AN COIMISIÚN EORPACH An Bhruiséil,6.6.2018 COM(2018) 447 final 2018/0236(COD) Togra le haghaidh RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE lena mbunaítear clár spáis an Aontais agus Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um an gClár Spáis agus lena n

x001e

aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 912/2010, Rialachán (AE) Uimh. 1285/2013, Rialachán (AE) Uimh. 377/2014 agus Cinneadh 541/2014/AE (Téacs atá ábhartha maidir le LEE) {SWD(2018) 327 final}

{SWD(2018) 328 final}



MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN 1.COMHTHÉACS AN TOGRA •Forais agus cuspóirí an togra Ó na 1990idí i leith, tá méadú tagtha ar infheistíocht an Aontais in earnáil an spáis. Fiú sular tháinig Conradh Liospóin i bhfeidhm le hAirteagal 189 nua den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) lena leagtar síos an dúshraith dá ghníomhaíocht sa réimse sin, d’éirigh leis an Aontas EGNOS agus Galileo a cheapadh, na cláir Eorpacha um loingseoireacht satailíte. Tá an dá chlár sin i bhfeidhm, agus meastar faoi láthair gur córas suaitheanta de chuid an Aontais Galileo. In 2014, cuireadh Copernicus, an Clár um Fhaire na Cruinne atá bunaithe ar an gclár GMES, leis an gcéad dá chlár eile. Le déanaí, sheol an tAontas gníomhaíochtaí laistigh den Chreat le haghaidh Tacaíochta um Fhaireachas agus Rianú Spáis, ‘SST’. Ba é EUR 12.6 billiún an leithdháileadh buiséadach iomlán do ghníomhaíochtaí uile spáis an Aontais, lena náirítear taighde, don tréimhse 2014-2020. Ina Theachtaireacht an 26 Deireadh Fómhair 2016 dar teideal “Straitéis Spáis don Eoraip”, leag an Coimisiún amach straitéis spáis don Eoraip, rud ag a bhfuil ceithre sprioc: leas a bhaint as buntáistí an spáis don tsochaí agus do gheilleagar an AE, earnáil spáis na hEorpa a bheidh iomaíoch agus nuálach a chothú, neamhspleáchas straitéiseach na hEorpa a neartú ó thaobh rochtain ar an spás i dtimpeallacht shlán shábháilte, agus a ról mar ghníomhaí domhanda a neartú agus comhar idirnáisiúnta a chur chun cinn. Tá an réasúnaíocht a bhaineann le glacadh Straitéis Spáis don Eoraip bunaithe ar thábhacht straitéiseach earnáil spáis an Aontais agus ar an ngá earnáil spáis na hEorpa a chur in oiriúint do na hathruithe atá ag tarlú ar domhan. Tacaíonn an spás le go leor beartais agus tosaíochtaí straitéiseacha de chuid an Aontais. Is féidir ról ríthábhachtach a bheith ag an spás chun dul i ngleic go héifeachtach le dúshláin nua amhail an tathrú aeráide, forbairt inbhuanaithe, rialú ag teorainneacha, faireachas muirí agus slándáil shaoránaigh an Aontais. Mar thoradh ar theacht chun cinn na dtosaíochtaí nua sin de chuid an Aontais, tá dóigheanna nua ag teacht chun cinn leis an gClár a fhorbairt. Is gá riachtanais slándála a neartú agus córais spáis an Aontais á bhforbairt, chun lántairbhe a bhaint as sineirgíochtaí idir gníomhaíochtaí sibhialta agus gníomhaíochtaí slándála. Tá an spás ina cuid de shlabhra luacha domhanda, ámh, rud atá ag bagairt ar athruithe móra ó theorainneacha traidisiúnta na hearnála spáis. Tá an rud ar a dtugtar an ‘Spás nua’ ag athrú earnáil an spáis ó bhonn, ní amháin ó thaobh na teicneolaíochta de ach ó thaobh an ghnó de chomh maith. Tá níos mó agus níos mó gnólachtaí agus fiontraithe á mealladh chuig earnáil an spáis, roinnt acu agus aon taithí acu ar an earnáil. Dá bhrí sin, tá sé ríthábhachtach go dtacóidh an tAontas le hearnáil an spáis ar fad, go háirithe taighde agus forbairt, gnólachtaí nuathionscanta agus gorlanna cuideachtaí atá gníomhach in earnáil an spáis. Maidir lena chláir féin, chuir an Coimisiún i bhfios go sonrach i Straitéis Spáis na hEorpa, an tábhacht a bhaineann le feidhmiú leanúnach na seirbhísí a chuireann Galileo, EGNOS agus Copernicus ar fáil, agus ar mhaithe le glúine nua na seirbhísí sin a ullmhú, na seirbhísí SST a fheabhsú agus a fhógairt don tionscnamh cumarsáide satailíte, GOVSATCOM, a cuireadh isteach i gClár Oibre an Choimisiúin 2017 i dtosach. Ina theannta sin, chuir sí béim ar an ról lárnach atá ag comhpháirtíochtaí idir an Coimisiún, na Ballstáit, an Ghníomhaireacht Eorpach GNSS (Córais Dhomhanda um Loingseoireacht Satailíte), Gníomhaireacht Spáis na hEorpa agus na gníomhaireachtaí agus na geallsealbhóirí uile a bhfuil baint acu le cur chun feidhme an bheartais spáis Eorpaigh, rud a léiríonn a thábhachtaí atá sé rialachas a dhéanamh go héifeachtúil agus go hiomchuí chun clár spáis an Aontais a sholáthar. Maidir leis an tionscnamh nua sin GOVSATCOM, aithníodh iontu seo a leanas easnaimh i gcumas na hEorpa cumarsáid satailíte a dhéanamh go sábháilte: Conclúidí na Comhairle Eorpaí mhí Nollaig 2013 agus conclúidí eile ón gComhairle ina dhiaidh sin; sa Pháipéar Bán ón gCoimisiún maidir le todhchaí na hEorpa; i nDearbhú na Róimhe ó cheannairí na 27 mBallstát; agus i roinnt rún ó Pharlaimint na hEorpa. An cur chuige a mhol an Coimisiún ina Theachtaireacht maidir le Straitéis Spáis don Eoraip, dhearbhaigh an Chomhairle é sna conclúidí a ghlac sí an 30 Bealtaine 2017 agus Parlaimint na hEorpa sa rún uaithi an 12 Meán Fómhair 2017. Ina conclúidí an 30 Bealtaine 2017, mhol an Chomhairle go háirithe don Choimisiún agus do na Ballstáit leanúint de bheith ag brath ar fhios gnó teicniúil na Gníomhaireachta Eorpaí Spáis agus na ngníomhaireachtaí náisiúnta spáis, d’iarr sí ar an gCoimisiún anailís agus measúnú a dhéanamh ar an athrú a d’fhéadfaí a dhéanamh ar fhreagrachtaí na Gníomhaireachta Eorpaí GNSS agus d’aithin siad gur gá sineirgíochtaí níos láidre a shaothrú, nuair is iomchuí, idir úsáid shibhialtach shibhialta agus úsáidí míleata sócmhainní spáis. Cuid den obair iardain ar an Straitéis Spáis don Eoraip is ea an togra le haghaidh Rialacháin. Leis an gclár um spás comhtháite iomlán, tabharfar le chéile gníomhaíochtaí uile an Aontais sa réimse ardstraitéiseach seo. Beidh creat comhtháite ann maidir le hinfheistíocht a dhéanfar amach anseo agus cuirfear tuilleadh infheictheachta agus níos mó solúbthachta ar fáil. Tríd an éifeachtúlacht a fheabhsú, cabhróidh sé chun na seirbhísí nua spáis a chur chun cinn a rachaidh chun tairbhe do shaoránaigh uile an Aontais Eorpaigh. Tá sé d’aidhm ag an gClár, dá bhrí sin: –sonraí, faisnéis agus seirbhísí atá ar ardcháilíocht, cothrom le dáta agus, i gcás inarb iomchuí, slán, a bhaineann leis an spás a sholáthar, nó cuidiú a thabhairt iad a sholáthar, gan bhriseadh agus ar an leibhéal domhanda nuair is féidir, a chomhlíonfaidh na riachtanais atá ann faoi láthair agus a bheidh ann amach anseo, agus a bheidh in ann tosaíochtaí polaitiúla an Aontais a chomhlíonadh, lena náirítear maidir le hathrú aeráide agus slándáil agus cosaint; –na sochair shocheacnamaíocha a uasmhéadú, lena náirítear tríd an úsáid is leithne is féidir a bhaint as na sonraí, faisnéis agus seirbhísí a sholáthraíonn comhpháirteanna an Chláir; –slándáil an Aontais agus na mBallstát a fheabhsú, mar aon lena shaoirse ghníomhaíochta agus a fhéinriail straitéiseach, go háirithe i dtéarmaí teicneolaíochtaí agus cinnteoireacht fhianaisebhunaithe; –ról an Aontais a chur chun cinn ar an leibhéal idirnáisiúnta mar phríomhghníomhaí in earnáil an spáis agus a ról maidir le dul i ngleic le dúshláin dhomhanda agus tacaíocht a thabhairt do thionscnaimh dhomhanda a neartú, go háirithe i réimse an athraithe aeráide agus na forbartha inbhuanaithe. Sa togra le haghaidh Rialacháin tá bearta oiriúnacha chun na haidhmeanna sin a bhaint amach. Déanann an togra le haghaidh Rialacháin simpliú agus cuíchóiriú nach beag ar acquis an Aontais trí na rialacha uile, geall leis, a bhí ann go nuige seo i Rialacháin nó Cinntí a chur le chéile san aon téacs amháin. Díríonn sé sin ar phróifíl bheartas spáis an Aontais, beartas atá ag teacht leis an ról mór atá sé beartaithe ag an Aontas a bheith aige mar ghníomhaí domhanda sa spás amach anseo.

Tugann an togra seo buiséad spáis don Aontas chun na gníomhaíochtaí éagsúla atá beartaithe a dhéanamh, go háirithe chun leanúint de chur i bhfeidhm Galileo, EGNOS, Copernicus agus SST, agus chun GOVSATCOM a sheoladh. Leagtar síos na rialacha maidir le rialachas an Chláir tríd an gcaidreamh idir na gníomhaithe éagsúla atá i gceist agus ról na ngníomhaithe sin a shoiléiriú, go príomha na Ballstáit, an Coimisiún agus Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh maidir le Spás, agus trí chóras rialachais aontaithe a bhunú do chomhpháirteanna uile an chláir seo. Cuireann sé le ról na Gníomhaireachta GNSS Eorpaí, trí raon feidhme a chúraimí i dtaca le creidiúnú slándála a leathnú d’fhonn comhpháirteanna uile an Chláir a chuimsiú, rud a thugann údar d'athrú ainm a bheith ar an ngníomhaireacht seo, Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh don Chlár Spáis. Ar deireadh, sonraítear agus caighdeánaítear leis creat slándála an Chláir, go háirithe a mhéid a bhaineann leis na prionsabail nach mór cloí leo, agus na nósanna imeachta a bheidh le cur i bhfeidhm agus na bearta a bheidh le déanamh, rud atá ríthábhachtach i bhfianaise chineál na ngníomhartha. Foráiltear leis togra seo gurb é an 1 Eanáir 2021 an dáta teacht i bhfeidhm agus tá sé á thíolacadh d’Aontas ina mbeidh 27 mBallstát, i gcomhréir leis an bhfógra a fuair an Chomhairle Eorpach an 29 Márta 2017 ón Ríocht Aontaithe go bhfuil sé beartaithe ag an Ríocht Aontaithe tarraingt siar ón Aontas Eorpach agus ó Euratom bunaithe ar Airteagal 50 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. •Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá ann cheana sa réimse beartais Faoi láthair, cuimsíonn acquis an Aontais maidir le hearnáil an spáis na Rialacháin agus na Cinntí seo a leanas: –Rialachán (AE) Uimh. 1285/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le cur chun feidhme agus saothrú na gcóras Eorpach um loingseoireacht satailíte, Galileo agus EGNOS IO L 306, 23.11.2011, lch. 25. –Rialachán (AE) Uimh. 377/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear an clár Copernicus; –Cinneadh 541/2014/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear Creat le haghaidh Tacaíochta um Fhaireachas agus Rianú Spáis (SST); –Rialachán (AE) Uimh. 912/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear an Ghníomhaireacht Eorpach GNSS; –Cinneadh 1104/2011/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis na rialacha i leith rochtana ar an tseirbhís faoi rialáil phoiblí a sholáthraíonn córas Galileo; –Cinneadh 2014/496/CBES ón gComhairle maidir le gnéithe d’úsáid, d’oibriú agus d’úsáid chóras Galileo a dhéanann difear do shlándáil an Aontais Eorpaigh. Gabhann an Rialachán seo ionad na chéad cheithre téacs de na téacsanna sin, agus aisghairtear leis an Rialachán seo freisin. Leagtar síos ann rialacha is coiteann do chomhpháirteanna uile an Chláir, lena náirítear Galileo, EGNOS, Copernicus agus SST, agus leagtar síos ann rialacha áirithe a bhaineann go sonrach le gach ceann de na comhpháirteanna sin. Maidir le Rialachán (AE) Uimh. 912/2010, is athruithe iad de chineál a fhágann gur fearr an téacs a aisghairm ar mhaithe le soiléireacht agus simpliú, agus chun na rialacha maidir leis an nGníomhaireacht nua, agus a thiocfaidh ar an nGníomhaireacht Eorpach GNSS, a ionchorprú sa Rialachán beartaithe lena mbunaítear Clár Spáis an Aontais. Ní dhéanann an Rialachán atá beartaithe leasú ar Cinneadh 1104/2011/AE ná difear ar bith dó, agus leis an gCinneadh sin leanfar de bheith ag rialú seirbhís áirithe a chuireann Galileo ar fáil, eadhon an tSeirbhís Phoiblí Rialáilte (PRS). Mar sin de leanfaidh an Cinneadh sin de bheith i bhfeidhm taobh leis an Rialachán atá beartaithe, mar chomhlánú air trí lex specialis maidir leis an tseirbhís áirithe seo. Ina theannta sin, leanfaidh Cinneadh 2014/496/CBES, atá bunaithe ar Airteagal 28 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE), d’fheidhm a bheith aige freisin, faoi mar a bhí go dtí seo. I gcomhthéacs Galileo agus EGNOS, i ngach cás ina bhféadfaidh imlonnú, oibriú nó úsáid na gcomhpháirteanna bac a chur ar shlándáil an Aontais nó ar shlándáil Bhallstáit, go háirithe mar thoradh ar staid idirnáisiúnta a éilíonn gníomhaíocht ag an Aontas nó i gcás ina gcuirtear bagairt ar oibríocht na gcomhpháirteanna iad féin nó a seirbhísí, beidh feidhm ag na nósanna imeachta dá bhforáiltear i Cinneadh 2014/496/CBES. •Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais Bíonn dea-thionchar as cuimse ag earnáil an spáis ar earnálacha eile den gheilleagar. Ar na príomhspriocanna i straitéis spáis an Aontais atá go cuí sa togra le haghaidh Rialacháin atá na buntáistí a bhaineann le tairbhe an spáis a uasmhéadú do fholláine na saoránach agus do rathúnas gheilleagar an Aontais, an dul chun cinn eolaíoch agus teicniúil a chur chun cinn, chomh maith le cumas iomaíochta agus cumas nuálaíochta thionscal na hEorpa agus rannchuidiú le cuspóirí an fháis chliste, inbhuanaithe agus chuimsithigh. Comhlánaíonn oibriú na gcóras spáis amhail EGNOS, Galileo nó Copernicus comhlánú ar ghníomhaíochtaí atá ag gabháil do chuid mhaith beartas eile an Aontais, go háirithe beartas taighde agus nuálaíochta, beartas slándála agus imirce, beartas tionscail, an comhbheartas talmhaíochta, an beartas iascaigh, gréasáin thrasEorpacha, beartas comhshaoil, beartas fuinnimh, beartas fuinnimh agus cúnamh forbartha. Rannchuideoidh SST agus an tionscnamh nua GOVSATCOM le baint amach chuspóirí an Phlean Gníomhaíochta Eorpaigh um Chosaint agus Straitéis Dhomhanda an Aontais Eorpaigh. Cuirfidh siad le héifeachtacht oibríochtúil gníomhaithe slándála agus cosnóidh siad cearta na saoránach chun na slándála, le cosaint taidhleoireachta agus le cosaint chonsalach, agus le cosaint sonraí pearsanta. Ar deireadh, cuirfidh siad feabhas ar mhórbheartais an AE, amhail an straitéis slándála muirí, creat beartais an chibearchosanta, beartas an Artaigh, bainistiú teorainneacha agus imirce, cabhair dhaonnúil, iascach, iompar agus bainistiú bonneagair chriticiúil. Ba cheart bearta an Chláir a úsáid chun dul i ngleic le teipeanna margaidh nó le cásanna infheistíochta fo-optamacha, ar bhealach comhréireach, gan maoiniú príobháideach a dhúbláil ná a phlódú agus ba cheart breisluach Eorpach soiléir a bheith acu. Áiritheofar leis sin comhsheasmhacht idir gníomhaíochtaí an chláir agus rialacha an Aontais maidir le státchabhair, lena seachnófar saobhadh míchuí ar iomaíocht sa mhargadh inmheánach.

