MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

Tá oibríochtaí iasachtaíochta agus iasachtaithe á ndéanamh ag an gCoimisiún chun cúnamh airgeadais a chur ar fáil i bhfoirm iasachtaí do thír is tairbhí le roinnt deacáidí anuas. Ráthaítear na hoibríochtaí iasachtaíochta agus iasachtaithe faoi bhuiséad an Aontais agus tagann siad faoin raon feidhme níos leithne de chur chun feidhme buiséadach. Leagtar síos rialacha ginearálta maidir le hoibríochtaí den sórt sin in Airteagal 220 de Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 (‘an Rialachán Airgeadais’), lena bhforáiltear gur féidir an Coimisiún a chumhachtú i mbunghníomh iasachtaí a fháil thar ceann an Aontais nó Euratom chun na méideanna comhfhreagracha a thabhairt ar aghaidh ar iasacht do na Ballstáit is tairbhithe nó do na tríú tíortha is tairbhithe faoi na coinníollacha is infheidhme maidir leis na hiasachtaí. Déantar na sreafaí airgid idir na cistí a fuarthas ar iasacht agus na hiasachtaí a mheaitseáil ina gceann agus ina gceann. Ciallaíonn sé sin go bhfuil oibríochtaí margaidh bunaithe ar riachtanais eisíocaíochta, rud a chuireann teorainn leis an bhféidearthacht oibríochtaí iasachtaíochta a phleanáil ar bhealach atá comhleanúnach leis na deiseanna margaidh is fearr agus struchtúr a chur ar aibíochtaí chun na costais is fearr a bhaint amach.

Tá gá le riachtanais chistiúcháin na hÚcráine a shlógadh agus a eisíoc ar bhealach costéifeachtach solúbtha atá fónta ó thaobh airgeadais de, rud a chomhtháthaíonn na riachtanais chistiúcháin uile lena n‑áirítear na riachtanais le haghaidh NextGenerationEU (‘NGEU’). Tá sé ríthábhachtach go n‑eagrófar an cistiú sin faoi mhodh cistiúcháin aonair chun gur féidir freastal ar riachtanais beartais éagsúla ag an am céanna. Chuige sin, is gá Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 a leasú chun an straitéis cistiúcháin éagsúlaithe a bhunú mar an modh bunlíne chun oibríochtaí iasachtaíochta a chur chun feidhme, ar straitéis í a chuirtear chun feidhme faoi láthair le haghaidh iasachtaí faoi Chinneadh (AE, Euratom) 2020/2053. Leis an straitéis sin, éascaíodh slógadh rathúil cistí le haghaidh tacaíocht neamh‑inaisíoctha agus iasachtaí faoi Rialachán (AE) 2021/241 agus réimse beartas eile de chuid an Aontais in 2022.

Leis sin, beidh an Coimisiún in ann an cúnamh don Úcráin a mhaoiniú faoin Rialachán atá beartaithe lena mbunaítear ionstraim chun tacaíocht a chur ar fáil don Úcráin ar bhealach costéifeachtach solúbtha atá fónta ó thaobh airgeadais de chun a áirithiú go ndéanfar cláir uile de chuid an Aontais a bhíonn ag brath ar iasachtaíocht a mhaoiniú go comhthreomhar. Is mó atá i gceist le leathnú raon feidhme chur i bhfeidhm na straitéise cistiúcháin éagsúlaithe ná riachtanais chistiúcháin na hÚcráine amháin, agus bheadh an straitéis ar fáil d’aon chlár a bheadh ann amach anseo. Cuirfear ar a chumas don Choimisiún an bonneagar a úsáid, rud a éascaíonn pleanáil agus cumarsáid chomhtháite i leith cistiúcháin do mhargaidh.

In éagmais modh cistiúcháin aonair den sórt sin, cheanglófaí ar an gCoimisiún leanúint de chláir chúnaimh airgeadais éagsúla a mhaoiniú ar leithligh. Leis sin, chruthófaí costas agus castacht toisc go mbeadh na cláir chúnaimh airgeadais éagsúla in iomaíocht le haghaidh líon teoranta deiseanna cistiúcháin. Dhéanfaí soláthar fhiachas an Aontais a ilroinnt leis agus laghdófaí leachtacht agus spéis infheisteoirí sna cláir ar leithligh. Dá bhrí sin, tríd an gcúnamh airgeadais ar fad a mhaoiniú trí mhodh cistiúcháin aonair, chuirfí le leachtacht bhannaí an Aontais agus lena dtarraingteacht agus a gcostéifeachtúlacht.

