MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1. COMHTHÉACS AN TOGRA

• Forais agus cuspóirí an togra

Rinneadh athbhreithniú ar Threoir 96/53/CE ón gComhairle an 25 Iúil 1996 lena leagtar síos toisí údaraithe uasta sa trácht náisiúnta agus idirnáisiúnta agus meáchan údaraithe uasta sa trácht idirnáisiúnta le haghaidh feithiclí bóthair áirithe ag gluaiseacht laistigh den Chomhphobal le Treoir (AE) 2015/719 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2015 lena leagtar síos na toisí údaraithe uasta sa trácht náisiúnta agus idirnáisiúnta agus meáchan údaraithe uasta sa trácht idirnáisiúnta le haghaidh feithiclí bóthair áirithe ag gluaiseacht laistigh den Chomhphobal.

Ar cheann d'aidhmeanna Threoir (AE) 2015/719 bhí feabhas a chur ar aeraidinimic mhótarfheithiclí a thagann faoi raon feidhme na Treorach trína cheadú dóibh, dá gcomhlíonfaí coinníollacha áirithe, maolú ó na srianta maidir le faid uasta. Bhí sé mar aidhm freisin an reachtaíocht a oiriúnú d'fhorbairtí teicniúla agus riachtanais athraitheacha an mhargaidh agus an tiompar idirmhódúil a éascú.

Deonaíodh an maolú ar shrianta maidir le fad uasta i dtaca le cúl feithiclí, feistí aeraidinimiciúla a shuí, agus tosach feithiclí chun go mbeadh cruth níos cruinne agus níos aeraidinimiciúla ar chábáin leoraithe.

Baineann an cinneadh seo le tosach feithiclí, is é sin le rá na cábáin mar a bhí i gceist in Airteagal 9a de Threoir 96/53/CE arna leasú le Treoir (AE) 2015/719. Bunaítear leis an bhforáil seo roinnt coinníollacha, mar atá comhlíonadh na gceanglas maidir leis na riachtanais i ndáil le ga an chas-spáis a leagtar amach i bpointe 1.5 d'Iarscríbhinn I.

Sa Mheasúnú Tionchair uaidh a ghabhann leis an togra le haghaidh leasú ar Threoir 96/53/CE, shainaithin an Coimisiún tairbhí suntasacha a thagann as na maoluithe maidir le fad a dheonú atá i gceist anois le leasú ar Threoir (AE) 2015/719. Cé is moite de na feabhsuithe aeraidinimiciúla tábhachtacha a thagann as na feistí aeraidinimiciúla cúil agus na cábáin fadaithe, thiocfadh tairbhí as na cábáin sin freisin i dtéarmaí infheictheacht níos fearr do thiománaithe, sábháilteacht níos fearr d'úsáideoirí bóthair eile mar aon le sábháilteacht agus compord do thiománaithe.

Cé nár tugadh le fios sa Mheasúnú Tionchair ón gCoimisiún go raibh gá le moratóir maidir le teacht i bhfeidhm na gcábán fadaithe, aontaíodh moratóir trí bliana sa chomhréiteach deireanach idir na reachtóirí, arna ghlacadh in Airteagal 9a(3) de Threoir (AE) 2015/719.

Agus cúrsaí mar atá faoi láthair, agus i bhfianaise gur astaíochtaí CO2 ón iompar de bhóthar atá in aon cheathrú de na hastaíochtaí CO2 uile san Aontas agus go bhfuiltear ag tuar go dtiocfaidh fás 6 % ar astaíochtaí ón iompar de bhóthar sa tréimhse 2015-2030, is é atá i gceist ag an gCoimisiún leas a bhaint as na cábáin fhadaithe chomh luath agus is féidir. Cuirtear le tábhacht an ábhair seo leis an togra le haghaidh caighdeáin CO2 do thromfheithiclí earraí, mar a mhol an Coimisiún é mar chuid de Phacáiste Soghluaiseachta III ina leagtar béim go sonrach ar an tábhacht atá le cábáin aeraidinimiciúla. Go deimhin, maidir leis na caighdeáin i dtaca le hastaíochtaí CO2 do thromfheithiclí earraí a chomhlíonadh sa todhchaí beidh gá le teicneolaíochtaí éagsúla a chur i bhfeidhm chun an éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú; ar na teicneolaíochtaí sin is é na cábáin aeraidinimiciúla a thabhairt isteach an beart is éifeachtaí chun cúltharraingt a laghdú.

