AN COIMISIÚN EORPACH An Bhruiséil,6.4.2016 COM(2016) 194 final 2016/0106(COD) Togra le haghaidh RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE lena mbunaítear Córas Dul Isteach/Imeachta (EES) chun sonraí faoi dhul isteach agus imeacht agus sonraí faoi dhiúltú cead isteach náisiúnach tríú tír a chlárú agus iad ag trasnú theorainneacha seachtracha Bhallstáit an Aontais Eorpaigh agus lena gcinntear na coinníollacha ar a dtabharfar rochtain ar EES chun críocha fhorghníomhú an dlí agus



lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 767/2008 agus Rialachán (AE) Uimh. 1077/2011



{SWD(2016) 114 final}

{SWD(2016) 115 final}

{SWD(2016) 116 final}



MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN 1.COMHTHÉACS AN TOGRA Cúlra I mí Feabhra 2013, chuir an Coimisiún chun tosaigh pacáiste de thograí reachtacha maidir le Teorainneacha Cliste chun bainistiú teorainneacha seachtracha i limistéar Schengen a nuachóiriú. Trí thogra a bhí sa phacáiste: (1) Rialachán maidir le Córas Dul Isteach/ Imeachta (EES) le haghaidh faisnéis a thaifeadadh faoi am agus áit dul isteach agus imeachta náisiúnach tríú tír atá ag dul isteach i limistéar Schengen agus ag imeacht as, (2) Rialachán maidir le Clár do Thaistealaithe Cláraithe (RTP) a chuirfeadh ar a chumas do náisiúnaigh tríú tír a ndearnadh réamh-ghrinnfhiosrúchán orthu tairbhe a bhaint as éascú seiceálacha teorann ag teorainn sheachtrach an Aontais, (3) Rialachán lena leasaítear Cód Teorainneacha Schengen chun bunú EES agus RTP a thabhairt i gcuntas. Sa chéad scrúdú ar an bpacáiste a cuireadh i gcrích i mí Feabhra 2014, chuir na comhreachtóirí in iúl gur údar imní dóibh gnéithe áirithe de dhearadh na gcóras ar chúiseanna teicniúla, airgeadais agus oibríochtúla. Níor ceistíodh, áfach, na roghanna beartais tosaíochta a moladh in 2013 (i.e. córais láraithe bunaithe ar bhithmhéadracht). Chuir Parlaimint na hEorpa an togra faoi bhráid a Coiste um Shaoirsí Sibhialta, Cheartas agus Gnóthaí Baile (LIBE). Níor eisigh an Pharlaimint rún reachtach maidir leis na tograí. Chun measúnú breise a dhéanamh ar thionchar teicniúil, eagraíochtúil agus airgeadais na roghanna beartais a moladh, chuir an Coimisiún, le tacaíocht ón dá chomhreachtóir, tús le próiseas ina bhfuil dhá chéim agus ar a dtugtar an "cruthúnas coincheapa": staidéar teicniúil maidir le Teorainneacha Cliste ("an staidéar teicniúil" anseo feasta) faoi stiúir an Choimisiúin a foilsíodh i nDeireadh Fómhair 2014, agus céim tástála faoi stiúir euLISA ar thionchar úsáid aitheantóirí éagsúla bithmhéadracha ar na próisis rialaithe teorann ("an treoirthionscadal" anseo feasta) ar foilsíodh tuarascáil ina leith i Samhain 2015. Bunaithe ar thorthaí an staidéir theicniúil, ar thorthaí an treoirthionscadail, ar an bplé teicniúil a rinneadh leis na comhreachtóirí agus na páirtithe leasmhara mar aon le comhairliúchán poiblí, d'ullmhaigh an Coimisiún measúnú tionchair mionsonraithe a ghabhann leis an togra seo. Cuireann an measúnú tionchair seo leis na measúnuithe tionchair atá ag gabháil le tograí 2013 agus díríonn sé ar eilimintí de thograí 2013 áit a moltar mionathruithe, go háirithe (a) ailtireacht an chórais, (b) sonraí bithmhéadracha atá le húsáid, (c) úsáid éascaitheoirí próisis, (d) coinneáil sonraí agus (e) rochtain ag údaráis forghníomhaithe dlí. Ar bhonn na nullmhúchán forleathan sin, tá measúnú déanta ag an gCoimisiún ar na feabhsuithe agus ar na simpliúcháin is gá a dhéanamh ar thograí 2013. Tá cinneadh déanta ag an gCoimisiún: –athbhreithniú a dhéanamh ar an togra a rinne sé in 2013 le haghaidh Rialachán lena mbunaítear Córas Dul Isteach/Imeachta (EES); –athbhreithniú a dhéanamh ar an togra a rinne sé in 2013 le haghaidh Rialachán lena leasaítear Cód Teorainneacha Schengen chun na hathruithe teicniúla a eascraíonn as an togra nua le haghaidh Rialachán lena mbunaítear Córas Dul Isteach/Imeachta a chomhtháthú (EES); –an togra a rinne sé in 2013 le haghaidh Rialachán maidir le Clár do Thaistealaithe Cláraithe (RTP) a tharraingt siar.  An réasúnaíocht is bun le Córas Dul Isteach/Imeachta (EES) a bhunú don Aontas Eorpach Mar a míníodh sa mheasúnú tionchair, meastar gur gá Córas Dul Isteach/Imeachta a bhunú don Aontas Eorpach chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin seo a leanas: 1. Chun aghaidh a thabhairt ar mhoilleanna ag na seiceálacha teorann agus ar cháilíocht na seiceálacha teorann ar náisiúnaigh tríú tír a fheabhsú Tá na sreabha paisinéirí ag teorainneacha seachtracha an Aontais Eorpaigh ag méadú agus leanfaidh an méadú sin sa todhchaí. Tuartar go dtiocfaidh méadú ar an líon trasnuithe rialta teorann go 887 milliún faoi 2025, agus meastar gur náisiúnaigh tríú tír atá ag taisteal go tíortha Schengen ar chuairt ghearrthéarma a bheidh in aon trian nó mar sin díobh. Déantar "seiceálacha íosta" ar shaoránaigh an Aontais agus ar dhaoine a bhfuil ceart chun saorghluaiseachta acu, ach bíonn náisiúnaigh tríú tír atá ag trasnú teorainneacha seachtracha limistéar Schengen faoi réir "seiceálacha críochnúla" a dhéantar de láimh ag na teorainneacha faoi láthair (ar dhul isteach agus ar imeacht dóibh). Níl aon fhorálacha i gCód Teorainneacha Schengen maidir le taifeadadh gluaiseachtaí trasteorann taistealaithe isteach i limistéar Schengen nó amach as. De ghnáth, bíonn an ceart ag náisiúnaigh tríú tír dul isteach le haghaidh gearrfhanachta nach faide ná 90 lá in aon tréimhse 180 lá. Faoi láthair, is é an stampa ar an doiciméad taistil a léiríonn na dátaí dul isteach agus imeachta an taon bhealach atá ag na gardaí teorann agus ag na húdaráis inimirce chun fad fanachta náisiúnaigh tríú tír a ríomh agus chun a fhíorú an bhfuil duine éigin ag fanacht níos faide ná a thréimhse fanachta údaraithe. Is deacair uaireanta ciall a bhaint as na stampaí sin: féadfaidh siad a bheith doléite nó góchumtha. Ar an gcaoi chéanna, is deacair do chonsalachtaí a mbíonn orthu iarratais ar víosa a phróiseáil dlíthiúlacht víosaí a eisíodh roimhe sin a dheimhniú ar bhonn stampaí atá sa doiciméad taistil. Dá bhrí sin, meastar go bhfuil an próiseas ar fad tugtha d’earráidí agus nach gcuirtear chun feidhme é go córasach i gcónaí.

A bhuí le EES: – cuirfear faisnéis bheacht ar fáil, go pras agus ar éileamh, do ghardaí teorann le linn seiceálacha teorann, in ionad an chórais reatha mhalltriallaigh neamhiontaofa atá ann faoi láthair, mar atá stampáil pasanna de láimh; déanfar faireachán níos fearr dá bharr ar an bhfanacht údaraithe agus cuirfear seiceálacha teorann níos éifeachtúla i bhfeidhm; – cuirfear faisnéis ar fáil do ghardaí teorann faoi dhiúltú cead isteach do náisiúnaigh tríú tír agus beifear in ann an diúltú cead isteach a sheiceáil go leictreonach in EES; – cuirfear faisnéis bheacht ar fáil do thaistealaithe faoi fhad uasta a bhfanachta údaraithe; – d'fhéadfaí rialuithe uathoibrithe teorann a chur ar bun do náisiúnaigh tríú tír faoi mhaoirseacht na ngardaí teorann i gcomhréir leis na coinníollacha a ndéantar foráil maidir leo in Airteagal 8(d) den togra athbhreithnithe maidir le Cód Teorainneacha Schengen a leasú. 2. Féachaint chuige go ndéantar 'rófhantóirí' a aithint go córasach agus go hiontaofa Áirítear i measc na ninimirceach neamhrialta daoine atá tar éis an teorainn a thrasnú go neamhrialta – go hiondúil ag áit nach pointe oifigiúil trasnaithe teorann é – mar aon leo siúd ar a dtugtar "rófhantóirí": daoine a tháinig isteach san Aontas Eorpach go dleathach ag pointe oifigiúil trasnaithe teorann ach a d'fhan níos faide ná fad a bhfanachta údaraithe. Tugann EES aghaidh ar an gcatagóir sin d'imirce neamhrialta. De bharr nach gcláraítear faoi láthair na trasnuithe teorann a dhéanann náisiúnaigh tríú tír, ní féidir liostaí rófhantóirí a chur le chéile. A bhuí le EES: – cuirfear ar fáil faisnéis bheacht faoi cé atá ag fanacht níos faide ná fad a bhfanachta údaraithe, rud a chuideoidh leis an bpróiseas chun imircigh neamhrialta a ghabháil a dhéanamh níos éifeachtúla; – beidh tacaíocht ar fáil chun imircigh neamhrialta a shainaithint; trí shonraí bithmhéadracha a stóráil in EES ar gach duine nach bhfuil faoi réir an cheanglais víosa, agus ag cur san áireamh go stóráiltear sonraí bithmhéadracha sealbhóirí víosa i VIS, beidh sé ar chumas údaráis na mBallstát aon imirceach neamhrialta a aimsítear ar an gcríoch nach bhfuil doiciméad taistil aige a shainaithint má tháinig sé trasna na teorann seachtraí go dleathach; éascóidh sé seo ar a sheal an próiseas um fhilleadh; – beifear in ann cur chuige fianaise-bhunaithe a chur i bhfeidhm trí anailís a ghinfear sa chóras. Maidir le beartas víosa, cuir i gcás, tabharfaidh EES sonraí beachta faoi cibé acu an bhfuil fadhb ann i dtaobh rófhantóirí ó náisiúntacht ar leith nó nach bhfuil, rud a bheadh tábhachtach agus cinneadh á dhéanamh maidir le hoibleagáid víosa a fhorchur ar an tríú tír i dtrácht nó fáil réidh léi; 3. An tslándáil inmheánach agus an comhrac i gcoinne na sceimhlitheoireachta agus na coireachta tromchúisí a neartú Is iomaí trasnú teorann a bhíonn i gceist de bharr gníomhaíochtaí coiriúla amhail gáinneáil ar dhaoine, smuigléireacht daoine nó smuigléireacht earraí neamhdhleathacha, gníomhaíochtaí a éascaítear de bharr nach gcláraítear trasnuithe teorann na náisiúnach tríú tír lena mbaineann. Ar an dóigh chéanna, mura ndéantar trasnuithe teorann a chlárú, féadfaidh sé go rachaidh sé sin chun sochair d'eagraíochtaí sceimhlitheoireachta agus do dhaoine radacaithe. Maidir le rialuithe ar náisiúnaigh tríú tír ag teorainneacha seachtracha, déantar seiceálacha céannachta agus cuardach i mbunachair shonraí ar gach duine nó grúpa is eol ar bagairt thromchúiseach é don tslándáil phoiblí agus ar ceart é a ghabháil nó cead isteach ar an gcríoch a dhiúltú dó. I gcás, áfach, ina scriosann náisiúnach tríú tír a chuid doiciméad agus é laistigh de limistéar Schengen, bíonn sé andeacair ar na húdaráis forghníomhaithe dlí an duine sin a shainaithint más rud é go bhfuil amhras faoi go ndearna sé coir nó gur íospartach coire é. A bhuí le EES: – beidh tacaíocht ar fáil le sainaithint iontaofa a dhéanamh ar sceimhlitheoirí agus ar choirpigh mar aon le hamhrastaigh agus íospartaigh; – cuirfear ar fáil taifead ar stair taistil náisiúnach tríú tír, ina measc amhrastaigh choire. Ar an gcaoi sin, dhéanfaí comhlánú ar an bhfaisnéis atá ar fáil i gCóras Faisnéise Schengen. Athruithe ábhartha ó 2013 Agus an togra athbhreithnithe seo á ullmhú aige, chuir an Coimisiún san áireamh freisin athruithe ábhartha ar an timpeallacht pholaitiúil, dhlíthiúil agus institiúideach a tharla ó 2013 i leith, tráth ar tíolacadh na tograí bunaidh maidir le Teorainneacha Cliste:

–Cuireadh an Córas Faisnéise Víosaí (VIS) i bhfeidhm ina iomláine. Cuireadh i gcrích leathnú amach an chórais chuig consalachtaí na mBallstát i ngach tríú tír ábhartha i Samhain 2015. Tá sé éigeantach anois fíorú bithmhéadrach a dhéanamh i VIS ar shealbhóirí víosa ag teorainneacha seachtracha Schengen. Chun críocha sainaithint agus imscrúdú a dhéanamh, tá ag méadú ar an úsáid a bhaineann na húdaráis forghníomhaithe dlí as VIS. –Cuireadh i gcrích nó cuireadh dlús leis an idirphlé maidir le léirscaoileadh víosaí le tíortha sna Balcáin Thiar agus ar theorainneacha Oirthear agus Oirdheisceart an Aontais agus, mar thoradh air sin, tiocfaidh méadú ar an sciar taistealaithe a bheidh ag teacht isteach san Aontas a bheidh díolmhaithe ó cheanglas víosa. Meastar go leanfaidh an treocht sin sna blianta amach romhainn. –Glacadh an Ciste Slándála Inmheánaí, agus cuireadh EUR 791 milliún den chiste sin i leataobh ar mhaithe le Teorainneacha Cliste a fhorbairt, agus úsáidfear an tairgead sin nuair a ghlacfar an bunús dlí ábhartha. –Leagtar amach sa Chlár Oibre Eorpach maidir leis an Imirce go raibh "bainistiú teorainneacha" ar cheann de na "ceithre cholún chun bainistiú níos fearr a dhéanamh ar an imirce". Má táthar chun teorainneacha seachtracha a dhaingniú agus iad a bhainistiú ar bhealach níos éifeachtúla, ní mór úsáid níos fearr a bhaint as na deiseanna a chuireann córais agus teicneolaíochtaí TF ar fáil. Ina theannta sin, ag an gComhairle Ceartais agus Gnóthaí Baile agus ag an gComhairle Eorpach i Nollaig 2015, leag na Ballstáit béim ar an ngá atá ann feabhas a chur ar rialuithe ag teorainneacha seachtracha trí theicneolaíochtaí nua a úsáid. –Is "éadroime" agus is "tapúla" an chaoi ar féidir taistealaithe a chlárú agus a fhíorú de bharr go bhfuil mearfhorbairtí déanta i réimse na teicneolaíochta bithmhéadraí, ní amháin i gcás méarlorg ach i gcás íomhánna den aghaidh chomh maith. –Thug an breithiúnas Cúirte ar an Treoir um Choinneáil Sonraí soiléireacht dhlíthiúil ar na coinníollacha agus na cosaintí is gá a urramú i gcás stóráil agus úsáid shonraí EES. –Cuirfear ar bun ar fud an Aontais creat nua-aimseartha cosanta sonraí mar thoradh ar chomhaontú polaitiúil na gcomhreachtóirí i Nollaig 2015 maidir le leasú ar rialacha cosanta sonraí an Aontais. Déanfaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí agus an Treoir um Chosaint Sonraí a ghlacadh go foirmiúil le linn 2016. Príomheilimintí phacáiste leasaithe na dteorainneacha cliste Áirítear i raon feidhme an Chórais nua Dul Isteach/Imeachta na trasnuithe teorann a dhéanann gach náisiúnach tríú tír a bhfuil cuairt á tabhairt aige ar limistéar Schengen le haghaidh gearrfhanachta (tréimhse nach mó ná 90 lá in aon tréimhse 180 lá), idir thaistealaithe a bhfuil ceanglas víosa orthu agus iad siúd atá díolmhaithe ó cheanglas víosa nó le haghaidh fanacht ar bhonn víosa chamchuairte (víosa ar feadh bliana ar a mhéid). Ba cheart baill de theaghlach saoránaigh den Aontas ag a bhfuil an ceart chun saorghluaiseachta nó baill de theaghlach náisiúnach tríú tír ag a bhfuil na cearta céanna chun saorghluaiseachta agus atá ag saoránaigh an Aontais ach nach bhfuil cárta cónaithe acu go fóill, ba cheart iad a chlárú in EES ach ní bheidh siad faoi réir riail an ghearrfhanachta, agus déanfar seiceálacha ar an gcatagóir sin i gcomhréir le Treoir 2004/38/CE. Ní chuirtear san áireamh in EES na baill sin de theaghlach ag a bhfuil an cárta cónaithe dá dtagraítear i dTreoir 2004/38/CE. Baileofar sonraí sa chóras agus clárófar ann taifid ar dhul isteach agus imeacht chun go néascófar an trasnú teorann do thaistealaithe bona fide agus chun gur fusa rófhantóirí a shainaithint. Mar aon leis sin, déanfar aon diúltú maidir le dul isteach a thugtar do náisiúnaigh tríú tír a thagann faoi raon feidhme EES a thaifeadadh sa chóras. Is iad seo a leanas na príomhdhifríochtaí idir an togra modhnaithe agus tograí 2013: – Ailtireacht an chórais: ní mholtar ach an taon chóras amháin, is é sin an Córas Dul Isteach/Imeachta. Déanfar an ceangal idir na bonneagair teorann náisiúnta agus córas lárnach EES trí chomhéadan aonfhoirmeach náisiúnta, comhéadan a bheidh mar an gcéanna i ngach Ballstát, agus a bhuí léis sin, beifear in ann na córais náisiúnta dul isteach/imeachta atá ann cheana a úsáid. Ní féidir, áfach, sonraí ón gcóras lárnach a chóipeáil isteach sna córais náisiúnta dul isteach/imeachta sin atá ann cheana. – Déantar idir-inoibritheacht EES agus VIS a áirithiú chun gur éifeachtúla agus gur tapúla na seiceálacha teorann. Chuige sin, déanfar córais lárnacha EES agus VIS a cheangal agus déanfar rochtain dhíreach eatarthu a rialáil chun críocha sonracha. Laghdófar an dúbailt a dhéantar ar phróiseáil sonraí pearsanta i gcomhréir leis an bprionsabal "príobháideacht d'aon ghnó". – Aitheantóirí bithmhéadracha: cé go raibh tograí 2013 maidir le EES bunaithe ar dheich méarlorg a úsáid roimhe seo, moltar sna tograí athbhreithnithe maidir le EES ceithre mhéarlorg a úsáid i dteannta le híomhá den aghaidh mar aitheantóirí bithmhéadracha ón uair a thosaigh EES ag feidhmiú. Ar an ábhar sin, i bhfianaise cé chomh mór agus a mheastar a bheidh EES, beifear in ann fíorú agus sainaithint atá cruinn go leor a dhéanamh ach an líon sonraí a choimeád ar leibhéal atá réasúnach agus dlús a chur le rialuithe teorann ag an am céanna, agus beifear in ann úsáid níos forleithne a bhaint as córais féinfhreastail ag pointí trasnaithe teorann. Úsáidtear na ceithre mhéarlorg tráth an chlárúcháin chun seiceáil an bhfuil an náisiúnach tríú tír cláraithe cheana sa chóras agus is féidir úsáid a bhaint as íomhá den aghaidh chun fíorú tapa agus iontaofa (uathoibríoch) a dhéanamh tráth aon dula isteach ina dhiaidh sin gurb é an duine céanna é an duine atá faoi réir an rialaithe teorann agus an duine atá cláraithe cheana in EES. – Cosaint sonraí pearsanta: beidh laghdú suntasach ar an líon sonraí pearsanta a dhéanfar a thaifeadadh in EES: déanfar 26 mhír sonraí a thaifeadadh in EES in áit 36. Déantar ceart rochtana ar shonraí pearsanta mar aon le ceart iad a cheartú agus iad a scriosadh a shainiú go soiléir agus a chosaint. Is iad an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí agus na húdaráis náisiúnta um chosaint sonraí a bheidh i gceannas ar mhaoirseacht ar phróiseáil sonraí. – An tréimhse choinneála sonraí: Cúig bliana atá sa tréimhse choinneála le haghaidh sonraí stóráilte. Mar gheall ar an tréimhse choinneála cúig bliana le haghaidh sonraí, beidh laghdú ar an líon uaireanta is gá athchlárú agus rachaidh sé sin chun sochair gach taistealaí agus, lena chois sin, cuirfidh sé ar chumas an gharda teorann an anailís riosca is gá a dhéanamh faoi Chód Teorainneacha Schengen a chur i gcrích, sula dtugann sé údarás do thaistealaí dul isteach i limistéar Schengen. Dá ndéanfaí, mar a moladh in 2013, an taifead ar an bhfaisnéis in EES a scriosadh go córasach tar éis 181 lá, gheobhadh sé sin réidh le gach rian de stair taistil an náisiúnaigh tríú tír i ndáil le dul isteach i limistéar Schengen nó imeacht as, faisnéis atá riachtanach má tá an garda teorann le hanailís riosca a dhéanamh. Maidir leis an bhfiúntas a bhaintear as an bhfaisnéis atá ar fáil faoi láthair, céim ar gcúl a bheadh ann d'éifeachtúlacht obair an gharda teorann: is minic a bhíonn faisnéis a théann siar roinnt mhaith blianta le feiceáil sna stampaí ar dhoiciméad taistil. Is gá, mar sin, fad a chur leis an tréimhse choinneála sonraí chun a chur ar chumas an gharda teorann an anailís riosca is gá a dhéanamh faoi Chód Teorainneacha Schengen sula núdaraíonn sé do thaistealaí dul isteach i limistéar Schengen. Mar chuid den phróiseáil a dhéantar ar iarratas ar víosa in aon phost consalach is gá freisin anailís a dhéanamh ar stair taistil an iarratasóra chun measúnú a dhéanamh ar an úsáid a baineadh as víosaí roimhe seo agus ar urramú na gcoinníollacha fanachta. In áit pasanna a stampáil, déanfar EES a cheadú. Ar an ábhar sin, ba cheart go gcumhdódh an stair taistil atá le fáil sa chóras tréimhse ama ar leor é chun críche víosa a eisiúint. De dhroim na tréimhse coinneála sonraí a bheith níos faide, laghdófar minicíocht an athchlárúcháin, rud a rachaidh chun sochair do gach taistealaí de bharr go dtiocfaidh laghdú ar an meánam trasnaithe teorann agus ar an tréimhse feithimh ag pointí trasnaithe teorann. Fiú i gcás taistealaí nach bhfuil ag dul isteach ach uair amháin i limistéar Schengen, de bharr nach mbeidh ar thaistealaithe eile atá cláraithe cheana in EES athchlárú, tiocfaidh laghdú ar an tréimhse feithimh ag an teorainn ina chás.

Má úsáidtear luasairí próiseála agus córais féinfhreastail chun trasnuithe teorann a éascú, beidh sé riachtanach freisin fad a chur leis an tréimhse choinneála sonraí. Is ag brath ar na sonraí atá cláraithe sa chóras a bheidh an téascú sin. I gcás tréimhse choinneála sonraí níos giorra ba lú an líon taistealaithe a rachadh an téascú chun sochair dóibh, rud a bhainfeadh an bonn den chuspóir atá leagtha amach do EES, is é sin trasnuithe teorann a éascú. Maidir le baill de theaghlach saoránach den Aontas, nach saoránaigh den Aontas iad féin agus a thagann faoi raon feidhme an Rialacháin, déanfar gach taifead ar dhul isteach/imeacht a choinneáil ar feadh tréimhse nach faide ná bliain i ndiaidh an imeachta deiridh. Is ceart a sainchomhad a choinneáil go ceann cúig bliana agus, ar an dóigh sin, beidh an ball teaghlaigh sin in ann tairbhe a bhaint as éascú na dtrasnuithe teorann Maidir le rófhantóirí nach bhfuil teacht orthu ag deireadh na tréimhse coinneála sonraí, is féidir foláireamh atá bunaithe ar shonraí EES a chruthú i gCóras Faisnéise Schengen, má chinntear sin ar an leibhéal náisiúnta, sula scriosfar sonraí EES. – Éascú trasnuithe teorann: tá an cur chuige maidir leis an éascú sin bunaithe ar chur chun feidhme córas féinfhreastail agus ríomhgheataí a chuirfidh ar chumas an náisiúnaigh tríú tír tús a chur leis an bpróiseas chun cead isteach thar an teorainn a fháil, próiseas a chuirfidh sé i gcrích trí fhaisnéis bhreise a chur ar fáil don gharda teorann arna iarraidh. Tá úsáid na luasairí sin (arna dtabhairt isteach leis an togra lena leasaítear Cód Teorainneacha Schengen) roghnach do na Ballstáit, tá siad ar fáil d'fhormhór na dtaistealaithe agus ní gá aon chóras nua a fhorbairt lena naghaidh. – Ina theannta sin, beidh bunús dlí comhchuibhithe ann (arna thabhairt isteach freisin leis an togra lena leasaítear Cód Teorainneacha Schengen) chun go mbeidh na Ballstáit in ann Clár do Thaistealaithe Cláraithe a bhunú, ar bhonn deonach. – Rochtain ag údaráis forghníomhaithe dlí: ón uair a thosóidh EES ag feidhmiú, beidh rochtain ag na húdaráis forghníomhaithe dlí i ngach Ballstát agus ag Europol air, faoi choinníollacha a shainítear go soiléir. In EES, beidh teacht ar shonraí iontaofa maidir le dátaí dul isteach agus imeachta náisiúnach tríú tír a thagann faoi raon feidhme EES, sonraí a d'fhéadfadh a bheith ríthábhachtach i gcás comhaid forghníomhaithe dlí duine aonair, agus ar ar cheart rochtain a thabhairt i gcomhréir le cuspóir na hionstraime agus le hurraim ar na rialacha cosanta sonraí. Tá sé cruthaithe cheana a úsáidí is atá rochtain ar shonraí VIS chun críocha fhorghníomhú an dlí. Thuairiscigh na Ballstáit cásanna inar maraíodh daoine go foréigeanach agus nárbh fhéidir iad a shainaithint murach rochtain a bheith ar VIS. Baineann cásanna eile a tuairiscíodh le gáinneáil ar dhaoine, le sceimhlitheoireacht nó le gáinneáil ar dhrugaí arb é an rochtain ar shonraí VIS a chuidigh leis na himscrúdaitheoirí dul chun cinn maith a dhéanamh. – Na costais: i dtograí 2013, cuireadh EUR 1.1 billiún i leataobh mar mhéid táscach chun EES agus RTP a fhorbairt. I gcás an togra athbhreithnithe, más é córas aonair EES ar a mbeidh rochtain ag na húdaráis forghníomhaithe dlí rogha na tosaíochta, meastar go mbeidh costas EUR 480 milliún air sin. Is é an togra athbhreithnithe maidir le Rialachán lena mbunaítear EES an chroí-ionstraim le haghaidh chreat dlí EES. Áirítear ann freisin leasuithe iarmhartacha ar reachtaíocht an Aontais atá ann cheana (i.e. leasuithe ar Rialachán (AE) Uimh. 1077/2011, ar Rialachán (AE) Uimh. 767/2008 agus ar an gCoinbhinsiún lena gcuirtear Comhaontú Schengen chun feidhme).Tá an togra comhlántach maidir le Cód Teorainneacha Schengen a leasú i ndáil le húsáid an chórais mar chuid den phróiseas bainistithe teorann á chur i láthair go comhthreomhar leis an togra seo.  Forálacha atá ann faoi láthair a bhaineann leis an togra Rialachán (AE) Uimh. 2016/399 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Márta 2016 lena mbunaítear Cód Aontais maidir leis na rialacha lena rialaítear gluaiseacht daoine thar theorainneacha (Cód Teorainneacha Schengen). Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (CE) Uimh. 1931/2006 lena leagtar síos rialacha maidir le trácht teorann áitiúil ag teorainneacha talún seachtracha na mBallstát agus lena leasaítear forálacha Choinbhinsiún Schengen. Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (CE) Uimh. 767/2008 maidir leis an gCóras Faisnéise Víosaí (VIS) agus maidir le sonraí ar víosaí gearrfhanachta a mhalartú idir Bhallstáit (Rialachán VIS). Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (CE) Uimh. 810/2009 lena mbunaítear Cód Comhphobail maidir le Víosaí. Rialachán (AE) Uimh. 1077/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear Gníomhaireacht Eorpach chun bainistiú oibríochtúil a dhéanamh ar chórais mhórscála TF sa limistéar saoirse, slándála agus ceartais. Rialachán (AE) Uimh. 515/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Aibreán 2014 lena mbunaítear, mar chuid den Chiste Slándála Inmheánaí, an ionstraim le haghaidh tacaíocht airgeadais do theorainneacha seachtracha agus do víosaí agus lena naisghairtear Cinneadh Uimh. 574/2007/CE. 2.COMHAIRLIÚCHÁN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS MEASÚNÚ TIONCHAIR Comhairliúchán leis na páirtithe leasmhara Tugtar tuairisc mhionsonraithe ar an gcomhairliúchán a rinneadh leis na páirtithe leasmhara sa mheasúnú tionchair a ghabhann leis seo in Iarscríbhinn 2. Le linn 2015, rinne an Coimisiún comhairliúcháin spriocdhírithe chun tograí athbhreithnithe a ullmhú maidir le Teorainneacha Cliste i gceardlann le EDPS an 20 Márta 2015, leis an tsochaí shibhialta ag cruinniú an 5 Bealtaine 2015, le hiompróirí agus le hoibreoirí iompair, turasóireachta agus bonneagair ag cruinniú an 28 Bealtaine 2015, agus leis an nGníomhaireacht um Chearta Bunúsacha ag dhá chruinniú an 22 Meitheamh agus an 23 Iúil 2015. Lena chois sin, d'eagraigh an Coimisiún cruinniú le cleachtóirí forghníomhaithe dlí na mBallstát an 9 Iúil 2015 agus dhá chruinniú theicniúla le saineolaithe ó na Ballstáit an 24 Meán Fómhair 2015 agus an 26 Deireadh Fómhair 2015. Le linn comhairliúchán poiblí a bhí ar siúl ón 29 Iúil go dtí an 29 Deireadh Fómhair 2015, bailíodh tuairimí daoine aonair, eagraíochtaí, iompróirí agus údarás poiblí (mínítear torthaí an chomhairliúcháin phoiblí go mion in Iarscríbhinn 2 den Mheasúnú Tionchair).

D'eagraigh Coiste LIBE Pharlaimint na hEorpa coiste idirpharlaiminteach leis na parlaimintí náisiúnta maidir le Teorainneacha Cliste an 23–24 Feabhra 2015. Measúnú tionchair Cuireadh an chéad mheasúnú tionchair i gcrích in 2008 tráth a ullmhaíodh Teachtaireacht ón gCoimisiún ar an ábhar seo agus cuireadh ball críche ar an dara ceann in 2012 agus tograí 2013 á nullmhú. Cuireadh ball críche ar an tríú measúnú tionchair in 2016. Agus an staidéar teicniúil á chur san áireamh, mar aon leis an tuarascáil ar an treoirthionscadal, toradh an chomhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara agus an plé a rinneadh sa Chomhairle agus i bParlaimint na hEorpa, rinneadh anailís sa mheasúnú tionchair ar roghanna agus ar fho-roghanna ríthábhachtacha cur chun feidhme do EES agus do RTP araon. Ar na príomhathruithe a mholtar sa togra seo atá beartaithe le hais thograí 2013, áirítear na roghanna tosaíochta a tháinig as an measúnú tionchair (féach pointe 1 "Príomheilimintí an togra athbhreithnithe"). Rinne an Bord um Ghrinnscrúdú Rialála (RSB) athbhreithniú ar an dréachtmheasúnú tionchair agus thug sé tuairim dhearfach uaidh an 22 Eanáir 2016. 3.EILIMINTÍ DLÍ AN TOGRA Achoimre ar na gníomhaíochtaí atá beartaithe Ní mór an fheidhm, na feidhmiúlachtaí agus na freagrachtaí a bhaineann leis an gCóras Dul Isteach/Imeachta a shainiú. Ina theannta sin, is gá sainordú a thabhairt don Ghníomhaireacht chun bainistiú oibríochtúil a dhéanamh ar chórais mhórscála TF sa limistéar saoirse, slándála agus ceartais (euLISA) chun an córas a fhorbairt agus chun bainistiú oibríochtúil a dhéanamh air. Tugtar míniú mionsonraithe ar an togra athbhreithnithe seo, Airteagal ar airteagal, i nDoiciméad Inmheánach Oibre de chuid an Choimisiúin. Mar gheall ar an togra seo, ní mór leasuithe a dhéanamh freisin ar Rialachán (AE) Uimh. 1077/2011, Rialachán (AE) Uimh. 767/2008 agus an (Coinbhinsiún chun Comhaontú Schengen a chur chun feidhme) dá dtagraítear i bpointe 1. Bunús dlí I gcás an togra athbhreithnithe seo, is é Airteagal 77(2)(b) agus (d) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a úsáideann sé mar bhunús dlí an Rialacháin seo. Is é Airteagal 77(2)(b) agus (d) an bunús dlí iomchuí chun na bearta a mhionshonrú tuilleadh maidir le trasnú theorainneacha seachtracha na mBallstát agus caighdeáin agus nósanna imeachta a fhorbairt lena gcloífidh na Ballstáit le linn dóibh seiceálacha a dhéanamh ar dhaoine ag na teorainneacha sin. Is é Airteagal 77(2)(b) agus (d) an bunús dlí le haghaidh bhunú EES. Lena chois sin, is ag brath ar Airteagal 87(2)(a) mar bhunús dlí atá an togra athbhreithnithe chun cead rochtana ar EES a thabhairt chun críocha fhorghníomhú an dlí agus ar Airteagal 88(2)(a) chun cead rochtana a thabhairt do Europol, agus iad sin araon faoi dhianchoinníollacha. Éilíonn na bunúis bhreise dlí maidir le rochtain ar shonraí EES do na húdaráis forghníomhaithe dlí agus do Europol an gnáthnós imeachta reachtach céanna is infheidhme faoi Airteagal 77(2)(b) agus (d). Prionsabal na coimhdeachta Faoi Airteagal 77(2)(b) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, tá cumhacht ag an Aontas bearta a ghlacadh i ndáil leis na seiceálacha ar dhaoine agus le faireachán éifeachtach a dhéanamh ar thrasnú theorainneacha seachtracha na mBallstát. Is gá forálacha reatha an Aontais maidir le trasnú theorainneacha seachtracha na mBallstát a mhodhnú chun a chur san áireamh nach bhfuil modh iontaofa ann faoi láthair chun faireachán a dhéanamh ar ghluaiseachtaí náisiúnach tríú tír dá dtugtar cead isteach le haghaidh gearrfhanachta i ngeall ar chastacht agus ar mhoille na hoibleagáide stampála reatha, stampáil nach leor í chun go mbeidh údaráis na mBallstát in ann an fanacht údaraithe a mheasúnú agus seiceáil á déanamh ar an taistealaí ag an teorainn nó le linn seiceálacha ar an gcríoch, agus i ngeall ar an bhfiúntas anteoranta atá ag córais náisiúnta ó thaobh seiceálacha a dhéanamh i limistéar gan rialú ag teorainneacha inmheánacha. Maidir le faisnéis faoi cé dár diúltaíodh cead isteach ar chríoch an Aontais, faoi cé atá ar chríoch an Aontais agus faoi cé a chloíonn leis an ngearrfhanacht uasta de 90 lá i dtréimhse 180 lá, agus maidir le faisnéis faoi náisiúnachtaí agus grúpaí taistealaithe (atá díolmhaithe ón gceanglas víosa nó a bhfuil ceanglas víosa orthu) a fhanann níos faide ná an fanacht údaraithe agus chun tacú le seiceálacha randamacha ar an gcríoch chun teacht ar dhaoine a fhanann go neamhrialta, ba cheart an fhaisnéis sin a chur ar fáil chun éifeachtúlacht bhainistiú na himirce a fheabhsú. Tá córas comhchoiteann riachtanach chun rialacha comhchuibhithe a bhunú maidir le diúltú cead isteach agus gluaiseachtaí trasteorann a thaifeadadh agus maidir le faireachán a dhéanamh ar ghearrfhanachtaí údaraithe i limistéar Schengen ar an iomlán. Dá bhrí sin, ní féidir leis na Ballstáit cuspóir sin an togra a bhaint amach go leordhóthanach. Is gá freisin athbhreithniú a dhéanamh ar thogra 2013 maidir le EES chun go mbeidh rochtain ag údaráis forghníomhaithe dlí ar shonraí EES chun críche an chomhraic i gcoinne na sceimhlitheoireachta agus na coireachta tromchúisí agus chun leibhéal ard slándála inmheánaí a áirithiú. Ní féidir leis na Ballstáit an cuspóir sin a bhaint amach go leordhóthanach de bharr gurb é an Coimisiún amháin is féidir leasú den sórt sin a mholadh. Prionsabal na comhréireachta Luaitear in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach nach rachaidh beart de chuid an Aontais thar a bhfuil riachtanach chun cuspóirí an Chonartha a bhaint amach. Ní mór foirm a roghnú le haghaidh an bhirt seo ón Aontas lenar féidir cuspóir an togra a bhaint amach agus a chur chun feidhme ar an mbealach is éifeachtaí agus is féidir. Is éard atá sa tionscnamh atá beartaithe forbairt bhreise ar acquis Schengen chun a áirithiú go gcuirfear comhrialacha i bhfeidhm ag teorainneacha seachtracha ar an mbealach céanna i ngach Ballstát ina bhfuil deireadh curtha le rialuithe inmheánacha. Cruthaítear leis an tionscnamh ionstraim lena gcuirtear faisnéis ar fáil don Aontas Eorpach faoi cé mhéad náisiúnach tríú tír a théann isteach agus a imíonn amach as críoch an Aontais, rud atá ríthábhachtach le haghaidh déanamh beartas inbhuanaithe agus fianaise-bhunaithe i réimse na himirce agus víosaí. Lena chois sin, tugtar rochtain d'údaráis forghníomhaithe dlí ar EES, ar bealach tráthúil, beacht, sábháilte agus costéifeachtúil é chun náisiúnaigh a shainaithint atá díolmhaithe ó cheanglas víosa agus ar amhrastaigh (nó íospartaigh) sceimhlitheoireachta nó choire tromchúisí iad agus chun go mbeidh na húdaráis in ann breathnú siar ar stair taistil an tsealbhóra víosa agus an náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa ar amhrastaigh (nó íospartaigh) choireanna den sórt sin iad. Tá an togra arb iad prionsabail na príobháideachta d'aon ghnó is bunús leis comhréireach maidir leis an gceart sonraí pearsanta a chosaint sa mhéid agus nach gá tuilleadh sonraí a bhailiú agus a stóráil ar feadh tréimhse níos faide ná mar is gá d’fheidhmiú an chórais agus do bhaint amach a chuspóirí. Ina theannta sin, déanfar foráil maidir leis na bearta cosanta agus na sásraí uile is gá chun cosaint éifeachtach a dhéanamh ar chearta bunúsacha taistealaithe agus chun cosaint a dhéanamh go háirithe ar a saol príobháideach agus ar a sonraí pearsanta agus cuirfear chun feidhme na bearta sin.

Ní bheidh gá le haon phróiseas ná le haon chomhchuibhiú eile ar leibhéal an Aontais chun go noibreoidh an córas; ar an gcaoi sin, tá an beart atá beartaithe comhréireach sa mhéid agus nach dtéann sé thar a bhfuil riachtanach maidir le gníomhaíocht ar leibhéal an Aontais chun na cuspóirí arna sainiú a bhaint amach. Tá rogha na tosaíochta comhréireach freisin i dtéarmaí costas, ag cur san áireamh an tairbhe a bheidh le fáil ag gach Ballstát maidir le bainistiú na teorann coitinne seachtraí agus maidir le dul chun cinn a dhéanamh i dtreo beartas coiteann imirce don Aontas. Dá bhrí sin, comhlíonann an togra prionsabal na comhréireachta. Rogha ionstraime Ionstraimí atá beartaithe: Rialachán. Ní bheadh modhanna eile leordhóthanach ar na cúiseanna seo a leanas: Cuirfidh an togra seo córas láraithe ar bun trína gcomhoibreoidh na Ballstáit le chéile, rud a éilíonn ailtireacht chomhchoiteann agus rialacha comhchoiteanna oibriúcháin. Mar aon leis sin, leagfar síos ann rialacha maidir le seiceálacha ag na teorainneacha seachtracha agus maidir le rochtain ar an gcóras chun críche fhorghníomhú an dlí, rialacha a bheidh aonfhoirmeach do gach Ballstát. Dá thoradh sin, is Rialachán is ceart a roghnú mar ionstraim dlí. Cearta bunúsacha Beidh tionchar ag an Rialachán atá beartaithe ar chearta bunúsacha, go háirithe ar an gceart chun dínite (Airteagal 1 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh), an toirmeasc ar an sclábhaíocht agus ar shaothar éignithe (Airteagal 5 den Chairt), an ceart chun saoirse agus slándála (Airteagal 6 den Chairt), meas ar shaol an teaghlaigh agus ar an saol príobháideach (Airteagal 7 den Chairt), sonraí pearsanta a chosaint (Airteagal 8 den Chairt), an ceart chun tearmainn (Airteagal 18 den Chairt) agus cosaint i gcás ina dtarlaíonn aistriú, díbirt nó eiseachadadh (Airteagal 19 den Chairt), an ceart chun neamh-idirdhealaithe (Airteagal 21 den Chairt), cearta an linbh (Airteagal 24 den Chairt) agus an ceart chun leigheas éifeachtach (Airteagal 47 den Chairt). Tionchar dearfach a bheadh ag cur chun feidhme EES ar an toirmeasc ar an sclábhaíocht agus ar shaothar éignithe agus, lena chois sin, ar an gceart chun saoirse agus slándála. Más fearr agus más cruinne an chaoi a ndéantar náisiúnaigh tríú tír a thrasnaíonn teorainn sheachtrach limistéar Schengen a shainaithint (tríd an úsáid a bhaintear as an mbithmhéadracht), is fusa mar sin calaois aitheantais, gáinneáil ar dhaoine (go háirithe i gcás mionaoiseach) agus coiriúlacht trasteorann a bhrath agus cuidíonn sé, dá bhrí sin, le slándáil na saoránach i limistéar Schengen a fheabhsú. Maidir leis an gceart chun sonraí pearsanta a chosaint, tá bearta cosanta sa togra maidir le sonraí pearsanta, go háirithe maidir le rochtain ar na sonraí sin, rud ar cheart a theorannú go docht d'fheidhm an Rialacháin seo agus do na húdaráis inniúla atá ainmnithe ann chuige sin. Anuas air sin, áirítear ar na bearta cosanta maidir le sonraí pearsanta ceart rochtana ar shonraí nó an ceart sonraí a cheartú nó a scriosadh. De bharr go gcuirtear teorainn leis an tréimhse choinneála sonraí a ndéantar tagairt di i gcaibidil 1 den mheabhrán míniúcháin seo, cuirtear béim ar urraim sonraí pearsanta mar cheart bunúsach. Déantar foráil sa togra seo maidir le rochtain ar EES chun críocha cionta sceimhlitheoireachta nó cionta coiriúla tromchúiseacha eile a chosc, a bhrath nó a imscrúdú agus chun críocha náisiúnaigh tríú tír a thrasnaíonn teorainneacha seachtracha a shainaithint agus chun críche rochtain a fháil ar shonraí maidir lena stair taistil. Mar atá leagtha síos in Airteagal 52(1) den Chairt, ní mór aon teorannú ar chearta cosanta sonraí pearsanta a bheith iomchuí i dtaca leis an gcuspóir inmhianaithe a bhaint amach agus gan dul thar a bhfuil gá leis chun é a bhaint amach. Aithnítear in Airteagal (8)2 den Choinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine chomh maith go bhféadfadh údar a bheith le cur isteach ag údarás poiblí ar cheart duine chun príobháideachais ar chúiseanna a bhaineann leis an tslándáil náisiúnta, leis an tsábháilteacht phoiblí nó le coireacht a chosc, faoi mar atá sa togra seo. D'aithin Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh (CBE) go bhfuil an comhrac in aghaidh na sceimhlitheoireachta agus na coiriúlachta tromchúisí, go háirithe an comhrac i gcoinne na coiriúlachta eagraithe agus na sceimhlitheoireachta, go bhfuil sé ríthábhachtach go deimhin chun an tslándáil phoiblí a áirithiú agus go bhféadfadh a éifeachtúlacht a bheith ag brath cuid mhór ar theicnící nua-aimseartha imscrúdúcháin agus dá bhrí sin, go bhféadfadh údar cuí a bheith le rochtain ar shonraí pearsanta a cheadú chun na críocha sonracha sin má mheastar gur gá sin. Déantar foráil sa togra seo maidir le rochtain ar EES chun críocha cionta sceimhlitheoireachta nó cionta coiriúla tromchúiseacha eile a chosc, a bhrath nó a imscrúdú agus chun críocha náisiúnaigh tríú tír a thrasnaíonn teorainneacha seachtracha a shainaithint agus chun críche rochtain a fháil ar shonraí maidir lena stair taistil. Níor cheart a bheith in ann EES a rochtain chun críocha sainaithint a dhéanamh ach amháin más rud é go ndearnadh cuardach roimh ré i mbunachair shonraí náisiúnta agus gur theip ar an gcuardach sin agus, i gcás cuardach ar mhéarloirg, go ndearnadh cuardach roimh ré sa chóras uathoibrithe um fhíorú méarlorg faoi Chinneadh 2008/615/JHA. In ainneoin go bhfuil teacht ar shonraí faoi shealbhóirí víosa i VIS, níl aon sonraí faoi náisiúnaigh atá díolmhaithe ó cheanglas víosa ná sonraí faoi ghluaiseachtaí taistil le fáil in aon bhunachar sonraí eile de chuid an Aontais. Ní cheadófar rochtain ar shonraí EES chun críocha fhorghníomhú an dlí ach amháin chun cionta coiriúla a chosc, a bhrath nó a imscrúdú mar aon le cionta coiriúla tromchúiseacha eile mar atá sainithe i gCinneadh Réime 2002/475/CGB ón gComhairle maidir le sceimhlitheoireacht a chomhrac agus i gCinneadh Réime 2002/584/CGB maidir leis an mbarántas gabhála Eorpach, agus ní dhéanfar sin ach amháin má tá gá leis i gcás sonrach. Thairis sin, ní fhéadfaidh údaráis ainmnithe forghníomhaithe dlí rochtain ar shonraí EES a iarraidh ach amháin má tá forais réasúnacha chun a cheapadh go bhféadfadh an rochtain sin cuidiú go mór chun an cion cóiriúil i dtrácht a chosc, a bhrath nó a imscrúdú. Déanann údarás ainmnithe forghníomhaithe dlí iarraidh den sórt sin a fhíorú le seiceáil an gcomhlíontar na dianchoinníollacha i dtaobh rochtain ar EES a iarraidh chun críocha fhorghníomhú an dlí. Ina theannta sin, leagann an togra síos freisin dianbhearta slándála sonraí d'fhonn slándáil sonraí pearsanta a phróiseáiltear a áirithiú agus cuirtear ar bun maoirseacht ar na gníomhaíochtaí próiseála ag údaráis neamhspleácha um chosaint sonraí poiblí agus doiciméadú ar na cuardaigh uile a dhéantar. Luaitear sa togra freisin go mbeidh an phróiseáil uile a dhéanann údaráis forghníomhaithe dlí ar shonraí pearsanta arna stóráil in EES, tar éis na sonraí sin a asbhaint, faoi réir Chinneadh Réime 2008/977/CGB ón gComhairle. Bunaítear faoin togra dianrialacha rochtana ar EES agus na cosaintí a bhfuil gá leo. Lena chois sin, déantar foráil sa togra maidir le cearta an duine aonair i ndáil le rochtain, sásaimh, agus i ndáil le sonraí a cheartú nó a scriosadh, agus go háirithe an ceart leigheas breithiúnach a fháil agus déantar foráil maidir le húdaráis neamhspleácha poiblí maoirseacht a dhéanamh ar oibríochtaí próiseála. Dá bhrí sin, tá an togra seo i lánchomhréir le Cairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, go háirithe maidir leis an gceart go ndéanfar sonraí pearsanta a chosaint, agus tá sé i gcomhréir freisin le hAirteagal 16 CFAE (an Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh), a thugann ráthaíocht do gach duine maidir leis an gceart sonraí pearsanta a chosaint. 4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA I dtogra 2013 maidir le EES, rinneadh tagairt do thogra ón gCoimisiún maidir leis an gcéad chreat airgeadais ilbhliantúil eile inar áiríodh togra le haghaidh EUR 4.6 billiún don Chiste Slándála Inmheánaí don tréimhse 2014–2020. I dtogra 2013 maidir le EES, cuireadh EUR 1.1 billiún i leataobh mar mhéid táscach chun Córas Dul Isteach/Imeachta agus Clár do Thaistealaithe Cláraithe a fhorbairt agus é le tuiscint go dtiocfadh na costais forbartha i gceist ó 2015 ar aghaidh. Is bunaithe ar fhorbairt agus ar bhainistiú oibríochtúil dhá chóras ar leith a rinneadh an méid sin a ríomh agus ar thrí bliana forbartha agus ceithre bliana oibríochtaí. In Airteagal 5(5)(b) de Rialachán (AE) Uimh. 515/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Aibreán 2014 lena mbunaítear, mar chuid den Chiste Slándála Inmheánaí, an ionstraim le haghaidh tacaíocht airgeadais do theorainneacha seachtracha agus do víosaí agus lena naisghairtear Cinneadh Uimh. 574/2000/CE (an Rialachán maidir leis an gCiste Slándála Inmheánaí do Theorainneacha) rinneadh foráil EUR 791 milliún a leithdháileadh chun córais TF a fhorbairt, córais a bheadh bunaithe ar chórais TF atá ann cheana agus/nó atá nua, agus a thacódh le bainistiú sreabha imirce thar teorainneacha seachtracha. Chumhdaigh an EUR 791 milliún sin trí bliana forbartha (2017–2019 san áireamh) mar aon le roinnt gníomhaíochtaí ullmhúcháin in 2016 agus é mar sprioc go gcuirfí tús leis na hoibríochtaí in 2020.

Tar éis an staidéar teicniúil agus an measúnú tionchair a dhéanamh, is ar an rogha tosaíochta de Chóras aonair Dul Isteach/Imeachta atá an togra seo bunaithe agus meastar go mbeidh costas EUR 480 milliún air sin, figiúr ina gcuirtear san áireamh rochtain chun críocha fhorghníomhú an dlí. Ar an ábhar sin, tá san áireamh sa togra seo togra le haghaidh leasú ar an Rialachán maidir leis an gCiste Slándála Inmheánaí do Theorainneacha sa dóigh is go mbeidh sé ag teacht leis an gcostas nua laghdaithe. Chumhdódh an tacaíocht airgeadais sin ní amháin costais na gcomhpháirteanna lárnacha do thréimhse iomlán an chreata airgeadais ilbhliantúil (EUR 288 milliún – ar leibhéal an Aontais, idir chostais forbartha agus chostais oibríochtúla trí bhainistíocht indíreach) ach na costais maidir leis na bonneagair teorann náisiúnta atá ann sna Ballstáit cheana a chomhtháthú le EES trí na comhéadain aonfhoirmeacha náisiúnta freisin (EUR 120 milliún – trí bhainistíocht dhíreach). Ach tacaíocht airgeadais a chur ar fáil do chostais náisiúnta chomhtháthaithe d’áiritheofaí nach gcuirfeadh imthosca deacra eacnamaíocha ar an leibhéal náisiúnta na tionscadail i mbaol ná moill orthu. Le linn na tréimhse forbartha (2017–2019), caithfidh an Coimisiún EUR 52.7 milliún san iomlán (trí bhainistíocht dhíreach) chun na costais a bhaineann leis na hoibríochtaí sna Ballstáit a chumhdach. A luaithe is a thosódh an córas nua ag feidhmiú, d'fhéadfaí tacú le costais oibríochtúla sna Ballstáit amach anseo trína gcláir náisiúnta i gcreat an Ciste Slándála Inmheánaí (bainistíocht chomhroinnte). Tá EUR 20 milliún curtha i leataobh chun na críche sin laistigh den chlúdach iomlán de EUR 480 milliún. Áireofar leis sin tacaíocht oibríochtúil ar feadh bliana. Mínítear an múnla costais atá in úsáid in Iarscríbhinn 6 den mheasúnú tionchair – Múnla Costais le haghaidh Chóras EES. 5.EOLAS BREISE Rannpháirtíocht Cuireann an togra seo le acquis Schengen sa mhéid agus go mbaineann sé le trasnú teorainneacha seachtracha. Dá bhrí sin, ní mór na hiarmhairtí seo a leanas a chur san áireamh i ndáil leis na prótacail agus leis na comhaontuithe éagsúla le tíortha comhlachais: An Danmhairg: I gcomhréir le hAirteagal 1 agus le hAirteagal 2 den Phrótacal (Uimh. 22) maidir le seasamh na Danmhairge, atá i gceangal leis an gConradh ar an Aontas Eorpach (CAE) agus leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), níl an Danmhairg rannpháirteach i nglacadh na mbeart ag an gComhairle de bhun Teideal V de Chuid a trí de CFAE. Ós rud é go gcuireann an Rialachán seo le acquis Schengen, cinnfidh an Danmhairg, i gcomhréir le hAirteagal 4 den Phrótacal sin, laistigh de thréimhse sé mhí tar éis don Chomhairle cinneadh a dhéanamh ar an Rialachán seo, an gcuirfidh sí chun feidhme ina dlí náisiúnta é. An Ríocht Aontaithe agus Éire: I gcomhréir le hAirteagal 4 agus le hAirteagal 5 den Phrótacal maidir le acquis Schengen arna lánpháirtiú i gcreat an Aontais Eorpaigh agus le Cinneadh 2000/365/CE ón gComhairle an 29 Bealtaine 2000 maidir leis an iarraidh ó Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann, agus Cinneadh 2002/192/CE ón gComhairle an 28 Feabhra 2002 maidir leis an iarraidh ó Éirinn a bheith rannpháirteach i roinnt forálacha de acquis Schengen, níl an Ríocht Aontaithe ná Éire rannpháirteach i Rialachán (AE) Uimh. 2016/399 (Cód Teorainneacha Schengen) ná in aon ionstraimí reachtacha eile ar a dtugtar "acquis Schengen" de ghnáth, viz. na hionstraimí reachtacha lena neagraítear agus lena dtacaítear le díothú rialuithe ag na teorainneacha inmheánacha agus leis na bearta tionlacain maidir le rialuithe ag teorainneacha seachtracha. Is é atá sa Rialachán seo forbairt ar an acquis, agus dá bhrí sin, níl an Ríocht Aontaithe ná Éire rannpháirteach i nglacadh an Rialacháin seo agus níl siad faoi cheangal aige ná níl siad faoi réir a chur i bhfeidhm. I gcomhréir leis an mbreithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais i gcás C-482/08, an Ríocht Aontaithe v an Chomhairle, ECLI:EU:C:2010:631, agus toisc gurb iad Airteagal 87(2)(a) agus Airteagal 88(2)(a) mar aon le hAirteagal 77(2)(b) agus (d) CFAE atá mar bhunús dlí ag an Rialachán, ní bheidh aon éifeacht aige sin ar an gconclúid thuas de bharr go bhfuil an rochtain chun críocha fhorghníomhú an dlí coimhdeach le bunú an Chórais Dul Isteach/Imeachta. An Íoslainn agus an Iorua: Maidir leis na nósanna imeachta a leagtar síos sa Chomhaontú Comhlachais arna thabhairt i gcrích ag an gComhairle agus ag Poblacht na hÍoslainne agus ag Ríocht na hIorua maidir le comhlachas an Iorua acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt, tá siad infheidhme, toisc go gcuireann an togra reatha le acquis Schengen mar atá sainithe in Iarscríbhinn A den Chomhaontú sin. An Eilvéis: Is éard atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen, dá bhforáiltear leis an gComhaontú idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt. Lichtinstéin: Is éard atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen, dá bhforáiltear leis an bPrótacal idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach, Cónaidhm na hEilvéise agus Prionsacht Lichtinstéin i ndáil le haontachas Phrionsacht Lichtinstéin leis an gComhaontú idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach, agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt. An Chróit, an Chipir, an Bhulgáir agus an Rómáin: Gabhann an Rialachán seo lena mbunaítear an Córas Dul Isteach/Imeachta ionad na hoibleagáide i ndáil le pas náisiúnach tríú trí a stampáil. Bhí na Ballstáit aontacha leis an bhforáil sin a chur i bhfeidhm tráth a naontachais leis an Aontas Eorpach. 2016/0106 (COD) Togra le haghaidh RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE lena mbunaítear Córas Dul Isteach/Imeachta (EES) chun sonraí faoi dhul isteach agus imeacht agus sonraí faoi dhiúltú cead isteach náisiúnach tríú tír a chlárú agus iad ag trasnú theorainneacha seachtracha Bhallstáit an Aontais Eorpaigh agus lena gcinntear na coinníollacha ar a dtabharfar rochtain ar EES chun críocha fhorghníomhú an dlí agus



lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 767/2008 agus Rialachán (AE) Uimh. 1077/2011





TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH, Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 77(2)(b) agus (d), Airteagal 87(2)(a) agus Airteagal 88(2)(a) de, Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach, Tar éis an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta, Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún, Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach, De bharr an méid seo a leanas: (1)Tá cuntas sa Teachtaireacht ón gCoimisiún an 13 Feabhra 2008 dar teideal "Na chéad chéimeanna eile i mbainistiú teorainneacha san Aontas Eorpach a ullmhú" ar an ngá atá ann córas dul isteach/imeachta a bhunú mar chuid de straitéis chomhtháite um bainistiú teorainneacha na hEorpa, córas lena gclárófaí am agus áit dul isteach agus imeachta náisiúnach tríú tír dá dtugtar cead isteach i limistéar Schengen le haghaidh gearrfhanachta, agus lena ríomhfaí fad fhanacht údaraithe na ndaoine sin. (2)Chuir Comhairle Eorpach an 19 agus an 20 Meitheamh 2008 béim ar a thábhachtaí atá sé leanúint de straitéis chomhtháite an Aontais Eorpaigh um bainistiú teorainneacha a fhorbairt, go háirithe úsáid níos fearr a bhaint as teicneolaíochtaí nuaaimseartha chun bainistiú na dteorainneacha seachtracha a fheabhsú. (3)Sa Teachtaireacht ón gCoimisiún an 10 Meitheamh 2009 dar teideal "Limistéar saoirse, slándála agus ceartais a fhónann don saoránach", moltar córas leictreonach a chur ar bun chun aon dul isteach i gcríoch na mBallstát agus aon imeacht aisti thar theorainneacha seachtracha a thaifeadadh lena áirithiú go ndéantar rochtain ar an gcríoch sin a bhainistiú ar bhealach níos éifeachtaí. (4)D’iarr Comhairle Eorpach an 23 agus an 24 Meitheamh 2011 an obair ar "theorainneacha cliste" a dhéanamh go hanphras. D’fhoilsigh an Coimisiún an Teachtaireacht Smart borders – options and the way ahead [Teorainneacha cliste – na roghanna agus an bealach chun cinn] an 25 Deireadh Fómhair 2011. (5)Sna treoirlínte straitéiseacha a ghlac sí i mí an Mheithimh 2014, dúirt an Chomhairle Eorpach an méid seo: "ní mór bainistiú éifeachtúil a dhéanamh ar theorainneacha seachtracha coiteanna an Aontais Eorpaigh chun a áirithiú go gcosnófaí limistéar Schengen, limistéar inar féidir le daoine taisteal gan dul faoi rialuithe ag na teorainneacha inmheánacha, agus ní mór an bainistiú sin freisin i bhfianaise an mhéadaithe atá tagtha ar an líon daoine atá ag taisteal chuig an Aontas Eorpach. Ní mór don Aontas na huirlisí uile atá ar fáil dó a úsáid chun tacú leis na Ballstáit an cúram atá orthu a chomhlíonadh. Chuige sin, ba cheart bainistiú comhtháite teorainneacha seachtracha a nuachóiriú ar bhealach costéifeachtúil chun bainistiú na dteorainneacha cliste a áirithiú, cuir i gcás le córas dul isteach/imeachta agus le tacaíocht ón ngníomhaireacht nua le haghaidh córais teicneolaíochta faisnéise ar mhórscála (euLISA)." (6) Sa Teachtaireacht ón gCoimisiún an 13 Bealtaine 2015 dar teideal "Clár Oibre Eorpach maidir leis an Imirce" dúradh seo: "thiocfadh ann do chéim nua le teacht i bhfeidhm thionscnamh na dteorainneacha cliste, céim a mhéadódh éifeachtúlacht na dtrasnuithe teorann, a éascódh trasnuithe i gcás fhormhór mór na dtaistealaithe tríú tír atá "bona fide", agus a neartódh, san am céanna, an comhrac i gcoinne na himirce neamhrialta trí thaifead a choinneáil ar na gluaiseachtaí trasteorann uile dá ndéanann náisiúnaigh tríú tír, agus prionsabail na comhréireachta a urramú go hiomlán san am céanna." (7)Is gá cuspóirí an chórais dul isteach/imeachta (EES) agus a ailtireacht theicniúil a shonrú, rialacha maidir lena oibriú agus a úsáid a leagan síos agus sainiú a dhéanamh ar fhreagrachtaí an chórais, na catagóirí sonraí atá le hiontráil sa chóras, cuspóirí iontrála na sonraí sin, critéir a niontrála, na húdaráis a bheidh údaraithe na sonraí a rochtain agus rialacha breise maidir le próiseáil sonraí agus cosaint sonraí pearsanta. (8)Ba cheart feidhm a bheith ag EES maidir le náisiúnaigh tríú tír dá dtugtar cead isteach i limistéar Schengen le haghaidh gearrfhanachta. Ba cheart feidhm a bheith aige freisin maidir le náisiúnaigh tríú tír dár diúltaíodh cead isteach le haghaidh gearrfhanachta. (9)Ba cheart é a bheith de chuspóir ag EES rialú teorainneacha seachtracha a fheabhsú, inimirce neamhrialta a chosc agus bainistiú sreabh inimirce a éascú. Ba cheart EES a bheith ina chuidiú, nuair is ábhartha, chun aon duine a shainaithint nach gcomhlíonann nó nach gcomhlíonann a thuilleadh na coinníollacha a bhaineann le fad a fhanachta ar chríoch na mBallstát. (10)D'fhonn na cuspóirí sin a bhaint amach, ba cheart sonraí alfauimhriúla agus sonraí bithmhéadracha (méarloirg agus íomhá den aghaidh) a phróiseáil in EES. Tá údar le sonraí bithmhéadracha a úsáid, in ainneoin a tionchair ar phríobháideacht taistealaithe, ar dhá chúis. Ar an gcéad dul síos, modh iontaofa is ea bithmhéadracht chun náisiúnaigh tríú tír atá ar chríoch na mBallstát a shainaithint nach bhfuil doiciméid taistil ná aon cineál eile doiciméid aitheantais ina seilbh acu, seift a mbaineann imircigh neamhrialta leas as go minic. Ar an dara dul síos, a bhuí leis an mbithmhéadracht is féidir sonraí dul isteach agus imeachta taistealaithe dleathacha a mheaitseáil ar bhealach níos iontaofa. I gcás ina núsáidtear íomhá den aghaidh i gcomhar le sonraí méarlorg, is féidir an líon méarlorg a chláraítear a laghdú, gan aon tionchar a imirt ar chruinneas na sainaitheanta. (11)Ba cheart ceithre mhéarlorg de chuid náisiúnaigh tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa a chlárú in EES, má tá sin indéanta go fisiciúil, d'fhonn fíorú cruinn agus sainaithint chruinn a dhéanamh (agus d'fhonn a dheimhniú nach bhfuil an náisiúnach tríú tír cláraithe cheana féin faoi ainm bréige nó le doiciméad taistil eile) agus chun a áirithiú gur leor na sonraí atá ann i ngach cás. Déanfar méarloirg sealbhóirí víosa a sheiceáil sa Chóras Faisnéise Víosaí (VIS) arna bhunú le Cinneadh 2004/512/CE ón gComhairle. Ba cheart íomha d'aghaidh náisiúnach tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa agus náisiúnach tríú tír ar sealbhóirí víosa iad araon a chlárú in EES agus ba cheart í a bheith ar an bpríomhaitheantóir bithmhéadrach a úsáidtear chun céannacht náisiúnach tríú tír a cláraíodh cheana féin in EES a fhíorú nó go scriosfar a sainchomhad. Sin, nó ba cheart an fíorú a dhéanamh le méarloirg. (12)Is éard ba cheart a bheith in EES lárchóras, a oibreoidh bunachar sonraí láir ríomhairithe de shonraí bithmhéadracha agus alfa-uimhriúla, , comhéadan aonfhoirmeach náisiúnta i ngach Ballstát, bealach cumarsáide slán idir lárchóras EES agus lárchóras VIS, agus an bonneagar cumarsáide idir an lárchóras agus na comhéadain aonfhoirmeacha náisiúnta. Ba cheart do gach Ballstát a bhonneagair náisiúnta teorann a cheangal leis an gcomhéadan aonfhoirmeach náisiúnta.

(13)Ba cheart idir-inoibritheacht EES agus VIS a bhunú trí bhíthin bealach cumarsáide díreach idir na lárchórais chun go mbeidh sé ar chumas na núdarás teorann atá ag úsáid EES VIS a cheadú d'fhonn sonraí a bhaineann le víosaí a aisghabháil chun sainchomhad a chruthú nó a nuashonrú, agus chun go mbeidh na húdaráis teorann in ann bailíocht na víosa agus céannacht an tsealbhóra víosa a fhíorú trí bhíthin méarloirg a chur i gcomparáid go díreach lena bhfuil i VIS ag teorainneacha seachtracha agus chun go mbeidh na húdaráis teorann in ann céannacht náisiúnach tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa a fhíorú trí mhéarloirg a chur i gcomparáid go díreach lena bhfuil i VIS. Ba cheart go gcuirfeadh an idir-inoibritheacht ar chumas na núdarás teorann atá ag úsáid VIS EIS a rochtain go díreach ó VIS chun críocha iarratais ar víosa agus cinntí a bhaineann leis na hiarratais sin a scrúdú, agus ba cheart a chur ar a gcumas na sonraí sin a bhaineann le víosaí a nuashonrú in EES i gcás ina ndéantar víosa a neamhniú, a chúlghairm nó síneadh a chur léi. Ba cheart Rialachán (CE) Uimh. 767/2008/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a leasú dá réir sin. (14)Ba cheart a shainiú sa Rialachán seo cé na húdaráis de chuid na mBallstát a údarófar EES a rochtain chun sonraí a iontráil, a leasú, a scriosadh nó a cheadú chun críocha sonracha EES, a mhéid agus is gá dóibh chun a gcúraimí a dhéanamh. (15)Ba cheart aon phróiseáil a dhéanfar ar shonraí EES a bheith i gcomhréir leis na cuspóirí atá le baint amach agus a bheith riachtanach chun cúraimí na núdarás inniúil a dhéanamh. Agus EES á úsáid acu, ba cheart do na húdaráis inniúla a áirithiú go nurramaítear dínit agus sláine na ndaoine a bhfuil a sonraí á niarraidh agus níor cheart dóibh aon idirdhealú a dhéanamh in aghaidh daoine bunaithe ar aon fhorais amhail gnéas, dath, bunadh ciníoch nó sóisialta, airíonna géiniteacha, teanga, reiligiún nó creideamh, tuairimí polaitiúla nó eile, duine a bheith ina bhall de mhionlach náisiúnta, réadmhaoin, breith, míchumas, aois nó claonadh gnéis. (16)Tá sé fíor-riachtanach sa chomhrac i gcoinne cionta sceimhlitheoireachta agus cionta coiriúla tromchúiseacha eile an fhaisnéis is iomláine agus is úire dá bhfuil ann a bheith ag na húdaráis forghníomhaithe dlí chun go bhféadfaidh siad a gcúraimí a dhéanamh. Is léir cheana féin a úsáidí is atá rochtain ar shonraí ó VIS chun críocha fhorghníomhú an dlí i dtaobh daoine a maraíodh le foréigean a shainaithint, nó chun cabhrú le himscrúdaitheoirí dul chun cinn mór a dhéanamh i gcásanna a bhaineann le gáinneáil ar dhaoine, sceimhlitheoireacht nó gáinneáil ar dhrugaí. Is gá rochtain a bheith ar an bhfaisnéis atá in EES chun críocha na cionta sceimhlitheoireachta dá dtagraítear i gCinneadh Réime 2002/475/CGB ón gComhairle nó cionta coiriúla tromchúiseacha eile dá dtagraítear i gCinneadh Réime 2002/584/CGB ón gComhairle, chun iad sin a chosc, a bhrath nó a imscrúdú. D'fhéadfadh na sonraí a fhaightear ó EES a bheith ina gcúnamh do na húdaráis forghníomhaithe dlí i gcás ina bhfuil a chuid doiciméad scriosta ag an náisiúnach tríú tír agus freisin i gcás ina bhfuil na húdaráis forghníomhaithe dlí ag fiosrú coireachta, agus méarloirg nó íomhá den aghaidh á núsáid acu chuige, agus inar mian leo céannacht duine a shuíomh. D'fhéadfaí na sonraí sin a úsáid freisin mar uirlis faisnéise coiriúla arb é ab fheidhm léi fianaise a chur le chéile trí aistir amhrastach nó íospartach coire a rianadh. Dá bhrí sin, ba cheart na sonraí atá in EES a bheith ar fáil d'údaráis ainmnithe na mBallstát agus don Oifig Eorpach Póilíní (Europol), faoi réir na gcoinníollacha atá leagtha amach sa Rialachán seo. (17)Thairis sin, tá ról lárnach ag Europol sa chomhar idir údaráis na mBallstát i réimse an imscrúdaithe coireachta trasteorann arae tacaíonn sé le coireanna a chosc, a anailísiú agus a imscrúdú ar fud an Aontais. Ar an ábhar sin, ba cheart rochtain a bheith ag Europol ar EES faoi chuimsiú a chúraimí agus i gcomhréir le Cinneadh Uimh. 2009/371/CGB ón gComhairle. (18)Is éard atá in EES a rochtain chun críche cionta sceimhlitheoireachta nó cionta coiriúla tromchúiseacha eile a chosc, a bhrath nó a imscrúdú, ná cur isteach ar chearta bunúsacha i dtaca le saol príobháideach daoine aonair agus le sonraí pearsanta daoine a ndéantar próiseáil ar a sonraí sin in EES. Aon chur isteach dá leithéid, ní mór é a bheith i gcomhréir leis an dlí, ní mór a fhoirmliú a bheith beacht a dhóthain chun gur féidir le daoine aonair a niompraíocht a athrú, ní mór dó daoine aonair a chosaint ar aon treallachas agus ní mór dó raon feidhme na lánrogha a bhronntar ar na húdaráis inniúla agus modh a fheidhmithe a bheith léirithe ar bhealach atá soiléir a dhóthain. Aon chur isteach a dhéantar i sochaí dhaonlathach, ní mór gá a bheith leis chun leas dlisteanach agus comhréireach a chosaint agus ní mór é a bheith comhréireach leis an gcuspóir dlisteanach atá le baint amach. (19)Is cuid bhunúsach den chomhar póilíneachta é comparáidí a dhéanamh idir sonraí ar bhonn méarlorg neamhfhollas, is é sin an rian dachtalascópach is féidir a bheith ar láthair coire. Maidir leis an bhféidearthacht méarlorg neamhfhollas a chur i gcomparáid leis na sonraí méarlorg atá stóráilte in EES i gcás ina mbeidh forais réasúnacha ann chun a chreidiúint go bhféadfadh an duine a rinne an choir nó an duine atá thíos leis an gcoir a bheith cláraithe in EES, ba cheart sin a bheith ina uirlis rí-úsáideach ag údaráis forghníomhaithe dlí na mBallstát chun cionta sceimhlitheoireachta nó cionta coiriúla tromchúiseacha eile a chosc, a bhrath nó a imscrúdú, mar shampla nuair nach bhfuil ar láthair coire d'fhianaise ach méarloirg neamhfhollasa. (20)Is gá údaráis inniúla na mBallstát a ainmniú agus an lárphointe rochtana trína gcuirtear isteach na hiarrataí ar rochtain ar shonraí EES agus liosta a choimeád de na haonaid oibríochtúla laistigh de na húdaráis ainmnithe atá údaraithe an rochtain sin a iarraidh chun críocha cionta sceimhlitheoireachta nó cionta coiriúla tromchúiseacha eile a chosc, a bhrath nó a imscrúdú. (21)Maidir le hiarrataí ar rochtain ar na sonraí atá stóráilte sa lárchóras, ba cheart do na haonaid oibríochtúla laistigh de na húdaráis ainmnithe na hiarrataí sin a chur chuig an lárphointe rochtana agus ba cheart údar a bheith leis na hiarrataí sin. Na haonaid oibríochtúla laistigh de na húdaráis ainmnithe atá údaraithe rochtain ar shonraí EES a iarraidh, níor cheart dóibh gníomhú mar údarás fíoraithe. Ba cheart do na lárphointí rochtana gníomhú go neamhspleách ar na húdaráis ainmnithe agus ba cheart iad a bheith freagrach, ar dhóigh neamhspleách, as deimhin a dhéanamh de go gcomhlíontar ina niomláine na coinníollacha rochtana a bhunaítear leis an Rialachán seo. I gcásanna eisceachtúla práinne inar gá rochtain luath a thabhairt chun freagairt do bhagairt shonrach iarbhír a bhaineann le cionta sceimhlitheoireachta nó le cionta cóiriúla tromchúiseacha eile, ba cheart don lárphointe rochtana an iarraidh a phróiseáil láithreach agus gan an fíorú a dhéanamh go dtí go mbeidh sé sin déanta. (22)Chun críocha sonraí pearsanta a chosaint agus chun cuardaigh chórasacha a chosc, níor cheart sonraí EES a phróiseáil ach i gcásanna ar leith agus nuair is gá chun críocha cionta sceimhlitheoireachta agus cionta coiriúla tromchúiseacha eile a chosc, a bhrath nó a imscrúdú. Dá bhrí sin, níor cheart do na húdaráis ainmnithe ná do Europol rochtain ar ESS a iarraidh ach amháin nuair atá forais réasúnacha ann chun a chreidiúint go bhfaighidh siad faisnéis de thoradh na rochtana sin a chuideoidh go mór leo cion sceimhlitheoireachta nó cion coiriúil tromchúiseach eile a chosc, a bhrath nó a imscrúdú. (23)Ina theannta sin, níor cheart cead rochtana ar EES a thabhairt d'fhonn amhrastaigh, déantóirí nó íospartaigh anaithnide cionta sceimhlitheoireachta nó cionta coiriúla tromchúiseacha a shainaithint, níor cheart an cead rochtana sin a tabhairt chun daoine dá leithéid a shainaithint ach amháin ar choinníoll nach raibh toradh ar an gcuardach i mbunachair shonraí náisiúnta méarlorg agus i gcórais mhéarlorgaireachta uathoibrithe na mBallstát uile eile a rinneadh faoi Chinneadh 2008/615/CGB ón gComhairle , nach raibh toradh ar gcuardach i dtaca le céannacht an duine is ábhar do na sonraí a shuíomh. Ina theannta sin, ba cheart údar cuí a thabhairt le EES a rochtain chun críche taifid ar dhul isteach/imeacht duine aithnid a cheadú. (24)Chun críche sonraí pearsanta a chur i gcomparáid agus a mhalartú ar bhealach éifeachtúil, ba cheart do na Ballstáit na comhaontuithe idirnáisiúnta atá ann faoi láthair a chur chun feidhme ina niomláine agus ba cheart dóibh úsáid a bhaint as na comhaontuithe sin agus as an reachtaíocht sin de chuid an Aontais maidir le sonraí pearsanta a mhalartú atá i bhfeidhm cheana féin, agus go háirithe Cinneadh 2008/615/CGB. (25)Níor cheart na sonraí pearsanta atá stóráilte in EES a choimeád níos faide ná mar is gá chun críocha EES. Is iomchuí sonraí náisiúnach tríú tír a choimeád ar feadh tréimhse cúig bliana chun críocha bainistiú teorainneacha ionas nach gá do náisiúnaigh tríú tír athchlárú in EES roimh dheireadh na tréimhse sin. Maidir le náisiúnaigh tríú tír ar baill iad de theaghlach saoránaigh den Aontas, saoránach a bhfuil feidhm ag Treoir 2004/38/CE maidir leis nó ball de theaghlach náisiúnaigh tríú tír ag a bhfuil an ceart chun saorghluaiseachta faoi dhlí an Aontais agus nach bhfuil an cárta cónaithe dá dtagraítear i dTreoir 2004/38/CE aige, is iomchuí gach taifead cúpláilte ar dhul isteach/imeacht a stóráil ar feadh tréimhse nach faide ná aon bhliain amháin tar éis dháta a nimeachta dheiridh. (26)Tá tréimhse choinneála sonraí cúig bliana riachtanach chun é a chur ar chumas an gharda teorann an anailís riosca is gá a dhéanamh faoi mar atá sé leagtha amach i gCód Teorainneacha Schengen sula núdaraíonn sé taistealaí le dul isteach i limistéar Schengen. Agus iarratas ar víosa á phróiseáil i bpoist chonsalacha is gá freisin anailís a dhéanamh ar stair taistil an iarratasóra chun measúnú a dhéanamh ar an úsáid a baineadh as víosaí roimhe sin agus ar urramú na gcoinníollacha fanachta. In áit pasanna a stampáil, déanfar EES a cheadú. Ar an ábhar sin, an stair taistil atá le fáil sa chóras, ba cheart go gcumhdódh sí tréimhse a bheadh fada a dóthain chun críche víosa a eisiúint. De dhroim na tréimhse coinneála sonraí cúig bliana, laghdófar minicíocht an athchlárúcháin, rud a rachaidh chun sochair do gach taistealaí de bharr go dtiocfaidh laghdú ar an meánam trasnaithe teorann agus ar an tréimhse feithimh ag pointí trasnaithe teorann. Fiú an taistealaí nach bhfuil ag dul isteach ach uair amháin i limistéar Schengen, laghdóidh an tréimhse feithimh ag an teorainn ina chás siúd de bharr nach mbeidh ar thaistealaithe eile atá cláraithe cheana in EES athchlárú. Má úsáidtear luasairí próiseála agus córais féinfhreastail chun trasnuithe teorann a éascú, beidh sé riachtanach fad a chur leis an tréimhse choinneála sonraí. Is ar na sonraí atá cláraithe sa chóras atá an téascú sin ag brath. B'fhaide a mhairfeadh na rialuithe ag teorainneacha dá mbeadh tréimhse choinneála sonraí níos giorra ann. Ach tréimhse choinneála sonraí níos giorra a bheith ann, ba lú an líon taistealaithe a rachadh an téascú chun sochair dóibh, rud a thiocfadh salach ar an gcuspóir atá leagtha amach do EES, is é sin trasnuithe teorann a éascú. (27)An tréimhse choinneála sonraí sin de chúig bliana, bheadh sé riachtanach i gcónaí i gcás sonraí faoi dhaoine nár imigh as críoch na mBallstát faoi dheireadh an fhanachta údaraithe chun cuidiú leis an bpróiseas maidir le sainaithint agus filleadh agus i gcás daoine dár diúltaíodh cead isteach le haghaidh gearrfhanachta [nó le haghaidh fanacht ar bhonn víosa chamchuairte]. Ba cheart na sonraí a scriosadh tar éis na tréimhse cúig bliana, ach amháin má tá forais ann lena scriosadh roimhe sin. (28)Ba cheart rialacha beachta a leagan síos maidir leis na freagrachtaí i ndáil le forbairt agus feidhmiú EES agus na freagrachtaí atá ar na Ballstáit nascadh le EES. Is í an Ghníomhaireacht chun bainistiú oibríochtúil a dhéanamh ar chórais mhórscála TF sa limistéar saoirse, slándála agus ceartais a bunaíodh le Rialachán (AE) Uimh. 1077/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle is ceart a bheith freagrach as forbairt agus bainistiú oibríochtúil EES láraithe i gcomhréir leis an Rialachán seo agus ba cheart forálacha ábhartha Rialachán (AE) Uimh. 1077/2011 a leasú dá réir. (29)Ba cheart rialacha a leagan síos maidir le dliteanas na mBallstát i ndáil le damáiste a thiocfadh as aon sáruithe ar an Rialachán seo. (30)Tá feidhm ag Treoir 95/46/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le próiseáil sonraí pearsanta a dhéanann na Ballstáit chun an Rialachán seo a chur i bhfeidhm, ach amháin más iad údaráis ainmnithe nó fíoraithe na mBallstát a dhéanann an phróiseáil sin chun críocha cionta sceimhlitheoireachta nó cionta coiriúla tromchúiseacha eile a chosc, a bhrath nó a imscrúdú. (31)An phróiseáil a dhéanann údaráis na mBallstát ar shonraí pearsanta chun críocha cionta sceimhlitheoireachta nó cionta tromchúiseacha coiriúla eile a chosc, a bhrath nó a imscrúdú, ba cheart í a bheith faoi réir caighdeán cosanta do shonraí pearsanta i gcomhréir lena ndlí náisiúnta, agus ba cheart an chaighdeán sin a bheith i gcomhréir le Cinneadh Réime 2008/977/CGB ón gComhairle . (32)Níor cheart sonraí pearsanta a fhaigheann na Ballstáit de bhun an Rialacháin seo a aistriú ná a chur ar fáil do thríú tír, d'eagraíocht idirnáisiúnta ná d'aon pháirtí príobháideach atá bunaithe laistigh nó lasmuigh den Aontas, ach amháin más gá sin i gcásanna aonair d'fhonn cuidiú chun náisiúnach tríú tír a shainaithint i ndáil lena fhilleadh, agus sin faoi réir dianchoinníollacha.

