AN COIMISIÚN EORPACH An Bhruiséil,20.5.2022 JOIN(2022) 15 final TUARASCÁIL CHOMHPHÁIRTEACH CHUIG PARLAIMINT NA hEORPA AGUS CHUIG AN gCOMHAIRLE SAINRÉIGIÚN RIARACHÁIN MACAO











TUARASCÁIL BHLIANTÚIL LE HAGHAIDH 2021



TUAIRISC CHOMHPHÁIRTEACH CHUIG PARLAIMINT NA hEORPA AGUS CHUIG AN gCOMHAIRLE SAINRÉIGIÚN RIARACHÁIN MACAO TUARASCÁIL BHLIANTÚIL LE HAGHAIDH 2021 Achoimre Ón tráth a aistríodh Macao go dtí Daon‑Phoblacht na Síne in 1999, lean an tAontas Eorpach agus a Bhallstáit forbairtí polaitiúla agus eacnamaíocha i Sainréigiún Riaracháin Macao (SAR) faoin bprionsabal ‘tír amháin, dhá chóras’. Tacaíonn an tAontas leis an bprionsabal sin agus lena chur chun feidhme agus eisítear an tuarascáil bhliantúil seo maidir le forbairtí in Macao i gcomhréir leis an ngealltanas a tugadh do Pharlaimint na hEorpa in 1997. In 2021, rinne cur chun feidhme an phrionsabail ‘tír amháin, dhá chóras’ a chumhdaítear i mBundlí Macao dochar do chearta polaitiúla agus saoirsí bunúsacha mhuintir Macao. An tráth céanna, d’éirigh sé i bhfad ní ba dhúshlánaí ar na meáin in Macao raon leathan tuairimí a chur in iúl agus tá féinchinsireacht á cleachtadh acu. Cé nach ndéantar foráil sa Bhundlí agus i ngníomhartha reachtacha eile maidir le tabhairt isteach cheart vótála do gach duine lean an tAontas d’údaráis Macao a spreagadh le níos mó rannpháirtíochta ón bpobal i dtoghcháin don Phríomhfheidhmeannach agus don Tionól Reachtach a chothú. Maidir le cúrsaí eacnamaíocha, sna chéad trí ráithe de 2021, tháinig athbhorradh 27.5 % bliain ar bhliain ar OTI Macao agus é cothrom le MOP 177 billiún (EUR 19.6 billiún). Cé go raibh an téarnamh sin dearfach, ní raibh an fás sin mar chúiteamh ar na caillteanais a bhí ann roimhe sin agus bhí OTI fós 46.4 % ní b’ísle leis an leibhéal in 2019 – MOP 331 billiún (EUR 36.5 billiún). Bhí an margadh fostaíochta seasmhach agus rinne rialtas Shainréigiún Riaracháin Macao bearta tacaíochta COVID‑19 a rolladh amach don daonra agus do chuideachtaí. Mar sin féin, tá an téarnamh eacnamaíoch ag brath go príomha ar thurasóirí Síneacha ón mórthír ag teacht ar ais chuig Macao. San fhadtéarma, is príomhstraitéisí fós iad an t‑éagsúlú eacnamaíoch agus an comhtháthú réigiúnach.

