[pic] | COIMISIÚN NA gCOMHPHOBAL EORPACH |

An Bhruiséil 27.2.2009

COIM(2009) 91 leagan deireanach

2009/0028 (COD)

Togra le haghaidh

RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE.

an […]

lena leasaítear an Coinbhinsiún chun Comhaontú Schengen a chur chun feidhme agus Rialachán (CE) Uimh. 562/2006 maidir le saorghluaiseacht daoine ag a bhfuil víosa fadfhanachta

(arna thíolacadh ag an gCoimisiún)

MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

Na forais atá leis an togra

Staid reatha dhlíthiúil

Is é aidhm na dtograí seo saorghluaiseacht náisiúnach tríú tíortha atá ina gcónaí go dleathach i gceann de na Ballstáit[1] a éascú laistigh de limistéar Schengen gan teorainneacha inmheánacha trí víosa fadfhanachta "D" arna éisiúint ag an mBallstát sin.

I gcomhréir leis an acquis Schengen reatha, maidir le náisiúnach tríú tír a bhfuil víosa fadfhanachta náisiúnta ina sheilbh aige (víosa "D") le haghaidh tréimhsí fanachta níos faide ná trí mhí, ní cheadaítear dó fanacht ach i gcríoch an Bhallstáit a d'eisigh an víosa agus, de bhun Airteagal 18 den Choinbhinsiún chun Comhaontú Schengen a chur chun feidhme (Coinbhinsiún Schengen)[2] mar atá arna leasú le Rialachán (CE) Uimh. 1091/2001[3], ní cheadaítear dó idirthuras a dheánamh trí chríocha na mBallstát eile ach amháin chun an Stát inar eisíodh an víosa a bhaint amach.

Dá bhrí sin, de réir dhlí reatha an Chomhphobail faoi láthair, ní cheadaítear do shealbhóirí víosa D taisteal go Ballstáit eile le linn a bhfanachta ná ní cheadaítear dóibh idirthuras a dhéanamh trí na Ballstáit eile agus iad ag filleadh ar a dtír thionscnaimh, mar nach ndéantar foráil dó sin i gCoinbhinsiún Schengen.

Eascraíonn friotal na forála thuas i gCoinbhinsiún Schengen as nós imeachta a chuireadh na Ballstáit i bhfeidhm de ghnáth ag an tráth sin sa chaoi is go ndéanadh víosa D a iompú ina chead cónaithe tar éis teacht isteach sa chríoch. Ar bhonn a leithéid de chead cónaithe is féidir le náisiúnaigh tríú tíortha saorghluaiseacht a dhéanamh laistigh de limistéar Schengen ansin. Ar an ábhar seo, tráth ar tugadh Coinbhinsiún Schengen i gcríoch níor mheas na Ballstáit gur ghá an saorghluaiseacht nó an turas fillte a rialú trí víosa D nó trí dara idirthuras go dtí an Ballstát a bhí tar éis an víosa D a eisiúint.

Dá bhrí sin, ní fhoráiltear le Coinbhinsiún Schengen ach do phrionsabal an chomhionannais idir ceadanna cónaithe Schengen agus víosaí is infheidhme i limistéar Schengen: ceadaíonn cead cónaithe a eisíonn Ballstát do náisiúnach tríú tír, a bhfuil an cead cónaithe agus doiciméad taistil bailí ina sheilbh aige, saorghluaiseacht a dhéanamh ar feadh suas le trí mhí laistigh de chríocha na mBallstát eile le linn a fhanachta (Airteagal 21 den Choinbhinsiún).

In Airteagal 5(1)b de Rialachán (CE) Uimh. 562/2006 (Cód Teorainneacha Schengen)[4] foráiltear freisin go mbeadh an deis ann do náisiúnaigh tríú tíortha a bhfuil cead cónaithe bailí arna éisiúint ag Ballstát ina sheilbh acu teorainneacha seachtracha Ballstáit eile a thrasnú gan víosa le haghaidh tréimhsí fanachta nach faide ná trí mhí.

