Foilsiú iarratais de bhun Airteagal 50(2)(a) de Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le scéimeanna cáilíochta do tháirgí talmhaíochta agus do bhia-earraí

(2023/C 41/12)

Leis an bhfoilseachán sin, tugtar an ceart cur i gcoinne an iarratais de bhun Airteagal 51 de Rialachán (AE) 1151/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (1).

DOICIMÉAD AONAIR

“NUECES DE NERPIO”

Uimh. AE: PDO-ES-02786 – 16.7.2021

PDO ( X ) PGI ( )

1. Ainm

“Nueces de Nerpio”

2. Ballstát nó Tríú Tír

an Spáinn

3. Tuairisc ar an táirge talmhaíochta nó ar an mbia-earra

3.1. Cineál táirge

Aicme 1.6. Torthaí, glasraí agus gránaigh, iad úr nó próiseáilte

3.2. Tuairisc ar an táirge lena mbaineann an t-ainm in (1)

Gallchnónna triomaithe, curtha i láthair ina n-iomláine sa bhlaosc, mar eithní iomlána, leath-eithní nó meilte, ó thorthaí sláintiúil leis na crotail sheachtracha bainte díobh, a fhaightear ó éagsúlacht de chrann gallchnó áitiúil dúchasach in Nerpio agus ó chineálacha eile (saothróga) curtha in oiriúint don limistéar táirgthe, a bhaineann go léir leis an speiceas Juglans regia L.

Cineálacha údaraithe:

An príomhchineál: Tá an cineál áitiúil, an “crann gallchnó dúchasach Nerpio”, mar thoradh ar roghnú síolta a rinne táirgeoirí Nerpio ón 16ú haois i leith. Dá bharr, cruthaíodh éicitíopa de chrann gallchnó neamhbheangaithe atá oiriúnaithe go foirfe do ghleann Abhainn an Taibilla. Sna garráin de chrainn ghallchnó dúchasacha de chéad bhliain d’aois, tá tírdhreach uathúil agus oidhreacht ghéiniteach plandaí le fáil sa cheantar Nerpio. Is ionann an t-éicitíopa seo agus 80 % ar a laghad de chrainn uile an speicis seo sa limistéar táirgthe.

Cineálacha tánaisteacha (saothróga): Is cineálacha arna saothrú in Nerpio ó na 1990idí i leith iad Franquette, Chandler, Pedro agus Fernor, atá oiriúnaithe do dhálaí áitiúla. Ní mór na cineálacha tánaisteacha seo a bheangú ar na tamhain neamhbheangaithe den chineál áitiúil, an “crann gallchnó dúchasach Nerpio”. Leis an stoc seo, cuirtear fuinneamh níos fearr ar fáil do na cineálacha tánaisteacha, oiriúnaithe d’ithreacha aolchloiche agus frithsheasmhacht in aghaidh galar ithreach agus plúchadh fréimhe. Leis na fachtóirí seo, éascaítear do na cineálacha tánaisteacha dul i dtaithí ar an limistéar táirgthe.

Tréithe na heithne nó an tsíl:

— Tá an scannán timpeall ar an eithne nó ar an síol beagán níos dorcha: béas-dath cré-umha-cnódhonn. Tá sé seo de bharr a thiúchan ard tainnine agus, mar sin, a chuid airíonna frithocsaídeora agus orgánaileipteacha níos airde.

— Tá cobhsaíocht cheimiceach shuntasach ag baint leis, rud a fhágann go bhfuil sé frithsheasmhach in aghaidh na bréine (seilfré os cionn bliana, dálaí stórála traidisiúnta bunaithe don PDO).

— Blas beagán searbh agus mothú géar mar gheall ar leibhéil arda tainnine.

— Leibhéil arda frithocsaídeoirí nádúrtha, tainnin go príomha a dhíorthaítear ó aigéid ghálacha agus ellagacha. Ag baint úsáide as an modh meastóireachta ar chumas frithfhréamhaí i gcoinne DPPH, arna shloinneadh mar chumas frithocsaídeora coibhéiseach Trolox (TEAC), is ionann gníomhaíocht frithocsaídeora gallchnónna Nerpio agus ≥ 110 μmol Trolox/g de ghallchnónna (±10 %). Tá sé sin i bhfad níos airde ná mar a fhaightear i ngallchnónna eile ar an margadh.

