Aon rud eile (e.g. an modh nó an fhoirmle a úsáideadh chun an tionchar ar ioncam a ríomh nó aon fhaisnéis eile).

Leithreasuithe in EUR milliúin (go dtí an 3ú deachúil)

Soláthrófar na hacmhainní daonna is gá le baill foirne ón Ard-Stiúrthóireacht a bhfuil bainistíocht an bhirt faoina gcúram cheana agus/nó ar athshannadh a gcúraimí laistigh den Ard-Stiúrthóireacht, mar aon le haon leithdháileadh breise a d’fhéadfaí a thabhairt don Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta maidir le leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha.

Is é XX an réimse beartais nó an teideal buiséid lena mbaineann.

Na leithreasuithe is gá le haghaidh acmhainní daonna agus caiteachas eile de chineál riaracháin, cumhdófar iad leis na leithreasuithe sin san Ard-Stiúrthóireacht atá sannta cheana do bhainistíocht an bhirt agus/nó atá athshannta laistigh den Ard-Stiúrthóireacht, mar aon le haon leithdháileadh breise a d’fhéadfaí a thabhairt don Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta maidir le leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha.

Leithreasuithe faoi chomhair gealltanas in EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

2.2.3.Meastachán ar chost-éifeachtúlacht na rialuithe agus an bonn cirt atá leis sin (cóimheas “costais rialaithe ÷ luach na gcistí gaolmhara arna mbainistiú”), agus measúnú ar an leibhéal riosca earráide a bhfuiltear ag súil leis (ar an íocaíocht a dhéanamh agus ar dhúnadh an chláir)

Is chun leasa an Aontais agus na Ríochta Aontaithe araon tarraingt siar rianúil na Ríochta Aontaithe as an Aontas, go háirithe trí dheimhneacht dhlíthiúil a chur ar fáil do shaoránaigh agus do chuideachtaí ar an dá thaobh de Mhuir nIocht. Tá gá leis an gComhaontú um tharraingt siar chun aon tionchar diúltach ar an ngeilleagar Eorpach agus ar bhuiséad an Aontais a mhaolú, chun cearta na saoránach Eorpach atá ina gcónaí agus ag obair sa Ríocht Aontaithe a chosaint, agus chun sprioc na síochána agus an athmhuintearais ar oileán na hÉireann, mar atá cumhdaithe i gComhaontú Aoine an Chéasta, a chosaint.

1.5.2.Breisluach a bhaineann le rannpháirteachas AE (d’fhéadfadh an breisluach a bheith ann mar thoradh ar fhachtóirí éagsúla, e.g. deimhneacht dhlíthiúil, breis éifeachtachta, comhlántachtaí, nó gnóthachain de thoradh comhordú). Chun críocha an phointe seo, is é a chiallaíonn “breisluach a bhaineann le rannpháirteachas AE” an luach a thagann as idirghabháil an Aontais ar luach é atá sa bhreis ar an luach a bheadh ann dá mbeadh na Ballstáit ag feidhmiú leo féin.

(c) an Coiste um shaincheisteanna a bhaineann le cur chun feidhme an Phrótacail maidir le hÉirinn/Tuaisceart Éireann;

Buailfidh an Comhchoiste le chéile uair sa bhliain, ar iarraidh ó cheachtar den dá pháirtí. Feidhmeoidh na coistí speisialaithe a leanas faoi rialú an Chomhchoiste, i.e. aon fhochoiste amháin le haghaidh gach ceann de phríomhpháirteanna an Chomhaontaithe um Tharraingt Siar:

Is é bunú an Chomhchoiste, atá comhdhéanta d’ionadaithe ón Aontas agus ón Ríocht Aontaithe, an taon tionchar buiséadach amháin atá ag an gComhaontú um Tharraingt Siar. Déanfaidh an Comhchoiste maoirseacht agus éascú ar chur chun feidhme agus ar chur i bhfeidhm an Chomhaontaithe um Tharraingt Siar, cinnfidh sé cúraimí na gcoistí speisialaithe, déanfaidh sé maoirseacht ar a gcuid oibre agus is é a dhéanfaidh leasú ar an gComhaontú i gcásanna ina bhforáiltear dó go sonrach sa Chomhaontú féin. Foráiltear sa Chomhaontú freisin go mbeidh ról ag an gComhchoiste i réiteach díospóidí, a dtugtar aghaidh air i dTeideal 3 de Chuid a Sé den Chomhaontú um Tharraingt Siar.

Tabharfaidh an Comhaontú um Tharraingt Siar idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe deimhniú do shaoránaigh Eorpacha, don earnáil ghnó agus do chomhpháirtithe idirnáisiúnta nach mbeidh tarraingt siar na Ríochta Aontaithe as an Aontas mí-rianúil gan smacht.

• foráil a dhéanamh le go mbeidh dlúthchomhar idir an Spáinn agus an Ríocht Aontaithe i ndáil le Giobráltar maidir leis an gComhaontú um Tharraingt Siar a chur chun feidhme, agus go háirithe an chuid maidir le cearta na saoránach, agus i roinnt réimsí beartais eile.

• leanúint de bheith ag tacú le sprioc na síochána agus an athmhuintearais a chumhdaítear i gcodanna uile Chomhaontú Aoine an Chéasta, agus chun tacaíocht agus cosaint a thabhairt do na héachtaí, do na tairbhí agus do ghealltanais an Phróisis Síochána ar oileán na hÉireann

• foráil a dhéanamh maidir le bainistíocht, cur chun feidhme agus forfheidhmiú éifeachtach an chomhaontaithe, lena náirítear trí struchtúir institiúideacha agus sásra éifeachtach chun díospóidí a réiteach lena gcaomhnófar ról Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh mar an réiteoir deiridh maidir le hábhair a bhaineann le dlí an Aontais,

• áirithiú a dhéanamh go nurramóidh an tAontas agus an Ríocht Aontaithe araon na hoibleagáidí airgeadais atá ann ón tréimhse iomlán ina raibh an Ríocht Aontaithe ina ball den Aontas

• an Ríocht Aontaithe agus an tAontas a bhaint as aimhréidh agus na cearta uile agus na hoibleagáidí uile a bhaineann an Ríocht Aontaithe as na gealltanais a ghlac sí ar láimh mar Bhallstát a bhaint as aimhréidh freisin,

• soiléire agus deimhneacht dhlíthiúil a thabhairt maidir le himthosca ,a thagann de tharraingt siar na Ríochta Aontaithe as an Aontas, do shaoránaigh agus freisin do ghnólachtaí, do pháirtithe leasmhara agus do chomhpháirtithe idirnáisiúnta,

Tá an comhaontú bunaithe ar Airteagal 50(2) den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir leis na treoirlínte ón gComhairle Eorpach (Airteagal 50) an 29 Aibreán 2017, is mar seo a leanas aidhmeanna an chomhaontaithe um tharraingt siar

Comhaontú maidir le Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann a bheith ag tarraingt siar as an Aontas Eorpach agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach

2.2.3.Meastachán ar chost-éifeachtúlacht na rialuithe agus an bonn cirt atá leis sin (cóimheas “costais rialaithe ÷ luach na gcistí gaolmhara arna mbainistiú”), agus measúnú ar an leibhéal riosca earráide a bhfuiltear ag súil leis (ar an íocaíocht a dhéanamh agus ar dhúnadh an chláir)

1.5.2.Breisluach a bhaineann le rannpháirteachas AE (d’fhéadfadh an breisluach a bheith ann mar thoradh ar fhachtóirí éagsúla, e.g. deimhneacht dhlíthiúil, breis éifeachtachta, comhlántachtaí, nó gnóthachain de thoradh comhordú). Chun críocha an phointe seo, is é a chiallaíonn “breisluach a bhaineann le rannpháirteachas AE” an luach a thagann as idirghabháil an Aontais ar luach é atá sa bhreis ar an luach a bheadh ann dá mbeadh na Ballstáit ag feidhmiú leo féin.

Na Ballstáit sin ar mian leo leas a bhaint as an deis dá bhforáiltear i mír 2 d’Airteagal 185 den Chomhaontú, cuirfidh siad an méid sin in iúl don Choimisiún agus d’Ardrúnaíocht na Comhairle roimh an 15 Feabhra 2019.

Go díreach tar éis shíniú an Chomhaontaithe, tabharfaidh an Coimisiún fógra do na páirtithe eile sna comhaontuithe idirnáisiúnta dá dtagraítear in Airteagal 2(a)(iv) den Chomhaontú, go ndéileálfar, faoi réir theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe, leis an Ríocht Aontaithe, le linn na hidirthréimhse, mar Bhallstát chun críocha na gcomhaontuithe idirnáisiúnta sin.

Údaraítear leis seo d’Uachtarán na Comhairle Eorpaí agus d’Uachtarán an Choimisiúin an Comhaontú a shíniú thar ceann an Aontais agus an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach.

Maidir le síniú, thar ceann an Aontais agus an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, an Chomhaontaithe maidir le Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann a bheith ag tarraingt siar as an Aontas Eorpach agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach (“an Comhaontú”), údaraítear leis seo é, faoi réir a thabhairt i gcrích.

(9)Faoi mar a fhoráiltear in Airteagal 50(4) den Chonradh ar an Aontas Eorpach, níor ghlac an Ríocht Aontaithe páirt i bplé na Comhairle maidir leis an gcinneadh seo ná maidir lena ghlacadh,

(8)I mír 2 d’Airteagal 185 den Chomhaontú, foráiltear maidir le haon Bhallstát a d’ardaigh cúiseanna a bhaineann le prionsabail bhunúsacha dhlí náisiúnta an Bhallstáit sin go bhféadfaidh sé, agus an fógra i scríbhinn á thabhairt faoi chur i gcrích na nósanna imeachta inmheánacha is gá, a dhearbhú, le linn na hidirthréimhse, i dteannta na bhforas i dtaca le neamhfhorghníomhú barántais gabhála Eorpaigh dá dtagraítear i gCinneadh Réime 2002/584/CGB, go bhféadfaidh údaráis bhreithiúnacha fhorghníomhaitheacha an Bhallstáit sin diúltú a náisiúnaigh a thabhairt suas don Ríocht Aontaithe de bhun barántas gabhála Eorpach. Dá bhrí sin, na Ballstáit ar mian leo leas a bhaint as an deis sin, is iomchuí teorainn ama a shocrú dóibh chun go bhféadfaidh siad an méid sin a chur in iúl don Choimisiún agus d’Ardrúnaíocht na Comhairle.

(7)Déantar foráil sa Chomhaontú maidir le hidirthréimhse ar lena linn – d’ainneoin na niarmhairtí go léir a bhaineann leis an Ríocht Aontaithe a bheith ag tarraingt siar as an Aontas maidir le rannpháirtíocht na Ríochta Aontaithe in institiúidí, i gcomhlachtaí, in oifigí agus i ngníomhaireachtaí an Aontais – a bheidh dlí an Aontais, lena náirítear comhaontuithe idirnáisiúnta, infheidhme maidir leis an Ríocht Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe. Ba cheart don Choimisiún, dá bhrí sin, fógra a thabhairt, thar ceann an Aontais agus Euratom, do na páirtithe eile sna comhaontuithe sin, go ndéileálfar leis an Ríocht Aontaithe, le linn na hidirthréimhse, mar Bhallstát chun críocha na gcomhaontuithe sin.

(6)I gcomhréir le hAirteagal 106a den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, tá feidhm ag Airteagal 50 CAE maidir leis an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach.

(5)Ós rud é gur tugadh an chaibidlíocht i gcrích, ba cheart an Comhaontú a shíniú thar ceann an Aontais, faoi réir chomhlíonadh na nósanna imeachta a cheanglaítear lena thabhairt i gcrích dáta dá éis sin.

(4)An 25 Samhain 2018, d’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach an Comhaontú maidir le Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann a bheith ag tarraingt siar as an Aontas Eorpach agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach (“an Comhaontú”).

(3)Rinneadh an chaibidlíocht a sheoladh i bhfianaise na dtreoirlínte arna dtabhairt ag an gComhairle an 29 Aibreán agus an 15 Nollaig 2017 agus an 23 Márta 2018 agus é mar chuspóir foriomlán leo tarraingt siar ordúil na Ríochta Aontaithe as an Aontas agus as Euratom a áirithiú.

(2)An 22 Bealtaine 2017, d’údaraigh an Chomhairle don Choimisiún an chaibidlíocht a thosú leis an Ríocht Aontaithe le haghaidh comhaontú lena leagtar amach na socruithe don tarraingt siar, ag féachaint don chreat don chaidreamh a bheidh aici leis an Aontas amach anseo.

(1)An 29 Márta 2017, thug an Ríocht Aontaithe fógra don Chomhairle Eorpach go raibh sé ar intinn aici tarraingt siar as an Aontas Eorpach agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach (“Euratom”) i gcomhréir le hAirteagal 50 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, a bhfuil feidhm aige maidir le Euratom de bhua Airteagal 106a den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach.

Ag féachaint don Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, agus go háirithe Airteagal 106a de,

maidir le síniú, thar ceann an Aontais Eorpaigh agus an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, an Chomhaontaithe maidir le Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann a bheith ag tarraingt siar as an Aontas Eorpach agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach

Tá caibidlíochtaí déthaobhacha idir an Spáinn agus an Ríocht Aontaithe curtha i gcrích faoin am seo. Tá Prótacal ina bhfuil tagairt do na socruithe déthaobhacha sin i gceangal leis an gComhaontú um Tharraingt Siar. Is é atá sa Phrótacal pacáiste ina bhfuil meabhrán tuisceana déthaobhach idir an Spáinn agus an Ríocht Aontaithe i ndáil le Giobráltar. Baineann sé sin le comhar déthaobhach maidir le cearta na saoránach, tobac agus táirgí eile, cúrsaí comhshaoil, póilíní agus custaim, chomh maith le comhaontú déthaobhach i ndáil le cánachas agus leasanna airgeadais a chosaint. Maidir le cearta saoránach, bunaítear leis an bPrótacal an bonn le haghaidh comhar riaracháin idir na húdaráis inniúla chun an Tarraingt Siar a chur chun feidhme i ndáil le daoine a bhfuil cónaí orthu i limistéar Ghiobráltar, agus go háirithe i ndáil le hoibrithe teorann. I dtaca le dlí an aeriompair, bunaítear leis féidearthacht, i gcás go ndéanfar comhaontú idir an Spáinn agus an Ríocht Aontaithe maidir le húsáid aerfort Ghiobráltar, go mbeadh feidhm ag reachtaíocht an Aontais maidir le Giobráltar, nach raibh feidhme aici roimhe seo ina leith, le linn na hidirthréimhse. Maidir le gnóthaí fioscacha agus cosaint leasanna airgeadais, bunaítear leis an bPrótacal an bonn le haghaidh comhar riaracháin idir na húdaráis inniúla chun trédhearcacht iomlán a bhaint amach i dtaca le cúrsaí cánach, agus i dtaca le calaois, smuigleáil, agus sciúradh airgid a chomhrac. Tá gealltanas tugtha ag an Ríocht Aontaithe freisin go gcomhlíonfar caighdeáin idirnáisiúnta sa réimse sin i nGiobráltar. Maidir le tobac, geallann an Ríocht Aontaithe coinbhinsiúin áirithe a dhaingniú i leith Ghiobráltar agus córas beart inrianaitheachta agus slándála ar thoitíní a chur ar bun roimh an 30 Meitheamh 2020. I dtaca le halcól agus peitreal, geallann an Ríocht Aontaithe a áirithiú go mbeidh córas cánach chun calaois a chosc i bhfeidhm i nGiobráltar. Maidir le cosaint an chomhshaoil, leis an iascaireacht agus le comhar i gcúrsaí póilíneachta agus custaim, bunaítear leis an bPrótacal an bonn le haghaidh comhar riaracháin idir na húdaráis inniúla. Tá coiste speisialaithe bunaithe freisin chun maoirseacht a dhéanamh ar chur i bhfeidhm an Phrótacail seo.

