GA   GA 
 
 
 AN COIMISIÚN  
EORPACH   
Strasbourg, 14.12.2021  
SWD(2021) 473 final  
 
DOICIMÉAD INMHEÁNACH OIBRE DE CHUID AN CHOIMISIÚIN  
 
ACHOIMRE FEIDHMIÚCHÁIN AR AN TUARASCÁIL AR AN MEASÚNÚ 
TIONCHAIR  
 
a ghabhann leis an doiciméad  
Togra le haghaidh  
RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE  
 
maidir le treoirlínte an Aontais chun an gréasán tras -Eorpach iompair a fhorbairt, lena 
leasaítear Rialachán (AE) 2021/1153 agus Rialachán (AE) Uimh. 913/2010 agus lena n -
aisghairtear Rialachán (AE) Uim h. 1315/2013  
{COM(2021)  812 final}  - {SEC(2021)  435 final}  - {SWD(2021)  471 final}  -
 {SWD(2021)  472 final}   
 
1 Bileog Achoimre Feidhmiúcháin  
Measúnú tionchair ar Thogra chun athbhreithniú a dhéanamh ar Rialachán (AE) Uimh.  1315/2013 - treoirlínte an 
Aontais chun an gréasán tra s-Eorpach iompair (TEN -T) a fhorbairt.  
A. An gá atá le beart  
Cén fáth? Cén fhadhb a bhfuiltear ag díriú uirthi?  
Tá an measúnú tionchair seo mar bhonn le togra reachtach chun athbhreithniú a dhéanamh ar Rialachán (AE) 
Uimh.  1315/2013 - treoirlínte an Aontais chun an gréasán tra s-Eorpach iompair (TEN -T) a fhorbairt. Is 
príomhghníomhaíocht é den Chomhaontú Glas don Eoraip agus den Straitéis Chuimsitheach um an 
tSoghluaisteacht Inbhuanaithe agus Chliste. Is é is aidhm do R ialachán TEN -T gréasán éifeachtach ilmhódach 
iarnróid, uiscebhealaí intíre, bealaí loingis ghearrthurais farraige agus bóithre a thógáil ar fud an Aontais atá 
nasctha le nóid uirbeacha, calafoirt mhuirí agus intíre, aerfoirt agus críochfoirt ar fud an Aont ais. Na fadhbanna a 
dtugtar aghaidh orthu leis an athbhreithniú, is iad caighdeáin neamhleor agus/nó neamhiomlána bonneagair 
TEN-T agus easpa comhtháthaithe maidir le caighdeáin le haghaidh bhonneagar breoslaí malartacha ar an 
TEN-T agus tionchar diúltach ag an méid sin ar an aeráid agus ar an gcomhshaol. Ar an dara dul síos, tá an 
líonra TEN -T thíos le scrogaill thoillte agus nascacht líonra neamhleor leis na réigiúin uile, rud a chuireann 
isteach ar an ilmhódúlacht. Ar an tríú dul síos, ní mór aghaidh a t habhairt ar shábháilteacht agus iontaofacht 
neamhleor bhonneagar TEN -T. Ar deireadh, ní leor na hionstraimí rialachais i gcomparáid le riachtanais nua 
agus is gá athbhreithniú a dhéanamh ar dhearadh gréasáin TEN -T chun cur leis an gcomhleanúnachas le 
beart ais eile.  
Cad leis a bhfuiltear ag súil ón tionscnamh seo?  
Is é is aidhm don athbhreithniú ar TEN -T ceithre phríomhchuspóir a bhaint amach. Ar an gcéad dul síos, tá sé 
mar aidhm leis an t-iompar a dhéanamh níos glaise tríd an mbonn iomchuí bonneagair a sholáthar chun an brú 
tráchta a mhaolú agus chun astaíochtaí GCT agus truailliú an aeir agus an uisce a laghdú, agus an méid sin á 
dhéanamh trí dhreasachtaí chun an t-éileamh ar iompar a aist riú i dtreo foirmeacha inbhuanaithe iompair, e.g. trí 
chaighdeáin nua TEN -T a chur i bhfeidhm. Ar an dara dul síos, tá sé mar aidhm leis iompar gan uaim agus 
