Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle Business Taxation for the 21st Century [Cánachas gnó don 21ú haois]

[COM(2021) 251 final] (níl leagan Gaeilge ann)

(2022/C 275/07)

Rapóirtéir: Krister ANDERSSON

Comhairliúchán An Coimisiún Eorpach, 01/07/2021 Bunús dlí Airteagal 304 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh Cinneadh ón mBiúró 8.6.2021 Rannóg atá freagrach Aontas Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta agus Comhtháthú Eacnamaíoch agus Sóisialta Dáta a glactha sa rannóg 8.2.2022 Dáta a glactha sa seisiún iomlánach 23.2.2022 Seisiún iomlánach Uimh. 567 Toradh na vótála (ar son/in aghaidh/staonadh) 216/00/07

1. Conclúidí agus moltaí

1.1. Is díol sásaimh do CESE an tionscnamh seo ón gCoimisiún, tionscnamh a rabhthas ag tnúth leis le fada, maidir le straitéis i leith cánachas gnó sa 21ú haois. Tacaíonn CESE go láidir leis an gCoimisiún agus tuigeann sé go bhfuil an Coimisiún ag cur a chuid oibre in oiriúint do na pléití agus na comhaontuithe idirnáisiúnta.

1.2. Cuireann CESE i bhfios go láidir a riachtanaí atá sé infheistíochtaí trasteorann a éascú agus na costais maidir le comhlíonadh na rialacha a laghdú do ghnólachtaí, agus, ag an am céanna, an geilleagar Eorpach a ghlasú agus a dhigiteáil a thuilleadh.

1.3. Pacáiste maidir le cánachas cothrom simplí á cur san áireamh Molann CESE don Choimisiún leanúint dá Phlean Gníomhaíochta le haghaidh cánachas cothrom agus simplí a thacaíonn leis an straitéis téarnaimh ( 1 ) , agus an tuairim ó CESEá cur san áireamh ( 2 )

1.4. Is díol sásaimh do CESE an tacaíocht a thug Airí Airgeadais G20 don chomhaontú arna shíniú an 8 Deireadh Fómhair 2021 ag 136 thír as 140 tír sa Chreat Cuimsitheach chun teacht ar réiteach domhanda, bunaithe ar chomhthoil, maidir le slí chun cearta cánachais a leithdháileadh i measc tíortha. Ag an am céanna, cuireann CESE i bhfios go láidir a chasta a bheidh cuspóirí chomh huaillmhianach sin agus tá sé á iarraidh aige gur cur chun feidhme aonchineálach arna chomhbheartú agus arna chomhordú ar bhonn domhanda a dhéanfar maidir le Colúin 1 agus 2 (an pacáiste).

1.5. Cuireann CESE i bhfáth a riachtanaí a bheidh sé an pacáiste cánachais a chur chun feidhme san Aontas agus, ag an am céanna, sna príomhthíortha trádála comhpháirtíochta. I gcás nach ndéanfaí Colún 1 a chur chun feidhme ag an am céanna in SAM agus sna príomhthíortha trádála comhpháirtíochta, d’fhéadfadh gnólachtaí Eorpacha a bheith faoi mhíbhuntáiste iomaíoch.

1.6. Cuireann CESE i bhfios go láidir a thábhachtaí a bheidh sé na rialacha san Eoraip maidir le Colún 2 agus maidir leis an íosráta cánach corparáide éifeachtach a bheith ar aon dul leis na rialacha casta sa chomhaontú domhanda. Ba cheart a ndóthain ama a bheith ag na Ballstáit, dá bhrí sin, chun teacht ar théacs críochnaitheach arna chomhaontú eatarthu sula nglacfar treoir.

1.7. Is é atá beartaithe le ríomh an ráta cánach éifeachtaigh a chinneadh an bhfuil ráta cánach éifeachtach grúpa áirithe d’fhiontair ilnáisiúnta os cionn nó faoi bhun an íosráta cánach i dtaca leis an dlínse atá faoi bhreithniú. Maidir leis na ceanglais chun rátaí cánach éifeachtacha a ríomh, cuireann CESE i bhfios go láidir gur cheart go leanfaidís an cur chuige domhanda a comhaontaíodh, chun nach méadófar ar na costais riaracháin.

1.8. Tacaíonn CESE leis an gcur chuige ón gCoimisiún moladh a eisiúint do na Ballstáit le go bhféadfaí caillteanais a fhritháireamh trí bhíthin tabhairt siar caillteanas cánach.

