AN COIMISIÚN EORPACH An Bhruiséil,16.11.2016 COM(2016) 731 final 2016/0357(COD) Togra le haghaidh RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE lena mbunaítear Córas an Aontais Eorpaigh um Fhaisnéis agus Údarú Taistil (ETIAS) agus lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 515/2014, (AE) 2016/399, (AE) 2016/794 agus (AE) 2016/1624





MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN 1.COMHTHÉACS AN TOGRA Cúlra Is é an tosaíocht uileghabhálach atá againn slándáil na saoránach a áirithiú san Eoraip oscailte. De bharr brú ó ghéarchéim na himirce agus ó ghéarchéim na ndídeanaithe, mar aon le roinnt ionsaithe sceimhlitheoireachta, cuireadh dúshlán chreataí imirce agus slándála an Aontais Eorpaigh. Bíonn saoránaigh an Aontais ag súil go ndéanfar teorainneacha seachtracha limistéar Schengen a bhainistiú go héifeachtach chun cosc a chur ar imirce neamhrialta agus chun slándáil inmheánach fheabhsaithe a áirithiú. Tá éifeachtúlacht na bainistíochta ar theorainneacha seachtracha ina réamhchoinníoll riachtanach le haghaidh na saorghluaiseachta laistigh de Limistéar Schengen agus chun éascú do thrasnú teorainneacha seachtracha an Aontais i ndomhan ina bhfuil an tsoghluaisteacht i réim. Gach bliain, trasnaíonn saoránaigh den Aontas teorainn Schengen timpeall is 400 milliún uair, agus trasnaíonn saoránaigh tíortha nach bhfuil san Aontas iad timpeall is 200 milliún uair. Sa lá atá inniu ann, is féidir le thart ar 1.4 billiún duine ó thart ar 60 tír ar fud an domhain leas a bhaint as taisteal gan víosa chuig an Aontas Eorpach. Fágann sé sin go bhfuil an tAontas Eorpach ar an gceann scríbe is fáiltí sa domhan tionsclaithe, agus, ar bhonn phrionsabal na cómhalartaíochta, téann sé chun leasa shaoránaigh an Aontais freisin trí éascú don taisteal gan víosa thar lear. Leanfaidh an méadú ar líon na náisiúnach tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa a rachaidh go dtí tíortha Schengen, agus meastar go dtiocfaidh méadú breis is 30 % ar líon na náisiúnach tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa a thrasnóidh teorainneacha Schengen faoi 2020, ó 30 milliún in 2014 go dtí 39 milliún in 2020. Léirítear leis na figiúirí sin an gá atá le córas a chur ar bun lenar féidir cuspóirí a bhaint amach amhail cuspóirí an chórais víosa, is é sin an baol féideartha imirce neamhrialta nó an baol féideartha slándála de bharr náisiúnaigh tríú tír a bheith ag tabhairt cuairt ar an Aontas a mheas agus a bhainistiú, ach é sin a bheith ar shlí níos éadroime agus níos báúla do chuairteoirí, i gcomhréir le cuspóirí bheartas léirscaoileadh víosa an Aontais. Dheimhnigh an Coimisiún sa Teachtaireacht uaidh an 14 Meán Fómhair 2016 'Feabhsú na slándála i ndomhan ina bhfuil an tsoghluaisteacht i réim: malartú faisnéise feabhsaithe sa chomhrac in aghaidh na sceimhlitheoireachta agus teorainneacha seachtracha níos láidre' an gá atá ann an chothromaíocht cheart a bhaint amach idir soghluaisteacht a áirithiú agus slándáil a fheabhsú, agus éascú d'iontráil dhleathach chuig limistéar Schengen gan aon ghá le víosa. Tá sé léirithe go bhfuil léirscaoileadh víosaí ina uirlis thábhachtach i gcomhpháirtíochtaí le tríú tíortha a chothú, lena náirítear mar bhealach chun córais éifeachtacha fillte agus athghlactha isteach a áirithiú, agus chun cur le mealltacht an Aontais Eorpaigh i dtaobh gnó agus turasóireachta. I gcomparáid le náisiúnaigh tríú tír a bhfuil ceanglas víosa orthu, is beag faisnéis atá ag na húdaráis inniúla teorann agus forfheidhmithe dlí ar náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa ó thaobh baol a d'fhéadfadh a bheith i gceist leo sula dtiocfaidh siad chomh fada le teorainn Schengen. Ach feidhmiú a dhéanamh ar an tsraith faisnéise agus measúnaithe riosca sin atá ar iarraidh i leith cuairteoirí gan víosa, chuirfí luach suntasach breise le bearta atá i bhfeidhm cheana chun slándáil limistéar Schengen a chothabháil agus a neartú, agus cuirfidh sé ar a gcumas do chuairteoirí gan víosa leas iomlán a bhaint as a stádas gan víosa. Leagadh amach sa Teachtaireacht 'Córais Faisnéise níos Láidre agus níos Cliste i leith Teorainneacha agus Slándála' conas a d'fhéadfaí bainistiú teorainneacha éifeachtach, comhtháite a thógáil a bheadh bunaithe ar theicneolaíochtaí nua trí leas a bhaint as acmhainneacht iomlán na hidir-inoibritheachta, agus cuireadh i bhfeidhm é i dtogra reachtach athbhreithnithe maidir le Córas Dul Isteach/Imeachta (EES) don Aontas Eorpach. Tá sé ina aidhm leis an togra EES nuachóiriú a dhéanamh ar bhailiú agus clárú na dtaifead ar dhul isteach agus imeacht na saoránach neamhAE agus iad ag gabháil thar theorainneacha seachtracha an Aontais. Ag an am céanna, sheol an Coimisiún staidéar féidearthachta ar Chóras an Aontais Eorpaigh um Fhaisnéis agus Údarú Taistil (ETIAS) a bhunú. Dhéanfadh ETIAS faisnéis a bhailiú ó náisiúnaigh tríú tír gan víosa, agus idir-inoibritheacht a áirithiú ó thaobh faisnéise agus bonneagar teicneolaíoch le EES agus córais faisnéise eile de chuid an Aontais. D'fhonn an idir-inoibritheacht agus chomhroinnt acmhainní is fearr is féidir a áirithiú, ba cheart forbairt agus cur chun feidhme EES agus ETIAS a dhéanamh le chéile agus ag an am céanna. Leag an tUachtarán Juncker béim ar an tábhacht a bhaineann le togra a dhéanamh go tapa i dtaobh Chóras an Aontais Eorpaigh um Fhaisnéis agus Údarú Taistil san aitheasc a thug sé faoi Staid an Aontais i mí Mheán Fómhair agus d'fhógair an Coimisiún go nglacfaí togra reachtach maidir le bunú an chórais sin faoi mhí na Samhna 2016. Sa chomhthéacs sin, agus faoi réir na tagartha do ETIAS i dTreochlár na Bratasláive, i mí Dheireadh Fómhair 2016 thug an Chomhairle Eorpach cuireadh don Choimisiún togra a chur ar aghaidh maidir le ETIAS a bhunú, agus béim á leagadh aici ar an ngá atá le "réamhsheiceálacha slándála a dhéanamh ar thaistealaithe atá díolmhaithe ó cheanglas víosa agus diúltú dóibh dul isteach nuair is gá”. Réasúnaíocht maidir le bunú ETIAS Beidh ETIAS ina chóras uathoibrithe a chruthófar chun aon rioscaí a aithint a bhaineann le cuairteoir atá díolmhaithe ó cheanglas víosa a bheith ag taisteal go dtí Limistéar Schengen. Tá córais dá shamhail á núsáid cheana féin ag tíortha ar nós na Stát Aontaithe, Cheanada agus na hAstráile agus measann siad go bhfuil na córais sin ina gcuid riachtanach dá gcreataí slándála – mar thoradh air sin, tá cur amach ag a lán de mhuintir na hEorpa ar na córais sin anois. Baileoidh ETIAS faisnéis ar na taistealaithe sin roimh thaisteal dóibh, ionas gur féidir réamhphróiseáil a dhéanamh. I gcás na dtaistealaithe, fágfaidh an córas go mbeidh muinín acu go mbeidís in ann dul trasna na dteorainneacha gan stró. An bhainistíocht chomhtháite teorainneacha a neartú agus an tslándáil inmheánach a fheabhsú I láthair na huaire, níl aon réamheolas ann i dtaobh cuairteoirí atá díolmhaithe ó cheanglas víosa agus iad ag teacht chuig teorainn sheachtrach Schengen. Ó thaobh gnéithe imirce agus gnéithe slándála araon de, is léir gur gá réamhsheiceálacha a dhéanamh chun aon rioscaí a bhaineann le cuairteoir atá díolmhaithe ó cheanglas víosa a aithint agus é ag taisteal go dtí Limistéar Schengen. Faoi láthair, ní mór do ghardaí teorann cinneadh a dhéanamh ag teorainneacha seachtracha limistéar Schengen gan leas a bhaint as measúnú roimh ré. In 2014, diúltaíodh cead isteach do thart ar 286,000 náisiúnach tríú tír ag teorainneacha seachtracha AE-28. Taifeadadh an chuid is mó de na diúltuithe ag na teorainneacha seachtracha talún (81 %), agus ina ndiaidh sin bhí diúltuithe ag aertheorainneacha (16 %). Ba mar gheall ar gan víosa bhailí a bheith ag daoine a bhí thart ar an cúigiú cuid de na diúltuithe sin, ach bhain formhór na gcásanna le measúnú diúltach ar an mbaol imirce agus/nó slándála i dtaobh an náisiúnaigh tríú tír. Dearbhaítear i measúnuithe riosca a rinne Europol agus an Garda Teorann agus Cósta Eorpach gur ann do na rioscaí sin ó thaobh gnéithe imirce neamhrialta agus gnéithe slándála araon. Dá bhrí sin, ba é príomhfheidhm ETIAS seiceáil a dhéanamh ar an bhfaisnéis a chuirfeadh náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa isteach, trí iarratas ar líne sula dtiocfaidís chomh fada le teorainneacha seachtracha an Aontais Eorpaigh, má tá rioscaí áirithe i gceist leo i dtaobh imirce neamhrialta, i dtaobh slándála nó i dtaobh na sláinte poiblí. Dhéanfaí an méid sin trí uathphróiseáil a dhéanamh ar gach iarratas arna chur isteach trí shuíomh gréasáin nó trí aip i gcoinne córais faisnéise eile de chuid an Aontais, liosta faire tiomnaithe ETIAS agus rialacha maidir le scagadh agus iad sainithe go soiléir. Leis an scrúdú sin, d'fhéadfaí a chinneadh nach bhfuil aon táscairí fíriciúla ná aon fhorais réasúnacha ann chun cosc a chur ar údarú taistil a eisiúint. Trí bhunú ETIAS, bheadh sainordú á thabhairt don Gharda Teorann agus Cósta Eorpach lena áirithiú trí mheán Láraonad ETIAS bainistiú Lárchóras ETIAS a bheidh nasctha agus comhtháite sna bonneagair náisiúnta gardaí teorann. Dhéanfaí iarratais a ndiúltófaí dóibh ón uathphróiseáil a aistriú chuig Láraonad ETIAS sa Gharda Teorann agus Cósta Eorpach, a fhíoróidh go tapa cruinneas na faisnéise arna soláthar agus na bhfoláireamh arna sainaithint. Déanfar iarratais atá faoi réir foláirimh nó amais a chur ar aghaidh chuig an mBallstát freagrach nó na Ballstáit fhreagracha. Dhéanfadh an Ghníomhaireacht i dtaca le bainistiú oibríochtúil a dhéanamh ar chórais mhórscála faisnéise sa limistéar saoirse, slándála agus ceartais ('eu-LISA') Córas Faisnéise ETIAS a fhorbairt agus a bhainistiú teicniúil a áirithiú. Thabharfadh Europol a ionchur i dtaobh gnéithe slándála. Trína cheangal go mbeidh údarú taistil bailí ag gach náisiúnach tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa, beag beann ar an modh taistil nó an pointe iontrála, áiritheoidh an tAontas Eorpach go ndéanfar gach cuairteoir a sheiceáil roimh theacht agus a stádas gan víosa á urramú go hiomlán aige. Tá ábharthacht ar leith ag an gcóras, áfach, i gcás teorainneacha talún mar nach ngineann na náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa agus atá ag taisteal ar tír (siúl na gcos, carr, bus, trucail, traein) Réamheolas Paisinéirí ná Taifid ar Ainmneacha Paisinéirí mar atá amhlaidh i gcás aerthaistil nó taisteal ar muir. Dá réir sin, treiseoidh ETIAS slándáil inmheánach an Aontais ar dhá bhealach: ar an gcéad dul síos, trí dhaoine a d'fhéadfadh a bheith ina mbaol slándála a shainaithint sula dtiocfaidh siad chomh fada le teorainn sheachtrach Schengen; agus, ar an dara dul síos, trí fhaisnéis a sholáthar d'údaráis náisiúnta um fhorghníomhú an dlí agus do Europol, nuair is gá sin i gcás sonrach a bhaineann le cion sceimhlitheoireachta nó cionta coiriúla tromchúiseacha eile a chosc, a bhrath nó a imscrúdú. Éascú don taisteal

