Plean gníomhaíochta le haghaidh Lánaí Dlúthpháirtíochta idir an tAontas Eorpach agus an Úcráin chun onnmhairiú talmhaíochta agus trádáil dhéthaobhach na hÚcráine leis an Aontas a éascú.

1.Réamhrá

Tá tionchar tromchúiseach ag cogadh ionsaithe na Rúise ar gheilleagar na hÚcráine. Tá srian mór ar onnmhairí go háirithe mar gheall gur bhlocáil cabhlach na Rúise calafoirt Mhuir Dhubh na hÚcráine ós rud é gurb ionann na calafoirt sin agus 90 % d’onnmhairiú gráin agus olashíolta roimh an gcogadh.

Tá tionchar mór ag ionradh na Rúise gan údar cheana féin ar mhargaí bia domhanda agus bainfear an bonn den tslándáil bia ar fud an domhain dá bharr. Mura ndéantar gníomh go tapa, cuirfear isteach ar sholáthairtí gráin domhanda freisin an bhliain seo chugainn. De ghnáth, onnmhairíodh 75 % de tháirgeadh gráin na hÚcráine, rud a ghin thart ar 20 % den ioncam bliantúil onnmhairíochta náisiúnta. Tá thart ar an tríú cuid de na heaspórtálacha dírithe ar an Eoraip, ar an tSín agus ar an Afraic, faoi seach.

Tá an tAontas tiomanta do thacaíocht a thabhairt do gheilleagar na hÚcráine agus do théarnamh eacnamaíoch na hÚcráine, agus do rannchuidiú le margaí bia an domhain a chobhsú agus an tslándáil bia ar fud an domhain a fheabhsú. Dá bhrí sin, is dúshlán coiteann é a chur ar chumas na hÚcráine na hearraí is mian léi a onnmhairiú, leanúint de bheith ag tacú le táirgeadh áitiúil agus a áirithiú go gcuirfear feabhas mór ar an nascacht leis an Eoraip d’onnmhairí agus d’allmhairí araon. Agus an cuspóir sin á chur san áireamh, mhol an Coimisiún le déanaí deireadh sealadach a chur leis na dleachtanna custaim uile ar allmhairí ón Úcráin faoin gComhaontú Comhlachais idir an tAontas Eorpach agus an Úcráin, agus gach beart cosanta trádála maidir le cruach na hÚcráine a chur ar fionraí .

Maidir leis an tslándáil dhomhanda bia go háirithe, tá sé práinneach agus tábhachtach a chur ar chumas na hÚcráine na táirgí talmhaíochta atá stóráilte sa tír faoi láthair a onnmhairiú ar mhargaí domhanda. Ní mór dúinn cabhrú leis an Úcráin a áirithiú go bhféadfar na fómhair atá le teacht a stóráil go sábháilte agus go bhféadfar barra nua a chur.

Chun go mbeidh na hearraí talmhaíochta in ann an tAontas Eorpach agus margaí an domhain a bhaint amach, agus chun a áirithiú freisin go bhféadfadh an Úcráin earraí a bhfuil géarghá leo a allmhairiú (amhail cabhair dhaonnúil, bia, beatha ainmhithe, leasacháin, breosla), tá géarghá le bealaí lóistíochta malartacha a bhunú trí úsáid a bhaint as na modhanna iompair go léir, agus an tAontas Eorpach á nascadh leis an Úcráin, agus rochtain na hÚcráine ar bhealaí na Mara Duibhe á hathchóiriú. Chuige sin, ní mór seirbhísí lasta comhfhreagracha a mhéadú agus a fhorbairt feadh na mbealaí lóistíochta sin a nascann an Úcráin le calafoirt san Aontas, mar a bhféadfaí earraí a sheoladh níos faide nó a stóráil freisin. Tá sé sin ríthábhachtach ní hamháin d’fheirmeoirí san Úcráin, ach do thomhaltóirí san Aontas agus níos faide i gcéin freisin.

Sa Teachtaireacht seo sainaithníodh príomhbhaic mar a thuairiscigh Ballstáit an Aontais Eorpaigh, údaráis na hÚcráine, páirtithe leasmhara an Aontais Eorpaigh agus na hÚcráine. Mar chuid de fhreagairt dlúthpháirtíochta an Aontais Eorpaigh leis an Úcráin, tá plean gníomhaíochta á chur chun cinn ag an gCoimisiún Eorpach anois ina mbeidh bearta gearrthéarmacha, meántéarmacha agus fadtéarmacha chun aghaidh a thabhairt orthu sin. Oibreoidh an Coimisiún leis na Ballstáit, le húdaráis na hÚcráine, le hoibreoirí iompair, le soláthraithe trealaimh agus leis na páirtithe leasmhara ábhartha eile ar an dá thaobh chun bealaí lóistíochta malartacha agus barrfheabhsaithe a bhunú: na ‘Lánaí Dlúthpháirtíochta idir an tAontas Eorpach agus an Úcráin’. Éascófar leis na lánaí sin, go háirithe, táirgí talmhaíochta a chur ar aghaidh ón Úcráin, ach freisin ár dtrádáil dhéthaobhach earraí agus an rochtain atá ag an Úcráin ar mhargaí idirnáisiúnta agus ar shlabhraí soláthair domhanda, rud a chinnteoidh go mbainfear amach an margadh domhanda a bhfuil géarghá leo.

