MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

Déantar foráil leis an togra seo maidir le hathruithe eisceachtúla agus spriocdhírithe ar chreat dlíthiúil 2014-2020 a bunaíodh le haghaidh Chistí Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa agus le haghaidh an Chiste um Chabhair Eorpach do na Daoine is Díothaí (FEAD) mar fhreagairt ar ionradh Chónaidhm na Rúise ar an Úcráin agus ar thionchar an ionraidh sin ar an Aontas Eorpach agus ar roinnt dá réigiúin thoir go háirithe.

Mar thoradh ar ionsaí míleata gan chúis gan údar na Rúise, tá dúshláin láithreacha le sárú ag an Aontas, agus ag roinnt dá réigiúin thoir go háirithe, go sonrach a mhéid a bhaineann le náisiúnaigh tríú tír ag teitheadh ón Úcráin tar éis ionsaí na Rúise ar an tír.

Tá beart déanta ag an gCoimisiún cheana féin chun cúnamh a thabhairt do na Ballstáit i ndáil leis sin, trína thionscnamh um Ghníomhaíocht Chomhtháthaithe le haghaidh Dídeanaithe san Eoraip (CARE) an 8 Márta 2022. Leis sin, moladh roinnt leasuithe spriocdhírithe ar Rialachán (AE) Uimh. 1303/2013 agus Rialachán (AE) Uimh. 223/2014 chun go mbeadh sé níos éasca do na Ballstáit úsáid a bhaint as leithdháiltí Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (‘CFRE’), Chiste Sóisialta na hEorpa (‘CSE’) agus FEAD atá fágtha acu faoi chreat airgeadais ilbhliantúil 2014-2020, chomh maith le hacmhainní a eascraíonn as an gCúnamh Téarnaimh don Chomhtháthú agus do Chríocha na hEorpa (‘REACT-EU’), ar bhealach níos solúbtha, go háirithe trína chur ar a gcumas do CFRE agus do CSE gníomhaíochtaí atá incháilithe faoin gCiste eile a chistiú, chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin imirce a éifeachtaí agus a luaithe is féidir, agus tríd an bhféidearthacht a thabhairt isteach maidir le cómhaoiniú 100 % ón Aontas le haghaidh bliain airgeadais eile chun an t‑ualach ar bhuiséid náisiúnta a laghdú.

D’ainneoin na solúbthachtaí i bpacáiste beart CARE, is léir go bhfuil brú buiséadach breise láithreach ar na Ballstáit, brú a eascraíonn as bainistíocht an lín mhóir daoine atá ag teitheadh ón Úcráin agus atá ag teacht isteach sa tír. Tá tionchar ar leith aige sin ar na Ballstáit a roinneann teorainn talún leis an Úcráin toisc nach mór dóibh tacaíocht a sholáthar amhail seirbhísí tithíochta, sóisialta agus iompair, agus caithfidh roinnt Ballstát eile déileáil le líon mór daoine ag teacht isteach i gcomparáid le méid a ndaonra féin ós rud é gur tíortha cinn scríbe iad. Déanann an suaitheadh breise sin dochar do chumas na mBallstát téarnamh athléimneach ó phaindéim COVID‑19 a thógáil.

Mar iarmhairt air sin, ba cheart tacaíocht ó na Cistí a shlógadh go tapa chun an t‑ualach ar bhuiséid náisiúnta a laghdú. Is gá, dá bhrí sin, mar bheart sealadach agus eisceachtúil agus gan dochar do na rialacha ar cheart feidhm a bheith acu de ghnáth, méid an réamh-mhaoinithe a íoctar faoi REACT‑EU a mhéadú le haghaidh na mBallstát uile. Ba cheart sciar níos airde de na hacmhainní réamh-mhaoinithe méadaithe sin a leithdháileadh ar na Ballstáit ina bhfuil an líon is mó daoine atá ag teitheadh ón Úcráin ag teacht isteach, mar thíortha idirthurais nó mar thíortha cinn scríbe. Ós rud é go bhfuil líon na ndaoine atá ag teitheadh ón gcogadh ag méadú in aghaidh na huaire agus ós rud é go bhfuil daoine á gclárú ag na Ballstáit faoi láthair, tá an scéal an-dinimiciúil. Chun léiriú staide a chruthú lena ndéantar an brú atá ar na Ballstáit mar gheall ar an líon mór daoine atá ag teacht isteach a chomhfhogasú, ríomh an Coimisiún sciar na ndaoine atá ag teacht isteach i gcoibhneas leis an daonra bunaithe ar an bhfaisnéis ó na Ballstáit a fuarthas tríd an Sásra Aontais um Ullmhacht Imirce agus Bainistiú Géarchéimeanna, trí eagraíochtaí idirnáisiúnta, agus trí fhoinsí oscailte iontaofa eile.

Chun go mbeidh leibhéal íseal tuairiscithe ann ó na Ballstáit maidir leis an réamh-mhaoiniú breise sin, níor cheart tuairisciú a dhéanamh i dtaca leis an gcaoi a n‑úsáidtear an réamh-mhaoiniú chun cás na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin a mhaolú ná i dtaca lena rannchuidiú le téarnamh an gheilleagair ach amháin i dtuarascálacha críochnaitheacha cur chun feidhme na gclár oibríochtúil lena mbaineann.