Ina theannta sin, éascóidh ETIAS do náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa agus teorainn sheachtrach Schengen á trasnú acu. Bheadh fáil ar údarú ETIAS trí phróiseas iarratais, a bheadh simplí, saor, tapa, agus nach mbeadh gá le céimeanna breise ina leith i bhformhór mór na gcásanna. De réir na taithí atá ag tíortha eile a bhfuil córais den chineál céanna acu i leith údaruithe taistil (SAM, Ceanada, an Astráil), is freagra dearfach a bheadh ar thart ar 95 % de na cásanna, a chuirfí in iúl d'iarratasóirí laistigh de chúpla nóiméad. Ní dhéanfaí méarloirg agus sonraí bithmhéadracha eile a bhailiú. Bheadh an túdarú bailí ar feadh cúig bliana agus i leith turais éagsúla agus ní ghearrfaí ach táille iarratais EUR 5. D'fhágfadh an túdarú roimh thaisteal go mbeadh soiléireacht ag náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa a bheadh ag triall ar limistéar Schengen. Nuair a bheadh an túdarú taistil faighte ag na hiarratasóirí, bheadh luathléiriú iontaofa acu i dtaobh cead isteach a bheith acu chuig limistéar Schengen. Feabhas suntasach a bheadh i gceist ansin do thaistealaithe i gcomparáid le cúrsaí mar atá faoi láthair. Fiú más ag na gardaí teorann ag an teorainn sheachtrach a bheidh an cinneadh deiridh maidir le cead dul isteach i Limistéar Schengen, i gcomhréir le Cód Teorainneacha Schengen, fágfaidh ETIAS go dtiocfaidh laghdú nach beag ar líon na gcásanna ina ndiúltófar cead isteach ag na pointí trasnaithe teorann. Beidh na gardaí teorann in ann a fheiceáil cibé acu an bhfuair an duine os a gcomhair údarú taistil nó nach bhfuair roimh theacht chuig an teorainn. Ar an gcaoi sin, beidh ETIAS in ann na costais a laghdú ar iompróirí i dtaobh paisinéirí a thabhairt ar ais ó theorainneacha muirí agus aertheorainneacha. I gcás daoine ar diúltaíodh údarú dóibh, ní chuirfidh siad amú am agus airgead ag taisteal go dtí limistéar Schengen. Is féidir achomharc a dhéanamh i gcoinne na gcinntí sin sa Bhallstát a ghlac an cinneadh sin agus ní bheadh gá le próiseas iarratais víosa fada agus costasach a sheoladh mar atá amhlaidh i ndáil le córais den chineál céanna i leith údaruithe taistil. Príomhghnéithe ETIAS Sainmhíniú Bheadh an córas atá beartaithe, Córas an Aontais Eorpaigh um Fhaisnéis agus Údarú Taistil (ETIAS), ina chóras de chuid an Aontais do náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa agus iad ag trasnú na dteorainneacha seachtracha. Chumasófaí faoin gcóras a chinneadh an mbeadh baol imirce neamhrialta, baol slándála nó baol don tsláinte phoiblí ann de dheasca na daoine sin a bheith ar chríoch na mBallstát. Chun na críche sin, thabharfaí isteach údarú taistil mar choinníoll nua i ndáil le teacht isteach i limistéar Schengen agus mura mbeadh údarú taistil bailí ETIAS ag duine dhiúltófaí cead isteach chuig limistéar Schengen dó nó di. Ina theannta sin, i gcás inarb infheidhme, bheadh ar iompróirí a sheiceáil go bhfuil údarú taistil bailí ETIAS ag a gcuid paisinéirí roimh ligean dóibh dul ar bord a gcóra iompair chun triall ar thír Schengen. Bheadh údarú taistil bailí ina léiriú iontaofa don chuairteoir go bhfágann na measúnuithe riosca a rinneadh roimh theacht chuig pointe trasnaithe teorann Schengen go bhfuil sé/sí, a priori, incháilithe chun dul isteach i limistéar Schengen. Chuirfeadh an garda teorann i gcrích na seiceálacha rialaithe teorann go fóill mar a fhoráiltear faoi Chód Teorainneacha Schengen agus dhéanfadh an té sin an cinneadh críochnaitheach maidir le cead isteach a dheonú nó a dhiúltú. Bheadh ETIAS comhdhéanta de Chóras Faisnéise ETIAS, Láraonad ETIAS agus Aonaid Náisiúnta ETIAS. Bheadh Córas Faisnéise ETIAS comhdhéanta de lárchóras chun na hiarratais a phróiseáil; Comhéadan Aonfhoirmeach Náisiúnta i ngach Ballstát a bheadh bunaithe ar na sonraíochtaí teicniúla céanna i gcás gach Ballstáit, le gur féidir ceangal a dhéanamh idir an lárchóras agus na bonneagair teorann náisiúnta dá gcuid; bonneagar cumarsáide idir an lárchóras agus na Comhéadain Aonfhoirmeacha Náisiúnta; suíomh gréasáin poiblí agus aip le haghaidh gléasanna móibíleacha; seirbhís ríomhphoist; seirbhís cuntais shláin lena gcuirfí ar a gcumas d'iarratasóirí faisnéis bhreise agus/nó doiciméid bhreise a sholáthar, dá mba ghá; geata iompróra; seirbhís gréasáin lena gcumasófaí an chumarsáid idir an lárchóras agus páirtithe leasmhara seachtracha, agus bogearraí lena gcuirfí ar a gcumas do Láraonad ETIAS agus Aonaid Náisiúnta ETIAS na hiarratais a phróiseáil. Chomh fada agus is féidir agus is indéanta go teicniúil, athúsáidfidh Córas Faisnéise ETIAS comhpháirteanna crua-earraí agus bogearraí EES agus a bhonneagar cumarsáide. Dhéanfaí idir-inoibritheacht a bhunú freisin leis na córais faisnéise eile a bheidh á gceadú ag ETIAS ar nós VIS, sonraí Europol, Córas Faisnéise Schengen (SIS), Eurodac agus an Córas Faisnéise Eorpach um Thaifid Choiriúla (ECRIS). Bunófar Láraonad ETIAS laistigh den Gharda Teorann agus Cósta Eorpach, agus beidh sé ina chuid dá chreat dlí agus beartais. Ag feidhmiú dó ar bhonn 24/7, beidh ceithre chúram lárnacha ar Láraonad ETIAS: 1) a áirithiú go bhfuil na sonraí atá stóráilte sna comhaid iarratais agus na sonraí atá ar taifead i gCóras Faisnéise ETIAS ceart agus cothrom le dáta, 2) i gcás inar gá, na hiarratais ar údarú taistil a fhíorú chun fáil réidh le débhríocht ar bith i dtaobh chéannacht an iarratasóra i gcás amas a fuarthas le linn an phróisis uathoibrithe, 3) táscairí riosca sonracha de chuid rialacha ETIAS maidir le scagadh a shainiú, a thástáil, a chur chun feidhme, a mheasúnú agus a athbhreithniú tar éis dul i gcomhairle le Bord ETIAS um Scagadh, agus 4) iniúchtaí rialta a dhéanamh ar bhainistiú na niarratas agus ar chur chun feidhme rialacha ETIAS maidir le scagadh, go háirithe i ndáil lena dtionchar ar chearta bunúsacha agus i dtaca le príobháideacht agus cosaint sonraí. Dhéanfaí Aonaid Náisiúnta ETIAS a bhunú i ngach Ballstát, agus is orthu a bheadh an phríomhfhreagracht maidir leis an measúnú riosca a chur i gcrích agus cinneadh a dhéanamh ar údarú taistil i gcás na niarratas a ndiúltódh an próiseas iarratais uathoibrithe dóibh. Níor mhór acmhainní leordhóthanacha a bheith acu chun a gcúraimí a chomhlíonadh ar bhonn 24/7. Dá mba ghá, rachaidís i gcomhairle le hAonaid Náisiúnta eile agus le Europol agus d'eiseoidís tuairimí nuair a rachadh Ballstáit eile i gcomhairle leo. Ghníomhóidís freisin mar lárphointí rochtana náisiúnta maidir le hiarratais ar rochtain ar shonraí ETIAS chun críocha fhorghníomhú an dlí chun cionta sceimhlitheoireachta nó cionta coiriúla tromchúiseacha eile a thagann faoina ninniúlacht a chosc, a bhrath nó a imscrúdú. Ina theannta sin, bhunófaí Bord ETIAS um Scagadh ag a mbeadh feidhm chomhairleach laistigh den Gharda Teorann agus Cósta Eorpach. Bheadh sé comhdhéanta d'ionadaí ó gach Aonad Náisiúnta ETIAS agus Europol, agus rachfaí i gcomhairle leis maidir leis na táscairí riosca a shainiú, meastóireacht a dhéanamh orthu agus iad a athbhreithniú, chomh maith le cur chun feidhme liosta faire ETIAS. Raon feidhme Beidh feidhm ag ETIAS maidir le náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa, lena náirítear, agus nuair a thagann sé chuig seiceáil a dhéanamh ar an mbaol slándála agus ar an mbaol don tsláinte phoiblí, baill de theaghlaigh shaoránaigh an Aontais Eorpaigh agus de theaghlaigh náisiúnach tríú tír ag a bhfuil ceart chun saorghluaiseachta, mura bhfuil cárta cónaithe acu. Ní bheidh feidhm ag ETIAS maidir leo seo a leanas: sealbhóirí víosaí fadfhanachta, sealbhóirí ceadanna tráchta teorann áitiúil, saoránaigh na micreastát i limistéar Schengen, sealbhóirí pasanna taidhleoireachta agus baill de chriú long nó aerárthach agus iad ar dualgas, náisiúnaigh tríú tír ar baill de theaghlaigh shaoránaigh an Aontais iad nó baill de theaghlaigh náisiúnach tríú tír ag a bhfuil an ceart chun saorghluaiseachta faoi dhlí an Aontais agus ag a bhfuil cárta cónaithe bailí, agus dídeanaithe aitheanta, daoine gan stát nó daoine eile a bhfuil cónaí orthu i mBallstát agus a bhfuil doiciméad taistil acu arna eisiúint ag an mBallstát sin. Ní feidhm ag ETIAS maidir le saoránaigh an Aontais. Dá bhrí sin, i gcás náisiúnaigh tríú tír a bhfuil náisiúntachtaí éagsúla acu, lena náirítear náisiúntacht Ballstáit den Aontas Eorpach, ní mór dóibh leas a bhaint as an bpas arna eisiúint ag Ballstát den Aontas Eorpach chun dul isteach i limistéar Schengen. Tá sealbhóirí ceadanna tráchta teorann áitiúil eisiata ó raon feidhme Rialachán ETIAS, go dtí go ndéanfar measúnú críochnúil ar an mbaol slándála a bhaineann leis an gcatagóir daoine sin i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 1931/2006, lena leagtar síos rialacha maidir le trácht teorann áitiúil ag teorainneacha seachtracha talún na mBallstát agus lena leasaítear forálacha Choinbhinsiún Schengen. Scrúdóidh an Coimisiún Eorpach an gá atá le Rialachán (CE) Uimh. 1931/2006 a mhodhnú, lena áirithiú go bhfágfaidh na coinníollacha maidir le ceadanna tráchta teorann áitiúil a eisiúint go ráthófar measúnuithe cuí ar bhaol slándála, gan dochar a dhéanamh ar shlí ar bith don éascú atá ag sealbhóirí ceadanna tráchta teorann áitiúil de bhun Rialachán (CE) Uimh. 1931/2006 agus Chód Teorainneacha Schengen. Déanfaidh an Coimisiún Eorpach scrúdú freisin ar ghnéithe slándála an cheada féin. An Próiseas i dtaobh Iarratas ar Údarú Taisteal agus a Eisiúna

Leagtar amach go mion sa togra reachtach na céimeanna praiticiúla agus an próiseas maidir leis an údarú taistil a eisiúint nó a dhiúltú. Cuirtear i láthair san fhíor thíos forbhreathnú ar an bpróiseas ó thaobh an náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa. Fíor 1: Turas taistealaí le ETIAS Iarratas ar líne Roimh an turas atá beartaithe, cruthaíonn an tiarratasóir iarratas ar líne, trí shuíomh gréasáin tiomnaithe nó tríd an aip. Chun an tiarratas a chomhlánú, iarrfar ar gach iarratasóir na sonraí seo a leanas a sholáthar: –An sloinne (ainm an teaghlaigh), an céadainm nó na céadainmneacha, sloinne breithe, gnáthainm nó gnáthainmneacha; dáta breithe, áit bhreithe, tír bhreithe, inscne, náisiúntacht reatha, céadainmneacha thuismitheoirí an iarratasóra; seoladh baile; –Doiciméad taistil; –Más infheidhme, aon náisiúntacht eile; –Eolas faoin áit bhuanchónaithe; –Seoladh ríomhphoist agus uimhir theileafóin; –Ballstát na chéad iontrála atá beartaithe; –Sonraí oideachais agus sonraí na slí bheatha reatha; –Freagraí ar shraith ceisteanna cúlra ETIAS (maidir le riochtaí a mbaineann baol eipidéime leo nó galair thógálacha nó galair sheadánacha ghabhálacha eile; taifid choiriúla; láithreacht i gcriosanna cogaidh; agus aon chinneadh roimhe sin chun filleadh ar theorainneacha nó orduithe i dtaobh imeacht ó chríoch Bhallstát den Aontas Eorpach), –I gcás gur mionaoiseach é an tiarratasóir, céannacht an duine atá freagrach as an mionaoiseach, –Má tá an tiarratas á chur isteach ag duine seachas an tiarratasóir féin, céannacht an duine agus an chuideachta a bhfuil sé ag déanamh ionadaíochta uirthi (más cuí). –Maidir le baill de theaghlaigh shaoránaigh an Aontais nó baill de theaghlaigh náisiúnach tríú tír atá ag baint tairbhe as saorghluaiseacht gan cártaí cónaithe: a stádas mar bhall den teaghlach; sonraí céannachta an bhaill teaghlaigh lena bhfuil ceangal ag an iarratasóir; an gaol muintearais eatarthu. Ní thógfadh sé níos mó ná 10 nóiméad i bprionsabal an fhoirm iarratais a chomhlánú ar líne. Seachas pas bailí a bheith ag duine, ní bheadh aon doiciméid bhreise ag teastáil chun freagra a thabhairt ar na ceisteanna a chuirfí. Ghlacfadh ETIAS le hiarratais arna dtabhairt isteach thar ceann an iarratasóra i gcásanna nach féidir le náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa iarratas a chruthú iad féin (mar shampla, mar gheall ar aois, leibhéal litearthachta, rochtain ar theicneolaíocht faisnéise agus easpa cumais leas a bhaint aisti). Sna cásanna sin, féadfaidh an tríú duine an tiarratas a chur isteach ar an gcoinníoll go náireofar céannacht an té sin san iarratas.

I gcás iarratasóirí a raibh sé i gceist acu taisteal ó i bhfad ar shiúl, is iondúil go gceannóidís ticéad ar líne nó trí ghníomhaire taistil. Tá úsáid na teicneolaíochta faisnéise i gceist sa dá chás sin. Dá bhrí sin, beidh rochtain dhíreach ag an iarratasóir ar an teicneolaíocht is gá chun iarratas ETIAS a chur i láthair nó beidh an deis aige a iarraidh ar an ngníomhaire taistil an tiarratas a chur isteach ar a shon nó ar a son. An táille a íoc Nuair a bheidh an tiarratas ullamh, ní mór go níocfar táille EUR 5 in aghaidh an iarratais i ndáil le gach iarratasóir os cionn 18 mbliana d'aois. Íocaíocht leictreonach in euro a bheadh i gceist, le cárta creidmheasa nó modhanna íocaíochta eile. Féadfar na modhanna íocaíochta atá ar fáil a shonrú tuilleadh níos déanaí, chun modhanna íocaíochta breise atá cothrom le dáta a áireamh, agus aird á tabhairt ar fhorbairtí teicneolaíocha agus ar an bhfáil atá orthu, i dtreo is nach gcuirfear bac ar náisiúnaigh tríú tír gan víosa a mb'fhéidir nach bhfuil rochtain acu ar mhodhanna íocaíochta áirithe agus iarratas ar údarú ETIAS á dhéanamh acu. Dhéanfadh banc nó idirghabhálaí airgeadais an íocaíocht a bhainistiú. Ní sholáthrófaí na sonraí is gá i ndáil leis an íocaíocht a chur i gcrích ach amháin don chuideachta a oibríonn an tidirbheart airgeadais agus ní phróiseálfadh ETIAS é i gcomhthéacs an iarratais. Nuair a gheofar an íocaíocht, cuirfear iarratas ETIAS isteach go huathoibríoch. Próiseáil iarratais Thosódh an próiseas maidir le hiarratas a mheas agus cinneadh a dhéanamh ina thaobh láithreach tar éis íocaíocht na táille a dheimhniú. Dhéanfaí an tiarratas a uathphróiseáil. I gcás inarb infheidhme, dhéanfadh Láraonad ETIAS agus Aonad nó Aonaid Náisiúnta ETIAS próiseáil láimhe ar an iarratas. Céim 1 – Uathphróiseáil Faoin gcéim uathoibrithe sin, próiseálfar sonraí a bhaineann le sonraí céannachta, doiciméad taistil, agus na freagraí ar na ceisteanna cúlra. Laistigh de chúpla nóiméad, rachaidh an lárchóras ar aghaidh chuig crosseiceáil lánuathoibríoch ar an bhfaisnéis arna soláthar ag an iarratasóir os coinne córais faisnéise eile, liosta faire arna bhunú in ETIAS agus os coinne rialacha ETIAS maidir le scagadh, rialacha a bheidh sainithe go soiléir. Fíor 2: Uathphróiseáil iarratais Is é cuspóir an uathphróisis sin an méid seo a leanas a áirithiú: –nach bhfuil aon údarú taistil bailí eile ann cheana féin, nach bhfuil na sonraí arna soláthar san iarratas maidir leis an doiciméad taistil ag comhfhreagairt d'iarratas eile ar údarú taistil a ghabhann le sonraí céannachta éagsúla, agus nach bhfuil an tiarratasóir ná an doiciméad taistil a ghabhann leis ag comhfhreagairt d'iarratas ar údarú taistil a diúltaíodh, a rinneadh a chúlghairm nó a cuireadh ar neamhní (ETIAS); –nach bhfuil an tiarratasóir faoi réir foláireamh um dhiúltú cead isteach (SIS) agus/nó nach bhfuil an doiciméad taistil a úsáideadh i gcomhair an iarratais ag comhfhreagairt do dhoiciméad taistil a tuairiscíodh gur cailleadh é, gur goideadh é nó gur cuireadh ó bhail é (SIS agus SLTD de chuid Interpol); –nach bhfuil an tiarratasóir faoi réir foláirimh ar bhonn Barántas Gabhála Eorpach agus nach bhfuiltear sa tóir air lena ghabháil chun críocha eiseachadta (SIS) –nach bhfuil sé tuairiscithe gur rófhantóir é an tiarratasóir, faoi láthair nó san am atá caite, ná gur diúltaíodh cead isteach dó (EES); –nár diúltaíodh iarratas ar víosa don iarratasóir sa Chóras Faisnéise Víosaí (VIS – bheadh sé sin bailí i ndáil le náisiúnaigh tíortha ar deonaíodh stádas tarscaoilte víosa dóibh laistigh de chúig bliana nó níos lú agus i ndáil le hiarratasóirí a bhfuil níos mó ná náisiúntacht amháin acu); –go gcomhfhreagraíonn an tiarratasóir agus na sonraí arna soláthar san iarratas don fhaisnéis arna taifeadadh i sonraí Europol; –go ndéanfar measúnú riosca i dtaobh baol imirce neamhrialta, go háirithe maidir le cibé acu an raibh nó nach raibh an tiarratasóir faoi réir cinneadh um fhilleadh nó ordú aistrithe a eisíodh tar éis aistarraingt nó diúltú an iarratais ar chosaint idirnáisiúnta (EURODAC);

