GA    GA  
 AN COIMISIÚN EORPACH 
An Bhruiséil XXX 
[…](2011) XXX dréacht 
  
DOICIMÉAD INMHEÁNACH OIBRE DE CHUID AN CHOIMISIÚIN 
ACHOIMRE FEIDHMIÚCHÁIN AR AN MEASÚNÚ TIONCHAIR 
 
a ghabhann leis an doiciméad 
Togra le haghaidh Rialachaín ó Pharla imint na hEorpa agus ón gComhairle 
lena leasaítear Rialac hán (CE) Uimh. 1185/2003 ón gComha irle maidir le heití a bhaint 
de shiorcanna ar bord soithí 
 
 
 ACHOIMRE FEIDHMIÚCHÁIN 
1. AN FHADHB A SHAINIÚ 
 
De dheasca shaintréithe a saolré, bíonn poba il siorcanna an-leoch aileach i ndáil le 
ró-iascaireacht agus tógann sé an-chuid ama or thu teacht aniar i ndiaidh a n-ídithe. Tá méadú 
tagtha ar an iascach a dhéantar ar shiorcanna mar thoradh ar mhéadú ar an éileamh ar tháirgí 
siorca, na heití go háirithe. Is ann do chleachtas in a scoitear na heití de shiorcanna d'fhonn iad 
a choinneáil, agus caitear an conablach ar ai s isteach san fharraige. Tá sé thar a bheith 
diomailteach agus neamh-inbhuanaithe mar chl eachtas. Á aithint di go bhfuil siorcanna, 
sciataí agus roic an-leochaileach i ndáil le ró shaothrú, go bhfuil go leor stoc siorcanna i mbaol 
tromchúiseach, agus go gcuireann cleachtas bainte na n-eití le rómhortlaíocht agus le hídiú 
stoc, ghlac an Chomhairle, in 2003, Rialachán (CE) Uimh. 1185/2003 maidir le heití a bhaint 
de shiorcanna ar bord soithí. Is infheidhme an Rialachán sin maidir le gach cineál 
iascaireachta in uiscí an AE, agus maidir le gach soitheach iascaireachta ón AE in uiscí lasmuigh den AE.   Cuireann an Rialachán toirmeasc gan eisceacht ar an glceachtas na heití a scoitheadh agus an conablach a chur ar ai s san fharraige agus, ina theannta sin, cuireann sé toirmeasc ar eití a 
bhaint de shiorcanna ar bord soithí. De mhaolú air sin, áfach, féadtar na heití a bhaint dá gconablach ar bord soithí a bhfuil ceadanna spei sialta iascaireachta acu . Chun a áirithiú nár 
aischuireadh conablach ar bith, ní féidir do mheách an na n-eití a bheith níos troime ná 5% de 
bheomheáchan na gabhála de shiorcanna ar bord.   Is le laige an rialaithe a bhaineann an phríomhfhadhb atá sa inaitheanta i nd áil leis an 
Rialachán atá ann faoi láthair, agus is ann don laige sin toisc ceadanna (arna n-eisiúint faoi 
rogha na mBallstát) a bheith ann lena gceadaítear  eití a bhaint den siorc ar bord, agus toisc go 
n-úsáidtear cóimheasa meáchain lena fhíorú nár aischuireadh conablaigh. Dá thoradh sin, 
feictear go bhfuil na fadhbanna sonracha seo a leanas ann: 
 1. Ceadaíonn an Rialachán conablai gh phróiseáilte siorcanna agus  na heití a chur i dtír i 
gcalafoirt éagsúla ag tráthanna éagsúla, rud a fhágann go bhfuil sé dodhéanta na heití agus 
na conablaigh a mheá go fisiciúil os coinne a chéile, sa dóigh n ach féidir le cigirí a bheith 
cinnte nár aischuireadh conablaigh. Bíonn na cigirí ag brath ar na figiúirí arna n-iontráil sa 
logleabhar chun an chomparáid is gá a dhéanamh idir na meáchain. 
 2. Chun a fhíorú gur cloíodh leis an gcóimh eas 5% idir eití agus beomheáchan na 
gconablach, ní mór do na cigirí, i gcás conablach próiseáilte a gus/nó eití próiseáilte, úsáid 
a bhaint as fachtóirí coinbhéartacha chun a fhíorú nár aischuirea dh conablaigh. Bíonn an 
cóimheas meáchain agus an fachtóir coinbhéartach ta éagsúil ag brath ar  an speiceas, ar an 
láthair agus ar an gcéim sa saol ag a bhfuil na siorcanna, chomh maith leis na modhanna 
próiseála/leasaithe arna n-úsáid amhail reo a gus/nó triomú na dtáirgí. Ní féidir aon 
chóimheas amháin a chur i bhfeidhm i ngach cás. 
 
