Foilsiú an doiciméid aonair leasaithe tar éis mionleasú a fhormheas de bhun an dara fomhír d’Airteagal 53(2) de Rialachán (AE) Uimh. 1151/2021

(2022/C 182/06)

D’fhormheas an Coimisiún Eorpach an mionleasú sin i gcomhréir leis an tríú fomhír d’Airteagal 6(2) de Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 664/2014 ón gCoimisiún (1).

Is féidir an t-iarratas ar fhormheas an mhionleasaithe seo a fheiceáil i mbunachar sonraí eAmbrosia de chuid an Choimisiúin.

DOICIMÉAD AONAIR

“LILIPUTAS”

Uimh AE: PGI-LT-00868-AM02 – 28.10.2021

STFC ( ) TGFC (X)

1. Ainm(neacha)

“Liliputas”

2. Ballstát nó tríú tír

An Liotuáin

3. Cur síos ar an táirge talmhaíochta nó ar an táirge bia

3.1. Cineál táirge

Aicme 1.3. Cáiseanna

3.2. Cur síos ar an táirge lena mbaineann an t-ainm in (1)

Is cáis lámhdhéanta ardsaille (50 % in ábhar tirim) leathchrua é “Liliputas” i gcruth sorcóra a bhfuil foircinn mhaolaithe air. Tá sé 5.0–15.0 cm ar airde, 7.0–8.5 cm ar trastomhas agus tá 0.25–0.7 kg ann de réir meáchain. Táirgtear an cháis i sráidbhaile Belvederis as bainne bó paistéartha caighdeánaithe tríd an mbainne a théachtadh agus ansin an gruth a phróiseáil, an mhais cháise a fhilleadh i naipcíní cadáis fite agus í a bhrú i múnlaí sorcóireacha traidisiúnta. Aibítear an cháis ar feadh 20–30 lá ag baint leas as micreaflóra inmheánach agus micreaflóra dromchla, eadhon an múscán micreascópach Penicillium pallidum Smith, múscán a fhásann go nádúrtha i siléir cháise sa limistéar geografach a shainítear i bpointe 4.

Baisteadh an t-ainm “Liliputas” ar an gcáis mar thoradh ar a méid agus eascraíonn a saintréithe orgánaileipteacha ón slí ina aibíonn sí i mbabhtaí beaga i láthair an mhúnla micreascópach Penicillium pallidum Smith.

Tábla 1.

Táscairí orgánaileipteacha cháis “Liliputas”

Táscaire Cur síos Cuma Tá an craiceann mín, gan aon bhrat tiubh faoina bhun agus tá sé clúdaithe le cumhdach pairifín/polaiméire nó le cumhdach comhchodach eile. D’fhéadfadh lorg an naipcín agus an mhúnla cáise a bheith inphriontáilte sa chraiceann. Blas agus boladh Aigéad lachtach, úr, blas agus boladh cáise coipthe. D’fhéadfadh sé a bheith beagán géar agus goirt. Uigeacht Aonchineálach, teann go maith, leaisteach, agus bog sa bhéal. Trasghearradh D’fhéadfadh sé go mbeadh nó nach mbeadh poill bheaga, ubhchruthacha, uilleacha, nó beagán leacaithe agus iad scaipthe go míchothrom le feiceáil sa trasghearradh. Dath Idir uachtar agus buí, aonfhoirmeach síos tríd.





Tábla 2.

Saintréithe fisiciúla agus ceimiceacha a bhaineann leis an gcáis “Liliputas”

Táscaire Méid (%) Cion saille in ábhar tirim 50.0±5 An t-íosmhéid d’ábhar tirim 56.0 Cion salainn choitinn 1.3–3.0





Tábla 3.

Meánluach cothaitheach 100 g de cháis “Liliputas”

Saill (g) Próitéin (g) Carbaihiodráití (g) Luach fuinnimh Kcal KJ 30,0 23,5 – 364 1 510

3.3. Beatha (i gcomhair táirgí de bhunús ainmhíoch amháin) agus amhábhair (i gcomhair táirgí próiseáilte amháin)

— bainne bó,

— saothráin tús gabhála d’aigéad lachtach agus de bhaictéir aramatacha,

— einsímí téachta bainne,

— salann coiteann.