–nach bhfuil aon taifead coiriúil ag an iarratasóir (ECRIS); –nach bhfuil an tiarratasóir agus an doiciméad taistil atá aige faoi réir foláireamh Interpol (TDAWN). Dhéanfadh an tuathphróiseas sin a áirithiú freisin nach bhfuil an tiarratasóir ar liosta faire ETIAS agus dhéanfaí a fhíorú ar thug an tiarratasóir freagra dearfach ar aon cheann de cheisteanna cúlra ETIAS. Úsáidfear rialacha maidir le scagadh atá sainithe go soiléir laistigh de Lárchóras ETIAS chun measúnú a dhéanamh ar an gcomhad iarratais. Cuimseofar sna rialacha sin algartaim lena gcuirfear i gcomparáid na sonraí arna dtaifeadadh i gcomhad iarratais ETIAS, agus táscairí riosca sonracha a léiríonn go bhféadfadh baol imirce neamhrialta, baol slándála nó baol don tsláinte poiblí a bheith ann. Bunóidh Láraonad ETIAS na táscairí riosca sonracha tar éis dó dul i gcomhairle le Bord ETIAS um Scagadh (féach thíos). Cinnfear an bhfuil baol imirce neamhrialta, baol slándála nó baol don tsláinte phoiblí ann ar an mbonn seo a leanas: –Staitisticí EES ar rátaí neamhghnácha rófhanachta nó diúltuithe cead isteach i gcás grúpaí sonracha náisiúnach tríú tír; –Staitisticí ETIAS ar dhiúltuithe údarú taistil mar gheall ar bhaol imirce neamhrialta, baol slándála nó baol don tsláinte phoiblí a bhaineann le grúpaí sonracha náisiúnach tríú tír; –Staitisticí arna ngineadh trí EES agus ETIAS araon lena léirítear comhghaolú idir an fhaisnéis a bhailítear tríd an bhfoirm iarratais ETIAS agus rófhanacht nó diúltú cead isteach. –Faisnéis arna soláthar ag na Ballstáit maidir le táscairí sonracha i leith baol slándála nó bagairtí sonracha slándála a d'aithin na Ballstáit sin. –Faisnéis arna soláthar ag na Ballstáit mar aon leis an Lárionad Eorpach um Chosc agus Rialú Galar (ECDC) maidir le baol sonrach don tsláinte phoiblí. Beidh na rialacha sin maidir le scagadh agus baol imirce neamhrialta, baol slándála nó baol don tsláinte phoiblí spriocdhírithe, comhréireach agus sonrach. Ní bheidh imthosca ar bith i gceist ina mbeidh na tacair sonraí a úsáidtear i leith na rialacha sin bunaithe ar chine nó bunús eitneach duine, ar thuairimí polaitíochta, reiligiún nó creideamh fealsúnach, ballraíocht ceardchumainn, cleachtadh gnéis ná claonadh gnéasach. Mura rud é gur thuairiscigh an tuathphróiseas amas ar bith ná gné ar bith a éilíonn anailís bhreise, eisítear an túdarú taistil go huathoibríoch agus cuirtear an tiarratasóir ar an eolas tríd an ríomhphost. Freagra dearfach den sórt sin a bheidh i gceist le formhór mór na niarratas (níos mó ná 95 % de na cásanna, a mheastar) agus cuirfear in iúl don iarratasóir é laistigh de chúpla nóiméad tar éis íoca. Más rud é gur thuairiscigh an tuathphróiseas amas ar bith nó gné ar bith a éilíonn anailís bhreise, déanfar measúnú breise ar an iarratas de láimh. Céim 2 (más gá) – próiseáil láimhe a dhéanfaidh Láraonad ETIAS Má thuairiscíonn an scrúdú uathoibríoch amas as córais faisnéise eile nó liosta faire ETIAS nó táscairí riosca sonracha, nó más neamhchinnte é toisc go bhfuil éiginnteacht ann faoi chéannacht an iarratasóra, dhéanfadh Láraonad ETIAS scrúdú láimhe ina dhiaidh sin. Seiceálfaidh Láraonad ETIAS an tiarratas chun fáil réidh le débhríocht ar bith i dtaobh chéannacht an iarratasóra, ag úsáid na faisnéise a tuairiscíodh tríd an uathphróiseas. Arís, d'fhéadfadh cinneadh dearfach maidir leis an iarratas a bheith ina thoradh air sin, laistigh de 12 uair an chloig. Má tá amas deimhnithe ann, aistrítear an tiarratas chuig Aonad Náisiúnta ETIAS Bhallstát na chéad iontrála, mar a dhearbhaigh an tiarratasóir le linn an phróisis iarratais. Tá súil go ndéanfaí cinneadh dearfach i dtaobh líon breise 3-4 % de na hiarratais tar éis do Láraonad ETIAS na sonraí a fhíorú. D'fhágfadh sé sin go mbeadh an 1-2 % eile de na hiarratais ETIAS ar tuairiscíodh amas nó amais ina dtaobh le haistriú chuig Aonaid Náisiúnta ETIAS le haghaidh próiseáil láimhe agus cinnidh. Céim 3 (más infheidhme) – próiseáil láimhe a dhéanfadh Aonad Náisiúnta ETIAS Bhallstát na chéad iontrála beartaithe Má bhraitheann an tuathphróiseas a dhéanfaidh Lárchóras ETIAS amas (deimhnithe) i gcoinne aon cheann de na bunachair shonraí arna gceadú nó i gcoinne liosta faire ETIAS, agus/nó má thugtar le fios leis go bhfuil an tiarratasóir ag comhfhreagairt do na rialacha maidir le scagadh, aistreofar an tiarratas chuig Aonaid Náisiúnta ETIAS. Chuirfeadh ETIAS an tiarratas i leith Ballstát sonrach ar bhonn uathoibríoch, agus chuirfí é chuig Ballstát chéad iontrála beartaithe an taistealaí mar a dearbhaíodh san fhoirm iarratais.

Chomh luath agus a bheidh an tiarratas aistrithe chuig Aonad Náisiúnta ETIAS atá freagrach, bheadh ar Aonad Náisiúnta ETIAS measúnú a dhéanamh ar an gcomhad iarratais agus a chur in iúl don iarratasóir, tráth nach déanaí ná 72 uair an chloig tar éis gur taisceadh an tiarratas, cén cinneadh a glacadh (diúltach nó dearfach). Bheadh sé de chúram ar Aonad Náisiúnta ETIAS atá freagrach measúnú a dhéanamh ar an mbaol imirce neamhrialta, an baol slándála nó an baol don tsláinte phoiblí agus a chinneadh cibé acu údarú taistil a eisiúint nó a dhiúltú. Sa chás ina bhfaighidh an tiarratasóir cinneadh diúltach ar a iarratas, beidh sé de cheart aige i gcónaí achomharc a dhéanamh. Sheolfaí na hachomhairc sa Bhallstát a rinne an cinneadh maidir leis an iarratas agus i gcomhréir le dlí náisiúnta an Bhallstáit sin. Lena chois sin, foráiltear maidir le nós imeachta speisialta i gcásanna ar chúiseanna daonchairdiúla, ar chúiseanna leasa náisiúnta nó de bharr oibleagáidí idirnáisiúnta, trína bhféadfadh Aonaid Náisiúnta ETIAS údarú taistil a eisiúint ag a bhfuil bailíocht chríochach agus ama theoranta. I gcás nach gcuireann an fhaisnéis a thug an taistealaí san fhoirm iarratais ar chumas Aonad Náisiúnta ETIAS atá freagrach a chinneadh cibé acu údarú taistil a eisiúint nó a dhiúltú, féadfaidh Aonad Náisiúnta ETIAS tuilleadh faisnéise agus/nó tuilleadh doiciméad a iarraidh ón iarratasóir. Chuirfí an iarraidh in iúl don iarratasóir tríd an ríomhphost agus léireofaí go soiléir ann an fhaisnéis nó na doiciméid a bhí ar iarraidh, nár mhór iad a chur ar fáil. Níor mhór an fhaisnéis a soláthar laistigh de 7 lá oibre, agus níor mhór d'Aonad Náisiúnta ETIAS an fhaisnéis sin a phróiseáil tráth nach déanaí ná 72 uair an chloig tar éis an dáta ar chuir an taistealaí isteach í. I gcásanna eisceachtúla, féadfar cuireadh a thabhairt don iarratasóir tríd an ríomhphost le haghaidh agallaimh ag consalacht ina thír chónaithe féin. Agus measúnú láimhe á dhéanamh ar iarratais as a bhfuil siad freagrach, tá cead ag Aonaid Náisiúnta ETIAS leas a bhaint as faisnéis atá ar fáil i mbunachair shonraí náisiúnta nó córais dhíláraithe eile a bhfuil rochtain acu orthu. Sa phróiseas sin, rachfaí i gcomhairle freisin le húdaráis fhreagracha Ballstát eile agus Europol agus gheobhaidís rochtain ar an bhfaisnéis nó na doiciméid bhreise ábhartha, más iad atá freagrach as sonraí a bheith tar éis amas a spreagadh le linn na crosseiceála ar chórais faisnéise eile. Ansin, laistigh de 24 uair a chloig, d'eiseodh Aonad Náisiúnta ETIAS na mBallstát lena ndeachthas i gcomhairle tuairim réasúnaithe, dearfach nó diúltach, ar an iarratas, a dhéanfaí a thaifeadadh ar an gcomhad iarratais. Sa chás ina neiseodh Aonad Náisiúnta ETIAS amháin nó níos mó tuairim dhiúltach ar an iarratas, dhiúltódh an Ballstát freagrach an túdarú taistil. I gcomhthéacs na próiseála láimhe sin, tá sé ríthábhachtach go mbeadh rochtain ag na húdaráis inniúla um fhorghníomhú an dlí ar fhaisnéis ábhartha atá sainithe go soiléir in ETIAS, nuair is gá sin chun cionta sceimhlitheoireachta nó cionta coiriúla tromchúiseacha eile a chosc, a bhrath agus a imscrúdú. Is léir cheana féin a éifeachtaí is atá rochtain ar shonraí sa Chóras Faisnéise Víosaí (VIS) chun críocha fhorghníomhú an dlí i dtaobh cabhrú le himscrúdaitheoirí dul chun cinn mór a dhéanamh i gcásanna a bhaineann le gáinneáil ar dhaoine, sceimhlitheoireacht nó gáinneáil ar dhrugaí. Is amhlaidh, áfach, nach bhfuil sonraí sa Chóras Faisnéise Víosaí maidir le náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa. I ré na coireachta domhandaithe, d'fhéadfadh sé gur ghá d'údaráis forghníomhaithe dlí rochtain a bheith acu ar fhaisnéis arna gineadh ag ETIAS in imscrúdú ar leith agus chun fianaise agus faisnéis a bhunú a bhaineann le duine a bhfuil amhras faoi go ndearna sé coir nó a ndearnadh coir ina choinne. D'fhéadfadh na sonraí atá stóráilte in ETIAS a bheith riachtanach freisin chun an té a rinne cion sceimhlitheoireachta nó cionta coiriúla tromchúiseacha eile a shainaithint, go háirithe nuair a bhíonn gá le gníomh práinneach. Níor cheart rochtain a dheonú ar shonraí ETIAS chun na gcríoch sin ach amháin tar éis iarraidh réasúnaithe ó na húdaráis inniúla agus iad ag tabhairt cúiseanna go bhfuil an rochtain riachtanach. Ba cheart an tiarratas a bheith ina ábhar athbhreithnithe roimh ré ag cúirt nó ag údarás a thabharfaidh ráthaíochtaí maidir le neamhspleáchas agus neamhchlaontacht iomlán. I gcásanna fíorphráinne, áfach, is féidir go bhfuil sé ríthábhachtach do na húdaráis forghníomhaithe dlí fáil láithreach a bheith acu ar shonraí pearsanta is gá chun cosc a chur ar dhéanamh coire tromchúisí nó ionas gur féidir a lucht déanta a ionchúiseamh. Sna cásanna sin, déantar an tathbhreithniú ar na sonraí pearsanta arna bhfáil ó ETIAS chomh tapa agus is féidir tar éis rochtain ar na sonraí sin a bheith deonaithe do na húdaráis inniúla. Ionas nach ndéanfaidh údaráis forghníomhaithe dlí cuardaigh chórasacha ar ETIAS, ní bheadh rochtain ar shonraí a stóráiltear i Lárchóras ETIAS ach amháin i gcásanna ar leith, agus ach amháin nuair atá gá léi chun críocha cionta sceimhlitheoireachta nó coireanna tromchúiseacha eile a chosc, a bhrath nó a imscrúdú. Dá bhrí sin, níor cheart do na húdaráis ainmnithe ná do Europol rochtain ar ESTIAS a iarraidh ach amháin nuair atá forais réasúnacha acu chun a chreidiúint go bhfaighidh siad faisnéis de thoradh na rochtana sin a chuideoidh go mór leo cion sceimhlitheoireachta nó cion coiriúil tromchúiseach eile a chosc, a bhrath nó a imscrúdú. Níor cheart do na húdaráis ainmnithe ná do Europol rochtain ar ETIAS a iarraidh ach amháin sa chás nach bhfuarthas an fhaisnéis arna hiarraidh mar thoradh ar chuardaigh roimh ré i ngach bunachar sonraí náisiúnta ábhartha de chuid an Bhallstáit agus i mbunachair shonraí ag Europol. Má dhéantar an phróiseáil láimhe ar an iarratas de bharr bhrath amais i sonraí Europol, rachadh Aonad Náisiúnta ETIAS an Bhallstáit fhreagraigh i gcomhairle le Europol i gcásanna a thagann faoi shainordú Europol. Sna cásanna sin, dhéanfadh Aonad Náisiúnta ETIAS an Bhallstáit sin a tharchur chuig Europol sonraí ábhartha an chomhaid iarratais chomh maith leis an amas nó na hamais a bhfuil gá leo chun críche an chomhairliúcháin, chomh maith leis an bhfaisnéis nó na doiciméid bhreise ábhartha arna soláthar ag an iarratasóir. Sholáthródh Europol tuairim réasúnaithe laistigh de 24 uair an chloig. Uaslódálfaidh Aonad Náisiúnta ETIAS chuig an lárchóras an fhaisnéis maidir leis an gcinneadh críochnaitheach. Nuair a chuirfidh an córas an cinneadh in iúl don iarratasóir, cuirfear é ar an eolas, nuair is ábhartha, faoi cén túdarás náisiúnta a bhí freagrach as a údarú taistil a phróiseáil agus as an gcinneadh ina thaobh. Coinneoidh Lárchóras ETIAS, Láraonad ETIAS agus Aonad Náisiúnta ETIAS taifid ar na hoibríochtaí próiseála sonraí arna ndéanamh. Léireofaí sna taifid sin an dáta agus an tam, na sonraí a úsáidfear chun uathphróiseáil a dhéanamh ar na hiarratais agus na hamais a braitheadh agus an fíorú á dhéanamh. Thabharfaí údar cuí leis an gcinneadh a glacadh i leith an údaraithe taistil, cibé dearfach nó diúltach, agus mhíneofaí é. Is é an taonán a ghlac an cinneadh a dhéanfaidh taifead ar an gcinneadh agus a údar cuí sa chomhad iarratais ETIAS ar leith. I ngach cás, glacfaidh Aonad Náisiúnta ETIAS cinneadh críochnaitheach laistigh de dhá sheachtain tar éis don iarratas a bheith faighte sa lárchóras. Freagra ar iarratasóirí Gheobhadh iarratasóirí ríomhphost ina bhfuil údarú taistil bailí agus uimhir an údaraithe, nó údar cuí maidir leis an diúltú. Bheadh bailíocht 5 bliana ag an údarú taistil (nó go dtí dáta éaga an phas). Má dhiúltaítear an túdarú taistil, chuirfí in iúl don iarratasóir cén túdarás náisiúnta a bhí freagrach as a údarú taistil a phróiseáil agus as an gcinneadh ina thaobh, chomh maith le faisnéis faoin nós imeachta a bheidh le leanúint i gcás achomhairc. Seiceáil a dhéanfaidh iompróirí Roimh dhul ar bord, ní mór d'iompróirí a fhíorú an bhfuil údarú taistil bailí ETIAS ag náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa. D'fhéadfaidís an méid sin a dhéanamh trí bhíthin comhéadan ar líne, nó trí réitigh theicniúla mhóibíleacha eile. Dá ndiúltófaí cead isteach ina dhiaidh sin do thaistealaí ag a raibh údarú taistil bailí, bheadh an tiompróir fós faoi dhliteanas as an taistealaí a thabhairt ar ais go dtí an pointe tosaigh bordála ach ní thabhódh sé aon phionós. Dá dtabharfaí cead bordála do thaistealaí nach raibh údarú taistil bailí aige agus dá ndiúltófaí cead isteach dó ina dhiaidh sin, ní hamháin go mbeadh an tiompróir fós faoi dhliteanas as an taistealaí a thabhairt ar ais go dtí an pointe tosaigh bordála ach thabhódh sé pionós freisin. Teacht chuig pointe trasnaithe teorann limistéar Schengen Nuair a thiocfaidh an taistealaí ag an bpointe trasnaithe teorann, léifidh an garda teorann, ar mhodh leictreonach, sonraí an doiciméid taistil, mar chuid den phróiseas caighdeánach rialaithe teorann. Spreagfaidh sé sin cuardach i mbunachair shonraí éagsúla mar a fhoráiltear dó faoi Chód Teorainneacha Schengen lena náirítear cuardach ar ETIAS a sholáthródh an stádas cothrom le dáta i dtaobh údarú taistil. Ní bheadh an comhad ETIAS féin inrochtana ag an ngarda teorann do rialuithe teorann. Murab ann d'údarú taistil bailí, bheadh ar an ngarda teorann cead isteach i limistéar Schengen a dhiúltú agus an próiseas rialaithe teorann a chur i gcrích dá réir. Dhéanfaí an taistealaí a chlárú in EES, chomh maith leis an diúltú cead isteach i gcomhréir le Rialachán EES. Más ann d'údarú taistil bailí, sheolfaí an próiseas rialaithe teorann de réir Chód Teorainneacha Schengen. Mar thoradh ar an bpróiseas sin, féadfar an taistealaí a údarú chun dul isteach i limistéar Schengen nó féadfar cead isteach a dhiúltú dó faoi na coinníollacha a shainítear i gCód Teorainneacha Schengen.