3. Timpeall na cruinne, úsáidea nn cabhlaigh teicníocht aí éagsúla chun na heití a scoitheadh 
agus coinníonn siad tacair éagsúla eití ó na  conablaigh. De thor adh na modhanna a 
úsáideann cabhlaigh an AE chun na heití a scoitheadh agus toisc go gcoinníonn siad na 
heití ar fad ar bord, tá cóimheas níos airde idir  eití agus conablaigh acu ná mar atá ríofa do 
chabhlaigh eile. Is minic a thagann soithí an AE i dtír i gcalafoirt lasmuigh den AE ina 
 
EN  2
bhfuil cóimheasa meáchain atá níos srianta i bhfeidhm agus, dá dheasca sin, bíonn na 
rialacháin a chuirtear i bhfeidhm sna limistéir sin sáraithe acu. 
 4. Cuireann próiseáil ar bord is teach ar bhailiú sonraí a bhfuil gá leo chun bearta 
bainistíochta agus caomhnaithe a fhorbairt.  
 5. Cuireann an Rialachán oibleagáid tuairiscithe bhliantúil ar na Ballstáit. Tá drochtheist ar 
fhormhór na mBallstát maidir le comhlíonadh na hoibleagáide sin (féach Iarscríbhinn). Is 
dealraitheach gur gá an oibleagáid tuairiscithe a shimpliú i gcomhair na mBallstát sin nach 
n-eisíonn aon cheadanna speisialta agus i gcomhair na mBallstát nach ngabhann 
siorcanna. 
 6. Níl aon treoirlínte aonfhoirmeacha ann a rialód h eisiúint na gceadanna ag na húdaráis 
náisiúnta.  
  Is iad soithí an AE a bhfuil ceadanna speisialta  iascaireachta acu atá i gceist leis seo go 
príomha. De ghnáth, báid spiléireachta fadraoin  dromchla is ea iad, agus an formhór mór acu 
ón Spáinn (181 soitheach), agus ina dhiaidh sin ón bPortaingéil (29 soitheach). Tá soitheach 
amháin ón Liotuáin agus soitheach am háin ón gCipir a bhfuil ceadanna acu.  
 
2. ANAILÍS NA COIMHDEACHTA 
 
Inniúlacht eisiach de chuid an Aontais Eorpaigh is ea caom hnú acmhainní bith eolaíocha na 
mara agus, dá bhrí sin, tá sé de cheart ag an gCoimisiún Eorpach r eachtaíocht ábhartha a 
mholadh sa réimse sin, faoi chuimsiú an Ch omhbheartais Iascaigh. Déanann soithí atá faoi 
bhratacha Ballstát éagsúil siorcan na a iascach, laistigh d'uiscí an AE agus lasmuigh díobh, 
agus dá bhrí sin tá gníomhaíocht ón AE riachta nach sa réimse seo agus tá údar maith leis. 
 
3. CUSPÓIRÍ  
Is é cuspóir ginearálta an Rialacháin caomhnú siorcanna a fheabhsú. Is é is príomhchuspóir 
beartais dó a áirithiú, trí phri onsabal an réamhchúraim a chur i bhfeidhm, go gcuirfear feabhas 
ar chaomhnú stoc siorcanna.  Chun an cuspóir sin a bhaint amach, leag tar síos cuspóirí atá níos sonraí:  
 - Caomhnú siorcanna (go háirithe an siorc gorm agus an mácó biorshrónach) trí dheireadh a 
chur le gach deis na heití a scoi theadh agus na conablaigh a aischur.  
 - Rialuithe atá éifeachtach agus iontaofa a éascú.    - Bailiú sonraí a bhfuil géarghá leo a cheadú d'fhonn beartas bainistíochta agus faireachán stoc a bhunú.  
 
EN  3
Tríd an gcuspóir sin a shaothrú d'áiritheofa í go mbeadh reachtaíocht an AE ag teacht le 
rialacha idirnáisiúnta (FAO, ICCAT agus IOTC go háirithe), nach mór don AE cloí leo.   
 
