AN COIMISIÚN EORPACH Strasbourg, 12.6.2018 COM(2018) 473 final 2018/0249(COD) Togra le haghaidh RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE lena mbunaítear, mar chuid den Chiste um Bainistiú Comhtháite Teorainneacha, an ionstraim le haghaidh tacaíocht airgeadais do bhainistiú teorainneacha agus do víosaí {SEC(2018) 315 final}

{SWD(2018) 347 final}

{SWD(2018) 348 final}







MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN 1.COMHTHÉACS AN TOGRA •Forais agus cuspóirí an togra Tá cosaint éifeachtach a dhéanamh ar ár dteorainneacha seachtracha réamhriachtanach chun an limistéar sábháilte do shaorghluaiseacht daoine agus earraí laistigh den Aontas a áirithiú. Tá sé sin i measc na bpríomhchuspóirí atá ag freagairt an Aontais do na dúshláin i réimsí na himirce agus na slándála freisin mar a leagtar amach sa Teachtaireacht ón gCoimisiún i ndáil le Clár Oibre Eorpach maidir leis an Imirce. Ba cheart cuspóir an Aontais (faoi Airteagal 67(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE)) maidir le hardleibhéal slándála a áirithiú laistigh de limistéar saoirse, slándála agus ceartais a bhaint amach, inter alia, trí chomhbhearta i ndáil le trasnú teorainneacha inmheánacha ag daoine agus i ndáil le rialuithe teorann ag teorainneacha seachtracha an Aontais, chomh maith leis an gcomhbheartas víosaí. Tá buntáistí tábhachtacha, do shaoránaigh Eorpacha agus do ghnólachtaí araon, ag baint le limistéar inmheánach gan teorainneacha a ghnóthú ina bhféadfaidh daoine agus earraí gluaiseacht faoi shaoirse. Tá limistéar Schengen ar cheann de na príomhbhealaí ina bhféadann saoránaigh Eorpacha a gcuid saoirsí a fheidhmiú, agus ina bhféadann an margadh aonair a bheith rathúil agus forbairt a dhéanamh. Tá sé ar cheann de na mórghníomhartha is inbhraite de chuid an Aontais agus dá bhrí sin tá sé níos riachtanaí fós neartú a dhéanamh ar na hiarrachtaí atá beartaithe chun a shláine a choimirciú, go háirithe ag am ina bhfuil dúshláin ann a eascraíonn as brú imirceach. Bhí buiséad an Aontais thar a bheith tábhachtach chun cistiúchán a chur ar fáil do fhreagairt choiteann ar na gnéithe éagsúla de ghéarchéim na himirce agus do chaomhnú limistéar Schengen. Tá sé beartaithe ag an gCoimisiún breis tacaíochta a chur ar fáil chun ár dteorainneacha seachtracha a dhaingniú. Áirítear leis sin sreafaí earraí agus daoine a bhainistiú i gceart trí rialú na dteorainneacha seachtracha a neartú agus a áirithiú go bhfuil trealamh leordhóthanach ag na Ballstáit chun rialú custaim a dhéanamh. Ina fhianaise sin, an 2 Bealtaine 2018 ghlac an Coimisiún togra don chéad chreat airgeadais ilbhliantúil eile don tréimhse 2021-2027 ina moltar Ciste nua um Bainistiú Comhtháite Teorainneacha a bhunú lena dtabharfar tacaíocht atá ríthábhachtach agus atá daingnithe do na Ballstáit chun teorainneacha seachtracha coiteanna an Aontais a dhaingniú, le himchlúdach de EUR 9 318 000 000 (i bpraghsanna reatha). Tá méadú faoi cúig i gcomparáid leis an gcreat airgeadais ilbhliantúil reatha don imchlúdach foriomlán maidir le bainistiú teorainneacha beartaithe don chéad tréimhse eile. Rannchuideoidh an Ciste um Bainistiú Comhtháite Teorainneacha le tuilleadh forbartha a dhéanamh ar an gcomhbheartas víosaí agus Bainistiú Comhtháite Teorainneacha san Eoraip a áirithiú ag na teorainneacha seachtracha d’fhonn trasnú éifeachtúil na dteorainneacha seachtracha a áirithiú. Áirítear leis sin aghaidh a thabhairt ar dhúshláin imirceacha agus ar bhagairtí a d’fhéadfadh a bheith ann amach anseo ag na teorainneacha sin, agus ar an mbealach sin rannchuidiú le haghaidh a thabhairt ar an gcoireacht thromchúiseach a bhfuil gné thrasteorann ag gabháil léi, agus chun leibhéal ard slándála inmheánaí a áirithiú san Aontas, agus lánurraim á tabhairt do chearta bunúsacha agus, san am céanna, saorghluaiseacht daoine laistigh den Aontas a choimirciú. Ba cheart leanúint de thacaíocht chistiúcháin a thabhairt do na Ballstáit chun a nacmhainneachtaí sna réimsí sin a fhothú agus a fheabhsú agus chun comhoibriú a threisiú, lena náirítear leis na gníomhaireachtaí ábhartha de chuid an Aontais. Beidh ról ag an gCiste freisin maidir le haonfhoirmeacht níos mó a áirithiú i ndáil le feidhmiú rialuithe custaim ag na teorainneacha seachtracha, trí aghaidh a thabhairt ar na difríochtaí atá idir na Ballstáit faoi láthair de bharr suíomh geografach agus difríochtaí sna hacmhainneachtaí agus sna hacmhainní atá ar fáil. Laistigh den chreat sin, beidh dhá ionstraim sa Chiste um Bainistiú Comhtháite Teorainneacha (CBCT): ionstraim le haghaidh tacaíocht airgeadais do bhainistiú teorainneacha agus do víosaí agus ionstraim i gcomhair tacaíocht airgeadais do threalamh rialaithe custaim. Ní bhaineann an togra ach amháin leis an ionstraim um bainistiú teorainneacha agus um víosaí. San am céanna, déanfaidh an Coimisiún togra ar leith a chur i láthair lena gcumhdófar an ionstraim do threalamh rialaithe custaim. Príomhghné de ghníomhaíocht AE agus réamhriachtanas maidir le gnáthfheidhmiú chóras Schengen is ea bainistiú comhtháite teorainneacha ag na teorainneacha seachtracha san Eoraip a neartú, mar a shainítear i Rialachán (AE) 2016/1624 lena mbunaítear an Garda Teorann agus Cósta Eorpach. Tugtar le chéile sa choincheap a bhaineann le Bainistiú Comhtháite Teorainneacha san Eoraip roinnt comhpháirteanna nach mór aghaidh a thabhairt orthu ar bhealach cuimsitheach agus comhordaithe, ó réimse an rialaithe teorann, lena náirítear náisiúnaigh tríú tíortha a bhfuil gá acu le cosaint a atreorú, coireacht trasteorann a chosc agus a bhrath, oibríochtaí cuardaigh agus tarrthála, go dtí anailísí riosca. Comhpháirt thábhachtach freisin den bhainistiú comhtháite teorainneacha san Eoraip is ea comhar idirghníomhaireachta, chomh maith le sásraí dlúthpháirtíochta, lena náirítear cistiúchán an Aontais, amhail CBCT nua, agus go háirithe an ionstraim um bainistiú teorainneacha agus um víosaí. Is comhtheorainneacha iad teorainneacha seachtracha AE agus is gá do na húdaráis inniúla náisiúnta, do ghníomhaithe AE agus don Aontas ina iomláine bearta comhchoiteanna agus comhleanúnacha a ghlacadh ina leith. Dá bhrí sin, freagracht chomhroinnte idir na Ballstáit agus an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta (EBCGA) is ea na teorainneacha seachtracha coiteanna sin a bhainistiú, arb iad dhá cholún an Gharda Teorann agus Cósta Eorpaigh iad. Le go gcuirfidh an Garda Teorann agus Cósta Eorpach bainistiú comhtháite teorainneacha san Eoraip chun feidhme go héifeachtach, tá sé fíorthábhachtach go mbeadh dlúthchomhar idir a chomhchodanna go léir. Is gá go ndéanfaí acmhainní airgeadais tiomnaithe de chuid AE a dháileadh go leordhóthanach lena áirithiú go mbeidh dóthain acmhainneachta ag na Ballstáit is mó a gcuirfear as dóibh chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin a bheidh rompu, ar mhaithe leis an Aontas ina iomláine. Rannchuideoidh an ionstraim um bainistiú teorainneacha agus um víosaí leis sin. Is gá go mbeadh iarrachtaí na ngardaí teorann náisiúnta agus na núdarás rialaithe custaim a mbeidh tacaíocht acu ón ionstraim á gcomhlánú ag Gníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta atá láidir agus go hiomlán oibríochtúil agus a bheidh ag croílár chóras AE um bainistiú teorainneacha, ar córas é a bheidh comhtháite go hiomlán. Is é sin an fáth a bhfuil sé beartaithe ag an gCoimisiún a mholadh go ndéanfaí méadú mór ó scála ar an nGníomhaireacht go dtí stádas iomlán oibríochtúil, agus go mbeadh buanchór de thuairim is 10,000 garda teorann aici. Is gá freisin go mbeadh Gníomhaireacht Eorpach ann agus í ag feidhmiú go maith chun bainistiú oibríochtúil a dhéanamh ar chórais mhórscála TF i limistéar saoirse, slándála agus ceartais (eu-LISA). Sa chéad chreat airgeadais ilbhliantúil eile, cuirfidh cistiúchán an Aontais faoi na hionstraimí um ghníomhaíochtaí seachtracha tacaíocht neartaithe ar fáil ina theannta sin don chomhar le tríú tíortha dírithe ar bhainistiú a dteorainneacha a fheabhsú, ar imirce neamhrialta a chomhrac agus ar bhainistiú sreafaí imirce a fheabhsú. Is é an príomhdhúshlán a bhfuil sé i gceist aghaidh a thabhairt air sa togra an gá atá le breis solúbthachta i mbainistiú na hionstraime sa todhchaí, i gcomparáid leis an gclárthréimhse reatha, ach, chomh maith leis sin, uirlisí lena áirithiú go ndéanfar cistiúchán a stiúradh i dtreo thosaíochtaí AE agus i dtreo gníomhaíochtaí lena gcuirfear breisluach suntasach ar fáil don Aontas. Tá gá le sásraí nua chun cistiúchán a leithdháileadh i measc bainistíocht chomhroinnte, dhíreach agus indíreach chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin agus ar thosaíochtaí nua. Is í an tsolúbthacht i ndáil le dáileadh cistiúcháin an bunriachtanas atá ann maidir leis an modh ceart soláthair agus na téamaí ar cheart cistiúchán a leithdháileadh orthu a chinneadh, agus san am céanna, mais chriticiúil de chistiúchán láithreach a choinneáil i gcomhair infheistíocht struchtúrach agus i gcomhair infheistíochtaí móra ilbhliantúla i gcomhréir le riachtanais na mBallstát maidir le tuilleadh forbartha a dhéanamh ar a gcórais bainistithe teorainneacha. Chomh maith leis sin, cuirfear an gá atá ag na Ballstáit le hinfheistíocht a dhíriú ar phríomthosaíochtaí AE i gcomhréir le acquis an Aontais, san áireamh go hiomlán i leithdháileadh an chistiúcháin. Chomh maith le méid bunúsach de EUR 5 000 000 a bhfuil sé i gceist é a leithdháileadh ar na Ballstáit i dtús na clárthréimhse, leithdháilfear an timchlúdach airgeadais atá beartaithe do chláir na mBallstát bunaithe ar eochair dháilte a léireoidh riachtanais na mBallstát agus na brúnna atá orthu in dhá réimse arna gcumhdach leis an ionstraim seo (bainistiú teorainneacha agus víosaí). Dáilfear an cistiúchán bunaithe ar an ualú seo a leanas: 30 % do theorainneacha seachtracha talún, 35 % do theorainneacha seachtracha farraige, 20 % d’aerfoirt agus 15 % d’oifigí consalachta. Maidir le bainistiú teorainneacha, bunófar dáileadh na nacmhainní do theorainneacha farraige agus talún atá ag gach Ballstát ar fhad na dteorainneacha seachtracha sin agus ar an mbrú atá orthu (70 %). Ina theannta sin, beidh an tualach oibre ag na teorainneacha seachtracha farraige agus talún mar thoisc a chuirfear san áireamh nuair a bheidh acmhainní á ndáileadh i leith na dteorainneacha sin (30 %). Déanfar na hacmhainní d’Aerfoirt a dháileadh bunaithe ar ualach oibre na mBallstát ag na haerfoirt sin. Maidir leis na hacmhainní d’oifigí consalachta, déanfar 50 % de na hacmhainní a dháileadh agus líon na noifigí consalachta á gcur san áireamh agus déanfar an 50 % eile a leithdháileadh i ndáil leis an ualach oibre a bhaineann le beartas víosaí a bhainistiú ag na hoifigí consalachta sin. Is ionann an sciar do chláir na mBallstát agus isteach is amach le 60 % den imchlúdach iomlán airgeadais. Tá sé beartaithe go gcuirfear tuairim is 50 % den imchlúdach ar fáil do na Ballstáit i dtús na clárthréimhse, agus, san am céanna, go bhféadfar an timchlúdach a bhreisiú ó am go ham go fóill féin. Tá sé beartaithe go ndéanfar breisiú seasta amháin de 10 % den imchlúdach ag an meántéarma (coigeartú teicniúil ar an eochair dháilte faoi réir feidhmíocht airgeadais ar dá réir ba cheart don Bhallstáit éilimh ar íocaíochtaí a bheith déanta aige, ar éilimh iad lena gcumhdaítear 10 % ar a laghad de mhéid tosaigh na leithreasuithe i gcomhair íocaíochta). Ba cheart an 40 % den imchlúdach airgeadais foriomlán atá fanta a bhainistiú tríd an tsaoráid théamach, a chuirfidh cistiúchán ar fáil ó am go ham do roinnt tosaíochtaí arna sainiú i gcinntí maoinithe an Choimisiúin. Cuireann an tsaoráid sin solúbthacht ar fáil maidir le bainistiú na hionstraime mar go gceadaítear léi cistí a eisíoc leis an gcúnamh teicniúil ar thionscnamh an Choimisiúin agus na comhpháirteanna seo a leanas den tsaoráid théamach: –tacaíocht do ghníomhaíochtaí sonracha, lena gcuirfear cistiúchán breise ar fáil i gcomhair gníomhaíochtaí tiomnaithe a mbeidh breisluach ard AE ag baint leo, trí chláir náisiúnta na mBallstát; –tacaíocht do ghníomhaíochtaí AE, arna mbainistiú trí bhainistíocht dhíreach agus trí bhainistíocht indíreach; agus –cúnamh éigeandála. Dhéanfaí gníomhaíochtaí faoin tsaoráid théamach a chlárú trí chláir oibre bhliantúla nó ilbhliantúla, arna nglacadh le Cinneadh Cur Chun Feidhme ón gCoimisiún. De bharr na saoráide sin beifear ábalta aghaidh a thabhairt ar thosaíochtaí nua chun gníomhaíocht phráinneach a ghlacadh tríd an modh soláthair is fearr a oirfidh don chuspóir beartais.

