DOICIMÉAD INMHEÁNACH OIBRE DE CHUID AN CHOIMISIÚIN

ACHOIMRE FEIDHMIÚCHÁIN AR AN MEASÚNÚ TIONCHAIR

A ghabhann leis na doiciméid

Togra le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 1370/2007 a bhaineann le hoscailt mhargadh na seirbhísí iompair intíre do phaisinéirí d’iarnród Togra le haghaidh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán 2012/34/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 21 Samhain 2012 lena mbunaítear limistéar Eorpach aonair iarnróid, maidir le hoscailt mhargadh na seirbhísí iompair intíre do phaisinéirí d’iarnród agus rialachas an bhonneagair iarnróid

Príomh AS: MOVE

1. Sainiú na faidhbe

Níl feidhmíocht na hearnála iarnróid chomh maith céanna le hais modhanna eile iompair ó thaobh iompair paisinéirí de. Níl mórán athraithe tagtha ar an gcion módach 6 % ag iarnróid san AE ó lár na nóchaidí agus tá difríocht mhór ann idir é sin agus cion na gcarranna paisinéirí (75 %), busanna (8 %) agus aeriompair (8 %). D'oscail roinnt tíortha a margadh intíre iompar paisinéirí, agus tá comhlachtaí seanbhunaithe i gceannas ar mhargaí i mBallstáit eile.

Tá dhá phríomhfhadhb taobh thiar de na ceisteanna seo. Ar an gcéad dul síos, tá caighdeán íseal seirbhísí paisinéirí d'iarnróid le feiceáil go forleathan ar fud an AE. Léirigh suirbhé a rinneadh in 2012 nach bhfuil ach 46 % de mhuintir na hEorpa sásta lena gcóras náisiúnta agus réigiúnach iarnróid. Ar an dara dul síos, tá bearnaí sna gnóthais iarnróid ó thaobh éifeachtúlachta oibríochtúla de le feiceáil laistigh den raon leathan de shamhlacha éagsúla náisiúnta atá san Eoraip. D'ainneoin fóirdheontais mhóra ar iarnróid, tá go leor gnóthas iarnróid ar fud an AE ag cailleadh airgid le roinnt blianta anuas agus, i gcásanna áirithe, ba ghá do cháiníocóirí tarrtháil a dhéanamh orthu arís agus arís eile.

Tá fianaise aontaitheach ann gur easpa brú iomaíochta, agus rialacha difriúla maidir le rochtain ar an margadh ar fud an AE a chuireann bac ar chomhdhlúthú an Limistéir Eorpaigh Aonair Iarnróid, is cúis leis na fadhbanna seo. In 16 de na 25 Ballstát ina bhfuil iarnróid, tá sciar na n‑oibreoirí seanbhunaithe fós os cionn 90 %. In imthosca den sórt sin, ní féidir iomaíocht don mhargadh (roinnt oibreoirí san iomaíocht le ceart eisiach a bhaint amach ar bhealach iarnróid ar leith - conradh seirbhíse poiblí (CSP)) ná iomaíocht sa mhargadh (roinnt oibreoirí ag obair ar an mbealach iarnróid céanna - rochtain oscailte) a áirithiú. Chomh maith leis sin, ó 1990 i leith tá méadú tagtha ar an mbearna éifeachtúlachta idir iarnróid an AE ina bhfuil an fheidhmíocht is fearr agus an fheidhmíocht is measa, rud a léiríonn difríochtaí sna treochtaí forbartha.

Easpa iomaíochta i leith CSPanna, saobhadh margaidh a chruthaítear de dheasca rochtain shrianta ar acmhainní riachtanacha (amhail rothra agus córais chomhtháite thicéadaithe) agus srianta náisiúnta ar shaoirse chun seirbhísí intíre paisinéirí d'iarnród a sholáthar, is iad sin bunchúiseanna na bhfadhbanna seo. I láthair na huaire, déantar 42 % de mhargadh intíre paisinéirí an AE a oibriú faoi oibleagáidí seirbhíse poiblí (OSPanna) arna mbronnadh go díreach. Chomh maith leis sin, i naoi mBallstát ar a laghad is cosúil go bhfuil monaplacht fós ag na hoibreoirí seanbhunaithe ar sheirbhísí intíre paisinéirí, monaplacht atá leagtha síos sa reachtaíocht náisiúnta.

