach féin, lena n-áirítear trí bhearta arna ndéanamh ag na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha.

Cúis

Is é atá i gceist leis an leasú seo iarracht a dhéanamh béim a chur ar an méid is féidir le húdaráis áitiúla agus réigiúnacha a dhéanamh chun a áirithiú go mbeidh na modhanna vótála uile ar fáil do vótálaithe an Aontais. Ag an am céanna, ba cheart do na Ballstáit go léir leas a bhaint as modhanna glasa agus inbhuanaithe chun toghcháin a reáchtáil.

Leasú 8

COM(2021) 732 final

Airteagal 15

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach Leasú ó CnaR Ainmneoidh na Ballstáit údarás a bheidh freagrach as na sonraí staidrimh ábhartha a bhailiú agus a chur ar fáil don phobal agus don Choimisiún, sonraí maidir le rannpháirtíocht shaoránaigh den Aontas nach náisiúnaigh iad i dtoghcháin do Pharlaimint na hEorpa. Ainmneoidh na Ballstáit údarás a bheidh freagrach as na sonraí staidrimh ábhartha a bhailiú agus a chur ar fáil don phobal, don Choimisiún agus do Choiste Eorpach na Réigiún , sonraí maidir le rannpháirtíocht saoránach den Aontas nach náisiúnaigh iad i dtoghcháin do Pharlaimint na hEorpa.

Cúis

Is é atá i gceist leis an leasú seo a áirithiú go mbeidh Coiste Eorpach na Réigiún rannpháirteach san fhaireachán a dhéantar ar shonraí staidrimh maidir le rannpháirtíocht saoránach den Aontas a bhfuil cónaí orthu i mBallstát nach náisiúnaigh dá chuid iad i dtoghcháin do Pharlaimint na hEorpa.

Leasú 9

COM(2021) 732 final

Airteagal 17(1)

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach Leasú ó CnaR Laistigh de 6 mhí tar éis gach toghchán do Pharlaimint na hEorpa seolfaidh na Ballstáit faisnéis chuig an gCoimisiún maidir le cur i bhfeidhm na Treorach seo ina gcríoch. De bhreis ar bharúlacha ginearálta, beidh sonraí staidrimh sa tuarascáil ar rannpháirtíocht vótálaithe agus shaoránaigh den Aontas i dtoghcháin do Pharlaimint na hEorpa atá i dteideal seasamh mar iarrthóirí agus achoimre de na bearta a glacadh chun tacú leis. Laistigh de 6 mhí tar éis gach toghchán do Pharlaimint na hEorpa seolfaidh na Ballstáit faisnéis chuig an gCoimisiún agus chuig Coiste Eorpach na Réigiún maidir le cur i bhfeidhm na Treorach seo ina gcríoch. De bhreis ar bharúlacha ginearálta, beidh sonraí staidrimh sa tuarascáil ar rannpháirtíocht vótálaithe agus saoránach den Aontas i dtoghcháin do Pharlaimint na hEorpa atá i dteideal seasamh mar iarrthóirí agus achoimre de na bearta a glacadh chun tacú leis.

Cúis

Is é atá i gceist leis an leasú seo a áirithiú go mbeidh Coiste Eorpach na Réigiún rannpháirteach san fhaireachán a dhéantar ar shonraí staidrimh maidir le rannpháirtíocht saoránach den Aontas a bhfuil cónaí orthu i mBallstát nach náisiúnaigh dá chuid iad i dtoghcháin do Pharlaimint na hEorpa.

Leasú 10

COM(2021) 733 final

Airteagal 2(1)(b)

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach Leasú ó CnaR ciallaíonn “toghcháin bhardasacha” toghcháin trí vótáil chomhchoiteann dhíreach chun baill na comhairle ionadaíochta a cheapadh agus , i gcás inarb iomchuí, faoi dhlíthe gach Ballstáit, chun ceann agus baill fheidhmeannas an bhunaonaid rialtais áitiúil a cheapadh; ciallaíonn “toghcháin bhardasacha” toghcháin trí vótáil chomhchoiteann dhíreach chun baill na comhairle ionadaíochta a cheapadh agus chun ceann agus baill fheidhmeannas an bhunaonaid rialtais áitiúil a cheapadh;

Cúis

Is é atá i gceist leis an leasú seo cur le hincháilitheacht shaoránaigh na mBallstát seasamh i dtoghcháin do na hoifigí tofa go léir, lena n-áirítear poist i bhfeidhmeannas an bhunaonaid rialtais áitiúil.