Na cineálacha táirge

D’fhéadfadh na gallchnónna bheith curtha i láthair:

— “Ina n-iomláine” sa bhlaosc

— “Ina nEithní Iomlána” nó ina síolta

— “Ina Leatha” nó ina leath-eithní

— “Meilte” nó ina n-eithní meilte

Ní mór do na gallchnónna “Ina n-iomláine” agus “Ina nEithní Iomlána” cloí leis na ceanglais íosta cháilíochta do na haicmí “Breis” agus “Aicme I”, mar a shainmhínítear sna caighdeáin idirnáisiúnta maidir le margú Gallchnónna sa Bhlaosc (caighdeán UNECE DDP-01) agus maidir le margú eithní gallchnó (caighdeán UNECE DDP-02).

Is é 28 mm íosmhéid na ngallchnónna “Ina n-iomláine”. Ní mór na gallchnónna “Ina nEithní Iomlána” a bheith níos mó ná mogall 8 mm.

Maidir le gach aicme agus foirm, ag tráth an phacáistithe, ní mór go mbeadh cion taise faoi bhun 7 % ag na gallchnónna “Ina n-iomláine”. Maidir leis na gallchnónna “Ina nEithní Iomlána”, “Ina Leatha” agus “Meilte”, is é 5 % an cion taise uasta.

3.3. Beatha (maidir le táirgí de thionscnamh ainmhíoch amháin) agus amhábhair (maidir le táirgí próiseáilte amháin)

—

3.4. Céimeanna sonracha sa táirgeadh nach mór a dhéanamh sa limistéar geografach sainithe

Ní mór na torthaí a fhás, a bhaint, a thriomú agus a ullmhú laistigh den limistéar táirgthe.

3.5. Sainrialacha maidir le slisniú, grátáil, agus pacáistiú srl. an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

Maidir le gallchnónna a chuirtear i láthair “Ina Leatha”, beidh méid na heithne idir 3 mm agus 8 mm. Ní cheadófar diallais níos mó ná 10 %, nach bhfuil comhfhreagrach ó thaobh meáchain de. Maidir le gallchnónna “meilte”, ní bheidh aon teorainn mhéide ann, seachas faoi bhun 3 mm. Ceadófar diallas uasta de 10 % de réir meáchain.

Tá teorainn uasta de 25 kg ann do phacáistiú gallchnónna “Ina n-iomláine”. Maidir leis na gallchnónna “Ina nEithní Iomlána”, “Ina Leatha” agus “Meilte”, is é 15 kg an t-uasmhéid.

Ní mór stóráil, aicmiú agus pacáistiú a dhéanamh san áit chéanna, laistigh den limistéar táirgthe i gcónaí. Tá toirmeasc ar athphacáistiú. Tá an réasúnaíocht taobh thiar de phacáistiú ag an bhfoinse bunaithe ar a áirithiú go ndéantar na dálaí timpeallachta nádúrtha ina láimhseáiltear agus ina gcaomhnaítear an “Nueces de Nerpio”. Ní mór aon séideán a bheith ann, ní mór don taise a bheith níos mó ná 75 %, agus ní mór don teocht bheith níos airde ná 20 ° C. Tá na dálaí seo ráthaithe i Nerpio, agus tá siad riachtanach chun an t-ábhar ard tainnine atá mar thréith ag na gallchnónna a chaomhnú agus chun an próiseas bréine a mhoilliú freisin.

3.6. Sainrialacha maidir le lipéadú an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

Ní mór léiriú ar an sonrúchán tionscnaimh “Nueces de Nerpio” agus/nó lógó an PDO “Nueces de Nerpio” a bheith le feiceáil go han-soiléir ar na lipéid agus ar an bpacáistiú tráchtála a úsáidtear do na gallchnónna seo.

Beidh lipéid uimhrithe nach féidir a athúsáid ar an bpacáistiú ina seoltar na gallchnónna lena dtomhailt.

Ní féidir na gallchnónna a chur ar an margadh ach amháin le brandáil na ngléasraí láimhseála agus pacáistithe cláraithe a bhaineann leis an limistéar táirgthe.

Mar chuid den lipéadú roghnach, úsáidfear an tásc “De nogales centenarios” [Ó chrainn gallchnó 100 bliain d’aois] le haghaidh gallchnónna ó chrainn atá os cionn 100 bliain d’aois. Ina theannta sin, maidir le gallchnónna ó chrainn a bhfuil ar liosta oifigiúil um chosaint chomhshaoil, bunaithe go náisiúnta nó san Aontas Eorpach, beidh ainm an chrainn gallchnó liostaithe in éineacht leis an tásc “De nogales singulares” [Ó chrainn gallchnó dearscnaitheach].

