1.Réamhrá

Tá rún daingean ag an Aontas a áirithiú go gcothóidh a chomhaontuithe trádála inbhuanaitheacht, ionas go rachaidh an fás eacnamaíoch in éineacht le cearta an duine, obair chuibhiúil agus an comhshaol a chosaint, agus iad ag cloí go hiomlán le luachanna agus le tosaíochtaí an Aontais. Sa chomhthéacs geopholaitiúil atá ann faoi láthair, a bhfuil éagobhsaíocht mhéadaitheach mar chuid di, ní mór don Aontas a rannpháirtíocht le tríú tíortha a mhéadú mar chomhpháirtí iontaofa. Dá bhrí sin, foráiltear le beartas trádála an Aontais do chreat daingean chun dul i gcomhar le comhpháirtithe trádála maidir le saincheisteanna inbhuanaitheachta a bhaineann le trádáil. Tá an cur chuige sin bunaithe ar rialacha idirnáisiúnta saothair agus comhshaoil trí phróisis struchtúrtha thrédhearcacha, le rannpháirtíocht na sochaí sibhialta.

Leagtar amach sa Teachtaireacht sin conas rannchuidiú comhaontuithe trádála leis an bhforbairt inbhuanaithe a fheabhsú a thuilleadh. I ngach comhaontú trádála nua-aimseartha de chuid an Aontais tá caibidlí um Thrádáil agus Forbairt Inbhuanaithe (TSD) cheana féin. Ó 2018 i leith, tá cur chun feidhme agus forfheidhmiú feabhsaithe an phlean sin bunaithe ar Phlean Gníomhaíochta 15-Pointe. I mí an Mheithimh 2021, sheol an Coimisiún athbhreithniú domhain arb é is aidhm dó cumas comhaontuithe trádála ina n-iomláine a neartú – agus ní hamháin a gcaibidlí TSD – chun an trádáil inbhuanaithe a chur chun cinn, i gcomhar le comhpháirtithe trádála agus i gcomhar le hionstraimí beartais ábhartha eile de chuid an Aontais, lena n-áirítear Margadh Glas na hEorpa.

Mar chuid den athbhreithniú, d’iarr an Coimisiún staidéar comparáideach neamhspleách ar chleachtais TSD i gcomhaontuithe trádála tríú tíortha, lenar deimhníodh go bhfuil an tAontas Eorpach ar cheann de na ceannródaithe agus na príomhcheannródaithe a bhaineann leis an inbhuanaitheacht a chur chun cinn trína chomhaontuithe trádála. Ina theannta sin, d’fhonn ionchur a bhailiú ón réimse is leithne is féidir de shaoránaigh agus de pháirtithe leasmhara, rinne an Coimisiún comhairliúchán poiblí oscailte, inar bailíodh go leor aighneachtaí ó ghnólachtaí agus ó cheardchumainn, ó ghrúpaí comhshaoil agus ó ghrúpaí chearta an duine agus ó chomhpháirtithe sóisialta. Bhí malartú tuairimí forleathan leis na Ballstáit, le Parlaimint na hEorpa agus le Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa ag gabháil leis sin.

Bunaithe ar an ionchur agus ar na moltaí a fuarthas le linn phróiseas athbhreithnithe TSD, tá sraith tosaíochtaí beartais agus príomhphointí gníomhaíochta sainaitheanta ag an gCoimisiún, a chuirfidh tuilleadh feabhais ar éifeachtacht an chur chuige reatha bunaithe ar rannpháirtíocht i leith TSD, bunaithe ar an gcreat idirnáisiúnta agus ar na caighdeáin idirnáisiúnta, le rialacha forfheidhmiúcháin níos láidre. Áirítear leis an gcur chuige nua a leagtar amach thíos céim comhlíonta iomlán agus úsáid smachtbhannaí trádála i gcásanna sonracha dea-shainithe.

2.An chaoi a gcuireann comhaontuithe trádála an Aontais leis an gclár oibre maidir le forbairt inbhuanaithe

Spreagann comhaontuithe trádála fás inbhuanaithe san Aontas agus sna tíortha comhpháirtíochta araon. Tá clár oibre gníomhach trádála ríthábhachtach do rathúnas eacnamaíoch agus d’iomaíochas na hEorpa. Cabhraíonn comhaontuithe trádála poist a chruthú, margaí a leathnú agus borradh a chur faoin bhfás eacnamaíoch agus faoin nuálaíocht. Trí dheireadh a chur le bacainní ar rochtain ar an margadh, laghdaíonn siad costais freisin agus éascaíonn siad glacadh agus úsáid teicneolaíochtaí atá neamhdhíobhálach don aeráid, agus earraí agus seirbhísí gaolmhara a chabhraíonn le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú ar fud an domhain agus oiriúnú d’aeráid atá ag athrú. Cuidíonn comhaontuithe trádála freisin le soláthar na n‑amhábhar is gá a dhaingniú, lena n-áirítear na hamhábhair sin a úsáidtear i dteicneolaíochtaí ísealcharbóin. Ag an am céanna, d’fhéadfadh tionchar a bheith ag trádáil dhomhanda ar an aeráid, ar an mbithéagsúlacht nó ar dhálaí oibre. D’fhonn éifeachtaí dearfacha na trádála oscailte a áirithiú, ní mór go mbeadh léirscaoileadh trádála agus cur chun cinn caighdeán saothair idirnáisiúnta mar aon le bearta cinntitheacha aeráide agus comhshaoil fite fuaite ina chéile. Mar ionstraimí comhpháirtíochta pribhléidí, cuireann comhaontuithe trádála ardán ar fáil d’idirphlé beartais agus do chomhar maidir le hinbhuanaitheacht le tíortha comhpháirtíochta. Tá sé sin ríthábhachtach toisc nach féidir aghaidh a thabhairt ar dhúshláin dhomhanda ach le comhar domhanda.

Leis an Athbhreithniú ar an mBeartas Trádála, tá tacaíocht ann do cheann de cholúin bheartas trádála an Aontais a bheidh glas agus cóir agus d’oscailteacht agus do threallús. Tá sé sin ag teacht leis an gComhaontú Glas don Eoraip agus leis an Teachtaireacht Dhomhanda maidir le hObair Chuibhiúil, lena gcuirtear an fhorbairt inbhuanaithe i gcroílár cheapadh beartais agus ghníomhaíocht an Aontais. Rinneadh tosaíochtaí agus cuspóirí na forbartha inbhuanaithe a phríomhshruthú i mbeartais uile an Aontais i gcomhréir le Clár Oibre 2030 na Náisiún Aontaithe agus na 17 Sprioc Forbartha Inbhuanaithe a ghabhann leis, le Comhaontú Pháras maidir leis an Athrú Aeráide agus le comhaontuithe iltaobhacha eile chun an comhshaol agus caighdeáin saothair a chosaint. Is iad na comhaontuithe agus na coinbhinsiúin iltaobhacha sin an creat domhanda le haghaidh comhair agus gníomhaíochta idirnáisiúnta maidir le forbairt inbhuanaithe, agus tá siad ina dtreoir do ghealltanais forbartha inbhuanaithe i gcomhaontuithe trádála an Aontais freisin.

Le cur chuige luachbhunaithe an Aontais maidir le TSD, iarrtar gealltanais níos leithne ó thíortha comhpháirtíochta seachas na tíortha sin a bhaineann le comhaontuithe trádála de chuid gníomhaithe idirnáisiúnta eile. Go háirithe, éilíonn caibidlí TSD de chomhaontuithe trádála an Aontais go gcuirfí chun feidhme go héifeachtach coinbhinsiúin na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair (EIS) agus Comhaontuithe Iltaobhacha Comhshaoil (MEAnna) atá daingnithe ag gach páirtí, amhail Comhaontú Pháras maidir leis an Athrú Aeráide agus an Coinbhinsiún maidir leis an Éagsúlacht Bhitheolaíoch. Le caibidlí TSD i gcomhaontuithe trádála an Aontais, is gá urraim a thabhairt do chroíphrionsabail EIS mar a leagtar amach i nDearbhú EIS 1998 maidir le Prionsabail Bhunúsacha agus Cearta Bunúsacha ag an Obair. I ndáil leis an méid sin, is díol sásaimh don Choimisiún an obair atá á déanamh ag EIS agus a ballraíocht chun na croíphrionsabail sin a neartú agus a leathnú, cinneadh a rinneadh le déanaí chun sábháilteacht agus sláinte cheirde a chur san áireamh, agus measann sé gur cheart forbairtí den sórt sin a léiriú go hiomchuí i gcaibidlí TSD. I gcaibidlí TSD freisin, chun cinncuirtear daingniú Choinbhinsiúin bhunúsacha na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair (EIS) agus tá raon leathan gealltanas agus forálacha comhair acu maidir le saincheisteanna amhail cearta saothair, idirphlé sóisialta, dálaí oibre cuibhiúla lena n‑áirítear cigireacht saothair, bainistiú inbhuanaithe acmhainní nádúrtha, foraoiseacht, iascach, dobharshaothrú, rialachas na n‑aigéan agus iompar freagrach gnó a chur chun cinn. Cuireann comhaontuithe trádála an Aontais Eorpaigh comhar chun cinn anois chun an t-aistriú chuig geilleagar ciorclach atá tíosach ar acmhainní nó chuig slabhraí soláthair saor ó fhoraoisiú a spreagadh, agus chun rialachas idirnáisiúnta comhshaoil a chothú. Tá forálacha i gcomhaontuithe trádála an Aontais le déanaí freisin maidir le coinbhinsiúin ábhartha na Náisiún Aontaithe agus na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair (EIS) lena gcuirtear cumhachtú eacnamaíoch na mban agus comhionannas inscne chun cinn, lena n‑áirítear comhar a chur chun cinn i bhfóraim idirnáisiúnta chun na cuspóirí sin a chur chun cinn, mar shampla san EDT.

Idirghníomhaíocht le huirlisí beartais eile

Ní ionstraimí aonair iad comhaontuithe trádála an Aontais chun clár oibre inbhuanaitheachta an Aontais le tríú tíortha a chur chun cinn agus a fheabhsú. Na gealltanais TSD atá san áireamh ann, oibríonn siad i gcomhar le tacar níos leithne ionstraimí beartais, iarrachtaí iltaobhacha agus uirlisí comhair um fhorbairt i gcur chuige uilechuimsitheach. In éineacht le hionstraimí uathrialacha an Aontais, cuidíonn siad leis an leas is fearr is féidir a bhaint as dea-thionchair na trádála ar an bhforbairt inbhuanaithe agus chun a áirithiú, os a choinne sin, go gcuirfear srian ar thionchair dhiúltacha.

Faoi dheireadh shainordú reatha an Choimisiúin, táthar ag súil go mbeidh tacar uaillmhianach d’ionstraimí uathrialacha breise ag an Aontas chun tacú le trádáil inbhuanaithe. In 2021, chuir an Coimisiún togra ar aghaidh chun sásra coigeartaithe teorann carbóin a bhunú chun sceitheadh carbóin a chosc agus chun éifeachtacht na gníomhaíochta domhanda ar son na haeráide a neartú , chomh maith le togra maidir le táirgí saor ó fhoraoisiú chun iarrachtaí a neartú chun dul i ngleic le dífhoraoisiú agus díghrádú foraoise. An bhliain chéanna, ghlac an Coimisiún straitéis inar cuireadh chun cinn pacáiste beart uaillmhianach agus cuimsitheach chun cabhrú le feabhas a chur ar an sreabhadh airgid i dtreo an t‑aistriú chuig geilleagar inbhuanaithe a mhaoiniú. Go luath in 2022, chuir an Coimisiún togra ar aghaidh maidir le dícheall cuí i ndáil le hinbhuanaitheacht chorparáideach, lena gcothaítear iompar gnó inbhuanaithe agus freagrach ar fud slabhraí luacha domhanda. Ghlac sé freisin togra le haghaidh creata arb é is aidhm dó gach táirge a chuirtear ar mhargadh an Aontais a dhéanamh níos inbhuanaithe agus níos ciorclaí ó thaobh an chomhshaoil de. Mar a fógraíodh sa Teachtaireacht Dhomhanda maidir le hObair Chuibhiúil, cuirfidh an Coimisiún tionscnamh reachtach nua i láthair níos déanaí i mbliana chun toirmeasc éifeachtach a chur ar tháirgí a dhéanann saothar éigeantais ar mhargadh an Aontais.