(33)Tá feidhm ag Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le gníomhaíochtaí institiúidí nó comhlachtaí an Aontais agus a gcúraimí á ndéanamh acu i gcás ina bhfuil siad freagrach as bainistiú oibríochtúil EES. (34)Ba cheart do na húdaráis mhaoirseachta neamhspleácha arna mbunú i gcomhréir le hAirteagal 28 de Threoir 95/46/CE faireachán a dhéanamh ar dhlíthiúlacht na próiseála sonraí pearsanta a dhéanann na Ballstáit, agus ba cheart don Mhaoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí arna bhunú le Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 faireachán a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí institiúidí agus comhlachtaí an Aontais i ndáil le próiseáil sonraí pearsanta. Ba cheart don Mhaoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí agus do na húdaráis mhaoirseachta obair i gcomhar le chéile chun faireachán a dhéanamh ar EES. (35)Ba cheart do na húdaráis mhaoirseachta náisiúnta arna mbunú i gcomhréir le hAirteagal 25 de Chinneadh Réime 2008/977/CGB ón gComhairle faireachán a dhéanamh ar dhlíthiúlacht na próiseála sonraí pearsanta chun críocha fhorghníomhú an dlí a dhéanann na Ballstáit, agus ba cheart do na húdaráis mhaoirseachta náisiúnta arna mbunú i gcomhréir le hAirteagal 33 de Chinneadh 2009/374/CGB faireachán a dhéanamh ar dhlíthiúlacht gníomhaíochtaí próiseála sonraí arna ndéanamh ag Europol. (36)"(...) Chuathas i gcomhairle leis an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí i gcomhréir le hAirteagal 28(2) de Rialachán (CE) Uimh.45/2001 agus thug sé tuairim uaidh maidir le ... (37)Leis an togra seo bunaítear rialacha dochta maidir le EES a rochtain agus bunaítear na cosaintí a bhfuil gá leo. Lena chois sin, leagtar amach ann cearta an duine aonair i ndáil le rochtain, ceartú, scriosadh agus sásamh, go háirithe an ceart leigheas breithiúnach a fháil agus údaráis neamhspleácha phoiblí maoirseacht a dhéanamh ar oibríochtaí próiseála. Leis an Rialachán seo, urramaítear na cearta bunúsacha agus na prionsabail a aithnítear i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, go háirithe an ceart chun dínite (Airteagal 1 den Chairt); an toirmeasc ar an sclábhaíocht agus ar shaothar éignithe (Airteagal 5 den Chairt); an ceart chun saoirse agus slándála (Airteagal 6 den Chairt), meas ar an saol príobháideach agus ar shaol an teaghlaigh (Airteagal 7 den Chairt), sonraí pearsanta a chosaint (Airteagal 8 den Chairt), an ceart chun neamh-idirdhealaithe (Airteagal 21 den Chairt), cearta an linbh (Airteagal 24 den Chairt), cearta daoine scothaosta (Airteagal 25 den Chairt), cearta daoine faoi mhíchumas agus an ceart chun leigheas éifeachtach (Airteagal 47 den Chairt). (38)Is gá meastóireacht a dhéanamh go tráthrialta chun faireachán éifeachtach a dhéanamh ar chur i bhfeidhm an Rialacháin seo. Ba cheart do na Ballstáit rialacha a leagan síos maidir leis na pionóis is infheidhme i leith sáruithe ar fhorálacha an Rialacháin seo agus a áirithiú go gcuirfear chun feidhme iad. (39)Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir leis an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. (40)Ní féidir leis na Ballstáit EES coiteann a bhunú ná ní féidir leo oibleagáidí, coinníollacha agus nósanna imeachta coiteanna a cheapadh maidir le húsáid sonraí ach is féidir, dá bhrí sin, de bharr fhairsinge agus thionchar na gníomhaíochta, iad a ghnóthú níos fearr ar leibhéal an Aontais i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta atá leagtha amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, mar atá leagtha amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a bhaint amach. (41)Tar éis do EES teacht i bhfeidhm, ba cheart Airteagal 20(2) den Choinbhinsiún lena gcuirtear Comhaontú Schengen chun feidhme a leasú arae tá sé ag teacht salach ar Airteagal 77(2)(a) agus (c) den Chonradh ar Feidhmiú an Aontais Eorpaigh toisc nach féidir an comhbheartas maidir le víosaí a bhunú ar chomhaontuithe déthaobhacha um víosa a tharscaoileadh a bheith nó gan a bheith curtha i gcrích ag na Ballstáit, agus toisc nár cheart fad fanachta údaraithe náisiúnach tríú tír a bheith bunaithe ar líon agus ar inneachar na gcomhaontuithe déthaobhacha sin. Ina theannta sin, ní chuirfear san áireamh in EES, ná ní ríomhfar ann, fad fanachta údaraithe náisiúnach tríú tír nach bhfuil ceanglas víosa orthu a thairbheoidh de na comhaontuithe déthaobhacha sin agus ba cheart iad sin a chur as an áireamh. (42)Is lú costas measta EES ná an buiséad atá curtha i leataobh do Theorainneacha Cliste i Rialachán (AE) 515/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Dá réir sin, tar éis an Rialachán seo a ghlacadh de bhun Airteagal 5(5)(b) de Rialachán (AE) 515/2014, ba cheart don Choimisiún, trí bhíthin gníomh tarmligthe, an méid atá curtha i leataobh faoi láthair chun córais TF a fhorbairt chun tacú le bainistiú sreabh imirce, ba cheart dó an méid sin a ath-leithdháileadh. (43)Leis an Rialachán seo lena mbunaítear EES, cuirtear deireadh leis an oibleagáide pasanna náisiúnach tríú tír a stampáil, oibleagáid is infheidhme ag na Ballstáit aontacha uile. Aon fhanacht sna Ballstáit sin nach bhfuil acquis Schengen á chur i bhfeidhm ina iomláine go fóill acu i gcomhréir lena nIonstraimí Aontachais, níor cheart é a chur san áireamh agus fad an fhanachta údaraithe i limistéar Schengen á ríomh. Ba cheart do na Ballstáit sin fanacht náisiúnaigh tríú tír a chlárú in EES, ach níor cheart don áireamhán uathoibrithe atá sa chóras é a ríomh mar chuid den fhanacht údaraithe. (44)Tá an Rialachán seo gan dochar do chur i bhfeidhm Treoir 2004/38/CE. (45)I gcomhréir le hAirteagal 1 agus le hAirteagal 2 de Phrótacal Uimh. 22 maidir le seasamh na Danmhairge, atá i gceangal leis an gConradh ar an Aontas Eorpach agus leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, níl an Danmhairg rannpháirteach i nglacadh an Rialacháin seo agus níl sí faoi cheangal aige ná faoi réir a chur i bhfeidhm. Ó tharla go gcuireann an Rialachán seo le acquis Schengen, cinnfidh an Danmhairg, i gcomhréir le hAirteagal 4 den Phrótacal sin, laistigh de thréimhse sé mhí tar éis don Chomhairle cinneadh a dhéanamh ar an Rialachán seo, an gcuirfidh sí chun feidhme ina dlí náisiúnta é. (46)Is é atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen nach bhfuil an Ríocht Aontaithe rannpháirteach iontu, i gcomhréir le Cinneadh 2000/365/CE ón gComhairle; dá bhrí sin, níl an Ríocht Aontaithe rannpháirteach ina ghlacadh agus níl an Rialachán ina cheangal uirthi ná níl sí faoi réir a chur i bhfeidhm. (47)Is é atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen nach bhfuil Éire rannpháirteach iontu, i gcomhréir le Cinneadh 2002/192/CE ón gComhairle; dá bhrí sin, níl Éire rannpháirteach ina ghlacadh agus níl an Rialachán ina cheangal uirthi ná níl sí faoi réir a chur i bhfeidhm. (48)Maidir leis an Íoslainn agus leis an Iorua, is é atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Chomhaontaithe arna thabhairt i gcrích ag Comhairle an Aontais Eorpaigh agus Poblacht na hÍoslainne agus Ríocht na hIorua maidir le comhlachas an dá thír sin le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt, ar forálacha iad a thagann faoi réim an réimse dá dtagraítear i bpointe A d'Airteagal 1 de Chinneadh 1999/437/CE ón gComhairle. (49)Maidir leis an Eilvéis, is é atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Chomhaontaithe arna thabhairt i gcrích idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt, ar forálacha iad a thagann faoi réim an réimse dá dtagraítear i bpointe A d’Airteagal 1 de Chinneadh 1999/437/CE ón gComhairle, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 3 de Chinneadh 2008/146/CE ón gComhairle agus le hAirteagal 3 de Chinneadh 2008/149/CGB ón gComhairle. (50)Maidir le Lichtinstéin, is é atá sa Rialachán seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen, de réir bhrí an Phrótacail idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach, Cónaidhm na hEilvéise agus Prionsacht Lichtinstéin i ndáil le haontachas Phrionsacht Lichtinstéin leis an gComhaontú idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt , ar forálacha iad a thagann faoi réim an réimse dá dtagraítear i bpointe A d’Airteagal 1 de Chinneadh 1999/437/CE arna léamh i gcomhar le hAirteagal 3 de Chinneadh 2011/350/AE ón gComhairle agus le hAirteagal 3 de Chinneadh 2011/349/AE. (51)Is é atá sa Rialachán seo gníomh lena gcuirtear le acquis Schengen nó a bhfuil baint ar shlí eile aige le acquis Schengen, faoi seach, de réir bhrí Airteagal 3(2) d'Ionstraim Aontachais 2003, de réir bhrí Airteagal 4(2) d'Ionstraim Aontachais 2005 agus de réir bhrí Airteagal 4(2) d'Ionstraim Aontachais 2011.

