[pic] | COIMISIÚN NA gCOMHPHOBAL EORPACH |

An Bhruiséil14.3.2007

COIM(2007) 126 leagan deireanach

2003/0168 (COD)

TUAIRIM ÓN gCOIMISIÚN de bhun phointe (c) den tríú fomhír d'Airteagal 251(2) de Chonradh CE i dtaca le leasuithe Pharlaimint na hEorpa ar chomhsheasamh na Comhairle maidir leis an togra le haghaidh

RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE MAIDIR LEIS AN DLÍ IS INFHEIDHME AR OIBLEAGÁIDÍ NEAMHCHONARTHACHA ("AN RÓIMH II")

LENA LEASAÍTEAR AN TOGRA ÓN gCOIMISIÚN de bhun Airteagal 250(2) de Chonradh CE

2003/0168 (COD)

TUAIRIM ÓN gCOIMISIÚN de bhun phointe (c) den tríú fomhír d'Airteagal 251(2) de Chonradh CE i dtaca le leasuithe Pharlaimint na hEorpa ar chomhsheasamh na Comhairle maidir leis an togra le haghaidh

RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE MAIDIR LEIS AN DLÍ IS INFHEIDHME AR OIBLEAGÁIDÍ NEAMHCHONARTHACHA ("AN RÓIMH II")

1. RÉAMHRÁ

Foráiltear le pointe (c) den tríú fomhír d'Airteagal 251(2) de Chonradh CE go dtabharfaidh an Coimisiún a thuairim ar leasuithe a mholfaidh an Pharlaimint sa dara léamh. Tá tuairim an Choimisiúin ar na leasuithe atá molta ag an bParlaimint leagtha amach anseo ina dhiaidh seo.

2. CÚLRA

Ghlac an Coimisiún an togra[1] an 22 Iúil 2003 agus cuireadh ar aghaidh chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle an dáta céanna. Ghlac Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa a thuairim maidir leis an togra ón gCoimisiún an 2 Meitheamh 2004[2]. Ghlac Parlaimint na hEorpa, sa seisiún iomlánach, 54 leasú sa chéad léamh an 6 Iúil 2005[3]. Ghlac an Coimisiún a thogra leasaithe an 21 Feabhra 2006[4]. Ghlac an Chomhairle a comhsheasamh an 25 Meán Fómhair 2006[5]. Ghlac an Coimisiún a theachtaireacht maidir le comhsheasamh na Comhairle an 27 Meán Fómhair 2006[6]. Ghlac Parlaimint na hEorpa, sa seisiún iomlánach, 19 leasú sa dara léamh an 18 Eanáir 2007.

3. CÚLRA AN TOGRA

Tá dlínse idirnáisiúnta agus aitheantas agus forghníomhú breithiúnais a tugadh i mBallstáit eile faoi rialú ag Rialachán (CE) Uimh. 44/2001 ón gComhairle an 22 Nollaig 2000, a bhfuil feidhm aige maidir le hoibleagáidí conarthacha agus neamhchonarthacha araon in ábhair shibhialta agus tráchtála. Maidir leis an dlí infheidmhe, rinneadh forálacha na mBallstát lena rialaítear conarthaí a chomhchuibhiú trí mhéan Choinbhinsiún na Róimhe 1980 maidir leis an dlí is infheidhme ar oibleagáidí conarthacha, a bhfuil molta ag an gCoimisiún Rialachán "An Róimh I"[7] a chur ina ionad, ar Rialachán atá faoi chaibidil sa Chomhairle agus sa Pharlaimint faoi láthair. Níl aon rialacha ginearálta comhchuibhithe, áfach chun an dlí is infheidhme maidir le hoibleagáidí neamhchonarthacha a chinneadh. Tá sé beartaithe go líonfaidh togra an Choimisiúin an bhearna seo.

Tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún na forálacha dlíthiúla is infheidhme maidir le hoibleagáidí neamhchonarthacha de chineál sibhialta agus tráchtála (tionóiscí tráchta, dliteanas i leith táirgí, iomaíocht éagórach, srl.) a chomhchuibhiú agus riail choiteann a ghlacadh ar fud an Aontais Eorpaigh d'fhonn an dlí is infheidhme maidir leis na hoibleagáidí seo a chinneadh.

Tá sé mar aidhm ag comhchuibhiú na rialacha seo leibhéal deimhneachta dlíthiúla níos airde a thabhairt do dhaoine aonair agus d'oibritheoirí eacnamaíocha thar mar atá anois ann agus roghnú na cúirte is mó fabhar a sheachaint (“ siopadóireacht le haghaidh fóraim ”) as a dtagann torthaí substainteacha a d'fhéadfadh a bheith éagsúil do na páirtithe ag brath ar cén chúirt a rinne breithniú ar an ábhar.

4. TUAIRIM AN CHOIMISIÚIN AR NA LEASUITHE Ó PHARLAIMINT NA HEORPA

4.1. Na leasuithe lenar ghlac an Coimisiún ina n-iomláine

- Glacann an Coimisiún le leasú 1 . Is leasú dréachtaithe teicniúil atá sa leasú seo ina gcuirtear i gcuntas go mbeidh an Rialachán "An Róimh I" atá faoi chaibidil i láthair na huaire ag an gComhairle agus ag Parlaimint na hEorpa le cur in ionad Choinbhinsiún na Róimhe 1980 maidir leis an dlí is infheidhme ar oibleagáidí neamhchonarthacha.

- Glacann an Coimisiún le leasú 23 . Ina bhuntogra, b'fhearr leis an gCoimisiún friotal ina ndéarfaí ar bhealach níos soiléire nach bhfuil damáistí neamhchúiteacha iontu féin contrártha don ord poiblí más méid réasúnach atá iontu. Fágtar go leor de rogha na gcúirteanna, áfach sa riail atá molta ag an bParlaimint, agus dá bhrí sin is féidir leis an gCoimisiún anois glacadh leis an bhfriotal atá molta ag an bParlaimint.

- Glacann an Coimisiún le leasú 30 ina dtugtar soiléiriú maidir le raon feidhme na rialach speisialta maidir le cleachtais fhrithiomaíocha trí thagairt d'Airteagail 81 agus 82 den Chonradh a chur leis. Níl a bhfuil ar intinn ag an bParlaimint anseo soiléir don Choimisiún, áfach, sa mhéid is gur chinn an Pharlaimint aithris a bhaineann leis an riail speisialta maidir le cleachtais fhrithiomaíocha a choinneáil, cé go bhfuil sí ag iarraidh ag an am céanna an riail féin a scriosadh (leasú 17).

4.2 Leasuithe lenar ghlac an Coimisiún ina n-iomláine faoi réir a n -athdhréachtaithe nó go páirteach

- Maidir le leasú 3 , ní chuireann an Coimisiún i gcoinne aithrise ina luafar go bhfuil feidhm ag an Róimh II freisin maidir le hoibleagáidí atá bunaithe ar dhliteanas dian nó ar chatagóirí daoine a chinneadh ar féidir iad a chur faoi dhliteanas i leith gníomhartha a dhéanann siad. Measann an Coimisiún, áfach, go bhfuil dhá cheist éagsúil ann agus gur chóir go mbeidís faoi réir aithrisí éagsúla ionas go bhféadfaí iad a chur isteach in ord loighciúil an rialacháin. Moltar aithris 11 a athdhréachtú mar seo a leanas: "Ní hionann an coincheap a bheadh i mBallstát amháin maidir le hoibleagáid neamhchonarthach agus an coincheap a bheadh i mBallstát eile maidir leis. Dá bhrí sin, chun críocha an Rialacháin seo, tuigfear gur coincheap uathrialach í oibleagáid neamhchonarthach. Ba chóir go bhfolódh sé ach go háirithe, oibleagáidí atá bunaithe ar dhliteanas dian." D'fhéadfaí aithris nua 28(a) a chur isteach ansin mar seo a leanas: " Éilíonn deimhneacht i dtaca leis an dlí go gcinnfidh an Rialachán go cruinn raon feidhme an dlí is infheidhme lena rialaítear nithe amhail cinneadh na gcatagóirí daoine ar féidir iad a chur faoi dhliteanas i leith na ngníomhartha a dhéanann siad."

- Dhéanfadh leasú 28 dhá athrú theicniúla ó thaobh an dréachtaithe de. Tá an Coimisiún ar aon bharúil leis an bParlaimint i dtaca le comhchuibheas na téarmaíochta idir na leaganacha sna teangacha éagsúla. Dhéanfadh aithris 19 "iomaíocht éagórach" agus "gníomhartha lena sriantar saoriomaíocht" a thabhairt isteach, dá dtagraítear go sonrach in Airteagal 6 de chomhsheasamh na Comhairle (sa leagan Béarla agus sa leagan Fraincise). Sa leagan Fraincise den chomhsheasamh, déanann aithris 19 tagairt go sainráite don dá choincheap, murab ionann agus an leagan Béarla. Molann an Coimisiún dá bharr sin go ndéanfaí an leagan Béarla d'aithris 19 a ailíniú de réir an leagain Fraincise. Maidir leis an togra an téarma "margadh" a úsáid ag deireadh na haithrise, ní léiríonn sé an dá ghé atá ag Airteagal 6 ar bhealach sásúil, a bhfuil mar aidhm aige an caidreamh idir iomaitheoirí agus comhleasanna tomhaltóirí a chosaint[8]. Mholfadh an Coimisiún an dréachtú seo a leanas: "Sásaíonn an bhaint le dlí na tíre ina ndéantar, nó ar dóigh go ndéanfaí, difear don chaidreamh iomaíoch nó do chomhleasanna na dtomhaltóirí na cuspóirí seo, a bheag nó a mhór."

- Cé go bhfuil an Comisiún go bunúsach i bhfabhar raon feidhme na rialach speisialta maidir le damáiste a dhéanamh don chomhshaol a shoiléiriú, is oth leis go mbeidh an sainmhíniú a glacadh i leasú 32 fós sriantach, agus go mbeidh raon feidhme na rialach teoranta ionas nach mbeadh feidhm aici maidir le haerthruailliú, mar shampla. Ní féidir leis an gCoimisiún glacadh le sainmhíniú ach amháin i gcás ina gclúdaíonn sé na hoibleagáidí neamhchonarthacha go léir i leith damáiste don chomhshaol, is cuma cén cineál damáiste .

- De bhua leasú 26 , ba chóir go ndéanfadh an tuarascáil maidir le cur chun feidhme an rialacháin, breithniú ar dhá cheist: cur chun feidhme an dlí eachtraigh ag cúirteanna agus binsí na mBallstát (an dara agus an tríú mír den leasú), agus an dlí is infheidhme maidir le tionóiscí tráchta. Cé gur féidir leis an gComisiúin go bunúsach glacadh leis an gcuid a bhaineann le cur chun feidhme an dlí eachtraigh, mar atá sa togra leasaithe, measann sé gur mó ná an cheist seo an fhadhb a bhaineann le damáistí atá luaite ag deireadh an dara mír den airteagal seo. Is pointe casta den dlí sibhialta substaintiúil seo agus ní hé An Róimh II an fóram ceart chun a phlé. Maidir leis an gcuid a bhaineann le tionóiscí tráchta, forordaítear inti an modh oibre a bheidh le leanúint ag an gCoimisiún i dtaca lena thuarascáil a ullmhú. Ós rud go bhfuil a chuid rialacha mionsonraithe féin ag an gCoimisiún lena rialaítear a mhodhanna oibre, b'fhearr leis cloí leis an bhfriotal a bhí sa togra leasaithe. "Breithneoidh an tuarascáil ar chóir reachtaíocht Comhphobail a mholadh i dtaca leis an dlí is infheidmhe maidir le tionóiscí tráchta."

