MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1. COMHTHÉACS AN TOGRA

Forais agus cuspóirí an togra

Ní mór móriarrachtaí a dhéanamh chun bonneagar fuinnimh na hEorpa a nuachóiriú agus a leathnú agus chun gréasáin a idirnascadh thar theorainneacha chun príomhchuspóirí bheartas fuinnimh an Aontais maidir le hiomaíochas, inbhuanaitheacht agus cinnteacht an tsoláthair a bhaint amach.

Dá bhrí sin, sa Teachtaireacht ón gCoimisiún ar thosaíochtaí maidir le bonneagar fuinnimh don bhliain 2020 agus ina dhiaidh sin[1], a glacadh an 17 Samhain 2010, iarradh beartas nua bonneagair fuinnimh don AE chun forbairt gréasáin a chomhordú agus a bharrfheabhsú ar scála ilchríche. Dearbhaíodh inti go háirithe an gá atá ann beartas agus creat maoinithe na nGréasán Tras‑Eorpach Fuinnimh (GTE‑F) reatha a ollchóiriú.

Tá beartas nua den sórt sin ríthábhachtach lena áirithiú go bhfeidhmeoidh dlúthpháirtíocht idir na Ballstáit, go gcuirfear an margadh inmheánach fuinnimh i gcrích agus go nascfar réigiúin iargúlta, go dtiocfaidh bealaí eile soláthair nó tarchurtha agus foinsí eile fuinnimh chun cinn agus go bhforbrófar foinsí in-athnuaite fuinnimh agus go gcuirfear san iomaíocht iad le foinsí traidisiúnta, mar a thug an Chomhairle Eorpach chun suntais an 4 Feabhra 2011.

An 29 Meitheamh 2011, ghlac an Coimisiún an Teachtaireacht A Budget for Europe 2020 (Buiséad don Eoraip 2020) maidir leis an gcéad chreat airgeadais ilbhliantúil eile (2014‑2020)[2], ina mbeartaítear an tSaoráid um Chónascadh na hEorpa a chruthú chun tabhairt chun críche bonneagar tosaíochta fuinnimh, iompair agus digiteach a chur chun cinn le ciste aonair EUR 40 billiún, as a dtiomnaítear EUR 9.1 billiún i leith fuinnimh[3].

Leagtar síos rialacha sa togra seo maidir le forbairt agus idir-inoibritheacht thráthúil gréasán tras-Eorpach fuinnimh chun cuspóirí bheartas fuinnimh an Chonartha ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a bhaint amach a áiritheoidh dea-fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh fuinnimh agus cinnteacht an tsoláthair san Aontas, agus chun éifeachtúlacht fuinnimh agus forbairt cineálacha nua fuinnimh in‑athnuaite a chur chun cinn, chomh maith le hidirnascadh gréasán fuinnimh a chur chun cinn.

Go sonrach, is é is aidhm don Rialachán seo an margadh inmheánach fuinnimh a chomhtháthú go hiomlán, lena n‑áirítear trína áirithiú nach bhfuil aon Bhallstát aonraithe ón ngréasán Eorpach, rannchuidíonn sé le forbairt agus cosaint inbhuanaithe an chomhshaoil trína chur ar chumas an Aontais a spriocanna a bhaint amach maidir le hastaíochtaí gáis cheaptha teasa a laghdú faoi 20 %[4], éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú faoi 20 % agus sciar an fhuinnimh in‑athnuaite san ídiú fuinnimh deiridh a mhéadú faoi 20 % faoin mbliain 2020, agus cinnteacht an tsoláthair agus dlúthpháirtíocht idir Ballstáit á áirithiú ag an am céanna.

Trí na cuspóirí sin a shaothrú, cuidíonn an togra seo le fás cliste inbhuanaithe uilechuimsitheach agus téann sé chun sochair an Aontais ar fad ó thaobh iomaíochais de agus ó thaobh comhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach de.

Chuige sin, sainaithnítear sa tionscnamh seo, don tréimhse go dtí 2020 agus ina dhiaidh sin, líon teoranta conairí agus réimsí tosaíochta tras‑Eorpacha a chumhdaíonn gréasáin leictreachais agus gáis chomh maith le bonneagar iompair ola agus dé‑ocsaíd charbóin, arb iad is mó a bhfuil gníomhaíocht ón Aontas Eorpach de dhíth orthu. Tá sé mar aidhm aige ansin na tosaíochtaí sin a chur chun feidhme tríd an méid seo a leanas a dhéanamh:

– nósanna imeachta chun ceadanna a dheonú a chuíchóiriú chun fad tréimhse na nósanna imeachta le haghaidh tionscadal leasa choitinn a laghdú agus rannpháirtíocht phoiblí agus glacadh poiblí maidir le cur chun feidhme tionscadal den sórt sin a mhéadú;

– cóir rialála na dtionscadal leasa choitinn i leictreachas agus i ngás a éascú trí chostais a leithdháileadh ag brath ar na sochair a bhaineann leo agus trína áirithiú go bhfuil fáltais cheadaithe i gcomhréir leis na rioscaí arna n‑iompar;

– cur chun feidhme na dtionscadal leasa choitinn a áirithiú trí thacaíocht airgeadais riachtanach margadhbhunaithe agus dhíreach ón AE a chur ar fáil. Maidir leis an gcás deireanach sin, tá foráil sa togra maidir leis an mbonn incháilitheachta a bheidh ag tionscadail leasa choitinn a gheobhaidh cúnamh airgeadais ón AE faoin tSaoráid um Chónascadh na hEorpa atá faoi réir togra reachtaigh ar leithligh.

Is tosaíocht straitéiseach i gClár Oibre an Choimisiúin le haghaidh 2011 é an togra.

Comhthéacs ginearálta

Dúshlán suntasach, práinneach is ea an dúshlán ár mbonneagar fuinnimh a idirnascadh leis na riachtanais nua agus é a oiriúnú dóibh, agus baineann sé leis na hearnálacha fuinnimh ar fad.

Ní mór gréasáin leictreachais a uasghrádú agus a nuachóiriú le freastal ar an éileamh leictreachais méadaitheach i ngeall ar mhóraistriú i slabhra agus i meascán foriomlán an luacha fuinnimh. Ní mór na heangacha a leathnú agus a uasghrádú ar bhonn práinneach chomh maith, lena n-áirítear trí mhórbhealaí leictreachais, chun comhtháthú an mhargaidh a chothú agus na leibhéil reatha de shlándáil an chórais a choimeád, agus go háirithe chun an leictreachas a fhaightear ó fhoinsí in-athnuaite, a mheasfar go méadóidh sé faoi dhó agus níos mó sa tréimhse 2007-2020, a iompar agus a chothromú. Ag an am céanna, ní bheifear ábalta spriocanna éifeachtúlachta fuinnimh agus fuinnimh in-athnuaite an AE don bhliain 2020 a bhaint amach gan tuilleadh nuálaíochta agus faisnéise sna gréasáin ar leibhéal tarchurtha agus dáilte araon, go háirithe trí bhíthin teicneolaíochtaí na faisnéise agus na cumarsáide.

Leanfaidh gás nádúrtha de phríomhról a imirt i meascán fuinnimh an AE sa fiche nó tríocha bliain amach anseo, ar an gcoinníoll go gcinntítear an soláthar, agus beidh sé níos tábhachtaí fós mar bhreosla cúltaca le haghaidh giniúna leictreachais inathraithe. Sa mheántéarma, tá gá le hallmhairí breise éagsúlaithe de réir mar a dhéantar na hacmhainní traidisiúnta dúchasacha de ghás nádúrtha a ídiú. Tá ceanglais solúbthachta bhreise sa chóras maidir le gréasáin gáis, an gá le píblínte déthreocha, feabhas ar acmhainní stórála agus soláthar solúbtha, lena n‑áirítear gás nádúrtha leachtaithe (GNL) agus comhbhrúite (GNC).

I bhfianaise an róil atá ag ola sa mheascán fuinnimh sa fiche bliain nó mar sin atá le teacht, baineann tábhacht straitéiseach le soláthairtí amhola gan bhriseadh a choimeád le tíortha talamhiata an AE i Lár na hEorpa Thoir, ar tíortha iad atá spleách faoi láthair ar bhealaí soláthair teoranta.

Ar deireadh, laghdódh teicneolaíochtaí um ghabháil agus stóráil charbóin (CCS) astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin ar mhórscála agus bheifí ábalta breoslaí iontaise a úsáid leis, a bheidh mar fhoinse thábhachtach i gcónaí le haghaidh giniúna leictreachais thar an fiche bliain nó mar sin atá le teacht. Is gá bearta a ghlacadh anois ar mhaithe le forbairt a dhéanamh amach anseo ar ghréasán trasteorann iompair dé-ocsaíd charbóin chun bonneagar ar leibhéal na hEorpa a phleanáil agus a fhorbairt.

Ina thuarascáil don Chomhairle Fuinnimh Meitheamh 2011[5], mheas an Coimisiún go bhfuil gá le hinfheistíocht iomlán de thuairim is EUR 200 billiún suas go dtí 2020 i mbonneagair fuinnimh a bhfuil tábhacht ar leibhéal na hEorpa ag baint leo:

– Thart ar EUR 140 billiún le haghaidh córas tarchurtha leictreachais ardvoltais, ar an tír mhór agus amach ón gcósta araon, stóráil, agus feidhmeanna eangaí cliste ar leibhéal tarchurtha agus dáilte;

– Thart ar EUR 70 billiún le haghaidh píblínte tarchurtha gáis ardbhrú (ag teacht isteach san AE agus idir Ballstáit an AE), stóráil, críochfort gáis nádúrtha leachtaithe/comhbhrúite (GNL/GNC) agus le haghaidh bonneagair sreibhe cúltreo;

– Thart ar EUR 2.5 billiún le haghaidh bonneagair iompair dé-ocsaíd charbóin.

Idir 2011 agus 2020 tiocfaidh méadú 30 % ar mhéideanna infheistíochta le haghaidh gáis agus méadú suas le 100 % le haghaidh leictreachais i gcomparáid leis na leibhéil reatha. I bhfianaise a dhúshlánaí agus a phráinní atá an infheistíocht seo is léir nach ionann bonneagair fuinnimh agus bonneagair in earnálacha eile, toisc nach mór gréasáin fuinnimh a bheith ann chun spriocanna 2020 maidir le fuinneamh agus an aeráid agus na cuspóirí aeráide níos fadtéarmaí a bhaint amach.

Maidir leis na bacainní is mó atá sainaitheanta, a chuirfidh bac ar na hinfheistíochtaí seo faoi na toimhdí 'gnó mar is gnách' nó a chuirfidh moill orthu i bhfad thar an spriocdháta do 2020, is fadhbanna iad a bhaineann le deonú ceadanna (nósanna imeachta um dheonú ceadanna atá fada agus neamhéifeachtach, mar aon le lucht freasúra phoiblí), le rialú (creat nach bhfuil dírithe ar thosaíochtaí bonneagair Eorpacha a bhaint amach) agus le maoiniú (acmhainní teoranta maoinithe oibreoirí, easpa ionstraimí cistiúcháin oiriúnaithe agus tacaíochta leordhóthanaí).

Forálacha reatha

Rinneadh an creat GTE‑F a fhorbairt agus a mhúnlú sna 1990í tríd na treoirlínte leantacha GTE‑F agus an Rialachán maoinithe comhfhreagrach. Liostaíodh i dTreoirlínte 2006 le haghaidh Gréasán Tras-Eorpach Fuinnimh[6] thart ar 550 tionscadal a bhí incháilithe maidir le tacaíocht ón gComhphobal, á n-aicmiú sna trí chatagóir seo a leanas: tionscadail a bhaineann le leas na hEorpa (42 san iomlán); tionscadail tosaíochta agus tionscadail leasa choitinn. Ní chumhdaítear ach bonneagar leictreachais agus gáis sna tionscadail seo. Bhí sé de thátal sa tuarascáil maidir le cur chun feidhme an chreata GTE‑F sa tréimhse 2007‑2009[7], a foilsíodh in Aibreán 2010, cé gur chuir an beartas méid deimhneach leis na tionscadail a roghnaíodh trí infheictheacht pholaitiúil a thabhairt dóibh, bhí easpa fócais, solúbthachta agus cur chuige ó bharr anuas ann maidir le bearnaí arna sainaithint sa bhonneagar a líonadh.

Leagtar amach i Rialachán maoinithe GTE[8], a glacadh an 20 Meitheamh 2007, na coinníollacha maidir le tionscadail GTE‑F a chómhaoiniú, le buiséad EUR 155 milliún don tréimhse 2007-2013. Ní leor acmhainní airgeadais agus leagan amach Chlár an GTE‑F, áfach, i bhfianaise an aistrithe paraidíme chuig córas fuinnimh ísealcharbóin agus, dá bhrí sin, tá gá le mórfhorbairt agus infheistíochtaí sa bhonneagar fuinnimh sna blianta le teacht (buiséad teoranta, gan ionstraimí maolaithe riosca ar bith, gan cistiú ar bith lasmuigh den AE, sineirgíochtaí neamhleora le cistí eile ón AE).

Bunaithe i gcomhthéacs na géarchéime eacnamaíche agus airgeadais, rinne an Plean Fuinnimh Eorpach do Théarnamh[9] den chéad uair, méideanna suntasacha aonuaire a leithdháileadh (thart ar EUR 3.85 billiún) ar líon teoranta tionscadal incháilithe sa réimse bonneagar leictreachais agus gáis, i dtionscadail ghaoithe amach ón gcósta agus i dtionscadail taispeántais CCS.

Comhchuibheas le beartais agus cuspóirí eile an AE

Tá an tionscnamh seo daingnithe in Europe 2020 – A strategy for smart, sustainable and inclusive growth (Eoraip 2020 – Straitéis maidir le fás cliste, inbhuanaithe agus uilechuimsitheach)[10], ina gcuirtear na bonneagair fuinnimh ar thús cadhnaíochta mar chuid den tionscnamh suaitheanta Resource efficient Europe (Eoraip atá tíosach ar acmhainní). Cuireadh béim ann ar an ngá gréasáin na hEorpa a uasghrádú ar bhonn práinneach i dtreo "oll-eangach cliste" Eorpach, á n-idirnascadh ar leibhéal ilchríche, go háirithe chun foinsí in‑athnuaite fuinnimh a chomhtháthú. Tá na tosaíochtaí a sainaithníodh agus na bearta arna mbeartú sa tionscnamh seo maidir le deonú ceadanna, rialú agus maoiniú i gcomhréir go hiomlán leis na cuspóirí sin.

Is é is aidhm don togra na Treoirlínte GTE‑F reatha a ionadú agus cruthaítear leis pacáiste loighciúil leis an tSaoráid um Chónascadh na hEorpa (SCE) a forbraíodh d’fhonn an Rialachán maoinithe GTE reatha a ionadú.

Cuireann an tionscnamh seo go mór freisin le baint amach an dá sprioc cheangailteacha chun foinsí in-athnuaite fuinnimh agus astaíochtaí gáis cheaptha teasa a laghdú faoi 20%[11] agus tá sé d’aidhm aige a bheith i gcomhréir leis an mbealach atá leagtha amach sa Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir le Treoirchlár chun bogadh i dtreo geilleagair iomaíoch ísealcharbóin faoi 2050 agus i gcomhréir le cuspóir fadtéarmach an AE astaíochtaí gáis cheaptha teasa a laghdú faoi 80‑95 % faoi 2050 i gcomparáid le leibhéil 1990[12].

I gcomhréir le hAirteagal 11 den CFAE, leis an togra déantar na ceanglais reatha maidir le cosaint an chomhshaoil a chomhtháthú i gcomhthéacs bonneagair fuinnimh.

