MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

Baineann an togra seo le modhnú a dhéanamh ar Threoir 2003/25/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Aibreán 2003 maidir le ceanglais shonracha cobhsaíochta le haghaidh longa paisinéirí róró. Faoi chuimsiú Chlár an Choimisiúin um Oiriúnacht agus Feidhmíocht Rialála (REFIT) agus an Chláir Oibre maidir le Rialáil Níos Fearr agus mar obair leantach láithreach ar reachtaíocht an Aontais maidir le sábháilteacht long paisinéirí, in 2017 chuir an Coimisiún trí thogra i láthair lena leasaítear an reachtaíocht sin. An 15 Samhain 2017, ghlac Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle Treoir 2017/2108, Treoir 2017/2109 agus Treoir 2017/2110. Bhí Treoir 2003/25/CE lena rialaítear ceanglais shonracha cobhsaíochta le haghaidh longa paisinéirí róró mar chuid den tseiceáil oiriúnachta sin freisin. Mar sin féin, níor thíolaic an Coimisiún togra chun é a mhodhnú toisc go raibh plé ar siúl ag an am sin laistigh den Eagraíocht Mhuirí Idirnáisiúnta (IMO) maidir le caighdeáin chobhsaíochta le haghaidh long a bhfuil damáiste déanta dóibh. Tar éis na rialacha idirnáisiúnta athbhreithnithe a ghlacadh, tá an Coimisiún réidh anois a mholadh go ndéanfar ceanglais cobhsaíochta damáiste an Aontais a leasú.

Is é cuspóir ginearálta an athbhreithnithe ar reachtaíocht an AE maidir le sábháilteacht long paisinéirí an creat rialála atá ann faoi láthair a shimpliú agus a chuíchóiriú, d’fhonn (i) rialacha AE a choimeád i gcás inar gá agus inar comhréireach; (ii) a chinntiú go gcuirfear i ngníomh i gceart iad; Agus (iii) deireadh a chur le forluí féideartha idir oibleagáidí agus neamhréireachtaí idir píosaí gaolmhara reachtaíochta. Is é an cuspóir uileghabhálach foráil a dhéanamh do chreat dlíthiúil atá soiléir, simplí agus cothrom le dáta a bheidh níos fusa a chur chun feidhme, faireachán a dhéanamh air agus a fhorfheidhmiú, rud a mhéadóidh an leibhéal foriomlán sábháilteachta.

Maidir le longa atá i mbun turais idirnáisiúnta, lena n-áirítear turais idir dhá Bhallstát, tá feidhm ag coinbhinsiúin idirnáisiúnta (faoi chúram IMO) agus ag rialacha áirithe de chuid an Aontais. Is é an Coinbhinsiún Idirnáisiúnta um Shábháilteacht Anama ar Muir (SOLAS), 1974, agus Prótacal 1988 an Coinbhinsiún is ábhartha maidir le sábháilteacht. Bunaíodh ceanglais ghinearálta chobhsaíochta atá in SOLAS 90 (mar a shainmhínítear iad i dtéacs na Treorach maille leis na leasuithe infheidhme go léir) ar bhonn cinntitheach agus áiríodh iad i Rialachán II-1/B/8 de Choinbhinsiún SOLAS. Tá na ceanglais sin infheidhme san Aontas ar fad mar gheall ar Choinbhinsiún SOLAS a chur i bhfeidhm go díreach ar thurais idirnáisiúnta agus toisc Treoir 2009/45/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 6 Bealtaine 2009 maidir le rialacha agus caighdeáin sábháilteachta do longa paisinéirí a chur i bhfeidhm ar thurais intíre (Athmhúnlú).

Chomh maith leis na ceanglais idirnáisiúnta, tá feidhm ag rialacha sonracha AE maidir le longa paisinéirí, longa paisinéirí róró agus árthaí ardluais. Le Treoir 2003/25/CE, leagtar síos ceanglais cobhsaíochta do longa paisinéirí róró a bhfuil bail dhamáistithe orthu le haghaidh gach long paisinéirí róró a oibrítear chuig calafort de chuid Ballstáit nó uaidh agus atá ar sheirbhís rialta, beag beann ar a mbratach, agus iad i mbun turais idirnáisiúnta. Tá sé mar aidhm aige a gcobhsaíocht a chinntiú tar éis damáiste, cad a chuireann feabhas ar inmharthanacht an chineáil seo soithí i gcás damáiste a tharlaíonn do thimpiste. I ndiaidh thimpiste MS Estonia ar an 28 Meán Fómhair 1994, sheol ocht dtír Eorpacha (lena n-áirítear seacht mBallstát) an tionscnamh (Comhaontú Stócólm an 28 Feabhra 1996) chun caighdeán cobhsaíochta damáiste níos airde a thabhairt isteach do longa paisinéirí róró a bhfuil damáiste déanta dóibh chun an tionchar a bhíonn ag carnadh uisce ar an deic róró a chur san áireamh agus chun a chur ar chumas na loinge maireachtáil i stáit atá níos déine ná caighdeán SOLAS 90, suas le 4 m mórairde tonnairde. Mar thoradh ar an tionscnamh sin, thíolaic an Coimisiún togra le haghaidh Treorach agus ghlac Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle Treoir 2003/25/CE ina dhiaidh sin.