Mar sin féin, leis an moratóir atá sa reachtaíocht faoi láthair cuirtear monaróirí ó fheabhas a chur ar aeraidinimic cábán mar bhealach chun comhlíonadh na gcaighdeán CO2 a bheidh ag teacht chun cinn do thromfheithiclí earraí a ghnóthú. Anuas air sin, téann an moratóir in aghaidh phrionsabal na nuálaíochta agus phrionsabail an rialacháin níos fearr toisc go gcuirtear srian le forbairt teicneolaíochtaí agus coincheap nua.

Dá bharr, sin tá an Coimisiún ag moladh an teorainn ama do thrasuí Airteagal 9a(1)de Threoir 95/53/CE a ghiorrú. Leis an téacs nua atá molta maidir le hAirteagal 9a(3) bheadh go leor ama fós ag na Ballstáit na bearta is gá a dhéanamh.

Sa chomhthéacs sin, tá an tam is gá chun an Cinneadh atá ann faoi láthair a ghlacadh curtha san áireamh.

Rud eile, ba cheart a lua ar dtús gur féidir an tathrú ar an gcreat maidir le cineálcheadú atá i gceist in Airteagal 9a(2) a thabhairt i gcrích le leasú ar Rialachán (AE) Uimh. 1230/2012, mar is léir má dhéanfar scrúdú níos géire ar an gceist. Is le beart cur chun feidhme faoin Rialachán maidir leis an tSábháilteacht Ghinearálta a dhéanfar Rialachán (AE) Uimh 1230/2012 a leasú agus meastar go mbeidh an méid sin tugtha i gcrích faoi dheireadh 2018. Cuirtear an méid sin san áireamh san am nua a leagtar amach sa togra seo agus ba cheart go náiritheofaí leis sin go dtiocfaidh na bearta náisiúnta lena dtrasuitear Airteagal 9a(1) de Threoir 96/53/CE i bhfeidhm thart ar an am céanna agus an leasú ar Rialachán (AE) Uimh. 1230/2012.

Ar an dara dul síos, ní gá an tsraith teagmhas athruithe atá i gceist faoi láthair in Airteagal 9a(3) de Threoir 96/53/CE a choinneáil go beacht. Chun go mbeidh cead ag na feithiclí i gceist gluaiseacht ar na bóithre ní mór athruithe a dhéanamh ar an gcreat cineálcheadaithe agus, ina dhiaidh sin, an tathrú a leagtar amach in Airteagal 9a(1) de Threoir 96/53/CE a dhéanamh. Ní gá leasú a dhéanamh roimh ré ar an gcreat cineálcheadaithe chun an dara athrú sin, ina aonar, a thrasuí. Is leor go ndéanfar foráil leis na rialacha náisiúnta maidir leis an gcineálcheadú mar choinníoll mar a leagtar amach in Airteagal 9a(1)de Threoir 96/53/CE.

Tá an tathrú a mholtar ag teacht go hiomlán leis an Measúnú Tionchair a rinne an Coimisiún cheana, nach raibh moratóir – mar a luadh – arna ghlacadh ag na comhreachtóirí i gceist ann. Ar an gcúis chéanna, ní bheadh aon ghá Measúnú Tionchair a dhéanamh i leith an togra seo.

• Comhsheasmhacht le forálacha atá sa réimse beartais cheana

Tá an togra seo ag teacht go hiomlán leis na beartais atá ann cheana, agus tacaíonn sé leo, maidir le caighdéain CO2 do thromfheithiclí earraí, mar a mholtar inniu. Ina theannta sin, tá sé ag teacht leis na beartais atá ann cheana arb é is aidhm dóibh an líon timpistí agus básanna in iompar de bhóthar a laghdú.

Toisc nach ndéanfar leis an togra ach an dáta a thabhairt chun cinn óna bhféadtar cábáin níos aeraidinimiciúla agus/nó níos sábháilte a úsáid dá bhforáiltear cheana le Treoir 2015/719 ní bheidh tionchar aige dá bharr sin ar an iompar idirmhódúil agus ar an aidhm ghinearálta modhanna malartacha ar an iompar de bhóthar a chur chun cinn.