3.4. Céimeanna sonracha sa táirgeadh nach mór a ghlacadh sa limistéar geografach sainithe

— Ullmhú agus téachtadh einsímeach an bhainne. Déantar bainne le haghaidh táirgeadh cáise a phaistéaradh agus a chaighdeánú sa chaoi go gcomhlíonann an cion saille in ábhar tirim na cáise aibí na riachtanais a leagtar amach i bpointe 3.2. Cuirtear an einsím, na saothráin tús gabhála agus an chlóiríd chailciam leis chun an bainne a théachtadh.

— Próiseáil an ábhair théachta agus na ngráinní grutha. Déantar an gruth a phróiseáil go meicniúil nó go mbíonn an mhéid atá riachtanach sna gráinní. Measctar ansin é. Déantar an tríú cuid den mheadhg a dhraenáil le linn na ngráinní grutha a bheith á bhfoirmiú. Ina dhiaidh sin, téitear na gráinní grutha. Corraítear na gráinní grutha tar éis iad a théamh go dtí go mbíonn méid 4–5 mm iontu, nach bhfuil siad greamaitheach a thuilleadh agus go mbíonn siad tirim agus soladach. Níor chóir go mbeadh taise na cáise níos airde ná 44 %.

— Múnlú agus fáisceadh na cáise. Cruthaítear an cháis ón mbrat grutha. Tógann an próiseas 20–25 nóiméad, gearrtar an brat grutha ina phíosaí agus cuirtear sna múnlaí sorcóireacha de láimh iad lena gcomhbhrú faoina meáchan féin. Déantar na cáiseanna a iompú dhá uair nó trí huaire le linn féinbhrú. Tógann an próiseas féinbhrúite idir 20–25 nóiméad. Tógtar na cáiseanna as na múnlaí tar éis féinbhrú, filltear i naipcíní taise iad chun go dtiocfaidh craiceann orthu agus cuirtear ar ais sna múnlaí iad sula gcuirtear na clúdaigh orthu. Cuirtear na múnlaí ina bhfuil an cháis i bpreasanna agus brúitear iad ar feadh idir uair go leith agus dhá uair an chloig. Tógtar na cáiseanna as na múnlaí tar éis preasáil, baintear na naipcíní díobh agus déantar aon chrústaí a cruthaíodh idir an múnla cáise agus an clúdach le linn an phreasála a bhearradh.

— Sailleadh na cáise. Meátar na cáiseanna agus cuirtear i sáile iad. Baintear na cáiseanna as an sáile agus cuirtear ar sheilfeanna iad tar éis idir 36–48 uair an chloig (a chinntear bunaithe ar dhul chun cinn agus ar chumas an phróisis teicneolaíochta), triomaítear iad agus cuirtear ansin ar na racaí aibithe i siléar iad ag teocht 10–14 °C agus taise de 85–94%, cúinsí ina bhfásann an múscán micreascópach Penicillium pallidum Smith go nádúrtha.

— Aibiú na cáise. Iompaítear na cáiseanna ar na racaí gach cúig lá ar a laghad, mar atá luaite ag na chéad daoine a tháirg an cháis, ionas nach mbeidh siad ina luí go leataobhach agus go gcoinneoidh siad a gcruth. Le linn an phróisis aibithe, clúdaítear an cháis le brat de mhúscán micreascópach, a ghlantar de tar éis 20–30 lá. Cinntear an t-am don ghlanadh seo ar bhonn amharciniúchadh agus tar éis paraiméadair orgánaileipteacha na cáise a mheas (blas, boladh, comhsheasmhacht). Triomaítear agus clúdaítear an cháis le cumhdach céarach nuair a bhaintear an cumhdach múscáin de dhromchla na cáise.

3.5. Sainrialacha maidir le sliseadh, grátáil, pacáistiú, etc. an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

Ar mhaithe le tréithe uathúla na cáise a chaomhnú, agus d’fhonn í a chosaint ar thriomú amach, rud a tharlaíonn má dhéantar damáiste don bhrat cosanta pairifín, agus mar gheall ar a méid bheag (ag meáchan 0.25–0.7 kg), ní dhíoltar í ach i bhfoirm neamhghearrtha .

3.6. Sainrialacha i leith lipéadú an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

Ní mór ainm an táirge, i.e. “Liliputas”, ainm an mhonaróra agus siombail an Aontais a bheith le feiceáil go soiléir ar an lipéad.