Thairis sin, coinneoidh an ionstraim tacaíocht d’fheidhmiú na Scéime Idirthurais Speisialta arna cur chun feidhme ag an Liotuáin, i gcomhréir le hoibleagáidí AE, agus tabharfar cúiteamh don Liotuáin as ucht na dtáillí nach mbeidh le fáil aici i leith víosaí idirthurais mar thoradh ar an scéim um an doiciméad idirthurais éascaithe (FTD) agus um an doiciméad idirthurais iarnróid éascaithe (FRTD), amhail na costais a bhainfidh le trealamh agus córais TF a athsholáthar agus a uasghrádú, chomh maith le costais oiliúna agus oibríochtúla. Déanfar tuilleadh simplithe a áirithiú le cur feidhme na hionstraime, go háirithe trí chur chuige comhtháite a áirithiú le rialacha a mbeidh feidhm acu maidir le Cistí eile de chuid an Aontais a bhainistiú (‘leabhar rialacha aonair’), trí threoir níos fearr a chur ar fáil maidir leis na córais bhainistithe agus rialaithe agus maidir le ceanglais iniúchóireachta, agus trína áirithiú go mbainfear úsáid iomlán as roghanna costais simplithe sna rialacha incháilitheachta faoin mbainistíocht chomhroinnte. Tá sé tábhachtach freisin uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach AE na ngníomhaíochtaí a dtacófar leo leis an ionstraim agus creat feabhsaithe i ndáil le faireachán agus le meastóireacht a chur chun feidhme chun bainistíocht na gcistí a neartú agus an bhainistíocht sin a bheith bunaithe ar fheidhmíocht. Foráiltear leis togra seo gurb é an 1 Eanáir 2021 an dáta teacht i bhfeidhm agus tá sé á thíolacadh d’Aontas ina mbeidh 27 mBallstát, i gcomhréir leis an bhfógra a fuair an Chomhairle Eorpach an 29 Márta 2017 ón Ríocht Aontaithe go bhfuil sé beartaithe ag an Ríocht Aontaithe tarraingt siar ón Aontas Eorpach agus ó Euratom bunaithe ar Airteagal 50 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. •Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana Leis an ionstraim um bainistiú teorainneacha agus víosaí tógfar ar na hinfheistíochtaí agus ar an méid a gnóthaíodh le tacaíocht na nionstraimí a tháinig roimpi: an Ciste um Theorainneacha Seachtracha in 2007-2013, a bunaíodh le Cinneadh Uimh. 574/2007/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, agus an ionstraim le haghaidh teorainneacha seachtracha agus víosaí mar chuid den Chiste Slándála Inmheánaí (CSI) in 20142020, a bunaíodh le Rialachán (AE) Uimh. 515/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Leanfar de bheith ag tabhairt tacaíochta, leis an ionstraim um bainistiú teorainneacha agus víosaí, do bheartais fhoriomlána AE sa limistéar a bhaineann le bainistiú teorainneacha seachtracha agus víosaí, amhail bainistiú comhtháite teorainneacha san Eoraip a neartú, ceannach trealaimh um bainistiú teorainneacha a úsáidfidh an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta, an comhbheartas víosaí agus córais ábhartha TF. Tá tábhacht anmhór ag baint le gníomhaireachtaí de chuid an Aontais atá gníomhach sa réimse a bhaineann le bainistiú teorainneacha, go háirithe an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta, eu-LISA, ach freisin Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Thearmann (EUAA) chun slándáil teorainneacha agus saorghluaiseacht daoine san Aontas a áirithiú, agus iad ag obair go dlúth le húdaráis na mBallstát. Mar shampla, cinnteoidh na Ballstáit go mbeidh na córais TF ar an leibhéal náisiúnta idir-inoibritheach agus dá bhrí sin go gcumasófar malartú faisnéise idir údaráis éagsúla, agus san am céanna, go náiritheoidh an ghníomhaireacht um chórais mhórscála (eu-LISA) go bhféadfar malartú faisnéise a fheidhmiú idir na córais TF go léir san Aontas. Dá bhrí sin, déanfar comhleanúnachas agus comhlántacht iomlán a áirithiú i ndáil leis an mbealach a dtacaíonn buiséad an Aontais leis na gníomhaireachtaí sin agus leis na Ballstáit tríd an ionstraim um bainistiú teorainneacha agus um víosaí. Tá sé tábhachtach freisin comhlántacht le gníomhaíochtaí arna gcur chun feidhme ag an nGníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht Mhuirí (EMSA) agus ag an nGníomhaireacht Chomhphobail um Rialú ar Iascach (EFCA) a áirithiú, mar shampla trí threalamh a úsáidtear i gcomhair faireachas muirí agus faireachas ar theorainneacha a chomhroinnt ionas go bhféadfar an úsáid is fearr agus is féidir a bhaint as acmhainní chun slándáil mhuirí a neartú. Tá gá le gníomhaíochtaí láidre ó na Ballstáit agus ó na Gníomhaireachtaí lena mbaineann mar fhreagairt ar na príomhdhúshláin sa réimse a bhaineann le bainistiú teorainneacha. Is é sin an fáth a bhfuil sé beartaithe ag an gCoimisiún an buiséad arna leithdháileadh ar an nGníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta ach go háirithe a mhéadú go suntasach. In éineacht leis an mbuiséad atá beartaithe do eu-LISA, is ionann agus EUR 12 013 000 000 (i bpraghsanna reatha) na ranníocaíochtaí buiséadacha a bheidh sa chéad chreat airgeadais ilbhliantúil eile. Dá bharr sin, féadfar ról agus tionchar na Gníomhaireachta Eorpaí um an nGarda Teorann agus Cósta go sonrach a threisiú go mór go háirithe trí bhuanchór ina mbeidh tuairim is 10 000 garda teorann. Ní chumhdaítear, áfach, an cistiúchán arna leithdháileadh ar na gníomhaíochtaí leis an dá ionstraim lena mbunaítear Ciste um Bainistiú Comhtháite Teorainneacha. Dá bhrí sin, ní rialaítear leis an togra seo ach amháin an ionstraim um bainistiú teorainneacha agus víosaí lena gcuirfear tacaíocht ar fáil do na Ballstáit chun go gcuirfidh siad bainistiú comhtháite teorainneacha san Eoraip chun feidhme ag an teorainn sheachtrach, ar bhonn sineirgíocht iomlán le hobair ghníomhaireachtaí an Aontais sa réimse sin. • Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais Baineann cuspóir beartais an Aontais, is é sin bogadh i dtreo bainistiú comhtháite teorainneacha san Eoraip, le réimse ina gcomhlánaíonn agus ina dtreisíonn réimsí beartais eile de chuid AE a chéile. De bhrí go dtarlaíonn bainistiú teorainneacha ag na teorainneacha seachtracha, tá sé fíor-riachtanach go mbeadh comhar agus comhordú idir na húdaráis um bainistiú teorainneacha agus údaráis ábhartha eile, go háirithe údaráis chustaim. Sa chreat airgeadais ilbhliantúil nua, déanfar sineirgí láidre idir na hionstraimí cistiúcháin lena dtacaítear leis na húdaráis sin a áirithiú chun tionchar bhuiséad AE i réimse na himirce agus na dteorainneacha a uasmhéadú. Trína áirithiú go mbeidh an trealamh agus an saineolas is gá ar fáil do na húdaráis atá freagrach as bainistiú teorainneacha agus as rialú custaim agus go noibreoidh siad le chéile ar bhealach rianúil, féadfaimid a chinntiú go ndéanfar laghdú ar an imirce neamhrialta agus go laghdófar insreabhadh earraí contúirteacha nó earraí nach bhfuil ag teastáil san Aontas. Rannchuideoidh an dá chomhpháirt de CBCT, mar atá an ionstraim um bainistiú teorainneacha agus um víosaí agus ionstraim nuabhunaithe do threalamh rialaithe custaim, leis sin. Áiritheofar bainistiú teorainneacha a bheidh láidir éifeachtach leis an gcéad ionstraim agus déanfar saorghluaiseacht daoine a choimirciú san am céanna, agus tacófar le haontas custaim a fheidhmeoidh go maith leis an dara hionstraim. Beidh an chéad ionstraim dírithe go heisiach ar ghníomhaíochtaí a bhaineann le seiceálacha ar dhaoine i gcomhthéacs rialú teorainneacha, agus beidh an dara hionstraim dírithe ar ghníomhaíochtaí a bhaineann le trealamh do rialú custaim a cheannach, a chothabháil agus a uasghrádú. Cumhdófar léi trealamh a fhéadfar a úsáid i gcomhair seiceálacha ar earraí agus ar dhaoine. Ar an mbealach sin, déanfar sineirgí idir an dá ionstraim atá mar chuid den Chiste um Bainistiú Comhtháite Teorainneacha a áirithiú go hiomlán. Tá comhar agus comhordú le húdaráis eile i réimse na himirce agus na slándála tábhachtach chun go mbeidh rath ar bhainistiú comhtháite teorainneacha. Is údaráis iad sin a dhéileálann le tearmann, le bainistiú imirce, le filleadh agus coireacht trasteorann, chomh maith le bheith ina ngníomhaithe sa réimse a bhaineann le slándáil mhuirí agus le faireachas muirí. Is é an Ciste Tearmainn agus Imirce (CTI) an ionstraim atá beartaithe i gcomhair cistiúcháin sa todhchaí agus leis an ionstraim sin ba cheart tacú le hobair na núdarás náisiúnta i ndáil le glacadh a sholáthar d'iarrthóirí tearmann agus d’imircí nuair a shroicheann siad críoch AE agus i ndáil leo sin nach bhfuil aon cheart fanachta in AE acu a fhilleadh. Feidhmeoidh CTI agus an ionstraim um bainistiú teorainneacha agus um víosaí ar bhonn sineirgíocht iomlán chun go mbeidh tionchar níos suntasaí ag an dá Chiste i réimse na himirce agus i réimse an bhainistithe teorainneacha. Tá sé sin tábhachtach chun, mar shampla, líon na nimirceach neamhrialta atá ag teacht isteach san Aontas a laghdú, chomh maith lena áirithiú go gcuirfear iad siúd nach bhfuil aon cheart acu fanacht ar ais chuig a dtíortha tionscnaimh. Is é an Ciste Slándála Inmheánaí (ISF) nua an ionstraim chistiúcháin a bheidh ann amach anseo ar cheart di rannchuidiú le hardleibhéal slándála a áirithiú san Aontas, go háirithe trí dhul i ngleic le sceimhlitheoireacht agus le radacú, agus le coireacht eagraithe agus cibearchoireacht agus trí chúnamh agus cosaint a thabhairt d’íospartaigh na coireachta, i gcomhleanúnachas iomlán leis na gníomhaíochtaí a fhaigheann tacaíocht ón ionstraim a bheidh ann amach anseo maidir le bainistiú teorainneacha agus víosaí. Féadfar leis an ionstraim um bainistiú teorainneacha agus um víosaí trealamh il-úsáide a cheannach i gcomhair faireachas muirí agus chun sineirgí i réimse an fhaireachais mhuirí a uasmhéadú freisin. Bearta i dtríú tíortha agus maidir le tríú tíortha a fhaigheann tacaíocht tríd an ionstraim, cuirfear chun feidhme ar bhonn sineirgíocht iomlán agus comhleanúnachas le gníomhaíochtaí eile lasmuigh den Aontas iad, agus beidh siad mar chomhlánú orthu, ar gníomhaíochtaí iad a fhaigheann tacaíocht trí ionstraimí maoinithe sheachtraigh an Aontais. Go háirithe, agus gníomhaíochtaí den sórt sin á gcur chun feidhme, déanfar iarracht teacht ar chomhleanúnachas iomlán le prionsabail agus le cuspóirí ginearálta de chuid ghníomhaíocht sheachtrach agus bheartas eachtrach an Aontais a bhaineann leis an tír nó leis an réigiún atá i gceist. Maidir leis an ngné sheachtrach, díreofar an tacaíocht ón ionstraim um bainistiú teorainneacha agus um víosaí ar chomhar feabhsaithe le tríú tíortha agus ar threisiú a dhéanamh ar na príomhghnéithe a bhaineann lena gcumais i ndáil le faireachas teorann agus le bainistiú teorainneacha i réimsí ar díol suime iad ó thaobh bheartas imirce an Aontais agus chuspóirí slándála inmheánaí an Aontais de. 2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT •Bunús dlí Foráiltear le hAirteagal 3(2) den Chonradh ar an Aontas Eorpach go ‘gcuirfidh an tAontas ar fáil dá shaoránaigh limistéar saoirse, slándála agus ceartais, gan teorainneacha inmheánacha, ina náiritheofar saorghluaiseacht daoine i dteannta le bearta iomchuí maidir le rialuithe ar theorainneacha seachtracha, tearmann agus inimirce, maille leis an gcoirpeacht a chosc agus a chomhrac’.

