[pic] | COIMISIÚN NA gCOMHPHOBAL EORPACH |

An Bhruiséil 15.11.2007

SEC(2007) 1497

DOICIMÉAD INMHEÁNACH OIBRE AN CHOIMISIÚIN

Togra le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le Cód Iompraíochta do chórais áirithinte ríomhairithe

ACHOIMRE AR AN MEASÚNÚ IARMHARTACOM(2007) 709 finalSEC(2007) 1496

1. RÉAMHRÁ

Is éard atá sa doiciméad seo ná achoimre ar an measúnú iarmharta ina gcuirtear síos ar na fadhbanna a chruthaigh an creat rialúcháin reatha maidir le córais áirithinte ríomhairithe in earnáil an aeriompair, agus ina ndéantar anailís ar na rogha éagsúla beartais dá bhfuil ann chun dul i ngleic leis na fadhbanna seo.

Cuireann na córais ríomhairithe áirithinte (CRSanna) faisnéis mheandarach ar fáil do chustaiméirí maidir le infhaighteacht seirbhísí aeriompair agus na táillí a ghabhann le seirbhísí den saghas sin. Ligeann siad do ghníomhairí taistil áirithintí daingnithe a dhéanamh láithreach thar ceann an tomhaltóra, cibé acu lonnaithe in oifigí nó ar líne atá na gníomhairí sin. Faoi láthair, tá ceithre phríomhsholáthróirí CRS sa mhargadh Eorpach. Amadeus, Sabre, Galileo agus Worldspan (tá Galileo agus Worldspan á gcumasc faoi láthair).

2. RIALACHÁN 2299/89 AGUS ATHRUITHE SA MHARGADH

Bunaíodh an Cód Iompraíochta do Chórais Áirithinte ar Ríomhairí ("an Cód Iompraíochta") den chéad uair i 1989 nuair a glacadh Rialachán 2299/89. Tráth an ama sin bhí formhór na n-áirithintí aerlíne á ndéanamh trí CRSanna. I gcás an aerthaistil, ní raibh ag na tomhaltóirí i ndáiríre ach bealach amháin faisnéise agus dáileacháin, is é sin na CRSanna agus na gníomhairí taistil. Ina theannta sin, bhí formhór na CRSanna faoi úinéireacht agus faoi cheannas aerlínte. Chruthaigh an méid seo baol áirithe maidir le mí-úsáid iomaíochta, baol a raibh na rialacha ginearálta iomaíochta easnamhach ina aghaidh agus a raibh rialacha sonracha ad hoc ag teastáil dó i bhfoirm Cóid Iompraíochta. Toisc go bhfuil tréithe casta ilnáisiúnta ag na seirbhísí CRS, agus ó tharla go dtacaíonn sé leis an margadh aonair san eitlíocht, baineann breisluach le rialú ar leibhéal an AE san earnáil seo.

De réir a chéile, tá athruithe i dteicneolaíocht na CRSanna agus sa gheilleagar ag ídiú phríomhthréithe an struchtúir iomaíochta ar ceapadh an Cód Iompraíochta dó. Ar an gcéad dul síos, tá neart aerlínte tar éis scaradh lena n-úinéireacht ar CRS. Níl trí as na ceithre CRS (Galileo, Worldspan agus Sabre) faoi úinéireacht aerlínte a thuilleadh, agus níl ach scairshealbha mionlaigh ag trí aerlíne in Amadeus. Ar an dara dul síos, i ngeall ar an bhforbairt ar roghanna malartacha dáileacháin, amhail suíomhanna gréasáin nó lárionaid glaonna na n-aerlínte, tá teacht ag tomhaltóirí an lae inniu ar an iliomad faisnéise agus bealaí áirithinte ó thaobh seirbhísí aeriompair de. San AE cuirtear tuairim is 40% de na ticéid aerlíne in áirithe trí bhealaí malartacha agus tuairim is 60% trí ghníomhairí taistil agus CRSanna.

Tá an Cód Iompraíochta mí-oiriúnach do dhálaí athruithe an mhargaidh, mí-oiriúint atá ag méadú i rith an ama, agus is amhlaidh go gcruthaíonn sé roinnt neamhéifeachtachta eacnamaí: de bharr fhorálacha an Chóid tá méadú tagtha ar chostais sheirbhísí na CRSanna (EUR10 in aghaidh an ticéid fhillte ar an meán) agus tá srian ar sholúbthacht na CRSanna i ndáil le seirbhísí a chur in oiriúint do riachtanais shonracha na n-aerlínte agus na ngníomhairí taistil. Thar aon rud eile, múchann ceanglas neamhidirdhealúcháin an Chóid maidir le táillí áirithinte, múchann sé iomaíocht praghais, agus déanann an toirmeasc atá ar na haerlínte faisnéis dhifreáilte a sholáthair do na CRSanna srian a chuir ar a gcuid saoirse caibidlíochta. Fágann an easpa iomaíochta a leanann go dtagann méadú ar tháillí áirithinte CRS agus go gcruthaítear cíosanna eacnamaíocha atá fabhrach leis na CRSanna agus na gníomhairí taistil ach is ar na haerlínte agus a gcuid paisinéirí a chuirtear na costais.