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH: CAIBIDIL 1

Forálacha ginearálta Airteagal 1

Ábhar 1. Bunaítear leis an Rialachán seo Córas Dul Isteach/Imeachta (EES) d'fhonn faisnéis a thaifeadadh agus a stóráil faoi am agus áit dul isteach agus imeachta náisiúnach tríú tír atá ag trasnú theorainneacha seachtracha na mBallstát, d'fhonn fad fhanacht na ndaoine sin a ríomh agus foláirimh a thabhairt do na Ballstáit nuair atá fanacht údaraithe istigh agus d'fhonn taifead a dhéanamh, i gcás daoine dár diúltaíodh cead isteach le haghaidh gearrfhanachta [nó le haghaidh fanacht ar bhonn víosa chamchuairte], ar am, dáta agus áit dhiúltú an cheada isteach agus ar údarás an Bhallstáit a rinne an diúltú agus ar chúiseanna an diúltaithe.. 2.Leagtar síos i gCaibidil IV den Rialachán seo freisin na coinníollacha faoina bhféadfaidh údaráis forghníomhaithe dlí ainmnithe na mBallstát agus an Oifig Eorpach Póilíní (Europol) rochtain a fháil ar EES chun críocha cionta sceimhlitheoireachta nó cionta coiriúla tromchúiseacha eile a chosc, a bhrath agus a imscrúdú. Airteagal 2

Raon feidhme 1.Tá feidhm ag an Rialachán seo maidir le haon náisiúnach tríú tír dá dtugtar cead isteach i gcríoch na mBallstát le haghaidh gearrfhanachta [nó le haghaidh fanacht ar bhonn víosa chamchuairte] faoi réir seiceálacha teorann i gcomhréir le Rialachán (AE) 2016/399 agus é ag trasnú theorainneacha seachtracha na mBallstát. I dtaca le dul isteach i gcríoch na mBallstát ná imeacht aisti, tá feidhm aige maidir le náisiúnaigh tríú tír ar baill iad de theaghlach saoránaigh den Aontas, saoránach a bhfuil feidhm ag Treoir 2004/38/CE maidir leis nó baill de theaghlach náisiúnaigh ag a bhfuil an ceart chun saorghluaiseachta faoi dhlí an Aontais agus nach bhfuil an cárta cónaithe aige dá dtagraítear i dTreoir 2004/38/CE. 2.Tá feidhm ag an Rialachán seo freisin maidir le náisiúnaigh tríú tír dár diúltaíodh cead isteach le haghaidh gearrfhanachta [nó le haghaidh fanacht ar bhonn víosa chamchuairte] ar chríoch na mBallstát i gcomhréir le hAirteagal 14 de Rialachán (AE) 2016/399. 3.Níl feidhm ag an Rialachán seo maidir le: (a) baill de theaghlach saoránaigh den Aontas a bhfuil feidhm ag Treoir 2004/38/CE maidir leo agus a bhfuil cárta cónaithe acu de bhun na Treorach sin; (b) baill de theaghlach náisiúnach tríú tír ag a bhfuil an ceart chun saorghluaiseachta faoi dhlí an Aontais agus a bhfuil cárta cónaithe acu de bhun Threoir 2004/38/CE; (c)sealbhóirí na gceadanna cónaithe dá dtagraítear i bpointe 16 d'Airteagal 2 de Rialachán (AE) 2016/399 cé is moite díobh sin atá cumhdaithe ag pointe (a) agus (b) den mhír seo; (d) sealbhóirí víosa fadfhanachta; (e) náisiúnaigh Andóra, Mhonacó agus San Mairíne; (f) daoine nó catagóirí daoine atá díolmhaithe ó éascú an trasnaithe teorann nó a bhainfidh tairbhe as an éascú, dá dtagraítear in Airteagal 6a(3)(d), (e) agus (f) de Rialachán (AE) 2016/399 Níl feidhm ag an Rialachán seo maidir leis na baill teaghlaigh a luaitear i bpointe (a) agus pointe (b) den chéad fhomhír fiú mura bhfuil siad á dtionlacan ag an saoránach den Aontas nó ag an náisiúnach tríú tír ag a bhfuil an ceart chun saorghluaiseachta nó ag dul ag bualadh leis an saoránach nó an náisiúnach sin. 4.Na forálacha atá sa Rialachán seo maidir le fad an fhanachta a ríomh agus foláireamh a thabhairt do na Ballstáit nuair atá fanacht údaraithe istigh, níl feidhm acu maidir le náisiúnaigh tríú tír ar baill iad de theaghlach saoránaigh den Aontas a bhfuil feidhm ag Treoir 2004/38/CE maidir leis ná baill de theaghlach náisiúnaigh tríú tír ag a bhfuil an ceart chun saorghluaiseachta faoi dhlí an Aontais agus nach bhfuil an cárta cónaithe dá dtagraítear i dTreoir 2004/38/CE acu. Airteagal 3Sainmhínithe 1. Chun críche an Rialacháin seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas: (1)ciallaíonn "teorainneacha seachtracha" teorainneacha seachtracha mar atá sainmhínithe in Airteagal 2(2) de Rialachán (AE) 2016/399;

(2)ciallaíonn "údaráis teorann" na húdaráis inniúla ar cuireadh de chúram orthu, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, seiceálacha a dhéanamh ar dhaoine ag pointí trasnaithe teorainneacha seachtracha i gcomhréir le Rialachán (AE) 2016/399; (3)ciallaíonn "údaráis inimirce" na húdaráis inniúla ar cuireadh de chúram orthu, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, a bhaineann le fanacht náisiúnach tríú tír ar chríoch na mBallstát a scrúdú agus cinntí a dhéanamh i dtaobh an fhanachta sin; (4)ciallaíonn "údaráis víosaí" na húdaráis inniúla i ngach Ballstát, lena náirítear na húdaráis víosaí láir agus na húdaráis atá freagrach as víosaí a éisiúint ag an teorainn sheachtrach, atá freagrach as iarratais ar víosa a scrúdú, as cinntí a dhéanamh i dtaobh iarratais ar víosa, agus as cinntí a dhéanamh i dtaobh víosaí a neamhniú, a chúlghairm nó síneadh a chur léi; (5)ciallaíonn "náisiúnach tríú tír" aon duine nach saoránach den Aontas é de réir bhrí Airteagal 20 den Chonradh, cé is moite de dhaoine a bhfuil cearta chun saorghluaiseachta acu atá coibhéiseach le cearta shaoránaigh an Aontais faoi chomhaontuithe idir an tAontas, nó an tAontas agus a Bhallstáit, ar thaobh amháin, agus tríú tíortha, ar an taobh eile; (6)ciallaíonn "doiciméad taistil" pas nó a chothrom de dhoiciméad a thugann ceart don sealbhóir na teorainneacha seachtracha a thrasnú agus ar féidir víosa a ghreamú de; (7)ciallaíonn "gearrfhanacht" tréimhse fanachta ar chríoch na mBallstát nach faide ná 90 lá in aon tréimhse 180 lá; (8)ciallaíonn "víosa ghearrfhanachta" údarú arna eisiúint ag Ballstát le haghaidh an fhanachta atá beartaithe ar chríoch na mBallstát nach faide ná 90 lá in aon tréimhse 180 lá; (9)ciallaíonn "víosa chamchuairte" údarú arna eisiúint ag Ballstát le haghaidh fanacht atá beartaithe ar chríoch dhá Bhallstát nó níos mó ar faide ná 90 lá in aon tréimhse 180 lá é, ar choinníoll nach bhfuil sé beartaithe ag an iarratasóir fanacht níos faide ná 90 lá in aon tréimhse 180 lá ar chríoch an Bhallstáit chéanna; (10)ciallaíonn "iompróir" aon duine nádúrtha nó dlítheanach arb é daoine a iompar a ghairm; (11)ciallaíonn "an Bállstát atá freagrach" an Ballstát a d’iontráil na sonraí sa Chóras Dul Isteach/Imeachta; (12)ciallaíonn "fíorú" an próiseas arb é atá ann comparáid a dhéanamh idir tacair sonraí chun bailíocht na céannachta a mhaítear a bheith ag duine a shuíomh (sampla amháin a chur i gcomparáid le sampla eile); (13)ciallaíonn "sainaithint" an próiseas arb é atá ann céannacht duine a dheimhniú trí chuardach a dhéanamh i mbunachar sonraí in iliomad tacar sonraí (samplaí éagsúla a chur i gcomparáid le chéile); (14)ciallaíonn "sonraí alfa-uimhriúla" sonraí a léirítear le litreacha, le digití, le saincharachtair, le spásanna nó le comharthaí poncaíochta; (15)ciallaíonn "sonraí méarlorg" sonraí mhéarloirg na corrmhéire, na méire láir, mhéar an fháinne agus an lúidín ar an lámh dheas, nuair is ann dóibh, nó ina néagmais sin ar an lámh chlé, nó méarlorg neamhfhollas; (16)ciallaíonn "íomhá den aghaidh" íomhá dhigiteach den aghaidh ar leor a taifeach agus a cáilíocht leis an íomhá a úsáid le haghaidh meaitseáil bhithmhéadrach uathoibrithe; (17)ciallaíonn "sonraí bithmhéadracha" sonraí méarlorg agus íomhá den aghaidh; (18)ciallaíonn "rófhantóir" náisiúnach tríú tír nach gcomhlíonann, nó nach gcomhlíonann a thuilleadh, na coinníollacha a bhaineann le gearrfhanacht ar chríoch na mBallstát; (19)ciallaíonn "euLISA" an Ghníomhaireacht Eorpach chun bainistiú oibríochtúil a dhéanamh ar chórais mhórscála faisnéise sa limistéar saoirse, slándála agus ceartais arna bhunú le Rialachán (AE) Uimh. 1077/2011; (20)ciallaíonn "Frontex" an Ghníomhaireacht Eorpach chun Comhar Oibríochtúil a Bhainistiú ag Teorainneacha Seachtracha Bhallstáit an Aontais Eorpaigh a bunaíodh le Rialachán (CE) Uimh. 2007/2004; (21)ciallaíonn "údarás maoirseachta" na húdaráis mhaoirseachta arna mbunú i gcomhréir le hAirteagal 28 de Threoir 95/46/CE;

(22)ciallaíonn "údarás maoirseachta náisiúnta", chun críocha fhorghníomhú an dlí, na húdaráis mhaoirseachta arna mbunú i gcomhréir le hAirteagal 25 de Chinneadh Réime 2008/977/CGB ón gComhairle; (23)ciallaíonn "comhlacht maoirseachta náisiúnta" na comhlachtaí maoirseachta arna mbunú i gcomhréir le hAirteagal 33 de Chinneadh 2009/371/CGB; (24)ciallaíonn "sonraí EES" na sonraí uile atá stóráilte sa Lárchóras i gcomhréir le hAirteagail 13, 14, 15, 16, 17 agus 18; (25)ciallaíonn "forghníomhú an dlí" cionta sceimhlitheoireachta nó cionta coiriúla tromchúiseacha eile a chosc, a bhrath nó a imscrúdú; (26)ciallaíonn "cionta sceimhlitheoireachta" na cionta faoin dlí náisiúnta a fhreagraíonn do na cionta dá dtagraítear in Airteagail 1 go 4 de Chinneadh Réime 2002/475/CGB nó atá coibhéiseach leo; (27)ciallaíonn "cionta coiriúla tromchúiseacha" na cionta a fhreagraíonn do na cionta dá dtagraítear in Airteagal 2(2) de Chinneadh Réime 2002/584/CGB, nó atá coibhéiseach leo, má tá siad inphionóis faoin dlí náisiúnta le pianbhreith coimeádta nó le hordú coinneála arb é trí bliana ar a laghad a uastréimhse; 2. An chiall atá leis na téarmaí atá sainmhínithe in Airteagal 2 de Threoir 95/46/CE, sin í an chiall a bheidh leo sa Rialachán seo a mhéid a dhéanann údaráis na mBallstát na sonraí pearsanta a phróiseáil chun na críche atá leagtha síos in Airteagal 5 den Rialachán seo. 3. An chiall atá leis na téarmaí atá sainmhínithe in Airteagal 2 de Threoir Réime 2008/977/CGB, sin í an chiall a bheidh leo sa Rialachán seo a mhéid a dhéanann údaráis na mBallstát na sonraí pearsanta a phróiseáil chun críocha fhorghníomhú an dlí. Airteagal 4

EES a Bhunú Beidh de chúram feasta ar an nGníomhaireacht Eorpach chun bainistiú oibríochtúil a dhéanamh ar chórais mhórscála faisnéise sa limistéar saoirse, slándála agus ceartais ('euLISA') EES a fhorbairt agus chun a áirithiú go ndéantar bainistiú ar a chuid oibríochtaí, lena náirítear na feidhmiúlachtaí dá dtagraítear in Airteagal 14(1)(f) agus in Airteagal 15 a bhaineann le sonraí bithmhéadracha a phróiseáil. Airteagal 5 Cuspóir EES Déanfaidh EES taifead ar dháta, am agus áit dul isteach agus imeachta agus diúltuithe cead isteach náisiúnach tríú tír ag na teorainneacha seachtracha agus déanfaidh sé na sonraí sin a stóráil, agus rochtain a thabhairt do na Ballstáit orthu, agus a bhuí leis sin: (a)déanfar éifeachtúlacht na seiceálacha teorann a fheabhsú trí fhad an fhanachta údaraithe a ríomh agus faireachán a dhéanamh air ar dhul isteach agus ar imeacht do náisiúnaigh tríú tír dá dtugtar cead isteach le haghaidh gearrfhanachta [nó le haghaidh fanachta ar bhonn víosa chamchuairte]; (b)beidh cúnamh ar fáil chun aon duine a shainaithint nach gcomhlíonann anois, nó nach gcomhlíonann a thuilleadh, na coinníollacha le haghaidh dul isteach i gcríoch na mBallstát nó fanacht uirthi; (c)beifear in ann rófhantóirí a shainaithint agus chun teacht orthu (ar an gcríoch freisin) le gur féidir le húdaráis inniúla náisiúnta na mBallstát bearta iomchuí a dhéanamh lena náirítear na féidearthachtaí maidir le filleadh a mhéadú (d)beifear in ann diúltuithe cead isteach a sheiceáil go leictreonach in EES; (e)beidh tuilleadh acmhainní rialuithe teorann ar fáil trí na seiceálacha is féidir a uathoibriú a mhéadú agus beifear in ann díriú níos fearr ar náisiúnaigh tríú tír a mheasúnú; (f)cuirfear ar chumas consalachtaí rochtain a fháil ar fhaisnéis i ndáil le húsáid dhleathach víosaí roimhe sin;

(g)cuirfear náisiúnaigh tríú tír ar an eolas faoi fhad a bhfanachta údaraithe; (h)staitisticí a thiomsú faoi dhul isteach agus faoi imeacht, faoi dhiúltú dul isteach agus faoi rófhanacht náisiúnaigh tríú tír chun an measúnú riosca a fheabhsú agus chun tacú le beartas imirce an Aontais a dhéanamh bunaithe ar fhianaise; (i)déanfar calaois aitheantais a chomhrac; (j)cuideofar chun cionta sceimhlitheoireachta agus cionta tromchúiseacha coiriúla eile a chosc, a bhrath agus a imscrúdú; (k)beifear in ann amhrastaigh sceimhlitheoireachta, coiriúla a shainaithint agus breith orthu mar aon le híospartaigh atá ag trasnú na dteorainneacha seachtracha; (l)beifear in ann faisnéis a ghiniúint faoi stair taistil amhrastach sceimhlitheoireachta, coiriúil agus stair taistil íospartach chun críche imscrúduithe a bhaineann le sceimhlitheoireacht nó le coireacht thromchúiseach. Airteagal 6 Ailtireacht theicniúil EES 1.Is é a bheidh in EES: (a)lárchóras; (b)comhéadan aonfhoirmeach náisiúnta i ngach Ballstát bunaithe ar shonraíochtaí teicniúla coiteanna agus iad ar aon dul lena chéile sna Ballstáit uile le gur féidir ceangal a dhéanamh idir an lárchóras agus na bonneagair teorann náisiúnta sna Ballstáit; (c)bealach cumarsáide slán idir lárchóras EES agus lárchóras VIS; (d)bonneagar cumarsáide idir an lárchóras agus na comhéadain aonfhoirmeacha náisiúnta. 2. Is é euLISA a dhéanfaidh lárchóras EES a óstáil ar an dá shuíomh theicniúla atá ar fáil dóibh. Cuirfidh sé na feidhmiúlachtaí atá leagtha síos sa Rialachán seo ar fáil i gcomhréir leis na coinníollacha a bhaineann le hinfhaighteacht, cáilíocht agus luas de bhun Airteagal 34(3). 3. Gan dochar do Chinneadh 2008/602/CE ón gCoimisiún, roinnfear comhpháirteanna áirithe de chrua-earraí agus de bhogearraí bhonneagar cumarsáide EES le bonneagar cumarsáide VIS dá dtagraítear in Airteagal 1(2) de Chinneadh 2004/512/CE. Bunófar líonra príobháideach fíorúil ar leithligh a bheidh tiomnaithe do EES le cois an líonra fhíorúil phríobháidigh atá ann faoi láthair chun a áirithiú go gcoimeádfar sonraí VIS agus EES scartha ó chéile ar bhonn loighciúil. Airteagal 7

Idir-inoibritheacht le VIS 1.Bunóidh euLISA bealach cumarsáide slán idir lárchóras EES agus lárchóras VIS le go mbeidh idir-inoibritheacht ann idir EES agus VIS. Ní féidir ceadú díreach a dhéanamh idir na córais ach amháin má dhéantar foráil sa Rialachán seo agus i Rialachán (CE) Uimh. 767/2008 maidir leis. 2.Cuirfidh ceanglas na hidir-inoibritheachta ar chumas na núdarás teorann sin a úsáideann EES VIS a cheadú ó EES chun: (a)na sonraí sin a bhaineann le víosaí a aisghabháil agus a iompórtáil go díreach ó VIS chun seanchomhad aonair sealbhóra víosa a chruthú nó a nuashonrú in EES i gcomhréir le hAirteagal 13, Airteagal 14 agus Airteagal 16 den Rialachán seo agus le hAirteagal 18(a) de Rialachán (CE) Uimh. 767/2008;

(b)na sonraí sin a bhaineann le víosaí a aisghabháil agus a iompórtáil go díreach ó VIS chun EES a nuashonrú i gcás ina ndéantar víosa a neamhniú, a chúlghairm nó síneadh a chur léi i gcomhréir le hAirteagal 17 den Rialachán seo agus le hAirteagal 13, Airteagal 14 agus Airteagal 18a de Rialachán (CE) Uimh. 767/2008; (c)barántúlacht agus bailíocht na víosa a fhíorú nó a fhíorú an bhfuil na coinníollacha le haghaidh dul isteach i gcríoch na mBallstát i gcomhréir le hAirteagal 6 de Rialachán (AE) 2016/399 á gcomhlíonadh de bhun Airteagal 21 den Rialachán seo agus de bhun Airteagal 18(2) de Rialachán (CE) Uimh. 767/2008; (d)a fhíorú ag na teorainneacha seachtracha ar cláraíodh cheana náisiúnach tríú tír atá díolmhaithe ó cheanglas víosa i VIS i gcomhréir le hAirteagal 21 den Rialachán seo agus le hAirteagal 19(b) de Rialachán (CE) Uimh. 767/2008; (e)céannacht an tsealbhóra víosa a fhíorú ag na teorainneacha seachtracha – i gcás nach féidir sin a dhéanamh in EES – trí mhéarloirg a fhíorú i VIS i gcomhréir le hAirteagal 21 den Rialachán seo agus le hAirteagal 18(6) de Rialachán (CE) Uimh.767/2008. 3. Cuirfidh ceanglas na hidir-inoibritheachta ar chumas na núdarás víosa sin a úsáideann VIS EES a cheadú ó VIS chun: (a)iarratais ar víosa a scrúdú agus cinntí a ghlacadh a bhaineann leis na hiarratais sin i gcomhréir le hAirteagal 22 den Rialachán seo agus le hAirteagal 15(4) de Rialachán (CE) Uimh. 767/2008; (b)na sonraí a bhaineann le víosaí a nuashonrú in EES i gcás ina ndéantar víosa a neamhniú, a chúlghairm nó síneadh a chur léi i gcomhréir le hAirteagal 17 den Rialachán seo agus le hAirteagal 13 agus Airteagal 14 de Rialachán (CE) Uimh. 767/2008. Airteagal 8

Rochtain ar EES chun críche sonraí a iontráil, a leasú, a scriosadh agus a cheadú 1.Is ag foireann chuíúdaraithe gach Ballstáit agus ag an bhfoireann sin amháin a bheidh rochtain ar EES chun críche na sonraí dá dtagraítear in Airteagail 13, 14, 15, 16, 17 agus 18 a iontráil, a leasú, a scriosadh agus a cheadú, agus beidh an fhoireann sin inniúil chun na gcríoch sin atá leagtha síos in Airteagail 21 go dtí 32. Beidh an rochtain sin teoranta an méid is gá le go ndéanfar na cúraimí a chomhlíonadh i gcomhréir leis an gcuspóir sin, agus beidh sé comhréireach leis na cuspóirí atá le baint amach. 2.Déanfaidh gach Ballstát na húdaráis inniúla náisiúnta a ainmniú, lena náirítear na húdaráis teorann, víosaí agus imirce. Beidh rochtain ag an bhfoireann chuí-údaraithe ar EES chun sonraí a iontráil, a leasú, a scriosadh nó a cheadú. Cuirfidh gach Ballstát liosta na núdarás sin in iúl do euLISA gan mhoill. Sonrófar sa liosta sin cad chuige a mbeidh rochtain ag gach údarás ar shonraí EES. Laistigh de thrí mhí tar éis do EES teacht i bhfeidhm i gcomhréir le hAirteagal 60, foilseofar liosta comhdhlúite na núdarás sin in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh. I gcás ina ndéanfar leasuithe air, foilseoidh euLISA liosta comhdhlúite a nuashonrófar uair sa bhliain. Airteagal 9

Prionsabail ghinearálta 1.Áiritheoidh gach údarás inniúil atá údaraithe EES a rochtain go bhfuil úsáid EES riachtanach, iomchuí agus comhréireach. 2.Agus EES á úsáid aige, áiritheoidh gach údarás inniúil nach ndéanfar idirdhealú i gcoinne náisiúnaigh tríú tír ar aon fhorais amhail gnéas, bhunadh ciníoch nó eitneach, reiligiún nó chreideamh, míchumas, aois nó claonadh gnéis agus go lánurramófar dínit agus sláine an duine. Tabharfar aird ar leith ar chás sonrach leanaí, daoine aosta agus daoine a bhfuil míchumas orthu. Go háirithe, i gcás ina gcoinnítear sonraí linbh, is é leas an linbh an tosaíocht. Airteagal 10

An táireamhán uathoibrithe agus an oibleagáid náisiúnaigh tríú tír a chur ar an eolas faoin bhfanacht údaraithe atá fágtha 1.Áireofar in EES áireamhán uathoibrithe lena léireofar an fad fanachta uasta údaraithe i gcomhréir le hAirteagal 6(1) de Rialachán (AE) Uimh. 2016/399 do náisiúnaigh tríú tír atá cláraithe in EES agus dá dtugtar cead isteach le haghaidh gearrfhanachta [nó le haghaidh fanachta ar bhonn víosa chamchuairte]. Ní bheidh feidhm ag an áireamhán maidir le náisiúnaigh tríú tír ar baill iad de theaghlach saoránaigh den Aontas, saoránach a bhfuil feidhm ag Treoir 2004/38/CE maidir leis nó náisiúnach tríú tír ag a bhfuil an ceart chun saorghluaiseachta faoi dhlí an Aontais agus nach bhfuil an cárta cónaithe dá dtagraítear faoi Threoir 2004/38/CE aige. 2.Déanfaidh an táireamhán uathoibrithe an méid seo a leanas: (a)na húdaráis inniúla a chur ar an eolas faoin bhfad fanachta údaraithe ar dhul isteach agus iad a chur ar an eolas má sháraigh an náisiúnach tríú tír cheana féin an líon dul isteach údaraithe de réir na víosaí dul isteach uair amháin nó dhá uair; (b)náisiúnaigh tríú tír a d’fhan rófhada a shainaithint ar imeacht dóibh.

3. Cuirfidh na húdaráis teorann an náisiúnach tríú tír ar an eolas faoi uaslíon laethanta an fhanachta údaraithe agus cuirfidh siad san áireamh ann an líon dul isteach agus fad an fhanachta arna údarú leis an víosa sin {nó ag an víosa chamchuairte sin}, i gcomhréir le hAirteagal 8(9) de Rialachán (AE) Uimh. 2016/399. 4.Na fanachtaí sna Ballstáit sin nach bhfuil acquis Schengen á chur i bhfeidhm ina iomláine go fóill acu i gcomhréir lena nIonstraimí Aontachais féin, ní chuirfear san áireamh iad i dtaca le ríomh an fhaid fhanachta údaraithe i limistéar Schengen. Déanfaidh na Ballstáit sin fanachtaí na náisiúnach tríú tír sin a chlárú in EES. An táireamhán uathoibrithe sa chóras, ní dhéanfaidh sé na fanachtaí a ríomh sna Ballstáit sin nach bhfuil acquis Schengen á chur i bhfeidhm ina iomláine acu, áfach, mar chuid den fhad fanachta údaraithe. Airteagal 11

An sásra faisnéise 1.Áireofar in EES sásra lena sainaithneofar go huathoibríoch cé na taifid ar dhul isteach/imeacht nach bhfuil sonraí imeachta iontu go díreach tar éis an dáta a rachaidh an fad fanachta údaraithe in éag agus déanfaidh sé na taifid sin a shainaithint inar sáraíodh an fanacht uasta is ceadmhach. 2.Cuirfidh an córas liosta ar fáil do na húdaráis inniúla náisiúnta ainmnithe, ar a mbeidh na sonraí dá dtagraítear in Airteagal 14 agus in Airteagal 15 maidir leis na rófhantóirí uile a sainaithníodh. Airteagal 12

Seirbhís gréasáin 1. Chun go mbeidh náisiúnaigh tríú tír in ann a fhíorú ag tráth ar bith an fad fanachta údaraithe atá fágtha acu, cuirfear rochtain shlán idirlín, arna hóstáil ag euLISA, ar a dhá shuíomh theicniúla ar fáil dóibh agus a bhuí leis an tseirbhís sin beidh na náisiúnaigh tríú tír sin in ann na sonraí is gá a chur ar fáil de bhun Airteagal 14(1)(b) mar aon leis na dátaí ar a bhfuiltear ag súil leis an dul isteach agus imeacht le haghaidh dul isteach agus imeachta. Ar an mbonn sin, tabharfaidh an tseirbhís gréasáin freagra TÁ nó NÍL dóibh. Úsáidfidh an tseirbhís gréasáin bunachar sonraí ar leith, a bheidh inléite amháin, a ndéanfar nuashonrú air go laethúil tríd an méid íosta is gá den fhothacar sonraí a bhaint as EES. 2. Féadfaidh iompróirí an rochtain shlán idirlín ar an tseirbhís gréasáin dá dtagraítear i mír 1 a úsáid chun a fhíorú cé acu ar úsáideadh an víosa dul isteach uair amháin nó dhá uair atá ina sheilbh ag náisiúnach tríú tír úsáidte cheana féin aige nó nár úsáideadh. Soláthróidh an tiompróir na sonraí atá liostaithe in Airteagal 14(1)(d). Ar an mbonn sin, tabharfaidh an tseirbhís gréasáin freagra TÁ nó NÍL do na hiompróirí. Féadfaidh iompróirí an fhaisnéis a chuirfear chucu a stóráil mar aon leis an bhfreagra a gheobhaidh siad. 3. Glacfar rialacha mionsonraithe maidir leis na coinníollacha a bhaineann le feidhmiú na seirbhíse gréasáin agus leis na rialacha cosanta sonraí agus slándála a bhfuil feidhm acu maidir leis an tseirbhís gréasáin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 61(2). CAIBIDIL II

Iontráil agus úsáid sonraí ag na húdaráis teorann Airteagal 13

Nósanna imeachta maidir le sonraí a iontráil in EES 1. Fíoróidh na húdaráis teorann, i gcomhréir le hAirteagal 21, ar crutha