Leasú 11

COM(2021) 733 final

Airteagal 5(3)

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach Leasú ó CnaR Féadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh nach bhféadfaidh ach a náisiúnaigh féin oifig an chinn, an ionadaí nó an bhaill thofa ar choláiste rialaithe fheidhmeannas an bhunaonaid rialtais áitiúil a shealbhú má thoghtar an duine chun oifige ar feadh thréimhse a sainordaithe. Féadfaidh na Ballstáit foráil a dhéanamh , i gcásanna teoranta, eisceachtúla agus cuí-réasúnaithe, nach bhféadfaidh ach a náisiúnaigh féin oifig an chinn, an ionadaí nó an bhaill thofa ar choláiste rialaithe fheidhmeannas an bhunaonaid rialtais áitiúil a shealbhú má thoghtar an duine chun oifige ar feadh thréimhse a sainordaithe. Féadfaidh na Ballstáit a leagan síos freisin nach bhféadfaidh ach a náisiúnaigh féin feidhmeanna an chinn, an ionadaí nó an bhaill ar choláiste rialaithe fheidhmeannas an bhunaonaid rialtais áitiúil a chur i gcrích. Féadfaidh na Ballstáit a leagan síos freisin , i gcásanna teoranta, eisceachtúla agus cuí-réasúnaithe , nach bhféadfaidh ach a náisiúnaigh féin feidhmeanna an chinn, an ionadaí nó an bhaill ar choláiste rialaithe fheidhmeannas an bhunaonaid rialtais áitiúil a chur i gcrích. Ag féachaint don Chonradh agus do phrionsabail dhlíthiúla ghinearálta, féadfaidh na Ballstáit bearta iomchuí, riachtanacha agus comhréireacha a dhéanamh chun a áirithiú nach féidir ach lena náisiúnaigh féin na hoifigí dá dtagraítear sa chéad fhomhír a shealbhú agus na feidhmeanna eatramhacha dá dtagraítear sa dara fomhír a chur i gcrích. Ag féachaint don Chonradh agus do phrionsabail dhlíthiúla ghinearálta, féadfaidh na Ballstáit bearta iomchuí, riachtanacha agus comhréireacha a dhéanamh chun a áirithiú nach féidir ach lena náisiúnaigh féin na hoifigí dá dtagraítear sa chéad fhomhír a shealbhú agus na feidhmeanna eatramhacha dá dtagraítear sa dara fomhír a chur i gcrích.

Cúis

Maidir le srianta ar incháilitheacht shaoránaigh na mBallstát seasamh i dtoghcháin do na hoifigí tofa go léir, lena n-áirítear poist san fheidhmeannas, is i gcásanna teoranta, eisceachtúla agus cuí-réasúnaithe ba cheart don Bhallstát iad a chur i bhfeidhm, d’fhonn cur i gcoinne gach idirdhealaithe maidir le seasamh i dtoghcháin d’oifigí tofa an bhunaonaid rialtais áitiúil.

Leasú 12

COM(2021) 733 final

Airteagal 10

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach Leasú ó CnaR Ballstáit a dhéanann foráil maidir le féidearthachtaí na réamhvótála, na vótála poist agus na vótála leictreonaí agus idirlín, i dtoghcháin bhardasacha , áireoidh na Ballstáit sin go mbeidh na modhanna vótála sin ar fáil faoi na coinníollacha céanna do vótálaithe de bhun Airteagal 3 . Díreoidh na Ballstáit ar fhoráil a dhéanamh maidir le féidearthachtaí na réamhvótála, na vótála poist agus na vótála leictreonaí agus idirlín, i dtoghcháin bhardasacha. Déanfaidh na Ballstáit gach beart is gá chun é a áirithiú go mbeidh rochtain ag saoránaigh den Aontas a bhfuil cónaí orthu i mBallstát nach náisiúnaigh dá chuid iad ar réamhvótáil, ar vóta poist, ar vótáil leictreonach agus ar vótáil idirlín faoi na coinníollacha céanna agus na coinníollacha is infheidhme maidir lena gcuid náisiúnach féin, lena n-áirítear trí bhearta arna ndéanamh ag na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha.

Cúis

Is é atá i gceist leis an leasú seo iarracht a dhéanamh béim a chur ar an méid is féidir le húdaráis áitiúla agus réigiúnacha a dhéanamh chun a áirithiú go mbeidh na modhanna vótála uile ar fáil do vótálaithe i dtoghcháin bhardais, is cuma an náisiúnaigh den Bhallstát nó saoránaigh den Aontas a bhfuil cónaí orthu sa Bhallstát sin iad. Ag an am céanna, ba cheart do na Ballstáit go léir leas a bhaint as modhanna glasa agus inbhuanaithe chun toghcháin a reáchtáil.

