MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1. COMHTHÉACS AN TOGRA

Tacaíonn an tsraith tograí a bhaineann le “Fís 2020”, arna dréachtú go hiomlán i gcomhréir leis an Teachtaireacht ón gCoimisiúin A Budget for Europe 2020 (Buiséad don Eoraip 2020)[1], go hiomlán leis an straitéis Eoraip 2020, straitéis a d’aithin go raibh taighde agus nuálaíocht ina ngnéithe lárnacha chun cuspóirí an fháis chliste, inbhuanaithe agus chuimsithigh a bhaint amach. Tá an tsraith comhdhéanta de na tograí i gcomhair na nithe seo a leanas:

(1) Creatchlár “Fís 2020” (Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh - ‘CFAE’),

(2) sraith amháin Rialacha maidir le Rannpháirtíocht agus Leathadh (CFAE),

(3) clár sonrach amháin chun "Fís 2020" a chur chun feidhme (CFAE), mar aon le

(4) togra ar leith maidir leis na codanna de "Fís 2020" a fhreagraíonn do chodanna de Chonradh Euratom.

Tá an cúlra agus insint pholaitiúil fhoriomlán maidir leis na tograí reachtacha sin soláthraithe i dTeachtaireacht ón gCoimisiúin arna glacadh i gcomhar leo, ina dtugtar faoi roinnt gnéithe suntasacha leathana amhail simpliú agus an chaoi ar neartaíodh an cur chuige maidir le nuálaíocht.

Le “Fís 2020”, cuirtear go díreach le tabhairt faoi na dúshláin mhóra shochaíocha atá aitheanta sa straitéis an Eoraip 2020 agus ina tionscnaimh shuaitheanta. Cuirfear freisin le ceannaireacht thionsclaíoch a chruthú san Eoraip. Méadófar barr feabhais sa bhonn eolaíochta freisin, rud atá bun‑riachtanach don inbhuanaitheacht agus do rathúnas fadtéarmach agus d’fholláine fhadtéarmach na hEorpa. D’fhonn na haidhmeanna sin a bhaint amach, áirítear réimse iomlán tacaíochta, atá comhtháite ar feadh an timthrialla taighde agus nuálaíochta, leis na tograí. In “Fís 2020”, dá bhrí sin, tugtar le chéile gníomhaíochtaí atá cistithe faoi láthair faoin Seachtú Creatchlár um thaighde, na codanna nuálaíochta den Chreatchlár um Iomaíochas agus Nuálaíocht, agus an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht. Mar sin, tá na tograí deartha chun simpliú substaintiúil a bhaint amach do rannpháirtithe freisin.

2. TORTHAÍ AN CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS NA MEASÚNUITHE TIONCHAIR

Agus na ceithre thogra á n‑ullmhú, cuireadh san áireamh ina n‑iomláine na freagairtí a bhí ar chomhairliúchán poiblí cuimsitheach bunaithe ar an bPáipéar Uaine, "Ó dhúshláin go deiseanna: i dtreo comhchreata straitéisigh le haghaidh cistiúcháin an AE do thaighde agus nuálaíocht", COIM(2011)48. Chuir an Chomhairle Eorpach, na Ballstáit agus réimse leathan páirtithe leasmhara ón tionscal, ón saol acadúil agus ón tsochaí shibhialta a gcuid tuairimí in iúl.

Ina theannta sin, tá na tograí ag brath ar dhá ghrinnmheasúnú tionchair, atá bunaithe ar chomhairliúcháin le páirtithe leasmhara, meastóireachtaí inmheánacha agus seachtracha agus ranníocaíochtaí ó shaineolaithe idirnáisiúnta. Measadh sna measúnaithe go mbeadh cuspóir níos soiléire ag rogha “Fís 2020”, gurbh fhearr a bhainfí amach an mhais chriticiúil iarrachta is gá ar leibhéal an chláir agus ar leibhéal an tionscadail, agus go mbeadh an tionchar is mó aige ar chuspóirí beartais agus ar leasa eacnamaíocha, iomaíochais agus sóisialta iartheachtacha. Ag an am chéanna, chabhródh sé chun cúrsaí a shimplí tríd an ualach riaracháin do rannpháirtithe a laghdú, cuíchóiriú a dhéanamh ar na rialacha agus na nósanna imeachta infheidhme, comhsheasmhacht a áirithiú idir ionstraimí, agus cothromaíocht nua riosca/iontaobhas a chur in iúl mar shampla.

3. EILIMINTÍ DLÍ AN TOGRA

3.1 Bunús dlí

Comhtháthaítear sa togra gníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta ar bhealach rianúil d'fhonn na cuspóirí beartais a bhaint amach.

Dá réir sin, beidh “Fís 2020” bunaithe ar na Teidil sa CFAE "Taighde" agus "Taighde agus forbairt theicneolaíoch agus an spás" (Airteagal 173 agus Airteagal 182). Beidh na rialacha bainteacha maidir le rannpháirtíocht agus leathadh bunaithe ar na Teidil chéanna sa CFAE (Airteagal 173, Airteagal 183 agus Airteagal 188). Bainfidh an bonn “Tionscadail” sa dá chás leis an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht (EIT) den chuid is mó, a bheidh á cistiú le ranníocaíocht airgeadais ó “Fís 2020”. Ní bheidh an EIT i láthair ar leibhéal an chláir shonraigh.

Tugtar faoi deara go bhfuil gníomhaíochtaí nuálaíochta ar áireamh go sainráite i gCreatchláir éagsúla bunaithe ar an Teideal Taighde den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh agus go bhfuil réimse gníomhaíochtaí nuálaíochta ar áireamh leis na Creatchláir Reatha freisin. Mar thoradh air sin, beidh an clár sonrach a dhéanfaidh “Fís 2020” a chur i bhfeidhm bunaithe ar Theideal an CFAE “Taighde agus forbairt theicneolaíoch agus an spás” (Airteagal 182) ós rud é go dtiocfaidh na gníomhaíochtaí dá bhforáiltear iontu fúthu sin atá cumhdaithe faoin Teideal sin.

Tá an togra maidir le clár taighde agus oiliúna Euratom ag cur le “Fís 2020” bunaithe ar Airteagal 7 de Chonradh Euratom.

3.2. Prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta

Ceapadh na tograí chun breisluach agus tionchar an Aontais a uasmhéadú, ag díriú ar chuspóirí agus gníomhaíochtaí nach féidir leis na Ballstáit a bhaint amach go héifeachtúil ag gníomhú dóibh féin. Is féidir le hidirghabháil ar leibhéal an AE an creat iomlán taighde agus nuálaíochta a neartú agus comhordú a dhéanamh ar iarrachtaí taighde na mBallstát, agus mar sin seachnaítear dúbláil, cothaítear mais chriticiúil i réimsí lárnacha agus áirithítear go mbaintear úsáid as airgeadas poiblí ar bhealach barrmhaith. Leis an idirghabháil ar leibhéal an Aontais, cumasaítear don iomaíocht ar fud na mór-roinne chun na tograí is fearr a roghnú, agus dá bharr sin ardaítear na leibhéil barr feabhais agus baintear infheictheacht amach don taighde agus don nuálaíocht phríomhúil. Is ar leibhéal an Aontais is fearr a thacaítear le soghluaisteacht thrasnáisiúnta, agus feabhsaítear oiliúint agus forbairt ghairme do thaighdeoirí dá bharr. Is fearr atá clár ar leibhéal an Aontais in ann baol ard agus taighde agus forbairt fhadtéarmach a ghlacadh air féin, agus mar sin roinntear an riosca agus gintear leithead raon feidhme agus barainneachtaí scála nach bhféadfaí a bhaint amach murach sin. Leis an idirghabháil ar leibhéal an Aontais, is féidir infheistíochtaí breise poiblí agus príobháideacha a bhaint amach i dtaighde agus i nuálaíocht; cur leis an Limistéar Eorpach Taighde, áit a mbíonn eolas, taighdeoirí agus teicneolaíocht i saorchúrsaíocht; agus tráchtálaíocht agus leathadh nuálaíochtaí sa Mhargadh Aonair a luathú. Tá gá le cláir ar leibhéal an AE freisin chun tacú le ceapadh beartas mar aon leis na cuspóirí arna leagan síos ag réimse beartas. Cuirtear faisnéis iomlán i láthair sna measúnaithe tionchair a ghabhann leis seo.

4. IMPLEACHT BHUISÉADACH

Tá buiséad na dtograí uile curtha i láthair i bpraghsanna reatha. Leagtar amach sa ráiteas reachtach airgeadais a ghabhann leis an togra seo na himpleachtaí acmhainní buiséadacha, daonna agus riaracháin. Féadfaidh an Coimisiún leas a bhaint, ar bhonn anailís chostais‑sochair, as gníomhaireachtaí feidhmiúcháin reatha le haghaidh chur chun feidhme “Fís 2020”, dá bhforáiltear i Rialachán (CE) Uimh. 58/2003 ón gComhairle lena leagtar síos an reacht maidir le cúraimí áirithe a thabhairt do ghníomhaireachtaí feidhmiúcháin i mbainistiú clár Aontais.

2011/0401 (COD)

Togra le haghaidh

RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

lena mbunaítear "Fís 2020" – An Creatchlár um Thaighde agus Nuálaíocht (2014-2020)

(Téacs atá ábhartha maidir leis an LEE)

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), agus go háirithe Airteagal 173(3) agus Airteagal 182(1) de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na Parlaimintí náisiúnta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa[2],

Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún[3],

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach,

De bharr an méid seo a leanas:

(1) Tá sé de chuspóir ag an Aontas a chuid fothaí eolaíocha agus teicneolaíocha a neartú trí Limistéar Eorpach Taighde a ghnóthú ina mbeidh taighdeoirí, eolais eolaíoch agus teicneolaíocht ag gluaiseacht faoi shaoirse, agus trí bhreis iomaíochais a spreagadh san Aontas, lena n‑áirítear an t-iomaíochas i gcúrsaí tionsclaíochta. D’fhonn na cuspóirí sin a shaothrú, ba cheart don Aontas gníomhaíochtaí a chur ar bun chun taighde, forbairt theicneolaíoch agus léiriú a chur chun feidhme, comhar idirnáisiúnta a chur chun cinn, torthaí a leathadh agus a bharrfheabhsú agus oiliúint agus soghluaisteacht a spreagadh.

(2) Tá cuspóir ag an Aontas freisin féachaint chuige go mbeidh na dálaí ann is gá chun cumas iomaíochta thionscal an Aontais a áirithiú. Chuige sin, ba cheart don ghníomhaíocht a bheith dírithe ar úsáid níos fearr de chumas tionsclaíoch na mbeartas nuálaíochta, taighde agus forbartha teicneolaíochta a chothú.

(3) Tá an tAontas tiomanta an Straitéis Eoraip 2020[4]a bhaint amach. Ar na cuspóirí atá leagtha síos sa straitéis sin tá fás cliste, inbhuanaithe agus cuimsitheach, ina gcuirtear béim ar an ról atá ag taighde agus nuálaíocht mar phríomhghníomhaithe spreagtha an rathúnais shóisialta agus eacnamaíoch agus na hinbhuanaitheachta comhshaoil agus ina leagtar síos an sprioc di féin caiteachas ar Thaighde agus ar Fhorbairt a mhéadú go 3 % den olltáirgeacht intíre (OTI) faoin mbliain 2020 agus táscaire déine nuálaíochta a fhorbairt. Sa chomhthéacs sin, leagtar síos i dtionscnamh suaitheanta an Aontais Nuálaíochta cur chuige straitéiseach agus comhtháite maidir le taighde agus nuálaíocht, ina leagtar síos an creat agus na cuspóirí ar cheart do chistiú taighde agus nuálaíochta an Aontais amach anseo cur leo. Is príomhfhachtóirí iad taighde agus nuálaíocht i dtionscnaimh shuaitheanta eile de chuid na straitéise Eoraip 2020, go háirithe maidir leis an Eoraip a bheidh éifeachtach ó thaobh acmhainní de, beartas tionsclaíoch don ré domhandaithe, agus clár oibre digiteach don Eoraip. Ina theannta sin, d’fhonn cuspóirí Eoraip 2020 a bhaineann le taighde agus nuálaíocht a bhaint amach, tá ról lárnach ag an mbeartas comhtháthaithe trí inniúlacht a neartú agus cosán i dtreo barr feabhais a sholáthar.

(4) Ag an gcruinniú ar an 4 Feabhra 2011, thacaigh an Chomhairle Eorpach le coincheap an Chomhchreata Straitéisigh maidir le cistiú Taighde agus Nuálaíochta an Aontais d’fhonn feabhas a chur ar éifeachtúlacht an chistiúcháin taighde agus nuálaíochta ar leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais agus d’iarr sé ar an Aontas tabhairt faoi na bacainní atá fós ar thallann agus infheistíocht a mhealladh go tapa d’fhonn an Limistéar Eorpach Taighde a chur i gcrích faoin mbliain 2014 agus margadh aonair dílis a bhaint amach don eolas, don taighde agus don nuálaíocht.

(5) D’iarr Parlaimint na hEorpa go ndéanfaí simpliú radacach ar chistiú taighde agus nuálaíochta an Aontais ina Rún an 11 Samhain 2010[5], tá aird dírithe aici ar an tábhacht a bhaineann leis an Aontas Nuálaíochta chun an Eoraip a chlaochlú don domhan iar-ghéarchéime, ina rún an 12 Bealtaine 2011[6], tá aird dírithe aici ar na ceachtanna tábhachtacha atá le foghlaim tar éis na meastóireachta eatramhaí ar an Seachtú Creatchlár ina rún an 8 Meitheamh 2011[7] agus tá tacaíocht tugtha aici don choincheap i leith comhchreata straitéisigh le haghaidh cistiúcháin do thaighde agus do nuálaíocht ina rún an 27 Meán Fómhair 2011[8].

(6) D’iarr Comhairle an Aontais Eorpaigh an 26 Samhain 2010 go ndíreofaí níos mó ar thosaíochtaí Eoraip 2020, go dtabharfaí faoi dhúshláin shochaíocha agus faoi theicneolaíochtaí lárnacha, go n‑éascófaí taighde comhoibritheach arna spreagadh ag tionscal, go ndéanfaí cuíchóiriú ar na hionstraimí, go ndéanfaí simpliú suntasach ar rochtain, go laghdófaí an tréimhse chuig an margadh agus go neartófaí barr feabhais a thuilleadh i gcláir chistiúcháin an Aontais amach anseo.

(7) Leagadh béim ar an tábhacht a bhaineann le cur chuige straitéiseach comhtháite freisin sna tuairimí arna seachadadh ag an gCoiste um an Limistéar Eorpach Taighde an 3 Meitheamh 2011[9], agus ag Coiste na Réigiún an 30 Meitheamh 2011[10], agus ag Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 13 Iúil 2011[11].

(8) In Athbhreithniú Buiséid an Aontais, arna ghlacadh ag an gCoimisiún an 19 Deireadh Fómhair 2010, cuireadh príomhphrionsabail chun cinn ar cheart dóibh a bheith mar bhuntaca le Buiséad an Aontais amach anseo, eadhon díriú ar ionstraimí le breisluach aitheanta don Aontas, díriú níos mó ar thorthaí, agus foinsí eile cistiúcháin príobháideacha agus poiblí a ghiaráil, agus beartaíodh ann réimse iomlán ionstraimí an Aontais maidir le taighde agus nuálaíocht a thabhairt le chéile i gComhchreat Straitéiseach.