Beidh tionchar ag na fadhbanna sin, agus ag na bearta a mholfar chun dul i ngleic leo, ar líon mór gníomhaithe sa mhargadh iarnróid agus i margaí eile. Baineann siad go háirithe le gnóthais iarnróid, le paisinéirí agus leis an tionscadal déantúsaíochta iarnróid. Níos bunúsaí arís ná sin, beidh tionchar ag na bearta sin ar an gcaoi a ndéanfaidh na húdaráis bainistíocht ar mhaoiniú poiblí na hearnála iarnróid.

2. Coimhdeacht

Cumhdaíonn Airteagal 58, Airteagal 90 agus Airteagal 100 den Chonradh cuspóirí fíormhargaidh inmheánaigh iarnróid i gcomhthéacs Chomhbheartas Iompair an AE.

Ní féidir le bearta ó na Ballstáit amháin comhtháthú mhargadh iarnróid an AE a áirithiú agus díriú ar léirmhíniú éagsúil na reachtaíochta, i bhfianaise dhianseasmhacht na rialacha náisiúnta agus feidhmiú míshásúil na n‑institiúidí náisiúnta, atá ag feidhmiú mar bhacainní ar an margadh inmheánach. Tá sé d'aidhm ag bearta ar leibhéal an AE cur chun feidhme comhsheasmhach acquis iarnróid an AE a áirithiú, agus ba cheart Limistéar Aonair Eorpach Iarnróid (LAEI) a chruthú mar thoradh air sin, gan aon bhacainní riaracháin ná teicniúla nach bhfuil gá leo. Ag an am céanna, déantar measúnú cúramach ar chomhlíonadh phrionsabal na coimhdeachta i gcás na mbeart um oscailt an mhargaidh a bhaineann le CSP, atá dírithe ar a oiread solúbthachta a fhágáil ag na Ballstáit agus is féidir.

3. Cuspóirí

Cuspóir ginearálta:

Caighdeán na seirbhísí paisinéirí iarnróid a fheabhsú agus cur lena n‑éifeachtúlacht oibríochtúil d’fhonn feabhas a chur ar acmhainn iomaíochta agus ar tharraingteacht na hearnála iarnróid i gcomparáid le modhanna eile iompair agus tuilleadh forbartha a dhéanamh ar an LAEI.

Cuspóirí sonracha:

1. An brú iomaíoch ar na margaí iarnróid intíre a threisiú

2. Dálaí gnó níos aonfhoirmí a chruthú

Cuspóirí oibríochtúla:

1. Dul isteach trasteorann i margaí intíre iarnróid paisinéirí a éascú

2. Deireadh a chur le monaplachtaí dlíthiúla

3. An margadh CSP a oscailt don iomaíocht

4. Cur chuige comhchoiteann a bhunú chun sainiú na OSPanna a rialú agus chun conarthaí seirbhíse poiblí a shainiú

5. Cothrom iomaíochta a éascú maidir le rochtain ar thicéadú

6. Cothrom iomaíochta a éascú maidir le rochtain ar rothra

Tiománaithe, bunchúiseanna agus cuspóirí a mhapáil:

4. Roghanna beartais

Ag cur an chomhairliúcháin le páirtithe leasmhara agus na hanailíse ar an bhfadhb san áireamh, is féidir ceithre thacar leathana beart a aithint, agus tá cur síos orthu sa tábla seo a leanas:

Bunchúiseanna || Catagóir roghanna faoi seach || Roghanna beartais a ndearnadh machnamh orthu || Coinnithe?

Sriantaí ar sholáthar seirbhísí intíre iarnróid do phaisinéirí || Roghanna A: Rochtain oscailte || Rogha A0: Cás bunlíne – ní dhéantar foráil maidir le cearta rochtain oscailte ar an margadh intíre iarnróid faoi dhlí an AE || √

Rogha A1: Rochtain oscailte le féidearthacht rochtain a theorannú má tá inmharthanacht CSP i mbaol || √

Rogha A2: Rochtain oscailte teoranta do bhealaí atá inmharthana ó thaobh tráchtála ||

Rogha A3: Rochtain oscailte teoranta do bhealaí nach gcumhdaítear faoi CSPanna || √