2. TORTHAÍ AN CHOMHAIRLIÚCHÁIN LE PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS MEASÚNUITHE TIONCHAIR

Comhairliúchán, sonraí a bhailiú agus saineolas a úsáid

Bunaíodh an togra seo ar bhonn raon leathan rannchuidithe ó Bhallstáit agus ó pháirtithe leasmhara a soláthraíodh ar ócáidí éagsúla (comhdhálacha ardleibhéil, ceardlanna, suirbhéanna), lena n-áirítear dhá chomhairliúchán phoiblí maidir le deonú ceadanna agus maidir le húsáid bannaí tionscadal le haghaidh tionscadal bonneagair[13]. Rinneadh anailís ar thionchar na roghanna beartais éagsúla atá beartaithe in dhá mheasúnú tionchair a rinneadh in 2010 agus in 2011 ag úsáid torthaí na samhlacha éagsúla agus staidéar iomadúil, ar coimisiúnaíodh trí cinn acu go sonrach chun aghaidh a thabhairt ar riachtanais infheistíochta, ar dheonú ceadanna agus ar shaincheisteanna maoinithe. Tugadh aghaidh sa dá mheasúnú tionchair ar thionchair eacnamaíocha, sóisialta agus chomhshaoil na roghanna, agus prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta á gcur san áireamh.

Measúnú tionchair

Sa chéad mheasúnú tionchair (MT) in 2010 díríodh ar raon feidhme an tionscnaimh úir i dtéarmaí na n-earnálacha fuinnimh arna gcumhdach, díríodh ar a cheapadh i dtéarmaí tosaíochtaí a shainaithint agus tionscadail leasa choitinn a roghnú, ar an gcineál comhordaithe agus comhair réigiúnaigh i gceist agus ar phrionsabail ghinearálta maidir le deonú ceadanna.

Bunaithe ar an gcéad anailís seo, déantar anailís i bhfad níos mionsonraithe in MT 2011 ar roghanna beartais sna réimsí maidir le deonú ceadanna agus comhairliúchán poiblí, rialú agus maoiniú ar cheart feidhm a bheith acu maidir leis na tionscadail leasa choitinn a roghnaíodh chun na tosaíochtaí bonneagair a sainaithníodh roimhe sin a chur chun feidhme. Maidir le gach ceann de na bacainní éagsúla a sainaithníodh, déantar measúnú ar réitigh atá ar fáil, atá éifeachtach agus atá éifeachtúil ó thaobh costais de.

Deonú ceadanna agus comhairliúchán poiblí

Déantar comparáid san anailís idir trí rogha: córas leasa choitinn a bhunú; rialacha maidir le heagrú agus maidir le fad tréimhse an phróisis deonaithe ceadanna, go sonrach "ionad uileghnó iomlán" agus teorainn ama; meascán den dhá rogha sin roimhe.

Maidir leis na bearta a bhaineann leis an Treoir maidir le Gnáthóga, táthar ag súil nach mbeidh an tionchar ar fhlóra agus ar fhána áitiúil an chórais Eorpaigh leasa choitinn ábhartha ach amháin i gcás foshraithe bige tionscadal leasa choitinn a sainaithníodh mar thionscadail a d’fhéadfadh bheith ar neamhréir le limistéir Natura2000, ach atá ríthábhachtach fós féin chun cuspóirí beartais fuinnimh agus aeráide a bhaint amach.

Meastar gurb é tionchar foriomlán na rogha beartais is déanaí an tionchar is deimhní ar fad, toisc go dtabharfaí beagnach gach ceann de na tionscadail riachtanacha uile i gcrích in am faoi 2020 mar thoradh ar an mbeartas sin, ar an gcoinníoll go bhfuil bearta cuí maidir le rialú agus maidir le maoiniú i bhfeidhm. Táthar ag súil go mbeidh tionchair chomhshaoil, tionchair shóisialta ar fhostaíocht agus tionchair eacnamaíocha ar OTI níos láidre faoin rogha beartais seo toisc go mbeadh na tionscadail ar fad curtha i gcrích, agus bheadh na coigiltis ar chostais riaracháin suntasach.

Saincheisteanna rialála

Déantar comparáid san anailís idir trí rogha: leithdháileadh trasteorann costas; dreasachtaí infheistíochta; meascán den dhá rogha sin roimhe.

Taispeántar san anailís go bhfuil gá le meicníocht leithdháilte trasteorann costas ex-ante agus dreasachtaí atá i gcomhréir leis na rioscaí arna n‑iompar ag an oibreoir d’fhonn cur chun feidhme na dtionscadal leasa choitinn ina bhfuil dúshláin le sárú maidir lena n-inmharthanacht a áirithiú. Beidh tionchar mór deimhneach eacnamaíoch, sóisialta agus comhshaoil acu.

Maoiniú

D’fhonn measúnú a dhéanamh ar raon iomlán na mbeart féideartha maidir le bonneagar a fhorbairt, pléitear ceithre rogha mhaoinithe san anailís freisin, fiú má dhéantar a n-aistriú isteach i mbearta beartais sa tSaoráid um Chónascadh na hEorpa: úsáid ionstraimí roinnte riosca (lena n-áirítear bannaí agus ráthaíochtaí tionscadal); úsáid ionstraimí caipitil riosca (lena n-áirítear rannpháirtíochtaí cothromais); úsáid tacaíochta deontais le haghaidh staidéar agus tógáil tionscadal; meascán de dheontais, roinnt rioscaí agus ionstraimí caipitil riosca.

Is é tionchar foriomlán na rogha beartais is déanaí an ceann is deimhní, toisc go mbailíonn sé tionchair dheimhneacha na roghanna aonair agus soláthraíonn sé bosca solúbtha uirlisí d’ionstraimí margadhbhunaithe agus tacaíocht airgeadais dhíreach, as a dtiocfaidh sineirgíochtaí agus méadú ar éifeachtúlacht tríd an réiteach is éifeachtúla ó thaobh costais de a thairiscint le haghaidh rioscaí sonracha tionscadal. Léiríonn an rogha beartais seo na bearta arna mbeartú faoin tSaoráid um Chónascadh na hEorpa chomh maith.

3. EILIMINTÍ DLÍ AN TOGRA

Achoimre ar an ngníomhaíocht atá beartaithe

Tugtar tosaíocht sa Rialachán atá beartaithe do 12 chonair agus réimse straitéiseacha maidir le bonneagar fuinnimh tras-Eorpach. Leagtar amach rialacha ann d’fhonn tionscadail leasa choitinn (TLCanna) a shainaithint laistigh de shraith catagóirí um bonneagar fuinnimh atá riachtanach chun na tosaíochtaí seo a chur chun feidhme. Chuige sin, bunaítear próiseas roghnúcháin atá bunaithe ar ghrúpa saineolaithe réigiúnacha, agus ról comhairleach don Ghníomhaireacht um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh (ACER) i leictreachas agus i ngás. Is é an Coimisiún a dhéanfaidh an cinneadh deiridh, a thabharfar cothrom le dáta gach dhá bhliain, maidir le liosta uile‑Aontais de thionscadail leasa choitinn. Cuirtear de chúram ar na grúpaí saineolaithe réigiúnacha agus ar an nGníomhaireacht um Chomhar Fuinnimh faireachán agus meastóireacht a dhéanamh ar chur chun feidhme na TLCanna. Féadfaidh an Coimisiún comhordaitheoirí Eorpacha a ainmniú le haghaidh TLCanna a bhfuil deacrachtaí ag baint leo.

Leis an togra, bunaítear córas leasa choitinn le haghaidh TLCanna, ina dtugtar freagrachtaí ar leith d’údarás inniúil náisiúnta amháin laistigh de gach Ballstát chun an próiseas deonaithe ceadanna le haghaidh TLCanna a chomhordú agus a mhaoirsiú, ina leagtar síos íoschaighdeáin maidir le trédhearcacht agus rannpháirtíocht phoiblí agus ina socraítear an fad tréimhse uasta atá ceadaithe don phróiseas reachtúil deonaithe ceadanna. Is féidir TLCanna a chur chun feidhme faoi choinníollacha áirithe faoin togra más le leas an phobail go sáraitheach é arna sainiú i dTreoir 92/43/CE agus i dTreoir 2000/60/CE. Tá na bearta sin comhréireach toisc gurb é is aidhm dóibh nósanna imeachta náisiúnta riaracháin a ailíniú diaidh ar ndiaidh chun cur chun feidhme TLCanna - ar TLCanna trasteorann iad den chuid is mó - a éascú. Féadfaidh Ballstáit a nósanna imeachta inmheánacha féin a cheapadh i gcomhréir lena gcórais náisiúnta dlí d’fhonn cheanglais an Rialacháin seo a chomhlíonadh.

Déantar foráil sa Rialachán atá beartaithe maidir le modheolaíocht agus próiseas le haghaidh anailíse comhchuibhithe uile‑chórais costais is tairbhe ar fhuinneamh a leagan amach maidir le tionscadail leasa choitinn um leictreachas agus um ghás. Ar bhonn na modheolaíochta sin, tugtar freagracht d’údaráis rialaitheacha náisiúnta agus don ACER as costais a leithdháileadh thar theorainneacha le haghaidh TLCanna sna hearnálacha seo de réir na sochar sna Ballstáit a bhfuil baint dhíreach nó baint indíreach acu leis na TLCanna sin. Iarrtar ar údaráis rialaitheacha náisiúnta chomh maith dreasachtaí iomchuí a dheonú trí tharaifí d’fhonn TLCanna a bhfuil rioscaí níos airde ag baint leo ar chúiseanna a bhfuil údar leo a chur chun feidhme.

Ar deireadh, cinntear sa Rialachán na coinníollacha maidir le hincháilitheacht TLCanna cúnamh airgeadais a fháil ón Aontas faoin tSaoráid um Chónascadh na hEorpa, le haghaidh staidéar (ar fáil do gach TLC ach amháin TLCanna in earnáil na hola) agus le haghaidh oibreacha (ar fáil do gach TLC sna heangacha cliste agus san earnáil dé-ocsaíd charbóin, agus do TLCanna i leictreachas agus gás a chomhlíonann coinníollacha áirithe, go sonrach go bhfuarthas cinneadh um leithdháileadh costas trasteorann ina leith).

Bunús dlí

Tá an togra bunaithe ar Airteagal 172 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. De réir Airteagal 171(1), "bunóidh an tAontas sraith treoirlínte a fholaíonn cuspóirí, tosaíochtaí agus imlínte na ngníomhaíochtaí arna mbeartú i réimse na ngréasán tras-Eorpach; sonróidh na treoirlínte sin tionscadail leasa choitinn". Sonraítear in Airteagal 172 go nglacfar na treoirlínte agus na bearta eile dá dtagraítear in Airteagal 171(1) faoi nós imeachta na comhchinnteoireachta.

Prionsabal na coimhdeachta

Tá feidhm ag prionsabal na coimhdeachta maidir leis an togra seo a mhéid is nach bhfuil beartas fuinnimh faoi inniúlacht eisiach an Aontais. Is de chineál tras-Eorpach nó trasteorann ar a laghad é an bonneagar tarchurtha fuinnimh nó tá tionchair thras-Eorpacha nó trasteorann ar a laghad ag baint leis. Ní oireann rialú ar leibhéal Ballstáit agus níl inniúlacht ar bith ag riaracháin náisiúnta aonair chun déileáil leis na bonneagair seo ina n-iomláine. Ó thaobh an gheilleagair de, is é an dóigh is fearr le forbairtí gréasán fuinnimh a bhaint amach ná iad a phleanáil i gcomhthéacs na hEorpa, ag cuimsiú ghníomhaíochta an AE agus na mBallstát araon agus a gcuid inniúlachtaí faoi seach á n‑urramú ag an am céanna. Dá bhrí sin, urramaíonn an Rialachán atá beartaithe prionsabal na coimhdeachta.

Prionsabal na comhréireachta agus rogha ionstraime dlí

Ní théann an togra thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí atá á saothrú a bhaint amach, i bhfianaise na gcuspóirí beartais fuinnimh agus aeráide a comhaontaíodh ar leibhéal an Aontais agus na mbacainní ar fhorbairt bonneagar fuinnimh leormhaith. Is Rialachán í an ionstraim arna roghnú, a bhfuil feidhm dhíreach aige agus é go hiomlán ceangailteach. Tá beart den sórt sin riachtanach chun cur chun feidhme tráthúil na dtosaíochtaí bonneagair fuinnimh a áirithiú faoi 2020.

Go háirithe, maidir le bunú creata deonaithe ceadanna le húdaráis inniúla ar leibhéal náisiúnta agus teorainneacha ama soiléire, faoina bhféadfar an próiseas deonaithe ceadanna a chur i gcrích de réir sainiúlachtaí náisiúnta, tá sé comhréireach leis an gcuspóir chun an próiseas deonaithe ceada a luathú.

4. IMPLEACHT BHUISÉADACH

Gach impleacht buiséadach a bhaineann leis an togra seo, déileáiltear léi faoi ráiteas reachtúil airgeadais an Togra le haghaidh Rialacháin lena mbunaítear an tSaoráid um Chónascadh na hEorpa.

5. EILIMINTÍ ROGHNACHA

Aisghairm na reachtaíochta atá ann cheana

Má ghlactar leis an togra, déanfar an Cinneadh 1364/2006/CE a aisghairm ón 1 Eanáir 2014 i leith. Mar sin féin, ní dhéanfaidh sé seo difear do dheonú, do leanúint nó do mhodhnú na cabhrach airgeadais arna bronnadh ag an gCoimisiún ar bhonn na nglaonna ar thograí a seoladh faoin Rialachán maoinithe GTE atá ann cheana le haghaidh tionscadal atá sonraithe sa Chinneadh seo, nó le haghaidh tionscadail GTE‑F a bhaineann leas as tacaíocht trí bhíthin cistí struchtúracha.

An Limistéar Eorpach Eacnamaíoch (LEE)

Tá baint ag an Togra le hábhar LEE agus ba cheart feidhm a bheith aige maidir leis dá bhrí sin.

2011/0300 (COD)

Togra le haghaidh

RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

maidir le treoirlínte le haghaidh bonneagair tras-Eorpaigh fuinnimh agus lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 1364/2006/CE

(Téacs atá ábhartha maidir leis an LEE)

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 172 de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa[14],

Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún[15],

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach,

De bharr an méid seo a leanas:

(1) An 26 Márta 2010, chomhaontaigh an Chomhairle Eorpach leis an togra ón gCoimisiún chun straitéis nua "Eoraip 2020"[16] a sheoladh. Tá fás inbhuanaithe ar cheann de thosaíochtaí na straitéise "Eoraip 2020" agus bainfear sin amach trí gheilleagar atá níos éifeachtúla ó thaobh acmhainní, níos glaise agus níos iomaíche a chur chun cinn. Sa straitéis cuireadh bonneagair fuinnimh ar thús cadhnaíochta mar chuid den tionscnamh suaitheanta Resource efficient Europe (Eoraip atá tíosach ar acmhainní) trí bhéim a chur ar an ngéarghá le gréasáin na hEorpa a uasghrádú chun iad a idirnascadh ar leibhéal ilchríche agus go háirithe chun foinsí fuinnimh in-athnuaite a chomhtháthú.