Cúlghairm nó neamhniú údaruithe taistil Ní mór údarú taistil atá eisithe a chur ar neamhní nó a chúlghairm a luaithe a thagann sé chun solais nár comhlíonadh na coinníollacha eisiúna tráth na heisiúna, nó nach bhfuil siad á gcomhlíonadh a thuilleadh, go háirithe nuair a bhíonn forais thromchúiseacha ann lena chreidiúint go bhfuarthas an túdarú taistil go calaoiseach. I bprionsabal, is iad údaráis an Bhallstáit atá i seilbh na fianaise as a neascraíonn an chúlghairm nó an neamhniú a dhéanfaidh an cinneadh maidir le cúlghairm nó neamhniú, nó Aonad Náisiúnta ETIAS Bhallstát na chéad iontrála mar a dhearbhaigh an tiarratasóir. Go háirithe, i gcás ina gcruthófar foláireamh SIS nua i leith diúltú cead isteach, cuirfidh SIS é sin in iúl do Lárchóras ETIAS, a fhíoróidh ar a sheal an bhfuil an foláireamh nua sin ag comhfhreagairt d'údarú taistil bailí. Más rud é gurb amhlaidh atá, cuirfear an Ballstát a chruthaigh an foláireamh ar an eolas láithreach agus beidh air dul ar aghaidh chuig cúlghairm an údaraithe taistil. Ról Europol Cuireann Europol leis an luach breise a sholáthróidh ETIAS i dtaobh shlándáil inmheánach an Aontais Eorpaigh. Léirítear leis sin ról Europol mar mhol faisnéise an Aontais agus mar láruirlis comhair slándála faoi chreat rialála treisithe. Déanfar sonraí a sholáthróidh iarratasóirí ar údarú ETIAS a chrosseiceáil in aghaidh sonraí atá i seilbh Europol a bhaineann le daoine a bhfuil amhras fúthu go bhfuil cion coiriúil déanta acu, nó gur ghlac siad páirt i gcion coiriúil, a ndearnadh a ionchúiseamh i leith cion den sórt sin, nó a bhfuil táscairí fíriciúla nó forais réasúnacha ann lena chreidiúint go ndéanfaidh siad cion den sórt sin. Tá Europol i riocht uathúil i dtaobh faisnéis a chur le chéile nach bhfuil ar fáil do Bhallstáit aonair ná i mbunachair shonraí eile de chuid an Aontais. Sin é an fáth go mbeidh Europol páirteach i sainiú rialacha ETIAS maidir le scagadh trína rannpháirtíocht i mBord ETIAS um Scagadh. Ina theannta sin, bainisteoidh sé liosta faire ETIAS laistigh de shonraí Europol. Thairis sin, féadfaidh Aonaid Náisiúnta ETIAS dul i gcomhairle le Europol san obair leantach i dtaobh amas a braitheadh le linn uathphróiseáil ETIAS i gcásanna a thagann faoi shainordú Europol. Fágfaidh sé sin gur féidir le hAonaid Náisiúnta ETIAS leas a bhaint as faisnéis ábhartha a d'fhéadfadh a bheith ar fáil ag Europol agus iad ag déanamh measúnú ar iarratas ETIAS ó dhuine a d'fhéadfadh a bheith ina bhagairt slándála. Ar deireadh, féadfaidh Europol a iarraidh go gceadófaí na sonraí atá stóráilte i Lárchóras ETIAS i gcás ar leith i gcás ina dtacaíonn Europol le gníomhaíocht na mBallstát i dtaobh cionta sceimhlitheoireachta nó cionta coiriúla tromchúiseacha eile a thagann faoi shainordú Europol a chosc, a bhrath nó a imscrúdú. Bonneagar teicniúil ETIAS Sholáthródh ETIAS an bonneagar teicniúil: –Ionas go bhféadfadh iarratasóirí na sonraí is gá a chur isteach maidir le hiarratas ar líne ar údarú taistil, leis an treoir chuí i gcás amhrais; –Ionas go bhféadfadh Lárchóras ETIAS an tiarratas ar údarú taistil, agus an fhaisnéis a bailíodh chun an tiarratas a láimhseáil, a chruthú, a nuashonrú agus a scriosadh, go dtí go ndéanfar cinneadh an tiarratas a dheonú nó a dhiúltú; –Ionas go bhféadfadh Lárchóras ETIAS próiseáil a dhéanamh ar shonraí pearsanta an iarratasóra chun cuardach a dhéanamh i mbunachair shonraí shonracha agus aisghabháil a dhéanamh ar an bhfaisnéis atá iontu i ndáil leis an iarratasóir, d'fhonn measúnú a dhéanamh ar an iarratas; –Ionas go bhféadfadh gardaí teorann teacht ar stádas iarratasóra i dtaobh údarú taistil ó aon phointe trasnaithe teorann Schengen, trí shonraí a léamh ar limistéar meaisíninléite an doiciméid taistil nó trí uimhir an iarratais; –Ionas go bhféadfadh iompróirí an stádas i dtaobh údarú taistil a aimsiú gan á úsáid acu ach sonraí ar limistéar meaisíninléite an doiciméid taistil nó uimhir an iarratais; –Ionas go bhféadfadh baill foirne i Láraonad ETIAS agus in Aonaid Náisiúnta ETIAS bainistiú a dhéanamh ar phróiseas láimhseála na niarratas, lena náirítear na malartuithe le húdaráis inniúla na mBallstát eile agus na fógraí do na hiarratasóirí; –Ionas go bhféadfadh Láraonad ETIAS chomh maith le baill foirne agus údaráis inniúla in Aonaid Náisiúnta ETIAS staitisticí a tháirgeadh ag baint úsáide as sonraí anaithnide, gan a chumasú go sainaithneofaí daoine aonair trí na staitisticí a chúngú chuig grúpa anbheag. Ní mór do bhonneagar teicniúil ETIAS freagraí tráthúla a thabhairt ar oibríochtaí rialaithe teorann agus ar iompróirí ar bhonn 24/7 agus fáil 99.9 %a bheith air. Ina theannta sin, ní mór do Chóras Faisnéise ETIAS na sásraí cosanta slándála is airde a áirithiú i gcoinne cur isteach, rochtain agus nochtadh sonraí do dhaoine neamhúdaraithe, i gcoinne éilliú sonraí agus i gcoinne teip ó thaobh sláine sonraí. Beidh comhlíonadh an cheanglais sin á lorg trí phlean slándála a ghlacadh mar bheart cur chun feidhme. An tréimhse choinneála sonraí De ghnáth, is éard a bheidh sa ré i ndáil le stóráil sonraí iarratais ETIAS ná 5 bliana tar éis úsáid deiridh an údaraithe taistil nó ón gcinneadh deiridh údarú taistil a dhiúltú, a chúlghairm nó neamhniú. Comhfhreagraíonn an tréimhse choinneála sonraí do thréimhse choinneála taifead EES le húdarú cead isteach arna dheonú ar bhonn údarú taistil ETIAS. Leis an sioncrónú sin ar na tréimhsí coinneála sonraí, áiritheofar go gcoinneofar an taifead ar dhul isteach agus an túdarú taistil a ghabhann leis ar feadh na ré céanna agus is gné bhreise é den idir-inoibritheacht idir ETIAS agus EES. Ní mór an sioncrónú sin ar na tréimhsí coinneála sonraí a bheith ann chun é a chur ar chumas na núdarás inniúil an anailís riosca is gá a dhéanamh faoi mar atá leagtha amach i gCód Teorainneacha Schengen agus ETIAS. Thairis sin, fágfaidh an tréimhse choinneála sonraí go laghdófar an mhinicíocht i ndáil le hathrollú, agus rachaidh sé chun tairbhe gach taistealaí. I ndiaidh na tréimhse sin, dhéanfaí comhad iarratais ETIAS a scriosadh go huathoibríoch agus go hiomlán. Idir-inoibritheacht le EES agus acmhainní a chomhroinnt leis