Rogha A4: Rochtain oscailte neamhtheoranta ||

Easpa iomaíochta i leith CSPanna || Roghanna B: Tairiscintí iomaíocha ar CSPanna || Rogha B0: Cás bunlíne – féadfaidh údaráis inniúla rogha a dhéanamh idir bronnadh díreach agus tairiscintí iomaíocha || √

Rogha B1: Tairiscintí iomaíocha le solúbthacht, raon feidhme CSP arna rialú ag comhlacht rialála náisiúnta || √

Rogha B2: Tairiscintí iomaíocha le solúbthacht, raon feidhme CSP arna rialú ag an gCoimisiún ||

Rochtain idirdhealaitheach ar chórais thicéadaithe || Roghanna T: Comhtháthú na gcóras ticéadaithe || Rogha T0: Bunlíne – cur chun feidhme an Rialacháin um Chearta Paisinéirí agus Athmhúnlú na Chéad Phacáiste Iarnróid || √

Rogha T1: córais chomhtháite thicéadaithe náisiúnta dheonacha || √

Rogha T2: córais chomhtháite thicéadaithe náisiúnta éigeantacha || √

Rogha T3: Córas comhtháite ticéadaithe an AE ||

Rochtain theoranta ar rothra || Roghanna RS: Rochtain ar rothra || Rogha RS0: Bunlíne – gan ceanglais shonracha an AE || √

Rogha RS1: ROSCOnna (cuideachtaí rothra) a chruthú go héigeantach ||

Rogha RS2: Úinéireacht éigeantach rothra ag údaráis inniúla ||

Rogha RS3: Díol nó léasú éigeantach rothra ag an tairbhí CSP a bhí ann roimhe || √

Rogha RS4: Oibleagáid ar an údarás inniúil na rioscaí airgeadais a thógáil || √

Rogha RS5: Treoirlínte faoin dea-chleachtas i ndáil le rothra ||

Is iad roghanna A agus B príomhbhearta an tionscnaimh agus cinnfear uaillmhian oscailt an mhargaidh trína gcomhcheangal. Déanfar measúnú ar na príomhroghanna comhcheangailte seo a leanas:

Rogha 0 (A0, B0) || – || Cás bunlíne

Rogha 1 (A1, B0) || – || Oscailt an mhargaidh bunaithe ar 'rochtain oscailte leathan', gan aon bheart maidir le tairiscintí iomaíocha ar CSPanna

Rogha 2 (A3, B0) || – || Oscailt an mhargaidh bunaithe ar 'rochtain oscailte theoranta', gan aon bheart maidir le tairiscintí iomaíocha ar CSPanna

Rogha 3 (A0, B1) || – || Oscailt an mhargaidh bunaithe ar thairiscintí iomaíocha ar CSPanna agus air sin amháin

Rogha 4 (A1, B1) || – || Oscailt an mhargaidh bunaithe ar 'rochtain oscailte leathan' agus ar th airiscintí iomaíocha ar CSPanna

Rogha 5 (A3, B1) || – || Oscailt an mhargaidh bunaithe ar 'rochtain oscailte theoranta' agus ar thairiscintí iomaíocha ar CSPanna

Is é croílár na roghanna maidir le ticéadú agus le agus rothra na dálaí creata is gá a chruthú chun na príomhroghanna beartais A agus B a chur i bhfeidhm ar bhealach níos éifeachtaí.

Príomhroghanna comhcheangailte le roghanna na tosaíochta T agus RS:

5. Measúnú tionchair

Cé go gcruthódh rialacha an AE na dálaí riachtanacha d'fheidhmiú níos éifeachtaí agus níos aonfhoirmí an mhargaidh iarnróid, tá éifeachtacht an chur chun feidhme agus na tionchair ina dhiaidh sin ag brath go mór ar an gcás mar atá i ngach Ballstát agus ar an 'spiorad' ó thaobh trasuímh agus forghníomhaithe de. Dá bhrí sin, tá an anailís ar thionchair na roghanna difriúla bunaithe ar mheasúnú cáilíochtúil den chuid is mó, le cainníochtú i bpáirt, nuair is féidir sin.