(9) Sa pháipéar Uaine ón gCoimisiún, ‘Ó dhúshláin go Deiseanna: I dtreo comhchreata straitéisigh le haghaidh cistiúcháin an AE do thaighde agus nuálaíocht’[12] aithníodh ceisteanna lárnacha maidir le conas na cuspóirí uaillmhianacha sin a bhaint amach agus seoladh comhairliúchán leathan inar aontaigh páirtithe leasmhara agus institiúidí an Aontais den chuid is mó leis na smaointe arna gcur i láthair ann.

(10) Sa Teachtaireacht A Budget for Europe 2020 (Buiséad don Eoraip 2020)[13], bheartaigh an Coimisiún, le Comhchreat Straitéiseach amháin maidir le Taighde agus Nuálaíocht, dul i ngleic leis na réimsí arna gcumhdach sa tréimhse 2007-2013 faoin Seachtú Creatchlár maidir le Taighde agus leis an gcuid nuálaíochta den Chreatchlár um Iomaíochas agus Nuálaíocht, chomh maith leis an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht (EIT) d’fhonn freastal ar sprioc na Straitéise Eoraip 2020 caiteachas ar Thaighde agus ar Fhorbairt a mhéadú go 3 % den OTI faoin mbliain 2020. Sa Teachtaireacht sin, thug an Coimisiún tiomantas freisin an t-athrú aeráide a phríomhshruthú isteach i gcláir caiteachais an Aontais agus ar a laghad 20 % de bhuiséad an Aontais a dhíriú ar chuspóirí a bhaineann leis an aeráid. Is cuspóirí atreisithe frithpháirteacha atá i ngníomhaíocht ar mhaithe leis an aeráid agus éifeachtúlacht acmhainní chun forbairt inbhuanaithe a bhaint amach. Ba cheart go gcomhlánófaí na cuspóirí sonracha a bhaineann leo araon trí bhíthin cuspóirí sonracha eile “Fís 2020”. Mar thoradh air sin, táthar ag súil go mbainfidh ar a laghad 60% de bhuiséad foriomlán “Fís 2020” le forbairt inbhuanaithe. Táthar ag súil freisin gur caiteachas a bhaineann leis an aeráid a bheidh i gceist le os cionn 35% den bhuiséad, lena n‑áirítear bearta atá comhoiriúnach go frithpháirteach lena bhfeabhsaítear éifeachtúlacht acmhainní. Ba cheart don Choimisiún faisnéis a chur ar fáil maidir le scála agus torthaí na tacaíochta do chuspóirí athraithe aeráide. Ba cheart go rianófaí caiteachas a bhaineann leis na aeráid faoi “Fís 2020” i gcomhréir leis an modheolaíocht atá luaite sa Teachtaireacht sin.

(11) In Fís 2020 – An Creatchlár um Thaighde agus Nuálaíocht san Aontas Eorpach (‘Fís 2020’ anseo feasta) dírítear ar thrí thosaíocht, eadhon eolaíocht den scoth a ghineadh d’fhonn barr feabhais an Aontais san eolaíocht a neartú, ceannaireacht thionsclaíoch a chothú chun tacú le gnóthais, lena n‑áirítear fiontair bheaga agus mheánmhéide (FBM) agus nuálaíocht agus dul i ngleic le dúshláin shochaíocha, d’fhonn freagairt go díreach ar na dúshláin atá aitheanta sa Straitéis Eoraip 2020 trí thacú le gníomhaíochtaí ina gcumhdaítear an speictream iomlán ón taighde go dtí an margadh. Ba cheart do “Fís 2020” tacú le gach céim sa slabhra nuálaíochta, go háirithe le gníomhaíochtaí atá níos gaire don mhargadh lena n‑áirítear ionstraimí airgeadais nuálacha, mar aon le nuálaíocht shóisialta agus neamh‑theicneolaíochta, agus tá sé d’aidhm leis an gclár riachtanais taighde speictream leathan beartas de chuid an Aontais a chomhlíonadh trí bhéim a chur ar eolas arna ghiniúint ag na gníomhaíochtaí tacaithe a úsáid agus a leathadh chomh leathan agus is féidir suas lena shaothrú ar bhonn tráchtála. Ba cheart tacaíocht a thabhairt do thosaíochtaí “Fís 2020” freisin trí chlár faoi Chonradh Euratom maidir le taighde agus le hoiliúint núicléach.

(12) Ba cheart don Airmheán Comhpháirteach Taighde tacaíocht theicniúil agus eolaíochta atá dírithe ar chustaiméirí a chur ar fáil do bheartais an Aontais agus freagairt go solúbtha ar éilimh ar bheartais nua.

(13) I gcomhthéacs thriantán an eolais maidir le taighde, oideachas agus nuálaíocht, ba cheart do na Pobail Eolais agus Nuálaíochta faoin Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht rannchuidiú go mór le dul i ngleic le cuspóirí “Fís 2020”, lena n‑áirítear na dúshláin shochaíocha, trí chomhtháthú a dhéanamh ar thaighde, oideachas agus nuálaíocht go háirithe. D’fhonn comhlántachtaí in “Fís 2020” agus úsáid leordhóthanach chistí a áirithiú, ba cheart go ndéanfaí an ranníocaíocht airgeadais leis an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht in dhá leithdháileadh agus ba cheart go mbeadh an dara ceann faoi réir athbhreithnithe.

(14) Ba cheart do “Fís 2020” cur le haidhmeanna na gComhpháirtíochtaí Nuálaíochta Eorpacha i gcomhréir leis an tionscnamh suaitheanta, an tAontas Nuálaíochta, trína dtugtar le chéile na gníomhaithe ábhartha uile ón slabhra iomlán taighde agus nuálaíochta d’fhonn cuíchóiriú, simpliú agus comhordú níos fearr a dhéanamh ar ionstraimí agus ar thionscnaimh.

(15) Tá an simpliú ina aidhm lárnach de “Fís 2020” agus ba cheart go mbeadh sin le feiceáil ina dhearadh, ina rialacha, ina bhainistíocht airgeadais agus ina chur chun feidhme. Ba cheart go mbeadh sé d’aidhm le “Fís 2020” rannpháirtíocht láidir ollscoileanna, ionad taighde, tionscail agus FBManna go háirithe a mhealladh, ós rud é go dtugtar le chéile an réimse iomlán tacaíochta taighde agus nuálaíochta i gcomhchreat straitéiseach amháin, lena n‑áirítear sraith chuíchóirithe de chineálacha tacaíochta agus go mbaintear úsáid as rialacha rannpháirtíochta le prionsabail is infheidhme maidir le gach gníomh faoin gclár. Ba cheart go laghdófaí costais riaracháin rannpháirtíochta mar thoradh ar rialacha cistiúcháin níos simplí, agus cabhróidh na rialacha sin le hearráidí airgeadais a laghdú.

(16) I gcomhréir le hAirteagal 182(1) den CFAE, socraítear sa chreatchlár an t-uasmhéid foriomlán agus na rialacha mionsonraithe maidir le rannpháirtíocht airgeadais an Aontais sa chreatchlár maille leis an gcion faoi seach i ngach gníomhaíocht arna beartú.

(17) Ba cheart go leagfaí síos leis an Rialachán seo, ar feadh ré iomlán an Chláir, imchlúdach airgeadais arb é an phríomhthagairt don údarás buiséadach le linn an nós imeachta bhuiséadaigh bhliantúil é, de réir bhrí phointe [] de Chomhaontú Idirinstitiúideach an XX/201Z idir Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún maidir le comhar um chúrsaí buiséadacha agus le bainistíocht fhónta airgeadais.

(18) Is iomchuí a áirithiú go gcuirfear deireadh ceart le “Fís 2020” agus leis na cláir ba réamhtheachtaithe, go háirithe maidir lena bheith ag leanúint de shocruithe ilbhliantúla maidir le bainistiú na gclár, amhail cúnamh teicniúil agus riaracháin a mhaoiniú.

(19) D’fhéadfadh cláir fhorlíontacha lena ngabhann rannpháirtíocht Bhallstáit áirithe amháin, rannpháirtíocht an Aontais i gcláir arna ngabháil ar lámh ag roinnt Ballstáit, nó bunú comhghnóthas nó socruithe eile de réir bhrí Airteagal 184, Airteagal 185 agus Airteagal 187 den CFAE a bheith mar thoradh ar chur chun feidhme “Fís 2020”.

(20) D’fhonn an caidreamh idir an eolaíocht agus an tsochaí a láidriú agus muinín an phobail san eolaíocht a neartú, ba cheart do “Fís 2020” tús áite a thabhairt do rannpháirtíocht eolach saoránach agus na sochaí sibhialta i ndáil le ceisteanna taighde agus nuálaíochta trí oideachas eolaíochta a chur chun cinn, trí rochtain níos fusa a sholáthar ar eolas eolaíoch, trí chláir oibre fhreagracha maidir le taighde agus le nuálaíocht a fhorbairt a shásaíonn imní agus ionchas na saoránach agus na sochaí sibhialta agus trína rannpháirtíocht i ngníomhaíochtaí “Fís 2020” a éascú.

(21) Ba cheart do chur chun feidhme “Fís 2020” freagairt do na deiseanna agus do na riachtanais athraitheacha atá ag an eolaíocht agus ag an teicneolaíocht, ag an tionscal, ag beartais agus ag an tsochaí. Dá réir sin, ba cheart na cláir oibre a bheith socraithe i gcuibhreann dlúth le páirtithe leasmhara ó gach earnáil lena mbaineann, agus ba cheart solúbthacht leordhóthanach a bheith iontu i gcomhair forbairtí nua. Ba cheart comhairle sheachtrach a lorg ar bhonn leanúnach le linn “Fís 2020”, agus ba cheart úsáid a bhaint as struchtúir ábhartha amhail Cláir Oibre Eorpacha Teicneolaíochta, Comhthionscnaimh Chlárúcháin agus Comhpháirtíochtaí Nuálaíochta Eorpacha.

(22) Ba cheart do “Fís 2020” rannchuidiú le mealltacht na gairme taighde san Aontas. Ba cheart aird leordhóthanach a thabhairt ar an gCairt Eorpach do Thaighdeoirí agus an Cód Iompair maidir le Taighdeoirí a Earcú[14], chomh maith le creataí tagartha ábhartha eile arna sainiú i gcomhthéacs an Limistéir Eorpaigh Taighde, agus nádúr deonach na cairte agus an chóid iompair á n‑urramú ag an am céanna.

(23) Ba cheart do na gníomhaíochtaí arna bhforbairt faoi “Fís 2020” díriú ar an gcomhionannas a chur chun cinn idir fir agus mná i dtaighde agus i nuálaíocht trí thabhairt faoi na cúiseanna is bun le héagothroime inscne go háirithe, trí acmhainneacht iomlán taighdeoirí fireann agus baineann a shaothrú, agus trí chomhtháthú a dhéanamh ar an ngné inscne in inneachar na dtionscadal d’fhonn caighdeán an taighde a fheabhsú agus nuálaíocht a spreagadh. Ina theannta sin, ba cheart do na gníomhaíochtaí díriú ar chur chun feidhme na bprionsabal a bhaineann le comhionannas idir fir agus mná mar atá leagtha síos in Airteagal 2 agus in Airteagal 3 den Chonradh ar an Aontas Eorpach agus in Airteagal 8 den CFAE.

(24) Ba cheart prionsabail bhunúsacha eiticiúla a urramú i ngníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta arna dtacú ag “Fís 2020”. Ba cheart tuairimí an Ghrúpa Eorpaigh um Eitic san Eolaíocht agus sna Nuatheicneolaíochtaí a chur san áireamh. Ba cheart Airteagal 13 den CFAE a chur san áireamh freisin i ngníomhaíochtaí taighde agus ba cheart úsáid ainmhithe sa taighde agus sa tástáil a laghdú d’fhonn deireadh a chur le húsáid ainmhithe faoi dheoidh. Ba cheart leibhéal ard cosanta sláinte daonna i gcomhréir le hAirteagal 168 den CFAE a áirithiú le linn chur chun feidhme na ngníomhaíochtaí uile.

(25) Ní dhéanann an Coimisiún Eorpach úsáid gascheall suthacha daonna a shireadh go sainráite. Tá úsáid gascheall daonna, bíodh siad ina ngaschealla ó dhaoine lánfhásta nó ina ngaschealla suthacha, más ann di, ag brath ar bhreithiúnas na n‑eolaithe maidir leis na cuspóirí ar mian leo a bhaint amach, agus tá an úsáid faoi réir Athbhreithnithe Eitice dhéin. Níor cheart cistiú a dhéanamh ar aon tionscadal ina mbaintear úsáid as gaschealla suthacha daonna nach bhfuil an formheas is gá faighte ó na Ballstáit ina leith. Níor cheart cistiú a dhéanamh ar aon ghníomhaíocht atá toirmiscthe sna Ballstáit ar fad. Níor cheart cistiú a dhéanamh ar aon ghníomhaíocht i mBallstát ina bhfuil gníomhaíocht den chineál sin toirmiscthe.

(26) D’fhonn an tionchar is mó is féidir a bhaint amach, ba cheart do “Fís 2020” sineirgí dlútha a fhorbairt le cláir eile de chuid an Aontais i réimsí amhail an t‑oideachas, an spás, an comhshaol, iomaíochas agus FBManna, slándáil inmheánach, cultúr agus na meáin agus le cistí an Bheartais Chomhtháthaithe agus an Bheartais Forbartha Tuaithe, ar féidir leo cabhair ar leith a sholáthar chun inniúlachtaí taighde agus nuálaíochta náisiúnta agus réigiúnacha a neartú i gcomhthéacs straitéisí speisialtóireachta cliste.

(27) Is foinse shuntasach nuálaíochta agus fáis iad FBManna san Eoraip. Dá bhrí sin, tá gá le rannpháirtíocht láidir FBManna, arna sainiú sa Mholadh ón gCoimisiún 2003/361/CE an 6 Bealtaine 2003[15]in “Fís 2020”. Ba cheart dó sin tacú le haidhmeanna an Ghnímh um Ghnólachtaí Beaga[16].

(28) D’fhonn an tionchar is mó is féidir a bhaint amach do chistiú an Aontais, tá “Fís 2020” chun sineirgí níos dlúithe a fhorbairt, a d’fhéadfadh a bheith i bhfoirm comhpháirtíochtaí poiblí poiblí, le cláir náisiúnta agus réigiúnacha trína gcuirtear tacaíocht ar fáil do thaighde agus do nuálaíocht.

(29) Ba cheart tionchar níos mó a bhaint amach trí chistí “Fís 2020” agus cistí ón earnáil phríobháideach a chomhcheangal laistigh de chomhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí i réimsí tábhachtacha ina bhféadfadh taighde agus nuálaíocht cur le haidhmeanna iomaíochais níos leithne na hEorpa agus cabhrú chun tabhairt faoi dhúshláin shochaíocha. Féadfar leanúint leis na comhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí i bhfoirm Comhthionscnamh Teicneolaíochta arna seoladh faoi Chinneadh Uimh. 1982/2006/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Nollaig 2006 maidir le Seachtú Creatchlár an Chomhphobail Eorpaigh um thaighde, um fhorbairt teicneolaíochta agus um ghníomhaíochtaí léirithe (2007-13)[17] ag úsáid struchtúr atá níos oiriúnaí don fheidhm.

(30) Ba cheart do “Fís 2020” comhar le tríú tíortha a chur chun cinn bunaithe ar chomhleas agus leas coiteann. Ba cheart go ndíreofaí ar chomhar idirnáisiúnta san eolaíocht, sa teicneolaíocht agus sa nuálaíocht d’fhonn cur le baint amach chuspóirí na straitéise Eoraip 2020 chun iomaíochas a neartú, cur le dul i ngleic le dúshláin shochaíocha agus beartais forbartha agus sheachtracha an Aontais a chothú, lena n‑áirítear sineirgí a fhorbairt le cláir sheachtracha agus cur le tiomantais idirnáisiúnta an Aontais, amhail baint amach Spriocanna Forbartha na Mílaoise.

