2011/0137 (COD)

TEACHTAIREACHT ÓN gCOIMISIÚN CHUIG PARLAIMINT NA hEORPA de bhun Airteagal 294(6) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh maidir leis

seasamh na Comhairle i ndáil le glacadh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis an bhforghníomhú a dhéanann údaráis chustaim ar chearta maoine intleachtúla

1. Cúlra

An dáta ar cuireadh an togra chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle. (doiciméid COM(2011) 0285 final – 2011/0137 COD): || 24/05/2011.

Dáta sheasamh Pharlaimint na hEorpa, ar an gcéad léamh: || 03/07/2012.

An dáta ar glacadh seasamh na Comhairle: || 16/05/2013.

2. Cuspóir an togra ón gCoimisiún

Ba cheart an Rialachán atá beartaithe a chur in ionad Rialachán Uimh. 1383/2003 atá ann cheana[1], lena gcuirtear chun feidhme faoi láthair Roinn 4 (Riachtanais speisialta maidir le bearta teorainneacha) de Chuid III (Forghníomhú ar Chearta maoine intleachtúla) den Chomhaontú maidir le Gnéithe de Chearta Maoine Intleachtúla a bhaineann le Trádáil (TRIPS).

Tá an togra ina bhunchuid den chreat straitéiseach a bhfuil tuairisc air sa Teachtaireacht ón gCoimisiún ar an Margadh Aonair maidir le Cearta Maoine Intleachtúla[2] agus tá sé i gcomhréir le beartas agus straitéis sheanbhunaithe an Aontais ar chearta maoine intleachtúla a chosaint. Léirítear an beartas seo i roinnt Teachtaireachtaí ón gCoimisiún, ar nós Eoraip 2020[3], an Teachtaireacht maidir le Gníomh um an Margadh Aonair[4] agus an Teachtaireacht maidir le Straitéis Slándála Inmheánaí don Aontas Eorpach[5].

Tá sé mar aidhm aige cumas na n-údarás custaim a neartú cearta maoine intleachtúla a fhorfheidhmiú ag an teorainn: fairsingítear an raon sáruithe ar chearta maoine intleachtúla a chumhdaítear agus cothaítear inniúlacht na n-údarás custaim gach earra atá faoi mhaoirseacht chustaim a rialú, is cuma a gcóireáil chustaim. áirithítear leis go dtugtar faisnéis ar chaighdeán ard do na húdaráis chustaim a chuireann ar a gcumas anailís agus measúnú maith a dhéanamh ar an riosca maidir le sárú ar chearta maoine intleachtúla; leagtar amach leis an bunús dlí maidir le bunachar sonraí lárnach a bhunú chun na hiarratais ar ghníomhaíocht agus coinneála chomh maith le malartú faisnéise idir údaráis chustaim (COPIS).

Moltar coigeartuithe áirithe ar na nósanna imeachta reatha chomh maith chun a áirithiú go gcoimeádfar ualaigh riaracháin chomh héadrom agus is féidir: foráiltear ann don fhéidearacht earraí a scrios gan imeachtaí dlíthiúla, bunaithe ar chomhaontú idir na páirtithe lena mbaineann; bunaítear leis nós imeachta nua do choinsíneachtaí beaga lenar féidir earraí a scrios gan rannpháirtíocht na sealbhóirí cirt.

Áirithítear leis go gcuirfear leas dlisteanach gach trádálaí san áireamh: déantar cur chun feidhme an chirt éisteachta a chomhchuibhiú do pháirtithe a ndearnadh dochar dóibh de dheasca na coinneála agus coigeartaítear na tréimhsí a deonaíodh do gach páirtí laistigh de na nósanna imeachta.

Tugtar aghaidh ar an imní léirithe ag an mBrasaíl agus ag an India i gcomhthéacs dhá dhíospóid arna seoladh sa bhliain 2010 maidir le cógais "chineálacha" faoi bhealach trí chríoch an AE: tugtar isteach leis aithris 17 lena meabhraítear Dearbhú Doha 2001 maidir le Comhaontú TRIPS agus Sláinte Phoiblí; baintear as aithris 8 amach ("monarú ficsin") agus leantar foclaíocht TRIPS níos géire (is gá "fianaise leordhóthanach" bheith ann maidir le sárú ar chearta maoine intleachtúla le hearraí a choinneáil).

3. Barúlacha faoi sheasamh na Comhairle

Léiríonn seasamh na Comhairle arna ghlacadh ar an gcéad léamh an comhaontú ar thángthas air sa phlé trípháirteach idir an Chomhairle, Parlaimint na hEorpa agus an Coimisiún, a tugadh i gcrích an 19 Nollag 2012. Mar seo leanas príomhphointí an chomhaontaithe seo:

– Trádáil chomhthreomhar agus táirgeadh farasbairr a fhágáil lasmuigh de raon feidhme an Rialacháin

– A shoiléiriú go bhféadfaidh údaráis chustaim rialuithe custaim agus bearta aitheantais dá bhforáiltear sa reachtaíocht chustaim a dhéanamh chun cosc a chur ar oibríochtaí atá ag sárú na ndlíthe maoine intleachtúla is infheidhme ar chríoch an Aontais, agus d'fhonn comhoibriú le tríú tíortha maidir le forfheidhmiú cearta.