4. ROGHANNA BEARTAIS 
Rinneadh na roghanna seo a leanas  a bhreithniú agus a mheasúnú: 
 Rogha 1: Úsáid an chóimheasa 5% idir  eití agus beomheáchan a choinneáil
 
 (i) Úsáid an chóimheasa 5% idir eití agus beomheáchan conablach, gan an ceanglas conablaigh phróiseáilte agus na he ití a chur i dtír an tráth céa nna ná sa chalafort céanna.  
 (ii) Úsáid an chóimheasa 5% idir eití agus be omheáchan conablach, maille leis an gceanglas 
conablaigh phróiseáilte agus na  heití a chur i dtír an tráth céanna, sa chalafort céanna. 
 Is ionann rogha 1(i) agus an status quo  a choinneáil, i.e. bheadh pr óiseáil ar bord ceadaithe fós 
ar shoithí le ceadanna próiseála. I gcás ina gcuirf í eití agus conablaigh i dtír an tráth céanna sa 
chalafort céanna níor mhór iad a mheá lena sheiceáil an bhfuil m eáchan na n-eití níos mó ná 
5% de bheomheáchan na siorcanna, chun a chi nneadh ar aischuireadh conablaigh i ndiaidh 
scoitheadh na n-eití. I gcás ina gcuirfí eití ag us conablaigh i dtír ar leithligh, níor mhór don 
chigire bheith ag brath ar an bhfaisn éis arna taifeadadh sa logleabhar. 
 Le rogha 1(ii) bheifí in ann cigi reacht agus meá a dhéanamh go díreach ar na heití agus ar na 
conablaigh araon. Faoin rogha  sin níor ghá a bheith ag brath ar na logleabhair amháin  chun 
an cóimheas idir eití agus conablaigh a chinneadh.   Rogha 2: An teorainn atá ann fa oi láthair, eadhon cóimheas 5% idir eití agus beomheáchan 
conablach, a athrú go cóimheas 5%  idir eití agus conablaigh c hóirithe (díchea nnta, dí-innithe 
agus feannta de ghnáth) agus a cheangal nach mór na heití agus na conablaigh a chur i dtír an 
tráth céanna sa chalafort céanna.  
 Ós rud é gurb ionann an meáchan cóirithe agus tuairim is leath an bheomheáchain, dá gcuirfí 
an t-athrú sin i bhfeidhm laghdófaí faoina leath an méid eití  a d'fheadfaí a choinneáil ar bord 
soithigh.  Ar aon dul le rogha 1(ii), faoi rogha  2 bheifí in ann cigir eacht agus meá a dhéanamh 
go díreach ar eití agus conablai gh, rud a d'fhágfadh nach mbeifí ag brath ar logleabhair chun a 
sheiceáil ar cloíodh leis an gcóimh eas uasta idir eití agus conablaigh. 
 Rogha 3: Na heití a fhágáil ar an gconablach:
 
 Más gá na heití a fhágáil ar an gconablach ó ná dúr, ní fhéadfadh sé tarlú go mbainfí iad agus 
go n-aischuirfí na conablaigh. Chun a stóráil ar  bord a éascú, d'fhéadfaí na heití a shliseadh 
gan iad a scoitheadh agus iad a fhilleadh le ha is an chonablaigh, de réir mar a dhéantar in 
iascach áirithe i Meiriceá Thuaidh, Láir agus Theas. 
 
Rogha 4: Toirmeasc ar ghabháil siorca nna in iascach spiléireachta dromchla
 
 De réir an toirmisc seo, ní fhéadfadh báid spil éireachta siorcanna a choinneáil, a thrasloingsiú 
ná a chur i dtír.  Níor mhór bearta teicniúla agus cleachtais iascaireachta a athrú go suntasach 
chun an toirmeasc sin a urramú, ós rud é gur sior canna atá i gceist le 40-70% de ghabháil na 
mbád spiléireachta de réir méid (25-47% de réir luach na gabhála). 
 