Folaíonn an Rialachán atá beartaithe prionsabal ginearálta go bhfuil ETIAS tógtha ar idir-inoibritheacht na gcóras faisnéise lena gceadú (EES, SIS, VIS, sonraí Europol, Eurodac agus ECRIS) agus ar athúsáid na gcomhpháirteanna a forbraíodh do na córais faisnéise sin, EES go háirithe. Fágann an cur chuige sin freisin go bhfuil spáráil shuntasach costas i gceist i dtaobh ETIAS a bhunú agus a fheidhmiú. Bheadh stór coiteann ag ETIAS agus EES ina mbeadh sonraí pearsanta náisiúnach tríú tír, le sonraí breise ó iarratas ETIAS (e.g. faisnéis faoi áit chónaithe, freagraí ar cheisteanna cúlra, seoladh IP) agus taifid dul isteach/imeachta EES á stóráil ar leithligh, ach iad nasctha leis an gcomhad aitheantais comhroinnte aonair sin. Tá an cur chuige sin ag teacht go hiomlán leis an straitéis idir-inoibritheachta atá molta sa Teachtaireacht maidir le Córais Faisnéise níos Láidre agus níos Cliste um Theorainneacha agus Slándáil an 6 Aibreán 2016, agus d'áireofaí ann na coimircí cuí go léir i dtaobh cosaint sonraí. Déantar na comhpháirteanna seo a leanas de chuid EES a chomhroinnt nó a athúsáid: –is leor acmhainneacht an líonra achair fhairsing (atá curtha i bhfeidhm mar líonra fíorúil agus dá ngairtear Testa-ng i láthair na huaire, lena nasctar fearainn náisiúnta na mBallstát leis an bhfearann lárnach) chun teachtaireachtaí ETIAS idir bonneagair náisiúnta agus an lárchóras a sheoladh; –i gcás an chomhéadain aonfhoirmigh náisiúnta, ar córas cineálach é ar fhorbair agus ar chuir eu-LISA chun feidhme é chun sraith seirbhísí cumarsáide a sholáthar idir na bonneagair náisiúnta um rialú teorann agus an lárchóras, bainfear leas as freisin chun teachtaireachtaí ETIAS a láimhseáil. –i ndáil leis na modhanna teicniúla a chuireann ar chumas iompróirí cuardach a dhéanamh i leith stádas ETIAS náisiúnach tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa, úsáidfear an tseirbhís chéanna a cuireadh ar fáil do EES. –i ndáil leis na modhanna teicniúla a chuireann ar chumas iarratasóirí iarratais a chur isteach in ETIAS (curtha chun feidhme mar chomhéadan gréasáin agus ardán móibíleach), bainfidh siad leas freisin as an mbonneagar a cuireadh i bhfeidhm do EES chun a chur ar a gcumas do thaistealaithe a sheiceáil cé na tréimhsí atá fágtha d'fhanacht údaraithe. Costais a bhaineann leis an gcéim forbartha agus leis an gcéim oibríochta Meastar gur costas EUR 212.1 milliún a bheidh i gceist le córas ETIAS a fhorbairt agus go mbeidh meánchostas oibríochtaí bliantúil EUR 85 mhilliún i gceist. Bheadh ETIAS féinchothabhálach i dtaobh airgeadais de toisc go gcumhdódh an tioncam ó tháillí na costais oibríochtaí bliantúla. Forálacha atá ann faoi láthair a bhaineann leis an togra Rialachán (AE) 2016/399 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Márta 2016 lena mbunaítear Cód Aontais maidir leis na rialacha lena rialaítear gluaiseacht daoine thar theorainneacha (Cód Teorainneacha Schengen). Rialachán (CE) Uimh. 767/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis an gCóras Faisnéise Víosaí (VIS) agus maidir le sonraí ar víosaí gearrfhanachta a mhalartú idir Bhallstáit (Rialachán VIS). Rialachán (CE) Uimh. 810/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear Cód Comhphobail maidir le Víosaí. Rialachán (CE) Uimh. 1987/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Nollaig 2006 maidir leis an dara glúin de Chóras Faisnéise Schengen (SIS II) a bhunú, a fheidhmiú agus a úsáid. Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear Córas Dul Isteach/Imeachta (EES) chun sonraí faoi dhul isteach agus imeacht agus sonraí faoi dhiúltú cead isteach náisiúnach tríú tír a chlárú agus iad ag trasnú theorainneacha seachtracha Bhallstáit an Aontais Eorpaigh agus lena gcinntear na coinníollacha ar a dtabharfar rochtain ar EES chun críocha fhorghníomhú an dlí agus lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 767/2008 agus Rialachán (AE) COM(2016) 194 final. Rialachán (AE) Uimh. 603/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Meitheamh 2013 maidir le bunú 'Eurodac' chun méarloirg a chur i gcomparáid lena chéile ar mhaithe le cur i bhfeidhm éifeachtach Rialachán (CE) Uimh. 604/2013 lena mbunaítear na critéir agus na sásraí lena gcinntear cé acu Ballstát atá freagrach as scrúdú a dhéanamh ar iarratas ar chosaint idirnáisiúnta arna thaisceadh i mBallstát ag náisiúnach tríú tír nó ag duine gan stát agus maidir le hiarrataí ó údaráis forghníomhaithe dlí na mBallstát agus ó Europol ar chomparáidí le sonraí Eurodac chun críocha forghníomhaithe dlí, agus lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 1077/2011 lena mbunaítear Gníomhaireacht Eorpach le haghaidh bainistiú oibríochtúil córas TF ar mhórscála sa limistéar saoirse, slándála agus ceartais. Togra le haghaidh Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Cinneadh Réime 2009/315/CGB, maidir le malartú faisnéise faoi náisiúnach tríú tír agus maidir leis an gCóras Faisnéise Eorpach um Thaifid Choiriúla (ECRIS), agus a chuirtear in ionad Chinneadh 2009/316/CGB ón gComhairle. Rialachán (AE) Uimh. 1077/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear Gníomhaireacht Eorpach chun bainistiú oibríochtúil a dhéanamh ar chórais mhórscála TF sa limistéar saoirse, slándála agus ceartais. Rialachán (AE) 2016/1624 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Meán Fómhair 2016 maidir leis an nGarda Teorann agus Cósta Eorpach agus lena leasaítear Rialachán (AE) 2016/399 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus lena naisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 863/2007 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Rialachán (CE) Uimh. 2007/2004 ón gComhairle agus Cinneadh 2005/267/CE ón gComhairle.

Rialachán (AE) Uimh. 515/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Aibreán 2014 lena mbunaítear, mar chuid den Chiste Slándála Inmheánaí, an ionstraim le haghaidh tacaíocht airgeadais do theorainneacha seachtracha agus do víosaí agus lena naisghairtear Cinneadh Uimh. 574/2007/CE. Rialachán (AE) 2016/794 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Bealtaine 2016 maidir le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh i ndáil le Comhar i bhForfheidhmiú an Dlí (Europol) agus lena naisghairtear Cinntí 2009/371/CGB, 2009/934/CGB, 2009/935/CGB, 2009/936/CGB agus 2009/968/CGB ón gComhairle agus a ghabhann ionad na gCinntí sin. 2.COMHAIRLIÚCHÁN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS MEASÚNÚ TIONCHAIR Comhairliúchán leis na páirtithe leasmhara Forbraíodh togra ETIAS ar bhonn staidéar féidearthachta. Mar chuid den staidéar sin, bhailigh an Coimisiún tuairimí saineolaithe de chuid na mBallstát maidir le rialú agus slándáil teorann. Lena chois sin, pléadh príomheilimintí thogra ETIAS faoi chuimsiú an tSainghrúpa Ardleibhéil um Idir-inoibritheacht a bunaíodh suas mar bheart leantach i dtaobh na Teachtaireachta maidir le Teorainneacha níos Láidre agus níos Cliste an 6 Aibreán 2016. Chuathas i mbun comhairliúcháin freisin le hionadaithe na naeriompróirí, na niompróirí ar muir agus na niompróirí iarnróid, chomh maith le hionadaithe Bhallstáit an Aontais ag a bhfuil teorainneacha seachtracha talún. Mar chuid den staidéar féidearthachta, chuathas i gcomhairle freisin leis an nGníomhaireacht um Chearta Bunúsacha. Measúnú tionchair Tá togra dlíthiúil ETIAS bunaithe ar thorthaí an staidéir féidearthachta a rinneadh ó Mheitheamh go dtí Deireadh Fómhair 2016. 3.EILIMINTÍ DLÍ AN TOGRA Achoimre ar na gníomhaíochtaí atá beartaithe Tá na cuspóirí, na feidhmiúlachtaí agus na freagrachtaí i leith ETIAS sainithe sa togra reachtach. Leis an togra, tá sainordú á thabhairt don Gharda Teorann agus Cósta Eorpach i dtaobh a áirithiú go gcruthófar agus go mbainisteofar Láraonad ETIAS. Ina theannta sin, tá sainordú á thabhairt don Ghníomhaireacht Eorpach chun bainistiú oibríochtúil a dhéanamh ar chórais mhórscála TF sa limistéar saoirse, slándála agus ceartais (eu-LISA) chun an córas a fhorbairt agus chun bainistiú teicniúil oibríochtúil air a áirithiú. Tugtar ról nach beag do Europol freisin i dtéarmaí cuspóirí slándála ETIAS a áirithiú. Dá bhrí sin, tá leasuithe iarmhartacha ar Rialachán (AE) Uimh. 2016/399, ar Rialachán (AE) Uimh. 2016/1624, ar Rialachán (AE) Uimh. 1077/2011, agus ar Rialachán (AE) 2016/794 san áireamh sa togra seo. Déanfar leasuithe iarmhartacha ar Rialacháin maidir leis na córais de chuid an Aontais Eorpaigh a bheidh á gcuardach ag ETIAS a phlé i dtograí ar leithligh de chuid an Choimisiúin. Bunaítear sa togra reachtach seo eilimintí ETIAS. Déanfar na sonraí teicniúla agus na sonraí oibríochtúla a chomhaontú níos déanaí, faoi chuimsiú cinntí cur chun feidhme, tráth a ghlacfaidh an Coimisiún bearta agus rialacha breise maidir leis an méid seo a leanas: –an idir-inoibritheacht a bhunú agus a cheapadh ar ardleibhéal; –na sonraíochtaí agus na coinníollacha a bhaineann leis an suíomh gréasáin; –na sonraí a iontráil; –sainchatagóirí sonraí a shainiú; –na sonraí a rochtain; –a chinneadh cé na córais faisnéise a cheadófar; –na rialacha maidir le scagadh a shainiú;

–na sonraí a leasú, a scriosadh agus a réamhscriosadh; –na taifid a choinneáil agus a rochtain; –ceanglais feidhmíochta, lena náirítear sonraíochtaí íosta le haghaidh trealamh teicniúil. Bunús dlí I gcás an togra athbhreithnithe seo, is é Airteagal 77(2)(b) agus (d) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a úsáideann sé mar bhunús dlí an Rialacháin seo. Is é Airteagal 77(2) (b) agus (d) an bunús dlí iomchuí chun na bearta a mhionshonrú tuilleadh maidir le trasnú theorainneacha seachtracha na mBallstát, caighdeáin agus nósanna imeachta a fhorbairt lena gcloífidh na Ballstáit le linn dóibh seiceálacha a dhéanamh ar dhaoine ag na teorainneacha sin, agus bearta a shonrú chun córas bainistithe chomhtháite le haghaidh teorainneacha seachtracha a bhunú de réir a chéile. Lena chois sin, braitheann an togra ar Airteagal 87(2) (a) mar bhunús dlí chun rochtain a cheadú chun críocha forghníomhaithe dlí faoi choinníollacha diana. Is é an gnáthnós imeachta reachtach céanna is infheidhme faoi Airteagal 77(2) (b) agus (d) atá i gceist leis an mbunús dlí breise sin le haghaidh rochtana i dtaobh fhorghníomhú an dlí. Ar deireadh, tá an togra ag brath freisin ar Airteagal 88(2) (a) a mhéid a leasaítear leis liosta cúraimí Europol. Prionsabal na coimhdeachta Tagann an tionscnamh atá beartaithe faoi réim Airteagal 77(2) (b) CFAE, ina bhfuil inniúlacht ag an Aontas Eorpach bearta a ghlacadh i ndáil leis na seiceálacha ar dhaoine agus le faireachán éifeachtach a dhéanamh ar thrasnú theorainneacha seachtracha na mBallstát. I gcreat reatha an Aontais Eorpaigh maidir le trasnú theorainneacha seachtracha na mBallstát, níl féidearthacht ann maidir le réamhscagadh uathoibrithe, comhordaithe agus aonchineálach ar náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa. Ní chuireann sé sin ar a gcumas do na Ballstáit rialacha comhchoiteanna Schengen a chur i bhfeidhm ar bhealach atá comhchuibhithe agus comhordaithe. Is léir go bhfuil fadhb thrasteorann i gceist toisc gur féidir le náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa an chéad phointe iontrála isteach i limistéar Schengen a roghnú d'fhonn rialuithe áirithe ag pointí teorann áirithe a sheachaint. Maidir le hiarratasóirí ar víosaí, ba cheart faisnéis a bheith ar fáil ar náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa d'fhonn cur le héifeachtacht na seiceálacha slándála agus inimirce ar dhaoine agus le caighdeán foriomlán na bainistíochta i dtaobh theorainneacha seachtracha an Aontais. Ní féidir leis na Ballstáit na cuspóirí sin a bhaint amach go leordhóthanach agus iad ag gníomhú ina naonar, agus is fearr is féidir iad a bhaint amach ar leibhéal an Aontais. Prionsabal na comhréireachta Luaitear in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach nach rachaidh beart de chuid an Aontais thar a bhfuil riachtanach chun cuspóirí an Chonartha a bhaint amach. Is éard atá sa tionscnamh atá beartaithe forbairt bhreise ar acquis Schengen chun a áirithiú go gcuirfear rialacha comhchoiteanna i bhfeidhm ag teorainneacha seachtracha ar an mbealach céanna i ngach Ballstát ina bhfuil deireadh curtha le rialuithe inmheánacha. Cruthaítear ionstraim leis lena bhforáiltear go mbeidh an modh ag an Aontas Eorpach lena áirithiú go ndéanfaidh na Ballstáit go léir na rialacha chun measúnú a dhéanamh ar an mbaol imirce neamhrialta, baol slándála agus baol don tsláinte phoiblí ó náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa a chur i bhfeidhm ar bhonn chomh comhleanúnach céanna agus a dhéantar i gcás náisiúnaigh tríú tír a bhfuil ceanglas víosa orthu. Foráiltear ann freisin maidir le húdaráis forghníomhaithe dlí ceadú a dhéanamh ar shonraí atá stóráilte i Lárchóras ETIAS nuair is gá sin i gcás sonrach i ndáil le cionta sceimhlitheoireachta nó cionta coiriúla tromchúiseacha eile a chosc, a bhrath nó a imscrúdú. I gcás den sórt sin agus i gcás nach bhfuarthas an fhaisnéis arna hiarraidh de bharr cuardaigh roimh ré i mbunachair shonraí náisiúnta agus bunachair shonraí de chuid Europol, soláthraíonn ETIAS d'údaráis náisiúnta um fhorghníomhú an dlí agus Europol bealach tráthúil, cruinn, slán agus éifeachtúil ó thaobh costais chun imscrúdú a dhéanamh ar náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa agus atá faoi amhras go raibh siad i mbun sceimhlitheoireachta nó go ndearna siad coir thromchúiseach (nó go raibh siad ina níospartaigh ina leith). Cuireann sé ar a gcumas d'údaráis inniúla ceadú a dhéanamh ar chomhad iarratais ETIAS de chuid náisiúnach tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa agus atá faoi amhras go ndearna siad coireanna tromchúiseacha den sórt sin (nó go raibh siad ina níospartaigh ina leith). Áirítear sa togra na coimircí iomchuí uile um chosaint sonraí agus is comhréireach é maidir leis an gceart chun sonraí pearsanta a chosaint. Cloíonn sé leis an bprionsabal maidir le sonraí a íoslaghdú, áirítear ann forálacha maidir le dianslándáil sonraí, agus ní cheanglaítear ann go ndéanfaí sonraí a phróiseáil ar feadh tréimhse níos faide ná mar atá fíor-riachtanach ionas go bhféadfaidh an córas a bheith ag feidhmiú agus a chuspóirí a chomhlíonadh. Déanfar foráil maidir leis na coimircí agus na sásraí go léir is gá i leith cosaint éifeachtach a thabhairt do chearta bunúsacha náisiúnach tríú tír, agus cuirfear chun feidhme go hiomlán iad (féach an roinn thíos ar Chearta Bunúsacha). Ní bheidh gá le haon phróisis ná le haon chomhchuibhiú eile ar leibhéal an Aontais chun go noibreoidh an córas; ar an gcaoi sin, tá an beart atá beartaithe comhréireach sa mhéid agus nach dtéann sé thar a bhfuil riachtanach maidir le gníomhaíocht ar leibhéal an Aontais chun na cuspóirí arna sainiú a bhaint amach. Rogha ionstraime An ionstraim atá beartaithe: Rialachán. Ní bheadh modhanna eile leordhóthanach ar na cúiseanna seo a leanas:

Faoin togra seo cuirfear córas láraithe ar bun trína gcomhoibreoidh na Ballstáit le chéile i dtaobh bhainistiú theorainn sheachtrach Schengen, rud a éilíonn ailtireacht chomhchoiteann agus rialacha comhchoiteanna oibriúcháin. Leagfar síos ann rialacha maidir le seiceálacha measúnaithe riosca ar imirce neamhrialta, slándáil agus sláinte phoiblí i gcás náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa sula sroichfidh siad na teorainneacha seachtracha agus maidir le rochtain ar an gcóras lena náirítear chun críche fhorghníomhú an dlí, rialacha a bheidh aonfhoirmeach do gach Ballstát. Thairis sin, beidh an Lárchóras á bhainistiú ag an nGarda Teorann agus Cósta Eorpach. Dá thoradh sin, is le Rialachán amháin is féidir na cuspóirí sin a chomhlíonadh agus is é is ceart a roghnú mar ionstraim dlí. Cearta bunúsacha Beidh tionchar ag an Rialachán atá beartaithe ar chearta bunúsacha, go háirithe ar an gceart chun dínite (Airteagal 1 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh); an ceart chun saoirse agus slándála (Airteagal 6 den Chairt), meas ar an saol príobháideach agus ar shaol an teaghlaigh (Airteagal 7 den Chairt), sonraí pearsanta a chosaint (Airteagal 8 den Chairt), an ceart chun tearmainn (Airteagal 18 den Chairt) agus cosaint i gcás ina dtarlaíonn aistriú, díbirt nó eiseachadadh (Airteagal 19 den Chairt), an ceart chun neamhidirdhealaithe (Airteagal 21 den Chairt), cearta an linbh (Airteagal 24 den Chairt), agus an ceart chun leigheas éifeachtach (Airteagal 47 den Chairt). Tionchar dearfach a bheadh ag cur chun feidhme ETIAS ar leas dlisteanach an phobail maidir le hardleibhéal slándála a áirithiú. Más fearr agus más cruinne an chaoi a ndéantar an baol slándála a shainaithint i dtaobh náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa a thrasnaíonn teorainn sheachtrach limistéar Schengen, is fusa mar sin gáinneáil ar dhaoine (go háirithe i gcás mionaoiseach) agus coiriúlacht trasteorann a bhrath, agus cuidíonn sé, ar bhonn níos ginearálta, daoine a shainaithint a bhféadfadh bagairt slándála a bheith ann de dheasca iad a bheith i limistéar Schengen. Dá bhrí sin cuidíonn ETIAS i dtaobh feabhas a chur ar shlándáil na saoránach atá i limistéar Schengen agus ar an tslándáil inmheánach san Aontas. Ráthaíonn ETIAS rochtain neamhidirdhealaitheach do gach náisiúnach tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa ar phróiseas na niarratas, agus é á áirithiú nach mbeidh imthosca ar bith i gceist ina mbeidh na cinntí arna ndéanamh bunaithe ar chine nó bunús eitneach duine, ar thuairimí polaitíochta, reiligiún nó creideamh fealsúnach, cleachtadh gnéis ná claonadh gnéasach. Soláthraíonn ETIAS ráthaíochtaí lena náirithítear faisnéis don duine a chuir isteach iarratas agus leigheasanna éifeachtacha. Maidir leis an gceart chun sonraí pearsanta a chosaint, tá na coimircí iomchuí go léir sa togra maidir le sonraí pearsanta, go háirithe maidir le rochtain ar na sonraí sin, rud ar cheart a theorannú go docht d'fheidhm an Rialacháin seo amháin. Lena chois sin, déantar foráil sa togra maidir le cearta an duine aonair i ndáil le sásamh, agus go háirithe an ceart chun leigheas breithiúnach a fháil agus an ceart chun údaráis neamhspleácha poiblí a bheith ag déanamh maoirseacht ar oibríochtaí próiseála. De bharr go gcuirtear teorainn leis an tréimhse choinneála sonraí a ndéantar tagairt di thuas, cuirtear béim ar urraim sonraí pearsanta mar cheart bunúsach. Foráiltear sa togra go bhféadfaidh údaráis náisiúnta um fhorghníomhú an dlí agus Europol Lárchóras ETIAS a cheadú i ndáil le cionta sceimhlitheoireachta nó cionta coiriúla tromchúiseacha eile a chosc, a bhrath nó a imscrúdú. Mar atá leagtha síos in Airteagal 52(1) den Chairt, ní mór aon teorannú ar chearta cosanta sonraí pearsanta a bheith iomchuí i dtaca leis an gcuspóir inmhianaithe a bhaint amach agus gan dul thar a bhfuil gá leis chun é a bhaint amach. Aithnítear in Airteagal 8(2) den Choinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine chomh maith go bhféadfadh údar cuí a bheith le cur isteach ag údarás poiblí ar cheart duine chun príobháideachta ar chúiseanna a bhaineann leis an tslándáil náisiúnta, leis an tsábháilteacht phoiblí nó le coireacht a chosc, faoi mar atá sa togra seo. D'aithin an Chúirt Bhreithiúnais, i gcás an chomhraic in aghaidh na sceimhlitheoireachta agus na coiriúlachta tromchúisí, agus go háirithe i gcás an chomhraic in aghaidh na coiriúlachta eagraithe agus na sceimhlitheoireachta, go bhfuil sé ríthábhachtach go deimhin chun an tslándáil phoiblí a áirithiú agus go bhféadfadh a éifeachtúlacht a bheith ag brath cuid mhór ar theicneolaíochtaí faisnéise agus teicnicí imscrúdúcháin nua-aimseartha a úsáid, agus dá bhrí sin, go bhféadfadh údar cuí a bheith le rochtain ar shonraí pearsanta a cheadú chun na críocha sonracha sin má mheastar gur gá sin. Dá bhrí sin, tá an togra seo i lánchomhréir le Cairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh maidir leis an gceart go ndéanfar sonraí pearsanta a chosaint, agus tá sé i gcomhréir freisin le hAirteagal 16 CFAE, ina dtugtar ráthaíocht do gach duine maidir leis an gceart chun sonraí pearsanta ina dtaobh a chosaint. Déantar foráil sa togra seo maidir le rochtain ar ETIAS chun críocha cionta sceimhlitheoireachta nó cionta coiriúla tromchúiseacha eile a chosc, a bhrath nó a imscrúdú d'fhonn rochtain a fháil ar shonraí arna gcur isteach ag náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa agus iarratas á dhéanamh acu ar údarú taistil. In ainneoin go bhfuil teacht ar shonraí dá samhail in VIS faoi shealbhóirí víosa nó iarratasóirí ar víosa, níl sonraí den sórt sin faoi náisiúnaigh atá díolmhaithe ó cheanglas víosa le fáil in aon bhunachar sonraí eile de chuid an Aontais. Tagann domhandú na coiriúlachta sna sála ar dhomhandú na heacnamaíochta. Tá eagraíochtaí coiriúla idirnáisiúnta ag forbairt a ngníomhaíochtaí thar theorainneacha. Bíonn anchuid trasnaithe teorann i gceist le linn gníomhaíochtaí coiriúla amhail gáinneáil ar dhaoine, smuigleáil daoine nó smuigleáil earraí aindleathacha. Tá faisnéis atá stóráilte in VIS ina foinse thábhachtach faisnéise in imscrúduithe coiriúla i gcoinne náisiúnaigh tríú tír a bhfuil gníomhaíocht choiriúil ar bun acu, mar atá léirithe ag an méadú ar úsáid VIS chun críocha forghníomhaithe dlí chomh maith le héifeachtacht an chórais agus a úsáidí atá sé. Níl an fhaisnéis sin ar fáil faoi láthair, áfach, i dtaobh náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa. Dá bhrí sin, trí fhoráil a dhéanamh maidir le ceadú na sonraí a stóráiltear i Lárchóras ETIAS i dtaobh cionta sceimhlitheoireachta nó cionta coiriúla tromchúiseacha eile a chosc, a bhrath nó a imscrúdú, tugtar aghaidh ar bhearna eolais i ndáil le náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa agus fágtar gur féidir, nuair is gá, nascadh le faisnéis atá stóráilte i gcomhad iarratais ETIAS. Thairis sin, ós rud é gurb iondúil go mbeidh údarú taistil bailí ar feadh tréimhse cúig bliana, d'fhéadfadh ceadú na sonraí a stóráiltear i Lárchóras ETIAS ag údaráis náisiúnta um fhorghníomhú an dlí nó Europol a bheith riachtanach nuair a thiocfaidh faisnéis a bhaineann le duine agus le gníomh sceimhlitheoireachta nó coireanna tromchúiseacha chun solais tar éis gur deonaíodh údarú taistil don duine sin. Tá ceadú Lárchóras ETIAS chun cionta sceimhlitheoireachta nó cionta coiriúla tromchúiseacha eile a chosc, a bhrath nó a imscrúdú ina theorannú ar an gceart chun sonraí pearsanta a bheith faoi chosaint. Déantar foráil sa togra seo maidir le coimircí éifeachtacha chun an teorannú sin a mhaolú: –Raon feidhme soiléir na lánrogha a bhronntar ar na húdaráis inniúla agus modh a feidhmithe: Ní cheadófar ceadú na sonraí atá stóráilte i lárchóras ETIAS chun críocha fhorghníomhú an dlí ach amháin d'fhonn cionta coiriúla a chosc, a bhrath nó a imscrúdú mar aon le cionta coiriúla tromchúiseacha eile mar atá sainithe i gCinneadh Réime 2002/475/CGB ón gComhairle maidir le sceimhlitheoireacht a chomhrac agus i gCinneadh Réime 2002/584/CGB maidir leis an mbarántas gabhála Eorpach, agus ní dhéanfar sin ach amháin má tá gá leis i gcás sonrach. Eisiaitear leis sin ETIAS a rochtain i leith coireanna nach bhfuil tromchúiseach agus comparáid chórasach nó ollchomparáid sonraí. –Údar réasúnaithe i leith iarratais ar rochtain chun críocha forghníomhaithe dlí: Ní fhéadfaidh údaráis ainmnithe náisiúnta um fhorghníomhú an dlí agus Europol rochtain ar shonraí atá stóráilte i Lárchóras ETIAS a iarraidh ach amháin má tá forais réasúnacha ann chun a cheapadh go bhféadfadh an rochtain sin cuidiú go mór chun an cion cóiriúil i dtrácht a chosc, a bhrath nó a imscrúdú. –Fíorú neamhspleách roimh cheadú na sonraí: Tá iarratais ar cheadú na sonraí atá stóráilte i Lárchóras ETIAS i gcás sonrach maidir le cionta sceimhlitheoireachta nó cionta coiriúla tromchúiseacha eile a chosc, a bhrath nó a imscrúdú faoi réir fíorú neamhspleách ar chomhlíonadh na gcoinníollacha dochta i dtaobh a iarraidh go gceadófaí na sonraí atá stóráilte i Lárchóras ETIAS chun críocha fhorghníomhú an dlí. Ní mór fíorú neamhspleách den sórt sin a chur i gcrích a priori ag cúirt nó ag údarás a thugann ráthaíochtaí i ndáil le neamhspleáchas agus neamhchlaontacht iomlán, agus atá saor ó aon tionchar seachtrach, cibé díreach nó indíreach. –Íoslaghdú sonraí chun méid na próiseála a laghdú chuig an íosmhéid is gá maidir lena cuspóirí: Ní bheidh fáil ar na sonraí go léir atá stóráilte i gcomhad iarratais ETIAS i ndáil le cionta sceimhlitheoireachta nó cionta coiriúla tromchúiseacha eile a chosc, a bhrath nó a imscrúdú. Ní bheidh roinnt míreanna sonraí ar fáil ar chor ar bith mar gheall ar a nábharthacht theoranta i dtaobh imscrúduithe coiriúla (e.g. faisnéis maidir leis an oideachas atá ar dhuine nó cibé acu an bhféadfadh baol don tsláinte phoiblí a bheith ann mar gheall air). Ní bheidh fáil ar mhíreanna sonraí eile ach amháin má thugtar údar cuí sainráite leis an ngá an mhír shonrach sonraí sin a cheadú san iarraidh réasúnaithe ar cheadú ar mhaithe le forghníomhú an dlí agus má dheimhnítear é trí fhíorú neamhspleách (e.g. sonraí a bhaineann leis an tslí bheatha reatha). –Ceadú na sonraí a stóráiltear i Lárchóras ETIAS mar rogha dheiridh: Ní fhéadfaidh na húdaráis ainmnithe náisiúnta um fhorghníomhú an dlí ná Europol a iarraidh go gceadófaí sonraí atá stóráilte i Lárchóras ETIAS ach amháin sa chás nach bhfuarthas an fhaisnéis arna hiarraidh mar thoradh ar chuardaigh roimh ré i ngach bunachar sonraí náisiúnta iomchuí de chuid an Bhallstáit agus i mbunachair sonraí de chuid Europol. 4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA Tar éis an staidéar féidearthachta a dhéanamh, is ar an rogha tosaíochta don chóras ETIAS atá an togra seo bunaithe agus meastar go mbeidh costas EUR 212.1 milliún air sin, figiúr ina gcuirtear san áireamh rochtain chun críocha fhorghníomhú an dlí. Cumhdóidh an tacaíocht airgeadais sin ní hamháin costais na gcomhpháirteanna lárnacha do thréimhse iomlán an chreata airgeadais ilbhliantúil (EUR 113.4 milliún – ar leibhéal an Aontais, idir chostais forbartha agus chostais oibríochtúla trí bhainistíocht indíreach) ach na costais maidir leis na bonneagair teorann náisiúnta atá sna Ballstáit cheana féin a chomhtháthú le ETIAS trí na Comhéadain Aonfhoirmeacha Náisiúnta freisin (EUR 92.3 milliún – trí bhainistíocht chomhroinnte). Ach tacaíocht airgeadais a chur ar fáil do chostais náisiúnta i ndáil le comhtháthú, áiritheofar nach gcuirfidh drochdhálaí geilleagracha ar an leibhéal náisiúnta na tionscadail i mbaol ná nach gcuirfear moill orthu. Le linn na tréimhse forbartha (2018–2020), caithfidh an Coimisiún EUR 4.2 milliún san iomlán (trí bhainistíocht chomhroinnte) chun na costais a bhaineann leis na hoibríochtaí sna Ballstáit a chumhdach. Ó 2020, nuair a bheidh an córas nua ag feidhmiú, d'fhéadfaí tacú le costais oibríochtúla sna Ballstáit amach anseo trína gcláir náisiúnta i gcreat an Chiste Slándála Inmheánaí (bainistíocht chomhroinnte). Mar sin féin, cuirfear tús leis an gcéim oibríochta tar éis dheireadh an chreata airgeadais ilbhliantúil reatha agus dá bhrí sin ba cheart a gcistiú a chur san áireamh le linn an phlé i ndáil leis an gcéad chreat airgeadais ilbhliantúil eile. Beidh acmhainní breise daonna agus airgeadais ag teastáil ó eu-LISA agus ón nGarda Teorann agus Cósta Eorpach araon chun a gcuid cúraimí nua a chur i gcrích faoi Rialachán ETIAS. I gcás eu-LISA, beidh an chéim forbartha ag tosú ó 2018, agus ní mór an Garda Teorann agus Cósta Eorpach a ullmhú chun déileáil leis an gcéim oibríochta, rud a éilíonn acmhainní a thabhairt isteach de réir a chéile ag tosú sa dara leath de 2020.