(31) Chun cothrom iomaíochta a choimeád do gach gnóthas atá gníomhach sa mhargadh inmheánach, ba cheart cistiú a sholáthraítear trí “Fís 2020” a bheith i gcomhréir le rialacha státchabhrach chun éifeachtacht caiteachais phoiblí a áirithiú agus chun saobhadh ar an margadh a chosc amhail cistiú príobháideach a bhrú amach, struchtúir neamhéifeachtacha margaidh a chruthú agus gnólachtaí neamhéifeachtúla a chaomhnú.

(32) D’aithin an Chomhairle Eorpach an 4 Feabhra 2011 an gá le cur chuige nua maidir le rialú agus bainistíocht riosca i gcistiú taighde an Aontais, agus d’éiligh sí cothromaíocht nua idir iontaoibh agus rialú agus idir glacadh riosca agus seachaint riosca. D’iarr Parlaimint na hEorpa, ina Rún an 11 Samhain 2010 maidir le cur chun feidhme na gCreatchlár Taighde, gluaiseacht phragmatach i dtreo an tsimplithe riaracháin agus airgeadais agus tá sé ráite ann gur cheart do bhainistíocht cistiúcháin taighde Eorpaigh a bheith níos bunaithe ar iontaoibh agus níos fulangaí i dtreo rannpháirtithe ó thaobh rioscaí de. Baineadh de thátal as tuarascáil eatramhach mheasúnaithe den Seachtú Creatchlár um Thaighde (2007-2013) go bhfuil gá le cur chuige níos radacaí chun dul chun cinn suntasach a dhéanamh maidir le simpliú, agus gur gá cothromaíocht idir rioscaí agus iontaoibh a athbhunú.

(33) Ba cheart leasanna airgeadais an Aontais a chosaint trí bhíthin beart comhréireach ar feadh na timthrialla caiteachais, lena n‑áirítear neamhrialtachtaí a chosc, a bhrath agus a imscrúdú, cistí a cailleadh, a íocadh go mícheart nó a úsáideadh go mícheart a aisghabháil agus, nuair is iomchuí, pionóis. Ba cheart go laghdófaí an t-ualach rialaithe do rannpháirtithe mar thoradh ar straitéis rialaithe athbhreithnithe, trína n‑athrófar an fócas ó íoslaghdú rátaí earráide i dtreo rialaithe bunaithe ar riosca agus calaois a bhrath.

(34) Tá sé tábhachtach go n‑áiritheofaí bainistíocht fhónta airgeadais “Fís 2020” agus a chur chun feidhme ar an mbealach is éifeachtaí agus is cairdiúla don úsáideoir, agus deimhneacht dhlíthiúil agus inrochtaineacht an chláir do gach rannpháirtí á n‑áirithiú ag an am céanna. Is gá comhlíonadh Rialachán (AE) Uimh XXXX/2012 [rialachán airgeadais nua] agus na gceanglas a bhaineann le simpliú agus rialáil níos fearr a áirithiú.

(35) D’fhonn an fheidhmíocht a bhainistiú go héifeachtach, lena n‑áirítear meastóireacht agus faireachán a dhéanamh, ní mór táscairí sonracha feidhmíochta a fhorbairt ar féidir iad a thomhas le himeacht ama, táscairí atá réalaíoch agus a léiríonn loighic na hidirghabhála agus a bhaineann le céimiúlacht iomchuí na gcuspóirí agus na ngníomhaíochtaí. Ba cheart sásraí comhordaithe iomchuí a bhunú idir cur chun feidhme “Fís 2020” agus faireachán air, agus faireachán ar dhul chun cinn, ar mhórghníomhartha agus ar fheidhmiú an Limistéir Eorpaigh Taighde.

(36) Ó tharla nach féidir cuspóirí “Fís 2020” a bhaint amach go leordhóthanach sna Ballstáit tríd an gcreat foriomlán taighde agus nuálaíochta a neartú agus trí iarrachtaí a chomhordú ar fud an Aontais, agus gur fearr is féidir dá bhrí sin, d’fhonn dúbláil a sheachaint, mais chriticiúil a chothú i réimsí lárnacha agus a áirithiú go n‑úsáidtear airgeadas poiblí ar bhealach barrmhaith, iad a bhaint amach ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta mar atá leagtha amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach é. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta mar atá leagtha amach san Airteagal sin, ní théann "Fís 2020" thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a bhaint amach.

(37) Ar chúiseanna deimhneachta agus soiléireachta dlíthiúla ba cheart Treoir Uimh. 1982/2006/CE a aisghairm,

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

TEIDEAL I BUNÚ

Airteagal 1 Ábhar

Bunaítear Fís 2020 – An Creatchlár um Thaighde agus Nuálaíocht (2014-2020) (“Fís 2020”) leis an Rialachán seo, agus socraítear an creat lena rialaítear tacaíocht ón Aontas le haghaidh gníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta agus lena gcothaítear saothrú níos fearr acmhainneacht thionsclaíoch na mbeartas maidir le nuálaíocht, taighde agus forbairt theicneolaíoch.

Airteagal 2 Sainmhínithe

Chun críocha an Rialacháin seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

(a) ciallaíonn ‘gníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta’ raon iomlán na ngníomhaíochtaí taighde, forbartha teicneolaíche, taispeántais agus nuálaíochta, lena n‑áirítear comhar le tríú tíortha agus eagraíochtaí idirnáisiúnta a chur chun cinn, leathadh agus barrfheabhsú torthaí agus oiliúna agus soghluaisteachta taighdeoirí san Aontas a spreagadh;

(b) ciallaíonn ‘gníomhaíochtaí díreacha’ gníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta arna ngabháil ar láimh ag an gCoimisiún trína Airmheán Comhpháirteach Taighde;

(c) ciallaíonn ‘gníomhaíochtaí indíreacha’ gníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta a soláthraíonn an tAontas tacaíocht airgeadais dóibh, arna ngabháil ar láimh ag rannpháirtithe;

(d) ciallaíonn ‘comhpháirtíocht phríobháideach phoiblí’ comhpháirtíocht ina ngeallann comhpháirtithe ón earnáil phríobháideach, an tAontas agus, nuair is iomchuí, comhpháirtithe eile, go dtacóidh siad go comhpháirteach le gníomhaíochtaí nó le clár taighde agus nuálaíochta a fhorbairt agus a chur chun feidhme;

(e) ciallaíonn ‘comhpháirtíocht phoiblí phoiblí’ comhpháirtíocht ina ngeallann comhlachtaí ón earnáil phoiblí nó comhlachtaí a bhfuil misean seirbhíse poiblí acu ar an leibhéal réigiúnach, náisiúnta nó idirnáisiúnta, in éineacht leis an Aontas go dtacóidh siad go comhpháirteach le gníomhaíochtaí nó le clár taighde agus nuálaíochta a fhorbairt agus a chur chun feidhme.

Airteagal 3 “Fís 2020” a Bhunú

Bunaítear “Fís 2020” leis seo i gcomhair na tréimhse ón 1 Eanáir 2014 go dtí an 31 Nollaig 2020.

Airteagal 4 Breisluach an Aontais

Beidh príomhról ag “Fís 2020” sa Straitéis Eoraip 2020 maidir le fás cliste, inbhuanaithe agus cuimsitheach a bhaint amach trí chomhchreat straitéiseach a chur ar fáil le haghaidh chistiú taighde agus nuálaíochta an Aontais, agus ar an gcaoi sin gníomhóidh sé mar bhealach chun infheistíocht phríobháideach a ghiaráil, cruthófar deiseanna poist nua mar thoradh air agus áiritheofar iomaíochas agus fás inbhuanaithe fadtéarmach na hEorpa leis.

Airteagal 5 Cuspóir ginearálta, tosaíochtaí agus cuspóirí sonracha

1. Rannchuideoidh “Fís 2020” le geilleagar a fhorbairt a bheidh bunaithe ar eolas agus ar nuálaíocht ar fud an Aontais ina iomláine trí chistiú breise leordhóthanach a ghiaráil le haghaidh taighde, forbartha agus nuálaíochta. Dá réir sin, tacóidh “Fís 2020” leis an Straitéis Eoraip 2020 agus le beartais eile an Aontais a chur chun feidhme, chomh maith le Limistéar Eorpach Taighde a bhaint amach agus a fheidhmiú. Tá na táscairí feidhmíochta ábhartha leagtha amach i réamhrá Iarscríbhinn I.

2. Rachfar i mbun an chuspóra ginearálta seo trí bhíthin trí thosaíocht atreisithe fhrithpháirteacha atá tiomanta do na nithe seo a leanas:

(a) eolaíocht den scoth;

(b) ceannaireacht thionsclaíoch;

(c) dúshláin shochaíocha.

Tá na cuspóirí sonracha a chomhfhreagraíonn do gach ceann de na trí thosaíocht sin leagtha amach i gCuid I go Cuid III d’Iarscríbhinn I, mar aon le treoirlínte do na gníomhaíochtaí.

3 Rannchuideoidh an tAirmheán Comhpháirteach Taighde leis an gcuspóir ginearálta agus leis na tosaíochtaí atá leagtha amach i mír 1 agus mír 2 trí thacaíocht eolaíochta agus theicniúil a sholáthar do bheartais an Aontais. Tá treoirlínte do na gníomhaíochtaí leagtha amach i gCuid IV d’Iarscríbhinn I.

4. Rannchuideoidh an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht (EIT), arna bunú le Rialachán (AE) Uimh. 294/2008 ó Рharlaimint na hЕorpa agus ón gComhairle,[18] leis an gcuspóir ginearálta agus leis na tosaíochtaí atá leagtha amach i mír 1 agus mír 2 agus beidh sé de chuspóir sonrach aici triantán an eolais – taighde, nuálaíocht agus oideachas – a chomhtháthú. Tá táscairí feidhmíochta ábhartha na hInstitiúide Eorpaí um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht leagtha amach i réamhrá Iarscríbhinn I agus tá treoirlínte don chuspóir sonrach sin agus do na gníomhaíochtaí leagtha amach i gCuid V d’Iarscríbhinn I.

5. Faoi chuimsiú na dtosaíochtaí agus na dtreoirlínte dá dtagraítear i mír 2, d’fhéadfaí aird a thabhairt ar riachtanais nua agus gan choinne a thiocfaidh chun cinn le linn thréimhse cur chun feidhme “Fís 2020”. D’fhéadfadh freagairtí ar dheiseanna, ar ghéarchéimeanna agus ar bhagairtí a thiocfaidh chun cinn, ar riachtanais a bhaineann le beartais nua an Aontais a fhorbairt, agus ar phíolótú gníomhaíochtaí beartaithe do thacaíocht faoi chláir amach anseo.

Airteagal 6 Buiséad

1. Is é EUR 87740 milliún a bheidh san imchlúdach airgeadais maidir le cur chun feidhme “Fís 2020”, agus as sin déanfar EUR 86198 milliún ar a mhéad a leithdháileadh ar ghníomhaíochtaí faoi Theideal XIX den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE).

2. Déanfar an tsuim le haghaidh gníomhaíochtaí faoi Theideal XIX den CFAE a dháileadh i measc na dtosaíochtaí atá leagtha amach in Airteagal 5(2) mar seo a leanas:

(d) Eolaíocht den scoth, EUR 27818 milliún;

(e) Ceannaireacht thionsclaíoch, EUR 20280 milliún;

(f) Dúshláin shochaíocha, EUR 35888 milliún;

Is é EUR 2212 milliún a bheidh san uas‑suim fhoriomlán le haghaidh ranníocaíocht airgeadais an Aontais ó “Fís 2020” do ghníomhaíochtaí díreacha neamhnúicléacha an Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde.

Tá an miondealú táscach i gcomhair na gcuspóirí sonracha faoi chuimsiú na dtosaíochtaí agus uas‑suim fhoriomlán na ranníocaíochta do ghníomhaíochtaí díreacha neamhnúicléacha an Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde leagtha amach in Iarscríbhinn II.

3. Déanfar an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht a mhaoiniú trí bhíthin ranníocaíochta uasta ó “Fís 2020” dar luach EUR 3194 milliún mar atá leagtha amach in Iarscríbhinn II. Cuirfear céad leithdháileadh EUR 1542 milliún ar fáil don Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht le haghaidh gníomhaíochtaí faoi Theideal XVII den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. Cuirfear dara leithdháileadh suas le EUR 1652 milliún ar fáil, faoi réir an athbhreithnithe atá leagtha amach in Airteagal 26 (1). Soláthrófar an tsuim bhreise seo ar bhonn pro rata, mar atá léirithe in Iarscríbhinn II, ón tsuim le haghaidh an chuspóra shonraigh “Cheannaireacht i dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus tionsclaíocha” faoi chuimsiú na tosaíochta maidir le ceannaireacht thionsclaíoch atá leagtha amach i mír 2(b) agus ón tsuim le haghaidh na tosaíochta maidir le dúshláin shochaíocha atá leagtha amach in 2(c).

Cuirfear an cistiú ar fáil in dhá leithdháileadh ilbhliantúla, agus cumhdófar an méid seo a leanas ann:

(g) sa chéad leithdháileadh, forbairtí leanúnacha na bPobal Eolais agus Nuálaíochta reatha (na PENanna anseo feasta) agus airgead síl i gcomhair sheoladh na dara sraithe de thrí PEN nua

(h) sa dara leithdháileadh, forbairtí leanúnacha na bPobal Eolais agus Nuálaíochta atá seolta cheana féin agus airgead síl i gcomhair sheoladh an tríú sraith de thrí PEN nua

Cuirfear an dara leithdháileadh ar fáil tar éis an athbhreithnithe atá leagtha amach in Airteagal 26(1) agus an méid seo a leanas á chur san áireamh go háirithe:

(i) an t-uainiú comhaontaithe maidir le cruthú an tríú sraith de PENanna;

(j) riachtanais airgeadais chláraithe na PENanna atá ann cheana féin de réir a bhforbartha sonraí;

(k) ranníocaíocht na hInstitiúide Eorpaí um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht agus a PENanna i leith chuspóirí “Fís 2020”.

4. D’fhéadfadh go gclúdódh imchlúdach airgeadais “Fís 2020” costais a bhaineann le gníomhaíochtaí ullmhúcháin, faireacháin, rialaithe, iniúchta agus meastóireachta a bhfuil gá leo chun “Fís 2020” a bhainistiú agus a chuspóirí a bhaint amach, go háirithe staidéir agus cruinnithe saineolaithe, sa mhéid is go mbaineann siad le cuspóirí “Fís 2020”, costais a bhaineann le líonraí teicneolaíochta faisnéise lena ndírítear ar phróiseáil agus ar mhalartú faisnéise, mar aon le costais cúnaimh riaracháin agus theicniúil eile a thabhóidh an Coimisiún chun “Fís 2020” a bhainistiú.

Más gá, féadfar leithreasaí a iontráil sa bhuiséad i ndiaidh 2020 d’fhonn costais cúnaimh riaracháin agus theicniúil a chumhdach, ionas go mbeifear ábalta na gníomhaíochtaí nach mbeidh curtha i gcrích faoin 31 Nollaig 2020 a bhainistiú.