Sna táblaí thíos tugtar na tionchair dhíreacha eacnamaíocha, shóisialta agus chomhshaoil a mheastar a d'fhéadfadh a bheith ar na cinn is ábhartha i dtaca leis na bearta beartais.

Measúnú ar thionchair dhíreacha eacnamaíocha agus shóisialta

|| Rogha 0: Cás bunlíne || Rogha 1: Rochtain oscailte leathan amháin || Rogha 2: Rochtain oscailte theoranta amháin || Rogha 3: Tairiscintí iomaíocha amháin || Rogha 4: Rochtain oscailte leathan agus tairiscintí iomaíocha || Rogha 5: Rochtain oscailte theoranta agus tairiscintí iomaíocha

Tionchair dhíreacha eacnamaíocha

Iomaíocht || 0 || +/++ || + || ++ || ++++ || +++

Éileamh ar iompar || 0 || + || + || + || ++ || ++

Ioncam agus costais an tionscail || 0 || + || + || ++ || +++ || +++

Maoiniú poiblí || 0 || + || 0/+ || ++ || ++ || +++

Infheistíocht sna hiarnróid || 0 || + || + || + || ++ || ++

Costais riaracháin ar oibreoirí || 0 || 0/+ || 0/+ || -- || - || --

Costais riaracháin ar údaráis phoiblí || 0 || 0 || 0 || -- || - || --

Gníomhaíochtaí ilnáisiúnta iarnróid || 0 || + || + || +++ || ++++ || ++++

Fiontair bheaga agus mheánmhéide || 0 || 0/+ || 0/+ || + || + || +

Tionchair dhíreacha shóisialta

Táillí do phaisinéirí || 0 || + || 0/+ || 0 || + || 0/+

Caighdeán seirbhíse || 0 || + || 0/+ || + || ++ || ++

Fostaíocht - gnóthais iarnróid || 0 || 0 || 0 || -/+ || -/+ || -/+

Fostaíocht - earnálacha a bhaineann le hiarnród || 0 || + || + || + || ++ || ++

Dálaí oibre || 0 || - || - || -- || -- || --

Sábháilteacht iarnróid || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0

Tionchar na roghanna ticéadaithe

Tionchar na roghanna ticéadaithe || T0 Cás bunlíne || T1 Comhtháthú deonach || T2 Comhtháthú éigeantach

Tionchair eacnamaíocha

Iomaíocht agus tionchair eile arna dtiomáint ag an iomaíocht || 0 || ++ || +

Ioncam agus costais an tionscail || 0 || 0 || -

Éileamh ar iompar, gníomhaíochtaí ilnáisiúnta iarnróid || 0 || 0 || 0

Costais riaracháin ar údaráis phoiblí || 0 || 0 || -

Nuálaíocht || 0 || + || 0

Tionchair shóisialta

Táillí do phaisinéirí || 0 || 0/+ || 0/-

Caighdeán seirbhíse || 0 || + || 0/+

Tionchar na roghanna rothra

|| RS1 Cás bunlíne || RS3 Aistriú éigeantach || RS4 Riosca don eintiteas conarthach

Tionchair eacnamaíocha

Iomaíocht agus tionchair eile arna dtiomáint ag an iomaíocht || 0 || + || ++

Maoiniú poiblí || 0 || - || --

Gníomhaíochtaí ilnáisiúnta iarnróid || 0 || + || +

Cearta maoine || 0 || - || 0

Ioncam agus costais an tionscail || 0 || 0 || +

Nuálaíocht || 0 || 0/- || 0/-

Tionchair shóisialta

Sábháilteacht || 0 || 0 || 0

6. Comparáid idir na roghanna

Sa tábla seo a leanas, déantar comparáid idir na roghanna ó thaobh éifeachtachta, éifeachtúlachta agus comhtháthaithe de.