Tá ceanglais shonracha cobhsaíochta an AE sa bhreis ar riachtanais chobhsaíochta SOLAS chun uisce ar an deic róró a chur san áireamh nuair a dhéantar damáiste don long, a bhfuil a líon ag brath ar an saorbhord i riocht millte agus ar airde shuntasach na dtonn sa limistéar oibríochta. Tá na ceanglais a leagtar síos i dTreoir 2003/25/CE infheidhme freisin maidir le longa paisinéirí róró a dhéanann trádáil intíre laistigh den Aontas Eorpach trí Threoir 2009/45/CE. Leis an Treoir seo, roinntear longa agus limistéir farraige i gceithre chatagóir (A, B C agus D) bunaithe ar an achar ón gcósta agus ó airde chriticiúil na dtonn. I gcás longa paisinéirí róró ar d’Aicme A, d’Aicme B agus d’Aicme C iad, ní mór ceanglais Threoir 2003/25/CE a chur i bhfeidhm.

Mar thoradh ar REFIT na reachtaíochta maidir le sábháilteacht long paisinéirí moladh go ndéanfaí measúnú ar an bhféidearthacht cur chuige rialála an AE maidir le ceanglais shonracha cobhsaíochta le haghaidh longa paisinéirí róró a ailíniú leis an reachtaíocht idirnáisiúnta, ar choinníoll go gcoinnítear ar a laghad an leibhéal sábháilteachta reatha arna chinneadh le Treoir 2003/25/CE.

I bhfianaise na ndifríochtaí idir Coinbhinsiún athbhreithnithe SOLAS (leagan atá infheidhme ó 2020) agus ceanglais shonracha an AE maidir le cobhsaíocht damáiste do longa paisinéirí róró, rinneadh measúnú ar an ngá atá le Treoir 2003/25/CE agus ar a breisluach bunaithe ar cé acu a chinntítear an leibhéal céanna sábháilteachta leis na ceanglais sin de chuid Choinbhinsiún SOLAS.

De réir chonclúidí REFIT ón gCoimisiún agus mar léiriú ar fhorbairtí ar an leibhéal idirnáisiúnta, cuireadh de chúram ar an gCoimisiún measúnú a dhéanamh ar an bhféidearthacht a mholadh go ndéanfaí ceanglais shonracha an Aontais maidir le cobhsaíocht damáiste do longa paisinéirí róró a leasú nó a aisghairm, ar bhonn caighdeán idirnáisiúnta, dá ndéanfaí iad a uasghrádú (ó 2020 amach) ar bhealach sásúil don Aontas. Chun na críche sin, rinneadh staidéar saineolach, ina ndearnadh anailís ar na roghanna teicniúla agus beartais, eadhon na roghanna éagsúla maidir leis an innéacs fo-roinne R, teorainneacha tonnairde mar a fhorchuirtear iad le Treoir 2009/45/CE i gcoincheap dóchúlaíoch agus roghanna eile le haghaidh ceanglas cinntitheach breise. Rinne sí measúnú freisin ar cé acu a bheadh nó nach mbeadh na ceanglais atá i dTreoir 2003/25/CE fós ábhartha fad is nach gcruthófar go bhfuil an leibhéal comhfhreagrach sábháilteachta arna chinneadh ar an leibhéal idirnáisiúnta coibhéiseach nó níos airde ná sin.

Cé is moite de na réitigh theicniúla maidir le ríomh na cobhsaíochta damáiste do chineálacha éagsúla long, is é an toradh atá ar thorthaí an staidéir saineolaithe nach bhfuil teorainneacha airde tonn i gceist sa choincheap dóchúlaíoch. Níor léiríodh i ríomhanna samplacha na long go mbíonn tionchar suntasach ar an t-inmharthanacht fhoriomlán mar gheall ar na srianta ar airde tonnta arb ionann iad agus an s-fhachtóiriú normalaithe nó a bhfuiltear ag súil le hairde na dtonnta criticiúla, mar a léirítear leis an A-innéacs. Dá bhrí sin, níl aon fhiúntas maidir le ceanglais ar leith a thabhairt isteach i ndáil leis na teorainneacha oibríochta a bhaineann le hardú an tonn le haghaidh cobhsaíocht damáiste i gcoincheap dóchúlaíoch.

I bhfianaise thorthaí an staidéir agus aird á tabhairt ar an sprioc ghinearálta creat rialála an AE do shábháilteacht long paisinéirí a shimpliú agus a chuíchóiriú, ullmhaíodh togra chun Treoir 2003/25/CE a leasú. Is iad seo a leanas cuspóirí sonracha an athbhreithnithe:

–Comhsheasmhacht a áirithiú, a mhéid is indéanta, leis na caighdeáin idirnáisiúnta cobhsaíochta damáiste a tugadh cothrom le dáta le déanaí mar a comhaontaíodh san IMO maidir le longa paisinéirí;

–An chastacht agus an t-ualach teicniúil agus riaracháin a laghdú, a eascraíonn go príomha as dhá chóras éagsúla chun meastóireacht a dhéanamh ar inmharthanacht long paisinéirí róró atá i riocht millte;

–Athbhrí na sainmhínithe agus na gceanglas a laghdú, i gcás inar féidir, i bhfianaise Threoir leasaithe 2009/45/CE; agus

–Deireadh a chur le forálacha atá as dáta maidir le hionstraimí idirnáisiúnta nach bhfuil ábhartha ná i bhfeidhm a thuilleadh