Féadfar an bunús dlí don ghníomhaíocht atá beartaithe ag an Aontas a fháil sa liosta bearta atá in Airteagal 77(2), agus in Airteagal 79(2)(d) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), amhail an comhbheartas maidir le víosaí, na seiceálacha ar dhaoine ag na teorainneacha seachtracha, aon bhearta chun córas bainistithe chomhtháite a bhunú de réir a chéile do na teorainneacha seachtracha agus gáinneáil ar dhaoine a chomhrac. Chomh maith leis sin, dírítear aird ar Airteagal 80 CFAE, lena gcuirtear in iúl go láidir go mbeidh na beartais sin de chuid an Aontais a leagtar amach i gCaibidil 2 de Theideal 5 de Chuid a Trí de CFAE agus a gcur chun feidhme faoi rialú ag prionsabal na dlúthpháirtíochta agus chomhroinnt chóir na freagrachta, lena náirítear na himpleachtaí airgeadais a bhaineann leis, idir na Ballstáit. Ina theannta sin, ghlac an Coimisiún togra an 29 Bealtaine 2018 maidir le Rialachán na bhForálacha Coiteanna, chun comhordú na tacaíochta faoi bhainistíocht chomhroinnte a fheabhsú agus chun cur chun feidhme na tacaíochta sin a chomhchuibhiú, agus é mar phríomhaidhm aige sin soláthar beartais a shimpliú. Cumhdófar leis an Rialachán seo freisin an ionstraim um bainistiú teorainneacha agus um víosaí freisin ó thaobh na bainistíochta comhroinnte de. Déantar cuspóirí comhlántacha a shaothrú leis na Cistí éagsúla de chuid an Aontais a chuirtear chun feidhme faoi bhainistíocht chomhroinnte agus tá an modh bainistíochta céanna acu, dá bhrí sin, leagtar amach i Rialachán (AE) Uimh. …/… [Rialachán na bhForálacha Coiteanna] sraith prionsabal coiteann amhail comhpháirtíocht. Tá gnéithe coiteanna na pleanála straitéisí agus an chlársceidealaithe sa Rialachán sin freisin, lena náirítear forálacha maidir leis an gComhaontú Comhpháirtíochta atá le tabhairt i gcrích le gach Ballstát, agus leagtar amach leis cur chuige comhchoiteann maidir le treoshuíomh feidhmíochta na gCistí. Dá réir sin, tá coinníollacha cumasaithe san áireamh ann, agus socruithe maidir le faireachán, tuairisciú agus measúnú. Leagtar amach forálacha coiteanna freisin i ndáil le rialacha incháilitheachta, le bainistíocht airgeadais agus le socruithe maidir le bainistíocht agus rialú. •Geoiméadracht athraitheach Is forbairtí ar acquis Schengen iad na bearta atá beartaithe bunaithe ar Airteagal 77(2) CFAE. Mar thoradh air sin, tá feidhm ag Airteagal 4 de Phrótacal (Uimh. 22) maidir le seasamh na Danmhairge i ndáil leis an mBallstát sin, chomh maith le hAirteagal 4 de Phrótacal (Uimh. 19) maidir le acquis Schengen arna lánpháirtiú i gcreat an Aontais Eorpaigh i ndáil le hÉirinn. Is forbairtí ar acquis Schengen iad na bearta atá beartaithe maidir le teorainneacha agus víosaí a bhfuil ceithre thír nach Ballstáit iad bainteach leo ar bhonn comhaontuithe leis an Aontas. A luaithe a dhéanfar iad a ghlacadh, a fhógairt agus a luaithe a ghlacfar leo, mar thoradh air sin, beidh feidhm ag na bearta atá beartaithe freisin, maidir leis na ceithre thír sin. •Coimhdeacht (maidir le hinniúlacht neamheisiach) Ar an iomlán, is réimse é bainistiú teorainneacha seachtracha ina mbainfidh breisluach soiléir le hidirghabháil an Aontais, i gcomparáid le Ballstáit agus iad ag gníomhú astu féin. Tá deis níos fearr ag an Aontas ná mar atá ag na Ballstáit creat a sholáthar do dhlúthpháirtíocht an Aontais maidir le rialú teorann, beartas víosaí agus bainistiú sreafaí imirce, agus chun ardán a chur ar fáil chun comhchórais TF a fhorbairt, rud a thacóidh le cur chun feidhme na mbeartas sin. Sa chomhthéacs sin, an tacaíocht airgeadais a sholáthraítear faoin Rialachán seo, cuirfidh sí go háirithe le neartú chumas na mBallstát agus an Aontais sna réimsí beartais sin. Chun na críche sin, is é is aidhm don Rialachán inter alia: –tacú ar bhealach níos córasaí leis na seirbhísí arna soláthar ag Ballstáit aonair maidir leis an limistéar a dhaingniú gan teorainneacha inmheánacha; –chun an comhar idirghníomhaireachta a fheabhsú idir údaráis forfheidhmithe dlí ar na teorainneacha agus údaráis forfheidhmithe dlí eile; agus –a áirithiú go mbeidh breis saintrealaimh ag na Ballstáit chun é a chur ar fáil don Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta le haghaidh oibríochtaí comhpháirteacha ar mhaithe leis an limistéar a choimirciú gan teorainneacha inmheánacha. Admhaítear go hiomlán gur cheart go ndéanfaí idirghabhálacha ar an leibhéal iomchuí agus nár cheart go rachadh ról an Aontais thar a bhfuil riachtanach. •Comhréireacht Tá prionsabal na comhréireachta á chomhlíonadh leis an togra agus tagann sé faoin raon feidhme do ghníomhaíocht i réimse na saoirse, na slándála agus an cheartais, arna sainiú i dTeideal V de CFAE. Tá na cuspóirí agus leibhéil an chistiúcháin chomhfhreagraigh i gcomhréir lena bhfuiltear ag iarraidh a ghnóthú leis an ionstraim. Tabharfar aghaidh sna gníomhaíochtaí atá beartaithe leis an togra seo ar ghné Eorpach an bhainistithe teorainneacha agus an chomhbheartais víosaí. •An rogha ionstraime Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear, mar chuid den Chiste um Bainistiú Comhtháite Teorainneacha, an ionstraim um bainistiú teorainneacha agus um víosaí. 3.TORTHAÍ Ó MHEASTÓIREACHTAÍ EX POST, Ó CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS Ó MHEASÚNUITHE TIONCHAIR •Meastóireachtaí ex post/seiceálacha oiriúnachta ar an reachtaíocht atá ann cheana