2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT •Bunús dlí Is é is bunús dlí don Rialachán atá beartaithe Airteagal 189(2) CFAE, a fhorálann don Aontas beartas Eorpach spáis a tharraingt suas agus a thabharfaidh do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle, i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach, an chumhacht chun clár a ghlacadh chun rannchuidiú le cuspóirí an bheartais sin a bhaint amach. De bhrí go bhfuil Rialachán (AE) Uimh. 1285/2013 agus an Ghníomhaireacht Eorpach GNSS, a bhaineann le Galileo agus le EGNOS, bunaithe ar Airteagal 172 den CFAE (Líonraí TrasEorpacha), is é sin — i bhfianaise chásdlí na Cúirte Breithiúnais maidir le rogha an bhunúis dlí — is iomchuí an bunús dlí a bhunú ar Airteagal 189(2) CFAE ag féachaint d’ábhar agus do chuspóirí na mbeart a ndéantar foráil dóibh ann. •Coimhdeacht Earnáil cheannródaíoch í an spás a chuireann acmhainní nach beag airgeadais le chéile agus cuireann siad ardtheicneolaíochtaí i bhfeidhm i réimsí éagsúla. Ní féidir leis na Ballstáit cuspóirí an Rialacháin bheartaithe, cuspóir a bhfuil cur síos orthu thuas, a bhaint amach go leordhóthanach, fiú amháin na Ballstáit sin atá ar thús cadhnaíochta in earnáil an spáis. Is é an dearcadh atá ann go bhfuil taithí eolaíoch agus teicniúil agus fios gnó san earnáil seo scaipthe thar roinnt mhaith de réigiúin eacnamaíocha an Aontais agus, chomh maith leis sin, ag Gníomhaireacht Spáis na hEorpa, arb eagraíocht idirnáisiúnta í formhór Bhallstáit an Aontais Eorpaigh. Ar an taobh airgeadais de, tá sé rómhór ó thaobh méide de go bhféadfaidh Ballstáit uile an Aontais, agus iad ag gníomhú ar a chonlán féin, córais den sórt sin a thógáil agus a oibriú, mar atá Galileo agus Copernicus, a chuireann seirbhísí ar fáil do sheirbhísí a sholáthraíonn leas do gach Ballstát san Aontas, gan réigiúin uile an domhain a chur in iúl. I ngeall ar scála agus impleachtaí chuspóirí an Rialacháin atá beartaithe ní féidir iad a bhaint amach mar is ceart ach amháin ar leibhéal an Aontais. •Comhréireacht Déantar foráil leis an Rialachán atá beartaithe maidir le bearta nach rachaidh thar a bhfuil riachtanach chun a chuspóirí a bhaint amach. Tá na comhpháirteanna Galileo, EGNOS, Copernicus, SST agus GOVSATCOM ag riar ar riachtanais ghnólachtaí agus shaoránaigh an Aontais. Tá tionchar suntasach dearfach acu ar gheilleagar an Aontais. Is é an aidhm atá leis na córais sin a bheith á bhforbairt cur chun feidhme reachtaíocht an AE agus is iad is fearr a shásóidh tosaíochtaí polaitiúla an Aontais, lena náirítear i réimsí an athraithe aeráide agus na slándála agus na cosanta. Cuidíonn sé le hearnáil an spáis laistigh den Aontas, go háirithe tríd an taca a thabhairt do ghnólachtaí nuathionscanta nó nua-lainseálaite, cuidíonn sé le saoirse gníomhaíochta agus uathriail straitéiseach theicneolaíoch an Aontais a chosaint agus chun cur leis an for-rochtain idirnáisiúnta atá aige. Ina theannta sin, níl an buiséad a leithdháiltear ar an gClár as cuimse bunaithe ar na cuspóirí atá á lorg. Cinneadh ar na méideanna is gá chun an Clár a chur ar fáil i bhfianaise roinnt anailísí agus meastachán a dhéantar mar chuid den mheasúnú tionchair agus den tuairisc thíos. •An rogha ionstraime Ní dhéantar foráil shainráite maidir le Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear an Clár go sainráite i gcás Airteagal 189(2) CFAE ach is í an rogha ionstraime í freisin leis an gClár a chur ar bhonn inbhuanaithe. I gcás na rogha ionstraime dlí sin, áirithítear an cur i bhfeidhm a bheidh aonfhoirmeach agus díreach is gá le haghaidh chur chun feidhme éifeachtach an Chláir, agus an léargas ginearálta go léir a thabhairt dó agus na hacmhainní airgeadais a theastaíonn uaidh chun é a chur chun feidhme. 3.TORTHAÍ Ó MHEASTÓIREACHTAÍ EX POST, Ó CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS Ó MHEASÚNUITHE TIONCHAIR •Meastóireachtaí ex post/seiceálacha oiriúnachta ar an reachtaíocht atá ann cheana Maidir le Galileo agus EGNOS, de bhun Airteagal 34 de Rialachán (AE) Uimh. 1285/2013 agus Airteagal 26 de Rialachán (AE) Uimh. 912/2010 GNSS na Gníomhaireachta Eorpaí GNSS (GSA), chuir an Coimisiún tuarascáil mheántéarma maidir le dul chun cinn Galileo agus EGNOS agus ar dhul chun cinn na Gníomhaireachta Eorpaí GNSS ar fáil do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle. Sa chomhthéacs sin, rinneadh staidéar meastóireachta meántéarma thar ceann an Choimisiúin. Dhírigh an tuarascáil mheántéarma ar chur chun feidhme an Chláir don tréimhse 2014-2016. Ba é an chonclúid a tháinig as maidir le Galileo agus EGNOS leibhéal sásúil éifeachtachta a bheith léirithe agus ar mhaithe le cuspóirí fadtéarmacha 2020 a leagadh síos sa Rialachán GNSS a bhaint amach. Mar sin féin, aithníodh roinnt neamhéifeachtúlachtaí agus réimsí maidir le feabhsuithe a d’fhéadfaí a dhéanamh i rialachas slándála Galileo agus i rialachas foriomlán Galileo agus EGNOS. Maidir le rialachas, rinneadh idirthréimhse thábhachtach ar feadh na tréimhse 2014-2016 a bhí á gcur i bhfeidhm agus á gcomhdhlúthú, ós rud é go ndearnadh príomhghnéithe den chreat rialachais agus bainistíochta a chur chun feidhme de réir a chéile. Is gné thábhachtach í an fhorbairt a bheidh acu amach anseo i gcás chéim saothraithe Galileo agus beidh gá aghaidh a thabhairt air go cúramach. Maidir le rialachas slándála, ba cheart aird ar leith a thabhairt sa chéad chéim eile d’fhonn neamhspleáchas an Bhoird um Chreidiúnú Slándála agus na foirne a bheidh ag obair dó a bhaint amach as na gníomhaíochtaí oibríochtúla a bhaineann le Galileo agus le EGNOS. Maidir le cúrsaí airgeadais, ó dheireadh na bliana 2016, cuireadh an Rialachán GNSS (EUR 7.071 milliún) chun feidhme faoi chuimsiú an bhuiséid a socraíodh le Rialachán GNSS (EUR milliún) agus níor taifeadadh costas ginearálta ar bith maidir leis sin. Maidir le comhchuibheas le beartais eile an AE, laistigh de na cláir iad féin agus le cláir GNSS eile, tá leibhéal ard comhchuibhis léirithe ag Galileo agus EGNOS. Ar deireadh, d’éirigh leis an GSA a chuspóirí a bhaint amach, a bhaineann le dul chun cinn Galileo agus EGNOS agus le forbairt an mhargaidh iartheachtacha, trí na croíchúraimí agus na cúraimí tarmligthe araon a chur chun feidhme go héifeachtach. Bhí deacrachtaí áirithe ann, áfach, maidir lena chumas foireann chuí a fhostú.

Maidir le Copernicus, de bhun Airteagal 32 de Rialachán (AE) Uimh. 377/2014, rinne an Coimisiún meastóireacht mheántéarmach ar bhaint amach chuspóirí na gcúraimí uile arna maoiniú le Copernicus ar leibhéal a dtorthaí agus a dtionchar, ar a mbreisluach Eorpach agus ar éifeachtúlacht úsáid na nacmhainní. Rinneadh staidéar meastóireachta meántéarma thar ceann an Choimisiúin. Cumhdaíodh sa mheastóireacht lár téarma an tréimhse 2014-2016. Baineadh de thátal as go raibh Copernicus “ar an mbóthar ceart, tar éis roinnt ionchais mhóra a chomhlíonadh cheana chun tacú le neamhspleáchas na hEorpa i ndáil le soláthar sonraí cáilíochta agus fónta agus maidir lena shaothrú ag líon mór úsáideoirí, chun críocha institiúideacha agus tráchtála araon”. Leagadh béim ar shócmhainní láidre eile de chuid Copernicus ar nós an bheartais oscailte um shonraí, na gníomhaíochtaí lena spreagtar an earnáil phríobháideach, na tairbhí eacnamaíocha inláimhsithe, an leibhéal maith comhtháthaithe laistigh den bhuiséad agus le gníomhaíochtaí eile an AE, cur chun feidhme den scoth laistigh den bhuiséad atá leagtha síos sa Rialachán agus dea-chomhar inmheánach laistigh den Choimisiún agus le Ballstáit. Maidir le ceachtanna a foghlaimíodh go sonrach, tháinig méadú ar a fheabhas a d’éirigh leis an gclár agus ar mhéid na sonraí sin mar gheall ar dhá phríomhchinneadh : (i)maidir leis an ngá atá ann feabhas a chur ar dháileadh agus ar rochtain ar shonraí: i ngeall ar an líon ard clárúchán úsáideoirí, na gnéithe cumarsáide, an dáileadh sonraí agus rochtain, agus is gá feabhas a chur ar an sonraí is féidir a íoslódáil. (ii)an gá atá le comhtháthú na sonraí spáis i réimsí eile beartais agus i réimsí eacnamaíocha eile a neartú trí dhíriú níos mó ar ghlacadh úsáideoirí: Tá Copernicus ag sroicheadh cineálacha úsáideoirí sa réimse spáis traidisiúnta ach tá iarracht bhreise ag teastáil chun úsáideoirí eile lasmuigh den réimse sin a shroicheadh. I gcás SST, ghlac an Coimisiún tuarascáil maidir leis an gcreat tacaíochta ST a chur chun feidhme (2014-2017) an 3 Bealtaine 2018 (COM (2018) 256). Baineadh de thátal as sa tuarascáil gur seachadadh torthaí seachadta de chuid an AE do na gníomhartha agus do na trí sheirbhís ar fad, agus gur cruthaíodh breisluach AE leis an AE, ach gur gá an AE SST a chur chun cinn chun a éifeachtúlacht a fheabhsú. D’fhonn dul i ngleic leis na moltaí a rinneadh sa tuarascáil, luadh an measúnú tionchair a ghabhann leis seo ar ceithre shaincheist ar féidir aghaidh a thabhairt orthu d’fhonn dlús a chur leis an gcur chun feidhme sna blianta amach romhainn: (i)Ag feabhsú uathriail ón AE SST trína uasghrádú chun braiteoirí nua a uasghrádú, braiteoirí nua a fhorbairt agus catalóg Eorpach SST a bhunú d ' earraí spáis. (ii)An ghné Eorpach de AE SST a chothú trí dheireadh a chur le dúbailt saothair gan ghá idir ionaid oibríochtúla náisiúnta agus trína néilítear speisialtóireacht, bunaithe ar an bhfeidhmíocht is fearr. (iii)Struchtúr cinnteoireachta a athrú trí thromlach cáilithe a úsáid agus trí chomhfhoireann chomhordaithe a chruthú chun maoirseacht ar an obair theicniúil a áirithiú. (iv)An mheicníocht mhaoinithe a leasú trí chlár a bhunú lena mbeidh líne buiséid amháin agus dearcadh fadtéarmach. •• Comhairliúchán le páirtithe leasmhara Tacaítear leis an tionscnamh seo freisin le comhairliúcháin chuimsitheacha phoiblí agus le ceardlanna poiblí fairsinge, d’fhonn tuairimí na ngeallsealbhóirí ábhartha uile a lorg (an tionscal, na Ballstáit, lucht taighde, srl.), ar na nithe seo a leanas a dhéanamh: ·In 2016: rinne an Coimisiún comhairliúchán poiblí mór maidir le gach gné den spás lena náirítear na cláir atá beartaithe, lena náirítear na cláir atá beartaithe, don chéad chreat airgeadais ilbhliantúil eile, sular glacadh an Straitéis Spáis don Eoraip. ·In 2015-2016: tugadh dhá chomhairliúchán spriocdhírithe le chéile do ghnéithe taighde spáis lena náirítear doiciméid ina bhfuil páipéir ag na Ballstáit, mórchomhlachais trádála tionscail agus eagraíochtaí taighde. ·In 2015-2017: reáchtáladh go leor ceardlanna, cruinnithe agus tuarascálacha ag teacht le chéile ar leibhéal na saineolaithe chun dul i gcomhairle le geallsealbhóirí maidir le: (i) forbairt Copernicus agus Galileo; (ii) riachtanais shonracha tionscail; (iii) riachtanais shonracha ar chumarsáid satailíte rialtais; (iv) riachtanais shonracha ar fheasacht ar dhálaí spáis lena náirítear SST, an aimsir spáis agus réada neasDomhain. ·In 2016-2017, mar chuid den mheasúnú tionchair don chlár GOVSATCOM atá beartaithe, rinneadh comhairliúcháin spriocdhírithe leis na páirtithe leasmhara ábhartha uile; leis na Ballstáit de bhrí gur soláthróirí agus úsáideoirí de chuid GOVSATCOM iad, le hinstitiúidí agus gníomhaireachtaí an Aontais, agus le hearnáil na tionsclaíochta, lena náirítear monaróirí satailíte, oibreoirí agus FBManna. Trí theagmháil dhéathaobhach agus cruinnithe iomlánacha a rinneadh sin. Tacaíonn an chuid is mó de na Ballstáit agus den tionscal leis an gclár agus na cuspóirí a bhaint amach go soiléir. Rinneadh moltaí na bpáirtithe leasmhara, go háirithe maidir le slándáil láidir, comhiomlánú éilimh, spleáchas ar sholáthróirí náisiúnta agus tráchtála, sineirgí sibhialta-míleata agus cur chuige atá dírithe ar sheirbhís dá cuid comhtháite sa togra. Maidir leis an gcomhairliúchán mór poiblí a rinne an Coimisiún sula nglacfar leis an Straitéis Spáis don Eoraip in 2016, is iad na teachtaireachtaí tábhachtacha an méid seo a leanas: I gcás Galileo agus EGNOS, tá leibhéal leordhóthanach sástachta ar fud an domhain ag geallsealbhóirí maidir le cur chun feidhme loighic idirghabhála an AE agus éachtaí na gclár le linn na tréimhse meastóireachta. Ba léir go raibh a néifeachtacht soiléir go sonrach maidir leis an méid a baineadh amach le deighleog spáis Galileo agus le cobhsaíocht agus feidhmíocht ard a bhaint amach i dtaca le seirbhís a sholáthar do EGNOS leis an dearbhú atá sa tseirbhís LPV.200 agus le soláthar seirbhísí APV-I os cionn 98.98 % de mhais na talún sna Ballstáit AE móide an Iorua agus an Eilvéis. Mar sin féin, measann páirtithe leasmhara go bhféadfadh éifeachtúlacht an rialachais dul chun tairbhe do laghdú ar a chastacht ós rud é go mbíonn dúbláil iarrachtaí agus moilleanna ann dá bharr. Sa bhreis ar an méid sin, ba cheart páirtithe leasmhara a mheas gur cheart an rialachas a oiriúnú sa todhchaí agus gur cheart Galileo a oiriúnú chun dul chun cinn a dhéanamh maidir le céim an tsaothraithe.