Modh maoiniúcháin atá sa straitéis cistiúcháin éagsúlaithe trína n‑eagraítear idirbhearta cistiúcháin ar bhealach atá comhsheasmhach leis na teorainneacha leis an dliteanas airgeadais a údaraítear sna bunghníomhartha chun na cuspóirí beartais a bhaint amach. Ní athraítear na dliteanais airgeadais a eascraíonn as an iasachtaíocht le cur chun feidhme straitéise cistiúcháin éagsúlaithe. Tugann sé níos mó solúbthachta don Choimisiún maidir leis an gcaoi a ndéanann an tAontas acmhainní a shlógadh trí bhannaí a eisiúint.

Agus straitéis cistiúcháin éagsúlaithe á cur i bhfeidhm mar mhodh cistiúcháin aonair, beidh an Coimisiún in ann uainiú agus aibíocht na n‑idirbheart cistiúcháin aonair a dhíchúpláil ó na heisíocaíochtaí le tairbhithe. Le comhthiomsú coiteann leachtachta a mhaoinítear trí chistiú gearrthéarmach (billí AE) a eisiúint, cuirtear ar a chumas don Choimisiún íocaíochtaí a eagrú i gcomhréir le sceideal rialta comhaontaithe, rud a bheidh neamhspleách ó uainiú beacht d’eisiúint fhadtéarmach na mbannaí. Leis sin, ceadaítear íocaíochtaí a dhéanamh le tairbhithe gan spleáchas do dhálaí an mhargaidh atá i réim tráth na heisíocaíochta, agus seachnaítear an gá méideanna socraithe a chruinniú i ndálaí luaineacha nó díobhálacha. Thar shaolré an chláir cúnaimh airgeadais, déantar na glandliteanais a ghintear a mheaitseáil go hiomlán le sócmhainní frithchúitimh (méideanna gan íoc, atá fós le haisíoc faoi iasachtaí de réir mar a aibíonn siad). Ar an mbonn sin, urramaítear prionsabail na neodrachta buiséadaí agus an chomhardaithe bhuiséadaigh mar a leagtar amach in Airteagal 310(1) CFAE. Is iad na tairbhithe a íocann na costais ina n‑iomláine bunaithe ar mhodheolaíocht aonair maidir le leithdháileadh costas lena n‑áirithítear go leithdháiltear na costais ar bhealach trédhearcach comhréireach. Ba cheart é a bheith d’oibleagáid fós ar thairbhithe an chúnaimh airgeadais na haisíocaíochtaí a dhéanamh, i gcomhréir le hAirteagal 220(5)(e) den Rialachán Airgeadais.

Ba cheart an comhthiomsú leachtachta a choinneáil ar leibhéil lena gcuirfí ar a chumas don Choimisiún freastal ar na heis‑sreafaí uile a bhfuiltear ag súil leo sa ghearrthéarma, bunaithe ar acmhainneacht láidir réamhaisnéise leachtachta. Ós rud e go bhfuil maolán leachtachta mór cuimsitheach ann, atá in ann eisíocaíochtaí a bhainistiú thar tréimhsí fada, ligtear don straitéis cistiúcháin éagsúlaithe a bheith ag feidhmiú gan gá le réitigh eile chun aghaidh a thabhairt ar easnaimh airgid shealadacha.

Chun tacú le cur chun feidhme na straitéise cistiúcháin éagsúlaithe is rathúla, ba cheart don Choimisiún, a mhéid is féidir, láithreacht leanúnach sa mhargadh a áirithiú agus, chuige sin, na hidirbhearta uile is gá a chur chun feidhme arb é is aidhm dóibh na costais chistithe is fearr is féidir a bhaint amach agus idirbhearta urrús fiachais an Aontais agus Euratom a éascú. Tá an méid deireanach sin ríthábhachtach chun tacú le rannpháirtíocht ghníomhach an raoin is leithne d’infheisteoirí i margaí le haghaidh ionstraimí fiachais an Aontais.

Agus an straitéis cistiúcháin éagsúlaithe á riar, ceanglaítear go gcloítear le tacar amháin rialacha i leith na gclár iasachtaíochta agus iasachtaithe a bhíonn ag brath uirthi. Mar leabhar rialacha aonair maidir le buiséad an Aontais a chur chun feidhme, ba cheart bonn na rialacha sin a sholáthar leis an Rialachán Airgeadais.

Tar éis theacht i bhfeidhm an leasaithe seo ar an Rialachán Airgeadais, glacfaidh an Coimisiún creat rialachais níos leithne, nósanna imeachta um bainistíocht riosca, agus modheolaíocht maidir le leithdháileadh costas, agus cuirfidh sé chun feidhme iad.