Cuirtear san áireamh leis an togra torthaí na meastóireachtaí ar an ionstraim chistiúcháin a bhí ann cheana i réimse an bhainistithe teorainneacha agus víosaí. Cuireann sé leis an meastóireacht ex post ar an gCiste um Theorainneacha Seachtracha, an ciste a bhí ann sa chlárthréimhse 2007-2013, agus leis an meastóireacht eatramhach ar an ionstraim don Chiste Slándála Inmheánaí um theorainneacha seachtracha agus víosaí (an Ciste Slándála Inmheánaí Teorainneacha agus Víosaí), arb é sin an Ciste atá ann sa tréimhse reatha (2014-2020). Maidir le héifeachtacht, meastar go bhfuil an Ciste Slándála Inmheánaí Teorainneacha agus Víosaí éifeachtach sna réimsí ina ndéanann sé idirghabháil, is iad sin an comhbheartas víosaí agus bainistiú teorainneacha. Bhí an Ciste ina chuidiú le taisteal dlisteanach a éascú agus acmhainneachtaí náisiúnta na mBallstát maidir le heisiúint víosaí a threisiú. I mórán de na Ballstáit, is ar bhealach teoranta a rannchuidigh sé go dtí seo le comhar consalachta agus le neartú an chomhair le tríú tíortha. Tacaíodh le forbairt a dhéanamh ar chomhbheartas víosaí trí chórais TF a bhunú agus a fheidhmiú, agus aird faoi leith á tabhairt ar chórais faisnéise víosaí náisiúnta. Rannchuidigh an Ciste le saorghluaiseacht daoine laistigh de limistéar Schengen a choimirciú, trí threisiú a dhéanamh ar an acmhainneachta bainistithe teorainneacha ag teorainneacha seachtracha an Aontais. Rannchuidigh sé le héifeachtacht na rialuithe ag na teorainneacha seachtracha trí thacaíocht a thabhairt do bhearta a bhí dírithe ar threalamh a bhain le rialú teorainneacha agus le faireachas a cheannach, a nuachóiriú, a uasghrádú agus a athsholáthar. De bharr tosca seachtracha den chuid is mó, ní dhearnadh mórán dul chun cinn maidir le forbairt, cur chun feidhme agus forfheidhmiú beartas a chur chun cinn, ar beartais iad lena náiritheofar nach ndéanfar aon rialú ar dhaoine. Éascaíodh an comhar idir na Ballstáit leis an gCiste, agus rannchuidigh an comhar idir na Ballstáit agus an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta, lena náirítear ceannach trealaimh le húsáid in oibríochtaí comhpháirteacha le cúnamh ón gCiste, leis an dlúthpháirtíocht agus le comhroinnt freagrachtaí. Ar an iomlán, léiríonn an mheastóireacht, laistigh de theorainneacha na sonraí a bhí ar fáil, gur gnóthaíodh torthaí na nidirghabhálacha ar chostas réasúnach ó thaobh acmhainní daonna agus airgeadais. Mar sin féin, léiríonn formhór na mBallstát go bhfuil gá le treoir bhreise ón gCoimisiún maidir le cur chun feidhme an Chiste. Féadfar a mheas gur toisc a bhfuil tionchar aici ar éifeachtacht é an tualach riaracháin a bhraitear. D'ainneoin roinnt beart dírithe ar shimpliú agus ar laghdú a dhéanamh ar an ualach riaracháin, measann na Ballstáit fós féin go bhfuil an tualach riaracháin trom agus go mbaineann fadhbanna le cur chun feidhme na roghanna costas simplithe. Tugadh faoi deara gur tháinig méadú ar an simpliú faoin mbainistíocht dhíreach. Tá cuspóirí agus réasúnaíocht bhunaidh an Chiste ábhartha fós tar éis ghéarchéim na himirce. Cuireadh sásraí ábhartha i bhfeidhm i gcéim an chlársceidealaithe agus i gcéim an chur chun feidhme chun aghaidh a thabhairt ar na riachtanais athraitheacha. Chuidigh an tsolúbthacht a cuireadh ar fáil leis an gCiste Slándála Inmheánaí Teorainneacha agus Víosaí, inar aistríodh airgead idir cuspóirí éagsúla, le haghaidh a thabhairt ar na riachtanais athraitheacha. Bheadh na Ballstáit buíoch, áfach, as an tsolúbthacht níos mó fós a d’eascródh as deireadh a chur le leithdháileadh íosta cistí ar chuspóirí agus as laghdú a dhéanamh ar líon na gcuspóirí náisiúnta. Meastar go bhfuil an Ciste comhleanúnach le hidirghabhálacha eile den chuid AE agus le hidirghabhálacha náisiúnta eile. Rinneadh comhleanúnachas le hionstraimí maoinithe eile de chuid AE a áirithiú i gcéim an chlársceidealaithe. Cuireadh sásraí comhordaithe i bhfeidhm chun comhleanúnachas leanúnach a áirithiú i gcéim an chur chun feidhme. Tá róil atá thar a bheith tábhachtach ag na coistí faireacháin agus ag na húdaráis fhreagracha maidir le comhleanúnachas a áirithiú. Comhlánaíonn cuspóirí an Chiste na cuspóirí atá ag beartais náisiúnta eile. Rinneadh comhlántacht le hionstraimí maoinithe eile de chuid AE a phleanáil i gcéim an chlársceidealaithe. Cuireadh sásraí comhordaithe i bhfeidhm chun comhlántacht a áirithiú i gcéim an chur chun feidhme, ach d’fhéadfaí tuilleadh feabhais a chur orthu. Déanann na modhanna cur chun feidhme éagsúla a chéile a chomhlánú. Rinneadh Breisluach AE a áirithiú leis an gCiste trí infheistíochta nuálacha a dhéanamh i mbonneagar agus i dtrealamh. Thacaigh sé leis an gcomhar idir na Ballstáit. Rannchuidigh gníomhaíochtaí oiliúna arna gcumasú leis an gCiste le comhchuibhiú cleachtas idir na Ballstáit. D’fhéadfaí a bheith ag súil le breisluach AE méadaithe sna réimsí a bhaineann le comhar consalachta, comhar le tíortha nach tíortha de AE iad agus córais TF. Braitheann inbhuanaitheacht na ngníomhaíochtaí arna maoiniú ag CSI Teorainneacha agus Víosaí ar chistiúchán leanúnach ó AE, mar gur cosúil nach leor an cistiúchán náisiúnta chun leibhéal infheistíochta den chineál céanna a áirithiú. Tá ról tábhachtach ag gníomhaíochtaí oiliúna maidir le hinbhuanaitheacht gníomhaíochtaí a áirithiú san fhadtéarma. •Comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara Bhí dhá chomhairliúchán oscailte thiomnaithe phoiblí maidir le cistí AE i réimsí na himirce agus na slándála ar siúl ón 10 Eanáir 2018 go dtí an 9 Márta 2018. Ar an iomlán, leag na freagróirí béim láidir ar an ngá a bhí le simpliú maidir le hionstraimí um chistiúchán gnóthaí baile a sholáthar, le solúbthacht bhreise (i ndáil leis an gcumas freagairt don imirce agus do ghéarchéimeanna a bhaineann le slándáil go háirithe) agus le cistiúchán agus tacaíochta bhreise i réimsí ina bhfuil leibhéil arda comhroinnte freagrachtaí (amhail bainistiú teorainneacha) agus/nó comhar idir na Ballstáit agus leis na gníomhaireachtaí ábhartha de chuid an Aontais. Taispeánann na freagraí go bhféadfar éifeachtacht agus éifeachtúlacht ionstraimí, chomh maith le breisluach AE, a fheabhsú leis na bearta sin. Tharraing na páirtithe leasmhara aird freisin ar an ngá a bhí le luamhánacht bhreise maidir le beartas gnóthaí baile i dtíortha nach tíortha den Aontas Eorpach iad. Chuathas i mbun comhairliúcháin leis na Ballstáit agus leis na tíortha a bhfuil baint ag Schengen leo faoi chuimsiú an Choiste AMIF-ISF (ionadaithe na mBallstát atá freagrach as AMIF agus as ISF). Chuir na Ballstáit ionchur ar fáil maidir leis na príomhthosaíochtaí cistiúcháin, le fadhbanna, le hailtireacht na gcistí agus leis na modhanna soláthair. Chuathas i mbun comhairliúcháin freisin leis na príomhpháirtithe leasmhara agus le tairbhithe an chistiúcháin AMIF agus ISF trí bhainistíocht dhíreach agus indíreach, amhail eagraíochtaí idirnáisiúnta agus eagraíochtaí na sochaí sibhialta, chomh maith le dul i mbun comhairliúcháin le gníomhaireachtaí ábhartha de chuid an Aontais. D’aontaigh na páirtithe leasmhara, le go ndéanfaí breisluach AE a uasmhéadú, gur cheart na tosaíochtaí agus na gealltanais bheartais ar leibhéal AE a léiriú le caiteachas AE agus tacú le cur chun feidhme acquis ghnóthaí baile AE. D’iarr siad go gcuirfí dóthain cistiúcháin ar fáil chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin reatha agus ar na dúshláin nua atá ag teacht chun cinn. Ba chóir freisin dóthain cistiúcháin a chur ar fáil do na gníomhaireachtaí ábhartha de chuid an Aontais, i gcomhréir leis na gníomhaíochtaí breise atá ar siúl acu. D’aontaigh na páirtithe leasmhara gur ghá go mbeadh breis solúbthachta ionsuite i struchtúr na gCistí. Chinn siad gur cheart na cláir náisiúnta ilbhliantúla a choinneáil, chun go mbeadh dóthain solúbthachta coinnithe iontu le go bhféadfaidís freagairt d’imthosca athraitheacha. Bhí eagraíochtaí neamhrialtasacha den tuairim gur cheart leanúint leis an mbainistíocht dhíreach freisin. Deimhníodh leis na comhairliúcháin sin go raibh comhdhearcadh foriomlán i measc na bpríomhpháirtithe leasmhara gur ghá an raon feidhme leathan do chistiúchán AE sa réimse beartais sin a choinneáil, lena náirítear i ndáil lena ghné sheachtrach, tionchar na mbeartas gnóthaí eachtracha a fheabhsú, simpliú breise maidir le sásraí soláthair agus maidir le solúbthacht, go háirithe chun freagairt d’éigeandálaí. •Bailiú agus úsáid saineolais Cuireadh tús in 2016 leis an obair ullmhúcháin ar na hionstraimí airgeadais a bheidh ann amach anseo le haghaidh gnóthaí baile agus lean sí ar aghaidh in 2017 agus in 2018. Mar chuid den obair sin, rinne conraitheoir seachtrach staidéar CAI, Bainistiú teorainneacha agus víosaí tar éis 2020, in 2017, agus fuair an measúnú tionchair tacaíocht freisin ó staidéar a d’ullmhaigh conraitheoir seachtrach agus a seoladh i mí Mheán Fómhair 2017. Tugadh na torthaí a bhí ar fáil ó mheastóireachtaí ar na hionstraimí airgeadais a bhí ann cheana agus ó na comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara le chéile sna staidéir sin, agus rinneadh iniúchadh ar na fadhbanna, ar na cuspóirí agus ar na roghanna beartais, lena náirítear an tionchar is dóigh a bheidh acu, faoi mar a scrúdaíodh iad sa mheasúnú tionchair. •Measúnú tionchair Cumhdaíodh i measúnú tionchair don togra seo an Ciste Tearmainn agus Imirce, CSI nua agus CBCT (comhdhéanta den ionstraim um bainistiú teorainneacha agus um víosaí agus an ionstraim do threalamh rialaithe custaim). Féadfar an bhileog achoimre don mheasúnú tionchair agus an tuairim dhearfach ón mBord um Ghrinnscrúdú Rialála a fháil ar an suíomh gréasáin seo a leanas: http://ec.europa.eu/transparency/regdoc/?fuseaction=ia . Rinneadh anailís sa tuarascáil measúnaithe tionchair ar roghanna beartais éagsúla maidir leis an gcaoi a ndéanfar an cistiúchán a sholáthar, agus tugadh aghaidh ar shaincheisteanna amhail comhleanúnachas agus comhlántachtaí le hionstraimí cistiúcháin eile de chuid AE, an ghné sheachtrach a bhaineann le cistiúchán don imirce agus don tslándáil, solúbthacht i dtimpeallacht airgeadais chobhsaí (lena náirítear an tsaoráid théamach), modhanna bainistithe, an fhéidearthacht a bhaineann le cúnamh éigeandála a chur ar fáil agus sásra féideartha le haghaidh athbhreithniú meántéarma. Is é atá sa rogha thosaíochta meascán de roghanna a chuireann le torthaí agus le moltaí na meastóireachta ex post ar Chistí a bhí ann roimhe seo agus na meastóireachta eatramhaí ar na Cistí reatha. Tugtar aghaidh sa tuarascáil measúnaithe tionchair ar na moltaí a rinne an Bord um Ghrinnscrúdú Rialála. Tugtar breac-chuntas sa tábla thíos ar na príomhcheisteanna agus ar na moltaí i gcomhair feabhsúcháin a fuarthas maidir leis an gCiste Tearmainn agus Imirce, leis an Ionstraim um Bainistiú Teorainneacha agus um Víosaí (mar chuid den Chiste um Bainistiú Comhtháite Teorainneacha) agus leis an gCiste Slándála Inmheánaí agus ar an gcaoi ar leasaíodh an tuarascáil measúnaithe tionchair chun iad sin a léiriú. Príomhcheisteanna an Bhoird um Ghrinnscrúdú Rialála Modhnuithe an tuarascáil measúnaithe tionchair Ní mhínítear sa tuarascáil conas a bheidh tionchar ag méadú ar inniúlacht AE sna réimsí sin [a bhaineann le gnóthaí baile] agus ag leathnú ar ról na ngníomhaireachtaí ar an gcóras foriomlán. I ndáil leis an gCiste Tearmainn agus Imirce, leis an Ionstraim um Bainistiú Teorainneacha agus um Víosaí (mar chuid den Chiste um Bainistiú Comhtháite Teorainneacha) agus leis an gCiste Slándála Inmheánaí, rinneadh athbhreithniú ar an tuarascáil chun míniú a thabhairt ar an tionchar atá ag inniúlacht AE agus ról breise na nGníomhaireachtaí a leathnú ar róil na gCistí lena mbaineann (roinn 3.2). De bhrí go mbeidh ról lárnach ag na Gníomhaireachtaí Gnóthaí Baile maidir le beartais imirce agus slándála an Aontais a chur chun feidhme, beidh ról tábhachtach acu le linn chéim chlársceidealaithe na gclár náisiúnta agus chuirfeadh a gcuid gníomhaíochtaí faireacháin leis an athbhreithniú meántéarma. Ní bheadh sé de chuspóir ag sainordú leathnaithe na nGníomhaireachtaí na tascanna reatha atá á ndéanamh ag na Ballstáit a ionadú ach bheadh sé de chuspóir aige gníomhaíochtaí an Aontais agus a chuid Ballstát a fheabhsú agus a uasghrádú i réimsí na himirce, an bhainistithe teorainneacha agus na slándála. Ceisteanna breise agus moltaí i gcomhair feabhsúcháin Modhnuithe an tuarascáil measúnaithe tionchair (1) Ba cheart na príomhathruithe i struchtúr an chláir chomh maith leis na tosaíochtaí i gcomparáid leis an gclárthréimhse reatha a chur i láthair sa tuarascáil. Ina theannta sin, ba cheart raon feidhme chomhpháirt sheachtrach an chláir a shoiléiriú sa tuarascáil, i.e. a chomhlántacht leis na hionstraimí seachtracha. Athbhreithníodh an tuarascáil chun na príomhathruithe ar struchtúr an chláir i gcomparáid leis an gclárthréimhse reatha a chur i láthair (roinn 3.2) agus chun soiléiriú a dhéanamh ar raon feidhme na comhpháirte seachtraí agus a chomhlántacht leis na hionstraimí seachtracha (roinn 3.3). Tá cuspóirí na gCistí bunaithe ar raon feidhme na gCistí a bhí ann roimhe sin, ar measadh, go ginearálta, iad a bheith sách leathan chun tacú le tosaíochtaí beartais AE a chur chun feidhme, agus breisluach AE a sholáthar. Léiríonn na hoiriúnuithe ar thosaíochtaí agus ar ghníomhaíochtaí forbairtí beartais agus an gá atá le sineirgí le Cistí eile de chuid AE. Déanfar idirghabhálacha sa ghné sheachtrach a dhearadh agus a chur chun feidhme agus iad comhleanúnach le gníomhaíocht sheachtrach agus le beartas eachtrach AE, go háirithe le hIonstraim sheachtrach AE. (2) Ba cheart freisin go míneofaí sa tuarascáil an chaoi a mbeidh tionchar ag leathnú inniúlacht AE agus ag an ról méadaithe a bheidh ag gníomhaireachtaí ar róil na gclár faoi seach. An méadaíonn sé an gá atá le gníomhaíochtaí ar an leibhéal náisiúnta, an gá atá le tarmligean chuig na gníomhaireachtaí, nó an laghdaíonn sé an tosaíocht atá ag roinnt idirghabhálacha? Tá na modhnuithe a rinneadh ar an tuarascáil lena gcuirtear príomhcheist an Bhoird um Ghrinnscrúdú Rialála thuas. (3) Tuigeann an Bord go raibh an sásra nua do chúlchistí feidhmíochta á fhorbairt fós agus an tuarascáil á dréachtú. Ba cheart, áfach, an sásra roghnaithe a nuashonrú agus a shoiléiriú ina leagan deiridh agus údar a thabhairt leis i bhfianaise taithí a fuarthas ó chistí eile de chuid AE (mar a míníodh don Bhord ó bhéal). Rinneadh athbhreithniú ar an tuarascáil chun an sásra tosaíochta a uasdátú agus a shoiléiriú, agus taithí ó chistí eile de chuid AE á cur san áireamh chomh maith le forbairtí ó thaobh Rialachán na bhForálacha Coiteanna a bheidh ann amach anseo a ullmhú don bhainistíocht chomhroinnte (roinn 4.1.4). Ní chuirtear aon chúlchiste feidhmíochta tiomnaithe i láthair sa rogha thosaíochta. Cuirtear íosleibhéal de chur chun feidhme airgeadais san áireamh chun cistiúchán breisithe a leithdháileadh sa choigeartú teicniúil ag an meántéarma agus chuirfí na gnéithe a bhaineann le feidhmíocht san áireamh nuair a bheadh cistí breise á gcur ar fáil tríd an tsaoráid théamach. (4) Ba cheart an dóigh a bhfeidhmeoidh an sásra éigeandála laistigh d’imchlúdaigh gach ceann de na trí chiste don imirce agus don tslándáil a shoiléiriú sa tuarascáil, agus ba cheart a shoiléiriú gur cheart úsáid cúnaimh éigeandála a bheith teoranta mar gheall ar an tsolúbthacht nua a thugtar leis an tsaoráid théamach. Ba cheart an buntáiste a bhaineann leis an sásra sin seachas cistiúchán éigeandála sa chlárthréimhse roimhe seo a mhíniú inti. Rinneadh athbhreithniú ar an tuarascáil chun soiléirithe a sholáthar faoin gcaoi a bhfeidhmeoidh an sásra éigeandála (roinn 4,1.3). Ba cheart cúnamh éigeandála a chuirfear ar fáil trí na Cistí a bheith mar chomhlánú ar an gCúlchiste le haghaidh Cúnamh Éigeandála (ar leibhéal bhuiséad AE) agus ba cheart é a úsáid i gcásanna atá sainithe go soiléir. Mar thoradh ar an tsolúbthacht atá leabaithe sa tsaoráid théamach, táthar ag súil go mbeidh úsáid an chúnaimh éigeandála níos teoranta ná mar atá sa chlárthréimhse reatha. Féadfar cúnamh éigeandála a chur chun feidhme trí bhainistíocht chomhroinnte, nó trí bhainistíocht dhíreach nó indíreach. (5) Níl na socruithe faireacháin forbartha go maith. Ba cheart soiléiriú a thabhairt sa tuarascáil ar an gcaoi a ndéanfar an rath na gclár a shainmhíniú agus a thomhas. Rinneadh athbhreithniú ar an tuarascáil (roinn 5) chun an tomhas ar rath na gclár a chur i láthair. Beidh sé sin bunaithe ar chuspóirí a leagfar síos idir an Coimisiún agus na Ballstáit, ar cuspóirí iad a bheidh le comhaontú sna cláir náisiúnta, agus ar an tomhas ina dhiaidh sin ar a bhfuil gnóthaithe maidir leis na cuspóirí sin, trí tháscairí aschuir agus torthaí a bheidh san áireamh sna tograí dlíthiúla. Leagtar síos na ceanglais tuairiscithe maidir le bainistíocht chomhroinnte i Rialachán na bhForálacha Coiteanna.

•Oiriúnacht rialála agus simpliú Áiritheofar simpliú na hionstraime le Rialachán na bhForálacha Coiteanna trí úsáid a bhaint, a oiread agus is féidir, as rialacha coiteanna chun na cláir a chur chun feidhme. Ina theannta sin, spreagfar na Ballstáit chun úsáid a bhaint as roghanna costais atá níos simplí fós. Déanfar an cur chuige iniúchóireachta a chuíchóiriú chun díriú níos mó ar shampláil iniúchóireachta riosca-bhunaithe agus chun prionsabal ‘na hiniúchóireachta aonair’ a leanúint chun an tualach riaracháin a laghdú. Gnóthófar tuilleadh simplithe faoin mbainistíocht dhíreach trí úsáid a bhaint as uirlisí TF coiteanna ar fud an Choimisiúin (ríomhsheirbhísí um bainistíocht Deontas). •Cearta bunúsacha Tá tacaíocht airgeadais ó bhuiséad an Aontais fíor-riachtanach maidir le bainistiú comhtháite teorainneacha san Eoraip a chur chun feidhme chun tacú leis na Ballstáit ina gcuid iarrachtaí trasnú na dteorainneacha seachtracha a bhainistiú go héifeachtúil agus aghaidh a thabhairt ar dhúshláin imirce agus ar bhagairtí a d’fhéadfadh a bheith ag na teorainneacha sin amach anseo, agus ar an mbealach sin cúnamh a thabhairt chun coireacht thromchúiseach a bhfuil gné thrasteorann ag gabháil léi a chomhrac. Déanfar na cuspóirí sin a shaothrú agus gealltanais an Aontais i ndáil le cearta bunúsacha á gcomhlíonadh go hiomlán. Déanfar dlúthfhaireachán air sin agus an Ciste á chur chun feidhme. 4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA Tá EUR 8 018 000 000 (i bpraghsanna reatha) san áireamh i dtogra an Choimisiúin don chéad chreat airgeadais ilbhliantúil eile le haghaidh na hionstraime um bainistiú teorainneacha agus um víosaí don tréimhse 20212027. Déanfar an cur chun feidhme trí bhíthin bainistíocht chomhroinnte, bainistíocht dhíreach nó bainistíocht indíreach. Déanfar na hacmhainní foriomlána a leithdháileadh mar a leanas: thart ar 60 % chuig cláir na mBallstát arna gcur chun feidhme faoin mbainistíocht chomhroinnte; agus 40 % chuig an tsaoráid théamach, le haghaidh gníomhaíochtaí sonracha ar an leibhéal náisiúnta nó ar an leibhéal trasnáisiúnta agus le haghaidh gníomhaíochtaí an Aontais agus cúnamh éigeandála. Úsáidfear imchlúdach na saoráide téamaí freisin don chúnamh teicniúil ar thionscnamh an Choimisiúin. 5.EILIMINTÍ EILE •Pleananna cur chun feidhme, agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe Cuirfear feabhas ar an gcreat faireacháin agus meastóireachta, inter alia trí mhodheolaíocht níos fearr chun infheistíochtaí ar fud na gcistí ábhartha de chuid an Aontais a rianú, ar mhaithe le feidhmíocht thráthúil a spreagadh agus a áirithiú go bhféadfar ionchur éifeachtach a sholáthar leis na meastóireachtaí d’aon athbhreithnithe amach anseo ar idirghabhálacha beartais. Déanfar é sin trí tháscairí níos fearr, comhar níos dlúithe leis na comhpháirtithe ábhartha agus sásraí chun feidhmíocht a dhreasú. Déanfaidh an Coimisiún meastóireacht mheántéarma agus meastóireacht shiarghabhálach. Déanfar na meastóireachtaí sin i gcomhréir le mír 22 agus le mír 23 den Chomhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016, áit ar dhearbhaigh na trí institiúid gur cheart go soláthródh na meastóireachtaí ar an reachtaíocht atá ann cheana an bonn le haghaidh measúnuithe tionchair ar na roghanna do ghníomhaíocht bhreise. Déanfar éifeachtaí na hionstraime ar an talamh a mheasúnú sna meastóireachtaí bunaithe ar tháscairí agus ar spriocanna agus ar anailís mhionsonraithe ar a mhéid a fhéadfar a mheas go bhfuil an ionstraim ábhartha, éifeachtach agus éifeachtúil, go soláthraítear a dhóthain breisluach AE léi agus go bhfuil sí comhleanúnach le beartais eile de chuid AE. Cuirfear ceachtanna a foghlaimíodh san áireamh iontu chun sainaithint a dhéanamh ar aon cheisteanna nó aon chumas chun na gníomhaíochtaí agus a gcuid torthaí a fheabhsú agus chun cuidiú le tionchar na hionstraime a uasmhéadú. Táthar ag súil go dtuairisceoidh na Ballstáit ar chur chun feidhme a gcuid clár i gcomhréir leis na módúlachtaí a leagtar amach sa Rialachán seo agus i Rialachán na bhForálacha Coiteanna. •Míniúchán mionsonraithe ar fhorálacha sonracha an togra Leagtar amach i gCaibidil I — Forálacha ginearálta den Rialachán atá beartaithe a chuspóir, a raon feidhme agus na príomhshainmhínithe. Leagtar amach cuspóirí an Rialacháin inti freisin. Tógtar cuid mhór ar an Rialachán reatha don Chiste Slándála Inmheánaí – Teorainneacha agus Víosaí, sa raon feidhme atá beartaithe do na hairteagail seo, agus forbairtí nua beartais á gcur san áireamh, amhail bunú an Gharda Teorann agus Cósta Eorpaigh, lena náirítear an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta, nuachóiriú ar an gcomhbheartas víosaí agus forbairt ar chórais nua TF ar mhórscála agus a nidir-inoibritheacht. Leagtar béim láidir ar ghníomhaíochtaí tacaíochta a bhfuil gné Eorpach ag baint leo. Leagtar amach i gCaibidil II — Creat airgeadais agus cur chun feidhme prionsabail ghinearálta i ndáil leis an tacaíocht a sholáthraítear faoin Rialachán agus cuirtear in iúl inti an tábhacht a bhaineann le comhsheasmhacht agus le comhlántachtaí leis na hionstraimí cistiúcháin ábhartha de chuid AE. Leagtar síos inti na modhanna soláthair do na gníomhaíochtaí a dtacófar leo faoin Rialachán: bainistíocht chomhroinnte, dhíreach agus indíreach. Tá an meascán de mhodhanna soláthair atá beartaithe bunaithe ar an taithí dhearfach leis an teaglaim sin agus an ionstraim chistiúcháin reatha á cur chun feidhme. Leagtar síos na forálacha coiteanna sa chéad chuid den chaibidil seo. Léirítear leis an togra méid don imchlúdach airgeadais don ionstraim agus a úsáid trí shocruithe éagsúla cur chun feidhme. Tá cur síos sa dara roinn ar an gcreat cur chun feidhme don chuid den ionstraim a bhaineann le bainistíocht chomhroinnte, go háirithe maidir le cláir na mBallstát. Leagtar amach freisin na coinníollacha a mbeidh feidhm acu maidir le gníomhaíochtaí a dtacaítear leo faoin Rialachán, amhail iad siúd a bhaineann le ceannach trealaimh agus gníomhaíochtaí oiliúna. Leagtar amach sa roinn socruithe mionsonraithe don athbhreithniú meántéarma ar chláir na mBallstát agus do chur chun feidhme gníomhaíochtaí sonracha agus tacaíocht oibriúcháin, lena náirítear an Scéim Idirthurais Speisialta. Leagtar síos sa tríú roinn na forálacha do ghníomhaíochtaí arna gcur chun feidhme faoi bhainistíocht dhíreach agus indíreach, agus leagtar síos sa cheathrú roinn na forálacha do chúnamh éigeandála, ar féidir iad a chur chun feidhme trí bhainistíocht chomhroinnte, dhíreach nó indíreach. Leagtar amach sa chúigiú roinn (an roinn deiridh) na forálacha riachtanacha maidir le faireachán, tuairisciú, na ceanglais maidir le faisnéis agus cumarsáid agus meastóireacht. I gCaibidil III — Forálacha idirthréimhseacha agus forálacha críochnaitheacha tá forálacha maidir leis an gcumhacht chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh a tharmligean chuig an gCoimisiún, agus maidir le nós imeachta an Choiste. Sonraítear go mbeidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus go mbeidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát amhail ón 1 Eanáir 2021.