Cuireann na srianta taistil COVID‑19 atá fós i bhfeidhm cosc ar oifigigh ó Oifig an Aontais i Hong Cong agus Macao turas a thabhairt ar Macao. Chuir sé sin bac ar obair na hOifige agus chuir sé srian leis an teagmháil atá aici le hoifigigh de chuid rialtas an tSainréigiúin Riaracháin agus le hoifigigh eile. I. Forbairtí polaitiúla agus sóisialta Ar an 12 Meán Fómhair, reáchtáladh an toghchán don seachtú Tionóil Reachtach de chuid Shainréigiún Riaracháin Macao. Toghadh 14 reachtóirí go díreach agus toghadh 12 reachtóirí go hindíreach. Ar an 23 Meán Fómhair, cheap Príomhfheidhmeannach Ho Iat‑seng 7 reachtóirí breise. Ghlac Comhaltaí an Tionóil a mionnaí ar an 16 Deireadh Fómhair. D’éirigh le triúr polaiteoirí nach bhfuil i bhfabhar na bunaíochta suíochán a fháil ar an reachtas: seanpholaiteoir José Pereira Coutinho, Che Sai-wang agus Lam U-tou. Ba é sin an chéad uair le haghaidh Che agus Lam a bheith ar an tionóil, in éineacht le cúigear reachtóirí eile atá i bhfabhar na bunaíochta. Tháinig 42 % den daonra amach chun vóta a chaitheamh, is é sin 137 281 dhuine. Bhí an méid sin ar an leibhéal b’ísle a taifeadadh ó bhí an aistriú cumhachta ann in 1999. Bhí an meánlíon duine a tháinig amach chun vóta a chaitheamh i dtoghcháin roimhe sin ó bhí 1999 ann ag 56.56 % den daonra. Luaigh Tong Hio-fung, cathaoirleach Choimisiún Gnóthaí Toghchánacha an Tionóil Reachtaigh, gurbh iad an aimsir luaineach agus srianta COVID‑19 a chuir cosc ar dhaoine a bhí gafa ar an gcoigríoch teacht abhaile chun vóta a chaitheamh ba chúis leis an ráta vótála. Fuarthas an líon b’airde vótaí bána riamh (3 141) agus an dara líon b’airde de vótaí neamhbhailí (2 082) don toghchán freisin. Roimh an toghchán sin, den chéad uair, dhícháiligh na húdaráis in Macao 21 iarrthóirí mar níor ghlac siad dílseacht don Sainréigiún Riaracháin ná níor thacaigh siad leis an mBundlí. Ar an 9 Iúil, d’fhógair an tUas Tong an dícháiliú. Áiríodh leis sin, gach duine de na 15 iarrthóirí ó na grúpaí atá ar son an daonlathais (is iad sin ‘New Macao Progressive Association, Democratic Prosperous Macao Association agus New Macao Progressives). Ar an 12 Iúil, mhínigh an tUas Tong gur léiríodh i bhfianaise atá ag na póilíní nár thacaigh na hiarrthóirí dícháilithe le Bundlí Macao nó go raibh siad mídhílis do Shainréigiún Riaracháin Macao. Dúirt sé go raibh seacht gcritéar ag Coimisiún Gnóthaí Toghchánacha an Tionóil Reachtaigh chun measúnú a dhéanamh ar cháilíochtaí na n‑iarrthóirí. Áirithíonn na critéir sin go ndearbhaíonn iarrthóirí Bundlí Macao ‘ar bhealach dáiríre’ agus go bhfuil siad dílis do Shainréigiún Riaracháin Macao, lena n‑áirítear ag tacú le ceannaireacht Pháirtí Cumannach na Síne. I ndiaidh achomhairc i gcoinne chinneadh na Cúirte Uachtaraí, rialaigh an Chúirt i bhfabhar na ndícháilithe ar an 31 Iúil. Maíodh sa rialú gur fhreastail na hiarrthóirí lena mbaineann ar chomóradh Liu Xiaobo agus ar thaispeántas Chairt 08 agus dá bhrí sin, chuir siad i gcoinne chóras bunreachtúil na tíre. Dúradh freisin sa rialú gur eagraigh agus gur fhreastail na hiarrthóirí dícháilithe ar bhigil le haghaidh Tiananmen ar an 4 Meitheamh. Ar an mbealach sin, rinne na hiarrthóirí sabaitéireacht ar an bprionsabal ‘tír amháin, dhá chóras’ agus dá bhrí sin níor léirigh siad dílseacht do Bhundlí Macao. D’eisigh an tAontas Ráiteas ó Urlabhraí inar míníodh gurbh céim díobhálach é an cinneadh a tháinig salach ar na cearta a rathaítear i mBundlí Macao. Rinne an cinneadh dochar d’iolrachas polaitiúil agus chuir sé srian le díospóireacht pholaitiúil freisin. D’éiligh an tAontas ar chearta agus saoirsí a chosaint i Sainréigiún Riaracháin Macao agus ar na toghcháin don Tionól Reachtach a bheith oscailte le haghaidh iarrthóirí ó ar fud an raoin pholaitiúil. D’fhan slándáil náisiúnta de bheith ina thosaíocht polaitiúil. Tháinig an dlí slándála náisiúnta i bhfeidhm i dtosach in 2009, ach níor cúisíodh aon duine faoi go dtí seo. D’fhógair an rialtas go seolfaidh sé comhairliúchán poiblí ar an dlí a leasú sa chéad ráithe de 2022 agus go gcuirfidh sé an comhairliúchán sin i gcrích faoin ráithe dheireanach sa bhliain sin. Mar chuid dá iarracht chun slándáil náisiúnta a chosaint, nochtaigh an rialtas a amlíne le haghaidh dlí nua chun córas rúndachta a bhunú freisin. Leis an dlí sin, áiritheofar cosaint iomchuí le haghaidh faisnéis rúnda an rialtais in SAR Macao. Tá sé d’aidhm ag an rialtas an próiseas a chur i gcrích faoin ráithe dheireanach in 2022.

D’fhógair Príomhfheidhmeannach Ho go raibh ranna slándála náisiúnta an rialtais ag feidhmiú go hiomlán den chéad uair in 2021. Threisigh na póilíní breithiúna an obair a dhéanann siad chun slándáil náisiúnta agus slándáil idirlín a chosaint agus chun sceimhlitheoireacht a chosc. Ghéaraigh na póilíní a n‑iarrachtaí chun gnéithe seachtracha a chosc le teacht isteach agus le cur isteach ar mhór‑roinn na Síne agus Sainréigiún Riaracháin Macao. Leasaigh an rialtas an dlí maidir le húsáid agus cosaint na brataí, an tsuaitheantais agus an amhráin náisiúnta freisin chun na hathruithe is déanaí a cuireadh i bhfeidhm ar dhlí Dhaon‑Phoblacht na Síne maidir leis an mbratach náisiúnta agus dlí Dhaon‑Phoblacht na Síne maidir leis an suaitheantas náisiúnta a léiriú ann. Ar deireadh, d’fhonn slándáil a fheabhsú agus cuidiú le forfheidhmiú an dlí, dúirt an rialtas go n‑imlonnóidh sé níos mó ceamaraí faireachais. Faoi 2028, tá sé d’aidhm ag oifigigh 4 200 ceamara breise a bheith curtha i bhfeidhm. Glacadh roinnt céimeanna reachtacha maidir le saincheisteanna sóisialta tábhachtacha, amhail Dlí an Aontais. Tháinig an dlí sin i bhfeidhm tar éis roinnt blianta inar diúltaíodh do bhearta comhchosúla a mhol reachtóirí atá ar son an daonlathais. Bheartaigh an rialtas i dtosach go ndéanfaí comhairliúchán poiblí maidir leis an dlí le linn na chéad ráithe de 2021 ach ar deireadh sheol siad é an 31 Deireadh Fómhair ar feadh 45 lá. Cumhdaíodh dhá mhór‑réimse sa dréacht‑téacs: an córas clárúcháin le haghaidh ceardchumann agus cumhacht chómhargála. Bhí sé d’aidhm ag an rialtas an próiseas reachtach a chur i gcrích faoin ráithe dheireanach de 2022, tráth a bheidh na comhairliúcháin críochnaithe agus a bheidh ‘bailiúchán leordhóthanach’ barúlacha ó earnálacha éagsúla déanta. Lean rialtas Shainréigiún Riarachán Macao de bhearta a dhéanamh chun scaipeadh COVID‑19 a rialú, lena n‑áirítear tástáil éigeantach ar fud na gcathracha a bailíodh faoi dhó. Faoin 30 Nollaig 2021, bhí dhá dháileog vacsaíne faighte ag 429 839 duine agus bhí trí dháileog faighte ag 31 770 duine. Ar an iomlán, bhí 79 gcás deimhnithe agus ní raibh aon bhás ann mar gheall ar COVID‑19. D’oibrigh an rialtas le taisteal saor ó choraintín a áirithiú le mór‑roinn na Síne. Ar an 12 Lúnasa, d’oscail an dá taobh don taisteal saor ó choraintín arís den chéad uair ó tháinig na srianta isteach. I gcomparáid leis sin, theastaigh toradh diúltach tástála ó thaistealaithe ó Hong Cong chuig Macao agus ní raibh orthu a bheith ar coraintín ar feadh 14 lá. Chuir na rialacha teacht isteach dochta sin cosc ar Oifig an Aontais cuairt a thabhairt ar an Sainréigiún Riaracháin, ar ghníomhaíochtaí a eagrú ar an talamh, agus ar fhaireachán a dhéanamh ar fhorbairtí polaitiúla agus sóisialta. Faoi na rialacha sin, níorbh fhéidir ach le cuairteoirí ó mhór‑roinn na Síne, Hong Cong agus ón Téaváin amháin teacht isteach in Macao. Bhí ar dhaoine a thug cuairt ar Hong Cong 14 lá roimh a dteacht isteach a bheith ar coraintín ar feadh 14 lá ansin. Cearta, saoirse agus comhdheiseanna Bhí dúshláin roimh chearta, saoirsí bunúsacha agus an smacht reachta mar a rathaítear i mBundlí Macao in 2021. Ní dhearnadh aon iarracht comhlacht neamhspleách do chearta an duine a bhunú mar fhreagairt ar an moladh a d’eisigh Coiste na Náisiún Aontaithe i gcoinne an Chéasta i Nollaig 2015. Bhí níos mó deacrachtaí fiú roimhshaoirse na meán, agus rinneadh na meáin níos ba mhó féinchinsireachta orthu. Sheol Comhlachas Nuachta Portaingéilise agus Béarla Macao ráiteas ar an 13 Márta inar chuir siad imní in iúl faoi threoracha eagarthóireachta nua le haghaidh seomraí nuachta Portaingéilise agus Béarla ag an gcraoltóir poiblí Teledifusão de Macau (TDM). Bhí an‑imní ar an gcomhlachas nuachta (AIPIM) faoin treoirlíne nach bhféadfaidh foireann TDM ‘faisnéis ná barúlacha atá in aghaidh bheartas Rialtais Lárnaigh’ Dhaon‑Phoblacht na Síne a scaipeadh agus go raibh orthu tacú le bearta a ghlac Sainréigiún Riaracháin Macao. Ar deireadh, reáchtáil Coiste Feidhmeach TDM cruinniú 2 uair an chloig in éineacht le seisear d’fhoireann eagarthóireachta na ranna nuachta. Dúirt TDM gur fhan a bheartas eagarthóireachta gan athrú agus ‘mhol’ sé dá fhoireann cloígh leis an bprionsabal a bhaineann le ‘grá a bheith agat don tír agus do Macao’. I ndiaidh sin, tuairiscíodh go ndearnadh cinsireacht in dhá chlár maidir le cúrsaí reatha ar thráchtanna agus ar fhaisnéis a bhain leis an gcomóradh ar an 4 Meitheamh.

Ar an 14 Deireadh Fómhair, d’fhógair Cumann Iriseoirí Macao (AJM) go rinne ranna rialtais na srianta maidir le cumhdach na meán ar mhórimeachtaí rialtais ní ba dhoichte chun scaipeadh COVID‑19 a chosc. Bhí ar rannpháirtithe a bheith vacsaínithe le dáileog amháin ar a laghad chomh maith le toradh diúltach tástála d’aigéad núicléasach laistigh de 48 uair an chloig roimh na himeachtaí faoi seach. Thathantaigh an cumann iriseoirí ar na húdaráis machnamh a dhéanamh ar na socruithe sin do na meáin arís agus cothromaíocht a aimsiú idir an tsláinte phoiblí agus ceart na n‑iriseoirí le tuairisciú. Maidir le saoirse comhthionóil, ar an 3 Meitheamh 2021 dhiúltaigh an Chúirt Uachtarach ar achomharc i gcoinne coisc phóilíní ag bigil faoi sholas coinnle a rinne comóradh ar imeacht dianteannta Tiananmen. Anuas ar imní a chur in iúl maidir le scaipeadh COVID‑19, dúirt an Chúirt gur úsáid an t‑eagraí, an tAontas Forbartha Daonlathach, an ceart a bhaineann le saoirse comhthionóil chun ‘ionsaí pleanáilte agus d'aon ghnó a reáchtáil’ in aghaidh an rialtais lárnaigh. Rinne na triúr breithiúnach a bhí ar an bpainéal breithiúnach amach go bhféadfadh an tionól beartaithe damáiste tromchúiseach a dhéanamh d’onóir, do dhínit agus do mheas Rialtas Lárnach Dhaon‑Phoblacht na Síne. Dúirt toscaire de chuid Macao chuig Daon‑Chomhdháil Náisiúnta na Síne go mbeadh sé míchuí imeachtaí cuimhneacháin den sórt sin a reáchtáil sa todhchaí freisin. Níor fhorfheidhmigh Macao saoirse comhlachais ná cómhargáil go héifeachtach go fóill mar a leagtar síos i gcoinbhinsiúin na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair. Cuir i gcás, bhí roinnt rialacha i nDlí um Chaidrimh Saothair 2008 lenar cuireadh