Nuair a chuirtear an táirge ar an margadh, úsáidfear tuairisceoirí na bhfoirmeacha éagsúla: “Ina n-iomláine”, “Ina nEithní Iomlána”, “Ina Leatha” agus “Meilte”.

4. Sainmhíniú achomair ar an limistéar geografach

Tá an limistéar traidisiúnta um tháirgeadh, láimhseáil agus pacáistiú “Nueces de Nerpio” comhdhéanta den limistéar geografach nádúrtha timpeall ar abhantrach dhraenála Abhainn an Taibilla agus a craobh-aibhneacha, atá línithe ag airde íosta de 900 m, lena gcumhdaítear na críocha seo a leanas.

Pobal Uathrialach de Castile-La Mancha:

Ó bhardas Nerpio, tá na polagáin agus/nó na dáileachtaí cadastracha go léir suite os cionn 900 m.

Ó bhardas Yeste agus Letur, tá na polagáin agus/nó dáileachtaí cadastracha go léir suite os cionn 900 m agus baineann siad le habhantrach dhraenála Abhainn an Taibilla.

Pobal Uathrialach de Murcia:

Ó bhardas Moratalla, tá na polagáin agus/nó dáileachtaí cadastracha go léir suite os cionn 900 m agus baineann siad le habhantrach dhraenála Abhainn an Taibilla.

5. Nasc leis an limistéar geografach

Tá an PDO “Nueces de Nerpio” bunaithe ar shaintréithe an ábhair phríomha, atá nasctha go dlúth leis an tionscnamh geografach trí fhachtóirí nádúrtha agus daonna.

Sainiúlacht an limistéir gheografaigh

Tá an limistéar táirgthe, abhantrach Ghleann Taibilla, mar chuid de limistéar theas shléibhte Sierra de Segura, crosbhealach geolaíoch na réigiún Prebaetic agus Subbaetic in oirdheisceart na Spáinne. Tá an ceantar máguaird sléibhtiúil, déanta as raonta aolchloiche agus dolaimíte ar airde thart ar 2000 [m]. Tá limistéar táirgthe an “Nuez de Nerpio” suite sa lár, comhdhéanta de chóras de ghleannta beaga idirshléibhtiúla ag airde os cionn 900 m. Ritheann Abhainn an Taibilla, príomh-chraobh-abhainn an Segura, tríd an gceantar. Cruthaíonn an limistéar sléibhe d’airde mheánach seo de charraigeacha aolchloiche agus dolaimít gnáth-thimpeallacht agrafhoraoiseachta ina bhfuil a nideog éiceolaíoch nádúrtha aimsithe ag an ngallchnó dúchasach Nerpio, atá oiriúnaithe go foirfe mar thoradh ar roghnú leanúnach ag feirmeoirí Nerpio ón 16ú haois i leith. Tá luach suntasach comhshaoil ag baint leis an gceantar agus tá sé mar chuid den ghréasán Natura 2000.

Tá an aeráid thipiciúil de limistéar sléibhe d’airde mheánach. I dtéarmaí ginearálta, is féidir é a rangú mar ilchríochach /Mheánmhara te, Csb de réir chóras aicmithe aeráide Köppen. Tá na meánteochtaí idir 10 oC agus 15 oC (1981-2010). Tá éagsúlacht shuntasach teochta séasúrach ann, le huasmhéid iomlán de 45.7 oC agus íosmhéid iomlán de -15.7 oC, agus éagsúlacht laethúil freisin, suas go dtí 22 oC san earrach agus san fhómhar. Cothaítear na héagsúlachtaí seo ag na haisiompuithe teochta i nGleann Taibilla, rud a fhágann go bhfuil dálaí fáis sonracha ann. Ina theannta sin, tá báisteach measartha, idir 400 agus 600 mm, le laghdú suntasach ag bogadh soir, iarmhairt ar fhairsingiú fásaigh oirdheisceart na Spáinne. Tá an t-imghalú ard, idir 600 agus 800 mm ag brath ar an airde.

Tá an taise comhthimpeallach íseal, le meán bliantúil de 65 %. Go ginearálta, tá na crainn gallchnó cosanta go maith ó na gaotha, a bhuíochas dá suíomh sna gleannta idir sléibhte.