éifeachtúil a éascú, ilmhódúlacht agus idir -inoibritheacht idir modhanna iompair TEN -T a chothú ag us na nóid 
uirbeacha a chomhtháthú níos fearr sa ghréasán. Ar an tríú dul síos, déantar dícheall leis athléimneacht TEN -T i 
gcás an athraithe aeráide agus tubaistí nádúrtha nó tubaistí de dhéantús an duine a mhéadú. Agus ar deireadh, 
dírítear leis ar éifea chtúlacht na n-uirlisí rialachais TEN -T a fheabhsú, na hionstraimí tuairiscithe agus 
faireacháin a chuíchóiriú agus athbhreithniú a dhéanamh ar dhearadh an ghréasáin TEN -T.  
Cad é an breisluach atá le beart a dhéanamh ar leibhéal an Aontais?   
Bhí breisluach láidir an Aontais a bhaineann le TEN -T ar cheann de phríomhchonclúidí na meastóireachta ar 
Rialachán TEN -T atá ann faoi láthair. Aithnítear go soiléir gur fís agus gur dul chun cinn maith é iarrachtaí a 
dhíriú i dtreo gréasán coiteann iompai r ar fud an Aontais a chruthú, lena ndírítear ar scrogaill agus easpa nasc a 
bhaint, go háirithe thar theorainneacha, fís agus dul chun cinn lena mbaineann tairbhí a théann thar 
ghníomhaíocht náisiúnta aonarach. Tá sé ríthábhachtach go n-áiritheofar go mbe adh bonn coiteann 
comhleanúnach ann ar fud an Aontais chun ‘tionscadail leasa choitinn’ a shainaithint agus, dá réir sin, chun 
iarrachtaí pleanála agus cur chun feidhme ó réimse leathan gníomhaithe a ailíniú.  
B. Réitigh  
Cad iad na roghanna beartais reachtacha agus neamhreachtacha a breithníodh? An bhfuil rogha 
thosaíochta ann nó nach bhfuil? Cén fáth?   
Chun aghaidh leordhóthanach a thabhairt ar chuspóirí an athbhreithnithe ar TEN -T, rinneadh measúnú ar thrí 
rogha beartais (RB) i dtéarmaí a dtionchar  eacnamaíoch, sóisialta agus comhshaoil. Is é is aidhm do RB1 na 
ceanglais agus na caighdeáin maidir le cáilíocht bhonneagar TEN -T atá ann cheana a thabhairt cothrom le dáta 
agus déantar foráil leis maidir le bonn leordhóthanach bonneagair chun breoslaí ma lartacha agus córais chliste 
iompair a úsáid. Ina theannta sin, áirítear leis bearta chun uirlisí faireacháin agus tuairiscithe TEN -T atá ann 
cheana a chomhchuibhiú agus a chuíchóiriú. I dtéarmaí ghréasán TEN -T, áirítear leis freisin athbhreithniú ar an 
ngréasán iompair agus ar nóid iompair. Is éard atá i RB2, ag cur le RB1, athrú céime trí chaighdeáin nua níos 
uaillmhianaí a thabhairt isteach do na modhanna iompair ar fad chun rannchuidiú le dícharbónú, le laghdú 
truaillithe, le digitiú, le hathléimneacht agus le sábháilteacht an chórais bhonneagair iompair. Ina theannta sin, 
áirithítear comhtháthú níos fearr ar na nóid uirbeacha sa TEN -T trí cheanglais shonracha chun trácht paisinéirí 
agus lasta chuig/ó chathracha a bhainistiú. Cuireann RB3, arb é an rogha  thosaíochta í, dlús le tabhairt chun 
críche TEN -T tríd an spriocdháta maidir le caighdeáin agus codanna áirithe den ghréasán a thabhairt chun 
críche a thabhairt ar aghaidh ó 2050 go 2040 agus na caighdeáin agus na ceanglais uaillmhianacha a tugadh 
 
