Foilsiú iarratais ar ainm a chlárú de bhun Airteagal 50(2)(a) de Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le scéimeanna cáilíochta do tháirgí talmhaíochta agus do bhia-earraí

(2022/C 87/06)

Leis an bhfoilseachán seo, tugtar an ceart cur i gcoinne an iarratais de bhun Airteagal 51 de Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (1) laistigh de 3 mhí ó dháta an fhoilseacháin seo.

DOICIMÉAD AONAIR

“Lenticchia di Onano”

Uimh. AE: PGI-IT-02651 – 15 Nollaig 2020

STFC ( ) TGFC (X)

1. Ainm nó ainmneacha [STFC nó TGFC]

“Lenticchia di Onano”

2. Ballstát nó tríú tír

An Iodáil

3. Tuairisc ar an táirge talmhaíochta nó ar an mbia-earra

3.1. An cineál táirge [a liostaítear in Iarscríbhinn XI]

Aicme 1.6. Torthaí, glasraí agus gránaigh, iad úr nó próiseáilte

3.2. Tuairisc ar an táirge lena mbaineann an t-ainm in (1)

Tagraíonn TGFC “Lenticchia di Onano” do shíol an speicis Lens esculenta M. a bhaineann leis na saothróga “Lenticchia di Onano”, éicitíopa áitiúil, agus Eston, agus fástar é sa limistéar a shainítear i bpointe 4. Tá na saintréithe seo a leanas ann nuair a scaoiltear lena thomhailt é:

Saintréithe fisiceacha:

Cruth: i gcruth lionsa leacaithe

Méid: trastomhas 3-8 mm

Dath: donn éadrom, scothghlas agus déine an datha agus méid an bhreacaidh (1-95 %) ar an dromchla athraitheach

Crotal: mín agus tanaí

Meánualach 100 síol: 4,50 g ar a laghad

Saintréithe orgánaileipteacha:

Ní gá é a fhágáil ar bogadh roimh chócaireacht agus, fiú tar éis cócaireachta, leanann a shíol de bheith gan bhriseadh le leafaos atá mín uachtarúil agus ar nós veilbhite.

Saintréithe ceimiceacha:

Iomlán na siúcraí: níos lú ná 1,5 %

Iarann: 6,5 mg/100 g ar a laghad

Ní fhéadfaidh meath ar dhath ná ar chruth a theacht ar “Lenticchia di Onano” a chuirfeadh a shaintréithe i mbaol; is é 2,0 % an lamháltas foriomlán uasta maidir le lintilí atá scoilte nó smálaithe, a ndearna cruimheanna damáiste dóibh nó a bhfuil drochdhath tagtha orthu. Ina theannta sin, ceadaítear neamhchomhlíontacht leis na critéir mhéide maidir le huasmhéid 2,0 % den táirge triomaithe.

3.3. Beatha (maidir le táirgí de thionscnamh ainmhíoch amháin) agus amhábhair (maidir le táirgí próiseáilte amháin)

3.4. Céimeanna sonracha sa táirgeadh nach mór a thógáil sa limistéar geografach sainithe

Ní mór “Lenticchia di Onano” a fhás sa limistéar a shainítear i bpointe 4.

3.5. Rialacha sonracha maidir le sliseadh, grátáil, pacáistiú etc. an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

Is iad seo a leanas na cineálacha údaraithe pacáistíochta:

— málaí: 250 g go 5 kg

— málaí a phacáiltear in atmaisféar rialaithe (nítrigin): 250 g go 5 kg

— saic: suas le 25 kg

3.6. Rialacha sonracha maidir le lipéadú an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

Mar aon le siombail ghrafach an Aontais, lógó TGFC, agus na tásca agus an fhaisnéis a cheanglaítear le dlí, sa phacáistiú ní mór na tásca breise seo a leanas a chur ar an lipéad, i gcló soiléir inléite:

— “Lenticchia di Onano” arna leanúint leis an acrainm I.G.P. [TGFC] (Indicazione Geografica Protetta [Tásc Geografach faoi Chosaint])