Is iad na hithreacha ina bhfástar na crainn gallchnó ná marla aolchloiche agus dolaimít i gcarachtar, foirmithe ar shil-leaganacha abhann den tréimhse Cheathartha agus léibhinn ó fho-abhantrach Abhainn an Taibilla. Ní hionann uigeacht na hithreach ach is dúrabhán agus dúrabhán cré atá ann go príomha. Tá an pH an-ard, idir 8.0 agus 8.5, mar thoradh ar leibhéil an-ard de charbónáit chailciam suas le 50 %. Tá leibhéil an ábhair orgánaigh sna hithreacha seo an-ard, os cionn 2 % agus, i gcásanna áirithe, chomh hard le 4 % sa chiseal barr de 20 cm. Is ithreacha an-thorthúil agus cothromaithe iad do na crainn gallchnó.

Tá cáilíocht an uisce in abhantrach draenála Ghleann Taibilla go maith, C2-S1 go C3-S1, de réir aicmiú Ollscoil California, Riverside. Tá na huiscí carbónáitithe agus alcaileach, pH 7.9 go 8.4, mar gheall ar nádúr na buncharraige.

Saothrú na gcrann gallchnó riamh anall a mhúnlaigh tírdhreach Nerpio agus Ghleann Taibilla. Is gné shuntasach iad na léibhinn de bhunús Arabach, a théann siar na céadta blianta go dtí an 12ú agus an 13ú haois, agus a cheadaíonn uisciúchán tuilte thar thír-raon atá chomh géar sin. Trasnaíonn líonra dlúth díog ársa an talamh, a sheolann uiscí Abhainn an Taibilla agus a craobh-aibhneacha, chomh maith le fuaráin iargúlta. Tá na léibhinn leagtha amach taobh le ballaí cloiche ársa a thugann tacaíocht do na leicne cnoic agus acequias (bealaí uisciúcháin ársa). Leis an gcleachtas traidisiúnta saothraithe sin, agus láithreacht na seanchrann gallchnó, léirítear buneilimintí thírdhreach agus oidhreacht um ghiollacht barr Nerpio agus Ghleann Taibilla, agus cruthaítear éicithimpeallacht chun an crann gallchnó dúchasach a shaothrú, ar crann é nach bhfaightear ach sa Spáinn. Is timpeallacht ársa é atá tírdhreachtaithe ina léibhinn.

Airíonna sainiúla

Tá ábhar ard tainnine ag eithne nó síol an gallchnó Nerpio, a eascraíonn go príomha ó aigéid ghallacha agus ellagacha, rud a thugann saintréithe sonracha don táirge. I dtéarmaí bréine, tá sé an-chobhsaí, le seilfré níos mó ná bliain aige. Tá blas beagán searbh air le mothú géar. Tá dath beagán níos dorcha ar an gcraiceann: béas-dath cré-umha-cnódhonn. Ciallaíonn na leibhéil arda tainnine cumas frithocsaídeora coibhéiseach Trolox ard (TEAC ≥ 110 ±10 % μmol Trolox/g de gallchnónna). Léirítear i bhfoilseachán eolaíoch ó Institiúid Saillte agus Olaí Sevilla (CSIC) [Ard-Chomhairle um Thaighde Eolaíoch] na hairíonna frithocsaídeora uachtarach atá ag gallchnónna Nerpio i ndáil le cineálacha tráchtála eile: “Comhdhéanamh cothaitheach agus gníomhaíocht frithocsaídeora de chineálacha éagsúla gallchnónna (Junglans regia L.) ó Nerpio (An Spáinn) i gcomparáid le cineálacha tráchtála (I. Viera-Alcaide, et al. Grasas y Aceites 70 (3) Iúil-Meán Fómhair 2019.)”.

Nasc cúisíoch idir an limistéar geografach agus cáilíocht nó saintréithe an táirge (maidir le STFC) nó cáilíocht shonrach an táirge, an cháil atá air nó saintréith eile atá aige (maidir le TGFC)

Tá tréithe uathúla fisiceacha, ceimiceacha agus orgánaileipteacha ag an ngallchnó Nerpio. Meastar gur éicitíopa é a thagann ó Nerpio, le tréithe sonracha atá deacair a atáirgeadh lasmuigh den limistéar táirgthe.