Comparáid idir na roghanna maidir le hoscailt an mhargaidh || Éifeachtacht[1] || Éifeachtúlacht || Comhtháthú || Inspreagadh

SO1: An brú iomaíoch sna margaí iarnróid intíre a threisiú || SO2: Dálaí gnó níos aonfhoirmí a chruthú || Éifeachtúlacht oibríochtúil na n‑úsáideoirí iarnróid || Táillí do phaisinéirí || Ualaí riaracháin ar oibreoirí || Ualaí riaracháin ar údaráis phoiblí || Fostaíocht agus dálaí oibre (iarnród) || Fostaíocht (earnálacha a bhaineann le hiarnród) || Cuimsiú sóisialta, tionchair ar chustaiméirí || Inbhuanaitheacht chomhshaoil

Rogha 0 Cás bunlíne || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || Ní bheadh aon tairgeoir nua ann do na tairiscintí iomaíocha agus ní bheadh aon fheabhas ar éifeachtúlacht an chaiteachais phoiblí ar iarnróid. Éagothromaíocht fós i ndáil le struchtúir an mhargaidh ar fud na mBallstát.

Rogha 1 Rochtain oscailte leathan amháin || +/++ || + || + || + || 0/+ || 0 || 0 || + || + || 0/+ || Tionchair dhearfacha ar iomaíocht an mhargaidh iarnróid. Ní dhéanfaí athstruchtúrú mór ar an earnáil iarnróid mar thoradh ar an mbeart seo, áfach, agus ní dhéanfadh sé ach feabhsuithe teoranta a sholáthar ó thaobh éifeachtúlachta agus riaracháin de.

Rogha 2 Rochtain oscailte theoranta amháin || + || + || + || 0/+ || 0/+ || 0 || 0 || + || + || 0/+ || Tionchair amhail iad sin atá ann faoi Rogha 1, ach níos teoranta fós. Bheadh CSPanna cosanta fós ar an iomaíocht le hoibreoirí rochtana oscailte, mar sin ní thoimhdítear coigiltí ar chistí poiblí.

Rogha 3 Tairiscintí iomaíocha amháin || ++ || +++ || ++ || 0 || -- || -- || -/+ || + || ++ || + || Ní théann an rogha i ngleic ach le húsáid CSPanna, agus dá bhrí sin ní dhéantar cearta dul isteach sa mhargadh a fheabhsú ach i bpáirt. Táthar ag súil leis go mbeidh feabhas ar éifeachtúlacht de thoradh tairiscintí iomaíocha, le tionchar ar oibreoirí seanbhunaithe go háirithe. Ní bheidh aon athrú ar tháillí do chustaiméirí; d'fhéadfadh méadú theacht ar an ualach riaracháin. Tá nasc ag cuimsiú sóisialta agus inbhuanaitheacht chomhshaoil leis an mionmhéadú lena bhfuiltear ag súil leis i soláthar na seirbhísí iarnróid.

Rogha 4 Rochtain oscailte leathan agus tairiscintí iomaíocha || ++++ || ++++ || +++ || + || - || - || -/+ || ++ || ++ || +/++ || An rogha is uaillmhianaí a théann i ngleic leis an dá rud – CSPanna agus rochtain oscailte – agus an ceann is éifeachtaí i dtéarmaí cuspóirí sonracha. Spreagfaidh sí deireadh a chur le brabúis ó mhonaplachtaí na n‑oibreoirí seanbhunaithe agus cruthóidh sí deiseanna d'oibreoirí nua sa mhargadh. D'fhéadfaí seirbhísí breise a sholáthar dá ndéanfaí an t‑airgead a spárálfaí a athinfheistiú san earnáil iarnróid. Tá ceangal idir an tionchar ar fhostaíocht agus forbairtí ar ioncam an tionscail.

Rogha 5 Rochtain oscailte theoranta agus tairiscintí iomaíocha || +++ || ++++ || ++/+++ || 0/+ || -- || -- || -/+ || ++ || ++ || +/++ || Tá Rogha 5 cosúil le Rogha 4 ach go gceadaítear iomaíocht idir cearta rochtana oscailte agus CSPanna. Táthar ag súil leis go mbeidh níos lú sochar ann ó thaobh coigiltis phoiblí agus éifeachtúlachta oibríochtúla de. Tá an tionchar ar fhostaíocht mórán mór ar aon dul leis sin faoi Rogha 3.

Comparáid idir na roghanna ticéadaithe || Éifeachtacht || Éifeachtúlacht || Comhtháthú || Inspreagadh

SO1: An brú iomaíoch sna margaí iarnróid intíre a threisiú || SO2: Dálaí gnó níos aonfhoirmí a chruthú || Éifeachtúlacht oibríochtúil na n‑úsáideoirí iarnróid || Táillí do phaisinéirí || Ualaí riaracháin ar údaráis phoiblí || Caighdeán seirbhíse

T0 Cás bunlíne || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || Bheadh feabhsú beag ann dá ndéanfaí an Rialacháin um Chearta Paisinéirí agus Athmhúnlú na Chéad Pacáiste Iarnróid a chur chun feidhme.