5. D’fhonn freagairt ar chásanna gan choinne nó ar riachtanais agus fhorbairtí nua, agus chun forálacha mhír 3 den Airteagal seo a chur san áireamh, féadfaidh an Coimisiún, tar éis na meastóireachta eatramhaí ar “Fís 2020” dá dtagraítear in Airteagal 26(1)(a) den Rialachán seo, laistigh den nós imeachta buiséadach bliantúil, athbhreithniú a dhéanamh ar na méideanna atá leagtha amach i gcomhair na dtosaíochtaí i mír 2 agus ar an miondealú táscach de réir cuspóirí sonracha faoi chuimsiú na dtosaíochtaí sin atá leagtha amach in Iarscríbhinn II agus leithreasaí a aistriú idir na tosaíochtaí agus na cuspóirí sonracha suas le 10 % den leithdháileadh tosaigh iomlán i gcomhair gach tosaíochta agus suas le 10 % den mhiondealú táscach i leith gach cuspóra shonraigh. Ní bhaineann sé sin leis an méid atá leagtha amach le haghaidh ghníomhaíochtaí díreacha an Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde i mír 2 ná leis an ranníocaíocht leis an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht atá leagtha amach i mír 3.

Airteagal 7 Comhlachú tríú tíortha

1 Féadfaidh na páirtithe seo a leanas comhlachú le “Fís 2020”:

(l) na tíortha aontacha, tíortha is iarrthóirí agus iarrthóirí ionchasacha, i gcomhréir leis na prionsabail ghinearálta agus leis na téarmaí agus coinníollacha ginearálta maidir le rannpháirtíocht na dtíortha sin i gcláir an Aontais arna mbunú sna comhaontuithe réime faoi seach, sna cinntí ó chomhairlí comhlachais nó i gcomhaontuithe dá samhail;

(m) tríú tíortha roghnaithe a chomhlíonann na critéir uile seo a leanas:

(i) tá inniúlacht mhaith eolaíochta, teicneolaíochta agus nuálaíochta acu;

(ii) tá cuntas teiste maith acu maidir le rannpháirtíocht i gcláir taighde agus nuálaíochta an Aontais;

(iii) tá dlúthnaisc eacnamaíocha agus gheografacha acu leis an Aontas;

(iv) tá siad ina gcomhaltaí de Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa (CSTE), nó tá siad ina dtíortha nó ina gcríocha atá liostaithe san Iarscríbhinn a ghabhann le Rialachán (AE) Uimh. XX/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear Ionstraim Eorpach um Chomharsanacht[19].

2. Déanfar téarmaí agus coinníollacha sonracha maidir le rannpháirtíocht tíortha comhlachaithe in “Fís 2020”, lena n‑áirítear an ranníocaíocht airgeadais, bunaithe ar olltáirgeacht intíre na tíre comhlachaithe a chinneadh trí bhíthin comhaontuithe idirnáisiúnta idir an Aontas agus na tíortha comhlachaithe.

TEIDEAL II CUR CHUN FEIDHME

CAIBIDIL I CUR CHUN FEIDHME, BAINISTÍOCHT AGUS CINEÁLACHA TACAÍOCHTA

Airteagal 8 Cur chun feidhme trí bhíthin cláir shonraigh agus na ranníocaíochta leis an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht

Cuirfear “Fís 2020” chun feidhme trí bhíthin cláir shonraigh chomhdhlúite agus ranníocaíochta airgeadais leis an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht.

Sa chlár sonrach sin, leagfar amach Cuid amháin le haghaidh gach ceann de na trí thosaíocht atá leagtha amach in Airteagal 5(2) agus Cuid amháin le haghaidh ghníomhaíochtaí díreacha neamhnúicléacha an Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde.

Airteagal 9 Bainistíocht

1. Cuirfidh an Coimisiún “Fís 2020” chun feidhme i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. XXXX/2012 [Rialachán Airgeadais Nua].

2. Féadfaidh an Coimisiún cuid de chur chun feidhme “Fís 2020” a chur ar iontaoibh na gcomhlachtaí cistiúcháin dá dtagraítear in Airteagal [55(1)(b)] de Rialachán (AE) Uimh. XXXX/2012 [Rialachán Airgeadais Nua].

Airteagal 10 Cineálacha tacaíochta ón Aontas

1. Tacóidh “Fís 2020” le gníomhaíochtaí indíreacha trí chineál amháin cistiúcháin nó níos mó dá bhforáiltear i Rialachán (AE) Uimh. XX/2012 [Rialachán Airgeadais Nua], go háirithe deontais, duaiseanna, soláthar agus ionstraimí airgeadais.

2. Tacóidh “Fís 2020” le gníomhaíochtaí díreacha arna ngabháil ar láimh ag an Airmheán Comhpháirteach Taighde chomh maith.

3. I gcás ina rannchuidíonn gníomhaíochtaí díreacha an Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde le tionscnaimh arna mbunú faoi Airteagal 185 nó Airteagal 187 den CFAE, ní ghlacfar leis an rannchuidiú sin mar chuid den ranníocaíocht airgeadais arna leithdháileadh do na tionscnaimh sin.

Airteagal 11 Rialacha maidir le rannpháirtíocht agus leathadh na dtorthaí

Beidh feidhm ag na rialacha maidir le rannpháirtíocht agus leathadh na dtorthaí atá leagtha síos i Rialachán (AE) Uimh. XX/2012 [Rialacha maidir le rannpháirtíocht agus leathadh] maidir le gníomhaíochtaí indíreacha.

CAIBIDIL II CLÁRÚ

ROINN I PRIONSABAIL GHINEARÁLTA

Airteagal 12 Comhairle sheachtrach agus dul i dteagmháil leis an tsochaí

1. Chun “Fís 2020” a chur chun feidhme, cuirfear san áireamh comhairle agus ionchuir arna soláthar acu seo a leanas: grúpaí comhairleacha de shaineolaithe ardleibhéil, neamhspleácha arna mbunú ag an gCoimisiún; struchtúir idirphlé arna gcruthú faoi chomhaontuithe idirnáisiúnta eolaíochta agus teicneolaíochta; gníomhaíochtaí forásacha; comhairliúcháin phoiblí spriocdhírithe; agus próisis thrédhearcacha agus idirghníomhacha lena n‑áirithítear go dtacaítear le taighde freagrach agus nuálaíocht fhreagrach.

2. Tabharfar aird iomlán ar ghnéithe ábhartha na gclár oibre um thaighde agus nuálaíocht arna mbunú ag Cláir Oibre Eorpacha Teicneolaíochta, Comhthionscnaimh Chlárúcháin agus Comhpháirtíochtaí Nuálaíochta Eorpacha.

Airteagal 13 Gníomhaíochtaí trasnaí

1. Cuirfear naisc agus comhéadain chun feidhme ar fud thosaíochtaí “Fís 2020” agus faoina gcuimsiú. Maidir leis sin, tabharfar aird faoi leith ar fhorbairt agus ar chur i bhfeidhm príomhtheicneolaíochtaí cumasúcháin agus tionsclaíocha, ar nascadh ó fhionnachtain go dtí cur i bhfeidhm sa mhargadh, ar thaighde agus nuálaíocht thras‑earnálach, ar dhaonnachtaí agus eolaíochtaí sóisialta agus eacnamaíocha, ar fheidhmiú agus ar bhaint amach an Limistéir Eorpaigh Taighde a chothú, ar chomhar le tríú tíortha, ar nuálaíocht fhreagrach agus taighde freagrach lena n‑áirítear inscne, agus ar mhealltacht na gairme taighde a fheabhsú agus ar shoghluaisteacht thrasteorann agus thras‑earnála taighdeoirí a éascú.

2. I gcás ina dtacaítear le gníomhaíocht indíreach a bhfuil baint mhór aici le roinnt de na tosaíochtaí atá leagtha amach in Airteagal 5(2) nó le roinnt cuspóirí sonracha laistigh de na tosaíochtaí sin, d’fhéadfaí an tsuim airgeadais le haghaidh na gníomhaíochta sin a chomhthiomsú ó na suimeanna arna leithdháileadh ar gach tosaíocht nó cuspóir sonrach lena mbaineann faoi seach.

Airteagal 14 Cineál athraitheach na heolaíochta, na teicneolaíochta, na nuálaíochta, na margaí agus na sochaí

Cuirfear “Fís 2020” chun feidhme ar bhealach ina n‑áiritheofar go bhfuil na tosaíochtaí agus na gníomhaíochtaí lena dtacaítear ábhartha do riachtanais athraitheacha agus ina gcuirfear nádúr athraitheach na heolaíochta, na teicneolaíochta, na nuálaíochta, na margaí agus na sochaí san áireamh, i gcás ina gcuimsítear gnéithe gnó, eagraíochta agus sóisialta le nuálaíocht.

Airteagal 15 Comhionannas inscne

Áiritheofar le “Fís 2020” go gcuirfear comhionannas inscne agus gné na hinscne chun cinn go héifeachtach in inneachar taighde agus nuálaíochta.

Airteagal 16 Prionsabail eiticiúla

1. Beidh na gníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta go léir a dhéanfar faoi “Fís 2020” i gcomhréir le prionsabail eiticiúla agus leis an reachtaíocht ábhartha náisiúnta agus idirnáisiúnta agus le reachtaíocht ábhartha an Aontais, lena n‑áirítear an Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh agus an Coinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine agus a Phrótacail Fhorlíontacha.

Tabharfar aird faoi leith ar phrionsabal na comhréireachta, ar an gceart chun príobháideachta, ar an gceart chun sonraí pearsanta a chosaint, ar cheart an duine chun sláine fisicí agus intinne, ar an gceart chun neamh‑idirdhealaithe agus ar an ngá le leibhéil arda chosanta ar shláinte an duine a áirithiú.

2. Díreofar na gníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta a dhéanfar faoi “Fís 2020” ar iarratais shibhialta go heisiach.

3. Ní chuirfear maoiniú ar fáil i gcomhair na réimsí taighde seo a leanas:

(n) gníomhaíocht taighde a bhfuil sé d’aidhm léi daoine a chlónáil chun críocha atáirgthe;

(o) gníomhaíocht taighde a bhfuil sé ar intinn í a úsáid chun oidhreacht ghéiniteach daoine a athrú agus mar sin bheadh na hathruithe sin inoidhreachta;

(p) gníomhaíochtaí taighde a bhfuil sé beartaithe suthanna daonna a chruthú leo ar mhaithe le taighde amháin nó d’fhonn gaschealla a sholáthar, lena n‑áirítear trí aistriú núicléas cille sómaí.

4. D’fhéadfaí maoiniú a sholáthar le haghaidh taighde ar ghaschealla daonna, daoine fásta agus suthach araon, ag brath ar inneachar an togra eolaíochta agus ar chreat dlí na mBallstát lena mbaineann. Ní dheonófar aon chistiú le haghaidh gníomhaíochtaí taighde a bhfuil toirmeasc orthu sna Ballstáit uile. Ní sholáthrófar cistiú maidir le haon ghníomhaíocht i mBallstát ina bhfuil gníomhaíocht den chineál sin toirmiscthe.

5. D’fhéadfaí na réimsí taighde atá leagtha amach i mír 3 a athbhreithniú laistigh de chomhthéacs na meastóireachta eatramhaí atá leagtha amach in Airteagal 26(1) i bhfianaise an dul chun cinn eolaíochta.

Airteagal 17 Comhlántacht le cláir eile an Aontais

Cuirfear “Fís 2020” chun feidhme ar bhealach a bheidh comhlántach le cláir chistiúcháin eile an Aontais, lena n‑áirítear na Cistí Struchtúracha.

ROINN II RÉIMSÍ SONRACHA GNÍOMHAÍOCHTA

Airteagal 18 Fiontair bheaga agus mheánmhéide

1. Tabharfar aird faoi leith ar rannpháirtíocht leormhaith fiontar beag agus meánmhéide (FBM) in “Fís 2020” a áirithiú, agus ar a áirithiú go mbeidh tionchar ag an gclár orthu ó thaobh na nuálaíochta de. Déanfar measúnuithe cainníochtúla agus cáilíochtúla ar rannpháirtíocht FBManna mar chuid de na socruithe meastóireachta agus faireacháin.

2. Gabhfar gníomhaíochtaí sonracha ar láimh faoi chuimsiú an chuspóra shonraigh “Ceannaireacht i dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus tionsclaíocha” atá leagtha amach i bPointe 1 de Chuid II d’Iarscríbhinn I agus gach ceann de na cuspóirí sonracha faoin tosaíocht “Dúshláin shochaíocha” atá leagtha amach i bPointe 1 go Pointe 6 de Chuid III d’Iarscríbhinn I. Beidh na gníomhaíochtaí sonracha sin i bhfoirm ionstraime FBM tiomnaithe a dhíreofar ar gach cineál FBM a bhfuil acmhainneacht nuálaíochta acu agus cuirfear chun feidhme í ar bhealach comhsheasmhach agus beidh sí curtha in oiriúint do riachtanais FBManna mar atá leagtha amach faoin gcuspóir sonrach “Nuálaíocht i bhFiontair Bheaga agus Mheánmhéide” i bPointe 3.3.(a) de Chuid II d’Iarscríbhinn I.

3. Is cosúil go dtabharfar thart ar 15% den bhuiséad comhcheangailte iomlán le haghaidh an chuspóra shonraigh maidir le “Ceannaireacht i dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus tionsclaíocha” agus le haghaidh na tosaíochta “Dúshláin shochaíocha” d’Fhiontair Bheaga agus Mheánmhéide de thoradh ar an gcur chuige comhtháite atá leagtha amach i mír 1 agus i mír 2.

Airteagal 19 Comhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí

1. D’fhéadfaí “Fís 2020” a chur chun feidhme trí bhíthin comhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí i gcás ina ngeallann na comhpháirtithe go léir lena mbaineann go dtacóidh siad le forbairt agus cur chun feidhme gníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta de thábhacht straitéiseach d’iomaíochas agus do cheannaireacht thionsclaíoch an Aontais nó chun dul i ngleic le dúshláin shochaíocha shonracha.

2. D’fhéadfadh rannpháirtíocht an Aontais sna comhpháirtíochtaí sin a bheith i gceann de na foirmeacha seo a leanas:

(q) ranníocaíochtaí airgeadais ón Aontas le comhghnóthais arna mbunú ar bhonn Airteagal 187 den CFAE faoin Seachtú Creatchlár, faoi réir an leasaithe ar a gcuid gníomhartha bunúsacha; le comhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí nua arna mbunú ar bhonn Airteagal 187 den CFAE; agus le comhlachtaí cistiúcháin eile dá dtagraítear in Airteagal [55(1)(b)(v) nó (vii)] de Rialachán (AE) Uimh. XX/2012 [Rialachán Airgeadais Nua]. Ní chuirfear an cineál sin comhpháirtíochtaí chun feidhme ach amháin i gcás ina dtugtar bonn cirt dá leithéid de bharr raon feidhme na gcuspóirí a dtugtar fúthu agus scála na n‑acmhainní atá riachtanach;

(r) comhaontú conarthach a dhéanamh idir na comhpháirtithe dá dtagraítear i mír 1, ina sonraítear cuspóirí na comhpháirtíochta, ceangaltais faoi seach na gcomhpháirtithe, príomhtháscairí feidhmíochta, agus na haschuir atá le soláthar, lena n‑áirítear gníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta a aithint dá bhfuil tacaíocht ó “Fís 2020” ag teastáil.

3. Aithneofar comhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí ar bhealach oscailte agus trédhearcach bunaithe ar na critéir seo a leanas:

(s) breisluach na gníomhaíochta ar leibhéal an Aontais;

(t) scála an tionchair ar iomaíochas tionsclaíoch, fás inbhuanaithe agus saincheisteanna socheacnamaíocha;

(u) an gealltanas fadtéarmach ó na comhpháirtithe go léir bunaithe ar chomhfhís agus ar chuspóirí atá sainithe go soiléir;

(v) scála na n‑acmhainní lena mbaineann agus an cumas infheistíochtaí breise i dtaighde agus nuálaíocht a ghiaráil;

(w) sainiú soiléir ar róil gach comhpháirtí agus príomhtháscairí feidhmíochta comhaontaithe thar an tréimhse roghnaithe.