toirmeasc ar idirdhealú in aghaidh ceardchumann agus ina rinneadh foráil maidir le smachtbhannaí le haghaidh gníomhartha den sórt sin. Mar sin féin, ní raibh caibidil faoin gceart eagrúcháin ná faoin gceart chun cómhargála le fáil ann. Ní raibh na pionóis le haghaidh idirdhealú in aghaidh ceardchumann athchomhairleach go leor, go háirithe i gcás cuideachtaí móra. Maidir leis an seanmholadh maidir le reachtaíocht ar cheardchumainn, thug gníomhaithe saothair le fios nár cumhdaíodh an ceart le dul ar stailc – ceart a chumhdaítear sa Bhundlí – sa téacs comhairliúcháin, agus an téacs sin mar obair leantach ar phróiseas cómhargála nár éirigh leis, agus d’fhéadfadh sé tionchar na hidirbheartaíochta a laghdú. Leanann Macao lena hiarrachtaí chun aghaidh a thabhairt ar gháinneáil ar dhaoine. Áirítear leo siúd oiliúint a chur ar phóilíní, oifigigh custaim agus leasa sóisialta; maoiniú frithgháinneála a mhéadú; seimineáir maidir le cearta fostaíochta a reáchtáil le haghaidh oibrithe imirceacha atá leochaileach i leith saothraithe; agus dlíthe a dhéanamh chun stop a chur le cleachtais ghníomhaireachtaí fostaíochta a chuireann le fiachas comhéignithe. Mar sin féin, tá gá le hiarrachtaí breise fós chun deireadh a chur leis an bhfadhb sin. Níor ghlac Macao aon reachtaíocht chuimsitheach frith‑idirdhealaithe ná níor bhunaigh sé institiúid neamhspleách i leith cearta an duine in 2021. Lean d’idirdhealú ar fhoras gnéaschlaonadh nó féiniúlacht inscne a bheith mar údar imní, go háirithe i gcúrsaí fostaíochta, oideachais agus cúraim shláinte. Cuir i gcás, staon údaráis Macao ó lánúineacha comhghnéis atá ina gcónaí lena chéile a chosaint faoin gCreat Dhlíthiúil um Foréigean Baile arís. Luaigh an rialtas ‘easpa comhaontaithe sa tsochaí maidir le pósadh comhghnéis a aithint agus neamhréiteacht leis an gcóras dlíthiúil atá i bhfeidhm faoi láthair i Sainréigiún Riaracháin Macao’ mar chúis leis sin. An tráth céanna, d’fhonn scaipeadh COVID‑19 a chosc, díríodh ar oibrithe neamhchónaitheacha Neipealacha agus Vítneamacha agus bhí orthu tabhairt faoi thástálacha d’aigéad núicléasach go minic. Spreagadh ábhair imní i leith idirdhealú ciníoch leis an mbeart sin. Lean Macao lena iarrachtaí dul i ngleic leis an éilliú. I mí na Bealtaine 2021, d’fhoilsigh an Coimisiún in Aghaidh Éillithe (CCAC) tuarascáil bhliantúil 2020 lena dtugtar tuairisc ar an obair a dhéanann sé chun dul i ngleic leis an éilliú sna hearnálacha poiblí agus príobháideacha. Fuair an Coimisiún in Aghaidh Éillithe 479 ngearán agus dtuarascáil le linn 2020. Chuir sé 105 chás ar aghaidh go dtí an Biúró in aghaidh Éilliú agus chuir sé 282 chás ar aghaidh go dtí Biúró an Ombudsman chun fiosrúcháin a dhéanamh. Rinneadh imscrúdú mionsonraithe ar cheann de chásanna Bhiúró an Ombudsman ina dhiaidh sin. II. Forbairtí eacnamaíocha