T1 Comhtháthú deonach || ++ || 0 || + || 0/+ || 0 || +/- || Bhainfí níos lú amach ó thaobh comhchuibhiú na gcineálacha cur chuige de faoi T1, ach bheadh níos mó saoirse iomaíochta ann. Choinneofaí margadh níos ilroinnte faoi rogha dheonach agus chuirfeadh sí bac le 'taisteal gan uaim'.

T2 Comhtháthú éigeantach || + || 0 || 0 || 0/- || - || 0/+ || Chuirfí modh ar fáil chun 'taisteal gan uaim' a bhaint amach faoi chórais thicéadaithe éigeantacha ach d'fhéadfaidís corrlaigh a laghdú chun dul san iomaíocht ó thaobh praghsanna de. D'fhéadfaí bac a chur ar fhéidearthachtaí na n‑oibreoirí rochtana oscailte a gcuid straitéisí gnó féin a fhorbairt. D'fhéadfadh costas míréireach a bheith ann de thoradh córas éigeantach.

Comparáid idir na roghanna rothra || Éifeachtacht || Éifeachtúlacht || Comhtháthú || Inspreagadh

SO1: An brú iomaíoch sna margaí iarnróid intíre a threisiú || SO2: Dálaí gnó níos aonfhoirmí a chruthú || Éifeachtúlacht oibríochtúil na n‑úsáideoirí iarnróid || Maoiniú Poiblí || Sábháilteacht || Cearta maoine || Nuálaíocht

RS0 Cás bunlíne || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || Tá rochtain ar rothra fós ina mórbhacainn in go leor tíortha, rud a chuireann bac ar iomaíocht.

RS3 Aistriú éigeantach || + || + || 0/- || - || 0 || - || 0/- || Déantar foráil maidir le cothrom iomaíochta ó thaobh rochtana ar rothra de faoi RS3 agus RS4 araon, rud a mhéadaíonn ar líon na dtairgeoirí a d'fhéadfadh a bheith ann agus a dhéanann comhchuibhiú ar dhálaí gnó. Táthar ag súil le feabhas ó thaobh éifeachtúlacht an mhaoinithe phoiblí de. Leagann Rogha RS3 costais bhreise ar oibreoirí agus tá maoine rothra a tharraingt siar ó oibreoirí seanbhunaithe i gceist léi, agus d'fhéadfadh coinbhleachtaí a bheith ann dá bharr sin.

RS4 Riosca don eintiteas conarthach || ++ || + || 0/- || -- || 0 || 0 || 0/- || Dhéanfaí rochtain ar rothra a éascú ar bhealach níos éifeachtaí faoin rogha seo ná faoi RS3 ach i ngeall ar na rioscaí airgeadais, bheadh níos mó brú ar chistí poiblí. Chun costais a laghdú, d'fhéadfaí go mb'fhearr le húdaráis ar conradh sean rothra a úsáid agus chuirfeadh sé sin bac ar nuálaíocht.

Conclúid

Léiríonn an anailís gurb ag na roghanna seo a leanas a bheadh an fheidhmíocht ab'fhearr:

· Rogha 4 Oscailt an mhargaidh bunaithe ar 'rochtain oscailte' leathan agus ar thairiscintí iomaíocha ar CSPanna

· T1 Córais chomhtháite thicéadaithe náisiúnta dheonacha

· RS3 Aistriú éigeantach rothra nó RS4 Oibleagáid ar an údarás inniúil na rioscaí airgeadais a bhaineann le rothra a thógáil

Mar atá mínithe cheana, tá méid áirithe neamhchinnteacht sa mheasúnú ar thionchair roinnt de na roghanna, mar shampla uaireanta níl fianaise ann ach le déanaí (e.g. iomaíocht sa mhargadh) nó bíonn an fhianaise dhébhríoch (fianaise nár cuireadh ar fáil ach ó gheallsealbhóirí áirithe). Dá bhrí sin, is rogha pholaitiúil atá fós sa rogha dul ar aghaidh leis na roghanna comhcheangailte atá luaite thuas.