Airteagal 20 Comhpháirtíochtaí poiblí poiblí

1. Rannchuideoidh Fís 2020 chun comhpháirtíochtaí poiblí poiblí a neartú i gcásanna ina gcuirtear gníomhaíochtaí ar leibhéal réigiúnach, náisiúnta nó idirnáisiúnta chun feidhme go comhpháirteach laistigh den Aontas.

Tabharfar aird faoi leith ar thionscnaimh chomhchlárúcháin idir na Ballstáit.

2. Féadfar tacú le comhpháirtíochtaí poiblí poiblí faoi chuimsiú na dtosaíochtaí atá leagtha amach in Airteagal 5(2), nó tharstu, go háirithe trí na bealaí seo a leanas:

(x) ionstraim ERA-NET ina n‑úsáidtear deontais chun tacú le comhpháirtíochtaí poiblí poiblí ina n‑ullmhúchán, struchtúir líonraithe a bhunú, ceapadh, cur chun feidhme agus comhordú comhghníomhaíochtaí, chomh maith le cur le comhghlaonna aonair agus gníomhartha de chineál trasnáisiúnta;

(y) rannpháirtíocht an Aontais i gcláir arna ngabháil ar láimh ag roinnt Ballstát i gcomhréir le hAirteagal 185 den CFAE.

Chun críocha phointe (a), beidh cistiú breise coinníollach ar leibhéal suntasach ceangaltas airgeadais roimh ré ó na haonáin rannpháirteacha sna comhghlaonna agus gníomhaíochtaí. Féadfaidh cuspóir chun rialacha agus módúlachtaí cur chun feidhme na gcomhghlaonna agus na ngníomhaíochtaí a chomhchuibhiú a bheith san áireamh san ionstraim ERA-NET. Féadfar í a úsáid freisin le hullmhú le haghaidh tionscnaimh de bhun Airteagal 185 den CFAE.

Chun críocha phointe (b) ní mholfar tionscnaimh dá leithéidí ach amháin i gcásanna ina bhfuil gá le struchtúr cur chun feidhme tiomnaithe agus ina bhfuil ardleibhéal tiomantais ó na tíortha rannpháirteacha do chomhtháthú ar leibhéil eolaíochta, bainistíochta agus airgeadais. Ina theannta sin, aithneofar tograí maidir le tionscnaimh dá dtagraítear i bpointe (b) ar bhonn na gcritéar seo a leanas go léir:

(z) sainiú soiléir ar an gcuspóir a rachfar ina bhun agus a ábharthacht do chuspóirí “Fís 2020” agus do chuspóirí beartais níos leithne an Aontais;

(aa) ceangaltais airgeadais shoiléire na dtíortha rannpháirteacha, lena n‑áirítear réamhcheangaltais chun infheistíochtaí náisiúnta nó réigiúnacha a chomhthiomsú le haghaidh taighde agus nuálaíochta trasnáisiúnta;

(bb) breisluach na gníomhaíochta ar leibhéal an Aontais;

(cc) an mhais chriticiúil, maidir le méid agus líon na gclár lena mbaineann, cosúlacht na ngníomhaíochtaí agus an scair de thaighde ábhartha a chumhdaítear leo;

(dd) éifeachtúlacht Airteagal 114 den CFAE mar an bealach is iomchuí chun na cuspóirí a bhaint amach.

Airteagal 21 Comhar idirnáisiúnta le tríú tíortha agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta

1. Beidh aonáin arna mbunú i dtríú tíortha agus eagraíochtaí idirnáisiúnta incháilithe chun páirt a ghlacadh i ngníomhaíochtaí indíreacha de chuid “Fís 2020” faoi na coinníollacha atá leagtha amach i Rialachán (AE) XX/XX [Rialacha maidir le Rannpháirtíocht]. Déanfar an comhar idirnáisiúnta le tríú tíortha agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta a chur chun cinn thar “Fís 2020” agus laistigh di freisin d’fhonn na cuspóirí seo a leanas a bhaint amach go háirithe:

(ee) an tAontas a dhéanamh níos fearr agus níos tarraingtí i gcúrsaí taighde agus nuálaíochta, chomh maith le feabhas a chur ar iomaíochas eacnamaíoch agus tionsclaíoch an Aontais;

(ff) dul i ngleic go héifeachtach leis na dúshláin shochaíocha dhomhanda;

(gg) tacú le cuspóirí seachtracha an Aontais agus lena chuspóirí maidir le beartais forbraíochta a bhaint amach, rud a chomhlánóidh na cláir sheachtracha agus na cláir fhorbraíochta.

2. Is ar bhonn comhleasa agus comhshochair a chuirfear chun feidhme na spriocghníomhaíochtaí arb éard is cuspóir leo an comhar le tríú tíortha áirithe nó le grúpaí áirithe de thríú tíortha a chur chun cinn, agus cuirfear san áireamh a gcumas san eolaíocht agus sa teicneolaíocht, na deiseanna margaidh a ghabhann leo, agus an tionchar a mheastar a bheidh acu.

Ba cheart rochtain chómhalartach ar chláir sna tríú tíortha a chothú. D’fhonn an tionchar is fearr a bhaint amach, cuirfear chun cinn an comhar agus sineirgí le tionscnaimh de chuid na mBallstát agus na dtíortha comhlachaithe.

Cuirfear san áireamh leis na tosaíochtaí comhair na nithe seo a leanas: forbairtí i mbeartas an Aontais, deiseanna chun comhar a dhéanamh le tríú tíortha, chomh maith le heasnaimh a d’fhéadfadh a bheith ar chórais mhaoine intleachtúla sna tríú tíortha.

3. Ina theannta sin, cuirfear chun feidhme gníomhaíochtaí cothrománacha agus trasnaí arb éard is aidhm leo forbairt straitéiseach ar an gcomhar idirnáisiúnta a chur chun cinn, agus déanfar sin faoi “Fís 2020”, faoin gcuspóir sonrach “Sochaithe cuimsitheacha, nuálaíocha agus slána” atá leagtha amach i bPointe 6.3.2(d) de Chuid III d’Iarscríbhinn I.

Airteagal 22 Faisnéis, cumarsáid agus scaipeadh torthaí

Déanfaidh an Coimisiún Eorpach gníomhaíochtaí faisnéise agus cumarsáide maidir le “Fís 2020” a chur chun feidhme, lena n‑áirítear bearta cumarsáide maidir le tionscadail agus le torthaí tacaithe. Rannchuideoidh an buiséad atá leithdháilte ar an gcumarsáid faoi “Fís 2020” freisin le cumarsáid chorparáideach a dhéanamh maidir le tosaíochtaí polaitiúla an Aontais, ar an gcoinníoll go mbaineann siad le cuspóir ginearálta an Rialacháin seo.

Beidh gníomhaíochtaí chun faisnéis a scaipeadh agus chun gníomhaíochtaí cumarsáide a dhéanamh ina dtasc ríthábhachtach faoi gach ceann de na gníomhaíochtaí a dtacaítear leo faoi “Fís 2020”.

Ina theannta sin, tacófar leis na gníomhaíochtaí sonracha seo:

(a) tionscnaimh atá dírithe ar an bpobal a chur ar an eolas maidir le cistiú a fháil faoi “Fís 2020” agus rochtain ar an gcistiú sin a éascú, go háirithe i gcás na réigiún sin nó na gcineálacha sin rannpháirtithe a bhíonn faoi ghannionadaíocht;

(b) sainchúnamh a thabhairt do thionscadail agus do chuibhreannais chun rochtain a thabhairt dóibh ar na scileanna is gá chun torthaí a chur in iúl agus a scaipeadh ar an mbealach is fearr;

(c) gníomhaíochtaí a thugann le chéile torthaí ó raon tionscadal, lena n‑áirítear iad siúd a d’fhéadfaí a mhaoiniú ó fhoinsí eile, chun bunachair shonraí áisiúla agus tuarascálacha ina ndéantar achoimre ar na torthaí is tábhachtaí a chur ar fáil;

(d) torthaí a scaipeadh do lucht ceaptha beartas, lena n‑áirítear comhlachtaí um chaighdeánú, chun na comhlachtaí iomchuí a spreagadh chun úsáid a bhaint as na torthaí a bhaineann le beartas ar leibhéil idirnáisiúnta, náisiúnta, réigiúnacha agus an Aontais féin;

(e) tionscnaimh chun idirphlé agus díospóireacht leis an bpobal a chothú faoi chúrsaí eolaíochta, teicneolaíochta agus nuálaíochta, agus chun leas a bhaint as na meáin shóisialta agus as teicneolaíochtaí agus modheolaíochtaí eile atá nuálach;

CAIBIDIL III RIALÚ

Airteagal 23 Rialú agus iniúchadh

1. An córas rialaithe a bhunófar chun an Rialachán seo a chur chun feidhme, ceapfar é chun urrús réasúnach a thabhairt go ndéanfar bainistíocht leormhaith ar na rioscaí a bhaineann le héifeacht agus le héifeachtúlacht na n‑oibríochtaí, agus ar dhlíthiúlacht agus ar rialtacht na n‑idirbheart is bun leo freisin, agus cuirfear san áireamh gur ar bhonn ilbhliantúil a dhéantar na cláir, chomh maith leis na cineálacha íocaíochtaí lena mbaineann.

2. Áiritheofar leis an gcóras rialaithe go mbeidh cothromaíocht iomchuí idir iontaobhas agus rialú, agus cuirfear san áireamh costais riaracháin agus costais eile ar gach leibhéal, ionas go mbainfear amach cuspóirí “Fís 2020” agus go meallfar chuige na taighdeoirí is fearr agus na fiontair is nuálaí.

3. Mar chuid den chóras rialaithe, déanfar an straitéis iniúchóireachta le haghaidh caiteachais ar ghníomhaíochtaí indíreacha faoi “Fís 2020” a bhunú ar iniúchadh airgeadais arna dhéanamh ar shampla ionadaíoch den chaiteachas thar an gcreatchlár ar fad. Comhlánófar an sampla ionadaíoch seo le rogha a bhunófar ar mheasúnú ar na rioscaí a bhaineann leis an gcaiteachas.

Déanfar iniúchtaí ar an gcaiteachas ar ghníomhaíochtaí indíreacha arna ndéanamh faoi “Fís 2020” ar bhealach comhtháite agus i gcomhréir le prionsabail na barainneachta, na héifeachtúlachta agus na héifeachtachta d’fhonn dualgas na hiniúchóireachta a dhéanamh níos éasca do na rannpháirtithe.

Airteagal 24 Leasanna airgeadais an Aontais a chosaint

1. Agus gníomhaíochtaí arna maoiniú faoin Rialacháin seo á gcur chun feidhme, déanfaidh an Coimisiún bearta iomchuí chun a áirithiú go ndéantar leasanna airgeadais an Aontais a chosaint, lena n‑áirítear na bearta seo a leanas: bearta coisctheacha a chur i bhfeidhm i gcoinne calaoise, éilliú nó gníomhaíochtaí neamhdhleathacha ar bith eile; seiceálacha éifeachtacha a dhéanamh agus, má bhraitear neamhrialtachtaí, na méideanna a íocadh go míchuí a aisghabháil; agus, nuair is iomchuí, pionóis atá éifeachtach, comhréireach agus díspreagthach a ghearradh.

2. Beidh cumhacht iniúchóireachta ag an gCoimisiún nó ag a chuid ionadaithe agus ag an gCúirt Iniúchóirí ar bhonn doiciméad agus seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair, agus beidh feidhm ag an gcumhacht sin ar gach tairbhí deontais, conraitheoir, fochonraitheoir agus tríú páirtí eile a bhfuil cistí faighte acu ón Aontas faoi “Fís 2020”.

Gan dochar do mhír 3, féadfaidh an Coimisiún iniúchtaí a dhéanamh suas le ceithre bliana i ndiaidh na híocaíochta deiridh.

3. Féadfaidh an Oifig Eorpach Frith‑Chalaoise (OLAF) seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair a dhéanamh ar oibreoirí eacnamaíocha a bhaineann go díreach nó go hindíreach leis an gcistiú sin i gcomhréir leis na nósanna imeachta atá leagtha síos i Rialachán ón gComhairle (Euratom, CE) Uimh. 2185/96[20] d’fhonn a fháil amach an ndearnadh aon chalaois, éilliú nó gníomhaíocht neamhdhleathach ar bith eile a rinne difear do leasanna airgeadais an Aontais maidir le comhaontú deontais nó le cinneadh faoi dheontas nó le conradh maidir le cistiú a fháil ón Aontas.

4. Gan dochar do mhír 1 ná do mhír 2 ná do mhír 3, trí bhíthin comhaontuithe comhair le tríú tíortha agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta agus trí bhíthin comhaontuithe deontais agus cinntí deontais agus conarthaí a thig ón Rialachán seo a chur chun feidhme, tabharfar cead go sainráite don Choimisiún, don Chúirt Iniúchóirí agus do OLAF a leithéid d’iniúchtaí, de sheiceálacha ar an láthair agus de chigireachtaí a dhéanamh.

CAIBIDIL IV FAIREACHÁN AGUS MEASTÓIREACHT

Airteagal 25 Faireachán

1. Déanfaidh an Coimisiún faireachán bliantúil ar chur chun feidhme “Fís 2020”, ar an gclár sonrach a ghabhann léi agus ar ghníomhaíochtaí na hInstitiúide Eorpaí um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht. Áireofar leis sin faisnéis faoi ábhair thrasnaí amhail inbhuaine agus an t-athrú aeráide, lena n‑áirítear faisnéis faoin méid caiteachais a bhaineann le cúrsaí aeráide.

2. Déanfaidh an Coimisiún tuarascáil ar thorthaí an fhaireacháin sin agus scaipfidh sé na torthaí sin.

Airteagal 26 Meastóireacht

1. Déanfar na meastóireachtaí ar bhealach sách tráthúil chun fónamh don phróiseas cinnteoireachta.

(a) Tráth nach déanaí ná deireadh na bliana 2017, déanfaidh an Coimisiún, le cúnamh ó shaineolaithe neamhspleácha, athbhreithniú ar an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht. De dhroim an athbhreithnithe sin, cuirfear ar fáil an dara leithdháileadh cistí ar an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht mar atá leagtha amach in Airteagal 6(3). San athbhreithniú, déanfar measúnú ar an dul chun cinn atá á dhéanamh ag an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht maidir leis na nithe seo a leanas:

(i) an leibhéal ídithe a dhéantar ar an gcéad leithdháileadh cistí atá leagtha amach in Airteagal 6(3), áit a ndéantar idirdhealú idir an méid airgid a chaithfear leis an gcéad bhabhta de na Pobail Eolais agus Nuálaíochta agus éifeacht an airgid shíl le haghaidh na dara céime; agus cumas na hInstitiúide Eorpaí um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht chun cistí a mhealladh ó na comhpháirtithe sna Pobail Eolais agus Nuálaíochta agus ón earnáil phríobháideach, faoi mar atá leagtha amach i Rialachán XX/2012 [Rialachán EIT arna athbhreithniú];

(ii) an t-uainiú comhaontaithe chun an tríú babhta de Phobail Eolais agus Nuálaíochta a chruthú, agus na riachtanais airgeadais a mheastar a bheith ar na cinn atá ann cheana féin de réir a bhforbartha sonraí féin; agus

(iii) an méid atá déanta ag an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht agus ag na Pobail Eolais agus Nuálaíochta ar son na tosaíochta chun dúshláin shochaíocha a réiteach agus ar son an chuspóra shonraigh maidir leis an “gceannaireacht i dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus tionsclaíocha” sa chlár “Fís 2020”.