(2) Sa Teachtaireacht ón gCoimisiún dar teideal Energy infrastructure priorities for 2020 and beyond – A Blueprint for an integrated European energy network (Tosaíochtaí maidir le bonneagar fuinnimh don bhliain 2020 agus ina diaidh - Treoirphlean maidir le gréasán fuinnimh comhtháite Eorpach)[17], agus ina dhiaidh sin i gconclúidí na Comhairle Iompair Teileachumarsáide agus Fuinnimh an 28 Feabhra 2011 agus i rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2011, éilíodh beartas nua bonneagair fuinnimh chun forbairt gréasán a bharrfheabhsú ar leibhéal na hEorpa don tréimhse go dtí an bhliain 2020 agus ina diaidh, chun cur ar chumas an Aontais a phríomhchuspóirí beartais fuinnimh a bhaint amach, i.e. iomaíochas, inbhuanaitheacht agus cinnteacht an tsoláthair.

(3) Leag an Chomhairle Eorpach an 4 Feabhra 2011 béim ar an ngá le bonneagar fuinnimh na hEorpa a nuachóiriú agus a leathnú chun gréasáin a idirnascadh thar theorainneacha, chun dlúthpháirtíocht idir na Ballstáit a chur i bhfeidhm, chun foráil a dhéanamh maidir le bealaí eile soláthair nó idirthurais agus le foinsí eile fuinnimh agus chun foinsí in-athnuaite fuinnimh a fhorbairt in iomaíocht le foinsí traidisiúnta. D'áitigh sí nár cheart go mbeadh Ballstát ar bith de chuid an Aontais aonraithe ó ghréasáin gáis agus leictreachais na hEorpa i ndiaidh 2015 ná go mbeadh a chinnteacht fuinnimh i gcontúirt mar gheall ar easpa nasc iomchuí.

(4) Leagtar síos treoirlínte do ghréasáin thras-Eorpacha fuinnimh i gCinneadh Uimh. 1364/2006/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 6 Meán Fómhair[18]. Tá sé mar chuspóir leis na Treoirlínte sin do Ghréasáin Thras-Eorpacha Fuinnimh (GTE‑F) tacú le cur i gcrích mhargadh inmheánach fuinnimh an Aontais agus táirgeadh, iompar, leithdháileadh agus úsáid réasúnach acmhainní fuinnimh á spreagadh ag an am céanna, aonrú na réigiún is lú buntáiste agus na réigiún oileánach a laghdú, soláthairtí fuinnimh an Aontais a dhaingniú agus a éagsúlú trí chomhar le tríú tíortha, agus cur le forbairt inbhuanaithe agus cosaint an chomhshaoil.

(5) Taispeánadh go soiléir i meastóireacht a rinneadh ar an gcreat GTE‑F reatha, cé go raibh tionchar dearfach ag an mbeart sin ar roinnt tionscadal roghnaithe trí infheictheacht pholaitiúil a thabhairt dóibh, nach bhfuil dóthain físe, fócais ná solúbthachta ag baint leis an mbeart chun bearnaí sainaitheanta sa bhonneagar a líonadh.

(6) Tá sé riachtanach dlús a chur faoi athchóiriú an bhonneagair fuinnimh reatha agus bonneagar fuinnimh nua a úsáid chun cuspóirí bheartas fuinnimh agus aeráide an Aontais a bhaint amach, i.e. an margadh inmheánach fuinnimh a chur i gcrích, cinnteacht an tsoláthair a ráthú, go háirithe le haghaidh gáis agus ola, astaíochtaí gáis cheaptha teasa a laghdú faoi 20 %[19], sciar an fhuinnimh in-athnuaite san ídiú fuinnimh deiridh a mhéadú go 20 %[20], agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú faoi 20 % faoin mbliain 2020. Ag an am céanna, ní mór don Aontas a bhonneagar a ullmhú do thuilleadh dícharbónaithe sa chóras fuinnimh san fhadtéarma idir seo agus 2050.

(7) D'ainneoin gurb ann don mhargadh inmheánach fuinnimh de réir dlí mar a shainítear i dTreoir 2009/72/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Iúil 2009 maidir le comhrialacha don mhargadh inmheánach sa leictreachas[21] agus i dTreoir 2009/73/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Iúil 2009 maidir le comhrialacha don mhargadh inmheánach sa ghás nádúrtha[22], tá sé ilroinnte fós de dheasca easpa idirnasc idir gréasáin náisiúnta fuinnimh. Tá gréasáin chomhtháite ar fud an Aontais fíorthábhachtach, áfach, chun margadh comhtháite iomaíoch dea‑fheidhmeach a áirithiú a chuirfidh fás, fostaíocht agus forbairt inbhuanaithe chun cinn.

(8) Ba cheart bonneagar fuinnimh an Aontais a uasghrádú chun tubaistí nádúrtha nó de dhéantús an duine a chosc agus chun a sheasmheacht a mhéadú i leith tubaistí den sórt sin, i leith éifeachtaí díobhálacha athraithe aeráide agus i leith bagairtí ar a shláine, go háirithe maidir le bonneagair ríthábhachtacha Eorpacha atá leagtha amach i dTreoir 2008/114/CE ón gComhairle an 8 Nollaig 2008 maidir le bonneagair ríthábhachtacha Eorpach a shainaithint agus a ainmniú agus maidir le measúnú a dhéanamh ar an ngá le cosaint na mbonneagar sin a fheabhsú[23].

(9) Sa Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle, Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus Coiste na Réigiún dar teideal Smart grids: from innovation to deployment (Eangacha cliste: nuálaíocht go húsáid)[24], aithníodh go bhfuil tábhachtach ag baint le húsáid eangach cliste maidir le cuspóirí beartais fuinnimh an Aontais a bhaint amach..

(10) Tugadh i bhfios go láidir sa Teachtaireacht ón gCoimisiún dar teideal The EU Energy Policy: Engaging with Partners beyond Our Borders (Beartas Fuinnimh an AE: I mbun oibre lenár gcomhpháirtithe lasmuigh dár dteorainneacha)[25] nach mór don Aontas forbairt bonneagair fuinnimh a chur chun cinn mar chuid dá chaidreamh seachtrach d’fhonn tacú le forbairt shocheacnamaíoch an bhonneagair lasmuigh de theorainneacha an Aontais. Ba cheart go n‑éascódh an tAontas tionscadail bhonneagair a nascann gréasáin fuinnimh an Aontais le gréasáin tríú tíortha, go háirithe i dtíortha comharsanacha agus i dtíortha ar bhunaigh an tAontas comhar sonrach fuinnimh leo.

(11) Meastar, maidir leis na riachtanais infheistíochta idir seo agus 2020 i mbonneagair tarchurtha leictreachais agus gáis atá ábhartha maidir leis an Eoraip, gurb ionann iad agus thart ar EUR 200 billiún. Mar gheall ar an méadú suntasach atá tagtha ar mhéideanna infheistíochta i gcomparáid le treochtaí san am a chuaigh thart agus mar gheall ar an bpráinn atá le cur chun feidhme na dtosaíochtaí maidir le bonneagar fuinnimh, teastaíonn cur chuige nua maidir leis an mbealach a dhéantar bonneagair fuinnimh, agus go háirithe na cinn sin de chineál trasteorann, a rialú agus a mhaoiniú.

(12) I nDoiciméad Inmheánach Oibre an Choimisiúin chuig an gComhairle Iompair, Teileachumarsáide agus Fuinnimh an 10 Meitheamh 2011 dar teideal Energy infrastructure investment needs and financing requirements (Riachtanais infheistíochta agus ceanglais airgeadais i ndáil le bonneagar fuinnimh)[26], cuireadh i bhfios go láidir go bhfuil baol ann nach seachadfar thart ar leath de na hinfheistíochtaí ar fad is gá le haghaidh na ndeich mbliana roimh 2020 ar chor ar bith nó nach seachadfar iad in am i ngeall ar bhacainní a bhaineann le deonú ceadanna, le rialú agus le maoiniú.

(13) Leagtar síos rialacha sa Rialachán seo maidir le forbairt agus idir-inoibritheacht thráthúil gréasán tras-Eorpach fuinnimh chun cuspóirí bheartas fuinnimh an Chonartha a bhaint amach a áiritheoidh dea-fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh fuinnimh agus cinnteacht an tsoláthair san Aontas, agus chun éifeachtúlacht fuinnimh, coigilt fuinnimh agus forbairt cineálacha nua fuinnimh in‑athnuaite a chur chun cinn, chomh maith le hidirnascadh gréasán fuinnimh a chur chun cinn. Trí na cuspóirí sin a shaothrú, cuidíonn an togra seo le fás cliste inbhuanaithe uilechuimsitheach agus téann sé chun sochair an Aontais ar fad ó thaobh iomaíochais de agus ó thaobh comhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach de.

(14) Rinne an Coimisiún, i ndiaidh dlúthchomhairliúcháin leis na Ballstáit agus na geallsealbhóirí ar fad, 12 thosaíocht straitéiseacha maidir le bonneagair fuinnimh tras-Eorpacha a shainaithint, ar tosaíochtaí iad is gá a chur chun feidhme faoi 2020 chun cuspóirí bheartas fuinnimh agus aeráide an Aontais a bhaint amach. Cuimsíonn na tosaíochtaí sin réigiúin gheografacha nó réimsí téamúla éagsúla i réimse an bhonneagair tarchurtha agus stórála leictreachais, an bhonneagair tarchurtha agus stórála gáis, an bhonneagair gáis nádúrtha leachtaithe nó comhbhrúite, agus cuimsíonn siad freisin iompar dé-ocsaíd charbóin agus bonneagar ola.

(15) Ba cheart sainaithint na dtionscadal leasa choitinn a bhunú ar chritéir choiteanna trédhearcacha oibiachtúla i bhfianaise a rannchuidithe leis na cuspóirí beartais fuinnimh. Maidir le leictreachas agus gás, ba cheart na tionscadail atá beartaithe a bheith ina gcuid den phlean deich mbliana is déanaí atá ar fáil maidir le forbairt gréasáin. Ba cheart a chur san áireamh sa phlean sin go háirithe conclúidí na Comhairle Eorpaí an 4 Feabhra maidir leis an ngá margaí forimeallacha fuinnimh a chomhtháthú.

(16) D'fhonn Airteagal 172 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a chomhlíonadh, ba cheart grúpaí réigiúnacha a bhunú chun tionscadail leasa choitinn a mholadh a bheidh le formheas ag na Ballstáit. Chun comhaontú leathan a áirithiú ba cheart do na grúpaí réigiúnacha sin dlúthchomhar a áirithiú idir Ballstáit, údaráis rialaitheacha náisiúnta, tionscnóirí tionscadail agus geallsealbhóirí ábhartha. Ba cheart an comhar sin a bhunú, a mhéid is féidir, ar struchtúir réigiúnacha comhair atá bunaithe cheana ag údaráis rialaitheacha náisiúnta agus ag oibreoirí córais tarchurtha agus ar struchtúir eile atá bunaithe cheana ag na Ballstáit agus ag an gCoimisiún.

(17) Ba cheart an liosta uile‑Aontais de thionscadail leasa choitinn a theorannú do na tionscadail a bhfuil an tionchar is mó acu ar chur chun feidhme na gconairí agus na réimsí tosaíochta straitéiseacha maidir le bonneagar fuinnimh. Dá bhrí sin, ceanglaítear ar an gCoimisiún an cinneadh maidir leis an liosta a dhéanamh, ag urramú ag an am céanna an ceart atá ag na Ballstáit tionscadail leasa choitinn a bhaineann lena gcríoch féin a fhormheas. De réir anailíse atá déanta sa mheasúnú tionchair a ghabhann leis an togra seo, meastar go bhfuil thart ar 100 tionscadal den sórt sin ann i réimse an leictreachais agus 50 ceann eile i réimse an gháis.

(18) Ba cheart tionscadail leasa choitinn a chur chun feidhme a luaithe is féidir agus ba cheart dlúthfhaireachán agus dlúthmheastóireacht a dhéanamh orthu, agus an t-ualach riaracháin i leith tionscnóirí tionscadail á choinneáil chomh íseal agus is féidir. Ba cheart don Choimisiún comhordaitheoirí Eorpacha a ainmniú le haghaidh tionscadal a bhfuil deacrachtaí ar leith ag baint leo.

(19) Maidir le nósanna imeachta údarúcháin, níor cheart go dtiocfadh ualaí riaracháin astu atá ar neamhréir le méid nó le castacht an tionscadail ná go gcruthóidís bacainní ar fhorbairt gréasán tras-Eorpach agus ar rochtain ar an margadh. Chuir Comhairle Eorpach an 19 Feabhra 2009 béim ar an ngá le bacainní ar infheistíocht a shainaithint agus le deireadh a chur leo, lena n­‑áirítear trí nósanna imeachta pleanála agus comhairliúcháin a chuíchóiriú. Leag Comhairle Eorpach an 4 Feabhra 2011 béim arís ar na conclúidí sin nuair a tugadh i bhfios go láidir an tábhacht a bhaineann le nósanna imeachta údaraithe a chuíchóiriú agus a fheabhsú agus inniúlachtaí náisiúnta a urramú ag an am céanna.

(20) Ba cheart "stádas tosaíochta" a thabhairt do thionscadail leasa choitinn ar leibhéal náisiúnta chun láimhseáil ghasta riaracháin a áirithiú. Ba cheart go measfadh údaráis inniúla gur chun leas an phobail iad tionscadail leasa choitinn. Ba cheart tionscadail a údarú a bhfuil drochthionchar acu ar an gcomhshaol, i gcás ar le leas an phobail go sáraitheach é, má chomhlíontar na coinníollacha ar fad a bhfuil foráil déanta ina leith i dTreoir 92/43/CE agus i dTreoir 2000/60/CE.

(21) Má bhunaítear údarás inniúil aonair ar leibhéal náisiúnta a chomhtháthaíonn nó a chomhordaíonn na nósanna imeachta deonaithe ceadanna go léir (“ionad uileghnó”) ba cheart go laghdófaí castacht, go méadófaí éifeachtúlacht agus trédhearcacht agus go gcuideofaí le comhar a fheabhsú i measc na mBallstát.

(22) D'ainneoin go bhfuil caighdeáin bhunaithe ann maidir le rannpháirtíocht an phobail i nósanna imeachta cinnteoireachta maidir leis an gcomhshaol, tá gá le bearta breise chun a áirithiú go bhfuil na caighdeáin is fearr ann ó thaobh trédhearcachta agus rannpháirtíochta poiblí maidir leis na saincheisteanna ar fad a bhaineann leis an bpróiseas deonaithe ceadanna do thionscadail leasa choitinn.

(23) Trí chur chun feidhme ceart agus comhordaithe Threoir 85/337/CE ón gComhairle arna leasú agus Choinbhinsiúin Aarhus agus Espoo, ba cheart go n‑áiritheofaí comhchuibhiú na bpríomhphrionsabal maidir le measúnú ar éifeachtaí comhshaoil, lena n-áirítear i gcomhthéacs trasteorann. Ba cheart do na Ballstáit a measúnuithe maidir le tionscadail leasa choitinn a chomhordú agus foráil a dhéanamh maidir le measúnuithe comhpháirteacha, nuair is iomchuí.

(24) I bhfianaise na práinne a bhaineann le bonneagair fuinnimh a fhorbairt, ní mór sprioc‑am soiléir a bheith ag na húdaráis inniúla ábhartha i dteannta na nósanna imeachta deonaithe ceadanna a shimpliú chun an cinneadh a ghlacadh maidir le tógáil an tionscadail. Ba cheart go spreagfadh an teorainn ama sin sainiú agus láimhseáil níos éifeachtúla na nósanna imeachta, agus níor cheart, ar chúinse ar bith, go ndéanfaí comhghéilleadh faoi na hardchaighdeáin maidir le cosaint an chomhshaoil agus rannpháirtíocht phoiblí.

