[pic] | AN COIMISIÚN EORPACH |

An Bhruiséil 22.12.2010

COIM(2010) 815 leagan deireanach

2010/0395 (COD)

Togra le haghaidh

RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

maidir leis na rialacha airgeadais is infheidhme maidir le buiséad bliantúil an Aontais Eorpaigh

MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

COMHTHÉACS AN TOGRA

Sa togra seo cuirtear san áireamh forbairtí reachtacha agus polaitiúla a tharla le déanaí agus a bhaineann leis an Rialachán Airgeadais (RA anseo feasta[1]).

1. Ar mhaithe le soiléireacht dhlíthiúil agus chun caibidlíocht Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle a éascú ('an t-údarás reachtach' anseo feasta), déanann an togra seo aon téacs amháin i bhformáid reachtach chaighdeánach (gan athmhúnlú) de dhá thogra ón gCoimisiún a rinneadh roimhe seo maidir le hathbhreithniú ar an RA. Bhain an dá thogra sin a rinneadh roimhe seo leis an athbhreithniú tríbhliantúil ar an Rialachán Airgeadais (COIM(2010)260 leagan deireanach), inar díríodh ar an bhfíorghá atá le breathnú arís ar mheicníochtaí seachadta an bhuiséid sa chomhthéacs reatha eacnamaíoch agus i bhfianaise na ndúshlán beartais a bheidh ann amach anseo; agus bhain siad leis an athbhreithniú ar an RA chun é a ailíniú le Conradh Liospóin (COIM(2010)71 leagan deireanach), lena n-áirítear oibleagáidí na mBallstát maidir le rialú agus iniúchóireacht inmheánach agus na freagrachtaí dá ndroim sin faoin mbainistíocht chomhpháirteach. Dá bhrí sin, tarraingítear siar an dá thogra sin (COIM(2010)260 leagan deireanach) agus (COIM(2010)71 leagan deireanach) a rinneadh roimhe seo.

2. Ina theannta sin, ionchorpraítear sa togra seo na hathruithe a rinneadh ar an RA de bharr ghlacadh Rialachán Uimh. 1081/2010 maidir leis an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (an 'SEGS' anseo feasta)[2] a bhunú.

1.1. Nós Imeachta

Ó theacht i bhfeidhm Chonradh Liospóin, ní mór an RA a athbhreithniú i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach dá bhforáiltear in Airteagal 322 den CFAE. Ionas go mbeidh radharc foriomlán ag an údarás reachtach ar na modhnuithe atá beartaithe, leagtar amach Rialacha Cur Chun Feidhme an RA (RCCF anseo feasta[3]) mar aon leis an RA i bpacáiste amháin i ndoiciméad inmheánach oibre de chuid an Choimisiúin. Glacfar na Rialacha Cur Chun Feidhme, ina bhfuil forálacha níos mionsonraithe a chomhlánaíonn an RA, faoi chumhachtaí tarmligthe an Choimisiúin de réir Airteagal 290 den CFAE.

Níl aon athrú substaintiúil sa togra seo i gcomparáid leis an dá thogra a rinneadh roimhe seo agus atá luaite i bpointe 1 thuas. Dá bharr sin, is bailí fós an doiciméad inmheánach oibre de chuid sheirbhísí an Choimsiúin maidir le Rialacha Cur Chun Feidhme an RA (SEC(2010)), ar doiciméad é a chuir an Coimisiún isteach mar aon leis an athbhreithniú tríbhliantúil.

1.2. Amchlár

Ba cheart a mheabhrú go bhfuil an t-athbhreithniú reatha ar an RA ar siúl ag an am céanna is atá na cláir iar-2013 á n-ullmhú. Ba cheart, dá bhrí sin, é a mheas sa chomhthéacs leathan sin. Ar an gcúis sin, tá sé tábhachtach go socróidh na gníomhaithe ar fad atá bainteach leis an bpróiséas reachtach, go háirithe Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle, amchlár uaillmhianach don athbhreithniú seo agus go n-aontóidh siad gur gá comhleanúnachas a áirithiú idir na rialacha airgeadais atá coisricthe sa RA agus ábhar na rialachán a bhaineann go sonrach le hearnálacha áirithe. Chun go mbeidh an méid sin éifeachtach, ba cheart dóibh díriú ar chomhaontú a chur i gcrích maidir leis an bpacáiste (Rialachán Airgeadais agus Rialacha Cur Chun Feidhme) chun go bhféadfaidh sé teacht i bhfeidhm an 1.1.2012, amchlár atá an-uaillmhianach i ngeall ar na srianta ar dluthchuid iad den ghnáthnós imeachta reachtach.

CUSPÓIR AN TOGRA

Is é an buiséad ceann de na príomhionstraimí chun beartais an AE a chur i gcrích. Tá níos mó ná EUR 126 billiún beartaithe don bhliain 2011 le dáileadh ar bheartais an AE a bheidh chun leas an Aontais agus a chuid saoránach. Sa chomhthéacs reatha eacnamaíoch, is tábhachtaí fós go mbeidh meicníochtaí seachadta an bhuiséid ag feidhmiú ar an mbealach is éifeachtúla is féidir agus go n-éascóidh siad cur chun feidhme bheartais an AE, ag an am céanna is a chinntíonn siad go gcaitear mar is ceart le hairgead na gcáiníocóirí Eorpacha. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go mbeidh na meicníochtaí sin simplí agus trédhearcach (go háirithe d'fhaighteoirí deiridh chistí an AE), go bhfágfaidh siad go bhféadfar an tairbhe is fearr is féidir a bhaint as acmhainní nach acmhainní de chuid bhuiséad an Aontais Eorpaigh iad agus ag an am céanna go neartófar cuntasacht an Choimisiúin i ndáil leis an mbuiséad a chur chun feidhme mar atá socraithe in Airteagal 317 den CFAE.

Tá na prionsabail agus na rialacha ar fad a rialaíonn cur chun feidhme an bhuiséid sa RA. Tá gné chothrománach ann, i.e. tá sé infheidhme maidir le gach réimse caiteachais agus gach saghas ioncaim.

2.1. An bonn atá leis an t ATHBHREITHNIÚ REATHA

Níor cheart ach na bunphrionsabail (RA, Teideal II) agus bunrialacha na bainistíochta buiséadaí agus airgeadais a bheith sa RA. Sonrófar na mionsonraí sna RCCFanna agus i 'ndlí bog' amhail treoirlínte inmheánacha. Ní mór do gach institiúid cloí leis na prionsabail sin agus ní mór cloí leo i ngach gníomh reachtach[4]; ba cheart iad a choinneáil cobhsaí agus a laghad maoluithe is féidir a bheith orthu.

Maidir leis an ábhar, ba cheart príomheilimintí na leasuithe airgeadais a chaomhnú, go háirithe iad seo a leanas: ról na ngníomhaithe airgeadais, tábhacht an chinnidh airgeadais a ghlac an Coláiste i ndáil le caiteachas oibríochtúil, comhtháthú rialuithe i seirbhísí oibríochtúla, feidhm na hiniúchóireachta inmheánaí, buiséadú gníomhaíochtbhunaithe, agus prionsabail chuntasaíochta agus na bunrialacha is infheidhme maidir le deontais a nua-aoisiú. Ba cheart rialacha soláthair a chaomhnú i gcomhréir leis na Treoracha soláthair.

Thairis sin, ba cheart a chuimhneamh nach bhfuil modhnuithe ar an RA ag teastáil gach uair atá deacracht le cur i bhfeidhm na rialacha. I dtromlach mór na gcásanna, ní hé an RA is cúis leis na deacrachtaí a thagann chun cinn le linn an chomhairliúcháin phoiblí agus d'fhéadfaí iad a réiteach ach na rialacha a léirmhíniú. Eascraíonn deacrachtaí freisin as rialacháin earnáilbhunaithe toisc go gcuireann leibhéal an mhionsonraithe agus na castachta go mór leis an mbaol go ndéanfar botún nó go mbainfear míchiall astu.

A mhéid a bhaineann le cur chuige, rinneadh gach modhnú substaintiúil a mheas i leith na bpointí cóimheasa seo a leanas:

- an t-ualach riaracháin ar thairbhithe, ar chonraitheoirí agus ar chomhpháirtithe cur chun feidhme a laghdú;

- an tairbhe is fearr is féidir a bhaint as leithreasaí an bhuiséid a éascú, nuair is féidir;

- an oibleagáid atá ar an gCoimisiúin faoi Airteagal 317 den Chonradh a éascú maidir leis an mbuiséad a chur chun feidhme agus na cuspóirí beartais a bhaint amach trí ionstraimí seachadta a fheabhsú agus trína rialacha agus na nósanna imeachta a shimpliú;

- bainistíocht fhónta airgeadais a áirithiú agus leasanna airgeadais an Aontais a chosaint in aghaidh calaoise agus in aghaidh gníomhaíochtaí mídhleathacha eile[5].

2.2. AN GÁ ATÁ LE LEASÚ

Tá leasú de dhíth d'fhonn na rialacha airgeadais a chur in oiriúint do riachtanais nua cur chun feidhme an bhuiséid (cómhaoiniú i dteannta deontóirí eile, ionstraimí sonracha airgeadais, comhpháirtíochtaí príobháideacha poiblí) nó i gcás ina gcruthaíonn na bunphrionsabail ualach oibre neamh-chomhréireach (ús ar réamh-mhaoiniú) nó ina bhféadfaidh siad cur isteach go míchuí ar éifeachtúlacht (toirmeasc ar chur chun feidhme an bhuiséid trí chomhlachtaí na hearnála príobháidí). Ní mór dámhachtain conarthaí agus deontas beag a éascú freisin.

Ina theannta sin, ba cheart nasc nua a bheith ann idir an RA agus na RCCFanna mar thoradh ar an nós imeachta nua atá infheidhme maidir leis na RCCFanna, mar atá leagtha amach i gConradh Liospóin, sa chaoi is go ndéanfar athbhreithniú iomlán ar shraith iomlán na rialacha airgeadais. Chuige sin, ba cheart roinnt forálacha de na RCCFanna ina sonraítear faoi láthair eisceachtaí nó maoluithe ar fhorálacha an RA a thabhairt isteach san FR féin, agus níor cheart ach sonraí teicniúla agus rialacha cur chun feidhme[6] a bheith sna RCCFanna.

Sa chomhthéacs seo, tá an togra ón gCoimisiúin bunaithe ar na cuspóirí seo a leanas:

- a thuilleadh solúbthachta a thabhairt isteach i gcur i bhfeidhm phrionsabail an bhuiséid, rud a d'fheilfeadh níos fearr do riachtanais oibríochtúla agus a mhaolódh an t-ualach riaracháin neamhriachtanach ar fhaighteoirí chistí de chuid an Aontais;

- cuíchóiriú a dhéanamh ar an gcaidreamh leis na comhpháirtithe cur chun feidhme sin a gcuireann an Coimisiún bainistíocht clár nó cuid de na gníomhaíochtaí cláraithe (tionscadail) de chúram orthu, ag cur san áireamh, go háirithe, an cineál comhpháirtí cur chun feidhme atá ann (na Ballstáit, gníomhaireachtaí, an Banc Eorpach Infheistíochta, oibreoirí poiblí agus príobháideacha, etc.) agus na rioscaí a bhaineann leo ó thaobh airgeadais de (comhréireacht);

- bainistíocht bhunaithe ar fhíorchostas (ionchuir) seachas scéim feidhmíochtbhunaithe (aschuir) a úsáid i gcóras na ndeontas, chun díriú níos fearr ar chuspóirí beartais agus chun go simpleofar go suntasach na ceanglais maidir le nósanna imeachta agus doiciméadacht a bhaint amach chun leas na dtairbhithe, agus úsáid cnapshuimeanna a éascú;

- bainistíocht fhónta airgeadais a áirithiú agus ag an am céanna deis shuntasach solúbthachta a thabhairt do na hoifigigh údarúcháin ionas gur féidir leo na hacmhainní a oiriúnú dá mbaic oibríochtúla agus do na rioscaí airgeadais atá i ndán dóibh;

- an córas um bainistíocht riosca agus na bearta rialaithe a nua-aoisiú ionas go mbeidh siad i gcomhréir níos fearr leis an dóchúlacht earráidí a bheith ann, agus leis an gcostas atá i gceist.

2.3. ailíniú le conradh liospóin

Den chéad uair le blianta fada anuas, foráiltear i gConradh Liospóin (Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh - CFAE), a tháinig i bhfeidhm an 1 Nollaig 2009, go ndéanfar athruithe tábhachtacha maidir le saincheisteanna buiséid agus airgeadais. Ba cheart na hathruithe sin a léiriú sa RA agus ba cheart baint a bheith acu leis an méid seo a leanas go háirithe:

- an creat airgeadais ilbhliantúil a thabhairt isteach sa Chonradh, agus an nasc idir an creat agus an nós imeachta buiséadach bliantúil: ina thaobh sin, mar thoradh ar an gcreat airgeadais a thabhairt isteach sa CFAE, ba cheart forálacha áirithe den Chomhaontú Idirinstitiúideach (CII) maidir le smacht buiséadach agus le bainistíocht fhónta airgeadais a thabhairt isteach sa Rialachán Airgeadais;

- an nós imeachta buiséadach bliantúil nua agus deireadh a chur leis an idirdhealú idir caiteachas éigeantach agus caiteachas neamhéigeantach, nithe a bhfuil tionchar acu ar na forálacha maidir le haistrithe agus na dóú codanna déag sealadacha;

- na forálacha nua a tugadh isteach in Airteagal 317 den CFAE maidir le hoibleagáidí rialaithe agus iniúchóireachta na mBallstát i gcur chun feidhme an bhuiséid, mar aon le Pointe 44 den Chomhaontú Idirinstitiúideach (CII) maidir le smacht buiséadach agus bainistíocht fhónta airgeadais (Féach pointe 4.3.1. chun tuilleadh sonraí a fháil).

Foráiltear leis an togra seo freisin go ndéanfar an RA a chuíchóiriú i gcomhréir le Conradh Liospóin, trí oiriúnuithe teicniúla agus trí fhorálacha nach bhfuil feidhm acu a thuilleadh a scriosadh.

TORTHAÍ AN CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA

Cuireann an togra seo le torthaí an chomhairliúcháin phoiblí an 19 Deireadh Fómhair 2009[7] as as ar tháinig 235 moladh ó gach saghas geallsealbhóra a chuireann cistí de chuid an Aontais chun feidhme nó a fhaigheann na cistí sin, idir shaoránaigh agus oibreoirí poiblí agus príobháideacha agus riaracháin réigiúnacha agus náisiúnta. Go háirithe, dírítear sa togra ar aghaidh a thabhairt ar an ábhar is mó imní a cuireadh in iúl le linn an chomhairliúcháin phoiblí sin, i.e. an t-ualach riaracháin róthrom a chuirtear ar fhaighteoirí chistí de chuid an Aontais.

Tá an Coimisiún tar éis leas a bhaint as taithí a sheirbhísí oibríochtúla, óir ghlac siadsan páirt i gcomhairliúchán fairsing inmheánach, agus as ceachtanna a foghlaimíodh ó athbhreithnithe roimhe seo.

ÁBHAR MIONSONRAITHE AN TOGRA

Tá trí phríomhchuspóir leis an athbhreithniú seo.

