maidir leis an seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais Eorpaigh maidir leis an gcinneadh atá beartaithe ag Rannpháirtithe an tSocraithe maidir leis na Creidmheasanna Onnmhairiúcháin a dTacaítear leo go hOifigiúil

MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.Ábhar an togra

Baineann an togra seo le cinneadh lena mbunaítear an seasamh atá le glacadh ag an gCoimisiún thar ceann an Aontais Eorpaigh i gcomhthéacs an tSocraithe maidir le Creidmheasanna Onnmhairiúcháin a dTacaítear leo go hOifigiúil (an 'Socrú') i ndáil le cinneadh atá beartaithe chun forálacha costais áitiúla an tSocraithe a leasú. Socraítear leo an céatadán uasta de luach an chonartha onnmhairiúcháin dá dtugtar tacaíocht a d'fhéadfadh a bheith comhdhéanta de tháirgí agus de sheirbhísí a fhaightear go háitiúil, i.e. an tír is ceann scríbe, seachas sa tír is onnmhaireoir nó i dtríú tír. Leis an gcinneadh atá beartaithe ardófaí an céatadán uasta sin, lena soláthraítear níos mó solúbthachta i gcomhréir le dálaí an mhargaidh.

2.Comhthéacs an togra

2.1.Socrú maidir leis na Creidmheasanna Onnmhairiúcháin a dTacaítear leo go hOifigiúil

Is comhaontú oinigh é an Socrú idir an tAontas, na Stáit Aontaithe, Ceanada, an tSeapáin, an Chóiré, an Iorua, an Eilvéis, an Astráil, an Nua-Shéalainn agus an Tuirc, a bhfuil sé mar aidhm dó creat a sholáthar d'úsáid ordúil creidmheasanna onnmhairiúcháin a dtacaítear leo go hoifigiúil. Ciallaíonn sé sin, i gcleachtas, cothroime iomaíochta a bhunú (de bharr iomaíocht a bheith bunaithe ar phraghas agus ar cháilíocht na n‑earraí agus na seirbhísí a onnmhairítear agus gan a bheith bunaithe ar na téarmaí airgeadais a chuirtear ar fáil), agus ag an am céanna oibriú chun deireadh a chun deireadh a chur le fóirdheontais agus le saobhadh trádála a bhaineann le creidmheasanna onnmhairiúcháin a dtacaítear leo go hoifigiúil. Tháinig an Socrú i bhfeidhm i mí Aibreáin 1978, is tréimhse éiginnte atá ann leis agus cé go bhfaigheann sé tacaíocht riaracháin ó Rúnaíocht ECFE, ní Gníomh de chuid ECFE é.

Tá an Socrú faoi réir nuashonruithe rialta, an margadh airgeadais agus forbairtí beartais a dhéanann difear do sholáthar creidmheasanna onnmhairiúcháin a dtacaítear leo go hoifigiúil á gcur san áireamh. Foráiltear in Rialachán (AE) Uimh. 1233/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle go mbeidh feidhm san Aontas ag na treoirlínte a leagtar amach sa Socrú, agus dá bhrí sin, rinneadh ceangailteach iad ó thaobh dlí san Aontas Eorpach. Ionchorpraítear athbhreithnithe ar théarmaí agus ar choinníollacha an tSocraithe i ndlí an Aontais trí bhíthin Gníomhartha tarmligthe de bhun Airteagal 2 den Rialachán seo.

2.2.Rannpháirtithe an tSocraithe maidir leis na Creidmheasanna Onnmhairiúcháin a dTacaítear leo go hOifigiúil

Déanann an Coimisiún Eorpach ionadaíocht thar ceann an Aontais i gcruinnithe Rannpháirtithe (na 'Rannpháirtithe') an tSocraithe, agus sna nósanna imeachta i scríbhinn le haghaidh cinnteoireacht ag Rannpháirtithe an tSocraithe freisin. Is de chomhthoil a ghlactar cinntí maidir le leasuithe uile an tSocraithe. Glacann an Chomhairle seasamh an Aontais agus pléann na Ballstáit é i Meitheal na Comhairle um Chreidmheasanna Onnmhairiúcháin.

Foráiltear in Airteagal 62 den Socrú go "nDéanfaidh na Rannpháirtithe athbhreithniú rialta ar fheidhmiú an tSocraithe. San athbhreithniú, déanfaidh na Rannpháirtithe scrúdú, inter alia, ar nósanna imeachta maidir le fógra a thabhairt, cur chun feidhme agus oibriú chóras an Ráta Lascaine Difreáilte, na rialacha agus na nósanna imeachta maidir le cabhair cheangailte, ceisteanna maidir le comhoiriúnú, ceangaltais roimh ré agus na féidearthachtaí maidir le rannpháirtíocht níos leithne sa Socrú".

2.3.Gníomh beartaithe Rannpháirtithe an tSocraithe maidir leis na Creidmheasanna Onnmhairiúcháin a dTacaítear leo go hOifigiúil

Ag an 141ú Cruinniú de Rannpháirtithe an tSocraithe a bhí ar siúl i mí an Mheithimh 2019, phléigh na Rannpháirtithe dréacht‑togra an Aontais Eorpaigh chun tacaíocht oifigiúil le haghaidh costais áitiúla a mhéadú. Glacadh go maith leis an dréacht‑togra le freagraí dearfacha ó Rannpháirtithe eile, choinnigh toscaireacht amháin forchoimeádas maidir lena seasamh, áfach, agus d'iarr sí ar an Aontas tuilleadh faisnéise cúlra agus soiléirithe a chur ar fáil.