2 isteach  le RB2 a choinneáil ag an am céanna. Áirithítear leis freisin forbairt leathan agus chomhleanúnach ar an 
ngréasán, agus athbhreithniú substaintiúil ar dhearadh an ghréasáin TEN -T á dhéanamh dá bharr sin.  
Cé atá i bhfách le cén rogha?   
Léiríonn na torthaí ó ghníomhaíochtaí an chomhairliúcháin gur léirigh tromlach mór de na páirtithe leasmhara 
gurbh fhearr leo díriú le TEN -T ar mheascán beart atá dírithe ar dhícharbónú, digitiú agus cur in úsáid 
bonneagair ‘crua’, a fhreagraíonn d’fhealsú nacht Rogha 3. Go deimhin, rangaigh 34  % de na freagróirí an rogha 
seo mar chéad rogha agus rangaigh 12  % sa bhreis é mar an dara rogha. Ba iad na húdaráis phoiblí (44  %), 
gnólachtaí (35  %) agus saoránaigh (17  %) a rinne an rogha sin a rangú ar dtús a thug  an tacaíocht ba mhó.  
C. Tionchar na rogha tosaíochta  
Cad iad tairbhí na rogha tosaíochta (más ann di; murab ann, cad iad tairbhí na bpríomhroghanna)?   
Le RB3, cuirtear tairbhí suntasacha eacnamaíocha ar fáil, go háirithe méadú 0.4  % ar OTI in 2030, 1.3 % in 
2040 agus 2.4  % faoi 2050 i gcoibhneas leis an mBonnlíne. Is ionann sin agus méadú EUR57  billiún ar OTI i 
gcoibhneas leis an mBonnlíne in 2030, EUR229  billiún in 2040 agus EUR467  billiún in 2040. Le hinfheistíochtaí 
níos airde ar TEN -T cruthaítear  fostaíocht freisin, rud as a dtiocfaidh méadú 0.1  % ar fhostaíocht in 2030 i 
gcoibhneas leis an mBonnlíne, 0.3  % in 2040 agus 0.5  % faoi 2050, is ionann sin agus 200,000 duine fostaithe 
breise in 2030, 561,000 in 2040 agus 840,000 faoi 2050. Feidhmíonn RB 3 go maith freisin maidir le 
gníomhaíocht iompair lasta agus paisinéirí a aistriú chuig modhanna iompair níos inbhuanaithe. Meastar go 
dtiocfaidh méadú ar ghníomhaíocht iompair d’iarnród trí chaighdeán nua iarnróid do phaisinéirí (luas líne 160 
km/u), trí leithead lódála P400 a thabhairt isteach (leathleantóirí a bheith i gcúrsaíocht ar vaigíní iarnróid dá 
bharr sin), agus trí roinnt caighdeán iarnróid a leathnú ón gcroíghréasán go dtí an gréasán cuimsitheach, mar 
aon leis an síneadh a chuirfear leis an ngr éasán cuimsitheach sin. Léirítear é sin freisin i sciar níos airde iarnróid 
sa scoilt mhódúil chun dochair don earnáil bóithre. Cé go bhfuil an cion módach d’iompar d’uiscebhealaí intíre 
agus d’iompar muirí fós cobhsaí den chuid is mó, cuireann cur chun fe idhme caighdeán nua ar chumas na 
hearnála an fás a thuartar do mhéideanna tráchta AE27 agus do thrácht muirí laistigh den AE a mhaolú. Ina 
theannta sin, meastar go mbeidh laghduithe ar astaíochtaí CO 2 agus ar astaíochtaí ó thruailliú aeir mar thoradh 
ar an aistriú ó na bóithre chuig modhanna ar lú líon na n-astaíochtaí uathu de bharr na mbeart a chuimsítear i 
RB3. Meastar gur thart ar EUR387  milliún i gcoibhneas leis an mBonnlíne le linn na tréimhse 20 21-2050 a 
bheidh sa laghdú ar chostais sheachtracha na n-astaíochtaí CO 2, méid arna shloinneadh mar an luach reatha, 
agus meastar gur EUR420  milliún a bheidh sa laghdú ar chostais sheachtracha an truaillithe aeir. Ina theannta 
sin, cuirtear feabhas ar sháb háilteacht ar bhóithre trí chaighdeán an mhótarbhealaigh agus na gnéithe 
sábháilteachta gaolmhara a shíneadh chuig gach cuid den ghréasán os cionn tairseach laethúil tráchta áirithe, 
rud a laghdaíonn líon na mbásanna agus na ndaoine gortaithe. Meastar gur thart ar EUR3,930  milliún i 
gcoibhneas leis an mBonnlíne le linn na tréimhse 2021 -2050 a bheidh sa laghdú ar chostais sheachtracha 
tionóiscí, méid arna shloinneadh mar an luacha reatha. Meastar gur thart ar EUR2,891  milliún i gcoibhneas leis 
an mBonnlíne l e linn na tréimhse 2021 -2050 a bheidh sa laghdú ar chostais sheachtracha an phlódaithe tráchta 
idiruirbigh.  
Cad iad costais na rogha tosaíochta (más ann di; murab ann, cad iad costais na 
bpríomhroghanna)?   
Leis an rogha thosaíochta, baintear an chothroma íocht is fearr amach idir na cuspóirí a baineadh amach agus 
na costais fhoriomlána chur chun feidhme. Meastar gur EUR247.5  billiún i gcoibhneas leis an mBonnlíne a 
bheidh sna hinfheistíochtaí chun na bearta go léir faoi RB3 a chur chun feidhme, méid arna s hloinneadh mar an 
luach reatha le linn 2021 -2050. Ina theannta sin, meastar gur EUR8.6  milliún i gcoibhneas leis an mBonnlíne, 
arna shloinneadh mar an luach reatha le linn 2021 -2050, a bheidh sna costais riaracháin don earnáil 
phríobháideach, agus costais riaracháin na n-údarás poiblí ag EUR25.4  milliún. Táthar ag súil go mbeidh 
tionchair eile, a bhaineann le hastaíochtaí torainn agus le cailliúint bithéagsúlachta a d’fhéadfadh a bheith ann, 
an-teoranta i gcónaí. Tá sé deacair iad a mheas, áfach, ós rud é g o mbraitheann tionchair torainn go mór ar an 
staid (tráchta) áitiúil agus go mbraitheann tionchair ar an mbithéagsúlacht ar shuíomh sonrach agus ar 
shaintréithe an bhonneagair. Sa dá chás, áirítear bearta, lena n-urramaítear an prionsabal ‘gan dochar 
sunta sach a dhéanamh’ freisin, san athbhreithniú ar TEN -T.  
Cén difear a dhéanfar do ghnólachtaí, do FBManna agus do mhicrifhiontair?  
Le huasghrádú an bhonneagair le haghaidh iompair chomhcheangailte iarnróid agus críochfort, cruthófar 
deiseanna chun seirbhísí a bhunú do FBManna cé go bhfuil gníomhaithe móra ann freisin i ndeighleoga áirithe. 
Is iad na príomhpháirtithe leasmhara lena mbaineann na gnóthais iarnróid sa mhargadh lasta, na hoibreoirí 
críochfoirt lasta iarnróid, cuideachtaí trucaile agus oi breoirí ag críochfoirt phaisinéirí. In earnáil na mbóithre, má 
chuirtear feabhas ar na limistéir scíthe agus ar an staid pháirceála do thrucailí réigiúnacha agus fadraoin, 
rachaidh sé chun tairbhe do líon mór na gcuideachtaí beaga trucaile atá faoi úinéire acht tiománaithe, ar 
cuideachtaí iad atá i measc na bhfiontar is lú i réimse an iompair, mar go mbraitheann siad ar dhlúthlíon agus ar 
 