Mar gheall ar Copernicus, meastar go bhfuil an beartas oscailte sonraí ina nua-shócmhainn. Is mór idir na húsáideoirí seirbhísí Copernicus a sholáthar maidir le hábharthacht táirgí, tráthúlacht seachadta agus infhaighteacht táirgí. Léirigh comhordú na comhpháirte insitu torthaí maithe le méadú úsáideoirí agus soláthar catalóg níos leithne de thacair shonraí. Mar sin féin, is gá tuilleadh béime a thabhairt i dtaca le forbairt eilimint insitu Copernicus agus le húsáid tacar sonraí in situ ábhartha, ag a bhfuil breisluach le bheith bainte as foinsí éagsúla sonraí breathnadóireachta a chomhtháthú. Glactar le bainistiú Copernicus ar bhealach go bhfuil sé ag obair go héifeachtúil. Is gá, áfach, feabhas a chur ar an rochtain ar shonraí in situ. Bearnaí san infhaighteacht is féidir a bhaint as sonraí in situ chun acmhainn iomlán sheirbhísí Copernicus a bhaint amach. Tá cuspóirí Copernicus iomchuí fós áfach ar an ábhar gur cheart aghaidh a thabhairt ar chuspóirí Copernicus ar cheart aghaidh a thabhairt orthu (e.g. astaíochtaí antrapaigineacha astaíochtaí CO2, deimhniú um chomhlíonadh comhshaoil agus aeráide , criosanna idir an chomhshaoil agus an aeráid, caomhnú na hoidhreachta cultúrtha, etc.). Luadh iontu freisin go bhféadfaí feabhas a chur ar an rochtain ar shonraí fairtheora agus ar chomhtháthú foinsí éagsúla sonraí. Maidir leis an ngné sin de chlár an Aontais Eorpaigh, bhí comhaontú láidir ann i measc na bpáirtithe leasmhara maidir leis an ngá leanúnachas a áirithiú i leith ghníomhaíocht an AE, cé gur comhaontaíodh i measc na ngeallsealbhóirí go mbeadh iarmhairtí tromchúiseacha den sórt sin do Galileo, do EGNOS agus do Copernicus a d’fhéadfadh an clár iomlán a chur i mbaol, mar thoradh ar an idirghabháil AE atá ann cheana a stopadh nó a aistarraingt. •Bailiú agus úsáid saineolais Rinneadh tuarascálacha sonracha: ·Mar a tugadh faoi deara thuas, rinneadh staidéar ó mheastóireacht mheántéarma agus rinne conraitheoirí seachtracha staidéar ar an 23 Meitheamh 2017. Bhí sé ina bhonn leis an tuarascáil ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle maidir le stádas Galileo agus EGNOS agus bunú GSA, an ceanglas a leagtar síos in Airteagal 34 de Rialachán (AE) Uimh. 1285/2013 GNSS agus Airteagal 26 de Rialachán (AE) Uimh. 912/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ó Pharlaimint na hEorpa agus ó Pharlaimint na hEorpa le a chomhlíonadh. ·Rinneadh staidéar ar thionchar an chistithe do Galileo agus do chlár EGNOS sa chéad ráithe de 2018. ·Mar a dúradh freisin, rinne conraitheoirí seachtracha staidéar ar mheastóireacht lár téarma ar Copernicus agus rinne conraitheoirí seachtracha staidéar ina leith ar an 23 Meitheamh 2017. Bhí sé ina bhonn don tuarascáil ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle maidir le stádas Copernicus, chun an ceanglas a leagtar amach in Airteagal 32 de Rialachán (AE) Uimh. 377/2014 de a chomhlíonadh. ·Rinne conraitheoirí seachtracha staidéar ar an tairbhe a bhain le Copernicus agus thug conraitheoirí seachtracha chun críche i Eanáir 2018 é. ·Rinne conraitheoirí seachtracha staidéar ar na tionchair agus na sochair agus bhain conraitheoirí seachtracha amach ina dhiaidh sin i mí na Bealtaine 2018. ·Maidir le GOVSATCOM, bhí an Coimisiún ag brath ar Ghrúpa Saineolaithe ó na Ballstáit, ón nGníomhaireacht Eorpach Spáis agus ón nGníomhaireacht Eorpach um Chosaint. Is í an Grúpa Oibre le haghaidh Doiciméad maidir le Riachtanais Seirbhíse Míleata — Doiciméad Riachtanais maidir le Riachtanais Seirbhíse Míleata, lena náirítear an próiseas measúnaithe tionchair, agus i mí na lena náirítear an próiseas measúnaithe tionchair, agus i mí na Feabhra 2018 agus a sholáthair saineolas don Choimisiún maidir le ceisteanna a bhaineann le cumarsáid satailíte. Chuir na riaracháin náisiúnta agus an tionscal a gcuid saineolais ar fáil le linn an chomhairliúcháin le páirtithe leasmhara. ·Rinneadh staidéar breise ar shaincheisteanna ar leith (e.g. rochtain ar spás). Tá gach staidéar ar fáil go poiblí in EU Bookshop. •Measúnú tionchair I gcomhréir lena bheartas “Rialáil Níos Fearr”, rinne an Coimisiún measúnú tionchair i bhfianaise bhunú Chlár Spáis an Aontais. Bhí an measúnú tionchair bunaithe ar thrí sprioc shonracha: ·Leanúnachas na mbonneagar agus na seirbhísí spáis atá ann cheana a áirithiú agus forbairt cinn nua nó cinn feabhsaithe a áirithiú; ·Earnáil spáis Eorpach nuálach a chothú; agus ·Rochtain a áirithiú ar chumas an AE rochtain a fháil ar spás atá ag brath ar thionscal neamhspleách ón AE, agus ráthaítear rochtain ar shonraí agus ar sheirbhísí spáis an AE agus iad a úsáid go sábháilte agus slán. Maidir le cistiú an Chláir, rinneadh measúnú ar dhá rogha.

Is éard a bhí sa “cás bunlíne” laghdú (-15 %) an bhuiséid reatha, ag cur san áireamh tarraingt siar na Ríochta Aontaithe as an Aontas Eorpach. Is éard a bhí sa chás atá beartaithe leibhéal leanúnach cistiúcháin, arna mhéadú 50 % i gcomparáid leis an mbuiséad reatha. Measadh nár leor an cás bunlíne chun cuspóirí uaillmhianacha bheartas spáis an Aontais a bhaint amach, mar a sonraíodh sa Straitéis Spáis don Eoraip. I gcás Galileo, is é an toradh a bheadh ar laghdú sa bhuiséad reatha go mbeidh an bonneagar agus na seirbhísí ag éirí de réir a chéile agus deireadh a chur lena ghníomhaíochtaí sna blianta ina dhiaidh sin. Maidir le EGNOS, bheadh sé i gcónaí ag feidhmiú, ach d’fhéadfaí gan í a fhadú mar a fhoráiltear dó sa Rialachán GNSS. D’fhéadfaí a bheith ag súil leis go mbeadh iarmhairtí comhchosúla ag Copernicus ó tharla go bhféadfadh ailtireacht Copernicus leanúint ar aghaidh, gan é a bheith á dhéanamh go hiomlán trí aon fheabhsú a dhéanamh, trí chur in ionad iomlán na satailítí atá ann cheana a chosc, rud a chuirfeadh cosc ar iomlán na satailítí reatha a chur in ionad iomlán na satailítí, nuair a bhainfeadh siad an méid sin amach don saol i bhfithis. Dhéanfadh an cás atá beartaithe leanúnachas a áirithiú sna hoibríochtaí agus san fhoráil seirbhísí, don chnuasach de shatailítí 30, agus de éabhlóid na teicneolaíochta, a chuirfeadh le himscaradh an dara glúin, chomh maith le tacaíocht do fhás na margaí feidhmchlár. Chuirfeadh leibhéal marthanach cistiúcháin Copernicus ar chumas an Aontais a uathriail agus a cheannaireacht a choinneáil i dtaca le faireachán a dhéanamh ar an gcomhshaol, i mbainistiú éigeandála agus i dtacaíocht don tslándáil mhuirí, agus chun leibhéal muiníne a bhunú don earnáil iartheachtach i dtaca le sonraí agus faisnéis Copernicus a úsáid agus a chomhtháthú, bunaithe ar bhonneagar agus ar sheirbhísí Copernicus atá ann cheana. Táthar ag súil leis go mbeidh tairbhí suntasacha socheacnamaíocha agus comhshaoil ag baint le leanúnachas chlár Galileo, EGNOS, Copernicus agus SST, trí acmhainní buiséadacha leordhóthanacha a chur ar fáil, lena náirítear poist nua a chruthú. Bainfidh úsáideoirí deiridh tairbhe díreach as roinnt feidhmchlár nua a chuirfidh feabhas ar an gcaoi a dtaistealaíonn daoine, a gcuid oibre, agus a chur i bhfios. Meastar go mbainfidh na saoránaigh tairbhe as seirbhísí iompair nuachóirithe agus neamhdhíobhálach don chomhshaol, rud as a dtiocfaidh bainistíocht níos éifeachtúla agus níos tíosaí ar chosaint tráchta. Má dhéantar seirbhísí éigeandála níos éifeachtúla a fháil slán is fearr is féidir freagairt níos fearr agus níos tapúla a bhaint amach i gcás éigeandála, agus áiritheofar go mbeidh soláthar bia níos inbhuanaithe sa talmhaíocht mar aon le sonraí um Fhaire na Cruinne. Maidir le GOVSATCOM, a rinneadh a mheasúnú ina bhfuil tionchar iomlán neamhspleách agus rinneadh measúnú tionchair ina leith. Thug an Bord um Ghrinnscrúdú Rialála tuairim dhearfach uaidh an 29 Meán Fómhair 2017. Rinne an measúnú seo anailís ar an mbonnlíne agus ar cheithre rogha beartais a bhfuil tacar coiteann de bhuneilimintí acu, lena náirítear ceanglais slándála chomhchoiteanna, sineirgí trí éileamh náisiúnta agus éileamh ón AE a chomhiomlánú, comhordú a dhéanamh, comhtháiteacht, barainneachtaí scála agus éifeachtúlacht ó thaobh éifeachtúlachta de, neartú ar neamhspleáchas an Aontais agus iomaíochas tionsclaíoch. Tá difríochtaí idir na ceithre rogha maidir le soláthar agus leas á bhaint as acmhainní agus seirbhísí náisiúnta nó tráchtála, nó meascán díobh. Bíonn difríochtaí eatarthu freisin maidir le éadáil bonneagair spáis sa todhchaí a d’fhéadfadh a bheith ann amach anseo, trí chomhpháirtíocht phríobháideach phoiblí nó trí shócmhainní iomlána de chuid an AE atá faoi úinéireacht an Aontais. Leis an rogha a coinníodh baintear d’fhéadfadh na roghanna éagsúla a bheith i gceist maidir le coimhdeacht agus léirítear leis moltaí na bpáirtithe leasmhara. Ach úsáideoirí sibhialta agus míleata a chomhiomlánú ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an AE, maoiniú seirbhísí trí Chlár an Chláir, agus úsáid sócmhainní tráchtála creidiúnaithe náisiúnta agus náisiúnta araon a úsáid, beifear in ann tús a chur le hoibríochtaí go tapa agus solúbthacht agus scóip Maidir le GOVSATCOM a fheabhsú. Meastar gur fearr na comhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí atá costéifeachtach do fhorbairt an bhonneagair spáis sa todhchaí más gá. Tá géarghá le Mol ar leis an Aontas Eorpach agus le ceanglais slándála i ndáil le slándáil. I gcás an Chláir, cuireadh dréachtleagan den mheasúnú tionchair (gan Maidir le GOVSATCOM a áireamh toisc é a bheith cumhdaithe ag measúnú tionchair eile) faoi bhráid an Bhoird um Ghrinnscrúdú Rialála an 11 Aibreán 2018. Thug an Bord um Ghrinnscrúdú Rialála tuairim dhiúltach uaidh an 13 Aibreán 2018. Rinneadh leasuithe suntasacha air ina dhiaidh sin chun na moltaí maidir le feabhsúchán a chur san áireamh, go háirithe: ·Cur síos níos soiléire ar na dúshláin atá roimh an gClár, lena náirítear cur síos níos fearr ar thionscnamh na ndúshlán (dúshláin pholaitiúla, dúshláin dhomhanda, dúshláin atá bunaithe ar na ceachtanna a foghlaimíodh ó chláir atá ann cheana) ·Naisc níos soiléire a bheith ann idir na dúshláin sin agus cuspóirí sonracha an Chláir ·Cur síos níos soiléire ar thosaíochtaí an Chláir agus ar an gcaoi a bhfuil siad nasctha leis na dúshláin agus na cuspóirí ·Soiléirithe maidir leis na hathruithe ar rialachas an Chláir ·Faisnéis bhreise maidir leis an leithdháileadh buiséadach ar na príomhghníomhaíochtaí Cuireadh an dara dréacht de chuig an mBord um Ghrinnscrúdú Rialála an 25 Aibreán 2018. Thug an Bord tuairim dhearfach uaidh an 3 Bealtaine 2018 agus moladh ann tuilleadh feabhais a chur ar an tuarascáil ina dtabharfar dhá phríomhghné. Agus na nótaí tráchta sin a chur san áireamh ina dhiaidh sin chun an comhairliúchán idirsheirbhíse a sheoladh, leasaíodh an dréachttuarascáil go sonrach, go háirithe, maidir leis na pointí seo a leanas: ·Tuairisc fheabhsaithe ar roinnt na bhfreagrachtaí idir Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh don Chlár Spáis agus an Coimisiún ·Míniú breise ar an mbuiséad a leithdháiltear ar leanúnachas agus ar ghníomhaíochtaí nua ·Idirdhealú níos fearr idir na cuspóirí ginearálta agus na cuspóirí sonracha Thug an Bord um Ghrinnscrúdú Rialála tuairim dhearfach uaidh ar an dréachtmheasúnú tionchair an 3 Bealtaine 2018. •Oiriúnacht rialála agus simpliú Mar a míníodh thuas, tá sé mar aidhm ag an Rialachán atá beartaithe an reachtaíocht atá i bhfeidhm a shimpliú go suntasach sa chaoi is go ndéanfar comhdhlúthú ar na príomhghnéithe de Chlár Spáis an Aontais i dtéacs amháin agus glacann sé ionad trí Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Cinneadh amháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, a bhfuil na comhpháirteanna sin á rialáil acu faoi láthair. •Cearta bunúsacha

