P9_TA(2022)0279

An Mheabhairshláinte sa Saol Digiteach Oibre

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 5 Iúil 2022 maidir leis an meabhairshláinte i saol digiteach na hoibre (2021/2098(INI))

(2023/C 47/05)

Tá Parlaimint na hEorpa,

— ag féachaint d’Airteagal 3 den Chonradh ar an Aontas Eorpach,

— ag féachaint d’Airteagail 4, 6, 9, 114, 153, 169 agus 191, agus go háirithe d’Airteagal 168 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

— ag féachaint d’Airteagail 2, 3, 14, 15, 21, 31, 32 agus 35 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (“an Chairt”),

— ag féachaint do Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, go háirithe prionsabal 10 de,

— ag féachaint do Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine atá faoi Mhíchumas,

— ag féachaint do straitéis mheabhairshláinte agus folláine na Náisiún Aontaithe in 2018,

— ag féachaint d’fhorógra na hEagraíochta Domhanda Sláinte (EDS) le haghaidh téarnamh sláintiúil ó COVID-19 an 18 Bealtaine 2020,

— ag féachaint do Lá Domhanda Meabhairshláinte EDS 2021 – 'Cúram sláinte an phobail do chách: Cuirimis i gcrích é',

— ag féachaint don chreat Eorpach le haghaidh gníomhaíochta ó EDS maidir leis an meabhairshláinte do 2021-2025,

— ag féachaint do staidéar ar bheartas sláinte na hEagraíochta um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (ECFE) an 8 Meitheamh 2021 dar teideal A New Benchmark for Mental Health Systems: Tackling the Social and Economic Costs of Mental Ill Health [Tagarmharc Nua do Chórais Mheabhairshláinte: Dul i ngleic le Costais Shóisialta agus Eacnamaíocha na Meabhairshláinte] agus d’athbhreithniú na meabhairshláinte agus na hoibre an 4 Samhain 2021 dar teideal Fitter Minds, Fitter Jobs: from Awareness to Change in Integrated Mental Health, Skills and Work Policies [Intinní Níos Folláine, Poist Níos Folláine: Ó Fheasacht go hAthrú ar Mheabhairshláinte Chomhtháite, Scileanna agus Beartais Oibre’],

— ag féachaint do Threoir (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (1),

— ag féachaint do Threoir (AE) 2019/1158 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Meitheamh 2019 maidir le cothromaíocht oibre is saoil do thuismitheoirí agus do chúramóirí (2),

— ag féachaint do Threoir (AE) 2019/882 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Aibreán 2019 i ndáil leis na ceanglais inrochtaineachta le haghaidh táirgí agus seirbhísí (3),

— ag féachaint do Threoir 2000/78/CE ón gComhairle an 27 Samhain 2000 lena mbunaítear creat ginearálta le haghaidh na córa comhionainne san fhostaíocht agus sa tslí bheatha (4),

— ag féachaint do Threoir 2003/88/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 4 Samhain 2003 i dtaca le gnéithe ar leith d’eagrú ama oibre (5),

— ag féachaint do Threoir 89/391/CEE ón gComhairle an 12 Meitheamh 1989 maidir le bearta a thabhairt isteach chun feabhsuithe ar shábháilteacht agus ar shláinte oibrithe ag an obair a spreagadh (6),

— ag féachaint do Threoir 89/654/CEE ón gComhairle an 30 Samhain 1989 maidir leis na híoscheanglais sábháilteachta agus sláinte don láthair oibre (7),

— ag féachaint do Threoir 90/270/CEE ón gComhairle an 29 Bealtaine 1990 maidir leis na híoscheanglais sábháilteachta agus sláinte d’obair le trealamh scáileán taispeána (8),

— ag féachaint do rún uaithi an 17 Aibreán 2020 maidir le gníomhaíocht chomhordaithe AE chun paindéim COVID-19 agus a hiarmhairtí a chomhrac (9),

— ag féachaint do rún uaithi an 10 Iúil 2020 maidir le straitéis sláinte poiblí an Aontais i ndiaidh COVID-19 (10),

— ag féachaint do rún uaithi an 21 Eanáir 2021 ina bhfuil moltaí don Choimisiún maidir leis an gceart chun dícheangail (11),

— ag féachaint do rún uaithi an 17 Feabhra 2022 maidir le daoine óga na hEorpa a chumhachtú: fostaíocht agus téarnamh sóisialta i ndiaidh na paindéime (12),

— ag féachaint do rún uaithi an 16 Meán Fómhair 2021 maidir le dálaí oibre cothroma, cearta agus cosaint shóisialta d’oibrithe ardáin – cineálacha nua fostaíochta atá nasctha leis an bhforbairt dhigiteach (13),

— ag féachaint do na Conclúidí ón gComhairle an 24 Deireadh Fómhair 2019 maidir le geilleagar na folláine (14), ina n-iarrtar straitéis mheabhairshláinte chuimsitheach AE,

— ag féachaint do Chonclúidí ón gComhairle an 8 Meitheamh 2020 maidir leis an bhfolláine san obair a fheabhsú,

— ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 28 Meitheamh 2021 dar teideal “Creat straitéiseach AE maidir leis an tsláinte agus an tsábháilteacht ag an obair 2021-2027 – Sábháilteacht agus sláinte cheirde i saol oibre atá ag athrú” (COM(2021)0323),

— ag féachaint do Pháipéar Uaine ón gCoimisiún an 14 Deireadh Fómhair 2005 dar teideal Improving mental health of the population – Towards a strategy on mental health for the European Union [Ag cur feabhas ar mheabhairshláinte an phobail – I dtreo straitéis maidir le meabhairshláinte don Aontas Eorpach] (COM(2005)0484),

— ag féachaint do thuarascáil ón gCoimisiún an 14 Iúil 2021 dar teideal Employment and Social Developments in Europe – towards a strong social Europe in the aftermath of the COVID-19 crisis: reducing disparities and addressing distributional impacts [Fostaíocht agus Forbairtí Sóisialta san Eoraip – i dtreo Eoraip shóisialta láidir i ndiaidh na géarchéime COVID-19: éagothromaíochtaí a laghdú agus aghaidh a thabhairt ar thionchair dáileacháin],

— ag féachaint do Chomhaontú Eorpach 2008 um Meabhairshláinte agus um Fholláine,

— ag féachaint don tuarascáil ó Fhóram Eorpach na hÓige an 17 Meitheamh 2021 dar teideal “Beyond Lockdown”, the “pandemic scar” on young people [Lastall den phaindéim: “rian na paindéime’ar dhaoine óga”,

— ag féachaint do thuarascálacha Eurofound an 9 Samhain 2021 dar teideal “Tionchar COVID-19 ar dhaoine óga in AE” agus an 10 Bealtaine 2021 dar teideal “Maireachtáil, obair agus COVID-19: Meath na meabhairshláinte agus na muiníne ar fud an Aontais Eorpaigh agus bliain eile den phaindéim romhainn”,

— ag féachaint do thuarascáil 2020 na Gníomhaireachta Eorpaí um Shábháilteacht agus Sláinte ag an Obair (EU-OSHA) an 7 Nollaig 2020 dar teideal Preventing musculoskeletal disorders in a diverse workforce: risk factors for women, migrants and LGBTI workers [Neamhoird mhatánchnámharlaigh a chosc i lucht saothair éagsúil: tosca riosca do mhná, d’imircigh agus d’oibrithe LADTI],

— ag féachaint do thuarascáil 7/10/2011 EU-OSHA dar teideal Mental health promotion in the workplace – a good practice report [An mheabhairshláinte a chur chun cinn san áit oibre – tuarascáil dea-chleachtais],

— ag féachaint do thuarascáil EU-OSHA an 22 Deireadh Fómhair 2021 dar teideal Telework and health risks in the context of the covidovid-19 pandemic: evidence from the field and policy implications [Teilea-obair agus rioscaí sláinte i gcomhthéacs phaindéim COVID-19: fianaise allamuigh agus impleachtaí beartais].