(25) Ba cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo, agus go háirithe ag na forálacha maidir le ceadanna a dheonú, le rannpháirtíocht phoiblí agus le tionscadail leasa choitinn a chur chun feidhme, gan dochar do reachtaíocht idirnáisiúnta ná do reachtaíocht an Aontais, lena n‑áirítear forálacha chun an comhshaol agus sláinte an duine a chosaint agus forálacha arna nglacadh faoin gComhbheartas Iascaigh agus Muirí.

(26) Ba cheart an plé maidir le leithdháileadh iomchuí costas a bhunú ar an measúnú ar chostais agus ar shochair tionscadail bhonneagair a dhéanfar ar bhonn modheolaíochta comhchuibhithe chun anailís uile-chórais a dhéanamh ar fhuinneamh, faoi chuimsiú na bpleananna deich mbliana maidir le forbairt gréasáin arna n‑ullmhú ag Gréasáin Eorpacha na nOibreoirí Córais Tarchurtha de réir Rialachán (CE) Uimh. 714/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Iúil 2009 maidir le coinníollacha rochtana ar an ngréasán um malartuithe trasteorann sa leictreachas[27], agus Rialachán (CE) Uimh. 715/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Iúil 2009 maidir le coinníollacha le haghaidh rochtana ar na gréasáin gáis nádúrtha[28], ar measúnú é a ndéanfaidh an Ghníomhaireacht um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh athbhreithniú air de réir Rialachán (CE) Uimh. 713/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Iúil 2009 lena mbunaítear Gníomhaireacht um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh[29].

(27) I margadh inmheánach fuinnimh atá ag éirí níos comhtháite, tá gá le rialacha soiléire trédhearcacha maidir le leithdháileadh costas thar theorainneacha chun dlús a chur le hinfheistíocht i mbonneagar trasteorann. Leag Comhairle Eorpach an 4 Feabhra 2011 béim ar an tábhacht a bhaineann le creat rialála a chur chun cinn a mheallfadh infheistíocht i ngréasáin, le taraifí socraithe ag leibhéil atá comhsheasmhach le riachtanais mhaoinithe agus leis an leithdháileadh iomchuí costas le haghaidh infheistíochtaí trasteorann, agus iomaíocht agus iomaíochas á bhfeabhsú, i measc tionscal Eorpach go háirithe, agus an tionchar ar thomhaltóirí á chur san áireamh.

(28) Ceanglaítear leis an reachtaíocht reatha maidir leis an margadh inmheánach fuinnimh go gcruthóidh taraifí le haghaidh rochtana ar na gréasáin gáis agus leictreachais dreasachtaí iomchuí chun infheistíocht a dhéanamh. Agus an reachtaíocht maidir leis an margadh inmheánach fuinnimh á cur i bhfeidhm, ba cheart d’údaráis rialaitheacha náisiúnta a áirithiú go bhfuil dreasachtaí le haghaidh tionscadal leasa choitinn, lena n-áirítear dreasachtaí fadtéarmacha, i gcomhréir le leibhéal riosca sonraigh an tionscadail. I gcás leictreachais, tá feidhm aige sin go háirithe maidir le teicneolaíochtaí nuálacha tarchuir le go bhféadfar fuinneamh in‑athnuaite, acmhainní fuinnimh dáilte nó freagairt ar éileamh a chomhtháthú ar mhórscála i gcás gréasán idirnasctha, agus tá feidhm aige maidir le bonneagar tarchurtha gáis lena dtugtar acmhainn ag céim chun cinn nó solúbthacht bhreise don mhargadh chun trádáil ghearrthéarmach nó soláthar cúltaca a cheadú i gcás suaitheadh soláthar.

(29) Léiríodh sa Chlár Fuinnimh Eorpach do Théarnamh (CFET)[30] an breisluach a bhaineann le cistiú príobháideach a ghiaráil trí chabhair shuntasach airgeadais ón Aontas d’fhonn deis a thabhairt tionscadail a bhfuil tábhacht leo ar leibhéal na hEorpa a chur chun feidhme. D’aithin an Chomhairle Eorpach an 4 Feabhra 2011 go bhféadfadh sé go mbeadh airgeadas poiblí teoranta de dhíth ar roinnt tionscadal bonneagair fuinnimh d’fhonn cistiú príobháideach a ghiaráil. I bhfianaise na géarchéime eacnamaíche agus airgeadais agus srianta buiséadacha, ba cheart tacaíocht spriocdhírithe a fhorbairt, trí bhíthin deontas agus ionstraimí airgeadais, faoin gcéad chreat airgeadais ilbhliantúil eile, rud a mheallfadh infheisteoirí nua chun infheistíocht a dhéanamh sna conairí agus réimsí tosaíochta maidir le bonneagar fuinnimh ag coinneáil ranníocaíochta buiséadaí an Aontais chomh íseal agus is féidir ag an am céanna.

(30) Ba cheart tionscadail leasa choitinn i réimsí leictreachais, gáis agus dé-ocsaíde carbóin a bheith incháilithe chun cúnamh airgeadais a fháil ón Aontas le haghaidh staidéar agus, faoi choinníollacha áirithe, le haghaidh oibreacha faoin Rialachán atá beartaithe le haghaidh na Saoráide um Chónascadh na hEorpa (Rialachán SCE), agus ba cheart an chabhair sin a bheith ar fáil i bhfoirm deontas nó i bhfoirm ionstraimí airgeadais nuálaíocha. Áiritheofar leis sin gur féidir tacaíocht shaincheaptha a chur ar fáil do na tionscadail leasa choitinn sin nach bhfuil inmharthana faoin gcreat rialála reatha agus faoi dhálaí reatha an mhargaidh. Ba cheart don chúnamh airgeadais sin na sineirgíochtaí is gá a áirithiú le maoiniú ó ionstraimí faoi bheartais eile de chuid an Aontais. Go háirithe, maoineoidh an tSáoráid um Chónascadh na hEorpa bonneagar fuinnimh atá ábhartha maidir leis an Eoraip, agus maoineoidh cistí struchtúracha gréasáin chliste dáilte fuinnimh a bhfuil tábhacht áitiúil nó réigiúnach ag baint leo. Dá bhrí sin, déanfaidh an dá fhoinse maoinithe a chéile a chomhlánú.

(31) Ba cheart, dá bhrí sin, Cinneadh Uimh. 1364/2006/CE a aisghairm.

(32) Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an Rialacháin seo, is é sin forbairt agus idir-inoibritheacht na ngréasán tras‑Eorpach fuinnimh agus nascadh leis na gréasáin sin, nach féidir leo an cuspóir sin a ghnóthú go leordhóthanach agus gur fearr is féidir é a ghnóthú dá bhrí sin ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta atá leagtha amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, atá leagtha amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil gá leis chun an cuspóir sin a bhaint amach.

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

CAIBIDIL I - FORÁLACHA GINEARÁLTA

Airteagal 1 Ábhar agus raon feidhme

1. Sa Rialachán seo leagtar síos treoirlínte maidir le forbairt agus idir‑inoibritheacht thráthúil conairí agus réimsí tosaíochta maidir le bonneagar fuinnimh tras‑Eorpach atá leagtha amach in Iarscríbhinn I.

2. Déantar na nithe seo a leanas go háirithe leis an Rialachán seo:

(a) leagtar síos rialacha chun na tionscadail leasa choitinn a shainaithint is gá chun na conairí agus na réimsí tosaíochta sin a chur chun feidhme, ar rialacha iad a thig faoi na catagóirí bonneagair fuinnimh maidir le leictreachas, gás, ola agus dé-ocsaíd charbóin atá leagtha amach in Iarscríbhinn II;

(b) éascaítear cur chun feidhme tráthúil tionscadal leasa choitinn trí dheonú ceadanna a luathú agus trí rannpháirtíocht phoiblí a fheabhsú;

(c) cuirtear rialacha ar fáil maidir le leithdháileadh trasteorann costas agus maidir le dreasachtaí a bhaineann le riosca do thionscadail leasa choitinn;

(d) cinntear coinníollacha incháilitheachta tionscadal leasa choitinn chun cúnamh airgeadais a fháil ón Aontas faoin [Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear an tSaoráid um Chónascadh na hEorpa].

Airteagal 2 Sainmhínithe

Chun críocha an Rialacháin seo, i dteannta na sainmhínithe dá bhforáiltear i dTreoir 2009/28/CE, i dTreoir 2009/72/CE agus i dTreoir 2009/73/CE, i Rialachán (CE) Uimh. 713/2009, i Rialachán (CE) Uimh. 714/2009, agus i Rialachán (CE) Uimh. 715/2009, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

1. ciallaíonn 'bonneagar fuinnimh' aon trealamh fisiceach a ceapadh chun leictreachas nó gás a tharchur agus a dháileadh, chun ola nó dé-ocsaíd charbóin a iompar, nó chun leictreachas nó gás a stóráil, ar trealamh é atá lonnaithe san Aontas nó a nascann an tAontas agus tríú tír nó tríú tíortha;

2. ciallaíonn 'cinneadh cuimsitheach' an cinneadh a ghlacann údarás inniúil údarú a dheonú nó a dhiúltú maidir le bonneagar fuinnimh a thógáil a bhaineann le tionscadal, gan dochar d’aon chinntí ina dhiaidh sin a ghlacfar chun rochtain a thabhairt ar réadmhaoin, ná d'aon nósanna imeachta achomhairc riaracháin nó breithiúnaigh ina dhiaidh sin;

3. ciallaíonn 'tionscadal' ceann amháin nó níos mó de línte, de phíblínte, de shaoráidí, de threalamh, de shuiteálacha agus de chatagóirí gaolmhara bonneagair atá leagtha amach in Iarscríbhinn II, atá dírithe ar bhonneagar nua fuinnimh a thógáil nó ar bhonneagar reatha fuinnimh a threisiú nó a athchóiriú;

4. ciallaíonn 'tionscadal leasa choitinn' tionscadal a bhfuil gá leis chun na conairí agus réimsí tosaíochta maidir le bonneagar fuinnimh atá leagtha amach in Iarscríbhinn I a chur chun feidhme;

5. ciallaíonn 'tionscnóir tionscadail':

(a) oibreoir córais tarchurtha nó oibreoir córais dáileacháin nó oibreoir nó infheisteoir eile atá ag forbairt tionscadail leasa choitinn; nó

(b) má tá roinnt oibreoirí córais tarchurtha, oibreoirí córais dáileacháin, oibreoirí eile, infheisteoirí nó aon ghrúpa díobh sin ann, ciallaíonn sé an t-eintiteas a bhfuil pearsantacht dhlítheanach aige faoin dlí náisiúnta is infheidhme, a ainmníodh trí shocrú conarthach eatarthu agus a bhfuil sé de chumas aige oibleagáidí dlíthiúla a ghabháil air féin agus dliteanas airgeadais a glacadh chuige thar ceann na bpáirtithe sa socrú conarthach.

CAIBIDIL II - TIONSCADAIL LEASA CHOITINN

Airteagal 3 Tionscadail leasa choitinn a shainaithint

1. Bunóidh an Coimisiún liosta uile‑Aontais de thionscadail leasa choitinn. Déanfar an liosta a athbhreithniú agus a thabhairt cothrom le dáta de réir mar is gá gach dhá bhliain. Glacfar an chéad liosta faoin 31 Iúil 2013 ar a dhéanaí.

2. Chun críche tionscadail leasa choitinn a shainaithint, bunóidh an Coimisiún Grúpa Réigiúnach ("Grúpa" anseo feasta) mar a shainítear i roinn 1 d'Iarscríbhinn III bunaithe ar gach conaire agus réimse tosaíochta agus ar chumhdach geografach gach ceann acu sin mar atá leagtha amach in Iarscríbhinn I.

3. Tarraingeoidh gach Grúpa suas liosta de thionscadail leasa choitinn atá beartaithe i gcomhréir leis an bpróiseas atá leagtha amach i roinn 2 d'Iarscríbhinn III, i gcomhréir leis an méid a chuireann gach tionscadal le cur chun feidhme na gconairí agus na réimsí tosaíochta maidir le bonneagar fuinnimh atá leagtha amach in Iarscríbhinn I agus i gcomhréir le comhlíonadh na gcritéar atá leagtha amach in Airteagal 4. Beidh de dhíth ar gach tionscadal atá beartaithe formheas ón mBallstát nó ó na Ballstáit a bhfuil baint ag an tionscadal lena chríoch/gcríoch.

4. I gcás tionscadal leictreachais agus gáis a thig faoi na catagóirí atá leagtha amach i bpointe 1 agus i bpointe 2 d’Iarscríbhinn II, déanfaidh gach Grúpa, sé mhí ar a dhéanaí roimh dháta glactha an liosta uile‑Aontais dá dtagraítear i mír 1, a liosta de na tionscadail leasa choitinn atá beartaithe a chur faoi bhráid na Gníomhaireachta um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh ("an Ghníomhaireacht" anseo feasta).

I gcás tionscadal iompair ola agus dé-ocsaíde carbóin a thig faoi na catagóirí atá leagtha amach i bpointe 3 agus i bpointe 4 d’Iarscríbhinn II, déanfaidh gach Grúpa, sé mhí ar a dhéanaí roimh dháta glactha an liosta uile‑Aontais dá dtagraítear i mír 1, a liosta de na tionscadail leasa choitinn beartaithe a chur faoi bhráid an Choimisiúin.

5. I gcás tionscadal leictreachais agus gáis a thig faoi na catagóirí atá leagtha amach i bpointe 1 agus i bpointe 2 d’Iarscríbhinn II, cuirfidh an Ghníomhaireacht, faoi cheann dhá mhí ó na liostaí de na tionscadail leasa choitinn atá beartaithe agus atá leagtha amach sa chéad fhomhír de mhír 4 a fháil, cuirfidh sí tuairim chuig an gCoimisiún maidir leis na liostaí sin, ag cur san áireamh go háirithe chur i bhfeidhm comhsheasmhach na gcritéar atá leagtha amach in Airteagal 4 sna Grúpaí ar fad mar aon le torthaí na hanailíse arna déanamh ag na ENTSOnna (Gréasáin Eorpacha na nOibreoirí Córais Tarchurtha) le haghaidh leictreachais agus gáis i gcomhréir le pointe 2.6 d’Iarscríbhinn III.

6. I gcás tionscadal iompair ola agus dé-ocsaíd charbóin a thig faoi na catagóirí atá leagtha amach i bpointe 3 agus i bpointe 4 d’Iarscríbhinn II, déanfaidh an Coimisiún meastóireacht ar chur i bhfeidhm na gcritéar atá leagtha amach in Airteagal 4. I gcás tionscadal iompair dé‑ocsaíd charbóin a thig faoin gcatagóir atá leagtha amach i bpointe 4 d’Iarscríbhinn II, cuirfidh an Coimisiún san áireamh freisin go bhféadfaí na tionscadail a leathnadh amach chun Ballstáit eile a áireamh.

7. Tar éis chinneadh an Choimisiúin, dá dtagraítear i mír 1, maidir le liosta a bhunú, beidh tionscadail leasa choitinn ina gcuid ríthábhachtach de na pleananna infheistíochta réigiúnaí ábhartha de bhun Airteagal 12 de Rialachán (CE) Uimh. 714/2009 agus de Rialachán (CE) Uimh. 715/2009 agus ina gcuid ríthábhachtach de na pleananna náisiúnta ábhartha deich mbliana maidir le forbairt gréasáin de bhun Airteagal 22 de Threoir 72/2009/CE agus de Threoir 73/2009/CE agus ina gcuid ríthábhachtach de na pleananna bonneagair náisiúnta eile lena mbaineann, de réir mar is iomchuí. Tabharfar an tosaíocht is airde is féidir do na tionscadail laistigh de gach ceann de na pleananna sin.