1.9. Tacaíonn CESE leis an gCoimisiún sa chomhrac in aghaidh úsáid éagórach eintiteas caoch atá dírithe ar sciúradh airgid, pleanáil ionsaitheach cánach arna déanamh ag daoine aonair agus corparáidí agus imghabháil cánach. Tá CESE ag tnúth lena dhearcadh féin a chur in iúl maidir le togra sonrach trína dtabharfar aghaidh ar úsáid éagórach eintiteas caoch.

1.10. Is díol sásaimh do CESE an tionscnamh ón gCoimisiún lena gcruthófar córas cúitimh chun cur i gcoinne na claontachta fiachais sa chánachas corparáideach ( Debt Equity Bias Reduction Allowance – DEBRA). D’fhéadfadh riosca ard don infheisteoir a bheith ann ag éirí as infheistíochtaí sa nuatheicneolaíocht ghlas. I gcásanna den sórt sin, bíonn tábhacht ar leith le maoiniú cothromais agus ní mór aghaidh a thabhairt ar an gclaontacht in aghaidh maoiniú cothromais ar dlúthchuid den chóras cánach í.

1.11. Is díol sásaimh do CESE an togra maidir le BEFIT ( Business in Europe: Framework for Income Taxation ) ina bhfuil leabhar rialacha amháin maidir le cáin chorparáide agus tá CESE ag tnúth le bheith in ann togra mionsonraithe a scrúdú.

1.12. Molann CESE don Choimisiún aghaidh a thabhairt ar chásanna den obair thrasteorann mar dhlúthchuid den straitéis i leith cánachas gnó.

1.13. Tá an cumhdach CBL ar cheann de na réimsí eile nár mhór a athbhreithniú. Cruthaítear castachtaí de bharr clásail eisiaimh agus lúba ar lár agus is éagothroime iomaíochta an toradh orthu mar aon le hioncam cánach ligthe thar ceal. Molann CESE don Choimisiún cumhdach an chórais CBL a athbhreithniú.

2. An togra ón gCoimisiún

2.1. Faoin Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir le cánachas gnó don 21ú haois tá sé i gceist aghaidh a thabhairt ar roinnt mórdhúshlán atá tagtha chun cinn le himeacht na mblianta, agus ar ráig COVID-19.

2.2. Is den riachtanas é go mbeadh creat cánach atá stóinseach, éifeachtúil agus cóir ag an Aontas, creat a shásódh riachtanais an mhaoinithe phoiblí agus a thacódh leis an téarnamh agus leis an aistriú glas agus an t-aistriú digiteach trí thimpeallacht a chruthú ar mhaithe le fás cóir inbhuanaithe cuimsitheach agus le hinfheistíochtaí chun go bhféadfaí deiseanna fostaíochta a chruthú.

2.3. Táthar ag súil go mbeidh páirt níos mó ag an gcánachas i mbeartais Eorpacha níos ginearálta, amhail an Comhaontú Glas don Eoraip, an Clár Oibre Digiteach, an Straitéis Nua Tionsclaíochta don Eoraip agus an Plean Gníomhaíochta chun Aontas Margaí Caipitil a Thógáil. Is den riachtanas é go ndéanfaidh an cánachas an t-aistriú digiteach a éascú freisin trí thimpeallacht a chur ar fáil ina bhféadfadh rath a bheith ar ghnólachtaí digiteacha.

2.4. Sa Teachtaireacht ón gCoimisiún cuirtear na torthaí ón tionscadal um chreimeadh an bhoinn cánach agus aistriú brabúis (BEPS) san áireamh go leordhóthanach agus tugtar aghaidh ar athchóiriú an chreata idirnáisiúnta cánach corparáide, faoi cheannas na hEagraíochta um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (ECFE) agus ar shainordú ó G20. Baineann dhá cholún leis an bpacáiste athchóirithe. Díríonn Colún 1 ar na rialacha cánach idirnáisiúnta a chur in oiriúint do shamhlacha nua gnó, samhlacha a chuireann ar chumas cuideachtaí gnó a dhéanamh gan láithreacht fhisiciúil ( 3 )

2.5. Maidir le Colún 2, laghdóidh sé ar an iomaíocht chánach trí íosráta cánach corparáide éifeachtach 15 % a shocrú ( 4 )

2.6. A luaithe a dhéanfar an pacáiste a chomhaontú mar chuid de choinbhinsiún iltaobhach, beidh sé éigeantach é a chur i bhfeidhm agus ullmhóidh an Coimisiún togra le haghaidh treoir maidir lena chur chun feidhme san Aontas Eorpach.