4.1. Simpliú

Chun nósanna imeachta deontais a shimpliú agus chun go dtósófar ar chur chuige atá bunaithe ar thorthaí a úsáid, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún úsáid cnapshuimeanna agus ionstraimí eile a éascú chun go bhféadfaidh an Coimisiún measúnú réasúnta a dhéanamh ar an méid is gá chun tionscadal a chur i gcrích agus chun an méid sin a shocrú ex ante . Amach anseo, is minice a d'íocfaí deontas, ar bhonn an mheasúnaithe ex ante sin, ar fhianaise a sholáthar go bhfuil an tionscadal curtha i gcrích.

Thairis sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún rialacha lena gceanglaítear ús ar réamh-mhaoiniú a athbhreithniú. Sa RA reatha cuirtear ualach riaracháin díréireach ar thairbhithe deontais trí iallach a chur orthu cuntas bainc ar leith a oscailt chun go bhféadfaidh siad ús arna ghiniúint ar na cistí a fuarthas a aisíoc. Sa chleachtas is minic a bhíonn na méideanna lena mbaineann an-íseal. Tá sé beartaithe ag an gCoimisiún an cur chuige reatha a iompú droim ar ais: mar phrionsabal, ní bheadh ús ar réamh-mhaoiniú dlite don Aontas, mura bhforáiltear sa chomhaontú deontais, ar chúiseanna comhréireachta (ex. méideanna an-mhóra a bheith i gceist) agus mura bhforálann bainistíocht fhónta airgeadais, nach mór ús a infheistiú sa tionscadal nó nach mór é a aisghabháil.

Maidir le rialacha soláthair, déantar na forálacha maidir le ráthaíochtaí bainc atá le soláthar ag an gconraitheoir agus na nósanna imeachta maidir le dámhachtain conarthaí bheaga a mhodhnú ar mhaithe le simpliú.

4.2. Tuilleadh torthaí a fháil le h ACMHAINNÍ TEORANTA (AN TAIRBHE IS FEARR IS FÉIDIR A BHAINT AS NA h ACMHAINNÍ ATÁ AR FÁIL)

Is léir don Choimisiún gur gá tairbhe níos fearr a bhaint as cistí de chuid an Aontais i bhfianaise dhá fhorbairt polaitiúla: na Treoirlínte Polaitiúla a ghlac Uachtarán an Choimisiúin Barroso in 2009 le haghaidh a dhara sainordú, ar Treoirlínte Polaitiúla iad inar beartaíodh infheistíocht a uasmhéadú agus ionstraimí airgeadais nuálacha a cheapadh, agus na srianta buiséadacha ar leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais, nithe a mbeidh tionchar acu ar na caibidlíochtaí maidir leis an gcreat airgeadais ilbhliantúil a bheidh ann sa todhchaí (iar-2013).

Tá roinnt ionstraimí beartaithe chun an tairbhe is fearr is féidir a bhaint as cistí de chuid an Aontais, lena n-áirítear:

- Cistí i réimse an chaidrimh sheachtraigh a chomhthiomsú: in éineacht leis na rialacha athbhreithnithe maidir le hioncam sannta seachtrach, trí chistí iontaobhais an AE a chruthú beifear in ann cistí ó go leor foinsí a chomhthiomsú (Ballstáit, Buiséad an Aontais, tríú tíortha);

- Sineirgíocht le cistí dílse an BEI: is é is aidhm don togra seo úsáid chórasach ionstraimí éagsúla (cistí de chuid an AE/cistí de chuid an BEI le haghaidh caipitil riosca, cistí ráthaíochta, iasachtaí fadtéarmacha) a chur chun cinn, ar ionstraimí iad a chuireann san áireamh an stádas 'comhpháirtí faoi phribhléid' atá ag an BEI faoi Chonradh an AE, agus a mhéid a chuidíonn sé le neartú an mhargaidh inmheánaigh;

- Sineirgíocht le cistí príobháideacha agus comhpháirtíochtaí poiblí-príobháideacha (CPPanna) : tá sé beartaithe ag an gCoimisiún cruthú CPPanna a éascú, trí bhíthin tarmligin ón gCoimisiún chuig eintiteas príobháideach ar éirigh leis i seiceáil ex ante (an cumas cistí poiblí a bhainistiú i gcomhréir le caighdeáin na bainistíochta fónta airgeadais), nó trí bhíthin bunghnímh lena gcuirtear de chúram ar chomhlacht poiblí de chuid an AE CPP a chur chun feidhme, faoi chuimsiú rialacháin réime 'éadroim';

- Éifeacht luamháin duaiseanna in earnáil an Taighde agus na Forbartha : ar bhonn an méid a d'fhoghlaim sé óna thaithí rathúil thar lear, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún rialacha a shoiléiriú maidir le duaiseanna a thabhairt a bhféadfaí, san am atá le teacht, níos mó úsáide a bhaint astu chun infheistíochtaí T&F sa Taighde agus san Fhorbairt a spreagadh.

4.3. Cuntasacht a mhéadú: freagrachtaí na g COMHPHÁIRTITHE CUR CHUN FEIDHME AGUS 'RIOSCA INGHLACTHA EARRÁIDE'

4.3.1. Na modhanna éagsúla cur chun feidhme a athshainiú

Is é is aidhm don togra na modhanna éagsúla cur chun feidhme a shimpliú (bainistíocht dhíreach/indíreach láraithe, bainistíocht chomhpháirteach, bainistíocht dhíláraithe agus comhbhainistíocht), chun go mbeidh na rialacha is infheidhme maidir leis na modhanna éagsúla níos comhleanúnaí agus chun cuntasacht na gcomhpháirtithe cur chun feidhme a threisiú chun tacú leis an gCoimisiún agus a dhualgas faoin gConradh á chomhlíonadh aige.

Tá sraith comhphrionsabal beartaithe ag an gCoimisiún, ar prionsabail iad a mbeidh feidhm acu i ngach cás bainistíochta indírí, i.e. aon uair a chuireann an Coimisiún de chúram ar thríú páirtithe buiséad an Aontais a chur chun feidhme. Is iad seo a leanas na prionsabail thuasluaite (d'fhéadfaí iad a chomhlánú le rialacha earnáilsonracha):

- An cumas cistí de chuid an AE a bhainistiú a fhíorú ex ante, ag cur san áireamh go cuí rioscaí sonracha na ngníomhaíochtaí lena mbaineann (solúbthacht agus comhréireacht);

- Oibleagáidí bainistíochta, rialaithe agus iniúchóireachta (bainistíocht fhónta airgeadais);

- Slabhra amháin cuntasachta, a bhunófar go háirithe trí bhíthin na ndearbhuithe bliantúla urrúis maidir le bainistíocht a bheidh le síniú ag comhpháirtithe cur chun feidhme an Choimisiúin agus trí bhíthin imréitigh rialta cuntas.

Is iad na Ballstáit an comhpháirtí is tábhachtaí atá ag an gCoimisiún agus tá ról fíor-riachtanach le glacadh acu i gcur chun feidhme an bhuiséid (Airteagal 317(5) den CFAE). Cuirtear an méid sin san áireamh sa RA reatha agus i dtogra an Choimisiúin trína fhoráil go mbeidh rialacha sonracha ann, a léireoidh na comhphrionsabail atá luaite.

Tógann an togra maidir le bainistíocht chomhpháirteach ar a bhfuil ann cheana agus léiríodh go bhfeidhmíonn a bhfuil ann cheana go maith i réimse na bainistíochta comhpháirtí. Ar bhonn Airteagal 317 den CFAE, lena bhforáiltear go leagfaidh an RA síos oibleagáidí rialaithe agus iniúchóireachta na mBallstát i gcur chun feidhme an bhuiséid agus na freagrachtaí dá ndroim sin, sainítear sa togra na bunfheidhmeanna nach mór do chórais bhainistíochta agus rialaithe faoi bhainistíocht chomhpháirteach a fheidhmiú. Tá go leor solúbthachta ag na Ballstáit chun na struchtúir riaracháin atá acu cheana a chur in oiriúint do na feidhmeanna sin.

4.3.2. Coincheap an riosca inghlactha earráide a thabhairt isteach

Go dtí seo, úsáideadh an leibhéal ábharthachta caighdeánach 2 % a chuireann an Chúirt Iniúchóirí i bhfeidhm ar an mbuiséad ar fad mar phointe cóimheasa chun measúnú a dhéanamh ar conas a bhainistigh an Coimisiún riosca, beag beann ar na rioscaí agus costas na rialuithe a bhí i gceist i ngach réimse beartais. Chun go mbeidh slat tomhais níos fearr ann chun bainistiú riosca an Choimisiúin a mheas, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún go gcinnfidh an Chomhairle agus Parliamint na hEorpa riosca inghlactha earráide le haghaidh gach réimse bheartais tar éis togra ón gCoimisiún a fháil ina measúnófar an costas agus na sochair a bhaineann le rialuithe.

Dá bhrí sin, uirlis úsáideach don Choimisiún a bheadh i riosca inghlactha earráide arna shainiú le haghaidh gach réimse bheartais, le húsáid ex ante, chun go bhféadfadh an Coimisiún an chaoi a mbainistíonn sé cláir a oiriúnú ag brath ar na rioscaí i gceist. Ní chuireann sé isteach ar shocruithe rialaithe nó ar bhearta ceartaitheacha a chuirtear i bhfeidhm i gcás ina mbraitear earráidí. Thairis sin, ní bheadh gá, de bharr an riosca inghlactha earráide, le leibhéil earráide inghlactha difreáilte de réir Ballstáit ach bheadh an RIE infheidhme maidir le réimse beartais ar leibhéal an Aontais.

2010/0395 (COD)

Togra le haghaidh

RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

maidir leis na rialacha airgeadais is infheidhme maidir le buiséad bliantúil an Aontais Eorpaigh

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 322 de, i gcomhar leis an gConradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, agus go háirithe Airteagal 106a de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach[8],

Ag féachaint don tuairim ón gCúirt Iniúchóirí[9],

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na Parlaimintí náisiúnta

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach,

De bharr an méid seo a leanas:

3. Rinneadh Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002 ón gComhairle an 25 Meitheamh 2002 maidir leis an Rialachán Airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta na gComhphobal Eorpach[10] a leasú go substaintiúil roinnt uaireanta. Ós rud é go bhfuiltear chun a thuilleadh leasuithe a dhéanamh, lena n-áirítear leasuithe arb é is aidhm leo leasuithe a tugadh isteach le Conradh Liospóin a chur san áireamh, ba cheart Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002 a chur in ionad an Rialacháin seo, ar mhaithe le soiléireacht.

4. Leagadh síos i Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002 na prionsabail bhuiséadacha agus na rialacha airgeadais atá le hurramú i ngach gníomh reachtach agus ag gach institiúid. Is gá bunphrionsabail, coincheap agus struchtúr an Rialacháin sin mar aon le bunrialacha na bainistíochta buiséadaí agus airgeadais a choinneáil. Ba cheart maoluithe ar na bunphrionsabail sin a athbhreithniú agus a shimpliú a oiread is féidir, ag cur san áireamh a ábharthaí atá siad, an breisluach a bhaineann leo ó thaobh bhuiséad bliantúil an Aontais de ('an buiséid' anseo feasta), agus an t-ualach a chuireann siad ar na geallsealbhóirí. Is gá príomheilimintí an leasaithe airgeadais a choinneáil agus a neartú, mar atá ról na ngníomhaithe airgeadais, rialuithe a chomhtháthú i seirbhísí oibríochtúla, na hiniúchóirí inmheánacha, buiséadú gníomhaíochtbhunaithe, prionsabail agus rialacha cuntasaíochta agus bunphrionsabail deontas a nuachóiriú.

5. I ngeall ar chineál sonrach an Bhainc Cheannais Eorpaigh agus a chúraimí, go háirithe a neamhspleáchas maidir lena chúrsaí airgeadais a bhainistiú, ba cheart é a eisiamh ó raon feidhme an Rialacháin Airgeadais.

6. I bhfianaise na taithí praiticiúla a fuarthas, ba cheart rialacha a bheith sa Rialachán seo d'fhonn é a chur in oiriúint do na riachtanais athraitheacha a bhaineann leis an mbuiséid a chur chun feidhme, e.g. cómhaoiniú a dhéanamh i gcomhar le deontóirí eile, d'fhonn éifeachtacht cabhrach seachtraí a mhéadú agus d'fhonn úsáid ionstraimí áirithe airgeadais ar nós iad sin a tugadh i gcrích leis an mBanc Eorpach Infheistíochta nó cur chun feidhme trí chomhpháirtíochtaí poiblí príobháideacha a éascú.

7. I Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002 ní dhearnadh ach na prionsabail ghinearálta agus na bunrialacha lena rialaítear an earnáil bhuiséadeach a chumhdaítear sna Conarthaí a lua, ach rinneadh na forálacha cur chun feidhme a leagan síos i Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 2342/2002 ón gCoimisiún an 23 Nollaig 2002 lena leagtar síos rialacha mionsonraithe i dtaca le Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002 ón gComhairle maidir leis an Rialachán Airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta na gComhphobal Eorpach[11] a chur chun feidhme, chun ordlathas níos fearr rialacha a bhaint amach agus chun gur fusa Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002 a léamh. Faoin gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh ('CFAE' anseo feasta) féadfaidh cumhachtaí a tharmligean chuig an gCoimisiún gníomhartha a bhfuil feidhm ghinearálta leo a ghlacadh chun eilimintí neamhriachtanacha áirithe de ghníomhartha reachtacha a fhorlíonadh nó a leasú. Ba cheart, dá bhrí sin, roinnt forálacha atá leagtha síos i Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 2342/2002 a ionchorprú sa Rialachán seo. Níor cheart ach mionsonraí teicniúla agus rialacha cur chun feidhme a bheith sna rialacha mionsonraithe maidir le conas a ghlacfaidh an Coimisiún leis an Rialachán seo.

8. Bhí an comhar póilíneachta agus breithiúnach in ábhair choiriúla mar dhlúthchuid de bheartais eile agus gníomhaíochtaí inmheánacha eile de chuid an Aontais Eorpaigh. Níl údar a thuilleadh leis na forálacha sonracha airgeadais is infheidhme maidir leis an mbeartas sin agus ba cheart iad a scrios dá bhrí sin.

9. Faoin gcreat airgeadais ilbhliantúil do 2007–2013 a bunaíodh leis an gComhaontú Idirinstitiúideach an 17 Bealtaine 2006 idir Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún maidir le smacht buiséadach agus le bainistíocht fhónta airgeadais[12], níl an Ciste Ráthaíochta le haghaidh gníomhaíochtaí seachtracha faoi réir córais speisialta a thuilleadh. Is i líne bhuiséid ar leith a iontráiltear íocaíochtaí leis an gCiste sin. Níl aon ghá leis na forálacha sonracha airgeadais ábhartha a thuilleadh agus níor cheart iad a bheith sa Rialachán seo dá bhrí sin.

10. Ba cheart na rialacha lena rialaítear ús arna ghiniúint le réamh-mhaoiniú a shimpliú ós rud é go gcuireann siad ualach róthrom riaracháin ar fhaighteoirí chistí de chuid an Aontais agus ar sheirbhísí an Choimisiúin agus ós rud é gur ábhar míthuisceana iad idir seirbhísí an Choimisiúin agus oibreoirí agus comhpháirtithe. Ar mhaithe le simpliú, a fhad a bhaineann le tairbhithe deontais go háirithe, agus i gcomhréir le prionsabal na bainistíochta fónta airgeadais, níor cheart oibleagáid a bheith ann a thuilleadh ús ar réamh-mhaoiniú a ghiniúint ná an t-ús sin a athghabháil. Mar sin féin, ba cheart é a bheith ceadmhach oibleagáid dá leithéid a bheith mar chuid de chomhaontú tarmligin sa chaoi is go bhféadfaí ús a ghintear trí réamh-mhaoiniú i gcomhair na gclár arna mbainistiú ag roinnt toscairí a athúsáid nó a athghabháil.