Ar deireadh, tá prótacal maidir le Giobráltar san áireamh sa Chomhaontú um Tharraingt Siar lena dtugtar aghaidh ar na saincheisteanna sonracha a chruthaíonn tarraingt siar na Ríochta Aontaithe as an Aontas i ndáil le Giobráltar. Leagtar amach sa treoirlínte ón gComhairle Eorpach an 29 Aibreán 2017 “nach bhféadfaidh feidhm a bheith ag aon chomhaontú idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe maidir le críoch Ghiobráltar gan comhaontú a bheith ann idir Ríocht na Spáinne agus an Ríocht Aontaithe.” Meabhraíodh é sin sna treoracha caibidlíochta forlíontacha ón gComhairle an 29 Eanáir 2018 agus sna treoirlínte ón gComhairle Eorpach an 14 Márta 2018. I ráitis le miontuairiscí chruinniú na Comhairle Eorpaí an 25 Samhain 2018, tá an dearbhú seo a leanas ón gComhairle Eorpach agus ón gCoimisiún san áireamh: “Tar éis don Ríocht Aontaithe imeacht as an Aontas, ní chuirfear Giobráltar san áireamh i raon feidhme críochach na gcomhaontuithe a thabharfar i gcrích idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe. Mar sin féin, ní fhágfaidh sé sin nach bhféadfar comhaontuithe ar leith a bheith idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe i ndáil le Giobráltar. Gan dochar d’inniúlachtaí an Aontais agus urraim iomlán á tabhairt d’iomláine chríochach na mBallstát, mar a ráthaítear in Airteagal 4(2) den Chonradh ar an Aontas Eorpach, beidh na comhaontuithe sin faoi réir comhaontú roimh ré ó Ríocht na Spáinne”. Thairis sin, ag an ócáid chéanna, d’eisigh an Chomhairle Eorpach agus an Coimisiún dearbhú léiritheach maidir le hAirteagal 184 den Chomhaontú um Tharraingt Siar agus raon feidhme críochach comhaontuithe sa todhchaí.

Áirítear sa Chomhaontú um Tharraingt Siar prótacal maidir le Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha na Ríochta Aontaithe sa Chipir (an prótacal maidir leis na Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha). Ós rud é go saineofear an caidreamh idir an tAontas agus na Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha sa Chipir i gcomhthéacs bhallraíocht Phoblacht na Cipire san Aontas, bunaítear sa phrótacal maidir leis na Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha na sásraí iomchuí chun go ngnóthófaí, tar éis don Ríocht Aontaithe tarraingt siar as an Aontas, cuspóirí na socruithe a leagtar amach i bPrótacal 3 d’Ionstraim Aontachais Phoblacht na Cipire leis an Aontas Eorpach. De réir mar a leagadh amach sa Ráiteas Comhpháirteach an 19 Meitheamh 2018, thug an tAontas agus an Ríocht Aontaithe gealltanas socruithe iomchuí a bhunú do na Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha, “arb é is aidhm leo go háirithe leasanna na gCipireach a bhfuil cónaí orthu agus a bhíonn ag obair sna Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha a chosaint tar éis don Ríocht Aontaithe tarraingt siar as an Aontas, agus lánurraim á tabhairt do na cearta agus do na hoibleagáidí a chuimsítear sa Chonradh Bunaíochta.” Rinne an tAontas agus an Ríocht Aontaithe téarmaí Prótacail a chomhaontú lena dtabharfar éifeacht don mhéid sin agus atá i gceangal leis an gComhaontú um Tharraingt Siar. Is é is aidhm leis an bPrótacal a áirithiú go leanfaidh dlí an Aontais, sna réimsí a leagtar síos i bPrótacal 3 d’Ionstraim Aontachais na Cipire, d’fheidhm a bheith acu sna Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha, gan aon chur isteach ná aon chaillteanas ar chearta, go háirithe do na 11,000 saoránach nó thart faoin méid sin ón gCipir a bhfuil cónaí orthu agus atá ag obair sna Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha. Baineann sé sin le roinnt réimsí beartais amhail cánachas, earraí, talmhaíocht, iascaigh agus rialacha tréidliachta agus fíteashláintíochta. Leis an bPrótacal tugtar freagracht do Phoblacht na Cipire dlí an Aontais a chur chun feidhme agus a fhorfheidhmiú maidir leis an gcuid is mó de na réimsí atá cumhdaithe, seachas i gcás cúrsaí slándála agus míleata.

Áirítear sa phrótacal maidir le hÉirinn/Tuaisceart Éireann agus sna 10 nIarscríbhinn a ghabhann leis na forálacha is gá maidir leis an réiteach “cúlstop”, mar a thugtar air, chun teorainn chrua idir Éire agus Tuaisceart Éireann a sheachaint. Beidh feidhm aige mura dtiocfaidh nó go dtí go dtiocfaidh comhaontú a dhéanfar amach anseo i gcomharba air, ina iomlán nó i bpáirt. Leis an bPrótacal cruthaítear críoch chustaim aonair idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe. Leis sin, seachnófar an gá le taraifí, le cuótaí agus le seiceálacha ar rialacha tionscnaimh idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe. Foráiltear ann freisin do shraith beart chun a áirithiú go mbeidh cothrom iomaíochta ann idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe. Ina theannta sin, áirithítear leis an bPrótacal go leanfaidh Cód Custaim an Aontais (CCA), lena leagtar amach, inter alia, na forálacha maidir le táirgí a scaoileadh isteach i saorchúrsaíocht laistigh den Aontas, de bheith i bhfeidhm maidir le Tuaisceart Éireann. Cinnteoidh sé sin nach mbeidh srianta i ndán do ghnólachtaí i dTuaisceart Éireann agus táirgí á gcur ar Mhargadh Aonair an Aontais. Foráiltear sa Phrótacal freisin go leanfaidh an Ríocht Aontaithe, i leith Thuaisceart Éireann, de bheith ailínithe le tacar teoranta rialacha a bhaineann le Margadh Aonair an Aontais, rialacha atá fíor-riachtanach chun teorainn chrua a sheachaint: reachtaíocht maidir le hearraí, rialacha sláintíochta agus fíteashláintíochta (“rialacha SPS”), rialacha maidir le táirgeadh talmhaíochta, CBL agus mál, agus rialacha maidir le státchabhair. Tá forálacha ann freisin lena ndéanfar an Margadh Aonair Leictreachais a chothabháil ar oileán na hÉireann. De bhun an Phrótacail, leanfaidh an Comhlimistéar Taistil idir Éire agus an Ríocht Aontaithe mar aon leis na cearta agus na pribhléidí lena mbaineann de bheith infheidhme i gcomhréir le dlí an Aontais, go háirithe maidir le saorghluaiseacht shaoránaigh an Aontais. Ina theannta sin, leanfar ar aghaidh leis an gcomhar Thuaidh-Theas de réir mar atá leagtha amach sa Phrótacal, agus na réimsí a leanas san áireamh; réimse an chomhshaoil, na sláinte, na talmhaíochta, an iompair, an oideachais agus na turasóireachta, agus i réimse an fhuinnimh, na teileachumarsáide, na craoltóireachta, na niascach intíre, an cheartais agus na slándála, an ardoideachais agus an spóirt.

I gCuid a Cúig (Forálacha Airgeadais) leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir leis an socrú airgeadais, lena náirítear rialacha mionsonraithe maidir le comhpháirteanna na socraíochta airgeadais mar aon leis na rialacha maidir le luach na socraíochta airgeadais agus na módúlachtaí íocaíochta a ríomh. Tá rialacha socraithe freisin le haghaidh socrúcháin maidir le rannpháirtíocht leanúnach na Ríochta Aontaithe i gcláir an Chreata Airgeadais Ilbhliantúil reatha go dtí go dtabharfar chun críche iad.

I gCuid a Ceathair (idirthréimhse) leagtar amach idirthréimhse a mbeidh acquis iomlán an Aontais i bhfeidhm i leith na Ríochta Aontaithe, ach amháin i gcás roinnt eisceachtaí. Le linn na hidirthréimhse, ní bheidh ionadaíocht a thuilleadh ag an Ríocht Aontaithe in institiúidí an Aontais ná ní bheidh sí rannpháirteach i bpróiseas cinnteoireachta ná i bpróiseas déanta cinntí an Aontais. Ina theannta sin, i gCuid a Ceathair bunaítear na socruithe idirthréimhseacha is infheidhme maidir leis an Ríocht Aontaithe i dtaca leis na comhaontuithe idirnáisiúnta arna dtabhairt i gcrích ag an Aontas, nó ag Ballstáit ag gníomhú dóibh thar a cheann, nó ag an Aontas agus ag Ballstáit an Aontais i gcomhpháirt le chéile. I gcomhréir le hAirteagal 129, beidh an Ríocht Aontaithe faoi cheangal ag na hoibleagáidí a eascraíonn as na comhaontuithe sin. Foráiltear in Airteagal 130 do shásra comhairliúcháin chun deiseanna iascaireachta na Ríochta Aontaithe a shocrú don idirthréimhse. Áiritheofar le hAirteagal 131 go gcaomhnófar inniúlacht iomlán institiúidí uile an Aontais i dtaca leis an Ríocht Aontaithe, lena náireofar inniúlacht Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh. Foráiltear in Airteagal 132 gur féidir cinneadh aonair a ghlacadh lena gcuirfear síneadh leis an idirthréimhse go ceann tréimhse suas le 1 bhliain nó le 2 bhliain

I gCuid a Trí (Forálacha Idirscartha) leagtar amach na forálacha maidir le ceisteanna idirscartha eile imeacht na Ríochta Aontaithe as an Aontas. Tá 13 theideal san áireamh i gCuid a Trí: Teideal I (Earraí a chuirtear ar an margadh), Teideal II (Nósanna imeachta custaim leanúnacha), Teideal III (Cúrsaí cánach breisluacha agus dleachtanna máil leanúnacha), Teideal IV (Maoin intleachtúil), Teideal V (Comhar póilíní agus breithiúnach leanúnach i dtaobh cúrsaí cóiriúla), Teideal VI (Sonraí agus faisnéis a phróiseáiltear nó a fhaightear roimh an dáta teacht i bhfeidhm, nó ar bhonn an Chomhaontaithe seo), Teideal VIII (Nósanna imeachta soláthair phoiblí agus nósanna imeachta comhchosúla leanúnacha), Teideal IX (Saincheisteanna a bhaineann le Euratom), Teideal X (Nósanna imeachta breithiúnacha agus riaracháin an Aontais), Teideal XI (Nósanna imeachta um chomhar riaracháin idir na Ballstáit agus an Ríocht Aontaithe), Teideal XII (Pribhléidí agus díolúintí) agus Teideal XIII (Saincheisteanna eile a bhaineann le feidhmiú institiúidí, chomhlachtaí, oifigí agus ghníomhaireachtaí an Aontais).

I gCuid a Dó (Cearta na Saoránach) leagtar amach na forálacha arb é is aidhm leo cosaint a thabhairt don stádas agus do na cearta atá ag saoránaigh an Aontais agus na Ríochta Aontaithe agus ag a dteaghlaigh, faoi dhlí an Aontais, a ndéanann tarraingt siar na Ríochta Aontaithe difear dóibh. Tá ceithre theideal san áireamh i gCuid a Dó: Teideal I (Forálacha ginearálta), Teideal II (Cearta agus oibleagáidí), Teideal III (Comhordú na gCóras Slándála Sóisialta), agus Teideal IV (Forálacha eile).

I gCuid a hAon (Forálacha Coiteanna) cuimsítear forálacha coiteanna an Chomhaontaithe um Tharraingt Siar (“an Comhaontú”), lena náirítear sainmhínithe, raon feidhme críochach an Chomhaontaithe um Tharraingt Siar, na modhanna agus na prionsabail a bhaineann le héifeacht, le cur chun feidhme agus le cur i bhfeidhm an Chomhaontaithe.

Faoi Theideal 2 de Chuid a Sé den Chomhaontú um Tharraingt Siar, bunaítear Comhchoiste a dhéanfaidh faireachán leanúnach ar chur chun feidhme, ar fheidhmiú agus ar thionchar an chomhaontaithe seo. Tá an Comhchoiste comhdhéanta d’ionadaithe an Aontais Eorpaigh agus d’ionadaithe na Ríochta Aontaithe a thiocfaidh le chéile ar a laghad uair sa bhliain agus déanfaidh sé cur chun feidhme agus cur i bhfeidhm an chomhaontaithe a mhaoirsiú agus a éascú, cinneadh maidir le cúraimí na gcoistí speisialaithe agus a gcuid oibre a mhaoirsiú agus leasú a dhéanamh ar an gComhaontú nuair a fhoráiltear dó sin go sonrach leis an gComhaontú féin. Ní fhéadfaidh an Comhchoiste a chinntí agus a mholtaí a dhéanamh ach amháin le comhaontú idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe. Ní féidir leis srian a chur ar aon slí ar chinnteoireacht ar leibhéal an Aontais. Ní fhéadfaidh an tAontas agus an Ríocht Aontaithe a chinneadh gnéithe áirithe den Chomhaontú a leasú ach amháin sna cásanna sin ina bhfuil foráil shonrach déanta ina leith sin. Nuair a fhormheasann na Páirtithe cinneadh dá leithéid, ní mór dó a bheith faoi réir ag a gceanglais agus ag a nósanna imeachta inmheánacha is infheidhme faoi seach.

Ós rud é go náirithítear leis an gComhaontú um Tharraingt Siar go nurramóidh an tAontas agus an Ríocht Aontaithe araon na hoibleagáidí airgeadais ón tréimhse iomlán ina raibh an Ríocht Aontaithe ina ball den Aontas, is de bhunú an Chomhchoiste, atá comhdhéanta d’ionadaithe de chuid an Aontais agus na Ríochta Aontaithe, den chuid is mó a thagann an taon tionchar buiséadach amháin atá ag an gcomhaontú um Tharraingt Siar ar an Aontas. Déanfaidh an Comhchoiste, i measc dreamanna eile, maoirseacht agus éascú ar chur chun feidhme agus ar chur i bhfeidhm an chomhaontaithe um Tharraingt Siar. Buailfidh an Comhchoiste le chéile uair amháin sa bhliain ar a laghad, ar iarraidh ó cheachtar den dá pháirtí. Ina theannta sin, d’fhéadfadh sé go mbeadh costais i gceist leis an bhféidearthacht nós imeachta eadrána a thionscnamh faoi réiteach díospóidí an Chomhaontaithe. Más gá síneadh a chur leis an idirthréimhse, tabharfaidh an Ríocht Aontaithe ranníocaíocht don tréimhse nua le buiséad an Aontais a ndéileálfar leis mar Ioncaim Ghinearálta. Tugann an ráiteas airgeadais reachtúil atá ceangailte leis an togra seo tuilleadh sonraí maidir leis an tionchar airgeadais a mheastar a bheidh aige ar bhuiséad an Aontais.