4. Sainiú gonta ar an limistéar geografach

Déantar cáis “Liliputas” i sráidbhaile Belvederis, sráidbhaile beag Liotuánach i gceantar bardasach Jurbarkas atá suite i bPáirc Réigiúnach Panemunė, ar bhruach deas abhainn Nemunas, 1 km siar ó Seredžius.

5. Nasc leis an limistéar geografach

5.1 Sainiúlacht an limistéir gheografaigh

Is é Belvederis cliabhán stairiúil na speisialtóirí déiríochta sa Liotuáin. Bunaíodh scoil talmhaíochta sa teach mainéir sa bhliain 1921, ina raibh déiríocht i measc na n-ábhar a bhí á dteagasc. Atheagraíodh é mar choláiste déiríochta tar éis cúpla bliain, agus ansin mar choláiste teicniúil déiríochta sa bhliain 1944. Chothaigh sé traidisiúin oiliúna déiríochta na Liotuáine le blianta fada. Chuir an coláiste /coláiste teicniúil oiliúint ar bhreis is 800 speisialtóir déiríochta le linn a thréimhse saoil 34 bliain. Fuair a bhformhór a gcuid taithí sa déirí cáise is sine sa Liotuáin, a tógadh in 1928 agus ina dtáirgtear “Liliputas”. Cuireadh an bainne a úsáideadh chun na cáiseanna a tháirgeadh i ndabhach agus rinneadh é a théamh i bhfoirnéis dóite adhmaid. Deighilteoir láimhe agus múnlaí cáise adhmaid a bhí ann. Níodh na cáiseanna le scuaba láimhe, sa siléar sa gheimhreadh agus lasmuigh i rith an tsamhraidh. Bhí an déirí cáise in aice le teach oighir, inar stóráladh bloic oighir a tugadh ó abhainn Nemunas. Úsáideadh an t-oighear chun na siléir cháise a fhuarú. I dtús báire, tháirg déirí cáise Belvederis cáiseanna níos troime (2.5–3.0 kg), ar cháiseanna leathchrua ciorclacha iad, ach ó 1958 ar aghaidh, nuair a cuireadh síneadh leis an déirí, thosaigh sé ag táirgeadh cáiseanna beaga 0.4–0.7 kg, agus tháinig an t-ainm “Liliputas” i dtreis ar an bpointe. Ba é an máistirdhéantóir cáise Jonas Jarušaitis an chéad duine a rinne maoirseacht ar tháirgeadh na cáise seo. Is ar éigean a aibíodh 8 dtonna cáise sa chéad bhliain a táirgeadh í, ach méadaíodh an táirgeadh go 130 tonna 40 bliain ina dhiaidh sin. Coinníodh na seanmhúnlaí cáise adhmaid don todhchaí ag déirí cáise Belvederis, mar aon le boscaí pacáistithe cairtchláir cuimhneacháin agus cárta poist ó lár an 20ú haois, a thaispeánann cáiseanna á níochán i ndabhach agus a eisíonn cuireadh chun freastal ar fhéasta ríoga agus cáiseanna lámhdhéanta Belvederis agus sócamais eile a bhlaiseadh.

Táirgtear “Liliputas” sa lá atá inniu ann ag baint úsáid as an teicneolaíocht uathúil agus bharántúil ó 1958. Mar gheall ar na scileanna táirgthe agus an t-eolas a d’fhág fostaithe an déirí cáise le hoidhreacht ó ghlúin go glúin, is féidir méid shainiúil, tréithe orgánaileipteacha agus cáilíocht an táirge a chaomhnú.

5.2. Sainiúlacht an táirge

Gné shainiúil de cháis “Liliputas” is ea go bhfuil sí beag, gan ach 0.25–0.7 kg meáchain inti, agus go bhfuil sí clúdaithe le cumhdach céarach a chosnaíonn í ar dhamáiste. Faigheann cáis “Liliputas” a blas agus a boladh úr aigéid lachtaigh óna haibiú i gcruinneáin bheaga i siléar fionnuar tais atá brataithe le spóir den mhúnla micreascópach Penicillium pallidum Smith. Níl aon rian den mhúscán micreascópach le feiceáil ar na ballaí, ar na seilfeanna ná ar an tsíleáil sa seomra aibithe, ach, cúpla lá tar éis do na cáiseanna “Liliputas” a bheith saillte agus curtha ar na seilfeanna, tagann cruth atá cosúil le cocúin seiriceán orthu. Chun an múscán micreascópach a chosc ó dhul isteach sa cháis agus í ag aibiú, tá sí cosanta ag an gcraiceann a chruthaítear le linn an fháscaidh. Chun an craiceann a chruthú, baintear na cáiseanna as na múnlaí sorcóireacha tar éis an fhéinfháscaidh agus filltear i naipcíní cadáis fite iad sula gcuirtear ar ais iad sna múnlaí sorcóireacha lena bhfáscadh i bpreasanna.