Sna chéad trí ráithe de 2021, tháinig athbhorradh 27.5 % bliain ar bhliain ar OTI Macao agus é cothrom le MOP 177 billiún (EUR 19.6 billiún) . Bhí an figiúr sin fós 46.4 % ní b’ísle ná an leibhéal a bhí ann in 2019, áfach, arbh ionann é sin agus MOP 331 billiún (EUR 36.5 billiún). Leis sin, léirítear go bhfuil an‑dochar fós á dhéanamh ag paindéim COVID‑19 do gheilleagar Macao. I mí Dheireadh Fómhair, laghdaigh an Ciste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta (CAI) a réamh‑mheastachán fáis le haghaidh 2021 go dtí 20.4 %, atá síos ó 61.2 % i mí Aibreáin 2021 . In 2020, tháinig crapadh 54 % ar OTI Macao (tar éis gur tháinig crapadh 2.5 % air díreach in 2019) – tharla sé sin mar gheall ar an easpa ioncaim turasóireachta sa mhol cluichíochta is mó ar domhan. Ba é laghdú ar thurasóirí mar gheall ar shrianta taistil i Macao agus ar mhórthír na Síne araon ba chúis leis na dúshláin eacnamaíocha a bhí roimh Macao. Is é an tSín príomh‑mhargadh turasóirí Macao, arbh ionann é agus 70 % dá chuairteoirí roimh an bpaindéim. D’ainneoin téarnamh 32.2 % bliain ar bhliain a bheith ann, ní dheachaigh ach 6.1 mhilliún cuairteoir isteach sa Sainréigiún Riaracháin le linn na gcéad 10 mí de 2021, arbh ionann é sin agus níos lú ná 20 % den líon cuairteoirí a tháinig sa tréimhse chéanna in 2019 (33.4 mhilliún). Is iondúil gurb ionann onnmhairí seirbhísí cluichíochta agus thart ar leath de OTI Macao. Mar gheall ar an líon íseal turasóirí, áfach, b’ionann na honnmhairí sin agus gan ach MOP 53.8 mbilliún (EUR 5.9 billiún) le linn na gcéad trí ráithe de 2021 – arbh ionann é sin agus aon trian amháin dá luach sa tréimhse chéanna in 2019 (MOP 179 billiún / EUR 19.7 billiún). D’fhág an bonn an‑íseal a bhí ann in 2020 (MOP 30 billiún / EUR 3.3 billiún) go raibh fiú an fás 79.4 % bliain ar bhliain i seirbhísí cluichíochta sna chéad trí ráithe de 2021 fós i bhfad ní b’ísle ná na leibhéil a bhí ann roimh an bpaindéim. Ba é 50 % an meánráta áitíochta óstáin (le linn na gcéad 9 mí de 2021), i gcomparáid le 22 % in 2020 agus 91 % in 2019 (le haghaidh na tréimhse céanna). Bhí an margadh saothair seasmhach, le ráta dífhostaíochta 2.9 % (níos mó ná 11 000 duine) i mí Mheán Fómhair 2021, i gcomparáid le 1.7 % roimh an bpaindéim. B’ionann an líon daoine óga (faoi 25 bliana) a bhí dífhostaithe agus 11.2 % i mí Mheán Fómhair 2021. Tharla díbhoilsciú i Macao in 2021 agus tháinig laghdú 0.19 % bliain ar bhliain ar an meáninnéacs praghsanna ilchodach tomhaltóirí le linn na gcéad 10 mí. Leis an leibhéal laghdaithe gníomhaíochta eacnamaíche agus beart tacaíochta fioscach arna rolladh amach ag an rialtas, bhíioncam fioscach ní b’ísle ann, lena n‑áirítear ó cháin cluichíochta. Níor mhór don rialtas tarraingt ó chúlchistí fioscacha an tSainréigiúin Riaracháin chun caiteachas a mhaoiniú. Mar sin féin, bhí na cúlchistí fós ard (MOP 657 billiún / EUR 72.5 billiún faoi mhí an Mheithimh 2021), agus is leor iad chun tréimhse mheasta 6 bliana de chaiteachas rialtais a chumhdach ar leibhéil bhuiséad 2021. Bhí dúshláin oibriúcháin shuntasacha roimh chuideachtaí mar gheall ar shrianta taistil leis an gcuid eile den domhan in 2021. Cuireadh cosc ar fhormhór na ndaoine eachtracha dul isteach sa tír, agus níor mhór do chónaitheoirí Macao a bhí ag teacht isteach ó áiteanna lasmuigh de mhórthír na Síne coraintín a dhéanamh ar feadh tréimhsí fada. In 2020, b’ionann stoc na n‑infheistíochtaí eachtracha i Macao agus MOP 300 billiún (EUR 33 billiún), i gcomparáid le MOP 351 billiún (EUR 39 billiún) in 2019, agus bhí 28 % de thionscnamh Hong Cong agus bhí 20 % de thionscnamh mhórthír na Síne. Beartas eacnamaíoch

