MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

Rialachán (AE) 2018/848 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2018 maidir le táirgeadh orgánach agus lipéadú táirgí orgánacha agus lena n‑aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 834/2007 ón gComhairle, tháinig sé i bhfeidhm an 1 Eanáir 2022. Mar gheall air sin, tharla athrú maidir le bia peataí. Roimh an 1 Eanáir 2022, d’fhéadfaí bia peataí, go háirithe le haghaidh cat agus madraí, a lipéadú mar bhia orgánach i gcás nár chomhábhair orgánacha iad na comhábhair thalmhaíochta uile toisc go raibh na Ballstáit in ann rialacha náisiúnta a leagan síos nó, ina éagmais sin, caighdeáin phríobháideacha a ghlacadh nó a aithint. Ó bhí 1 Eanáir 2022 ann, áfach, ní féidir bia peataí a lipéadú mar bhia orgánach a thuilleadh toisc nach mbunaítear rialacha sonracha maidir le lipéadú bia peataí le Rialachán (AE) 2018/848, cé go gcumhdaítear leis lipéadú beatha le haghaidh ainmhithe feirme amhail féar agus sadhlas.

Tá feidhm ag Rialachán (AE) 2018/848 maidir le beatha le haghaidh bia-ainmhithe agus le beatha le haghaidh peataí, i.e. bia peataí. Faoin Rialachán sin, cé go n‑údaraítear comhábhair neamhorgánacha de thionscnamh talmhaíochta a úsáid i dtáirgeadh beatha orgánaí, ní fhéadfar téarma lena dtagraítear do tháirgeadh orgánach a úsáid sa tuairisc díolacháin i gcás nach comhábhair orgánacha iad na comhábhair thalmhaíochta uile. Thairis sin, ní féidir le lógó an Aontais Eorpaigh maidir le táirgeadh orgánach a bheith ar bheatha den chineál sin. Dá thoradh sin, ní chuirtear tomhaltóirí deiridh ar an eolas go díreach faoi chomhlíontacht an táirge le rialacha maidir le táirgeadh orgánach.

Ar thaobh amháin, cuirtear oibreoirí gairmiúla ar an eolas faoi chomhdhéanamh agus cion na gcomhdhúl orgánach, na gcomhdhúl atá á dtiontú agus na gcomhdhúl neamhorgánach atá i mbeatha i gcomhréir le pointe 2.1.2 d’Iarscríbhinn III a ghabhann le Rialachán (AE) 2018/848. Ar an taobh eile, nuair a dhíoltar beatha go díreach ar an leibhéal miondíola le tomhaltóirí deiridh, níl rialacha ann faoi láthair a bhaineann le faisnéis a sholáthar faoi na comhdhúile orgánacha sa bheatha i gcás nach comhábhair orgánacha iad na comhábhair thalmhaíochta uile. Thairis sin, tá lipéid bhia agus lipéid bia peataí ceaptha do na custaiméirí céanna: díoltar bia peataí agus bia (lena n‑áirítear bia réamhphacáilte) araon le tomhaltóirí deiridh ar an leibhéal miondíola.

I bhfianaise an mhéid sin, is é is cuspóir don togra seo rialacha sonracha maidir le lipéadú bia peataí a bhunú. Leis na rialacha sin, ceadófar lógó an Aontais Eorpaigh maidir le táirgeadh orgánach a bheith ar bhia peataí, go háirithe i gcás bia cat agus madraí. Thairis sin, beidh lógó an Aontais Eorpaigh maidir le táirgeadh orgánach sainordaitheach i gcás bia peataí réamhphacáilte atá lipéadaithe mar bhia orgánach.

Leis an togra, tacófar leis an earnáil bia peataí orgánaigh atá beag ach atá ag fás trí chead a thabhairt do tháirgeoirí lógó an Aontais Eorpaigh maidir le táirgeadh orgánach a úsáid agus a dtáirgí á gcur chun cinn acu. Ina theannta sin, cuirfear le forbairt talmhaíochta orgánaí leis an togra tríd an bhféidearthacht breisluach a chruthú do sheachtháirgí orgánacha a fhéadfar a úsáid i dtáirgeadh bia peataí. Tá sé sin i gcomhréir leis an gComhaontú Glas, an Straitéis ‘ón bhfeirm go dtí an forc’, an Straitéis Bhithéagsúlachta, an Plean Gníomhaíochta chun an Táirgeadh Orgánach a Fhorbairt, agus an sprioc maidir le 25 % de thalamh talmhaíochta an Aontais a bheith faoi fheirmeoireacht orgánach faoi 2030.