EN  4
 
5. ANAILÍS AR AN TIONCHAR 
Rinneadh tionchar gach rogha beartais a mheas a mhéid ab fhéidir. I bhfianaise na heaspa 
sonraí, sonraí eacnamaíocha go háirithe, níor féadadh gach tionchar a mheas go beacht. Tá achoimre ar an tionchar i dTábla 1 thíos.  Tábla 1. Comparáid achomair ar na rogha nna beartais – tion char gach rogha 
 TIONCHAR  
Rogha  Tionchar 
eacnamaíoch  Caomhnú  Rialú agus 
forfheidhmiú  Sonraí a 
bhailiú  Simpliúchán, 
ualach 
riaracháin 
agus 
caidreamh le 
tíortha 
lasmuigh den 
AE 
1(i) Gan tionchar ar 
bith sa 
ghearrthéarma, 
ach d'fhéadfadh laghdú teacht ar ioncam sa mheántéarma de dheasca 
gabhálacha 
laghdaithe, agus is dóchúil go dtarlóidh sin san fhadtéarma.
 Méadú ar an tionchar 
diúltach san 
fhadtéarma.
 Deacracht shuntasach 
comhlíonadh a 
áirithiú. Maíonn cigirí an AE nach bhfuil an rogha seo inghlactha.
 Beidh sé an-teoranta i 
gcónaí.
 Gan tionchar ar 
bith ar 
shimpliúchán 
ná ar an ualach riaracháin. Dóchúlacht go mbeidh fadhbanna ann 
arís nuair a 
thagann soithí an AE i dtír i gcalafoirt lasmuigh den 
AE ina bhfuil 
an riail maidir le 5% den mheáchan cóirithe i bhfeidhm.
 
1(ii) Gan tionchar ar 
bith sa 
ghearrthéarma, 
ach d'fhéadfadh laghdú teacht ar ioncam sa mheántéarma de 
dheasca 
gabhálacha laghdaithe, agus is dóchúil go dtarlóidh sin san 
fhadtéarma.
 Méadú ar an 
tionchar 
diúltach san 
fhadtéarma.  Éascófar rialú, ach beidh méid áirithe 
neamhchinnteachta 
ann i gcónaí maidir le comhlíonadh.
 Beidh sé an-teoranta i 
gcónaí.
 Gan tionchar ar 
bith ar 
shimpliúchán 
ná ar an ualach riaracháin. Dóchúlacht go mbeidh 
fadhbanna ann 
arís nuair a thagann soithí an AE i dtír i gcalafoirt 
lasmuigh den 
AE ina bhfuil an riail maidir le 5% den mheáchan 
 
EN  5
cóirithe i 
bhfeidhm.  
2 Táthar ag súil le 
tionchar diúltach 
measartha. 
D'fhéadfaí é sin a chúiteamh go pointe ar chuntar go 
mbeadh an 
earnáil sásta a cleachtas scoite eití a oiriúnú.
 Ag brath ar ghníomhartha na hearnála, 
leanfaidh na 
treochtaí ar aghaidh mar atá siad faoi láthair nó beidh 
tionchar 
dearfach ann. Ní fios chomh mór is a bheadh an tionchar dearfach sin.
 Éascófar rialú, ach beidh méid áirithe neamhchinnteachta 
ann i gcónaí maidir 
le comhlíonadh.
 Beidh sé an-teoranta i gcónaí.
 Gan tionchar ar bith ar shimpliúchán 
ná ar an ualach 
riaracháin. Bheadh soithí an AE a thagann i dtír i 
gcalafoirt 
áirithe lasmuigh den AE i gcomhréir leis an riail maidir le 5% den 
mheáchan 
cóirithe a chuirtear i bhfeidhm sna calafoirt sin.
 
3 Níltear ag súil le 
tionchar 
diúltach ar bith 
ar oibreoirí atá ag cloí leis an Rialachán atá ann faoi láthair.
 Táthar ag súil le tionchar 
dearfach. Ní 
fios chomh mór is a bheidh sé, ach éireoidh sé níos dearfaí sa 
mheántéarma 
agus san fhadtéarma.
 Simpleofar agus éascófar rialú go 
suntasach, agus 
cuirfear deireadh nach mór le neamhchinnteacht maidir le 
comhlíonadh.
 Cuirfear 
feabhas 
suntasach 
orthu, agus beifear in ann tuilleadh beart 
bainistíochta 
a bhunú amach anseo a bhuí leis sin.
 Trí dheireadh a chur le 
cóimheasa 
meáchain agus ceadanna speisialta iascaireachta 
chuirfí le 
simpliú na rialacha agus lena gcur chun feidhme. Ní bheadh aon 
tionchar díreach 
ann ar chaidreamh le tíortha lasmuigh den 
AE.
 
4 Táthar ag súil le 
tionchar 
diúltach suntasach de dheasca céatadán mór den ioncam atá 
ag báid 
spiléireachta dromchla faoi láthair a chailleadh.
 Táthar ag súil le 
tionchar 
dearfach suntasach sa ghearrthéarma, sa mheántéarma agus san 
fhadtéarma.
 Simpleofar agus éascófar rialú go 
suntasach, agus cuirfear deireadh nach mór le neamhchinnteacht maidir le 
comhlíonadh.
 Is ar éigin ar fad a 
bhaileofar sonraí.
 Trí dheireadh a 
chur le 
cóimheasa meáchain agus ceadanna speisialta iascaireachta 
chuirfí le 
simpliú na rialacha agus lena gcur chun feidhme. Ní 
bheadh aon 
tionchar díreach ann ar 
 
EN  6
chaidreamh le 
tíortha lasmuigh den 
AE.
 