Déantar na cáiseanna a tháirgeadh ar an mbealach traidisiúnta, beagnach go hiomlán de láimh, i.e. gearrtar an brat grutha agus cuirtear é sna múnlaí agus filltear na cáiseanna i naipcíní, déantar iad a iompú, a ní, a ghlanadh agus a chiaradh de láimh, próiseas ina ndéantar gach cáis ar leith a láimhseáil níos mó ná 50 uair.

5.3. Nasc cúisíoch idir an limistéar geografach agus cáilíocht nó tréithe an táirge (i gcás STFC) nó cáilíocht shonrach, cáil nó saintréith eile an táirge (i gcás TGFC)

Tá an t-iarratas ar thásc geografach faoi chosaint a chlárú bunaithe ar thraidisiún, ar an modh táirgthe sonrach agus ar cháil.

De réir fheasacht an phobail, tá baint dhíreach ag Belvederis, mar chliabhán na heolaíochta déiríochta sa Liotuáin, leis an gcáis “Liliputas” gan phiaraí, atá á tháirgeadh ar an mbealach céanna ó 1958 i leith. Is é déirí cáise Belvederis an t-aon táirgeoir a tháirgeann an cháis lámhdhéanta uathúil seo faoi láthair.

Faigheann cáis “Liliputas” a blas agus a boladh ar leith ó aibiú i gcruinneáin bheaga trí mhicreaflora inmheánach agus múscán micreascópach Penicillium pallidum Smith, a fhásann i siléir sa limistéar geografach a shainítear i bpointe 4 nuair a choinnítear iad ag teocht sheasmhach 10–14 °C agus taise 85–94%.

Bhí cáis “Liliputas” ar taispeáint ag mórán taispeántas, sa Liotuáin agus thar lear, agus bhí an-raith uirthi ag taispeántais in Leipzig, Poznań, Zagreb, Londain, Páras, Cóbanhávan, Vín agus áiteanna eile. Bhuaigh “Liliputas” bonn óir ag an taispeántas “Agra-76” i bPoblacht Dhaonlathach na Gearmáine mar a tugadh uirthi ag an am. Bronnadh dioplóma den chéad ghrád uirthi sa suirbhé/chomórtas le haghaidh cáilíocht cháise in 1984 in Uglich, APSS, agus bhuaigh sí bonn óir i gcomórtas “Táirge na Bliana 2002 sa Liotuáin”, a d’eagraigh Cónaidhm Thionscail na Liotuáine. Ag an taispeántas bia agus dí idirnáisiúnta “World Food Moscow 2005”, bhuaigh sí bonn cré-umha, agus, ag an taispeántas idirnáisiúnta do na tionscail talmhaíochta agus próiseála “Zolotaya osen 2008”, freisin i Moscó, bhí “Liliputas” chun tosaigh ar sheastán náisiúnta na Liotuáine, a chuir Aireacht Talmhaíochta na Liotuáine le chéile. Ag “AgroBalt 2010”, taispeántas speisialaithe idirnáisiúnta do chuideachtaí i dtionscail na talmhaíochta, an bhia agus an phacáistithe, bhuaigh “Liliputas” duais as a cháilíochtaí nádúrtha agus éiceolaíochta. Is iomaí uair a scríobhadh faoi “Liliputas” agus a tháirgeoirí díograiseacha i bpreas na Liotuáine (1999-2003).

Cé go bhfuil “Liliputas” a dhá oiread níos daoire ná cáis a tháirgtear i ndéirí meicnithe, tá custaiméirí dílse aige a bhfuil meas acu ar tháirgí ardchaighdeáin atá nádúrtha agus lámhdhéanta. D’fhan méideanna na táirgeachta seasmhach thar na blianta.

Tagairt d’fhoilsiú na sonraíochta

Sonraíocht táirge

(1) IO L 179, 19.6.2014, lch. 17.