3 chaighdeán na limistéar páirceála.   
An imreofar tionchar suntasach  ar bhuiséid náisiúnta agus ar údaráis riaracháin náisiúnta?   
Na costais riaracháin bhreise i gcoibhneas leis an mBonnlíne, is costais mheasartha iad, go háirithe i 
gcomparáid leis na pleananna uaillmhianacha athbhreithnithe faoi RB3. Ina theannta sin, meastar gur 
EUR25.4  milliún (i.e. EUR15.8  milliún do n Choimisiún Eorpach agus EUR9.6  milliún d’údaráis phoiblí na 
mBallstát), arna shloinneadh mar luach reatha le linn 2021 -2050, a bheidh sna costais riaracháin do na húdaráis 
phoiblí. Ina theannta sin, meastar gur ó mhaoiniú poiblí (cistí poiblí náisiúnta, cistí an Aontais) a thiocfaidh an 
chuid is mó d’infheistíochtaí agus is EUR244.2  billiún i gcoibhneas leis an mBonnlíne, arna shloinneadh mar 
luach reatha le linn 2021 -2050, a bheadh i gceist.  
An mbeidh aon tionchar suntasach eile i gceist?   
Cuireann R3 gné thábhachtach leis an gcuspóir comhtháthaithe TEN -T trí nóid uirbeacha a shainaithint agus trí 
chríochfoirt paisinéirí/lasta a chomhtháthú ar chríoch an Aontais ina iomláine, rud atá ríthábhachtach don 
nascacht réigiúnach. Le RB3 is fearr a chothaítear athléimneacht agus oiriúnú an athraithe aeráide i 
mbonneagar TEN -T. Ar deireadh, cuireann RB3 breisluach tábhachtach ar fáil le comhleanúnachas a áirithiú le 
beartais eile trí athbhreithniú a dhéanamh ar dhearadh an ghréasáin TEN -T (e.g. trí Ch onair Iompair Eorpacha a 
chruthú, a chuirtear in ionad an dá chineál conairí atá ann cheana – Conairí Croíghréasáin agus Conairí Lasta 
Iarnróid).  
D. Obair leantach  
Cathain a dhéanfar athbhreithniú ar an mbeartas?  
Táthar ag súil leis an togra reachtach  chun athbhreithniú a dhéanamh ar Rialachán (AE) 1315/2013 faoi mhí na 
Nollag 2021.