I gcomhréir le hAirteagal 50(2) den Chonradh ar an Aontas Eorpach, ní mór na socruithe don tarraingt siar a leagan síos i gcomhaontú idir an stát a bheidh ag tarraingt siar agus an tAontas; is le cinneadh ón gComhairle a chinnfear síniú comhaontaithe dá leithéid sin.

Réitítear sa Chomhaontú um Tharraingt Siar na ceisteanna idirscartha a bhaineann le himeacht na Ríochta Aontaithe agus leagtar amach go soiléir na téarmaí agus na coinníollacha a bhaineann leis an idirthréimhse agus an fad a bhaineann léi. Leis sin, tá an Comhaontú um Tharraingt Siar leordhóthanach agus comhréireach leis an gcuspóir go náiritheofar tarraingt siar rianúil na Ríochta Aontaithe as an Aontas.

Thug an Ríocht Aontaithe fógra go bhfuil sé beartaithe aici tarraingt siar as an Aontas Eorpach. Dá thoradh sin, is é Airteagal 50 den Chonradh ar an Aontas Eorpach an bunús dlí le comhaontú um tharraingt siar a shíniú agus a chur i gcrích. Meabhraítear, i gcomhréir le hAirteagal 106a den Chonradh lena mbunaítear an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach, go bhfuil feidhm ag Airteagal 50 den Chonradh ar an Aontas Eorpach maidir leis an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach freisin.

Beidh na cearta, saoirsí agus prionsabail sin á gcaomhnú agus á gcosaint go hiomlán san Aontas tar éis don Ríocht Aontaithe tarraingt siar as an Aontas. Thairis sin, áirithíonn an Comhaontú um Tharraingt Siar go ndéantar forálacha agus prionsabail ghinearálta dhlí an Aontais, gach uair dá dtagraítear, a léirmhíniú agus a chur i bhfeidhm de réir mhodhanna agus phrionsabail ghinearálta an léirmhínithe is infheidhme laistigh den Aontas, lena náirithítear léirmhíniú atá comhsheasmhach leis an gCairt um Chearta Bunúsacha. Tá sé sin ábhartha go háirithe do Chuid an Chomhaontaithe maidir leis na cearta atá ag saoránaigh agus atá ag brath go mór ar dhlí an Aontais.

De réir Airteagal 6 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, aithníonn an tAontas na cearta, saoirsí agus prionsabail a leagtar amach i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, atá ar chomhéifeacht dlí leis na Conarthaí. Ina theannta sin, is prionsabail ghinearálta dhlí an Aontais iad cearta bunúsacha, mar atá siad ráthaithe leis an gCoinbhinsiún Eorpach chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint, agus mar go dtagann siad as na traidisiúin bhunreachtúla is coiteann do na Ballstáit.

Leis an gComhaontú um Tharraingt Siar tugtar urraim iomlán do na Conarthaí agus caomhnaítear sláine agus uathriail ord dlí an Aontais, mar aon le sláine an Mhargaidh Aonair agus an Aontais Custaim. Cuireann sé luachanna, cuspóirí, agus leasanna an Aontais chun cinn, agus áirithíonn sé comhsheasmhacht, éifeachtach agus leanúnachas a bheartas agus a ghníomhaíochtaí. Go háirithe, leagann Airteagal 4 den Chomhaontú um Tharraingt Siar modhanna agus prionsabail síos maidir le héifeacht, cur chun feidhme agus feidhmiú an chomhaontaithe lena náirithítear go mbeidh an éifeacht dhlíthiúil chéanna ag forálacha dhlí an Aontais is infheidhme sa Chomhaontú um Tharraingt Siar sa Ríocht Aontaithe agus laistigh den Aontas agus a Bhallstáit.

Ní féidir comhaontú maidir le caidreamh amach anseo idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe a chur i gcrích sula nathraítear stádas na Ríochta Aontaithe go stádas tríú tír. Ceanglaítear le hAirteagal 50 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, áfach, go dtabharfar an creat maidir lena caidreamh amach anseo leis an Aontas san áireamh sa chomhaontú ina leagtar amach na socruithe maidir leis an tarraingt siar. Aithníodh tuiscint fhoriomlán leis an Ríocht Aontaithe maidir le creat don chaidreamh a bheidh ann amach anseo le linn na gcaibidlíochtaí faoi Airteagal 50 sa Dearbhú Polaitiúil ina leagtar amach an creat don chaidreamh a bheidh ann amach anseo idir an tAontas Eorpach agus an Ríocht Aontaithe atá formheasta ag an gComhairle Eorpach an 25 Samhain 2018

Rinneadh na caibidlíochtaí a chur i gcrích agus a inisiliú ag leibhéal na bPríomh-Idirbheartaithe an 14 Samhain 2018. Rinneadh athbhreithniú dlíthiúil ar an téacs agus is é an téacs sin atá á mholadh le síniú.

Reáchtáladh na caibidlíochtaí ag féachaint do na treoirlínte thuas ón gComhairle Eorpach agus i gcomhréir leis na treoracha caibidlíochta arna neisiúint ag an gComhairle, agus aird chuí á tabhairt do rúin Pharlaimint na hEorpa an 5 Aibreán 2017, an 3 Deireadh Fómhair 2017, an 13 Nollaig 2017 agus an 14 Márta 2018.

Tar éis an fhógra, ghlac an Chomhairle Eorpach (Airteagal 50) treoirlínte caibidlíochta an 29 Aibreán 2017. Ag féachaint do na treoirlínte sin, thug an Chomhairle údarú don Choimisiún an 22 Bealtaine 2017 tús a chur le caibidlíocht maidir le comhaontú leis an Ríocht Aontaithe ina leagfar amach na socruithe dá tarraingt siar as an Aontas Eorpach agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach, agus ghlac sí na treoracha caibidlíochta i dtaobh na gcaibidlíochtaí sin. An 15 Nollaig 2017, ghlac an Chomhairle Eorpach treoirlínte lena bhforlíontar na cinn ón 29 Aibreán 2017 agus lena leagtar amach na prionsabail agus na coinníollacha le haghaidh aon socruithe idirthréimhseacha, agus dá éis sin ghlac an Chomhairle, an 29 Eanáir 2018, na treoracha caibidlíochta forlíontacha.

An 29 Márta 2017, thug an Ríocht Aontaithe fógra don Chomhairle Eorpach de bhun Airteagal 50 den Chonradh ar an Aontas Eorpach go raibh rún aici tarraingt siar as an Aontas Eorpach agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach. I gcomhréir le hAirteagal 50 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, déanfaidh an tAontas caibidlíocht chun comhaontú a shocrú leis an Stát a bheidh ag tarraingt siar ina leagfar amach na socruithe dá tharraingt siar (an Comhaontú um Tharraingt Siar), ag féachaint don chreat le haghaidh an caidreamh a bheidh aici leis an Aontas amach anseo san áireamh. Déanfaidh an Chomhairle an Comhaontú um Tharraingt Siar a thabhairt i gcrích thar ceann an Aontais, tar éis di cead a fháil ó Pharlaimint na hEorpa.

maidir le síniú, thar ceann an Aontais Eorpaigh agus an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, an Chomhaontaithe maidir le Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann a bheith ag tarraingt siar as an Aontas Eorpach agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach

AN COIMISIÚN EORPACH An Bhruiséil,5.12.2018 COM(2018) 833 final IARSCRÍBHINN

a ghabhann leis an Togra le haghaidh Cinneadh ón gComhairle maidir le síniú, thar ceann an Aontais Eorpaigh agus an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, an Chomhaontuithe maidir le Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann a bheith ag tarraingt siar as an Aontas Eorpach agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach



BROLLACH TÁ AN tAONTAS EORPACH AGUS AN COMHPHOBAL EORPACH DO FHUINNEAMH ADAMHACH AGUS RÍOCHT AONTAITHE NA BREATAINE MÓIRE AGUS THUAISCEART ÉIREANN, ÓS RUD É go ndearna Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann (“an Ríocht Aontaithe”) an 29 Márta 2017, tar éis toradh reifrinn a reáchtáladh sa Ríocht Aontaithe agus tar éis di cinneadh ceannasach a dhéanamh an tAontas Eorpach a fhágáil, fógra a thabhairt go raibh rún aici tarraingt siar as an Aontas Eorpach (“an tAontas”) agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach (“Euratom”) i gcomhréir le hAirteagal 50 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (“CAE”), a bhfuil feidhm aige maidir le Euratom de bhua Airteagal 106a den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach (“Conradh Euratom”), ÓS MIAN LEO socruithe a leagan amach maidir le tarraingt siar na Ríochta Aontaithe as an Aontas agus as Euratom, ag féachaint don chreat dá gcaidreamh amach anseo, Á dTABHAIRT DÁ nAIRE na treoirlínte a d’eisigh an Chomhairle Eorpach an 29 Aibreán agus an 15 Nollaig 2017 agus an 23 Márta 2018 a bheidh mar bhonn ag an Aontas agus é ag tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe lena leagfar amach na socruithe maidir le tarraingt siar na Ríochta Aontaithe as an Aontas agus as Euratom,



Á MHEABHRÚ DÓIBH, de bhun Airteagal 50 CAE, i gcomhar le hAirteagal 106a de Chonradh Euratom, agus faoi réir na socruithe a leagtar síos sa Chomhaontú seo, go scoirfidh dlí uile an Aontais agus dlí uile Euratom d’fheidhm a bheith aige maidir leis an Ríocht Aontaithe ón dáta a thiocfaidh an Comhaontú seo i bhfeidhm, Á CHUR I bhFÁTH DÓIBH gurb é cuspóir an Chomhaontaithe seo a áirithiú gur féidir leis an Ríocht Aontaithe tarraingt siar as an Aontas agus as Euratom ar bhealach rianúil, Á AITHINT DÓIBH gur gá cosaint chómhalartach a sholáthar do shaoránaigh den Aontas agus do náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, agus dá mbaill teaghlaigh féin, i gcás ina mbeidh cearta saorghluaiseachta feidhmithe acu faoi dháta a leagtar síos sa Chomhaontú seo, agus chun a áirithiú go mbeidh a gcearta faoin gComhaontú seo in-fhorfheidhmithe agus bunaithe ar phrionsabal an neamh-idirdhealaithe; á aithint dóibh freisin gur cheart cearta a eascraíonn ó thréimhsí árachais slándála sóisialta a chosaint,

AR É A BHEITH BEARTAITHE ACU tarraingt siar rianúil a áirithiú trí fhorálacha idirscartha éagsúla arb é is aidhm dóibh bac a chur ar shuaitheadh agus deimhneacht dhlíthiúil a sholáthar do shaoránaigh agus d’oibreoirí eacnamaíocha, mar aon le húdaráis bhreithiúnacha agus riaracháin san Aontas agus sa Ríocht Aontaithe, agus, san am céanna, gan é a chur as an áireamh go bhféadfaí an comhaontú nó na comhaontuithe ar an gcaidreamh amach anseo a chur in ionad na bhforálacha idirscartha ábhartha,



ÓS RUD É go bhfuil sé ar leas an Aontais agus na Ríochta Aontaithe araon idirthréimhse nó tréimhse cur chun feidhme a chinneadh inar cheart – d’ainneoin gach iarmharta a bheidh ag tarraingt siar na Ríochta Aontaithe as an Aontas maidir le rannpháirtíocht na Ríochta Aontaithe in institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí de chuid an Aontais, agus go háirithe, ar an dáta a thiocfaidh an Comhaontú seo i bhfeidhm, scor shainorduithe bhaill uile na ninstitiúidí, na gcomhlachtaí agus na ngníomhaireachtaí de chuid an Aontais a ainmníodh, a ceapadh nó a toghadh i dtaca le ballraíocht na Ríochta Aontaithe san Aontas – feidhm a bheith ag dlí an Aontais, lena náirítear comhaontuithe idirnáisiúnta, maidir leis an Ríocht Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe, agus de riail ghinearálta chun na héifeachta céanna i gcás na mBallstát, chun go seachnófar suaitheadh sa tréimhse ina ndéanfar an comhaontú/na comhaontuithe maidir leis an gcaidreamh amach anseo a chaibidliú, Á AITHINT DÓIBH, fiú má bhíonn feidhm ag dlí an Aontais maidir leis an Ríocht Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe le linn na hidirthréimhse, go gciallaíonn na sonraíochtaí a bhaineann leis an Ríocht Aontaithe mar Stát atá tarraingthe siar as an Aontas go mbeidh sé tábhachtach don Ríocht Aontaithe a bheith in ann bearta a dhéanamh chun socruithe idirnáisiúnta nua dá cuid féin a ullmhú agus a bhunú, lena náirítear i réimsí ina dtugtar inniúlacht eisiach don Aontas, ar choinníoll nach dtiocfaidh comhaontuithe den sórt sin i bhfeidhm ná nach gcuirfear i bhfeidhm iad le linn na tréimhse sin, mura rud é gur údaraigh an tAontas amhlaidh, Á MHEABHRÚ DÓIBH go bhfuil sé comhaontaithe ag an Aontas agus ag an Ríocht Aontaithe go nurramóidh siad na gealltanais fhrithpháirteacha a tugadh le socrú airgeadais aonair le linn don Ríocht Aontaithe a bheith ina ball den Aontas,

ÓS RUD É gur den bhunriachtanas forálacha a bhunú a áiritheoidh rialachas foriomlán chun léirmhíniú agus cur i bhfeidhm ceart an Chomhaontaithe agus comhlíonadh na gceanglas atá ann faoin gComhaontú a ráthú, go mór mór réiteach ceangailteach ar dhíospóidí agus rialacha forfheidhmiúcháin a dhéanann lán-urramú ar neamhspleáchas orduithe dlíthiúla an Aontais agus na Ríochta Aontaithe faoi seach, mar aon le stádas tríú tír na Ríochta Aontaithe, Á ADMHÁIL DÓIBH, chun gur féidir leis an Ríocht Aontaithe tarraingt siar as an Aontas ar bhealach rianúil, gur gá freisin socruithe marthanacha a bhunú, i bprótacail ar leith a ghabhann leis an gComhaontú seo, lena dtabharfar aghaidh ar chásanna an-sonrach a bhaineann le hÉirinn/Tuaisceart Éireann agus leis na Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha sa Chipir, Á ADMHÁIL DÓIBH fós, i gcomhair tharraingt siar rianúil na Ríochta Aontaithe as an Aontas, gur den riachtanas freisin, i bprótacal ar leith a ghabhann leis an gComhaontú seo, na socruithe sonracha i ndáil le Giobráltar a bhunú, socruithe a bheidh infheidhme le linn na hidirthréimhse go háirithe, Á CHUR i dTREIS DÓIBH gur ar chothromaíocht fhoriomlán idir na sochair, na cearta agus na hoibleagáidí atá ann don Aontas agus don Ríocht Aontaithe atá an Comhaontú seo bunaithe, Á dTABHAIRT DÁ nAIRE go bhfuil Dearbhú Polaitiúil lena leagtar amach an creat le haghaidh an chaidrimh a bheidh ann amach anseo idir an tAontas Eorpach agus Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann, ÓS RUD É gur gá don Ríocht Aontaithe agus don Aontas araon na céimeanna riachtanacha ar fad a thógáil chun tús a chur, a luaithe agus is féidir tar éis 29 Márta 2019, le caibidlíocht fhoirmiúil maidir le comhaontú amháin nó le comhaontuithe éagsúla faoina rialófar a gcaidreamh lena chéile sa todhchaí, d’fhonn a áirithiú, a mhéid is féidir, go mbeidh na comhaontuithe sin i bhfeidhm ó dheireadh na hidirthréimhse,

TAR ÉIS AN COMHAONTÚ SEO A GHLACADH:

CUID A hAON FORÁLACHA COMHCHOITEANNA AIRTEAGAL 1 Cuspóir Leagtar amach leis an gComhaontú seo na socruithe maidir le Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann (“an Ríocht Aontaithe”) a bheith ag tarraingt siar as an Aontas Eorpach (“an tAontas”) agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach (“Euratom”).