— Ainm, ainm gnó agus seoladh an táirgeora agus an phacáisteora

Tá toirmeasc ar aon tuairisc a chur isteach nach bhforáiltear go sainráite ina leith. Mar sin féin, ceadaítear ainmneacha branda a úsáid ar choinníoll nach bhfuil rún adhmholta acu ná nach gcuireann siad an tomhaltóir amú, chomh maith le hainm an ghabháltais a dtagann an táirge óna thalamh agus tásca eile fírinneacha indoiciméadaithe a cheadaítear faoi dhlí an Aontais, faoin dlí náisiúnta nó faoin dlí réigiúnach agus nach bhfuil i gcoinbhleacht le críocha ná ábhar na sonraíochta táirge sin.

Ní fhéadfar an t-ainm “Lenticchia di Onano” a aistriú.

Lógó

Is é seo lógó TGFC:

4. Sainmhíniú achomair ar an limistéar geografach

Cuimsíonn an limistéar táirgthe sa Tásc Geografach faoi Chosaint “Lenticchia di Onano” críoch riaracháin iomlán na mbardas seo a leanas i gcúige Viterbo: Acquapendente, Gradoli, Grotte di Castro, Latera, Onano agus San Lorenzo Nuovo.

5. Nasc leis an limistéar geografach

Tá an t-iarratas ar aitheantas “Lenticchia di Onano” bunaithe ar a chlú.

Tá cáil mhór náisiúnta agus idirnáisiúnta mar shaintréith ag “Lenticchia di Onano”, a bhuí leis an aitheantas mór tráchtála a bhain sé amach freisin.

Ina limistéar táirgthe, dá dtagraítear i bpointe 4, measadh riamh gur siombail den chultúr áitiúil feirmeoireachta agus gastranómach é “Lenticchia di Onano”, mar a bhfuil an traidisiún seanbhunaithe a théann siar go hamanna Éatrúscacha, ithir fhabhrach agus dálaí aeráide fabhracha an cheantair agus an ghníomhaíocht bhríomhar fiontraíochta tar éis clú agus cáil an táirge a mhéadú.

Is de bhunús bolcánach (coimpléasc bolcánach Vulsini) iad na hithreacha ina bhfásann “Lenticchia di Onano” agus de ghnáth bíonn siad scaoilte gan mórán carraigeacha ná cloch agus domhain go leor, agus bíonn saibhreas gnéithe ceimiceacha iontu. Cuireann na saintréithe sin feabhas ar shaintréithe orgánaileipteacha an táirge, rud a fhágann gur féidir síolta a fháil a mbíonn cruth rialta orthu agus nach mbíonn na haimhrialtachtaí moirfeolaíocha iontu atá tipiciúil nuair a bhíonn ithreacha dlúth.

Tá saibhreas nádúrtha riandúl sna hithreacha, iarann go háirithe, agus tá roinnt éifeachtaí tairbhiúla aige sin ar an mbarr, lena n-áirítear cion siúcra iomlán íseal, láine sa bhlas agus seilfré mhaith.

Tá an clú atá air ar an margadh ag dul i méid ó dheireadh an 19ú haois agus tá sé sin deimhnithe ag na gradaim iomadúla a bronnadh air san Iodáil agus ar an gcoigríoch.

Idir deireadh an 19ú haois agus tús an 20ú haois, tosaíodh ar an táirge a aithint as a áit tionscnaimh, Onano. Bhain na lintilí seo clú níos mó ná riamh amach sa tréimhse sin. In 1874, rinne an Stiúrthóireacht Talmhaíochta in Aireacht nuabhunaithe Talmhaíochta, Tionsclaíochta agus Trádála Ríocht na hIodáile lenticchie dionane, arna n-urramú ag coiste Viterbo um thalmhaíocht, a roghnú chun páirt a ghlacadh in Exposition Universelle de Paris.

