MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

Chun an Limistéar Eorpach Oideachais (LEO) a bhaint amach faoi 2025, is gá spás foghlama Eorpach a chruthú a bheidh chun tairbhe na bhfoghlaimeoirí, na n‑acadóirí agus na bhfoirne oideachais uile ar féidir leo gluaiseacht gan bhac chun staidéar agus obair a dhéanamh ar fud an Aontais. Chun an méid sin a bhaint amach, is mian linn comhar níos dlúithe agus níos doimhne a bheith ann idir institiúidí ardoideachais Eorpacha. Is é a thugtar le fios le Limistéar Eorpach Taighde a chur chun feidhme a thuilleadh soghluaisteacht na dtaighdeoirí agus an sreabhadh eolais a neartú, an infheistíocht sa taighde agus sa nuálaíocht a dhreasú, agus an comhar trasnáisiúnta i measc institiúidí ardoideachais agus le gnólachtaí agus gníomhaithe taighde agus nuálaíochta eile ina n‑éiceachórais a fheabhsú. Neartaíonn an comhar trasnáisiúnta ionchuimsitheacht, barr feabhais, éagsúlacht, mealltacht agus iomaíochas domhanda an ardoideachais Eorpaigh. Cuireann sé leis an gcomhionannas agus an neamh-idirdhealú, le dúshláin na hEorpa a shárú maidir leis an athrú aeráide, an t‑aistriú digiteach agus daonra atá ag dul in aois, trí scileanna agus eolas ábhartha a chur ar fáil d’fhoghlaimeoirí, chomh maith le hathléimneacht a chothú agus cabhrú leis an téarnamh. Cuirfidh sé borradh faoi ról na n‑institiúidí ardoideachais ar an ardán domhanda, agus mar thoradh air sin, beidh an Eoraip ina ceannródaí maidir le dúshláin dhomhanda a shárú go héifeachtach agus go héifeachtúil, ina hábhar inspioráide ar fud an domhain agus ina ceann scríbe mealltach le haghaidh mic léinn, acadóirí agus taighdeoirí. Cuireann an tionscnamh atá ann faoi láthair leis an obair a rinneadh roimhe seo ar leibhéal an Aontais. Mar bheart leantach ar Chonclúidí ón gComhairle Eorpach 2017 inar iarradh ar na Ballstáit, ar an gComhairle agus ar an gCoimisiún Eorpach dul chun cinn a dhéanamh ar an obair maidir le comhpháirtíochtaí straitéiseacha a neartú idir institiúidí ardoideachais ar fud an Aontais, sheol an Coimisiún tionscnamh píolótach in 2019 de 41 chomhghuaillíocht Ollscoileanna Eorpacha faoin gclár Erasmus+, tionscnamh arna chomhlánú ag an gclár Fís 2020 maidir leis an ngné thaighde agus nuálaíochta. Is é ab aidhm leis an tionscnamh comhar struchtúrach, córasach agus inbhuanaithe a thionscnamh ar bhonn píolótach idir breis is 280 institiúid ardoideachais éagsúla i ngach cearn den Eoraip, arna roghnú faoin gcéad dá ghlao ar thograí. Léirítear tairbhí leis na chéad cheachtanna maidir leis an tionscnamh píolótach seo, agus ar an gcaoi chéanna, tugadh roinnt dúshlán chun suntais, amhail deacrachtaí i dtaca le cur ar fáil gníomhaíochtaí agus clár oideachais trasnáisiúnta comhpháirteach ar gach leibhéal, lena n‑áirítear riachtanais neamh-chomhoiriúnacha a choisceann dámhachtain céimeanna comhpháirteacha, céim Eorpach chomhpháirteach san áireamh, nó gan reacht dlíthiúil a bheith ann le haghaidh comhghuaillíochtaí institiúidí ardoideachais, rud a chuireann bac orthu a bheith éifeachtúil maidir le hacmhainní a chomhthiomsú, bonneagar a chomhroinnt nó teicneolaíocht a aistriú. An Moladh seo ón gComhairle maidir le caidreamh a chothú le haghaidh comhar Eorpach éifeachtach um an ardoideachas, is beart tosaigh é i dtreo aghaidh a thabhairt ar dhúshláin den chineál sin, agus is é is cuspóir dó na hinstitiúidí ardoideachais uile san Eoraip, mar aon lena bhfoghlaimeoirí, foirne agus taighdeoirí, a bheith in ann tairbhe a bhaint as comhar trasnáisiúnta simplithe. Is cuid é an Moladh seo ón gComhairle den ‘phacáiste ardoideachais’ a fógraíodh i gClár Oibre Bliantúil an Choimisiúin 2022 faoin bpríomhuaillmhian ‘Ár ndóigh bheatha Eorpach a chur chun cinn’, chomh maith le Teachtaireacht ón gCoimisiún faoi straitéis Eorpach maidir le hollscoileanna. Is sa straitéis a leagtar amach fís maidir le claochlú earnáil an ardoideachais ar fud na hEorpa, ach is é an Moladh an chéad bheart de chur chuige incriminteach i dtreo comhar trasnáisiúnta níos doimhne, níos inbhuanaithe agus níos éifeachtaí. Déanann an Straitéis agus an Moladh na deiseanna maidir le comhar trasnáisiúnta nuálach san earnáil ardoideachais a leathnú, mar tá sé fíor-riachtanach comhoibriú níos dlúithe le chéile chun cur ar a chumas don Aontas a ról mar ghníomhaí domhanda a chomhdhlúthú. Dá bhrí sin, tá gá leis na fórsaí a thabhairt le chéile trí chomhar níos doimhne.