2.7. Ullmhóidh an Coimisiún togra nua ansin maidir le ráta cánach corparáide éifeachtach cuideachtaí móra a fhoilsiú ar bhonn bliantúil, ar cuideachtaí iad atá cónaitheach san Aontas Eorpach agus a thagann faoi raon feidhme Cholún 2, de réir na modheolaíochta a comhaontaíodh maidir le háirimh Cholún 2.

2.8. Mar chuid dá chlár oibre trédhearcachta, rachaidh an tAontas i ngleic freisin le húsáid éagórach eintiteas caoch chun críoch cánach – i.e. cuideachtaí gan láithreacht fhisiciúil ar bith nó fíorbheagán láithreachta agus gníomhaíocht eacnamaíoch iarbhír ar siúl acu – trí thionscnamh reachtach nua atá dírithe ar phleanáil ionsaitheach cánach, imghabháil cánach nó sciúradh airgid atá ar bun ag daoine aonair nó ag corparáidí a chosc.

2.9. Tabharfaidh straitéis an Choimisiúin aghaidh freisin ar an gclaontacht fiachais sa chánachas corparáideach. Déanfar sin tríd an mbuntáiste cánach a bhaineann le hinfheistíochtaí a mhaoiniú le fiachas a laghdú trí leas a bhaint as córas cúitimh (DEBRA) a spreagfaidh infheistíochtaí a mhaoiniú le cothromas nua.

2.10. Business in Europe: Framework for Income Taxation [Gnó san Eoraip: Creat le haghaidh Cánachas Ioncaim]). Déanfaidh an Coimisiún na tograí uaidh le haghaidh Comhbhonn Comhdhlúite don Cháin Chorparáide (CCCTB) ( 5 ) , ar tograí iad atá ar feitheamh, a tharraingt siar a luaithe a dhéanfar togra nua a thíolacadh chun an margadh inmheánach a neartú. Is creat nua maidir le cánachas ioncaim i gcás gnólachtaí san Eoraip a bheidh ann, creat ar a dtugtar BEFIT ([Gnó san Eoraip: Creat le haghaidh Cánachas Ioncaim]).

2.11. Leis an togra maidir le BEFIT, cuirfear le Colún 1 agus Colún 2. Oibreoidh an Coimisiún i ndlúthpháirtíocht leis na Ballstáit chun an togra sin a tharraingt suas, agus dearcadh Pharlaimint na hEorpa á chur san áireamh freisin, agus i gcomhairle leis an earnáil ghnó agus grúpaí sa tsochaí shibhialta.

2.12. Sa straitéis ón gCoimisiún tá moladh go ndéanfadh na Ballstáit caillteanais a fhritháireamh trí bhíthin tabhairt siar caillteanas cánach, chun cothrom iomaíochta a fheabhsú do chuideachtaí ar fud an Aontais. Beidh feidhm ag an moladh maidir le blianta fioscacha 2020 agus 2021.

3. Barúlacha ginearálta

3.1. Is díol sásaimh do CESE an tionscnamh seo ón gCoimisiún, tionscnamh a rabhthas ag tnúth leis le fada, maidir le straitéis i leith cánachas gnó sa 21ú haois. Tacaíonn CESE go láidir leis an gCoimisiún agus tuigeann sé go bhfuil an Coimisiún ag cur a chuid oibre in oiriúint do na pléití agus na comhaontuithe idirnáisiúnta.

3.2. Tacaíonn CESE le cuspóir an Choimisiúin an clár oibre cánach a bheith ina chabhair leis an mórchuspóir fás cóir agus inbhuanaithe a bheith ann a bhaint amach trí thacaíocht a thabhairt do bheartais Eorpacha níos ginearálta, amhail an Comhaontú Glas don Eoraip, an Clár Oibre Digiteach, an Straitéis Nua Tionsclaíochta don Eoraip agus an Plean Gníomhaíochta chun Aontas Margaí Caipitil a Thógáil.