Fásadh lintilí mar gheall ar an méid ard iarainn a bhí iontu agus d’ith daoine áitiúla iad faoin tuath mar chúiteamh ar ghanntanas feola ainmhithe. Léiríonn an fhianaise go ndearnadh lintilí a fhás i gceantar Viterbo ó bhí an Mheánaois ann, nós lenar leanadh go dtí an lá atá inniu ann.

Sa bhailiúchán ina bhfuil Orduithe, Reachtanna agus Dlíthe Bardasacha Chomhphobal agus Dhaoine Onano, dar dáta 1561, léiríonn na fíneálacha troma a fhorchuirtí ar dhaoine a ghoideadh plandaí agus táirgí nó a dhéanadh damáiste dóibh tábhacht na lintilí sin. Níor táirgeadh iad le haghaidh thomhaltas na saothraithe féin agus, go deimhin, ag tús an 17ú haois, bhí ar riarthóirí áitiúla stad a chur le ceannaithe eachtracha a bhíodh ag ceannach na lintilí go léir ag margadh seachtainiúil Onano. Rinne siad é sin trí uasteorainn a fhorchur ar dhíol agus onnmhairiú na lintilí, á socrú ag 18 kg in aghaidh an duine (Litir ó Dhiúc Sforza chuig Comhairle Chomhphobal Onano, 1616).

Tagraíonn go leor foinsí do stair “Lenticchia di Onano” idir deireadh an 19ú haois agus tús an 20ú haois, nuair a tosaíodh ar ainm a áite tionscnaimh a úsáid chun an táirge a thréithriú: Onano. In 1874, rinne an Stiúrthóireacht Talmhaíochta in Aireacht nuabhunaithe Talmhaíochta, Tionsclaíochta agus Trádála Ríocht na hIodáile lenticchie dionane, arna n-urramú ag coiste Viterbo um thalmhaíocht, a roghnú chun páirt a ghlacadh in Exposition Universelle de Paris. Idir 1910 agus 1911, ghlac “Lenticchia di Onano” páirt in a lán taispeántas idirnáisiúnta agus bhí an deis ag daoine taitneamh a bhaint as i Londain, i bPáras agus in Buenos Aires, mar a mbaineadh amach na chéad duaiseanna, dioplómaí agus boinn óir as a chaighdeán.

In 1934, roghnaíodh “Lenticchia di Onano” arís i measc tháirgí tipiciúla Alta Tuscia agus tugadh chuig an seó náisiúnta talmhaíochta é.

Mar a mhaíonn Domenico Orzi, ceann scoil talmhaíochta Viterbo, in Tuscia Agricola: “Bhí ár scoil in ann roinnt samplaí iontacha de ‘Lenticchia di Onano’ a thaispeáint i roinn na dtorthaí agus na nglasraí. Is táirgí tipiciúla iad seo ó chúige Viterbo agus tá siad an-tábhachtach anois, mar a léiríonn a meántáirgeadh bliantúil, arb é 600 tona i gcás lintilí.”

Is féidir tuilleadh fianaise ar aitheantas a fháil in Listino dei prezzi all’ingrosso praticati sulla piazza di Viterbo [Liosta praghsanna mórdhíola le haghaidh mhargadh Viterbo], ina raibh iontráil ar leith, ó 1936, ionas go bhféadfaí idirdhealú a dhéanamh idir lenticchia comune [an lintil choiteann] agus “Lenticchia di Onano” [lintil Onano], a raibh liostú agus margadh aici, fiú ar leibhéal an mhórdhíola, a bhí éagsúil leis an táirge cineálach.

Idir na 1950idí agus na 1960idí, bhí tóir fós ar “Lenticchia di Onano” agus leantaí de bheith á chaitheamh i gcúigí Viterbo agus na Róimhe den chuid is mó, cé nach raibh aon easpa éilimh ó réigiúin eile ná ón gcoigríoch.