Leasú 13

COM(2021) 733 final

Airteagal 12(1)

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach Leasú ó CnaR Ainmneoidh na Ballstáit údarás náisiúnta a bheidh freagrach as na bearta is gá a ghlacadh chun a áirithiú go gcuirtear saoránaigh den Aontas nach náisiúnaigh iad ar an eolas go tráthúil faoi na coinníollacha agus na rialacha mionsonraithe chun clárú mar vótálaí nó iarrthóir i dtoghcháin bhardasacha. Ainmneoidh na Ballstáit údarás náisiúnta , i gcomhar leis na húdaráis réigiúnacha, agus i gcás inarb infheidhme, leis na húdaráis áitiúla, a bheidh freagrach as na bearta is gá a ghlacadh chun a áirithiú go gcuirtear saoránaigh den Aontas nach náisiúnaigh iad ar an eolas go tráthúil faoi na coinníollacha agus na rialacha mionsonraithe chun clárú mar vótálaí nó iarrthóir i dtoghcháin bhardasacha. Déanfaidh na Ballstáit agus a leibhéil ábhartha rialachais na bearta breise uile is gá chun feasacht a ardú agus feidhmiú ceart vótála saoránach den Aontas a bhfuil cónaí orthu i mBallstát nach náisiúnaigh dá chuid iad a chur chun cinn agus a éascú, lena n-áirítear trí údaráis réigiúnacha, agus i gcás inarb infheidhme, trí údaráis áitiúla.

Cúis

Ba cheart na struchtúir éagsúla chun toghcháin a riar sna Ballstáit a chur san áireamh. Is é atá i gceist leis an leasú seo rannpháirtíocht na n-údarás réigiúnach, agus i gcás inarb infheidhme, na n-údarás áitiúil, a áirithiú d’fhonn feasacht a ardú agus feidhmiú ceart vótála saoránach den Aontas a bhfuil cónaí orthu i mBallstát nach náisiúnaigh dá chuid iad a chur chun cinn agus a éascú nuair a bhíonn toghcháin á reáchtáil sa bhunaonad rialtais áitiúil.

Leasú 14

COM(2021) 733 final

Airteagal 14

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach Leasú ó CnaR 1. Laistigh de 3 bliana ó theacht i bhfeidhm na Treorach seo agus gach 4 bliana ina dhiaidh sin, tuairisceoidh na Ballstáit don Choimisiún maidir le cur i bhfeidhm na Treorach seo ina gcríoch, lena n-áirítear cur i bhfeidhm Airteagal 5(3) agus (4). Sa tuarascáil sin beidh sonraí staidrimh maidir le rannpháirtíocht vótálaithe agus iarrthóirí de bhun Airteagal 3 i dtoghcháin bhardasacha chomh maith le hachoimre de na bearta a ghlactar ina leith sin. 1. Laistigh de 3 bliana ó theacht i bhfeidhm na Treorach seo agus gach 4 bliana ina dhiaidh sin, tuairisceoidh na Ballstáit don Choimisiún agus do Choiste Eorpach na Réigiún maidir le cur i bhfeidhm na Treorach seo ina gcríoch, lena n-áirítear cur i bhfeidhm Airteagal 5(3) agus (4). Sa tuarascáil sin beidh sonraí staidrimh maidir le rannpháirtíocht vótálaithe agus iarrthóirí de bhun Airteagal 3 i dtoghcháin bhardasacha chomh maith le hachoimre de na bearta a ghlactar ina leith sin , mar aon le léargas ar na dúshláin riaracháin a tugadh faoi deara ar na leibhéil rialtais ábhartha . 2. Laistigh de 5 bliana ó theacht i bhfeidhm na Treorach seo agus gach 5 bliana ina dhiaidh sin, cuirfidh an Coimisiún tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus faoi bhráid na Comhairle maidir le cur i bhfeidhm na Treorach seo, lena n-áirítear ar bhonn na faisnéise a sholáthraíonn na Ballstáit de bhun mhír 1 den Airteagal seo. 2. Laistigh de 5 bliana ó theacht i bhfeidhm na Treorach seo agus gach 5 bliana ina dhiaidh sin, cuirfidh an Coimisiún tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa, faoi bhráid na Comhairle agus faoi bhráid Choiste Eorpach na Réigiún, maidir le cur i bhfeidhm na Treorach seo, lena n-áirítear ar bhonn na faisnéise a sholáthraíonn na Ballstáit de bhun mhír 1 den Airteagal seo.

Cúis

Is é atá i gceist leis an leasú seo rannpháirtíocht Choiste Eorpach na Réigiún a chur chun cinn san fhaireachán a dhéantar ar chur chun feidhme na Treorach sna Ballstáit.