(1)Na saincheisteanna struchtúracha agus oibríochtúla a dtabharfar aghaidh orthu leis an Moladh beartaithe ón gComhairle maidir le comhar trasnáisiúnta níos doimhne a chumasú

Dá mbeadh reacht dlíthiúil ann maidir le comhghuaillíochtaí institiúidí ardoideachais, d’éascódh sin roinnt agus comhthiomsú acmhainní comhpháirteacha agus rochtain ar na hacmhainní sin - amhail acmhainní airgeadais, digiteacha agus fisiciúla, agus seirbhísí. In éagmais reacht den chineál sin, tá sé i bhfad níos deacra ar institiúidí ardoideachais leibhéal níos doimhne comhair a bhaint amach, agus cuirtear srian ar a n‑iomaíochas.

Tá bac ar dhámhachtain céimeanna comhpháirteacha mar thoradh ar riachtanais neamh-chomhoiriúnacha maidir le gníomhaíochtaí agus cláir oideachais thrasnáisiúnta chomhpháirteacha a chur ar fáil, e.g. difríochtaí i dtaca leis an ngrádú agus le leithdháileadh creidiúintí, fiú agus an Córas Eorpach Aistrithe Creidiúna (ECTS) á leanúint; curaclaim ag a bhfuil creidiúintí ECTS íosta nó uasta difriúla, agus cineálacha difriúla neamhspleáchais institiúidigh. Is gá dúshláin dhlíthiúla agus riaracháin mar sin a shárú chun tacú le comhar trasnáisiúnta uaillmhianach níos doimhne. Céim aistir a bheadh ann i gcur chuige forásach i dtreo bhunú céime Eorpaí comhpháirtí lena gcumhdófaí gach leibhéal (leibhéil an Bhaitsiléara, na Máistreachta agus na Dochtúireachta agus deiseanna foghlaim ar feadh an tsaoil).

Gan treoir, digitiú agus simpliú na bpróiseas, is deacair tuilleadh deiseanna soghluaisteachta a chruthú le haghaidh foghlaimeoirí atá leabaithe i gcláir thrasnáisiúnta chomhpháirteacha. Déanann tionscnamh an Chárta Mic Léinn Eorpaigh níos éasca ar mhic léinn é staidéar agus dul faoi oiliúint i roinnt mhaith institiúidí. Meastar soghluaisteacht acadóirí, taighdeoirí agus foirne gairmiúla faoina luach a mhéid a bhaineann le forbairt a ngairmréimeanna.

Easpa cistithe fhadtéarmaigh inbhuanaithe le haghaidh comhar trasnáisiúnta institiúide is cúis leis an mbac ar a bhforbairt agus ar chlaochlú domhain ina misin trí chéile. Sholáthródh ionchas níos fadtéarmaí deiseanna níos fearr chun inniúlacht agus comhghuaillíochtaí inbhuanaithe a fhorbairt chun an leibhéal uaillmhéine atá pleanáilte a bhaint amach. Is féidir an méid sin a éascú ach reacht dlíthiúil a chur ar bun, a chuirfeadh ar a gcumas do na comhghuaillíochtaí acmhainní a chomhthiomsú agus sineirgí a chothú idir ionstraimí agus deiseanna cistithe réigiúnacha, náisiúnta agus Eorpacha.