Fadhbanna praiticiúla

Tá méadú ag teacht ar an líon Ballstát nach dtugann ceadanna cónaithe in ionad na víosaí D tar éis do na náisiúnaigh tríú tíortha teacht isteach ina gcríoch, nó nach soláthraíonn iad ach tar éis moill fhada. Tá iarmhairtí diúltacha tábhachtacha ag an staid dhlíthiúil phraiticiúil seo maidir le saorghluaiseacht i limistéar Schengen le haghaidh náisiúnach triú tíortha atá ag fanacht go dleathach i mBallstát ar bhonn víosa D. Ós rud é nach foláir do na daoine seo leanúint de bheith ina gcónaí ann agus víosa D ina seilbh acu, ní féidir leo taisteal go dleathach ar chúiseanna éagsúla dlisteanacha (e.g. gnó, comhdhálacha, cuairteanna) go dtí na Ballstáit eile le linn a bhfanachta, ná idirthuras a dhéanamh trí chríocha na mBallstát eile agus iad ag filleadh ar a dtír thionscnaimh.

Víosa D+C — Rialachán(CE) Uimh. 1091/2001

Chun go réiteofar go páirteach an fhadhb a eascraíonn as moilleanna a bheith ar cheadanna cónaithe a éisiúint tar éis tír a shroicheadh, tugadh isteach an víosa D+C in 2001 (Rialachán (CE) Uimh. 1091/2001[5] rud a bhí bunaithe ar thionscnamh de chuid na Fraince), lena dtugtar an deis do shealbhóirí víosa D fadfhanachta arna éisiúint ag Ballstát saorghluaiseacht a dhéanamh i limistéar Schengen i rith na gcéad trí mhí de thréimhse bailíochta an víosa D ar an gcoinníoll gur eisíodh an víosa de réir na rialacha Schengen atá bailí do víosaí gearrfhanachta (lena n-áirítear é a sheiceáil i gcomparáid leis an líosta náisiúnach tríú tíortha nach dtugtar cead isteach dóibh atá i gCóras Faisnéise Schengen (SIS)).

Mar sin féin, sa chleachtas is léir i gcás fhormhór na mBallstát nach n-eisíonn siad víosaí D+C in aon chor nó nach n-eisíonn siad ach fíorbheagán díobh. Tugadh faoi deara go mion minic gur beag eolais atá ag baill foirne na gconsalach faoin gcineál seo víosa nó na coinníollacha faoinar féidir é a eisiúint, agus dá bhrí sin ní chuirtear iarratasóirí ar an eolas faoin deis seo. Thairis sin, deimhníodh in go leor cásanna nach gcuirtear san áireamh sna cláir náisiúnta um chlárú agus próiseáil víosa fiú an fhéidearthacht iarratais ar a leithéid de víosa nó greamán víosa a phriontáil a mheas. Ag an am céanna, ceadaíonn roinnt Ballstát dá misiúin taidhleoireachta agus dá bpoist chonsalacha ceadanna cónaithe a eisiúint go díreach, rud a fhágann an víosa D+C iomarcach.

Thairis sin, chomh luath agus a théann an tréimhse trí mhí ó dháta thús bailíochta an víosa D+C in éag, ní cheadaítear do na sealbhóirí — atá faoin am sin i láthair go dleathach ar chríoch an Bhallstáit a d'eisigh an víosa — saorghluaiseacht a dhéanamh a thuilleadh laistigh de chríoch iomlán an Bhallstáit murar rud é gur tugadh, idir an dá linn, cead cónaithe in ionad an víosa D+C.

Maidir leis na daoine sin, atá faoi réir an cheanglais i dtaca leis an víosa gearrfhanachta i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 539/2001 ón gComhairle[6], ceanglaítear orthu ansin iarratas a chur isteach ar víosa C gearrfhanachta ar leith sa Stát ina bhfuil cónaí orthu chun taisteal go Ballstát eile. Sa chleachtas, áfach, diúltaíonn roinnt Ballstát víosaí Schengen a eisiúint do dhaoine atá ag fanacht i limistéar Schengen cheana. Thairis sin, dar le léiriú Ballstát áirithe, ní ceadmhach do na náisiúnaigh tríú tíortha sin iarratas a chur isteach ar víosa Schengen gearrthéarmach breise i rith na sé mhí sin a thuilleadh, toisc gur fhan siad i limistéar Schengen ar feadh trí mhí cheana ar bhonn víosa D+C. Ar an gcuntar céanna, nuair a fhilleann náisiúnaigh tríú tíortha ar a dtíortha tionscnaimh, ní fhéadfar a cheadú dóibh taisteal trí na Ballstáit eile toisc go bhfuil an tréimhse 90 lá d'fhanacht atá ceadaithe le linn tréimhse sé mhí dulta in éag cheana.

I bhfianaise na barúlacha thuasluaite, mhol an Coimisiún — in a thogra le haghaidh Rialacháin lena mbunaítear Cód Comhphobail maidir le víosaí[7] — deireadh a chur leis an víosa D+C d'fhonn cúrsaí a shimpliú agus d'fhonn ceangal a chur ar na Ballstáit dlús a chur le heisiúint ceadanna cónaithe do náisiúnaigh tríú tíortha.

Mar sin féin, maidir le formhór na mBallstát — is léir nach dteastaíonn uathu nó nach féidir leo — ar chúiseanna éagsúla ceadanna cónaithe a eisiúint in am do náisiúnaigh tríú tíortha atá ina gcónaí ina gcríoch. Dá bhrí sin, molann an Coimisiún prionsabal an chomhionannais a thabhairt isteach idir víosaí fadfhanachta agus víosaí gearrfhanachta arna n-eisiúint ag na Ballstáit sin a chuireann chun feidhme go hiomlán acquis Schengen d'fhonn na fadhbanna reatha atá ag náisiúnaigh tríú tíortha atá ag fanacht go dleathach i mBallstát a shárú.

Rinne roinnt Ballstát agus an Coimisiún an comhionannais idir víosaí D agus C a tugadh isteach a mheas den chéad uair i rith phléití na Meithle neamhfhoirmeáilte um Víosaí i Ljubljana an 21-22 Eanáir 2008 agus bhí tuilleadh caibidlíochta air sa Mheitheal um Víosaí an 26-27 Márta 2008 i rith na bpléití ar an gCód Comhphobail maidir le víosaí i gcomhthéacs víosaí D+C a dhíothú.

Tá na tograí seo spreagtha freisin ag roinnt gearán agus ceisteanna a fuarthas ó na Ballstáit agus ó náisiúnaigh tríú tíortha ag fanacht i mBallstát ar bhonn víosa D+C nó víosa D.

An oibleagáid maidir le ceadanna cónaithe a eisiúint

Níl sé mar aidhm ag na tograí seo na Ballstáit a spreagadh le gan ceadanna cónaithe a eisiúint agus le gan a ligean do náisiúnaigh tríú tíortha fanacht ar bhonn víosa fadfhanachta. A mhalairt ar fad, mar ní bheadh sé sin i gcomhréir le roinnt Treoracha lena bhforchuirtear an oibleagáid ar Bhallstáit ceadanna cónaithe a eisiúint do chatagóirí áirithe náisiúnach tríú tíortha.

De réir Threoir 2005/71/CE ón gComhairle[8] maidir le nós imeachta sonrach chun náisiúnaigh tríú tíortha a ligean isteach chun críocha taighde eolaíche, glacfar an Cinneadh maidir leis an iarratas ar chead cónaithe chomh luath agus is féidir, agus nuair is iomchuí, le nós imeachta brostaithe.

I gCinneadh 2004/114/CE[9] ón gComhairle maidir leis na coinníollacha faoina ligtear náisiúnaigh tríú tíortha isteach chun críocha taighde, malartaithe daltaí, oiliúna neamhchúitithe nó seirbhíse dheonach, foráiltear don oibleagáid ceadanna cónaithe a eisiúint do na mic léinn a chumhdaítear leis an Treoir seo ar feadh tréimhse bliana ar a laghad (tréimhse atá in-athnuaite) nó ar feadh fhad an chúrsa ar a laghad má tá sé níos gaire ná aon bhliain amháin. Glacfar an Cinneadh maidir lena leithéid d'iarratas agus cuirfear in iúl don iarratasóir é laistigh de thréimhse nach gcuirfidh isteach ar an staidéar i dtrácht. Thairis sin, is féidir nósanna imeachta luathaithe a bhunú chun ceadanna nó víosaí a eisiúint do mhic léinn trí bhíthin comhaontuithe idir forais oideachais agus údaráis na mBallstát atá freagrach as saincheisteanna iontrála agus cónaithe.

I dTreoir 2003/86/CE ón gComhairle[10] maidir le ceart an aonaid teaghlaigh a athaontú leagtar amach freisin an oibleagáid i dtaca le cead cónaithe a mhaireann ar feadh tréimhse bliana ar a laghad a eisiúint do bhaill teaghlaigh náisiúnach tríú tíortha atá ina gcónaí go dleathach cheana i gcríoch Ballstáit.

I bhfianaise Threoir 2004/38/CE[11] maidir le ceart saorghluaiseachta shaoránaigh an Aontais agus a mbaill teaghlaigh laistigh de chríoch na mBallstát, ba cheart cárta cónaithe a eisiúint do bhaill teaghlaigh náisiúnach AE atá ina gcónaí leis an saoránach AE ar feadh tréimhse níos faide ná trí mhí i mBallstát nach é tír dhúchais shaoránach an Aontais, tráth nach déanaí ná sé mhí ó dháta an iarratais. Eiseofar deimhniú iarratais don chárta cónaithe láithreach.

Tá Treoir 2003/109/CE[12] ón gComhairle maidir le cónaitheoirí fadtéarmacha ábhartha freisin toisc go bhfuil sé de cheart ag cónaitheoir fadtéarmach — in imthosca áirithe — cónaí i mBallstáit eile nach foláir dóibh cead cónaithe a eisiúint don náisiúnach tríú tír sin ar a dhéanaí sé mhí tar éis an iarratais.

Ní dhéanfadh na tograí seo difear ar bith do na rialacha sin.

A bhfuil sna tograí

Leathnaítear leis na tograí seo prionsabal an chomhionnanais idir cead cónaithe agus víosaí gearrfhanachta d'fhonn víosaí fadfhanachta D a chumhdach; ar an gcuma sin bheadh na héifeachtaí céanna ag víosa fadfhanachta agus a bheadh ag cead cónaithe maidir le saorghluaiseacht i limistéar Schengen.

D'fhéadfadh náisiúnach tríú tír ag a bhfuil víosa fadfhanachta D arna eisiúint ag Ballstát taisteal ar feadh trí mhí le linn leathbhliana, faoi na coinníollacha céanna agus sealbhóir ceada cónaithe. Ní thiocfaidh aon athrú ar na rialacha maidir le heisiúint víosaí fadfhanachta díreach mar a tharla i gcás na rialacha maidir le heisiúint ceadanna cónaithe nuair a tugadh isteach prionsabal an chomhionnanais idir cead cónaithe agus víosa gearrfhanachta. Leis seo, thabharfaí ar ais an bhunfhealsúnacht atá ina bhunchloch de limistéar Schengen gan teorainneacha inmheánacha, i.e. gur féidir le duine taisteal i limistéar Schengen ar feadh tréimhsí gearra de thrí mhí in aon leathbhliain agus an doiciméad ar an mbonn ar a bhfuil sé i láthair go dleathach i mBallstát.

Arna dtarraingt suas ar bhonn bhunús dlí Airteagal 62(2)(a) agus (3) agus Airteagal 63(3)(a) de Chonradh CE, leis na Rialacháin atá beartaithe, leasófar:

- Airteagail 18, 21 agus 25 den Choinbhinsiún chun Comhaontú Schengen a chur chun feidhme an 14 Meitheamh 1985 (idir Rialtais Stáit Aontas Eacnamaíoch Benelux, Phoblacht Chónaidhme na Gearmáine agus Phoblacht na Fraince maidir le seiceálacha ag a gcomhtheorainneacha a dhíothú de réir a chéile);

- Airteagal 5(1)(b) de Rialachán (CE) Uimh. 562/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Márta 2006 lena mbunaítear Cód Comhphobail maidir leis na rialacha a rialaíonn saorghluaiseacht daoine thar teorainneacha (Cód Teorainneacha Schengen), maidir leis na coinníollacha iontrála le haghaidh náisiúnach tríú tíortha.

I ngeall ar na nósanna imeachta cinnteoireachta a ghabhann leis na bunúis dlí a bheith ag teacht salach ar a chéile, níorbh fholáir don Choimisiún dhá thogra ar leith a tharraingt suas:

- Maidir leis an togra le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear an Coinbhinsiún chun Comhaontú Schengen a chur chun feidhme agus Rialachán (CE) Uimh. 562/2006 maidir le saorghluaiseacht daoine le víosa fadfhanachta, tá sé bunaithe ar Airteagal 62(2)(a) agus (3) de Chonradh CE agus glacfar é i gcomhréir leis an nós imeachta comhchinnteoireachta.

- Maidir leis an Togra le haghaidh Rialacháin ón gComhairle lena leasaítear an Coinbhinsiún chun Comhaontú Schengen a chur chun feidhme i dtaca le víosa fadfhanachta agus foláirimh i gCóras Faisnéise Schengen, tá sé bunaithe ar Airteagal 63(3)(a) de Chonradh CE agus glacfar é d'aontoil sa Chomhairle tar éis dul i gcomhairle le Parlaimint na hEorpa.

Tarraingíodh suas na tograí ag féachaint do théacs reatha an togra le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear Cód Comhphobail maidir le víosaí (Cód maidir le víosaí), rud a aisghairfidh na forálacha maidir le víosa D+C. Toimhdítear go mbeidh an Cód maidir le Víosaí glactha faoin am a ghlacfar na Rialacháin seo. Ba cheart dáta chur i bhfeidhm na Rialachán seo a chur i gcomhréir le cur i bhfeidhm an Chóid maidir le Víosaí (sé mhí tar éis dó teacht i bhfeidhm).

Gnéithe slándála

In Airteagal 25 den Choinbhinsiún ceanglaítear ar na Ballstáit atá ag cuimhneamh ar chead cónaithe a eisiúint do náisiúnach tríú tír dul i gcomhairle le Córas Faisnéise Schengen. Sa chás gur duine ar eisíodh foláireamh ina thaobh chun críche iontráil a dhiúltiú an náisiúnach tríú tír lena mbaineann, rachaidh an Ballstát i gcomhairle ar dtús leis an mBallstát sin a d'eisigh an foláireamh agus cuirfidh sé a leasanna siúd san áireamh. I gcásanna dá leithéidí ní eiseofar an cead cónaithe ach amháin ar chúiseanna substainteacha, ar fhorais dhaonnúla nó de bharr gealltanas idirnáisiúnta, go háirithe. Ar an gcuma chéanna, i gcás gur eisíodh foláireamh chun críche iontráil a dhiúltiú do náisiúnach tríú tír a bhfuil cead cónaithe ina sheilbh aige a d'eisigh Stát eile, rachaidh an Ballstát a eisíonn an foláireamh i gcomhairle leis an mBallstát eile a d'eisigh an cead cónaithe d'fhonn a chinneadh an bhfuil leorchúiseanna ann an cead cónaithe a tharraingt siar.

Leasófar an tAirteagal seo leis an Togra le haghaidh Rialacháin lena leasaítear an Coinbhinsiún chun Comhaontú Schengen a chur chun feidhme maidir le víosaí fadfhanachta agus maidir le foláirimh i gCóras Faisnéise Schengen. Déanfar amhlaidh trí thagairt a chur leis á rá go mbeadh feidhm ag an oibleagáid maidir le dul i gcomhairle le SIS agus na Ballstáit eile i gcás foláirimh freisin nuair atá Ballstáit ag cuimhneamh ar víosa fadfhanachta a eisiúint do náisiúnach tríú tír nó nuair a fhaigheann siad amach faoi fholáireamh a eisíodh do náisiúnach tríú tír a bhfuil víosa bailí fadfhanachta ina sheilbh aige.

Trí bhíthin an cheanglais maidir le dul i gcomhairle le Córas Faisnéise Schengen agus iarratais ar víosa fadfhanachta á bpróiseáil áiritheofar go mbeidh an rialú céanna ar iarratais ar víosa fadfhanachta agus atá infheidhme maidir le sealbhóirí ceada cónaithe arna eisiúint ag Ballstát. Ar an mbealach sin, i dtaca le saorghluaiseacht sealbhóirí víosa fadfhanachta sna Ballstáit eile, ní bheidh aon riosca slándála breise ag gabháil leis do na Ballstáit i gcomparáid leis an mbaol i gcás shealbhóirí cheadanna cónaithe Schengen agus víosaí gearrfhanachta Schengen.

Thairis sin, go bhfios don Choimisiúin, eisíonn na Ballstáit víosaí fadfhanachta tríd an bhformáid aonfhoirmeach ard-daingnithe le haghaidh víosaí gearrfhanachta mar atá arna leagan amach i Rialachán (CE) Uimh. 1683/95 ón gComhairle an 29 Bealtaine 1995 lena leagtar síos formáid aonfhoirmeach le haghaidh víosaí[13].

