2018/0207 (COD)

TEACHTAIREACHT ÓN gCOIMISIÚN

CHUIG PARLAIMINT NA hEORPA



de bhun Airteagal 294(6) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh



maidir leis

seasamh ón gComhairle i dtaca le glacadh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear an Clár um Chearta agus Luachanna (2021 go 2027) agus lena n‑aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 390/2014

1.Cúlra

Tíolacadh an togra chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (doiciméad COM(2018)0383) 30 Bealtaine 2018 Thug Coiste na Réigiún a Thuairim uaidh maidir leis an togra 10 Deireadh Fómhair 2018 Ghlac Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa a Thuairim maidir leis an togra 18 Deireadh Fómhair 2018 Ghlac Coiste na mBuanionadaithe sainordú páirteach le haghaidh caibidlíochta, rud ar cuireadh síneadh ama leis ina dhiaidh sin 19 Nollaig 2018 20 Feabhra 2019 Cruinnithe Tríthaobhacha 22 Eanáir, 5 Feabhra, 20 Feabhra agus 6 Márta 2019 Dhearbhaigh Coiste na mBuanionadaithe an chomhthuiscint ar thángthas uirthi le Parlaimint na hEorpa ag an gceathrú cruinniú tríthaobhach 13 Márta 2019. Dhearbhaigh Parlaimint na hEorpa an chomhthuiscint ar thángthas uirthi trí rún reachtach a ghlacadh (an chéad léamh). 17 Aibreán 2019 Comhaontú na Comhairle maidir le cur chuige ginearálta 2 Nollaig 2020 Cruinnithe Tríthaobhacha 10 agus 17 Nollaig 2020 Chuir coiste LIBE litir chuig Cathaoirleach Choiste na mBuanionadaithe (Cuid 2) lenar deimhníodh comhaontú Pharlaimint na hEorpa maidir le toradh na caibidlíochta idirinstitiúidí 4 Feabhra 2021 Tháinig Coiste na mBuanionadaithe ar chomhaontú polaitiúil maidir leis an téacs comhréitigh 17 Feabhra 2021 Glacadh an seasamh ón gComhairle, an chéad léamh 19 Aibreán 2021

2.Cuspóir an togra ón gCoimisiún

Is éard atá sa Chlár um Chearta agus Luachanna ceann de na hionstraimí cistiúcháin faoi chreat airgeadais ilbhliantúil 2021-2027. Cuirfidh an clár um Chearta agus Luachanna le cearta agus luachanna a chosaint mar a chumhdaítear i gConarthaí an Aontais Eorpaigh agus i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh chun sochaithe oscailte daonlathacha comhionanna cuimsitheacha atá bunaithe ar an smacht reachta a chothú agus a fhorbairt a thuilleadh. Tacóidh an clár le heagraíochtaí na sochaí sibhialta atá gníomhach ar an leibhéal áitiúil, réigiúnach, náisiúnta agus trasnáisiúnta chun luachanna agus cearta an Aontais a chur chun cinn. Músclóidh sé feasacht maidir le comhionannas agus neamh‑idirdhealú, le cearta an linbh, le cosaint sonraí, le cearta saoránachta AE chomh maith le stair chomhchoiteann na hEorpa. Cuirfidh sé le príomhshruthú inscne agus neamh‑idirdhealaithe a chur chun cinn. Cuirfidh sé le foréigean inscnebhunaithe in aghaidh na mban a chosc agus a chomhrac chomh maith le gach cineál foréigin in aghaidh leanaí agus in aghaidh grúpaí eile atá i mbaol. Tacóidh sé le rannpháirtíocht na saoránach i saol daonlathach an Aontais. Mhol an Coimisiún buiséad foriomlán EUR 641 705 000 i bpraghsanna reatha.

Tacóidh an clár le heagraíochtaí na sochaí sibhialta, líonraí Eorpacha, údaráis phoiblí lena n‑áirítear comhlachtaí comhionannais agus comhlachtaí um chearta an duine, údaráis áitiúla, institiúidí acadúla/taighde agus meithleacha machnaimh. Maoineoidh sé gníomhaíochtaí amhail iad seo a leanas:

• Feasacht a ardú maidir leis na cearta, na luachanna agus na prionsabail a chuireann bonn daingean faoin Aontas agus maidir le cultúr agus stair an Aontais chomh maith;

• Eolas ar dhlí agus ar bheartais an Aontais a mhéadú chomh maith leis an eolas ar na hábhair a d'fhéadfadh a bheith ina mbacainní ar chearta a fheidhmiú;

• Méadú a dhéanamh ar an acmhainneacht gníomhú chun ionstraimí agus beartais dlí an Aontais a chur chun feidhme ar bhealach níos fearr sna Ballstáit;

• Comhar trasteorann, malartú tuairimí agus díospóireacht a chothú, eolas frithpháirteach, tuiscint fhrithpháirteach agus muinín fhrithpháirteach a fheabhsú i measc na bpáirtithe leasmhara go léir.

3.Tráchtanna maidir leis an seasamh ón gComhairle

Tá an seasamh ón gComhairle ina léiriú ar an gcomhaontú ar thángthas air sna cruinnithe tríthaobhacha. I gcomparáid leis an togra ón gCoimisiún, áirítear an méid seo a leanas ar na hathruithe is mó tábhacht:

–Teideal : tugadh teideal nua air mar a leanas: Clár um “Shaoránaigh, Comhionannas, Cearta agus Luachanna”,

–Cuspóirí sonracha: sonraíocht bhreise i ngach ceann de na trí shraith a moladh (comhionannas agus cearta, gníomhaíocht agus rannpháirtíocht na saoránach, Daphne) agus go háirithe samplaí de ghrúpaí áirithe atá i mbaol foréigin a shainaithint;

–Sraith nua: cuireadh ceathrú sraith nua (luachanna an Aontais) leis lena bhfuil sé beartaithe, go háirithe, tacú le heagraíochtaí na sochaí sibhialta atá gníomhach i gcur chun cinn luachanna an Aontais, an daonlathais agus an smachta reachta. Gnéithe bunriachtanacha is ea iad sin chun muinín na saoránach as an Aontas a chothú agus chun muinín fhrithpháirteach i measc na mBallstát a áirithiú. Ar an gcaoi sin, cuirfidh an clár le hAontas níos daonlathaí a chruthú, le hurraim don smacht reachta agus don idirphlé daonlathach, leis an trédhearcacht agus leis an dea-rialachas;

–Cistiú breise: leithdháileadh breisithe EUR 800 000 000 i bpraghsanna 2018, atá mar thoradh ar an gcoigeartú a bhaineann go sonrach leis an gClár dá bhforáiltear in Airteagal 5 agus in Iarscríbhinn II de Rialachán (AE, Euratom) 2020/2093 ón gComhairle (i.e. Rialachán CAI);

–Cistí a chur in áirithe: cistí a chur in áirithe de réir sraithe agus laistigh de na sraitheanna agus lamháil solúbthachta a thabhairt isteach; leithdháileadh coda substaintiúla den bhuiséad (an t‑imchlúdach airgeadais agus a bhreisiú) ar an tsraith maidir le luachanna an Aontais; leis an gcistiú breise a chuirfear ar fáil tríd an leithdháileadh breise, áiritheofar go mbeidh an tsraith maidir le luachanna an Aontais á maoiniú go leordhóthanach, agus nach mbainfear an bonn de chur chun feidhme cuí na dtrí shraith eile;