Ag an gcéad chruinniú eile a bhí ag Rannpháirtithe an tSocraithe i mí na Samhna 2019, pléadh arís tacaíocht oifigiúil a mhéadú le haghaidh costais áitiúla. Bhain an plé le leasuithe a d'fhéadfadh a dhéanamh ar an dréacht‑togra, inter alia imfhálú chlúdach an chostais áitiúil a chur ar fáil d'earnálacha nó do thíortha sonracha. Níor tháinig na Rannpháirtithe ar chomhthuiscint, áfach, agus cuireadh siar an plé go cruinnithe amach anseo. Ag an 144ú Cruinniú de Rannpháirtithe an tSocraithe a bhí ar siúl i mí an Mheithimh 2020, chuir an toscaireacht, nár thacaigh le dréacht‑togra an Aontais, síos frith‑thogra maidir le tacaíocht costais áitiúil. Ní bhfuair an togra seo tacaíocht ó Rannpháirtithe eile, ach tairgeadh réitigh chomhréitigh agus leasuithe chun na saincheisteanna a bhí fós gan réiteach a réiteach agus pléadh iad.

Rinne an tAontas athbhreithniú ar a dhréacht‑togra agus thug sé dá aire na tuairimí a cuireadh in iúl ag cruinnithe de Rannpháirtithe an tSocraithe roimhe seo agus chuir sé dréacht‑togra comhréitigh síos ag an 145ú cruinniú de na Rannpháirtithe a bhí ar siúl an 17 Samhain 2020. Mhol roinnt Rannpháirtithe mionleasuithe ar an dréacht‑togra comhréitigh. Tar éis roinnt plé a dhéanamh, chuir na Rannpháirtithe go léir in iúl go dtacaíonn siad leis an dréacht‑togra comhréitigh ina bhfuil na leasuithe atá molta. Ní mór do Rannpháirtithe an tSocraithe cinneadh a ghlacadh maidir le dréacht‑togra comhréitigh an Aontais trí nós imeachta i scríbhinn.

3.An seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais

Tá príomhphrionsabail maidir le tacaíocht oifigiúil le haghaidh costais áitiúla leagtha amach in Airteagal 10 den Socrú. Leagtar síos ann nach bhféadfaidh tacaíocht oifigiúil le haghaidh costais áitiúla dul thar 30 % de luach an chonartha onnmhairiúcháin (ábhar náisiúnta agus soláthar tríú tír). Tugadh na forálacha sin isteach in 2006, nuair a méadaíodh uasleibhéal na tacaíochta oifigiúla ó 15 % go 30 % de luach an chonartha onnmhairiúcháin. Sna deicheanna de bhlianta beaga anuas, tá athrú suntasach tagtha ar phatrúin trádála agus táirgthe dhomhanda. Le teacht chun cinn slabhraí luacha domhanda, athraíodh an chaoi a bhfaigheann onnmhaireoirí soláthar: maidir le cuideachtaí a mbíodh a dtáirgeadh go príomha i dtír amháin, cuireann siad anois barrfheabhas ar a bhfoinsiú ar bhonn cost‑éifeachtúlachta agus infhaighteachta geografaí agus is minic táirge críochnaithe amháin mar thoradh ar línte déantúsaíochta agus cóimeála i dtíortha éagsúla. Tá níos mó solúbthachta ó thaobh costais áitiúla de á iarraidh le fada ag tionscal onnmhairiúcháin an Aontais. Forchuirtear leis an teorainn reatha ar thacaíocht costais áitiúil míbhuntáiste iomaíochta ar onnmhaireoirí an Aontais i ndáil le honnmhaireoirí i dtíortha nach bhfuil faoi cheangal ag an Socrú.

Chiallódh an cinneadh atá beartaithe maidir le tacaíocht oifigiúil a mhéadú le haghaidh costais áitiúla go n‑ardófaí an t‑uasleibhéal costais áitiúil go 40 % de luach an chonartha onnmhairiúcháin i dtíortha ardioncaim (catagóir tíre I sa Socrú) agus go 50 % i dtíortha meánioncaim agus ísealioncaim (catagóir tíre II sa Socrú). Dhéanfaí na forálacha maidir le costas áitiúil sa tuiscint ar chreidmheasanna onnmhairiúcháin le haghaidh fuinnimh in‑athnuaite, maolú agus oiriúnú na hathraithe aeráide, agus tionscadail uisce a ailíniú le forálacha costais áitiúla i gcorp an tSocraithe. Thairis sin, chuirfí clásal athbhreithnithe leis an Socrú, clásal lena bhforáiltear maidir le hathbhreithniú a dhéanamh trí bliana tar éis theacht i bhfeidhm na bhforálacha nua maidir le costais áitiúla.

Moltar, áfach, gurb é seasamh an Aontais an cinneadh atá beartaithe ag Rannpháirtithe an tSocraithe a fhormheas tríd an nós imeachta i scríbhinn chun an tacaíocht oifigiúil le haghaidh costais áitiúla a mhéadú.

4.Bunús dlí