— ag féachaint do thuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa an 12 Nollaig 2012 dar teideal The European Year of Mental Health – Better work, better quality of life [Bliain Eorpach na Meabhairshláinte – Obair níos fearr, cáilíocht saoil níos fearr] (15),

— ag féachaint don tuairim ó Phainéal Saineolaithe an Choimisiúin an 23 Meitheamh 2021 ar bhealaí éifeachtacha chun infheistiú sa tsláinte dar teideal Supporting mental health of health workforce and other essential workers [Ag tacú le meabhairshláinte an lucht saothair sláinte agus oibrithe riachtanacha eile],

— ag féachaint do thuarascáil chomhpháirteach EU-OSHA an 13 Deireadh Fómhair 2014 dar teideal Psychosocial risks in Europe: Prevalence and strategies for prevention [Rioscaí síceasóisialta san Eoraip: Leathadúlacht agus straitéisí maidir le cosc],

— ag féachaint do Shuirbhé 2021 Willis Towers Watson ar Eispéireas Fostaithe,

— ag féachaint do na hachainíocha arna gcur faoi bhráid an Choiste um Achainíocha, mar shampla Uimh. 0956/2018 agus Uimh. 1186/2018,

— ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta,

— ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Fhostaíocht agus um Ghnóthaí Sóisialta (A9-0184/2022),

A. de bhrí gur ceart bunúsach daonna é an ceart chun sláinte coirp agus meabhrach agus de bhrí go bhfuil gach duine i dteideal an chaighdeáin sláinte is airde is féidir; de bhrí go sainíonn EDS an mheabhairshláinte mar “staid folláine intinne lena gcuirtear ar chumas daoine dul i ngleic le strus an tsaoil, a gcumas a bhaint amach, foghlaim go maith agus oibriú go maith, agus rannchuidiú lena bpobal” (16); whereas mental health is also linked to other fundamental rights such as the right to human dignity, as enshrined in Article 1 of the Charter of Fundamental Rights of the EU, and the right to the integrity of the person, including mental integrity, as enshrined in Article 3 of the Charter;

B. de bhrí go léiríonn taighde gur mhúnlaigh paindéim COVID-19 cleachtais eagraíochtúla agus bhainistíochta agus gur athraíodh dálaí oibre do go leor oibrithe san Eoraip, agus go raibh iarmhairtí aige sin ar am oibre, ar fholláine agus ar thimpeallacht fhisiciúil an ionaid oibre; de bhrí gur cuireadh éilimh urghnácha ar chúram sláinte agus ar oibrithe riachtanacha; de bhrí go raibh ar na hoibrithe sin déileáil le timpeallacht oibre dhian, easpa cosanta agus imní maidir lena sábháilteacht, a raibh tionchar diúltach síceolaíoch aige; de bhrí go gciallaíonn tuiscint a fháil ar shaincheisteanna meabhairshláinte san ionad oibre ní hamháin a bheith ar an eolas faoi neamhoird mheabhracha i gcomhréir leis na critéir dhiagnóiseacha den Aicmiú Idirnáisiúnta Galar do Staidreamh Básmhaireachta agus Galrachta (e.g. an dúlagar) (17), ach chomh maith leis sin ag iarraidh an fholláine a chur chun cinn, míthuiscint agus stiogmatú a sheachaint agus na bearta cearta agus an chóireáil cheart a fhorbairt agus a chur chun feidhme chun na neamhoird sin a bhainistiú (18);

C. de bhrí nár scaoileadh leis an bpaindéim méadú mór ar fhreagrachtaí cúraim i gcomhar leis an obair, rud a rinne difear díréireach do mhná agus a leathnaigh an difríocht inscne i gcúram neamhíoctha; de bhrí go raibh tionchar diúltach aige sin ar mheabhairshláinte daoine a bhfuil freagrachtaí cúraim orthu, mar go raibh ar go leor oibrithe déileáil le i bhfad níos mó struis trí ghlacadh le freagrachtaí cúraim méadaithe na scoile baile agus an chúraim leanaí le linn glasála nó trí chúram neamhfhoirmiúil a sholáthar do ghaolta cleithiúnacha nó aon chineál eile oibre a dhéanamh dóibh;

D. de bhrí go léiríonn taighde gur eascair teilea-obair ar mórscála as an bpaindéim, a raibh iarmhairtí dearfacha aige amhail níos mó solúbthachta agus neamhspleáchais agus, i gcásanna áirithe, cothromaíocht oibre is saoil níos fearr; de bhrí, áfach, nach mó i gcónaí na gnóthachain sin ná na hiarmhairtí diúltacha amhail iad a bheith ró-nasctha, na teorainneacha idir obair an duine agus saol príobháideach an duine a bheith geamhaithe, déine níos mó d’obair agus d’anás a bhaineann leis an teicneolaíocht; de bhrí, de réir shuirbhéanna Eurofound ar COVID-19, gur iomaí dúshlán a bhí ag an bpaindéim d’oibrithe a oibríonn go cianda; de bhrí, cé go bhféadfadh an méadú suntasach ar theilea-obair a théann chun tairbhe oibrithe agus gnólachtaí, nach mór an ceart chun sláinte coirp agus meabhairshláinte a chosaint agus a chur chun cinn sa chomhthéacs sin;

E. de bhrí gurb iad rioscaí síceasóisialta na rioscaí sláinte is forleithne a bhaineann leis an teilea-obair; de bhrí go bhfuil nasc níos mó idir teilea-obair agus uaireanta oibre fada agus strus a bhaineann leis an obair; de bhrí, de réir EU-OSHA, go bhféadfadh torthaí diúltacha síceolaíocha, fisiceacha agus sóisialta, amhail imní a bhaineann leis an obair, a bheith mar thoradh ar rioscaí síceasóisialta; de bhrí go bhféadfadh ualach oibre iomarcach a bheith i gceist leis na dálaí oibre as a n-eascraíonn rioscaí síceasóisialta, éilimh atá ag teacht salach ar a chéile, easpa soiléireachta maidir le ról an duine, easpa rannpháirtíochta sna cinntí a dhéanann difear d’oibrithe iad féin, easpa tionchair ar an gcaoi a ndéantar post an duine, athrú eagraíochta atá á bhainistiú go dona, easpa slándála fostaíochta, cumarsáid neamhéifeachtach, easpa tacaíochta ón mbainistíocht nó ó chomhghleacaithe amháin, ciapadh síceolaíoch agus gnéasach, agus foréigean tríú páirtí; de bhrí nach bhfuil na comhchaighdeáin agus na comhphrionsabail chéanna atá ceangailteach ó thaobh dlí ag na Ballstáit le haghaidh rioscaí síceasóisialta, rud a fhágann go mbíonn cosaintí dlíthiúla éagothroma de facto ann d’oibrithe;

F. de bhrí go bhfuil méadú ag teacht ar líon na bhfostóirí a úsáideann uirlisí digiteacha amhail aipeanna, bogearraí agus an intleacht shaorga (AI) chun a gcuid oibrithe a bhainistiú; de bhrí, mar sin, go bhfuil dúshláin nua ag baint le bainistiú algartamach do thodhchaí na hoibre amhail rialú agus faireachas atá cumasaithe ó thaobh na teicneolaíochta de trí uirlisí tuartha agus bratacha, cianfhaireachán fíor-ama ar dhul chun cinn agus ar fheidhmíocht agus ar rianú ama, agus go bhfuil rioscaí suntasacha ag baint leis do shláinte agus do shábháilteacht oibrithe, go háirithe a meabhairshláinte agus a gceart chun príobháideachta agus chun dínit an duine; de bhrí go bhfuil athrú ó bhonn á dhéanamh ar nádúr na hoibre leis an digiteáil agus leis na hardteicneolaíochtaí nua amhail IS agus innealra IS-bhunaithe; de bhrí go n-úsáideann thart ar 40 % de na ranna acmhainní daonna i gcuideachtaí idirnáisiúnta feidhmchláir IS anois agus go measann 70 % díobh gur ardtosaíocht é sin dá n-eagraíocht; de bhrí nach mór an geilleagar digiteach nua a rialú chun rathúnas comhroinnte a chothú agus chun folláine na sochaí i gcoitinne a áirithiú;

G. de bhrí go gceanglaíonn an staid nua seo orainn sainmhíniú nua níos leithne a ghlacadh ar an tsláinte agus ar an tsábháilteacht san ionad oibre, nach féidir a scaradh ón meabhairshláinte a thuilleadh;

H. de bhrí go bhfuil tionchar díréireach ag paindéim COVID-19 ar fholláine mheabhrach an chúraim sláinte agus na n-oibrithe cúraim fhadtéarmaigh – ar mná iad a bhformhór – chomh maith le pobail leochaileacha lena n-áirítear mionlaigh eitneacha, pobal LADTIA+, daoine scothaosta, tuismitheoirí aonair, daoine faoi mhíchumas agus saincheisteanna meabhairshláinte a bhí ann cheana, daoine a bhfuil stádas socheacnamaíoch níos ísle acu, daoine dífhostaithe, agus daoine atá ina gcónaí sna réigiúin is forimeallaí agus ceantair iargúlta atá nasctha go dona; de bhrí go bhfuil meabhairshláinte na ndaoine óga tar éis dul in olcas go suntasach le linn na paindéime, agus go bhfuil fadhbanna a bhaineann leis an meabhairshláinte tar éis dúbailt i roinnt Ballstát agus tionchar tromchúiseach ar fhostaíocht daoine óga agus laghdú ar a n-ioncam, lena n-áirítear caillteanas post; de bhrí go bhfuil neamhoird mheabhairshláinte ag 9 milliún déagóir san Eoraip (daoine idir 10 agus 19 mbliana d’aois) agus go bhfuil níos mó ná leath de na cásanna sin ina gcúis le himní agus le dúlagar;