3.3. Cuireann CESE i bhfios go láidir a riachtanaí atá sé infheistíochtaí trasteorann a éascú agus na costais maidir le comhlíonadh na rialacha a laghdú do ghnólachtaí, agus, ag an am céanna, an geilleagar Eorpach a ghlasú agus a dhigiteáil a thuilleadh.

3.4. Is cás le CESE an bhearna chánach, ainneoin go raibh ioncaim ó cháin chorparáide cobhsaí ar an meán i gcoibhneas le OTI, nó ag dul i méid fiú i gcoibhneas leis, le deich mbliana anuas, san Aontas Eorpach agus i dtíortha ECFE.

3.5. Tá CESE ar aon fhocal leis an gCoimisiún faoi gur ghlac na rialtais náisiúnta líon mór beart éagsúil in aghaidh seachaint cánach agus imghabháil cánach, ar bearta iad a chuir le castacht scéil a bhí casta cheana féin. Tá CESE á iarraidh go mbeadh creat cánach stóinseach, éifeachtúil agus cóir ann a thabharfadh aghaidh ar na dreasachtaí atá ann a thugann ar dhaoine an bonn cánach a chreimeadh agus brabús a aistriú.

3.6. Tá CESE á iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach measúnú a dhéanamh ar thionchar na reachtaíochta in aghaidh seachaint cánach a cuireadh chun feidhme le sé bliana anuas.

4. Pacáiste maidir le cánachas cothrom simplí Tá CESE á mholadh don Choimisiún leanúint dá Phlean Gníomhaíochta le haghaidh cánachas cothrom agus simplí a thacaíonn leis an straitéis téarnaimh ( 6 ) , agus an tuairim ó CESE ( 7 ) á cur san áireamh. Measann CESE gur den tábhacht é táirgiúlacht gheilleagar na hEorpa a fheabhsú chun go mbeidh sé ar aon leibhéal le geilleagair iomaitheoirí, ar a laghad. Níl sa cháin ach ceann amháin de na fachtóirí a mbíonn tionchar acu ar an táirgiúlacht, ach is fachtóir tábhachtach é ( 8 )

5. Barúlacha sonracha

5.1. Is díol sásaimh do CESE an tacaíocht a thug Airí Airgeadais G20 don chomhaontú arna shíniú an 8 Deireadh Fómhair 2021 ag 136 thír as 140 tír sa Chreat Cuimsitheach chun teacht ar réiteach domhanda, bunaithe ar chomhthoil, maidir le slí chun cearta cánachais a leithdháileadh i measc tíortha ( 9 ) . Ag an am céanna, cuireann CESE i bhfios go láidir a chasta a bheidh cuspóirí chomh huaillmhianach sin agus tá sé á iarraidh aige gur cur chun feidhme aonchineálach arna chomhbheartú agus arna chomhordú ar bhonn domhanda a dhéanfar maidir le Colúin 1 agus 2. Sa chomhthéacs sin is den riachtanas é go gcuirfí sainiúlachtaí dhlí AE, amhail an tsaoirse bunaíochta agus an neamh-idirdhealú, san áireamh sna tograí ón Aontas.

5.2. Tugann CESE dá aire go mbeidh i bhfad níos mó le déanamh chun teacht ar chomhaontú mionsonraithe. Beidh sé fíorthábhachtach teacht ar chomhaontuithe maidir le neart gnéithe teicniúla. Agus rialacha á gcur chun feidhme ar leibhéal an Aontais, beidh sé tábhachtach gan cuideachtaí a bhfuil a gceanncheathrú san Aontas Eorpach a chur faoi mhíbhuntáiste i gcomparáid lena n-iomaitheoirí atá bunaithe i mórdhlínsí eile ( 10 )

5.3. Cuireann CESE i bhfáth a riachtanaí a bheidh sé an pacáiste cánachais a chur chun feidhme san Aontas agus, ag an am céanna, sna príomhthíortha trádála comhpháirtíochta. Sa chás nach ndéanfaí Colún 1 a chur chun feidhme in SAM agus sna príomhthíortha trádála comhpháirtíochta eile, d’fhéadfadh gnólachtaí Eorpacha a bheith faoi mhíbhuntáiste iomaíochta. Beidh sé riachtanach, ar an ábhar sin, cur chun feidhme agus úsáid an choinbhinsiúin iltaobhaigh a chomhordú leis na comhpháirtithe trádála.