Is faoi na Ballstáit atá na saincheisteanna eagrúcháin a bhaineann le toghcháin, agus d’fhéadfadh na socruithe sonracha maidir le toghcháin a reáchtáil a bheith éagsúil ó Bhallstát go chéile. I ndáil leis sin, d’fhéadfadh roinnt de na hoibleagáidí a tugadh isteach le hathmhúnlú Threoir 94/80/CE ón gComhairle (1) a bheith ina n-ualaí móra riaracháin ar na húdaráis áitiúla. Tá sé tábhachtach, dá bhrí sin, súil a choinneáil ar na dúshláin a thugtar faoi deara a d’fhéadfadh cabhrú le réitigh iomchuí a fháil ar an leibhéal Eorpach, ar an leibhéal náisiúnta nó ar an leibhéal áitiúil.

Leasú 15

COM(2021) 733 final

Airteagal 15

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach Leasú ó CnaR Laistigh de 2 bhliain tar éis toghcháin 2029 do Pharlaimint na hEorpa, déanfaidh an Coimisiún measúnú ar a chur i bhfeidhm agus cuirfidh sé tuarascáil mheastóireachta ar fáil maidir leis an dul chun cinn i dtreo na cuspóirí atá ann a bhaint amach. Laistigh de 2 bhliain tar éis thoghcháin 2029 do Pharlaimint na hEorpa, déanfaidh an Coimisiún , tar éis dó dul i gcomhairle le Coiste Eorpach na Réigiún, measúnú ar a chur i bhfeidhm agus cuirfidh sé tuarascáil mheastóireachta ar fáil maidir leis an dul chun cinn i dtreo na cuspóirí atá ann a bhaint amach.

Cúis

Is é atá i gceist leis an leasú seo páirt a thabhairt do Choiste Eorpach na Réigiún i gcur chun feidhme na Treorach seo sa Choimisiún.

Leasú 16

COM(2021) 733 final

Airteagal 17(1)

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach Leasú ó CnaR Tabharfaidh na Ballstáit i bhfeidhm na forálacha reachtaíochta, rialúcháin agus riaracháin is gá chun Airteagail 8(2), (3) agus (5), 9(1) agus (2), 10, 11(1) agus (3), 12, 14 agus Iarscríbhinní I, II agus III a chomhlíonadh faoin 31 Nollaig 2023. Cuirfidh siad téacs na bhforálacha sin in iúl don Choimisiún láithreach. Tabharfaidh na Ballstáit i bhfeidhm na forálacha reachtaíochta, rialúcháin agus riaracháin is gá chun Airteagail 8(2), (3) agus (5), 9(1) agus (2), 10, 11(1) agus (3), 12, 14 agus Iarscríbhinní I, II agus III a chomhlíonadh faoin 31 Nollaig 2023. Cuirfidh siad téacs na bhforálacha sin in iúl don Choimisiún agus do Choiste Eorpach na Réigiún láithreach. Nuair a ghlacfaidh na Ballstáit na bearta sin, beidh tagairt iontu don Treoir seo nó beidh tagairt den sórt sin ag gabháil leo tráth a bhfoilsithe oifigiúil. Áireofar iontu freisin ráiteas go ndéanfar tagairtí don Treoir a aisghairtear leis an Treoir seo i bhforálacha reachtaíochta, rialúcháin agus riaracháin atá ann cheana a fhorléiriú mar thagairtí don Treoir seo. Is iad na Ballstáit a chinnfidh an bealach le tagairt den sórt sin a dhéanamh agus conas a dhéanfar an ráiteas sin a leagan amach. Nuair a ghlacfaidh na Ballstáit na bearta sin, beidh tagairt iontu don Treoir seo nó beidh tagairt den sórt sin ag gabháil leo tráth a bhfoilsithe oifigiúil. Áireofar iontu freisin ráiteas go ndéanfar tagairtí don Treoir a aisghairtear leis an Treoir seo i bhforálacha reachtaíochta, rialúcháin agus riaracháin atá ann cheana a fhorléiriú mar thagairtí don Treoir seo. Is iad na Ballstáit a chinnfidh an bealach le tagairt den sórt sin a dhéanamh agus conas a dhéanfar an ráiteas sin a leagan amach.

Cúis

Is é atá i gceist leis an leasú seo rannpháirtíocht Choiste Eorpach na Réigiún a chur chun cinn san fhaireachán a dhéantar ar chur chun feidhme na Treorach sna Ballstáit.

Leasú 17

COM(2021) 733 final

Airteagal 17(2)

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach Leasú ó CnaR Déanfaidh na Ballstáit téacs phríomhfhorálacha an dlí náisiúnta a ghlacfaidh siad sa réimse a chumhdaítear leis an Treoir seo a chur in iúl don Choimisiún. Déanfaidh na Ballstáit téacs phríomhfhorálacha an dlí náisiúnta a ghlacfaidh siad sa réimse a chumhdaítear leis an Treoir seo a chur in iúl don Choimisiún. Cuirfidh an Coimisiún an fhaisnéis agus na doiciméid a fhaightear ó na Ballstáit faoin Airteagal seo in iúl do Choiste Eorpach na Réigiún.

Cúis

Is é atá i gceist leis an leasú seo páirt a thabhairt do Choiste Eorpach na Réigiún i gcur chun feidhme na Treorach seo sa Choimisiún.

Leasú 18

COM(2021) 734 final

Airteagal 4(1)

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach Leasú ó CnaR 1. Déanfaidh reachtanna páirtí pholaitiúil Eorpaigh an dlí is infheidhme sa Bhallstát ina bhfuil a shuíomh a chomhlíonadh agus áireofar sna reachtanna sin forálacha a chuimsíonn an méid seo a leanas ar a laghad: 1. Déanfaidh reachtanna páirtí pholaitiúil Eorpaigh an dlí is infheidhme sa Bhallstát ina bhfuil a shuíomh a chomhlíonadh agus áireofar sna reachtanna sin forálacha a chuimsíonn an méid seo a leanas ar a laghad: […] […] (j) a rialacha inmheánacha maidir le cothromaíocht inscne. (j) rialacha inmheánacha soiléire agus beachta maidir le cothromaíocht inscne , lena sonraítear na bearta nithiúla a chuirfear i bhfeidhm d’fhonn an phaireacht inscne a bhaint amach maidir le ballraíocht, ionadaíocht pholaitiúil agus feidhmiú sainorduithe daonlathacha .

Cúis

Ba cheart do na páirtithe polaitiúla Eorpacha dea-shampla a thabhairt maidir leis an gcothromaíocht inscne. Ba cheart, dá bhrí sin, go n-áireofaí ina rialacha inmheánacha bearta sonracha atá dírithe ar an gcothromaíocht inscne a áirithiú freisin maidir le ballraíocht sna páirtithe, ionadaíocht pholaitiúil agus feidhmiú sainorduithe.

Leasú 19

COM(2021) 734 final

Airteagal 4(2)

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach Leasú ó CnaR 2. Áireofar i reachtanna páirtí pholaitiúil Eorpaigh forálacha maidir le heagar inmheánach an pháirtí a chuimsíonn an méid seo a leanas ar a laghad: 2. Áireofar i reachtanna páirtí pholaitiúil Eorpaigh forálacha maidir le heagar inmheánach an pháirtí a chuimsíonn an méid seo a leanas ar a laghad: […] […] (e) a chur chuige maidir le trédhearcacht, go sonrach i ndáil le leabharchoimeád, le cuntais agus deonacháin, le príobháideachas agus le cosaint sonraí pearsanta; (e) a chur chuige maidir le trédhearcacht, go sonrach i ndáil le leabharchoimeád, le cuntais agus deonacháin, le príobháideachas agus le cosaint sonraí pearsanta; (f) an nós imeachta inmheánach chun a reachtanna a leasú. (f) ráiteas lena dtugtar gealltanas na luachanna ar a bhfuil an tAontas fothaithe a shaothrú, mar a chuirtear in iúl in Airteagal 2 CAE, chun cur i gcoinne na bréagaisnéise agus staonadh ó fhaisnéis mhícheart agus mhíthreorach, fuathchaint agus teachtaireachtaí gríosaithe foréigin a scaipeadh; (g) an nós imeachta inmheánach chun a reachtanna a leasú.

Cúis

Tá ról tábhachtach ag na páirtithe polaitiúla Eorpacha i neartú na féiniúlachta Eorpaí agus bhraistint an mhuintearais i spás polaitiúil coiteann Eorpach. Sa chomhthéacs sin, tá ról lárnach acu freisin maidir leis na cearta agus na luachanna ar a bhfuil an tAontas Eorpach fothaithe a chur chun cinn, chomh maith le cur i gcoinne na bréagaisnéise agus staonadh ó aon ghníomhaíochtaí a ghríosaíonn fuath agus foréigean. Ba cheart an gealltanas sin a léiriú ina reachtanna.

Leasú 20

COM(2021) 734 final

Airteagal 23(9) agus (10)