2009/0028 (COD)

Togra le haghaidh

RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE.

an […]

lena leasaítear an Coinbhinsiún chun Comhaontú Schengen a chur chun feidhme agus Rialachán (CE) Uimh. 562/2006 maidir le saorghluaiseacht daoine ag a bhfuil víosa fadfhanachta

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 62(2)(a) agus (3) de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún,

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an nós imeachta a leagtar síos in Airteagal 251 den Chonradh,

De bharr an méid seo a leanas:

(1) Sa Choinbhinsiún chun Comhaontú Schengen a chur chun feidhme[14] leagtar síos rialacha maidir le víosaí fadfhanachta a chuireann ar chumas a sealbhóirí idirthuras a dhéanamh trí chríocha na mBallstát. I Rialachán (CE) Uimh. 562/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Márta 2006 maidir leis na rialacha lena rialaítear saorghluaiseacht daoine thar teorainneacha (Cód Teorainneacha Schengen)[15], leagtar síos na coinníollacha iontrála le haghaidh náisiúnach tríú tíortha. D'fhonn saorghluaiseacht náisiúnach tríú tíortha a éascú — sealbhóirí víosaí náisiúnta fadfhanachta i limistéar Schengen gan teorainneacha inmheánacha —, ba cheart tuilleadh beart a ghlacadh.

(2) Ba cheart ceadanna cónaithe a chur in ionad víosaí fadfhanachta tar éis do náisiúnaigh tríú tíortha teacht isteach i gcríoch Ballstáit i dtráth cuí chun go bhféadfadh náisiúnaigh tríú tíortha atá ina gcónaí go dleathach i mBallstát amháin ar bhonn víosa fadfhanachta taisteal go dtí na Ballstáit eile le linn a dtréimhse fanachta, nó a n-idirthurais trí chríocha na mBallstát eile, agus iad ag filleadh ar a dtír thionscnaimh. Mar sin féin, ag dul i méad atá líon na mBallstát, nach gcuireann ceadanna cónaithe in ionad na víosaí fadfhanachta nó nach gcuirteann ina n-ionad iad ach tar éis moilleanna suntasacha tar éis do náisiúnaigh tríú tíortha teacht isteach ina gcríoch. Tá iarmhairtí diúltacha tábhachtacha ag an staid dhlíthiúil agus phraiticiúil seo maidir le saorghluaiseacht i limistéar Schengen ar náisiúnach triú tíortha atá ag fanacht go dleathach i mBallstát ar bhonn víosa fadfhanachta.

(3) D'fhonn na fadhbanna a bhíonn ag náisiúnaigh tríú tíortha atá ag fanacht ar bhonn víosa fadfhanachta a shárú, leathnaítear leis an Rialachán seo prionsabal an chomhionannais d'fhonn ceadanna cónaithe agus víosaí gearrfhanachta a eisíonn na Ballstáit lena a chuireann acquis Schengen ina iomláine chun feidhme maidir le víosaí fadfhanachta a chumhdach. Ar an gcuma seo bheadh na héifeachtaí céanna ag víosa fadfhanachta agus a bheadh ag cead cónaithe maidir le saorghluaiseacht i limistéar Schengen gan teorainneacha inmhéanacha.

(4) D'fhéadfadh náisiúnach tríú tír a bhfuil víosa fadfhanachta arna eisiúint ag Ballstát ina sheilbh aige taisteal ar feadh trí mhí in aon leathbhliain, faoi na coinníollacha céanna agus a bheadh ag sealbhóir ceada cónaithe. Ní athróidh na rialacha maidir le víosaí fadfhanachta a eisiúint.

(5) Ba cheart an Coinbhinsiún chun Comhaontú Schengen a chur chun feidhme agus Rialachán (CE) Uimh. 562/2006 a leasú dá réir.

(6) Níl sé d'aidhm ag an Rialachán seo Ballstáit a spreagadh sa chaoi is nach n-eiseoidís ceadanna cónaithe agus ní ceart go ndéanfadh sé difear ar bith don oibleagáid atá ar Bhallstáit ceadanna cónaithe a eisiúint do chatagóirí áirithe náisiúnach tríú tíortha, oibleagáid atá leagtha amach in ionstraimí eile an Chomhphobail.

(7) I dtaca leis na rialacha maidir le dul i gcomhairle le Córas Faisnéise Schengen agus leis na Ballstáit eile i gcás foláirimh agus iarratas ar chead cónaithe á phróiseáil, ba cheart go mbeadh feidhm acu freisin maidir le hiarratas fadfhanachta a próiseáil mar atá leagtha amach i Rialachán (CE) Uimh. …/…ón gComhairle an […] lena leasaítear an Coinbhinsiún chun Comhaontú Schengen a chur chun feidhme maidir le víosa fadfhanachta agus maidir le foláirimh i gCóras Faisnéise Schengen. Dá bhrí sin, níor cheart go mbeadh aon riosca slándála breise do na Ballstáit ag baint le saorghluaiseacht sealbhóirí víosa fadfhanachta sna Ballstáit eile.