(b) Tráth nach déanaí ná deireadh na bliana 2017, agus tar éis a chur san áireamh an mheastóireacht ex-post ar an Seachtú Creatchlár atá le críochnú faoi dheireadh na bliana 2015 agus an t-athbhreithniú ar an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht, déanfaidh an Coimisiún, le cúnamh ó shaineolaithe neamhspleácha, meastóireacht eatramhach ar “Fís 2020”, ar an gclár sonrach a ghabhann léi, lena n‑áirítear an Chomhairle Eorpach um Thaighde, agus ar ghníomhaíochtaí na hInstitiúide Eorpaí um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht, ar mhórghníomhartha (ar leibhéal na dtorthaí agus an dul chun cinn a bheidh déanta i dtreo tionchair a imirt) chuspóirí “Fís 2020” agus ar ábharthacht leanúnach na mbeart uile, agus ar éifeachtúlacht agus ar úsáid na n‑acmhainní, ar an raon feidhme a bheidh ann chun a thuilleadh simplithe a dhéanamh, agus ar bhreisluach an Aontais. Cuirfear san áireamh sa mheastóireacht sin freisin gnéithe a bhaineann le deiseanna cistiúcháin a chur ar fáil do rannpháirtithe i ngach réigiún, d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide, agus don chothromaíocht inscne a chur chun cinn. Sa bhreis air sin, cuirfear san áireamh sa mheastóireacht an méid arna déanamh leis na bearta ar son thosaíochtaí an Aontais maidir le fás cliste, inbhuanaithe agus uilechuimsitheach a bhaint amach agus maidir leis na torthaí ar thionchar fadtéarmach na mbeart réamhtheachtach.

(c) Tráth nach déanaí ná deireadh na bliana 2023, déanfaidh an Coimisiún, le cúnamh ó shaineolaithe neamhspleácha, meastóireacht ex-post ar “Fís 2020”, ar an gclár sonrach a ghabhann léi agus ar ghníomhaíochtaí na hInstitiúide Eorpaí um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht. Cumhdófar leis sin an réasúnaíocht is bun le “Fís 2020”, an chaoi a chuirfear chun feidhme í agus na mórghníomhartha a dhéanfar lena linn, chomh maith le tionchair fhadtéarmacha na mbeart agus a inbhuaine a bheidh siad, chun fónamh do chinneadh a dhéanamh maidir le beart ina dhiaidh sin a athnuachan, a athrú nó a chur ar fionraí.

2. Trí bhíthin na dtáscairí feidhmíochta le haghaidh na gcuspóirí ginearálta agus le haghaidh na hInstitiúide Eorpaí um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht, faoi mar atá leagtha amach sa réamhrá le hIarscríbhinn I a ghabhann leis an Rialachán seo, agus trí bhíthin na gcuspóirí sonracha faoi mar atá bunaithe sa chlár sonrach, lena n‑áirítear na bonnlínte iomchuí, socrófar na coinníollacha is gá chun meastóireacht a dhéanamh ar an gcaoi a mbeifear ag tabhairt faoi chuspóirí “Fís 2020” a bhaint amach.

3. Soláthróidh na Ballstáit don Choimisiún na sonraí agus an fhaisnéis is gá chun gur féidir faireachán agus meastóireacht a dhéanamh ar na bearta lena mbaineann.

4. Cuirfidh an Coimisiún in iúl do Pharlaimint na hEorpa, don Chomhairle, do Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus do Choiste na Réigiún torthaí na meastóireachtaí sin ar “Fís 2020”, chomh maith lena chuid barúlacha féin.

TEIDEAL III

FORÁLACHA CRÍOCHNAITHEACHA

Airteagal 27 Aisghairm agus forálacha idirthréimhseacha

1. Déantar aisghairm ar Chinneadh Uimh. 1982/2006/CE le héifeacht ón 1 Eanáir 2014.

2. Mar sin féin, beidh aon ghníomhaíochtaí arna dtionscnamh faoi Chinneadh Uimh. 1982/2006/CE agus aon oibleagáidí airgeadais a bhaineann leis na gníomhaíochtaí sin faoi réir an Chinnidh sin go dtí go gcuirfear i gcrích iad.

3. D’fhéadfadh go gcumhdófaí leis an leithdháileadh airgeadais dá dtagraítear in Airteagal 6 na costais a bhaineann le cúnamh teicneolaíochta agus riaracháin a theastaíonn chun an t-aistriú idir an clár seo agus na bearta a glacadh faoi Chinneadh Uimh. 1982/2006/CE a áirithiú.

Airteagal 28

Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an tríú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil, 30.11.2011

Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán An tUachtarán

IARSCRÍBHINN I Treoirlínte do na cuspóirí sonracha agus do na gníomhaíochtaí

Tá sé mar chuspóir ginearálta ag “Fís 2020” geilleagar a bheidh bunaithe ar an eolas agus ar an nuálaíocht a thógáil ar fud an Aontais ar fad, agus cur leis an bhforbairt inbhuanaithe freisin. Tacóidh sí leis an straitéis Eoraip 2020 agus le beartais eile de chuid an Aontais freisin, chomh maith leis an Limistéar Eorpach Taighde a bhaint amach agus a fheidhmiú.

Is iad seo a leanas na táscairí feidhmíochta chun an dul chun cinn a mheasúnú i gcoinne an chuspóra ginearálta sin:

– sprioc Eoraip 2020 maidir le taighde agus le forbairt (3% den olltáirgeacht intíre);

– príomhtháscaire Eoraip 2020 maidir le nuálaíocht.

Rachfar i mbun an chuspóra ginearálta seo trí bhíthin trí cinn de thosaíochtaí atá éagsúil lena chéile ach, san am céanna, a threisíonn a chéile, agus beidh tacar cuspóirí sonracha mar chuid de gach ceann de na tosaíochtaí sin. Cuirfear chun feidhme iad ar bhealach leanúnach d’fhonn caidreamh a chothú idir na cuspóirí sonracha difriúla, d’fhonn dúbláil iarrachtaí a sheachaint agus d’fhonn a gcomhthionchar a threisiú.

Rannchuideoidh an tAirmheán Comhpháirteach Taighde le cuspóir ginearálta agus le tosaíochtaí “Fís 2020” a bhaint amach, agus beidh sé mar chuspóir sonrach aige tacaíocht eolaíochta agus teicneolaíochta atá dírithe ar chustaiméirí a thabhairt do bheartais an Aontais.

Rannchuideoidh an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht le cuspóir ginearálta agus le tosaíochtaí “Fís 2020” a bhaint amach, agus beidh sé mar chuspóir sonrach aici triantán an eolais - an taighde, an nuálaíocht agus an t-oideachas - a chomhtháthú ina chéile. Is iad seo a leanas na táscairí chun feidhmíocht na hInstitiúide Eorpaí um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht a mheasúnú:

– eagraíochtaí ó ollscoileanna, ón earnáil ghnó agus ó earnáil an taighde atá comhtháite sna Pobail Eolais agus Nuálaíochta;

– comhoibriú laistigh de thriantán an eolais d’fhonn táirgí agus próisis nuálacha a fhorbairt.

Leagtar amach san Iarscríbhinn seo na treoirlínte do na cuspóirí sonracha agus do na gníomhaíochtaí sin dá dtagraítear in Airteagal 5(2), (3) agus (4).

Cuid I. Tosaíocht ‘Eolaíocht den scoth’

Is éard is aidhm leis an gCuid seo bonn eolaíochta an Aontais a threisiú agus a leathnú agus an Limistéar Eorpach Taighde a dhaingniú d’fhonn córas taighde agus nuálaíochta an Aontais a dhéanamh níos iomaíche ar fud an domhain. Tá na ceithre chuspóir shonracha seo a leanas inti:

(a) Trí bhíthin na Comhairle Eorpaí um Thaighde, soláthrófar cistiú tarraingteach agus solúbtha chun cur ar chumas taighdeoirí tréitheacha cruthaitheacha, agus dá bhfoirne, dul i mbun oibre ar na gnéithe is fearr gealladh agus is nua-aimseartha den eolaíocht, ar bhonn iomaíochta ar fud an Aontais.

(b) Trí bhíthin teicneolaíochtaí sa todhchaí agus teicneolaíochtaí atá ag teacht chun cinn, tabharfar tacaíocht don chomhoibriú sa taighde d’fhonn feabhas a chur ar chumas na hEorpa nuálaíocht cheannródaíoch, réabhlóideach a bhaint amach. Cothófar leo an comhoibriú eolaíochta idir disciplíní éagsúla ar smaointe úrnua, ardriosca, agus cuirfear dlús leis an bhforbairt ar na réimsí úra sin den eolaíocht agus den teicneolaíocht is fearr gealladh, chomh maith leis an struchtúrú ar na comhphobail eolaíochta a fhreagraíonn do na réimsí sin ar fud an Aontais.

(c) Trí bhíthin ghníomhaíochtaí Marie Curie, soláthrófar oiliúint nuálach den scoth ar an taighde, chomh maith le deiseanna tarraingteacha chun dul chun cinn a dhéanamh sa ghairm agus chun eolas a mhalartú, trí bhíthin shoghluaisteacht na dtaighdeoirí thar theorainneacha agus idir na hearnálacha d’fhonn iad a ullmhú chun dul i ngleic leis na dúshláin shochaíocha reatha agus leis na dúshláin amach anseo.

(d) Trí bhíthin an bhonneagair taighde, forbrófar an bonneagar Eorpach taighde don bhliain 2020 agus ina dhiaidh sin, cothófar a gcumas chun nuálaíochta agus a gcaipiteal daonna, agus comhlánófar iad sin leis an mbeartas de chuid an Aontais lena mbaineann siad agus leis an gcomhar idirnáisiúnta.

Léiríodh cheana go bhfuil breisluach ard orthu sin go léir don Aontas. Arna nglacadh le chéile, is tacar cumhachtach, cothromúil de ghníomhaíochtaí iad agus, arna gcomhdhéanamh le gníomhaíochtaí eile ar leibhéil náisiúnta agus réigiúnacha, téann siad i ngleic leis an réimse iomlán riachtanais atá ag an Eoraip maidir leis an eolaíocht agus leis an teicneolaíocht cheannródaíoch. Trí bhíthin iad a thabhairt le chéile in aon chlár amháin, beifear in ann iad a fheidhmiú ar bhealach níos comhchuí, cuíchóirithe, simplithe agus níos dírithe agus, san am céanna, an leanúnachas atá chomh tábhachtach sin dá n‑éifeacht a choinneáil ar bun.

Is de nádúr na ngníomhaíochtaí a bheith dírithe ar an am atá amach romhainn, iad ag cothú scileanna san fhadtéarma, ag díriú ar an gcéad ghlúin eile den eolaíocht, den teicneolaíocht, de thaighdeoirí agus den nuálaíocht, agus ag tabhairt tacaíochta do dhaoine tréitheacha atá ag teacht chun cinn ar fud an Aontais ar fad, as tíortha comhlachaithe agus as an domhan mór féin. I bhfianaise é a bheith dírithe ar an eolaíocht agus a chuid socruithe cistiúcháin a bheith ón mbun aníos agus dírithe ar lucht imscrúdaithe, beidh ról tábhachtach ag comhphobal Eorpach na heolaíochta maidir le cinneadh a dhéanamh ar na réimsí taighde a dtabharfar fúthu faoin gclár.

Cuid II. Tosaíocht ‘Ceannaireacht thionsclaíoch’

Is éard is aidhm leis an gCuid seo dlús a chur leis an bhforbairt ar theicneolaíochtaí agus ar nuálaíochtaí a bheidh mar thaca agus mar bhonn ag gnólachtaí sa todhchaí, agus cuidiú le fiontair bheaga agus mheánmhéide san Eoraip a bheith ina gcuideachtaí ceannródaíocha sa domhan mór. Tá na trí chuspóir shonracha seo a leanas inti:

(a) Trí bhíthin na ceannaireachta i dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus tionsclaíocha, cuirfear ar fáil tacaíocht don taighde, don fhorbairt agus do thaispeántais ar theicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide, ar nanaitheicneolaíocht, ar ábhair shárfhorbartha, ar an mbiteicneolaíocht, ar an ardmhonaraíocht agus ar an ardphróiseáil, agus ar chúrsaí spáis. Leagfar béim ar an gcaidreamh agus ar an gcóineasú ar fud na dteicneolaíochtaí difriúla agus eatarthu freisin.

(b) Is éard is aidhm leis an rochtain ar mhaoiniú riosca sárú a dhéanamh ar easnaimh ar infhaighteacht fiachais agus ar mhaoiniú cothromais le haghaidh cuideachtaí agus tionscadal atá dírithe ar an taighde, ar an bhforbairt nó ar an nuálaíocht i ngach céim dá bhforbairt. In éineacht le hionstraim chothromais an Chláir le haghaidh Iomaíochas na bhFiontar Beag agus Meánmhéide, tabharfaidh sé tacaíocht don fhorbairt ar chaipiteal riosca ar leibhéal an Aontais.

(c) Trí bhíthin na nuálaíochta i bhFiontair Bheaga agus Mheánmhéide, spreagfar gach cineál nuálaíochta i bhfiontair bheaga agus mheánmhéide, agus díreofar orthu siúd a bhfuil sé de chumas acu fás a dhéanamh agus a bheith ina gcuideachtaí idirnáisiúnta sa mhargadh aonair agus thairis sin.

Déanfar na gníomhaíochtaí de réir clár oibre atá dírithe ar ghnó. Feidhmeoidh na buiséid le haghaidh na gcuspóirí sonracha ‘Rochtain ar mhaoiniú riosca’ agus ‘An nuálaíocht i bhFiontair Bheaga agus Mheánmhéide’ de réir loighce atá dírithe ar an éileamh, ón mbun aníos, gan aon tosaíochtaí réamhchinntithe a dhéanamh. Comhlánófar iad sin trí úsáid a bhaint as ionstraimí airgeadais agus as ionstraim atá tiomnaithe d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide de réir loighce atá dírithe ar bheartais faoi chuimsiú na Coda ar ‘Dhúshláin shochaíocha’ agus an chuspóra shonraigh ‘An cheannaireacht i dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus tionsclaíocha’.

Beidh cur chuige comhtháite i bhfeidhm i “Fís 2020” maidir le rannpháirtíocht na bhfiontar beag agus meánmhéide, rud a fhágann go bhféadfadh go dtabharfaí d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide thart ar 15% d’iomlán na mbuiséad, arna nglacadh le chéile, le haghaidh na gcuspóirí sonracha go léir maidir le dúshláin shochaíocha agus leis an gcuspóir sonrach ‘An cheannaireacht i dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus tionsclaíocha’.

Sa chuspóir sonrach ‘An cheannaireacht i dteicneolaíochtaí cumasúcháin agus tionsclaíocha’, leanfar cur chuige atá dírithe ar an teicneolaíocht chun forbairt a dhéanamh ar theicneolaíochtaí cumasúcháin a d’fhéadfaí a úsáid i roinnt réimsí, tionscal agus seirbhísí. Na teicneolaíochtaí sin a rachaidh i ngleic le dúshláin shochaíocha, tacófar le hiad a chur i bhfeidhm, chomh maith leis na dúshláin shochaíocha féin.