Má tá táillí áirithinte níos airde ná is gá, spreagtar na haerlínte le sciar méadaitheach dá gcuid ticéad a dháileadh trí bhealaí malartacha dáileacháin, amhail a suíomhanna gréasáin féin, bealaí nach bhfuil an costas céanna ag baint leo agus atá níos solúbtha ina ngnéithe teicniúla. Is iomaí sin aerlínte ar chostas íseal nach n-úsáideann seirbhísí na CRSanna agus nach mbíonn, dá bharr sin, á dtairiscint ag go leor gníomhairí taistil.

Thairis sin, de réir mar atá na margaí CRS á dírialú in áiteanna eile ar domhan, is gá a áirithiú go mbeidh iomaíocht chothrom ann idir na haerlínte agus na soláthraithe CRS ó laistigh agus ó lasmuigh den AE.

3. COMHAIRLIÚCHÁN POIBLÍ

Rinneadh comhairliúchán oscailte ar líne idir an 23 Feabhra 2007 agus an 27 Aibreán 2007. Chuige seo, d'fhoilsigh seirbhísí an Choimisiúin páipéar comhairliúcháin ina bhfuil léargas ginearálta ar na forbairtí margaidh ba dhéanaí, go háirithe forbairt na mbealaí malartacha dáileacháin, forás struchtúr úinéireachta agus rialaithe na CRSanna agus léirscaoileadh margaidh sna Stáit Aontaithe.

An 2 Bealtaine 2007, tugadh cuireadh do na geallsealbhóirí agus d'eagraíochtaí geallsealbhóirí freastal ar chruinniú sa Bhruiséil chun forbhreathnú gearr a thabhairt ar a gcuid aighneachtaí.

Cuireadh 48 aighneachtaí faoi bhráid an Choimisiúin, idir aighneachtaí aonair agus aighneachtaí ó chomhlachtaí ionadaíocha, aeriompróirí, soláthróirí CRS agus soláthróirí seirbhíse TF, tomhaltóirí/taistealaithe, gníomhairí taistil agus oibreoirí iarnróid.

Is féidir an páipéar comhairliúcháin, achoimre ar na haighneachtaí agus na haighneachtaí aonair (nach bhfuil faoi rún) a cheadú ar shuíomh gréasáin an Choimisiúin:

http://ec.europa.eu/transport/air_portal/internal_market/networks_en.htm

Tugann an comhairliúchán poiblí le fios go bhfuil an chuid is mó de na geallsealbhóirí i bhfabhar an Cód Iompraíochta a athbhreithniú chun é a chur in oiriúint do choinníollacha an lae inniu, ach forálacha tábhachtacha a choimeád a áiritheoidh go soláthrófar faisnéis neodrach do síntiúsóirí agus go gcoimeádfar bearta cosanta i gcoinne mí-úsáidí a d'fhéadfadh bheith ann i gcás dlúthnasc idir aeriompróirí agus soláthraithe CRS.

4. NA ROGHANNA BEARTAIS

Sa mheasúnú iarmharta seo, rinneadh comparáid idir dhá rogha athbhreithnithe – dírialú páirteach agus dírialú iomlán – agus bunchás an status quo . Tá an chéad rogha – dírialú páirteach – foroinnte i dtrí fhorogha bhreise a bhfuil difríocht eatarthu maidir leis na bearta cosanta i gcás dlúthnasc idir aerlínte agus CRSanna. Is é is aidhm do na roghanna go léir an réimse iomaíochta sa mhargadh CRS a mhéadú:

- Rogha 0: status quo

- Rogha 1: dírialú páirteach

- Rogha 1a: dírialú páirteach agus rialú na n-aerlínte agus na CRSanna a dhíchuachadh. Crosann an rogha sin ar aerlínte sholáthróirí CRS a rialú agus a mhalairt;

- Rogha 1b: dírialú páirteach mar aon le forálacha sonracha le haghaidh máthair-iompróirí na CRSanna. Leis an rogha seo choimeádfaí an t-iallach atá ar mháthair-iompróirí páirt a ghlacadh faoi choinníollacha cothroma in CRSanna nach leo iad agus choimeádfaí an toirmeasc atá ar dhreasachtaí agus ar dhídhreasachtaí a thairiscint do ghníomhairí taistil chun CRS ar leith a úsáid.

- Rogha 1c: dírialú páirteach gan forálacha sonracha le haghaidh máthair-iompróirí na CRSanna.

- Rogha 2: dírialú iomlán (deireadh a chur leis an gCód Iompraíochta).

5. COMPARÁID IDIR NA ROGHANNA BEARTAIS

Diúltaíodh don status quo mar go bhfuil éifeachtaí diúltacha méadaitheacha ag na srianta atá sa Rialachán reatha ar an tsaoirse praghsála agus caibidlíochta, go háirithe maidir le costais arda dáileacháin. Mar gheall ar na costais seo spreagtar na haerlínte chun sciar méadaitheach a gcuid scaireanna a atreorú trí bhealaí malartacha dáileacháin.

Ach tuilleadh saoirse praghsála maidir le táillí áirithinte bheith ann thiocfadh feabhas ar dhreasachtaí margaidh i margadh na CRSanna, rud a ligfeadh do na haerlínte a gcuid cumhachta caibidlíochta nádúrtha a úsáid agus a thabharfadh ar na CRSanna dul san iomaíocht i mbealach níos láidre chun rannpháirteachas na n-iompróirí a bhaint amach ar bhonn praghsanna agus chaighdeán na seirbhíse. Le táillí níos ísle áirithinte spreagtar na haerlínte chun tuilleadh faisnéise a sholáthar trí na gníomhairí taistil agus tugtar do na tomhaltóirí uile – lena n-áirítear dóibh siúd nach bhfuil teacht ar an idirlíon acu – rogha taistil níos leithne.

Diúltaíodh do dhírialú iomlán (rogha 2) i láthair na huaire i ngeall ar staid an mhargaidh. Braitheann a lán taistealaithe corparáideacha go mór fós ar an aon slí dáileacháin amháin dá bhfuil ann, is é sin trí ghníomhairí taistil agus CRSanna. Tá an rud céanna fíor i gcás taistealaithe sna Ballstáit sin ina bhfuil rátaí ísle rochtana ar an idirlíon: níl rochtain ar an idirlíon ach ag leath de dhaonra an AE - agus is é an t-idirlíon an tslí mhalartach dáileacháin is tábhachtaí. Ní ionann sé seo agus cás na Stáit Aontaithe Meiriceá, áit a bhfuil rochtain ar an idirlíon ag 70% den daonra (agus tá difríochtaí níos lú idir Stáit aonair ná mar atá san AE) agus a bhfuil díolacháin tríd an idirlíon mar mhalairt ar na CRSanna níos forbartha.

Sna cásanna seo, is mó an baol mí-úsáide iomaíochta bheith ann ná in earnálacha eacnamaíocha eile agus ní bheadh sé leordhóthanach brath ar na rialacha ginearálta iomaíochta amháin, go háirithe i gcás dlúthnasc idir aerlínte agus CRSanna.

Ina theannta sin, dhéanfadh iompraíochtaí áirithe margaidh de chuid na CRSanna (e.g. claontacht i gcás na dtaispeáintí) dochar do thomhaltóirí fiú mura raibh siad mar thoradh díreach ar mhí-úsáid iomaíochta.

I gcomhthéacs straitéis an Choimisiúin rialú a shimpliú[1] áiríodh aisghairm Rialachán 2298/89. Sa mheasúnú iarmharta seo tagtar ar an tuairim gur féidir an Rialachán a shimpliú, ach go bhfágann saintréithe an mhargaidh gur gá rialacha atá sainiúil don earnáil a choimeád. Sa mheasúnú iarmharta léirítear go dtugann rogha 1b an toradh is fabhraí maidir le méadú iomaíochta, bearta cosanta i gcoinne mí-usáidí iomaíochta, faisnéis neodrach thrédhearcach agus chuimsitheach do thomhaltóirí agus maidir le hiompar iarnróid a chur chun cinn ar thaispeáintí de chuid na CRSanna.

6. BEARTA BREISE

I gcás gach ceann de na roghanna arna gcoinneáil, scrúdaíodh na saincheisteanna breise seo:

1. I dtaca le "máthair-iompróir" a shainmhíniú, tagtar ar an tuairim sa mheasúnú iarmharta nach bhfuil aon ghá lena athrú.

2. Sa mheasúnú iarmharta tacaítear le simpliú na saintreoracha don phríomhthaispeáint ach gan fáil réidh le coimircí a áirithíonn go dtaispeántar na roghanna taistil go neodrach.

3. I gcomhréir le togra le haghaidh Rialacháin ón gCoimisiún maidir le comhrialacha i dtaca le seirbhísí aeriompair a oibriú sa Chomhphobal (COIM 2006/396), más rud é go rangaíonn díoltóir córais na roghanna taistil de réir táillí, ba chóir go dteaspeánfaí na táillí leis na cánacha, na costais agus na táillí aerlíne neamh-inseachanta go léir san áireamh.

4. I dtaca le faisnéis margaíochta ar théipeanna sonraí ( Marketing Information Data Tapes , MIDT), níor chóir céannacht na ngníomhairí taistil a nochtadh a thuilleadh. Ní gá forálacha sonracha maidir le ceannach grúpáilte na faisnéise sin a choimeád, áfach.

5. Forálacha maidir le conarthaí idir soláthróirí córais CRS agus síntiúsóirí: i gcomhthéacs dírialaithe páirtaigh, is féidir cuid mhaith de na rialacha seo a bhaint amach nó a shimpliú. Ba chóir, áfach, cosaint in aghaidh forálacha míréasúnta conartha a choimeád, go mór mór do na gníomhairí taistil beaga.

[1] Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle, Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, agus Coiste na Réigiún, "Clár Comhphobail Liospóin a chur chun feidhme: straitéis chun an réimse rialúcháin a shimpliú” COIM (2005) 535, 25.10.2005, lch.15.