2018/0249 (COD) Togra le haghaidh RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE lena mbunaítear, mar chuid den Chiste um Bainistiú Comhtháite Teorainneacha, an ionstraim le haghaidh tacaíocht airgeadais do bhainistiú teorainneacha agus do víosaí TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH, Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 77(2) agus Airteagal 79(2)(d) de Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach, Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta, Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún, Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach, De bharr an méid seo a leanas: (1)I gcomhthéacs na ndúshlán imirceach atá ag teacht chun cinn san Eoraip, chomh maith le hábhair imní faoi chúrsaí slándála, tá sé fíorthábhachtach go gcaomhnófar an chothromaíocht chúramach idir saorghluaiseacht daoine ar thaobh amháin agus an tslándáil ar an taobh eile. Ba cheart cuspóir an Aontais maidir le hardleibhéal slándála a áirithiú laistigh de limistéar saoirse, slándála agus ceartais de bhun Airteagal 67(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) a ghnóthú, i measc nithe eile, trí bhíthin comhbheart maidir le trasnú teorainneacha inmheánacha ag daoine agus maidir le rialuithe teorann ag teorainneacha seachtracha agus trí bhíthin an chomhbheartais víosaí. (2)De bhun Airteagal 80 CFAE, ba cheart na beartais sin agus cur chun feidhme na mbeartas sin a bheith á rialú ag prionsabal na dlúthpháirtíochta agus prionsabal chomhroinnt chóir na freagrachta idir na Ballstáit, lena náirítear na himpleachtaí airgeadais a bhaineann leis. (3)I nDearbhú na Róimhe arna shíniú an 25 Meán Fómhair 2017, dhearbhaigh ceannairí 27 mBallstát a ndiongbháilteacht i ndáil le hEoraip shábháilte agus shlán agus i ndáil le hAontas a chruthú, ar Aontas é ina mothóidh na saoránaigh go léir sábháilte agus ina bhféadfaidh siad gluaiseacht faoi shaoirse, Aontas ina mbeidh na teorainneacha seachtracha daingnithe agus a mbeidh beartas imirce aige a bheidh éifeachtúil, freagrach agus inbhuanaithe, lena nurramófar noirm idirnáisiúnta, chomh maith le hEoraip atá meáite ar an sceimhlitheoireacht agus ar an gcoireacht eagraithe a chomhrac. (4)Is é is cuspóir do bheartas an Aontais i réimse an bhainistithe teorainneacha seachtracha bainistiú comhtháite teorainneacha san Eoraip a fhorbairt agus a chur chun feidhme ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais, ar réamhchoinníoll é maidir le saorghluaiseacht daoine laistigh den Aontas agus ar gné bhunúsach é de limistéar saoirse, slándála agus ceartais. (5)Tá bainistiú comhtháite teorainneacha san Eoraip, arna chur chun feidhme ag an nGarda Teorann agus Cósta Eorpach, arna bhunú le Rialachán (AE) 2016/1624 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, comhdhéanta den Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta agus na húdaráis náisiúnta atá freagrach as bainistiú teorainneacha, lena náirítear gardaí cósta sa mhéid is go ndéanann siad cúramaí rialaithe ag teorainneacha, riachtanach chun bainistíocht imirce agus slándáil a fheabhsú. (6)Sa Teachtaireacht ón gCoimisiún i ndáil le Clár Oibre Eorpach maidir leis an Imirce, sainaithníodh taisteal dlisteanach a éascú, agus imirce neamhrialta agus rioscaí slándála á gcosc, ar cheann de na príomhchuspóirí atá ag freagairt an Aontais ar na dúshláin sna réimsí sin. (7)D’iarr an Chomhairle Eorpach an 15 Nollaig 2016 go leanfaí d'idir-inoibritheacht córas faisnéise agus bunachar sonraí de chuid AE a sholáthar. Leag Chomhairle Eorpach an 23 Meitheamh 2017 béim ar an ngá a bhí le feabhas a chur ar idir-inoibritheacht idir bunachair sonraí agus an 12 Nollaig 2017 ghlac an Chomhairle togra le haghaidh Rialachán maidir le creat a bhunú le haghaidh idir-inoibritheacht idir córais faisnéise de chuid AE. (8)Chun sláine limistéar Schengen a chaomhnú agus chun a fheidhmiú a neartú, bhí sé d’oibleagáid ar na Ballstáit, ón 6 Aibreán 2017 i leith, seiceálacha córasacha a dhéanamh in aghaidh bunachair sonraí ábhartha maidir le saoránaigh de chuid AE atá ag trasnú teorainneacha seachtracha AE. Ina theannta sin, d’eisigh an Coimisiún Moladh chuig na Ballstáit maidir le húsáid fheabhsaithe a bhaint as seiceálacha póilíní agus as comhar trasteorann.

(9)Tá tacaíocht airgeadais ó bhuiséad an Aontais fíor-riachtanach maidir le bainistiú comhtháite teorainneacha san Eoraip a chur chun feidhme le tacú leis na Ballstáit trasnú na dteorainneacha seachtracha a bhainistiú go héifeachtúil agus aghaidh a thabhairt ar dhúshláin imirceacha agus ar bhagairtí a d’fhéadfadh a bheith ag na teorainneacha sin amach anseo, rud a rannchuidíonn le haghaidh a thabhairt ar choireacht thromchúiseach a bhfuil gné thrasteorann ag gabháil léi agus lánurraim á tabhairt do chearta bunúsacha san am céanna. (10)Chun cur chun feidhme an bhainistithe chomhtháite teorainneacha san Eoraip, arna shainiú ag a chomhchodanna i gcomhréir le hAirteagal 4 de Rialachán (AE) 2016/1624, a chur chun cinn mar atá: rialú ag teorainneacha, cuardach agus tarrtháil le linn faireachas teorann, anailís riosca, comhar idir na Ballstáit (le tacaíocht ón nGníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta agus arna chomhordú aici sin), comhar idirghníomhaireachta (lena náirítear malartú faisnéise ar bhonn rialta), comhar le tríú tíortha, bearta teicniúla agus oibríochtúla laistigh de limistéar Schengen a bhfuil baint acu le rialú ag teorainneacha agus ar bearta iad a ceapadh chun dul i ngleic le hinimirce neamhrialta agus cur in aghaidh na coireachta trasteorann ar bhealach níos fearr, úsáid na teicneolaíochta úrscothaí, sásraí rialaithe cáilíochta agus sásraí dlúthpháirtíochta, agus lena áirithiú go dtiocfaidh sí de bheith ag feidhmiú go hiarbhír, ba cheart tacaíocht airgeadais leordhóthanach ón Aontais a chur ar fáil do na Ballstáit. (11)De bhrí go bhfuil údaráis chustaim na mBallstát ag glacadh le freagrachtaí breise a bhaineann go minic le réimse na slándála agus a chuirtear i gcrích ag an teorainn sheachtrach, is gá aghaidh a thabhairt ar aonfhoirmeacht a áirithiú agus rialú ag teorainneacha agus rialú custaim ag na teorainneacha seachtracha á ndéanamh trí thacaíocht airgeadais leordhóthanach ón Aontas a chur ar fáil do na Ballstáit. Neartófar rialuithe custaim ar an dóigh sin ach, ní hamháin sin, éascófar trádáil dhlisteanach, agus rannchuideofar le haontas custaim a bheidh slán agus éifeachtúil. (12)Dá bhrí sin, is gá an ciste a bheidh mar chomharba ar an gCiste Slándála Inmheánaí 2014-2020 arna bhunú le Rialachán (AE) Uimh. 515/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a bhunú trí Chiste um Bainistiú Comhtháite Teorainneacha (‘an Ciste’) a chur ar bun. (13)Mar gheall ar na sainghnéithe dlíthiúla a bhfuil feidhm acu maidir le Teideal V de CFAE agus na bunúis dlí éagsúla is infheidhme i ndáil leis na beartais maidir le teorainneacha seachtracha agus maidir le rialú custaim, ní fhéadfar, de réir dlí, an Ciste a bhunú mar ionstraim aonair. (14)Ba cheart an Ciste a bhunú, dá bhrí sin, mar chreat cuimsitheach le haghaidh thacaíocht airgeadais an Aontais sa réimse a bhaineann le bainistiú teorainneacha agus víosaí ina gcuimsítear an ionstraim le haghaidh tacaíocht airgeadais do bhainistiú teorainneacha agus víosaí (‘an ionstraim’) a bhunaítear leis an Rialachán seo mar aon leis an ionstraim le haghaidh tacaíocht airgeadais do threalamh rialaithe custaim, a bhunaítear le Rialachán (AE) Uimh. .../... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Ba cheart comhlánú a dhéanamh ar an gcreat le Rialachán (AE) Uimh. …/… [Rialachán na bhForálacha Coiteanna] ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, ar cheart tagairt a dhéanamh dó sa Rialachán seo i ndáil leis na rialacha maidir le bainistíocht chomhroinnte. (15)Ba cheart an ionstraim a chur chun feidhme agus lánurraim á tabhairt do na cearta agus do na prionsabail a chumhdaítear i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh agus d’oibleagáidí idirnáisiúnta an Aontais maidir le cearta bunúsacha. (16)San ionstraim, ba cheart cur leis na torthaí agus leis na hinfheistíochtaí a gnóthaíodh le tacaíocht na nionstraimí a tháinig roimpi: an Ciste um Theorainneacha Seachtracha don tréimhse 2007-2013, a bunaíodh le Cinneadh Uimh. 574/2007/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairleagus an ionstraim le haghaidh teorainneacha seachtracha agus víosaí mar chuid den Chiste Slándála Inmheánaí don tréimhse 2014-2020, a bunaíodh le Rialachán (AE) Uimh. 515/2014 agus ba cheart iad a leathnú chun forbairtí nua a chur san áireamh. (17)Chun rialú aonfhoirmeach agus ar ardcháilíocht ag teorainneacha seachtracha a áirithiú agus chun taisteal dlisteanach thar theorainneacha seachtracha a éascú, ba cheart an ionstraim a bheith ina rannchuidiú le forbairt a dhéanamh ar bhainistiú comhtháite teorainneacha san Eoraip, lena náirítear na bearta ar fad a bhaineann le beartas, le dlí, le comhar córasach, le comhroinnt ar an ualach, le measúnú ar an staid agus le himthosca athraitheacha maidir le pointí trasnaithe d’imircigh neamhrialta, le pearsanra, le trealamh agus le teicneolaíocht arna nglacadh ag údaráis inniúla na mBallstát agus ag an nGníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta ar leibhéil éagsúla, ag gníomhú i gcomhar le gníomhairí eile amhail tríú tíortha agus comhlachtaí eile de chuid AE, go háirithe an Ghníomhaireacht Eorpach chun bainistiú oibríochtúil a dhéanamh ar chórais mhórscála TF sa limistéar saoirse, slándála, agus ceartais (eu-LISA), Europol agus eagraíochtaí idirnáisiúnta. (18)Ba cheart cur le héifeachtúlacht próiseála víosaí a fheabhsú leis an ionstraim maidir leis na rioscaí a bhaineann le slándáil agus le himirce neamhrialta a bhrath agus a mheas, chomh maith leis na nósanna imeachta maidir le víosaí do thaistealaithe bona fide a éascú. Go háirithe, ba cheart cúnamh airgeadais a chur ar fáil leis an ionstraim chun tacú le digitiú a dhéanamh ar phróiseáil víosaí agus é mar chuspóir aige sin nósanna imeachta maidir le víosaí atá tapa, slán agus áisiúil don chliant a chur ar fáil chun tairbhe na niarratasóirí ar víosaí agus na gconsalachtaí araon. Ba cheart cumhdach consalachta ar fud an domhain a áirithiú leis an ionstraim freisin. Ba cheart cur chun feidhme aonfhoirmeach an chomhbheartais víosaí agus nuachóiriú an bheartais sin a chumhdach leis an ionstraim freisin. (19)Leis an ionstraim ba cheart tacú le bearta i gcríoch thíortha Schengen atá nasctha le rialú ag teorainneacha mar chuid d’fhorbairt comhchórais um bainistiú comhtháite teorainneacha, lena neartaítear feidhmiú foriomlán limistéar Schengen. (20)D’fhonn bainistiú na dteorainneacha seachtracha a fheabhsú, chun rannchuidiú le cosc a chur le himirce neamhrialta agus chun í a chomhrac agus chun rannchuidiú le hardleibhéal slándála laistigh de réimse saoirse, slándála agus ceartais an Aontais, ba cheart tacú le forbairt a dhéanamh ar chórais mhórscála TF leis an ionstraim, bunaithe ar chórais TF atá ann cheana nó ar chórais nua. Leis an ionstraim ba cheart tacú le bunú na hidir-inoibritheachta idir na córais faisnéise AE sin (an córas dul isteach/imeachta (EES), an Córas Faisnéise Víosaí (VIS), an Córas Eorpach um Fhaisnéis agus Údarú Taistil (ETIAS), Eurodac, Córas Faisnéise Schengen (SIS), agus an Córas Faisnéise Eorpach um Thaifid Choiriúla do náisiúnaigh tríú tír (ECRISTCN)) sna Ballstáit, chun go mbeidh na córais faisnéise sin de chuid AE agus a gcuid sonraí ag forlíonadh a chéile. Chomh maith leis sin, ba cheart rannchuidiú le forbairtí riachtanacha ar an leibhéal náisiúnta leis an ionstraim tar éis chur chun feidhme na gcomhpháirteanna idir-inoibritheachta ar an leibhéal lárnach (an tairseach cuardaigh Eorpach, seirbhís chomhroinnte meaitseála bithmhéadraí (BMS comhroinnte), stóras coiteann sonraí céannachta (CIR) agus brathadóir ilchéannachta (MID)). (21)Leis an ionstraim ba cheart na gníomhaíochtaí a chomhlánú agus a neartú chun bainistiú comhtháite teorainneacha san Eoraip a chur chun feidhme i gcomhréir le freagracht chomhroinnte agus le dlúthpháirtíocht idir na Ballstáit agus an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta arb ionann iad agus dhá cholún an Gharda Teorann agus Cósta Eorpaigh. Fágann sin, go háirithe, agus a gcláir náisiúnta á dtarraingt suas ag Ballstáit gur cheart dóibh na huirlisí anailíse agus na treoirlínte oibríochtúla agus teicniúla a d’fhorbair an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta a chur san áireamh chomh maith leis na curaclaim oiliúna a d’fhorbair sí, amhail an lárchuraclam coiteann chun gardaí teorann a oiliúint, lena náirítear a gcomhpháirteanna i ndáil le cearta bunúsacha agus le rochtain ar chosaint idirnáisiúnta.