I. de bhrí nach bhfuil rochtain ag an iomarca daoine in AE ar sheirbhísí poiblí meabhairshláinte agus ar sheirbhísí sláinte ceirde; de bhrí go bhfuil an fholláine mheabhrach ar an leibhéal is ísle ar fud na n-aoisghrúpaí ó thosaigh an phaindéim, agus go bhfuil an mheath ar an meabhairshláinte curtha i leith suaití sa rochtain ar sheirbhísí meabhairshláinte, ualach oibre méadaithe agus géarchéim sa mhargadh saothair a rinne difear díréireach do dhaoine óga; de bhrí nach ndéantar tearcmhaoiniú ar sheirbhísí poiblí meabhairshláinte agus sláinte ceirde; de bhrí gur féidir leis an strus a bhaineann leis an obair a bheith mar thoradh ar roinnt tosca amhail brúnna srianta ama, uaireanta oibre fada nó neamhrialta agus drochchumarsáid agus droch-chomhoibriú laistigh den eagraíocht; de bhrí go bhfuil comhghaol láidir idir mígréiní nó tinneas cinn trom agus dúlagar agus imní, i measc neamhoird shíciatracha chomhghalracha eile, a bhfuil tionchar iarmhartach acu ar fheidhmíocht oibre agus ar neamhláithreachtaí fostaithe; de bhrí nach bhfuil mórán maoinithe ar thaighde cliniciúil agus feidhmeach ar chosc, ar dhiagnóisiú agus ar chóireáil riochtaí meabhairshláinte; de bhrí gurb iad saincheisteanna meabhairshláinte an phríomhchúis leis an ngalracht dhomhanda faoi láthair, agus go bhfuil an féinmharú ar an dara cúis is mó le bás daoine óga san Eoraip; de bhrí gur féidir torthaí dearfacha a bheith mar thoradh ar ghníomhaíochtaí maidir le cosc, ardú feasachta, folláine agus cur chun cinn na meabhairshláinte agus cultúir fholláine chun sláinte na bhfostaithe a fheabhsú san ionad oibre (19);

J. de bhrí go n-áirítear ar shaincheisteanna san ionad oibre a mbíonn tionchar acu ar an meabhairshláinte, tnáitheadh poist, siondróm leadráin, strus, ciapadh, foréigean, stiogma, idirdhealú agus deiseanna teoranta fáis nó ardaithe céime, gnéithe a d’fhéadfadh a bheith níos measa fós ar líne; de bhrí gur léirigh EDT anuraidh go raibh níos mó ná 300 milliún duine ar fud an domhain ag fulaingt mar gheall ar neamhoird mheabhracha a bhaineann leis an obair, mar shampla tnáitheadh, imní, dúlagar nó strus iarthrámach, rud atá comhchoibhneasach leis an bhfíric go mbraitheann duine as gach ceathrar oibrithe Eorpacha go bhfuil tionchar diúltach ag obair ar a sláinte (20); de bhrí go bhféadfadh fadhbanna sláinte coirp agus meabhrach, mí-úsáid substaintí nó alcóil, neamhláithreacht agus táirgiúlacht caillte a bheith mar thoradh ar thimpeallacht dhiúltach oibre;

K. de bhrí go meastar go raibh na costais a bhaineann le drochshláinte mheabhrach níos mó ná 4 % den OTI ar fud Bhallstáit uile AE in 2015; de bhrí go bhfuil costas an dúlagair a bhaineann leis an obair ar cheann de na príomhchúiseanna le míchumas agus dúlagar agus go meastar gurb ionann é agus EUR 620 billiún in aghaidh na bliana, agus gur cailleadh EUR 240 billiún in aghaidh na bliana mar thoradh air sin (21); de bhrí gur mó ná EUR 110 billiún in aghaidh na bliana an costas a mheastar a bheadh ar gach tinneas cinn in AE, agus gurb iad mígréiní is cúis le thart ar EUR 50 billiún de sin; de bhrí go bhfuil na buiséid a bhaineann le cosc ar fud Bhallstáit uile AE íseal fós ag 3 % den chaiteachas iomlán ar shláinte;

L. de bhrí go bhfuil dualgas ar fhostóirí, faoi rialacháin AE maidir le sláinte agus sábháilteacht cheirde (22), sláinte agus sábháilteacht oibrithe a chosaint i ngach gné dá gcuid oibre; de bhrí go leanann fostóirí de bheith freagrach as sláinte agus sábháilteacht cheirde i gcomhthéacs teilea-oibre; de bhrí go bhfuil ról ríthábhachtach ag ceardchumainn agus ag comhlachtaí sláinte agus sábháilteachta ceirde san ionad oibre maidir le buncheart oibrithe chun ionad oibre sábháilte, slán a chosaint, lena n-áirítear i gcás teilea-oibre;

M. de bhrí gurb iad fostaíocht chobhsaí, sláinte (lena n-áirítear meabhairshláinte), dálaí le haghaidh forbartha iomláine, agus tuiscint tionchair agus rannpháirtíochta do dhaoine óga na réamhchoinníollacha bunúsacha chun teacht as an ngéarchéim, chun sochaithe a neartú agus chun geilleagair a atógáil;

Meabhairshláinte agus obair dhigiteach: ceachtanna a foghlaimíodh ó phaindéim COVID-19

1. á chur in iúl gur oth léi gur cuireadh isteach ar mheabhairshláinte go leor fostaithe agus orthu siúd atá féinfhostaithe le linn phaindéim COVID-19 de bharr cur isteach ar a lán seirbhísí amhail oideachas, sláinte agus tacaíocht shóisialta, agus tosca struis méadaithe amhail neamhshláine airgeadais, eagla dífhostaíochta, rochtain theoranta ar chúram sláinte, leithlisiú, strus a bhaineann leis an teicneolaíocht, athruithe ar uaireanta oibre, eagrú neamhleor oibre agus an teilea-obair; á iarraidh go rachfaí i ngleic leis an meabhairshláinte mar ábhar práinne le beartais thrasghearrtha agus chomhtháite mar chuid de straitéis chuimsitheach mheabhairshláinte an Aontais agus de straitéis cúraim Eorpaigh a fhorlíonfar le pleananna gníomhaíochta náisiúnta; ag meabhrú don Choimisiún, go háirithe, gur cheart cosaint sláinte oibrithe a bheith ina dlúthchuid de phleananna ullmhachta EU-OSHA chun géarchéimeanna sláinte amach anseo a chosc;

2. á chur i bhfáth gur chuir paindéim COVID-19 agus an ghéarchéim eacnamaíoch ina dhiaidh sin brú ollmhór ar mheabhairshláinte agus ar fholláine na saoránach go léir, ach thar aon ní eile, ar dhaoine féinfhostaithe, daoine óga, mic léinn atá ag aistriú chuig an lucht saothair agus daoine aosta, a bhfuil rioscaí síceasóisialta a bhaineann leis an obair ag dul i méid agus rátaí struis, imní agus dúlagair níos airde ag baint leo;

3. á chur i bhfáth go raibh tionchar diúltach ag paindéim COVID-19 ar an aistriú ón oideachas go dtí an obair agus dá bhrí sin go bhféadfadh sé a bheith ina chúis le hardleibhéil struis, le himní agus le héiginnteacht do dhaoine óga ag tús a ngairmréime, rud a d’fhéadfadh a n-ionchais fostaíochta a ghéarú freisin agus a chuirfeadh le fáinne fí saincheisteanna lena meabhairshláinte agus lena bhfolláine; á iarraidh go dtabharfaí tacaíocht níos fearr don mheabhairshláinte, lena n-áirítear do sheirbhísí poiblí fostaíochta, d’fhonn aghaidh a thabhairt ar fholláine daoine dífhostaithe;

4. á chur in iúl gur oth léi nár déileáladh leis an meabhairshláinte mar thosaíocht ar an mbealach céanna leis an tsláinte fhisiciúil, gur baineadh maoiniú as agus nach raibh foireann cháilithe ar fáil ar fud na mBallstát, in ainneoin na mbuntáistí intreacha a bhaineann le sláinte agus folláine fheabhsaithe agus na gnóthachain shuntasacha táirgiúlachta eacnamaíche agus na leibhéil rannpháirtíochta níos airde san obair a eascraíonn as infheistíocht phoiblí sa mheabhairshláinte; á chreidiúint go bhfuil gá le gníomhaíocht ghasta chun feabhas a chur ar an staid mar atá faoi láthair;

5. á iarraidh ar institiúidí an Aontais agus ar na Ballstáit aitheantas a thabhairt do na hardleibhéil fadhbanna meabhairshláinte a bhaineann leis an obair ar fud an Aontais agus tiomantas láidir a thabhairt do ghníomhaíochtaí lena ndéantar saol oibre digití a rialáil agus a chur chun feidhme, ar gníomhaíochtaí iad lena gcabhraítear fadhbanna meabhairshláinte a chosc, meabhairshláinte agus cothromaíocht shláintiúil oibre is saoil a chosaint, agus cearta cosanta sóisialta san ionad oibre a threisiú; á iarraidh go ndéanfaí idirphlé agus iarrachtaí chun na críche sin i gcomhar le fostóirí agus ionadaithe oibrithe, lena n-áirítear ceardchumainn; ag cur béim ar an bhfíoras, ina leith sin, gur gá pleananna coisctheacha a ghlacadh maidir le rioscaí meabhairshláinte i ngach ionad oibre; á iarraidh go ndéanfar obair leantach maidir le cur chun feidhme chreat Eorpach EDS maidir le meabhairshláinte do 2021-2025;

6. á chur in iúl gur oth léi an difríocht idir an méid gníomhaíochta a rinne AE go hiarbhír i leith na sláinte agus an raon feidhme a thugtar leis an gConradh ar an Aontas Eorpach agus á iarraidh go ndéanfaí tuilleadh gníomhaíocht AE laistigh de raon feidhme na n-inniúlachtaí sin; á mheas gurb í an mheabhairshláinte an chéad ghéarchéim sláinte eile agus gur cheart don Choimisiún gníomhú agus dul i ngleic leis na rioscaí uile a d’fhéadfadh a bheith ann trí bhearta ceangailteacha agus neamhcheangailteacha, i gcás inarb ábhartha, agus straitéis mheabhairshláinte chuimsitheach AE a chruthú i gcomhréir leis na conclúidí ón gComhairle an 24 Deireadh Fómhair 2019 maidir le geilleagar na folláine;

7. á thabhairt dá haire gur cheart go mbeadh sé d’aidhm ag straitéis mheabhairshláinte AE ceangal a chur ar na Ballstáit cúram sláinte meabhrach a chomhtháthú le cúram fisiciúil i bhfianaise an chomhghaol dlúth idir an dá cheann, cúram éifeachtach a chur ar fáil ar bhonn fianaise agus cearta an duine, líon na seirbhísí atá ar fáil a leathnú chun cur ar chumas níos mó daoine rochtain a fháil ar chóireáil agus tacú le daoine chun cabhrú leo obair a aimsiú nó fanacht i mbun oibre, i measc iarrachtaí eile; ag áitiú go mbíonn tionchar ag drochshláinte mheabhrach ar fholláine na n-oibrithe agus go ngabhann costais do chórais leasa léi, mar aon le caiteachas breise ar chúram sláinte agus ar shlándáil shóisialta; á chur i bhfáth go bhfuil freagracht ar an bhfostóir agus go bhfuil ról ríthábhachtach ag an bhfostóir agus ag na comhpháirtithe sóisialta araon maidir le tionscnaimh den chineál sin a cheapadh agus a chur chun feidhme;

8. á mheabhrú go bhfuil léargas tugtha ag an bpaindéim ar an ngéarchéim mheabhairshláinte fhorleathan ar fud na hEorpa agus ar na freagairtí éagsúla a thug na Ballstáit di agus gur léirigh sí a thábhachtaí atá sé dea-chleachtais a roinnt chun freagairt d’éigeandálaí sláinte, agus bearnaí a nochtadh sa réamhradharc, lena n-áirítear ullmhacht, uirlisí freagartha agus cistiú leordhóthanach; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit na tionchair ar an tsláinte mheabhrach a chur san áireamh ina ngéarchéimeanna sláinte agus ina gcuid pleananna paindéime éigeandála agus ullmhachta; á chreidiúint gur cheart an ghéarchéim mheabhairshláinte atá ann faoi láthair a mheas mar éigeandáil sláinte;

9. á chur in iúl gur díol sásaimh DI an chaibidlíocht atá ar siúl faoi láthair maidir le rialachán lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 1082/2013/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 22 Deireadh Fómhair 2013 maidir le bagairtí tromchúiseacha trasteorann don tsláinte ( 23 ) agus an chaibidlíocht leanúnach maidir le hathchóiriú a dhéanamh ar an Lárionad Eorpach um Ghalair a Chosc agus a Rialú agus maidir le sainordú na Gníomhaireachta Leigheasra Eorpaí a neartú;

10. ag moladh na n-oibrithe riachtanacha agus túslíne a d’íobair a ndea-bhail féin chun obair tarrthála a dhéanamh le linn na paindéime; á chur in iúl gur cúis imní di na rioscaí meabhairshláinte is mó a bhaineann leis an obair d’oibrithe sláinte agus cúraim fhadtéarmaigh; á iarraidh ar an gCoimisiún aird ar leith a thabhairt ar oibrithe riachtanacha agus túslíne sna tograí atá le teacht maidir leis an meabhairshláinte ag an obair; á iarraidh ar na Ballstáit feabhas a chur ar a ndálaí oibre, aghaidh a thabhairt ar ghanntanais foirne agus na hacmhainní riachtanacha a chur ar fáil chun a áirithiú nach mbeidh gá leis na híobairtí sin arís, chun a áirithiú go mbeidh rochtain láithreach ag oibrithe ar acmhainní leormhaithe meabhairshláinte agus ar chosaint agus ar idirghabhálacha síceasóisialta, ar cheart iad a shíneadh thar thréimhse na géarchéime tromchúisí; ag cur béim ar an bhfíoras gur mná iad formhór mór na n-oibrithe riachtanacha agus túslíne agus gur minic a bhíonn siad ar ioncam níos ísle, agus go mbíonn rioscaí meabhairshláinte níos mó ag gabháil leo a bhaineann leis an obair;

An t-aistriú digiteach agus an mheabhairshláinte

11. ag aithint go bhféadfar, le fostaíocht ar ardcháilíocht, cuspóir saoil a spreagadh i ndaoine aonair chomh maith le slándáil agus neamhspleáchas airgeadais a sholáthar dóibh; á chur i bhfáth go bhfuil caidreamh dearfach ann idir dea-shláinte mheabhrach, dálaí maithe oibre, tuarastail leormhaithe, táirgiúlacht oibre, folláine agus cáilíocht saoil; á thabhairt dá haire gur féidir leis a bheith dúshlánach d’oibrithe cuspóir saoil agus féiniúlacht a bhaint amach i gcomhthéacs na digiteála atá ag dul i méid, rud a bhféadfadh fadhbanna sláinte fisiciúla agus intinne a bheith mar thoradh air; á dhearbhú go bhfuil, dá bhrí sin, bearta coiscthe ríthábhachtach; á chreidiúint go bhféadfadh dálaí oibre leormhaithe agus cláir ghníomhacha mhargadh an tsaothair cabhrú chun dul i ngleic le rioscaí síceasóisialta trí dheiseanna a sholáthar do phoist ar ardchaighdeán agus do chosaint shóisialta; á thabhairt dá haire gur féidir leis an dúlagar agus le neamhoird mheabhairshláinte a bheith ina mbacainn ar an bhfostaíocht a choinneáil nó a aimsiú agus go bhfuil gá le tacaíocht bhreise do chuardaitheoirí poist;

12. ag aithint go bhféadfaí deiseanna a chruthú leis an gclaochlú digiteach chun daoine atá faoi mhíchumas a fhostú ar an margadh oscailte saothair; ag cur béim ar an bhfíoras, sa chomhthéacs sin, nár cheart go mbeadh leithlisiú ná eisiamh sóisialta mar thoradh ar an gclaochlú digiteach; á thabhairt chun suntais, thairis sin, go mbíonn deacrachtaí ag daoine scothaosta, agus atá i mbaol an eisiaimh dhigitigh mar gheall ar dhálaí oibre atá ag athrú agus uirlisí nua digiteacha; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé go mbeadh gach oibrí, agus go háirithe gach duine aosta, in ann rochtain a fháil ar fhoghlaim ar feadh an tsaoil agus ar fhorbairt ghairmiúil atá oiriúnaithe dá riachtanais aonair; á iarraidh ar na Ballstáit soláthar an oideachais dhigitigh atá dírithe ar dhaoine scothaosta a leathnú; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá malartuithe idirghlúine sa timpeallacht oibre;

13. á mheabhrú gur féidir le cuir chuige réamhghníomhacha maidir leis an digiteáil, amhail feabhas a chur ar scileanna digiteacha san ionad oibre nó uaireanta solúbtha oibre a cheadú, a bheith ina gcuidiú le strus na hoibre a mhaolú; á thabhairt le fios go bhfuil sé d’acmhainn ag IS dálaí oibre agus caighdeán saoil a fheabhsú, lena n-áirítear cothromaíocht oibre is saoil níos fearr agus inrochtaineacht níos fearr do dhaoine faoi mhíchumas, forbairt mhargadh an tsaothair a thuar agus tacú le bainistiú acmhainní daonna chun claontacht dhaonna a chosc; ag tabhairt rabhadh, áfach, go n-eascraíonn imní as IS freisin maidir le príobháideacht agus sláinte agus sábháilteacht cheirde amhail an ceart chun dícheangail, agus go bhféadfadh faireachas agus faireachán díréireach agus neamhdhleathach ar oibrithe a bheith mar thoradh uirthi, agus sárú á dhéanamh ar a ndínit agus ar a bpríobháideacht, chomh maith le cóireáil idirdhealaitheach i bpróisis earcaíochta agus i réimsí eile mar gheall ar algartaim atá claonta, lena n-áirítear ar fhorais inscne, cine agus eitneacha; á chur in iúl gur cúis imní di, ina theannta sin, gur féidir le IS an bonn a bhaint ó shaoirse agus ó neamhspleáchas an duine, amhail trí uirlisí tuartha agus fógartha, faireachán agus rianú ama fíor-ama agus moltaí uathoibrithe maidir le hiompraíocht, agus rannchuidiú le fadhbanna meabhairshláinte oibrithe amhail tnáitheadh, strus a bhaineann leis an teicneolaíocht, ró-ualach síceolaíoch agus tuirse; ag cur béim ar an bhfíoras go láidir nach mór réitigh IS san ionad oibre a bheith trédhearcach, cothrom agus aon impleachtaí diúltacha d’oibrithe a sheachaint agus nach mór iad a chaibidliú idir fostóirí agus ionadaithe oibrithe, lena n-áirítear ceardchumainn; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit, ina leith sin, togra reachtach maidir leis an intleacht shaorga san ionad oibre a cheapadh chun cosaint iomchuí a áirithiú do chearta agus d’fholláine oibrithe, lena n-áirítear a meabhairshláinte agus a gcearta bunúsacha amhail neamh-idirdhealú, príobháideacht agus dínit an duine i láthair oibre atá ag éirí níos digitithe; á thabhairt dá haire go bhfuil claonadh ann go mbíonn tionchar díréireach ag ciapadh ar líne ar na grúpaí is leochailí, lena n-áirítear oibrithe óga, ban agus oibrithe LGBTQI+; á chur i bhfáth nach bhfuil reachtaíocht shonrach i bhfeidhm ach ag 60 % de na Ballstáit chun aghaidh a thabhairt ar an mbulaíocht agus ar an bhforéigean ag an obair, agus á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit, dá bhrí sin, bearta éigeantacha spriocdhírithe a mholadh chun dul i ngleic leis an bhfadhb mhéadaitheach sin ag an obair agus chun na híospartaigh a chosaint leis na hacmhainní riachtanacha ar fad;

14. á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit a áirithiú go bhfuil feidhm, i gcás inarb infheidhme, ag na bearta coisctheacha agus cosanta arb é is aidhm leo an foréigean, an t-idirdhealú agus an ciapadh i saol na hoibre, lena n-áirítear foréigean agus ciapadh tríú páirtí (i.e. arna dhéanamh ag custaiméirí, cliaint, cuairteoirí nó othair), a dhíothú, gan beann ar an gcúis ná ar an tsiocair atá leis an gciapadh, agus nach bhfuil siad teoranta do chásanna atá bunaithe ar fhorais idirdhealaitheacha; á iarraidh go ndaingeodh na Ballstáit Coinbhinsiún na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair (Uimh. 190) maidir le Foréigean agus Ciapadh a Dhíothú agus Moladh (Uimh. 206) maidir le Foréigean agus Ciapadh a Dhíothú i Saol na hOibre agus Moladh (Uimh. 206) maidir le Foréigean agus Ciapadh agus go gcuirfidís i bhfeidhm na dlíthe agus na bearta beartais is gá chun foréigean agus ciapadh i saol na hoibre a chosc, a chosc agus aghaidh a thabhairt air; á iarraidh ar an gCoimisiún a áirithiú go gcumhdaítear go hiomlán le raon feidhme na treorach atá beartaithe maidir le foréigean in aghaidh na mban agus foréigean teaghlaigh a chomhrac ( 24 ) , go gcumhdaítear an foréigean agus an ciapadh ag an obair mar chion coiriúil agus go bhfaigheann oibrithe cosaint iomchuí le rannpháirtíocht na gceardchumann;

15. á chur i bhfáth gur gá oibrithe a chosaint ar shaothrú a bhfostóirí maidir le húsáid IS agus an bhainistithe algartamaigh, lena n-áirítear uirlisí tuartha agus bratacha chun iompar fostaithe a thuar agus chun briseadh rialacha nó calaois ag oibrithe a aithint nó a dhíspreagadh, faireachán fíor-ama ar dhul chun cinn agus ar fheidhmíocht, bogearraí rianaithe ama agus buiséid iompraíochta uathoibrithe; á iarraidh go gcuirfí cosc ar fhaireachas a dhéanamh ar oibrithe;

16. á mheas gur gá paraidím nua a fhorbairt chun castacht an ionaid oibre nua-aimseartha i ndáil leis an meabhairshláinte a chur san áireamh, mar nach leor na hionstraimí rialála atá i bhfeidhm faoi láthair chun sláinte agus sábháilteacht oibrithe a ráthú agus gur gá iad a thabhairt cothrom le dáta agus a fheabhsú;

17. ag cur béim ar an bhfíoras nár cheart úsáid a bhaint as teicneolaíocht agus IS san ionad oibre riamh chun dochair do mheabhairshláinte agus d’fholláine na n-oibrithe; á thabhairt dá haire nár cheart faireachán iomarcach ar scáth táirgiúlachta ná faireachais ar oibrithe a bheith mar thoradh ar úsáid IS ag an obair;

18. á thabhairt dá haire go bhfuil bearna dhigiteach leathan idir na hinscní sna sainscileanna agus san fhostaíocht in earnáil TFC, áit nach mná iad ach 18 % d’oibrithe agus gur fir iad 82 % díobh ( 25 ) ; á mheas go bhfuil sé ríthábhachtach go ndearfaí córais theicneolaíocha ar bhealach cuimsitheach chun idirdhealú, saincheisteanna meabhairshláinte nó éifeachtaí díobhálacha eile a bhaineann le dearadh neamhchuimsitheach a chosc; ag áitiú ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit oibriú le chéile chun an bhearna dhigiteach inscne do mhná san eolaíocht, sa teicneolaíocht, san innealtóireacht agus sa mhatamaitic (STEM) a dhúnadh agus féachaint le dreasachtaí a sholáthar d’eagraíochtaí TFC chun lucht saothair éagsúil a fhostú;

19. á chur in iúl gur geal léi Treoir (AE) 2019/1158 maidir le cothromaíocht oibre is saoil do thuismitheoirí agus do chúramóirí, ar an ábhar go ndéantar solúbthacht a sholáthar agus saincheisteanna a bhaineann leis an obair a mhaolú léi; á chur i bhfáth, áfach, go bhfuil difear díréireach á dhéanamh do mhná i gcónaí, mar atá léirithe ag an bpaindéim; á chreidiúint, cé go gcuirtear a lán deiseanna ar fáil leis an teilea-oibriú, tá dúshláin ag baint leis freisin ó thaobh na bearna sóisialta, gairmiúla agus digití de; á chur i bhfáth go leanann mná de bheith ag tógáil ar an gcuid is mó den tsaoire a bhaineann leis an teaghlach, ar saoire í a bhfuil tionchar diúltach aici i gcónaí ar dhul chun cinn gairme, ar fhorbairt phearsanta, ar phá agus ar theidlíochtaí pinsin; á iarraidh ar na Ballstáit dul níos faide ná ceanglais na treorach agus líon na laethanta a dheonaítear do shaoire cúramóirí a mhéadú agus luach saothair a chur ar fáil do chúramóirí neamhfhoirmiúla agus saoire á tógáil acu; á iarraidh ar na Ballstáit gealltanas láidir a thabhairt chun am teaghlaigh agus cothromaíocht oibre is saoil na n-oibrithe a chosaint; á iarraidh ar na Ballstáit sciar cothrom de na freagrachtaí cúraim a spreagadh idir mná agus fir trí thréimhsí saoire neamh-inaistrithe le pá idir tuismitheoirí, lena gcuirfí ar chumas na mban páirt níos mó a ghlacadh i bhfostaíocht lánaimseartha; ag cur béim ar an bhfíoras go bhfuil mná i mbaol níos mó an struis, an ídithe, an dóite agus an fhoréigin shíceolaíoch mar gheall ar shocruithe nua teilea-oibre agus an easpa rialála chun cleachtais mhí-úsáideacha saothair a rialú;

20. ag cur sonrú san aistriú chuig teilea-obair le linn na paindéime agus sa tsolúbthacht a sholáthar sé do go leor fostaithe agus do dhaoine féinfhostaithe; ag aithint, áfach, go bhfuil an teilea-obair thar a bheith dúshlánach freisin do na daoine aonair is mó atá faoi mhíbhuntáiste agus do na teaghlaigh aontuismitheora; ag aithint go bhféadfadh an teaglaim de theilea-obair agus de chúram leanaí, go háirithe do leanaí a bhfuil riachtanais speisialta acu, saol an teaghlaigh agus folláine na dtuismitheoirí agus na leanaí araon a chur i mbaol; á mholadh d’fhostóirí rialacha soiléire agus trédhearcacha a sholáthar maidir le socruithe teilea-oibre chun a áirithiú go n-urramófar uaireanta oibre agus chun aonrú sóisialta agus gairmiúil a chosc agus am oibre a thuar le ham eile a chaitear sa bhaile; á thabhairt dá haire go bhfuil sé cruthaithe go bhfuil tionchar mór ag an teilea-obair ar eagrú ama oibre trí sholúbthacht a mhéadú agus trí staid a chruthú ina mbíonn oibrithe ar fáil i gcónaí, rud ar minic a bhíonn coimhlint oibre-saoil mar thoradh air; á mheabhrú, mar sin féin, má dhéantar í a rialáil agus a chur chun feidhme mar is ceart, go bhféadfaí an tsolúbthacht a thabhairt d’oibrithe a n-uaireanta oibre agus a sceidil a chur in oiriúint dá riachtanais phearsanta agus teaghlaigh féin má dhéantar í a rialáil agus a chur chun feidhme mar is ceart; ag cur béim ar an bhfíoras, ina leith sin, gur cheart aistriú iomlán nó aistriú páirteach chuig teilea-obair a bheith mar thoradh ar chomhaontú idir an fostóir agus ionadaithe na bhfostaithe;