AIRTEAGAL 2 Sainmhínithe Chun críocha an Chomhaontaithe seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

(a) ciallaíonn “dlí an Aontais”: (i) an Conradh ar an Aontas Eorpach (“CAE”), an Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (“CFAE”) agus an Conradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach (“Conradh Euratom”), mar atá arna leasú nó arna bhforlíonadh, chomh maith leis na Conarthaí Aontachais agus leis an gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, dá ngairtear le chéile “na Conarthaí” anseo feasta; (ii) prionsabail ghinearálta dhlí an Aontais; (iii) na gníomhartha arna nglacadh ag institiúidí, comhlachtaí, oifigí nó gníomhaireachtaí an Aontais; (iv) na comhaontuithe idirnáisiúnta ar páirtí iontu an tAontas agus na comhaontuithe idirnáisiúnta arna dtabhairt i gcrích ag na Ballstáit ag gníomhú dóibh thar ceann an Aontais;

(v) na comhaontuithe idir na Ballstáit a rinne siad ina gcáil mar Bhallstáit de chuid an Aontais; (vi) gníomhartha de chuid Ionadaithe Rialtais na mBallstát ag teacht le chéile dóibh sa Chomhairle Eorpach nó i gComhairle an Aontais Eorpaigh (“an Chomhairle”); (vii) na dearbhuithe arna ndéanamh i gcomhthéacs na gcomhdhálacha idir-rialtasacha a ghlac na Conarthaí; (b) ciallaíonn na “Ballstáit” Ríocht na Beilge, Poblacht na Bulgáire, Poblacht na Seice, Ríocht na Danmhairge, Poblacht Chónaidhme na Gearmáine, Poblacht na hEastóine, Éire, an Phoblacht Heilléanach, Ríocht na Spáinne, Poblacht na Fraince, Poblacht na Cróite, Poblacht na hIodáile, Poblacht na Cipire, Poblacht na Laitvia, Poblacht na Liotuáine, Ard-Diúcacht Lucsamburg, an Ungáir, Poblacht Mhálta, Ríocht na hÍsiltíre, Poblacht na hOstaire, Poblacht na Polainne, Poblacht na Portaingéile, an Rómáin, Poblacht na Slóivéine, Poblacht na Slóvaice, Poblacht na Fionlainne agus Ríocht na Sualainne; (c) ciallaíonn “Saoránach den Aontas Eorpach” aon duine ag a bhfuil náisiúntacht Bhallstáit;



(d) ciallaíonn “náisiúnach den Ríocht Aontaithe” náisiúnach den Ríocht Aontaithe, mar a shainmhínítear sa Dearbhú Nua ó Rialtas Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann an 31 Nollaig 1982 maidir leis an sainmhíniú ar an téarma “náisiúnaigh”, agus i nDearbhú Uimh. 63 atá i gceangal le hIonstraim Chríochnaitheach na comhdhála idir-rialtasaí a ghlac Conradh Liospóin; (e) ciallaíonn “idirthréimhse” an tréimhse dá bhforáiltear in Airteagal 126; (f) ciallaíonn “lá” lá féilire, mura bhfuil a mhalairt d’fhoráil ann sa Chomhaontú seo, nó i bhforálacha i ndlí an Aontais a dtugtar feidhm dóibh leis an gComhaontú seo. AIRTEAGAL 3 Raon feidhme críochach 1. Mura bhforáiltear dá mhalairt sa Chomhaontú seo nó i ndlí an Aontais a dtugtar feidhm dó leis an gComhaontú seo, tuigfear gur tagairtí don mhéid seo a leanas iad na tagairtí a dhéantar sa Chomhaontú seo don Ríocht Aontaithe nó dá críoch: (a) an Ríocht Aontaithe;

(b) Giobráltar, a mhéid a bhí feidhm ag dlí an Aontais maidir leis roimh dháta theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo; (c) Oileáin Mhuir nIocht agus Oileán Mhanann, a mhéid a bhí feidhm ag dlí an Aontais maidir leo roimh dháta theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo;

(d) Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha Akrotiri agus Dhekelia sa Chipir, a mhéid is gá chun a áirithiú go gcuirfear chun feidhme na socruithe a leagtar amach sa Phrótacal maidir le Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann sa Chipir atá i gceangal leis an nGníomh i dtaobh choinníollacha aontachais Phoblacht na Seice, Phoblacht na hEastóine, Phoblacht na Cipire, Phoblacht na Laitvia, Phoblacht na Liotuáine, Phoblacht na hUngáire, Phoblacht Mhálta, Phoblacht na Polainne, Phoblacht na Slóivéine agus Phoblacht na Slóvaice leis an Aontas Eorpach; (e) na tíortha agus na críocha thar lear atá liostaithe in Iarscríbhinn II CFAE a bhfuil caidreamh speisialta acu leis an Ríocht Aontaithe, i gcás ina mbaineann forálacha an Chomhaontuithe seo leis na socruithe speisialta le haghaidh chomhlachas na dtíortha agus na gcríoch thar lear leis an Aontas.

2. Mura bhforáiltear dá mhalairt sa Chomhaontú seo nó i ndlí an Aontais a dtugtar feidhm dó leis an gComhaontú seo, na tagairtí a dhéantar sa Chomhaontú seo do na Ballstáit, nó dá gcríoch, tuigfear go gcumhdaítear leis na tagairtí sin críocha na mBallstát a bhfuil feidhm ag na Conarthaí maidir leo, de réir mar a fhoráiltear in Airteagal 355 CFAE. AIRTEAGAL 4 Modhanna agus prionsabail a bhaineann

le héifeacht, le cur chun feidhme agus le cur i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo 1. Maidir leis na forálacha atá sa Chomhaontú seo, agus forálacha i ndlí an Aontais a dtugtar feidhm dóibh leis an gComhaontú seo, is ionann na héifeachtaí dlíthiúla a bheidh acu i ndáil leis an Ríocht Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe agus na héifeachtaí a bheidh acu san Aontas agus sna Ballstáit. Dá réir sin, thar aon duine eile, beidh daoine nádúrtha nó dlítheanacha ábalta brath go díreach ar na forálacha atá sa Chomhaontú seo nó forálacha dá dtagraítear sa Chomhaontú seo a chomhlíonann na coinníollacha um éifeacht dhíreach faoi dhlí an Aontais. 2. Áiritheoidh an Ríocht Aontaithe go gcomhlíonfar mír 1, lena náirítear na cumhachtaí atá ag teastáil ó na húdaráis bhreithiúnacha agus riaracháin chun forálacha intíre neamh-chomhsheasmhacha atá ar neamhréir a chur ó fheidhm trí bhíthin reachtaíocht phríomha náisiúnta.

3. Forálacha an Chomhaontaithe seo a thagraíonn do dhlí an Aontais nó d’fhorálacha dá chuid, léirmhíneofar agus cuirfear i bhfeidhm iad i gcomhréir leis na modhanna agus na prionsabail ghinearálta atá i ndlí an Aontais. 4. Forálacha an Chomhaontaithe seo a thagraíonn do dhlí an Aontais nó do choincheapa nó d’fhorálacha i ndlí an Aontais, léirmhíneofar iad, agus iad á gcur chun feidhme agus á gcur i bhfeidhm, i gcomhréir le cásdlí ábhartha Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh a leagfar síos roimh dheireadh na hidirthréimhse.

5. I léirmhíniú agus i gcur i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo, tabharfaidh údaráis bhreithiúnacha agus riaracháin na Ríochta Aontaithe an aird chuí ar chásdlí ábhartha Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh a leagfar síos tar éis dheireadh na hidirthréimhse. AIRTEAGAL 5 Meon macánta Tabharfaidh an tAontas agus an Ríocht Aontaithe cúnamh dá chéile, de mheon macánta agus lánurraim fhrithpháirteach á tabhairt acu dá chéile, chun na cúraimí a eascraíonn ón gComhaontú seo a dhéanamh.

Déanfaidh siad gach beart iomchuí, bíodh sé ginearálta nó sonrach, chun a áirithiú go gcomhlíonfar na hoibleagáidí a eascraíonn ón gComhaontú seo agus staonfaidh siad ó aon bheart a d’fhéadfadh gnóthú chuspóirí an Chomhaontaithe seo a chur i mbaol. Tá an tAirteagal seo gan dochar do chur i bhfeidhm dhlí an Aontais de bhun an Chomhaontaithe seo, go háirithe prionsabal an chomhair dhílis. AIRTEAGAL 6 Tagairtí do dhlí an Aontais 1. Cé is moite de Chuid a Ceathair agus Cuid a Cúig, mura bhforáiltear dá mhalairt sa Chomhaontú seo, tuigfear go bhfuil gach tagairt a dhéantar sa Chomhaontú seo do dhlí an Aontais ina tagairt do dhlí an Aontais, lena náirítear dlí an Aontais arna leasú nó arna ionadú, de réir mar is infheidhme ar lá deiridh na hidirthréimhse.

2. I gcás ina ndéantar tagairt sa Chomhaontú seo do ghníomhartha an Aontais nó d’fhorálacha de ghníomhartha an Aontais, tuigfear, i gcás inarb ábhartha, go náirítear sna tagairtí sin tagairt do dhlí an Aontais nó d’fhorálacha de dhlí an Aontais a bhfuil feidhm acu fós i gcomhréir leis an ngníomh sin, fiú má tá siad ionadaithe nó dímholta ag an ngníomh dá dtagraítear.

3. Chun críocha an Chomhaontaithe seo, na tagairtí d’fhorálacha i ndlí an Aontais a dtugtar feidhm dóibh leis an gComhaontú seo, tuigfear go náirítear iontu tagairtí do na gníomhartha ábhartha de chuid an Aontais lena bhforlíontar na forálacha sin nó lena gcuirtear chun feidhme iad. AIRTEAGAL 7 Tagairtí don Aontas agus do na Ballstáit 1. Chun críocha an Chomhaontaithe seo, gach tagairt do na Ballstáit agus d’údaráis inniúla na mBallstát sna forálacha sin i ndlí an Aontais a dtugtar feidhm dóibh leis an gComhaontú seo, tuigfear go náirítear iontu an Ríocht Aontaithe agus a húdaráis inniúla, cé is moite de na nithe seo a leanas: (a) ainmniú, ceapadh nó toghadh na gcomhaltaí d’institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais, chomh maith leis an rannpháirtíocht sa chinnteoireacht agus leis an bhfreastal ar chruinnithe de chuid na ninstitiúidí; (b) rannpháirtíocht i gcinnteoireacht agus rialachas chomhlachtaí, oifigí agus ghníomhaireachtaí an Aontais;

(c) an freastal ar chruinnithe na gcoistí dá dtagraítear in Airteagal 3(2) de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, ar chruinnithe grúpaí saineolaithe nó eintiteas comhchosúil de chuid an Choimisiúin nó ar chruinnithe grúpaí saineolaithe nó eintiteas comhchosúil de chuid chomhlachtaí, oifigí agus ghníomhaireachtaí an Aontais, mura bhforáiltear dá mhalairt sa Chomhaontú seo. 2. Mura bhforáiltear dá mhalairt sa Chomhaontú seo, aon tagairt a dhéantar don Aontas, tuigfear go náirítear inti Euratom.

AIRTEAGAL 8 Rochtain ar líonraí, córais faisnéise agus bunachair sonraí Mura bhforáiltear dá mhalairt sa Chomhaontú seo, ag deireadh na hidirthréimhse, ní bheidh an Ríocht Aontaithe i dteideal rochtain a thuilleadh ar aon líonra, córas faisnéise ná bunachar sonraí arna mbunú ar bhonn dhlí an Aontais. Déanfaidh an Ríocht Aontaithe bearta iomchuí chun a áirithiú nach mbeidh teacht aici ar aon líonra, córas faisnéise ná bunachar sonraí nach bhfuil sí i dteideal a rochtain a thuilleadh.

CUID A DÓ CEARTA NA SAORÁNACH TEIDEAL I FORÁLACHA GINEARÁLTA AIRTEAGAL 9

Sainmhínithe Chun críocha na Coda seo, agus gan dochar do Theideal III, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas: (a) ciallaíonn “baill teaghlaigh” na daoine seo a leanas, gan beann ar a náisiúntacht, a thagann faoin raon feidhme pearsanta dá bhforáiltear in Airteagal 10 den Chomhaontú seo: (i) baill teaghlaigh saoránach den Aontas nó baill teaghlaigh náisiúnach den Ríocht Aontaithe mar atá sainmhínithe i bpointe (2) d’Airteagal 2 de Threoir 2004/38/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle;

(ii) daoine seachas iad siúd a shainmhínítear in Airteagal 3(2) de Threoir 2004/38/CE a bhfuil gá ag saoránaigh den Aontas nó ag náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe leo chun nach mbainfear de shaoránaigh sin an Aontais nó de náisiúnaigh sin na Ríochta Aontaithe ceart chun cónaí a tugadh leis an gCuid seo; (b) ciallaíonn “oibrithe trasteorann” saoránaigh den Aontas nó náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe a dhéanann gníomhaíocht eacnamaíoch i gcomhréir le hAirteagal 45 nó Airteagal 49 CFAE i Stát amháin nó níos mó nach bhfuil siad ina gcónaí ann; (c) ciallaíonn “Stát óstach”: (i) maidir le saoránaigh den Aontas agus a mbaill teaghlaigh, an Ríocht Aontaithe, má d’fheidhmigh siad a gceart chun cónaí sa Ríocht Aontaithe i gcomhréir le dlí an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse agus má leanann siad de bheith ina gcónaí inti dá éis sin; (ii) maidir le náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe agus a mbaill teaghlaigh, an Ballstát inar fheidhmigh siad a gceart chun cónaí i gcomhréir le dlí an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse agus ina leanfaidh siad de bheith ina gcónaí ann dá éis sin;

(d) ciallaíonn “Stát oibre”:

(i) maidir le saoránaigh den Aontas, an Ríocht Aontaithe, má shaothraigh siad gníomhaíocht eacnamaíoch mar oibrithe trasteorann inti roimh dheireadh na hidirthréimhse agus má leanann siad de sin dá éis sin; (ii) maidir le náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, Ballstát ina ndearna siad gníomhaíocht eacnamaíoch mar oibrithe trasteorann roimh dheireadh na hidirthréimhse agus ina leanfaidh siad de sin dá éis sin; (e) ciallaíonn “cearta coimeádta” cearta coimeádta de réir bhrí phointe (9) d’Airteagal 2 de Rialachán (CE) Uimh. 2201/2003 ón gComhairle, lena náirítear cearta coimeádta a fhaightear trí bhreithiúnas, trí oibriú an dlí nó trí chomhaontú a bhfuil éifeacht dhlíthiúil aige.

AIRTEAGAL 10 Raon feidhme pearsanta 1. Gan dochar do Theideal III, beidh feidhm ag an gCuid seo maidir leis na daoine a leanas: (a) saoránaigh den Aontas a d’fheidhmigh a gceart chun cónaí sa Ríocht Aontaithe i gcomhréir le dlí an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse agus atá ag leanúint de bheith ina gcónaí ansin dá éis sin; (b) náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe a d’fheidhmigh a gceart chun cónaí i mBallstát i gcomhréir le dlí an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse agus atá ag leanúint de bheith ina gcónaí ann dá éis sin (c) saoránaigh den Aontas a d’fheidhmigh a gceart mar oibrithe trasteorann sa Ríocht Aontaithe i gcomhréir le dlí an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse agus atá ag leanúint dá gcónaí ann dá éis sin; (d) náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe a d’fheidhmigh a gceart mar oibrithe trasteorann i mBallstát amháin nó níos mó i gcomhréir le dlí an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse agus atá ag leanúint de sin dá éis sin;



(e) baill teaghlaigh na ndaoine dá dtagraítear i bpointe (a) go pointe (d), ar choinníoll go gcomhlíonann siad ceann de na coinníollacha a leanas: (i) go raibh cónaí orthu sa Stát óstach i gcomhréir le dlí an Aontais roimh dheireadh na hidirthréimhse agus go bhfuil siad ag leanúint de bheith ina gcónaí ann dá éis sin; (ii) go raibh baint dhíreach acu le duine dá dtagraítear i bpointe (a) go pointe (d) agus go raibh siad ina gcónaí lasmuigh den Stát óstach roimh dheireadh na hidirthréimhse, ar choinníoll go gcomhlíonann siad na coinníollacha a leagtar amach i bpointe (2) d’Airteagal 2 de Threoir 2004/38/CE tráth a iarrfaidh siad cead cónaithe faoin gCuid seo d’fhonn a bheith in éineacht leis an duine dá dtagraítear i bpointe (a) go pointe (d) den mhír seo; (iii) gur rugadh iad do dhaoine, nó gur uchtaíodh go dlíthiúil iad ag daoine dá dtagraítear i bpointe (a) go pointe (d) tar éis dheireadh na hidirthréimhse, cibé acu laistigh nó lasmuigh den Stát óstach é, agus go gcomhlíonann siad na coinníollacha a leagtar amach i bpointe (2) (c) d’Airteagal 2 de Threoir 2004/38/CE tráth a iarrfaidh siad cead cónaithe faoin gCuid seo d’fhonn a bheith in éineacht leis an duine dá dtagraítear i bpointe (a) go (d) den mhír seo agus go gcomhlíonann siad ceann amháin de na coinníollacha a leanas: – gur daoine iad an dá thuismitheoir dá dtagraítear i bpointe (a) go pointe (d);

– gur duine é tuismitheoir amháin dá dtagraítear i bpointe (a) go pointe (d) agus gur náisiúnach den Stát óstach é an tuismitheoir eile; nó – gur duine é tuismitheoir amháin dá dtagraítear i bpointe (a) go pointe (d) agus go bhfuil cearta coimeádta aonair nó comhchearta coimeádta an linbh ag an duine sin, i gcomhréir leis na rialacha dlí teaghlaigh is infheidhme de chuid Ballstáit nó de chuid na Ríochta Aontaithe, lena náirítear rialacha dlí idirnáisiúnta príobháideacha is infheidhme faoina naithnítear cearta coimeádta a bunaíodh faoi dhlí tríú Stáit sa Bhallstát nó sa Ríocht Aontaithe, go háirithe maidir le leas an linbh, agus gan dochar do ghnáthfheidhmiú an chineáil sin rialacha dlí idirnáisiúnta príobháideacha is infheidhme; (f) baill teaghlaigh a chónaigh sa Stát óstach i gcomhréir le hAirteagal 12 agus Airteagal 13, Airteagal 16(2) agus Airteagal 17 agus Airteagal 18 de Threoir 2004/38/CE roimh dheireadh na hidirthréimhse agus atá ag leanúint de bheith ina gcónaí ann ina dhiaidh sin.

2. Daoine a thagann faoi phointe (a) agus pointe (b) d’Airteagal 3(2) de Threoir 2004/38/CE ar éascaigh an Stát óstach a gcead cónaithe i gcomhréir lena reachtaíocht náisiúnta roimh dheireadh na hidirthréimhse i gcomhréir le hAirteagal 3(2) den Treoir sin, coimeádfaidh na daoine sin a gceart chun cónaí sa Stát óstach i gcomhréir leis an gCuid seo, ar choinníoll go leanfaidh siad de bheith ina gcónaí sa Stát óstach dá éis sin. 3. Beidh feidhm ag mír 2 freisin maidir le daoine a thagann faoi phointe (a) agus pointe (b) d’Airteagal 3(2) de Threoir 2004/38/CE a rinne iarratas ar theacht isteach agus ar chónaí a éascú roimh dheireadh na hidirthréimhse, agus a mbeidh a gcead cónaithe á éascú ag an Stát óstach i gcomhréir lena reachtaíocht náisiúnta dá éis sin.

4. Gan dochar d’aon cheart chun cónaí a d’fhéadfadh a bheith ag na daoine lena mbaineann ina gcáil féin, déanfaidh an Stát óstach, i gcomhréir lena reachtaíocht náisiúnta agus i gcomhréir le pointe (b) d’Airteagal 3(2) de Threoir 2004/38/CE, teacht isteach agus cead cónaithe a éascú don chomhpháirtí lena bhfuil caidreamh marthanach ag an duine dá dtagraítear i bpointe (a) go pointe (d) de mhír 1 den Airteagal seo, a bhfuil fianaise iomchuí leis, ina ndearna an comhpháirtí sin cónaí lasmuigh den Stát óstach roimh dheireadh na hidirthréimhse, ar choinníoll go raibh an caidreamh marthanach roimh dheireadh na hidirthréimhse agus go mbeidh sé marthanach tráth a iarrfaidh an comhpháirtí cead cónaithe faoin gCuid seo. 5. Sna cásanna dá dtagraítear i mír 3 agus mír 4, tabharfaidh an Stát óstach faoi scrúdú forleathan ar chúinsí pearsanta na ndaoine lena mbaineann agus cuirfidh siad údar le haon diúltú teacht isteach nó ceada cónaithe do na daoine sin.

AIRTEAGAL 11 Leanúnachas cónaithe Ní dhéanfaidh neamhláithreachtaí dá dtagraítear in Airteagal 15(2) difear do leanúnachas cónaithe chun críocha Airteagal 9 agus Airteagal 10. Ní mheasfar go bhfuil ceart buanchónaithe a fuarthas faoi Threoir 2004/38/CE roimh dheireadh na hidirthréimhse mar cheart caillte de dheasca neamhláithreacht ón Stát óstach ar feadh tréimhse a shonraítear in Airteagal 15(3). AIRTEAGAL 12 Neamh-idirdhealú Laistigh de raon feidhme na Coda seo, agus gan dochar d’aon fhorálacha speisialta atá ann, toirmiscfear aon idirdhealú ar fhorais náisiúntachta de réir bhrí na chéad fhomhíre d’Airteagal 18 CFAE sa Stát óstach agus sa Stát oibre i leith na ndaoine dá dtagraítear in Airteagal 10 den Chomhaontú seo.



TEIDEAL II CEARTA AGUS OIBLEAGÁIDÍ CAIBIDIL 1 CEARTA A BHAINEANN LE hÁIT CHÓNAITHE, DOICIMÉID CHÓNAITHE AIRTEAGAL 13 Cearta cónaithe 1. Beidh sé de cheart ag saoránaigh den Aontas agus ag náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe cónaí sa Stát óstach faoi na teorainneacha agus na coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 21, Airteagal 45 nó Airteagal 49 CFAE agus in Airteagal 6(1), pointe (a), pointe (b) agus pointe (c) d’Airteagal7(1), Airteagal 7(3), Airteagal 14, Airteagal 16(1) nó Airteagal 17(1) de Threoir 2004/38/CE.

2. Beidh sé de cheart ag baill teaghlaigh ar saoránaigh den Aontas iad nó ar náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe iad cónaí sa Stát óstach mar a leagtar amach in Airteagal 21 CFAE agus in Airteagal 6(1), pointe (d) d’Airteagal 7(1), Airteagal 12(1) nó (3), Airteagal 13(1), Airteagal 14, Airteagal 16(1) nó Airteagal 17(3) agus (4) de Threoir 2004/38/CE, faoi réir na dteorainneacha agus na gcoinníollacha a leagtar amach sna forálacha sin.

3. Beidh sé de cheart ag baill teaghlaigh nach saoránaigh den Aontas ná náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe iad cónaí sa Stát óstach faoi Airteagal 21 CFAE agus mar a leagtar amach in Airteagal 6(2), Airteagal 7(2), Airteagal 12(2) nó (3), Airteagal 13(2), Airteagal 14, Airteagal 16(2), Airteagal 17(3) nó (4) nó Airteagal 18 de Threoir 2004/38/CE, faoi réir na dteorainneacha agus na gcoinníollacha a leagtar amach sna forálacha sin. 4. Ní fhéadfaidh an Stát óstach aon teorainn nó coinníoll maidir le cearta cónaithe a fháil, a choimeád nó a chailliúint a fhorchur ar na daoine dá dtagraítear i mír 1, mír 2 agus mír 3, cé is moite dóibh sin dá bhforáiltear sa Teideal seo. Ní bheidh aon rogha ann maidir leis na teorainneacha agus na coinníollacha dá bhforáiltear sa Teideal seo a chur i bhfeidhm, ach amháin i bhfabhar an duine lena mbaineann.

AIRTEAGAL 14 Ceart imeachta agus teacht isteach 1. Beidh sé de cheart ag saoránaigh den Aontas agus ag náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, a mbaill teaghlaigh féin, agus daoine eile, atá ina gcónaí i gcríoch an Stáit óstaigh i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar amach sa Teideal seo an Stát óstach a fhágáil agus teacht isteach sa Stát óstach, mar a leagtar amach in Airteagal 4(1) agus sa chéad fhomhír d’Airteagal 5(1) de Threoir 2004/38/CE, le pas bailí nó cárta aitheantais náisiúnta i gcás saoránaigh den Aontas agus i gcás náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, agus le pas bailí i gcás a mbaill teaghlaigh féin agus daoine eile nach saoránaigh den Aontas ná náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe iad. Cúig bliana tar éis dheireadh na hidirthréimhse, féadfaidh an Stát óstach cinneadh a dhéanamh gan glacadh le cártaí aitheantais náisiúnta chun críocha teacht isteach i gcríoch nó imeacht aisti mura mbeidh slis ar na cártaí sin a chomhlíonann na caighdeáin is infheidhme de chuid na hEagraíochta Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta a bhaineann le sainaithint bhithmhéadrach. 2. Ní cheanglófar ar shealbhóirí doiciméid bhailí arna eisiúint i gcomhréir le hAirteagal 18 nó Airteagal 26 aon víosa imeachta, víosa iontrála nó foirmiúlacht choibhéiseach a bheith acu.

3. I gcás ina mbeidh sé leagtha síos ag an Stát óstach nach mór víosa iontrála a bheith ag ball teaghlaigh a rachaidh isteach le bheith in éineacht le saoránach den Aontas nó le náisiúnach den Ríocht Aontaithe tar éis dheireadh na hidirthréimhse, tabharfaidh an Stát óstach gach deis do na daoine sin ar na víosaí is gá a fháil. Eiseofar na víosaí sin saor in aisce a luaithe is féidir, agus ar bhonn nós imeachta luathaithe. AIRTEAGAL 15

Ceart buanchónaithe 1. Beidh sé de cheart ag saoránaigh den Aontas agus náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, agus a mbaill teaghlaigh féin, a chónaigh go dlíthiúil sa Stát óstach i gcomhréir le dlí an Aontais ar feadh tréimhse leanúnach cúig bliana nó ar feadh na tréimhse a shonraítear in Airteagal 17 de Threoir 2004/38/CE, maireachtáil go buan sa Stát óstach faoi na coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 16, Airteagal 17 agus Airteagal 18 de Threoir 2004/38/CE. Áireofar tréimhsí cónaithe dlíthiúla nó oibre i gcomhréir le dlí an Aontais roimh agus tar éis dheireadh na hidirthréimhse i ríomh na tréimhse cáilithí is gá chun an ceart buanchónaithe a fháil. 2. Cinnfear leanúnachas cónaithe chun críocha an ceart buanchónaithe a fháil i gcomhréir le hAirteagal 16(3) agus le hAirteagal 21 de Threoir 2004/38/CE.

3. Nuair a gheofar é, ní chaillfear an ceart buanchónaithe ach amháin trí neamhláithreacht sa Stát óstach ar feadh tréimhse níos faide ná cúig bliana as a chéile. AIRTEAGAL 16 Tréimhsí carntha Beidh sé de cheart ag saoránaigh den Aontas agus náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, agus a mbaill teaghlaigh féin, a raibh cónaí orthu go dlíthiúil sa Stát óstach roimh dheireadh na hidirthréimhse i gcomhréir le coinníollacha Airteagal 7 de Threoir 2004/38/CE ar feadh tréimhse níos giorra ná cúig bliana, buanchónaí a dhéanamh faoi na coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 15 den Chomhaontú seo nuair a bheidh na tréimhsí cónaithe riachtanacha curtha i gcrích acu. Áireofar tréimhsí cónaithe dlíthiúla nó oibre i gcomhréir le dlí an Aontais roimh agus tar éis dheireadh na hidirthréimhse i ríomh na tréimhse cáilithí is gá chun an ceart buanchónaithe a fháil.

AIRTEAGAL 17 Stádas agus athruithe

1. Ní dhéanfar difear do cheart saoránach den Aontas ná náisiúnach den Ríocht Aontaithe, agus a mball teaghlaigh féin, a bheith ag brath go díreach ar an gCuid seo nuair a athróidh siad stádas, mar shampla idir mac léinn, oibrí, duine féinfhostaithe agus duine neamhghníomhach eacnamaíoch. Ní fhéadfaidh daoine a bhfuil ceart chun cónaí acu, ag deireadh na hidirthréimhse, ina gcáil mar bhaill teaghlaigh saoránach den Aontas nó baill teaghlaigh náisiúnach den Ríocht Aontaithe, teacht chun bheith ina ndaoine dá dtagraítear i bpointe (a) go pointe (d) d’Airteagal 10(1). 2. Coimeádfar na cearta dá bhforáiltear sa Teideal seo do bhaill dá dteaghlaigh ar cleithiúnaithe de chuid saoránaigh den Aontas nó náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe iad roimh dheireadh na hidirthréimhse, fiú i gcás nach cleithiúnaithe iad a thuilleadh.