Chun comhlántacht idir an misean agus freagrachtaí na mBallstát maidir le rialú na dteorainneacha seachtracha chomh maith le comhsheasmhacht a áirithiú agus neamhéifeachtúlacht costais a sheachaint, ba cheart don Choimisiún dul i gcomhairle leis an nGníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta maidir leis na dréachtchláir náisiúnta arna gcur isteach ag na Ballstáit a mhéid a thagann sé faoi réim inniúlachtaí na Gníomhaireachta, go háirithe maidir leis na gníomhaíochtaí arna maoiniú faoi thacaíocht oibríochta. (22)San ionstraim ba cheart tacú le cur chun feidhme chur chuige na dteophointí mar a leagtar amach sa Teachtaireacht ón gCoimisiún i ndáil le Clár Oibre Eorpach maidir leis an Imirce agus a d'fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach an 25 Meitheamh agus an 26 Meitheamh 2015. Le cur chuige na dteophointí cuirtear tacaíocht oibríochtúil ar fáil do na Ballstáit a ndéanann brú díréireach ón imirce difear dóibh ag teorainneacha seachtracha an Aontais. Tugtar cúnamh comhtháite, cuimsitheach, spriocdhírithe leis an gcur chuige sin de mheon na dlúthpháirtíochta agus na freagrachta comhroinnte, agus chomh maith leis sin, d’fhonn sláine limistéar Schengen a choimirciú. (23)Ar mhaithe le dlúthpháirtíocht i limistéar Schengen ina iomláine agus de mheon na freagrachta comhroinnte maidir le teorainneacha seachtracha an Aontais a chosaint, i gcás ina ndéantar laigí nó rioscaí a shainaithint, go háirithe tar éis mheastóireacht Schengen i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 1053/2013 ón gComhairle, ba cheart don Bhallstát lena mbaineann aghaidh a thabhairt ar an ábhar ar bhealach leordhóthanach trí úsáid a bhaint as acmhainní faoina chlár chun moltaí a chur chun feidhme, ar moltaí iad a glacadh de bhun an Rialacháin sin agus i gcomhréir leis na measúnuithe leochaileachta arna ndéanamh ag an nGníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta i gcomhréir le hAirteagal 13 de Rialachán (AE) 2016/1624. (24)Ba cheart dlúthpháirtíocht agus freagracht chomhroinnte a léiriú leis an ionstraim trí chúnamh airgeadais do na Ballstáit sin a chuireann forálacha Schengen maidir le teorainneacha seachtracha agus víosaí i bhfeidhm go hiomlán agus do na Ballstáit sin atá ag ullmhú do bheith iomlán rannpháirteach in Schengen, agus ba cheart do na Ballstáit í a úsáid ar mhaithe le comhbheartas an Aontais maidir leis na teorainneacha seachtracha a bhainistiú. (25)I gcomhréir le Prótacal Uimh. 5 a ghabhann le hIonstraim Aontachais 2003 maidir le hidirthuras daoine de thalamh idir réigiún Kaliningrad agus codanna eile de Chónaidhm na Rúise, leis an ionstraim ba cheart aon chostas breise a íoc, ar costas é a thabhaítear i gcur chun feidhme fhorálacha sonracha acquis an Aontais lena gcumhdaítear idirthuras den sórt sin, eadhon Rialachán (CE) Uimh. 693/2003 ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 694/2003 ón gComhairle. Maidir leis an ngá atá le tacaíocht leanúnach airgeadais i gcomhair táillí tarscaoilte, ba cheart é a bheith ag brath, áfach, ar an gcóras víosaí atá i bhfeidhm ag an Aontas le Cónaidhm na Rúise. (26)Chun rannchuidiú le gnóthú chuspóir beartais na hionstraime, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go dtugtar aghaidh ina gcláir ar chuspóirí sonracha na hionstraime, go bhfuil na beartais a roghnófar i gcomhréir leis na tosaíochtaí arna gcomhaontú ag AE agus leis na bearta cur chun feidhme arna leagan amach in Iarscríbhinn II agus go bhfuil leithdháileadh acmhainní idir cuspóirí agus gníomhaíochtaí comhréireach leis na dúshláin agus leis na riachtanais nach mór dóibh aghaidh a thabhairt orthu. (27)Ba cheart sineirgí, comhsheasmhacht agus éifeachtúlacht a lorg le Cistí eile de chuid AE agus ba cheart forluí idir na gníomhaíochtaí a sheachaint. (28)Tá filleadh náisiúnach tríú tír atá faoi réir cinntí um fhilleadh arna neisiúint ag Ballstát ar cheann de chomhpháirteanna an bhainistithe chomhtháite teorainneacha san Eoraip mar a leagtar amach i Rialachán (AE) 2016/1624. Mar gheall ar a nádúr agus ar a gcuspóir, áfach, ní thagann bearta i réimse an fhillte faoi raon feidhme thacaíocht na hionstraime agus cumhdaítear faoi Rialachán (AE) Uimh. …/… [CTI nua] iad.