Ós rud é gur cuimsíodh “Lenticchia di Onano” i gcomhaontú 1964 idir an Iodáil agus an Fhrainc maidir le hainmneacha agus bunús roinnt táirgí agraibhia a chosaint, agus go deimhin ba é an t-aon iontráil amháin é faoi lintilí, léirítear go raibh margadh eachtrach ann (Coinbhinsiún maidir le sonrúcháin tionscnaimh, tásca maidir le foinse agus ainmníochtaí táirgí áirithe a chosaint (le prótacal agus iarscríbhinní), arna shíniú sa Róimh an 28 Aibreán 1964, a cláraíodh le haghaidh na Fraince an 27 Eanáir 1970, sna Náisiúin Aontaithe, Sraith na gConarthaí, iml. 712, Uimh. 10233, Nua-Eabhrac 1972, lch. 356).

Cé go raibh tionchar mór ag blasanna bia agus ag éilimh an mhargaidh ar tháirgeadh lintilí ar an leibhéal náisiúnta, lean “Lenticchia di Onano” dá sciar den mhargadh a choinneáil ar bun, rud lenar chuidigh a stair agus a cháil mhór. D’aithin Institiúid Náisiúnta Staidrimh na hIodáile (ISTAT) é seo freisin ina Bliainiris um Staidreamh Talmhaíochta, mar a raibh an táirge fós á chuimsiú in 1970 sa tábla “táirgí/margaí agus cáilíochtaí” (ISTAT, Annuario di statistica agraria [Bliainiris um Staidreamh Talmhaíochta], iml. XVIII, an Róimh 1972, lch. 242).

Sa lá atá inniu ann, ní dhéanann táblaí staidrimh ná praghsanna reatha aon idirdhealú a thuilleadh idir praghsanna lintilí coiteanna agus lintilí eile a bhfuil nasc acu le háiteanna tionscnaimh sonracha. I gcás ar bith, tugtar aitheantas don táirge ar bhileoga a dhéanann fógraíocht ar tháirgí a áirítear i “scéimeanna cáilíochta” a bhfuil nasc acu le sainearraí limistéar Lazio, a dháiltear trí bhíthin bhealaí margaíochta na miondíoltóirí tábhachtacha Iodálacha agus a thugann bunús “Lenticchia di Onano” le fios i gcónaí chun idirdhealú a dhéanamh idir é agus lintilí coiteanna. Tá an praghas in aghaidh an chileagraim difriúil freisin i gcás an dá chineál lintilí: 7,20 go 11,00 euro/kg ar “Lenticchia di Onano”, i gcomparáid le 2,30 go 4,50 euro/kg ar lintilí cineálacha.

Is é “Lenticchia di Onano” an bunábhar in a lán oideas traidisiúnta sa cheantar agus tá meas ag cócairí agus saineolaithe gastranamaíochta air mar gheall ar a bhlas sainiúil agus ar an tslí gur féidir cócaireacht a dhéanamh air go tapa fad is a fhanann sé gan bhriseadh. Ó 1931 i leith, measadh in athbhreithnithe fíona agus bia gur táirge nideoige é toisc go bhfuil sé “oll-cháiliúil agus go ndéantar é a onnmhairiú go forleathan” (Touring Club Italiano, Guida Gastronomica d’Italia [Treoir Ghastranómach maidir leis an Iodáil, 1931]), agus tá sé fós sna treoracha mórchiorclaíochta atá tiomanta do bhlasanna an limistéir a aimsiú (amhail Tuscia a tavola [Cócaireacht Tuscia] le Italo Arieti, 1996, nó Guide ai sapori e ai piaceri [Treoracha maidir le sólaistí cócaireachta agus gníomhaíochtaí fóillíochta] atá tiomanta don Róimh agus do Lazio, nó do Tuscia, le La Repubblica and L’Espresso, 2021). Tá “Lenticchia di Onano” in Il Golosario. Guida alle cose buone d’Italia [Ciclipéid Blasanna. Treoir maidir le sólaistí na hIodáile] le Paolo Massobrio (eagrán aonair, 2021), agus in Slow Food Revolution (Slow Food Editore, 2005) freisin le Carlo Petrini agus in Almanacco Slow Food. Prodotti e ricette per un anno [Almanag an Mhallbhia. Táirgí agus oidis ar feadh bliana] le Carlo Bogliotti (Slow Food Editore, 2021).