– Nós imeachta comhchoiteann a leagan amach do gach cineál sáraithe ar chearta maoine intleachtúla a thagann faoi raon feidhme an Rialacháin, gan dochar don nós imeachta sainiúil maidir le coinsíneachtaí beaga. Faoin nós imeachta comhchoiteann sin, féadfar earraí a scriosadh gan an sealbhóir cirt imeachtaí dlí a thionscnamh sa chás go n-iarrann sé é, ar choinníoll nach gcuireann dearbhóir nó sealbhóir n-earraí, tar éis dó fógra mar is ceart a fháil ó na húdaráis chustaim maidir le coinneáil na n-earraí, in aghaidh scriosadh na n-earraí.

– A leagan síos nach mbeidh feidhm ag an nós imeachta maidir le coinsíneachtaí beaga ach amháin i gcás iarratais roimhe sin ón iarratasóir chuige sin agus go bhfuil deis ag na húdaráis chustaim ceangal a chur ar an iarratasóir na costais a chlúdach a tabhaíodh le feidhmiú an nós imeachta seo.

– Sainmhíniú ar coinsíneachtaí beaga a leagadh amach sa Rialachán, lena dtugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh i leith, i gcúinsí áirithe, eilimintí neamhriachtanacha an tsainmhínithe sin a leasú.

– Foráil a dhéanamh, i gcomhréir le hAirteagal 69 de TRIPS agus ar mhaithe le trádáil idirnáisiúnta earraí a sháraíonn cearta maoine intleachtúla a dhíchur, le bonn dlíthiúil a chur le mearmhalartú faisnéise idir údaráis chustaim san AE agus i dtríú tíortha faoi thrádáil den chineál sin. Chun a áirithiú go mbeidh an cur chun feidhme aonfhoirmeach i gcás na bhforálacha lena saineofar eilimintí na socruithe praiticiúla chun faisnéis a mhalartú le tríú tíortha, tugtar cumhachtaí cur chun feidhme don Choimisiún, eadhon na heilimintí sin de na socruithe praiticiúla a shainiú. Tá na forálacha maidir le haistriú sonraí go tríú tíortha gan dochar do na forálacha is infheidhme i ndáil le cosaint sonraí san AE, go háirithe Airteagal 25 agus Airteagal 26 de Threoir 95/46/CE agus Airteagal 9 de Rialachán (CE) Uimh. 45/2001.

– A eisiamh ón Rialachán forálacha lena gcomhchuibhítear an ceart éisteachta atá ag daoine lena mbaineann coinneáil earraí ag na húdaráis chustaim. Meastar go bhfuil feidhm ag dlíthe náisiúnta nuair is deonú an chirt chun éisteachta atá i gceist.

– Fairsingiú agus soiléiriú a dhéanamh ar liosta na gcásanna ina bhféadfaidh sealbhóir cirt faisnéis arna nochtadh ag údaráis chustaim dó a úsáid tar éis coinneála custaim ar earraí faoin Rialachán.

– Forálacha a chuimsiú sa bhunghníomh maidir le bailiú, próiseáil agus tréimhsí coinneála sonraí, cleachtadh ceart agus dualgas i gcomhréir leis an reachtaíocht atá ann cheana maidir le cosaint sonraí.

Thacaigh an Coimisiún go hiomlán leis an gcomhaontú ar thángthas air sa phlé trípháirteach.

4. Conclúid

Is féidir leis an gCoimisiún glacadh leis na hathruithe a rinne an Chomhairle ar an togra uaidh.

[1] Rialachán (CE) Uimh. 1383/2003 ón gComhairle an 22 Iúil 2003 maidir le gníomhaíocht chustaim in aghaidh earraí a bhfuil drochamhras ann fúthu go sáraíonn siad cearta maoine intleachtúla áirithe agus maidir leis na bearta atá le déanamh in aghaidh earraí a bhfaightear ina leith go sáraíonn siad na cearta sin.

[2] Teachtaireacht ón gCoimisiún, an 24 Bealtaine 2011: Margadh Aonair le haghaidh Ceart Maoine Intleachtúla – COM(2011)287 final.

[3] Teachtaireacht ón gCoimisiún, an 3 Márta 2010: "Straitéis i leith fáis chliste, inbhuanaithe agus uilechuimsithigh – COM(2010)2020 final.

[4] Teachtaireacht ón gCoimisiún, an 11 Samhain 2010: ‘I dtreo an Ghnímh um an Margadh Aonair - COM(2010) 608 final/2.

[5] Teachtaireacht ón gCoimisiún, an 22 Samhain 2010: Straitéis Inmheánach Slándála an AE i mbun Gníomhaíochta: Cúig chéim chun an Eoraip a dhéanamh níos sláine – COM(2010)673 final.