MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

Tá an chibearchoireacht fós ina bagairt mhéadaitheach ar shlándáil shaoránaigh agus ghnólachtaí an Aontais Eorpaigh (AE) de réir an Mheasúnaithe Europol ar Bhagairt na Cibearchoireachta Eagraithe ar an Idirlín. Is feiniméan domhanda gan teorainn í an chibearchoireacht, agus le roinnt blianta anuas tá sé ina thosaíocht ag tíortha ar fud an domhain cur leis an gcomhar idirnáisiúnta chun an chibearchoireacht a chomhrac.

Is é Coinbhinsiún Chomhairle na hEorpa 2001 maidir le Cibearchoireacht (‘Coinbhinsiún Bhúdaipeist’) an chéad chonradh idirnáisiúnta maidir le cibearchoireacht, lena sainmhínítear cionta a bhaineann le cibearchoireacht, lena bhforáiltear do shraith cumhachtaí agus nósanna imeachta chun cibearchoireacht a imscrúdú, amhail líonraí ríomhaireachta a chuardach agus idircheapadh, agus fianaise leictreonach shlán i ndáil le haon choireacht, agus lena mbunaítear creat don chomhar idirnáisiúnta. Tá Coinbhinsiún Bhúdaipeist oscailte do thíortha nach baill de Chomhairle na hEorpa iad, agus tá tíortha ó gach réigiún geografach tar éis aontú dó. Go dtí seo, tá 66 Stát is Páirtithe ann agus tugadh cuireadh do cheithre cinn déag de thír bhreise aontú leis. Tá sé ina bhunús le reachtaíocht i gcoinne na cibearchoireachta i 80 % de thíortha ar fud an domhain. Glacadh an Dara Prótacal Breise a ghabhann le Coinbhinsiún Bhúdaipeist ag Coiste Airí Chomhairle na hEorpa an 17 Samhain 2021, léiríonn sé sin go bhfuil an Coinbhinsiún ábhartha i gcónaí mar chreat le haghaidh comhar idirnáisiúnta maidir le cibearchoireacht.

An méadú atá tagtha ar an teicneolaíocht faisnéise agus ar fhorbairt mhear na gcóras nua teileachumarsáide agus líonra ríomhaireachta agus úsáid agus mí‑úsáid teicneolaíochtaí chun críoch coiriúil, tá an méid sin mar chuid de chlár oibre na Náisiún Aontaithe (NA) freisin. An 21 Nollaig 2010, ghlac Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe Rún 65/230 inar iarradh ar an gCoimisiún um Choireacht a Chosc agus um Cheartas Coiriúil (CCPCJ) sainghrúpa idir-rialtasach neamhiata a bhunú (‘an IEG’) chun staidéar cuimsitheach a dhéanamh ar fhadhb na cibearchoireachta. Ag an seachtú cruinniú (agus an cruinniú deireanach) a bhí aige ón 6-8 Aibreán 2021, rinne IEG machnamh ar na réamhchonclúidí agus na moltaí uile a mhol Ballstáit na Náisiún Aontaithe agus chomhaontaigh sé na 63 chonclúid agus mholadh a comhaontaíodh a tharchur chuig CCPCJ. Ina staidéar, níor tháinig IEG ar chomhthoil maidir leis an ngá atá le conradh nua idirnáisiúnta maidir le cibearchoireacht.