Is féidir triall a bhaint as freisin i mbialanna na Róimhe, mar a bhfuil nasc traidisiúnta idir é agus fleáchas na hAthbhliana mar dhea-thuar agus chun saibhreas a bhaint amach.

Tá “Lenticchia di Onano” ar cheann de na táirgí tipiciúla a bhaineann le cócaireacht réigiúnach Lazio agus tá cur amach air thar lear freisin, mar a ndéanann cócairí a bhfuil cáil orthu as cócaireacht na hIodáile é a chur chun cinn. In 2008, mhol an t-irisleabhar Meiriceánach Women’s Wear Daily (WWD), a dtugtar Bíobla faisin an domhain air, “Lenticchia di Onano” dá léitheoirí i measc na “sainearraí séasúracha” chun duine a choimeád te sa gheimhreadh (https://wwd.com/fashion-news/fashion-features/in-season-winter-treats-1868335 – arna rochtain an 26 Meitheamh 2021).

Ar an lámh eile, luaitear lasagna lintilí Onano sa leabhar Making Artisan Pasta (Quarry Books, 2012) le Aliza Green, an cócaire cáiliúil agus saineolaí na cócaireachta ó Philadelphia.

Chuimsigh an cócaire Iodálach-Astrálach Guy Grossi “Lenticchia di Onano” ina leabhar cócaireachta Love Italy (Penneys Random House, 2013), ina raibh i gceist aige aird a thabhairt ar iarrachtaí na saothraithe a choinníonn táirgeadh na lintilí ársa sin beo.

Luann Stefano “Steve” Manfredi, cócaire eile ón Astráil, “Lenticchia di Onano” ar cheann de tháirgí Lazio is mó luach, agus deir sé go bhfuil “ardmheas” air (Stefano Manfredi’s Italian Food, Fairfax Books, Crows Nest, 2013).

Thiomnaigh Gino D’Acampo, cócaire Napóileach a bhfuil an-tóir air sa Ríocht Aontaithe mar gheall ar a chláir theilifíse, mír ina leabhar cócaireachta do stair lintilí Onano: Gino’s Italian Coastal Escape. A Taste of Italy from the Aeolian Islands to Elba, (Hodder&Stoughton, 2017).

Ba cheart a lua freisin go bhfuil féile bhliantúil tiomanta do “Lenticchia di Onano”, a reáchtáladh gach bliain ó bhí 1964 ann, ach amháin in imthosca eisceachtúla. Is é Bardas Onano a d’eagraigh í mar chuid de cheiliúradh San Tryphon, agus bíonn an fhéile ar siúl i rith sheachtain saoire na Féile Muire.

Tá deimhniú ar chlú an ainm “Lenticchia di Onano” ar an ngréasán, mar a bhfaightear níos mó ná 5 000 amas ar Google nuair a chuardaítear é.

Tá “Lenticchia di Onano” cláraithe ar liosta de tháirgí traidisiúnta agraibhia Réigiún Lazio.

Tagairt d’fhoilsiú na sonraíochta

(an dara fomhír d’Airteagal 6(1) den Rialachán seo)

Tá fáil ar théacs iomlán na sonraíochta táirge ar an suíomh gréasáin seo a leanas: http://www.politicheagricole.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/3335

nó, tá fáil air freisin, de rogha air sin:

ar leathanach baile na hAireachta Talmhaíochta, Bia agus Beartais Foraoiseachta (www.politicheagricole.it) ach cliceáil ar “Qualità” (ar an taobh deas ag barr an scáileáin), agus ansin ar “Prodotti DOP IGP STG” (ar an taobh clé den scáileán) agus, ar deireadh, ar “Disciplinari di Produzione all’esame dell’UE”.

(1) IO L 343, 14.12.2012, lch. 1.