Ina thogra le haghaidh Rialachán AE nua maidir le Scéim na bhFabhar Ginearálaithe, chuir an Coimisiún leis an méid a chuireann an scéim chun forbairt inbhuanaithe a chur chun cinn, inter alia, trí roinnt ionstraimí idirnáisiúnta a chur isteach i réimsí chearta an duine, an dea-rialachais, an tsaothair agus chosaint an chomhshaoil. I measc na nithe breise sin tá Comhaontú Pháras maidir leis an Athrú Aeráide, Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe i gcoinne na Coireachta Eagraithe Trasnáisiúnta, dhá choinbhinsiún nua de chuid EIS, chomh maith leis an imirce idirnáisiúnta ordúil a chuireann leis an bhforbairt inbhuanaithe a chumhdach. Tá sé mar aidhm leis an togra freisin go mbeidh onnmhairiú earraí a dhéanann saothar leanaí agus saothar éigeantais atá toirmiscthe go hidirnáisiúnta ina fhoras chun fabhair thrádála a d’fhéadfadh a bheith ann a tharraingt siar.

Ó thaobh an iltaobhachais de, tá an tAontas tar éis trí thionscnamh ilpháirtithe EDT a chomhurrú le déanaí maidir le trádáil agus inbhuanaitheacht chomhshaoil, truailliú plaisteach agus trádáil inbhuanaithe phlaisteach, chomh maith leis an athchóiriú ar fhóirdheontais do bhreoslaí iontaise. Ag an 12ú Comhdháil Aireachta de chuid na hEagraíochta Domhanda Trádála, bhí ról lárnach ag an Aontas maidir leis an gcéad chomhaontú iltaobhach um fhóirdheontais iascaigh a bhaint amach lena déantar fóirdheontais dhíobhálacha iascaigh ar fud an domhain a smachtú, agus inbhuanaitheacht an chomhshaoil ina chroílár. Leanfaidh an tAontas ag cur brú maidir leis na smachta ar fhóirdheontais a leathnú faoin gcéad chomhdháil aireachta eile. Thacaigh an an tAontas go gníomhach freisin le Chomhghuaillíocht na nAirí Trádála um Aeráid a sheoladh chun spreagadh polaitiúil breise a thabhairt chun clár oibre dearfach maidir le trádáil agus leis an aeráid a thógáil, go háirithe san Eagraíocht Dhomhanda Trádála. Mar chuid den athchóiriú ar an Eagraíocht Dhomhanda Trádála, tá sé ar intinn ag an Aontas idirphlé a chothú maidir leis an idirghníomhaíocht idir trádáil agus obair chuibhiúil, lena n-áirítear trí chomhar WTO-EIS. Ag an Eagraíocht um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (ECFE), tá leasuithe á gcur chun cinn ag an Aontas ar an tacar rialacha lena rialaítear creidmheasanna onnmhairiúcháin oifigiúla chun ailíniú leis na spriocanna aeráide a chothú. Anuas air sin d’éirigh leis an Aontas Eorpach toirmeasc a chur ar stáisiúin chumhachta gualbhreoslaithe gan staonadh.

Tá na hionstraimí agus na tionscnaimh sin go léir a bhaineann le trádáil mar chuid de fhreagairt chuimsitheach ar ábhair imní maidir le hinbhuanaitheacht dhomhanda agus téann siad i gcomhar le comhaontuithe trádála.

3.Treoshuímh nua beartais maidir le forbairt inbhuanaithe i gcomhaontuithe trádála

Léiríodh fóntacht shamhail TSD leis an athbhreithniú ar TSD ach sainaithníodh ann freisin go bhféadfaí feabhas a chur ar 6 thosaíocht beartais, ar féidir iad a achoimriú mar seo a leanas: (1) an gá atá le bheith níos réamhghníomhaí sa chomhar le comhpháirtithe; (2) dlús a chur leis an gcur chuige a bhaineann go sonrach le tíortha faoi leith; (3) an inbhuanaitheacht a phríomhshruthú thar chaibidil TSD de chomhaontuithe trádála; (4) an faireachán ar chur chun feidhme ghealltanais TSD a mhéadú; (5) ról na sochaí sibhialta a neartú; agus (6) forfheidhmiú a fheabhsú trí bhíthin smachtbhannaí trádála mar rogha dheiridh.