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach Leasú ó CnaR Deonacháin, agus ranníocaíochtaí agus acmhainní dílse Deonacháin, agus ranníocaíochtaí agus acmhainní dílse 9. Ceadófar ranníocaíochtaí le páirtí polaitiúil Eorpach óna chomhaltaí arb i mBallstát atá a suíomh acu nó ar saoránaigh de Bhallstát iad , nó ó bhallpháirtithe arb i dtír a bhaineann le An Chomhairle Eorpach atá a suíomh acu . Ní rachaidh luach iomlán ranníocaíochtaí den sórt sin ó chomhaltaí thar 40 % de bhuiséad bliantúil an pháirtí pholaitiúil Eorpaigh. Ní rachaidh luach na ranníocaíochtaí ó bhallpháirtithe a bhfuil a suíomh i dtír lasmuigh den Aontas thar 10 % d’iomlán ranníocaíochtaí na gcomhaltaí. 9. Ní cheadófar ranníocaíochtaí le páirtí polaitiúil Eorpach ach óna chomhaltaí arb i mBallstát atá a suíomh acu nó ar saoránaigh de Bhallstát iad. Ní rachaidh luach iomlán ranníocaíochtaí den sórt sin ó chomhaltaí thar 40 % de bhuiséad bliantúil an pháirtí pholaitiúil Eorpaigh. Ní rachaidh luach na ranníocaíochtaí ó bhallpháirtithe a bhfuil a suíomh i dtír lasmuigh den Aontas thar 10 % d’iomlán ranníocaíochtaí na gcomhaltaí. 10. Ceadófar ranníocaíochtaí le fondúireacht pholaitiúil Eorpach óna comhaltaí arb i mBallstát atá a suíomh acu nó ar saoránaigh de Bhallstát iad , nó ó bhallpháirtithe arb i dtír a bhaineann le An Chomhairle Eorpach atá a suíomh acu , sin agus ón bpáirtí polaitiúil Eorpach lena bhfuil sí cleamhnaithe. Ní rachaidh luach iomlán ranníocaíochtaí den sórt sin ó chomhaltaí thar 40 % de bhuiséad bliantúil na fondúireachta polaitiúla Eorpaí sin agus ní dhéanfar iad a dhíorthú ó chistí a fuair páirtí polaitiúil Eorpach de bhun an Rialacháin seo ó bhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh. Ní rachaidh luach na ranníocaíochtaí ó bhalleagraíochtaí a bhfuil a suíomh i dtír lasmuigh den Aontas thar 10 % d’iomlán ranníocaíochtaí na gcomhaltaí. 10. Ní cheadófar ranníocaíochtaí le fondúireacht pholaitiúil Eorpach ach óna comhaltaí arb i mBallstát atá a suíomh acu nó ar saoránaigh de Bhallstát iad, sin agus ón bpáirtí polaitiúil Eorpach lena bhfuil sí cleamhnaithe. Ní rachaidh luach iomlán ranníocaíochtaí den sórt sin ó chomhaltaí thar 40 % de bhuiséad bliantúil na fondúireachta polaitiúla Eorpaí sin agus ní dhéanfar iad a dhíorthú ó chistí a fuair páirtí polaitiúil Eorpach de bhun an Rialacháin seo ó bhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh. Ní rachaidh luach na ranníocaíochtaí ó bhalleagraíochtaí a bhfuil a suíomh i dtír lasmuigh den Aontas thar 10 % d’iomlán ranníocaíochtaí na gcomhaltaí.

Cúis

Maidir leis an bhforáil nua a tugadh isteach lena gceadaítear páirtithe agus fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha a mhaoiniú as tíortha atá i gComhairle na hEorpa, chomh maith le Ballstáit an Aontais, is ábhar imní í maidir le trédhearcacht na ranníocaíochtaí sin.

Leasú 21

COM(2021) 734 final

Airteagal 24(2)

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach Leasú ó CnaR Féadfar cistiú páirtithe polaitiúla Eorpacha agus fondúireachtaí polaitiúla ó bhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh nó ó aon fhoinse eile a úsáid chun feachtais reifrinn a mhaoiniú nuair a bhaineann na feachtais sin le cur chun feidhme Chonarthaí an Aontais. Féadfar cistiú páirtithe polaitiúla Eorpacha agus fondúireachtaí polaitiúla ó bhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh nó ó aon fhoinse eile a úsáid chun feachtais reifrinn a mhaoiniú nuair a bhaineann na feachtais sin le cur chun feidhme Chonarthaí an Aontais , agus aird chuí á tabhairt ar phrionsabal na coimhdeachta .

Cúis

I roinnt Ballstát, tionóltar reifrinn ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach (nó stáit). Tarlaíonn sé sin nuair a bhíonn baint ag na reifrinn ar na leibhéil riaracháin sin le saincheisteanna atá ábhartha ó thaobh dlí de dá sainréimse inniúlachta. Ní mór cosaintí breise a thabhairt isteach d’fhonn a áirithiú nach maoineoidh páirtithe polaitiúla Eorpacha ná fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha feachtais reifrinn mura bhfuil gné shoiléir uile-Aontais i gceist sna reifrinn sin.