(29)Chun aitheantas a thabhairt don ról tábhachtach atá ag údaráis chustaim na mBallstát ag na teorainneacha seachtracha agus chun a áirithiú go mbeidh a ndóthain acmhainní ar fáil dóibh chun a raon leathan cúramaí ag na teorainneacha sin a chur chun feidhme, leis an ionstraim le haghaidh tacaíocht airgeadais do threalamh rialaithe custaim, arna bunú le Rialachán (AE) Uimh. … [an Ciste nua um Threalamh Rialaithe Custaim] ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, ba cheart an cistiúchán riachtanach a sholáthar do na húdaráis náisiúnta sin chun infheistíocht a dhéanamh i dtrealamh chun rialú custaim a dhéanamh chomh maith le trealamh ar féidir cuspóirí eile a bheith leis amhail rialú a dhéanamh ar theorainneacha i dteannta rialú custaim. (30)Den chuid is mó, féadfaidh trealamh rialaithe custaim a bheith curtha in oiriúint go cothrom nó go teagmhasach do rialuithe comhlíontachta le reachtaíocht eile, amhail forálacha maidir le bainistiú teorainneacha, le víosa nó le comhar póilíneachta. Dá bhrí sin, tá an Ciste um Bainistiú Comhtháite Teorainneacha beartaithe mar dhá ionstraim chomhlántacha a bhfuil dhá raon feidhme éagsúla ach chomhtháite acu chun trealamh a cheannach. Ar thaobh amháin, eisiafar leis an ionstraim um bainistiú teorainneacha agus um víosaí arna bunú leis an Rialachán seo trealamh is féidir a úsáid do bhainistiú teorainneacha agus do rialú custaim araon. Ar an taobh eile, ní hamháin go mbeidh tacaíocht airgeadais ar fáil ón ionstraim do threalamh rialaithe custaim do threalamh a bhfuil rialuithe custaim mar phríomhchuspóir leis ach féadfar é a úsáid freisin do chuspóirí breise amhail rialuithe ag teorainneacha agus slándáil. Cothóidh an dáileadh sin atá á dhéanamh ar róil an comhar idirghníomhaireachta mar chomhpháirt den chur chuige um bainistiú comhtháite teorainneacha san Eoraip, dá dtagraítear in Airteagal 4(e) de Rialachán (AE) 2016/1624, agus dá réir sin, féadfaidh na húdaráis chustaim agus na húdaráis teorann oibriú le chéile agus tionchar bhuiséad an Aontais a uasmhéadú trí chomhroinnt agus trí idir-inoibritheacht an trealaimh rialaithe. (31)Meastar go bhfuil faireachas teorann ar muir ar cheann d’fheidhmeanna an gharda cósta a dhéantar i réimse muirí an Aontais. Na húdaráis náisiúnta a chuireann feidhmeanna garda cósta i gcrích, tá freagracht orthu freisin i leith raon leathan cúraimí, a bhféadfadh an tsábháilteacht mhuirí, an tslándáil mhuirí, cuardach agus tarrtháil, rialú teorann, rialú ar iascach, rialú custaim, forfheidhmiú ginearálta an dlí agus cosaint an chomhshaoil a bheith ar áireamh leo ach gan bheith teoranta dóibh sin. Cuireann raon leathan fheidhmeanna an gharda cósta faoi shainchúram bheartais éagsúla de chuid an Aontais iad, agus ba cheart dóibh sineirgí a lorg chun torthaí níos éifeachtaí agus níos éifeachtúla a bhaint amach. (32)Chomh maith le comhar an Aontais maidir le feidhmeanna an gharda cósta i measc na Gníomhaireachta Eorpaí um an nGarda Teorann agus Cósta arna bunú le Rialachán (AE) 2016/1624, na Gníomhaireachta Eorpaí um Shábháilteacht Mhuirí arna bunú le Rialachán (CE) 1406/2002 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus na Gníomhaireachta Eorpaí um Rialú ar Iascach arna bunú le Rialachán (CE) Uimh. 768/2005 ón gComhairle, ba cheart comhleanúnachas feabhsaithe i ndáil leis na gníomhaíochtaí sa réimse muirí a bhaint amach ar an leibhéal náisiúnta freisin. Ba cheart sineirgí idir na gníomhaithe éagsúla sa réimse muirí a bheith i gcomhréir le bainistiú comhtháite teorainneacha san Eoraip agus le straitéisí um shlándáil mhuirí. (33)Chun comhlántacht na ngníomhaíochtaí muirí a neartú agus chun comhsheasmhacht na ngníomhaíochtaí sin a threisiú mar aon le dúbláil iarrachtaí a sheachaint agus srianta buiséadacha a laghdú i réimse gníomhaíochtaí costasacha amhail an réimse muirí, ba cheart tacú le hoibríochtaí muirí de chineál ilchuspóireach leis an ionstraim, i gcás inarb é faireachas teorann an príomhchuspóir ach, ina bhféadfaí cuspóirí eile a shaothrú san am céanna. (34)Ba cheart bearta i dtríú tíortha agus maidir le tríú tíortha a fhaigheann tacaíocht tríd an ionstraim a chur chun feidhme ar bhonn sineirgíocht iomlán agus comhleanúnachas le gníomhaíochtaí eile lasmuigh den Aontas agus ba cheart na bearta sin a bheith ina gcomhlánú ar ghníomhaíochtaí eile a fhaigheann tacaíocht trí ionstraimí maoinithe sheachtraigh an Aontais. Agus gníomhaíochtaí den sórt sin á gcur chun feidhme, ba cheart, go háirithe, iarracht a dhéanamh teacht ar chomhleanúnachas iomlán le prionsabail agus le cuspóirí ginearálta de chuid ghníomhaíocht sheachtrach agus bheartas eachtrach an Aontais a bhaineann leis an tír nó leis an réigiún atá i gceist. Maidir leis an ngné sheachtrach, ba cheart tacaíocht ón ionstraim a dhíriú ar chomhar a fheabhsú le tríú tíortha agus ar phríomhghnéithe a threisiú, ar príomhghnéithe iad a bhaineann lena gcumais i ndáil le faireachas teorann agus le bainistiú teorainneacha i réimsí ar díol suime iad ó thaobh bheartas imirce an Aontais agus chuspóirí slándála inmheánaí an Aontais de. (35)Ba cheart cistiúchán ó bhuiséad an Aontais a dhíriú ar ghníomhaíochtaí ina bhféadfadh idirghabháil an Aontais breisluach a chur ar fáil i gcomparáid le gníomhaíochtaí arna ndéanamh ag na Ballstáit amháin. Ós rud é go bhfuil deis níos fearr ag an Aontas ná mar atá ag na Ballstáit creat a sholáthar chun dlúthpháirtíocht an Aontais a léiriú maidir le rialú teorann, le comhbheartas víosaí agus bainistiú sreafaí imirce, agus chun ardán a chur ar fáil chun comhchórais TF a fhorbairt a bheidh mar bhonn taca leis na beartais sin, rannchuideoidh an tacaíocht airgeadais a sholáthraítear faoin Rialachán seo le cumais na mBallstát agus cumas an Aontais a neartú sna réimsí sin. (36)Féadfar a mheas nach bhfuil Ballstát ag comhlíonadh an acquis ábhartha de chuid an Aontais, lena náirítear maidir le tacaíocht oibríochta faoin ionstraim seo, murar chomhlíon sé a chuid oibleagáidí faoi na Conarthaí sna réimsí a bhaineann le bainistiú teorainneacha agus víosaí, má tá baol soiléir ann go sáróidh an Ballstát luachanna an Aontais agus an acquis maidir le bainistiú teorainneacha agus víosaí á chur chun feidhme aige, nó má sainaithníodh easnaimh sa réimse ábhartha i dtuarascáil mheastóireachta faoi shásra meastóireachta agus faireacháin Schengen. (37)Ba cheart an gá atá le solúbthacht agus simpliú méadaithe a léiriú san ionstraim agus ceanglais i dtéarmaí intuarthachta á nurramú san am céanna, agus a áirithiú go ndáilfear acmhainní go cothrom agus go trédhearcach chun na cuspóirí a leagtar síos sa Rialachán seo a chomhlíonadh. (38)Ba cheart na méideanna tosaigh le haghaidh chláir na mBallstát arna ríomh ar bhonn na gcritéar a leagtar síos in Iarscríbhinn I a bhunú leis an Rialachán seo, ar critéir iad lena léirítear fad agus leibhéil bhagartha ag codanna talún agus mara, an tualach oibre ag na haerfoirt agus ag na consalachtaí chomh maith le líon na gconsalachtaí. (39)Beidh na méideanna tosaigh sin mar bhonn d’infheistíochtaí fadtéarmacha na mBallstát. Chun athruithe ar an gcás bonnlíne a chur san áireamh, amhail brú ar theorainn sheachtrach an Aontais agus an tualach oibre ag na teorainneacha seachtracha agus ag consalachtaí, leithdháilfear méid breise ar na Ballstáit ag an meántéarma agus beidh sé bunaithe ar na sonraí staitistiúla is déanaí atá ar fáil mar a leagtar amach san eochair dháilte iad agus staid chur chun feidhme an chláir á cur san áireamh. (40)De bhrí go mbíonn dúshláin i réimse an bhainistithe teorainneacha agus víosaí ag teacht chun cinn de shíor, is gá leithdháileadh cistiúcháin a chur in oiriúint do na hathruithe ar shreafaí imirce, don bhrú ag an teorainn agus do bhagairtí slándála agus cistiúchán a stiúradh i dtreo na dtosaíochtaí a bhfuil an breisluach is airde don Aontas ag baint leo. Chun freagairt do riachtanais phráinneacha, d’athruithe ar bheartais agus do thosaíochtaí an Aontais agus chun cistiúchán a stiúradh i dtreo gníomhaíochtaí a bhfuil ardleibhéal breisluacha don Aontas ag baint leo, déanfar cuid den chistiúchán a leithdháileadh go tráthrialta, trí shaoráid théamach, ar ghníomhaíochtaí sonracha, ar ghníomhaíochtaí de chuid an Aontais agus ar chúnamh éigeandála. (41)Ba cheart na Ballstáit a spreagadh chun cuid dá leithdháileadh don chlár a úsáid chun na gníomhaíochtaí a liostaítear in Iarscríbhinn IV a mhaoiniú trí leas a bhaint as ranníocaíocht níos airde ón Aontas. (42)Ba cheart an ionstraim a bheith ina rannchuidiú le tacaíocht a thabhairt do na costais oibriúcháin a bhaineann le bainistiú teorainneacha agus leis an gcomhbheartas víosaí agus le córais mhórscála TF agus dá réir sin cur ar chumas na mBallstát na hacmhainneachtaí sin atá ríthábhachtach don Aontas ina iomláine a choinneáil. Is é atá i gceist le tacaíocht den sórt sin costais shonracha a bhaineann le cuspóirí na hionstraime a aisíoc ina niomláine agus ba cheart an méid sin a bheith mar chuid lárnach de chláir na mBallstát. (43)D’fhéadfaí cuid de na hacmhainní atá ar fáil faoin ionstraim a leithdháileadh freisin ar chláir na mBallstát chun gníomhaíochtaí sonracha a chur chun feidhme i dteannta a leithdháilte tosaigh. Ba cheart na gníomhaíochtaí sonracha sin a shainaithint ar leibhéal an Aontais agus ba cheart baint a bheith acu le gníomhaíochtaí nach mór iarracht chomhoibríoch nó gníomhaíochtaí riachtanacha a dhéanamh ina leith chun aghaidh a thabhairt ar fhorbairtí san Aontais ar gá cistiúchán breise a chur ar fáil do Bhallstát amháin nó níos mó ina leith, amhail trealamh teicniúil a cheannach trí chláir náisiúnta na mBallstát, ar trealamh é a bhfuil gá ag an nGníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta leis chun a gníomhaíochtaí oibríochtúla a fheidhmiú, próiseáil iarratas ar víosaí a nuachóiriú, córais mhórscála TF nua a fhorbairt agus idir-inoibritheacht idir na córais sin a bhunú. Déanfaidh an Coimisiún na gníomhaíochtaí sonracha sin a shainiú ina chláir oibre. (44)Chun cur chun feidhme chuspóir beartais na hionstraime sin a chomhlánú ar an leibhéal náisiúnta trí chláir na mBallstát, ba cheart tacaíocht a chur ar fáil leis an ionstraim freisin le haghaidh gníomhaíochtaí ar leibhéal an Aontais. Ba cheart na gníomhaíochtaí sin a dhéanamh chun críocha straitéiseacha foriomlána a bhaint amach laistigh de raon feidhme idirghabhála na hionstraime i ndáil le hanailís ar bheartais agus nuálaíocht, le foghlaim fhrithpháirteach thrasnáisiúnta agus comhpháirtíochtaí agus le tionscnaimh agus gníomhaíochtaí nua a thriail ar fud an Aontais. (45)Chun go neartófar acmhainneacht an Aontais dul i ngleic láithreach le brú gan choinne nó le brú díréireach ón imirce, go háirithe ag na codanna sin den teorainn inar sainaithníodh an leibhéal tionchair i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 1052/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle mar leibhéal ar a gcuirfear feidhmiú limistéar Schengen ina iomláine i gcontúirt, mar aon le dul i ngleic le brú ar ranna víosaí chonsalachtaí na mBallstát nó le rioscaí i leith slándáil teorann, ba cheart go bhféadfaí cúnamh éigeandála a chur ar fáil i gcomhréir leis an gcreat a leagtar amach sa Rialachán seo. (46)Tabharfar aghaidh ar chuspóir beartais na hionstraime seo freisin trí ionstraimí airgeadais agus trí ráthaíocht bhuiséadach faoi fhuinneog bheartais nó faoi fhuinneoga beartais [...] an Chiste InvestEU. Ba cheart tacaíocht airgeadais a úsáid chun aghaidh a thabhairt ar chliseadh margaidh nó ar chásanna infheistíochta fo-optamacha, ar mhodh comhréireach agus níor cheart maoiniú príobháideach a dhúbláil nó a phlódú mar gheall ar ghníomhaíochtaí a dhéantar ná iomaíocht sa mhargadh inmheánach a shaobhadh. Ba cheart breisluach soiléir Eorpach a bheith leis na gníomhaíochtaí a dhéantar. (47)Leagtar síos leis an Rialachán seo imchlúdach airgeadais don ionstraim iomlán arb éard a bheidh ann an príomhmhéid tagartha, de réir bhrí [phointe 17 den Chomhaontú Idirinstitiúideach an 2 Nollaig 2013 idir Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún maidir leis an smacht buiséadach, maidir le comhar in ábhair bhuiséadacha agus maidir le bainistíocht fhónta airgeadais], do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle le linn an nós imeachta bhuiséadaigh bhliantúil. (48)Tá feidhm ag Rialachán (AE, Euratom) Uimh. .../... [Rialachán Airgeadais nua] (‘Rialachán Airgeadais’) maidir leis an ionstraim seo. Leagtar síos leis rialacha maidir le cur chun feidhme bhuiséad an Aontais, lena náirítear na rialacha maidir le deontais, duaiseanna, soláthar, cur chun feidhme indíreach, cúnamh airgeadais, ionstraimí airgeadais agus ráthaíochtaí buiséadacha. D’fhonn comhleanúnachas a áirithiú maidir le cur chun feidhme clár cistiúcháin de chuid an Aontais, beidh feidhm ag an Rialachán Airgeadais maidir leis na gníomhaíochtaí a chuirfear chun feidhme sa bhainistíocht dhíreach nó sa bhainistíocht indíreach faoin ionstraim.