I measc na saintréithe idirdhealaitheacha a bhaineann le gallchnónna Nerpio tá an craiceann eithne dorcha, seilfré fada agus frithsheasmhacht in aghaidh na bréine, blas beagán searbh agus mothú géar. Tá na tréithe seo nasctha lena n-ábhar ard tainnine, chomh maith lena chumas ard frithocsaídeora (TEAC ≥ 110 μmol Trolox/g de ghallchnónna), i bhfad níos airde ná gallchnónna eile ar an margadh. Tá baint dhíreach ag na saintréithe seo le fachtóirí nádúrtha agus daonna freisin: roghnú ábhar plandaí, dálaí sonracha talmhaíochta agus aeráide lena saothrú, chomh maith le triomú nádúrtha agus stóráil na ngallchnónna.

1) Rogha cineálacha de chrainn gallchnó dúchasacha

Téann an obair maidir le roghnú na gcrann gallchnó i Nerpio siar go dtí an 16ú haois, mar a léirítear leis an “Plantón del Covacho”, crann gallchnó ársa Nerpio a théann siar 600 bliain. Mar shaintréithe de na cineálacha dúchasacha Nerpio tá a lí níos dorcha agus blas níos déine ná gallchnónna tráchtála. Tá sé seo mar thoradh ar thionchar díreach na saothróirí gallchnó Nerpio a roghnaigh gallchnónna, thar na céadta bliain, a bhfuil blas níos mó acu agus atá beagán searbh agus géar, agus níos dorcha.

2) Dálaí sonracha talmhaíochta agus aeráide de shaothrú

Dálaí ithreach: Tá na cineálacha dúchasacha Nerpio oiriúnaithe go foirfe do dhálaí an-chailcreach na n-ithreacha i nGleann Taibilla, le pH idir 8 agus 8.5 agus os cionn 50 % de charbónáit chailciam. Cuireann na dálaí cailcreacha seo bac ar fhosfar a ghlacadh ón ithir. Mar thoradh air sin, tá an mianra seo ar easpa sna gallchnónna, rud a fhágann go bhfuil níos mó lí corcairghorm ar na duilleoga agus na torthaí, a bhaineann le leibhéil níos airde antóiciainine agus comhdhúile feanólacha eile cosúil le flavónóil, flavónóidigh agus tainnin.

Dálaí aeráide: Tá dálaí Meánmhara Nerpio tipiciúil i Leithinis oirdheisceart na hIbéire, le leibhéil arda gréine, teocht ard, báisteach íseal agus ETP ard, suas le 800 mm. Cruthaíonn dálaí den sórt sin strus uisce do na crainn gallchnó i rith an tsamhraidh, rud a spreagann sintéis tainnine a thagann ó aigéid ghallacha agus ellagacha. Mar thoradh air sin, tagann dath níos dorcha ar lí chraiceann na heithne. Leis na héagsúlachtaí suntasacha teochta laethúil i nGleann Taibilla, os cionn 22 oC, arna n-éascú ag na haisiompuithe teochta sa ghleann, cuirtear le méadú ar thainnin sna gallchnónna sa chéim dheireanach den aibíocht.

3) Dálaí sonracha triomaithe agus stórála nádúrtha le haghaidh gallchnónna in Nerpio

Le haeráid fhuar agus thirim an fhómhair agus an gheimhridh, cuirtear dlús le próiseas díhiodráitiúcháin (triomú) na ngallchnónna. I measc fachtóirí eile, baintear iad ag an bpointe aibíochta is fearr; triomadóirí nádúrtha traidisiúnta; agus na dea-dhálaí stórála ag teochtaí measartha, agus seasmhacha, faoi bhun 20 oC freisin, agus an taise íseal, faoi bhun 75 oC. Sula gcuirtear na gallchnónna ar an margadh, soláthraítear leis na fachtóirí sin na coinníollacha stórála is fearr do na gallchnónna agus caomhnaítear a gcuid frithocsaídeoirí (tainnin), rud a chuireann moill ar phróiseas na bréine. Níl nósanna imeachta a bhaineann le níochán agus/nó triomú éigeantach comhoiriúnach don STFC “Nueces de Nerpio”.

Tagairt d’fhoilsiú na sonraíochta táirge

https://www.mapa.gob.es/es/alimentacion/temas/calidad-diferenciada/dop-igp/htm/DOP_Nueces_de_Nerpio_SolicitudRegistro%20.aspx

(1) IO L 343, 14.12.2012, Ich. 1.