Airteagal 4 Critéir le haghaidh tionscadal leasa choitinn

1. Comhlíonfaidh tionscadail leasa choitinn na critéir ghinearálta seo a leanas:

(a) beidh an tionscadal riachtanach chun na conairí agus réimsí tosaíochta maidir le bonneagar fuinnimh atá leagtha amach in Iarscríbhinn I a chur chun feidhme; agus

(b) beidh inmharthanacht eacnamaíoch, shóisialta agus chomhshaoil ag baint leis an tionscadal; agus

(c) bainfidh an tionscadal le dhá Bhallstát ar a laghad, trí theorainn Ballstáit amháin nó níos mó a thrasnú go díreach nó trí bheith lonnaithe ar chríoch Ballstáit amháin agus tionchar suntasach trasteorann aige mar atá leagtha amach i bpointe 1 d'Iarscríbhinn IV;

2. Ina theannta sin, beidh feidhm ag na critéir shonracha seo a leanas maidir le tionscadail leasa choitinn faoi chatagóirí sonracha bonneagair fuinnimh:

(a) maidir leis na tionscadail tarchurtha agus stórála leictreachais a thig faoi na catagóirí atá leagtha amach i bpointe 1(a) go (d) d’Iarscríbhinn II, rannchuideoidh an tionscadal go mór le comhlíonadh ceann amháin ar a laghad de na critéir shonracha seo a leanas:

– comhtháthú margaidh, iomaíocht agus solúbthacht an chórais;

– inbhuanaitheacht, inter alia trí ghiniúint in-athnuaite a tharchur chuig mórionaid ídithe agus chuig láithreáin stórála;

– idir-inoibritheacht agus oibríocht córais shláin;

(b) maidir le tionscadail gáis a thig faoi na catagóirí atá leagtha amach i bpointe 2 d’Iarscríbhinn II, rannchuideoidh an tionscadal go mór le ceann amháin ar a laghad de na critéir shonracha seo a leanas:

– comhtháthú margaidh, idir‑inoibritheacht agus solúbthacht an chórais;

– cinnteacht an tsoláthair, inter alia trí fhoinsí soláthair a éagsúlú, ag soláthar contrapháirteanna agus bealaí;

– iomaíocht, inter alia trí fhoinsí soláthair a éagsúlú, ag soláthar contrapháirteanna agus bealaí;

– inbhuanaitheacht;

(c) maidir le tionscadail leictreachais a bhaineann le heangacha cliste agus a thig faoin gcatagóir atá leagtha amach i bpointe 1(e) d'Iarscríbhinn II, rannchuideoidh an tionscadal go mór leis na feidhmeanna sonracha seo a leanas:

– comhtháthú agus rannpháirtíocht úsáideoirí gréasáin a bhfuil riachtanais theicniúla nua acu maidir le soláthar leictreachais agus leis an éileamh atá ann ar leictreachas;

– éifeachtúlacht agus idir-inoibritheacht tarchurtha agus dáilte leictreachais in oibríocht gréasáin ó lá go lá;

– slándáil gréasáin, rialú an chórais agus cáilíocht an tsoláthair;

– pleanáil bharrfheabhsaithe infheistíochtaí cost‑éifeachtúla i ngréasáin sa todhchaí;

– feidhmiú an mhargaidh agus seirbhísí do chustaiméirí;

– rannpháirtíocht úsáideoirí i mbainistíocht na húsáide a bhaineann siad as fuinneamh;

(d) maidir le tionscadail iompair ola a thig faoi na catagóirí atá leagtha amach i bpointe 3 d'Iarscríbhinn II, rannchuideoidh an tionscadal go mór leis na trí chritéar shonracha seo a leanas:

– cinnteacht an tsoláthair trí spleáchas ar fhoinse nó bealach aonair soláthair a laghdú;

– úsáid éifeachtúil agus inbhuanaithe a bhaint as acmhainní trí rioscaí comhshaoil a mhaolú;

– idir-inoibritheacht;

(e) maidir le tionscadail iompair dé‑ocsaíd charbóin a thig faoi na catagóirí atá leagtha amach i bpointe 4 d'Iarscríbhinn II, rannchuideoidh an tionscadal go mór leis na trí chritéar shonracha seo a leanas:

– astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin a sheachaint, ar chostas iseal, agus cinnteacht an tsoláthair fuinnimh á cothabháil ag an am céanna;

– seasmheacht agus slándáil iompair dé-ocsaíd charbóin a mhéadú;

– úsáid éifeachtúil a bhaint as acmhainní, trí nascadh iliomad foinsí CO2 agus láithreán stórála a éascú trí bhonneagar coitianta agus trí ualach agus rioscaí comhshaoil a íoslaghdú.

3. Maidir le tionscadail a thig faoi na catagóirí atá leagtha amach i bpointí 1 go 3 d’Iarscríbhinn II, déanfar na critéir atá liostaithe san Airteagal seo a mheasúnú i gcomhréir leis na táscairí atá leagtha amach i bpointí 2 go 5 d’Iarscríbhinn IV.

4. Agus tionscadail a rannchuidíonn le cur chun feidhme na tosaíochta céanna a rangú, tabharfar aird chuí freisin ar phráinne gach tionscadail atá beartaithe chun spriocanna an bheartais fuinnimh a bhaint amach maidir le comhtháthú agus iomaíochas an mhargaidh, inbhuanaitheacht agus cinnteacht an tsoláthair, líon na mBallstát a bhfuil tionchar ag gach tionscadal orthu, agus maidir lena chomhlántaí atá siad le tionscadail eile atá beartaithe. I gcás tionscadal a thig faoin gcatagóir atá leagtha amach i bpointe 1(e) d’Iarscríbhinn II, tabharfar aird chuí freisin ar líon na n-úsáideoirí a bhfuil tionchar ag an tionscadal orthu, ar an ídiú fuinnimh bliantúil agus ar sciar na giniúna ó acmhainní nach féidir a sheoladh sa limistéar ina bhfuil na húsáideoirí sin.

Airteagal 5 Cur chun feidhme agus faireachán

1. Cuirfidh tionscnóirí tionscadail tionscadail leasa choitinn chun feidhme de réir plean cur chun feidhme lena n‑áirítear amchlár do staidéir féidearthachta agus deartha, d’fhormheas rialála, do thógáil agus coimisiúnú, agus don sceideal maidir le deonú ceadanna dá dtagraítear in Airteagal 11(3). Cuirfidh oibreoirí córais tarchurtha, oibreoirí córais dáileacháin nó oibreoirí eile tionscadail leasa choitinn atá ina limistéar féin i gcrích.

2. Déanfaidh an Ghníomhaireacht agus na Grúpaí faireachán ar an dul chun cinn a dhéantar i gcur chun feidhme na dtionscadal leasa choitinn. Féadfaidh na Grúpaí a iarraidh go gcuirfear faisnéis bhreise ar fáil i gcomhréir le mír 3, mír 4 agus mír 5, féadfaidh siad an fhaisnéis a cuireadh ar fáil a fhíorú ar an láthair, agus cruinnithe a thionól leis na páirtithe ábhartha. Féadfaidh na Grúpaí iarraidh ar an nGníomhaireacht freisin bearta a dhéanamh chun cur chun feidhme na dtionscadal leasa choitinn a éascú.

3. Faoin 31 Márta gach bliain tar éis na bliana ina roghnaítear tionscadal leasa choitinn de bhun Airteagal 4, cuirfidh tionscnóirí tionscadail tuarascáil bhliantúil, maidir le gach tionscadal a thig faoi na catagóirí atá leagtha amach i bpointe 1 agus i bpointe 2 d’Iarscríbhinn II, faoi bhráid na Gníomhaireachta nó, i gcás tionscadal a thig faoi na catagóirí atá leagtha amach i bpointe 3 agus i bpointe 4 d’Iarscríbhinn II, faoi bhráid an Ghrúpa lena mbaineann. Mionsonrófar sa tuarascáil sin:

(a) an dul chun cinn a rinneadh maidir le forbairt, tógáil agus coimisiúnú an tionscadail, go háirithe maidir le deonú ceadanna agus nósanna imeachta comhairliúcháin;

(b) nuair is ábhartha, moilleanna i gcomparáid leis an bplean cur chun feidhme agus deacrachtaí eile a tháinig chun cinn.

4. Laistigh de thrí mhí ó na tuarascálacha bliantúla a fháil, cuirfidh an Ghníomhaireacht tuarascáil chomhdhlúite faoi bhráid na nGrúpaí maidir leis na tionscadail leasa choitinn a thig faoi na catagóirí atá leagtha amach i bpointe 1 agus i bpointe 2 d'Iarscríbhinn II, ina ndéanfar meastóireacht ar an dul chun cinn a rinneadh agus ina molfar, nuair is iomchuí, bearta chun na moilleanna agus na deacrachtaí a tháinig chun cinn a shárú. Áireofar sa mheastóireacht freisin, i gcomhréir le forálacha Airteagal 6(8) agus (9) de Rialachán (CE) Uimh. 713/2009, cur chun feidhme comhsheasmhach na bpleananna forbartha gréasáin uile‑Aontais i dtaca leis na conairí agus réimsí tosaíochta maidir le bonneagar fuinnimh atá leagtha amach in Iarscríbhinn I.

5. Gach bliain, tabharfaidh na húdaráis inniúla lena mbaineann dá dtagraítear in Airteagal 9, ag an gcruinniú i ndiaidh dóibh na tuarascálacha bliantúla dá dtagraítear i mír 3 a fháil, tabharfaidh siad tuairisc don Ghrúpa lena mbaineann maidir le stádas agus, nuair is ábhartha, maidir le moilleanna ar chur chun feidhme tionscadal leasa choitinn atá lonnaithe ar a gcríoch féin.

6. Má tá moill níos mó ná dhá bhliain ar choimisiúnú tionscadail leasa choitinn i gcomparáid leis an bplean cur chun feidhme agus gan údar leordhóthanach ag an moill sin:

(a) Glacfaidh tionscnóir an tionscadail sin le hinfheistíochtaí ó oibreoirí nó ó infheisteoirí eile chun an tionscadal a chur chun feidhme. Tabharfaidh an t‑oibreoir córais, a bhfuil an infheistíocht lonnaithe ina limistéar féin, tabharfaidh sé gach faisnéis is gá chun an infheistíocht a réadú do na hoibreoirí cur chun feidhme nó do na hinfheisteoirí cur chun feidhme, nascfaidh sé sócmhainní nua leis an ngréasán tarchurtha agus déanfaidh sé a dhícheall go ginearálta chun cur chun feidhme na hinfheistíochta a éascú chomh maith le hoibríocht agus cothabháil shlán, iontaofa agus éifeachtúil an tionscadail leasa choitinn a áirithiú.

(b) Féadfaidh an Coimisiún glao ar thograí a sheoladh a bheidh oscailte d’aon tionscnóir tionscadail chun an tionscadal a thógáil de réir amlíne comhaontaithe.

7. Féadfar tionscadal leasa choitinn a bhaint den liosta uile‑Aontais de na tionscadail leasa choitinn de réir an nós imeachta atá leagtha amach sa dara habairt d’Airteagal 3(1) sna cásanna seo a leanas:

(a) Mura bhfuil toradh dearfach don tionscadal ar an anailís uile‑chórais costais is tairbhe ar fhuinneamh arna déanamh ag na ENTSOnna i gcomhréir le pointe 6 d'Iarscríbhinn III;

(b) Mura n‑áirítear an tionscadal a thuilleadh sa phlean deich mbliana maidir le forbairt gréasáin;

(c) Má bhí an cinneadh an tionscadal a áireamh ar an liosta dá dtagraítear i mír 1 d'Airteagal 3 bunaithe ar fhaisnéis mhícheart a bhí ina fachtóir cinntitheach maidir leis an gcinneadh;

(d) Mura bhfuil an tionscadal i gcomhréir le reachtaíocht reatha an Aontais.

Tionscadail a tharraingítear siar ón liosta uile‑Aontais, cailleann siad gach ceart agus oibleagáid a eascraíonn as an Rialachán seo do thionscadail leasa choitinn. Beidh an tAirteagal seo gan dochar d’aon mhaoiniú ón Aontas a íoctar leis an tionscadal roimh chinneadh a dhéanamh tarraingt siar.

Airteagal 6 Comhordaitheoirí Eorpacha

1. Nuair a bhíonn deacrachtaí cur chun feidhme ag baint le tionscadal leasa choitinn, féadfaidh an Coimisiún comhordaitheoir Eorpach a ainmniú ar feadh tréimhse nach faide ná aon bhliain amháin, a fhéadfar a athnuachan faoi dhó.

2. Comhlíonfaidh an comhordaitheoir Eorpach na cúraimí seo a leanas:

(a) cuirfidh sé chun cinn an tionscadal nó na tionscadail a bhfuil sé ainmnithe mar chomhordaitheoir Eorpach ina leith, chomh maith le hidirphlé trasteorann idir na tionscnóirí tionscadail agus gach geallsealbhóir lena mbaineann;

(b) tabharfaidh sé cúnamh do gach páirtí, de réir mar is gá, dul i gcomhairle leis na geallsealbhóirí lena mbaineann agus maidir leis na ceadanna is gá a fháil don tionscadal nó do na tionscadail;

(c) áiritheoidh sé go gcuirfidh na Ballstáit lena mbaineann tacaíocht agus an treoir straitéiseach iomchuí ar fáil chun an tionscadal nó na tionscadail a ullmhú agus a chur chun feidhme;

(d) cuirfidh sé tuarascáil faoi bhráid an Choimisiúin gach bliain maidir le dul chun cinn an tionscadail nó na dtionscadal agus maidir le haon deacrachtaí agus bacainní a d’fhéadfadh moill shuntasach a chur ar dháta coimisiúnaithe an tionscadail nó na dtionscadal. Tarchuirfidh an Coimisiún an tuarascáil chuig na Grúpaí lena mbaineann agus chuig Parlaimint na hEorpa.

3. Roghnófar an comhordaitheoir Eorpach ar bhonn na taithí atá aige ó thaobh na gcúraimí sonracha a shannfar dó i dtaca leis an tionscadal nó na tionscadail lena mbaineann.

4. Sonrófar sa chinneadh lena gceaptar an comhordaitheoir Eorpach na téarmaí tagartha ina mionsonrófar fad tréimhse an tsainordaithe, na cúraimí sonracha agus na spriocdhátaí a ghabhann leo, agus an mhodheolaíocht atá le leanúint. Beidh an iarracht chomhordaithe comhréireach le castacht agus le costais mheasta an tionscadail nó na dtionscadal.

5. Oibreoidh na Ballstáit lena mbaineann i gcomhar leis an gcomhordaitheoir Eorpach le linn dó a bheith ag cur na gcúraimí dá dtagraítear i mír 2 agus i mír 4 i gcrích.

CAIBIDIL III – Ceadanna a dheonú agus rannpháirtíocht phoiblí

Airteagal 7 Córas leasa choitinn

1. Chun dlús a chur leis na nósanna imeachta deonaithe ceadanna agus chun rannpháirtíocht phoiblí a fheabhsú, beidh feidhm ag forálacha na Caibidle seo maidir le gach tionscadal leasa choitinn.

Airteagal 8 ‘Stádas tosaíochta’ na dtionscadal leasa choitinn

1. Tabharfar an stádas náisiúnta is airde is féidir do thionscadail leasa choitinn agus caithfear leo amhail is go bhfuil an stádas sin acu i nósanna imeachta deonaithe ceadanna, i gcás ina bhforáiltear go gcaithfear leo amhlaidh sa reachtaíocht náisiúnta is infheidhme maidir leis an gcineál comhfhreagrach bonneagair fuinnimh.