Meastacháin ar thionchair an cháis tosaíochta beartais

Bhíothas in ann meastachán a dhéanamh ar thionchair fhéideartha an cháis tosaíochta beartais trí anailís a dhéanamh ar an gcás sin, agus tástálacha íogaireachta ag gabháil léi. Chomh maith leis sin, is cabhair mhór atá sa deighilt institiúideach agus i gcomhordú na bainistíochta bonneagair, mar atá beartaithe faoi thionscnamh eile laistigh den 4ú Pacáiste Iarnróid, a mbeidh na sineirgíochtaí tábhachtacha seo a leanas mar thoradh air:

Tionchair oscailt an mhargaidh agus na mbeartas rialachais bonneagair

Is meastachán léiritheach é gach athrú || Tairbhí airgeadais (GLL, € bn) || Méadú ar líon na km a thaistealaíonn paisinéirí (bn)

Cás 1 – Béim ar choigilteas ||

Deighilt ingearach amháin || 6.6 || 0.8

Oscailt an mhargaidh amháin || 29.4 || 2.0

Oscailt an mhargaidh agus deighilt ingearach le chéile || 43.4 || 3.8

Cás 2 – Athinfheistíocht (athinfheistiú ar 50 % den choigilteas san iarnród) ||

Deighilt ingearach amháin || 4.4 || 1.1

Oscailt an mhargaidh amháin || 21.0 || 8.4

Oscailt an mhargaidh agus deighilt ingearach le chéile || 33.8 || 16.4

Cé nach ndíríonn cás 1 ach ar na sochair airgeadais (coigilteas poiblí den chuid is mó), d'fhéadfaí 16 billiún km-paisinéirí breise a sholáthar faoi chás 2 (méadú 6 % ar km-paisinéirí anuas ar na forbairtí bunlíne).

7. Faireachán agus meastóireacht

Déanfaidh an Coimisiún faireachán agus meastóireacht ar chur chun feidhme agus ar éifeachtacht na reachtaíochta seo le tacar táscairí, a bheidh ag teacht leo siúd atá sainithe sa Scórchlár maidir le Státchabhair, i Rialachán 1370/2007 agus sa Chóras Faireacháin ar an Margadh Iarnróid[2].

Cuspóir sonrach || Táscaire

SO1: An brú iomaíoch sna margaí iarnróid intíre a threisiú || · An sciar den mhargadh atá ag iontrálaithe nua* (baineann seo le cuspóir oibríochtúil OO1, OO3) · Seirbhísí iarnróid arna gcumhdach ag CSPanna* (baineann seo le OO3 agus OO4) · Úsáid na gceart rochtana* (baineann seo le OO1, OO2, OO3) · Bacainní ar iarnróid a bheith níos éifeachtaí* (baineann seo le gach cuspóir oibríochtúil) · Ceadúnú* (baineann seo le OO1, OO2)

SO2: Dálaí gnó níos aonfhoirmí a chruthú || · Seirbhísí iarnróid arna gcumhdach ag CSPanna* · Úsáid na gceart rochtana* · Bacainní ar iarnróid níos éifeachtaí*

Paraiméadair eile ||

Dálaí oibre || · Dinimic fhostaíochta* (m.sh. méadú nó laghdú san fhostaíocht) · Dálaí sóisialta*

* Dá bhforáiltear in Airteagal 15 den Athmhúnlú ar an gCéad Phacáiste Iarnróid

Tá sé beartaithe go ndéanfaidh an Coimisiún meastóireacht, cúig bliana tar éis dheireadh idirthréimhse a thograí reachtacha, cé acu ar baineadh amach cuspóirí an tionscnaimh nó nár baineadh.

[1] Tá nasc ag na scóir ó thaobh éifeachtachta de leis na catagóirí tionchar eacnamaíoch seo a leanas: iomaíocht, úsáid na gcistí poiblí, éileamh ar sheirbhísí iarnróid/cion módach iarnróid agus forbairt ar ghníomhaíochtaí ilnáisiúnta iarnróid.

[2] Mar a ndéantar athbhreithniú air san Athmhúnlú ar an gCéad Pacáiste Iarnróid.