An 16 Samhain 2021, thug an Príomhfheidhmeannach an t‑aitheasc beartais le haghaidh 2022. Áiríodh le straitéisí eacnamaíocha srian a choimeád ar an bpaindéim, tacú leis an téarnamh, éagsúlú eacnamaíoch a chur chun cinn, agus nuálaíocht agus teicneolaíocht a mhéadú. Cuireadh príomhbhéim ar chomhtháthú leis an mórthír a neartú. Bheartaigh an rialtas athchóirithe riaracháin a dhéanamh agus feabhas a chur ar an bhforbairt uirbeach trí thionscadail iompair agus tionscadail bonneagair eile a dhéanamh, lena n‑áirítear an t‑aerfort a leathnú. Ba príomhthosaíochtaí an rialtais fós iad dul i ngleic leis an bpaindéim agus tacú leis an ngeilleagar in 2021. Rinne an rialtas roinnt babhtaí oll‑scagthástála ar fud an phobail, choimeád sé rialuithe teorann diana i bhfeidhm agus bhí vacsaíniú á spreagadh aige (bhí thart ar 52 % den daonra vacsaínithe faoi dheireadh mhí Dheireadh Fómhair). Thug an rialtas roinnt bearta eacnamaíocha isteach, lena n‑áirítear laghduithe cánach agus tarscaoiltí táille éagsúla le haghaidh daoine agus cuideachtaí, lamháltais chíosa, agus scéim oiliúna fhóirdheonaithe. Thairbhigh cónaitheoirí den scéim um rachmas a roinnt (MOP 10 000 / EUR 1 100 le haghaidh buanchónaitheoirí agus MOP 6 000 / EUR 660 le haghaidh cónaitheoirí neamhbhuana). Bhí buntáistí ag baint le plean um ídiú leictreachais chun tacú le spriocanna digiteacha Macao freisin. Fuair cónaitheoirí MOP 8 000 / EUR 880 lena chaitheamh trí ardáin íocaíochta mhóibíleacha nó dearbháin leictreonacha a úsáid. Dúirt an rialtas gur cuireadh MOP 4.6 billiún (EUR 508 milliún) isteach i margadh tomhaltóirí Macao leis an bplean (ó dheireadh mhí Dheireadh Fómhair 2021). Seoladh tionscnaimh chun tacú leis an tionscal turasóireachta freisin (mar shampla, na himeachtaí ‘Stay, Dine and See Macao’ agus ‘Macao Week’ a reáchtáladh i gcathracha mhórthír na Síne). D’fhógair an rialtas go gcuirfeadh sé dlús le tógáil bonneagair. Áirítear leis na tionscadail an ceathrú bealach tras‑chalafoirt lena nasctar tuaisceart agus deisceart Macao, an córas Light Rapid Transit agus Aerfort Idirnáisiúnta Macao a leathnú, ionad cúraim sláinte nua, agus tionscadail tithíochta. D’fhógair an rialtas freisin gur cheart Máistirphlean Uirbeach nua Macao (2020-2040) a bheith seolta in 2022. Sa dara leath de 2021, rinne an rialtas comhairliúchán poiblí maidir le Dlí Cluichíochta Macao chun athchóiriú a dhéanamh ar an gcóras um lamháltais agus fo‑lamháltais cluichíochta. Áiríodh sa togra rialacha ní ba dhéine le haghaidh lamháltóirí ríomhchluichíochta agus oibreoirí eile. D’fhéadfaí go n‑áireofaí leis na rialacha sin toscairí rialtais a cheapadh chuig oibríochtaí casaíne, díbhinní chuig geallsealbhóirí a theorannú, agus pionóis le haghaidh sáruithe a neartú. Le maoirseacht mhéadaithe, d’fhéadfaí