Ag an am céanna, chuir roinnt Ballstát de chuid na Náisiún Aontaithe dlús lena n‑iarrachtaí chun an conradh sin a chur i gcrích sa phlé a rinne an Tríú Coiste ag Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe. Ina dhiaidh sin, ghlac Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe rún 73/187 an 17 Nollag 2018 maidir le ‘Cur i gcoinne úsáid na dteicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide chun críoch coiriúil’. Ina dhiaidh sin, an 27 Nollaig 2019, ghlac Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe an dara Rún, 74/247, maidir leis an ábhar céanna, lenar bunaíodh coiste saineolaithe idir-rialtasach ad hoc neamhiata (‘an Coiste ad hoc’) chun coinbhinsiún idirnáisiúnta cuimsitheach a fhorbairt maidir le cur i gcoinne úsáid na dteicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide chun críoch coiriúil. Sonraíodh sa Rún go raibh ar an gCoiste ad hoc na hionstraimí agus na hiarrachtaí idirnáisiúnta atá ann cheana a chur san áireamh go hiomlán, ar ionstraimí agus iarrachtaí iad ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar an leibhéal idirnáisiúnta maidir le dul i ngleic le húsáid na dteicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide chun críoch coiriúil, go háirithe obair agus torthaí IEG. An 26 Bealtaine 2021, ghlac Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe rún 75/282 lenar cinneadh na rialacha mionsonraithe le haghaidh na caibidlíochta. Chinn Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe, inter alia, gur cheart don Choiste ad hoc sé sheisiún de 10 lá ar a laghad a thionól, agus tús a chur leo in Eanáir 2022, agus seisiún deiridh chun dréacht‑choinbhinsiún a chur ar fáil do Chomhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe ag an 78ú seisiún a bheidh aige in 2024. Chinn sé freisin gur cheart don Choiste ad hoc an chéad, an tríú agus an séú seisiún idirbheartaíochta a thionól i Nua Eabhrac agus an dara, an ceathrú agus an cúigiú seisiún i Vín. An 20 Eanáir 2022, chinn an Comhthionól Ginearálta an chéad seisiún a chur siar go dtí dáta níos déanaí mar gheall ar staid phaindéim Covid‑19 i Nua-Eabhrac.

Is é is aidhm don togra seo rannpháirtíocht iomchuí an Aontais Eorpaigh sa chaibidlíocht sin a áirithiú ós rud é go meastar go bpléifear gnéithe a bhaineann le reachtaíocht agus le hinniúlacht an Aontais le linn na caibidlíochta, go háirithe i réimse na cibearchoireachta. Foráiltear le hAirteagal 3(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) go bhfuil inniúlacht eisiach ag an Aontas ‘chun comhaontú idirnáisiúnta a thabhairt i gcrích (...) a mhéid a d’fhéadfadh tabhairt i gcrích an chomhaontaithe difear a dhéanamh do rialacha comhchoiteanna nó raon feidhme na rialacha sin a athrú.’ D’fhéadfadh comhaontú idirnáisiúnta difear a dhéanamh do rialacha comhchoiteanna nó raon feidhme na rialacha sin a athrú i gcás ina bhfuil forluí idir an réimse a chumhdaítear leis an gcomhaontú agus reachtaíocht an Aontais nó go gcumhdaítear é den chuid is mó le dlí an Aontais.

Ós rud é go mbaineann an chaibidlíocht le hábhair a bhaineann le hinniúlacht an Aontais seachas CBES, ar ábhair iad a mheastar a bheidh mar phríomhchodanna den chomhaontú atá beartaithe, ba cheart an Coimisiún a cheapadh mar cheannaire ar an bhfoireann caibidlíochta. In ábhair a bhaineann leis an gComhbheartas Eachtrach agus Slándála, is é Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála a dhéanann an chaibidlíocht mar chuid den fhoireann. Áiritheoidh Príomh‑Idirbheartaí an Choimisiúin comhsheasmhacht fhoriomlán an chomhaontaithe. Faoi údarás an Phríomh‑Idirbheartaí, beidh seirbhísí an Choimisiúin ar thús cadhnaíochta maidir leis na codanna sin den chomhaontú nach mbaineann le CBES agus beidh SEGS ar thús cadhnaíochta maidir leis na codanna sin de na comhaontuithe atá beartaithe a thagann faoi CBES.

Cuirtear an moladh sin faoi bhráid na Comhairle de bhun Airteagal 218 CFAE chun údarú a fháil caibidlíocht a dhéanamh ar choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe amach anseo thar ceann an Aontais Eorpaigh, treoracha caibidlíochta a chur ar fáil, agus an Coimisiún a cheapadh mar idirbheartaí.