I dtíortha ina bhfuil an dearbhú cáilíochta seachtrach agus an creidiúnú bunaithe ar chláir den chuid is mó, níor cuireadh an Cur Chuige Eorpach um Dhearbhú Cáilíochta Clár Comhpháirteach chun feidhme go leormhaith fós sna Ballstáit uile, rud atá ina bhac ar chruthú agus creidiúnú clár oideachais comhpháirteach ar an leibhéal gearrthimthriallach agus ar leibhéil an Bhaitsiléara, na Máistreachta agus na Dochtúireachta. Ar an ábhar sin, cuirtear nósanna imeachta difriúla um dhearbhú cáilíochta seachtrach i bhfeidhm le haghaidh chláir chomhpháirteacha, i ngach tír lena mbaineann b’fhéidir, agus bíonn rialacha náisiúnta difriúla i gceist a chruthaíonn ualach riaracháin agus a chuireann bac ar chur chun feidhme oideolaíochtaí idirdhisciplíneacha nuálacha i dtíortha difriúla. An tráth céanna, tá sé níos éasca ar thíortha a bhfuil dearbhú cáilíochta seachtrach acu ar leibhéal institiúide cláir thrasnáisiúnta chomhpháirteacha a chur ar bun.

Tá an easpa idir-inoibritheachta idir bonneagair dhigiteacha na n‑institiúidí ardoideachais san Aontas trí chéile ina srian ar theacht chun cinn campas agus ardán Eorpach (fíorúil) idir-ollscoileanna le haghaidh gníomhaíochtaí digiteacha nó cumaisc comhpháirteacha. Bunchúiseanna na faidhbe is ea neamhchothroime maidir le hinniúlacht institiúidí ardoideachais aonair agus fáil ar acmhainní chun bonneagar digiteach den chineál sin a fhorbairt agus a rochtain, rud a chuireann srian le hacmhainneacht na comharfhoghlama agus an chomhartheagaisc ar líne. Chun an fhadhb a réiteach d’fhéadfaí dréim le bonneagar agus réitigh dhigiteacha idir-inoibritheacha chomhroinnte a bhaint amach, agus chabhródh na hinstitiúidí leis sin trí rochtain fhrithpháirteach a cheadú do chách ar bhonneagar, seirbhísí agus oiliúint.

Na creataí reachtacha náisiúnta lena rialaítear measúnú réimsí disciplín aonair, is bac iad ar fhorbairt modúl idirdhisciplíneach, go háirithe agus céimeanna comhpháirteacha trasnáisiúnta á ndearadh. Ós rud é gur cuspóir tábhachtach do chomhghuaillíochtaí na nOllscoileanna Eorpacha é cineálacha cur chuige dhúshlánbhunaithe a chíoradh chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin na sochaí trí chuir chuige idirdhisciplíneacha, is minic nach féidir leis na comhghuaillíochtaí dul chun cinn a dhéanamh ar an gcaoi sin de dheasca na gcreataí náisiúnta.

Trí shocruithe rialachais lena ligtear do na mic léinn agus na foirne a bheith páirteach i gcinntí a dhéanann difear dá dtimpeallacht foghlama agus oibre, cumasaítear comhar trasnáisiúnta uaillmhianach domhain agus cothaítear rannchuidiú fónta ó institiúidí ardoideachais le forbairt agus inbhuanaitheacht a n‑éiceachóras. Na struchtúir rialachais agus na cleachtais bhainistíochta a úsáidtear in institiúidí chun comhghuaillíochtaí trasnáisiúnta a reáchtáil, ba thairbhe dóibh rannpháirtíocht níos gníomhaí na bhfoghlaimeoirí, na n‑acadóirí, na dtaighdeoirí agus na bhfoirne gairmiúla chun freastal chomh maith is féidir ar a riachtanais agus chun ligean do chleachtais nuálacha, arna bhforbairt trí chomhar trasnáisiúnta, scaipeadh laistigh den institiúid. Faoi láthair, is minic nach léiríonn struchtúir den chineál sin an chreatlach shóisialta agus éagsúlacht na n‑eispéireas agus na smaointe.