AIRTEAGAL 18 Eisiúint doiciméad cónaithe 1. Féadfaidh an Stát óstach a cheangal ar shaoránaigh den Aontas nó ar náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, ar a mbaill teaghlaigh agus ar dhaoine eile, a bheidh ina gcónaí ina chríoch i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar amach sa Teideal seo, iarratas a dhéanamh ar stádas cónaitheora nua a thugann na cearta faoin Teideal seo agus doiciméad a léiríonn an stádas sin a d’fhéadfadh a bheith i bhfoirm dhigiteach. Beidh iarratas ar an stádas cónaitheora sin faoi réir na gcoinníollacha seo a leanas: (a) is é cuspóir don nós imeachta iarratais a fhíorú an bhfuil an tiarratasóir i dteideal na gceart chun cónaí a leagtar amach sa Teideal seo. Sa chás sin, beidh sé de cheart ag an iarratasóir an stádas cónaitheora, agus an doiciméad a léiríonn an stádas sin, a bheith deonaithe dó; (b) ní bheidh an spriocdháta chun iarratas a dhéanamh níos lú ná sé mhí ó dheireadh na hidirthréimhse, do dhaoine atá ina gcónaí sa Stát óstach roimh dheireadh na hidirthréimhse. Is é trí mhí tar éis teacht dóibh nó tar éis dul in éag don tréimhse dá dtagraítear sa chéad fhomhír, cibé acu is déanaí, a bheidh mar spriocdháta leis an iarratas a dhéanamh do dhaoine a bhfuil an ceart acu dul ag cónaí tar éis dheireadh na hidirthréimhse sa Stát óstach i gcomhréir leis an Teideal seo.

Eiseofar deimhniú ar an iarratas ar an stádas cónaitheora láithreach;

(c) déanfar an spriocdháta chun iarratas a dhéanamh dá dtagraítear i bpointe (b) a chur siar go huathoibríoch aon bhliain i gcás inar chuir an tAontas in iúl don Ríocht Aontaithe, nó inar chuir an Ríocht Aontaithe in iúl don Aontas, gur chuir fadhbanna teicniúla cosc ar an Stát óstach an tiarratas a chlárú nó an deimhniú ar iarratas dá dtagraítear i bpointe (b) a eisiúint. Foilseoidh an Stát óstach an fógra sin agus cuirfidh sé faisnéis phoiblí iomchuí ar fáil do na daoine lena mbaineann in am trátha; (d) i gcás nach gcomhlíonann na daoine lena mbaineann an spriocdháta leis an iarratas a dhéanamh dá dtagraítear i bpointe (b) déanfaidh na húdaráis inniúla na himthosca agus na cúiseanna uile nár comhlíonadh an spriocdháta a mheas agus ligfidh siad do na daoine sin iarratas a dhéanamh laistigh de thréimhse ama breise réasúnach má bhíonn forais réasúnach ann nár comhlíonadh an spriocdháta; (e) áiritheoidh an Stát óstach go bhfuil aon nós imeachta riaracháin maidir le hiarratas réidh trédhearcach simplí, agus go seachnófar aon ualach riaracháin nach bhfuil gá leis; (f) beidh foirmeacha iarratais gearr, simplí, agus éasca le húsáid agus oiriúnófar iad do chomhthéacs an Chomhaontaithe seo; má dhéanann baill teaghlaigh iarratais san aon am amháin, measúnófar le chéile iad;

(g) déanfar an doiciméad a léiríonn an stádas a eisiúint saor in aisce nó ar mhuirear nach mó ná an méid a fhorchuirtear ar shaoránaigh nó ar náisiúnaigh den Stát óstach maidir le doiciméid den chineál sin a eisiúint; (h) daoine a bhfuil doiciméad buanchónaithe bailí ina seilbh acu a eisíodh faoi Airteagal 19 nó Airteagal 20 de Threoir 2004/38/CE nó doiciméad inimirce intíre bailí a thugann ceart buanchónaithe sa Stát óstach roimh dheireadh na hidirthréimhse, beidh sé de cheart acu an doiciméad sin a mhalartú laistigh den tréimhse dá dtagraítear i bpointe (b) den mhír seo ar dhoiciméid chónaithe nua nuair a bheidh iarratas déanta tar éis fhíorú a gcéannachta, seiceáil coiriúlachta agus slándála i gcomhréir le pointe (p) den mhír seo agus dearbhú ar a gcónaí leanúnach; ní ghearrfar táille ar eisiúint na ndoiciméad cónaithe nua sin; (i) déanfar céannacht na niarratasóirí a fhíorú trí phas bailí nó cárta aitheantais náisiúnta a thíolacadh i gcás saoránaigh den Aontas agus náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, agus trí phas bailí a thíolacadh dá mbaill teaghlaigh féin agus daoine eile nach saoránaigh den Aontas ná náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe iad; ní dhéanfar glacadh leis na doiciméid aitheantais sin a chur faoi réir aon chritéir seachas bailíocht an doiciméid. I gcás ina gcoimeádfaidh údaráis inniúla an Stáit óstaigh an doiciméad aitheantais le linn an tiarratas a bheith ar feitheamh, cuirfidh an Stát óstach an doiciméad sin ar ais ar iarratas gan mhoill, sula ndéanfar an cinneadh ar an iarratas;

(j) féadfar cóip de dhoiciméid tacaíochta seachas doiciméid aitheantais, amhail doiciméid stádais shibhialta, a thíolacadh. Is i gcásanna sonracha amháin ina bhfuil amhras réasúnach ann maidir le barántúlacht na ndoiciméad tacaíochta a tíolacadh, agus sna cásanna sin amháin a fhéadfar bunchóipeanna de na doiciméid tacaíochta a éileamh; (k) is ar shaoránaigh den Aontas agus ar náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, agus ar na daoine sin amháin, a fhéadfaidh an Stát óstach a cheangal na doiciméid tacaíochta a leanas dá dtagraítear in Airteagal 8(3) de Threoir 2004/38/CE a thíolacadh chomh maith leis na doiciméid tacaíochta dá dtagraítear i bpointe (i) den mhír seo: (i) i gcás ina mbeidh siad ina gcónaí sa Stát óstach i gcomhréir le pointe (a) d’Airteagal 7(1) de Threoir 2004/38/CE mar oibrithe nó féinfhostaithe, dearbhú ar fhostú ón bhfostóir nó deimhniú fostaíochta, nó cruthúnas go bhfuil siad féinfhostaithe;

(ii) i gcás ina mbeidh siad ina gcónaí sa Stát óstach i gcomhréir le pointe (b) d’Airteagal 7(1) de Threoir 2004/38/CE mar dhaoine neamhghníomhacha ó thaobh na heacnamaíochta de, fianaise go bhfuil acmhainní leordhóthanacha acu dóibh féin agus dá mbaill teaghlaigh gan a bheith ina nualach ar chóras cúnaimh shóisialta an Stáit óstaigh le linn a dtréimhse cónaithe agus go bhfuil clúdach cuimsitheach árachais breoiteachta acu sa Stát óstach; nó

(iii) i gcás ina mbeidh siad ina gcónaí sa Stát óstach i gcomhréir le pointe (c) d’Airteagal 7(1) de Threoir 2004/38/CE mar mhic léinn, cruthúnas ar chlárú le hinstitiúid atá creidiúnaithe nó maoinithe ag an Stát óstach ar bhonn a reachtaíochta nó a chleachtais riaracháin, cruthúnas ar chlúdach cuimsitheach árachais breoiteachta, agus dearbhú nó modh coibhéiseach cruthúnais, go bhfuil a ndóthain acmhainní acu dóibh féin agus dá mbaill teaghlaigh gan a bheith ina nualach ar chóras cúnaimh shóisialta an Stáit óstaigh le linn a dtréimhse cónaithe. Féadfar nach gceanglóidh an Stát óstach na dearbhuithe sin tagairt a dhéanamh d’aon mhéid sonrach acmhainní. Maidir le coinníoll acmhainní leordhóthanacha, beidh feidhm ag Airteagal 8(4) de Threoir 2004/38/CE; (l) is ar bhaill teaghlaigh a thagann faoi phointe (e)(i) d’Airteagal 10(1) nó Airteagal 10(2) nó (3) den Chomhaontú seo, ar baill teaghlaigh iad atá ina gcónaí sa Stát óstach i gcomhréir le pointe (d) d’Airteagal 7(1) nó Airteagal 7(2) de Threoir 2004/38/CE, agus ar na daoine sin amháin, a fhéadfaidh an Stát óstach a cheangal na doiciméid tacaíochta seo a leanas dá dtagraítear in Airteagal 8(5) nó in Airteagal 10(2) de Threoir 2004/38/CE a thíolacadh i dteannta na ndoiciméad aitheantais dá dtagraítear i bpointe (i) den mhír seo: (i) doiciméad a fhianaíonn go bhfuil gaol teaghlaigh nó comhpháirtíocht chláraithe ann;

(ii) an deimhniú clárúcháin nó, in éagmais córas clárúcháin, aon chruthúnas eile go bhfuil saoránach den Aontas nó an náisiúnach den Ríocht Aontaithe lena bhfuil siad ina gcónaí, go bhfuil sé ina chónaí dáiríre sa Stát óstach; (iii) maidir le sliochtaigh dhíreacha atá faoi bhun 21 bhliain d’aois nó atá ina gcleithiúnaithe agus ina ngaolta díreacha cleithiúnacha sa líne shinsearach, agus sliochtaigh de chuid an chéile nó an pháirtí chláraithe, fianaise dhoiciméadach go gcomhlíontar na coinníollacha a leagtar amach i bpointe (c) nó i bpointe (d) d’Airteagal 2(2) de Threoir 2004/38/CE; (iv) maidir leis na daoine dá dtagraítear in Airteagal 10(2) nó (3) den Chomhaontú seo, doiciméad arna eisiúint ag an údarás ábhartha sa Stát óstach i gcomhréir le hAirteagal 3(2) de Threoir 2004/38/CE. Maidir leis an gcoinníoll acmhainní leordhóthanacha maidir le baill teaghlaigh ar saoránaigh den Aontas nó náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe iad féin, beidh feidhm ag Airteagal 8(4) de Threoir 2004/38/CE;

(m) is ar bhaill teaghlaigh a thagann faoi phointe (e)(ii) d’Airteagal 10(1) nó Airteagal 10(4) den Chomhaontú seo, agus ar na daoine sin amháin, a fhéadfaidh an Stát óstach a cheangal na doiciméid tacaíochta seo a leanas dá dtagraítear in Airteagal 8(5) agus Airteagal 10(2) de Threoir 2004/38/CE a thíolacadh i dteannta na ndoiciméad aitheantais dá dtagraítear i bpointe (i) den mhír seo:

(i) doiciméad a fhianaíonn go bhfuil gaol teaghlaigh nó comhpháirtíocht chláraithe ann; (ii) an deimhniú clárúcháin nó, in éagmais córas clárúcháin, aon chruthúnas eile go bhfuil saoránach den Aontas nó náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe ina gcónaí sa Stát óstach a bhfuil siad ag teacht isteach sa Stát óstach i dteannta leo; (iii) do chéilí nó do pháirtithe cláraithe, doiciméad a fhianaíonn go raibh gaol teaghlaigh nó páirtíocht cláraithe ann roimh dheireadh na hidirthréimhse; (iv) maidir le sliochtaigh dhíreacha atá faoi bhun 21 bhliain d’aois nó atá ina gcleithiúnaithe agus ina ngaolta díreacha cleithiúnacha sa líne shinsearach, agus sliochtaigh de chuid an chéile nó an pháirtí chláraithe, fianaise dhoiciméadach go raibh siad gaolta le saoránaigh den Aontas nó le náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe roimh dheireadh na hidirthréimhse agus go gcomhlíonann siad na coinníollacha a leagtar amach i bpointe (c) nó i bpointe (d) d’Airteagal 2(2) de Threoir 2004/38/CE maidir le haois nó spleáchas;

(v) maidir leis na daoine dá dtagraítear in Airteagal 10(4) den Chomhaontú seo, cruthúnas go raibh caidreamh marthanach le saoránaigh den Aontas nó le náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe ann roimh dheireadh na hidirthréimhse agus go bhfuil an caidreamh fós ann ó shin. (n) i gcásanna seachas iad siúd a leagtar amach i bpointe (k), pointe (l) agus pointe (m), ní cheanglóidh an Stát óstach ar iarrthóirí doiciméid tacaíochta a sholáthar a théann thar a bhfuil riachtanach agus comhréireach chun fianaise a sholáthar go bhfuil na coinníollacha a bhaineann leis an gceart chun cónaí faoin Teideal seo comhlíonta; (o) cabhróidh údaráis inniúla an Stáit óstaigh leis na hiarratasóirí a nincháilitheacht a chruthú agus aon earráidí nó easnaimh a sheachaint ina niarratas; tabharfaidh siad deis do na hiarratasóirí fianaise fhorlíontach a sholáthar agus aon easnaimh, earráidí nó dearmaid a cheartú; (p) féadfar seiceálacha coiriúlachta agus slándála a dhéanamh go córasach ar iarratasóirí, agus é mar aidhm eisiach leo a fhíorú an bhféadfaidh na srianta a leagtar amach in Airteagal 20 den Chomhaontú seo a bheith infheidhme. Chun na críche sin, féadfar go gceanglófar ar iarrthóirí ciontuithe coiriúla a rinneadh orthu roimhe sin agus atá sonraithe ina dtaifead coiriúil i gcomhréir le dlí an Stáit a chiontaigh iad, na ciontuithe sin a dhearbhú tráth an iarratais. Féadfaidh an Stát óstach, má mheasann sé gur gá sin, an nós imeachta a leagtar amach in Airteagal 27(3) de Threoir 2004/38/CE a chur i bhfeidhm maidir le ceisteanna a cuireadh ar Stáit eile faoi thaifid choiriúla roimhe sin;

(q) áireofar sa doiciméad cónaithe nua ráiteas gur eisíodh i gcomhréir leis an gComhaontú seo; (r) beidh rochtain ag an iarratasóir ar nósanna imeachta um shásamh breithiúnach agus, i gcás inarb iomchuí, nósanna imeachta um shásamh riaracháin sa Stát óstach in aghaidh aon chinneadh lenar diúltaíodh an stádas cónaitheora a dheonú. Ceadóidh na nósanna imeachta sásaimh scrúdú ar dhlíthiúlacht an chinnidh, chomh maith leis na fíricí agus na himthosca ar a bhfuil an cinneadh atá beartaithe bunaithe. Áiritheofar leis na nósanna imeachta sásaimh nach rud neamhréireach atá sa chinneadh.

2. Le linn na tréimhse dá dtagraítear i bpointe (b) de mhír 1 den Airteagal seo agus an síneadh bliana amháin is féidir a chur léi faoi phointe (c) den mhír sin, measfar go bhfuil feidhm ag gach ceart dá bhforáiltear sa Chuid seo maidir le saoránaigh den Aontas nó náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, a mbaill teaghlaigh féin, agus daoine eile atá ina gcónaí sa Stát óstach, i gcomhréir leis na coinníollacha agus faoi réir na srianta a leagtar amach in Airteagal 20. 3. Go dtí go ndéanfaidh na húdaráis inniúla cinneadh críochnaitheach maidir le haon iarratas dá dtagraítear i mír 1, agus go dtí go dtabharfar breithiúnas críochnaitheach i gcás sásamh breithiúnach a lorgaíodh i gcoinne aon diúltú iarratais den sórt sin ó na húdaráis inniúla riaracháin, measfar gur infheidhme cearta uile dá bhforáiltear sa Chuid seo maidir leis an iarratasóir, lena náirítear Airteagal 21 maidir le coimircí agus ceart achomhairc, faoi réir na gcoinníollacha a leagtar amach in Airteagal 20(4).