5.4. Cuireann CESE i bhfios go láidir a thábhachtaí atá an trasuí agus a thábhachtaí a bheidh sé na rialacha maidir le treoir faoi Cholún 2 agus maidir leis an íosráta cánach corparáide éifeachtach a bheith ar aon dul leis na rialacha casta sa chomhaontú domhanda. Ba cheart a ndóthain ama a bheith ag na Ballstáit, dá bhrí sin, chun teacht ar théacs críochnaitheach arna chomhaontú eatarthu sula nglacfar treoir ( 11 )

5.5. Tacaíonn CESE leis an gcur chuige atá ag an gCoimisiún moladh a eisiúint do na Ballstáit le go bhféadfaí caillteanais a fhritháireamh trí bhíthin tabhairt siar caillteanas cánach. Bíonn tábhacht le rialacha den sórt sin, ní hamháin le linn paindéime, ach faoi na gnáthdhálaí freisin. Ba cheart le himeacht aimsire cáin chorparáide a bheith dlite ar ghlanbhrabús cuideachta.

5.6. Tacaíonn CESE leis an gCoimisiún sa chomhrac in aghaidh úsáid éagórach eintiteas caoch atá dírithe ar sciúradh airgid, pleanáil ionsaitheach cánach arna déanamh ag daoine aonair agus corparáidí agus imghabháil cánach. Tá CESE ag tnúth lena dhearcadh féin a chur in iúl maidir le togra sonrach trína dtabharfar aghaidh ar úsáid éagórach eintiteas caoch.

5.7. Debt Equity Bias Reduction Allowance – DEBRA). D’fhéadfadh riosca ard don infheisteoir a bheith ann ag éirí as infheistíochtaí sa nuatheicneolaíocht ghlas. I gcásanna den sórt sin, bíonn tábhacht ar leith le maoiniú cothromais agus ní mór aghaidh a thabhairt ar an gclaontacht in aghaidh maoiniú cothromais ar dlúthchuid den chóras cánach í Is díol sásaimh do CESE an tionscnamh ón gCoimisiún lena gcruthófar córas cúitimh chun cur i gcoinne na claontachta fiachais sa chánachas corparáideach (– DEBRA). D’fhéadfadh riosca ard don infheisteoir a bheith ann ag éirí as infheistíochtaí sa nuatheicneolaíocht ghlas. I gcásanna den sórt sin, bíonn tábhacht ar leith le maoiniú cothromais agus ní mór aghaidh a thabhairt ar an gclaontacht in aghaidh maoiniú cothromais ar dlúthchuid den chóras cánach í ( 12 )

5.8. Tugann CESE dá aire go bhféadfaí i gcás an mhíbhuntáiste cánach a bhaineann le cothromas a úsáid chun infheistíochtaí a mhaoiniú é a laghdú ar an leibhéal corparáide agus ar leibhéal na scairshealbhóirí araon. Is den tábhacht é nach mbeadh an chóireáil cánach ina spreagadh chun cistí a bhogadh ó leibhéal amháin go leibhéal eile.

5.9. Is fiú a thabhairt faoi deara, freisin, gurbh é an toradh a bheadh ar ardú na rátaí dlíthiúla cánach corparáide go n-ardódh luach na hasbhainte úis, rud a d’fhágfadh go mbeadh sé níos oiriúnaí ag cuideachta ón taobh eacnamaíoch de infheistíocht a dhéanamh trí iasachtaí. Bheadh éifeacht den chineál céanna ag ráta boilscithe ní b’airde agus/nó ag rátaí úis ní b’airde, rud a chuirfeadh leis an gclaontacht fiachais atá ann faoi láthair ( 13 ) . Ós rud é nach féidir a leithéid d’fhorbairt a chur as an áireamh, is díol sásaimh é an tionscnamh atá á ullmhú ag an gCoimisiún agus is mór an tábhacht a bhaineann leis an tionscnamh sin.

5.10. Is díol sásaimh do CESE cuspóirí BEFIT agus tá sé ag tnúth le bheith in ann togra mionsonraithe a scrúdú. Ba cheart a chur san áireamh sa togra sin na sainréimis dhlíthiúla is infheidhme, agus atá i bhfeidhm i mBallstáit éagsúla le fada an lá, maidir le cineálacha áirithe comharchumann agus cumann frithpháirteach. Molann CESE don Choimisiún na geallsealbhóirí agus an tsochaí shibhialta a bheith san áireamh agus cinntí á ndéanamh chun go bhféadfar dul chun cinn a dhéanamh agus a áirithiú go mbeidh glacadh ginearálta leis na cinntí sin.