(8) Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóirí an Rialacháin seo, eadhon rialacha maidir le saorghluaiseacht de bhua víosa fadfhanachta a bhunú, a ghnóthú go leordhóthanach agus gur fearr, dá bhrí sin, is féidir iad a ghnóthú ar leibhéal an Chomhphobail, féadfaidh an Comhphobal bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta atá leagtha amach in Airteagal 5 den Chonradh. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, mar atá leagtha amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a bhaint amach.

(9) Urramaítear na cearta bunúsacha sa Rialachán seo mar aon leis na prionsabail a aithnítear sa Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh go háirithe . Ba chóir é a chur i bhfeidhm i gcomhréir le hoibleagáidí na mBallstát maidir le cosaint idirnáisiúnta agus neamh- refoulement.

(10) Is forbairt an ionstraim seo ar acquis Schengen, i gcomhréir leis an bPrótacal lena lánpháirtítear acquis Schengen i gcreat an Aontais Eorpaigh, mar a shainmhínítear in Iarscríbhinn A a ghabhann le Cinneadh 1999/435/CE[16] ón gComhairle an 20 Bealtaine 1999 maidir le sainmhíniú ar acquis Schengen d'fhonn a chinneadh, i gcomhréir le forálacha ábhartha an Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh agus an Chonartha ar an Aontas Eorpach, an bonn dlíthiúil le gach foráil nó Cinneadh arb é iontu an acquis.

(11) A fhad a bhaineann leis an Íoslainn agus an Iorua, is éard atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Chomhaontaithe a tugadh i gcrích idir Comhairle an Aontais Eorpaigh agus Poblacht na hÍoslainne agus Ríocht na hIorua maidir le baint an dá Stát sin i dtaca le cur chun feidhme, cur i bhfeidhm agus forbairt acquis Schengen[17], rud a thagann faoin réimse dá dtagraítear in Airteagal 1(B) de Chinneadh 1999/437/CE ón gComhairle[18] an 17 Bealtaine 1999 maidir le socruithe áirithe i dtaca le cur i bhfeidhm an Chomhaontaithe sin.

(12) A fhad a bhaineann leis an Eilvéis, is éard atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Chomhaontaithe a tugadh i gcrích idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le baint Chónaidhm na hEilvéise le cur chun feidhme, cur i bhfeidhm, agus forbairt acquis Schengen[19], rud a thagann faoin réimse dá dtagraítear in Airteagal 1(B) agus (C), de Chinneadh 1999/437/CE ón gComhairle, arna léamh in éineacht le hAirteagal 3 de Chinneadh 2008/146/CE ón gComhairle[20] an 28 Eanáir 2008.

(13) Maidir le Lichtinstéin, is éard atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Phrótacail a síníodh idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach, Cónaidhm na hEilvéise agus Prionsacht Lichinstéin maidir le baint Phrionsacht Lichtinstéin don Chomhaontú idir an Aontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilbhéise maidir leis an mbaint atá ag Cónaidhm na hEilbhéise le cur i bhfeidhm, cur chun feidhme agus forbairt acquis Schengen, rud a thagann faoin réimse dá dtagraítear in Airteagal 1(B) agus (C), de Chinneadh 1999/437/CE ón gComhairle arna léamh in éineacht le hAirteagal 3 de Chinneadh 2008/261/CE ón gComhairle[21] an 28 Feabhra 2008.

(14) I gcomhréir le hAirteagal 1 agus le hAirteagal 2 den Phrótacal maidir le Seasamh na Danmhairge atá i gceangal leis an gConradh ar an Aontas Eorpach agus leis an gConradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh, níl an Danmhairg rannpháirteach i nglacadh an Rialacháin seo agus ní bheidh an Rialachán seo ina cheangal ar an Danmhairg ná ní bheidh sí faoi réir a chur i bhfeidhm. Ós rud é gur forbairt an Rialachán seo ar acquis Schengen faoi fhorálacha Theideal IV de Chuid a Trí den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh, ba cheart, i gcomhréir le hAirteagal 5 den Phrótacal sin, go gcinnfeadh an Danmhairg laistigh de thréimhse sé mhí tar éis an dáta a nglacfar an Rialachán seo cé acu a chuirfidh nó nach gcuirfidh chun feidhme ina dlí náisiúnta é.