4.3 Leasuithe nár ghlac an Comisiún leo

- Ní ghlacann an Coimisiún le leasú 4 , lena bhforáiltear, i dtéarmaí an-ghinearálta, go gcaithfidh rogha bhreithiúnach a bheith ag an gcúirt le linn an rialachán a chur i bhfeidhm. Cé gur fíor go bhfuil rogha bhreithiúnach ag na cúirteanna chun an dlí is infheidhme faoi na forálacha sonracha d'Airteagail 4, 5, 10, 11 agus 12, a chinneadh, ní bhaineann an céanna le rialacha eile. Laghdódh an friotal atá molta leibhéal na deimhneachta dlithiúla atá mar aidhm ag an Rialachán. Is dóigh leis an gCoimisiún dá réir sin go bhfuil aithrisí 16 agus 18, ina ndéantar tagairt shainráite do na rialacha sonracha, leordhóthanach.

- Ní ghlacann an Coimisiún le leasuithe 9, 15 agus 19 lena dtugtar isteach riail speisialta nua lena rialaítear sáruithe príobháide agus cearta a bhaineann leis an bpearsa aonair. Dhiúltaigh an Coimisiún don riail seo cheana féin sa chéad léamh. Ón uair go bhfuil deacair pholaitiúil ann ag leibhéal na Comhairle, b'fhearr leis an gCoimisiún anois an cheist achrannach seo a eisiamh ó raon feidhme an rialacháin, mar a bhí ina thogra leasaithe, go háirithe ós rud gur fíorbheag an méid reachtaíochta idirnáisiúnta atá sa réimse seo.

- Ní féidir leis an gCoimisiún glacadh le leasú 10 ina ndéantar foráil maidir le cásanna nuair nach mbeidh rogha dlí shainráite déanta ag na páirtithe agus ina gcumhachtaítear don chúirt aird a thabhairt ar thosca eile chun rogha a infeiriú. Níl an friotal atá molta ar comhréir le cuspóir na deimhneachta dlíthiúla atá molta a éilíonn deimhneacht maidir le rogha a bheith déanta ag na páirtithe.

- Ní ghlacann an Coimisiún le leasuithe 11 agus 22 a thabharfadh isteach an prionsabal "restitutio in integrum" chun méid na ndamáistí d'íospartaigh díobhála pearsanta a mheasúnú. Cé go n-aontaíonn an Coimisiún gur smaoineamh fíorspéisiúil seo i dtaca le cás na n-íospartach tionóiscí bóthair a fheabhsú, measann sé gur ionann agus comhchuibhiú dhlí sibhialta substaintiúil na mBallstát, rud atá as áit in ionstraim lena gcomhchuibhítear rialacha an dlí phríobháidigh idirnáisiúnta.

- Dhéanfadh leasú 12 aithris nua a chur isteach, lena gcuirfear ar chumas dlíthí, i gcás inar mian leis nó léi amhlaidh, ceist a ardú maidir leis an dlí is infheidhme. Mhínigh an Coimisiún cheana féin ina thogra leasaithe go dtacaíonn sé leis an smaoineamh obair cúirte a bhfuil reachtaíocht idirnáisiúnta os a comhair a éascú, ach nach bhféadfaí a bheith ag súil go ndéanfadh na páirtithe uile amhlaidh, go háirithe iad siúd nach bhfuil ionadaíocht dhlíthiúil acu. Ós rud nach féidir leis glacadh le riail mar seo, ní féidir leis an gCoimisiún glacadh le rud nach ann ach aithris, go háirithe ós rud gur saincheist chothrománach í seo ba chóir a dhíriú uirthi i gcomhthéacs níos leithne. Ach tá an Coimisiún toilteanach staidéar a dhéanamh ar an gceist maidir le cur i bhfeidhm an dlí eachtraigh i gcúirteanna na mBallstát sa tuarascáil a bhaineann le cur i bhfeidhm an Rialacháin, mar a bhí molta sa togra leasaithe.

