GA Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh 14

Ráiteas ar chúiseanna na Comhairle: Seasamh (AE) Uimh. 4/2017 ón gComhairle ar an gcéad léamh chun go nglacfar Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis an gcomhrac in aghaidh na calaoise ar leasanna airgeadais an Aontais trí bhíthin an dlí choiriúil

I. RÉAMHRÁ

Ar an 12 Iúil 2012, thíolaic an Coimisiún togra le haghaidh Treoir (1) maidir le leasanna airgeadais an Aontais a chosaint trí bhíthin an dlí choiriúil.

Tháinig an Chomhairle ar chomhaontú maidir le cur chuige ginearálta ar an 8 Meitheamh 2013 (2) agus ar an gcaoi sin thug sí sainordú don Uachtaránacht dul i mbun cruinnithe tríthaobhacha le Parlaimint na hEorpa.

Ghlac Parlaimint na hEorpa a Tuairim ar an gcéad léamh ar an 16 Aibreán 2014 maidir leis an dréacht-treoir (3).

Ar an 12 Eanáir 2017, dhearbhaigh Parlaimint na hEorpa, ar leibhéal an Choiste um Rialú Buiséadach (CONT) agus an Choiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile (LIBE) comhaontú maidir le téacs an chomhréitigh atá mar thoradh ar an gcaibidlíocht a rinneadh le linn na gcruinnithe tríthaobhacha.

Ag an gcruinniú a bhí aici ar an 7 Feabhra 2017, tháinig an Chomhairle ar chomhaontú polaitiúil maidir leis an dréacht-treoir. Ar an 25 Aibreán 2017, ghlac an Chomhairle a Seasamh ar an gcéad léamh atá go huile agus go hiomlán i gcomhréir leis an téacs comhréitigh maidir leis an Treoir a comhaontaíodh le linn na caibidlíochta neamhfhoirmiúla idir an Chomhairle agus Parlaimint na hEorpa.

II. CUSPÓIR AN TOGRA

Is é is cuspóir leis an dréacht-treoir rialacha íosta a bhunú i ndáil leis an sainmhíniú ar chionta coiriúla agus smachtbhannaí i réimse an chomhraic i gcoinne na calaoise agus gníomhaíochtaí neamhdhleathacha eile lena ndéantar díobháil do leasanna airgeadais an Aontais, d’fhonn cuidiú go héifeachtach le cosaint níos láidre i gcoinne na coiriúlachta lena ndéantar díobháil do na leasanna airgeadais sin, i gcomhréir le acquis an Aontais sa réimse seo. Le hais an Choinbhinsiúin maidir le leasanna airgeadais na gComhphobal Eorpach a chosaint (4), a gcuirtear an Treoir seo ina ionad le haghaidh na mBallstát sin atá faoina ceangal, cuirfidh na Ballstáit sin rialacha níos déine ar fáil maidir le roinnt saincheisteanna tábhachtacha, go háirithe maidir leis an gcóras smachtbhannaí.

III. ANAILÍS AR SHEASAMH NA COMHAIRLE AR AN gCÉAD LÉAMH

A. Barúlacha ginearálta

Ar bhonn an togra ón gCoimisiún le haghaidh Treorach, rinne Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle caibidlíocht neamhfhoirmiúil d’fhonn teacht ar chomhaontú polaitiúil. Léirítear go hiomlán, sa téacs i Seasamh na Comhairle ar an gcéad léamh, an comhréiteach ar thángthas air idir an dá chomhreachtóir, le cúnamh ón gCoimisiún. Sa chomhthéacs sin ba cheart tagairtí do Sheasamh na Comhairle ar an gcéad léamh a thuiscint mar thagairtí don chomhréiteach ar thángthas air sna cruinnithe tríthaobhacha.

I Seasamh na Comhairle ar an gcéad léamh coinnítear cuspóirí an Choinbhinsiúin maidir le leasanna airgeadais na gComhphobal Eorpach a chosaint (5) mar aon le cuspóirí an togra ón gCoimisiún. Tá forálacha atá níos soiléire agus níos sonraí i dtéacs na dréacht-treorach maidir le roinnt de na saincheisteanna a luaitear sa Choinbhinsiún, agus tugtar isteach léi freisin forálacha úrnua, foráil do thréimhsí rúraidh mar shampla.

B. Bunús dlí

Is ar Airteagal 325(4) CFAE a bunaíodh an togra ón gCoimisiún. Mar sin féin, chomhaontaigh na comhreachtóirí gur bunús dlí eisiach iad Airteagal 83 (1) agus Airteagal 83(2) CFAE le rialacha íosta a bhunú i ndáil leis an sainmhíniú ar chionta coiriúla agus smachtbhannaí, lena n-áirítear i ndáil le cionta coiriúla i réimse an chomhraic i gcoinne na calaoise lena ndéantar díobháil do leasanna airgeadais an Aontais. Glacfar an Treoir, dá bhrí sin, ar bhonn Airteagal 83(2) CFAE.

Tá fógra tugtha ag Éire gur mian léi a bheith rannpháirteach i nglacadh agus i gcur i bhfeidhm na Treorach seo. Roghnaigh Éire a páirt a bheith aici sa Treoir seo. Níl an Ríocht Aontaithe ná an Danmhairg rannpháirteach i nglacadh na Treorach seo agus níl siad faoi cheangal aici ná faoi réir a cur i bhfeidhm.

C. Príomh-shaincheisteanna beartais

1. Sainmhíniú ar leasanna airgeadais an Aontais agus raon feidhme na Treorach

Tugtar sainmhíniú ar leasanna airgeadais an Aontais in Airteagal 2 den Treoir. Sa chur chuige ginearálta, mhol an Chomhairle na cionta uile in aghaidh an chomhchórais chánach bhreisluacha (CBL), a chumhdófaí a priori leis an sainmhíniú, a eisiamh ó raon feidhme na Treorach. Tar éis dul i mbun caibidlíochta leis an bParlaimint, áiríodh na cionta in aghaidh na gcomhchóras CBL sa Treoir sa deireadh. Cuireadh sainmhíniú sonrach maidir le calaois i gcás ioncam a eascraíonn ó CBL isteach in Airteagal 3. Mar sin féin, tá raon feidhme na Treorach teoranta, mar nach mbeidh feidhm ag an Treoir ach i gcásanna ina mbeidh na cionta tromchúiseach. Measfar na cionta a bheith tromchúiseach nuair a bheidh baint acu le críoch dhá Bhallstát nó níos mó agus nuair a bheidh damáiste iomlán de ar a laghad EUR 10 milliún i gceist.

2. Sainmhíniú ar chionta coiriúla

Sainmhínítear na cionta coiriúla a chumhdaítear leis an Treoir seo in Airteagal 3. Tugadh na sainmhínithe ar chalaois agus ar éilliú gníomhach agus éighníomhach cothrom le dáta agus, den chuid is mó, tá siad ag teacht le sainmhínithe an Choinbhinsiúin agus na bprótacal a ghabhann leis anois. Tugadh isteach cion nua maidir le míleithreasú, a chumhdaíonn iompar oifigeach poiblí, nach calaois é sa chiall chruinn.

3. Smachtbhannaí do dhaoine nádúrtha

I Seasamh na Comhairle ar an gcéad léamh, leagtar síos sraith rialacha maidir le pionóis íosta do dhaoine nádúrtha in Airteagal 7. Ó thaobh an Choinbhinsiúin de, tugtar rialacha mionsonraithe nua faoi leibhéal na smachtbhannaí isteach leis na rialacha sin. Féadfar pionóis níos déine a ghearradh do chionta a mbaineann damáistí nó buntáistí móra leo, i.e. pionós uasta ceithre bliana príosúnachta ar a laghad.

4. Rúradh

Ní áirítear aon rialacha sainráite maidir le rúradh sa Choinbhinsiún. Go deimhin, tugtar na chéad rialacha mionsonraithe ceangailteacha maidir le rúradh i ndlí coiriúil an Aontais isteach leis an Treoir in Airteagal 12. Tá oibleagáid ar na Ballstáit foráil a dhéanamh do thréimhse rúraidh lena bhféadfar an dlí a fhorfheidhmiú ar feadh tréimhse leordhóthanaí chun dul i ngleic leis na cionta ar bhealach éifeachtach, agus déantar foráil d’íostréimhse rúraidh cúig bliana ar a laghad i gcásanna a bhaineann le cionta tromchúiseacha. Tugadh riail maidir le rúradh i gcás pionós a fhorfheidhmiú isteach fosta.

5. Comhar idir na Ballstáit, an Coimisiún Eorpach agus gníomhaireachtaí AE agus an Chúirt Iniúchóirí

Tugtar rialacha nua isteach le hAirteagal 15 maidir leis an oibleagáid atá ar na Ballstáit, ar ghníomhaireachtaí áirithe amhail Eurojust agus ar an gCoimisiún comhoibriú laistigh dá n-inniúlachtaí faoi seach, sa chomhrac i gcoinne na gcionta coiriúla a leagtar síos sa Treoir. Tá oibleagáid anois freisin ar an gCúirt Iniúchóirí agus ar chomhlachtaí iniúchta eile fíorais ábhartha a nochtadh.

IV. CONCLÚID

Léirítear i Seasamh na Comhairle ar an gcéad léamh an comhréiteach ar thángthas air sa chaibidlíocht idir an Chomhairle agus Parlaimint na hEorpa agus a d’éascaigh an Coimisiún. Trí Sheasamh na Comhairle a ghlacadh ar an gcéad léamh gan aon leasuithe, bunaíonn Parlaimint na hEorpa, in éineacht leis an gComhairle, an Treoir.

(1) 12683/12

(2) 10729/13

(3) 9024/14

(4) IO C 316, 27.11.1995, lch. 48.

(5) IO C 316, 27.11.1995, lch. 48.