(15) I gcomhréir le hAirteagal 1 den Phrótacal maidir le seasamh na Ríochta Aontaithe agus na hÉireann, atá i gceangal leis an gConradh ar an Aontas Eorpach agus leis an gConradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh, ní bheidh an Ríocht Aontaithe ná Éire rannpháirteach i nglacadh an Rialacháin agus de thoradh air sin, agus gan dochar d'Airteagal 4 den Phrótacal sin, ní bheidh sé ina cheangal orthu ná ní bheidh siad faoi réir a chur i bhfeidhm.

(16) Maidir leis na Ballstáit nach bhfuil acquis Schengen curtha chun feidhme go hiomlán acu go fóill, is éard atá sa Rialachán seo forálacha a dhéanann forbairt ar acquis Schengen nó a bhaineann leis ar bhealach éigin de réir bhrí Airteagal 3(2) d'Ionstraim Aontachais 2003 agus bhrí Airteagal 4(2) d'Ionstraim Aontachais 2005,

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

Airteagal 1

(1) In Airteagal 21 den Choinbhinsiún chun Comhaontú Schengen a chur chun feidhme, cuirtear isteach mír 2a seo a leanas:

"2a. Maidir leis an gceart um saorghluaiseacht atá leagtha síos i mír 1 beidh feidhm aige freisin maidir le náisiúnaigh tríú tíortha a bhfuil víosa fadfhanachta bailí arna eisiúint ag ceann de na Ballstáit ina seilbh acu, mar a fhoráiltear dó in Airteagal 18."

(2) I Rialachán (CE) Uimh. 562/2006, chuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 5(1)(b):

"tá víosa bailí ina seilbh acu, má cheanglaítear sin de bhun Rialachán (CE) Uimh. 539/2001 ón gComhairle ina liostaítear na tríú tíortha nach foláir dá náisiúnaigh víosaí a bheith ina seilbh acu agus iad ag trasnú na teorainneacha seachtracha agus na tíortha atá díolmhaithe ón gceanglas sin, ach amháin nuair atá cead cónaithe bailí nó víosa fadfhanachta bailí ina seilbh acu."

Airteagal 2

Ní dhéanann an Rialachán seo aon difear don oibligeáid atá ar Bhallstáit ceadanna cónaithe a eisiúint do náisiúnaigh tríú tíortha mar a fhoráiltear dó in ionstraimí eile dlí de chuid an Chomhphobail.

Airteagal 3

Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an bhfichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Beidh sé infheidhme ó dháta chur i bhfeidhm Rialachán (CE) Uimh. …/… ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an […] lena mbunaítear Cód Comhphobail maidir le víosaí (Cód maidir le víosaí).

Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach sna Ballstáit i gcomhréir leis an gConradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil, an […]

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Thar ceann Pharlaimint na hEorpa

An tUachtarán

[1] I gcomhthéacs an togra seo, ciallóidh "Ballstáit" Ballstáit an AE a chuireann acquis Schengen i bhfeidhm go hiomlán.

[2] IO L 239, 22.9.2000, lch 1.

[3] IO L 150, 6.6.2001, lch 4.

[4] IO L 105, 13.4.2006, lch 1.

[5] IO L 150, 6.6.2001, lch 4.

[6] IO L 81, 21.3.2001, lch 1.

[7] COIM(2006) 403 leagan deireanach.

[8] IO L 289, 3.11.2005, lch 15.

[9] IO L 375, 23.12.2004, lch 12.

[10] IO L 251, 3.10.2003, lch 12.

[11] IO L 229, 29.6.2004, lch 35.

[12] IO L 16, 23.1.2004, lch 44.

[13] IO L 164, 14.7.1995, lch 1

[14] IO L 239, 22.9.2000, lch 1.

[15] IO L 105, 13.4.2006, lch 1.

[16] IO L 176, 10.7.1999, lgh 1-16

[17] IO L 176, 10.7.1999, lch 36.

[18] IO L 176, 10.7.1999, lch 31.

[19] IO L 53, 27.2.2008, lch 52.

[20] IO L 53, 27.02.2008, lch 1.

[21] IO L 83, 26.3.2008, lch 3.