11. Sna rialacha maidir le hioncam sannta a thabhairt anonn, ba cheart aird a thabhairt ar an idirdhealú idir ioncam sannta seachtrach agus ioncam sannta inmheánach. Ionas go n-urramófar an chríoch a shann an deontóir, ba cheart ioncaim shannta sheachtracha a thabhairt anonn go huathoibríoch agus a úsáid go dtí go mbeidh na hoibríochtaí go léir a bhaineann leis an gclár nó leis an ngníomhaíocht ar sannadh dóibh iad curtha i gcrích. I gcás ina bhfaighfear an t-ioncam sannta seachtrach le linn na bliana deireanaí den chlár nó den ghníomhaíocht, ba cheart é a bheith ceadmhach é a úsáid le linn na céad bliana den ghníomhaíocht nó den chlár ina dhiaidh sin. Ba cheart é a bheith ceadmhach ioncam sannta inmheánach a thabhairt anonn ar feadh aon bhliana amháin, mura sonraítear a mhalairt sa bhunghníomh is infheidhme nó i gcúinsí eisceachtúla a bhfuil údar cuí tugtha dóibh.

12. Maidir le dóú codanna déag sealadacha, ba cheart na rialacha a shoiléiriú maidir le haon chás ina gcinnfeadh Parlaimint na hEorpa laghdú a dhéanamh ar mhéid an chaiteachais bhreise a sháraíonn na dóú codanna déag sealadacha a ghlac an Chomhairle i gcomhréir le hAirteagal 315 den CFAE.

13. Ceanglaítear sa Chonradh go leagfar síos an creat airgeadais ilbhliantúil i bhfoirm rialacháin. Is gá, dá bhrí sin, forálacha áirithe den chreat airgeadais do 2007–2013 a ionchorprú sa Rialachán seo. Go háirithe, d'fhonn smacht buiséadach a áirithiú, is gá nasc a bhunú idir an creat airgeadais ilbhliantúil agus an nós imeachta buiséadach bliantúil. Is gá freisin forálacha a bheith ann maidir le gealltanas Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle cloí leis na leithdháiltí leithreasaí faoi chomhair oibleagáidí atá leagtha síos sna gníomhartha bunúsacha um oibríochtaí struchtúrtha, um an bhforbairt tuaithe agus um an gCiste Iascaigh Eorpach.

14. Ba cheart an maolú maidir le hioncam sannta a athrú sa chaoi is go gcuirfear san áireamh sainiúlachtaí ioncaim shannta inmheánaigh a thig as leithreasaí arna n-údarú ag an údarás buiséadach, ar an taobh amháin, agus, ar an taobh eile, sainiúlachtaí ioncaim shannta sheachtraigh arna bhailiú ag deontóirí éagsúla agus arna shannadh ag na deontóirí sin do chlár sonracha nó do ghníomhaíocht shonrach. Ina theannta sin, ba cheart leanúint de chead a thabhairt do dheontóirí gníomhaíochtaí seachtracha a chómhaoiniú, gníomhaíochtaí daonnúla go háirithe, fiú amháin mura bhfuil foráil maidir le cómhaoiniú den sórt sin sa bhunghníomh. Chun bainistiú stoc eastáit réadaigh a éascú, ba cheart ioncam as díol foirgneamh nó as oibríochtaí asamhlaithe a bheith ar áireamh ar liosta na n-ioncam sannta inmheánach.

15. A fhad a bhaineann le hioncaim shannta a thíolacadh sa dréachtbhuiséad, ba cheart a thuilleadh trédhearcachta a thabhairt isteach trí fhoráil a dhéanamh go ndéanfar méideanna ioncaim shannta a áireamh sa dréachtbhuiséad i gcás méideanna atá cinnte uair a bhunaithe.

16. Maidir le prionsabal na sonraíochta, ní dhéantar idirdhealú a thuilleadh idir caiteachas éigeantach agus caiteachas neamhéigeantach. Dá bhrí sin, ba cheart forálacha maidir le haistrithe a oiriúnú dá réir.

17. Ina theannta sin, ba cheart roinnt gnéithe de na rialacha maidir le haistriú leithreasaí a shimpliú agus a shoiléiriú ós rud é go bhfuil sé léirithe go bhfuil na rialacha sin liopasta nó doiléir agus iad á gcur i bhfeidhm. Is gá cur i bhfeidhm níos fearr buiséadach a áirithiú, go háirithe a fhad a bhaineann le leithreasaí faoi chomhair íocaíochtaí, ioncaim shannta agus leithreasaí riaracháin a bhaineann le roinnt teideal. Chuige sin ba cheart tíopeolaíocht na n-aistrithe a shimpliú agus ba cheart a thuilleadh solúbthachta a bheith ceadmhach i nós imeachta um ghlacadh roinnt aistrithe. Go háirithe, tá sé léirithe gur rud ábhartha éifeachtúil é an fhéidearthacht atá ag an gCoimisiún cinneadh a dhéanamh leithreasaí neamhúsáidte buiséadacha a aistriú nuair atá tubaistí agus géarchéimeanna idirnáisiúnta daonnúla ann. Ba cheart, dá bhrí sin, an fhéidearthacht sin a leathnú d'fhonn teagmhais eile a thiteann amach tar éis an 1 Nollaig a chumhdach. Sna cásanna sin, ar mhaithe le trédhearcacht, ba cheart don Choimisiún an t-údarás buiséid a chur ar an eolas láithreach maidir lena chinneadh. Ina theannta sin, ba cheart don Choimisiún cinneadh neamhspleách a dhéanamh, laistigh de theoireannacha áirithe, maidir le haistrithe ón gcúlchiste cúnaimh éigeandála.

18. Maidir le prionsabail na comhréireachta, ba cheart coincheap an riosca inghlactha earráide a thabhairt isteach sa mheasúnú riosca a dhéanann an t-oifigeach údarúcháin. Ba cheart do na hinsititiúidí a bheith in ann imeacht ón tairseach ábharthachta 2 % a úsáidtear sa Chúirt Iniúchóirí chun teacht ar chinneadh maidir le dlíthiúlacht agus rialtacht na mbun-idirbheart. B'iomchuí dá n-úsáidfeadh an tÚdarás um Urscaoileadh leibhéil inghlactha riosca mar bhunús chun cáilíocht na bainistíochta riosca a dhéanann an Coimisiún a mheas. Dá bhrí sin, ba cheart do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle an leibhéil inghlactha riosca earráide i ngach réimse beartais a chinneadh, ag cur san áireamh na costais agus na sochair a bhaineann le rialuithe.

19. I gcomhréir le hAirteagal 316 den CFAE, ba cheart foráil a dhéanamh go gcomhroinnfidh an Chomhairle Eorpach agus an Chomhairle an roinn chéanna den Bhuiséad.

20. Ba cheart an nós imeachta buiséadach bliantúil mar atá arna leasú faoin CFAE a léiriú sa Rialachán Airgeadais.

21. Maidir le bunú an bhuiséid, tá sé tábhachtach struchtúr agus tíolacadh an dréachtbhuiséid arna tharraingt suas ag an gCoimisiún a shainiú go soiléir. Ba cheart an réamhrá ginearálta a ghabhann leis an dréachtbhuiséad a bheith níos mionsonraithe. Is gá, freisin, foráil maidir le cláreagrú airgeadais a bheith ann i gcomhair na mblianta atá le teacht mar aon le foráil maidir le féidearthacht a bheith ag an gCoimisiún aon doiciméad oibre a thacaíonn le hiarratais bhuiséadacha a chur isteach.

22. Maidir le saintréithe an Chomhbheartais Eachtraigh agus Slándála, ba cheart na cineálacha bunghníomhartha is féidir a bheith ann faoin CFAE agus faoi Theideal V agus VI den Chonradh ar an Aontas Eorpach a thabhairt cothrom le dáta. Ina theannta sin, ba cheart an nós imeachta lena nglactar bearta ullmhúcháin i réimse na gníomhaíochta seachtraí a chur in oiriúint d'fhorálacha an CFAE.

23. Maidir le modhanna cur chun feidhme, ar modhanna iad a rialaíonn, go háirithe, na coinníollacha faoina seachtraítear cumhachtaí cur chun feidhme chuig tríú páirtithe, tá na rialacha tar éis éirí róchasta le blianta anuas agus ba cheart iad a shimpliú. Mar sin féin, an cuspóir tosaigh a bhí le seachtrú, i.e. a áirithiú, is cuma cén modh cur chun feidhme atá ann, go gcuirfí caiteachas chun feidhme agus leibhéal rialaithe agus trédhearcachta ann a bheadh coibhéiseach leis an leibhéal a mbítear ag súil leis ó sheirbhísí an Choimisiúin, ba cheart é a choinneáil. Dá bhrí sin, ba cheart idirdhealú soiléir a dhéanamh idir na cásanna sin ina ndéanann an Coimisiún nó a ghníomhaireachtaí feidhmiúcháin an buiséad a chur chun feidhme go díreach, agus cásanna ina gcuireann tríú páirtithe chun feidhme go hindíreach é. Ba cheart go bhféadfaí, trína bhíthin sin, comhchóras bainistíochta indírí a bhunú a fhéadfar a chur in oiriúint i gcomhréir le rialacha earnáilsonracha, go háirithe i gcásanna ina gcuirfidh na Ballstáit an buiséad chun feidhme go hindíreach faoin gcomhbhainisitíocht. Ba cheart, go háirithe, a bheith ar áireamh i gcomhchóras dá leithéid na bunphrionsabail atá le hurramú ag an gCoimisiún i gcás ina gcinnfidh sé an buiséad a chur chun feidhme go díreach mar aon leis na bunphrionsabail atá le hurramú ag páirtithe a gcuirfear de chúram orthu é a chur chun feidhme. Ba cheart don Choimisiún a bheith in ann rialacha agus nósanna imeachta de chuid an Aontais a chur i bhfeidhm, nó glacadh le cur i bhfeidhm rialacha an eintitis ar cuireadh cúram air, ar chuntar go ráthóidh an t-eintiteas sin cosaint choibhéiseach ar leasanna airgeadais an Aontais.

24. Ba cheart na rialacha maidir le measúnú ex ante ar eintitis – amach ó Bhallstáit nach bhfuil faoi réir measúnuithe ex ante – a chur in oiriúint d'fhonn a áirithiú go ndéanfaidh gach eintiteas ar cuireadh cúram air leibhéal cosanta ar leasanna an Aontais a bhaint amach atá coibhéiseach leis an leibhéal a cheanglaítear leis an Rialachán seo. Mar chuid de chúraimí maoirseachta an Choimisiúin, is gá foráil a dhéanamh maidir le sraith oibleagáidí rialuithe agus iniúchóireachta, lena n-áirítear nósanna imeachta um imréiteach cuntas i gcás gach cineáil bhainistíochta buiséid.

25. D'fhonn riachtanais oibríochtúla a chur san áireamh agus d'fhonn cur chun feidhme a éascú do thairbhithe nó do chomhpháirtithe cur chun feidhme ionchasacha, ba cheart do na riachtanais leanúint de bheith comhréireach leis na rioscaí atá sonrach don ghníomhaíocht agus do dhálaí ginearálta rialuithe na gníomhaíochta sin. Ba cheart cineál na gcúraimí agus na mbeart a dhéanann an Coimisiún mar chuid den mhaoirseacht ar an ngníomhaíocht agus mar chuid den thacaíocht di a chur san áireamh agus cumas an tríú páirtí nó an eintitis riachtanais dá leithéidí a chomhlíonadh á mheas. Ina theannta sin, ba cheart ionstraimí nua airgeadais ar nós ionstraimí airgeadais agus comhpháirtíochtaí príobháideacha agus poiblí a áireamh sa Rialachán chun gur fusa buiséid agus beartais a chur chun feidhme.

26. Léiríonn an taithí a fuarthas le comhpháirtíochtaí poiblí príobháideacha a institiúdaíodh mar chomhlachtaí de chuid an Aontais faoi Airteagal 185 de Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002 gur cheart malairtí breise a chruthú d'fhonn rogha na n-ionstraimí a leathnú sa chaoi is go n-áireofaí comhlachtaí a bhfuil a rialacha níos solúbtha agus níos inrochtana ag na comhpháirtithe príobháideacha ná mar atá na rialacha is infheidhme maidir le hinstitiúidí an Aontais. Ba cheart malairtí nua den chineál sin a oibriú faoi bhainistíocht indíreach. Is é rud ba cheart a bheith sna malairtí sin comhlacht a bunaíodh le bunghníomh agus a bhfuil rialacha airgeadais aige a chuireann san áireamh na prionsabail is gá d'fhonn bainistíocht fhónta airgeadais ar chistí an Aontais a áirithiú. Ba cheart na prionsabail sin a ghlacadh i rialachán tarmligthe agus ba cheart iad a bheith bunaithe ar na prionsabail a gcaithfidh thríú eintitis a gcuirtear cur chun feidhme an bhuiséid de chúram orthu a chomhlíonadh. Malairt eile ba cheart a bheith ann is ea go ndéanfadh comhlachtaí a rialaítear le dlí príobháideach Ballstáit comhpháirtíochtaí poiblí príobháideacha a chur i bhfeidhm.

27. Na hoibleagáidí bunúsacha rialuithe agus iniúchóireachta atá ar na Ballstáit agus an buiséad á chur chun feidhme acu go hindíreach faoin gcomhbhainisitíocht agus nach bhfuil ann faoi láthair ach i Rialacháin earnáilsonracha, ba cheart, chun críocha Airteagal 317 den CFAE, iad a thabhairt isteach sa Rialachán seo. Tá sé riachtanach, dá bhrí sin, forálacha a bheith ann lena leagfar amach creat comhleanúnach le haghaidh gach réimse beartais lena mbaineann, ar forálacha iad a bhainfidh le struchtúr comhchuibhithe riaracháin ar an leibhéal náisiúnta, comhoibleagáidí bainistíochta agus rialuithe i leith na struchtúr sin, dearbhú bliantúil urrúis maidir le bainistíocht a bhfuil tuairim neamhspleách iniúchóireachta ag gabháil leis agus dearbhú bliantúil ó na Ballstáit ina nglacfaidh siad leis an bhfreagracht as bainistiú a dhéanamh ar na cistí de chuid an Aontais a chuirtear de chúram orthu, imréiteach airgeadais, agus meicníochtaí fionraí agus ceartúcháin arna n-oibriú ag an gCoimisiún. Ba cheart forálacha sonracha a fhágáil i rialacháin earnáilsonracha.

28. Maidir le dualgais an oifigigh údarúcháin trí tharmligean, ba cheart roinnt forálacha a shoiléiriú, go háirithe i dtaca le nósanna imeachta um rialú inmheánach a chuireann sé i bhfeidhm ex ante agus ex post agus i dtaca lena dhualgais tuairiscithe. Ina leith sin, ba cheart a bhfuil ina thuarascáil bhliantúil gníomhaíochta a thabhairt cothrom le dáta i gcomhréir leis an gcleachtas arb é atá ann an fhaisnéis is gá airgeadais agus bainistíochta a chur ar fáil chun tacú lena dhearbhú ráthaíochta i leith chomhlíonadh a dhualgas.

29. Ba cheart freagrachtaí oifigeach cuntasaíochta an Choimisiúin a shoiléiriú; ba cheart go háirithe a shonrú gurb eisean an t-aon duine amháin a bhfuil sé de cheart aige rialacha cuntasaíochta agus cairteacha comhchuibhithe na gcuntasóirí a shainiú, agus gurb iad na nósanna imeachta cuntasaíochta is infheidhme ina n-institiúidí féin a shainíonn oifigigh cuntasaíochta na nInstitiúidí eile go léir.

30. D'fhonn cur chun feidhme clár áirithe nó gníomhaíochtaí a cuireadh de chúram ar na hinstitiúidí airgeadais a éascú, ba cheart an fhéidearthacht cuntais mhuiníneacha a oscailt a thabhairt isteach sa Rialachán seo. Ba cheart cuntais dá leithéidí a oscailt ar leabhar na hinstitiúide airgeadais faoi ainm an Choimisiúin nó thar a cheann. Ba cheart gurbh é an institiúid airgeadais sin a bhainisteodh iad faoi fhreagracht an oifigigh údarúcháin agus ba cheart é a bheith ceadmhach iad a oscailt in airgeadraí seachas an euro.

31. Maidir le hoibríochtaí ioncaim, is gá na rialacha maidir le meastacháin ar mhéideanna is infhaighte a chuíchóiriú d'fhonn riachtanais bhuiséadacha a chur san áireamh. Ba cheart clárú a cheangal nuair atá roinnt dóchúlachta ag baint leis an ioncam a bhfuiltear ag feitheamh leis agus nuair is féidir é a shloinneadh i bhfigiúirí go sách beacht. Ba cheart simpliú a bhaint amach trí roinnt forálacha sonracha a thabhairt isteach maidir le nósanna imeachta um meastachán ar mhéid infhaighte a choigeartú nó a chur ar ceal.

32. Ba cheart na rialacha maidir le gnóthú a shoiléiriú agus a neartú. Go háirithe, ní mór a shoiléiriú nach ionann méid bunaithe is infhaighte a chur ar ceal agus teidlíocht de chuid an Aontais a tharscaoileadh. Ina theannta sin, d'fhonn cosaint leasanna airgeadais an Aontais a neartú, ba cheart do na Ballstáit caitheamh le cistí de chuid an Aontais a éilítear le haghaidh aisíocaíochta ar bhealach atá chomh fabhrach céanna leis an mbealach a chaitear le héilimh ó chuideachtaí poiblí ar a gcríoch.

33. Agus an Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir le fíneálacha a bhailítear ar bhonn sealadach a bhainistiú[13] á chur san áireamh, ba cheart fíneálacha, pionóis agus smachtbhannaí agus aon ioncam a ghineann siad a thaifeadadh mar ioncam buiséid an bhliain tar éis do thriail a bheith bainte as gach beart i gcoinne na gcinntí lenar forchuireadh iad. Mar eisceacht ar an riail sin, ba cheart méid nach mó ná 2 % de mhéideanna iomlána na bhfíneálacha nó na bpionós atá le cur isteach sa bhuiséad a choinneáil siar chun soláthar a dhéanamh don Chiste a cruthaíodh leis an gCinneadh sin.

34. Maidir le híocaíochtaí, agus i gcomhréir le prionsabail na bainistíochta fónta airgeadais, ba cheart na cineálacha éagsúla íocaíochta atá ann a shoiléiriú. Thairis sin, ba cheart don oifigeach údarúcháin íocaíochtaí réamh-mhaoinithe a imréiteach go tráthrialta i gcomhréir leis na rialacha cuntasaíochta arna sainiú ag oifigeach cuntasaíochta an Choimisiúin. Chuige sin, ba cheart forálacha iomchuí a bheith i gconarthaí, i gcinntí deontais, i gcomhaontuithe deontais agus i gcomhaontuithe tarmligthe le tríú páirtithe.

35. Ba cheart cead a bheith ag institiúidí comhaontú a thabhairt roimh ré d'fhonn glacadh go hoifigiúil le tarchur doiciméad ar bhealach leictreonach. Ina theannta sin, i gcomhréir le cinntí ón gCoimisiún maidir le doiciméid leictreonacha agus digitithe, ba cheart forálacha airgeadais maidir le fíoruithe is infheidhme maidir le gealltanais a thabhairt cothrom le dáta agus ba cheart stádas dlí foirmeacha orduithe leictreonacha agus sonrasc leictreonach a úsáidtear chun gealltanais dhlíthiúla a chlárú a aithint go soiléir.

36. Ba cheart na rialacha maidir le heisiamh a fheabhsú d'fhonn cosaint leasanna airgeadais an Aontais a neartú. Ba cheart an tagairt do sciúradh airgid a chur isteach, mar a fhoráiltear i dTreoir 2004/18/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 31 Márta 2004 maidir leis na nósanna imeachta um dhámhachtain conarthaí oibreacha poiblí, conarthaí soláthair phoiblí agus conarthaí seirbhíse poiblí a chomhordú[14]. Ina theannta sin, na cásanna eisiaimh a bhaineann le hiarrthóirí nó táirgeoirí a ciontaíodh le breithiúnas ag a bhfuil feidhm res judica as cion a bhaineann lena n-iompar gairmiúil, nó maidir le calaois, éilliú, nó rannpháirtíocht in eagraíocht choiriúil, sciúradh airgid nó in aon ghníomhaíocht neamhdhleathach comhchosúil eile a dhéanann dochar do leasanna airgeadais an Aontais, ba cheart iad a leathnú d'fhonn daoine a chumhdach a bhfuil cumhachtaí acu ionadaíocht a dhéanamh, cinntí a dhéanamh nó a bhfuil smacht acu ar na hiarratasóirí nó na tairgeoirí sin. Mar sin féin, ar mhaithe le comhréireacht, níor cheart eisiamh a chur i bhfeidhm maidir le hiarrthóirí agus tairgeoirí is féidir a chruthú gur ghlac siad bearta leordhóthanacha i gcoinne na ndaoine a bhfuil cumhachtaí acu ionadaíocht a dhéanamh. Ar deireadh, d'fhonn leanúnachas seirbhíse na hinstitiúide a áirithiú, ba cheart maolú a thabhairt isteach ar an oibleagáid eisiamh a dhéanamh ar forais féimheachta nó cásanna comhchosúla, nó ar forais a bhaineann le mí-iompair gairmiúil tromchúiseach agus neamhchomhlíonadh oibleagáidí sóisialta i gcás nósanna imeachta idirbheartaíochta, más rud é, ar chúiseanna teicniúla nó ealaíona a bhaineann le cearta eisiacha a chosaint, nach féidir an conradh a dhámhachtain ach ar oibreoir eacnamaíoch ar leith.

37. Cé go bhfuil a stádas ar leith ag an mBanc Ceannais Eorpach agus ag an mBanc Eorpach Infheistíochta laistigh de chreat an Aontais, tá impleachtaí airgeadais don Aontas ag baint leis an úsáid a bhaineann siad as a n-acmhainní féin. Ba cheart, dá bhrí sin, rochtain a bheith acu ar an bhfaisnéis atá sa bhunachar sonraí lárnach maidir le heisiamh a cruthaíodh chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint agus ba cheart dóibh é a chur san áireamh agus conarthaí á ndámhachtain faoina rialacha soláthair. Ba cheart don Bhanc Ceannais Eorpach agus don Bhanc Eorpach Infheistíochta faisnéis maidir le tairgeoirí atá faoi réir breithiúnais chinntithigh as calaois nó sáruithe cosúla coiriúla a dhéanann dochar do leasanna airgeadais an Aontais a chur in iúl don Choimisiún.

38. A fhad a bhaineann le pionóis riaracháin agus airgeadais, ba cheart bunús fónta dlí a thabhairt isteach maidir le cinntí trína gcuirtear na pionóis sin chun feidhme a fhoilsiú, i gcomhréir le ceanglais chosanta sonraí. Ba cheart an foilsiú sin a bheith roghnach ar chúiseanna cosanta sonraí agus slándála dlíthiúla.

39. Ar mhaithe le soiléireacht dhlíthiúil agus simpliú, ba cheart athbhreithniú a dhéanamh ar an gcreat faoina ndámhtar deontais de chuid an Aontais agus faoina ndéantar monatóireacht orthu, go háirithe na forálacha sonracha maidir le cur chun feidhme phrionsabal na trédhearcachta, phrionsabal na córa comhionainne, phrionsabal an chómhaoinithe, phrionsabal an neamhbhrabúis, an phrionsabail maidir le deontais oibríochtúla a dhámhachtain ar bhonn céimlaghdaitheach, phrionsabal an choisc ar dhámhachtain shiarghabhálacha agus phrionsabal an rialaithe.

40. Chun críche an chreata agus d'fhonn deontais de chuid an Aontais a dhámhachtain agus monatóireacht a dhéanamh orthu, agus i bhfianaise na taithí praiticiúla a fuarthas, ba cheart córas na gcnaipshuimeanna (cnapshuimeanna, scála caighdeánach costas aonaid agus rátaí comhréidh) a shoiléiriú agus ba cheart idirdhealú soiléir a dhéanamh idir é agus aon fhíorú ex post ar fhíorchostais. Ba cheart bearta rialuithe a chur in oiriúint don chur chuige nua seo agus ba cheart é a bheith ceadmhach iniúchóireachtaí oibríochtúla a iarraidh agus cinntí a leathnú d'fhonn tionscadail de chuid an tairbhí chéanna nach ndearnadh iniúchóireacht orthu a chumhdach, más rud é gur aimsíodh earráidí arís is arís eile i dtionscadail eile chomhchosúla. Ar deireadh, an fhéidearthacht atá ag tairbhí a ndeontas a athdháileadh ar thríú páirtithe trí fhóirdheontais, ba cheart é a leathnú faoi choinníollacha áirithe chun go mbeidh sé níos fusa cláir atá tiomnaithe do roinnt daoine nádúrtha nach féidir a shroicheadh ach ar dhá bhealach. Ba cheart an t-athdháileadh sin a bheith údaraithe ar chuntar go dtíolacfaidh an tairbhí ar an gcéad chéim ráthaíochtaí iomchuí agus go gcuirfear clásail leordhóthanacha isteach sa chomhaontú deontais chun an lamháil measúnaithe a theorannú ó thaobh na fothairbhí a roghnú agus ó thaobh mhéid an deontais de.

41. Ó tharla gur cineál nua tacaíochta airgeadais iad duaiseanna, ba cheart iad a rialú ar leithligh ón gcóras deontais le rialacha sonracha nach bhfuil aon tagairt do chostais intuartha iontu. Ba cheart duaiseanna a bheith mar chuid den chlár oibre bliantúil agus, os cionn tairsigh áirithe, ba cheart gur thairbhí nó chonraitheoir a dhámhfadh iad tar éis don Choimisiún a gcoinníollacha dámhachtana agus a gcritéir dhámhachtana a fhormheas.

42. Tá ag méadú ar an bhfiúntas atá in ionstraimí airgeadais ó thaobh an éifeacht atá ag cistí de chuid an Aontais a iolrú nuair a chomhthiomsaítear na cistí sin le cistí eile nó nuair atá éifeacht luamháin ag baint leo. Ós rud é nach féidir ionstraimí airgeadais dá leithéidí a chur i gcosúlacht le seirbhísí ná deontais, ba cheart cineál nua tacaíochta airgeadais a bhunú.

43. A fhad a bhaineann leis na rialacha maidir le cuntasaíocht agus na cuntais, ba cheart tíolacadh na gcuntas a shimpliú trí fhoráil a dhéanamh nach bhfuil i gcuntais an Aontais ach na ráitis chomhdhlúite airgeadais agus na cuntais bhuiséadacha chomhiomlánaithe. Ba cheart a shoiléiriú freisin nach mbaineann an próiseas comhdhlúite ach leis na hinstitiúidí arna maoiniú ón mbuiséad, d'fhonn an stádas neamhspleách ar leith atá ag an mBanc Ceannais Eorpach a chur san áireamh.

44. D'fhonn idirdhealú soiléir a dhéanamh idir cúraimí agus freagrachtaí oifigeach cuntasaíochta an Choimisiúin agus cúraimí agus freagrachtaí oifigeach cuntasaíochta institiúidí nó comhlachtaí eile a bhfuil a gcuntais comhdhlúite, ba cheart foráil a dhéanamh go gcaithfidh gach institiúid nó comhlacht an tuarascáil ar bhainistiú buiséadach agus airgeadais na bliana airgeadais a ullmhú agus ansin a sheoladh chuig an údarás buiséid agus chuig an gCúirt Iniúchóirí faoin 31 Márta den bhliain airgeadais ina dhaidh sin.

45. Is gá rialacha agus prionsabail an Choimisiúin maidir le cuntasaíochta a nuashonrú d'fhonn a áirithiú go mbeidh siad ag luí le rialacha IPSAS (Caighdeán Idirnáisiúnta Cuntasaíochta don Earnáil Phoiblí).

46. Ba cheart na forálacha maidir le cuntais shealadacha agus deiridh a nuashonrú, go háirithe chun foráil a dhéanamh don fhaisnéis tuairiscithe ba cheart a bheith ag gabháil leis na cuntais a sheoltar chuig oifigeach cuntasaíochta an Choimisiúin chun críche comhdhlúthaithe. Ba cheart do na hinstitiúidí agus do na comhlachtaí a mhaoinítear leis an mbuiséad tagairt a dhéanamh don litir ionadaíochta a ghabhann lena gcuntais deiridh agus na cuntais sin á dtarchur acu chuig an gCúirt Iniúchóirí agus ba cheart dóibh tagairt a dhéanamh freisin don litir ionadaíochta a ghabhann le cuntais chomhdhlúite deiridh an Aontais agus iad á dtarchur. Ar deireadh, ba cheart spriocdháta níos luaithe a leagan síos don Chúirt Iniúchóirí a mbarúlacha a thabhairt uaithi ar chuntais shealadacha na n-institúidí, amach ó chuntais an Choimisiúin agus ó chuntais na gcomhlachtaí a mhaoinítear leis an mbuiséad, ionas go bhféadfaidh siad a gcuntais deiridh a tharraingt suas agus na barúlacha sin á gcur san áireamh.

47. A fhad a bhaineann leis an bhfaisnéis atá le cur isteach ag an gCoimisiún i gcomhthéacs an urscaoilte, ba cheart don Choimisiún, go háirithe, tuarascáil mheastóireachta a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle maidir le cúrsaí airgeadais an Aontais, tuarascáil a bheadh bunaithe ar na torthaí a gnóthaíodh, i gcomhréir le hAirteagal 318 den CFAE. Ba cheart, dá bhrí sin, forálacha leordhóthanacha a thabhairt isteach sa Rialachán seo don tuarascáil sin i bhfianaise ceanglas eile atá i bhfeidhm maidir le tuairisciú.

48. A fhad a bhaineann le forálacha sonracha an Rialacháin seo maidir leis na cistí struchtúracha, na cistí comhtháite, an Ciste Eorpach Iascaigh, an Ciste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe agus cistí i réimse na Saoirse, na Slándála agus an Cheartais arna mbainistiú faoin gcomhbhainistíocht, ba cheart an fhoráil maidir le híocaíochtaí ar cuntas a aisíoc agus maidir le leithreasaí a chur ar fáil arís atá sa Dearbhú ón gCoimisiún atá i gceangal le Rialachán (CE) Uimh. 1260/1999 ón gComhairle an 21 Meitheamh 1999 lena leagtar síos forálacha ginearálta maidir leis na Cistí Struchtúracha[15], ba cheart í a choinneáil. Ina theannta sin, de mhaolú ar an riail maidir le tabhairt anonn, ba cheart é a bheith ceadmhach leithreasaí faoi chomhair oibleagáidí atá le fáil ag deireadh na bliana airgeadais a thabhairt anonn go deireadh an chláir, ar leithreasaí iad a thagann as íocaíochtaí ar cuntas a aisíoc, agus iad a úsáid nuair nach bhfuil leithreasaí eile faoi chomhair oibleagáidí le fáil a thuilleadh.

