Achoimre ar an Tuairim ón Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí faoin Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le ceanglais chothrománacha chibearshlándála do tháirgí a bhfuil eilimintí digiteacha acu agus lena leasaítear Rialachán (AE) 2019/1020

(2022/C 452/07)

(Tá téacs iomlán na Tuairime seo le fáil i mBéarla, i bhFraincis agus i nGearmáinis ar shuíomh gréasáin MECS https://edps.europa.eu)

An 15 Meán Fómhair 2022, d’eisigh an Coimisiún Eorpach Togra le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le ceanglais chothrománacha chibearshlándála do tháirgí a bhfuil eilimintí digiteacha acu agus lena leasaítear Rialachán (AE) 2019/1020 (1) (“an Togra”).

Cuireann MECS fáilte roimh an Togra agus tacaíonn sé go hiomlán lena chuspóir ginearálta chun feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh a fheabhsú trí chreat dlíthiúil aonfhoirmeach a leagan síos le haghaidh ceanglas fíor-riachtanach maidir le cibearshlándáil chun táirgí a bhfuil eilimintí digiteacha acu a chur ar mhargadh an Aontais.

Meabhraíonn MECS gur bunaíodh Airteagal 5(1)(f) de RGCS slándáil mar cheann de na príomhphrionsabail a bhaineann le próiseáil sonraí pearsanta. In Airteagal 32 de RGCS, sainítear tuilleadh an oibleagáid seo, is infheidhme maidir le rialaitheoirí agus próiseálaithe araon, chun leibhéal iomchuí slándála a áirithiú. Dá bhrí sin, is díol sásaimh do MECS go bhfuil prionsabail shlándála agus íoslaghdaithe sonraí fite fuaite cheana féin sna ceanglais fhíor-riachtanacha maidir le cibearshlándáil a áirítear in Iarscríbhinn I den Togra. Ina theannta sin, molann MECS go láidir go n-áireofaí cosaint sonraí de réir dearaidh agus de réir prionsabail réamhshocraithe i gceanglais bhunúsacha chibearshlándála de tháirgí a bhfuil eilimintí digiteacha acu.

Foráiltear le hAithris 17 d’fhorálacha rialachais an-tábhachtacha nach léirítear sa chuid oibríochtúil den Togra. Dá bhrí sin, molann MECS go sonrófar sa chuid oibríochtúil den Togra na gnéithe go léir a bhaineann le cruthú sineirgí maidir le caighdeánú agus deimhniú ar an gcibearshlándáil chomh maith le sineirgí idir an Togra seo agus dlí cosanta sonraí an Aontais i réimse an fhaireachais mhargaidh agus an fhorfheidhmithe. Ina theannta sin, measann MECS gur gá a shoiléiriú nach lorgaítear sa Togra do dhifear a dhéanamh do chur i bhfeidhm dhlíthe reatha an Aontais lena rialaítear próiseáil sonraí pearsanta, lena n-áirítear cúraimí agus cumhachtaí na n-údarás neamhspleách maoirseachta atá inniúil chun faireachán a dhéanamh ar chomhlíonadh na n-ionstraimí sin.

Cuireann MECS fáilte roimh an bhfíric go n-admhaítear san fhoráil seo gur feidhm ríthábhachtach íogair í próiseáil sonraí pearsanta agus go bhféadfaí go mbeadh sé de dhíth ar na táirgí criticiúla comhfhreagracha a bhfuil eilimintí digiteacha acu deimhniú cibearshlándála Eorpach a fháil faoi scéim Eorpach um dheimhniú i ndáil le cibearshlándáil. Ag an am céanna, molann MECS go soiléireofaí in aithris ar an Togra nach ráthaítear comhlíonadh RGCS de bharr deimhniú cibearshlándála Eorpach a fháil faoin Togra.

Ar deireadh, cuireann MECS fáilte roimh na pionóis atá beartaithe, atá cosúil leis na pionóis atá sa RGCS as sárú ar Airteagal 32 GDPR maidir le slándáil na próiseála, le fíneáil uasta de 2,5 % den láimhdeachas bliantúil domhanda. Mar thoradh air sin, d’fhéadfadh an Togra a bheith ina chineál eile cosanta do dhaoine aonair a bhfuil cónaí orthu laistigh de Bhallstáit an Aontais, i gcomhar le forálacha an RGCS.