- Ar na cúiseanna céanna, ní ghlacann an Coimisiún le leasú 13 , ar dá réir a chinnfeadh an chúirt uaithi féin a bhfuil sa dlí eachtrach infheidhme, cé go bhféadfadh sí a iarraidh ar na páirtithe cuidiú léi. Creideann an Coimisiún nach bhféadfadh formhór na mBallstát an riail seo a chur i bhfeidhm faoi láthair toisc nach ann do na struchtúir is gá. Ach aontaíonn sé gurbh fhiú an chonair seo a iniúchadh agus gur chóir aird faoi leith a thabhairt uirthi sa tuarascáil maidir le cur i bhfeidhm an rialacháin.

- Ós rud nár ghlac an Pharlaimint leis an leasú lena gcuirfí isteach Airteagal 15a nua, ní féidir leis an gCoimisiún tacú le leasú 16 , ina ndéantar tagairt shainráite d'Airteagal 15a nach bhfuil i gcorp an Rialacháin a thuilleadh.

- Ní féidir leis an gCoimisiún glacadh le leasú 17 lena ndéanfaí an riail shonrach a bhaineann le cleachtais fhrithiomaíocha a dhíothú. Mar atá mínithe sa togra leasaithe cheana féin, má choimeádtar an riail shonrach seo, cuireann sé le deimhneacht agus réamhfheictheacht an dlí toisc go ndéanann sé an áit inar tharla an caillteanas a dhaingniú. Fairis sin, níl a bhfuil ar intinn ag Parlaimint na hEorpa soiléir don Choimisiún, toisc go ndéanfaí an aithris (aithris 21) a bhaineann leis an riail speisialta seo a choimeád agus a fheabhsú fiú, d'ainneoin an scriosta. Dá mba mhian leis an bParlaimint an riail shonrach a shlánchoimeád, ghlacfadh an Coimisiún leis an riail a bhí molta i leasú 31, nár ghlac an Pharlaimint leis.

- Ní féidir leis an gCoimisiún glacadh le leasú 24 lena dtugtar ar ais riail a bhaineann leis an gcaidreamh idir an Róimh II agus ionstraimí Comhphobail eile ina bhfuil rialacha a bhfuil tionchar acu ar an dlí infheidhme, go háirithe ionstraimí maidir leis an margadh inmheánach. I bhfianaise na bhforbairtí is déanaí i bParlaimint na hEorpa agus sa Chomhairle i gcomhthéacs tograí eile a chaibidil, dealraíonn sé nach bhfuil gá le foráil atá chomh sonrach sin san ionstraim seo.

5. CONCLÚID

De bhun Airteagal 250(2) de Chonradh CE déanann an Coimisiún leis seo a thogra a leasú de réir mar atá leagtha amach thuas.

[1] COM (2003) 427 críochnaitheach, 2003/0168 (COD)

[2] IO C 241, 28.9.2004, lch. 1.

[3] A6-0211/2005.

[4] COM (2006) 83 críochnaitheach.

[5] Comhsheasamh (CE) Uimh. 22/2006, IO C 289 E an 28.11.2006, lgh. 68-83

[6] COM (2006) 566 críochnaitheach.

[7] COM (2005) 650 críochnaitheach.

[8] I dTreoir 98/27/CE an 19.5.1998 maidir le hurghairí chun leasanna tomhaltóirí a chosaint, úsáidtear an abairt chéanna "comhleasanna na dtomhaltóirí" .