Tá na gnáthriachtanais maidir le sonraí pearsanta agus príobháideachas a chosaint sa Rialachán atá beartaithe. Leagtar síos, go háirithe, go ndéanfar na sonraí pearsanta ar fad a láimhseáil i gcomhthéacs chúraimí agus ghníomhaíochtaí na ngníomhaíochtaí dá bhforáiltear sa Rialachán seo, lena náirítear Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chlár Spáis, a phróiseáil i gcomhréir leis an dlí is infheidhme maidir le cosaint sonraí pearsanta. 4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA Is ionann ranníocaíocht an Aontais don Chlár ó 2021 agus EUR 16 billiún i bpraghsanna reatha. Déanfar an chuid is mó den bhuiséad a chur chun feidhme trí bhainistíocht indíreach a bhuí le comhaontuithe ranníocaíochta le heintitis a gcuirfear cúram orthu. Is toradh ar anailísí forleathana iad costais mheasta an Chláir ar anailísí, mar thaca leis an taithí a fuair an Coimisiún ar ghníomhaíochtaí atá ann cheana a bhainistiú (Galileo, EGNOS, Copernicus agus SST) agus trí staidéir ullmhúcháin agus comhairliúcháin le páirtithe leasmhara do GOVSATCOM. Is fachtóir sár-riachtanach é an saineolas sin a fuair an Coimisiún chun leanúnachas na ngníomhaíochtaí a áirithiú. Léiríonn na riachtanais mheasta in Acmhainní Daonna mar a léirítear sa Ráiteas Airgeadais a ghabhann leis an rialachán seo an gá le leanúnachas sa saineolas. 5.EILIMINTÍ EILE •Pleananna cur chun feidhme, agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe Foráiltear leis an Rialachán atá beartaithe go bhfuil an Clár le cur chun feidhme ag an gCoimisiún trí na cláir oibre dá dtagraítear in [Airteagal 108] den Rialachán Airgeadais, agus riachtanais athraitheacha na núsáideoirí agus forbairtí teicneolaíocha á gcur san áireamh. Is féidir faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme an Rialacháin atá beartaithe ar roinnt bealaí. Ar an gcéad dul síos, tá an Coimisiún le tuairisciú go bliantúil do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle maidir le cur chun feidhme an Chláir. Áirítear ar an tuarascáil sin faisnéis a bhaineann le bainistiú riosca, costas foriomlán, costas oibriúcháin bliantúil, torthaí na nglaonna ar thairiscintí, an ioncaim, an sceidil agus na feidhmíochta. Ar an dara dul síos, tá táscairí feidhmíochta le sainiú chun faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme an Chláir agus chun cuspóirí an Rialacháin a bhaint amach, agus beidh oibleagáid ar thairbhithe chistí an Aontais an fhaisnéis ábhartha a chur ar fáil freisin. Ní mór sonraí a bhailiú freisin maidir le saothrú agus úsáid torthaí taighde agus nuálaíochta, lena náirítear trí fhaireachán a dhéanamh ar an maoiniú a leithdháilfear chun torthaí taighde agus nuálaíochta a ghlacadh, go háirithe ó Fhís Eoraip go háirithe. Ar an tríú dul síos, déanfar meastóireacht ar an gClár uair amháin gach ceithre bliana ar a laghad. Ní mór na meastóireachtaí seo a dhéanamh in am trátha ionas gur féidir na cinntí iomchuí a dhéanamh. Déanfar meastóireachtaí i gcomhréir le mír 22 agus mír 23 de Chomhaontú Idirinstitiúideach 13 Aibreán 2016, inar dhearbhaigh trí institiúid gur cheart measúnuithe tionchair ar roghanna i leith tuilleadh beart a bheith bunaithe ar mheastóireachtaí ar an reachtaíocht agus ar na beartais a bhí ann cheana. Sna meastóireachtaí sin measfar éifeachtaí an chláir ar an talamh ar bhonn tháscairí/spriocanna an chláir agus anailís mhionsonraithe ar a mhéid is féidir a mheas go bhfuil an clár ábhartha éifeachtach éifeachtúil, ar an gceist an leor an breisluach Eorpach a chuireann sé ar fáil agus ar an gceist an bhfuil sé comhleanúnach le beartais eile de chuid AE. Beidh ceachtanna a foghlaimíodh iontu chun aon laigí/fadhbanna atá ann a shainaithint nó aon poitéinseal atá ann breis feabhais a chur ar na bearta nó ar a dtorthaí agus chun cuidiú a núsáid/tionchar a uasmhéadú. Déanfar conclúidí na meastóireachtaí, mar aon le barúlacha an Choimisiúin, a chur in iúl do Pharlaimint na hEorpa, don Chomhairle, don Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta agus do Choiste na Réigiún. •Míniúchán mionsonraithe ar fhorálacha sonracha an togra Sa Rialachán atá beartaithe tá 12 theideal. I dTeideal I tá forálacha ginearálta a leagann amach, i measc nithe eile, ábhar an Rialacháin, gnéithe an Chláir, cuspóirí an Chláir sin agus prionsabal úinéireacht an Aontais ar na sócmhainní arna gcruthú nó arna bhforbairt faoin gClár. In Teideal II foráiltear do ranníocaíochtaí buiséadacha agus do shásraí an Chláir. I dTeideal III leagtar amach na forálacha airgeadais is infheidhme maidir leis an gClár. Maidir le soláthar poiblí, i bhfianaise castacht agus sainiúlachtaí na gconarthaí atá le cur i gcrích in earnáil an spáis, tá sé riachtanach foráil a dhéanamh maidir le bearta a bhaineann le cur chun feidhme an Rialacháin Airgeadais. De bharr na bhforálacha airgeadais, ní mór na riachtanais éagsúla a bheith ag baint le comhpháirteanna éagsúla an chláir agus ní mór raon cineálacha comhair agus comhpháirtíochta idir na geallsealbhóirí a bheith in úsáid. Baineann Teideal IV le rialachas an Chláir. Tugann sé sonraí faoin ról a bhíonn ag ceithre phríomhghníomhaí an chláir seo, eadhon an Coimisiún, Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh i dtaca leis an gClár Spáis, Gníomhaireacht Spáis na hEorpa agus na Ballstáit, agus an caidreamh idir na gníomhaithe éagsúla sin.

Pléann Teideal V slándáil, a bhfuil tábhacht ar leith ag baint léi i bhfianaise chineál straitéiseach roinnt mhaith de chomhpháirteanna an Chláir agus ó na naisc idir an spás agus an tslándáil. Caithfear leibhéal ard slándála a bhaint amach agus a chothabháil, trí shocruithe éifeachtacha rialachais a fhorchur, ar socruithe iad atá bunaithe den chuid is mó ar thaithí na mBallstát agus ar an taithí atá faighte ag an gCoimisiún le blianta beaga anuas. Chomh maith leis sin, ar nós aon chláir a bhfuil gné straitéiseach ag baint leis, ní mór don Chlár creidiúnú slándála neamhspleách a dhéanamh de réir na gcaighdeán iomchuí ina leith sin. Teideal VI a bhaineann le Galileo agus le Galileo. Tá na forálacha seo bunaithe den chuid is mó ar fhorálacha ábhartha Rialachán (AE) Uimh. 1285/2013 GNSS, ach rinneadh iad a nuashonrú agus a choigeartú de réir mar is gá, agus cuirtear san áireamh inter alia go bhfuil an dá chóras sin i bhfeidhm anois agus go bhfuil siad anois ina gcomhpháirt de chlár uileghabhálach an Aontais de chuid an Aontais. Baineann Teideal VII le Copernicus. Tá sa teideal seo roinnt forálacha atá anchosúil leo siúd in Rialachán (AE) Uimh. 377/2014 atá ann faoi láthair de chuid Copernicus. Mar sin féin, tá léiriú mór déanta ar fhorbairtí móra ar an gcóras atá dírithe ar shonraí a phróiseáil agus a bhainistiú agus ar chreat dlíthiúil uileghabhálach a bhunú. I dTeideal VIII leagtar síos mionsonraí na gcomhpháirteanna eile de Chlár Spáis an Aontais, go háirithe SST agus GOVSATCOM. De bhrí go bhfuil na forálacha maidir le SST ina gcomhlánú ar na cinn sin a leagadh síos cheana le Cinneadh 541/2014/AE, is roinn úrnua an roinn faoi GOVSATCOM. I dTeideal IX, déantar ainm na Gníomhaireachta Eorpaí GNSS a athrú go Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh don Chlár Spáis agus leasú a dhéanamh ar chuid de rialacha oibríochta na Gníomhaireachta atá leagtha síos faoi láthair i Rialachán (AE) Uimh. 912/2010. Léiríonn na hathruithe seo, go háirithe, an ról nua a shanntar don Ghníomhaireacht, agus leathnaítear go bhféadfadh gnéithe uile Chlár Spáis an Aontais a bheith ar cheann de na cúraimí a shanntar don Ghníomhaireacht. Teidil X, XI agus XII atá leagtha amach faoi seach ag forálacha ilghnéitheacha, forálacha maidir le tarmligean agus bearta cur chun feidhme agus forálacha críochnaitheacha. •Príomhshruthú aeráide Sa togra ón gCoimisiún maidir le Creat Airgeadais Ilbhliantúil 2021–2027, leagadh síos sprioc níos uaillmhianaí le haghaidh príomhshruthú aeráide i gcláir uile an Aontais, maille leis an sprioc fhoriomlán 25 % de chaiteachas an Aontais a bheith ag rannchuidiú le cuspóirí aeráide. Déanfar rannchuidiú an Chláir seo le gnóthú na sprice foriomláine sin a rianú le córas marcóirí aeráide de chuid an Aontais ar leibhéal iomchuí imdhealaithe, lena náirítear modheolaíochtaí níos cruinne a úsáid má tá fáil orthu. Leanfaidh an Coimisiún den fhaisnéis a chur i láthair go bliantúil i dtéarmaí leithreasuithe faoi chomhair gealltanas i gcomhthéacs an dréachtbhuiséid bhliantúil. Chun gur fusa lánleas a bhaint as poitéinseal an chláir rannchuidiú le cuspóirí aeráide, féachfaidh an Coimisiún le gníomhaíochtaí ábhartha a shainaithint i rith phróisis ullmhúcháin, cur chun feidhme, athbhreithnithe agus meastóireachta an chláir. 2018/0236 (COD) Togra le haghaidh RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE lena mbunaítear clár spáis an Aontais agus Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um an gClár Spáis agus lena naisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 912/2010, Rialachán (AE) Uimh. 1285/2013, Rialachán (AE) Uimh. 377/2014 agus Cinneadh 541/2014/AE (Téacs atá ábhartha maidir le LEE) TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH, Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 189(2) de, Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach, Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta, Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach, De bharr an méid seo a leanas:

(1)Tá teicneolaíocht spáis, sonraí spáis agus seirbhísí spáis éirithe chomh tábhachtach sin i saol laethúil na nEorpach nárbh fhéidir leo déanamh dá nuireasa agus tá ról sárthábhachtach acu i gcaomhnú cuid mhór leasanna straitéiseach. Tá tionscal spáis an Aontais ar na tionscail spáis is iomaíche ar domhan. Mar sin féin, tá na samhlacha tionsclaíochta traidisiúnta á nathrú ó bhonn de bharr teacht chun cinn gníomhaithe nua agus forbairt teicneolaíochtaí nua. Dá bhrí sin, tá sé sárthábhachtach go mbeidh an tAontas chun tosaigh i measc gníomhaithe an domhain fós agus go mbeidh saoirse leitheadach gníomhaíochta aige i réimse an spáis, go spreagfaidh sé an dul chun cinn idir eolaíoch agus teicniúil agus go dtacóidh sé le hacmhainn iomaíochais agus nuálaíochta thionscail na hearnála spáis laistigh den Aontas, go háirithe fiontair bheaga agus mheánmhéide. (2)Tá nasc ann le fada idir forbairt earnáil an spáis agus an tslándáil. I gcuid mhór cásanna, is earraí dhá úsáid iad trealamh, comhpháirteanna agus ionstraimí a úsáidtear in earnáil an spáis. Ba cheart, mar sin, leas a bhaint as na deiseanna a bhaineann leis an spás i leith shlándáil an Aontais agus a Bhallstát. (3)Tá an tAontas ag forbairt a chuid tionscnamh agus clár spáis féin ó bhí deireadh na 1990aidí ann, mar atá, Breisseirbhís na hEorpa um Loingseoireacht Gheochobhsaí (EGNOS) agus ansin Galileo agus Copernicus, tionscnaimh agus cláir a fhreastalaíonn ar riachtanais shaoránaigh an Aontais agus ceanglais na mbeartas poiblí. Ní hamháin gur cheart a áirithiú go leanfar de na tionscnaimh sin, ach is gá iad a fheabhsú chomh maith sa chaoi go mbeidh siad fós ar thús cadhnaíochta ó thaobh forbairt teicneolaíochta nua agus na claochluithe i réimsí na teicneolaíochta digití, na faisnéise agus na cumarsáide, go bhfreastalóidh siad ar riachtanais úsáideoirí agus gur féidir na tosaíochtaí polaitiúla a bhaint amach leo, tosaíochtaí amhail an tathrú aeráide, lena náirítear faireachán a dhéanamh ar athruithe san Artach, an tslándáil agus an chosaint. (4)Ní mór don Aontas a áirithiú go mbeidh sé saor le gníomhú agus uathrialach agus go mbeidh teacht aige ar an spás agus go mbeidh sé in ann é a úsáid go sábháilte. Ar an ábhar sin tá sé ríthábhachtach go gcoinneoidh sé ar bun rochtain uathrialach chostéifeachtach ar an spás, go háirithe ó thaobh an bhonneagair chriticiúil agus na teicneolaíochta criticiúla, na slándála poiblí agus shlándáil an Aontais agus a Bhallstát de. Ba cheart, mar sin, an deis a bheith ag an gCoimisiún seirbhísí lainseála a chomhthiomsú ar leibhéal na hEorpa, chun a riachtanais féin a riar, agus, má iarrann siad é, riachtanais eintiteas eile, na Ballstáit san áireamh, i gcomhréir le forálacha Airteagal 189(2) den Chonradh. Tá sé ríthábhachtach freisin go mbeidh saoráidí bonneagair lainseála nua-aimseartha éifeachtúla solúbtha aige fós. Sa bhreis ar bhearta a ghlac Ballstáit agus an Ghníomhaireacht Eorpach Spáis, ba cheart don Coimisiún a bheith ag cuimhneamh ar chaíonna lenar féidir tacú le saoráidí den chineál sin. Go háirithe i gcás ina mbeidh an bonneagar spáis talún is gá chun lainseáil a dhéanamh de réir riachtanais an Chláir le cothabháil nó le huasghrádú, ba cheart an deis a bheith ann na hathruithe sin a chistiú go páirteach faoin gClár i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais agus más féidir a léiriú go bhfuil breisluach AE leis sin chun costéifeachtacht níos fearr a bhaint amach don Chlár. (5)Chun iomaíochas thionscal spáis an Aontais a neartú agus acmhainní i leith a chuid córas féin a dhearadh, a thógáil agus a oibriú, ba cheart don Aontas tacú le cruthú, fás agus forbairt an tionscail spáis ar fad. Ba cheart tacú le teacht chun cinn samhla a bheidh fabhrach don ghnó agus don nuálaíocht ar an leibhéal Eorpach, an leibhéal réigiúnach agus an leibhéal náisiúnta trí mhoil spáis a bhunú ina dtabharfar le chéile an earnáil spáis, an earnáil dhigiteach agus earnáil na núsáideoirí. Ba cheart don Aontas leathnú cuideachtaí spáis atá lonnaithe san Aontas a chothú chun cuidiú leo a bheith rathúil, lena náirítear trí chuidiú leo maoiniú riosca a rochtain ós rud é go bhfuil easnamh rochtana iomchuí laistigh den Aontas ar chothromas príobháideach le haghaidh gnólachtaí nuathionscanta, agus trí comhpháirtíochtaí nuálaíocht a chruthú (cur chuige an chéad chonartha). (6)De bharr a mhéid a chumhdaíonn sé agus ós rud é gur féidir dúshláin dhomhanda a réiteach leis, tá gné láidir idirnáisiúnta ag an gclár spáis ('an Clár'). Dá bhrí sin, ba cheart é a chur ar chumas an Choimisiúin gníomhaíochtaí a bhainistiú, thar ceann an Aontais, agus a comhordú, go háirithe chun leasanna an Aontais agus a Bhallstát a chosaint i bhfóraim idirnáisiúnta, lena náirítear i réimse na minicíochtaí, chun teicneolaíocht agus tionsclaíocht an Aontais, agus comhar a spreagadh i réimse na hoiliúna gan dearmad a dhéanamh den ghá atá ann cómhalartacht chearta agus oibleagáidí na bpáirtithe a áirithiú. Tá sé thar a bheith tábhachtach go ndéanfaidh an Coimisiún ionadaíocht ar an Aontas i gcomhlachtaí an chláir idirnáisiúnta CospasSarsat nó i gcomhlachtaí earnálacha ábhartha de chuid na Náisiún Aontaithe, lena náirítear an Eagraíocht Bia agus Talmhaíochta agus an Eagraíocht Dhomhanda Meitéareolaíochta. (7)Ba cheart don Choimisiún, agus do na Ballstáit agus don ArdIonadaí chomh maith, iompraíocht fhreagrach sa spás agus sa chianspás a chur chun cinn agus a fhiosrú cad a thiocfadh as aontacht sna Coinbhinsiúin ábhartha de chuid na Náisiún Aontaithe. (8)Tá cuid de chuspóirí an Chláir cosúil le cuspóirí clár eile de chuid an Aontais, go háirithe an clár Fís Eorpach, an ciste Invest EU, an Ciste Eorpach Cosanta agus cistí faoi Rialachán (AE) [Rialachán na bhForálacha Coiteanna]. Sa chaoi sin, b'fhéidir foráil maidir le cistí carnacha ó na cláir sin, ar choinníoll nach gcumhdaíonn siad na hítimí costais céanna, go háirithe le socruithe le haghaidh cistiú comhlántach ó chláir de chuid an Aontais nuair a fhágann módúlachtaí bainistíochta an deis sin ann – bíodh sé de réir oird, ar bhealach malartach nó le meascán cistí lena náirítear chun comhchistiú beart a dhéanamh, lenarbh fhéidir, nuair a bheadh an deis ann, comhpháirtíochtaí nuálaíochta agus oibríochtaí measctha a dhéanamh. Dá bhrí sin ba cheart don Choimisiún, le linn chur chun feidhme an Chláir, sineirgíochtaí a chur chun cinn le cláir ghaolta eile de chuid an Aontais sa chaoi gurbh fhéidir, nuair a bheadh an deis ann, úsáid a bhaint as rochtain ar airgeadas riosca, comhpháirtíochtaí nuálaíochta agus cistiú carnach nó measctha. (9)Lena chois sin, tabharfar aghaidh ar chuspóirí beartais an Chláir seo freisin mar réimsí incháilithe le haghaidh oibríochtaí maoiniúcháin agus infheistíochta le hionstraimí airgeadais agus ráthaíocht bhuiséadach ón gciste InvestEU, go háirithe, faoina fhuinneoga beartais bhonneagair, nuálaíochta agus dhigitithe. Ba cheart tacaíocht airgeadais a úsáid, ar bhealach comhréireach, chun aghaidh a thabhairt ar theipeanna margaidh nó ar chásanna infheistíochta fo-optamacha agus níor cheart, de thoradh beart, maoiniú príobháideach a dhúbailt ná a phlódú ná níor cheart an iomaíocht a shaobhadh sa mhargadh inmheánach. Ba cheart breisluach Eorpach soiléir a bheith leis na bearta. (10)De bharr seasmhacht agus sineirgíochtaí idir an clár Fís Eorpach agus an Clár earnáil spáis Eorpach iomaíoch nuálach a chothú neartófar neamhspleáchas na hEorpa maidir le rochtain ar an spás agus leas a bhaint as an spás i dtimpeallacht shlán shábháilte agus neartófar ról na hEorpa mar ghníomhaí domhanda. Déanfar réitigh cheannródaíocha sa chlár Fís Eorpach a thacú le sonraí agus seirbhísí a chuirfear ar fáil leis an gClár don phobal taighde agus nuálaíochta. (11)Na sócmhainní uile idir nithiúil agus neamhnithiúil a cruthaíodh nó a forbraíodh le soláthar poiblí a mhaoinigh an tAontas, tá sé tábhachtach go mbeidh úinéireacht ag an Aontas orthu. Chun a áirithiú ggo nurramófar go hiomlán na cearta bunúsacha uile a bhaineann le húinéireacht, ba cheart na socruithe riachtanacha a dhéanamh le haon úinéir atá ann cheana. Ba cheart úinéireacht sin an Aontais a bheith gan dochar don deis a bheith ag an Aontas, i gcomhréir leis an Rialachán seo agus i gcás ina measfar gurb iomchuí sin ar bhonn measúnú de réir an cháis, na sócmhainní sin a chur ar fáil do thríú páirtithe nó iad a dhiúscairt. (12)Leagtar síos sa Rialachán seo imchlúdach airgeadais don chlár arb éard a bheidh ann an príomhmhéid tagartha do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle le linn an nós imeachta bhuiséadaigh bhliantúil, de réir bhrí phointe 17 de Chomhaontú Idirinstitiúideach an 2 Nollaig 2013 idir Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún maidir leis an smacht buiséadach, le comhar in ábhair bhuiséadacha agus le bainistíocht fhónta airgeadais. (13)Mar léiriú ar a thábhachtaí atá sé dul i ngleic leis an athrú aeráide i gcomhréir le gealltanais an Aontais Comhaontú Pháras agus Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a chur chun feidhme, cuideoidh an Clár sin na bearta ar son na haeráide a phríomhshruthú agus an sprioc fhoriomlán a bhaint amach go gcaithfear 25 % de chaiteachais bhuiséadacha an Aontais mar thacaíocht do chuspóirí aeráide. Sainaithneofar bearta ábhartha le linn ullmhú agus chur chun feidhme an Chláir, agus déanfar athmheasúnú ar na bearta sin mar chuid de na meastóireachtaí agus na próisis athbhreithnithe ábhartha. (14)Ba cheart aon ioncam a ghinfidh an Clár a thitim chuig an Aontas chun go gcúiteofar go páirteach na hinfheistíochtaí a rinne sé cheana, agus ba cheart an tioncam sin a úsáid chun tacú le cuspóirí an Chláir. Ar an gcúis chéanna, ba cheart an deis a bheith ann foráil a dhéanamh maidir le sásra comhroinnte ioncaim in aon chonradh a chuirfear i gcrích le heintitis san earnáil phríobháideach. (15)Ós rud é gurb é an tAontas a mhaoineoidh an Clár i bprionsabal, ba cheart conarthaí a thabharfar i gcrích faoin gclár seo a bheith i gcomhréir le rialacha an Aontais. Sa chomhthéacs sin, ba cheart an cúram na cuspóirí atá le baint amach i leith soláthar poiblí a bheith ar an Aontas freisin. (16)Tá an Clár ag brath ar theicneolaíochtaí casta atá á bhforbairt an tam ar fad. Ós rud é go bhfuil, bíonn éiginnteacht agus riosca ag baint le conarthaí poiblí arna dtabhairt i gcrích faoin gclár sin, sa mhéid go mbaineann gealltanais fhadtéarmacha maidir le trealamh nó seirbhísí leis na conarthaí sin. Dá bhrí sin, is gá bearta sonracha a bheith ann maidir le conarthaí poiblí sa bhreis ar na rialacha a leagtar amach sa Rialachán Airgeadais. Ba cheart go bhféadfaí sa chaoi sin conradh a dhámhachtain i bhfoirm conartha lena bhfuil céimeanna coinníollacha íocaíochtaí i gceist, leasú a thabhairt isteach sa chonradh, faoi choinníollacha áirithe, i gcomhthéacs a fheidhmíochta nó íosleibhéal fochonraitheoireachta a fhorchur. Ar deireadh, i ngeall ar na héiginnteachtaí teicneolaíocha a bhaineann le comhpháirteanna an Chláir, ní féidir i gcónaí praghsanna conarthaí poiblí a thuar go beacht agus ba cheart an deis a bheith ann dá bhrí sin conarthaí a thabhairt i gcrích gan praghas seasta cinntitheach a shonrú agus clásail chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint a chur sna conarthaí sin. (17)Chun cuspóirí an Chláir a bhaint amach, tá sé tábhachtach go mbeidh an deis ann, más iomchuí, acmhainní úsáid a chuirfidh eintitis phoiblí agus phríobháideacha atá gníomhach i réimse an spáis, agus, chomh maith leis sin, an deis a bheith ann a bheith ag obair ar an leibhéal idirnáisiúnta le tríú tíortha nó eagraíochtaí idirnáisiúnta. Ar an ábhar sin, ní mór foráil a dhéanamh maidir leis an deis na huirlisí ábhartha uile a úsáid dá bhforáiltear sa Rialachán Airgeadais (go háirithe deontais, duaiseanna agus ionstraimí airgeadais), modhanna bainistíochta éagsúla (amhail bainistíocht dhíreach agus neamhdhíreach, comhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí agus comhghnóthais) agus nósanna imeachta maidir le soláthar coiteanna (18)Maidir le deontais go sonrach, foghlaimíodh le himeacht ama gur fearr a fheidhmíonn úsáid úsáideoirí agus margaí agus obair ghinearálta for-rochtana ar bhealach díláraithe ná ón mbarr anuas agus an Coimisiún mar thionscnóir. Ar na bearta is fearr ar éirigh leo i gcás nuatheachtaithe agus fiontair bheaga agus mheánmhéide tá na dearbháin, foirm tacaíochta airgeadais ó fhaighteoir deontais do thríú páirtithe. Mar sin féin, chuir an uasteorainn a forchuireadh leis an Rialachán Airgeadais bac ar na dearbháin sin. Dá bhrí sin, ba cheart an uasteorainn sin a ardú do Chlár Spáis AE chun go mbeifear bord ar bhord le poitéinseal na bhfeidhmeanna margaidh san earnáil spáis. (19)Na cineálacha maoiniúcháin agus na modhanna cur chun feidhme a úsáidfear faoin Rialachán seo, is ar bhonn a fhónta atá siad ó thaobh cuspóirí sonracha na mbeart a bhaint amach agus torthaí a thabhairt ba cheart iad a roghnú agus aird á tabhairt go háirithe ar chostais rialuithe, ar an ualach riaracháin, agus ar an riosca neamhchomhlíonta a mheasfar a bheith ann. Ba cheart cuimhneamh ar úsáid a bhaint as cnapshuimeanna, rátaí comhréidhe agus costais aonaid agus maoiniú nach mbaineann le costais, dá dtagraítear in [Airteagal 125(1)] den Rialachán Airgeadais mar chuid den roghnú sin. (20)Tá feidhm ag Rialachán (AE, Euratom) Uimh. [an Rialachán Airgeadais nua] (an ‘Rialachán Airgeadais’) maidir leis an gclár seo. Leagtar síos ann rialacha maidir le cur chun feidhme bhuiséad an Aontais, lena náirítear na rialacha maidir le deontais, duaiseanna, soláthar, cur chun feidhme neamhdhíreach, cúnamh airgeadais, ionstraimí airgeadais agus ráthaíochtaí buiséadacha.

(21)De bhun [tagairt le nuashonrú de réir cinneadh nua maidir le OCTanna: Airteagal 88 de Chinneadh …/…/AE ón gComhairle], ba cheart daoine agus eintitis atá lonnaithe i dtíortha agus críocha thar lear a bheith incháilithe cistiú a fháil faoi réir rialacha agus chuspóirí an Chláir agus faoi réir aon socrú féideartha is infheidhme maidir leis an mBallstát atá nasctha leis an tír nó leis an gcríoch ábhartha thar lear. (22)Beidh feidhm ag rialacha cothrománacha airgeadais arna nglacadh ag Parlaimint na hEorpa agus ag an gComhairle ar bhonn Airteagal 322 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh maidir leis an Rialachán seo. Leagtar síos na rialacha sin sa Rialachán Airgeadais agus socraítear leo go háirithe an nós imeachta maidir leis an mbuiséad a bhunú agus a chur chun feidhme le deontais, soláthar, duaiseanna agus cur chun feidhme neamhdhíreach agus déantar foráil leo maidir le seiceálacha i dtaobh freagracht gníomhaithe airgeadais. Na rialacha a glacadh ar bhonn Airteagal 322 CFAE, baineann siad freisin le cosaint bhuiséad an Aontais i gcás easnaimh ghinearálaithe maidir le smacht reachta sna Ballstáit, ós rud é gur réamhchoinníoll riachtanach é urramú an smachta reachta i dtaca le bainistíocht fhónta airgeadais agus cistiú éifeachtach ón Aontas. (23)I gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais, Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 2988/95 ón gComhairle, Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96 ón gComhairle agus Rialachán (AE) 2017/1939 ón gComhairle , déanfar leasanna airgeadais an Aontais a chosaint le bearta comhréireacha, lena náirítear neamhrialtachtaí agus calaois a chosc, a bhrath, a cheartú agus a fhiosrú, cistí a cailleadh, a íocadh go mícheart nó a úsáideadh go mícheart a ghnóthú agus, i gcás inarb iomchuí, smachtbhannaí riaracháin a fhorchur. Go háirithe, i gcomhréir le Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 agus Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96 féadfaidh an Oifig Eorpach FrithChalaoise (OLAF) imscrúduithe riaracháin a dhéanamh, lena náirítear seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair, chun a dhéanamh amach an ndearnadh calaois, éilliú nó aon ghníomhaíocht neamhdhleathach eile a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2017/1939, féadfaidh Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (OIPE) calaois agus cionta coiriúla eile a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais a imscrúdú, de réir mar a fhoráiltear i dTreoir (AE) 2017/1371 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle . I gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais, ní mór d'aon duine nó d'aon eintiteas a fhaigheann cistí ón Aontas comhoibriú go hiomlán i leith cosaint leasanna airgeadais an Aontais agus na cearta agus an rochtain is gá a thabhairt don Choimisiún, do OLAF, do OIPE agus do Chúirt Iniúchóirí na hEorpa (CIE), agus ní mór dó a áirithiú go dtabharfaidh aon tríú páirtí a bheidh páirteach i gcur chun feidhme cistí de chuid an Aontais cearta coibhéiseacha. (24)Féadfaidh tríú tíortha ar comhaltaí iad den Limistéar Eorpach Eacnamaíoch (LEE) a bheith páirteach i gcláir de chuid an Aontais faoi chuimsiú an chomhair arna bhunú faoin gcomhaontú leis an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch, ina ndéantar foráil maidir le cur chun feidhme na gclár a dhéanfar le cinneadh faoin gcomhaontú sin. Féadfaidh tríú tíortha a bheith páirteach ar bhonn ionstraimí dlí eile freisin. Ba cheart foráil shonrach a thabhairt isteach sa Rialachán seo chun na cearta agus an rochtain is gá a thabhairt don oifigeach údarúcháin freagrach, don Oifig Eorpach FrithChalaoise (OLAF) agus do Chúirt Iniúchóirí na hEorpa chun go bhféadfaidh gach ceann díobh a chuid inniúlachtaí féin a fheidhmiú go cuimsitheach. (25)Chun go ndéanfar rialachas poiblí fónta ar an gClár, ní mó na freagrachtaí agus na cúraimí a dháileadh go dian idir na heintitis éagsúla lena mbaineann chun an dúbailt a sheachaint agus chun nach mbeidh costais bhreise agus moilleanna ann. (26)Is fada an lá atá na Ballstáit gníomhach i réimse an spáis. Tá córas, bonneagar, gníomhaireachtaí náisiúnta agus comhlachtaí acu atá nasctha leis an spás. Dá bhrí sin, is féidir leo páirt mhór a ghlacadh sa Chlár, go háirithe a chur chun feidhme, agus ba cheart a cheangal orthu comhoibriú go hiomlán leis an Aontas chun seirbhísí agus feidhmchláir an Chláir a chur chun cinn. Ba cheart an deis a bheith ag an gCoimisiún na hacmhainní atá ar fáil do na Ballstáit a úsáid agus b'fhéidir go gcuirfeadh sé cúraimí neamhrialála ar na Ballstáit i leith chur chun feidhme an Chláir agus cúnamh a fháil uathu. Ar a bharr sin, ba cheart do na Ballstáit lena mbaineann na bearta uile is gá a dhéanamh chun cosaint stáisiún ar talamh a bheidh suite ina gcríocha a áirithiú. Ina theannta sin, ba cheart do na Ballstáit agus don Choimisiún oibriú le chéile leis na comhlachtaí iomchuí idirnáisiúnta agus leis na húdaráis rialála iomchuí chun a áirithiú go ndéanfar na minicíochtaí is gá don Chlár a chur ar fáil agus go ndéanfar é a chosaint le haghaidh fhorbairt agus chur chun feidhme iomlán na bhfeidhmchlár a bheidh bunaithe ar na seirbhísí sin, i gcomhréir le Cinneadh Uimh. 243/2012/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Márta 2012 lena mbunaítear clár beartais radaispeictrim ilbhliantúil. (27)Ós aidhm leis an gCoimisiún leas ginearálta an Aontais a chur chun cinn, is faoi atá sé an Clár a chur chun feidhme, a bheith freagrach as go foriomlán agus a úsáid a chur chun cinn. Chun acmhainní agus inniúlachtaí na ngeallsealbhóirí éagsúla a bharrfheabhsú, ba cheart an deis a bheith ag an gCoimisiún cúraimí áirithe a tharmligean Ar a bharr sin, is leis an gCoimisiún is fearr is féidir a dhéanamh amach cé na príomhshonraíochta teicniúla agus oibríochtúla is gá chun éabhlóid córas agus seirbhísí a chur chun feidhme. (28)Is é misean Ghníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um an gClár Spáis ("an Ghníomhaireacht") atá ag teacht in ionad na Gníomhaireachta Eorpaí GNSS arna bunú le Rialachán (AE) Uimh. 912/2010, cur leis an gClár, ó thaobh slándála go háirithe. Dá bhrí sin, ba cheart cúraimí áirithe a bhaineann le slándáil agus cur chun cinn an Chláir a shannadh don Ghníomhaireacht. Maidir le slándáil go háirithe, agus ós rud é go bhfuil taithí aige sa réimse sin, ba cheart an Ghníomhaireacht a bheith freagrach as na cúraimí creidiúnaithe slándála i gcás bhearta uile an Aontais in earnáil an spáis. Lena chois sin ba cheart dó na cúraimí a chuirfidh an Coimisiún air a dhéanamh trí bhíthin conradh ranníocaíochta nó níos mó a chumhdaíonn cúraimí sonracha éagsúla eile a bhaineann leis an gClár. (29)Is éard atá i nGníomhaireacht Spáis na hEorpa, eagraíocht idirnáisiúnta ag a bhfuil saineolas fairsing i réimse an spáis agus a chuaigh isteach i gComhaontú Réime leis an gComhphobal Eorpach in 2004. Dá bhrí sin, is comhpháirtí tábhachtach í i gcur chun feidhme an Chláir agus ba cheart aon chaidreamh iomchuí is féidir a chur ar bun léi. Maidir leis sin, agus i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais, tá sé tábhachtach caomhaontú réime airgeadais a thabhairt i gcrích le Gníomhaireacht Spáis na hEorpa lena rialálfar an caidreamh airgeadas iomlán idir an Coimisiún, an Ghníomhaireacht agus Gníomhaireacht Spáis na hEorpa agus lena náiritheofar go mbeidh siad comhsheasmhach agus i gcomhréir leis an gComhaontú Réime le Gníomhaireacht Spáis na hEorpa, go háirithe le hAirteagal 5 de. Mar sin féin, ó nach comhlacht de chuid an Aontais í Gníomhaireacht Spáis na hEorpa agus nach bhfuil sé faoi réir dhlí an Aontais, is gá, chun leasanna an Aontais agus a Bhallstát a chosaint, an comhaontú sin a bheith faoi réir rialacha oibríochtúla iomchuí a thabhairt isteach i nGníomhaireacht Spáis na hEorpa. Ba cheart na clásail uile is gá chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint a bheith sa chomhaontú freisin. (30)Chun go neartófar an Comhbheartas Eachtrach agus Slándála, ní mór feidhmiú SATCEN mar acmhainneacht uathrialach Eorpach lena soláthraítear táirgí agus seirbhísí a thagann as úsáid na sócmhainní spáis ábhartha agus na sonraí comhthaobhacha, lena náirítear íomhánna satailíte agus aeir. Chuige sin beidh SATCEN ag uasmhéadú sineirgíochtaí agus comhlántachtaí le gníomhaíochtaí eile de chuid an Aontais, go háirithe an Clár agus a Chomhpháirteanna. (31)Chun ionadaíocht na núsáideoirí a fhréamhú i rialachas GOVSATCOM agus chun riachtanais agus ceanglais úsáideoirí a chomhthiomsú thar theorainneacha náisiúnta agus sibhialta-mhíleata, ba cheart róil chomhordúcháin le haghaidh grúpaí sonracha úsáideoirí a bheith ag na heintitis ábhartha de chuid an Aontais a bhfuil dlúthnaisc acu le húsáideoirí amhail an Ghníomhaireacht Eorpach um Chosaint, an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta, an Ghníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht Mhuirí, an Ghníomhaireacht Eorpach um Rialú ar Iascach, Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh i ndáil le Comhar i bhForfheidhmiú an Dlí, an Cumas Míleata Pleanála agus Forfheidhmithe/an Cumas Sibhialtach Pleanála agus Forfheidhmithe agus an Lárionad Comhordúcháin Práinnfhreagartha. Ar leibhéal comhthiomsaithe, ba cheart don Ghníomhaireacht agus Ghníomhaireacht Eorpach um Chosaint ionadaíocht a dhéanamh ar an bpobal úsáideoirí sibhialta agus ar an bpobal úsáideoirí míleata faoi seach agus féadfaidh siad faireachán a dhéanamh ar úsáid oibríochtúil, éileamh, comhlíonadh ceanglas agus éabhlóid ar riachtanais agus ceanglais. (32)De bharr a thábhachtaí atá gníomhaireachtaí a bhaineann leis an spás do gheilleagar an Aontais agus do shaol shaoránaigh an Aontais, agus ós córais agus feidhmchláir dé-úsáide iad na córais agus na feidhmchláir atá bunaithe ar na córais sin, ba cheart é a bheith ina phríomhthosaíocht ag an gClár ardleibhéal slándála a bhaint amach agus a choinneáil ar bun, go háirithe chun leasanna an Aontais agus a Bhallstát a chosaint, lena náirítear an méid a bhaineann le faisnéis rúnaicmithe agus le faisnéis íogair eile nach bhfuil rúnaicmithe. (33)Ba cheart don Choimisiún agus don ArdIonadaí, ina réimse inniúlachta feín, slándáil an Chláir a áirithiú i gcomhréir leis an Rialachán seo agus, más ábhartha, le Cinneadh 2014/496/CFSP ón gComhairle. (34)Ba cheart rialachas shlándáil an Chláir a bhunú ar thrí phríomhphrionsabal. Sa chéad dul síos, ní mór an taithí leathan uathúil ar chúrsaí slándála atá ag gach Ballstát a chur san áireamh a mhéid is féidir. Sa dara dul síos, chun nach mbeidh coinbhleachtaí leasa ann ná aon laigí i gcur i bhfeidhm na rialacha slándála, ní mór na feidhmeanna oibríochtúla a dhealú ó na feidhmeanna creidiúnaithe slándála. Sa tríú dul síos, an teintiteas a bhfuil sé de chúram air na comhpháirteanna uile den Chlár nó cuid acu a bhainistiú, is é is fearr is féidir slándáil na cúraimí atá air a bhainistiú. Lena chois sin, chun go mbeidh rialachas fónta slándála ann, ní mór na róil a dháileadh go hiomchuí ar na gníomhaithe éagsúla. Ós air atá cúram an Chláir, ba cheart don Choimisiún na ceanglais slándála ghinearálta a leagan síos is infheidhme maidir le gach ceann de chomhpháirteanna an Chláir. (35)De bharr a uathúla agus a chasta atá an Clár agus go bhfuil nasc atá aige le slándáil, ba cheart prionsabail aitheanta sheanbhunaithe a leanúint maidir le creidiúnú slándála. Ní mór, mar sin, gníomhaíochtaí creidiúnaithe slándála a dhéanamh ar bhonn na freagrachta coitinne as slándáil an Aontais agus a Bhallstáit, trí gach dícheall a dhéanamh comhthoil a thógáil agus trí iad siúd uile lena mbaineann ceist na slándála a thabhairt isteach sa phróiseas, agus ní mór nós imeachta maidir le faireachán buan ar riosca a chur ar bun. Ní mór freisin gníomhaíochtaí teicniúla creidiúnúcháin slándála a chur de chúram ar dhaoine gairmiúla atá cáilithe go hiomchuí sa réimse a bhaineann le córais chasta a chreidiúnú agus ag a bhfuil leibhéal leordhóthanach imréitigh slándála acu. (36)Chun a áirithiú go scaipfear an fhaisnéis go slán, ba cheart rialacha iomchuí a leagan síos chun a áirithiú go mbeidh na rialacha slándála maidir le heintitis éagsúla phoiblí agus phríobháideacha agus daoine nádúrtha chomh maith, go mbeidh na rialacha sin coibhéiseach le chéile. (37)Is éard atá i gceist le ceann de phríomhchuspóirí an Chláir, a áirithiú go mbeidh sé uathrialach ó thaobh slándála agus straitéise de, rud a neartóidh a chumas gníomhú in earnálacha iomadúla, go háirithe slándáil, agus tairbhe a bhaint as na deiseanna a bhaineann leis an spás ó thaobh shlándáil an Aontais agus a Bhallstát de. Chun an cuspóir sin a bhaint amach ní mór rialacha diana maidir le hincháilitheacht na neintiteas dá dtabharfar cead páirt a ghlacadh i ngníomhaíochtaí a mhaoinítear faoin gClár ar gá rochtain a bheith acu ar fhaisnéis rúnaicmithe de chuid an Aontais (EUCI) nó faisnéis íogair neamhrúnaicmithe de chuid an Aontais chun iad a dhéanamh. (38)Tá méadú ag teacht ar an líon earnálacha eacnamaíocha, go háirithe iompar, teileachumarsáid, talmhaíocht agus fuinneamh, a úsáideann córais loingseoireachta satailíte, gan trácht ar na sineirgíochtaí le gníomhaíochtaí a bhaineann le slándáil agus cosaint an Aontais agus a Bhallstát. Dá mbeadh smacht iomlán ar loingseoireacht satailíte, ba cheart, dá bhrí sin, go mbeadh an tAontas neamhspleách ó thaobh na teicneolaíochta de, lena náirítear san fhadtéarma i gcás comhpháirteanna trealaimh bhonneagair agus ba cheart go náiritheodh sin go mbeadh sé uathrialach ó thaobh straitéise de. (39)Is é is aidhm leis an gclár Galileo an chéad bhonneagar domhanda loingseoireachta agus suite satailíte atá deartha go sonrach chun críocha sibhialta a chur ar bun agus a oibriú, ar bonneagar é is féidir le gníomhaithe éagsúla poiblí agus príobháideacha san Eoraip agus ar fud an domhain a úsáid. Feidhmíonn Galileo go neamhspleách ar chórais eile atá ann nó is féidir a bheidh ann, sa chaoi go gcuireann sé, le cois nithe eile, le huathriail straitéiseach an Aontais. Ba cheart an dara glún den chóras a chur i bhfeidhm go céimnitheach roimh 2030 agus acmhainn oibríochtúil laghdaithe aige ar dtús. (40)Is é is aidhm le EGNOS cáilíocht na gcomharthaí ó na córais dhomhanda um loingseoireacht satailíte atá ann a fheabhsú, go háirithe na comharthaí a astaíonn chóras Galileo. Ba cheart na seirbhísí a sholáthraíonn clár EGNOS, mar thosaíocht, críocha na mBallstát atá lonnaithe go geografach san Eoraip, lena náirítear chun na críche seo, na hAsóir, na hOileáin Chanáracha agus Maidéara, a chumhdach faoi dheireadh 2025. B'fhéidir cumhdach geografach na seirbhísí a sholáthraíonn EGNOS a leathnú go réigiúin eile sa domhan, ar choinníoll go mbeadh sin indéanta ó thaobh na teicneolaíochta de, agus, ar mhaithe le sábháilteacht na beatha, ar bhonn comhaontuithe idirnáisiúnta. Gan dochar do Rialachán [2018/XXXX] [Rialachán EASA] ná don fhaireachán riachtanach ar cháilíocht seirbhíse Galileo chun críocha eitlíochta, ba cheart a chuimhneamh nach féidir ach córais áitiúla nó réigiúnacha amhail EGNOS san Eoraip a bheith ina seirbhísí bainistithe aerthráchta (ATM) agus ina seirbhísí aerloingseoireachta (ANS), cé gur féidir na comharthaí a astaíonn Galileo a úsáid go héifeachtach chun suí aerárthaí a éascú.