Cuid III. Tosaíocht ‘Dúshláin shochaíocha’

Freagraíonn an Chuid seo go díreach do thosaíochtaí an bheartais agus do na dúshláin shochaíocha atá aitheanta sa straitéis Eoraip 2020, agus is éard is aidhm léi an mhais chriticiúil is gá chun spriocanna an Aontais maidir lena bheartas ar thaighde agus ar iarrachtaí ar nuálaíocht a dhéanamh a spreagadh. Díreofar an cistiú ar na cuspóirí sonracha seo a leanas:

(a) An tsláinte, an t-athrú déimeagrafach agus an dea-bhail;

(b) Sábháilteacht an tsoláthair bia, an talmhaíocht inbhuanaithe, taighde ar chúrsaí na mara agus ar chúrsaí muirí, agus an bithgheilleagar;

(c) Fuinneamh atá slán, glan agus éifeachtúil;

(d) Iompar atá cliste, glas agus comhtháite;

(e) Gníomhaíocht ar mhaithe leis an aeráid, éifeachtúlacht acmhainní agus amhábhair;

(f) Sochaithe cuimsitheacha, nuálaíocha agus slána.

Beidh cur chuige atá dírithe ar na dúshláin sin i bhfeidhm sna gníomhaíochtaí ar fad, agus díreofar go háirithe ar thosaíochtaí beartais gan réamhchinneadh a dhéanamh ar na teicneolaíochtaí nó ar na réitigh ba cheart a fhorbairt. Leagfar béim ar mhais chriticiúil d’acmhainní agus d’eolas a thabhairt le chéile ó réimsí, ó theicneolaíochtaí agus ó dhisciplíní éagsúla eolaíochta d’fhonn dul i ngleic leis na dúshláin. Cumhdófar leis na gníomhaíochtaí an próiseas ar fad ón taighde go dtí an margadh, agus leagfar béim úr ar ghníomhaíochtaí a bhaineann leis an nuálaíocht, amhail scéimeanna píolótacha, taispeántais, trialacha sábháilte, tacaíocht don soláthar poiblí, ceapadh, nuálaíocht atá dírithe ar na húsáideoirí deiridh, an nuálaíocht shóisialta, agus an chaoi a nglacann an margadh le nuálaíochtaí.

Beidh na heolaíochtaí sóisialta agus na daonnachtaí ina ndlúthchuid de na gníomhaíochtaí chun dul i ngleic leis na dúshláin ar fad. Ina theannta sin, tacófar leis an bhforbairt a bheidh mar bhonn agus mar thaca ag na disciplíní sin faoin gcuspóir sonrach ‘Sochaithe cuimsitheacha, nuálaíocha agus slána’. Díreofar an tacaíocht freisin ar bhonn láidir fianaise a chur ar fáil chun beartas a cheapadh ar leibhéil idirnáisiúnta, náisiúnta, réigiúnacha, agus an Aontais féin. Toisc gur dúshláin dhomhanda atá i gcuid mhaith de na dúshláin, beidh an comhar straitéiseach le tríú tíortha ina dhlúthchuid de gach dúshlán. Ina theannta sin, cuirfear ar fáil tacaíocht thrasnaí don chomhar idirnáisiúnta faoin gcuspóir sonrach ‘Sochaithe cuimsitheacha, nuálaíocha agus slána’.

Áirítear leis an gcuspóir sonrach ‘Sochaithe cuimsitheacha, nuálaíocha agus slána’ freisin gníomhaíocht chun an bhearna idir an taighde agus an nuálaíocht a dhúnadh, agus tá bearta sonracha ann chun ardchaighdeáin a spreagadh sna réigiúin bheagfhorbartha den Aontas.

Beidh gníomhaíochtaí an Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde ina ndlúthchuid de “Fís 2020” d’fhonn tacaíocht stóinsithe atá bunaithe ar fhianaise a chur ar fáil do bheartais an Aontais. Díreofar iad sin ar riachtanais na gcustaiméirí, agus comhlánófar iad le gníomhaíochtaí atá dírithe ar an am atá amach romhainn.

Beidh ról tábhachtach ag an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht trí bhíthin taighde, oideachas agus nuálaíocht den scoth a thabhairt le chéile, rud a dhéanfaidh triantán an eolais a chomhtháthú. Déanfaidh an EIT sin go príomha trí bhíthin na bPobal Eolais agus Nuálaíochta (PENanna). Ina theannta sin, áiritheoidh sé go roinnfear an taithí ar phobail lasmuigh de na PENanna féin trí bhíthin na torthaí a scaipeadh ar spriocphobail agus bearta a dhéanamh chun an t-eolas a roinnt, rud a fhágann go nglacfar níos sciobtha leis na samhlacha nuálaíochta ar fud an Aontais ar fad.

CUID I EOLAÍOCHT DEN SCOTH

1. An Chomhairle Eorpach um Thaighde

1.1 Cuspóir sonrach

Is é an cuspóir sonrach feabhas, fuinneamh agus cruthaitheacht an taighde Eorpaigh a threisiú.

Tá uaillmhian leagtha amach ag an Eoraip chun glacadh le samhail eacnamaíoch úr bunaithe ar an bhfás cliste, inbhuanaithe agus uilechuimsitheach. Beidh níos mó ná feabhsuithe beaga ar na teicneolaíochtaí reatha ag teastáil chun a leithéid sin d’athrú a chur i bhfeidhm. Is éard a theastóidh cumas i bhfad níos fearr chun na nuálaíochta atá bunaithe ar an eolaíocht, agus í sin ag eascairt as an eolas is réabhlóidí amuigh, sa chaoi is go bhféadfaidh an Eoraip a bheith ina ceannaire agus í ag cruthú na n‑ábhar teicneolaíochta is ceannródaíche a stiúrfaidh fás na táirgiúlachta, iomaíochas, rachmas agus dul chun cinn sóisialta sa todhchaí. Go dtí seo, is nós lena leithéid de mhórathruithe eascairt ón mbonn eolaíochta san earnáil phoiblí sula leantar ar aghaidh chun an dúshraith a leagan le haghaidh tionscal agus earnálacha úrnua.

Tá dlúthcheangal idir an nuálaíocht is tábhachtaí ar domhan agus an eolaíocht den scoth. Cé go raibh sí chun tosaigh tráth dá raibh, tá an Eoraip chun deiridh anois agus í ag iarraidh an obair is fearr agus is úire a dhéanamh san eolaíocht; ón dara cogadh domhanda i leith, tá sí ina tánaiste ag Stáit Aontaithe Mheiriceá maidir le dul chun cinn mór a dhéanamh sa teicneolaíocht. In ainneoin gurb é an tAontas a fhoilsíonn an líon is mó foilseacháin eolaíochta ar domhan go fóill, foilsíonn Stáit Aontaithe Mheiriceá dhá oiread na ndoiciméad is tábhachtaí (an chéad 1 % díobh, de réir líon na n‑uaireanta a luaitear iad). Ar an mbonn céanna leis sin, léiríonn rangú idirnáisiúnta na n‑ollscoileanna gurb iad ollscoileanna SAM atá in uachtar. Chomh maith leis sin, bhí 70 % de bhuaiteoirí dhuais Nobel go dtí seo lonnaithe i SAM.

Seo gné amháin den dúshlán: cé go n‑infheistíonn an Eoraip agus Stáit Aontaithe Mheiriceá thart ar an oiread céanna airgid ina mboinn eolaíochta, tá beagnach trí oiread líon na dtaighdeoirí ag obair san earnáil phoiblí san Aontas ná mar atá i SAM, rud a fhágann go bhfaigheann taighdeoirí i bhfad níos lú infheistíochta, ar an meán, san Eoraip. Ina theannta sin, bíonn SAM níos cúramaí agus acmhainní á leithdháileadh ar na taighdeoirí is fearr. Sin ceann de na fáthanna nach mbíonn taighdeoirí an Aontais a oibríonn san earnáil phoiblí, ar an meán, chomh rathúil céanna lena gcomhthaighdeoirí i SAM, agus nach mbíonn an comhthionchar céanna ag a gcuid oibre ar an eolaíocht, in ainneoin gur líonmhaire go mór taighdeoirí an Aontais.

Gné eile den dúshlán nach leor na dálaí oibre a chuirtear ar fáil san earnáil phoiblí i gcuid mhaith de thíortha na hEorpa chun na taighdeoirí is fearr a mhealladh. Is minic a thógann sé cuid mhaith blianta sula n‑éiríonn le taighdeoirí óga tréitheacha a bheith ina n‑eolaithe neamhspleácha ina gceart féin. Fágann sin go gcuirtear amú cumas na hEorpa sa taighde trí bhíthin moill a chur ar theacht chun cinn na chéad ghlúine eile de thaighdeoirí a mbíonn smaointe úra acu agus fuinneamh iontu, é sin nó trí bhíthin taighdeoirí den scoth a mhealladh chun tús a chur lena ngairm san Eoraip agus ansin ardú céime a lorg in áit eile.

Ina theannta sin, fágann na nithe sin ar fad go ndéantar an Eoraip níos neamhtharraingtí fós san iomaíocht dhomhanda le haghaidh eolaithe tréitheacha a mhealladh. Trí bhíthin níos mó acmhainní a chur ar fáil do gach taighdeoir agus trí bhíthin ionchais ghairme níos fearr a thairiscint, tá córas SAM in ann na taighdeoirí is fearr ó gach cearn den domhan a mhealladh i gcónaí, lena n‑áirítear na mílte ón Aontas.

1.2 Réasúnaíocht agus breisluach an Aontais

Cruthaíodh an Chomhairle Eorpach um Thaighde (ERC) chun a chur ar fáil do na taighdeoirí is fearr san Eoraip, idir fhir agus mhná, na hacmhainní a theastaíonn uathu chun dul in iomaíocht ar leibhéal domhanda, agus déantar sin trí bhíthin foirne aonair a mhaoiniú ar bhonn iomaíochta ar fud na hEorpa. Feidhmíonn sí ar bhonn féinrialach: is Comhairle neamhspleách Eolaíochta ina mbíonn eolaithe, innealtóirí agus scoláirí a bhfuil ardcháil agus saineolas bainte amach acu a bhunaíonn an straitéis ghinearálta i leith na heolaíochta, agus is aici atá údarás iomlán ar chinntí a dhéantar faoin gcineál taighde a mhaoinítear. Is gnéithe bunúsacha den ERC iad sin, agus tugann siad ráthaíocht go mbíonn an clár eolaíochta éifeachtach, go mbíonn na hoibríochtaí agus an próiseas athbhreithnithe piaraí ar ardchaighdeán, agus go mbíonn cáil mhaith uirthi i measc phobal na heolaíochta.

Agus é ag feidhmiú ar fud na hEorpa ar bhonn iomaíoch, tá an ERC in ann tarraingt ar thacar de dhaoine tréitheacha agus de smaointe is leithne ná mar a bheadh ar fáil faoi aon scéim náisiúnta. Bíonn na taighdeoirí is fearr agus na smaointe is fearr in iomaíocht le chéile. Tuigeann na hiarratasóirí go mbíonn orthu obair sármhaith a dhéanamh, agus is éard a fhaigheann siad i gcomaoin air sin cistiú solúbtha ar mhachaire réidh, gan spleáchas d’fhadhbanna áitiúla ná do chistiú náisiúnta a bheith ar fáil.

Mar sin bítear ag súil le go mbeidh tionchar substaintiúil díreach ag an taighde ceannródaíoch a fhaigheann cistiú ón gComhairle Eorpach um Thaighde, go ndéanfaidh sé dul chun cinn san eolas is ceannródaíche, go réiteoidh sé an bealach le haghaidh torthaí úra agus torthaí gan choinne san eolaíocht agus sa teicneolaíocht, agus le haghaidh réimsí úra den taighde a fhéadfaidh, faoi dheoidh, na smaointe úrnua a stiúrfaidh an nuálaíocht agus an airgtheacht sa ghnóthas agus a rachaidh i ngleic le dúshláin shochaíocha a ghiniúint. Tá an teaglaim sin d’eolaithe aonair den scoth agus smaointe nuálacha mar bhonn agus mar thaca ag gach céim den slabhra nuálaíochta.

Thairis sin, imríonn an ERC tionchar struchtúrach mór trí bhíthin feabhsúcháin ar chaighdeán an chórais Eorpaigh taighde ina iomláine a spreagadh go mór, de bhreis ar na taighdeoirí agus ar na tionscadail a mhaoiníonn an ERC go díreach. Déanann tionscadail agus taighdeoirí a fhaigheann cistiú ón ERC sprioc shoiléir, uaillmhianach a leagan síos le haghaidh an taighde cheannródaíoch san Eoraip, ardaíonn siad a phróifíl, agus déanann siad níos tarraingtí é do na taighdeoirí is fearr ar fud an domhain. Toisc ardghradam a bheith ag roinnt leo siúd a fhaigheann deontais ón ERC agus an ‘stampa feabhais’ a ghabhann leis sin, tá an iomaíocht ag éirí níos géire idir ollscoileanna na hEorpa agus eagraíochtaí eile taighde chun na dálaí oibre is tarraingtí a thairiscint do na taighdeoirí is fearr. Agus maidir le cumas na gcóras náisiúnta agus na n‑institiúidí aonair taighde chun lucht buaite deontas ón ERC a mhealladh agus a óstáil, tá sé sin ina thagarmharc ar féidir é a úsáid chun a gcuid láidreachtaí agus laigí a mheasúnú agus chun a gcuid beartas agus cleachtas a athchóiriú dá réir sin. Dá bhrí sin tá an cistiú ón ERC de bhreis ar na hiarrachtaí leanúnacha atá ar bun ar leibhéil an Aontais, náisiúnta agus réigiúnacha chun an córas taighde Eorpach a athchóiriú, a chumas a dhéanamh níos mó, na féidearthachtaí is d’inneach de a bhaint amach, agus é a dhéanamh níos tarraingtí.

1.3 Treoirlínte do na gníomhaíochtaí

Is éard a bheidh i ngníomhaíocht bhunúsach an ERC cistiú tarraingteach fadtéarmach a chur ar fáil chun tacú le taighdeoirí den scoth agus lena bhfoirne taighde agus iad i mbun taighde cheannródaíoch, ardghnóthachain/ardriosca.

Bronnfar cistiú ón ERC i gcomhréir leis na prionsabail seanbhunaithe seo a leanas: Is é an barr feabhais san eolaíocht an t-aon chritéar amháin a mheasfar agus deontais ón ERC á mbronnadh. Feidhmeoidh an ERC ar bhonn ‘ón mbun aníos’ gan aon tosaíochtaí réamhchinntithe a dhéanamh. Beidh deontais ón ERC ar fáil d’fhoirne aonair taighdeoirí, is cuma cén aois iad nó cé as dóibh, a oibríonn san Eoraip. Agus féachfaidh an ERC le hiomaíocht shláintiúil a chothú ar fud na hEorpa.

Déanfaidh an ERC tosaíocht ar leith de chúnamh a thabhairt do thaighdeoirí den scoth atá ag tosú ar an obair neamhspleách den chéaduair, agus déanfar sin trí bhíthin tacaíocht leormhaith a thabhairt dóibh ag an gcéim thábhachtach sin agus iad ag bunú nó ag comhdhlúthú a bhfoirne taighde féin nó a gclár taighde féin.

Tabharfaidh an ERC tacaíocht freisin, faoi mar is gá, do bhealaí úra oibre san eolaíocht a d’fhéadfadh torthaí ceannródaíoch a chruthú, agus éascaíonn sé fionnachtain a dhéanamh ar an gcumas atá sa taighde a mhaoiníonn sí chun nuálaíocht tráchtála agus sóisialta a bhaint amach.