6. Réimsí breise nár mhór aghaidh a thabhairt orthu sa bheartas cánach don 21ú haois

6.1. Tá CESE den tuairim go mb’fhéidir gur athraigh an phaindéim an láthair oibre d’an-chuid daoine agus go mbeidh an teilea-obair i bhfad níos coitianta sna blianta le teacht. Fágann iarmhairtí cánach na teilea-oibre (nó na cianoibre) trasteorann go mbíonn ceisteanna i dtaobh cánach ag cuideachtaí agus ag daoine aonair araon. Maidir le cuideachta, d’fhéadfadh sé tarlú go gcruthófaí buanbhunaíocht nach raibh beartaithe a bheith aici, agus d’fhéadfadh iarmhairtí cánach teacht chun cinn dá thoradh sin. D’fhéadfadh éilimh ar cháin a bheith á ndéanamh ag tíortha éagsúla ar an duine céanna agus d’fhéadfaí dochar a dhéanamh do shochair shóisialta agus cosaint shóisialta an duine sin. D’fhéadfaí difear a dhéanamh do chearta pinsin freisin.

6.2. Molann CESE don Choimisiún aghaidh a thabhairt ar chásanna den obair thrasteorann mar dhlúthchuid den straitéis i leith cánachas gnó.

6.3. Tá an cumhdach CBL ar cheann de na réimsí eile nár mhór a athbhreithniú. Cruthaítear castachtaí de bharr clásail eisiaimh agus lúba ar lár agus is éagothroime iomaíochta an toradh orthu mar aon le hioncam cánach ligthe thar ceal. Molann CESE don Choimisiún cumhdach an chórais CBL a athbhreithniú.

An Bhruiséil, 23 Feabhra 2022. Uachtarán Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa Christa SCHWENG

(1) COM(2020) 312 final.

(2) IO C 155, 30.4.2021, lch. 8 (níl leagan Gaeilge ann).

(3) Is iad na cuideachtaí a d’fhéadfadh a bheith san áireamh na fiontair ilnáisiúnta a mbíonn láimhdeachas domhanda os cionn EUR 20 billiún acu agus brabúsacht os cionn 10 % (i.e. brabús roimh cháin/ioncam) arna ríomh le sásra um meánú trína ndéantar an tairseach láimhdeachais a laghdú go EUR 10 mbilliún, ag brath ar chur chun feidhme rathúil lena n-áirítear cinnteacht cánach, agus an t-athbhreithniú ábhartha le tosú 7 mbliana tar éis don chomhaontú a theacht i bhfeidhm, agus an t-athbhreithniú le bheith curtha i gcrích taobh istigh de bhliain. Ní áirítear tionscail eastóscacha agus seirbhísí airgeadais rialaithe. https://www.oecd.org/tax/beps/statement-on-a-two-pillar-solution-to-address-the-tax-challenges-arising-from-the-digitalisation-of-the-economy-october-2021.pdf.

(4) Is éard atá i gColún a Dó: a) dhá riail idirnasctha Eorpacha (ar a dtugtar le chéile na Rialacha Domhanda in aghaidh Chreimeadh an Bhoinn Cánach (GLoBE)): (i) Riail maidir le hIoncam a Áireamh (IIR) trína bhforchuirtear breisiú cánach ar mháthaireintiteas i ndáil le hioncam comheintitis a ngearrtar cáin ar ráta íseal air; agus (ii) Riail maidir le Ganníocaíocht Cánach (UTPR) faoina ndiúltaítear asbhaintí nó faoina n-éilítear coigeartú coibhéiseach a mhéid nach bhfuil ioncam ísealchánach comheintitis faoi réir cánach faoi IIR; agus b) riail chonradhbhunaithe (an Riail faoi-réir-Cánach (STTR)) faoina gceadaítear do na dlínsí as a dtagann an t-ioncam cáin theoranta a ghearradh ag an bhfoinse ar íocaíochtaí áirithe gaolmhara ó pháirtithe ar íocaíochtaí iad atá faoi réir cánach faoi bhun íosráta. Beidh STTR inchreidiúnaithe mar cháin atá cumhdaithe faoi na rialacha GLoBE. Beidh feidhm ag na rialacha GLoBE maidir le fiontair ilnáisiúnta a chomhlíonann an tairseach EUR 750 milliún mar a cinneadh faoi Ghníomhaíocht 13 de chuid BEPS (tuairisciú de réir tíre). Beidh saorchead ag tíortha an riail IIR a chur i bhfeidhm maidir le fiontair ilnáisiúnta a bhfuil a gceanncheathrú ina dtír fiú mura gcomhlíonfaidh siad an tairseach. Is íosráta cánach 15 % a úsáidfear chun críocha IIR agus UTPR. https://www.oecd.org/tax/beps/statement-on-a-two-pillar-solution-to-address-the-tax-challenges-arising-from-the-digitalisation-of-the-economy-october-2021.pdf.

