Foilsiú an doiciméid aonair leasaithe tar éis mionleasú a fhormheas de bhun an dara fomhír d’Airteagal 53(2) de Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012

(2022/C 223/08)

Tá an mionleasú sin formheasta ag an gCoimisiún Eorpach i gcomhréir leis an tríú fomhír d’Airteagal 6(2) de Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 664/2014 ón gCoimisiún (1).

Is féidir an t-iarratas ar fhormheas an mhionleasaithe seo a fheiceáil i mbunachar sonraí eAmbrosia de chuid an Choimisiúin.

DOICIMÉAD AONAIR

“Chorizo Riojano”

AE Uimh.: PGI-ES-0654-AM01 — 27.10.2021

STFC ( ) TGFC (X)

1. Ainm(neacha)

“Chorizo Riojano”

2. Ballstát nó Tríú Tír

an Spáinn

3. Tuairisc ar an táirge talmhaíochta nó ar an táirge bia

3.1. Cineál táirge

Aicme 1.2. Táirgí feola (cócaráilte, saillte, deataithe, etc.)

3.2. Tuairisc ar an táirge a bhfuil an t-ainm in (1) ag tagairt dó

Is éard atá i gceist le “Chorizo Riojano” ispín chorizo ar chruth crú atá saor ó bhreiseáin den aicme cáilíochta “Extra” agus a rinneadh i gComhphobal Uathrialach Rioja. Tá na saintréithe seo a leanas ann:

3.3. Saintréithe moirfeolaíocha

Is ar chruth crú atá chorizo PGI agus tá siad sorcóireach den chuid is mó, iad 30-40 mm ar trastomhas agus meáchan 200 g ar a laghad iontu. Tá raimhre dhaingean agus dlúth acu agus is gnách go mbíonn cuma rocach orthu. Géilleann siad go réidh don scian nuair a ghearrtar iad agus tá a gcomhábhair tugtha le chéile go deas. Níl aon dathú neamhghnách orthu agus is féidir an fheoil agus na blúirí saille a aithint go soiléir óna chéile.

Saintréithe fisiceacha agus ceimiceacha

Taisleach 45 % ar a mhéad Cóimheas collaigine/próitéine 14 % ar a mhéad Céatadán saille in ábhar tirim 57,0 % ar a mhéad Níotráití arna sloinneadh mar NaNO3 100 csm ar a mhéad. Nítrítí arna sloinneadh mar NaNO3 20 csm ar a mhéad. Iomlán na bhfosfáití arna sloinneadh mar P2O5 7 500 csm ar a mhéad.

(cion nádúrtha muiceola, gan fosfáití breise a bheith curtha leis)

Saintréithe orgánaileipteacha

Dea-bholadh paprika le himireacha gairleoige, é cothrom, láidir, agus seasmhach. Níl aon bholadh bréan nó gránna air. Tá an blas láidir agus fada, cothromaíocht mhaith idir feoil thrua agus saill ann. Is beag seirbhe atá ann ná níl blas bréan nó neamhghnách air. Chorizo a dhéantar le paprika bíonn sé spíosrach. Tá uigeacht chothrom ag an chorizo, ní chailleann sé a chruth agus is furasta é a chogaint, gan é a bheith rubarúil.

Amhábhair

Muiceoil agus saill a oireann go han-mhaith don leasú, lena n-áirítear muiceoil thrua, í saor ó fhíochán tacaíochta, ó mhuca fireanna neamhiomlána nó ó bhaineannaigh, agus bolg muiceola nó píosaí truafheoil lardeo [an t-ainm a úsáidtear do na héisc mhuiceola a úsáidtear chun táirgí leasaithe a dhéanamh] agus iad saor ó chraiceann feola, déantar iad a blaistiú le salann tirim mín, le paprika den aicme cáilíochta “Extra” agus le gairleog úrscafa, agus ansin déantar é a stuáil i gcraiceann nádúrtha putóige muice.