Faoin mbliain 2020, féachfaidh an ERC leis na nithe seo a leanas a léiriú: go bhfuil na taighdeoirí is fearr ag glacadh páirte i gcomórtais an ERC, go n‑eascraíonn go díreach as an gcistiú a thugann an ERC uaidh foilseacháin eolaíochta den chaighdeán is airde chomh maith le teicneolaíochtaí agus smaointe nuálacha a thráchtálú agus a chur i bhfeidhm, agus go bhfuil méid mór déanta ag an ERC chun an Eoraip a dhéanamh níos tarraingtí mar ionad do na heolaithe is fearr ar domhan. Beidh sé mar sprioc ag an ERC go háirithe feabhsú intomhaiste a bhaint amach i líon na bhfoilseachán de chuid an Aontais a áirítear sa chéad 1 % d’fhoilseacháin is minice luaite ar domhan. Chomh maith leis sin, féachfaidh sé le méadú substaintiúil a chur ar líon na dtaighdeoirí den scoth nach as an Eoraip dóibh a dtugann sé cistiú dóibh, agus le feabhsuithe sonracha a bhaint amach sna cleachtais institiúideacha agus sna beartais náisiúnta chun tacaíocht a thabhairt do na taighdeoirí is fearr.

Déanfaidh Comhairle Eolaíochta an ERC faireachán leanúnach ar oibríochtaí an ERC agus measfaidh siad cén bealach is fearr lena chuid cuspóirí a bhaint amach trí bhíthin scéimeanna deontas a reáchtáil ina leagfar béim ar an tsoiléireacht, ar an gcobhsaíocht agus ar an tsimplíocht do na hiarratasóirí féin agus don chaoi a dhéanfar na scéimeanna a chur i bhfeidhm agus a bhainistiú agus, de réir mar is gá, le dul i ngleic le riachtanais úra. An córas athbhreithnithe piaraí atá ag an ERC, atá bunaithe ar láimhseáil thrédhearcach, chothrom agus neamhchlaonta a dhéanamh ar na tograí ionas gur féidir taighdeoirí eolaíochta atá sármhaith, ceannródaíoch agus tréitheach a shainaithint beag beann ar inscne, ar náisiúntacht nó ar aois an taighdeora, féachfar lena choinneáil ar bun agus lena dhéanamh níos fearr fós. Ar deireadh, leanfaidh an ERC de bheith ag déanamh a chuid staidéar straitéiseach féin chun ullmhú dá chuid gníomhaíochtaí a dhéanamh agus chun tacú leo, chun leanúint de bheith i dteagmháil dhlúth le pobal na heolaíochta agus le páirtithe leasmhara eile, agus chun féachaint lena chuid gníomhaíochtaí a chomhlánú leis an taighde atá ar bun ar leibhéil eile.

2. Teicneolaíochtaí sa Todhchaí agus Teicneolaíochtaí atá ag Teacht Chun Cinn

2.1 Cuspóir sonrach

Is é an cuspóir sonrach teicneolaíochtaí úrnua a chothú trí bhíthin fionnachtain a dhéanamh ar smaointe núíosacha agus ardriosca a thógann ar bhunúis eolaíocha. Trí bhíthin tacaíocht sholúbtha a thabhairt don taighde comhoibritheach atá dírithe ar spriocanna a bhaint amach agus atá idirdhisciplíneach ar scálaí éagsúla, agus trí bhíthin cleachtais nuálacha taighde a ghlacadh, tá sé mar aidhm deiseanna chun leas fadtéarmach na saoránach, an gheilleagair agus na sochaí a dhéanamh a shainaithint agus a thapú.

Trí bhíthin Teicneolaíochtaí sa Todhchaí agus Teicneolaíochtaí atá ag Teacht Chun Cinn, cuirfear chun cinn taighde ar ábhair nach dtuigtear, nach nglactar leo nó nach n‑úsáidtear, agus cothófar an smaointeoireacht núíosach fhadbhreathnaitheach chun teacht ar bhealaí rathúla le teicneolaíochtaí cumhachtacha nua a fhorbairt, agus d’fhéadfadh cuid acu sin a bheith ar na paraidímí teicneolaíochta agus intleachtúla is tábhachtaí sna blianta atá amach romhainn. Trí bhíthin Teicneolaíochtaí sa Todhchaí agus Teicneolaíochtaí atá ag Teacht Chun Cinn, cothófar iarrachtaí ar thaighde ar mhionscála a dhéanamh i ngach réimse, lena n‑áirítear téamaí atá ag teacht chun cinn agus mórdhúshláin eolaíochta agus teicneolaíochta ar gá cónascadh agus comhar a dhéanamh idir cláir ar fud na hEorpa agus lasmuigh di chun tabhairt fúthu. Beidh an cur chuige sin dírithe ar bharr feabhais a bhaint amach agus cumhdófar leis na nithe seo a leanas: fionnachtain a dhéanamh ar smaointe réamhiomaíochta chun an teicneolaíocht is tábhachtaí sa todhchaí a shocrú; cur ar a cumas don tsochaí leas a bhaint as an gcomhoibriú ar thaighde ildisciplíneach ar gá dul ina bhun ar leibhéal Eorpach trí bhíthin ceangal a dhéanamh idir an taighde atá dírithe ar an eolaíocht agus an taighde atá dírithe ar dhúshláin shochaíocha nó ar an iomaíochas tionsclaíoch.

2.2 Réasúnaíocht agus Breisluach an Aontais

An obair cheannródaíoch a fhéadfaidh tionchar suntasach a imirt, is mó a bhraitheann sí ar an dian‑chomhoibriú anois idir disciplíní san eolaíocht agus sa teicneolaíocht (mar shampla, faisnéis agus cumarsáid, bitheolaíocht, ceimic, eolaíochtaí um chóras an Domhain, eolaíocht na n‑ábhar, eolaíochtaí an néarchórais agus na heolaíochtaí cognaíocha, na heolaíochtaí sóisialta nó an eacnamaíocht) agus na healaíona agus na daonnachtaí. Chuige sin, teastaíonn ní amháin barr feabhais san eolaíocht agus sa teicneolaíocht, ach meonta nua agus idirghníomhaíochtaí núíosacha idir réimse leathan den lucht taighde.

Cé gur féidir smaointe áirithe a fhorbairt ar mhionscála, d’fhéadfadh smaointe eile a bheith chomh dúshlánach sin gur gá tabhairt fúthu ar bhonn cónasctha thar thréimhse shubstaintiúil ama. Tá sin aitheanta ag mórgheilleagair ar fud an domhain, agus tá an iomaíocht dhomhanda ag éirí níos géire chun deiseanna teicneolaíochta atá ag teacht chun cinn san eolaíocht is ceannródaíche, agus a d’fhéadfadh tionchar mór a imirt ar an nuálaíocht agus ar leas na sochaí, a shainaithint agus a thapú. D’fhonn a bheith éifeachtach, ní mór a leithéid sin de ghníomhaíocht a fhorbairt go mear go mbeidh sí ar mhórscála, agus déantar sin trí bhíthin cónascadh a dhéanamh thar chláir ar leibhéil Eorpacha, náisiúnta agus réigiúnacha chun spriocanna comhchoiteanna a bhaint amach, mar atá, mais chriticiúil a thógáil, sineirgí a chothú agus na hiarmhairtí giarála is fearr a bhaint amach.

Rachaidh an clár Teicneolaíochtaí sa Todhchaí agus Teicneolaíochtaí atá ag Teacht Chun Cinn i ngleic leis na réimse iomlán den nuálaíocht atá dírithe ar an eolaíocht: ó luathfhionnachtain ar mhionscála, ón mbun aníos, a dhéanamh ar smaointe atá i dtús fáis nó leochaileach; go dtí pobail úra taighde agus nuálaíochta a bhunú ar réimsí taighde mórthionchair atá ag teacht chun cinn, agus mórthionscnaimh thaighde chónasctha bunaithe ar chlár taighde arb éard is aidhm leis spriocanna uaillmhianacha fadbhreathnaitheacha a bhaint amach. Beidh a luach féin ag gach ceann de na trí leibhéal rannpháirtíochta sin, agus beidh siad ag comhlánú a chéile agus sineirgisteach. Mar shampla, trí bhíthin fionnachtain ar mhionscála a dhéanamh, d’fhéadfaí a léiriú gur gá forbairt a dhéanamh ar théamaí nua a bhféadfadh gníomhaíocht ar mhórscála bunaithe ar phleananna oibre eascairt astu. I measc na ndaoine a bhíonn páirteach iontu, tá réimse leathan den lucht taighde, lena n‑áirítear taighdeoirí óga agus fiontair bheaga agus mheánmhéide a shaothraíonn an taighde go dian, agus pobail de pháirtithe leasmhara (an tsochaí shibhialta, lucht déanta beartas, taighdeoirí san earnáil tionsclaíochta agus san earnáil phoiblí), iad go léir dírithe ar chláir thaighde a bhíonn ag fás, ag forbairt agus ag éirí níos éagsúla.

2.3 Treoirlínte do na gníomhaíochtaí

Tá sé mar aidhm ag Teicneolaíochtaí sa Todhchaí agus Teicneolaíochtaí atá ag Teacht Chun Cinn a bheith fadbhreathnaitheach, éagsúil agus tionchar mór a imirt, agus is de réir ceithre chineál loighce a dhéanfar a chuid gníomhaíochtaí: ó cur chuige oscailte go dtí céimeanna éagsúla de struchtúir a chur ar ábhair, ar phobail agus ar chistiú.

Trí bhíthin na ngníomhaíochtaí treiseofar leis na cineálacha loighce a stiúrfaidh an ghníomhaíocht, ar an scála iomchuí, sainaithneofar agus tapófar deiseanna chun leas fadtéarmach na saoránach, an gheilleagair agus na sochaí a dhéanamh:

(a) Trí bhíthin smaointe núíosacha a chothú (‘FET Open’), tabharfar tacaíocht do thaighde eolaíochta agus teicneolaíochta atá i dtús fáis agus ina ndéantar fionnachtain ar bhunúis nua le haghaidh teicneolaíochtaí úrnua don todhchaí trí bhíthin paraidímí reatha a cheistiú agus réimsí úra a thaiscéaladh. Trí bhíthin próiseas roghnúcháin a fheidhmíonn ón mbun aníos agus atá oscailte do gach smaoineamh ar thaighde, cothófar réimse éagsúil de spriocthionscadail. Beidh sé an‑tábhachtach réimsí, forbairtí agus treochtaí úra a shainaithint, chomh maith le lucht taighde agus nuálaíochta atá úr agus a bhfuil cumas mór acu a mhealladh.

(b) Trí bhíthin pobail agus téamaí atá ag teacht chun cinn a chothú (‘FET Proactive’), rachaidh Teicneolaíochtaí sa Todhchaí agus Teicneolaíochtaí atá ag Teacht Chun Cinn i ngleic le roinnt téamaí fionnachtana taighde a bhfuil gealladh fúthu agus a d’fhéadfadh mais chriticiúil de thionscadail idirghaolmhara a ghiniúint, tionscadail a bheidh ina bhfionnachtain leathan ilghnéitheach ar na téamaí agus a thógfaidh stór eolais na hEorpa arna nglacadh le chéile.

(c) Trí bhíthin tabhairt faoi mhórdhúshláin idirdhisciplíneacha a bhaineann leis an taighde agus leis an bhforbairt (‘FET Flagships’), tabharfaidh Teicneolaíochtaí sa Todhchaí agus Teicneolaíochtaí atá ag Teacht Chun Cinn tacaíocht do thaighde uaillmhianach atá ar mhórscála agus atá dírithe ar an eolaíocht agus é mar aidhm aige talamh úr a bhriseadh san eolaíocht. Trí bhíthin cláir oibre Eorpacha agus náisiúnta a chur ar chomhréim le chéile, déanfar leas na ngníomhaíochtaí sin. Ba cheart don dul chun cinn eolaíoch bunús láidir leathan a sholáthar don nuálaíocht sa todhchaí agus don fheidhmiú eacnamaíoch i réimsí éagsúla, chomh maith le sochair núíosacha a thabhairt don tsochaí.

Saineofar an meascán ceart den oscailteacht agus de chéimeanna éagsúla de struchtúrú a dhéanamh ar ábhair, ar phobail agus ar chistiú le haghaidh gach gníomhaíochta d’fhonn dul i ngleic chomh maith is féidir leis na cuspóirí atáthar ag saothrú.

3. Gníomhaíochtaí Marie Curie

3.1. Cuspóir sonrach

Is é an cuspóir sonrach a áirithiú go ndéantar an fhorbairt is fearr is féidir ar chaipiteal intleachtúil na hEorpa agus go mbaintear úsáid dinimiciúil as d’fhonn scileanna nua agus an nuálaíocht a chothú agus, ar an gcaoi sin, chun a chumas iomlán a bhaint amach ar fud na n‑earnálacha agus na réigiún ar fad.

Is é an t-amhábhar is tábhachtaí chun an eolaíocht is fearr agus an nuálaíocht thaighde-bhunaithe is táirgiúla a bhaint amach taighdeoirí dinimiciúla, cruthaitheacha a bhfuil ardoiliúint orthu.

Cé go bhfuil réimse mór éagsúil d’acmhainní daonna san Eoraip chun taighde agus nuálaíocht a dhéanamh, ní mór é a athnuachan, a fheabhsú agus a oiriúnú go rialta do riachtanais mhargadh an tsaothair a bhíonn ag athrú go mear. Faoi láthair ní oibríonn ach 46 % den réimse sin san earnáil ghnó, céatadán is ísle i bhfad ná mar atá ag príomhiomaitheoirí eacnamaíoch na hEorpa, e.g. 69 % sa tSín, 73 % sa tSeapáin agus 80 % i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Ina theannta sin, fágann cúrsaí déimeagrafacha go sroichfidh líon díréireach taighdeoirí aois scoir in imeacht an dornáin blianta atá romhainn. Beidh sé sin, chomh maith leis an ngá atá ann i bhfad níos mó poist taighde ar ardchaighdeán a chruthú fad is a éiríonn an geilleagar Eorpach níos géire, beidh siad ar na dúshláin is mó roimh chórais oideachais, taighde agus nuálaíochta na hEorpa sna blianta atá amach romhainn.

Ní mór tosú ar an athchóiriú is gá nuair a bhíonn taighdeoirí ag tosú amach ar a ngairm, is é sin, le linn a chuid staidéar dochtúireachta nó le linn oiliúint iarchéime atá inchomparáide leo sin. Ní mór don Eoraip scéimeanna oiliúna úrscothacha, nuálacha a fhorbairt, iad comhsheasmhach le riachtanais an taighde agus na nuálaíochta a bhíonn an‑iomaíoch agus atá ag éirí níos idirdhisciplíní i gcónaí. Beidh gá le rannpháirtíocht gnólachtaí, lena n‑áirítear fiontair bheaga agus mheánmhéide agus gníomhaithe socheacnamaíocha eile, chun na scileanna nuálaíochta a bheidh ag teastáil i bpoist sa todhchaí a thabhairt do thaighdeoirí. Beidh sé tábhachtach freisin feabhas a chur ar shoghluaisteacht na dtaighdeoirí sin, óir tá sí ar leibhéal ró-íseal faoi láthair: sa bhliain 2008, ní bhfuair ach 7 % d’ábhair dhochtúra oiliúint i mBallstát eile, ach is é 20 % an sprioc atá le baint amach faoin mbliain 2030.

Ní mór leanúint den athchóiriú sin le linn gach céime de ghairm na dtaighdeoirí. Is ríthábhachtach feabhas a chur ar shoghluaisteacht na dtaighdeoirí ar gach leibhéal, lena n‑áirítear ar shoghluaisteacht na dtaighdeoirí sin atá i lár a ngairme, ní amháin idir tíortha ach idir an earnáil phoiblí agus an earnáil phríobháideach freisin. Spreagann sé sin an fhoghlaim agus scileanna nua a fhorbairt. Bíonn tionchar mór aige freisin ar an gcomhar a chothú idir an lucht acadúil, ionaid taighde agus earnáil na tionsclaíochta i dtíortha éagsúla. Is i