(41)Ní mór a áirithiú go mbeidh na seirbhísí a sholáthraíonn chórais Galileo agus EGNOS leanúnach, inbhuanaithe agus ar fáil amach anseo. I bhfianaise na nathruithe a bhíonn ag teacht ar an timpeallacht agus na forbartha tapa atá ag teacht ar an margadh, ba cheart leanúint dá bhforbairt agus glúin nua de na córais sin a ullmhú. (42)Chun go nglacfar iad a mhéid is féidir, ba cheart seirbhís oscailte agus seirbhís ardbheachtais Galileo agus seirbhís oscailte agus seirbhís sábháilteachta beatha EGNOS a sholáthar saor in aisce d'úsáideoirí. (43)An téarma 'seirbhís tráchtála' a úsáidtear i Rialachán (AE) Uimh. 1285/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2013 maidir le cur chun feidhme agus saothrú córas Eorpach um loingseoireacht satailíte agus lena naisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 876/2002 ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 683/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, níl sé oiriúnach níos mó de bharr éabhlóid na seirbhíse sin. Ina ionad sin ba cheart dhá sheirbhís éagsúla a shainaithint, mar atá an tseirbhís ardbheachtais agus an tseirbhís fíordheimhniúcháin. (44)Chun úsáid na seirbhísí a sholáthraítear a bharrfheabhsú, ba cheart na seirbhísí a sholáthraíonn Galileo agus EGNOS a bheith comhoiriúnach agus idir-inoibritheach le chéile agus, a mhéid is féidir, le córais eile um loingseoireacht satailíte agus le gnáthmhodhanna radaloingseoireachta, i gcás ina leagfar an chomhoiriúnacht sin agus an idir-inoibritheacht síos i gcomhaontú idirnáisiúnta, gan dochar don chuspóir uathriail straitéiseach a bheith ag an Aontas. (45)I bhfianaise na tábhachta atá le bonneagar ar talamh Galileo agus EGNOS agus a thionchair ar a slándáil, is é an Coimisiún ba cheart suíomh an bhonneagair a shocrú. Ba cheart próiseas oscailte trédhearcach a leanúint i gcónaí maidir le himlonnú bhonneagar ar talamh na gcóras. (46)Chun leasanna socheacnamaíocha Galileo agus EGNOS a uasmhéadú, go háirithe i réimse na slándála, ba cheart úsáid na seirbhísí a sholáthraíonn EGNOS agus Galileo i mbeartais eile de chuid an Aontais a chur chun cinn má bhíonn údar leis sin agus tairbhe le baint as. (47)Ba cheart rochtain uathrialach ar eolas timpeallachta agus ar phríomhtheicneolaíochtaí i leith seirbhísí breathnaithe an Domhain agus geofhaisnéise a áirithiú le Copernicus, sa chaoi gur féidir leis an Aontas cinnteoireacht neamhspleách agus bearta a dhéanamh i réimsí an chomhshaoil, an athraithe aeráide, na cosanta sibhialta, na slándála agus an gheilleagair dhigitigh, le cois réimsí eile. (48)Ba cheart do Copernicus a bheith ag tógáil ar ghníomhaíochtaí agus gnóthachain faoi Rialachán (AE) Uimh. 377/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear clár um breathnóireacht agus um fhaireachán an domhain (Copernicus) agus Rialachán (AE) Uimh. 911/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis an gClár Eorpach um Fhaire an Domhain (GMES) agus a oibríochtaí tosaigh lena mbunaítear an clár, a bhí ina réamhtheachtaí, um Fhaireachán Domhanda don Chomhshaol (GMES) agus na rialacha maidir lena oibríochtaí tosaigh a chur chun feidhme agus ba cheart leanúnachas leo a áirithiú agus treochtaí a tháinig chun cinn le déanaí sa taighde, céimeanna chun cinn agus nuálaíochtaí sa teicneolaíocht a dhéanann difear do réimse bhreathnóireacht an Domhain, chomh maith le forbairtí in anailísíocht olltiomsuithe sonraí agus san intleacht shaorga agus straitéisí agus tionscnaimh a bhaineann leo ar leibhéal an Aontais á gcur san áireamh . A mhéid is féidir, ba cheart do Copernicus úsáid a bhaint as acmhainneachtaí breathnóireachta ón spás na mBallstát, Gníomhaireacht Spáis na hEorpa, EUMETSAT agus eintitis eile, lena náirítear tionscnaimh thráchtála san Eoraip, sa chaoi go gcuirfidh sé freisin le forbairt earnála spáis san Eoraip. Más indéanta iomchuí, ba cheart dó úsáid a bhaint chomh maith as na sonraí in situ agus coimhdeacha a sholáthraíonn na Ballstáit go príomha i gcomhréir le Treoir 2007/2/CE . Ba cheart don Coimisiún a bheith ag obair i gcomhar leis na Ballstáit agus leis an nGníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil chun rochtain éifeachtúil agus úsáid éifeachtúil na dtacar sonraí in situ le haghaidh Copernicus a áirithiú. (49)Ba cheart Copernicus a chur chun feidhme i gcomhréir le cuspóirí Threoir 2003/98/CE maidir le faisnéis ón earnáil phoiblí a athúsáid arna leasú le Treoir 2013/37/AE an 26 Meitheamh 2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Treoir 2003/98/CE maidir le faisnéis ón earnáil phoiblí, is iad sin go háirithe: trédhearcacht, cruthú dálaí atá oiriúnach do sheirbhísí a fhorbairt agus rannchuidiú le fás eacnamaíoch agus le cruthú post san Aontas. Ba cheart sonraí agus faisnéis Copernicus a chur ar fáil saor in aisce agus go hoscailte. (50)Is clár é Copernicus atá faoi cheannas an úsáideora. Dá bhrí sin ba cheart a fhorbairt a bhunú ar riachtanais bhunúsáideoirí Copernicus, riachtanais a bhíonn ag síorathrú, agus, san am céanna, teacht chun cinn pobal nua úsáideoirí a aithint, idir phoiblí agus phríobháideach. Ba cheart do Copernicus é féin a bhunú ar anailís ar na roghanna lenar féidir freastal ar na riachtanais sin, lena náirítear na roghanna a bhaineann le cur chun feidhme agus faireachán beartas de chuid an Aontais inar gá rannpháirtíocht leanúnach éifeachtach úsáideoirí, go háirithe maidir le ceanglais a shainmhíniú agus a bhailíochtú. (51)Tá Copernicus ar obair cheana. Tá sé tábhachtach, dá bhrí sin, leanúnachas an bhonneagair agus na seirbhísí atá ar bun cheana a áirithiú, agus, san am céanna, Copernicus a oiriúnú don timpeallacht athraitheach mhargaidh, go háirithe teacht chun cinn gníomhaithe príobháideacha sa spás (“Spás Nua”) agus forbairtí sochpholaitiúla ar gá freagairt thapa ina leith. Chuige sin is gá struchtúr feidhmeach Copernicus a athshainiú chun go gcuirfear san áireamh ann an taistriú ó chéad chéim na seirbhísí oibríochtúla chuig soláthar seirbhísí níos faide chun cinn agus níos spriocdhírithe do phobail úsáideoirí nua agus cothú margaí iartheachtacha breisluacha. Chuige sin, ba cheart, le linn a chur chun feidhme amach anseo, cur chuige a úsáid lena leanfar an slabhra luacha sonraí, i.e. sonraí a fháil, sonraí agus faisnéis a phróiseáil, dáileadh agus úsáid, gníomhaíochtaí úsáide úsáideoirí agus margaí, agus, san am céanna, ba cheart gníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta ar cheart úsáid a bhaint as Copernicus chun iad a dhéanamh a shainaithint leis an bpróiseas pleanála straitéisí faoin gclár Fís Eorpach. (52)Maidir le sonraí a fháil, ba cheart na gníomhaíochtaí faoi Copernicus a bheith dírithe ar chríochnú agus chothabháil an bhonneagair spáis atá ann cheana, ar ionadú fadtéarmach na satailítí ag deireadh a saolré agus ar mhisin nua a thionscnamh lena dtabharfaí aghaidh ar chórais breathnóireachta nua chun tacú le sárú dhúshlán an athraithe aeráide dhomhanda (e.g. faireachán ar CO2 antrapaigineach agus ar astaíochtaí eile gás ceaptha teasa. Ba cheart cumhdach faireacháin domhanda na ngníomhaíochtaí faoi Copernicus a leathnú thar réigiúin na mol agus, leis na gníomhaíochtaí sin, tacú le háirithiú comhlíontachta comhshaoil, faireachán agus tuairisciú comhshaoil reachtúil agus feidhmchláir chomhshaoil nuálacha (e.g. le haghaidh faireachán ar bhairr, bainistiú uisce agus faireachán feabhsaithe ar loisceadh). Agus é á dhéanamh sin, ba cheart do Copernicus na hinfheistíochtaí a rinneadh faoin tréimhse chistiúcháin roimhe sin (2014-2020) a ghiaráil agus an leas is mó is féidir a bhaint astu agus, san am céanna, samhlacha gnó agus oibríochtúla a fhiosrú chun comhlánú breise a dhéanamh ar acmhainneachtaí Copernicus. Ba cheart do Copernicus a bheith ag tógáil freisin ar chomhpháirtíochtaí rathúla le Ballstáit chun a ghné shlándála a fhorbairt a thuilleadh faoi shásraí rialachais iomchuí, chun freagairt ar riachtanais úsáideoirí i réimse na slándála atá ag athrú. (53)Mar chuid den fheidhm próiseála sonraí agus faisnéise, ba cheart do Copernicus inbhuanaitheacht fhadtéarmach agus forbairt bhreise bunseirbhísí Copernicus lena dtugtar faisnéis chun freastal ar riachtanais na hearnála poiblí agus na riachtanais a thagann as gealltanais idirnáisiúnta an Aontais, agus chun deiseanna ar shaothrú tráchtála a uasmhéadú. Go háirithe, ba cheart do Copernicus an fhaisnéis seo a leanas a sholáthar ar an leibhéal áitiúil, an leibhéal Eorpach agus an leibhéal domhanda: faisnéis faoi staid an atmaisféir; faisnéis faoi staid na naigéan; faisnéis lena dtugtar tacaíocht d'fhaireachán ar talamh a thacaíonn le cur chun feidhme beartas áitiúil, beartas náisiúnta agus beartas de chuid an Aontais; faisnéis lena dtugtar tacaíocht d'oiriúnú agus maolú an athraithe aeráide; faisnéis gheospásúil lena dtugtar tacaíocht do bhainistiú éigeandála, lena náirítear trí ghníomhaíochtaí coisctheacha, áirithiú comhlíontachta comhshaoil agus slándáil shibhialta lena náirítear tacaíocht do ghníomhaíocht sheachtrach an Aontais. Ba cheart don Choimisiún socruithe conarthacha iomchuí a shainaithint lena gcothaítear inbhuanaitheacht an tsoláthair seirbhíse. (54)Agus é ag cur chun feidhme sheirbhísí Copernicus, féadfaidh an Coimisiún a bheith ag brath ar eintitis inniúla, gníomhaireachtaí, grúpaí nó cuibhreannais ábhartha de chuid an Aontais, nó ar aon chomhlacht ábhartha is féidir a bheith incháilithe do chomhaontú ranníocaíochta. Agus é ag roghnú na neintiteas sin, ba cheart don Choimisiún a áirithiú nach ndéanfar aon chur isteach ar na hoibríochtaí ná ar sholáthar na seirbhísí agus go mbeidh, i gcás sonraí atá íogair ó thaobh na slándála de, acmhainneachtaí réamhrabhaidh agus faireacháin ar ghéarchéimeanna ag na heintitis lena mbaineann i gcomhthéacs an chomhbheartais eachtraigh agus slándála (CBES) agus, go háirithe, an chomhbheartais slándála agus cosanta (CBSC). (55)Ba cheart gurbh fhusa don phobal seirbhísí a úsáid de bharr chur chun feidhme sheirbhísí Copernicus ós rud é gurbh fhéidir le húsáideoirí a fhios a bheith acu roimh ré cén rochtain a bheadh ar sheirbhísí agus cén éabhlóid a thiocfadh orthu agus cén comhar a bheadh ar siúl le Ballstáit agus le páirtithe eile. Chuige sin, ba cheart don Choimisiún agus dá Eintitis Iontaobhaithe dul i mbun oibre i ndlúthchomhar le pobail éagsúla ar fud na hEorpa d’fhonn seirbhísí Copernicus agus a phunann faisnéise a fhorbairt chun a áirithiú go bhfreastalófar ar riachtanais bheartais agus phoiblí de réir mar a athróidh siad agus chun úsáid sonraí ó bhreathnóireacht an Domhain a mhéadú ar an mbonn sin. Ba cheart don Choimisiún agus do na Ballstáit a bheith ag obair i gcomhar le chéile chun compháirt in situ Copernicus a fhorbairt agus chun comhtháthú tacar sonraí in situ le tacair sonraí spáis le haghaidh seirbhísí uasghrádaithe de chuid Copernicus a éascú. (56)Ba cheart na sonraí agus an fhaisnéis a bhaileofar faoi chuimsiú Copernicus a chur ar fáil go hiomlán, go hoscailte agus saor in aisce, faoi réir coinníollacha agus teorainneacha iomchuí, d'fhonn a núsáid agus a gcomhroinnt a chur chun cinn, agus d'fhonn margaí Eorpacha um bhreathnóireacht an Domhain a neartú, go háirithe san earnáil iartheachtach, agus fás agus cruthú fostaíochta a chothú san Aontas dá réir sin. Ba cheart leanúint de bheith ag cur sonraí agus faisnéise ar fáil leis an soláthar sin ar ardleibhéil chomhsheasmhachta, iontaofachta agus cháilíochta. Chun sin a dhéanamh is gá rochtain atá éasca don úsáideoir ar shonraí agus faisnéis Copernicus, a bpróiseáil agus a núsáid, ar mórscála, ar leibhéil éagsúla luais, a áirithiú, agus chuige sin ba cheart den Choimisiún leanúint de chur chuige comhtháthaithe, ar leibhéal AE agus ar leibhéal na mBallstát, sa chaoi gur féidir comhtháthú a dhéanamh le foinsí eile sonraí agus faisnéise chomh maith. Ba cheart do Copernicus a Sheirbhísí Rochtana ar Shonraí agus ar Fhaisnéis (DIAS) a chur chun cinn a thuilleadh laistigh de na Ballstáit agus sineirgíochtaí a chur ar bun lena sócmhainní sa chaoi go nuasmhéadófar agus go neartófar úsáid sonraí agus fhaisnéis Copernicus ag margaí. (57)Ba cheart don Choimisiún a bheith ag obair le soláthraithe sonraí chun go ndéanfar coinníollacha ceadúnaithe maidir le sonraí tríú páirtí a chomhaontú chun gur fusa iad a úsáid laistigh de Copernicus, i gcomhréir leis an Rialachán seo agus leis na cearta tríú páirtí is infheidhme. Toisc gurbh fhéidir go mbeadh tionchar ag cuid de shonraí agus faisnéis Copernicus, lena náirítear íomhánna ardtaifigh, ar shlándáil an Aontais nó a Bhallstát, agus i gcásanna a mbeidh údar cuí leo, ba cheart an Chomhairle a chumasú bearta a ghlacadh chun rioscaí agus bagairtí i leith shlándáil an Aontais nó a Bhallstát a láimhseáil. (58)Ba cheart forálacha gníomhartha dlíthiúla arna nglacadh faoi Rialacháin gan dáta deiridh roimhe seo a bheith bailí fós mura mbeidh sin ag teacht salach ar an Rialachán nua. Baineann sin go háirithe le Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 1159/2013 ón gCoimisiún lena leagtar síos na coinníollacha cláraithe agus ceadúnaithe d'úsáideoirí GMES agus lena sainmhínítear na critéir i dtaca le srian a chur le rochtain ar shonraí tiomnaithe GMES agus ar fhaisnéis faoi sheirbhísí GMES. (59)Chun úsáid sonraí ó bhreathnóireacht an Domhain agus teicneolaíochtaí a bhaineann léi a chur chun cinn agus a éascú d'údaráis áitiúla agus d'fhiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna), d'eolaithe agus do thaighdeoirí, ba cheart líonraí atá tiomnaithe do dháileadh shonraí Copernicus, lena náirítear comhlachtaí náisiúnta agus réigiúnacha, a chur chun cinn le gníomhaíochtaí chun úsáideoirí a mhealladh. Chuige sin, ba cheart don Choimisiún agus do na Ballstáit gach iarracht a dhéanamh ar naisc níos dlúithe a bhunú idir Copernicus agus beartais an Aontais agus a Bhallstát chun dlús a chur leis an éileamh a bhíonn ar fheidhmchláir agus seirbhísí tráchtála agus chun é a chur ar chumas gnólachtaí, go háirithe fiontair bheaga agus mheánmhéide agus gnólachtaí nuathionscanta, feidhmchláir a fhorbairt atá bunaithe ar shonraí agus faisnéis ó Copernicus agus a mbeidh sé d’aidhm leo éiceachóras Eorpach iomaíoch a fhorbairt do shonraí ó bhreathnóireacht an Domhain. (60)Ar an leibhéal domhanda, b'fhéidir le Copernicus faisnéis bheacht iontaofa a sholáthar le haghaidh comhar le tríú tíortha agus eagraíochtaí idirnáisiúnta chun tacú le beartais sheachtracha agus beartais comhair forbartha an Aontais. Ba cheart dearcadh ar Copernicus mar rannchuidiú de chuid na hEorpa do Chóras na gCóras Breathnóireachta Domhanda (GEOSS), don Choiste um Shatailítí Breathnóireachta an Domhain, do Chomhdháil na bPáirtithe (COP) do ChreatChoinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide (1992) (UNFCCC) agus do Chreat Sendai um Laghdú Rioscaí Tubaistí. Ba cheart dó comhar iomchuí a chur ar bun nó a choinneáil ar bun leis na comhlachtaí earnálacha ábhartha de chuid na Náisiún Aontaithe agus na hEagraíochta Domhanda Meitéareolaíochta.