2.Scrogaill

Faoi láthair, tá na mílte vaigíní ag fanacht le himréiteach ar thaobh na hÚcráine de theorainn na mBallstát comharsanachta. Tá níos mó gráin stóráilte fós i sadhlanna réidh le honnmhairiú. Is é 16 lá an meántréimhse feithimh atá ag na vaigíní faoi láthair agus suas le 30 lá ag roinnt pointí trasnaithe teorann idir an tAontas Eorpach agus an Úcráin. Tá tréimhsí feithimh do leoraithe ag teorainneacha ábhartha rófhada freisin. De bharr na mbacainní lóistíochta sin, bhí ar údaráis na hÚcráine srianta ar onnmhairiú a fhorchur i dtreonna áirithe.

Tá an Coimisiún, i ndlúthchomhar le Ballstáit an Aontais, le húdaráis phoiblí na hÚcráine agus le hionadaithe tionscail i réimsí an iompair agus na talmhaíochta, tar éis roinnt scrogaill a shainaithint a d’fhéadfadh bac a chur ar athródú onnmhairí, agus allmhairí na hÚcráine, a bhfuil géarghá leis, eadhon:

-baineann an Úcráin úsáid as leithead iarnróid atá 1520 mm ar leithead (leithead leathan) ach tá leithead caighdeánach an Aontais (leithead UIC) 1435 mm ar leithead. Ciallaíonn sé sin nach féidir vaigíní na hÚcráine a úsáid sa chuid is mó de Bhallstáit an Aontais agus nach mór earraí a thrasloingsiú ó vaigíní atá ar an leithead leathan go dtí na cinn atá ar leithead caighdeánach an Aontais. Ní mór an trasloingsiú sin a dhéanamh ag láithreacha lóistíochta gar do na pointí trasnaithe teorann ar dhá thaobh na teorann, trí bhógaithe na vaigíní a athrú nó trí earraí a luchtú ó vaigíní ar leithead leathan go vaigíní ar leithead caighdeánach Aontais.

-Is beag acmhainn trasloingsithe atá ann faoi láthair agus níl sé curtha in oiriúint chun méid suntasach lasta a oibriú. Ina theannta sin, tá an trasloingsiú fadálach agus bíonn gá le hinnealra speisialta chun é a dhéanamh, rud nach mbíonn fáil air i gcónaí ag pointí trasloingsithe nó uaireanta níl acmhainneacht na meaisíní den sórt sin in ann ag an méadú tobann ar éileamh.

-Cé go bhfuil calafoirt na hÚcráine faoi imshuí na Rúise, is féidir le soithí áirithe farraige dul i gcion ar chalafoirt uiscebhealaí intíre na hÚcráine ar an Danóib freisin. Faoi láthair, áfach, ní féidir leo ach sciar measartha beag de na riachtanais onnmhairiúcháin iomlána a chumhdach, agus tá a n‑oibriú neamhchosanta ar rioscaí breise a bhaineann le bheith ag seoltóireacht i gceantair thuaidh na Mara Duibhe; tá rochtain iarnróid agus bóithre ó Odesa leochaileach freisin.

-Is deacair nascacht le leoraithe mar gheall ar easpa feithiclí atá ar fáil, srianta áirithe sa chreat lena rialaítear cearta iompair, rialacha eile a chuireann bac ar ghluaiseacht trasteorann feithiclí, saincheisteanna riaracháin le haghaidh doiciméid a eisiúint agus a bheith bailí chomh maith le ganntanas tiománaithe leoraithe san Úcráin agus san Aontas araon. Is minic a théann tréimhsí feithimh do leoraithe ag teorainneacha thar 12 uair an chloig.

-Tugann aiseolas ó pháirtithe leasmhara le fios go bhfuil moill gan ghá agus costasach fós ar lastais i ngeall ar sheiceálacha teorann (rialuithe fíteasláintíochta agus tréidliachta agus imréiteach custaim).

3.Plean gníomhaíochta le haghaidh Lánaí Dlúthpháirtíochta idir an tAontas Eorpach agus an Úcráin

Cé nach féidir leis an gCoimisiún Eorpach na socruithe tráchtála idir oibreoirí an Aontais agus díoltóirí gráin na hÚcráine a ionadú, is féidir leis cuidiú le comhordú a éascú idir na páirtithe leasmhara agus na húdaráis ábhartha. Ní mór do bhearta gearrthéarmacha leas a bhaint as an acmhainneacht lóistíochta atá ann cheana, agus ba cheart go mbeadh gníomhaíochtaí breise meántéarmacha agus fadtéarmacha ina gcumasóirí don trádáil a dhéanfaidh an Úcráin tar éis an chogaidh agus d’atógáil na tíre.