(5) COM(2016) 685 final agus COM(2016) 683 final.

(6) COM(2020) 312 final.

(7) IO C 155, 30.4.2021, lch. 8 (níl leagan Gaeilge ann).

(8) Tá a lán tuarascálacha ann ina dtugtar le fios gur tionchar díobhálach a bhíonn ag cánacha corparáide ar fhás agus ar tháirgiúlacht. Sin tátal a rinne an Eagraíocht um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (ECFE) go minic; féach mar shampla Tax and Economic Growth, OECD Economics Department Working Paper No. 620 nó Tax Policy Reform and Economic Growth, ECFE (2010). Fachtóirí tábhachtacha a cuireadh san áireamh sa tátal sin is ea aistriú ualach na cánach corparáide ar na hoibrithe, go háirithe ar oibrithe ar bheagán oiliúna, agus tionchar diúltach ar infheistíochtaí. Chomh maith leis sin, d’fhéadfadh cánacha eile, amhail cánacha ar ioncam saothair, bac a chur ar an bhfás agus ar an táirgiúlacht.

(9) Tá baint ag na rialacha cánach le gach cuideachta a théann thar thairseach áirithe, is cuma cén earnáil ina bhfuil siad. Ní le samhlacha gnó “digiteacha” agus gnólachtaí a mbíonn teagmháil dhíreach acu leis an tomhaltóir, agus leo sin amháin, a bhaineann siad.

(10) In éagmais riail UTPR agus i gcás nach mbainfeadh IIR le cásanna san Eoraip, is é an staid a bheadh ann nach ndéanfadh grúpaí d’fhiontair ilnáisiúnta eachtracha, lena n-áirítear grúpaí de chuid SAM, ach an t-íosráta cánach éifeachtach a fhorchur maidir le cásanna trasteorann. Is é an éifeacht a bheadh leis sin go gcoinneoidís a bhfocuideachtaí san Eoraip cosanta ón íosráta cánach éifeachtach: sa chomhthéacs sin, is é a tharlódh i gcás fochuideachtaí san Aontas le ceanncheathrú in SAM nó ar an gcoigríoch a íocann cáin ar leibhéal íseal go mbeadh buntáiste acu i gcónaí de bharr creidmheasanna cánach le haghaidh T&F agus go mbeadh cáin á híoc acu faoi bhun an íosráta a comhaontaíodh agus, ar an taobh eile, i gcás ceanncheathrú san Aontas agus a cuid fochuideachtaí san Aontas, dhéanfaí a gcreidmheasanna cánach le haghaidh T&F a neodrú trí bhíthin breisiú cánach i gcás ina ndéanfaidís a ráta cánach éifeachtach san Eoraip a laghdú faoi bhun an íosráta a comhaontaíodh.

(11) Mura mbeidh na rialacha go léir atá i gcomhaontú Chreat Cuimsitheach ECFE ar eolas ag na Ballstáit tráth a bheidh siad i mbun idirbheartaíocht ar threoir, beidh gá tús a chur le próiseas chun an treoir a athrú le go bhféadfar an comhaontú domhanda a thrasuí i gcomhaontú Eorpach. D’fhéadfadh roinnt Ballstát cur i gcoinne athrú den sórt sin ar an treoir. Chun trasuí iomchuí agus iomlán a bhaint amach, ní mór an comhaontú domhanda a bheith tugtha chun críche ina iomláine agus eolas a bheith air sula dtiocfar ar chomhaontú maidir le treoir.

(12) Féach an tuairim ó CESE Ról na gcánacha corparáide maidir leis an rialachas corparáideach (IO C 152, 6.4.2022, lch. 13).

(13) Féach The Taxation of Income from Capital, Mervyn King and Don Fullerton, The University of Chicago Press and NBER (1984).