 
 
6. COMPARÁID IDIR NA ROGHANNA BEARTAIS  
 
D'fhéadfadh an tionchar dearfach is mó ar stoic siorcanna, go há irithe ar an siorc gorm agus 
an mácó biorshrónach, a bheith ag rogha 4 ar ch untar go mbeadh rath ar na bearta seachanta 
siorcanna agus nach gcruthófaí aon ábhar muirí aischurtha. Ar an láimh eile, is ag rogha 4 a 
bheadh an tionchar diúltach ba shuntasaí ar ea rnáil na hiascaireachta, agus d'fhéadfadh sí a 
bheith neamhbhrabúsach. Thairis sin, chuirfeadh rogha 4 teorainn bhreise ar bhailiú sonraí 
agus, sa dóigh sin, chuirfeadh sí isteach ar bhu nú beart bainistíochta éifeachtach, amhail an 
ghabháil iomlán is incheadaithe (TAC) agus córas cuótaí, amach anseo. Bheadh tionchar 
dearfach suntasach ag  rogha 3 freisin ar na st oic sin, ach bheadh a tionchar diúltach ar earnáil 
na hiascaireachta i bhfad ní ba  lú i gcomparáid le rogha 4. Ag brath ar chur i bhfeidhm 
straitéisí oiriúnaithe (bealaí margaithe nua, pa trúin nua iascaireachta, phróiseála agus 
trasloingsithe), d'fhéadfadh an earnáil a bheith in  ann tionchar diúltach eacnamaíoch rogha 3 a 
dhiongbháil. Thairis sin, bheadh tionchar dearfach  suntasach ag rogha 3 ar bhailiú sonraí 
agus, dá thoradh sin, bheifí in ann bearta sá r-riachtanach caomhnaithe agus bainistíochta a 
bhunú sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Ina theannta sin, shimpleodh rogha 3 rialú agus 
chuirfeadh sí feabhas ar a éif eachtacht. Ní chomhlíonfadh r oghanna 1(i), 1(ii) agus 2 na 
cuspóirí beartais is mian a bhaint amach.    
7. FAIREACHÁIN AGUS MEASTÓIREACHT 
Is í an rogha beartais lena nglacfar a chinnf idh cineál an chórais faireacháin. I gcás ina 
nglacfar le roghanna 1(i), 1(ii ) nó 2, cuirfear córas faire acháin chun feidhme a bheidh 
inchurtha leis an gceann atá ann faoi láthair, i.e. beidh ceangal ar na Ballstáit tuarascálacha 
bliantúla, de chineál a bheidh inchurtha leis an gcineál sin atá leagtha síos in Airteagal 6 den 
Rialachán reatha, a chur isteach.   I gcás ina nglacfar le rogha 3 nó rogha 4, bei dh cineál an tuairiscthe iomlán difriúil agus 
simpleofar go mór formáid an tuairiscithe ós rud é nach mbeidh ceadanna speisialta 
iascaireachta ann a thuilleadh. Ceistneoir atá i bh formáid an tuairiscithe atá ann faoi láthair, 
agus tá cuid mhaith de na ceisteanna bunaithe ar an toimhde go bhfuil eití á scoitheadh ar 
bord. Dá gcuirfí deireadh le he ití a scoitheadh ar bor d, ní bheadh na ce isteanna sin ann a 
thuilleadh sa cheistneoir.   Níltear ag súil le costas ná coigilteas sunt asach ar bith, beag beann ar an bhformáid a 
roghnófar ná ar chineál na n-oi bleagáidí tuairiscithe a bheidh ann amach anseo. Dá nglacfaí le 
rogha 3 nó rogha 4, áfach, laghdófaí  an t-ualach riaracháin.
 
 
Ní mór faireachán a dhéanamh sa mheántéarma a gus san fhadtéarma d'fhonn an dea-thionchar 
ar chaomhnú an dá speiceas siorcanna is mó lena mbaineann a mheas, ós rud é nach mbeadh 
 
EN  7
aon treochtaí dearfacha maidir leis an stoc le sonrú ach i ndiaidh roinnt  blianta nó i ndiaidh na 
scórtha de bhlianta mar gheall ar shai ntréithe shaolré na siorcanna sin.