an smacht atá ag geallsealbhóirí eachtracha ar an tionscal a laghdú. Tháinig laghdú ar phraghsanna scaireanna na n‑oibreoirí cearrbhachais a liostaítear i Macao nuair a fógraíodh an comhairliúchán i mí Mheán Fómhair. Seoladh an t‑athbhreithniú toisc go gcuirfear deireadh leis na trí lamháltas cluichíochta agus leis na trí fho‑lamháltas cluichíochta atá ag Macao i mí an Mheithimh 2022, ach is féidir leis an rialtas fós síneadh a chur leo – go háirithe mura mbeidh an t‑athbhreithniú ar an Dlí Cluichíochta curtha i gcrích faoin am sin. An straitéis i dtreo éagsúlú eacnamaíoch atá dírithe ar níos mó forbartha a dhéanamh ar thionscail amhail turasóireacht neamhchluichíochta, tionóil agus taispeántais, an tsláinte (lena n‑áirítear leigheas traidisiúnta na Síne), seirbhísí airgeadais, agus eolaíocht agus teicneolaíocht. Leis an straitéis, tacófar le gnólachtaí beaga agus meánmhéide freisin. Cé go ndearnadh roinnt dul chun cinn le blianta beaga anuas, b’ionann an earnáil cluichíochta agus thart ar leath de OTI Macao (roimh COVID), agus bíonn tionscail eile ag brath go mór ar chaiteachas ó mhórthír na Síne. Maidir le seirbhísí airgeadais, bhí sé mar aidhm ag na húdaráis margadh bannaí áitiúil (lena n‑áirítear bannaí glasa), gníomhaíochtaí bainistíochta rachmais agus léasaithe airgeadais, baincéireacht infheistíochta, agus socraíochtaí renminbi trasteorann a fhorbairt. Chun an méid sin a bhaint amach, d’fhógair an rialtas go ndéanfaí obair chun creat dlíthiúil an chórais airgeadais áitiúil a athfhoirmliú agus chun bonneagar mhargadh airgeadais Macao a fhorbairt. D’áireofaí leis sin athchóiriú a dhéanamh ar na dlíthe maidir le bannaí a eisiúint agus a thrádáil agus maidir le gníomhaíochtaí bainistíochta rachmais, córas cumhdaithe urrús lárnach a bhunú, ceadúnais le haghaidh bainc infheistíochta a thabhairt isteach, agus airgeadraí digiteacha a chur chun cinn (seans go bhféadfar é sin a dhéanamh le yuan digiteach láraithe lena úsáid i Macao). Rinneadh achoimre san aitheasc beartais ar bhearta le haghaidh an gheilleagair chiorclaigh agus an athraithe aeráide, lena n‑áirítear astaíochtaí bóthair agus carbóin a laghdú trí fheithiclí truailliúcháin a chéimniú amach, trí fheithiclí leictreacha a chur chun cinn, agus trí níos mó saoráidí luchtaithe a bhunú i gcarrchlóis phoiblí. Chuirfí toirmeasc ar allmhairí sop agus corraitheoirí plaisteacha indiúscartha neamh‑inmhillte, agus dhéanfaí gníomh chun aghaidh a thabhairt ar chamras agus truailliú cósta. Chomh maith leis sin, d’fhógair Macao plean chun ionad athchúrsála le haghaidh dramhaíl orgánach a thógáil agus go gcuirfear tús leis an tógáil in 2022. Comhar réigiúnach Bhí comhtháthú le mórthír na Síne, mar chuid de Mhórcheantar an Chuain de Guangdong‑Hong Cong‑Macao (GBA), ar cheann de phríomhthosaíochtaí rialtas Macao. Laistigh de Mhórcheantar an Chuain, bhí sé mar aidhm ag Macao a sheasamh mar lárionad turasóireachta agus fóillíochta agus mar ardán le haghaidh seirbhísí gnó agus airgeadais a chomhdhlúthú, go háirithe idir an tSín agus tíortha ina labhraítear an Phortaingéilis.