49. Ina theannta sin, tá gá le soiléiriú maidir leis an Airmheán Comhpháirteach Taighde (JRC) a bheith páirteach i nósanna imeachta um sholáthar agus um dheontais agus gníomhaíochtaí á ndéanamh aige arna maoiniú ina n-iomláine nó i bpáirt ón mbuiséad lasmuigh de na línte buiséadacha a thiomnaítear don JRC as na cistí taighde de ghnáth. Agus é ag glacadh páirte sna nósanna imeachta um dheontais agus um sholáthar poiblí mar thríú páirtí, ba cheart an JRC a bheith díolmhaithe ó chur i bhfeidhm na bhforálacha maidir le critéir eisiaimh, pionóis riaracháin agus airgeadais, acmhainn eacnamaíoch agus airgeadais agus taisceadh ráthaíochtaí. Ina theannta sin, is gá a chur san áireamh na seirbhísí teicniúla agus eolaíocha a sholáthraíonn an JRC d'institiúidí eile agus do sheirbhísí de chuid an Choimisiúin trí shocruithe inmheánacha riaracháin, ar seirbhísí iad a thig lasmuigh de na rialacha maidir le soláthar poiblí. Ar deireadh, chun na cúraimí sin a dhéanamh go héifeachtach, ba cheart a mheas, ar bhonn eisceachtúil, gur ioncam sannta seachtrach atá san ioncam sin a thagann as na gníomhaíochtaí a bhaineann leis na cúraimí sin.

50. Maidir leis na forálacha sonracha a bhaineann le gníomhaíochtaí seachtracha a chur chun feidhme, is gá iad a chur in oiriúint do na hathruithe atá beartaithe ar na modhanna cur chun feidhme.

51. D'fhonn ról idirnáisiúnta an Aontais a neartú ó thaobh gníomhaíochtaí seachtracha agus forbartha de, d'fhonn a fheiceálaí agus a éifeachtúlaí atá sé a mhéadú, ba cheart údarú a bheith ag an gCoimisiún cistí iontaobhais Eorpacha a chruthú agus a bhainistiú i gcomhair gníomhaíochtaí éigeandála, iar-éigeandála, nó téamacha. Cé nach bhfuil siad comhtháite sa bhuiséad, ba cheart na cistí iontaobhais sin a bhainistiú faoi na rialacha airgeadais atá leagtha síos sa Rialachán seo a mhéid is gá ar mhaithe le slándáil agus trédhearcacht agus cistí de chuid an Aontais á n-úsáid. Chun na críche sin, ba cheart don Choimisiún bheith ina chathaoirleach ar an mbord rialaithe arna bhunú do gach ciste iontaobhais ionas go ndéanfar ionadaíocht do dheontóirí agus chun cinneadh ar an úsáid a bhainfear as na cistí. Lena chois sin, ba cheart gurbh é oifigeach cuntasaíochta an Choimisiúin oifigeach cuntasaíochta gach ciste iontaobhais.

52. A fhad a bhaineann le heintitis ar cuireadh cúram orthu, faoi bainistíocht indíreach, gníomhaíochtaí seachtracha a chur i bhfeidhm, níor cheart níos mó ná trí bliana, tar éis an comhaontú tarmligin a shíniú leis an gCoimisiún, a bheith sa tréimhse atá ag na heintitis sin conarthaí agus deontais a thabhairt i gcrích, mura mbeidh forlámhas ag cúinsí sonracha atá seachtrach agus eisceachtúil. Níor cheart, áfach, feidhm a bheith ag an spriocdháta sin maidir le cláir ilbhliantúla arna gcur chun feidhme faoi na nósanna imeachta um chistí struchtúracha. I gcás na gclár ilbhliantúil sin, ba cheart rialacha mionsonraithe maidir le leithreasaí arna saoradh a leagan síos i rialacha earnáilsonracha.

53. A fhad a bhaineann le rialacha sonracha i leith soláthair is infheidhme maidir le gníomhaíochtaí seachtracha, is gá cead a thabhairt do náisiúnaithe tríú tíortha páirt a ghlacadh sna nósanna imeachta um thairiscintí i gcás cur chun feidhme cláir gan bhunghníomh, agus forlámhas a bheith ag cúinsí eisceachtúla a bhfuil údar maith tugtha leo.

54. A fhad a bhaineann le forálacha sonracha maidir le leithreasaí riaracháin, ba cheart cead a bheith ag institiúidí beartas fadtéarmach maidir le heastát réadach a fhorbairt agus leas a bhaint as rátaí níos ísle úis a bhuí le rátáil chreidmheasa fhabhrach an Aontais ar an margadh airgeadais. Chuige sin, ba cheart údarú a bheith acu iasachtaí a fháil lasmuigh den bhuiséad chun sócmhainní eastáit réadaigh a fháil. D'fhágfadh sé sin go bhféadfaí aghaidh a thabhairt ar chastacht an chórais reatha, agus costais a laghdú agus tuilleadh trédhearcachta a thabhairt isteach.

55. Maidir le cláir réime taighde, i bhfianaise na taithí praiticiúla a fuarthas, ba cheart raon feidhme an nós imeachta speisialta um dhaoine nádúrtha a roghnú a shoiléiriú ós rud é go bhfuil gá lena gcúnamh chun meastóireacht a dhéanamh ar thograí tionscadail, ar iarratais ar dheontais, ar thionscadail agus ar thairiscintí agus chun tuairim agus comhairle shaineolach a sholáthar.

56. Ba cheart cumhacht a thabhairt don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh d'fhonn na nithe seo a leanas a bhunú: rialacha mionsonraithe maidir le cur i bhfeidhm an Rialacháin seo, rialachán réime airgeadais do chomhlachtaí arna mbunú faoin CFAE agus faoi Chonradh Euratom agus eiseamláir de rialachán airgeadais le haghaidh comhpháirtíochtaí poiblí agus príobháideacha d'fhonn na prionsabail is gá chun bainistíocht fhónta airgeadais a áirithiú a leagan síos.

57. Níor cheart an Rialachán seo a athbhreithniú ach amháin nuair is gá. Nuair a dhéantar athbhreithnithe go rómhinic cruthaítear costas díréireach toisc nach mór struchtúir agus nósanna imeachta riaracháin a chur in oiriúint do na rialacha nua. Ina theannta sin, d'fhéadfadh sé nach mbeadh go leor ama ann chun conclúidí bailí a bhaint as cur i bhfeidhm na rialacha nua atá i bhfeidhm.

58. D'fhonn leanúnachas a áirithiú agus na cláir reatha á gcur chun feidhme, níor cheart feidhm a bheith ag na forálacha maidir leis na hoibleagáidí rialaithe agus iniúchóireachta atá ar na Ballstáit agus an buiséad á chur chun feidhme acu go hindíreach faoin gcomhbhainistíocht ach amháin maidir leis an gcéad ghlúin eile de rialacháin earnáilsonracha.

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

CUID A hAONFORÁLACHA COITEANNA

TEIDEAL I ÁBHAR AGUS RAON FEIDHME

Airteagal 1 Ábhar

Leagtar síos leis an Rialachán seo na rialacha maidir le buiséad bliantúil an Aontais (dá ngairfear 'an buiséad' anseo feasta) a bhunú agus a chur chun feidhme, agus maidir leis na cuntais a thíolacadh agus a iniúchadh.

Airteagal 2 Raon feidhme

Aon fhoráil, in aon ghníomh reachtach eile, maidir le cur chun feidhme ioncam agus chaiteachas an bhuiséid, ní mór di na prionsabail bhuiséadacha atá leagtha amach i dTeideal II a chomhlíonadh.

Beidh feidhm ag an Rialachán seo maidir leo seo a leanas: Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle Eorpach, an Coimisiún Eorpach, Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh agus Cúirt Iniúchóirí na hEorpa, Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, Coiste na Réigiún, an Ombudsman Eorpach, an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí agus an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (dá ngairfear anseo feasta 'na hinsititúidí);

Ní bheidh feidhm ag an Rialachán seo maidir leis an mBanc Ceannais Eorpach.

Beidh feidhm ag an Rialachán seo maidir le cur i bhfeidhm caiteachas riaracháin a bhaineann leis na leithreasaí a sholáthraítear sa bhuiséad do Ghníomhaireacht Sólathair Euratom.

TEIDEAL IINA PRIONSABAIL BHUISÉADACHA

Airteagal 3 Na prionsabail bhuiséadacha

Bunófar agus cuirfear chun feidhme an buiséad i gcomhréir le prionsabail na haontachta, prionsabail an chruinnis bhuiséadaigh, prionsabail na bliantúlachta, prionsabail na cothromaíochta, prionsabail an aonaid chuntais, prionsabail na huilíochta, prionsabail na sonraíochta, prionsabail na bainistíochta fónta airgeadais a dteastaíonn rialú inmheánach éifeachtach agus éifeachtúil lena aghaidh, agus prionsabal na trédhearcachta mar atá leagtha amach sa Rialachán seo.

CAIBIDIL 1PRIONSABAL NA hAONTACHTA AGUS PRIONSABAL AN CHRUINNIS BHUISÉADAIGH

Airteagal 4 Sainiú ar an mbuiséad

1. Is é an buiséad an ionstraim lena dtuartar agus lena n-údaraítear, do gach bliain airgeadais, an t-ioncam agus an caiteachas go léir a mheastar a bheith riachtanach don Aontas agus don Chomhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach.

2. Is éard a bheidh in ioncam agus i gcaiteachas an Aontais:

(a) ioncam agus caiteachas an Aontais, lena n-áirítear caiteachas riaracháin de chuid na n-institiúidí arb é is údar leis forálacha an Chonartha ar an Aontas Eorpach maidir leis an gcomhbheartas eachtrach agus slándála, agus an caiteachas oibríochtúil arb é is údar leis cur chun feidhme na bhforálacha sin ina muirearaítear é sin ar an mbuiséad;

(b) caiteachas agus ioncam an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach.

Airteagal 5 Na rialacha lena rialaítear prionsabail na haontachta agus an chruinnis bhuiséadaigh

1. Faoi réir Airteagal 80, ní bhaileofar aon ioncam agus ní dhéanfar aon chaiteachas mura mbeidh sé sannta do líne sa bhuiséad.

2. Ní fhéadfar aon chaiteachas a ghealladh nó a údarú a sháraíonn na leithreasaí údaraithe.

3. Ní fhéadfar aon leithreasú a iontráil sa bhuiséad murar d'ítim chaiteachais é a mheastar a bheith riachtanach.

4. Aon ús a thiocfaidh as na cistí ar sealúchas de chuid an Aontais iad, ní bheidh siad dlite don Aontas mura bhforáiltear a mhalairt sna comhaontuithe arna dtabhairt i gcrích leis na heintitis ar cuireadh cúram orthu agus atá liostaithe i bpointí (ii) go (viii) d'Airteagal 55(1)(b) agus sna cinntí nó sna comhaontuithe deontais arna dtabhairt i gcrích leis na taibheoirí. Sna cásanna sin, athúsáidfear an t-ús le haghaidh an chláir chomhfhreagraigh nó gnóthfar é.

CAIBIDIL 2PRIONSABAL NA BLIANTÚLACHTA

Airteagal 6 Sainmhíniú

Na leithreasaí a iontrálfar sa bhuiséad, údarófar iad do bhliain airgeadais amháin, a mhairfidh ón 1 Eanáir go dtí an 31 Nollaig.

Airteagal 7 Cineálacha leithreasaí

1. Beidh leithreasaí difreáilte sa bhuiséad arb éard a bheidh iontu leithreasaí faoi chomhair oibleagáidí agus leithreasaí faoi chomhair íocaíochtaí, agus beidh leithreasaí neamhdhifreáilte ann freisin.

2. Leis na leithreasaí faoi chomhair oibleagáidí cumhdófar costas iomlán na ngealltanas dlíthiúil a ghlactar ar láimh i rith na bliana airgeadais reatha, faoi réir Airteagal 83(2) agus Airteagal 180(2).

3. Leis na leithreasaí faoi chomhair íocaíochtaí cumhdófar na híocaíochtaí a dhéantar chun gealltanais dhlíthiúla na bliana airgeadais reatha agus/nó na mblianta airgeadais roimhe sin a chomhlíonadh.

4. Beidh mír 1 agus mír 2 gan dochar d'fhorálacha speisialta Theideal I, IV agus VI de Chuid a Dó. Ní haon chosc iad leithreasaí a ghealladh ina n-iomláine ná gealltanais bhuiséadacha a dhéanamh ina dtráthchodanna bliantúla.

Airteagal 8 Rialacha cuntasaíochta maidir le hioncam agus leithreasaí

1. Iontrálfar ioncam na bliana airgeadais i gcuntais na bliana airgeadais ar bhonn na méideanna a bhailítear i rith na bliana airgeadais. Mar sin féin, féadfar acmhainní dílse mhí Eanáir na bliana ina dhiadh sin a íoc roimh ré, de bhun Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1150/2000 ón gComhairle[16].

2. Na hiontrálacha a bhaineann le hacmhainní dílse ón gcáin bhreisluacha, leis an acmhainn bhreise atá bunaithe ar olltáirgeacht náisiúnta, agus aon ranníocaíochtaí airgeadais, féadfar iad a choigeartú i gcomhréir leis an Rialachán dá dtagraítear i mír 1.

3. Na leithreasaí a údarófar do bhliain airgeadais ar leith, ní fhéadfar iad a úsáid ach chun caiteachas a gealladh agus a íocadh an bhliain airgeadais sin a chumhdach agus chun méideanna a chumhdach a bheidh dlite i gcoinne gealltanas blianta airgeadais roimhe sin.

4. Iontrálfar na gealltanais sna cuntais ar bhonn na ngealltanas dlíthiúil a tugadh go dtí an 31 Nollaig, faoi réir na ngealltanas foriomlán dá dtagraítear in Airteagal 83(2) agus faoi réir na gcomhaontuithe um maoiniú dá dtagraítear in Airteagal 180(2), nithe a iontrálfar sna cuntais ar bhonn na ngealltanas buiséid go dtí an 31 Nollaig.

5. Iontrálfar íocaíochtaí sna cuntais do bhliain airgeadais ar bhonn na n-íocaíochtaí a rinne an t-oifigeach cuntasaíochta ar a dhéanaí faoin 31 Nollaig den bhliain sin.

6. De mhaolú ar mhír 3, ar mhír 4 agus ar mhír 5, iontrálfar caiteachas an Chiste Eorpaigh um Threoraíocht agus Ráthaíocht Talmhaíochta sna cuntais do bhliain airgeadais i gcomhréir leis na rialacha atá leagtha síos i dTeideal I de Chuid a Dó.