21. á thabhairt dá haire agus é ina chúis imní di nach bhfuil teilea-obair ar fáil go fóill do gach oibrí; á chur i bhfáth go bhfuil tionchar ag an aistriú chuig teilea-obair ar mheabhairshláinte na ndaoine sin atá i mbaol an eisiaimh dhigitigh; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé dul i ngleic leis an deighilt dhigiteach san Eoraip agus gur gá athoiliúint a chur ar dhaoine óga agus ar dhaoine scothaosta chun leibhéal leordhóthanach scileanna digiteacha a áirithiú do gach oibrí; á iarraidh go ndéanfaí infheistíochtaí níos spriocdhírithe i soláthar scileanna digiteacha, go háirithe grúpaí a eisiatar ar bhonn níos digití amhail daoine a bhfuil stádas socheacnamaíoch íseal acu agus cúlra oideachais teoranta, daoine scothaosta agus daoine i gceantair thuaithe agus iargúlta; á iarraidh ar an gCoimisiún creat reachtach a mholadh chun ceanglais íosta a bhunú maidir le teilea-obair ar fud an Aontais, gan an bonn a bhaint ó dhálaí oibre teilea-oibrithe; á chur i bhfáth gur cheart go ndéanfaí dálaí oibre a shoiléiriú leis an gcreat reachtach sin, go n-áiritheofaí go ndéanfaí an obair sin ar bhonn deonach agus go mbeadh cearta, cothromaíocht oibre is saoil, an t-ualach oibre agus caighdeáin feidhmíochta na dteilea-oibrithe ar an láthair comhionann leis na cinn a bhaineann le hoibrithe ar an láthair; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit bearta a sholáthar maidir le hinrochtaineacht agus teicneolaíocht chuimsitheach do dhaoine atá faoi mhíchumas; á thabhairt dá haire gur cheart an creat sin a fhorbairt i gcomhairle leis na Ballstáit agus leis na comhpháirtithe sóisialta Eorpacha, gur cheart lánurraim a thabhairt do shamhlacha náisiúnta mhargadh an tsaothair agus gur cheart Creat-Chomhaontuithe na gComhpháirtithe Sóisialta Eorpacha maidir le Teilea-obair agus Digiteáil a chur san áireamh; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit aird ar leith a thabhairt ar dhaoine atá faoi mhíchumas meabhrach nó coirp; á chur i bhfáth go bhfuil dálaí oibre teilea-oibrithe comhionann leo siúd atá ag obair ar an láthair agus gur gá bearta sonracha a dhéanamh chun obair leantach a dhéanamh agus chun tacú le leas na n-oibrithe iargúlta;

22. á mheas go bhfuil an ceart chun dícheangail ríthábhachtach chun dea-bhail mheabhrach na bhfostaithe agus na ndaoine féinfhostaithe a áirithiú, go háirithe i gcás banoibrithe agus oibrithe i gcineálacha neamhchaighdeánacha oibre, agus gur cheart é a chomhlánú le cur chuige coisctheach comhchoiteann i leith rioscaí síceasóisialta a bhaineann leis an obair; á iarraidh ar an gCoimisiún, i gcomhairle leis na comhpháirtithe sóisialta, treoir a mholadh maidir le caighdeáin agus coinníollacha íosta chun a áirithiú go mbeidh gach oibrí in ann a gceart chun dícheangail a fheidhmiú go héifeachtach, agus úsáid uirlisí digiteacha atá ann cheana agus uirlisí nua chun críocha oibre a rialáil i gcomhréir le rún ón bParlaimint an 21 Eanáir 2021 le moltaí don Choimisiún maidir leis an gceart chun dícheangail, agus aird á tabhairt ag an am céanna ar Chreat-Chomhaontú na gComhpháirtithe Sóisialta Eorpacha maidir leis an Digiteáil; á iarraidh ar na Ballstáit, ina theannta sin, comhordú níos fearr a dhéanamh ar mhalartú na ndea-chleachtas, ós rud é go bhfuil roinnt beartas agus tionscadal atá an-nuálaíoch á gcur i bhfeidhm ag cuid acu;

23. á thabhairt dá haire, má dhéantar athbhreithniú agus nuashonrú orthu, go bhféadfar, le Treoir 89/654/CEE agus le Treoir 90/270/CEE ón gComhairle lena leagtar síos íoscheanglais sábháilteachta agus sláinte don ionad oibre agus d’obair le trealamh scáileán taispeána, cur le cosaint gach oibrí, lena n-áirítear oibrithe ardáin agus daoine féinfhostaithe, in éineacht leis na tionscadail éagsúla arna bhforbairt ag gníomhaireachtaí AE agus ag na Ballstáit;

24. á chur i bhfáth go bhfuil soláthar inrochtaineachta agus cóiríochta réasúnta infheidhme maidir le timpeallachtaí digiteacha a bhaineann leis an obair agus, mar sin, gur cheart d’fhostóirí bearta a chur i bhfeidhm chun oiriúnú agus dálaí oibre cothroma agus cothroma a áirithiú do dhaoine faoi mhíchumas, lena n-áirítear iad siúd a bhfuil saincheisteanna meabhairshláinte acu, lena n-áirítear comhlíonadh na gcaighdeán ábhartha maidir le hinrochtaineacht dhigiteach a eascraíonn as Treoir (AE) 2019/882;

25. á chur in iúl gur díol sásaimh di tiomantas an Choimisiúin an creat reachtach do shláinte agus sábháilteacht cheirde a nuachóiriú trí athbhreithniú a dhéanamh ar Threoir 89/654/CEE agus ar Threoir 90/270/CEE ón gComhairle lena leagtar síos íoscheanglais sábháilteachta agus sláinte don láthair oibre agus don obair le trealamh scáileán taispeána;

Sláinte agus sábháilteacht san áit oibre

26. á chur in iúl gur cúis imní di an dícheangal idir an beartas atá ann faoi láthair maidir leis an meabhairshláinte agus na dearcthaí san ionad oibre, beartas nach léiríonn mar is ceart gur príomhshócmhainn í an fostaí a chosaint do cheannairí an Aontais d’fhuílleach na ndeich mbliana romhainn amach; ag cur béim ar an bhfíoras gur minic nach mbíonn fostaithe in ann saincheisteanna a phlé mar gheall ar stiogma agus idirdhealú; á iarraidh ar na Ballstáit a áirithiú go gcomhlíonfaidh fostóirí a n-oibleagáidí maidir le tacaíocht agus faisnéis shoiléir a sholáthar do gach oibrí, agus a áirithiú go ndéanfar na hoibrithe atá i gceist a ath-imeascadh go cothrom san ionad oibre; á iarraidh go n-éascófaí san ionad oibre rochtain ar sheirbhísí le haghaidh tacaíochta meabhairshláinte agus seirbhísí seachtracha, agus rochtain ar chosc, ar luathaitheantas agus ar chóireáil d’fhostaithe a bhféadfadh neamhoird mheabhairshláinte a bheith acu agus tacú lena n-ath-lánpháirtiú agus cabhrú le hathiompú a sheachaint, chomh maith le pleananna meabhairshláinte a chur ar bun, lena n-áirítear maidir le féinmharú a sheachaint; á iarraidh, ina theannta sin, go nglacfaí straitéisí coisctheacha atá soiléir agus éifeachtach chomh maith le straitéisí tacaíochta d’oibrithe a bheidh ag filleadh ar an obair tar éis dóibh a bheith as láthair le fada;

27. á mheabhrú gurb ann don chiapadh agus don idirdhealú ar fhorais éagsúla agus gur minic gur foinse struis agus dícheangail ón láthair oibre iad; á mheabhrú, go háirithe, go bhfuil an t-idirdhealú atá bunaithe ar aois, míchumas, gnéas, inscne, gnéaschlaonadh, cine, stádas oideachasúil nó socheacnamaíoch agus ar le grúpaí leochaileacha é go forleathan agus gur cheart d’fhostóirí aghaidh a thabhairt air; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé beartas frithchiaptha a áireamh i mbearta sláinte agus sábháilteachta i saol digiteach na hoibre agus a thábhachtaí atá sé tacaíocht a sholáthar do ghnólachtaí, go háirithe fiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna), chun cabhrú leo beartais a chur i bhfeidhm chun ciapadh agus bulaíocht a chomhrac; á iarraidh go mbeadh feachtas faisnéise uile-AE ann maidir le feasacht ar an meabhairshláinte chun aghaidh a thabhairt ar an stiogma, na míthuiscintí agus an t-eisiamh sóisialta a bhaineann go minic le drochshláinte mheabhrach;

28. á chreidiúint nach leor na bearta atá ann faoi láthair chun feabhsuithe ar shláinte agus sábháilteacht oibrithe a spreagadh, go háirithe a mhéid a bhaineann le rioscaí síceasóisialta a mheasúnú agus a bhainistiú; á iarraidh ar an gCoimisiún sásraí a bhunú chun imní, dúlagar agus tháitheadh agus chun na daoine sin atá thíos le fadhbanna síceasóisialta a chosc san ionad oibre; á mheabhrú go bhfuil cur chuige aonair agus eagraíochtúil maidir le hobair ( 26 ) ríthábhachtach chun na críche sin; á thabhairt dá haire, áfach, go bhféadfadh na coinníollacha sláinte sin a bheith ag brath ar roinnt tosca; á iarraidh ar an gCoimisiún athbhreithniú a dhéanamh, i gcomhairle leis na comhpháirtithe sóisialta, ar a Mholadh an 19 Meán Fómhair 2003 ón gCoimisiún maidir le sceideal Eorpach na ngalar ceirde ( 27 ) le nithe breise amhail neamhoird mhatánchnámharlaigh a bhaineann leis an obair, neamhoird mheabhairshláinte a bhaineann leis an obair, go háirithe dúlagar, tnáitheadh, imní agus strus, na galair uile a bhaineann le haispeist agus ailsí craicinn agus athlasadh réamatach agus ainsealach; á iarraidh ar an gCoimisiún, a luaithe a rachaidh sé i gcomhairle leis na comhpháirtithe sóisialta, treoir a dhéanamh den mholadh sin lena mbunaítear liosta íosta de ghalair cheirde agus lena leagtar amach na híoscheanglais maidir lena n-aithint agus cúiteamh leormhaith do na daoine aonair lena mbaineann;

29. ag aithint, mar chuid de na hiarrachtaí chun dul i ngleic le rioscaí síceasóisialta, go bhféadfadh ról tábhachtach a bheith ag cigireachtaí náisiúnta saothair trí idirghabhálacha coisctheacha agus/nó ceartaitheacha a fhorfheidhmiú i gcomhthéacs na hoibre; á iarraidh ar an Údarás Eorpach Saothair obair a dhéanamh ar chomhstraitéis maidir le cigireachtaí náisiúnta saothair chun dul i ngleic le rioscaí síceasóisialta, lena n-áirítear comhchreat a cheapadh lena gcumhdófar meastóireacht agus bainistiú rioscaí síceasóisialta agus freastal ar na riachtanais éagsúla oiliúna atá ag cigirí saothair;

30. á thabhairt le fios, cé go luaitear sa chreat straitéiseach nua de chuid AE maidir le sláinte agus sábháilteacht ag an obair le haghaidh 2021-2027, mar is ceart, gur gá athruithe ar an timpeallacht oibre a chur i bhfeidhm chun dul i ngleic le priacail d’fholláine síceasóisialta, ní dhírítear ann ach ar idirghabhálacha aonair, ar cuid theoranta den mhaolú riosca síceasóisialta iad; á chur i bhfáth a phráinní atá sé bonn coiteann a bheith ann chun meabhairshláinte na n-oibrithe uile ar fud an Aontais a chosaint, ós rud é nach ndéantar iad a chosaint go haonfhoirmeach ar fud na mBallstát uile – fiú faoi reachtaíocht reatha an Aontais ní dhéantar amhlaidh; á iarraidh ar an gCoimisiún, ina leith sin, tionscnamh reachtach a mholadh, i gcomhairle leis na comhpháirtithe sóisialta, maidir le rioscaí síceasóisialta agus folláine ag an obair a bhainistiú d’fhonn rioscaí síceasóisialta san ionad oibre a chosc go héifeachtach, lena n-áirítear ar líne, oiliúint a sholáthar do lucht bainistíochta agus d’oibrithe, measúnú tréimhsiúil a dhéanamh ar dhul chun cinn agus feabhas a chur ar an timpeallacht oibre; á mheas gur cheart freisin go mbeadh comhpháirtithe sóisialta rannpháirteach i mbeartais choisctheacha um shábháilteacht agus sláinte cheirde, a mhéid a bhaineann le rioscaí síceasóisialta a shainaithint agus a chosc;; á thabhairt dá haire gur féidir le suirbhéanna anaithnide fostaithe amhail ceistneoirí agus cleachtaí eile bailithe sonraí faisnéis úsáideach a sholáthar maidir lena mhéid a chuirtear béim ar fhostaithe agus maidir leis na cúiseanna a gcuirtear béim orthu, rud a fhágann go mbeidh sé níos éasca saincheisteanna a shainaithint agus coigeartuithe a dhéanamh nuair is gá;

31. á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit an fhianaise eolaíoch is déanaí agus an taighde eolaíoch is déanaí sa mheabhairshláinte a chur san áireamh, go háirithe maidir leis an bhféidearthacht a bhaineann le cineálacha nuálacha cur chuige sa chóireáil mheabhairshláinte; á mholadh don Choimisiún súil ghéar a choinneáil ar na dea-chleachtais a cuireadh chun feidhme go rathúil cheana féin sa réimse sin agus faireachán a dhéanamh orthu agus malartú na ndea-chleachtas sin idir na Ballstáit a éascú; á iarraidh ar na Ballstáit, go háirithe, a áirithiú go bhfuil coistí éifeachtacha i bhfeidhm acu maidir le sláinte agus sábháilteacht ag an obair chun measúnuithe riosca níos minice agus níos cruinne a sholáthar agus chun sainchumais na gcoistí sláinte agus sábháilteachta atá ann cheana a neartú tríd an gceart a thabhairt dóibh leas a bhaint as saineolas seachtrach, lena n-áirítear meastóireachtaí tríú páirtí ar neamhchosaint ar rioscaí síceasóisialta a bhaineann leis an obair;

32. á mheas go bhfuil sé ríthábhachtach go dtabharfaí an oiliúint shíceasóisialta do bhainisteoirí chun dul in oiriúint do chleachtais eagraíochtaí oibre agus chun tuiscint dhomhain ar dhrochshláinte mheabhrach san ionad oibre a chothú; á mheas go bhfuil sé ríthábhachtach freisin go gcuirfí oiliúint ábhartha ar fáil d’oibrithe maidir le rioscaí síceasóisialta a bhaineann leis an obair a chosc; ag spreagadh d’fhostóirí cur chuige, beartais agus cleachtais dhearfacha a chothú maidir le dea-shláinte mheabhrach agus dea-fholláine ceirde; á thabhairt chun suntais, chun na críche sin, go bhféadfadh cuideachtaí smaoineamh ar fhostaí tagartha a ainmniú agus a oiliúint le haghaidh meabhairshláinte nó ar roinn ar leith a chur ar an ardán inmheánach cumarsáide dá n-ionad oibre ina mbeadh faisnéis chun fostaithe a dhíriú i dtreo seirbhísí meabhairshláinte; á chreidiúint go bhféadfadh ról lárnach a bheith ag na comhpháirtithe sóisialta maidir leis an oiliúint sin a cheapadh agus a chur chun feidhme agus á thabhairt chun suntais gur gá go háirithe oiliúint a sholáthar do chigireachtaí saothair chun a áirithiú gur féidir leo oibrithe a chosaint go leormhaith;

33. á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit feasacht a aithint agus a ardú maidir leis an tionchar a bhíonn ag neamhoird néareolaíocha, atá an-fhorleathan agus díblitheach, ar mheabhairshláinte oibrithe, amhail mígréiní; á thabhairt dá haire a thábhachtaí atá sé feasacht a ardú san ionad oibre maidir leis an tábhacht a bhaineann le mígréiní a aithint agus a chosc trínarb é is trúig leo a sheachaint;

34. á iarraidh ar chigireachtaí saothair san Aontas díriú ar thimpeallacht shíceasóisialta oibre ina gcigireachtaí; á iarraidh ar Choiste na gCigirí Sinsearacha Saothair de chuid an Choimisiúin feachtas nua a chur ar aghaidh maidir le rioscaí síceasóisialta, ag tógáil ar thorthaí fheachtas 2012 agus ar fhorbairtí níos déanaí;

Saol nua-aimseartha oibre ar son leas na n-oibrithe

35. á chur i bhfios go láidir, i bhfianaise nach ann do thacaíocht leordhóthanach mheabhairshláinte agus easpa beartais seachanta san ionad oibre, gur minic nach mór d’fhostaithe a bheith ag brath ar sheirbhísí príobháideacha atá deacair ó thaobh soláthair de agus seirbhísí eagraíochtaí neamhrialtasacha (ENRanna) agus saoráidí ospidéil náisiúnta, a bhféadfadh liostaí fada feithimh a bheith acu agus nach bhfuil tacaíocht ná acmhainní acu iad féin; á iarraidh go mbeadh ar áiteanna oibre a áirithiú go mbeadh tacaíocht agus leigheasanna sláinte meabhrach inrochtana, gairmiúla agus neamhchlaonta ag fostaithe, le hurraim chuí do phríobháideacht agus do rúndacht oibrithe, agus á iarraidh ar na Ballstáit a áirithiú go n-áirítear i gcúram sláinte poiblí rochtain éasca ar chianchomhairleoireacht;

36. á mholadh don Choimisiún tionscnaimh oideachais agus feasachta a sheoladh maidir leis an meabhairshláinte san ionad oibre agus sna curaclaim oideachais agus á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit cistí an Aontais a ghiaráil chun ardáin dhigiteacha agus feidhmchláir le haghaidh meabhairshláinte a bhunú; á iarraidh ar an gCoimisiún scrúdú a dhéanamh ar a indéanta a bheadh sé líne chabhrach chomhchoiteann AE a bhunú do thacaíocht mheabhairshláinte; á iarraidh ar an gCoimisiún, ina leith sin, buiséad leormhaith a sholáthar do na cláir ábhartha de chuid an Aontais; ag áitiú ar an gCoimisiún an bhliain 2023 a ainmniú mar Bhliain an Aontais Eorpaigh um an Dea-Mheabhairshláinte chun na tionscnaimh thuasluaite maidir le hoideachas meabhairshláinte agus feasacht a bhaint amach;