An tsaill muiceola a chuirtear leis an meascán, ní mór í a bheith teann. Ní féidir an táirge seo a dhéanamh, agus úsáid á baint as saill boilg muiceola atá bog mar a bheadh im, d’éireodh sí rubarúil ach í a dhísliú, rud a d’fhágfadh go sillfeadh saill amach as an chorizo le linn phróiseas an aibithe agus an leasaithe. Ní mór an méid saille a chuirtear isteach a bheith teoranta, gan méid is mó ná 57 % ábhar tirim a bheith ann go deo. Tá sé seo ar cheann de na príomhrudaí a fhágann go bhfuil “Chorizo Riojano” difriúil le chorizo eile a dtagann athrú gonta ar an pH, agus is deacra iad a aibiú i gceart agus a chaomhnú ina dhiaidh sin dá bhrí sin.

3.4. Beatha agus amhábhair

—

3.5. Céimeanna sonracha sa táirgeadh nach mór a dhéanamh sa limistéar geografach sainaitheanta

Na hamhábhair a ullmhú:

Na monarchana próiseála feola ina ndéantar “Chorizo Riojano”, ní mór an cumas a bheith acu conablaigh a sheachadadh agus/nó gearrthacha feola a ghlacadh agus iad a láimhseáil mar is iomchuí, aon laghdú ar an pH nó aon athrú ar an dath agus/nó ar an uigeacht á sheachaint, agus an conablach nó an gearradh a scrúdú agus a thástáil ar sheachadadh chun a áirithiú go bhfuil sé gan cháim.

Ní mór an ceathrú, an díchnámhú agus an gearradh a dhéanamh a luaithe is féidir, chun a áirithiú nach gcarntar feoil sa limistéar ina ndéantar na hoibríochtaí sin.

Ní mór an seomra ina láimhseáiltear an fheoil a bheith aerchóirithe ag teocht nach mó ná 12 °C.

Cuisniú na feola agus na saille roimh an miontóireacht:

Ní mór trealamh crochta feola a bheith sna seomraí fuara, trealamh ina stóráiltear conablaigh fhuaraithe, agus ar trealamh é lena gcuirtear cosc ar thadhall idir na conablaigh.

An fheoil agus an tsaill a mhionú chuig an méid is gá le haghaidh gach táirge:

Ní mór “Chorizo Riojano” a dhéanamh ag am difriúil agus i suíomh difriúil ó na táirgí eile go léir, lena n-áirítear catagóirí eile de chorizo.

Nuair atá an fheoil réidh lena próiseáil, ní mór í a bheith aibí, aigéadaithe agus gan a bheith reoite, le pH faoi bhun 6,3, í sa riocht inar féidir í a leasú go furasta agus lena n-áirithítear gur féidir don líonadh i lár an ispín triomú amach.

Tá sé chomh tábhachtach céanna a chinntiú nach bhfuil an fheoil tais, agus go ligtear do na súnna taoscadh ó na gearrthacha muiceola más gá.

Nuair a bhíonn an fheoil agus an tsaill réidh, bíonn próiseas mionaithe agus díslithe réasúnta dian ann. Ní mór an fheoil agus an tsaill a shlisniú glan, ar an gcaoi seo déantar a laghad damáiste do na slabhraí próitéine agus do na cealla saille is féidir, rud a chabhraíonn leis na blúirí feola a cheangal le chéile ar bhealach comhtháite, agus a áirithíonn triomú cuí, cuma shaintréitheach an chorizo agus an dath a fheictear nuair a ghearrtar é á thabhairt ar deireadh.

Ní mór gach áitreabh táirgthe a aerchóiriú, le bogthaise agus le haerchúrsaíocht choibhneasta agus dálaí athnuachana atá oiriúnach ó thaobh na teicneolaíochta de, agus ó thaobh na sláinte agus an tsláinteachais de.

Blaistiú le salann, comhábhair eile agus spíosraí:

Is salann tirim mín, gairleog úrscafa agus paprika den aicme cáilíochta “Extra” móide piobar cayenne i gcás chorizo spíosrach a chuirtear leis an bhfeoil agus leis an tsaill tar éis mionú.