Airteagal 9 Leithreasaí a chur ar ceal agus a thabhairt anonn

1. Leithreasaí nár úsáideadh faoi dheireadh na bliana airgeadais dár gcuireadh isteach iad, cuirfear ar ceal iad.

Féadfar iad a thabhairt anonn, áfach, ach don chéad bhliain airgeadais eile amháin, le cinneadh arna ghlacadh ag an institiúid lena mbaineann faoin 15 Feabhra ar a dhéanaí, i gcomhréir le mír 2 agus le mír 3 nó féadfar iad a thabhairt anonn go huathoibríoch i gcomhréir le mír 4.

2. Leithreasaí difreáilte faoi chomhair oibleagáidí agus leithreasaí neamhdhifreáilte nár gealladh faoi dheireadh na bliana airgeadais, féadfar iad a thabhairt anonn sna cásanna a leanas:

(a) méideanna a chomhfhreagraíonn do leithreasaí faoi chomhair oibleagáidí a bhfuil formhór chéimeanna ullmhúcháin an nós imeachta um ghealltanas ina leith críochnaithe faoin 31 Nollaig. Féadfar na méideanna sin a ghealladh go dtí an 31 Márta den bhliain ina dhiaidh sin;

(b) méideanna a bhfuil gá leo nuair atá an t-údarás reachtach tar éis bunghníomh a ghlacadh i ráithe deiridh na bliana airgeadais agus nach raibh an Coimisiún in ann na leithreasaí a cuireadh ar fáil lena n-aghaidh a ghealladh faoin 31 Nollaig.

3. Féadfar leithreasaí faoi chomhair íocaíochtaí a thabhairt anonn i ndáil le méideanna a theastaíonn chun gealltanais atá ann cheana nó gealltanais atá nasctha le leithreasaí faoi chomhair oibleagáidí a tugadh anonn a chumhdach, nuair nach gcumhdaíonn na leithreasaí a cuireadh ar fáil do na línte ábhartha sa bhuiséad don bhliain ina dhiaidh sin na riachtanais atá ann. I dtús báire, úsáidfidh an institiúid i dtrácht na leithreasaí a údaraíodh don bhliain airgeadais reatha agus ní úsáidfear na leithreasaí a tugadh anonn go dtí go mbeidh na chéad leithreasaí údaraithe sin ídithe.

4. Na leithreasaí neamhdhifreáilte a chomhfhreagraíonn d'oibleagáidí a glacadh ar láimh mar is cuí i ndeireadh na bliana airgeadais, ní thabharfar anonn go huathoibríoch iad ach amháin don chéad bhliain airgeadais eile.

5. Cuirfidh an institiúid i dtrácht Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle (dá ngairfear an 'údarás buiséid') ar an eolas faoin 15 Márta ar a dhéanaí maidir leis an gcinneadh a ghlac sí i leith na leithreasaí a thabhairt anonn agus míneoidh sí an chaoi ar cuireadh na critéir atá leagtha amach i mír 2 agus i mír 3 i bhfeidhm i gcás gach tabhartha anonn.

6. Gan dochar d'Airteagal 10, ní fhéadfar leithreasaí a cuireadh i gcúlchiste agus leithreasaí le haghaidh caiteachais foirne a thabhairt anonn.

Airteagal 10 Rialacha maidir le hioncam sannta a thabhairt anonn

Aon ioncam neamhúsáidte agus leithreasaí atá le fáil an 31 Nollaig agus a tháinig as an ioncam sannta dá dtagraítear in Airteagal 18, déanfar iad a thabhairt anonn mar seo a leanas:

(a) déanfar ioncam sannta seachtrach a thabhairt anonn go huathoibríoch agus ní mór é a úsáid ina iomláine go dtí go mbeidh gach oibríocht a bhaineann leis an gclár nó leis an ngníomhaíocht ar sannadh dó é déanta; féadfar ioncam sannta seachtrach a fuarthas le linn na bliana deireanaí den chlár nó den ghníomhaíocht a úsáid sa chéad bhliain den ghníomhaíocht nó den chlár ina dhiaidh sin;

(b) déanfar ioncam sannta inmheánach a thabhairt anonn ar feadh aon bhliana amháin, mura sonraítear a mhalairt sa bhunghníomh is infheidhme nó i gcúinsí eisceachtúla a bhfuil údar cuí tugtha dóibh; ní mór na leithreasaí comhfhreagracha atá le fáil a úsáid i dtús báire.

Airteagal 11 Leithreasaí a shaoradh

Gan dochar d'Airteagal 170 agus d'Airteagal 174, i gcás ina ndéanfar méideanna a shaoradh mar thoradh ar neamhchomhlíonadh iomlán nó páirteach na ngníomhaíochtaí ar cuireadh in áirithe iad lena n-aghaidh, in aon bhliain airgeadais tar éis na bliana a cuireadh na leithreasaí isteach sa bhuiséad, cuirfear ar ceal na leithreasaí i dtrácht.

Airteagal 12 Leithreasaí a chur faoi chomhair oibleagáidí

Féadfar na leithreasaí a cuireadh isteach sa bhuiséad a ghealladh le héifeacht ón 1 Eanáir, a luaithe a ghlacfar an buiséad, mura bhforáiltear a mhalairt i dTeideal I agus i dTeideal VI de chuid a dó.

Airteagal 13 Na rialacha is infheidhme maidir leis an mbuiséad a ghlacadh go déanach

1. Mura mbeidh glactha go cinntitheach leis an mbuiséad ag tús na bliana airgeadais, beidh feidhm ag an gcéad mhír d'Airteagal 315 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (an 'CFAE' anseo feasta) maidir le caiteachas a ghealladh agus maidir le caiteachas a íoc a bhíothas in ann a chur in áirithe do chaibidil shonrach sa bhuiséad mar chuid de chur chun feidhme an bhuiséid dheireanaigh a glacadh go cuí.

2. Féadfar gealltanais a dhéanamh in aghaidh na caibidle arb ionann iad agus an ceathrú cuid, ar a mhéad, d'iomlán na leithreasaí cionroinnte sa chaibidil ábhartha den bhliain airgeadais roimhe móide an dóú cuid déag in aghaidh gach míosa atá caite.

Féadfar íocaíochtaí a dhéanamh go míosúil arb ionann iad, ar a mhéad, agus an dóú cuid déag in aghaidh na caibidle de na leithreasaí cionroinnte sa chaibidil ábhartha den bhliain airgeadais roimhe sin.

Ní fhéadfar teorainn na leithreasaí dá bhforáiltear sa dréachtbhuiséad atá á ullmhú a shárú.

3. Más gá, ar mhaithe le gníomhaíocht an Aontais Eorpaigh a bheith comhleanúnach agus ar mhaithe le riachtanais bhainistíochta, féadfaidh an Chomhairle, ag gníomhú di trí thromlach cáilithe, ar thogra ón gCoimisiún, dhá cheann nó níos mó de na dóú codanna déag sealadacha a údarú le haghaidh oibleagáidí agus íocaíochtaí araon, de bhreis ar na cinn a chuirtear ar fáil go huathoibríoch de bhun mhír 1 agus mhír 2. Cuirfidh sí an cinneadh maidir leis an údarú sin ar aghaidh chuig Parlaimint na hEorpa gan mhoill.

Tiocfaidh an cinneadh i bhfeidhm tríocha lá tar éis a ghlactha ach amháin má chinneann Parlaimint na hEorpa, ag gníomhú di trí thromlach a comhaltaí, an caiteachas sin a laghdú laistigh de na tríocha lá sin.

Má chinneann Parlaimint na hEorpa an caiteachas sin a laghdú, déanfaidh an Chomhairle athbhreithniú ar an gcinneadh maidir le húdarú ag cur san áireamh an méid a d'fhormheas Parlaimint na hEorpa.

Údarófar na dóú codanna déag sin ina n-iomláine agus ní bheidh siad inroinnte.

CAIBIDIL 3PRIONSABAL NA COTHROMAÍOCHTA

Airteagal 14 Sainiú agus raon feidhme

1. Ní mór ioncam buiséid agus leithreasaí faoi chomhair íocaíochtaí a bheith ar comhardú.

2. Faoi chuimsiú an bhuiséid, ní fhéadfaidh an tAontas, ná an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach, ná na comhlachtaí arna mbunú ag an Aontas dá dtagraítear in Airteagal 200, iasachtaí a thógáil.

Airteagal 15 Iarmhéid ón mbliain airgeadais

1. Cuirfear an iarmhéid ó gach bliain airgeadais isteach mar ioncam i mbuiséad na bliana airgeadais ina dhiaidh sin i gcás barrachais nó mar leithreasú faoi chomhair íocaíochtaí i gcás easnaimh.

2. Cuirfear na meastacháin ar an ioncam sin nó ar na leithreasaí faoi chomhair íocaíochtaí sin isteach sa bhuiséad le linn an nós imeachta bhuiséadaigh agus i litir leasaitheach a thíolacfar de bhun Airteagal 35. Dréachtófar iad i gcomhréir le Rialachán na Comhairle lena gcuirtear chun feidhme an Cinneadh maidir le córas acmhainní dílse an Aontais.

3. Tar éis na cuntais do gach bliain airgeadais a thíolacadh, cuirfear isteach aon mhíréireacht leis na meastacháin sa bhuiséad don bhliain airgeadais ina dhiaidh sin trí bhuiséad leasaitheach a bheidh dírithe ina iomláine ar an míréireacht sin. I gcás den sórt sin, ní mór don Choimisiún an dréachtbhuiséad leasaitheach a chur isteach faoi cheann 15 lá ón dáta a chuirfear isteach na cuntais shealadacha.

CAIBIDIL 4PRIONSABAL AN AONAID CHUNTAIS

Airteagal 16 Úsáid an Euro

Is in euro a tharraingeofar suas agus a chuirfear chun feidhme an creat airgeadais bliantúil agus an buiséad agus is in euro a thíolacfar na cuntais. Chun na críocha a bhaineann le sreafaí airgid dá dtagraítear in Airteagal 65, áfach, údarófar an t-oifigeach cuntasaíochta, agus i gcás chuntais an óinchiste, riarthóirí an óinchiste, agus riachtanais bhainistíocht riaracháin na Seirbhíse Eorpaí Gníomhaireachta Seachtraí (dá ngairfear 'SEGS' anseo feasta) an t-oifigeach údarúcháin atá freagrach, oibríochtaí a dhéanamh in airgeadraí náisiúnta mar atá leagtha amach sa Rialachán tarmlighte dá dtagraítear in Airteagal 199.

CAIBIDIL 5PRIONSABAL NA hUILÍOCHTA

Airteagal 17 Sainiú agus raon feidhme

San ioncam iomlán cumhdófar na leithreasaí faoi chomhair íocaíochtaí iomlána, faoi réir Airteagal 18. Cuirfear isteach an t-ioncam agus an caiteachas go léir ina n-iomláine gan aon choigeartú in aghaidh a chéile, faoi réir Airteagal 20.

Airteagal 18 Ioncam sannta

1. Déanfar ioncam sannta seachtrach agus ioncam sannta inmheánach a úsáid chun ítimí sonracha caiteachais a mhaoiniú.

2. Is éard a bheidh in ioncam sannta seachtrach:

(a) ranníocaíochtaí airgeadais ó na Ballstáit le cláir taighde áirithe de bhun an Rialacháin ón gComhairle lena gcuirtear chun feidhme an Cinneadh maidir le hacmhainní dílse na an Aontais;

(b) ranníocaíochtaí airgeadais ó na Ballstáit, ó thríú tíortha, lena n-áirítear, sa dá chás sin, ranníocaíochtaí óna ngníomhaireachtaí poiblí agus paraphoiblí, óna n-eintitis dhlíthiúla, nó ó dhaoine nádúrtha, le tionscadail nó cláir áirithe chúnaimh arna maoiniú ag an Aontas agus arna mbainistiú ag an gCoimisiún thar a gceann;

(c) ús ar thaiscí agus ar na fíneálacha dá bhforáiltear sa Rialachán maidir le dlús a chur le cur chun feidhme an nós imeachta um easnamh iomarcach agus soiléiriú a dhéanamh air;

(d) ioncam atá curtha in áirithe do chríoch shonrach, amhail ioncam ó fhondúireachtaí, ó fhóirdheontais, ó bhronntanais agus ó thiomnachtaí, lena n-áirítear an t-ioncam atá curtha in áirithe go sonrach do gach institiúid;

(e) ranníocaíochtaí le gníomhaíochtaí an Aontais ó thríú tíortha nó ó chomhlachtaí éagsúla;

(f) ioncam sannta dá dtagraítear in Airteagal 173(2) agus in Airteagal 175(2).

3. Is éard a bheidh in ioncam sannta seachtrach:

(a) ioncam ó thríú páirtithe a bhaineann le hearraí, seirbhísí nó obair a chuirfear ar fáil arna iarraidh sin dóibh;

(b) fáltais ó dhíol feithiclí, trealaimh, suiteálacha, ábhar, agus gairis eolaíochta agus teicneolaíochta, ar nithe iad atá á n-athsholáthar nó á gcaitheamh i dtraipisí nuair atá an luach de réir na leabhar dímheasta ina iomláine;

(c) ioncam a thagann ó aiscíocaíocht méideanna a íocadh go mícheart;

(d) fáltais ó earraí, seirbhísí agus oibreacha a sholáthar thar ceann ranna, institiúidí nó comhlachtaí eile, lena n-áirítear aisíocaíochtaí liúntas misin ó institiúidí eile agus ó chomhlachtaí eile, a íocadh thar a gceann;

(e) íocaíochtaí árachais a fuarthas;

(f) ioncam a tháinig eastát réadach a dhíol nó a ligean nó as aon chonradh eile a bhaineann le cearta i ndáil le heastát réadach.

(g) ioncam a tháinig as foilseacháin agus scannáin a dhíol, lena n-áirítear foilseacháin agus scannáin ar mheán leictreonach.

4. Féadfar freisin leis an mbunghníomh is infheidhme an t-ioncam dá bhforáiltear leis a shannadh d'ítimí sonracha caiteachais. Mura sonrófar a mhalairt sa bhunghníomh is infheidhme, is ioncam sannta inmheánach a bheidh san ioncam sin.

5. Beidh línte ar áireamh sa bhuiséad chun freastal a dhéanamh ar ioncam sannta seachtrach agus ioncam sannta inmheánach agus, gach uair is féidir, léireofar an méid i gceist.

Ní fhéadfar ioncam sannta a áireamh sa dréachtbhuiséad ach amháin i gcás na méideanna atá cinnte tráth bunaithe an dréachtbhuiséid.

Airteagal 19 Tabhartais

1. Féadfaidh an Coimisiún glacadh le haon tabhartas don Aontas, amhail fondúireachtaí, fóirdheontais, bronntanais agus tiomnachtaí.

2. Is faoi réir údarú ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a ghlacfar le tabhartais arb é EUR 50 000 nó níos mó a luach agus a mbeidh muirear airgeadais ag roinnt leo, lena n-áirítear costais leantacha a sháraíonn 10 % de luach an tabhartais, agus déanfaidh siad cinneadh i leith na ceiste laistigh de dhá mhí tar éis dóibh an t-iarratas a fháil ón gCoimisiún. Mura ndéanfar aon agóid laistigh den tréimhse sin, déanfaidh an Coimisiún an cinneadh deiridh maidir leis an tabhartas a ghlacadh.

Airteagal 20 Rialacha maidir le hasbhaintí agus coigeartuithe ar rátaí malairte

1. Féadfar a shonrú sa Rialachán tarmligthe dá dtagraítear in Airteagal 199 na cásanna ina bhféadfar ioncam áirithe a asbhaint as iarratais ar íocaíocht, agus sa chás sin is é an glanmhéid a íocfar.

2. Déanfar an costas ar tháirgí agus ar sheirbhísí a sholáthraítear don Aontas, lena n-áirítear cánacha a d'aisíoc tríú tíortha ar bhonn na gcomhaontuithe ábhartha, a mhuirearú ar an mbuiséad agus cáin san áireamh. Caithfear le haisíocaíochtaí cánacha ina dhiaidh sin mar a bheadh ioncam sannta ann i gcomhréir le hAirteagal 18(2).

3. Féadfar coigeartuithe a dhéanamh maidir leis na difríochtaí sna rátaí malairte a tharlóidh i gcur chun feidhme an bhuiséid. Áireofar an gnóthachan deiridh nó an caillteanas deiridh san iarmhéid don bhliain.

CAIBIDIL 6PRIONSABAL NA SONRAÍOCHTA

Airteagal 21 Forálacha ginearálta

1. Cuirfear leithreasaí in áirithe chun críocha sonracha de réir teidil agus caibidle; foroinnfear na caibidlí ansin ina n-airteagail agus ina n-ítimí.

2. Féadfaidh an Coimisiún, laistigh dá roinn féin den bhuiséad, leithreasaí a aistriú go neamhspleách mar a shonraítear in Airteagal 23, nó iarrfaidh sé formheas an údaráis bhuiséid na leithreasaí a thig faoi na cásanna atá sonraithe in Airteagal 24 a aistriú.

3. Ní fhéadfar leithreasaí a aistriú ach chuig línte buiséid a bhfuil leithreasaí údaraithe ag an mbuiséad ina leith nó a bhfuil iontráil chomharthach pro memoria ag gabháil leo.

4. Ní fhéadfar leithreasaí a chomhfhreagraíonn d'ioncam sannta a aistriú mura n-úsáidfear an t-ioncam sin chun na críche ar sannadh dó é.

Airteagal 22 Aistrithe arna ndéanamh ag institiúidí seachas an Coimisiún

1. Féadfaidh aon institiúid seachas an Coimisiún, laistigh dá roinn féin den bhuiséad, leithreasaí a aistriú:

(a) ó theideal go chéile, suas le huasmhéid 10 % de leithreasaí na bliana atá léirithe ar an líne óna bhfuil an t-aistriú á dhéanamh;

(b) ó chaibidil go chéile agus ó Airteagal go chéile gan teorainn.

2. Cuirfidh na hinstitiúidí an t-údarás buiséid ar an eolas faoina bhfuil ar intinn acu trí seachtaine sula ndéanfar na haistrithe dá dtagraítear i mír 1. Má luann ceachtar brainse den údarás buiséid cúiseanna a bhfuil bunús cuí tugtha leo le linn na tréimhse sin, beidh feidhm ag an nós imeachta atá leagtha síos in Airteagal 24.

3. Féadfaidh aon institiúid seachas an Coimisiún a mholadh don údarás buiséid, laistigh dá roinn féin den bhuiséad, aistrithe a dhéanamh ó theideal amháin go teideal eile a sháraíonn teorainn 10 % de leithreasaí na bliana airgeadais ar an líne óna bhfuil an t-aistriú le déanamh. Is faoi réir an nós imeachta atá leagtha síos in Airteagal 24 a bheidh na haistrithe sin.

4. Féadfaidh aon institiúid seachas an Coimisiún, laistigh dá roinn féin den bhuiséad, aistrithe a dhéanamh laistigh d'airteagail gan an t-údarás a chur ar an eolas roimh ré.

Airteagal 23 Aistrithe inmheánacha arna ndéanamh ag an gCoimisiún

1. Laistigh dá roinn féin den bhuiséad, féadfaidh an Coimisiún:

(a) leithreasaí faoi chomhair oibleagáidí a aistriú go neamhspleách laistigh de gach caibidil;

(b) leithreasaí faoi chomhair íocaíochtaí a aistriú go neamhspleách laistigh de gach teideal;

(c) a fhad a bhaineann le caiteachas ar fhoireann agus ar chúrsaí riaracháin a bhaineann le roinnt teideal, leithreasaí a aistriú go neamhspleách ó theideal go chéile;

(d) a fhad a bhaineann le caiteachas oibríochtúil, leithreasaí a aistriú go neamhspleách idir caibidlí laistigh den teideal céanna, suas le huasmhéid 10 % de leithreasaí na bliana atá léirithe ar an líne óna bhfuil an t-aistriú á dhéanamh.

2. Féadfaidh an Coimisiún, laistigh dá roinn féin den bhuiséad, cinneadh a dhéanamh maidir leis na leithreasaí a leanas a aistriú ó theideal go chéile, ar chuntar go gcuirfidh sé an t-údarás buiséid ar an eolas láithreach i dtaobh an chinnidh:

(a) leithreasaí ón teideal ar a dtugtar 'forálacha' agus dá dtagraítear in Airteagal 43 a aistriú, más rud é gurb é an t-aon choinníoll amháin chun an cúlchiste a fhuascailt bunghníomh a ghlacadh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 294 den CFAE.

(b) i gcásanna eisceachtúla tubaistí agus éigeandála daonnúla idirnáisiúnta a dtugtar bunús cuí leo agus a tharlaíonn tar éis an 1 Nollaig den bhliain bhuiséadach, féadfaidh an Coimisiún fuílleach na leithreasaí buiséid don bhliain bhuiséadach reatha atá fós le fáil sna teidil bhuiséid a thagann faoi cheannteideal 4 den chreat airgeadais ilbhliantúil a aistriú chuig na teidil bhuiséid a bhaineann le cabhair um bainistiú éigeandála agus le hoibríochtaí cabhrach daonnúla.

Airteagal 24 Aistrithe arna ndéanamh ag an gCoimisiún a chur faoi bhráid an údaráis bhuiséid

1. Déanfaidh an Coimisiún a thogra maidir le haistrithe a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle go comhuaineach.

2. Glacfaidh an t-údarás buiséid cinntí maidir le haistriú leithreasaí dá bhforáiltear i mír 3 go mír 6, mura bhforáiltear a mhalairt i dTeideal I de Chuid a Dó.

3. Cé is moite d'imthosca práinne, tiocfaidh an Chomhairle, trí thromlach cáilithe, agus Parlaimint na hEorpa ar chinneadh maidir leis an togra ón gCoimisiún laistigh de sé seachtaine ón dáta a bhfuair an dá institiúid an togra le haghaidh gach aistriú a chuirfear faoina mbráid.

4. Formheasfar an togra maidir le haistriú más rud é, laistigh den tréimhse sé seachtaine,:

(a) go bhformheasfaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle é;

(b) go bhformheasfaidh ceann amháin de Pharlaimint na hEorpa agus an Chomhairle é gan an ceann eile acu gníomhú;

(c) go staonfaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle ó ghníomhú nó nach ndéanfaidh siad cinneadh i gcoinne an togra ón gCoimisiún.

5. Déanfar an tréimhse sé seachtaine dá dtagraítear i bpointe 4 a laghdú go trí seachtaine, mura n-iarrfaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle a mhalairt, in aon cheann de na cásanna a leanas:

(a) gur lú an t-aistriú ná 10 % de leithreasaí na líne buiséid óna ndéantar an t-aistriú agus nach mó ná EUR 5 mhilliún é;

(b) gur le leithreasaí faoi chomhair íocaíochtaí amháin a bhaineann an t-aistriú agus nach mó ná EUR 100 milliún méid iomlán an aistrithe.

6. Má leasaíonn Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle an t-aistriú ach go bhformheasann an institiúid eile é nó go staonann sí ó ghníomhú, nó má leasaíonn Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle an t-aistriú, measfar gurb é an méid is lú a d'fhormheas siad an méid formheasta, ach amháin má tharraingíonn an Coimisiún siar a thogra.

Airteagal 25 Aistriú faoi réir forálacha speisialta

1. Aistrithe a dhéanfar laistigh de theidil an bhuiséid a bhaineann leis an gCiste Eorpach um Ráthaíocht Talmhaíochta, leis na Cistí Struchtúrtha, leis an gCiste Comhtháthaithe, leis an gCiste Eorpach Iascaigh, leis an gCiste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe agus le Taighde, beidh siad faoi réir forálacha speisialta faoi Theideal I, faoi Theideal II agus faoi Theideal III de Chuid a Dó.

2. Déanfaidh an t-údarás buiséid cinntí maidir le haistrithe lena ligfear an cúlchiste cúnaimh éigeandála a úsáid, ar bhonn togra ón gCoimisiún, nó déanfaidh an Coimisiún na cinntí sin suas le huasmhéid 10 % de leithreasaí na bliana atá léirithe ar an líne óna bhfuil an t-aistriú á dhéanamh.

Beidh feidhm ag an nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 24(3) agus (4). Mura n-aontóidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle leis an togra ón gCoimisiún, agus má chliseann ar iarrachtaí teacht ar chomhsheasamh maidir le húsáid an chúlchiste sin, staonfaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle ó ghníomhú ar an togra ón gCoimisiún maidir le haistrithe.

CAIBIDIL 7PRIONSABAL NA BAINISTÍOCHTA FÓNTA AIRGEADAIS

Airteagal 26 Prionsabail na barainneachta, na héifeachtúlachta agus na héifeachtachta

1. Úsáidfear leithreasaí buiséid i gcomhréir le prionsabal na bainistíochta fónta airgeadais, eadhon i gcomhréir le prionsabail na barainneachta, na héifeachtúlachta agus na héifeachtachta.

2. Ceanglaítear le prionsabal na barainneachta go gcuirfear ar fáil in am trátha, sa chainníocht chuí, sa cháilíocht chuí agus ag an bpraghas is fearr, na hacmhainní a úsáidfidh an institiúid agus í ag gabháil dá gníomhaíochtaí.

Baineann prionsabal na héifeachtúlachta leis an ngaol is fearr idir na hacmhainní a úsáidfear agus na torthaí a bhainfear amach.

Baineann prionsabal na héifeachtachta leis na cuspóirí sonracha atá leagtha amach a chur i gcrích agus na torthaí atá ceaptha a bhaint amach.

3. Déanfar cuspóirí sonracha, intomhaiste, indéanta agus amaithe a leagan amach don uile earnáil den ghníomhaíocht a chumhdaíonn an buiséad. Déanfar monatóireacht ar ghnóthú na gcuspóirí sin trí mheán táscairí feidhmíochta do gach gníomhaíocht agus cuirfidh na húdaráis caiteachais faisnéis ar fáil don údarás buiséid. Soláthrófar an fhaisnéis sin uair sa bhliain agus ar a dhéanaí tráth a chuirtear isteach na doiciméid a ghabhann leis an dréachtbhuiséad.

4. D'fhonn cinnteoireacht a fheabhsú, déanfaidh na hinstitiúidí meastóireachtaí ex ante agus ex post a bheidh ag teacht leis an treoir a chuirfidh an Coimisiún ar fáil. Cuirfear na meastóireachtaí sin i bhfeidhm ar gach clár agus ar gach gníomhaíocht a mbíonn torthaí caiteachais shuntasaigh agus torthaí meastóireachta ag baint leo agus cuirfear iad chuig údaráis chaiteachais, reachtacha agus bhuiséid.

Airteagal 27 Ráiteas airgeadais éigeantach

1. Maidir le haon togra nó tionscnamh a thíolacfaidh an Coimisiún, Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála (an 'Ardionadaí' anseo feasta) nó Ballstát chuig an údarás reachtach, a bhféadfadh tionchar a bheith aige ar an mbuiséad, lena n-áirítear athruithe ar líon na bpost, ní mór ráiteas airgeadais a bheith ag gabháil leis agus an mheastóireacht dá bhforáiltear in Airteagal 26(4).

Aon leasú ar thogra nó ar thionscnamh a chuirfear faoi bhráid an údaráis reachtaigh a bhféadfadh impleachtaí suntasacha a bheith aige don bhuiséad, lena n-áirítear athruithe ar an líon post, caithfidh ráiteas airgeadais a bheith ag gabháil leis arna ullmhú ag an institiúid a bhfuil an leasú á mholadh aici.

2. D'fhonn an riosca calaoise agus mírialtachtaí a laghdú, beidh sa ráiteas airgeadais dá dtagraítear i mír 1 faisnéis maidir leis an gcóras inmheánach rialaithe atá bunaithe, measúnú ar an mbaol a bhfuiltear ag dul ina fhiontar, agus na bearta cosanta agus na bearta chun calaois a chosc atá ann cheana agus atá beartaithe.

Airteagal 28 Rialú inmheánach ar chur chun feidhme an bhuiséid

1. Cuirfear an buiséad chun feidhme i gcomhréir le rialú inmheánach éifeachtach éifeachtúil mar is iomchuí i ngach modh bainistíochta, agus i gcomhréir leis na rialacháin earnáilsonracha.

2. Chun críocha chur chun feidhme an bhuiséid, sainmhínítear rialú inmheánach mar phróiseas atá infheidhme ar gach leibhéal bainistíochta agus atá ceaptha chun cinnteacht réasúnta a chur ar fáil go ngnóthófar na cuspóirí seo a leanas:

(a) éifeachtacht, éifeachtúlacht agus barainneacht oibríochtaí;

(b) iontaofacht tuairiscithe;

(c) acmhainní agus faisnéis a chosaint;

(d) calaois agus mírialtachtaí a chosc, a bhrath agus a cheartú;

(e) bainistíocht leordhóthanach ar na rioscaí a bhaineann le dlíthiúlacht agus le rialtacht na mbun-idirbheart, ag cur san áireamh cineál ilbhliantúil na gclár chomh maith le cineál na n-íocaíochtaí lena mbaineann.

Airteagal 29 Riosca inghlactha earráide

Déanfaidh an t-údarás reachtach, i gcomhréir leis an nós imeachta atá leagtha síos in Airteagal 322 den CFEA, cinneadh maidir le leibhéal inghlactha earráide ag comhiomlánú iomchuí den bhuiséad. Cuirfear an cinneadh sin san áireamh le linn an nós imeachta bhliantúil um urscaoileadh i gcomhréir le hAirteagal 157(2).

Is ar anailís ar chostais agus ar thairbhí na rialuithe a bhunófar leibhéal an riosca inghlactha earráide. Déanfaidh na Ballstáit agus na heintitis agus na daoine dá dtagraítear i bpointe (b) d'Airteagal 55(1), arna iarraidh sin, tuarascáil a thabhairt don Choimisiún ar chostais an rialaithe a iompraíonn siad agus ar líon agus méid na ngníomhaíochtaí arna maoiniú ón mbuiséad.

Déanfar dlúthmhonatóireacht ar leibhéal an riosca inghlactha earráide agus athbhreithneofar é má thagann athrú suntasach ar na dálaí rialaithe.

CAIBIDIL 8PRIONSABAL NA TRÉDHEARCACHTA

Airteagal 30 Cuntais, buiséid agus tuarascálacha a fhoilsiú

1. Bunófar an buiséad agus cuirfear chun feidhme é agus tíolacfar na cuntais i gcomhréir le prionsabal na trédhearcachta.

2. Déanfaidh Uachtarán Pharlaimint na hEorpa an buiséad agus na buiséid leasaitheacha, mar atá arna nglacadh go críochnaitheach, a chur á bhfoilsiú in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Foilseofar an buiséad laistigh de thrí mhí tar éis an dáta a dhearbhófar go bhfuil an buiséad glactha go críochnaitheach.

Déanfaidh gach institiúid na cuntais chomhdhlúite bhliantúla agus an tuarascáil ar bhainistíocht bhuiséadach agus airgeadais a tharraingt suas agus foilseofar in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh iad.

Airteagal 31 Faighteoirí cistí de chuid an Aontais agus faisnéis eile a fhoilsiú

1. Aon fhaisnéis maidir le hoibríochtaí trína bhfaightear agus trína dtugtar iasachtaí thar ceann thríú páirtithe, beidh sí ag gabháil leis an mbuiséad in Iarscríbhinn.

2. Cuirfidh an Coimisiún ar fáil, ar bhealach iomchuí, faisnéis atá aige faoi fhaighteoirí cistí a thagann ón mbuiséad agus an buiséad á chur chun feidhme ar bhonn lárnach agus go díreach ag a ranna nó ag Toscaireachtaí an Aontais i gcomhréir leis an dara mír d'Airteagal 53, agus faisnéis faoi fhaighteoirí cistí arna soláthar ag na heintitis a ndéantar cúraimí a bhaineann le cur chun feidhme an bhuiséid a tharmligean chucu faoi mhodhanna eile bainistíochta.

3. Cuirfear an fhaisnéis sin ar fáil agus aird chuí á tabhairt ar riachtanais na rúndachta, go háirithe ar chosaint sonraí pearsanta mar atá leagtha síos i dTreoir 95/46/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle[17] agus i Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle[18], agus ar riachtanais slándála, ag cur san áireamh sainiúlachtaí gach modha bainistíochta dá dtagraítear in Airteagal 53 agus, nuair is infheidhme, i gcomhréir leis na rialacha earnáilsonracha ábhartha.

TEIDEAL IIIBUNÚ AGUS STRUCHTÚR AN BHUISÉID

CAIBIDIL 1 AN BUISÉAD A BHUNÚ

Airteagal 32 Meastacháin ar ioncam agus ar chaiteachas

Déanfaidh Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle Eorpach agus an Chomhairle, Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, an Chúirt Iniúchóirí, an Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta, Coiste na Réigiún, an tOmbudsman, an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí agus an SEGS meastachán maidir lena n-ioncam agus maidir lena gcaiteachas a tharraingt suas agus seolfaidh siad chuig an gCoimisiún roimh an 1 Iúil gach bliain é.

Déanfaidh an SEGS meastachán a tharraingt suas maidir lena ioncam agus maidir lena chaiteachas agus seolfaidh sé chuig an gCoimisiún roimh an 1 Iúil gach bliain é. Rachaidh an tArdionadaí i gcomhairle leis na Comhaltaí sin den Choimisiún atá freagrach as an mbeartas forbartha, as an mbeartas comharsanachta agus comhar idirnáisiúnta, as cabhair dhaonnúil agus freagairt i gcás géarchéime, maidir leis na freagrachtaí atá orthu faoi seach.

Cuirfidh na hinstitiúidí sin na meastacháin sin chuig an údarás buiséid mar fhaisnéis tráth nach déanaí ná an 1 Iúil gach bliain freisin. Tarraingeoidh an Coimisiún a mheastacháin féin suas agus seolfaidh sé chuig an údarás buiséid faoin dáta céanna é freisin.

Agus a mheastacháin féin á n-ullmhú aige, úsáidfidh an Coimisiún an fhaisnéis dá dtagraítear in Airteagal 33.

Airteagal 33 Buiséad measta na gcomhlachtaí dá dtagraítear in Airteagal 200

Déanfaidh gach comhlacht dá dtagraítear in Airteagal 200, i gcomhréir leis an ionstraim lenar bunaíodh é, meastachán a sheoladh chuig an gCoimisiún agus chuig an údarás buiséid faoin 31 Márta gach bliain, ar a ioncam agus ar a chaiteachas, lena n-áirítear an plean bunaíochta agus a dhréachtchlár oibre.

Airteagal 34 Dréachtbhuiséad

1. Tíolacfaidh an Coimisiún togra ina mbeidh an dréachtbhuiséad do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle tráth nach déanaí ná 1 Meán fómhair den bhliain roimh an mbliain ina mbeidh an buiséad le cur chun feidhme.

Beidh ráiteas achomair ginearálta ar chaiteachas agus ar ioncam an Aontais sa dréachtbhuiséad agus comhdhlúthófar leis na meastacháin dá dtagraítear in Airteagal 32.

Leanfaidh an buiséad an struchtúr agus an leagan amach atá leagtha amach in Airteagal 41-46.

Beidh ag gabháil roimh gach roinn den dréachtbhuiséad réamhrá arna tharraingt suas ag an institiúid lena mbaineann.

Déanfaidh an Coimisiún réamhrá ginearálta an dréachtbhuiséid a tharraingt suas. Is éard a bheidh sa réamhrá ginearálta táblaí airgeadais ina mbeidh na príomhshonraí de réir teideal agus na bunúis atá leis na hathruithe ar na leithreasaí ó bhliain airgeadais go chéile de réir chatagóirí caiteachais an chreata airgeadais ilbhliantúla.

2. Nuair is ábhartha, cuirfidh an Coimisiún clárú airgeadais le haghaidh na mblianta ina dhiaidh sin i dteannta an dréachtbhuiséid.

Déanfar an clárú airgeadais a nuashonrú tar éis don buiséad a bheith glactha, d'fhonn torthaí an nós imeachta bhuiséadaigh agus aon chinneadh eile ábhartha a ionchorprú.

3. Déanfaidh an Coimisiún aon pháipéar oibre a thacaíonn, dar leis, lena iarratais bhuiséid a chur i dteannta an dréachtbhuiséid.

4. I gcomhréir le hAirteagal 8(5) de Chinneadh 2010/427/AE an 26 Iúil 2010 lena mbunaítear eagrúchán agus oibriú na Seirbhíse Eorpaí Gníomhaíochta Seachtraí[19] agus d'fhonn trédhearcacht i réimse ghníomhaíocht sheachtrach an Aontais a áirithiú, tarchuirfidh an Coimisiún chuig an údarás buiséid, mar aon leis an dréachtbhuiséad, doiciméad oibre ina leagfar amach ar bhealach cuimsitheach:

(a) gach caiteachas riaracháin agus oibríochtúil a bhaineann le gníomhaíochtaí seachtracha an Aontais, lena n-áirítear an Comhbheartas Eachtrach agus Slándála agus an Comhbheartas Slándála agus Cosanta agus a mhaoinítear ón mbuiséad;

(b) caiteachas iomlán an SEGS don bhliain roimhe sin, arna mhiondealú ina chaiteachas de réir toscaireachta agus ina chaiteachas ar riarachán lárnach an SEGS, mar aon leis an gcaiteachas oibríochtúil arna mhiondealú de réir limistéir (réigiúin, tíortha), réimse théamaigh, toscaireachta an Aontais agus misin.

Ina theannta sin luafar an méid seo a leanas sa doiciméad oibre:

(a) an líon post do gach grád i ngach catagóir mar aon leis an líon post buan agus an líon post sealadach, lena n-áirítear an fhoireann ar conradh agus an fhoireann áitiúil atá údaraithe, laistigh de theorainneacha leithreasaí an bhuiséid, i ngach ceann de Thoscaireachtaí an Aontais agus i riarachán lárnach an SEGS;

(b) aon mhéadú nó laghdú ar an líon post i riarachán lárnach an SEGS agus ar Thoscaireachtaí an Aontais ina n-iomláine, de réir gráid agus catagóire, agus an méid sin a bheith bunaithe ar an mbliain roimhe sin;

(c) an líon post údaraithe don bhliain airgeadais, an líon post údaraithe don bhliain roimhe sin, agus an líon post atá líonta ag taidhleoirí ar iasacht ó na Ballstáit, ag foireann ón gComhairle agus ag foireann ón gCoimisiún;

(d) cur síos mion ar an bhfoireann go léir a bheidh i dtoscaireachtaí an Aontais tráth thíolacadh an dréachtbhuiséid, lena n-áirítear miondealú de réir limistéir, tíre agus misin ar leith, idirdhealú idir poist atá ann de réir an phlean bunaíochta, gníomhairí ar conradh, gníomhairí áitiúla agus saineolaithe náisiúnta ar iasacht agus leithreasaí a iarradh sa dréachtbhuiséad do chineálacha eile pearsanra maille leis na meastacháin chomhfhreagracha den chóibhéis foirne lánaimseartha a d’fhéadfaí a fhostú gan teorainneacha na leithreasaí a iarradh a shárú.”

Airteagal 35 An litir leasaitheach a ghabhann leis an dréachtbhuiséad

Go dtí go dtionólfar an Coiste Idir-réitigh dá dtagraítear in Airteagal 314 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, féadfaidh an Coimisiún, ar a thionscnamh féin nó ar iarratas ó na hinstitiúidí eile, gach ceann acu i leith a ranna féin, litreacha ina mbeidh leasuithe ar an dréachtbhuiséad a thíolacadh go comhuaineach chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle ar bhonn faisnéise nua nach raibh ar fáil tráth bunaithe an dréachta, agus lena n-áirítear litir leasaitheach lena ndéanfar na meastacháin ar chaiteachais talmhaíochta a thabhairt cothrom le dáta."

Airteagal 36 Toradh an Choiste Idir-réitigh a fhormheas

Nuair a thagann an Coiste Idir-réitigh ar chomhaontú maidir le téacs comhpháirteach, déanfaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle iarracht toradh an Choiste Idir-réitigh a fhormheas a luaithe is féidir i gcomhréir le hAirteagal 314(6) den CFAE, i gcomhréir lena rialacha nós imeachta inmheánacha féin."

Airteagal 37 An buiséad a ghlacadh

1. Dearbhóidh Uachtarán Pharlaimint na hEorpa go bhfuil an buiséad glactha go críochnaitheach i gcomhréir leis an nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 314(9) den CFAE agus in Airteagal 177(7) den Conradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach ('Conradh Euratom' anseo feasta).

2. A luaithe a dhearbhófar gur glacadh an buiséad go críochnaitheach, beidh sé de cheangal ar gach Ballstát ón 1 Eanáir den bhliain airgeadais ina dhiaidh sin nó ón dáta a ndearbhófar gur glacadh an buiséad go críochnaitheach, más tar éis an 1 Eanáir a glacadh é, na híocaíochtaí, atá dlite arna sonrú sa Rialachán ón gComhairle lena gcuirtear chun feidhme an Cinneadh maidir le córas acmhainní dílse an Aontais, a dhéanamh leis an Aontas.

Airteagal 38 Dréachtbhuiséid leasaitheacha

1. Má bhíonn cúinsí dosheachanta, eisceachtúla nó gan choinne ann, féadfaidh an Coimisiún dréachtbhuiséid leasaitheacha a thíolacadh.

Is chuig an gCoimisiún a chuirfear iarrataí ar bhuiséid leasaitheacha arna ndéanamh ag institiúidí seachas an Coimisiún sna cúinsí céanna dá dtagraítear sa mhír roimhe seo.

Sula dtíolacfaidh siad dréachtbhuiséad leasaitheach, déanfaidh an Coimisiún agus na hinstitiúidí eile an raon feidhme maidir le hathleithroinnt na leithreasaí ábhartha a scrúdú, ag cur san áireamh aon chur chun feidhme ar leithreasaí atá faoi bhun na céime cur chun feidhme a rabhthas ag súil léi.

2. Déanfaidh an Coimisiún, seachas nuair atá cúinsí eisceachtúla ann, aon dréachtbhuiséad leasaitheach a thíolacadh do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle faoin 1 Meán Fómhair ar a dhéanaí gach bliain. Féadfaidh sé tuairim a chur i gceangal leis na hiarrataí ar bhuiséid leasaitheacha ó na hinstitiúidí eile.

3. Pléifidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle iad agus aird chuí á tabhairt ar an bpráinn atá leo.

Airteagal 39 Meastacháin agus dréachtbhuiséid a tharchur go luath

Féadfaidh an Coimisiún agus an t-údarás buiséid teacht ar aontú le dátaí áirithe a thabhairt ar aghaidh maidir leis na meastacháin a tharchur, agus maidir leis an dréachtbhuiséid a ghlacadh agus a tharchur. Ní fhéadfaidh sé a bheith mar thoradh ar an socrú sin, áfach, go ngiorrófar ná go gcuirfear fad leis na tréimhsí a cheadaítear leis na téacsanna sin a bhreithniú faoi Airteagal 314 den CFAE agus faoi Airteagal 177 de Chonradh Euratom.

CAIBIDIL 2STRUCHTÚR AGUS TÍOLACADH AN BHUISÉID

Airteagal 40 Struchtúr an bhuiséid

Is éard a bheidh sa bhuiséad:

(a) ráiteas ginearálta ar ioncam agus ar chaiteachas;

(b) ranna ar leithligh foroinnte ina ráitis ar ioncam agus ar chaiteachas de réir institiúide.

Roinnfidh an Chomhairle Eorpach agus an Chomhairle an roinn chéanna den bhuiséad.

Airteagal 41 An buiséad a aicmiú

1. Déanfaidh an t-údarás buiséid aicmiú ar ioncam an Choimisiúin, agus ar ioncam agus ar chaiteachas na n-institiúidí eile, de réir a gcineáil nó de réir na húsáide a shanntar dóibh faoi theidil, faoi chaibidlí, faoi airteagail agus faoi ítimí.

2. Leagfar amach ráiteas caiteachais roinn an Choimisiúin ar bhonn ainmníochta arna glacadh ag an údarás buiséid agus aicmeofar de réir críche é.

Comhfhreagróidh teideal do réimse beartais agus freagróidh caibidil, de ghnáth, do ghníomhaíocht.

Féadfar leithreasaí oibríochtúla agus leithreasaí riaracháin a bheith ar áireamh i ngach teideal.

Laistigh den teideal céanna, déanfar na leithreasaí riaracháin a ghrúpáil in aon chaibidil amháin.

Airteagal 42 Toirmeasc ar ioncam diúltach

Ní fhéadfaidh ioncam diúltach a bheith sa bhuiséad.

Glanmhéideanna a bheidh sna hacmhainní dílse a íocfar faoin gCinneadh ón gComhairle maidir le córas acmhainní dílse an Aontais agus taispeánfar amhlaidh iad sa ráiteas achomair ar ioncam sa bhuiséad.

Airteagal 43 Forálacha

1. Féadfar an teideal 'forálacha' a bheith i ngach roinn den bhuiséad. Cuirfear leithreasaí isteach sa teideal seo sa dá chás seo a leanas:

(a) i gcás nach ann d'aon bhunghníomh don ghníomhaíocht i dtrácht agus an buiséad á bhunú;

(b) i gcás ina mbeidh forais láidre amhrais ann faoi leordhóthanacht na leithreasaí nó faoin bhféidearthacht go gcuirfear chun feidhme, faoi choinníollacha atá ag teacht le bainistíocht fhónta airgeadais, na leithreasaí arna n-iontráil ar na línte i dtrácht.

Ní fhéadfar na leithreasaí sa teideal seo a úsáid go dtí go mbeidh siad aistrithe i gcomhréir leis an nós imeachta atá leagtha síos i bpointe (d) d'Airteagal 23(1), i gcás ina mbeidh glacadh an bhunghnímh faoi réir an nós imeachta atá leagtha síos in Airteagal 294 den CFAE, agus i gcomhréir leis an nós imeachta atá in Airteagal 24 i ngach cás eile.

2. I gcás ina mbeidh deacrachtaí tromchúiseacha cur chun feidhme ann, féadfaidh an Coimisiún a mholadh, i rith bliana airgeadais, go n-aistreofaí leithreasaí chuig an teideal 'forálacha'. Déanfaidh an t-údarás buiséid cinne