37. á iarraidh ar na Ballstáit a áirithiú go bhfuil baill foirne agus acmhainní poiblí leordhóthanacha ag údaráis áitiúla agus údaráis phoiblí ábhartha eile chun tacaíocht agus seirbhísí meabhairshláinte a sholáthar do gach duine a bhfuil siad ag teastáil uaidh;

38. ag aithint go ndéanann an easpa staidrimh maidir le leitheadúlacht saincheisteanna meabhairshláinte san ionad oibre, go háirithe do FBManna agus dá n-úinéirí agus do dhaoine féinfhostaithe, an bonn a bhaint ón ngá atá le hidirghabháil phráinneach; á iarraidh ar na Ballstáit, ar Eurostat, ar institiúidí poiblí, ar shaineolaithe, ar chomhpháirtithe sóisialta agus ar an bpobal taighde comhoibriú le chéile agus sonraí cothrom le dáta a bhailiú maidir le rioscaí a bhaineann leis an drochshláinte mheabhrach agus na tionchair dhiúltacha a bhaineann leo, atá imdhealaithe de réir inscne agus gnéithe ábhartha eile, chomh maith le sonraí maidir le héifeachtacht na gcineálacha éagsúla idirghabhála chun meabhairshláinte níos fearr san ionad oibre a chur chun cinn ar bhealach comhchuibhithe;

39. á iarraidh ar na Ballstáit measúnú a dhéanamh ar an bhféidearthacht seirbhísí idirghabhála áitiúla nó réigiúnacha a chruthú le haghaidh rioscaí síceasóisialta, lenar cheart comhairle agus tacaíocht theicniúil a chur ar fáil do dhaoine féinfhostaithe agus d’fhostóirí, do bhainisteoirí agus d’oibrithe i micrifhiontair agus do FBManna maidir le seachaint rioscaí síceasóisialta agus coinbhleachtaí síceasóisialta san ionad oibre, chomh maith le faisnéis a scaipeadh maidir le rioscaí síceasóisialta agus maidir lena seachaint; á chur in iúl gur ábhar imní di go dteastaíonn tacaíocht ar leith ó fhiontraithe agus ó FBManna chun tionchar an bhrú laethúil agus tosca struis a bhainistiú agus chun feasacht ar an meabhairshláinte a chur chun cinn san ionad oibre, agus á iarraidh go mbeadh tionscnaimh AE ann chun cabhrú leo i dtaca le measúnú riosca, feachtais choisc agus múscailte feasachta agus dea-chleachtais a chur i bhfeidhm; á thabhairt chun suntais go bhfuil ról ag EU-OSHA a mhéid a bhaineann leis na huirlisí agus na caighdeáin is gá a sholáthar do mhicrifhiontair agus do FBManna chun measúnú a dhéanamh ar na rioscaí dá lucht saothair agus chun bearta coisctheacha leormhaithe a chur chun feidhme; á mheas gur cheart EU-OSHA a neartú, ina leith sin, chun ionaid oibre fholláin shábháilte a chur chun cinn ar bhealach níos fearr ar fud an Aontais agus chun tionscnaimh a fhorbairt tuilleadh chun cosc san ionad oibre a fheabhsú i ngach earnáil ghníomhaíochta;

40. á chur in iúl gur éirigh meabhairshláinte na ndaoine óga i bhfad ní ba mheasa le linn na paindéime, agus go ndearnadh difear ní ba mheasa do mhná óga agus do dhaoine óga i staideanna imeallaithe; á chur in iúl gur oth léi nach bhfuil daoine óga ag díriú ar infheistíocht sa taighde meabhairshláinte in ainneoin na mbuntáistí follasacha fadtéarmacha a bhaineann le hidirghabháil luath; á thabhairt le fios go raibh 64 % de na daoine óga idir 18 agus 34 i mbaol dúlagair in 2021 mar gheall ar easpa fostaíochta agus ionchais airgeadais agus oideachais, mar aon le huaigneas agus leithlisiú sóisialta; á chur i bhfáth go bhfuil soláthar deiseanna bríocha d’oideachas agus d’fhostaíocht ar ardchaighdeán, go bhfuil sé ar cheann de na huirlisí is fearr chun dul i ngleic le saincheisteanna meabhairshláinte ( 28 ) i measc daoine óga; á iarraidh ar an gCoimisiún aghaidh a thabhairt ar an suaitheadh sa rochtain ar mhargadh an tsaothair, lena gcuirtear daoine óga i mbaol níos mó maidir le neamhoird mheabhairshláinte, agus gníomhaíocht a dhéanamh chun tacú le daoine óga rochtain a fháil ar fhostaíocht leormhaith agus í a choinneáil;

41. á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit, i gcomhar leis an bParlaimint agus prionsabal na coimhdeachta á urramú acu, comhchreat dlíthiúil a mholadh chun luach saothair cothrom a áirithiú do chúrsaí oiliúna agus do phrintíseachtaí chun cleachtais dúshaothraithe a sheachaint; á iarraidh ar an gCoimisiún moladh a fhorbairt chun a áirithiú go n-áireofar cúrsaí oiliúna, printíseachtaí agus socrúcháin fostaíochta mar thaithí oibre agus, dá bhrí sin, rochtain a thabhairt ar shochair shóisialta;

o

o o

42. á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle agus chuig an gCoimisiún.

(1) IO L 57, 18.2.2021, lch. 17.

(2) IO L 188, 12.7.2019, lch. 79.

(3) IO L 151, 7.6.2019, lch. 70.

(4) IO L 303, 2.12.2000, lch. 16.

(5) IO L 299, 18.11.2003, lch. 9.

(6) IO L 183, 29.6.1989, lch. 1.

(7) IO L 393, 30.12.1989, lch. 1.

(8) IO L 156, 21.6.1990, lch. 14.

(9) IO C 316, 6.8.2021, lch. 2.

(10) IO C 371, 15.9.2021, lch. 102.

(11) IO C 456, 10.11.2021, lch. 161.

(12) Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2022)0045.

(13) IO C 117, 11.3.2022, lch. 53.

(14) IO C 400, 26.11.2019, lch. 9.

(15) IO C 44, 15.2.2013, lch. 36.

(16) Bileog eolais EDT, Meabhairshláinte: Ár bhfreagairt a neartú,17 Meitheamh 2022.

(17) Aicmiú Idirnáisiúnta Galar i gcomhair Staitisticí Básmhaireacht agus Galracht, “Fadhbanna a bhaineann le fostaíocht nó dífhostaíocht”.

(18) Liosta de neamhoird mheabhracha de réir bhileog EDS ar neamhoird mheabhracha, 8 Meitheamh 2022.

(19) Roimh an bpaindéim, measadh go mbeadh fadhb mheabhairshláinte ag 25 % de shaoránaigh an Aontais le linn a saoil; Foinse: An Líonra Eorpach um Chur Chun Cinn na Sláinte san Ionad Oibre, A guide for employers to promote mental health in the workplace [Treoir d’fhostóirí chun an mheabhairshláinte a chur chun cinn san ionad oibre], Márta 2011.

(20) Eurofound, an 6ú Suirbhé ar Dhálaí Oibre san Eoraip, 2017.

(21) Tuairim Shainphainéal an Choimisiúin maidir le Bealaí Éifeachtacha chun Infheistiú sa tSláinte (EXPH): “Ag tacú le meabhairshláinte an lucht saothair sláinte agus oibrithe riachtanacha eile”, 23 Meitheamh 2021.

(22) Achoimre EU-OSHA ar Threoir 89/391/CEE ón gComhairle, a tugadh cothrom le dáta an 3 Bealtaine 2021.

(23) IO L 293, 5.11.2013, lch. 1.

(24) Togra le haghaidh treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 8 Márta 2022 maidir le foréigean in aghaidh na mban agus foréigean teaghlaigh a chomhrac (COM(2022)0105).

(25) An Coimisiún Eorpach, Women in Digital Scoreboard 2020 [Scórchlár na mBan sa Ré Dhigiteach, 2020.]

(26) EU-OSHA, Telework and health risks in the context of the covidovid-19 pandemic: evidence from the field and policy implications [Teilea-obair agus rioscaí sláinte i gcomhthéacs phaindéim COVID-19: fianaise allamuigh agus impleachtaí beartais], 22 Deireadh Fómhair 2021.

(27) IO L 238, 25.9.2003, lch. 28.

(28) ECFE, Supporting young people’s mental health through the COVID-19 crisis [Ag tacú le meabhairshláinte na n-óg le linn phaindéim COVID-19], 12 Bealtaine 2021, agus Fóram Eorpach na nÓg, “Beyond Lockdown”: The “Pandemic Scar” on Young People [Lastall den phaindéim: “rian na paindéime”ar dhaoine óga] 17 Meitheamh 2021.