Na comhábhair a mheascadh agus a fhuineadh:

Nuair a bheidh na hábhair amha mionaithe agus na comhábhair eile curtha isteach, déantar na comhábhair go léir a mheascadh le chéile, agus déantar iarracht gan aon phóca aeir a fhágáil ionas gur féidir leis na comhábhair táthú le chéile agus nach ndéantar mionbhruar den chorizo a bhíonn ann dá thoradh sin.

Is é an chéad chéim eile an fuineadh i rothladóir folúis, agus tá ríthábhacht leis sin chun a áirithiú go bhfuil an blaistiú imithe tríd an bhfeoil mhionghearrtha ar bhealach leordhóthanach.

Ligean don mheascán agus é a fhuarú:

Tar éis na miontóireachta, an mheascaithe agus an fhuinte, ní mór ligean don mheascán ar feadh 12-24 uair an chloig sula ndéantar é a stuáil isteach sna craicne.

Ní mór an trealamh fuaraithe a úsáidtear chun na críche sin a bheith scartha ón gcuid eile agus ní mór é a bheith socraithe ag teocht 0-6 °C.

An stuáil isteach i gcraicne nádúrtha putóige muice:

Nuair a bhíonn an meascán réidh, déantar é a stuáil isteach i gcraicne nádúrtha putóige muice. Ní mór na buinní a bheith mín agus gan a bheith rófhada chun a sheachaint nach n-ardófar an teocht. Ar an gcúis chéanna, ní mór brú leordhóthanach a úsáid agus na craicne á líonadh nó fágfar na hispíní le pócaí folmha, rud ar meascán ar a bhfuil drochdhath nó múscán a d’fhéadfadh a bheith ina thoradh air.

Ní mór na craicne nádúrtha a bheith breá glan, gan cháim, gan ghortú nó gan ghalar a d’fhágfadh nach mbeadh sé oiriúnach iad a úsáid mar bhia do dhaoine.

Ní mór na craicne a ní roimh ré chun iad a dhéanamh níos leaistí agus chun cabhrú leo greamú den líonadh gan scaradh uaidh nó gan roic a fhorbairt.

Nascadh:

Nuair a bheidh an craiceann líonta leis an meascán feola, tá sé ceangailte suas le sreangán cadáis bháin – nó chorizo dearg nó spíosrach.

Aibiú ar feadh tréimhse réasúnta fada:

Le haghaidh céim an aibithe, ní mór an chorizo a fhágáil ar crochadh in áitreabh aeráilte ina bhfuil teocht nach mó ná 16 °C nó níos lú aige agus leibhéil oiriúnacha taise agus aerála chun an táirge a thriomú amach de réir a chéile agus chun a raimhre, a dhea-bholadh, a dhath agus a bhlas is saintréith dó a fháil; d’fhéadfadh an teocht ardú go 20 °C má dhéantar aibiú i secadero natural (áitreabh atá deartha chun leas a bhaint as dálaí timpeallachta nádúrtha chun críoch tirimleasaithe).

Chun na coinníollacha seo a rialú agus chun iad a choinneáil ó luaineacht, is ceadmhach úsáid a bhaint as áitreabh speisialta inar féidir coinníollacha aibithe (teocht, bogthaise choibhneasta agus aeráil) a choigeartú go huathoibríoch go leibhéal is inmhianaithe.

Ní mór spás agus trealamh faireacháin atá infheicthe, inrochtana a bheith ar fáil laistigh den áitreabh chun seiceáil a dhéanamh ar leibhéil teochta agus bogthaise agus chun faireachán a dhéanamh ar dhul chun cinn an táirge tráth ar bith le linn an choipthe nó an aibithe.

Tirimleasú i seomraí aerchóirithe nó i dtimpeallachtaí nádúrtha:

Maidir leis an gcéim iar-aibithe agus tirimleasaithe, nuair a bheidh aibiú curtha i gcrích, déantar an chorizo a aistriú go dtí an t-áitreabh crochta nó triomaithe, áit nach mór dóibh fanacht go deireadh na céime deiridh seo, céim ina leantar de na próisis mhiocróbacha agus einsímeacha a bhaineann leis an aibiú, rud a fhágann go bhfuil dath agus cumhra an chorizo in ann cobhsaíocht a bhaint amach. Athraíonn an tréimhse leasaithe le haghaidh “Chorizo Riojano” ag brath ar fhad agus/nó ar thrastomhas. Aon chorizo atá rocach, a bhfuil pócaí aeir ann, nó a bhfuil aon fhabht eile ann, ní mór é a chaitheamh amach.

3.6. Sainrialacha maidir le slisniú, grátáil agus pacáistiú etc. an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

—

3.7. Sainrialacha maidir le lipéadú an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

Ní mór lipéad deimhniúcháin uimhrithe a bheith ag an táirge a eisíonn an Bord Rialála, lipéad ar a bhfuil na focail Indicación Geográfica Protegida [tásc geografach faoi chosaint] “Chorizo Riojano” agus an lógó táirge. Ní mór an lipéad deimhniúcháin a bheith ceangailte ag an monarcha táirgthe cláraithe ar shlí a fhágfaidh nach bhféadfar é a athúsáid.

Na monarchana próiseála atá údaraithe chun “Chorizo Riojano” TGFC, ní mór iad a liostú sna cláir ábhartha agus is iadsan atá freagrach ar deireadh as na rialacha go léir atá bunaithe le haghaidh an táirge.

Tá an Bord Rialála freagrach as an gclár seo a choimeád cothrom le dáta i gcónaí.

4. Sainmhíniú gonta ar an limistéar geografach

Is é Comhphobal Uathrialach Rioja an limistéar ina ndéantar an táirge, ina ndéantar é a aibiú, a thirimleasú agus a lipéadú.

5. Baint leis an limistéar geografach

Sainiúlacht an limistéir gheografaigh

Tosca nádúrtha: Tá trí chineál éagsúla aeráide ag teacht le chéile sa limistéar geografach sainithe. Mar gheall ar an meascán aeráidí sin, is áit idéalach é Rioja chun chorizo a aibiú go nádúrtha agus chun chorizo a thirimleasú, áit inar féidir dó dul faoi phróiseas ceart an chlaochlaithe fhisicigh agus cheimicigh de réir a chéile, agus ina gcuirtear feabhas ar chuma an chorizo shlisnithe, ar a bhlas agus ar a dhea-bholadh saintréitheach.

Sa lá atá inniu ann, níl gné sin na haeráide chomh tábhachtach sin toisc gur i seomraí faoi rialú aeráide a dhéantar na céimeanna deiridh sa phróiseas táirgthe, seomraí inar féidir aeráil, bogthaise agus teocht a rialú. Cuirtear na dálaí aimsire san áireamh i gcónaí, áfach, sa phróiseas seo, agus mar sin tá ról an-tábhachtach ag an aeráid.

Gné dhaonna: Is éard a fhágann go bhfuil “Chorizo Riojano” difriúil le chorizo eile seantraidisiún an mhodha tháirgthe a rinneadh a chur ar aghaidh chuig na monarchana próiseála feola ina ndéantar “Chorizo Riojano”.

Sainiúlacht an táirge

Ní fhéadfar an tásc geografach faoi chosaint “Chorizo Riojano” a úsáid ach amháin le haghaidh chorizo den aicme cáilíochta “Extra” a dhéantar ar an mbealach traidisiúnta i saoráidí cláraithe ina bhfuil rialuithe éifeachtacha ann lena gcumhdaítear gach céim aonair den phróiseas táirgthe, aibithe, tirimleasaithe agus lipéadaithe agus cáilíocht agus láimhseáil na n-amhábhar go léir. Ní fhéadfar ach chorizo a n-éiríonn leis sna seiceálacha uile le linn an phróisis atá i bhfeidhm a mhargú mar “Chorizo Riojano”, agus beidh an tsiombail TGFC orthu mar ráthaíocht tionscnaimh.

Nasc cúisíoch idir an limistéar geografach, cáilíocht agus cáil

Traidisiún stairiúil agus clú an táirge: San am a caitheadh, nuair a tháinig an aimsir fuar in ardchríocha Rioja, bhí sé in am do thraidisiún bliantúil maraithe na muc, agus chorizo a dhéanamh den fheoil, chorizo a raibh go leor de ann le haghaidh na bliana ar fad, agus a sheasadh go fómhar an fhíona an bhliain dár gcionn. Dá bhrí sin, bhí ríthábhacht le saineolas na ndaoine áitiúla maidir leis an táirge seo a dhéanamh agus aibiú – táirge ar deacair é a dhéanamh agus a chaomhnú i gceart. Tá iamhchríocha scaipthe ar fud Rioja, sna hardchríocha go háirithe, áit a bhfuil na cleachtais sin coitianta sa lá atá inniu ann.

Is sa naoú haois déag a rinneadh táirgeadh chorizo a thionsclú den chéad uair i Rioja, tráth a tháinig ann do na chéad ghnóthaí teaghlaigh a dhíol a dtáirgí ina mbaile dúchais agus sa cheantar máguaird. Is i 1890 a rinneadh an chéad tagairt do “mhonarcha ispíní in Logroño” sa “Municipal Historical Archive” [Chartlann Stairiúil Ceoil]. I ndoiciméad ón mbliain chéanna sin, tá cuntas ó thionsclaí agus dlíodóir darb ainm Julio Farias ar chorizo a sheoladh ó La Rioja go Cúba “i stáin a ullmhaíodh go críochnúil le blonagán agus a séalaíodh i ndabhach uisce chun gurbh fhéidir an teocht sin a sheasamh gan dochar dá laghad dá raibh istigh sa stán”, é ag cinntiú gur tháinig sé i riocht maith, mar bhí ábhar fógraíochta ullmhaithe cheana féin aige (tagraíonn sé do “dhuilleoga, ciorcláin agus fógráin eile”) agus bhí muinín aige as cáilíocht a chuid chorizo: “[...] fiú amháin i bhfianaise na dianiomaíochta ó na Stáit Aontaithe ó thaobh an phraghais de, tá cáilíocht níos fearr inár dtáirge féin, mar is léir ón méid gurb é is rogha leis na daoine is boichte in ainneoin costas níos mó a bheith orthu fiú amháin”.

Sampla eile is ea leabhar Javier Herce Galarreta ina dtiomsaítear ailt éagsúla a foilsíodh i nuachtán La Gaceta del Norte i 1979. I gCaibidil VII, ar muiceoil is ábhar di, scríobhann sé an méid seo a leanas: Tá muiceoil thar a bheith tábhachtach do Rioja, agus ní muiceoil úr amháin: is iad liamhás, chorizo agus ispíní fola bunchloch gnáthraon táirgí an cheantair, iad cosúil i bhfoirm leo siúd ó réigiúin eile ach a bhfuil blasanna agus úsáidí éagsúla acu. Is féidir gurb é “Chorizo Riojano” an t-ainm is mó a thagann cuimhne: chorizo mín aramatach atá beagáinín spíosrach agus ar a bhfuil dath láidir atá difriúil le chorizo a dhéantar in áiteanna eile. Is léir an tábhacht a bhaineann le muiceoil agus táirgí muiceola in Rioja ó líon na monarchan próiseála feola agus ispíní leasaithe atá scaipthe ar fud an réigiúin, agus roinnt áiteanna – amhail Baños de Río Tobía, Laguna de Cameros, agus, níos déanaí, Albelda de Iregua – is croíláir chearta anois iad agus i gcomparáid le táirgí eile, tá siad díreach chomh tábhachtach le tionscail caomhnaithe an fíona agus na dtáirgí úra. Mar gheall go bhfuil earnáil gourmet ag Rioja a bhfuil trí ghné ag baint léi – ispíní leasaithe i limistéar Sierra, fíon in Rioja Alta agus táirgí úra caomhnaithe i Rioja Baja – is féidir Rioja a thuiscint mar a bheadh trí réigiún ar aon suíomh amháin.

Le dúlagar eacnamaíoch na 1930í agus teip leanúnach na gcustaiméirí a gcuid billí a réiteach, bhí ar roinnt mhaith monarchana dúnadh, agus dá thoradh sin ní raibh d’fhianaise gurbh ann dóibh in aon chor ach na tagairtí dóibh i gcláir chánach tionscail bhardasacha. Tar éis an athraithe seo ar chúrsaí eacnamaíocha, ba é Baños de Río Tobía croílár an tionscail seo. Cé go bhféadfaí cúiseanna éagsúla a thabhairt le míniú a thabhairt ar an bhfáth gur bheartaigh sliocht na dtionsclaithe luatha a gcuid monarchan féin a bhunú sa bhaile, is cosúil gur imir na dálaí aeráide fabhracha a dtionchar. Dar le Miguel Ángel Villoslada: Ar dtús bhí na monarchana lonnaithe áit a raibh an aeráid oiriúnach – í tirim agus fuar ach gan athruithe móra ar an teocht. Sin é an fáth go bhfuil an oiread sin díobh in Baños [de Río Tobía]. Tá ár mbaile suite 500 méadar os cionn leibhéal na farraige, é ar thairseach shliabhraon Sierra de la Demanda agus limistéar iomlán Urbión. Tá cosaint aici ar ghaoth rófhuar shléibhte Sierra de Herrera agus níl aon bhíonn athruithe móra ann i dteocht ná i dtaise.

Marú bliantúil na muc de réir an traidisiúin agus táirgeadh ceardaíochta agus caomhnú an chorizo, is cleachtais iad nach maireann sa lá atá inniu ann ach ar scála beag, rud a fhágann gur monarcha próiseála feola is mó a tháirgeann chorizo agus táirgí eile feola – monarchana ar minic nach bhfuil siad lonnaithe sa limistéar – agus is monarchana iad a bhfuil áitreabh agus suiteálacha saindeartha acu, gan dearmad a dhéanamh ar an seanmhodh monaraíochta traidisiúnta, agus dá thoradh sin is féidir leo an táirge a aibiú fiú nuair nach mbíonn dálaí an atmaisféir ceart.

Tá sé de cháil ar Baños de Río Tobía fós gur ann atá an tiúchan is mó monarcha próiseála feola sa réigiún. Ós rud é gur lú i bhfad an ról cinntitheach atá ag an aeráid anois, is é an traidisiún leasaithe feola atá dúchasach don limistéar is cúis leis an tiúchan sin: “tá gaol ag gach beagnach gach tionsclaí feola le chéile anseo, toisc go bhfuil fréamhacha coitianta acu”. Mar sin féin, an mhonarchan próiseála feola is airde láimhdeachas in Rioja, is in Albelda de Iregua atá sé lonnaithe. Thosaigh sé amach mar bhúistéir áitiúil in 1960, agus ansin osclaíodh an chéad mhonarcha in 1983, gan ach chorizo ar chruth crú á dhíol ar dtús, agus is gearr go raibh sí ar an táirgeoir is mó sa tír.

Déanann gnólachtaí próiseála feola móra ó lasmuigh de Rioja iarracht leas a bhaint as gradam an táirge trí chorizo a lipéadú mar “Chorizo Riojano” cé nach cosúil in aon chor iad leis an táirge atá an tásc geografach faoi chosaint seo ceaptha a chur in iúl.

Thairis sin, an traidisiún agus an gradam lenar tuilleadh do “Chorizo Riojano” a chlú agus a cháil, léirítear freisin i roinnt de na miasa is cáiliúla inár réigiún, mar shampla patatas con chorizo (prátaí agus chorizo), calderete (stobhach uaineola), choricillo asado al sarmiento (chorizo gríosctha thar ghearráin fíniúna) agus preñaditos (rollóga aráin ina ndéantar chorizo a stuáil), gan dearmad a dhéanamh gur comhábhar é an chorizo i ngach stobhach atá bunaithe ar phiseánaigh).

Is fiú a lua i ndeireadh thiar go bhfuil “Chorizo Riojano” ar leathanaigh 110 agus 111 den Inventario Español de Productos Tradicionales [Fardal Táirgí Traidisiúnta na Spáinne].

Tagairt d’fhoilsiú na sonraíochta táirge

Faoi Pliegos de condiciones Sonraíochtaí táirgí] ag:

https://www.larioja.org/agricultura/es/calidad-agroalimentaria

(1) IO L 179, 19.6.2014, lch. 17.