4. I gcás inar roghnaigh Stát óstach gan a cheangal ar shaoránaigh den Aontas nó ar náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, a mbaill teaghlaigh agus daoine eile atá ina gcónaí ina chríoch i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar amach sa Teideal seo, iarratas a dhéanamh ar an stádas nua cónaithe dá dtagraítear i mír 1 mar choinníoll le haghaidh cónaí dlíthiúil, beidh sé de cheart ag na daoine atá incháilithe do cheart chun cónaí faoin Teideal seo, doiciméad cónaithe a fháil, i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar amach i dTreoir 2004/38/CE, a d’fhéadfadh a bheith i bhfoirm dhigiteach, lena náirítear ráiteas gur eisíodh é i gcomhréir leis an gComhaontú seo. AIRTEAGAL 19 Eisiúint doiciméad cónaithe le linn na hidirthréimhse 1. Le linn na hidirthréimhse, féadfaidh Stát óstach cead a thabhairt iarratais ar stádas cónaitheora nó ar dhoiciméad cónaithe dá dtagraítear in Airteagal 18(1) agus (4) a dhéanamh go deonach ó dháta theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo. 2. Déanfar cinntí glacadh leis na hiarratais sin nó iad a dhiúltú i gcomhréir le hAirteagal 18(1) agus (4). Ní bheidh éifeacht ag cinntí faoi Airteagal 18(1) go dtí deireadh na hidirthréimhse.

3. Má ghlactar le hiarratas faoi Airteagal 18(1) roimh dheireadh na hidirthréimhse, ní fhéadfaidh an Stát óstach an cinneadh lenar tugadh an stádas cónaitheora a tharraingt siar roimh dheireadh na hidirthréimhse ar aon fhoras seachas na forais a leagtar amach i gCaibidil VI agus Airteagal 35 de Threoir 2004/38/CE. 4. Má dhiúltaítear iarratas roimh dheireadh na hidirthréimhse, féadfaidh an tiarratasóir iarratas a dhéanamh athuair tráth ar bith roimh dhul in éag don tréimhse a leagtar amach i bpointe (b) d’Airteagal 18(1).

5. Gan dochar do mhír 4, beidh na nósanna imeachta sásaimh faoi phointe (r) d’Airteagal 18(1) ar fáil ó dháta diúltaithe iarratais dá dtagraítear i mír 2 den Airteagal seo. AIRTEAGAL 20 Srianta ar na cearta cónaithe agus teacht isteach 1. Déanfar iompar saoránach den Aontas nó náisiúnach den Ríocht Aontaithe, a mbaill teaghlaigh, agus daoine eile, a fheidhmíonn cearta faoin Teideal seo, i gcás inar tharla an tiompar sin roimh dheireadh na hidirthréimhse, a mheas i gcomhréir le Caibidil VI de Threoir 2004/38/CE.

2. Féadfaidh iompar saoránach den Aontas nó náisiúnach den Ríocht Aontaithe, a mbaill teaghlaigh, agus daoine eile, a fheidhmíonn cearta faoin Teideal seo, i gcás inar tharla an tiompar sin tar éis dheireadh na hidirthréimhse, a bheith ina bhforais ag an Stát óstach leis an gceart chun cónaí a shrianadh nó leis an gceart teacht isteach sa Stát oibre a shrianadh i gcomhréir leis an reachtaíocht náisiúnta. 3. Féadfaidh an Stát óstach nó an Stát oibre na bearta is gá a ghlacadh chun aon cheart a thugtar leis an Teideal seo a dhiúltú, a fhoirceannadh nó a tharraingt siar i gcás mhíúsáid na gceart sin nó i gcás calaoise, mar a leagtar amach in Airteagal 35 de Threoir 2004/38/CE. Beidh na bearta sin faoi réir na gcoimircí nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 21 den Chomhaontú seo. 4. Féadfaidh an Stát óstach nó an Stát oibre iarrthóirí a rinne iarratais chalaoiseacha nó mhíúsáideacha a chur as a chríoch faoi na coinníollacha a leagtar amach i dTreoir 2004/38/CE, go háirithe Airteagal 31 agus Airteagal 35 de, fiú sula dtabharfar breithiúnas críochnaitheach i gcás sásamh breithiúnach a lorgaíodh i gcoinne diúltú aon iarratais den sórt sin. AIRTEAGAL 21 Coimircí agus ceart achomhairc

Beidh feidhm ag na coimircí a leagtar amach in Airteagal 15 agus i gCaibidil VI de Threoir 2004/38/CE maidir le haon chinneadh ón Stát óstach a chuireann srian ar chearta cónaithe na ndaoine dá dtagraítear in Airteagal 10 den Chomhaontú seo.

AIRTEAGAL 22 Cearta gaolmhara I gcomhréir le hAirteagal 23 de Threoir 2004/38/CE, gan beann ar náisiúntacht, beidh sé de cheart ag baill teaghlaigh saoránach den Aontas nó náisiúnach den Ríocht Aontaithe a bhfuil ceart chun cónaí nó ceart buanchónaithe aige sa Stát óstach nó sa Stát oibre a bheith i dteideal dul i mbun fostaíochta nó féinfhostaíochta ann. AIRTEAGAL 23 An chóir chomhionann 1. I gcomhréir le hAirteagal 24 de Threoir 2004/38/CE, faoi réir na bhforálacha sonracha dá bhforáiltear sa Teideal seo agus i dTeideal I agus Teideal IV den Chuid seo, beidh an chóir chomhionann ag saoránaigh uile an Aontais nó ag náisiúnaigh uile na Ríochta Aontaithe atá ina gcónaí ar bhonn an Chomhaontaithe seo i gcríoch an Stáit óstaigh le náisiúnaigh den Stát sin faoi chuimsiú na Coda seo. Déanfar leas an chirt seo a leathnú chuig baill teaghlaigh saoránach den Aontas nó náisiúnach den Ríocht Aontaithe a bhfuil an ceart chun cónaí nó an ceart buanchónaithe acu.

2. De mhaolú ar mhír 1, ní bheidh aon oibleagáid ar an Stát óstach teidlíocht a thabhairt ar chúnamh sóisialta le linn tréimhsí cónaithe ar bhonn Airteagal 6 nó phointe (b) d’Airteagal 14(4) de Threoir 2004/38/CE, agus ní bheidh aon oibleagáid air, sula bhfaighidh duine an ceart buanchónaithe i gcomhréir le hAirteagal 15 den Chomhaontú seo, cúnamh cothabhála a thabhairt le haghaidh staidéir, lena náirítear gairmoiliúint, i bhfoirm deontas mac léinn nó iasachtaí mac léinn do dhaoine seachas oibrithe, daoine féinfhostaithe, daoine a bhfuil an stádas sin coimeádta acu nó baill dá dteaghlaigh.

CAIBIDIL 2

CEARTA OIBRITHE AGUS DAOINE FÉINFHOSTAITHE AIRTEAGAL 24 Cearta oibrithe 1. Faoi réir na dteorainneacha a leagtar amach in Airteagal 45(3) agus (4) CFAE, beidh na cearta a ráthaítear le hAirteagal 45 CFAE agus na cearta a thugtar le Rialachán (AE) Uimh. 492/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, beidh na cearta sin ag oibrithe sa Stát óstach agus ag oibrithe trasteorann sa Stát nó sna Stáit oibre. Áirítear ar na cearta sin: (a) an ceart nach ndéanfar idirdhealú ina naghaidh ar bhonn náisiúntachta maidir le fostaíocht, luach saothair agus coinníollacha eile oibre agus fostaíochta; (b) an ceart chun dul i mbun gníomhaíochta agus leanúint di i gcomhréir leis na rialacha is infheidhme maidir le náisiúnaigh den Stát óstach nó den Stát oibre; (c) an ceart chun cúnaimh a thugann oifigí fostaíochta an Stáit óstaigh nó an Stáit oibre mar a thairgtear dá náisiúnaigh féin;

(d) an ceart chun cóir chomhionann maidir le coinníollacha fostaíochta agus oibre, go háirithe maidir le luach saothair, dífhostú agus, i gcás dífhostaíochta, athchur sa phost nó athfhostú; (e) an ceart ar bhuntáistí cánach agus ar bhuntáistí sóisialta;

(f) cearta comhchoiteanna; (g) na cearta agus na sochair a thugtar d’oibrithe náisiúnta i gcúrsaí tithíochta; (h) an ceart go ligfear a leanaí isteach sna cúrsaí ginearálta oideachais, printíseachta agus gairmoiliúna faoi na coinníollacha céanna a bhaineann le náisiúnaigh den Stát óstach nó den Stát oibre, má tá leanaí sin ina gcónaí sa chríoch ina bhfuil an toibrí ag obair. 2. I gcás ina mbeidh sliochtach díreach oibrí a scoir ó bheith ina chónaí sa Stát óstach san oideachas sa Stát sin, beidh sé de cheart ag cúramóir príomhúil an tsliochtaigh sin cónaí sa Stát sin go dtí go sroichfidh an sliochtach lán-aois, agus tar éis na lán-aoise má theastaíonn cúram an chúramóra phríomha fós ón sliochtach sin chun leanúint dá oideachas agus é a chur i gcrích.

3. Beidh sé de cheart ag oibrithe trasteorann atá fostaithe teacht isteach sa Stát oibre agus é a fhágáil i gcomhréir le hAirteagal 14 den Chomhaontú seo, agus fágfar acu na cearta a bhí acu le linn dóibh a bheith ina noibrithe ann, ar choinníoll go bhfuil siad le háireamh faoi cheann de na cúinsí a leagtar amach i bpointí (a), (b), (c) agus (d) d’Airteagal 7(3) de Threoir 2004/38/CE, fiú mura naistríonn siad a náit chónaithe chuig an Stát oibre. AIRTEAGAL 25 Cearta daoine féinfhostaithe 1. Faoi réir na dteorainneacha a leagtar amach in Airteagal 51 agus Airteagal 52 CFAE, beidh na cearta a ráthaítear le hAirteagal 49 agus Airteagal 55 CFAE ag daoine féinfhostaithe sa Stát óstach agus ag oibrithe trasteorann féinfhostaithe sa Stát nó sna Stáit oibre. Áirítear ar na cearta sin: (a) an ceart chun dul i mbun gníomhaíochtaí agus leanúint díobh mar dhaoine féinfhostaithe agus gnóthais a bhunú agus a bhainistiú faoi na coinníollacha a leagtar síos ag an Stát óstach dá náisiúnaigh féin, mar a leagtar amach in Airteagal 49 CFAE; (b) na cearta mar a leagtar amach i bpointe (c) go pointe (h) d’Airteagal 24(1) den Chomhaontú seo.

2. Beidh feidhm ag Airteagal 24(2) maidir le sliochtaigh dhíreacha oibrithe féinfhostaithe. 3. Beidh feidhm ag Airteagal 24(3) maidir le hoibrithe trasteorann féinfhostaithe.

AIRTEAGAL 26 Doiciméad a aithníonn cearta oibrithe trasteorann a eisiúint Féadfaidh an Stát oibre a cheangal ar shaoránaigh den Aontas agus ar náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe a bhfuil cearta acu mar oibrithe trasteorann faoin Teideal seo iarratas a dhéanamh ar dhoiciméad lena ndeimhneofar go bhfuil na cearta sin acu faoin Teideal seo. Beidh sé de cheart ag na saoránaigh sin den Aontas agus ag na náisiúnaigh sin den Ríocht Aontaithe go neiseofar an doiciméad sin dóibh.

CAIBIDIL 3 CÁILÍOCHTAÍ GAIRMIÚLA AIRTEAGAL 27

Cáilíochtaí gairmiúla aitheanta 1. An taitheantas a thug Stát óstach nó Stát oibre do cháilíochtaí gairmiúla, mar atá sainmhínithe i bpointe (b) d’Airteagal 3(1) de Threoir 2005/36/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, saoránach den Aontas nó náisiúnach den Ríocht Aontaithe agus a mball teaghlaigh roimh dheireadh na hidirthréimhse, leanfar dá éifeachtaí sa Stát i gceist, lena náirítear an ceart leanúint dá ngairm faoi na coinníollacha céanna a bhaineann le náisiúnaigh den Stát, ar choinníoll gur tugadh an taitheantas sin i gcomhréir le haon cheann de na forálacha a leanas: (a) Teideal III de Threoir 2005/36/CE maidir le cáilíochtaí gairmiúla a aithint i gcomhthéacs fheidhmiú na saoirse bunaíochta, cibé acu faoin gcóras ginearálta chun fianaise ar oiliúint a aithint, faoin gcóras chun aitheantas a thabhairt ar thaithí ghairmiúil nó faoin gcóras chun aitheantas a fháil ar bhonn chomhordú na gcoinníollacha oiliúna íosta a tháinig an taitheantas sin;

(b) Airteagal 10(1) agus (3) de Threoir 98/5/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le cead isteach a fháil chuig gairm an dlíodóra sa Bhallstát óstach nó sa Stát oibre; (c) Airteagal 14 de Threoir 2006/43/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle i leith iniúchóirí reachtúla ó Bhallstát eile a cheadú; (d) Treoir 74/556/CEE ón gComhairle maidir le fianaise a ghlacadh ar an eolas agus ar an gcumas is gá chun dul i mbun gníomhaíochtaí daoine féinfhostaithe agus idirghabhálaithe i mbun trádála agus dáileadh táirgí nó gníomhaíochtaí a bhaineann le húsáid ghairmiúil táirgí tocsaineacha agus chun leanúint de na gníomhaíochtaí sin.

2. Áireofar ar aitheantas na gcáilíochtaí gairmiúla chun críocha phointe (a) de mhír 1 den Airteagal seo: (a) aitheantas ar cháilíochtaí gairmiúla a bhain tairbhe as Airteagal 3(3) de Threoir 2005/36/CE; (b) cinntí a thugann rochtain pháirteach ar ghníomhaíocht ghairmiúil i gcomhréir le hAirteagal 4f de Threoir 2005/36/CE; (c) aitheantais ar cháilíochtaí gairmiúla chun críocha bunaíochta arna ndéanamh faoi Airteagal 4d de Threoir 2005/36/CE.



AIRTEAGAL 28 Nósanna imeachta leanúnacha maidir le cáilíochtaí gairmiúla a aithint Airteagal 4, Airteagal 4d i leith aitheantas ar cháilíochtaí gairmiúla chun críocha bunaíochta, Airteagal 4f agus Teideal III de Threoir 2005/36/CE, Airteagal 10(1), (3) agus (4) de Threoir 98/5/CE, Airteagal 14 de Threoir 2006/43/CE agus Treoir 74/556/CEE, beidh feidhm acu maidir le húdarás inniúil an Stáit óstaigh nó an Stáit oibre scrúdú a dhéanamh ar aon iarratas ar aitheantas a thabhairt do cháilíochtaí gairmiúla a tugadh isteach roimh dheireadh na hidirthréimhse ag saoránaigh den Aontas nó náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe agus maidir leis an gcinneadh ar aon iarratas den sórt sin. Beidh feidhm ag Airteagal 4a, Airteagal 4b agus Airteagal 4e de Threoir 2005/36/CE freisin a mhéid is ábhartha chun na nósanna imeachta maidir le haitheantais cáilíochtaí gairmiúla a chur i gcrích chun críocha a mbunaíochta faoi Airteagal 4d den Treoir sin.

AIRTEAGAL 29 Comhar riaracháin maidir le haitheantas a thabhairt do cháilíochtaí gairmiúla 1. Maidir leis na hiarratais atá ar feitheamh dá dtagraítear in Airteagal 28, comhoibreoidh an Ríocht Aontaithe agus na Ballstáit chun cur i bhfeidhm Airteagal 28 a éascú. D’fhéadfadh sé go náireofaí ar an gcomhoibriú sin malartú faisnéise, lena náirítear faisnéis faoi ghníomhaíocht araíonachta nó smachtbhannaí coiriúla a fhorchuirfear nó aon imthoisc thromchúiseach agus shonrach eile a bhféadfadh iarmhairtí a bheith acu i leith leanúint de na gníomhaíochtaí a thagann faoi na Treoracha dá dtagraítear in Airteagal 28. 2. De mhaolú ar Airteagal 8, ar feadh tréimhse nach faide ná naoi mí ó dheireadh na hidirthréimhse, beidh an Ríocht Aontaithe i dteideal córas faisnéise inmheánach an mhargaidh a úsáid i leith iarratais dá dtagraítear in Airteagal 28 a mhéid a bhaineann siad le nósanna imeachta maidir le cáilíochtaí gairmiúla a aithint chun críocha a mbunaíochta faoi Airteagal 4d de Threoir 2005/36/CE.

TEIDEAL III

CÓRAS SLÁNDÁLA SÓISIALTA A CHOMHORDÚ AIRTEAGAL 30 Daoine atá cumhdaithe 1. Beidh feidhm ag an Teideal seo maidir leis na daoine a leanas: (a) saoránaigh den Aontas atá faoi réir reachtaíocht na Ríochta Aontaithe ag deireadh na hidirthréimhse, chomh maith lena mbaill teaghlaigh agus a marthanóirí; (b) náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe atá faoi réir reachtaíocht Ballstáit ag deireadh na hidirthréimhse, chomh maith lena mbaill teaghlaigh agus a marthanóirí; (c) saoránaigh den Aontas atá ina gcónaí sa Ríocht Aontaithe agus atá faoi réir reachtaíocht Ballstáit ag deireadh na hidirthréimhse, chomh maith lena mbaill teaghlaigh agus a marthanóirí;

(d) náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe atá ina gcónaí i mBallstát, agus atá faoi réir reachtaíocht na Ríochta Aontaithe ag deireadh na hidirthréimhse, chomh maith lena mbaill teaghlaigh agus a marthanóirí; (e) daoine nach dtagann faoi phointe (a) go pointe (d) ach a mbaineann an méid a leanas leo:

(i) saoránaigh den Aontas a leanann de ghníomhaíocht mar dhuine fostaithe nó féinfhostaithe sa Ríocht Aontaithe ag deireadh na hidirthréimhse, agus atá, ar bhonn Theideal II de Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, faoi réir reachtaíocht Ballstáit, chomh maith lena mbaill teaghlaigh agus a marthanóirí; nó (ii) náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe a shaothraíonn gníomhaíocht mar dhuine fostaithe nó féinfhostaithe i mBallstát amháin nó níos mó ag deireadh na hidirthréimhse, agus atá, bunaithe ar Theideal II de Rialachán (CE) Uimh. 883/2004, faoi réir reachtaíocht na Ríochta Aontaithe, chomh maith lena mbaill teaghlaigh agus a marthanóirí; (f) daoine gan stát agus dídeanaithe, atá ina gcónaí i mBallstát nó sa Ríocht Aontaithe, atá i gceann de na cásanna a thuairiscítear i bpointe (a) go pointe (e), chomh maith lena mbaill teaghlaigh agus a marthanóirí;

(g) náisiúnaigh tríú tíortha, chomh maith lena mbaill teaghlaigh agus a marthanóirí, atá i gceann de na cásanna a thuairiscítear i bpointe (a) go pointe (e), ar choinníoll go gcomhlíonann siad coinníollacha Rialachán (CE) Uimh. 859/2003 ón gComhairle. 2. Déanfar na daoine dá dtagraítear i mír 1 a chumhdach chomh fada agus a leanfaidh siad gan bhriseadh de bheith i gceann de na cásanna a leagtar amach sa mhír sin a bhaineann le Ballstát agus leis an Ríocht Aontaithe araon ag an am céanna. 3. Beidh an Teideal seo infheidhme chomh maith i gcás daoine nach bhfuil le háireamh faoi phointe (a) go pointe (e) de mhír 1 den Airteagal seo, nó daoine nach bhfuil le háireamh feasta faoi na pointí sin, ar daoine iad atá le háireamh, áfach, faoi Airteagal 10 den Chomhaontú seo, mar aon leis na baill teaghlaigh atá acu agus marthanóirí. 4. Maidir leis na daoine dá dtagraítear i mír 3, beidh siad faoi chumhdach fad agus nach mbainfear díobh an ceart chun cónaí sa Stát óstach faoi Airteagal 13 den Chomhaontú seo, nó an ceart chun obair a dhéanamh sa Stát oibre faoi Airteagal 24 nó Airteagal 25 den Chomhaontú seo. 5. Más rud é gur do bhaill teaghlaigh agus do mharthanóirí a thagraíonn an tAirteagal seo, ní chumhdófar na daoine sin leis an Teideal seo ach amháin a mhéid atá cearta ag dul dóibh, agus oibleagáidí sa cháil sin, faoi Rialachán (CE) Uimh. 883/2004.

AIRTEAGAL 31 Rialacha maidir le slándáil shóisialta a chomhordú

1. Beidh feidhm ag na rialacha agus na cuspóirí a leagtar amach in Airteagal 48 CFAE, Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 agus Rialachán (CE) Uimh. 987/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, maidir leis na daoine a chumhdaítear leis an Teideal seo. Tabharfaidh an tAontas agus an Ríocht Aontaithe aird iomchuí ar Chinntí agus ar Mholtaí an Choimisiúin Riaracháin maidir le Comhordú na gCóras Slándála Sóisialta a ghabhann leis an gCoimisiún Eorpach, arna mbunú faoi Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 (“an Coimisiún Riaracháin”) a liostaítear i gCuid I d’Iarscríbhinn I a ghabhann leis an gComhaontú seo. 2. De mhaolú ar Airteagal 9 den Chomhaontú seo, chun críocha an Teidil seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe in Airteagal 1 de Rialachán (CE) Uimh. 883/2004.

3. Maidir le náisiúnaigh tríú tír a chomhlíonann coinníollacha Rialachán (CE) Uimh. 859/2003, chomh maith lena mbaill teaghlaigh nó a marthanóirí faoi chuimsiú an Teidil seo, tuigfear go bhfuil na tagairtí do Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 agus Rialachán (CE) Uimh. 987/2009 sa Teideal seo ina dtagairtí do Rialachán (CEE) Uimh. 1408/71 ón gComhairle agus Rialachán (CEE) Uimh. 574/72 ón gComhairle faoi seach. Tuigfear go bhfuil tagairtí d’fhorálacha sonracha Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 agus Rialachán (CE) Uimh. 987/2009 ina dtagairtí do na forálacha comhfhreagracha de Rialachán (CEE) Uimh. 1408/71 agus Rialachán (CEE) Uimh. 574/72.

AIRTEAGAL 32 Cásanna speisialta atá cumhdaithe 1. Beidh feidhm ag na rialacha seo a leanas sna cásanna a seo leanas chomh fada agus a leagtar amach san Airteagal seo, a mhéid a bhaineann siad le daoine nach gcumhdaítear le hAirteagal 30 nó nach gcumhdaítear a thuilleadh le hAirteagal 30: (a) cumhdófar na daoine seo a leanas leis an Teideal seo chun críocha spleáchas ar thréimhsí árachais, fostaíochta, féinfhostaíochta nó cónaithe, agus chun críocha a gcomhiomlánaithe, lena náirítear cearta agus oibleagáidí a eascraíonn as na tréimhsí sin i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 883/2004: (i) saoránaigh den Aontas, chomh maith le daoine gan stát agus dídeanaithe atá ina gcónaí i mBallstát agus náisiúnaigh tríú tír a chomhlíonann coinníollacha Rialachán (CE) Uimh. 859/2003, a bhí faoi réir reachtaíocht na Ríochta Aontaithe roimh dheireadh na hidirthréimhse, chomh maith le baill teaghlaigh agus marthanóirí;

(ii) náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, chomh maith le daoine gan stát agus dídeanaithe atá ina gcónaí sa Ríocht Aontaithe agus náisiúnaigh tríú tír a chomhlíonann coinníollacha Rialachán (CE) Uimh. 859/2003, a bhí faoi réir reachtaíocht Ballstáit roimh dheireadh na hidirthréimhse, chomh maith lena mbaill teaghlaigh agus a marthanóirí;

chun críocha comhiomlánaithe tréimhsí, cuirfear san áireamh tréimhsí ar tháinig deireadh leo roimh agus tar éis dheireadh na hidirthréimhse i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 883/2004; (b) beidh na rialacha a leagtar amach in Airteagal 20 agus in Airteagal 27 de Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 fós i bhfeidhm maidir le daoine a d’iarr údarú roimh dheireadh na hidirthréimhse do chúrsa réamhbheartaithe i gcóireáil cúraim sláinte de bhun Rialachán (CE) Uimh. 883/2004, go dtí deireadh na cóireála. Beidh feidhm ag na nósanna imeachta aisíocaíochta comhfhreagracha fiú tar éis dheireadh na cóireála. Beidh sé de cheart ag na daoine sin agus ag na daoine tionlacain teacht isteach i Stát na cóireála agus é a fhágáil i gcomhréir le hAirteagal 14, mutatis mutandis; (c) beidh na rialacha a leagtar amach in Airteagal 19 agus in Airteagal 27 de Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 fós i bhfeidhm maidir le daoine a chumhdaítear le Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 agus atá ar thréimhse fanachta ag deireadh na hidirthréimhse i mBallstát nó sa Ríocht Aontaithe, go dtí deireadh a dtréimhse fanachta. Beidh feidhm ag na nósanna imeachta aisíocaíochta comhfhreagracha fiú tar éis na tréimhse fanachta nó tar éis dheireadh na cóireála;

(d) beidh na rialacha a leagtar amach in Airteagal 67, in Airteagal 68 agus in Airteagal 69 de Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 fós i bhfeidhm, fad a chomhlíonfar na coinníollacha, maidir le dámhachtainí sochar teaghlaigh a bhfuil teidlíocht ag na daoine a leanas orthu ag deireadh na hidirthréimhse: (i) saoránaigh den Aontas, daoine gan stát agus dídeanaithe atá ina gcónaí i mBallstát chomh maith le náisiúnaigh tríú tíortha a chomhlíonann coinníollacha Rialachán (CE) Uimh. 859/2003 agus atá ina gcónaí i mBallstát, atá faoi réir reachtaíocht Ballstáit agus baill teaghlaigh acu atá ina gcónaí sa Ríocht Aontaithe ag deireadh na hidirthréimhse; (ii) náisiúnaigh den Ríocht Aontaithe, chomh maith le daoine gan stát agus dídeanaithe atá ina gcónaí sa Ríocht Aontaithe agus náisiúnaigh tríú tír a chomhlíonann coinníollacha Rialachán (CE) Uimh. 859/2003 agus atá ina gcónaí sa Ríocht Aontaithe, atá faoi réir reachtaíocht na Ríochta Aontaithe agus a bhfuil baill teaghlaigh acu ina gcónaí i mBallstát ag deireadh na hidirthréimhse. (e) sna cásanna a leagtar amach i bpointe (d)(i) agus (ii) den mhír seo, maidir le haon duine a bhfuil cearta aige mar bhall teaghlaigh ag deireadh na hidirthréimhse faoi Rialachán (CE) Uimh. 883/2004, amhail cearta díorthaithe ar shochair bhreoiteachta chomhchineáil, beidh an Rialachán sin agus na forálacha comhfhreagracha de Rialachán (CE) Uimh. 987/2009 fós i bhfeidhm fad a chomhlíonfar na coinníollacha dá bhforáiltear ann.

2. Beidh feidhm ag forálacha Chaibidil 1 de Theideal III de Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 maidir le sochair bhreoiteachta maidir le daoine a fhaigheann sochair faoi phointe (a) de mhír 1 den Airteagal seo. Beidh feidhm ag an mír seo mutatis mutandis maidir le sochair theaghlaigh atá bunaithe ar Airteagal 67, Airteagal 68 agus Airteagal 69 de Rialachán (CE) Uimh. 883/2004.

AIRTEAGAL 33 Náisiúnaigh de chuid na hÍoslainne, Lichtinstéin, na hIorua agus na hEilvéise 1. Maidir leis na forálacha sa Teideal seo a bhfuil feidhm leo maidir le saoránaigh an Aontais, beidh feidhm leo maidir le náisiúnaigh de chuid na hÍoslainne, Phrionsacht Lichtinstéin, Ríocht na hIorua, agus Chónaidhm na hEilvéise ar choinníoll: (a) go bhfuil comhaontuithe comhfhreagracha tugtha i gcrích agus curtha i bhfeidhm leis an Ríocht Aontaithe ag an Íoslainn, ag Prionsacht Lichtinstéin, ag Ríocht na hIorua, agus ag Cónaidhm na hEilvéise, de réir mar is infheidhme, comhaontuithe a bhfuil feidhm acu maidir le saoránaigh an Aontais; agus (b) go bhfuil comhaontuithe comhfhreagracha tugtha i gcrích agus curtha i bhfeidhm leis an Aontas ag an Íoslainn, ag Prionsacht Lichtinstéin, ag Ríocht na hIorua, agus ag Cónaidhm na hEilvéise, de réir mar is infheidhme, comhaontuithe a bhfuil feidhm acu maidir le náisiúnaigh de chuid na Ríochta Aontaithe.

2. Ar fhógra a fháil ón Ríocht Aontaithe agus ón Aontas maidir leis an dáta a thiocfaidh na comhaontuithe seo dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo i bhfeidhm, déanfaidh an Comhchoiste a bunaíodh le hAirteagal 164 (“an Comhchoiste”) an dáta a shocrú óna mbeidh feidhm ag forálacha an Teidil seo maidir le náisiúnaigh na hÍoslainne, Phrionsacht Lichtinstéin, Ríocht na hIorua, agus Chónaidhm na hEilvéise, de réir mar is infheidhme. AIRTEAGAL 34 Comhar riaracháin 1. De mhaolú ar Airteagal 7 agus Airteagal 128(1), ó dháta theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo, beidh stádas breathnóra sa Choimisiún Riaracháin ag an Ríocht Aontaithe. Féadfaidh sí, i gcás ina mbainfidh na míreanna ar an gclár oibre a bhaineann leis an Teideal seo leis an Ríocht Aontaithe, ionadaí a chur, le bheith i láthair i gcáil chomhairleach, chuig cruinnithe an Choimisiúin Riaracháin agus chuig cruinnithe na gcomhlachtaí dá dtagraítear in Airteagal 73 agus Airteagal 74 de Rialachán (CE) Uimh. 883/2004, áit a ndéantar plé ar na míreanna sin.

2. De mhaolú ar Airteagal 8, beidh an Ríocht Aontaithe rannpháirteach i Malartú Leictreonach Faisnéise Slándála Sóisialta (EESSI) agus beidh sí freagrach as na costais a bhaineann leis sin.

AIRTEAGAL 35 Aisíocaíocht, aisghabháil agus fritháireamh Maidir leis na forálacha atá i Rialachán (CE) Uimh. 883/2004 agus Rialachán (CE) Uimh. 987/2009 maidir le haisíocaíocht, aisghabháil agus fritháireamh, is for