Faoi mar atá leagtha amach i Roinn 1 thuas, ó 2020 ar aghaidh ginfidh Córas ETIAS ioncam ó tháillí, rud a bhfuil sé beartaithe é a áireamh mar ioncam sannta seachtrach i bhfianaise a cháilíocht shonrach. Ar bhonn na meastachán reatha ar líon na niarratas, cumhdóidh an tioncam ó tháillí costas díreach forbartha agus reatha ETIAS agus beidh farasbarr ann. Ar a sheal, fágfaidh sé sin gur féidir caiteachas bainteach a mhaoiniú i réimse na dTeorainneacha Cliste. 5.EOLAS BREISE Rannpháirtíocht Cuireann an togra seo le acquis Schengen sa mhéid agus go mbaineann sé le trasnú teorainneacha seachtracha. Dá bhrí sin, ní mór na hiarmhairtí seo a leanas a chur san áireamh i ndáil leis na prótacail agus leis na comhaontuithe éagsúla le tíortha comhlachais: An Danmhairg: I gcomhréir le hAirteagal 1 agus le hAirteagal 2 den Phrótacal (Uimh. 22) maidir le seasamh na Danmhairge, atá i gceangal leis an gConradh ar an Aontas Eorpach (CAE) agus leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), níl an Danmhairg rannpháirteach i nglacadh na mbeart ag an gComhairle de bhun Theideal V de Chuid a Trí de CFAE. Ós rud é go gcuireann an Rialachán seo le acquis Schengen, cinnfidh an Danmhairg, i gcomhréir le hAirteagal 4 den Phrótacal sin, laistigh de thréimhse sé mhí tar éis don Chomhairle cinneadh a dhéanamh ar an Rialachán seo, an gcuirfidh sí chun feidhme ina dlí náisiúnta é. An Ríocht Aontaithe agus Éire: I gcomhréir le hAirteagal 4 agus le hAirteagal 5 den Phrótacal maidir le acquis Schengen a lánpháirtiú i gcreat an Aontais Eorpaigh agus le Cinneadh 2000/365/CE ón gComhairle an 29 Bealtaine 2000 maidir leis an iarraidh ó Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann, agus Cinneadh 2002/192/CE ón gComhairle an 28 Feabhra 2002 maidir leis an iarraidh ó Éirinn a bheith rannpháirteach i roinnt forálacha de acquis Schengen, níl an Ríocht Aontaithe ná Éire rannpháirteach i Rialachán (AE) Uimh. 2016/399 (Cód Teorainneacha Schengen) ná in aon ionstraimí reachtacha eile ar a dtugtar "acquis Schengen" de ghnáth, eadhon na hionstraimí reachtacha lena neagraítear agus lena dtacaítear le díothú rialuithe ag na teorainneacha inmheánacha agus leis na bearta tionlacain maidir le rialuithe ag teorainneacha seachtracha. Is é atá sa Rialachán seo forbairt ar an aquis sin agus, dá bhrí sin, níl an Ríocht Aontaithe ná Éire rannpháirteach i nglacadh an Rialacháin seo ná níl sí faoi cheangal aige ná faoi réir a chur i bhfeidhm. I gcomhréir leis an mbreithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais i gcás C-482/08, an Ríocht Aontaithe v. an Chomhairle, ECLI:EU:C:2010:631, agus toisc gurb iad Airteagal 87(2)(a) agus Airteagal 88(2)(a) mar aon le hAirteagal 77(2)(b) agus (d) CFAE atá mar bhunús dlí ag an Rialachán, ní bheidh aon éifeacht aige sin ar an gconclúid thuas de bharr go bhfuil an rochtain chun críocha fhorghníomhú an dlí coimhdeach le bunú ETIAS. An Íoslainn agus an Iorua: Tá feidhm leis na nósanna imeachta a leagtar síos sa Chomhaontú Comhlachais arna thabhairt i gcrích ag an gComhairle agus Poblacht na hÍoslainne agus Ríocht na hIorua maidir le comhlachas Ríocht na hIorua le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt, ós rud é go gcuireann an togra seo le acquis Schengen mar a shainmhínítear in Iarscríbhinn A den Chomhaontú seo é. An Eilvéis: Is é atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen dá bhforáiltear sa Chomhaonú idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt. Lichtinstéin: Is é atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Phrótacail idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach, Cónaidhm na hEilvéise agus Prionsacht Lichtinstéin i ndáil le haontachas Phrionsacht Lichtinstéin leis an gComhaontú idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt. An Chróit, an Chipir, an Bhulgáir agus an Rómáin: Cuireann an Rialachán seo lena mbunaítear ETIAS leis na coinníollacha iontrála mar a luaitear in Airteagal 6 de Rialachán (AE) 2016/399. Bhí na Ballstáit aontacha leis an bhforáil sin a chur i bhfeidhm tráth a naontachais leis an Aontas Eorpach.



2016/0357 (COD) Togra le haghaidh RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE lena mbunaítear Córas an Aontais Eorpaigh um Fhaisnéis agus Údarú Taistil (ETIAS) agus lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 515/2014, (AE) 2016/399, (AE) 2016/794 agus (AE) 2016/1624

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH, Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 77(2)(b) agus (d), Airteagal 87(2) agus Airteagal 88(2) de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach, Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta, Tar éis dul i gcomhairle leis an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí, Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún, Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach, De bharr an méid seo a leanas: (1)Sa Teachtaireacht ón gCoimisiún an 6 Aibreán, 2016 dar teideal 'Córais Faisnéise níos Láidre agus níos Cliste um Theorainneacha agus Slándáil' rinneadh cur síos ar an ngá atá ann go ndéanfadh an tAontas Eorpach neartú agus feabhsú ar a chuid córas TF, a ailtireacht sonraí agus a mhalartú faisnéise i réimse an bhainistithe teorann, fhorghníomhú an dlí agus na frithsceimhlitheoireachta. Leagtar béim inti ar an ngá atá le feabhas a chur ar idir-inoibritheacht na gcóras faisnéise. Rud atá tábhachtach, leagtar amach inti roghanna féideartha chun an leas is fearr is féidir a bhaint as buntáistí na gcóras faisnéise atá ann cheana agus, más gá, cinn chomhlántacha nua a fhorbairt chun dul i ngleic le bearnaí eolais atá fós ann. (2)Go deimhin, sainaithníodh sa Teachtaireacht an 6 Aibreán 2016 sraith bearnaí eolais. Ina measc tá an fhíric nach bhfuil aon fhaisnéis ag údaráis teorann ag teorainneacha seachtracha Schengen ar thaistealaithe atá díolmhaithe ón gceanglas víosa a bheith ina seilbh acu agus iad ag trasnú na dteorainneacha seachtracha. Fógraíodh sa Teachtaireacht an 6 Aibreán 2016 go seolfaidh an Coimisiún staidéar ar an bhféidearthacht i dtaobh Córas an Aontais Eorpaigh um Fhaisnéis agus Údarú Taistil (ETIAS) a bhunú. Faoin gcóras uathoibrithe sin chinnfí incháilitheacht náisiúnach tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa sula dtaistealóidís chuig limistéar Schengen, agus chinnfí an mbeadh baol imirce neamhrialta nó baol slándála i gceist leis an taisteal sin. (3)Sa Teachtaireacht uaidh an 14 Meán Fómhair 2016 'Feabhsú na slándála i ndomhan ina bhfuil an tsoghluaisteacht i réim: malartú faisnéise feabhsaithe sa chomhrac in aghaidh na sceimhlitheoireachta agus teorainneacha seachtracha níos láidre' dheimhnigh an Coimisiún an tosaíocht i dtaobh teorainneacha seachtracha a dhaingniú agus cuireadh i láthair tionscnaimh nithiúla chun freagra an Aontais a luathú agus a leathnú maidir le leanúint ar aghaidh ag neartú bainistiú na dteorainneacha seachtracha. (4)Is gá cuspóirí Chóras an Aontais Eorpaigh um Fhaisnéis agus Údarú Taistil (ETIAS) a shonrú, a ailtireacht theicniúil a shainiú, Láraonad ETIAS, Aonaid Náisiúnta ETIAS agus Bord ETIAS um Scagadh a bhunú, rialacha a leagan síos maidir le hoibriú an chórais agus le húsáid sna sonraí a chuirfidh an tiarratasóir isteach sa chóras, rialacha a bhunú ar eisiúint nó diúltú na núdaruithe taistil, na cuspóirí a leagan síos dá mbeidh na sonraí le próiseáil, na húdaráis a shainaithint a bheidh údaraithe chun na sonraí a rochtain agus cosaint sonraí pearsanta a áirithiú. (5)Ba cheart feidhm a bheith ag ETIAS maidir le náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ón gceanglas a bheith i seilbh víosa agus iad ag trasnú na dteorainneacha seachtracha. (6)Ba chóir feidhm a bheith aige freisin maidir le náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ón gceanglas víosa ar baill iad de theaghlach shaoránach de chuid an Aontais a bhfuil feidhm ag Treoir 2004/38/CE maidir leo, nó baill de theaghlach náisiúnaigh tríú tír ag a bhfuil an ceart chun saorghluaiseachta faoi dhlí an Aontais agus nach bhfuil an cárta cónaithe dá dtagraítear faoi Threoir 2004/38/CE aige. Sonraítear in Airteagal 21(1) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh go mbeidh an ceart ag gach saoránach den Aontas gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse ar chríoch na mBallstát, faoi réir na dteorainneacha agus na gcoinníollacha dá bhforáiltear sna Conarthaí agus sna bearta arna nglacadh lena gcur chun feidhme. Tá na teorainneacha agus na coinníollacha faoi seach sonraithe i dTreoir 2004/38/CE maidir leis an gceart atá ag saoránaigh an Aontais agus ag baill dá dteaghlaigh chun gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse ar chríoch na mBallstát. (7)Mar a dheimhnigh Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, tá sé de cheart ag na baill teaghlaigh sin chun dul isteach ar chríoch an Bhallstáit agus chun víosa iontrála a fháil chun na críche sin. Dá bhrí sin, ba cheart go mbeadh an ceart ag baill teaghlaigh atá díolmhaithe ón gceanglas víosa chun údarú taistil a fháil. Ba cheart do na Ballstáit gach saoráid a dheonú do na daoine sin chun an túdarú taistil is gá a fháil, agus ní mór é a eisiúint saor in aisce. (8)Níl an ceart chun údarú taistil a fháil gan choinníollacha toisc gur féidir é a dhiúltú do na baill teaghlaigh lena mbaineann baol i leith beartas poiblí, shlándáil an phobail nó sláinte phoiblí de bhun Threoir 2004/38/CE. Ina fhianaise sin, ní fhéadfar a cheangal ar bhaill teaghlaigh a gcuid sonraí pearsanta a bhaineann lena gcéannacht agus a stádas a sholáthar ach amháin sa mhéid go bhfuil siadsan ábhartha chun measúnú a dhéanamh ar an mbagairt slándála a d'fhéadfadh a bheith i gceist leo. Ar an gcaoi chéanna, níor cheart scrúdú a dhéanamh ar na hiarratais uathu ar údarú taistil ach amháin i bhfianaise na nábhar imní ó thaobh slándála, agus ní na hábhair imní a bhaineann le baol imirce. (9)Ba cheart do ETIAS údarú taistil a bhunú i gcomhair náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ón gceanglas a bheith i seilbh víosa agus iad ag trasnú na dteorainneacha seachtracha ('an ceanglas víosa') lena gcumasaítear a chinneadh nach bhfuil baol imirce neamhrialta, baol slándála ná baol don tsláinte phoiblí ann de dheasca na daoine sin a bheith ar chríoch na mBallstát. Ba cheart údarú taistil bailí a bheith ina sheilbh ag duine a leagan síos mar choinníoll i dtaobh dul isteach chuig chríoch na mBallstát, ach níor chóir ceart dul isteach a bheith ag duine ar an mbonn go bhfuil údarú taistil aige amháin. (10)Ba cheart go gcuirfeadh ETIAS le leibhéal ard slándála, leis an gcosc ar imirce neamhrialta agus le cosaint na sláinte poiblí trí mheasúnú ar chuairteoirí a sholáthar sula dtiocfaidh siad ag pointí trasnaithe na dteorainneacha seachtracha. (11)Ba cheart go gcuirfeadh ETIAS le héascú na seiceálacha teorann a dhéanann gardaí teorann ag pointí trasnaithe na dteorainneacha seachtracha agus ba cheart dó measúnú comhordaithe agus comhchuibhithe a áirithiú ar náisiúnaigh tríú tír atá faoi réir an cheanglais i dtaobh údarú taistil agus a bhfuil sé beartaithe acu cuairt a thabhairt ar limistéar Schengen. Ina theannta sin ba cheart go gcuirfeadh sé leis an gcumas i dtaobh iarratasóirí a chur ar an eolas faoina nincháilitheacht maidir le cuairt a thabhairt ar limistéar Schengen. Thairis sin, ba cheart go gcuirfeadh ETIAS freisin le héascú do na seiceálacha teorann trí laghdú a dhéanamh ar líon na ndiúltuithe cead isteach ag na teorainneacha seachtracha. (12)Ba cheart go dtacódh ETIAS freisin le cuspóirí Chóras Faisnéise Schengen (SIS) a bhaineann leis na foláirimh maidir le daoine a bhfuiltear sa tóir orthu lena ngabháil nó chun críocha géillte nó eiseachadta, maidir le daoine atá ar iarraidh, maidir le daoine a bhfuiltear sa tóir orthu chun cabhrú le nós imeachta breithiúnach agus maidir le daoine i ndáil le seiceálacha discréideacha nó seiceálacha sonracha. Chun na críche sin, ba cheart do ETIAS uathphróiseáil a dhéanamh ar chomhaid iarratais os coinne na bhfoláireamh ábhartha in SIS. Déanfar an phróiseáil sin chun críche tacú le SIS. Dá réir sin, ba cheart aon amas a thagann as an gcomparáid sin a stóráil in SIS. (13)Ba cheart ETIAS a bheith comhdhéanta de chóras faisnéise ar scála mór, Córas Faisnéise ETIAS, foireann lárnach, Láraonad ETIAS agus foirne náisiúnta, Aonaid Náisiúnta ETIAS.