(49)D’fhonn gníomhaíochtaí faoin mbainistíocht chomhroinnte a chur chun feidhme, ba cheart an ionstraim a bheith mar chuid de chreat comhleanúnach ina mbeidh an Rialachán seo, an Rialachán Airgeadais agus Rialachán (AE) Uimh. …/… [RFC]. (50)Le Rialachán (AE) Uimh. …/… [RFC] bunaítear an creat gníomhaíochta do Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE), do Chiste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), don Chiste Comhtháthaithe, don Chiste Eorpach Muirí agus Iascaigh (CEMI), don Chiste Tearmainn agus Imirce (CTI), don Chiste Slándála Inmheánaí (CSI), agus don ionstraim um bainistiú teorainneacha agus um víosaí (IBTV), mar chuid den Chiste um Bainistiú Comhtháite Teorainneacha (CBCT), agus leagtar síos ann, go háirithe, na rialacha a bhaineann le clársceidealú, faireachán agus meastóireacht,bainistiú agus rialú cistí AE arna gcur chun feidhme faoi bhainistíocht chomhroinnte. Ina theannta sin, is gá cuspóirí na hionstraime um bainistiú teorainneacha agus um víosaí sa Rialachán seo a shonrú, agus forálacha sonracha a leagan síos maidir le gníomhaíochtaí a fhéadfar a mhaoiniú tríd an ionstraim seo. (51)Ba cheart na cineálacha maoinithe agus na modhanna cur chun feidhme faoin Rialachán seo a roghnú bunaithe ar an gcumas atá acu cuspóirí sonracha na ngníomhaíochtaí a bhaint amach agus torthaí a sholáthar agus, go háirithe, na costais a bhaineann le rialuithe, an tualach riaracháin, agus an baol a bhaineann le neamhchomhlíonadh a bhfuiltear ag súil leis á gcur san áireamh. Ba cheart breithniú ar úsáid cnapshuimeanna, rátaí comhréidh agus costas aonaid, chomh maith le maoiniú nach bhfuil nasctha le costais dá dtagraítear in Airteagal 125(1) den Rialachán Airgeadais a chur san áireamh. (52)I gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. .../... [an Rialachán Airgeadais nua], Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2988/95 ón gComhairle, Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96 ón gComhairle agus Rialachán (AE) 2017/1939 ón gComhairle, déanfar leasanna airgeadais an Aontais a chosaint trí bhearta comhréireacha, lena náirítear trí neamhrialtachtaí agus calaois a chosc, a bhrath, a cheartú agus a fhiosrú, cistí a cailleadh, a íocadh go mícheart nó a úsáideadh go mícheart a ghnóthú agus, i gcás inarb iomchuí, smachtbhannaí riaracháin a fhorchur. Go háirithe, i gcomhréir le Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 833/2013 agus Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96 féadfaidh an Oifig Eorpach FrithChalaoise (OLAF) imscrúduithe riaracháin a dhéanamh, lena náirítear seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair, d’fhonn a shuí ar tharla calaois, éilliú nó aon ghníomhaíocht neamhdhleathach eile a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2017/1939, féadfaidh Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh calaois agus cionta coiriúla eile lena ndéantar difear do leasanna airgeadais an Aontais a fhiosrú agus a ionchúiseamh mar a fhoráiltear i dTreoir (AE) 2017/1371 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. I gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais, ní mór d’aon duine nó d'aon eintiteas a fhaigheann cistí ón Aontas comhoibriú go hiomlán i gcosaint leasanna airgeadais an Aontais agus na cearta agus an rochtain is gá a thabhairt don Choimisiún, do OLAF, do OIPE agus do Chúirt Iniúchóirí na hEorpa (CIE) agus ní mór dó a áirithiú go dtabharfaidh aon tríú páirtithe a bheidh páirteach i gcur chun feidhme cistí de chuid an Aontais cearta coibhéiseacha. (53)Tá feidhm ag rialacha airgeadais cothrománacha a ghlac Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle ar bhonn Airteagal 322 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh maidir leis an Rialachán seo. Leagtar síos na rialacha sin leis an Rialachán Airgeadais agus cinntear leo go háirithe an nós imeachta maidir leis an mbuiséad a bhunú agus a chur chun feidhme trí dheontais, trí sholáthar, trí dhuaiseanna, trí chur chun feidhme indíreach, agus déantar foráil iontu i gcomhair seiceálacha ar fhreagracht gníomhaithe airgeadais. Chomh maith leis sin, baineann rialacha a glacadh ar bhonn Airteagal 322 CFAE le cosaint bhuiséad an Aontais i gcás easnaimh ghinearálaithe maidir le smacht reachta sna Ballstáit, de bhrí go bhfuil urraim don smacht reachta mar réamhchoinníoll fíor-riachtanach maidir le bainistíocht fhónta airgeadais agus le cistiú éifeachtach AE. (54)De bhun Airteagal 94 de Chinneadh 2013/755/AE ón gComhairle, tá daoine agus eintitis atá lonnaithe i dtíortha agus críocha thar lear incháilithe do chistiúchán faoi réir rialacha agus chuspóirí na hionstraime agus faoi réir aon socruithe féideartha is infheidhme maidir leis an mBallstát lena mbaineann an tír nó an chríoch ábhartha thar lear. (55)De bhun Airteagal 349 de CFAE agus i gcomhréir leis an Teachtaireacht ón gCoimisiún Comhpháirtíocht straitéiseach neartaithe athnuaite leis na réigiúin is forimeallaí in AE arna formhuiniú ag an gComhairle ina conclúid an 12 Aibreán 2018, ba cheart do na Ballstáit ábhartha a áirithiú go dtabharfar aghaidh ina gcláir náisiúnta ar bhagairtí atá ag teacht chun cinn, ar bagairtí iad nach mór do na réigiúin fhorimeallacha dul i ngleic leo. Tacaítear leis na Ballstáit sin san ionstraim seo trí acmhainní leordhóthanacha a chur ar fáil chun cuidiú leis na réigiúin fhorimeallacha de réir mar is iomchuí. (56)De bhun mhír 22 agus mhír 23 den Chomhaontú Idirinstitiúideach maidir le Reachtóireacht Níos Fearr an 13 Aibreán 2016, is gá an ionstraim seo a mheas ar bhonn faisnéis arna bailiú trí cheanglais faireacháin ar leith, agus san am céanna rórialáil agus ualach riaracháin á seachaint, go háirithe i leith na mBallstát. Féadfaidh táscairí intomhaiste a bheith san áireamh sna ceanglais sin, i gcás inarb iomchuí, mar bhonn chun éifeachtaí na hionstraime ar an talamh a mheas. Chun a bhfuil gnóthaithe ag an ionstraim a thomhas, ba cheart táscairí agus spriocanna gaolmhara a bhunú i ndáil le gach cuspóir sonrach den ionstraim. (57)Mar léiriú ar an tábhacht a bhaineann le dul i ngleic leis an athrú aeráide i gcomhréir le gealltanais an Aontais maidir le Comhaontú Pháras agus Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a chur chun feidhme, rannchuideoidh an ionstraim seo le gníomhaíochtaí aeráide príomhshrutha agus le sprioc fhoriomlán a bhaint amach, is é sin go núsáidfear 25% den chaiteachas i mbuiséad AE chun tacú le cuspóirí aeráide. Déanfar gníomhaíochtaí ábhartha a shainaithint nuair a bheidh an ionstraim á hullmhú agus á cur chun feidhme, agus déanfar iad a athmheas i gcomhthéacs na meastóireachtaí ábhartha agus na bpróiseas athbhreithnithe. (58)Trí na táscairí agus tríd an tuairisciú airgeadais, ba cheart don Choimisiún agus do na Ballstáit faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme na hionstraime, i gcomhréir le forálacha ábhartha Rialachán (AE) Uimh. .../... [RFC] agus an Rialacháin seo. (59)Chun gnéithe neamhriachtanacha an Rialacháin seo a fhorlíonadh agus a leasú ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a tharmligean chuig an gCoimisiún maidir leis an liosta gníomhaíochtaí atá incháilithe le haghaidh cómhaoiniú níos airde mar a liostaítear in Iarscríbhinn IV, le tacaíocht oibriúcháin agus chun tuilleadh forbartha a dhéanamh ar an gcreat coiteann faireacháin agus meastóireachta. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúchán iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena náirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfar na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach maidir le Reachtóireacht Níos Fearr an 13 Aibreán 2016. (60)Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir leis an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Ba cheart úsáid a bhaint as an nós imeachta scrúdúcháin le haghaidh gníomhartha cur chun feidhme ina leagtar síos oibleagáidí coiteanna ar Bhallstáit, go háirithe maidir le faisnéis a sholáthar don Choimisiún, agus ba cheart úsáid a bhaint as an nós imeachta comhairleach chun gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh i ndáil leis na módúlachtaí a bhaineann le faisnéis a sholáthar don Choimisiún i gcreat an chlársceidealaithe agus an tuairiscithe, ós rud é gur de chineál teicniúil amháin iad. (61)Níor cheart rannpháirtíocht Bhallstáit san ionstraim seo a bheith ag teacht lena rannpháirtíocht in ionstraim airgeadais shealadach de chuid an Aontais lena dtacaítear leis na Ballstáit is tairbhithe chun, i measc nithe eile, gníomhaíochtaí a mhaoiniú ag teorainneacha seachtracha nua an Aontais chun acquis Schengen maidir le teorainneacha agus víosaí agus rialú ag teorainneacha seachtracha a chur chun feidhme. (62)Maidir leis an Íoslainn agus leis an Iorua, is é atá sa Rialachán seo forbairt ar acquis Schengen de réir bhrí an Chomhaontaithe arna thabhairt i gcrích ag Comhairle an Aontais Eorpaigh agus Poblacht na hÍoslainne agus Ríocht na hIorua maidir le comhlachas an dá thír sin le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt, rud a thagann faoi réim na réimsí dá dtagraítear in Airteagal 1, Pointe A agus Pointe B, de Chinneadh 1999/437/CE ón gComhairle. (63)Maidir leis an Eilvéis, is é atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Chomhaontaithe arna thabhairt i gcrích idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt, ar forálacha iad a thagann faoi réim an réimse dá dtagraítear in Airteagal 1, Pointe A agus Pointe B, de Chinneadh 1999/437/CE arna léamh i gcomhar le hAirteagal 3 de Chinneadh 2008/146/CE ón gComhairle. (64)Maidir le Lichtinstéin, is é atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Phrótacail idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach, Cónaidhm na hEilvéise agus Prionsacht Lichtinstéin maidir le haontachas Phrionsacht Lichtinstéin leis an gComhaontú idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt, ar forálacha iad a thagann faoi réim an réimse dá dtagraítear in Airteagal 1, Pointe A agus Pointe B, de Chinneadh 1999/437/CE arna léamh i gcomhar le hAirteagal 3 de Chinneadh 2011/350/AE ón gComhairle. (65)I gcomhréir le hAirteagal 1 agus le hAirteagal 2 de Phrótacal Uimh. 22 maidir le seasamh na Danmhairge, atá i gceangal le CAE agus le CFAE, níl an Danmhairg rannpháirteach i nglacadh an Rialacháin seo agus níl sí faoi cheangal aige ná faoi réir a chur i bhfeidhm. Ós rud é go gcuireann an Rialachán seo le acquis Schengen, ba cheart don Danmhairg a chinneadh, i gcomhréir le hAirteagal 4 den Phrótacal sin, laistigh de thréimhse sé mhí tar éis don Chomhairle cinneadh a dhéanamh i ndáil leis an Rialachán seo, an gcuirfidh sí chun feidhme ina dlí náisiúnta é. (66)Is é atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen nach bhfuil Éire rannpháirteach iontu, i gcomhréir le Cinneadh 2002/192/CE ón gComhairle. Dá bhrí sin, níl Éire rannpháirteach i nglacadh an Rialacháin seo agus níl sí faoi cheangal aige ná faoi réir a chur i bhfeidhm. (67)Is iomchuí tréimhse chur i bhfeidhm an Rialacháin seo a ailíniú le tréimhse chur i bhfeidhm Rialachán (AE, Euratom) .../...ón gComhairle [an Rialachán maidir leis an gCreat Airgeadais Ilbhliantúil], TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

CAIBIDIL I



FORÁLACHA GINEARÁLTA Airteagal 1 Ábhar 1.Bunaítear leis an Rialachán seo an ionstraim le haghaidh tacaíocht airgeadais do theorainneacha seachtracha agus do víosaí a bhainistiú (‘an ionstraim’) mar chuid den Chiste um Bainistiú Comhtháite Teorainneacha (‘an Ciste’). 2.Go comhpháirteach le Rialachán (AE) Uimh .../... [Ciste um Threalamh Rialaithe Custaim], lena mbunaítear, mar chuid den Chiste um Bainistiú Comhtháite Teorainneacha, an ionstraim le haghaidh tacaíocht airgeadais do threalamh rialaithe custaim, bunaítear an Ciste leis an Rialachán seo. 3.Leagtar síos leis cuspóirí na hionstraime, an buiséad don tréimhse 2021-2027, na foirmeacha cistiúcháin ón Aontas agus na rialacha a bhaineann leis an gcistiú sin a sholáthar. Airteagal 2 Sainmhínithe Chun críocha an Rialacháin seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas: (1)ciallaíonn 'oibríochtaí measctha' gníomhaíochtaí a fhaigheann tacaíocht ó bhuiséad an Aontais, lena náirítear laistigh de shaoráidí measctha de bhun Airteagal 2(6) den Rialachán Airgeadais, lena gcomhcheanglaítear foirmeacha neamhiníoctha tacaíochta agus/nó ionstraimí airgeadais ó bhuiséad an Aontais d’fhoirmeacha iníoctha tacaíochta ó institiúidí forbartha nó institiúidí airgeadais poiblí eile, agus ó institiúidí airgeadais tráchtála agus infheisteoirí; (2)ciallaíonn “pointe trasnaithe teorann” aon phointe trasnaithe atá údaraithe ag na húdaráis inniúla chun teorainneacha seachtracha a thrasnú faoi mar atá curtha in iúl i gcomhréir le hAirteagal 2(8) de Rialachán (AE) Uimh. 2016/399 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle; (3)ciallaíonn ‘bainistiú comhtháite teorainneacha san Eoraip’ na comhpháirteanna a liostaítear in Airteagal 4 de Rialachán (AE) 2016/1624; (4)ciallaíonn “teorainneacha seachtracha” teorainneacha na mBallstát: teorainneacha talún lena náirítear teorainneacha abhann agus locha, teorainneacha farraige agus a naerfoirt, a gcalafoirt abhann, a gcalafoirt mhara agus a gcalafoirt locha lena bhfuil feidhm ag forálacha dhlí an Aontais maidir le trasnú teorainneacha seachtracha, lena náirítear na teorainneacha inmheánacha sin áit nach bhfuil deireadh curtha leis na rialuithe fós; (5)ciallaíonn "cuid den teorainn sheachtrach" teorainn sheachtrach iomlán talún nó muirí Ballstáit, nó cuid de, mar a shainmhínítear i Rialachán (AE) Uimh. 1052/2013; (6)ciallaíonn ‘teophointe’ teophointe mar a shainítear in Airteagal 2(10) de Rialachán (AE) 2016/1624; (7)ciallaíonn ‘teorainneacha inmheánacha áit nach bhfuil deireadh curtha leis na rialuithe fós: (a)an chomhtheorainn idir Ballstát a chuireann acquis Schengen chun feidhme go hiomlán agus Ballstát a bhfuil de cheangal air acquis Schengen a chur chun feidhme ina iomláine, i gcomhréir lena Ionstraim Aontachais, ach nár tháinig an Cinneadh ábhartha ón gComhairle lena núdaraítear dó an acquis sin a chur i bhfeidhm go hiomlán i bhfeidhm ina leith go fóill; (b)an chomhtheorainn idir dhá Bhallstát a bhfuil de cheangal orthu acquis Schengen a chur i bhfeidhm ina iomláine, i gcomhréir lena nIonstraimí Aontachais faoi seach, ach nár tháinig an Cinneadh ábhartha ón gComhairle lena núdaraítear dóibh an acquis sin a chur i bhfeidhm go hiomlán i bhfeidhm ina leith go fóill; Airteagal 3 Cuspóirí na hionstraime

1.Mar chuid den Chiste um Bainistiú Comhtháite Teorainneacha, is é a bheidh i gcuspóir beartais na hionstraime bainistiú comhtháite teorainneacha láidir éifeachtach san Eoraip ag na teorainneacha seachtracha a áirithiú agus san am céanna saorghluaiseacht daoine laistigh den Eoraip a chosaint, i gcomhréir iomlán le gealltanais an Aontais maidir le cearta bunúsacha, agus ar an gcaoi sin rannchuidiú le hardleibhéal slándála san Aontas a ráthú. 2.Faoin gcuspóir beartais a leagtar amach i mír 1, leis an ionstraim rannchuideofar leis na cuspóirí sonracha seo a leanas: (a)tacú le bainistiú comhtháite éifeachtach teorainneacha ag na teorainneacha seachtracha arna cur chun feidhme ag an nGarda Teorann agus Cósta Eorpach mar chomhfhreagracht chomhroinnte idir an nGníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta agus na húdaráis náisiúnta atá freagrach as teorainneacha a bhainistiú, trasnuithe dlisteanacha ag teorainneacha a éascú, an inimirce neamhdhleathach agus coireacht trasteorann a bhrath agus a chosc agus sreafaí imirce a bhainistiú go héifeachtach; (a)tacú leis an gcomhbheartas víosaí chun taisteal dlisteanach a éascú agus rioscaí imirce agus slándála a chosc. 3.Faoi na cuspóirí sonracha a leagtar amach i mír 2, déanfar an ionstraim a chur chun feidhme trí bhíthin na mbeart cur chun feidhme a liostaítear in Iarscríbhinn II. Airteagal 4 Raon feidhme na tacaíochta 1.Faoi na cuspóirí dá dtagraítear in Airteagal 3 agus i gcomhréir leis na bearta a liostaítear in Iarscríbhinn II tacófar leis an ionstraim go háirithe na gníomhaíochtaí a liostaítear in Iarscríbhinn III. 2.Chun cuspóirí an Rialacháin seo a ghnóthú, féadfar leis an ionstraim tacú le gníomhaíochtaí i gcomhréir le tosaíochtaí an Aontais dá dtagraítear in Iarscríbhinn III i dtaca le tríú tíortha agus sna tíortha sin, i gcás inarb iomchuí, i gcomhréir le hAirteagal 5. 3.Ní bheidh na bearta seo a leanas incháilithe: (a)na bearta dá dtagraítear i mír 1(a) d'Iarscríbhinn III ag na teorainneacha inmheánacha sin áit nach bhfuil deireadh curtha leis na rialuithe fós; (b)gníomhaíochtaí a bhaineann le rialú teorann a thabhairt isteach athuair go sealadach agus go heisceachtúil ag teorainneacha inmheánacha dá dtagraítear i Rialachán (AE) 2016/399; (c)i dtaca le rialú earraí: (1)gníomhaíochtaí a bhfuil rialú earraí go huathúil mar aidhm leo nó mar éifeacht acu; (2)trealamh a cheannach, a chothabháil nó a uasghrádú, gan modhanna iompair san áireamh, a bhfuil rialú earraí mar aidhm leis nó mar éifeacht leis; (3)gníomhaíochtaí eile faoin Rialachán seo a bhfuil rialú earraí mar aidhm leis nó mar éifeacht leis. Maidir le gníomhaíochtaí neamhincháilithe dá dtagraítear sa mhír sin féadfar a mheas go bhfuil siad incháilithe i gcás éigeandála. Airteagal 5 Eintitis incháilithe

1.Beidh na heintitis seo a leanas incháilithe: (a)eintitis dhlíthiúla atá bunaithe in aon cheann de na tíortha seo a leanas: (i) Ballstát, nó tír nó críoch thar lear atá bainteach leis an mBallstát sin; (ii) tríú tír atá liostaithe sa chlár faoi na coinníollacha a shonraítear ann; (b)aon eintiteas dlíthiúil a bunaíodh faoi dhlí an Aontais nó faoi aon eagraíocht idirnáisiúnta. 2.Níl daoine nádúrtha incháilithe. 3.Go heisceachtúil, tá eintitis dhlíthiúla atá bunaithe i dtríú tír incháilithe chun bheith rannpháirteach i gcás ina bhfuil sin r