Leasú 22

COM(2021) 734 final

Airteagal 35

Téacs a mhol an Coimisiún Eorpach Leasú ó CnaR Faisnéis a sholáthar do shaoránaigh Faisnéis a sholáthar do shaoránaigh Faoi réir Airteagal 24 agus Airteagal 25 agus a reachtanna agus a bpróiseas inmheánach féin, féadfaidh páirtithe polaitiúla Eorpacha, i gcomhthéacs na dtoghchán do Pharlaimint na hEorpa, na bearta uile is iomchuí a dhéanamh chun saoránaigh an Aontais a chur ar an eolas faoi na cleamhnachtaí idir páirtithe agus iarrthóirí polaitiúla náisiúnta agus na páirtithe polaitiúla Eorpacha lena mbaineann. Faoi réir Airteagal 24 agus Airteagal 25 agus a reachtanna agus a bpróiseas inmheánach féin, déanfaidh páirtithe polaitiúla Eorpacha, i gcomhthéacs na dtoghchán do Pharlaimint na hEorpa, na bearta uile is iomchuí chun saoránaigh an Aontais a chur ar an eolas faoi na cleamhnachtaí idir páirtithe agus iarrthóirí polaitiúla náisiúnta agus na páirtithe polaitiúla Eorpacha lena mbaineann.

Cúis

Is cosúil gur fearr atá aidhm ghinearálta an Rialacháin seo ag teacht le hoibleagáid chun cleamhnachtaí a chur chun cinn idir páirtithe polaitiúla agus iarrthóirí náisiúnta agus na páirtithe polaitiúla Eorpacha lena mbaineann, lena n-áirítear chun cur le hinfheictheacht na bpáirtithe polaitiúla Eorpacha ar an leibhéal náisiúnta. Leagtar amach san fhoráil nua atá in Airteagal 4(1), mar shampla, an ceanglas go dtaispeánfadh na ballpháirtithe lógó an pháirtí pholaitiúil Eorpaigh ar bhealach atá soiléir agus soláimhsithe, le go mbeadh sé chomh feiceálach céanna le lógó an bhallpháirtí féin.

II. MOLTAÍ BEARTAIS

TÁ COISTE EORPACH NA RÉIGIÚN (CnaR),

Réamhrá

1. á chur in iúl gur díol sásaimh dó an pacáiste beart ón gCoimisiún Eorpach maidir leis an daonlathas agus an tsláine a neartú le linn toghchán agus go n-aontaíonn sé leis na spriocanna atá sna bearta sin; ag tacú go láidir le gach iarracht chun díospóireacht pholaitiúil oscailte, chothrom agus iolraíoch, agus rannpháirtíocht chothrom dhaonlathach, a áirithiú;

2. á chur in iúl gur oth leis nach dtugann na bearta atá beartaithe sa phacáiste maidir leis an daonlathas agus an tsláine a neartú le linn toghchán léiriú leormhaith ar na himpleachtaí a bheidh acu ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach; ag leagan béim ar an saineolas atá ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach maidir le bagairtí a d’fhéadfadh a bheith ann do shláine na bpróiseas daonlathach a aithint;

Athléimneacht an daonlathais

3. á chur in iúl go dtacaíonn sé leis an gcur chuige an comhar a neartú agus dea-chleachtas a mhalartú maidir le hathléimneacht an daonlathais agus na bpróiseas toghchánach agus gur díol sásaimh dó, sa chomhthéacs sin, an “sásra comhpháirteach um an athléimneacht thoghchánach” atá le bunú; den tuairim, thairis sin, gur cheart an ghné áitiúil agus réigiúnach a chuimsiú sa chomhar sin i bhfianaise an chuspóra atá leis, is é sin na toghcháin a chosaint ar gach leibhéal;

Rannpháirtíocht dhaonlathach

4. ag seasamh go neamhbhalbh le prionsabal an neamh-idirdhealaithe, lena n-áirítear i ndáil le rannpháirtíocht thoghchánach agus rannpháirtíocht dhaonlathach go ginearálta; den tuairim gur dea-shampla den phrionsabal sin í an Chomhdháil ar Thodhchaí na hEorpa; ag iarraidh go ndéanfaí na cleachtais sin a chur chun cinn ar gach leibhéal;

5. ag leagan béim ar an ngá atá ann an tuirse atá ar dhaoine faoin daonlathas a shárú agus spéis na saoránach a bheith páirteach i bpróisis an daonlathais agus i réimsí polaitiúla áitiúla, réigiúnacha, náisiúnta agus Eorpacha, a athnuachan; á aithint, ag an am céanna, a thábhachtaí atá sé nósanna imeachta riaracháin a shimpliú don rannpháirtíocht thoghchánach;

Cearta vótála saoránach soghluaiste den Aontas

6. á chur in iúl gur díol sásaimh dó na bearta atá déanta ag an gCoimisiún go dtí seo chun cur leis an deimhneacht dhlíthiúil atá ag saoránaigh shoghluaiste den Aontas agus iad ag feidhmiú a gceart vótála; á chur i bhfáth, ina leith sin, nár cheart go bhfágfadh feidhmiú ceart saorghluaiseachta go mbainfí an bonn d’fheidhmiú ceart gaolmhar eile;