2. Tríd an liosta uile‑Aontais de thionscadail leasa choitinn a ghlacadh, suífear leas an phobail agus an gá atá leis na tionscadail sin laistigh de na Ballstáit lena mbaineann, agus aithneoidh gach páirtí lena mbaineann é sin.

3. Chun próiseáil éifeachtúil riaracháin na gcomhad a bhaineann le tionscadail leasa choitinn a áirithiú, áiritheoidh tionscnóirí tionscadail agus na húdaráis uile lena mbaineann go dtabharfar an chóir is fabhraí is féidir do na comhaid sin maidir leis na hacmhainní a leithdháilfear.

4. Chun na teorainneacha ama atá leagtha amach in Airteagal 11 a chomhlíonadh agus chun an t‑ualach riaracháin a laghdú maidir le tabhairt i gcrích tionscadal leasa choitinn, déanfaidh na Ballstáit bearta, laistigh de naoi mí ó theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo, chun na nósanna imeachta measúnaithe comhshaoil a chuíchóiriú. Beidh na bearta sin gan dochar d'oibleagáidí a eascraíonn as reachtaíocht an Aontais.

Eiseoidh an Coimisiún treoir, laistigh de thrí mhí ó theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo, chun tacaíocht a thabhairt do Bhallstáit agus bearta leordhóthanacha á sainiú acu agus chun a áirithiú go gcuirfear nósanna imeachta measúnaithe comhshaoil a cheanglaítear faoi reachtaíocht an AE maidir le tionscadail leasa choitinn, go gcuirfear iad sin i bhfeidhm go comhleanúnach.

5. Maidir leis na tionchair chomhshaoil ar díríodh orthu in Airteagal 6(4) de Threoir 92/43/CE agus in Airteagal 4(7) de Threoir 2000/60/CE, measfar go bhfuil baint ag tionscadail leasa choitinn le leas an phobail agus féadfar a mheas gur le leas an phobail go sáraitheach iad, ar choinníoll go gcomhlíonfar na coinníollacha ar fad dá bhforáiltear sna Treoracha sin.

Má bhíonn gá le tuairim ón gCoimisiún i gcomhréir le Treoir 92/43/CE, áiritheoidh an Coimisiún agus an t‑údarás inniúil de bhun Airteagal 9 go ndéanfar an cinneadh maidir le baint sháraitheach tionscadail le leas an phobail laistigh den teorainn ama de bhun mhír 1 d'Airteagal 11.

Airteagal 9 An próiseas deonaithe ceadanna a eagrú

1. Laistigh de shé mhí ó theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo, ainmneoidh gach Ballstát údarás inniúil náisiúnta amháin a bheidh freagrach as an bpróiseas deonaithe ceadanna do thionscadail leasa choitinn a éascú agus a chomhordú agus as cur chun feidhme na gcúraimí iomchuí sa phróiseas deonaithe ceadanna mar a shainítear sa Chaibidil seo.

2. Eiseoidh an t‑údarás inniúil an cinneadh cuimsitheach, gan dochar do cheanglais ábhartha faoi reachtaíocht an Aontais agus reachtaíocht idirnáisiúnta, laistigh den teorainn ama dá dtagraítear in Airteagal 11(1) de réir ceann de na scéimeanna seo a leanas:

(a) scéim chomhtháite: is é an cinneadh cuimsitheach arna eisiúint ag an údarás inniúil an t-aon chinneadh atá ceangailteach ó thaobh dlí de a thig ón nós imeachta reachtúil deonaithe ceadanna. I gcás ina mbaineann údaráis eile leis an tionscadal, is féidir leo a dtuairim a thabhairt i ndáil leis an nós imeachta, i gcomhréir le reachtaíocht náisiúnta, agus tabharfaidh an t‑údarás inniúil é sin san áireamh.

(b) scéim chomhordaithe: Féadfaidh an cinneadh cuimsitheach iliomad cinntí aonair atá ceangailteach ó thaobh dlí de a chuimsiú, ar cinntí iad a d’eisigh an tÚdarás Inniúil agus údaráis eile lena mbaineann. Bunóidh an t‑údarás inniúil teorainn ama réasúnta faoinar gá cinntí aonair a eisiúint, de réir an cháis. Féadfaidh an t‑údarás inniúil cinneadh aonair a ghlacadh thar ceann údaráis náisiúnta eile lena mbaineann, mura ndéanann an t‑údarás sin an cinneadh laistigh den teorainn ama agus murar féidir údar leormhaith a thabhairt leis an moill. Féadfaidh an t‑údarás inniúil rialú in aghaidh cinnidh aonair údaráis náisiúnta eile má mheasann sé nach bhfuil bunús sách maith ag an gcinneadh maidir leis an mbunfhianaise arna tíolacadh ag an údarás lena mbaineann. Áiritheoidh an t‑údarás inniúil go n‑urramófar na ceanglais ábhartha faoi reachtaíocht náisiúnta agus faoi reachtaíocht an Aontais agus ní mór dó údar cuí a thabhairt leis an gcinneadh.

3. Má cheanglaítear le tionscadal leasa choitinn gur gá cinntí a ghlacadh in dhá Bhallstát nó níos mó, déanfaidh na húdaráis inniúla ábhartha gach beart is gá chun comhar agus comhordú éifeachtach agus éifeachtúil a áirithiú eatarthu féin, lena n‑áirítear comhlíonadh Choinbhinsiún Espoo agus comhlíonadh na bhforálacha dá dtagraítear in Airteagal 11(3). Féachfaidh na Ballstáit le foráil a dhéanamh maidir le nósanna imeachta comhpháirteacha, go háirithe maidir le measúnú ar thionchair chomhshaoil.

4. Féachfaidh Ballstáit lena áirithiú go ndéileálfar le hachomhairc atá i mbun agóide in aghaidh dlíthiúlachta substaintí nó gnásúla cinnidh chuimisthigh ar an mbealach is éifeachtúla is féidir.

Airteagal 10 Trédhearcacht agus rannpháirtíocht phoiblí

1. Chun trédhearcacht a mhéadú do na geallsealbhóirí go léir lena mbaineann, déanfaidh an t‑údarás inniúil, laistigh de naoi mí ó theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo, lámhleabhar a fhoilsiú faoi na nósanna imeachta don phróiseas deonaithe ceadanna is infheidhme maidir le tionscadail leasa choitinn. Tabharfar an lámhleabhar cothrom le dáta de réir mar is gá agus cuirfear ar fáil don phobal é. Áireofar sa lámhleabhar sin ar a laghad an fhaisnéis a shonraítear i bpointe 1 d’Iarscríbhinn VI.

2. Gan dochar d'aon cheanglais faoi Choinbhinsiúin Aarhus agus Espoo nó faoi reachtaíocht ábhartha an Aontais, cloífidh na páirtithe go léir a bhfuil baint acu leis an bpróiseas deonaithe ceadanna leis na prionsabail maidir le rannpháirtíocht phoiblí atá leagtha amach i bpointe 2 d’Iarscríbhinn VI.

3. Déanfaidh an tionscnóir tionscadail, laistigh de thrí mhí ó thús an phróisis deonaithe ceadanna de bhun mhír 1(a) d'Airteagal 11, coincheap maidir le rannpháirtíocht phoiblí a leagan amach agus a chur faoi bhráid an údaráis inniúil. Iarrfaidh an t‑údarás inniúil modhnuithe ar an gcoincheap maidir le rannpháirtíocht phoiblí nó formheasfaidh sé é laistigh d'aon mhí amháin. Áireofar sa choincheap sin ar a laghad an fhaisnéis a shonraítear i bpointe 3 d’Iarscríbhinn VI.

4. Seolfaidh an tionscnóir tionscadail ar a laghad comhairliúchán poiblí amháin, nó, i gcás ina bhfuil sé leagtha síos sa reachtaíocht náisiúnta, seolfaidh an t‑údarás inniúil é, roimh an gcomhad iarratais a chur faoi bhráid an údaráis inniúil de bhun mhír 1(a) d’Airteagal 11. Leis an gcomhairliúchán poiblí cuirfear na geallsealbhóirí dá dtagraítear i bpointe 2(a) d’Iarscríbhinn VI ar an eolas faoin tionscadal go luath agus sainaithneofar an láthair nó an bealach is oiriúnaí agus na saincheisteanna ábhartha ar gá aghaidh a thabhairt orthu sa chomhad iarratais. Sonraítear líon íosta na rialacha mionsonraithe don chomhairliúchán poiblí sin i bpointe 4 d’Iarscríbhinn VI. Ullmhóidh an tionscnóir tionscadail tuarascáil ina ndéanfar achoimre ar thorthaí na ngníomhaíochtaí a bhaineann le rannpháirtíocht an phobail roimh sheoladh isteach an chomhaid iarratais, agus seolfaidh sé isteach í in éineacht leis an gcomhad iarratais chuig an údarás inniúil, a thabharfaidh aird chuí ar na torthaí sin le linn dó an cinneadh cuimsitheach a dhéanamh.

5. I gcás tionscadal a thrasnaíonn teorainn dhá Bhallstát nó níos mó, tarlóidh na comhairliúcháin phoiblí de bhun mhír 4 i ngach ceann de na Ballstáit lena mbaineann laistigh de thréimhse nach faide ná dhá mhí ó dháta tosaigh an chéad chomhairliúcháin phoiblí i gceann de na Ballstáit sin.

6. I gcás tionscadal a bhfuil dealramh air go mbeidh drochthionchair shuntasacha trasteorann aige i mBallstát comharsanachta amháin nó níos mó, má tá feidhm ag Airteagal 7 de Threoir 85/337/CEE agus ag Coinbhinsiún Espoo, cuirfear an fhaisnéis ábhartha ar fáil d’údarás inniúil an Bhallstáit chomharsanachta nó na mBallstát comharsanachta. Cuirfidh údarás inniúil an Bhallstáit chomharsanachta nó na mBallstát comharsanachta in iúl más mian leis páirt a ghlacadh sna nósanna imeachta ábhartha comhairliúcháin phoiblí.

7. Bunóidh an tionscnóir tionscadail, nó an t‑údarás inniúil i gcás ina ndéantar foráil ina leith sin sa reachtaíocht náisiúnta, bunóidh sé suíomh gréasáin tionscadail, chun faisnéis iomchuí faoin tionscadal a fhoilsiú, a bheidh nasctha le suíomh gréasáin an Choimisiúin agus a chomhlíonfaidh na ceanglais atá sonraithe i bpointe 5 d’Iarscríbhinn VI, agus tabharfaidh an tionscnóir an suíomh sin cothrom le dáta go rialta. Coinneofar faisnéis íogair tráchtála faoi rún.

Ina theannta sin, foilseoidh tionscnóirí tionscadail faisnéis ábhartha trí mheán faisnéise iomchuí eile, a mbeidh rochtain oscailte ag an bpobal air.

Airteagal 11 Fad tréimhse agus cur chun feidhme an phróisis deonaithe ceadanna

1. Beidh dhá chéim i gceist leis an bpróiseas deonaithe ceadanna agus ní rachaidh sé thar thréimhse trí bliana:

(a) an nós imeachta réamhiarratais, a chumhdóidh an tréimhse idir tús an phróisis deonaithe ceadanna agus an tráth a ghlacfaidh an t‑údarás inniúil leis an gcomhad iarratais arna chur faoina bhráid, ní rachaidh sé thar dhá bhliain.

Chun tús a chur leis an bpróiseas deonaithe ceadanna, tabharfaidh an tionscnóir tionscadail nó na tionscnóirí tionscadail fógra i scríbhinn don údarás inniúil sa Bhallstát nó sna Ballstáit lena mbaineann, agus áireofar cur síos réasúnta mionsonraithe ar an tionscadal leis. Tráth nach déanaí ná dhá sheachtain tar éis an fógra a fháil, glacfaidh an t‑údarás inniúil leis an bhfógra nó, má mheasann sé nach bhfuil an tionscadal sách forbartha le dul isteach sa phróiseas deonaithe ceadanna, diúltóidh sé an fógra i scríbhinn. Má dhiúltaítear an fógra, tabharfaidh an t‑údarás inniúil údar lena chinneadh. Is é an dáta ar a síníonn an t‑údarás inniúil glacadh leis an bhfógra a bheidh ina dháta tosaigh don phróiseas deonaithe ceadanna. I gcás ina bhfuil dhá Bhallstát nó níos mó i gceist, beidh an dáta ar a nglacfaidh an t‑údarás inniúil deiridh i gceist leis an bhfógra ina dháta tosaigh don phróiseas deonaithe ceadanna.

(b) An nós imeachta reachtúil deonaithe ceadanna, a chumhdaíonn an tréimhse idir glacadh leis an gcomhad iarratais arna chur isteach go dtí an tráth a ndéanann an t‑údarás inniúil cinneadh cuimsitheach, ní rachaidh an nós imeachta sin thar bhliain amháin. Féadfaidh Ballstáit dáta níos luaithe a shocrú don teorainn ama má mheastar go bhfuil a leithéid iomchuí.

2. Laistigh de mhí amháin ó thús an phróisis deonaithe ceadanna, de bhun mhír 1(a), sainaithneoidh an t‑údarás inniúil, i ndlúthchomhar leis na húdaráis eile lena mbaineann, raon feidhme an ábhair agus leibhéal mionsonraithe na faisnéise atá le cur isteach ag an tionscnóir tionscadail, mar chuid den chomhad iarratais, chun iarratas a dhéanamh ar an gcinneadh cuimsitheach. Beidh an seicliosta dá dtagraítear i bpointe 1(e) d'Iarscríbhinn VI mar bhunús tsainaithint sin. Chun é sin a bhaint amach, beidh ar a laghad cruinniú amháin ar siúl idir an t‑údarás inniúil agus an tionscnóir tionscadail, agus, má mheasann an t‑údarás inniúil gurb iomchuí, le húdaráis agus geallsealbhóirí eile lena mbaineann freisin. Cuirfear cur síos mionsonraithe ar an iarratas, lena n-áireofar torthaí an chruinnithe sin, chuig an tionscnóir tionscadail tráth nach déanaí ná mí amháin tar éis an chruinnithe agus cuirfear é ar fáil don phobal.

3. Laistigh de thrí mhí ó thús an phróisis deonaithe ceadanna de bhun mhír 1(a), leagfaidh an t‑údarás inniúil sceideal mionsonraithe amach don phróiseas deonaithe ceadanna, i ndlúthchomhar leis an tionscnóir tionscadail agus le húdaráis eile lena mbaineann ag cur thorthaí na ngníomhaíochtaí arna ndéanamh faoi mhír 2 san áireamh, agus sainaithneofar ann an méid seo a leanas ar a laghad:

(a) na cinntí agus na tuairimí atá le fáil;

(b) na húdaráis, na geallsealbhóirí agus an pobal ar dóigh dóibh a bheith i gceist;

(c) na céimeanna aonair den nós imeachta agus an fad tréimhse a bhaineann leo;

(d) garspriocanna móra atá le baint amach agus na spriocdhátaí a bhaineann leo i bhfianaise an chinnidh chuimsithigh atá le déanamh;

(e) na hacmhainní atá pleanáilte ag na húdaráis agus riachtanais acmhainní breise a d'fhéadfadh a bheith ann.

I gcás tionscadal a thrasnaíonn an teorainn idir dhá Bhallstát nó níos mó, cuirfidh údaráis inniúla na mBallstát lena mbaineann a n‑amchlár ar chomhréim agus leagfaidh siad sceideal comhpháirteach amach.

4. Áiritheoidh an tionscnóir tionscadail go bhfuil an comhad iarratais iomlán agus de cháilíocht leormhaith agus iarrfaidh sé tuairim an údaráis inniúil maidir leis sin a luaithe is féidir le linn an nós imeachta réamhiarratais. Oibreoidh an tionscnóir tionscadail i gcomhar leis an údarás inniúil chun spriocdhátaí a bhaint amach agus chun an sceideal mionsonraithe mar atá sé sainithe i mír 3 a chomhlíonadh.

5. Laistigh de mhí amháin ón gcomhad iarratais a fháil, déanfaidh an t‑údarás inniúil iarrataí eile, más gá, maidir le faisnéis atá le cur isteach ag an tionscnóir tionscadail agus atá ar iarraidh. Is le hábhair a shainaithnítear sa chur síos mionsonraithe ar an iarratas amháin a bhainfidh na hiarratais sin. Laistigh de mhí amháin ón gcomhad iarratais iomlán a fháil, glacfaidh an t‑údarás inniúil, i bhfoirm scríbhinn, leis an iarratas. Ní fhéadfar iarratais ar fhaisnéis bhreise a dhéanamh ina dhiaidh sin ach amháin má tá dálaí nua ann a thugann údar leis na hiarratais agus má mhíníonn an t‑údarás inniúil go cuí iad.

6. I gcás ina dtéann an teorainn ama don chinneadh cuimsitheach in éag, déanfaidh an t‑údarás inniúil na bearta a rinneadh nó atá le déanamh chun an próiseas deonaithe ceadanna a thabhairt i gcrích leis an laghad moille agus is féidir, a chur os comhair an ghrúpa inniúil. Féadfaidh an Grúpa iarraidh ar an údarás inniúil tuairisc rialta a thabhairt maidir leis an dul chun cinn atá déanta i dtaca leis seo.

7. Beidh na teorainneacha ama sna forálacha thuas gan dochar d'oibleagáidí a eascraíonn as reachtaíocht idirnáisiúnta agus as reachtaíocht an Aontais.

CAIBIDIL IV – Cóir rialála

Airteagal 12 Anailís uile-chórais costais is tairbhe ar fhuinneamh

1. Laistigh de mhí amháin ó theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo, cuirfidh an ENTSO le haghaidh leictreachais agus an ENTSO le haghaidh gáis a modheolaíochtaí faoi seach faoi bhráid na Gníomhaireachta agus an Choimisiúin, lena n-áireofar a modheolaíochtaí maidir le samhaltú gréasáin agus margaidh, i gcomhair anailíse comhchuibhithe costais is tairbhe ar fhuinneamh ar leibhéal an Aontais maidir le tionscadail leasa choitinn a thig faoi na catagóirí atá leagtha amach i bpointe 1(a) go (d) agus i bpointe 2 d’Iarscríbhinn II. Leagfar amach an mhodheolaíocht i gcomhréir leis na prionsabail atá leagtha síos in Iarscríbhinn V.

2. Tabharfaidh an Ghníomhaireacht tuairim don Choimisiún maidir leis an modheolaíocht tar éis di dul i gcomhairle go foirmiúil leis na heagraíochtaí a dhéanann ionadaíocht thar ceann na ngeallsealbhóirí ábhartha go léir, laistigh de thrí mhí ón modheolaíocht a fháil.

3. Tabharfaidh an Coimisiún tuairim uaidh maidir leis an modheolaíocht laistigh de thrí mhí ó thuairim na Gníomhaireachta a fháil.

4. Laistigh de thrí mhí ó thuairim an Choimisiúin a fháil, déanfaidh an ENTSO le haghaidh leictreachais agus an ENTSO le haghaidh gáis a modheolaíocht a oiriúnú dá réir sin agus cuirfidh siad faoi bhráid an Choimisiúin í lena formheas.

5. Laistigh de dhá sheachtain tar éis an fhormheasa ón gCoimisiún, foilseoidh an ENTSO le haghaidh leictreachais agus an ENTSO le haghaidh gáis an mhodheolaíocht ar a suíomhanna gréasáin. Tarchuirfidh siad na tacair sonraí ionchuir chomhfhreagracha atá sainithe i bpointe 1 d’Iarscríbhinn V chomh maith le sonraí ábhartha leorchruinne eile maidir leis an ngréasán, lód na sreibhe agus an margadh i gcomhréir le reachtaíocht náisiúnta agus le comhaontuithe rúndachta ábhartha, tarchuirfidh siad iad chuig an gCoimisiún agus chuig an nGníomhaireacht, arna iarraidh sin orthu. Beidh na sonraí bailí ar dháta na hiarrata. Áiritheoidh an Coimisiún agus an Ghníomhaireacht go ndéileálfaidh siad féin, agus aon pháirtí a dhéanfaidh obair anailíse dóibh ar bhonn na sonraí sin, leis na sonraí a fhaightear ar bhonn rúnda.

6. Cuirfear feabhas rialta ar an modheolaíocht agus tabharfar cothrom le dáta go rialta í tríd an nós imeachta atá leagtha síos i míreanna 1 go 5 a leanúint. Tar éis don Ghníomhaireacht dul i gcomhairle go foirmiúil leis na heagraíochtaí a dhéanann ionadaíocht ar gach geallsealbhóir agus leis an gCoimisiún, féadfaidh sí nuashonruithe agus feabhsúcháin den sórt sin a iarraidh má tá údar agus scálaí ama cuí leo.

7. Cuirfear an mhodheolaíocht i bhfeidhm ar an anailís costais is tairbhe faoi gach plean deich mbliana maidir le forbairt gréasáin ina dhiaidh sin do leictreachas nó do ghás arna bhforbairt ag na ENTSOnna le haghaidh leictreachais nó gáis de bhun Airteagal 8 de Rialachán (CE) Uimh. 714/2009 agus de Rialachán (CE) Uimh. 715/2009.

8. Faoin 31 Nollaig 2016, cuirfidh an ENTSO le haghaidh leictreachais agus an ENTSO le haghaidh gáis comhshamhail de ghréasán agus de mhargadh leictreachais agus gáis faoi bhráid an Choimisiúin agus na Gníomhaireachta, samhail lena n-áirítear tarchur agus stóráil leictreachais agus gáis agus faoina gcuimsítear na conairí agus na réimsí tosaíochta a ainmníodh in Iarscríbhinn I agus a leagadh amach i gcomhréir leis na prionsabail atá leagtha síos in Iarscríbhinn V. Tar éis don Choimisiún an tsamhail sin a fhormheas de réir an nós imeachta atá leagtha amach i míreanna 2 go 4, áireofar sa mhodheolaíocht í.

Airteagal 13 Infheistíochtaí a bhfuil tionchar trasteorann acu a chur ar bun

1. An t-oibreoir córais tarchurtha nó na hoibreoirí córais tarchurtha sa Bhallstát nó sna Ballstáit a bhfuil glantionchar dearfach ag an tionscadal orthu, is orthusan a bheidh na costais infheistíochta a bhaineann le tionscadal leasa choitinn a thig faoi na catagóirí atá leagtha amach i bpointe 1(a) go (d) agus i bpointe 2 d’Iarscríbhinn II, agus íocfaidh úsáideoirí gréasáin as na costais sin trí tharaifí a ghearrfar as rochtain ar an ngréasán.

Ní bheidh feidhm ag forálacha an Airteagail seo maidir le tionscadail leasa choitinn a bhfuil díolúine faighte acu de bhun Airteagal 36 de Threoir 2009/73/CE nó de bhun Airteagal 17 de Rialachán (CE) Uimh. 714/2009.

2. Aon chostais iarbhír arna dtabhú ag oibreoir córais tarchurtha nó ag tionscnóir tionscadail eile i ngeall ar infheistíochtaí agus leithdháileadh trasteorann na gcostas comhfhreagrach dá dtagraítear i mír 3, déanfaidh údaráis rialaitheacha náisiúnta na costais sin a chur san áireamh agus taraifí á socrú nó á bhformheas acu i gcomhréir le hAirteagal 37(1)(a) de Threoir 2009/72/CE agus i gcomhréir le hAirteagal 41(1)(a) de Threoir 2009/73/CE, sa mhéid go bhfreagraíonn na costais sin do chostais oibreora atá éifeachtúil agus atá inchomparáide ó thaobh struchtúir de.

3. Gan dochar d’infheistíochtaí i dtionscadail leasa choitinn trí chomhaontú frithpháirteach idir na hoibreoirí córais tarchurtha lena mbaineann, déanfaidh údaráis rialaitheacha náisiúnta infheistíochtaí a fhormheas go comhpháirteach agus déanfaidh siad cinneadh maidir le leithdháileadh trasteorann na gcostas le haghaidh tionscadal leasa choitinn nó pacáistí díobh mar aon le cinneadh maidir le costais infheistíochta a áireamh sna taraifí tarchurtha.

4. Coinneoidh tionscnóir nó tionscnóirí tionscadail leasa choitinn a thig faoi na catagóirí atá leagtha amach i bpointe 1(a) go (d) agus i bpointe 2 d’Iarscríbhinn II, coinneoidh siad gach údarás rialaitheach náisiúnta lena mbaineann ar an eolas maidir le dul chun cinn an tionscadail sin agus maidir le sainaithint na gcostas agus an tionchair a bhaineann leis. A luaithe a bheidh tionscadal leasa choitinn arna roghnú de bhun Airteagal 3 agus a thig faoi na catagóirí dá dtagraítear i bpointe 1(a) go (d) agus i bpointe 2 d’Iarscríbhinn II tar éis aibíocht leordhóthanach a bhaint amach, déanfaidh an tionscnóir tionscadail iarratas ar infheistíocht, lena n-áirítear leithdháileadh trasteorann costais, a chur faoi bhráid na n‑údarás rialaitheach náisiúnta iomchuí, mar aon leis an méid seo a leanas:

(a) anailís costais is tairbhe ar bhonn na modheolaíochta a leagadh amach de bhun Airteagal 12; agus

(b) plean gnó ina ndéantar luacháil ar inmharthanacht airgeadais an tionscadail, lena n-áirítear an réiteach maoinithe roghnaithe agus, i gcás tionscadal leasa choitinn a thig faoin gcatagóir dá dtagraítear i bpointe 2 d’Iarscríbhinn I, torthaí na tástála margaidh.

Má tá tionscadal á chur chun cinn ag roinnt oibreoirí nó infheisteoirí, cuirfidh siad a n-iarratas isteach go comhpháirteach.

I gcás tionscadal atá ar an gcéad liosta uile‑Aontais de thionscadail leasa choitinn, cuirfidh tionscnóirí tionscadail a n-iarratas isteach faoin 30 Meán Fómhair 2013.

Cuirfidh na húdaráis rialaitheacha náisiúnta cóip de gach iarratas infheistíochta faoi bhráid na Gníomhaireachta gan mhoill ar an iarratas sin á fháil.

Coinneoidh na húdaráis rialaitheacha náisiúnta agus an Ghníomhaireacht aon fhaisnéis íogair tráchtála faoi rún.

5. Laistigh de shé mhí ón dáta a fhaigheann an t-údarás rialaitheach náisiúnta deiridh lena mbaineann an t-iarratas deiridh, déanfaidh na húdaráis rialaitheacha náisiúnta comhchinneadh, tar éis dul i gcomhairle leis an tionscnóir nó leis na tionscnóirí tionscadail lena mbaineann, maidir le leithdháileadh na gcostas infheistíochta atá le híoc ag gach oibreoir córais don tionscadal sin, agus comhchinneadh faoi na costais sin a áireamh sna taraifí gréasáin. Féadfaidh na húdaráis rialaitheacha náisiúnta cinneadh a dhéanamh gan ach cuid de na costais a leithdháileadh nó costais a leithdháileadh i measc pacáiste de roinnt mhaith tionscadal leasa choitinn.

Agus cinneadh á dhéanamh costais a leithdháileadh thar theorainneacha, cuirfear san áireamh costais agus sochair eacnamaíocha, shóisialta agus chomhshaoil an tionscadail nó na dtionscadal sna Ballstáit lena mbaineann agus an gá a d’fhéadfadh a bheith le tacaíocht airgeadais.

Tabharfaidh na húdaráis rialaitheacha náisiúnta fógra faoin gcinneadh, gan mhoill, don Ghníomhaireacht, i dteannta na faisnéise ábhartha uile maidir leis an gcinneadh. Áireofar san fhaisnéis go háirithe cúiseanna mionsonraithe ar leithdháileadh costais i measc na mBallstát ar a mbonn, amhail na nithe seo a leanas:

(a) meastóireacht ar na tionchair shainaitheanta, lena n‑áirítear tionchair a bhaineann le taraifí gréasáin, atá ar gach ceann de na Ballstáit lena mbaineann;

(b) meastóireacht ar an bplean gnó dá dtagraítear i mír 4(b);

(c) seachtrachtaí dearfacha réigiúnacha nó uile-Aontais, a thiocfadh as an tionscadal;

(d) toradh an chomhairliúcháin leis an tionscnóir nó leis na tionscnóirí tionscadail lena mbaineann.

Foilseofar an cinneadh maidir le leithdháileadh.

6. I gcás nach dtagann na húdaráis rialaitheacha náisiúnta lena mbaineann ar chomhaontú maidir leis an iarratas infheistíochta laistigh de shé mhí ón dáta ar a bhfaigheann an t-údarás rialaitheach náisiúnta deiridh lena mbaineann an t-iarratas deiridh, cuirfidh siad sin in iúl don Ghníomhaireacht gan mhoill.

Sa chás seo nó ar chomhiarratas a fháil ó na húdaráis rialaitheacha náisiúnta lena mbaineann, déanfaidh an Ghníomhaireacht cinneadh maidir leis an iarratas ar infheistíocht lena n-áirítear leithdháileadh trasteorann costas dá dtagraítear i mír 4 chomh maith leis an gcaoi a léirítear costas na n-infheistíochtaí sna taraifí agus déanfar sin laistigh de thrí mhí ón iarratas a tharchur chuig an nGníomhaireacht.

Sula ndéanfar cinneadh den sórt sin, rachaidh an Ghníomhaireacht i gcomhairle leis na húdaráis rialaitheacha náisiúnta lena mbaineann agus leis an tionscnóir nó leis na tionscnóirí tionscadail. Féadfar síneadh dhá mhí a chur leis an tréimhse trí mhí sin dá dtagraítear sa dara fomhír má iarrann an Ghníomhaireacht tuilleadh faisnéise. Tosóidh an tréimhse bhreise sin ar an lá tar éis an fhaisnéis iomlán a fháil.

Foilseofar an cinneadh maidir le leithdháileadh.

7. Tabharfaidh an Ghníomhaireacht cóip de na cinntí uile, i dteannta na faisnéise ábhartha uile maidir le gach cinneadh don Choimisiún gan mhoill. Féadfar an fhaisnéis sin a chur isteach i bhfoirm chomhiomlán. Coinneoidh an Coimisiún aon fhaisnéis íogair tráchtála faoi rún.

8. Ní bheidh tionchar ag leithdháileadh na gcostas sin ar cheart oibreoirí córais tarchurtha táillí a chur i bhfeidhm ná ar údaráis rialaitheacha náisiúnta táillí a fhormheas le haghaidh rochtana ar ghréasáin i gcomhréir le hAirteagal 32 de Threoir 2009/72/CE agus de Threoir 2009/73/CE, le hAirteagal 14 de Rialachán (CE) Uimh. 714/2009, agus le hAirteagal 13 de Rialachán (CE) Uimh. 715/2009.

Airteagal 14 Dreasachtaí

1. I gcás ina n‑iompaíonn tionscnóir tionscadail rioscaí níos airde maidir le forbairt, tógáil, feidhmíocht nó cothabháil tionscadail leasa choitinn a thig faoi na catagóirí atá leagtha amach i bpointe 1 agus i bpointe 2 d’Iarscríbhinn II, cé is moite de thionscadail a bhaineann le stóráil leictreachais arna hidreaphumpáil, i gcomparáid leis na rioscaí a thabhódh tionscadal bonneagair incomparáide de ghnáth, agus i gcás nach gcumdaítear rioscaí den sórt sin faoi dhíolúine de bhun Airteagal 36 de Threoir 2009/73/CE ná Airteagal 17 de Rialachán (CE) Uimh. 714/2009, áiritheoidh údaráis rialaitheacha náisiúnta go ndeonófar dreasachtaí iomchuí ar an tionscadal sin nuair a chuirfear Airteagal 37(8) de Threoir 2009/72/CE, Airteagal 41(8) de Threoir 2009/73/CE, Airteagal 14 de Rialachán (CE) Uimh. 714/2009, agus Airteagal 13 de Rialachán (CE) Uimh. 715/2009 chun feidhme.

2. Agus cinneadh á dhéanamh ag na húdaráis rialaitheacha náisiúnta dreasachtaí den sórt sin a dheonú, cuirfidh siad torthaí na hanailíse costais is tairbhe san áireamh ar bhonn na modheolaíochta a leagadh amach de bhun Airteagal 12 agus cuirfear san áireamh go háirithe na seachtrachtaí dearfacha réigiúnacha nó uile‑Aontais a thiocfaidh as an tionscadal. Déanfaidh na húdaráis rialaitheacha náisiúnta tuillleadh anailíse ar na rioscaí sonracha arna n‑iompar ag na tionscnóirí tionscadail, ar na bearta maolaithe riosca arna ndéanamh agus ar an údar leis an bpróifíl riosca i bhfianaise an ghlantionchair dhearfaigh atá mar thoradh ar an tionscadal, i gcomparáid le rogha eile lena mbaineann riosca níos ísle. Áireofar i measc rioscaí incháilithe go sonrach rioscaí a bhaineann le teicneolaíochtaí nua tarchuir, ar an tír mhór agus amach ón gcósta araon, rioscaí a bhaineann le hathghabháil neamhiomlán costas agus rioscaí forbartha.

3. Tabharfaidh an dreasacht arna deonú faoin gcinneadh aird ar chineál sonrach an riosca a iompraítear agus cumhdófar léi:

(a) rialacha maidir le hinfheistíocht oirchilleach; nó

(b) rialacha maidir le sainaithint costas a thabhaítear go héifeachtúil roimh an tionscadal a choimisiúnú; nó

(c) rialacha lena ndéantar foráil maidir le toradh breise a fháil ar an gcaipiteal arna infheistiú don tionscadal; nó

(d) aon bheart eile a mheastar a bheith riachtanach agus iomchuí.

4. Faoin 31 Nollaig 2013, eiseoidh an Ghníomhaireacht treoir i gcomhréir le hAirteagal 7(2) de Rialachán (CE) Uimh. 713/2009:

(a) maidir leis na dreasachtaí dá dtagraítear i mír 1 ar bhonn thagarmharcáil an dea‑chleachtais arna déanamh ag údaráis rialaitheacha náisiúnta;

(b) maidir le modheolaíocht choiteann chun meastóireacht a dhéanamh ar rioscaí níos airde a iompraítear i gcás infheistíochtaí i dtionscadail tarchurtha leictreachais agus gáis.

5. Faoin 31 Iúil 2013, foilseoidh gach údarás rialaitheach náisiúnta a mhodheolaíocht agus na critéir arna n-úsáid chun meastóireacht a dhéanamh ar infheistíochtaí i dtionscadail tarchurtha leictreachais agus gáis agus ar na rioscaí níos airde a bhaineann leo.

6. Féadfaidh an Coimisiún treoirlínte a eisiúint maidir leis na dreasachtaí atá leagtha síos san Airteagal seo i gcomhréir le hAirteagal 18(1) go (3) de Rialachán (CE) Uimh. 714/2009 agus le hAirteagal 23(1) de Rialachán (CE) Uimh. 715/2009.

CAIBIDIL V - Maoiniú

Airteagal 15 Incháilitheacht tionscadal do chúnamh airgeadais ón Aontas

1. Tá tionscadail leasa choitinn a thig faoi na catagóirí atá leagtha amach i bpointí 1, 2 agus 4 d’Iarscríbhinn II incháilithe do thacaíocht airgeadais ón Aontas i bhfoirm deontas le haghaidh staidéar agus i bhfoirm ionstraimí airgeadais i gcomhréir le forálacha [Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear an tSaoráid um Chónascadh na hEorpa].

2. Aon tionscadail leasa choitinn a thig faoi na catagóirí atá leagtha amach i bpointe 1(a) go (d) agus i bpointe 2 d’Iarscríbhinn II, cé is moite de thionscadail a bhaineann le stóráil leictreachais arna hidreaphumpáil, beidh siad incháilithe freisin do thacaíocht airgeadais ón Aontas i bhfoirm deontas d’oibreacha i gcomhréir le forálacha [Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear an tSaoráid um Chónascadh na hEorpa], má thugtar fúthu i gcomhréir leis an nós imeachta dá dtagraítear i mír 6(b) d’Airteagal 5 nó má chomhlíonann siad na critéir seo a leanas:

(a) cuireann an anailís costais is tairbhe tionscadal-oiriúnaithe arna déanamh de bhun mhír 4(a) d’Airteagal 13, fianaise ar fáil maidir le seachtrachtaí suntasacha dearfacha a bheith ann, amhail cinnteacht an tsoláthair, dlúthpháirtíocht nó nuálaíocht; agus

(b) níl an tionscadal inmharthana ó thaobh na tráchtála de de réir an phlean gnó ná de réir measúnuithe eile arna ndéanamh ag creidiúnaithe nó ag infheisteoirí féideartha go háirithe. Cuirfear an cinneadh maidir le dreasachtaí agus an t‑údar leo dá dtagraítear i mír 3 d’Airteagal 14 san áireamh nuair atá inmharthanacht an tionscadail ó thaobh na tráchtála de á mheas; agus

(c) tá cinneadh maidir le leithdháileadh trasteorann costas faighte ag an tionscadal de bhun Airteagal 13 nó, i gcás tionscadal a fuair díolúine de bhun Airteagal 36 de Threoir 2009/73/CE nó Airteagal 17 de Rialachán (CE) Uimh. 714/2009, tá tuairim ó na húdaráis inniúla rialaitheacha náisiúnta agus ón nGníomhaireacht faighte maidir le hinmharthanacht an tionscadail ó thaobh na tráchtála de.

3. Aon tionscadail leasa choitinn a thig faoi na catagóirí atá leagtha amach i bpointe 1(e) agus i bpointe 4 d’Iarscríbhinn II, beidh siad incháilithe freisin do thacaíocht airgeadais ón Aontas i bhfoirm deontas d’oibreacha i gcomhréir le forálacha [Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear an tSaoráid um Chónascadh na hEorpa], más féidir leis na tionscnóirí tionscadail i gceist na seachtrachtaí suntasacha dearfacha a thagann as na tionscadail a léirú go soiléir i dteannta leis an easpa inmharthanachta ó thaobh na tráchtála de a bhaineann leo.

CAIBIDIL VI - Forálacha críochnaitheacha

Airteagal 16 Tuairisciú agus meastóireacht

Foilseoidh an Coimisiún tuarascáil faoi chur chun feidhme tionscadal leasa choitinn tráth nach déanaí ná an bhliain 2017. Déanfar meastóireacht sa tuarascáil sin ar na nithe seo a leanas:

(a) an dul chun cinn atá déanta maidir le forbairt, le tógáil agus le coimisiúnú tionscadal leasa choitinn a roghnaíodh de bhun Airteagal 3, agus, nuair is ábhartha, moilleanna ó thaobh cur chun feidhme agus deacrachtaí eile a tháinig chun cinn;

(b) na cistí arna n-úsáid agus arna n-eisíoc ag an Aontas le haghaidh tionscadal leasa choitinn i gcomhréir le forálacha [Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear an tSaoráid um Chónascadh na hEorpa], i gcomparáid le luach iomlán na dtionscadal leasa choitinn atá cistithe;

(c) maidir leis na hearnálacha leictreachais agus gáis, éabhlóid forbairt ar leibhéal an idirnaisc idir na Ballstáit, forbairt chomhfhreagrach na bpraghsanna fuinnimh agus líon na n‑uaireanta a chlis ar an gcóras gréasáin, na cúiseanna leis na clistí sin agus an costas gaolmhar eacnamaíoch;

(d) maidir le deonú ceadanna agus rannpháirtíocht phoiblí:

– méantréimhse iomlán agus uastréimhse iomlán na nósanna imeachta údarúcháin le haghaidh tionscadal leasa choitinn, lena n-áirítear fad tréimhse gach céime den nós imeachta údarúcháin, i gcomparáid leis an uainiú a fhoráiltear leis na mór-gharspriocanna tosaigh dá dtagraítear in Airteagal 11(3);

– an leibhéal freasúra i gcoinne tionscadal leasa choitinn (go háirithe líon na n‑agóidí scríofa le linn an phróisis chomhairliúcháin phoiblí, líon na gcaingne dlí );

(e) maidir le cóir rialála:

– líon na dtionscadal leasa choitinn ar deonaíodh cinneadh maidir le leithdháileadh trasteorann na gcostas orthu de bhun Airteagal 13;

– líon agus cineál na dtionscadal leasa choitinn a fuair dreasachtaí sonracha de bhun Airteagal 14;

Airteagal 17 Faisnéis agus poiblíocht

Bunóidh an Coimisiún clár oibre trédhearcachta bonneagair a mbeidh rochtain ag an bpobal i gcoitinne air go héasca. Beidh an fhaisnéis seo a leanas san áireamh sa chlár oibre sin:

(a) faisnéis ghinearálta a thabharfar cothrom le dáta go rialta, lena n-áirítear faisnéis gheografach, do gach tionscadal leasa choitinn;

(b) an plean cur chun feidhme maidir le gach tionscadal leasa choitinn;

(c) príomhthorthaí na hanailíse costais is tairbhe ar bhonn na modheolaíochta atá leagtha amach de bhun Airteagal 12 maidir leis na tionscadail leasa choitinn lena mbaineann, seachas aon fhaisnéis tráchtála íogair.

Airteagal 18 Forálacha idirthréimhseacha

Ní dhéanfaidh an Rialachán seo difear do dheonú, leanúint ná modhnú na cabhrach airgeadais arna deonú ag an gCoimisiún ar bhonn na nglaonna ar thograí a seoladh faoi Rialachán (CE) Uimh. 680/2007 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle[31] do thionscadail atá liostaithe in Iarscríbhinn I agus in Iarscríbhinn III de Chinneadh 1364/2006/CE nó i bhfianaise na spriocanna, bunaithe ar na catagóirí ábhartha caiteachais do GTE‑F, mar atá sainithe i Rialachán (CE) Uimh. 1083/2006 ón gComhairle[32].

Airteagal 19 Aisghairm

Déantar Cinneadh 1364/2006/CE a aisghairm leis seo amhail ón 1 Eanáir 2014. Ní thiocfaidh aon chearta aníos faoin Rialachán seo i gcás tionscadal atá liostaithe in Iarscríbhinn I agus in Iarscríbhinn III de Chinneadh 1364/2006/CE.

Airteagal 20 Teacht i bhfeidhm

Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Beidh feidhm aige ón 1 Eanáir 2013 ar aghaidh.

Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil,

Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán An tUachtarán

IARSCRÍBHINN I

CONAIRÍ AGUS RÉIMSÍ TOSAÍOCHTA MAIDIR LE BONNEAGAR FUINNIMH

Beidh feidhm ag an Rialachán seo maidir leis na conairí agus réimsí tosaíochta seo a leanas i ndáil le bonneagar fuinnimh tras-Eorpach:

1. Conairí tosaíochta in earnáil an leictreachais

(1) Eangach amach ón gcósta sna Mara Thuaidh (""EACMT"): eangach chomhtháite leictreachais amach ón gcósta sa Mhuir Thuaidh, i Muir Éireann, i Muir nIocht, i Muir Bhailt agus in uiscí comharsanachta chun leictreachas a iompar ó fhoinsí in‑athnuaite fuinnimh amach ón gcósta chuig lárionaid ídithe agus stórála agus chun malartú leictreachais trasteorann a mhéadú.

Na Ballstáit lena mbaineann: an Bheilg, an Danmhairg, an Fhrainc, an Ghearmáin, Éire, Lucsamburg, an Ísiltír, an tSualainn, an Ríocht Aontaithe;

(2) Idirnaisc leictreachais Thuaidh-Theas in Iarthar na hEorpa "("ITT leictreachas an Iarthair"): idirnaisc idir Ballstáit an réigiúin sin agus le tríú tíortha na Meánmhara, go háirithe chun leictreachas ó fhoinsí in-athnuaite fuinnimh a chomhtháthú.

Na Ballstáit lena mbaineann: an Bheilg, an Fhrainc, an Ghearmáin, Éire, an Iodáil, Lucsamburg, an Ísiltír, Málta, an Phortaingéil, an Spáinn, an Ríocht Aontaithe;

(3) Idirnaisc leictreachais Thuaidh-Theas i Lár na hEorpa Thoir agus in Oirdheisceart na hEorpa ("ITT leictreachas an Oirthir"): idirnaisc agus línte inmheánacha Thuaidh-Theas agus Soir-Siar chun an margadh inmheánach a chur i gcrích agus chun giniúint ó fhoinsí in-athnuaite fuinnimh a chomhtháthú.

Na Ballstáit lena mbaineann: an Ostair, an Bhulgáir, Poblacht na Seice, an Chipir, an Ghearmáin, an Ghréig, an Ungáir, an Iodáil, an Pholainn, an Rómáin, an tSlóvaic, an tSlóivéin;

(4) Plean Idirnaisc don Mhargadh Baltach Fuinnimh sa leictreachas "("Leictreachas PIMBF"): idirnaisc idir na Ballstáit sa réigiún Baltach agus bonneagair eangaí inmheánacha á dtreisiú dá réir, chun deireadh a chur le haonrú na Stát Baltach agus chun comhtháthú an mhargaidh a chothú sa réigiún;

Na Ballstáit lena mbaineann: an Danmhairg, an Eastóin, an Fhionlainn, an Ghearmáin, an Laitvia, an Liotuáin, an Pholainn, an tSualainn.

2. Conairí tosaíochta in earnáil an gháis

(5) Idirnaisc gáis Thuaidh-Theas in Iarthar na hEorpa ("ITT Ghás an Iarthair"): acmhainní idirnaisc le haghaidh sreabh gáis Thuaidh-Theas in Iarthar na hEorpa chun bealaí soláthair a éagsúlú tuilleadh agus chun inseachadacht ghearrthéarmach gáis a mhéadú.

Na Ballstáit lena mbaineann: an Bheilg, an Fhrainc, an Ghearmáin, Éire, an Iodáil, Lucsamburg, Málta, an Ísiltír, an Phortaingéil, an Spáinn, an Ríocht Aontaithe;

(6) Idirnaisc gáis Thuaidh-Theas i Lár na hEorpa Thoir agus in Oirdheisceart na hEorpa ("ITT Ghás an Oirthir"): naisc réigiúnacha gáis idir réigiún Mhuir Bhailt, Muir Aidriad agus an Mhuir Aeigéach agus an Mhuir Dhubh, go háiri