(61)Agus Copernicus á chur chun feidhme, ba cheart don Choimisiún, i gcás inarb iomchuí, a bheith ag brath ar eagraíochtaí Eorpacha idirnáisiúnta a bhfuil comhpháirtíochtaí bunaithe aige leo cheana, go háirithe GSE, le haghaidh chomhordú teicniúil eilimint spáis Copernicus, a leagan amach a shainiú, sócmhainní spáis a fhorbairt agus a sholáthar, rochtain ar shonraí agus misin thiomnaithe a oibriú. Ina theannta sin, ba cheart don Choimisiún a bheith ag brath EUMETSAT maidir le misin thiomnaithe a oibriú i gcomhréir lena shaineolas agus lena shainordú. I réimse na seirbhísí, ba cheart don Choimisiún an tairbhe iomchuí a bhaint as na hacmhainneachtaí sonracha a sholáthraíonn Gníomhaireachtaí de chuid an Aontais amhail an Ghníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil, an Ghníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht Mhuirí, an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta chomh maith leis an Airmheán idir-rialtasach Eorpach um Réamhaisnéisí Aimsire Meántréimhseacha agus na hinfheistíochtaí Eorpacha a rinneadh cheana sna seirbhísí faireacháin ar an muirthimpeallacht trí mercator Ocean. Maidir le slándáil, déanfar iarracht cur chuige cuimsitheach a shocrú ar leibhéal an Aontais leis an ArdIonadaí. Bhí rannpháirtíocht ghníomhach ón tús ag an Airmheán Comhpháirteach Taighde (JRC) de chuid an Choimisiúin i dtionscnamh GMES agus thacaigh sé le forbairtí i leith Galileo agus aimsir spáis. Faoi Rialachán (AE) Uimh. 377/2014 tá JRC ag bainistiú sheirbhís bainistithe éigeandálaí Copernicus agus comhpháirt dhomhanda sheirbhís faireachán talún Copernicus agus tá sé ag cuidiú leis an athbhreithniú ar cháilíocht agus oiriúnacht táirgí agus faisnéise agus lena néabhlóid. Ba cheart don Choimisiún leanúint de bheith ag brath ar chomhairle eolaíoch agus theicniúil ó JRC faoi chur chun feidhme an Chláir. (62)Tar éis dó iarratais a fháil ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, bhunaigh an tAontas creat tacaíochta le haghaidh faireachán agus rianú spáis (SST) trí bhíthin Chinneadh Uimh. 541/2014/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Aibreán 2014 lena mbunaítear Creat Tacaíochta d'Fhaireachán agus Rianú Spáis . Tá smionagar spáis éirithe ina bhagairt thromchúiseach ar shlándáil, sábháilteacht agus inbhuanaitheacht gníomhaíochtaí spáis. Dá bhrí sin, tá SST ina bhunriachtanas ó thaobh chaomhnú chomhleanúnachas chomhpháirteanna an Chláir agus a rannchuidithe le beartais an Aontais. Trí iarracht a dhéanamh iomadú an smionagair spáis a chosc, cuidíonn SST a áirithiú go mbeidh rochtain ar spás agus úsáid spáis inbhuanaithe deimhin, rud atá ina chomhchuspóir domhanda. (63)Ba cheart do SST feidhmíocht agus uathriail acmhainneachtaí a acmhainneachtaí a fhorbairt a thuilleadh. Chuige sin, ba cheart catalóg Eorpach uathrialach de réada spáis a bhunú dá bharr, ar bhonn sonraí ó líonra na mbrathadóirí SST. Lena chois sin, ba cheart do SST leanúint de bheith ag tacú le hoibriú agus soláthar sheirbhísí SST. Ós rud é gur córas faoi cheannas an úsáideora é SST, ba cheart sásraí iomchuí a chur ar bun chun riachtanais úsáideoirí a bhailiú, lena náirítear riachtanais slándála. (64)Ba cheart soláthar sheirbhísí SST a bhunú ar chomhar idir an tAontas agus na Ballstáit agus ar úsáid saineolais agus sócmhainní atá ann cheana agus a bheidh ann amach anseo, lena náirítear an taithí agus na sócmhainní a forbraíodh trí bhíthin Ghníomhaireacht Spáis na hEorpa nó a d'fhorbair an tAontas. Ba cheart an deis a bheith ann tacaíocht airgeadais a thabhairt le haghaidh fhorbairt brathadóirí nua SST. Ós rud é gur córas íogair atá in SST, ba cheart an smacht ar bhrathadóirí náisiúnta agus a noibríochtaí, ar chothabháil, athnuachan agus próiseáil sonraí as a dtagann soláthar seirbhísí SST a fhágáil ag na Ballstáit atá páirteach. (65)Na Ballstáit a bhfuil úinéireacht nó rochtain leordhóthanach acu ar acmhainneachtaí SST, ba cheart an deis a bheith acu páirt a ghlacadh i soláthar seirbhísí SST. Ba cheart a mheas go gcomhlíonann Ballstáit atá páirteach i gCuibhreannas SST arna bhunú Faoi Chinneadh Uimh. 541/2014/AE, go gcomhlíonann siad na critéir sin. Ba cheart do na Ballstáit sin togra a chur isteach ach a léiriú go bhfuil siad ag comhlíonadh eilimintí eile a bhaineann leis an leagan amach oibríochtúil. Murar cuireadh aon togra isteach ba cheart an deis a bheith ag na Ballstáit sin tairiscintí a chur isteach lena gcumhdófar córas fithisí sonrach, mar shampla córas na bhFithisí Domhain Ísle (LEO), córas na bhFithisí Measartha (MEO) agus córas na bhFithisí Geosheasmhacha (GEO). Ba cheart rialacha iomchuí a leagan síos maidir le Ballstáit is rannpháirtithe a roghnú agus a eagrú. (66)Nuair a bheidh SST ar bun, ba cheart dó prionsabail chomhlántacht na ngníomhaíochtaí agus leanúnachas seirbhísí SST ardcháilíochta faoi cheannas an úsáideora agus ba cheart é a bheith bunaithe ar an taithí is fearr. Dá bhrí sin, ba cheart do SST dúbailt nach gá a sheachaint. Ba cheart aon acmhainneacht iomarcach a dhianteorannú chun a áirithiú go mbeidh seirbhísí SST leanúnach agus ar ardcháilíocht. Ba cheart go gcuideodh gníomhaíochtaí na bhFoirne Saineolaithe na dúbailtí sin nach bhfuil gá leo a sheachaint. (67)Sa bhreis air sin, ba cheart SST a bheith comhlántach le bearta maolaithe atá ann cheana, amhail na Treoirlínte maidir le Smionagar Spáis a Mhaolú ón gCoiste um Úsáidí Síochánta an Chianspáis (COPUOS) agus na Treoirlínte maidir le hInbhuanaitheacht Fhadtéarmach Gníomhaíochtaí Cianspáis eile, nó tionscnamh eile, chun a áirithiú go mbeidh gníomhaíochtaí cianspáis sábháilte, slán agus inbhuanaithe. Chun rioscaí imbhuailte a laghdú, chuardódh SST sineirgíochtaí le tionscnaimh maidir le bearta bainte agus éighníomhaithe smionagair spáis. Chuideodh SST a áirithiú go mbeadh úsáid agus taiscéaladh an chianspáis síochánta. Is féidir go mbeidh tionchar ag an méadú ar ghníomhaíochtaí spáis ar thionscnaimh idirnáisiúnta i réimse an bhainistithe spástráchta. Ba cheart don Aontas faireachán a dhéanamh ar na forbairtí sin agus féadfaidh sé iad a chur san áireamh san athbhreithniú lár téarma ar an CAI reatha. (68)Ba cheart do SST, don aimsir spáis agus do NEO cuimhneamh ar chomhar le páirtithe idirnáisiúnta, go háirithe Stáit Aontaithe Mheiriceá, eagraíochtaí idirnáisiúnta agus tríú páirtithe eile, go háirithe chun imbhualadh sa spás a sheachaint, chun iomadú an smionagair spáis a chosc agus chun ullmhacht a fheabhsú i leith éifeachtaí teagmhas aimsire spáis míchuibheasacha agus réad gar don Domhan. (69)Mhol Coiste Slándála na Comhairle go gcruthófaí struchtúr bainistithe riosca chun a áirithiú go gcuirfear ceisteanna slándála sonraí san áireamh go hiomchuí i gcur chun feidhme Chinneadh Uimh. 541/2014/AE. Chuige sin, agus an obair a rinneadh cheana á cur san áireamh, ba cheart do na Ballstáit pháirteacha na struchtúir agus na nósanna imeachta bainistithe riosca iomchuí a leagan síos. (70)Is féidir go mbagróidh teagmhais aimsire spáis mhíchuibheasacha agus mhóra sábháilteacht saoránaigh agus go gcuirfidh siad isteach ar oibríochtaí bonneagar ar talamh agus sa spás. Dá bhrí sin ba cheart feidhm aimsire spáis a bhunú mar chuid den Chlár chun rioscaí aimsire spáis agus na riachtanais úsáideoirí a bhaineann leo a mheas, chun feasacht ar rioscaí aimsire spáis a ardú, chun a áirithiú go soláthrófar seirbhísí aimsire spáis a bheidh faoi cheannas an úsáideora agus chun feabhas a chur ar na hacmhainneachtaí atá ag Ballstáit i leith seirbhísí aimsire spáis a tháirgeadh. Ba cheart don Choimisiún na hearnálacha a bhfuiltear le seirbhísí oibríochtúla aimsire spáis a sholáthar dóibh a chur in ord tosaíochta de réir riachtanais úsáideoirí, rioscaí agus ullmhacht teicneolaíochta. San fhadtéarma, féadfar aghaidh a thabhairt ar riachtanais earnálacha eile. Chun go soláthrófar seirbhísí ar leibhéal an Aontais de réir riachtanais úsáideoirí beidh gá le taighde spriocdhírithe comhordaithe leanúnach agus gníomhaíochtaí forbartha chun tacú le héabhlóid na seirbhísí aimsire spáis. Ba cheart soláthar na seirbhísí aimsire spáis a bheith bunaithe ar na hacmhainneachtaí náisiúnta agus acmhainneachtaí an Aontais agus ba cheart an deis a bheith ag cuid mhór Ballstát agus ag an earnáil phríobháideach a bheith páirteach dá bharr. (71)Sa Pháipéar Bán ón gCoimisiún maidir le todhchaí na hEorpa, i nDearbhú na Róimhe ó Chinn Stáit agus Rialtais ó 27 mBallstát de chuid AE, agus i roinnt rún ó Pharlaimint na hEorpa, tá sé luaite go bhfuil ról mór le himirt ag AE i leith a áirithiú go mbeidh an Eoraip sábháilte slán buanseasmhach agus go mbeidh sí in ann dul i ngleic le dúshláin amhail coinbhleachtaí réigiúnacha, sceimhlitheoireacht, cibearbhagairtí agus méadú faoi bhrúnna imirce. Ní mór rochtain shlán ráthaithe ar chumarsáid satailíte a bheith ann mar uirlis do ghníomhaithe slándála agus nuair a chomhthiomsaítear agus a chomhroinntear an phríomhacmhainn slándála sin, neartaítear Aontas a chosnaíonn a chuid saoránaigh. (72)I gconclúidí Chomhairle na hEorpa an 19-20 Nollaig 2013 cuireadh fáilte roimh na hullmhúcháin i réimse na Cumarsáide Satailíte le haghaidh na chéad ghlúine eile den Chumarsáide Satailíte Rialtasaí (GOVSATCOM) le dlúthchomhar idir na Ballstáit, an Coimisiún agus Gníomhaireacht Spáis na hEorpa. Lena chois sin, sainaithníodh GOVSATCOM mar cheann d'eilimintí Beartas Eachtrach agus Slándála an Ao