(14)Ba cheart Láraonad ETIAS a bheith ina chuid den Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta. Ba cheart Láraonad ETIAS a bheith freagrach as fíorú a dhéanamh ar iarratais ar údaruithe taistil a diúltaíodh ón uathphróiseas d'fhonn a chinneadh an gcomhfhreagraíonn sonraí pearsanta an iarratasóra le sonraí pearsanta an té ar spreagadh amas ina leith, as na rialacha maidir le scagadh, agus as iniúchtaí rialta a dhéanamh ar phróiseáil na niarratas. Ba cheart Láraonad ETIAS a bheith ag obair ar bhonn 24/7. (15)Ba cheart do gach Ballstát Aonad Náisiúnta ETIAS a bhunú a bheidh freagrach go príomha as scrúdú agus cinneadh i dtaobh údarú taistil a eisiúint nó a dhiúltú. Ba cheart Aonaid Náisiúnta ETIAS a bheith ag comhoibriú eatarthu féin agus le Europol chun críocha an mheasúnaithe ar na hiarratais. Ba cheart Aonad Náisiúnta ETIAS a bheith ag obair ar bhonn 24/7. (16)Chun a chuid cuspóirí a chomhlíonadh, ba cheart do ETIAS foirm iarratais ar líne a sholáthar ar cheart don iarratasóir í a chomhlánú le dearbhuithe maidir le céannacht, doiciméad taistil, faisnéis faoi áit chónaithe, sonraí teagmhála, oideachas agus slí bheatha reatha an té sin, a riocht i dtaobh a bheith ina bhall teaghlaigh de chuid saoránach den Aontas nó náisiúnach tríú tír ag a bhfuil ceart saorghluaiseachta agus nach bhfuil cárta cónaithe ina seilbh; i gcás iarratasóir is mionaoiseach, céannacht an duine atá freagrach agus freagraí ar roinnt ceisteanna cúlra (cibé acu atá nó nach bhfuil an tiarratasóir faoi réir galar ar bith a mbaineann baol eipidéime leis mar a shainmhínítear i Rialacháin Idirnáisiúnta Sláinte na hEagraíochta Domhanda Sláinte nó galair thógálacha nó galair sheadánacha ghabhálacha eile, taifid choiriúla, láithreacht i gcriosanna cogaidh, cinneadh chun filleadh ar theorainneacha/orduithe críoch a fhágáil). Níor cheart rochtain ar shonraí sláinte na niarratasóirí a cheadú ach amháin chun a chinneadh an bhfuil siad ina mbagairt don tsláinte phoiblí. (17)Ba cheart do ETIAS glacadh le hiarratais arna dtabhairt isteach thar ceann an iarratasóra i gcásanna nach féidir le taistealaithe iarratas a chruthú iad féin, cibé acu cén chúis. I gcásanna den sórt sin, ba cheart gur tríú duine atá údaraithe ag an náisiúnach nó atá freagrach as nó aisti faoin dlí a dhéanfadh an tiarratas, ar an gcoinníoll go náireofar céannacht an duine sin san fhoirm iarratais. (18)Chun an tiarratas a thabhairt chun críche, ba chóir go gceanglófaí ar gach iarratasóir os cionn 18 mbliana d'aois táille a íoc. Dhéanfadh banc nó idirghabhálaí airgeadais an íocaíocht a bhainistiú. Níor cheart sonraí is gá chun an íocaíocht leictreonach a dhéanamh a sholáthar ach amháin don bhanc nó don idirghabhálaí airgeadais atá ag feidhmiú an idirbhirt airgeadais, agus níl siad ina gcuid de shonraí ETIAS. (19)Ba cheart formhór na núdaruithe taistil a bheith eisíthe laistigh de chúpla nóiméad, ach d'fhéadfadh suas le 72 uair an chloig a bheith i gceist le líon beag díobh. I gcásanna eisceachtúla, nuair a chuirtear iarraidh ar fhaisnéis nó doiciméid bhreise in iúl don iarratasóir, d'fhéadfadh an nós imeachta suas le dhá sheachtain a thógáil. (20)Ba cheart do ETIAS na sonraí pearsanta arna soláthar ag an iarratasóir a phróiseáil chun a fhíorú roimh ré na critéir cháilitheachta atá leagtha síos i Rialachán (AE) 2016/399 agus measúnú a dhéanamh i dtaobh an dócha go rachaidh an tiarratasóir ar imirce neamhrialta, an bhféadfadh teacht an iarratasóra isteach san Aontas a bheith ina bhagairt do shlándáil nó do shláinte an phobail san Aontas, agus chun na críocha sin amháin. (21)Ní fhéadfar an measúnú ar na rioscaí sin a chur i gcrích gan próiseáil a dhéanamh ar na sonraí pearsanta a liostaítear in aithris (16). Ba cheart gach mír sonraí pearsanta sna hiarratais a chur i gcomparáid leis na sonraí atá i dtaifead, comhad nó foláireamh atá cláraithe i gcóras faisnéise (Córas Faisnéise Schengen (SIS), an Córas Faisnéise Víosaí (VIS), sonraí Europol, bunachar sonraí Interpol um Dhoiciméid Taistil Ghoidte nó Chaillte (SLTD), an Córas Dul Isteach/Imeachta (EES), Eurodac, an Córas Faisnéise Eorpach um Thaifid Choiriúla (ECRIS) agus/nó bunachar sonraí Interpol um Dhoiciméid Taistil a bhaineann le Fógraí (Interpol TDAWN)) nó le liostaí faire ETIAS, nó le táscairí riosca sonracha. Ba cheart na catagóirí sonraí pearsanta ar chóir iad a úsáid chun comparáid a dhéanamh a bheith teoranta do na catagóirí sonraí atá sna córais faisnéise arna gcuardach, liosta faire ETIAS nó na táscairí riosca sonracha. (22)Ba cheart an chomparáid a dhéanamh trí mhodhanna uathoibrithe. Aon uair a léireoidh comparáid den sórt sin gurb ann do chomhfhreagairt ('amas') idir aon cheann de na sonraí pearsanta nó teaglaim díobh sna hiarratais agus taifead, comhad nó foláireamh sna córais faisnéise thuasluaite, nó le sonraí pearsanta i liosta faire ETIAS, nó le táscairí riosca, ba cheart d'oibreoir in Aonad Náisiúnta ETIAS Bhallstát na chéad iontrála dearbhaithe an tiarratas a phróiseáil de láimh. Ba cheart an cinneadh i dtaobh údarú taistil a eisiúint nó gan é a eisiúint a bheith ina thoradh ar an measúnú arna dhéanamh ag Aonad Náisiúnta ETIAS. (23)Féadfar údarú a eisiúint de bharr uathphróiseála. Táthar ag súil go mbeidh freagra dearfach de bharr uathphróiseála ar fhormhór mór na niarratas. Níor cheart údarú taistil ar bith a dhiúltú ar bhonn uathphróiseáil na sonraí pearsanta sna hiarratais amháin. Ar an gcúis sin, ba cheart d'oibreoir in Aonad Náisiúnta ETIAS na hiarratais ar gineadh amas ina leith a mheasúnú de láimh. (24)Ba chóir ceart achomhairc a bheith ag na hiarratasóirí a ndiúltófar údarú taistil dóibh. Ba cheart na hachomhairc a sheoladh sa Bhallstát a dhéanfaidh an cinneadh maidir leis an iarratas agus i gcomhréir le dlí náisiúnta an Bhallstáit sin. (25)Ba cheart na rialacha maidir le scagadh a úsáid chun anailís a dhéanamh ar an gcomhad iarratais trína chumasú do chomparáid idir na sonraí atá ar taifead i gcomhad iarratais i Lárchóras ETIAS agus táscairí riosca sonracha a chomhfhreagraíonn do bhaol imirce neamhrialta, baol slándála ná baol don tsláinte phoiblí a sainaithníodh roimhe sin. Ní bheidh imthosca ar bith i gceist ina mbeidh na tacair sonraí a úsáidtear i leith na rialacha sin bunaithe ar chine nó bunús eitneach duine, ar thuairimí polaitíochta, reiligiún nó creideamh fealsúnach, ballraíocht ceardchumainn, cleachtadh gnéis ná claonadh gnéasach. (26)Ba cheart liosta faire ETIAS a bhunú le haghaidh naisc a aithint idir sonraí i gcomhad iarratais ETIAS agus faisnéis a bhaineann le daoine a bhfuil amhras fúthu go ndearna siad gníomh coireachta tromchúisí nó gníomh sceimhlitheoireachta, nó a bhfuil táscairí fíriciúla nó forais réasúnacha ann lena chreidiúint go ndéanfaidh siad gníomh coireachta tromchúisí nó gníomh sceimhlitheoireachta. Ba cheart liosta faire ETIAS a bheith ina chuid de na sonraí arna bpróiseáil ag Europol i gcomhréir le hAirteagal 18(2)(a) de Rialachán (AE) 2016/794 agus le Coincheap Europol um Bainistíocht Chomhtháite Sonraí lena gcuirtear chun feidhme an Rialachán sin. Agus faisnéis á soláthar do Europol acu, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann a chinneadh an chríoch nó na críocha dá bhfuil sí le próiseáil, lena náirítear an fhéidearthacht an phróiseáil sin a theorannú chuig liosta faire ETIAS. (27)Ní mór freagraí éifeachtacha a thabhairt ar theacht chun cinn leanúnach cineálacha nua bagairtí slándála, patrúin nua i dtaobh imirce neamhrialta agus bagairtí don tsláinte phoiblí, agus ní mór cur ina gcoinne le modhanna nua-aimseartha. Ós rud é go bhfuil próiseáil méideanna tábhachtacha sonraí pearsanta i gceist leis na modhanna sin, ba cheart coimircí iomchuí a thabhairt isteach chun an cur isteach ar an gceart chun an saol príobháideach a chosaint agus ar an gceart chun sonraí pearsanta a chosaint a theorannú don mhéid is gá i sochaí dhaonlathach. (28)Dá bhrí sin, ba cheart sonraí pearsanta in ETIAS a choinneáil slán; ba cheart rochtain ar na sonraí sin a bheith teoranta do phearsanra dianúdaraithe amháin agus níor cheart iad a úsáid in imthosca ar bith chun cinntí a dhéanamh ar bhonn cineál ar bith idirdhealaithe. Ba cheart na sonraí pearsanta stóráilte a choimeád go slán i saoráidí eu-LISA san Aontas. (29)Ba cheart údaruithe taistil atá eisithe a chur ar neamhní nó a chúlghairm a luaithe a thagann sé chun solais nár comhlíonadh na coinníollacha eisiúna, nó nach bhfuil siad á gcomhlíonadh a thuilleadh. Go háirithe, i gcás ina gcruthófar foláireamh SIS nua i leith diúltú cead isteach nó i leith tuairisc i dtaobh doiciméad taistil a bheith caillte nó goidte, ba cheart do SIS é sin a chur in iúl do ETIAS, ar cheart dó a fhíorú an bhfuil an foláireamh nua sin ag comhfhreagairt d'údarú taistil bailí. I gcás den sórt sin, ba cheart Aonad Náisiúnta ETIAS an Bhallstáit a chruthaigh an foláireamh a chur ar an eolas láithreach agus ba chóir dó an túdarú taistil a chúlghairm. Ag teacht le cur chuige den chineál céanna, cuirfear míreanna nua arna dtabhairt isteach i liosta faire ETIAS i gcomparáid leis na comhaid iarratas atá stóráilte in ETIAS chun a fhíorú an gcomhfhreagraíonn an mhír nua d'údarú taistil bailí. I gcás den sórt sin, ba cheart d'Aonad Náisiúnta ETIAS Bhallstát na chéad iontrála measúnú a dhéanamh ar an amas, agus an túdarú taistil a chúlghairm más gá. Ba cheart go bhféadfaí an túdarú taistil a chúlghairm arna iarraidh sin ag an iarratasóir. (30)Más rud é, in imthosca eisceachtúla, go measann Ballstát gur gá ceadú do náisiúnach tríú tír taisteal go dtí a chríoch ar chúiseanna daonchairdiúla, ar chúiseanna leasa náisiúnta nó de bharr oibleagáidí idirnáisiúnta, ba cheart go bhféadfadh sé údarú taistil a eisiúint ag a bhfuil bailíocht chríochach agus bailíocht ama theoranta. (31)Roimh dhul ar bord, ba cheart oibleagáid a bheith ar aeriompróirí agus iompróirí ar muir, chomh maith le hiompróirí atá ag tabhairt grúpaí thar tír i gcoistí, a fhíorú go bhfuil na doiciméid taistil ar fad ag na taistealaithe is gá chun teacht isteach i gcríoch na mBallstát de bhun Choinbhinsiún Schengen. Ba cheart go náireofaí leis sin a fhíorú go bhfuil údarú taistil bailí ag taistealaithe. Níor cheart an comhad ETIAS féin a bheith inrochtana d'iompróirí. Trí rochtain idirlín shlán, lena náirítear an fhéidearthacht i dtaobh réitigh theicneolaíocha mhóibíleacha a úsáid, ba cheart go mbeadh iompróirí in ann dul ar aghaidh leis an gceadú agus iad ag úsáid sonraí doiciméad taistil. (32)D'fhonn déanamh de réir na gcoinníollacha athbhreithnithe le haghaidh teacht isteach, ba cheart do ghardaí teorann a sheiceáil an bhfuil údarú taistil bailí ag an taistealaí. Dá bhrí sin, le linn an phróisis chaighdeánaigh um rialú teorann, ba cheart don gharda teorann sonraí an doiciméid taistil a léamh go leictreonach. Spreagfadh an oibríocht cuardach bunachar sonraí éagsúla mar a fhoráiltear dó faoi Chód Teorainneacha Schengen lena náirítear cuardach ar ETIAS a sholáthródh an stádas cothrom le dáta i dtaobh údarú taistil. Ní bheadh an comhad ETIAS féin inrochtana ag an ngarda teorann do rialuithe teorann. Murab ann d'údarú taistil bailí, ba cheart don gharda teorann cead isteach a dhiúltú agus an próiseas rialaithe teorann a chur i gcrích dá réir. Má tá údarú taistil bailí ann, ba cheart don gharda teorann an cinneadh a dhéanamh cead isteach a údarú nó a dhiúltú. (33)Tá sé fíor-riachtanach sa chomhrac i gcoinne cionta sceimhlitheoireachta agus cionta coiriúla tromchúiseacha eile, agus i bhfianaise domhandú líonraí coiriúla, an fhaisnéis chuí a bheith ag na húdaráis forghníomhaithe dlí chun go bhféadfaidh siad a gcúraimí a dhéanamh go héifeachtach. Is léir cheana féin a éifeachtaí is atá rochtain ar shonraí sa Chóras Faisnéise Víosaí (VIS) chun críocha fhorghníomhú an dlí i dtaobh cabhrú le himscrúdaitheoirí dul chun cinn mór a dhéanamh i gcásanna a bhaineann le gáinneáil ar dhaoine, sceimhlitheoireacht nó gáinneáil ar dhrugaí. Níl sonraí sa Chóras Faisnéise Víosaí maidir le náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa.

(34)Is gá rochtain a bheith ar an bhfaisnéis atá in ETIAS chun críocha na cionta sceimhlitheoireachta dá dtagraítear i gCinneadh Réime 2002/475/CGB ón gComhairle nó cionta coiriúla tromchúiseacha eile dá dtagraítear i gCinneadh Réime 2002/584/CGB ón gComhairle, chun iad sin a chosc, a bhrath nó a imscrúdú. In imscrúdú ar leith agus chun fianaise agus faisnéis a bhunú a bhaineann le duine a bhfuil amhras faoi go ndearna sé coir nó a ndearnadh coir ina choinne, d'fhéadfadh sé gur ghá d'údaráis forghníomhaithe dlí rochtain a bheith acu ar na sonraí arna ngineadh ag ETIAS. D'fhéadfadh na sonraí atá stóráilte in ETIAS a bheith riachtanach freisin chun an té a rinne cion sceimhlitheoireachta nó cionta coiriúla tromchúiseacha eile a shainaithint, go háirithe nuair a bhíonn gá le gníomh práinneach. Is éard atá in ETIAS a rochtain chun críche cionta sceimhlitheoireachta nó cionta coiriúla tromchúiseacha eile a chosc, a bhrath nó a imscrúdú, ná cur isteach ar na cearta bunúsacha i dtaca le saol príobháideach daoine aonair a urramú agus le cosaint sonraí pearsanta daoine a ndéantar próiseáil ar a gcuid sonraí pearsanta in ETIAS. Dá bhrí sin, ba cheart na sonraí atá in ETIAS a choimeád agus a chur ar fáil d'údaráis ainmnithe na mBall