7. ag tacú le saoránaigh shoghluaiste den Aontas a chuimsiú sa saol áitiúil; den tuairim gur mór an chabhair í rannpháirtíocht na saoránach sin maidir le sochaithe éagsúla a thógáil ar fud na mBallstát;

8. ag súil leis go n-aithneofar sna tograí reachtacha an chaoi a gcuireann na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha le neartú an daonlathais Eorpaigh trí rannpháirtíocht shaoránaigh na hEorpa a chur chun cinn agus a éascú sna toghcháin Eorpacha agus sna toghcháin áitiúla, cúram nach féidir a fhágáil faoi na húdaráis stáit amháin ar leibhéal an Bhallstáit;

9. ag súil leis go n-aithneoidh na Ballstáit cearta saoránach den Aontas a bhfuil cónaí orthu i mBallstát nach náisiúnaigh dá chuid iad (saoránaigh shoghluaiste) chun seasamh mar iarrthóirí i dtoghcháin bhardasacha do gach post;

10. á mholadh, chun dul i ngleic leis an laghdú ar an líon daoine a chaitheann vóta agus chun rannpháirtíocht daoine óga a spreagadh, gur cheart an ceart atá ag na saoránaigh ar réamhvótáil, vóta poist agus vótáil leictreonach agus idirlín a chur chun cinn;

11. á aithint go bhfuil gá le faisnéis iomchuí, chuimsitheach agus spriocdhírithe i dtaobh na rannpháirtíochta toghchánaí a thabhairt do shaoránaigh shoghluaiste den Aontas; á chur in iúl, ina leith sin, gur díol sásaimh dó gur bunaíodh pointe teagmhála maidir le cearta vótála ar leibhéal an Choimisiúin; ag leagan béim ar an ngá atá ann, maidir leis sin, an fothú acmhainneachta agus maoiniú leordhóthanach a áirithiú do na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha;

Trédhearcacht agus bréagaisnéis

12. á iarraidh, agus é á admháil aige go bhfuil gá le cothroime iomaíochta do na gníomhaithe uile lena mbaineann, go dtabharfaí aird chuí ar phrionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta, agus é á chur san áireamh, go háirithe, na héifeachtaí a bheidh ag an Rialachán atá beartaithe ar thoil pholaitiúil a chruthú go díreach ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil sna Ballstáit;

13. á chur i bhfáth go bhfuil gá le hiarrachtaí seasmhacha chun cur i gcoinne na bréagaisnéise toisc gur féidir léi an bonn a bhaint dár sochaithe daonlathacha, de thoghcháin shaora agus chothroma, den mhuinín as na húdaráis phoiblí ar gach leibhéal agus den tsaoránacht eolach agus rannpháirteach; á mheabhrú an athuair na seasaimh a cuireadh in iúl sa tuairim ( 2 ) Plean Gníomhaíochta um an Daonlathas Eorpach (3);

14. á iarraidh go mbeadh fothú acmhainneachta na n-údarás poiblí ag gabháil le tionscnaimh ghaolmhara le go bhféadfar aghaidh a thabhairt ar an mbréagaisnéis ar gach leibhéal ar shlí spriocdhírithe; á thabhairt dá aire nach leor an tuiscint atá ann faoin acmhainn luachmhar atá sna húdaráis áitiúla agus réigiúnacha, ós iad is gaire do na saoránaigh, chun an bhréagaisnéis a chomhrac;

Conclúid

15. ag iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach iarrachtaí breise a dhéanamh chun cearta agus luachanna na hEorpa a chosaint, lena n-áirítear trí na gealltanais eile a leagtar amach sa Phlean Gníomhaíochta um an Daonlathas Eorpach a shaothrú; ag leagan béim láidir ar an ngá atá le comhleanúnachas iomlán a áirithiú idir na hionstraimí éagsúla atá beartaithe; á chur chun suntais gur gné ríthábhachtach de struchtúr daonlathach na hEorpa iad na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha.

An Bhruiséil, 28 Aibreán 2022. Uachtarán Choiste Eorpach na Réigiún Apostolos TZITZIKOSTAS

(1) OJ L 368, 31.12.1994, p. 38.

(2) IO C 440, 29.10.2021, lch. 31; https://cor.europa.eu/ga/our-work/Pages/OpinionTimeline.aspx?opId=CDR-1278-2021

(3) IO C 440, 29.10.2021, lch. 31; https://cor.europa.eu/ga/our-work/Pages/OpinionTimeline.aspx?opId=CDR-1278-2021