MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

Baineadh suaitheadh tromchúiseach agus eisginiúil nach bhfacthas a leithéid riamh as geilleagar na hEorpa le paindéim COVID-19. Tá an geilleagar ag cúlú agus tá ag méadú ar an dífhostaíocht; féadfaidh téarnamh níos moille a bheith ann mar gheall ar neamhchinnteacht faoina bhfuil i ndán dúinn. Maidir leis na freagairtí tosaigh ar an ngéarchéim, bhraith siad go mór ar inniúlachtaí náisiúnta agus réigiúnacha, inniúlachtaí a bhfuil difríocht mhór eatarthu de réir na mBallstát agus na réigiún, mar gheall ar na struchtúir eacnamaíocha éagsúla agus an spás fioscach. Mar thoradh ar na difríochtaí sin, féadfar go mbeidh téarnamh neamhshiméadrach ann, rud a d’fhéadfadh cur le héagothromaíochtaí réigiúnacha agus, dá bharr sin, dochar a dhéanamh don mhargadh aonair, do sheasmhacht airgeadais an Limistéir Euro agus do dhlúthpháirtíocht ár nAontais.

Le scaipeadh an choróinvíris ó thír go tír, tá bearta nach bhfacthas a leithéid riamh tugtha isteach ag a lán rialtas chun an phaindéim a chosc, amhail gnólachtaí a dhúnadh go sealadach nó srianta forleathana a chur ar thaisteal agus ar shoghluaisteacht, agus tá neamhchinnteacht mhéadaithe ann ar na margaí airgeadais dá dheasca. Mar gheall air sin, is féidir go mbeidh laghduithe géara ar leibhéal aschuir i roinnt mhaith geilleagar, rud a fhágfaidh go mbeidh iarmhairtí sóisialta tromchúiseacha ann. D’fhéadfadh dúshláin nach beag bheith ag baint leis sin i gcás an airgeadais phoiblí sna blianta amach romhainn, rud a d’fhéadfadh dá réir sin srian a chur leis an infheistíocht phoiblí is gá le haghaidh an téarnaimh eacnamaíoch.

Tá an Coimisiún ag beartú tograí chun leas a bhaint as lánchumhacht bhuiséad an Aontais chun infheistíocht a shlógadh agus tacaíocht airgeadais a thús‑ualú sna blianta ríthábhachtacha tosaigh den téarnamh. Is ar dhá cholún atá na tograí sin bunaithe . De pháirt amháin, cuirfidh Ionstraim Téarnaimh Eorpach borradh sealadach faoi armlón airgeadais bhuiséad an Aontais trí leas a bhaint as an tsolúbthacht i mbuiséad an Aontais chun maoiniú breise a chruinniú ar na margaí airgeadais. Den pháirt eile, beidh creat airgeadais ilbhliantúil atreisithe ann faoi chomhair 2021-2027. Tá an Coimisiún ag moladh cláir ríthábhachtacha a neartú leis an Ionstraim Téarnaimh Eorpach chun infheistíocht a threorú go tapa chuig an áit is mó a bhfuil gá leis, an margadh aonair a atreisiú, cur leis an gcomhar i réimsí amhail sláinte agus bainistiú géarchéime, agus buiséad a thabhairt don Aontas a bheadh saincheaptha chun dlús a chur leis an aistriú fadtéarmach chuig Eoraip atá níos athléimní, níos glaise agus atá digiteach.

Baineann an togra atá ann faoi láthair leis an dara colún a luaitear thuas. Tá sé ríthábhachtach téarnamh tapa a áirithiú tar éis phaindéim COVID-19, fad is atáthar ag comhlíonadh chuspóir an Chonartha maidir le cóineasú a chur chun cinn agus éagothromaíocht a laghdú. Beidh gníomhartha saincheaptha ag teastáil chuige sin i gcomhthéacs na ngeilleagar náisiúnta agus réigiúnach. Ní mór d’infheistíochtaí beartais chomhtháthaithe ról ceannasach a bheith acu i dtaca le téarnamh a áirithiú do chách chun an bealach a réiteach faoi choinne forbairt eacnamaíoch go fadtéarmach. Gach uair a thugtar tacaíocht, ní mór béim ar leith a leagan ar na réigiúin is mó atá buailte ag an ngéarchéim agus ar lú a gcumas teacht aniar.

Dá bhrí sin, ní mór leasuithe a mholadh ar raon feidhme agus ar chuspóirí sonracha Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (‘CFRE’) mar aon le sásra solúbtha is féidir a chur i bhfeidhm go tapa dá dtiocfadh tarlúintí eisceachtúla chun cinn as a n‑eascródh géarchéim a d'fhéadadh dochar a dhéanamh don Aontas. Leis an mbeartas comhtháthaithe, ceadaítear raon leathan féidearthachtaí cistiúcháin, ionas gur féidir é a chur in oiriúint d’imthosca ar leith na mBallstát agus na réigiún. Chun athléimneacht agus téarnamh foriomlán an Aontais a fheabhsú, áfach, tá sé beartaithe solúbthacht na hinfheistíochta faoi chláir chun aghaidh a thabhairt ar laigí san earnáil sláinte, feabhas a chur ar ullmhacht maidir le héigeandálaí gan choinne, cruthú post a chur chun cinn in bhfiontair bheaga agus mheánmhéide agus leas iomlán a bhaint as acmhainneacht eacnamaíoch sna hearnálacha turasóireachta agus cultúir. Chun feabhas a chur ar chumais chun éigeandálaí sláinte a chosc, cosaint ina gcoinne, freagairt go tapa dóibh, agus teacht aniar uathu, tá sé beartaithe infheistíochtaí chun feabhas a chur ar athléimneacht na gcóras sláinte a chlárú agus a chur chun feidhme ar bhonn cuimsitheach. Chuige sin, ní mór d’infheistíochtaí a bheith in ann gabháil níos faide ná an bonneagar cur chun feidhme agus féadfar infheistíochtaí sa trealamh agus sna soláthairtí is gá a bheith san áireamh chun a áirithiú go bhfuil athléimneacht sna córais sláinte. Thairis sin, ós rud é nach mór soláthairtí comhfhreagracha a sholáthar chun déileáil le haon ghéarchéim a thagann chun cinn, ba cheart do CRFE a bheith in ann soláthairtí airgeadais a mhaoiniú chun feabhas a chur ar athléimneacht ó thubaiste agus ar athléimneacht na gcóras sláinte. Sa chomhthéacs sin, ní mór do na Ballstáit cur chuige comhordaithe agus comhlántacht idir infheistíochtaí a áirithiú arna maoiniú ón [gClár Sláinte] agus ó CRFE. Beidh tionchar mór ag an dianghlasáil de bharr phaindéim COVID-19 ar na réigiúin inar mór an rannchuidú a thugann na hearnálacha cultúir agus turasóireachta do na geilleagair réigiúnacha. De réir na sonraí atá ar fáil, is é is dóichí go mbeidh na srianta taistil is déine i bhfeidhm agus an titim is mó i muinín na dtomhaltóirí sna críocha sin ar mó a spleáchas ar thurasóireacht agus ar fháilteachas. Tá sé beartaithe, dá bhrí sin, de bhreis ar na féidearthachtaí chun tacú leis an turasóireacht agus leis an gcultúr faoi chuspóirí beartais eile, cuspóir sonrach ar leith a chruthú faoi chuspóir beartais 4 chun leas a bhaint as acmhainneacht an chultúir agus na turasóireachtale feabhas a chur ar fhorbairt eacnamaíoch, cuimsiú sóisialta agus nuálaíocht shóisialta. Chun fás a chruthaíonn fostaíocht agus iomaíochas na bhfiontar beag agus meánmhéide (FBManna) a chothú, ba cheart do chuspóirí sonracha CRFE cruthú post a léiriú i bhfiontair bheaga agus mheánmhéide. Tá sé beartaithe freisin go dtacóidh CRFE le gnóthais atá i gcruachás i gcás ina mbunaítear bearta sealadacha státchabhrach mar fhreagairt ar imthosca sonracha. Tá sé sin i gcomhréir leis an gcur chuige a ghlactar faoi Chreat Sealadach an Choimisiúin maidir le bearta státchabhrach chun tacú leis an ngeilleagar le linn phaindéim COVID-19 atá ann faoi láthair agus i gcomhréir leis na rialacha maidir le cabhair de minimis a dheonú. Ar deireadh, ní mór na táscairí a choigeartú chun gur féidir leas a bhaint as táscairí aschuir agus tionchar a bhaineann le turasóireacht agus cultúr lasmuigh de chuspóir 5, i gcomhréir leis na leasuithe beartaithe ar an gcuspóir sonrach i dtaca le cultúr agus turasóireacht. Chun na ceachtanna ón ngéarchéim atá ann faoi láthair a fhoghlaim, ní mór don chreat dlíthiúil faoi chomhair beartas comhtháthaithe foráil a dhéanamh maidir le sásraí is féidir a agairt go tapa má thagann imthosca eisceachtúla chun cinn sna deich mbliana atá amach romhainn. Dá bhrí sin, tá bearta sealadacha beartaithe chun gur féidir CRFE iad a úsáid mar fhreagairt ar imthosca eisceachtúla agus neamhghnácha chun a áirithiú go soláthrófar maoluithe, faoi imthosca teoranta agus sonracha, ar rialacha áirithe chun freagairt ar na himthosca sin a éascú. Áirítear leo sin an fhéidearthacht chun raon feidhme na tacaíochta do CRFE a leathnú, mar shampla tacaíocht le haghaidh caipiteal oibre in FBManna i bhfoirm deontas mar aon leis an deis a thabhairt ceanglais maidir le díriú téamach a éascú nuair is gá mar bheart sealadach chun freagairt éifeachtach a sholáthar ar imthosca eisceachtúla agus neamhghnácha.

•Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana

Níl i gceist leis an togra ach leasú spriocdhírithe ar an togra le haghaidh Rialachán COM(2018) 372 an 29 Bealtaine 2018 agus i gcomhréir leis an gcreat dlíthiúil foriomlán a bhunaítear le haghaidh na gCistí, go háirithe maidir leis an togra le haghaidh Rialachán COM(2018) 375 an 29 Bealtaine 2018 agus maidir leis an togra i dtaca lena leasú. I dteannta an togra leasaithe le haghaidh Rialachán COM(2018) 375 an 29 Bealtaine 2018, is é atá ann modh chun tacú le téarnamh eacnamaíoch agus le sásra maidir le freagairt i gcás géarchéime faoi rialacha an bhainistithe chomhroinnte i gcás tarlúintí eisceachtúla as a n‑eascraíonn géarchéim ar leibhéal an Aontais.

•Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais