lena leasaítear Treoir 2006/112/CE a mhéid a bhaineann le síneadh a chur le tréimhse cur i bhfeidhm an tsásra aistrithe táillí roghnaigh i ndáil le soláthairtí earraí agus seirbhísí áirithe atá soghabhálach do chalaois agus le tréimhse cur i bhfeidhm an tSásra Frithghnímh Mhear in aghaidh na calaoise CBL

MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

Is é is cuspóir don togra seo le haghaidh Treoir lena leasaítear Treoir 2006/112/CE ón gComhairle an 28 Samhain 2006 maidir leis an gcomhchóras cánach breisluacha (dá ngairtear ‘an Treoir maidir le CBL’ anseo feasta) fad a chur leis an méid seo a leanas: 1) féidearthacht na mBallstát an sásra aistrithe táillí a chur i bhfeidhm chun an chalaois atá ann cheana i soláthairtí earraí agus seirbhísí a áirítear in Airteagal 199a(1) den Treoir maidir le CBL a chomhrac agus 2) an fhéidearthacht an Sásra Frithghnímh Mhear (SFM) a úsáid, mar a leagtar amach in Airteagal 199b den Treoir maidir le CBL, chun an chalaois a chomhrac tríd an sásra aistrithe táillí a chur i bhfeidhm i gcásanna an‑sonrach.

Mar riail ghinearálta, sonraítear in Airteagal 193 den Treoir maidir le CBL go bhfuil an duine inchánach a sholáthraíonn earraí agus seirbhísí faoi dhliteanas CBL a íoc. De mhaolú air sin, leis an sásra aistrithe táillí, is féidir faighteoir an tsoláthair a ainmniú mar an duine inchánach maidir le CBL. Faoin sásra aistrithe táillí seo, ní mhuirearaíonn an soláthróir cáin bhreisluacha ach cuireann an custaiméir (duine inchánach) san áireamh í ina thuairisceán CBL. Asbhaintear an CBL sin ina dhiaidh sin sa tuairisceán CBL céanna sin agus, dá bhrí sin, a mhéid atá an ceart iomlán asbhainte ag an duine sin, is nialas an toradh.

Úsáidtear an sásra aistrithe táillí chun an chalaois a chomhrac agus go háirithe calaois laistigh den Chomhphobal arna déanamh ag trádálaí atá ar iarraidh. Tarlaíonn an cineál calaoise sin i gcás ina bhfaigheann trádálaí earraí, a iompraítear nó a sheoltar ó Bhallstát eile, trí bhíthin soláthar atá díolmhaithe ó CBL, agus ina ndíolann sé iad agus CBL san áireamh ar an sonrasc chuig an gcustaiméir. Tar éis dó an tsuim CBL a fháil ón gcustaiméir, imíonn trádálaí den sórt sin gan an CBL atá dlite a íoc leis na húdaráis chánach. An tráth céanna, is féidir leis an gcustaiméir a ghníomhaíonn de mheon macánta an CBL a d’íoc sé leis an soláthróir a asbhaint tríd a thuairisceán CBL. Dá bhrí sin, faoin sásra aistrithe táillí ní íoctar CBL go hiarbhír leis an soláthróir.

An sásra aistrithe táillí a bhunaítear ar Airteagal 199a den Treoir maidir le CBL, cuirfidh na Ballstáit i bhfeidhm é ar bhonn roghnach. Leis an sásra sin, is féidir leis na Ballstáit an cineál calaoise sin a chomhrac sna limistéir íogaire réamhshainithe ina dtarlaíonn sí go hiondúil ar a gcríoch. Nuair atá oibleagáid ar sholáthróirí an sásra aistrithe táillí a úsáid maidir le soláthairtí baile den sórt sin, ní féidir leo CBL a mhuirearú ar a sonrasc. Ní bhfaighidh siad an méid CBL óna gcustaiméir dá éis sin agus, dá thoradh sin, ní féidir le trádálaithe den sórt sin imeacht leis an méid CBL a fuarthas. Maidir le SFM Airteagal 199b, is beart eisceachtúil é lenar féidir leis na Ballstáit, i gcásanna mórphráinne, sásra aistrithe táillí sealadach a thabhairt isteach go tapa le haghaidh soláthairtí earraí agus seirbhísí in earnálacha inar tharla calaois thobann ollmhór agus nach liostaítear in Airteagal 199a den Treoir maidir le CBL. Tá an nós imeachta seo eisceachtúil agus an‑tapa toisc go mbíonn ar an gCoimisiún freagairt laistigh de mhí amháin, le tuairim dhiúltach nó, mura diúltach í, le deimhniú i scríbhinn chuig an mBallstát lena mbaineann nach bhfuil sé in aghaidh an bhirt. Féadfaidh an Ballstát an beart speisialta SFM a ghlacadh ón dáta a fhaightear an deimhniú sin ar aghaidh. Ach an sásra sin a úsáid, is féidir leis na Ballstáit gníomhú go luath gan bheith faoi cheangal na tréimhse a cheanglaítear chun ‘gnáthmhaolú’ a fháil faoi Airteagal 395 den Treoir maidir le CBL, tréimhse a fhéadann a bheith chomh fada le 6 mhí. Chun maolú den sórt sin a fháil, bíonn gá le togra ón gCoimisiún agus é arna ghlacadh d’aon toil ag an gComhairle.

Tugadh isteach Airteagal 199a den Treoir maidir le CBL le haghaidh na tréimhse ó 2010 go dtí an 30 Meitheamh 2015 agus cuireadh síneadh leis den chéad uair, maille le leasuithe, go dtí an 31 Nollaig 2018. Tugadh Airteagal 199b den Treoir maidir le CBL isteach le haghaidh na tréimhse ó 2013 go dtí an 31 Nollaig 2018. Cuireadh síneadh le hAirteagal 199a agus 199b den Treoir maidir le CBL ina dhiaidh sin go dtí an 30 Meitheamh 2022 chun a bheith ar comhthráth leis an dáta a bhí beartaithe ar dtús, an dáta a thiocfadh an córas cinntitheach CBL i bhfeidhm (féach tuilleadh mionsonraí thíos).

Tráth a chuirfí síneadh le tréimhse chur i bhfeidhm Airteagail 199a agus 199b den Treoir maidir le CBL go dtí an 30 Meitheamh 2022, chuir an Coimisiún tuarascáil i láthair maidir le héifeachtaí na sásraí a áirítear sna hairteagail sin agus tháinig sé ar an gconclúid, ar bhonn na rannchuidithe ó údaráis chánach agus ó pháirtithe leasmhara gnó, go bhfuil na sásraí sna hairteagail sin úsáideach sa chomhrac in aghaidh na calaoise.

Chun déileáil le saincheist na calaoise (calaois laistigh den Chomhphobal arna déanamh ag trádálaí atá ar iarraidh) ar bhealach níos struchtúrtha, rinne an Coimisiún togra maidir le tabhairt isteach an chórais chinntithigh CBL mar a thugtar air, córas atá níos simplí agus atá slán ar chalaois le haghaidh trádáil earraí laistigh den Aontas. Leis na socruithe sin, ar mhol an Coimisiún go dtiocfaidh siad i bhfeidhm an 1 Iúil 2022, cuirtear freagairt bhunúsach ar fáil do chalaois laistigh den Chomhphobal arna déanamh ag trádálaí atá ar iarraidh.

Mar sin féin, le staid na himeartha i dtaca leis an gcaibidlíocht leanúnach sa Chomhairle, tugtar le fios nach féidir an córas cinntitheach CBL a theacht i bhfeidhm an 1 Iúil 2022. Chun gur féidir leanúint den chaibidlíocht faoin gcóras cinntitheach, gan na huirlisí atá ar fáil a chur i mbaol chun an chalaois CBL a chomhrac, is iomchuí fad a chur leis na bearta frith-chalaoise a chuimsítear sna hairteagail sin ar feadh tréimhse theoranta eile.

Síneadh a chur le tréimhse chur i bhfeidhm Airteagail 199a agus 199b, d’fhágfadh sé sin gur féidir tuilleadh uirlisí a fhorbairt chun an imghabháil cánach a chomhrac. Chuige sin, agus i gcomhréir leis an bPacáiste Cánach, tá an Coimisiún ag ullmhú togra chun na rialacha CBL atá i bhfeidhm faoi láthair a nuachóiriú, agus na deiseanna a chuirtear ar fáil leis an teicneolaíocht dhigiteach á gcur san áireamh. Faoin gceannteideal ‘CBL sa ré dhigiteach’, déanfaidh an Coimisiún measúnú ar oibleagáidí tuairiscithe CBL, agus d’fhéadfaí measúnú ar thuairisciú idirbheart‑bhunaithe (TBR) agus ar chóras feabhsaithe ríomhshonrasctha a áireamh leo sin. Leis sin, ba cheart faisnéis níos tapa agus níos mionsonraithe a sholáthar maidir le hidirbhearta aonair d’údaráis chánach agus an riosca calaoise a laghdú dá bhrí sin. Ba cheart athmheasúnú a dhéanamh ar an ngá le síneadh breise a chur le hAirteagail 199a agus 199b amach anseo ar bhonn na bhforbairtí reachtacha sin.

•Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana

Leis na tograí atá ann faoi láthair, cuirtear fad leis na bearta a leagtar síos in Airteagail 199a agus 199b den Treoir maidir le CBL ar feadh tréimhse theoranta agus, san am céanna, leantar den chaibidlíocht ag an gComhairle faoin togra le haghaidh córas cinntitheach CBL, lena n‑áirítear leasuithe ar Airteagail 199a agus 199b den Treoir maidir le CBL chun iad a ailíniú le feidhmiú an chórais chinntithigh sin. Ós rud é go mbaineann an córas cinntitheach CBL le hearraí, bheadh Airteagail 199a agus 199b teoranta do sheirbhísí. Tá an síneadh comhsheasmhach freisin le huainiú ullmhúcháin an Choimisiúin le haghaidh rialacha tuairiscithe nua mar bheart frith‑chalaoise, rud a d’fhéadfadh a fhágáil nach mbeidh gá leis an sásra aistrithe táillí a chur i bhfeidhm a thuilleadh. Mar sin féin, fiú dá nglacfaí na rialacha tuairiscithe nua sin luath go leor, bheadh gá le tréimhse ama ionas go mbeadh daoine inchánach in ann na rialacha nua a ghlacadh; is cosúil, dá bhrí sin, gur leordhóthanach síneadh go dtí deireadh 2025.

•Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais

Le hAirteagal 199a den Treoir maidir le CBL, cumhdaítear faoin sásra aistrithe táillí, i measc bearta eile, lamháltais astaíochtaí gás ceaptha teasa a thrádáil laistigh den Aontas (Córas Trádála Astaíochtaí an Aontais (CTA)). Chun tacú le spriocanna an Chomhaontaithe Ghlais, go háirithe a mhéid a bhaineann le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú 55 % faoi 2030, is fíor‑riachtanach go gcosnófar CTA a thuilleadh ó chalaois (rothlach) chun a sheachaint, cé is moite de na caillteanais airgeadais, go mbainfí an bonn ó chreidiúnacht an chórais.

2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT

•Bunús dlí