1. RÉAMHRÁ

1. An 15 Meán Fómhair 2022, d’eisigh an Coimisiún Eorpach Togra le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le ceanglais chothrománacha chibearshlándála do tháirgí a bhfuil eilimintí digiteacha acu agus lena leasaítear Rialachán (AE) 2019/1020.

2. Is é cuspóir an Togra feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh a fheabhsú trí chreat dlíthiúil aonfhoirmeach a leagan síos maidir le ceanglais fhíor-riachtanacha chibearshlándála chun táirgí a bhfuil eilimintí digiteacha acu a chur ar mhargadh an Aontais ( 2 ) .. Go háirithe, tá sé mar aidhm ag an Togra na coinníollacha teorann a leagan síos maidir le táirgí slána a bhfuil eilimintí digiteacha acu a fhorbairt trína áirithiú go gcuirfear crua-earraí agus táirgí bogearraí ar an margadh a bhfuil méid níos lú leochaileachtaí acu agus go nglacann monaróirí an tslándáil i ndáiríre ar feadh saolré tháirge. Tá sé mar aidhm aige freisin coinníollacha a chruthú a ligeann d’úsáideoirí an chibearshlándáil a chur san áireamh agus iad ag roghnú agus ag úsáid táirgí a bhfuil eilimintí digiteacha acu ( 3 )

3. Chuige sin, leagtar síos sa Togra ( 4 ) — rialacha maidir le táirgí a bhfuil eilimintí digiteacha acu a chur ar an margadh chun cibearshlándáil táirgí den sórt sin a áirithiú; — ceanglais fhíor-riachtanacha maidir le dearadh, forbairt agus táirgeadh táirgí a bhfuil eilimintí digiteacha acu, agus oibleagáidí ar oibreoirí eacnamaíocha i ndáil leis na táirgí sin maidir le cibearshlándáil; — ceanglais fhíor-riachtanacha maidir leis na próisis láimhseála leochaileachta arna gcur i bhfeidhm ag monaróirí chun cibearshlándáil táirgí a bhfuil eilimintí digiteacha acu a áirithiú le linn na saolré iomláine, agus oibleagáidí ar oibreoirí eacnamaíocha maidir leis na próisis sin; — rialacha maidir le faireachas margaidh agus forfheidhmiú na rialacha agus na gceanglas thuasluaite.

4. Cuimsítear i gcreat an Aontais roinnt píosaí de reachtaíocht chothrománach lena gcumhdaítear gnéithe áirithe a bhaineann le cibearshlándáil ó pheirspictíochtaí éagsúla (táirgí, seirbhísí, bainistiú géarchéime, agus coireanna). In 2013, tháinig an Treoir maidir le hionsaithe i gcoinne córais faisnéise ( 5 ) agus coiriúlacht agus pionóis a chomhchuibhiú i leith roinnt cionta dírithe ar chórais faisnéise i bhfeidhm. I mí Lúnasa 2016, tháinig an Treoir (AE) 2016/1148 ( 6 ) maidir le slándáil córas líonra agus faisnéise (Treoir NIS) i bhfeidhm mar an chéad phíosa reachtaíochta uile-Aontais i ndáil le cibearshlándáil. Ardaítear leibhéal coiteann uaillmhéine an Aontais maidir le cibearshlándáil seirbhísí TFC mar thoradh ar an athbhreithniú a rinneadh ar Threoir NIS2. In 2019, tháinig Acht Cibearshlándála an Aontais Eorpaigh ( 7 ) i bhfeidhm, arb é is aidhm dó feabhas a chur ar shlándáil táirgí TFC, seirbhísí TFC agus próisis TFC trí chreat deonach Eorpach um dheimhniú i ndáil le cibearshlándáil a thabhairt isteach.

5. Eisítear an Tuairim seo ó MECS mar fhreagairt ar chomhairliúchán a rinne an Coimisiún Eorpach an 15 Meán Fómhair 2022, de bhun Airteagal 42(1) RCSAE. Cuireann MECS fáilte roimh an tagairt don chomhairliúchán seo in Aithris 71 den Togra. Maidir leis sin, sonraíonn MECS go dearfach freisin go ndeachthas i gcomhairle leis ar bhonn neamhfhoirmiúil de bhun aithris 60 RCSAE.

3. CONCLÚIDÍ

31. I bhfianaise na méide thuasluaite, déanann MECS na moltaí seo a leanas: (1) go n-áireofaí cosaint sonraí de réir dearaidh agus de réir prionsabail réamhshocraithe i gceanglais bhunúsacha chibearshlándála de tháirgí a bhfuil eilimintí digiteacha acu; (2) míniú a thabhairt sa bhrollach ar an tábhacht a bhaineann le táirgí a bhfuil eilimintí digiteacha acu a dhéanann oibríochtaí cripteagrafacha, lena n-áirítear criptiú le linn sosa agus faoi bhealach agus bréigainmniú atá riachtanach do shlándáil éifeachtach faisnéise, do chibearshlándáil, do chosaint sonraí agus do phríobháideachas; (3) táirgí inláimhsithe agus doláimhsithe a bhfuil eilimintí digiteacha acu a dhéanann oibríochtaí cripteagrafacha a chur le hIarscríbhinn II; (4) Rialachán (AE) 2017/745 (8) a scriosadh ó liosta na reachtaíochta atá eisiata ó chur i bhfeidhm an Togra; (5) soiléiriú go sainráite sa Togra cad iad na heilimintí de na ceanglais fhíor-riachtanacha dá dtagraítear in Airteagal 3(3)(e) de Threoir 2014/53/AE (9) maidir le sonraí pearsanta agus príobháideachas; (6) a shonrú sa chuid oibríochtúil den Togra na gnéithe praiticiúla a bhaineann le cruthú sineirgí a chruthú maidir le caighdeánú agus deimhniú i ndáil le cibearshlándáil chomh maith le sineirgí idir an Togra seo agus dlí cosanta sonraí an Aontais i réimse an fhaireachais mhargaidh agus an fhorfheidhmithe; (7) a shoiléiriú nach lorgaítear sa Togra difear a dhéanamh do chur i bhfeidhm dhlíthe reatha an Aontais, lena rialaítear próiseáil sonraí pearsanta, lena n-áirítear cúraimí agus cumhachtaí na n-údarás maoirseachta neamhspleách atá inniúil chun faireachán a dhéanamh ar chomhlíonadh na n-ionstraimí sin; (8) sainmhínithe ábhartha ar “bogearraí in aisce”, “bogearraí foinse oscailte” agus “bogearraí foinse oscailte agus saor in aisce” a chur leis; (9) a shoiléiriú in aithris an Togra nach ráthaítear comhlíonadh an RGCS le deimhniú cibearshlándála Eorpach a fháil faoin Togra.

An Bhruiséil, 9 Samhain 2022. Wojciech Rafał WIEWIÓROWSKI

(1) COM/2022/454 final.

(2) Aithris 1 den Togra.

(3) Aithris 2 den Togra.

(4) Airteagal 1 den Togra.

(5) Treoir 2013/40/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Lúnasa 2013 maidir le hionsaithe ar chórais faisnéise agus a chuirtear in ionad Chinneadh Réime 2005/222/CGB ón gComhairle (IO L 218, 14.8.2013, lgh. 8).

(6) Treoir (AE) 2016/1148 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 6 Iúil 2016 maidir le bearta le haghaidh ardleibhéal coiteann slándála do chórais ghréasáin agus faisnéise ar fud an Aontais (IO L 194, 19.7.2016, lch. 1).

(7) Rialachán (AE) 2019/881 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Aibreán 2019 maidir le ENISA (Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chibearshlándáil) agus maidir le deimhniú i ndáil le cibearshlándáil theicneolaíocht na faisnéise agus na cumarsáide agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 526/2013 (an Gníomh um Chibearshlándáil) (IO L 151, 7.6.2019, lch. 15).

(8) Rialachán (AE) 2017/745 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Aibreán 2017 maidir le feistí leighis, lena leasaítear Treoir 2001/83/CE, Rialachán (CE) Uimh. 178/2002 agus Rialachán (CE) Uimh. 1223/2009 agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. Treoracha 90/385/CEE agus 93/42/CEE ón gComhairle (IO L 117, 5.5.2017, lch. 1).

(9) Treoir 2014/53/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Aibreán 2014 maidir le comhchuibhiú dhlíthe na mBallstát a bhaineann le trealamh raidió a chur ar fáil ar an margadh agus lena n-aisghairtear Treoir 1999/5/CE (IO L 153, 22.5.2014, lch. 62).