Soláthraítear le luachanna comhroinnte ár ndóighe beatha Eorpaí bunchloch fhíor-riachtanach maidir leis an gcomhar trasnáisiúnta mar bhonn faoi fhoghlaim, teagasc agus taighde ar ardchaighdeán a fhorbairt. Daingníonn an comhar trasnáisiúnta an cultúr acadúil agus cuireann sé le treisiú na sochaithe daonlathacha. Os a choinne sin, nuair nach gcloítear le bunluachanna, lagaítear an fhoghlaim, an teagasc agus an taighde, agus déantar dochar dá bharr don chomhar trasnáisiúnta domhain. In éagmais neamhspleáchas leormhaith, cuirtear teorainn le roghanna na n‑institiúidí ardoideachais maidir le comhaontuithe trasnáisiúnta a dhéanamh, rannchuidiú leo go cothrom i gcomhar le comhpháirtithe eile, agus cómhaoiniú agus foirne leordhóthanacha a sholáthar le haghaidh a gcur chun feidhme. Dá bhrí sin is coinníoll ríthábhachtach é an neamhspleáchas maidir le saincheisteanna rialachais agus riaracháin chun comhar trasnáisiúnta éifeachtach a chumasú.

(2)Cuspóirí a shaothrófar leis an Moladh beartaithe ón gComhairle

I gcomhthéacs domhanda dúshlánach atá thar a bheith iomaíoch, is láidre a bheidh an earnáil ardoideachais Eorpach ach dul i gcomhar le chéile agus déanfaidh sin a mealltacht agus a hiomaíochas domhanda a chomhdhlúthú. Chun cur ar a cumas don Eoraip dul i ngleic le dúshláin choiteanna, an t‑aistriú digiteach agus an t‑aistriú glas go háirithe, cuirfear acmhainneacht na n‑acmhainní atá ar fáil chun tairbhe mar thoradh ar chomhar trasnáisiúnta méadaithe, agus beidh cineálacha éagsúla institiúidí ardoideachais rannpháirteach dá bharr in inniúlachtaí agus láidreachtaí oideachais agus taighde chomhlántaigh. Teastaíonn am agus iarrachtaí ar gach leibhéal chun réitigh láidre a fhorbairt chun dul i ngleic le dúshláin chasta iltaobhacha. Is beart tosaigh é an Moladh seo ón gComhairle i dtreo aghaidh a thabhairt ar na saincheisteanna struchtúracha agus oibríochtúla a bhfuil cosc á chur acu le comhar trasnáisiúnta níos doimhne agus níos uaillmhianaí idir institiúidí Eorpacha, céim a chumasóidh cur chun feidhme gan bhac na saoirse comhlachais. Dá mbeadh reacht dlíthiúil ann maidir le comhghuaillíochtaí institiúidí ardoideachais, chuirfeadh sin ar a gcumas dóibh acmhainní, inniúlachtaí agus a láidreachtaí a chomhthiomsú; aithneofar le céim Eorpach chomhpháirteach luach na n‑eispéireas trasnáisiúnta sa cháilíocht ardoideachais a bhaineann na mic léinn amach agus gearrfaidh sé siar ar an rómhaorlathas a bhaineann le cláir chomhpháirteacha a chur ar fáil; agus mar thoradh ar úsáid ghinearálaithe thionscnamh an Chárta Mic Léinn Eorpaigh, a chuirfear ar fáil do na mic léinn ghluaisteacha ar fad in institiúidí ardoideachais uile na hEorpa trí chéile faoi lár 2024, éascófar an tsoghluaisteacht ar gach leibhéal. Ionstraimí den chineál sin, oibreoidh siad ar bhonn sineirge le chéile agus meastar go gcruthóidh siad féiniúlacht Eorpach, go mbainfidh siad leibhéal níos airde amach don chomhar trasnáisiúnta agus go gcothóidh siad muintearas láidir Eorpach. Caidreamh a chothú chun comhar trasnáisiúnta níos córasaí, níos struchtúraí agus níos inbhuanaithe a bhaint amach ag leibhéal na n‑institiúidí, tá sé sin ríthábhachtach maidir le dlús a chur le claochlú na n‑institiúidí ardoideachais ina misin oideachais, taighde agus nuálaíochta trí chéile, agus ina seirbhís don tsochaí, agus cabhróidh sé maidir le dul i ngleic le dúshláin dhomhanda agus Eorpacha.

•Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana