AN COIMISIÚN EORPACH An Bhruiséil,14.7.2021 COM(2021) 551 final 2021/0211(COD) Togra le haghaidh TREOIR Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE lena leasaítear Treoir 2003/87/CE lena mbunaítear scéim um liúntais astaíochtaí gás ceaptha teasa a thrádáil laistigh den Aontas, Cinneadh (AE) 2015/1814 i ndáil le cúlchiste cobhsaíochta margaidh a bhunú agus a fheidhmiú do scéim trádála an Aontais maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa agus Rialachán (AE) 2015/757 (Téacs atá ábhartha maidir le LEE) {SEC(2021) 551 final} - {SWD(2021) 557 final} - {SWD(2021) 601 final} - {SWD(2021) 602 final}



MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN 1.COMHTHÉACS AN TOGRA •Forais agus cuspóirí an togra Leis an Teachtaireacht maidir leis an gComhaontas Glas don Eoraip, seoladh straitéis nua fáis don Aontas arb é is aidhm leis sochaí chothrom rathúil a dhéanamh den Aontas Eorpach, ina mbeidh geilleagar nua‑aimseartha, atá tíosach ar acmhainní agus iomaíoch. Athdhearbhaítear leis uaillmhian an Choimisiúin chun a spriocanna aeráide a mhéadú agus go mbeadh an Eoraip ar an gcéad ilchríoch aeráidneodrach faoi 2050. Thairis sin, tá sé d’aidhm leis freisin sláinte agus folláine na saoránach a chosaint ar rioscaí agus tionchair a bhaineann leis an gcomhshaol. Tá riachtanas agus luach an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip méadaithe i bhfianaise tionchar tromchúiseach phaindéim COVID‑19 ar shláinte, ar dhálaí maireachtála agus oibre, agus ar fholláine shaoránaigh an Aontais. Dúshlán práinneach is ea é dul i ngleic leis an athrú aeráide. I gcomhréir leis na torthaí eolaíocha sa Tuarascáil Speisialta ón bPainéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide (IPCC), ní mór astaíochtaí CO2 domhanda glan‑nialasacha a bhaint amach thart ar an mbliain 2050, agus neodracht maidir le gach gás ceaptha teasa eile a bhaint amach a luaithe is féidir níos déanaí sa chéad. Is gá don Aontas a ghníomhaíocht a mhéadú mar gheall ar an dúshlán práinneach seo agus ceannaireacht dhomhanda a léiriú trína bheith aeráidneodrach faoi 2050. Leagtar amach an cuspóir seo sa Teachtaireacht ‘Pláinéad Glan do Chách’ - Fís straitéiseach fhadtéarmach Eorpach ar mhaithe le geilleagar rachmasach, nua‑aimseartha, iomaíoch atá neodrach ó thaobh na haeráide de’. Bunaithe ar straitéis an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip agus ar mheasúnú cuimsitheach tionchair, moladh sa Teachtaireacht ón gCoimisiún i mí Mheán Fómhair 2020 maidir le Uaillmhian aeráide 2030 na hEorpa a ghéarú (‘an plean um Sprioc Aeráide 2030’) uaillmhian an Aontais a ardú agus moladh ann plean cuimsitheach chun sprioc cheangailteach an Aontais Eorpaigh le haghaidh 2030 a mhéadú i dtreo laghdú 55 % ar a laghad a bhaint amach ar astaíochtaí ar bhealach freagrach. Ach uaillmhian 2030 a ardú anois, tugtar cinnteacht don lucht ceaptha beartas agus d’infheisteoirí, ionas nach mbeidh mar thoradh ar chinntí a dhéanfar sna blianta romhainn ceangal a chur ar leibhéil astaíochtaí, rud a bheadh neamhréireach le cuspóir an Aontais a bheith aeráidneodrach faoi 2050. Tá sprioc 2030 i gcomhréir leis an gcuspóir i gComhaontú Pháras chun an méadú ar an teocht dhomhanda a choimeád go mór faoi bhun 2 °C agus leanúint de na hiarrachtaí é a choimeád faoi bhun 1.5 °C. Thacaigh an Chomhairle Eorpach le sprioc cheangailteach nua an Aontais le haghaidh 2030 ag a cruinniú i mí na Nollag 2020. D’iarr sí freisin ar an gCoimisiún ‘a mheas cad é an bealach is fearr ar féidir leis na hearnálacha eacnamaíocha uile rannchuidiú le sprioc 2030 agus na tograí is gá a dhéanamh, lena ngabhfaidh mionscrúdú ar an tionchar comhshaoil, eacnamaíoch agus sóisialta ar leibhéal na mBallstát, agus pleananna náisiúnta fuinnimh agus aeráide á gcur san áireamh agus athbhreithniú á dhéanamh ar sholúbthachtaí atá ann cheana’. Chuige sin, tá sprioc an Aontais maidir le haeráidneodracht ceangailteach ó thaobh dlí de faoin Dlí Aeráide Eorpach, mar a comhaontaíodh leis na comhreachtóirí, agus ardaítear uaillmhian 2030 trí sprioc a leagan amach chun laghdú 55 % ar a laghad ar ghlanastaíochtaí a bhaint amach faoi 2030 i gcomparáid le 1990. Chun an chonair a mholtar sa Dlí Aeráide Eorpach a leanúint agus an leibhéal méadaithe uaillmhéine sin a sheachadadh faoi 2030, rinne an Coimisiún athbhreithniú ar an reachtaíocht maidir leis an aeráid agus le fuinnimh atá i bhfeidhm faoi láthair a meastar nach mbeidh mar thoradh orthu ach laghdú 40 % ar astaíochtaí gás ceaptha teasa faoi 2030 agus laghdú 60 % faoi 2050. Tá an pacáiste reachtach ‘Oiriúnach do 55’ (‘Fit for 55’) seo, mar a fógraíodh sa Phlean um Sprioc Aeráide 2030, ar an mbloc tógála is cuimsithí sna hiarrachtaí chun sprioc aeráide uaillmhianach nua 2030 a chur chun feidhme, agus beidh ar gach earnáil agus beartas eacnamaíoch rannchuidiú leis. Ina theannta sin, d’iarr an Chomhairle Eorpach ar an gCoimisiún i mí na Nollag 2020 féachaint ar bhealaí a fhiosrú chun Córas Trádála Astaíochtaí an Aontais (EU ETS) a neartú, agus a shláine a chaomhnú agus an gá le dul i ngleic le hábhair imní maidir le dáileachán agus bochtaineacht fuinnimh a chur san áireamh. D’iarr an Chomhairle Eorpach ar an gCoimisiún freisin féachaint ar bhearta a mholadh lena gcuirfear ar a gcumas do thionscail atá dian ar fhuinneamh teicneolaíochtaí aeráidneodracha a fhorbairt agus a chur i bhfeidhm agus a n‑iomaíochas tionsclaíoch á chaomhnú. Rinneadh athbhreithniú in 2018 ar an reachtaíocht ETS atá ann faoi láthair chun laghdú 43 % a bhaint amach in astaíochtaí EU ETS faoi 2030 i gcomparáid le 2005, rud atá comhleanúnach le sprioc laghdaithe astaíochtaí ar fud gheilleagar an Aontais de 40 % ar a laghad faoi 2030 i gcomparáid le 1990. Léirítear, áfach, in anailís níos déanaí de chuid sheirbhísí an Choimisiúin go mbainfí amach laghdú -51 % ar astaíochtaí in 2030 i gcomparáid le 2005 sna hearnálacha a chumhdaítear le EU ETS faoi láthair dá bhfágfaí an reachtaíocht gan athrú. Bíodh is go sárófaí leis sin an rannchuidiú -43 % dá dtagraítear thuas, níor rannchuidiú leordhóthanach é le sprioc fhoriomlán -55 % ar a laghad i gcomparáid le 1990. Dá bhrí sin, is é cuspóir ginearálta an tionscnaimh seo athbhreithniú a dhéanamh ar an Treoir AE maidir le Trádáil Astaíochtaí ar bhealach atá i gcomhréir le sprioc aeráid 2030 chun laghdú 55 % ar a laghad a bhaint amach ar ghlanastaíochtaí gás ceaptha teasa faoi 2030 faoi bhun leibhéil 1990 mar aon le conair réidh chothrom i dtreo na haeráidneodrachta faoi 2050, ar bhealach costéifeachtach comhleanúnach agus an gá le haistriú cóir agus an gá atá ann do gach earnáil rannchuidiú le hiarrachtaí an Aontais ar son na haeráide á gcur san áireamh. Mar a mhínítear sa mheasúnú tionchair, meastar gur le rannchuidiú -61 % i gcomparáid le 2005 ó na hearnálacha a chumhdaítear le EU ETS is fearr a léirítear torthaí an Phlean um Sprioc Aeráide 2030 agus is é sin a ghlactar mar uaillmhian EU ETS lena rannchuidítear le sprioc fhoriomlán -55 % ar a laghad i gcomparáid le 1990. Is é a bheidh i gceist le cur le rannchuidiú comhshaoil EU ETS an líon iomlán lamháltas a eisítear faoi EU ETS (an ‘chaidhp’) go príomha a oiriúnú. Mar sin féin, téann líon laghdaithe lamháltas atá ar fáil don mhargadh i bhfeidhm ar cholúin eile de EU ETS agus den phraghas carbóin. Téann sé i bhfeidhm ar bhunphrionsabail amhail an gá le cobhsaíocht margaidh, an chosaint in aghaidh riosca sceite carbóin, na héifeachtaí dáileacháin atá cothromaithe go cáiréiseach idir na Ballstáit, agus infhaighteacht cistí le haghaidh na riachtanas méadaithe infheistíochta i dteicneolaíochtaí ísealcharbóin. An tráth céanna a thugtar EU ETS i gcomhréir leis an sprioc fhoriomlán de -55 % ar a laghad i gcomparáid le 1990, ní mór an uaillmhian mhéadaithe aeráide seo a léiriú freisin sa rannchuidiú le hiarrachtaí aeráide an Aontais d’earnálacha atá lasmuigh de EU ETS faoi láthair. Dar leis an measúnú tionchair a ghabhann leis an bPlean um Sprioc Aeráide 2030, ní thiocfadh laghdú mar is gá ar astaíochtaí in earnálacha áirithe, in éagmais bearta breise, le bheith ar an mbóthar ceart chun laghdú 55 % ar astaíochtaí ar fud an gheilleagair a bhaint amach. Go deimhin, sa mhuiriompar, is airde na hastaíochtaí anois ná mar a bhí in 1990, agus meastar go dtiocfaidh méadú eile ar astaíochtaí ón muiriompar sa chás ‘gnó mar is gnách’. Sna conairí go léir a measúnaíodh mar chuid den Phlean um Sprioc Aeráide 2030 agus den Straitéis Chuimsitheach um an tSoghluaisteacht Inbhuanaithe agus Chliste, beartaítear laghdú 80-82 % ar astaíochtaí ón loingseoireacht idirnáisiúnta faoi 2050 i gcomparáid le 1990 (is ionann é sin agus laghdú 88-89 % ar astaíochtaí i gcomparáid le 2008), le bheith comhsheasmhach leis an uaillmhian aeráide níos airde. Dá bhrí sin, ghabh an Coimisiún Eorpach air féin an gealltanas chun EU ETS a fhairsingiú leis an muiriompar a chuimsiú mar chuid de chiseán beart de chuid an Aontais chun dul i ngleic le hastaíochtaí ón muiriompar, i dteannta gníomhaíochta a comhaontaíodh laistigh de IMO. Sa chomhthéacs sin, cuireann an Coimisiún fáilte roimh an dul chun cinn atá déanta ag Parlaimint na hEorpa agus ag an gComhairle ó bhí 2019 ann ar an togra chun Rialachán (AE) 2015/757 a leasú chun aird chuí a thabhairt ar an gcóras bailithe sonraí domhanda le haghaidh sonraí faoi ídiú ola breosla long (COM(2019) 38 final) agus tugann an Coimisiún aird ar thacaíocht iomlánach Pharlaimint na hEorpa maidir le Córas Trádála Astaíochtaí an Aontais (EU ETS) a fhairsingiú chun astaíochtaí ón muiriompar a chuimsiú ó 2023 ar aghaidh. Ba cheart astaíochtaí ón muiriompar a chuimsiú sa chóras trádála astaíochtaí atá ann cheana féin. Chun aistriú rianúil a áirithiú, ba cheart tréimhse céimnithe isteach a thabhairt isteach, agus ní bheadh ar chuideachtaí loingseoireachta ach lamháltais a ghéilleadh le haghaidh cion dá n‑astaíochtaí fíordheimhnithe sa tréimhse sin, agus thiocfadh méadú ar an gcion go 100 % thar 4 bliana. Ó tharla nach gcuirfí leis ach thart ar 90 milliún tonna CO2 tríd an gcóras trádála astaíochtaí atá ann cheana féin a fhairsingiú don mhuiriompar, ní bheadh ach tionchar teoranta ann ar an infhaighteacht lamháltas le haghaidh na n‑earnálacha eile a chuimsítear. Chun cuimsiú na hearnála muirí in EU ETS a chur san áireamh, ba cheart Rialachán (AE) 2015/757 a leasú, go háirithe maidir le tuairisciú sonraí comhiomlánaithe astaíochtaí ar leibhéal cuideachta agus ag féachaint ar ról na n‑údarás riaracháin i dtaca le cuideachtaí loingseoireachta. Comhlánaítear leis na leasuithe sin na leasuithe a mholtar in COM(2019) 38 final. Mar a shonraítear sa Phlean um Sprioc Aeráide 2030, is í earnáil na tógála atá freagrach faoi láthair go díreach agus go hindíreach as 36 % de na hastaíochtaí gás ceaptha teasa a bhaineann le fuinneamh san Aontas agus tá acmhainneacht chostéifeachtach mhór ag an earnáil chun astaíochtaí a laghdú. Cuimsítear breis is leath de na hastaíochtaí sin faoin gcóras trádála astaíochtaí atá ann cheana féin, go háirithe an soláthar leictreachais atá le húsáid i bhfoirgnimh agus formhór na n‑astaíochtaí a bhaineann le téamh ceantair. Mar sin féin, déantar go leor tithe cónaithe a théamh go fóill le córais as dáta ina n‑úsáidtear breoslaí iontaise truaillitheacha amhail gual agus ola. Tá acmhainneacht laghdaithe chostéifeachtach mhór ag earnáil an iompair de bhóthar freisin. Sa lá atá inniu ann, an t‑iompar de bhóthar is cúis leis an gcúigiú cuid d’astaíochtaí gás ceaptha teasa an Aontais Eorpaigh, agus tá méadú breis is an ceathrú cuid tagtha ar astaíochtaí ón earnáil ó bhí 1990 ann. Faoi mar a breithníodh sa Teachtaireacht maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún earnáil na tógála agus earnáil an iompair de bhóthar a chuimsiú sa trádáil astaíochtaí. Dá gcuimseofaí na hearnálacha sin faoin trádáil astaíochtaí, nuair a chuirtear é sin i gcomhthéacs bearta rialála agus infheistíochta iomchuí eile le haghaidh na n‑earnálacha sin, dhéanfaí foráil maidir le dreasachtaí eacnamaíocha níos mó agus níos comhchuibhithe chun astaíochtaí thar na hearnálacha sin a laghdú san Aontas agus maidir le cinnteacht níos mó go mbainfí amach laghdú ar astaíochtaí sna hearnálacha sin. Ba cheart trádáil astaíochtaí le haghaidh earnáil na bhfoirgneamh agus earnáil an iompair de bhóthair a thabhairt isteach le trádáil astaíochtaí ar leith ach atá fogasach. Ar an gcaoi sin, seachnófar aon chur isteach ar an gcóras trádála astaíochtaí dea‑fheidhmithe le haghaidh suiteálacha do-aistrithe agus na heitlíochta, mar gheall ar na hacmhainneachtaí laghdaithe éagsúla sna hearnálacha sin agus na dtosca éagsúla a théann i bhfeidhm ar an éileamh. Níor cheart measúnú a dhéanamh ar aon chumasc féideartha den dá chóras ach amháin tar éis don trádáil astaíochtaí nua a bheith i bhfeidhm le roinnt blianta, bunaithe ar an taithí. Tá cur chuige réamhtheachtach i leith eintitis rialaithe ag teastáil leis an gcóras a fhairsingiú chun foirgnimh agus an t‑iompar de bhóthar a chuimsiú.

Tá cobhsaíocht margaidh ríthábhachtach le go bhfeidhmeodh EU ETS i gceart lena spriocanna a bhaint amach. Leis an gcobhsaíocht margaidh a áirithiú, bunaíodh cúlchiste cobhsaíochta an mhargaidh (MSR) le Cinneadh (AE) 2015/1814. Thosaigh an cúlchiste ag feidhmiú i mí Eanáir 2019. Is iad cuspóirí an chúlchiste dul i ngleic le míchothromaíochtaí stairiúla idir an soláthar agus an t‑éileamh agus chun EU ETS a dhéanamh níos athléimní i ndáil le míchothromaíochtaí móra. Ní mór don sásra an chobhsaíocht rialála a chaomhnú agus intuarthacht fhadtéarmach a áirithiú. Ceanglaítear le hAirteagal 3 den Chinneadh ar an gCoimisiún athbhreithniú a dhéanamh ar fheidhmiú an chúlchiste laistigh de 3 bliana ó thús na feidhme. Ní mór an t‑athbhreithniú sin a bhreithniú i gcomhar leis na héifeachtaí ar an gcobhsaíocht margaidh a bhainfeadh le huaillmhian EU ETS a mhéadú, ionas go ndéanfar na leasuithe is gá ar an gcúlchiste a mholadh in éineacht leis na leasuithe ar EU ETS leis an togra seo. Sa chomhthéacs sin, is iad seo a leanas na cuspóirí sonracha atá ag an togra seo mar chuid den phacáiste ‘Oiriúnach do 55’ (‘Fit for 55’): –EU ETS a neartú sa raon feidhme atá aige faoi láthair chun an rannchuidiú iomchuí le sprioc fhoriomlán -55 % ar a laghad d’astaíochtaí gás ceaptha teasa i gcomparáid le 1990 a sholáthar; –cosaint éifeachtach leanúnach a áirithiú le haghaidh na n‑earnálacha a bhfuil riosca suntasach sceite carbóin ag roinnt leo agus glacadh teicneolaíochtaí ísealcharbóin a spreagadh an tráth céanna; –dul i ngleic le héifeachtaí dáileacháin agus sóisialta an aistrithe sin, trí athbhreithniú a dhéanamh ar úsáid ioncam ceantála agus ar mhéid agus feidhmiú na sásraí cistiúcháin ísealcharbóin; –a áirithiú go rannchuidíonn na hearnálacha eile seachas iad sin a chuimsítear in EU ETS faoi láthair ar bhealach costéifeachtach leis an laghdú is gá ar astaíochtaí i gcomhréir le spriocanna AE agus gealltanais faoi Chomhaontú Pháras go háirithe trí astaíochtaí ón muiriompar agus astaíochtaí ó fhoirgnimh agus ón iompar de bhóthar a chur san áireamh faoi rialacha EU ETS agus sineirgí le beartais eile ina ndírítear ar na hearnálacha sin á n‑áirithiú; –athbhreithniú a dhéanamh ar chóras faireacháin, tuairiscithe agus fíoraithe astaíochtaí CO2 ón muiriompar chun cuimsiú na hearnála muiriompair in EU ETS a chur san áireamh; –athbhreithniú a dhéanamh ar chúlchiste cobhsaíochta an mhargaidh i gcomhréir leis an oibleagáid dhlíthiúil chomhfhreagrach agus iniúchadh a dhéanamh ar leasuithe féideartha ar a dhearadh, chun cuspóirí dlíthiúla sa chinneadh maidir le cúlchiste cobhsaíochta an mhargaidh a chomhlíonadh agus chun dul i ngleic le haon saincheist a d’fhéadfadh a bheith ann i gcomhthéacs na huaillmhéine méadaithe. •Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana Ba cheart do gach earnáil den gheilleagar rannchuidiú leis an laghdú ar astaíochtaí gás ceaptha teasa a bhaint amach. Céim chuimsitheach is ea an pacáiste aeráide agus fuinnimh ‘Oiriúnach do 55’ (‘Fit for 55’) chun reachtaíocht an Aontais a ollchóiriú lena ailíniú le huaillmhian mhéadaithe aeráide an Aontais. Tá gach tionscnamh sa phacáiste idirnasctha go dlúth, agus tá gach ceann ag brath ar dhearadh na gceann eile. Tá an togra reachtach seo forlíontach leis na tograí arna ndéanamh sa phacáiste agus cothaíonn sé comhsheasmhacht leo. Cuimsítear earnálacha lasmuigh de EU ETS leis an Rialachán maidir le Comhroinnt Díchill (ESR), lena mbunaítear sprioc fhoriomlán uile-Aontais maidir le laghdú ar astaíochtaí gás ceaptha teasa mar aon le spriocanna bliantúla ceangailteacha le haghaidh na mBallstát aonair a bheidh le baint amach faoi 2030. Cuimsítear leis an Rialachán maidir le Comhroinnt Díchill i measc nithe eile earnáil an iompair de bhóthar agus na bhfoirgneamh, chomh maith le hastaíochtaí ó loingseoireacht intíre, agus is ionann iad sin le chéile agus thart ar 50 % d’astaíochtaí ESR. Murab ionann is EU ETS, níl na hearnálacha a chumhdaítear le ESR faoi réir comhartha faoi phraghas an charbóin ar fud an Aontais. Ach na dreasachtaí eacnamaíocha breise a sholáthar (trí phraghsáil carbóin) is gá chun an laghdú astaíochtaí costéifeachtach a bhaint amach i bhfoirgnimh agus san iompar de bhóthar, comhlánóidh an Córas Trádála Astaíochtaí nua an Rialachán maidir le Comhroinnt Díchill sa raon feidhme atá ann faoi láthair, rud a dhéanann dreasachtaí agus cuntasacht le haghaidh gníomhaíocht náisiúnta a choinneáil ar bun. Léirigh líon mór geallsealbhóirí a thábhachtaí atá an ghné dheiridh sin. Ó tharla go ndéantar uaillmhian 2030 den trádáil astaíochtaí le haghaidh foirgneamh agus iompar de bhóthar a leagan amach ar bhealach comhsheasmhach le rannchuidiú costéifeachtach na n‑earnálacha a chuimsítear, ní dhéantar aon saobhadh ar rannchuidiú na n‑earnálacha ESR nach gcuimsítear le praghsáil carbóin ar fud an Aontais. Féadfar feabhas a chur ar éifeachtacht na praghsála carbóin le bearta náisiúnta lena dtéitear i ngleic le bacainní neamh‑phraghais nó lena gcuirtear réitigh mhalartacha ar fáil. Sonraítear in aithris 4 de Threoir (AE) 2018/410 gur cheart tús a chur le gníomhaíocht ón Eagraíocht Mhuirí Idirnáisiúnta (IMO) nó ón Aontas ón mbliain 2023 ar aghaidh, lena n‑áirítear an réamhobair maidir le glacadh agus le cur chun feidhme birt lena n‑áirithítear go rannchuidíonn an earnáil go hiomchuí leis na hiarrachtaí is gá chun na cuspóirí a comhaontaíodh faoi Chomhaontú Pháras a bhaint amach agus aird chuí a thugann na geallsealbhóirí go léir. Ina theannta sin, tá laghdú ar astaíochtaí ón muiriompar ina chuid de ghealltanas an Aontais maidir le laghdú ar fud an gheilleagair faoi Chomhaontú Pháras. Níl aon bheart leormhaith i bhfeidhm go dtí seo, ar an leibhéal domhanda nó san Aontas, chun an laghdú ar astaíochtaí is gá ó earnáil an mhuiriompair a bhaint amach le bheith i gcomhréir le leibhéal méadaithe uaillmhéine aeráide an Aontais. Ar leibhéal AE, tá faireachán, tuairisciú agus fíorú á dhéanamh (trí Rialachán an Aontais maidir le MRV Muirí) ó bhí 2018 ann ar astaíochtaí CO2 ó longa a bhfuil olltonnáiste 5 000 tona acu atá ag taisteal chuig calafoirt laistigh de LEE nó uathu. Ar an leibhéal domhanda, tá creat rialála maidir le héifeachtúlacht fuinnimh long nua i bhfeidhm agus formheasadh bearta éifeachtúlachta fuinnimh le déanaí le haghaidh long atá ann cheana féin. Ghlac IMO Straitéis Tosaigh maidir le hAstaíochtaí Gás Ceaptha Teasa ó Longa a Laghdú freisin, agus leagtar amach ann cuspóir maidir le laghdú 50 % ar a laghad ar astaíochtaí gás ceaptha teasa a bhaint amach faoi 2050 i gcomparáid le leibhéil 2008. Cé go gcuirtear fáilte roimh an dul chun cinn a bhaintear amach in IMO, ní leor na bearta sin chun an loingseoireacht idirnáisiúnta a dhícharbónú i gcomhréir le cuspóirí aeráide idirnáisiúnta. Mar gheall air sin, gheall an Coimisiún Eorpach ciseán beart de chuid an Aontais a mholadh chun cur le rannchuidiú an mhuiriompair le hiarrachtaí aeráide an Aontais, i dteannta na mbeart a comhaontaíodh ar leibhéal domhanda laistigh de IMO. Anuas ar EU ETS a fhairsingiú chuig an muiriompar, tá sa chiseán beart go háirithe tionscnamh FuelEU Maritime a bhfuil mar aidhm leis cur le héileamh agus le húsáid breoslaí iompair malartacha in‑athnuaite, mar aon le togra chun athbhreithniú a dhéanamh ar an Treoir maidir le Cánachas Fuinnimh (ETD) maidir leis an díolúine reatha ó cháin le haghaidh breosla a úsáidtear i longa. Faoi láthair, cuimsítear go díreach nó go hindíreach le EU ETS tuairim is 30 % d’astaíochtaí foirgneamh mar thoradh ar théamh. Baineann sé sin le téamh ceantair agus leis an leictreachas a úsáidtear chun críoch téimh a chuimsítear faoin gcóras. Bheadh buntáistí móra i dtéarmaí éifeachtacht an laghdaithe ar astaíochtaí ann dá gcuimseofaí na hastaíochtaí go léir ón dó breoslaí iontaise san earnáil seo agus dá ndéanfaí iad a chomhtháthú i dtrádáil astaíochtaí an Aontais. San iompar de bhóthar, bheadh de bhuntáiste ag an trádáil astaíochtaí astaíochtaí flíteanna faoi bhun na caidhpe a ghabháil agus an tráth céanna athrú iompair a spreagadh lena mbainfidh éifeachtaí marthanacha ar réitigh shoghluaisteachta tríd an gcomhartha praghais. Mar sin féin, is leis na caighdeáin feidhmíochta astaíochtaí CO2 le haghaidh gluaisteán is mó a áirithítear soláthar feithiclí glana atá nua‑aimseartha agus nuálach, lena n‑áirítear gluaisteáin leictreacha. I gcomhthráth le trádáil astaíochtaí a chur i bhfeidhm maidir leis an iompar de bhóthar, tá an Coimisiún ag moladh go neartófaí na caighdeáin maidir le CO2 le haghaidh gluaisteán agus veaineanna le haghaidh 2030 chun bealach follasach a áirithiú i dtreo na soghluaisteachta saor ó astaíochtaí. Anuas ar úsáidí féideartha an ioncaim ceantála a sonraíodh cheana féin lena n‑áirítear e.g. cruthú scileanna agus athdháileadh saothair a chur chun cinn, d’fhéadfaí cuid den ioncam a ghintear le trádáil astaíochtaí sna hearnálacha nua a úsáid chun dul i ngleic leis an tionchar sóisialta a eascraíonn as an trádáil astaíochtaí nua sna hearnálacha sin agus a infheistítear i mbearta a bhfuil mar aidhm leo luas a chur faoin mborradh faoin athchóiriú foirgneamh chomh maith leis an nglacadh le feithiclí astaíochtaí nialasacha agus an bonneagar is gá a fhorbairt, amhail stáisiún luchtaithe cliste atá lonnaithe go straitéiseach le haghaidh feithiclí astaíochtaí nialasacha. Maidir le bearta tacaíochta chun an éifeachtúlacht fuinnimh a chur chun cinn i dteaghlaigh leochaileacha nó ar ioncam íseal, d’fhéadfaidís rannchuidiú freisin chun éifeachtaí dáileacháin iomarcacha a sheachaint. Chuige sin, laistigh den phacáiste reachtach ‘Oiriúnach do 55’ (‘Fit for 55’), déanann an Coimisiún moladh chun Ciste Aeráide Sóisialta a bhunú chun pleananna na mBallstát ábhartha a mhaoiniú le dul i ngleic le gnéithe sóisialta na trádála astaíochtaí le haghaidh foirgneamh agus iompar de bhóthar le béim ar leith ar theaghlaigh leochaileacha, micrifhiontair agus úsáideoirí iompair. Úsáidfear cuid d’ioncam ceantála an chórais nua chun pleananna na mBallstát a mhaoiniú. Moltar go ndéanfar an leibhéal uaillmhéine, an chaidhp ar astaíochtaí agus an chonair le haghaidh an Chórais Trádála Astaíochtaí nua a leagan amach go comhleanúnach i gcomhréir le laghdú costéifeachtach ar astaíochtaí ó fhoirgnimh agus ón iompar de bhóthar a eascraíonn as meascán de phraghsáil carbóin agus neartú an chreata rialála atá ann cheana féin le haghaidh na n‑earnálacha sin. •Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais Is tosaíocht bhunúsach den Aontas Eorpach iad an Comhaontú Glas don Eoraip, an cuspóir maidir le haeráidneodracht, agus an t‑aistriú glas agus an t‑aistriú digiteach. Cuideoidh an pacáiste ‘Oiriúnach do 55’ (‘Fit for 55’), Ionstraim Théarnaimh an Aontais Eorpaigh agus an Creat Airgeadais Ilbhliantúil 2021-2027 chun an t‑aistriú glas agus an t‑aistriú digiteach atá mar aidhm ag an Eoraip a bhaint amach. Rachaidh na beartais sin le chéile i ngleic leis an ngéarchéim eacnamaíoch agus cuirfidh siad luas faoin aistriú i dtreo geilleagar glan inbhuanaithe lena ndéanfar nasc idir gníomhú ar son na haeráide agus an fás eacnamaíoch. Is gá athruithe a dhéanamh ar an aeráid atá ann faoi láthair, agus ar an gcreat beartais fuinnimh chun glan‑astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú 55 % ar a laghad faoi 2030 i gcomparáid le 1990 ar scála uile-gheilleagair. Tá athbhreithniú cuimsitheach sa phacáiste ‘Oiriúnach do 55’ (‘Fit for 55’) ar an reachtaíocht aeráide agus fuinnimh chun an cuspóir sin a bhaint amach. Tá an togra chun leasú a dhéanamh ar an gCóras Trádála Astaíochtaí ina chuid den tsraith mhór sin de thograí beartais a dheartar go comhleanúnach. Ionstraim bhunriachtanach is ea é an Córas chun cabhrú leis an Aontas sprioc mhéadaithe 2030 a bhaint amach mar aon le haistriú rathúil cóir i dtreo na haeráidneodrachta in 2050. Mar sin, tá an tionscnamh seo nasctha le go leor réimsí beartais eile, lena n‑áirítear beartais sheachtracha an Aontais. Mar shampla, mar ionstraim mhargadhbhunaithe uile-Aontais, tá an Córas Trádála Astaíochtaí comhsheasmhach le margadh inmheánach an Aontais agus neartaíonn sé an margadh inmheánach a thuilleadh. Leis an gCiste méadaithe don Nuálaíocht faoi Threoir AE maidir le Trádáil Astaíochtaí, mar cheann de phríomhionstraimí an Aontais chun teicneolaíochtaí nuálacha ísealcharbóin a thabhairt níos gaire don mhargadh, comhlánaítear bearta eile amhail Fís 2020 agus Fís Eorpach ina ndírítear go príomha ar chéimeanna taighde níos luaithe. Leis an gCiste méadaithe don Nuachóiriú faoi Threoir an Aontais maidir le Trádáil Astaíochtaí, tacaítear le hinfheistíochtaí chun an earnáil cumhachta agus córais fuinnimh níos leithne a nuachóiriú, rud a chuireann leis an éifeachtúlacht fuinnimh, agus a éascaíonn aistriú cóir i réigiúin atá spleách ar ghual sna Ballstáit ina bhfuil ioncam níos ísle. Ar an gcaoi sin, comhlánaítear ionstraimí eile amhail an beartas comhtháthaithe agus an Ciste um Aistriú Cóir.

Áirithítear comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais freisin trí chomhleanúnachas na measúnuithe tionchair le haghaidh EU ETS leo siúd le haghaidh na coda eile de chreat aeráide, fuinnimh agus iompair 2030, amhail an chomhlántacht de thrádáil astaíochtaí a fhairsingiú leis an Treoir maidir le hÉifeachtúlacht Fuinnimh, agus le bearta eile a chuirtear i láthair mar chuid den chiseán beart chun dul i ngleic le hastaíochtaí gás ceaptha teasa ón muiriompar. Baintear leas as bonnlíne choiteann agus cásanna beartais bunúsacha atá i bpáirtchoiteann le tionscnaimh eile den phacáiste ‘Oiriúnach do 55’ (‘Fit for 55’). Cuirtear san áireamh leis na cásanna sin gach gníomhaíocht agus beartas de chuid an Aontais. Maidir leis na costais riaracháin bhreise ar an bhfairsingiú chuig an iompar de bhóthar agus foirgnimh, beartaítear na costais sin a theorannú trí leas a bhaint, nuair is féidir, as struchtúir atá ann cheana féin a úsáidtear le haghaidh na Treorach maidir le Cánachas Fuinnimh agus Oibleagáidí maidir le Coigilteas Fuinnimh faoin Treoir maidir le hÉifeachtúlacht Fuinnimh. Ina dhiaidh sin, chuirfí feabhas ar choigilteas fuinnimh breise leis an gCóras Trádála Astaíochtaí nua, a bhféadfaí nasc a dhéanamh idir é agus coigilteas fuinnimh faoi Airteagal 7 den Treoir maidir le hÉifeachtúlacht Fuinnimh. 2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT •Bunús dlí Is é Airteagal 192 CFAE an bunús dlí don togra seo. I gcomhréir le hAirteagal 191 agus Airteagal 192(1) CFAE, rannchuideoidh an tAontas Eorpach, inter alia, leis na cuspóirí a leanas a shaothrú: cáilíocht an chomhshaoil a chaomhnú, a chosaint agus a fheabhsú; bearta a chur chun cinn ar an leibhéal idirnáisiúnta chun dul i ngleic le fadhbanna comhshaoil réigiúnacha nó fadhbanna comhshaoil ar fud an domhain, agus go háirithe leis an athrú aeráide a chomhrac. •Coimhdeacht (i gcás inniúlacht neamheisiach) Ionstraim reachtach reatha de chuid an Aontais is ea Treoir AE maidir le Trádáil Astaíochtaí (EU ETS) a glacadh in 2003. I gcomhréir le prionsabail na coimhdeachta atá leagtha amach in Airteagal 5 de CFAE, ní féidir cuspóirí an togra seo chun Treoir AE maidir le Trádáil Astaíochtaí a leasú a bhaint amach ach trí ionstraim reachtach ar leibhéal an Aontais Eorpaigh. Ar an dóigh chéanna, is beart reatha de chuid an Aontais é Cinneadh (AE) 2015/1814 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle i ndáil le cúlchiste cobhsaíochta margaidh a bhunú agus a fheidhmiú le haghaidh scéim trádála an Aontais. Ní fhéadfar é a leasú, mar atá beartaithe sa togra seo, ar leibhéal náisiúnta ná áitiúil mar is gá gníomhaíocht ar leibhéal an Aontais. Fadhb thrasteorann is ea an t‑athrú aeráide agus féadfaidh gníomhaíocht an Aontais an ghníomhaíocht dhomhanda, réigiúnach, náisiúnta agus áitiúil a chomhlánú agus a neartú go héifeachtach. Ach sprioc 2030 le haghaidh laghduithe ar ghás ceaptha teasa an Aontais a mhéadú, beidh tionchar aige sin ar go leor earnálacha ar fud gheilleagar an Aontais agus ní féidir dá bhrí sin déanamh d’uireasa gníomhaíocht chomhordaithe ar leibhéal an Aontais agus tá deis i bhfad níos mó ann go dtarlóidh an claochlú riachtanach dá bharr, ag feidhmiú mar spreagadh láidir le haghaidh athrú costéifeachtach agus cóineasú aníos. Thairis sin, tá gné thábhachtach ó thaobh an mhargaidh inmheánaigh de ag baint le cuid mhór de ghnéithe an togra seo, go háirithe na roghanna a bhaineann leis na sásraí le haghaidh cosaint ar sceitheadh carbóin agus le haghaidh an chistiúcháin ísealcharbóin. Mar mhargadh carbóin, spreagtar le EU ETS laghdú a dhéanamh ar astaíochtaí leis na réitigh is costéifeachtaí ar dtús thar na ngníomhaíochtaí a chuimsítear leis, agus éifeachtúlacht níos mó a bhaint amach de bhua a fhairsinge. Dá gcuirfí beart cosúil leis i bhfeidhm go náisiúnta, bheadh margaí carbóin ilroinnte níos lú ann, agus bheadh baol saobhadh iomaíochta ann dá bharr agus is dócha go mbeadh costais laghdaithe foriomlána níos airde dá thoradh. Tá an loighic chéanna i gceist maidir leis an síneadh ar phraghsáil carbóin chuig earnálacha nua. Ní mór gníomhaíocht chomhordaithe a dhéanamh ar leibhéal Eorpach mar thoradh ar ghné thrasteorann na hearnála muiriompair. Is féidir gníomhaíocht níos fairsinge a spreagadh agus an bealach a réiteach di le gníomhaíocht ar leibhéal an Aontais, e.g. a mhéid a bhaineann le muiriompar laistigh den Eagraíocht Mhuirí Idirnáisiúnta (IMO) agus le tríú tíortha. •Comhréireacht Mar a leagtar amach i ranna 3 agus 7 den mheasúnú tionchair a ghabhann leis an togra seo, cloíonn an togra seo le prionsabal na comhréireachta toisc nach dtéann sé níos faide ná an méid is gá d’fhonn na cuspóirí a bhaint amach i ndáil le sprioc an Aontais chun astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú le haghaidh 2030 ar bhealach atá costéifeachtach, agus feidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh á áirithiú an tráth céanna. Thacaigh an Chomhairle Eorpach le laghdú foriomlán uile-gheilleagair agus intíre 55 % ar a laghad a bhaint amach ar astaíochtaí gás ceaptha teasa faoi bhun leibhéil 1990 faoi 2030. Cumhdaíonn an togra seo cuid mhór de na hastaíochtaí gás ceaptha teasa sin, agus déantar athbhreithniú ar Threoir AE maidir le Trádáil Astaíochtaí d’fhonn an cuspóir sin a bhaint amach. •An rogha ionstraime Is le Treoir is fearr is féidir cuspóirí an togra seo a shaothrú. Is é sin an ionstraim dlí is iomchuí chun leasuithe a dhéanamh ar an Treoir maidir le Trádáil Astaíochtaí atá ann cheana (Treoir 2003/87/CE). Ceanglaítear le Treoir ar na Ballstáit na cuspóirí a bhaint amach agus na bearta a chur chun feidhme ina gcórais dlí shubstaintigh agus nós imeachta náisiúnta. Bíonn saoirse níos mó ag na Ballstáit faoin gcur chuige sin agus beart de chuid an Aontais á chur i bhfeidhm acu ná mar a bhíonn i gcás Rialacháin, sa mhéid is go bhfágtar faoi na Ballstáit é an bealach is iomchuí a roghnú chun na bearta sa Treoir a chur chun feidhme. Ar an dóigh sin, cuirtear ar a gcumas do na Ballstáit a áirithiú go bhfuil na rialacha leasaithe comhsheasmhach lena gcreat dlíthiúil substainteach agus nós imeachta atá ann cheana chun EU ETS a chur chun feidhme, go háirithe maidir le ceadanna a rialáil le haghaidh suiteálacha chomh maith le bearta forfheidhmiúcháin agus pionóis. Tá Treoir ar an ionstraim iomchuí freisin chun Cinneadh (AE) 2015/1814 maidir le cúlchiste cobhsaíochta margaidh a bhunú agus a fheidhmiú toisc go bhfuil dlúthbhaint idir an t‑athbhreithniú ar an ionstraim dlí sin agus éifeachtaí uaillmhian mhéadaithe EU ETS ar chobhsaíocht an mhargaidh. Tá an Treoir seo ar an ionstraim iomchuí freisin chun Rialachán (AE) 2015/757 maidir le faireachán, tuairisciú agus fíorú a dhéanamh ar astaíochtaí dé-ocsaíde carbóin ó mhuiriompar, mar cuimsítear leis an Treoir seo astaíochtaí CO2 ó ghníomhaíochtaí muiriompair áirithe in EU ETS bunaithe ar shonraí ar astaíochtaí a thagann ó Rialachán (AE) 2015/757. 3.TORTHAÍ AR MHEASTÓIREACHTAÍ EX POST, AR CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS AR MHEASÚNUITHE TIONCHAIR

•Meastóireachtaí ex post/seiceálacha oiriúnachta ar an reachtaíocht atá ann cheana Ní dhearnadh aon mheastóireacht ex post ná seiceáil oiriúnachta a bhaineann leis an togra seo i ngeall ar chéim luath an chur chun feidhme de reachtaíocht ETS atá i bhfeidhm faoi láthair, a tháinig i bhfeidhm in 2021 arna leasú le Treoir (AE) 2018/410 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Dá dhroim sin, ní raibh fáil ach ar shonraí teoranta le haghaidh meastóireachta. •Comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara Bhí na Ballstáit, ionadaithe tionscail ón earnáil phríobháideach, eagraíochtaí neamhrialtasacha, institiúidí taighde agus acadúla, ceardchumainn agus saoránaigh rannpháirteach ag céimeanna éagsúla d’fhorbairt an togra seo. Déanann an t‑athbhreithniú ar EU ETS forbairt ar an aiseolas ar an bPlean um Sprioc Aeráide 2030 agus ar idirnaisc EU ETS le beartais chomhthreomhara agus cuspóirí níos leithne an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip. Ba é príomhchuspóir na gcomhairliúchán ar an athbhreithniú ar EU ETS tuairimí na ngeallsealbhóirí a bhailiú ar neartú an EU ETS atá ann cheana féin, fairsingiú EU ETS chun earnálacha nua a chuimsiú (muiriompar chomh maith le foirgnimh, iompar de bhóthar nó dóchán breoslaí iontaise) agus ar an athbhreithniú ar chúlchiste cobhsaíochta an mhargaidh (MSR). Lorgaíodh freisin sa chomhairliúchán ionchuir ar an gcaoi ar cheart dul i ngleic leis an riosca sceite carbóin, úsáid ioncaim, agus sásraí tacaíochta ísealcharbóin. Ar dtús d’iarr an Coimisiún aiseolas ar mheasúnú ar thionchar tionscanta, inar tugadh breac-chuntas ar bhreithnithe tosaigh agus roghanna beartais an athbhreithnithe. Ansin d’eagraigh an Coimisiún comhairliúchán poiblí ar líne le ceistneoir le haghaidh gach ceann de na tograí den phacáiste ‘Oiriúnach do 55’ (‘Fit for 55’), agus fuarthas beagnach 500 freagra. Chun tacú leis an tionscnamh a bhaineann le praghsáil carbóin le haghaidh an mhuiriompair, rinneadh suirbhé spriocdhírithe ar pháirtithe leasmhara mar aon le clár agallamh spriocdhírithe. Ina theannta sin, reáchtáil an Coimisiún cruinnithe (fíorúla) déthaobhacha agus iltaobhacha le páirtithe leasmhara, lena n‑áirítear cruinnithe le hionadaithe tionscail ó earnálacha éagsúla, ceardchumainn, eagraíochtaí neamhrialtasacha agus na Ballstáit, agus ghlac an Coimisiún páirt i gcomhdhálacha fíorúla. Ar deireadh, d’ordaigh an Coimisiún do chonraitheoir dhá cheardlann le saineolaithe ar an athbhreithniú ar chúlchiste cobhsaíochta an mhargaidh. Tuairiscítear torthaí na ngníomhaíochtaí comhairliúcháin sa mheasúnú tionchair a ghabhann leis an togra seo agus cuireadh san áireamh iad a mhéid is féidir le haghaidh an togra reatha. Go ginearálta, léiríodh tacaíocht leathan le haghaidh EU ETS mar ionstraim bheartais sa chomhairliúchán poiblí. Tacaíonn go leor geallsealbhóirí le neartú an EU ETS atá ann cheana chun a uaillmhian a mhéadú i gcomhréir le sprioc nua 2030 agus bunaithe ar bhreithnithe cost‑éifeachtúlachta. Níorbh ann ach líon beag freagróirí ón earnáil phríobháideach agus ón tsochaí shibhialta a d’áitigh ar son rannchuidiú níos ísle nó níos airde, faoi seach, i gcomparáid le prionsabal na cost‑éifeachtúlachta. Chun an uaillmhian neartaithe a bhaint amach, mheas na geallsealbhóirí go ginearálta go raibh tábhacht leis an bhfachtóir laghdaithe línigh, agus luaigh cuid de na geallsealbhóirí a thábhachtaí atá meascán lena mbaineann laghdú aonuaire ar chainníocht na lamháltas, mar a léirítear sa togra seo. Maidir le leithdháileadh saor in aisce agus an riosca sceite carbóin, tá tromlach mór geallsealbhóirí i bhfabhar leasú a dhéanamh ar an gcreat sceite carbóin atá i bhfeidhm faoi láthair, bíodh is gur mian le geallsealbhóirí áirithe ón tionscal an creat sceite carbóin atá i bhfeidhm faoi láthair a choinneáil mar atá. Tá tuairimí éagsúla ann ar na roghanna leasaithe sonracha agus ba le tabhairt isteach beart eile chun laghduithe breise ar gháis ceaptha teasa a spreagadh ba mhó a tacaíodh. Soláthraítear spreagadh den sórt sin sa togra trína chur de choinníoll ar an leithdháileadh saor in aisce infheistíochtaí a dhéanamh i dteicnící chun cur leis an éifeachtúlacht fuinnimh. Thacaigh réimse leathan geallsealbhóirí cé is moite de chodanna áirithe den earnáil phríobháideach le hathrú a dhéanamh ar na luachanna tagarmhairc chun cuimsiú níos tapúla an dul chun cinn nuálaíochta agus teicneolaíochta a áirithiú. Áirítear an cur chuige sin sa togra seo mar meastar go soláthraítear leis dáileadh níos cothroime agus níos trédhearcaí de leithdháileadh saor in aisce ná cion níos airde do gach earnáil leis an bhfachtóir ceartúcháin trasearnála. Maidir le húsáid ioncaim ceantála, léirítear leis an togra an dearcadh a léirigh cuid mhór geallsealbhóirí go bhfuil gá le rialacha níos déine le háirithiú go gcaitheann Ballstáit ioncam ceantála EU ETS i gcomhréir le cuspóirí aeráide. Maidir le sásraí cistiúcháin ísealcharbóin, cuireann geallsealbhóirí fáilte go ginearálta roimh mhéadú ar mhéid an Chiste Nuálaíochta chomh maith le tabhairt isteach ionstraimí tacaíochta breise amhail conarthaí difríochta carbóin. Léirítear é sin go hiomchuí sa togra trí mhéid an Chiste Nuálaíochta a mhéadú agus trína raon feidhme a fhairsingiú. Maidir leis an gCiste don Nuachóiriú, tacaíonn tromlach na ngeallsealbhóirí, go háirithe ón tsochaí shibhialta agus ó chodanna den earnáil phríobháideach, le méadú ar an gCiste don Nuachóiriú, mar a léirítear sa togra seo. Tacaíonn geallsealbhóirí go ginearálta le cuíchóiriú na gcineálacha infheistíochta is féidir a mhaoiniú leis an gCiste don Nuachóiriú agus le feabhas a chur ar chomhleanúnachas an Chiste don Nuachóiriú leis an gComhaontú Glas don Eoraip. Rannchuidíonn an togra leis an gcuspóir seo trí dheireadh a chur leis an eisceacht le haghaidh maoiniú téimh ceantair ina ndóitear breoslaí iontaise i mBallstáit áirithe. Tá tacaíocht láidir ag cúlchiste cobhsaíochta an mhargaidh (MSR) ar fud grúpaí geallsealbhóirí; mar sin féin, ní ann d’aon chomhdhearcadh maidir leis na hathruithe is ceart a dhéanamh ar na paraiméadair. Léirigh an tsochaí shibhialta tacaíocht níos mó do neartú pharaiméadair chúlchiste cobhsaíochta an mhargaidh ná mar a léirigh an earnáil phríobháideach. Tacaíodh le coinneáil ar bun na rialach neamhbhailíochtaithe, gan chuntar nó le leasú, cé gur mhol geallsealbhóirí áirithe gur cheart deireadh a chur leis an riail neamhbhailíochtaithe. Ag na ceardlanna le saineolaithe, mheas roinnt geallsealbhóirí go bhfuil gá le ráta iontógála athraitheach chun éifeachtaí móra tairsí agus athbhreithnithe níos minice a sheachaint. Leis an togra seo, aimsítear cothromaíocht idir an gá le laghdú ar an mbarrachas margaidh a áirithiú thar thréimhse réasúnta, intuarthacht an tsásra chomh maith lena chastacht. Ina theannta sin, tá an togra chun lamháltais agus astaíochtaí eitlíochta a chur san áireamh i ríomh an bharrachais ag teacht leis an rogha is fearr le formhór na ngeallsealbhóirí. Maidir leis an muiriompar, léirigh tromlach mór na ngeallsealbhóirí a ghlac páirt sa suirbhé spriocdhírithe gur cheart don earnáil mhuirí rannchuidiú níos mó leis an ngníomhú ar son na haeráide ná mar a dhéanann faoi láthair. Is é fairsingiú EU ETS atá ann faoi láthair chuig an muiriompar an rogha praghsála carbóin is fearr a léirigh geallsealbhóirí as measc na roghanna molta, agus chuir tionscal na loingseoireachta i dtábhacht a thábhachtaí atá bearta ar leibhéal idirnáisiúnta. Téitear i ngleic sa togra le dearcthaí a léirigh geallsealbhóirí trí astaíochtaí ó thurais laistigh den Aontas agus leath na n‑astaíochtaí ó thurais lasmuigh den Aontas a chuimsiú agus clásal athbhreithnithe a chur san áireamh i ndáil leis an obair san Eagraíocht Mhuirí Idirnáisiúnta (IMO) i dtreo ionstraimí margadhbhunaithe domhanda. Tá sé ar cheann de na cúig chur chuige atá á mbreithniú i gcónaí i gcomhthéacs Chreat‑Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide (UNFCCC). Maidir le hearnálacha an iompair de bhóthar agus na bhfoirgneamh, tá amhras ar roinnt geallsealbhóirí go ginearálta, lena n‑áirítear comhpháirtithe sóisialta ar thaobh na bhfostóirí agus na bhfostaithe araon, faoi thrádáil astaíochtaí a fhairsingiú chuig na hearnálacha sin. I measc na roghanna a chuirtear i láthair, is é tosú amach le córas neamhspleách, mar a léirítear sa togra seo, an rogha beartais is fearr le réimse leathan geallsealbhóirí. Tá éagsúlacht tuairimí ann ar cibé ar cheart nó nár cheart a chinneadh cheana féin san athbhreithniú ar EU ETS cathain agus conas a d’fhéadfaí trádáil astaíochtaí le haghaidh earnálacha an iompair de bhóthar agus na bhfoirgneamh a chuimsiú de réir a chéile san EU ETS atá ann cheana féin. Go háirithe, léirigh eagraíochtaí neamhrialtasacha na rioscaí a bhaineann leis an dá chóras a nascadh. Cuirtear na hábhair imní sin san áireamh go hiomchuí sa togra trí thrádáil astaíochtaí agus clásal athbhreithnithe atá ar leithligh ach cóngarach dá chéile. • Bailiú agus úsáid saineolais Leis an togra seo, cuirtear le fianaise a bailíodh sa mheasúnú tionchair le haghaidh an athbhreithnithe roimhe seo ar EU ETS a cuireadh i gcrích in 2018, an measúnú tionchair a ghabhann leis an bPlean um Sprioc Aeráide 2030, anailís a rinneadh chun tacú le fís straitéiseach fhadtéarmach Eorpach an Choimisiúin ar mhaithe le geilleagar rachmasach, nua‑aimseartha, iomaíoch atá neodrach ó thaobh na haeráide de, agus fianaise ábhartha a tiomsaíodh i dtionscnaimh chomhthráthacha eile faoin gComhaontú Glas, chomh maith le staidéir níos luaithe a bhaineann le hastaíochtaí gás ceaptha teasa ón muiriompar, ón iompar de bhóthar agus ó fhoirgnimh. Cuireann sé le sonraí ar astaíochtaí agus le heispéiris ó chur chun feidhme chórais faireacháin, tuairiscithe agus fíoraithe an Aontais. Mar an gcéanna le tograí agus le measúnuithe tionchair eile den phacáiste reachtach ‘Oiriúnach do 55’ (‘Fit for 55’), baintear leas sa togra seo as bailiúchán uirlisí samhaltaithe comhtháite lena gcuimsítear iomlán na n‑astaíochtaí gás ceaptha teasa ó gheilleagar an Aontais Eorpaigh. Úsáidtear na huirlisí seo chun sraith croí‑chásanna a tháirgeadh lena léirítear pacáistí beartais féin‑chomhsheasmhacha atá ailínithe leis an sprioc mhéadaithe aeráide le haghaidh 2030 lena ndéantar forbairt ar na cásanna a forbraíodh le haghaidh an Phlean um Sprioc Aeráide 2030. Tá na cásanna bunaithe ar an gCás Tagartha AE a tugadh cothrom le dáta, réamh‑mheastachán maidir le héabhlóid chórais fuinnimh an Aontais agus na gcóras fuinnimh náisiúnta agus astaíochtaí gás ceaptha teasa faoin gcreat beartais atá i bhfeidhm faoi láthair lena n‑áirítear tionchair COVID‑19. Ullmhaíodh na cásanna sin le cabhair ó chonradh le E3M lab in Ollscoil Theicniúil Náisiúnta na hAithne, agus foilsítear na torthaí samhaltaithe mionsonraithe i dteannta na dtograí.

Ina theannta sin, braitheann an Coimisiún ar an mbailiúchán taighde eimpírigh phiarmheasúnaithe atá ag dul i méid ar EU ETS agus baineann leas as roinnt conarthaí tacaíochta. I measc na gconarthaí tacaíochta, rinne Vivid Economics staidéar chun tacú leis an gCoimisiún Eorpach san athbhreithniú ar Chúlchiste Cobhsaíochta an Mhargaidh. I ndáil le forálacha maidir le sceitheadh carbóin, ba iad Öko-Institut, Trinomics, Ricardo agus Adelphi a rinne an obair thacaíochta. Thairis sin, rinne foireann staidéir faoi stiúir Ricardo staidéar dar teideal ‘EU ETS for maritime transport and possible alternative options or combinations to reduce greenhouse gas emissions’. •Measúnú tionchair Tá measúnú tionchair ag gabháil leis an Treoir bheartaithe, agus cuireann an measúnú tionchair le torthaí an mheasúnaithe tionchair chuimsithigh a rinneadh le haghaidh an Phlean um Sprioc Aeráide 2030. Leis sin cruthaíodh an bonn anailíseach chun an cuspóir a leagan amach de ghlanlaghdú 55 % ar a laghad a bhaint amach ar astaíochtaí gás ceaptha teasa faoi 2030 i gcomparáid le 1990. Tá achoimre feidhmiúcháin agus an tuairim dhearfach ón mbord um ghrinnscrúdú rialála ar an measúnú tionchair á gcur ar fáil go poiblí freisin. Tá an measúnú tionchair bunaithe ar chásanna samhaltaithe comhtháite lena léirítear idirghníomhaíocht ionstraimí beartais éagsúla ar oibreoirí eacnamaíocha, chun comhlántacht, comhleanúnachas agus éifeachtacht a áirithiú maidir le huaillmhian aeráide 2030 a bhaint amach. Déantar é sin a chomhlánú le sonraí atá ar fáil agus uirlisí anailíseacha sonracha chun dul i ngleic le ceisteanna sonracha maidir le dearadh an bheartais. Déantar anailís ar thrí chineál faidhbe sa mheasúnú tionchair. Ar dtús, iad sin a bhaineann leis an ngá chun an EU ETS atá ann cheana féin a neartú ar bhealach atá i gcomhréir leis an sprioc chun glanlaghdú níos mó a bhaint amach ar astaíochtaí gás ceaptha teasa faoi 2030, i gcomparáid le 1990, de -55 % ar a laghad, agus éagothroime soláthair/éilimh á seachaint. Ansin, an gá lena áirithiú go rannchuidíonn earnálacha áirithe go leordhóthanach le baint amach na sprice méadaithe. Ar deireadh, an gá le hinfheistíocht níos mó agus inniúlacht níos mó chun dul i ngleic le dáileadh thionchar na mbeart laghdaithe astaíochtaí, fad atá na cistí teoranta i gcónaí. Maidir le neartú an EU ETS atá ann cheana chun a uaillmhian a mhéadú i gcomhréir le sprioc nua 2030 de ghlanlaghdú ‑55 % ar a laghad a bhaint amach, bheadh gach ceann de na pacáistí roghanna éifeachtach agus éifeachtúil chun sprioc 2030 a bhaint amach. Thángthas ar chonclúid sa mheasúnú tionchair freisin go bhfuil gá le cur chuige níos spriocdhírithe i leith leithdháileadh saor in aisce, i gcás ina bhfuil feidhm leis i gcónaí, i bhfoirm tagarmharcanna neartaithe agus coinníollacht ar iarrachtaí dícharbónaithe chun an glacadh teicneolaíochtaí ísealcharbóin a spreagadh. Maidir le Cúlchiste Cobhsaíochta an Mhargaidh, léiríodh leis an measúnú tionchair, i measc nithe eile, chun dea‑fheidhmiú EU ETS a choinneáil ar bun, gur cheart an ráta iontógála a choinneáil ar bun ag 24 % go dtí 2030 agus a chur in oiriúint chun an ‘éifeacht tairsí’ neamh‑inmhianaithe a bhaint. Bíonn an éifeacht tairsí sin le feiceáil nuair a bhíonn an líon iomlán lamháltas i gcúrsaíocht (TNAC) an‑ghar do thairseach uasta 833 mhilliún, lena gcinntear an iontógáil lamháltas sa Chúlchiste. Sa chás sin, d’fhéadfadh lamháltas amháin níos mó nó níos lú in TNAC an líon iomlán iontógála de 200 milliún lamháltas a thruicearú nó gan rud ar bith a thruicearú, ag brath ar cibé acu an bhfuil TNAC os cionn na tairsí nó faoina bun. D’fhéadfadh éiginnte go dtarlódh sé sin nó nach dtarlódh a bheith ina cúis le luaineacht praghsanna ar an margadh agus cur leis an riosca drochúsáide margaidh. Rinneadh anailís ar cheithre phríomhrogha agus ar raonta feidhme geografacha éagsúla chun an creat beartais aeráide a fhairsingiú chuig an muiriompar. Is é lánpháirtiú na hearnála muiriompair san EU ETS atá ann cheana rogha na tosaíochta. Féachadh sa mheasúnú tionchair ar thrádáil astaíochtaí a bhunú le haghaidh an iompair de bhóthar agus foirgneamh nó gach dóchán breosla iontaise a bhunú mar thrádáil astaíochtaí neamhspleách nua mar phríomhrogha. Sholáthrófaí dreasachtaí eacnamaíocha breise leis an dá rogha agus leis an gcaidhp d’áiritheofaí seachadadh an laghdaithe choibhneasta chéanna ar astaíochtaí sna hearnálacha lena mbaineann de 43 % faoi 2030 i gcomparáid le 2005. Tá buntáistí soiléire i dtéarmaí éifeachtúlacht eacnamaíoch ag baint le foirgnimh agus iompar de bhóthar, agus iad sin amháin, a chuimsiú i raon feidhme córas trádála astaíochtaí breise, go háirithe mar sheachnófaí leis sin cruthú córas cosanta nua in aghaidh an riosca sceite carbóin le haghaidh na gcodanna sin den tionscal beag nach mbeadh córas den sórt sin de dhíth orthu ach ar dóchúil go mbeadh siad faoi réir ualaigh a bheadh díréireach lena bhuntáistí. • Oiriúnacht rialála agus simpliú Tugadh tús áite go comhsheasmhach i reachtaíocht EU ETS do chuir chuige chun an t‑ualach rialála a íoslaghdú le haghaidh oibreoirí eacnamaíocha agus údarás araon. Cé go bhfuil formhór na suiteálacha faoi EU ETS sna tionscail atá dian ar fhuinneamh lena mbaineann struchtúir mhargaidh a mbíonn fiontair mhóra mar thréith acu, freastalaítear leis an togra freisin ar astairí beaga, a bhféadfaí gur le fiontair bheaga agus mheánmhéide nó le micrifhiontair iad. Go háirithe, i dteannta na rialacha atá ann cheana lena laghdaítear an t‑ualach riaracháin agus na costais a bhaineann le faireachán agus tuairisciú a dhéanamh ar astaíochtaí, tairbhíonn suiteálacha le hastaíochtaí ísle den fhéidearthacht atá ag Ballstáit iad a eisiamh ó EU ETS más rud é go bhfuil siad faoi réir bearta náisiúnta as a n‑eascraíonn rannchuidiú coibhéiseach le laghdú ar astaíochtaí. I gcomhréir le gealltanas an Choimisiúin i leith Rialáil Níos Fearr, ullmhaíodh an togra seo go hionchuimsitheach, bunaithe ar thrédhearcacht iomlán agus caidreamh leanúnach le geallsealbhóirí, éisteacht le haiseolas seachtrach, agus grinnscrúdú seachtrach á chur san áireamh lena áirithiú go n‑aimsítear an chothromaíocht cheart leis an togra (féach freisin an roinn maidir le saineolas a bhailiú agus a úsáid). Leis an bhfairsingiú a bheartaítear chuig an muiriompar, chuirfí leis na sásraí faireacháin, tuairiscithe agus fíoraithe (MRV) atá ann cheana lena ndíolmhaítear longa beaga agus nach mór iad a leasú le bheith oiriúnach do thrádáil astaíochtaí. Ach córas aonair MRV a choinneáil, coinneofar na hiarrachtaí comhlíontachta agus an t‑ualach riaracháin ar chuideachtaí loingseoireachta níos ísle ná mar a bheadh dá mbeadh roinnt córais éagsúla ann. Bheadh feidhm réamhtheachtach ag EU ETS nua le haghaidh earnálacha eile, agus thógfaí ar fhorálacha atá ann cheana lena rialaítear stórais chánach nó soláthróirí breoslaí. •Cearta bunúsacha Leis an togra seo, urramaítear na cearta bunúsacha agus na prionsabail a aithnítear go háirithe i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh. Go háirithe, cuirtear leis an togra seo leis an gcuspóir go dtabharfaí ardleibhéal cosanta don chomhshaol i gcomhréir le prionsabal na forbartha inbhuanaithe, mar a leagtar síos in Airteagal 37 den Chairt. 4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA Bíonn ioncam nach beag á ghiniúint ag EU ETS. Fabhraítear formhór an ioncaim ceantála sin chuig na Ballstáit faoi láthair. Déanfaidh an Coimisiún coigeartuithe ar chreat buiséadach an Aontais a chur i láthair mar chuid den phacáiste Acmhainní Dísle atá le teacht lena n‑áirítear togra chun an creat airgeadais ilbhliantúil a leasú. Tairbheoidh buiséid náisiúnta na mBallstát d’fhairsingiú raon feidhme EU ETS chuig an muiriompar agus den trádáil astaíochtaí nua le haghaidh an iompair de bhóthar agus foirgneamh. Déantar feidhmiú slán chlárlann an Aontais a chistiú ó bhuiséad an Aontais. Beidh gá le hacmhainní breise le haghaidh fheidhmiú slán chlárlann an Aontais chun raon feidhme EU ETS a fhairsingiú chuig an muiriompar agus le haghaidh EU ETS nua le haghaidh an iompair de bhóthar agus foirgneamh, mar a shonraítear sa ráiteas airgeadais a ghabhann leis an togra seo. Cuirfear na hacmhainní sin ar fáil trí ath‑imlonnú i bhfianaise na srianta ar an Riarachán Poiblí Eorpach ó thaobh buiséid agus foirne de faoin gCreat Airgeadais Ilbhliantúil atá i bhfeidhm faoi láthair, agus déanfar caiteachas oibriúcháin gaolmhar a chistiú le himchlúdach an chláir LIFE. Déanfar roghanna forbartha agus soláthair TF i gcomhréir leis an Teachtaireacht maidir leis na treoirlínte i dtaca le teicneolaíocht faisnéise agus cibearshlándáil a chistiú, an 10 Meán Fómhair 2020, lena n‑áirítear údarú roimh ré ón mBord Teicneolaíochta Faisnéise agus Cibearshlándála le haghaidh caiteachas TF áirithe. 5.EILIMINTÍ EILE

•Pleananna cur chun feidhme, agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe Leanfaidh an Coimisiún d’fhaireachán agus de mheastóireacht a dhéanamh ar fheidhmiú EU ETS ina Thuarascáil bhliantúil ar an Margadh Carbóin, mar a fhoráiltear faoi Airteagal 10(5) de Threoir AE maidir le Trádáil Astaíochtaí. Cuimsítear leis sin tionchair an athbhreithnithe reatha ar EU ETS freisin. Beidh feidhm ag Tuarascáil bhliantúil an Choimisiúin ar an Margadh Carbóin agus tuarascáil bhliantúil na mBallstát maidir leis na hearnálacha chuig a bhfairsingítear an trádáil astaíochtaí freisin. Beidh na sonraí faireacháin, tuairiscithe agus fíoraithe a fhaightear trí rialáil na n‑earnálacha nua ina bpríomhfhoinse faisnéise don Choimisiún chun meastóireacht a dhéanamh ar an dul chun cinn sna hearnálacha lena mbaineann. Ba cheart do na rialacha faireacháin, tuairiscithe agus fíoraithe le haghaidh na loingseoireachta cloí leis na rialacha a leagtar síos i Rialachán (AE) 2015/757 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, arna leasú le togra COM(2019) 38 final agus an togra seo. Thairis sin, déantar foráil maidir le meastóireacht ar an dul chun cinn ar chur i bhfeidhm na Treorach maidir le Trádáil Astaíochtaí in Airteagal 21 reatha sa Treoir féin. Leis an tionscnamh seo, cuirtear leis an bpróiseas atá bunaithe ar phleananna comhtháite náisiúnta fuinnimh agus aeráide agus ar an gcreat trédhearcachta stóinsithe d’astaíochtaí gás ceaptha teasa agus ar fhaisnéis eile faoin aeráid atá i Rialachán (AE) 2018/1999 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Úsáidfidh an Coimisiún, inter alia, an fhaisnéis a chuirfidh Ballstáit faoina bhráid agus a thuairisceoidh Ballstáit faoin Rialachán maidir le Rialachas mar bhunús dá mheasúnú tráthrialta ar dhul chun cinn. Ina theannta sin, leagtar amach i Rialachán (AE) 2018/1999 na forálacha maidir le tuairisciú a dhéanamh ar úsáid ioncaim ceantála a ghintear faoin Treoir seo. Ní mór anailís a dhéanamh ar thionchar na n‑athruithe sa Treoir seo agus d’fhéadfaí gur ghá leasú a dhéanamh ar an Rialachán sin amach anseo chun comhleanúnachas idir an dá ghníomh dlí a áirithiú. Tá sonraí breise ar fhaireachán agus ar mheastóireacht le fáil i roinn 9 den mheasúnú tionchair a ghabhann leis an togra seo. •Míniúchán mionsonraithe ar fhorálacha sonracha an togra Is iad seo a leanas príomhghnéithe na Treorach maidir le Trádáil Astaíochtaí a leasaítear: Muiriompar (Airteagal 3, Airteagail 3g go 3ge, agus Airteagal 16) Cuireann an togra síneadh le raon feidhme Chóras Trádála Astaíochtaí an Aontais chun an muiriompar a chuimsiú. Chuige sin, déantar leasú leis an togra ar an sainmhíniú ar ‘astaíochtaí’ in Airteagal 3(b) chun astaíochtaí a chuimsiú ó longa atá ag gabháil do ghníomhaíocht mhuiriompair, fairsingítear Caibidil II den Treoir chun ‘eitlíocht agus muiriompar’ a chuimsiú, agus cuirtear muiriompar leis mar ghníomhaíocht nua in Iarscríbhinn I. De bhreis air sin, áirítear ann sainmhínithe nua ar ‘cuideachta loingseoireachta’ agus ‘údarás riaracháin i leith cuideachtaí loingseoireachta’ in Airteagal 3(v) agus Airteagal 3(w) faoi seach. Chun Caibidil II a fhairsingiú le muiriompar a chuimsiú, cuirtear isteach Airteagail 3g go 3ge. Tá feidhm ag fairsingiú EU ETS chuig muiriompar i ndáil le hastaíochtaí ó thurais laistigh den Aontas, leath de na hastaíochtaí ó thurais lasmuigh den Aontas agus astaíochtaí a tharlaíonn nuair atá long i mbeart i gcalafort san Aontas; na rialacha a bhfuil feidhm acu maidir le hearnálacha eile a chumhdaítear le EU ETS, ba cheart feidhm a bheith acu maidir leis an muiriompar i ndáil le ceantáil, aistriú, géilleadh agus cur ar ceal lamháltas, pionós agus clárlann (Airteagal 16). Tá an oibleagáid chun lamháltais a ghéilleadh san earnáil muiriompair á tabhairt isteach de réir a chéile sa tréimhse idir 2023 agus 2025, agus beidh ar chuideachtaí loingseoireachta 100 % dá n‑astaíochtaí fíoraithe a ghéilleadh ó 2026 ar aghaidh (Airteagal 3ga). I gcomhréir leis an tabhairt isteach sin, sa mhéid a thugtar lamháltais níos lú suas i ndáil le hastaíochtaí fíoraithe le haghaidh muiriompair sna blianta sin, ba cheart líon na lamháltas nach dtugtar suas a chur ar ceal. Beidh feidhm ag na rialacha faireacháin agus tuairiscithe, chomh maith leis na rialacha fíoraithe agus creidiúnaithe a leagtar amach i Rialachán (AE) 2015/757, arna leasú (Airteagail 3gb agus 3gc). De bhreis ar rialacha ginearálta EU ETS maidir le pionóis, féadfar orduithe díbeartha a eisiúint in aghaidh longa atá faoi fhreagracht cuideachta loingseoireachta a mhainnigh lamháltais a ghéilleadh le haghaidh dhá thréimhse tuairiscithe chomhleanúnacha nó níos mó, a mbeidh mar thoradh leis go bhféadfadh an Ballstát brataí longa faoina chúram a choinneáil agus cead isteach chuig calafort faoi dhlínse Ballstáit seachas an Ballstát brataí a dhiúltú (Airteagal 16(11a)). Leithdháiltear gach cuideachta loingseoireachta a thagann faoi raon feidhme chur i bhfeidhm EU ETS ar Bhallstát – an t‑údarás riaracháin – lena riar faoin Treoir. Cinntear an t‑údarás riaracháin bunaithe ar an áit a bhfuil an chuideachta loingseoireachta cláraithe. Mura bhfuil an chuideachta cláraithe i mBallstát, déantar í a leithdháileadh ar an mBallstát inar tháinig sí isteach sa chalafort ba mhinice sa dá bhliain faireacháin roimhe sin. Amhail ó 2024, déanfaidh an Coimisiún liosta cuideachtaí loingseoireachta a chumhdaítear leis an Treoir agus a n‑údarás riaracháin faoi seach a fhoilsiú agus a thabhairt cothrom le dáta go tráthrialta (Airteagal 3gd). Féadfaidh údaráis riaracháin cúnamh na Gníomhaireachta Eorpaí um Shábháilteacht Mhuirí (EMSA) a iarraidh chun a n‑oibleagáidí faoin Treoir seo a dhéanamh, go háirithe maidir le formheas pleananna faireacháin agus fíorú astaíochtaí (Airteagal 18b). De bharr a thaithí maidir le cur chun feidhme Rialachán (AE) 2015/757 agus a uirlisí TF, d’fhéadfadh an Ghníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht Mhuirí cúnamh breise a thabhairt d’údaráis riaracháin chun an Treoir a chur chun feidhme, mar shampla tríd an malartú faisnéise a éascú nó trí threoirlínte agus critéir a fhorbairt. Áirítear clásal tuairiscithe athbhreithnithe (Airteagal 3ge) chun faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme na Caibidle seo agus chun forbairtí ábhartha ar leibhéal na hEagraíochta Muirí Idirnáisiúnta a chur san áireamh. Fachtóir laghdaithe línigh agus laghdú aonuaire ar an gcaidhp (Airteagal 9) Athraítear an fachtóir laghdaithe línigh go dtí 4.2 % ón mbliain tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach seo lena leasaítear an Treoir maidir le Trádáil Astaíochtaí. Déantar an fachtóir laghdaithe línigh méadaithe a chomhcheangal le coigeartú síos den chaidhp ionas go mbeidh an éifeacht chéanna ag an bhfachtóir laghdaithe línigh nua is a bheadh aige dá mbeadh feidhm leis ó 2021 ar aghaidh. Áirithítear leis sin go dtiocfaidh meath ar an gcainníocht fhoriomlán lamháltas (‘caidhp’) ar luas bliantúil níos mó a mbeidh mar thoradh air laghdú foriomlán ar astaíochtaí in earnálacha faoi EU ETS de 61 % faoi 2030 i gcomparáid le 2005. Ina theannta sin, ón mbliain tar éis theacht i bhfeidhm na Treorach seo ar aghaidh, cuirfear méid lamháltas leis an gcaidhp a chomhfhreagróidh do na hastaíochtaí muiriompair a áireofar in EU ETS agus a dhíorthófar ó shonraí ó chóras MRV Muiriompair an Aontais Eorpaigh le haghaidh na mblianta 2018 agus 2019, arna choigeartú, ón mbliain 2021 ar aghaidh, de réir an fhachtóra laghdaithe línigh. Úsáid ioncaim ceantála (Airteagal 10) Chun dul i ngleic leis na riachtanais níos mó ó thaobh infheistíochtaí ísealcharbóin, déantar an fhoráil maidir le húsáid ioncaim ceantála a leasú ionas go bhfuil ar na Ballstáit an t‑ioncam go léir a úsáid, sa mhéid nach leithdháiltear é ar bhuiséad an Aontais, chun críoch a bhaineann leis an aeráid, lena n‑áirítear chun tacú le hathchóiriú inbhuanaithe teaghlach ar ioncam íseal. Tíolacfaidh an Coimisiún coigeartuithe ar chreat buiséadach an Aontais mar chuid den phacáiste Acmhainní Dísle atá le teacht lena n‑áirítear togra chun an creat airgeadais ilbhliantúil a leasú. De bhreis air sin, chun dul i ngleic le héifeachtaí dáileacháin agus sóisialta an aistrithe, tá foráil sa togra maidir le 2.5 % breise den chaidhp a cheantáil chun aistriú fuinnimh na mBallstát sin arb ísle a OTI per capita ná 65 % de mheán an Aontais in 2016-2018 a chistiú tríd an gCiste don Nuachóiriú. Cur chuige tagarmharcála níos déine agus coinníollacht le haghaidh leithdháileadh saor in aisce a bhunú (Airteagal 10a(1)) Chun an fhéidearthacht go ndéanfaí an fachtóir ceartúcháin a chur i bhfeidhm tar éis an choigeartaithe ar an gcaidhp, moltar go leanfaí níos gaire an laghdú astaíochtaí in earnálacha agus i bhfo‑earnálacha le tabhairt cothrom le dáta na dtagarmharcanna tríd an t‑uasráta tabhartha cothrom le dáta a mhéadú go 2.5 % sa bhliain ó 2026 ar aghaidh in áit 1.6 % mar atá faoi láthair. Meastar go soláthraítear leis an gcur chuige seo dáileadh níos cothroime agus níos trédhearcaí de leithdháileadh saor in aisce i gcomparáid le cion níos airde do gach earnáil leis an bhfachtóir ceartúcháin trasearnála. Ina theannta sin, déantar iarrachtaí dícharbónaithe chun an glacadh teicneolaíochtaí ísealcharbóin a spreagadh a chur de choinníoll ar an leithdháileadh saor in aisce. Maidir le suiteálacha a chuimsítear leis an oibleagáid chun iniúchadh fuinnimh a dhéanamh faoi Airteagal 8(4) atá i bhfeidhm faoi láthair den Treoir maidir le hÉifeachtúlacht Fuinnimh (‘EED’), ceanglófar orthu moltaí na tuarascála iniúchta a chur chun feidhme, nó cur chun feidhme beart eile a léiriú a bhfuil mar thoradh orthu laghdú ar astaíochtaí gás ceaptha teasa atá coibhéiseach leo siúd a mholtar sa tuarascáil iniúchta. Dhéanfaí a leithdháileadh saor in aisce a laghdú mura ndéanfaidís amhlaidh. I gcomhréir le hAirteagal 8(4) EED, níl FBManna faoi réir iniúchadh fuinnimh. De bhreis air sin, faoi choinníollacha Airteagal 8(6) EED, i gcás fiontair nach FBManna iad agus a bhfuil córas bainistíochta fuinnimh nó comhshaoil á chur chun feidhme acu, díolmhaítear iad ón gceanglas maidir le hiniúchadh fuinnimh. Moltar go ndéanfaí athrú ar na rialacha lena gcinntear an díolúine maidir le hiniúchadh fuinnimh a dhéanamh faoi EED athbhreithnithe, ó dhíolúine FBManna i dtreo díolúine bunaithe ar an ídiú fuinnimh. Bheadh riail díolúine den sórt oiriúnach don choinníollacht maidir le leithdháileadh saor in aisce. Bearta coigeartaithe carbóin ar theorainneacha (Airteagal 10a(1))

Is éard atá i gceist le Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha (CBAM) sásra malartach chun rioscaí sceite carbóin a mhaolú. Níor cheart d’earnálacha agus d’fho‑earnálacha atá cumhdaithe faoin sásra sin leithdháileadh saor in aisce a fháil dá bhrí sin. Bunaítear idirthréimhse chun ligean do tháirgeoirí, allmhaireoirí agus trádálaithe dul i dtaithí ar an gcóras nua, agus tabharfar leithdháileadh saor in aisce isteach céim ar chéim de réir mar a chéimneofar CBAM isteach. Bunaítear rialacha bunaithe ar ríomh an mhéid deiridh atá le baint ón leithdháileadh saor in aisce atá le cur ar ceant. Conarthaí difríochta carbóin agus an Ciste Nuálaíochta a mhéadú (Airteagal 10a(8)) Gné thábhachtach iad na conarthaí difríochta carbóin (CCDanna) chun laghduithe astaíochtaí sa tionscal a spreagadh, ag cur deis ar fáil don Aontas praghas seasta a ghealladh d’infheisteoirí teicneolaíochtaí nuálacha atá neamhdhíobhálach don aeráid a chúitíonn laghduithe ar astaíochtaí CO2 os cionn na leibhéal praghsanna reatha in EU ETS. Síntear raon feidhme an Chiste Nuálaíochta d’fhonn é a cheadú le tacaíocht a chur ar fáil do thionscadail trí shásraí tairisceana iomaíocha amhail na conarthaí. Thairis sin, méadaítear an Ciste Nuálaíochta le 50 milliún lamháltas a fuarthas ar an mbealach céanna ó na lamháltais atá ar fáil le haghaidh leithdháileadh saor in aisce agus le cur ar ceant mar is amhlaidh i gcás maoiniú an Chiste faoi láthair. Mar thoradh air sin, eascróidh 40 milliún lamháltas ó na lamháltais atá ar fáil le haghaidh leithdháileadh saor in aisce, agus 10 milliún lamháltas ó na lamháltais atá le cur ar ceant. An Ciste don Nuachóiriú (Airteagal 10d) Leis an togra seo déantar an Ciste don Nuachóiriú a ailíniú le cuspóirí nua aeráide an Aontais trína éileamh go bhfuil infheistíochtaí comhsheasmhach le cuspóirí an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip agus leis an Dlí Aeráide Eorpach agus trí dheireadh a chur le tacaíocht d’infheistíochtaí a bhaineann le haon bhreosla iontaise, agus ní breoslaí iontaise soladacha amháin faoi mar atá an cás faoi láthair. Anuas air sin, déanfaidh an togra an méid seo a leanas: méadóidh sé an céatadán den chiste nach mór a infheistiú in infheistíochtaí tosaíochta; cuirfidh sé béim níos mó ar fhoinsí in‑athnuaite agus infheistíochtaí éifeachtúlachta fuinnimh in iompar, foirgnimh, dramhaíl agus talmhaíocht; díreoidh sé ar éifeachtúlacht fuinnimh mar réimse tosaíochta ar thaobh an éilimh, lena n‑áirítear an tionscal go follasach mar earnáil incháilithe; agus áireofar leis tacaíocht do theaghlaigh chun aghaidh a thabhairt ar an mbochtaineacht fuinnimh. Gabháil agus Úsáid Dé‑Ocsaíd Charbóin (Airteagal 3, pointe (b) agus Airteagal 12(3b)) Spreagfaidh an uaillmhian mhéadaithe aeráide daoine le húsáid a bhaint as na réitigh teicneolaíochta uile chun astaíochtaí a laghdú, lena n‑áirítear dé‑ocsaíd charbóin a ghabháil agus a úsáid. Mar thoradh air sin, suitear leis an togra nach n‑eascróidh oibleagáidí tabhairt suas le haghaidh astaíochtaí CO2 a chríochnaíonn mar a bheith ceangailte go ceimiceach go buan i dtáirge ionas nach dtéann siad isteach san atmaisféar sa ghnáthúsáid. Bacainní a bhaint le haghaidh teicneolaíochtaí nuálacha ísealcharbóin trí raon feidhme EU ETS agus tagarmharcanna a leasú (Airteagal 2, Airteagal 10a agus Iarscríbhinn I) Leasaítear rialacha EU ETS maidir le leithdháileadh saor in aisce chun tacaíocht níos fearr a thabhairt do dhícharbónú tionscal dianfhuinnimh trí theicneolaíochtaí nuálacha a úsáid. Faigheann teicneolaíochtaí éifeachtúla atá díreach faoin leibhéal tagarmairc leithdháileadh níos mó saor in aisce ná mar a astaíonn siad. Fágann sé sin go bhfuil teicneolaíochtaí nuálacha atá lasmuigh de EU ETS faoi mhíbhuntáiste iomaíoch, agus d’fhéadfadh sé go gcuirfí i gcoinne infheistíochtaí sna teicneolaíochtaí sin. Féadfaidh suiteálacha nuálacha a bheith lasmuigh de EU ETS mar athraíonn siad a bpróiseas táirgthe nó mar laghdaíonn ionchur teirmeach rátaithe foriomlán aonad dócháin na suiteála go dtí níos lú ná 20 MW. Tugtar aghaidh ar an díspreagadh sin tríd an méid seo a leanas: (i) na suiteálacha a fhanann laistigh de EU ETS a shonrú i gcás ina laghdaíonn siad acmhainn fhioriomlán a n‑aonaid dócháin chun astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú (e.g. trí leictriú); (ii) sainmhínithe gníomhaíochtaí a dhéanamh neodrach ó thaobh na teicneolaíochta de (ag baint tagairtí do bhreoslaí iontaise nó do phróisis táirgthe shonracha); (iii) tagairt a dhéanamh d’inniúlachtaí táirgthe seachas inniúlachtaí dócháin agus (iv) athbhreithniú a dhéanamh ar shainmhínithe lena áirithiú go láimhseáiltear suiteálacha go cothrom agus neamhspleách ón teicneolaíocht a úsáideadh, lena n‑áirítear nuair a úsáidtear teicneolaíochtaí ísealcharbóin nó saor ó charbón. Má dhéantar suiteálacha nuálacha in EU ETS a chothabháil laghdófar luachanna tagarmhairc freisin agus spreagfar laghduithe astaíochtaí níos mó dá bharr. Trádáil astaíochtaí le haghaidh foirgneamh agus iompar de bhóthar a thabhairt isteach (Caibidil IVa) Ba cheart trádáil nua astaíochtaí le haghaidh foirgneamh agus iompar de bhóthar a bhunú mar chóras neamhspleách ó 2025 ar aghaidh (Caibidil IVa). Le linn na céad bliana, beidh ar na heintitis rialaithe ceadúnas astaíochtaí gás ceaptha teasa a bheith acu agus tuairisc a thabhairt ar a n‑astaíochtaí le haghaidh na mblianta 2024 agus 2025 (Airteagail 30b agus 30f). Ní bheidh feidhm ag eisiúint lamháltas agus oibleagáidí comhlíontachta le haghaidh na n‑eintiteas sin ach ó 2026 amháin, rud a cheadóidh don chóras nua tosú ag feidhmiú ar bhealach eagraithe agus éifeachtúil (Airteagail 30c, 30d agus 30e). Mar gheall go bhfuil líon mór astaírí beaga in earnáil na bhfoirgeamh agus an iompair de bhóthar, agus ar son cúiseanna indéantachta teicniúla agus éifeachtúlachta riaracháin, ní bhunaítear an pointe rialaithe leis na hastaírí, ach níos faide suas sa slabhra soláthair (Airteagal 30b agus Iarscríbhinn III). Dá bhrí sin, is é an scaoileadh breoslaí i gcomhair tomhaltais a úsáidtear le haghaidh dócháin in earnáil na bhfoirgneamh agus in earnáil an iompair de bhóthar an ghníomhaíocht a rialófar le haghaidh an chórais nua (Iarscríbhinn III). Déantar raon feidhme earnáil na bhfoirgeamh agus an iompair de bhóthar a shainmhínú ar bhonn na bhfoinsí ábhartha d’astaíochtaí atá áirithe i d6 IPCC d’Fhardail Náisiúnta Gás Ceaptha Teasa (Iarscríbhinn III). Tá na heintitis rialáilte sainmhínithe i gcomhréir le córas dleachta máil Threoir (AE) 2020/262 ón gComhairle, ós rud é go bhfuil sásra láidir faireacháin agus tuairiscithe le haghaidh na gcainníochtaí breoslaí a scaoiltear lena dtomhailt ann cheana féin chun críoch cánach faoin Treoir sin. Beidh na hoibleagáid faireacháin, tuairiscithe agus fíoraithe in earnáil na bhfoirgneamh agus an iompair de bhóthar ailínithe a fhad agus is féidir leis na sásraí dea‑fheidhmiúla a bunaíodh le haghaidh suiteálacha do‑aistrithe agus na heitlíochta (Airteagal 30(f)). Socrófar an chaidhp astaíochtaí le haghaidh an chórais nua trádála astaíochtaí ó 2026 ar aghaidh bunaithe ar shonraí a bailíodh faoin Rialachán maidir le Comhroinnt Díchill agus leibhéal uaillmhéine agus laghdú chun laghduithe 43 % a bhaint amach in 2030 i gcomparáid le 2005 le haghaidh earnáil na bhfoirgneamh agus an iompair de bhóthar (Airteagal 30c agus Iarscríbhinn IIIa). Sainítear fachtóir laghdaithe línigh comhfhreagrach. Tráth a bhunaítear faireachán agus tuairisciú na trádála astaíochtaí nua, déanfar cainníocht fhoriomlán na lamháltas le haghaidh 2028 a leasú ar bhonn na sonraí MRV atá ar fáil don tréimhse idir 2024 agus 2026. Ní dhéanfar athbhreithniú ar an bhfachtóir laghdaithe línigh ach amháin má tá na sonraí MRV níos airde ar bhealach suntasach ná an uasteorainn tosaigh, agus ní mar gheall ar dhifríochtaí mionscála le sonraí fardail UNFCCC an Aontais. Déanfar na lamháltais le haghaidh na trádála astaíochtaí nua a chur ar ceant toisc nach soláthraítear aon leithdháileadh saor in aisce (Airteagal 30d). Chun tús réidh trádála astaíochtaí sna hearnálacha nua a áirithiú, déanfar méid áirithe lamháltas a thús‑ualú (an chéad fhomhír d’Airteagal 30d(2)). Ina theannta sin, d’fhonn cobhsaíochta an mhargaidh a áirithiú ón tús feidhmeoidh Cúlchiste Cobhsaíochta an Mhargaidh sna hearnálacha lena mbaineann bunaithe ar rialacha sonracha (an dara fomhír d’Airteagal 30d(2)). Ós rud é gur córas nua é, bunaítear sásraí maolaithe chun aghaidh a thabhairt ar luaineacht iomarcach praghsanna a d’fhéadfadh a bheith ann, rud a d’fhéadfadh a bheith an‑ard nuair a thosófar ag trádáil astaíochtaí sna hearnálacha nua (Airteagal 30h). Chun aghaidh a thabhairt ar roinnt de na dúshláin idirthréimhseacha agus shóisialta a bhaineann leis an bpraghsáil carbóin sna hearnálacha nua, agus chun tacaíocht spriocdhírithe le haghaidh na nuálaíochta a áirithiú, rannchuideoidh trádáil astaíochtaí i gcomhair an iompair de bhóthar agus foirgneamh leis na cistí íseal‑charbóin atá ann cheana féin. Mar sin, cuirfear 150 milliún lamháltas a eiseofar faoin gcóras trádála astaíochtaí nua le haghaidh iompar de bhóthar agus foirgneamh ar fáil don Chiste Nuálaíochta chun an t‑aistriú glas a spreagadh (Airteagal 30d(4)). Déanfaidh an Coimisiún faireachán ar chur i bhfeidhm rialacha na trádála astaíochtaí nua agus, más gá, molfaidh sé athbhreithniú faoin 1 Eanáir 2028 chun feabhas a chur ar a éifeachtacht, a riar agus a chur i bhfeidhm praiticiúil (Airteagal 30i). Is iad seo a leanas príomhghnéithe Chinneadh MSR a leasaítear trí bhíthin an togra: Glánéileamh ón eitlíocht (Airteagal 1(4a)) agus ón earnáil mhuirí a chur san áireamh Leasaítear leis an togra ríomh an líon foriomlán lamháltas i gcúrsaíocht ionas go gcuirtear astaíochtaí eitlíochta agus lamháltais a eisítear i leith na heitlíochta san áireamh. Leasaigh Rialachán (AE) 2017/2392 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle Airteagal 12(3) den Treoir AE maidir le Trádáil Astaíochtaí chun cur ar chumas gach oibreora gach lamháltas a eisítear dá oibleagáidí tabhairt suas a úsáid, lena n‑áirítear lamháltais eitlíochta. Cuirfear feabhas ar chruinneas agus ar éifeachtúlacht an chúlchiste mar thomhas ar chobhsaíocht an mhargaidh tríd a sholáthar agus éileamh trí lamháltais eitlíochta a chur san áireamh nuair atá an cúlchiste á ríomh, fad atá a shláine comhshaoil á caomhnú. Má ghlactar an togra seo chun EU ETS a leasú, cuirfear astaíochtaí agus lamháltais eitlíochta san áireamh sa líon iomlán lamháltas atá i gcúrsaíocht san áit inar tharla siad, nó san áit inar eisíodh iad, amhail ón mbliain i ndiaidh theacht i bhfeidhm an leasaithe seo. Cé nach bhfuil aon lamháltas muirí ar leithligh ann, ní mór an téacs a mhodhnú freisin chun lamháltais agus astaíochtaí a bhaineann leis an earnáil mhuirí a chur san áireamh sa ríomh, toisc nach dtagraítear sa téacs ach d’astaíochtaí agus do lamháltais i gcomhair suiteálacha i láthair na huaire. Chun saobhadh mar gheall ar thabhairt isteach ceanglas muiriompair a sheachaint, cuirfear an difríocht idir astaíochtaí fíoraithe agus lamháltais a thugtar suas don earnáil mhuirí, a chuirfear ar ceal seachas iad a chur ar ceant, san áireamh i líon iomlán na lamháltas atá i gcúrsaíocht amhail agus gur eisíodh na lamháltais.

Ráta iontógála (Airteagal 1(5)) Leasaítear an ráta iontógála chun dul i ngleic leis an ‘éifeacht tairsí’ a tharlódh nuair a bheadh an líon iomlán lamháltas i gcúrsaíocht (TNAC) an‑ghar don tairseach uasta. Sa chás sin, d’fhéadfadh lamháltas amháin níos mó nó níos lú in TNAC iontógálacha a spreagadh nó a mhalairt, ag brath ar cibé acu an bhfuil TNAC os cionn na tairsí nó faoina bun. Tá baol ann, mar gheall ar éiginnte go dtarlódh sé sin nó nach dtarlódh, go gcruthófaí luaineacht praghsanna ar an margadh. Modhnaíonn an togra sásra an ráta iontógála. Molann sé iontógáil mhaolánach den chúlchiste cobhsaíochta an mhargaidh (MSR) nuair atá TNAC idir 833 mhilliún agus 1096 mhilliún. Sa chás sin, is ionann an iontógáil agus an difríocht idir TNAC agus tairseach uasta 833 mhilliún. Fad agus go mbeadh TNAC os cionn lamháltais de 1096 mhilliún, bheadh feidhm ag an ngnáthráta iontógála (24 % go dtí 2030). Is é is cúis leis an bhfigiúr de 1096 mhilliún lamháltas a roghnú go mbíonn an iontógáil de 24 %, ag an méid sin, agus an difríocht idir TNAC agus an tairseach uasta gar dá chéile. Tugann sé sin aghaidh ar an éifeacht tairsí, fad agus atá iontógáil MSR éifeachtach á coinneáil ar bun má tá TNAC níos airde. Sainmhíniú ar an líon iomlán lamháltas atá i gcúrsaíocht (TNAC) (Airteagal 1(5)) Agus TNAC á ríomh, sonrófar san fhoirmle nach n‑áirítear sa soláthar lamháltas ach lamháltais a eisítear agus nach gcuirtear sa chúlchiste, agus ní bhainfear an líon lamháltas sa chúlchiste as an soláthar lamháltas a thuilleadh. Leis an athrú seo, soiléirítear ríomh an lín iomláin lamháltas i gcúrsaíocht, agus ní bhíonn aon tionchar ábhartha aige ar a thoradh, lena n‑áirítear ar ríomhanna TNAC roimhe seo. Sásra neamhbhailíochtaithe (Airteagal 1(5a)) Ó 2023 ar aghaidh, beidh lamháltais i gcúlchiste cobhsaíochta an mhargaidh (MSR) atá os cionn leibhéal mhéideanna ceantála na bliana roimhe neamhbhailithe. Braitheann leibhéal mhéideanna ceantála na bliana roimhe áfach ar ghnéithe éagsúla, amhail caidhp agus oibríocht an Chúlchiste féin. Chun a áirithiú go mbeidh an leibhéal lamháltas atá fós sa chúlchiste tar éis an neamhbhailíochtaithe níos intuartha, moltar teorainn a chur leis an líon lamháltas atá sa chúlchiste ag leibhéal 400 milliún lamháltas. Tá an luach seo ag teacht freisin leis an tairseach níos ísle le haghaidh luach TNAC, a scaoiltear lamháltais ón gCúlchiste faoina bun. Cúlchiste cobhsaíochta an mhargaidh (MSR) don trádáil astaíochtaí le haghaidh an iompair de bhóthar agus foirgneamh (Airteagal 1a) Chun aghaidh a thabhairt ar an riosca éagothroime idir soláthar agus éileamh, beidh Cúlchiste Cobhsaíochta an Mhargaidh i bhfeidhm don trádáil astaíochtaí nua le haghaidh an iompair de bhóthar agus foirgneamh freisin, lena mbunófar iontógálacha agus scaoileadh lamháltas atá bunaithe ar na tairseacha le haghaidh an bharrachais lamháltas sa mhargadh sin. Thairis sin, ionas go mbeidh Cúlchiste Cobhsaíochta an Mhargaidh in ann feidhmiú mar uirlis éifeachtach chun dul i ngleic le héagothroime ar an margadh nuair a chuirtear tús leis an trádáil astaíochtaí sa dá earnáil agus ina dhiaidh sin, cruthófar roinnt lamháltas sa chúlchiste do na hearnálacha nua. Chun dul i ngleic leis an luaineacht iomarcach praghsanna a d’fhéadfadh a bheith ann, bunaítear bearta chun go mbeifear in ann lamháltais bhreise a scaoileadh ón gCúlchiste. Bunófar an sásra spreagtha le haghaidh an scaoilte bhreise seo, áfach, ar an méadú sa mheánphraghas lamháltais agus ní ar an mbarrachas lamháltas sa mhargadh. Is iad seo a leanas príomhghnéithe Rialachán (AE) 2015/757, a dtugtar an Rialachán MRV air, a leasaítear tríd an togra seo: Tugtar sainmhínithe nua isteach leis an togra ar ‘údarás riaracháin’ agus ar ‘shonraí comhiomlánaithe astaíochtaí ar leibhéal cuideachta’. Thairis sin, leis na na leasuithe a bheartaítear, beidh oibleagáid ar chuideachtaí a bpleananna faireacháin a chur faoi bhráid na n‑údarás riaracháin atá freagrach lena bhformheas (Airteagail leasaithe 6 agus 7), sonraí comhiomlánaithe astaíochtaí ar leibhéal cuideachta a thuairisciú (Airteagal leasaithe 4) agus, i ndiaidh na sonraí comhiomlánaithe ar leibhéal cuideachta a fhíorú (Airteagail leasaithe 13 go dtí 16), na sonraí comhiomlánaithe fíoraithe seo a chur faoi bhráid an údaráis riaracháin fhreagraigh (Airteagal nua 11a agus Airteagal leasaithe 12). Níl aon oibleagáid ar an bhfíoraitheoir an tuarascáil astaíochtaí ar leibhéal loinge agus an tuarascáil dá dtagraítear in Airteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2015/757 a fhíorú, toisc go bhfuil na tuarascálacha seo ar leibhéal loinge deimhnithe cheana féin. Leis an togra, tugtar cumhacht freisin don Choimisiún chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh chun na modhanna agus na rialacha faireacháin a leasú freisin ionas go mbeidh siad oiriúnach don trádáil astaíochtaí (Airteagal leasaithe 5(2)) agus chun Rialachán (AE) 2015/757 a fhorlíonadh leis na rialacha maidir le pleananna faireacháin agus athruithe orthu a fhormheas ag údaráis rialacháin, na rialacha maidir le faireachán agus tuairisciú a dhéanamh ar na sonraí comhiomlánaithe astaíochtaí ar leibhéal cuideachta agus maidir leo a chur isteach (Airteagail 6(8), 7(5) agus 11a(4)), agus na rialacha maidir leis na sonraí comhiomlánaithe astaíochtaí ar leibhéal cuideachta a fhíorú agus maidir le tuarascáil fíorúcháin a eisiúint i leith na sonraí comhiomlánaithe astaíochtaí ar leibhéal cuideachta (Airteagail 13(6) agus 15(6)). Agus moladh á dhéanamh an Rialachán MRV a leasú, comhlánaíonn an togra seo togra COM(2019) 38 final ón gCoimisiún. 2021/0211 (COD) Togra le haghaidh TREOIR Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE lena leasaítear Treoir 2003/87/CE lena mbunaítear scéim um liúntais astaíochtaí gás ceaptha teasa a thrádáil laistigh den Aontas, Cinneadh (AE) 2015/1814 i ndáil le cúlchiste cobhsaíochta margaidh a bhunú agus a fheidhmiú do scéim trádála an Aontais maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa agus Rialachán (AE) 2015/757 (Téacs atá ábhartha maidir le LEE) TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH, Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 192(1) de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach, Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta, Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún, Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach, De bharr an mhéid seo a leanas: (1)Comhaontú Pháras, a glacadh faoi Chreat‑Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide (UNFCCC) i mí na Nollag 2015, tháinig sé i bhfeidhm i mí na Samhna 2016 (‘Comhaontú Pháras’). D’aontaigh na Páirtithe ann an méadú ar an meánteocht dhomhanda a choinneáil go mór faoi bhun 2° C os cionn na leibhéal réamhthionsclaíoch, agus iarrachtaí a dhéanamh teorainn 1,5° C os cionn na leibhéal réamhthionsclaíoch a chur leis an méadú teochta. (2)Tá iarrachtaí chun dul i ngleic le dúshláin a bhaineann leis an aeráid agus leis an gcomhshaol agus chun cuspóirí Chomhaontú Pháras a bhaint amach i gcroílár na Teachtaireachta maidir leis an ‘gComhaontú Glas don Eoraip’, arna ghlacadh ag an gCoimisiún an 11 Nollaig 2019. (3)Nasctar leis an gComhaontú Glas don Eoraip sraith chuimsitheach beart agus tionscnamh a threisíonn a chéile go frithpháirteach agus atá dírithe ar an aeráidneodracht a bhaint amach san Aontas Eorpach faoi 2050, agus leagtar amach ann straitéis nua fáis arb é is aidhm leis sochaí chothrom rathúil a dhéanamh den Aontas Eorpach, ina mbeidh geilleagar nua‑aimseartha iomaíoch, a bheidh tíosach ar acmhainní, agus ina mbeidh an fás eacnamaíoch díchúpláilte feasta ó úsáid acmhainní. Tá sé d’aidhm aige freisin caipiteal nádúrtha an Aontais a chosaint, a chaomhnú agus a mhéadú, agus sláinte agus folláine na saoránach a chosaint ar rioscaí agus tionchair a bhaineann leis an gcomhshaol. An tráth céanna, déantar difear leis an aistriú sin do mhná agus d’fhir ar bhealaí difriúla agus tá tionchar ar leith aige ar roinnt grúpaí faoi mhíbhuntáiste, amhail daoine scothaosta, daoine faoi mhíchumas agus daoine a bhfuil cúlra cine mionlaigh nó eitnigh mionlaigh acu. Ní mór a áirithiú dá bhrí sin go mbeidh an t‑aistriú cóir agus cuimsitheach, gan duine ar bith a fhágáil ar lár. (4)Tá riachtanas agus luach an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip méadaithe i bhfianaise tionchar tromchúiseach phaindéim COVID‑19 ar shláinte, ar dhálaí maireachtála agus oibre, agus ar fholláine shaoránaigh an Aontais, a léiríonn gur gá dár sochaí agus dár ngeilleagar a bheith níos athléimní in aghaidh suaití seachtracha agus gníomhú go luath chun iad a chosc nó a mhaolú. Leanann saoránaigh Eorpacha de thuairimí láidre a chur in iúl go mbaineann sé sin go háirithe leis an athrú aeráide. (5)Thug an tAontas faoina ghlanastaíochtaí gás ceaptha teasa ar fud an gheilleagair a laghdú san Aontas faoi 55 % ar a laghad faoi leibhéil 1990 faoin mbliain 2030 sa rannchuidiú a tugadh cothrom le dáta agus a cinneadh go náisiúnta, a cuireadh faoi bhráid Rúnaíocht UNFCCC an 17 Nollaig 2020. (6)I Rialachán (AE) 2021/1119 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle cumhdaíonn an tAontas sprioc maidir le haeráidneodracht ar fud an gheilleagair a bhaint amach faoi 2050 sa reachtaíocht. Bunaítear leis an Rialachán sin freisin gealltanas ceangailteach aeráide an Aontais maidir le laghdú 55 % ar a laghad ar ghlanastaíochtaí gás ceaptha teasa intíre (an líon astaíochtaí tar éis aistrithe a asbhaint) faoi bhun leibhéil 1990 faoi 2030. (7)Is gá do gach earnáil den gheilleagar a cion a dhéanamh chun na laghduithe astaíochtaí sin a bhaint amach. Dá bhrí sin, ba cheart uaillmhian Chóras Trádála Astaíochtaí an Aontais (EU ETS), arna bunú le Treoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, chun glanlaghdú ar astaíochtaí gás ceaptha teasa a chur chun cinn ar bhealach atá costéifeachtach agus éifeachtúil ó thaobh an gheilleagair de a mhéadú ar bhealach atá i gcomhréir leis an sprioc chun glanlaghdú a bhaint amach ar astaíochtaí gás ceaptha teasa ar fud an gheilleagair faoi 2030. (8)Ba cheart do EU ETS táirgeadh ó shuiteálacha a laghdaíonn astaíochtaí gás ceaptha teasa go páirteach nó go hiomlán a dhreasú. Dá bhrí sin, ba cheart an sainmhíniú atá ar roinnt catagóirí gníomhaíochtaí in Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 2003/87/CE a leasú lena áirithiú go láimhseáiltear suiteálacha go cothrom sna hearnálacha lena mbaineann. Thairis sin, ba cheart leithdháileadh saor in aisce chun táirge a tháirgeadh a bheith neamhspleách ó chineál an phróisis táirgthe. Ní mór an sainmhíniú ar na táirgí agus ar na próisis agus na hastaíochtaí a chumhdaítear le haghaidh roinnt tagarmharcanna a mhodhnú dá bhrí sin chun cothroime iomaíochta idir teicneolaíochtaí nua agus teicneolaíochtaí reatha a áirithiú. Ní mór freisin an nuashonrú ar na luachanna tagarmhairc le haghaidh na scaglann agus na hidrigine a dhíchúpláil chun an tábhacht a bhaineann le hidrigin a tháirgeadh lasmuigh d’earnáil na scaglann a léiriú. (9)Rinneadh Treoir 96/61/CE ón gComhairle a aisghairm le Treoir 2010/75/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Ba cheart na tagairtí do Threoir 96/61/CE in Airteagal 2 de Threoir 2003/87/CE agus in Iarscríbhinn IV inti athabhairt cothrom le dáta dá réir sin. I bhfianaise an ghá atá le laghduithe práinneacha ar astaíochtaí ar fud an gheilleagair, ba cheart do Bhallstáit a bheith in ann gníomhú chun astaíochtaí gás ceaptha teasa atá faoi raon feidhme EU ETS a laghdú trí bheartais eile seachas teorainneacha astaíochtaí a ghlactar de bhun Threoir 2010/75/AE. (10)Lena Theachtaireacht dar teideal ‘Pathway to a Healthy Planet for All’ [Conair chuig Plainéad Sláintiúil do Chách], tá sé i gceist ag an gCoimisiún go mbeidh an tAontas saor ó thruailliú faoi 2050, trí thruailliú thar aer, fhionnuiscí, fharraigí agus ithreacha a laghdú go mbeidh sé ar leibhéil nach meastar a thuilleadh a bheith díobhálach don tsláinte agus d’éiceachórais nádúrtha. Is minic a chumasóidh bearta faoi Threoir 2010/75/AE, mar an phríomh‑ionstraim lena rialaítear astaíochtaí truaillithe aeir, uisce agus ithreach, astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú freisin. I gcomhréir le hAirteagal 8 de Threoir 2003/87/CE, ba cheart do Bhallstáit comhordú idir ceanglais cheadúnais Threoir 2003/87/CE agus ceanglais Threoir 2010/75/AE a áirithiú. (11)Ag aithint gur minic a laghdófar astaíochtaí gás ceaptha teasa agus truailleáin araon le teicneolaíochtaí nua, nuálacha, tá sé tábhachtach sineirgí a áirithiú idir beartais a sholáthraíonn laghduithe ar astaíochtaí gás ceaptha teasa agus ar thruailleáin araon, is é sin Treoir 2010/75/AE, agus tá sé tábhachtach a n‑éifeachtacht a athbhreithniú i dtaca leis seo. (12)Úsáideadh an sainmhíniú ar ghineadóirí leictreachais chun uasmhéid an leithdháilte saor in aisce don tionscal sa tréimhse ó 2013 go dtí 2020 a chinneadh, ach láimhseáladh gléasraí teasa agus cumhachta in éineacht go difriúil i gcomparáid le suiteálacha tionsclaíocha dá bharr. Chun úsáid na comhghiniúna ardéifeachtúla teasa agus cumhachta in éineacht a spreagadh agus chun a áirithiú go láimhseáiltear gach suiteáil a fhaigheann leithdháileadh saor in aisce le haghaidh táirgeadh teasa agus do théamh ceantair go cothrom, ba cheart gach tagairt do ghineadóirí leictreachais i dTreoir 2003/87/CE a scriosadh. Thairis sin, sonraítear incháilitheacht na bpróiseas tionsclaíoch uile don leithdháileadh saor in aisce le Rialachán Tarmligthe (AE) ón gCoimisiún 2019/331. Dá bhrí sin, tá na forálacha ar ghabháil agus stóráil dé‑ocsaíde carbóin in Airteagal 10a(3) de Threoir 2003/87/CE as feidhm anois agus ba cheart iad a scriosadh. (13)Faoi EU ETS, ba cheart go measfaí gurb ionann astaíochtaí agus gáis cheaptha teasa nach scaoiltear go díreach san atmaisféar agus ba cheart lamháltais a thabhairt suas le haghaidh na n‑astaíochtaí sin ach amháin má stóráiltear i láithreán stórála iad i gcomhréir le Treoir 2009/31/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, nó má tá siad ceangailte go ceimiceach go buan i dtáirge ionas nach dtéann siad isteach san atmaisféar sa ghnáthúsáid. Ba cheart a chumhachtú don Choimisiún gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh lena sonrófar na coinníollacha a measfar go bhfuil gáis cheaptha teasa ceangailte go ceimiceach go buan iontu i dtáirge ionas nach dtéann siad isteach san atmaisféar sa ghnáthúsáid, lena n‑áirítear, teastas aistrithe dé-ocsaíde carbóin a fháil, i gcás inarb iomchuí, i bhfianaise forbairtí rialaitheacha maidir le haistrithe dé-ocsaíde carbóin a dheimhniú. (14)Is é gníomhaíocht mhuiriompair idirnáisiúnta, a bhfuil muiraistir idir calafoirt faoi dhlínse dhá Bhallstát difriúil nó idir calafort faoi dhlínse Ballstáit agus calafort lasmuigh de dhlínse aon Bhallstát mar chuid di, an t‑aon mhodh iompair nach n‑áirítear le gealltanais an Aontais roimhe seo chun astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú. Tá méadú de thart ar 36 % ó 1990 tagtha ar na hastaíochtaí ó bhreosla a dhíoltar san Aontas le haghaidh aistear a imíonn ó Bhallstát amháin agus a thagann isteach i mBallstát difriúil nó i dtríú tír. Is ionann na hastaíochtaí sin agus gar do 90 % d’astaíochtaí loingseoireachta uile an Aontais mar tháinig laghdú de 26 % ó 1990 ar astaíochtaí ó bhreosla a dhíoltar san Aontas le haghaidh aistear a imíonn ó Bhallstát agus a thagann isteach sa Bhallstát céanna. Sa chás ‘gnó mar is gnách’, táthar ag tuar go dtiocfaidh méadú de thart ar 14 % idir 2015 agus 2030 agus de 34 % idir 2015 agus 2050 ar astaíochtaí ó ghníomhaíochtaí muiriompair idirnáisiúnta. Má thagann méadú ar thionchar an athraithe aeráide ar na gníomhaíochtaí muiriompair mar atáthar ag tuar, dhéanfaí dochar suntasach do laghduithe arna ndéanamh ag earnálacha eile chun dul i ngleic leis an athrú aeráide.

(15)In 2013, ghlac an Coimisiún straitéis chun astaíochtaí muirí a chomhtháthú de réir a chéile i mbeartas an Aontais chun astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú. Mar chéad chéim sa chur chuige seo, bhunaigh an tAontas córas chun faireachán, tuairisciú agus fíorú a dhéanamh ar astaíochtaí ón muiriompar i Rialachán (AE) 2015/757 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, agus leagfar spriocanna laghdaithe síos don earnáil mhuirí agus cuirfear beart i bhfeidhm atá bunaithe ar an margadh ina dhiaidh sin. I gcomhréir le gealltanas na gcomhreachtóirí, arna léiriú i dTreoir (AE) 2018/410 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, ba cheart tús a chur le gníomhaíocht ón Eagraíocht Mhuirí Idirnáisiúnta (IMO) nó ón Aontas ó 2023 ar aghaidh, lena n‑áirítear an réamhobair maidir le glacadh agus le cur chun feidhme birt lena n‑áirithítear go rannchuidíonn an earnáil go hiomchuí leis na hiarrachtaí is gá chun na cuspóirí a comhaontaíodh faoi Chomhaontú Pháras a bhaint amach agus aird chuí á tabhairt ag na páiritithe leasmhara uile. (16)De bhun Threoir (AE) 2018/410, ba cheart don Choimisiún tuarascáil a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle faoin dul chun cinn atá déanta in IMO maidir le cuspóir uaillmhianach i ndáil le hastaíochtaí a laghdú agus maidir le bearta tionlacain chun a áirithiú go gcuireann an earnáil mhuiriompair go cuí leis na hiarrachtaí a bhfuil gá leo chun na cuspóirí a comhaontaíodh faoi Chomhaontú Pháras a bhaint amach. Tá iarrachtaí á ndéanamh anois le hastaíochtaí domhanda muirí a theorannú trí IMO agus ba cheart na hiarrachtaí sin a spreagadh. Cé go bhfáiltítear roimh an dul chun cinn a rinneadh trí IMO le déanaí, ní bheidh na bearta seo leordhóthanach chun cuspóirí Chomhaontú Pháras a bhaint amach, áfach. (17)Leis an gComhaontú Glas don Eoraip, chuir an Coimisiún in iúl go raibh sé i gceist aige bearta breise a dhéanamh chun dul i ngleic le hastaíochtaí gás ceaptha teasa ón earnáil mhuiriompair trí réimse beart a chuirfidh ar chumas an Aontais a chuspóirí laghdaithe astaíochtaí a bhaint amach. Sa chomhthéacs sin, ba cheart Treoir 2003/87/CE a leasú chun an earnáil mhuiriompair in EU ETS a chur san áireamh chun a áirithiú go gcuirfidh an earnáil seo le cuspóirí méadaithe aeráide an Aontais chomh maith le cuspóirí Chomhaontú Pháras, lena gcuirtear ceangal ar thíortha forbartha ceannaireacht a ghlacadh trí thabhairt faoi chuspóirí laghdaithe astaíochtaí ar fud an gheilleagair, fad agus a spreagtar tíortha i mbéal forbartha am a chur ar fáil do chuspóirí laghdaithe nó teorannaithe astaíochtaí ar fud an gheilleagair. Toisc gur cheart uasteorainn a chur le hastaíochtaí ó eitlíocht idirnáisiúnta lasmuigh den Eoraip ó mhí Eanáir 2021 ar aghaidh trí ghníomh domhanda atá bunaithe ar an margadh fad agus nach bhfuil aon ghníomh i bhfeidhm a chuireann uasteorainn le hastaíochtaí muiriompair nó a chuireann praghas orthu, is iomchuí go gcumhdóidh EU ETS sciar de na hastaíochtaí ó aistir idir calafort faoi dhlínse Ballstáit agus calafort faoi dhlínse tríú tíre, agus go mbeadh an tríú tír in ann gníomh iomchuí a chinneadh maidir le sciar eile na n‑astaíochtaí. Ba cheart do shíneadh EU ETS leis an earnáil mhuiriompair na hastaíochtaí a leanas a chur san áireamh dá réir sin: leath de na hastaíochtaí ó longa a thugann faoi mhuiraistir a thagann isteach i gcalafort faoi dhlínse Ballstáit ó chalafort lasmuigh de dhlínse Ballstáit, leath de na hastaíochtaí ó longa a thugann faoi mhuiraistir a imíonn ó chalafort faoi dhlínse Ballstáit agus a thagann isteach i gcalafort lasmuigh de dhlínse Ballstáit, astaíochtaí ó longa a thugann faoi mhuiraistir a thagann isteach i gcalafort faoi dhlínse Ballstáit ó chalafort faoi dhlínse Ballstáit, agus astaíochtaí i mbeart i gcalafort faoi dhlínse Ballstáit. Tá sé tugtha faoi deara gur bealach praiticiúil é an cur chuige sin chun réiteach a fháil ar an tsaincheist maidir le Freagrachtaí agus Inniúlachtaí Coiteanna ach Difreáilte, ar dúshlán é a bhí ann le fada i gcomhthéacs UNFCCC. Le cumhdach sciar de na hastaíochtaí ó aistir isteach agus amach araon idir an tAontas agus tríú tíortha, déantar éifeachtacht EU ETS a áirithiú, go háirithe trí thionchar comhshaoil an bhirt a mhéadú i gcomparáid le raon feidhme geografach atá teoranta d’aistir laistigh den Aontas, agus an baol le cuairteanna ar chalafort chun críocha éalaitheacha agus an baol le dí‑chomhchruinniú gníomhaíochtaí athlastála lasmuigh den Aontas a theorannú. Chun cuimsiú rianúil na hearnála in EU ETS a áirithiú, ba cheart an líon lamháltas a thabharfaidh cuideachtaí loingseoireachta suas a mhéadú de réir a chéile maidir le hastaíochtaí fíoraithe a tuairiscíodh don tréimhse 2023 go dtí 2025. Chun sláine comhshaoil an chórais a chosaint, sa mhéid a thugtar lamháltais níos lú suas i ndáil le hastaíochtaí fíoraithe le haghaidh muiriompair sna blianta sin, nuair a bheidh an difríocht idir na hastaíochtaí fíoraithe agus na lamháltais arna dtabhairt suas bunaithe gach bliain, ba cheart líon comhfhreagrach lamháltas a chur ar ceal. Ó 2026 ar aghaidh, ba cheart do chuideachtaí loingseoireachta an líon lamháltas a chomhfhreagraíonn do na hastaíochtaí fíoraithe a tuairiscíodh sa bhliain roimhe sin a thabhairt suas. (18)Ba cheart forálacha Threoir 2003/87/CE maidir le gníomhaíochtaí muiriompair a choinneáil faoi athbhreithniú i bhfianaise forbairtí idirnáisiúnta agus iarrachtaí arna ndéanamh amach anseo chun cuspóirí Chomhaontú Pháras a bhaint amach, lena n‑áirítear an dara athbhreithniú domhanda in 2028, agus an t‑athbhreithniú a dhéanfar gach 5 bliana ina dhiaidh sin, a bheidh mar bhonn do rannchuidithe comhleanúnacha arna gcinneadh go náisiúnta. Go háirithe, ba cheart don Choimisiún an dul chun cinn sna cainteanna IMO a bhaineann le beart domhanda margadhbhunaithe a thuairisciú aon am roimh an dara athbhreithniú domhanda in 2028 - agus tráth nach déanaí ná an 30 Meán Fómhair 2028, dá bhrí sin - do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle. Ina thuarascáil, ba cheart don Choimisiún anailís a dhéanamh ar ionstraimí na hEagraíochta Muirí Idirnáisiúnta agus, measúnú a dhéanamh, de réir mar is ábhartha, ar na bealaí inar féidir na hionstraimí sin a chur chun feidhme i ndlí an Aontais trí Threoir 2003/87/CE a athbhreithniú. Ina thuarascáil, ba cheart don Choimisiún tograí a chur san áireamh de réir mar is iomchuí. (19)Ba cheart don Choimisiún feidhmiú Threoir 2003/87/CE a athbhreithniú maidir le gníomhaíochtaí muiriompair i bhfianaise taithí ar a cur i bhfeidhm, lena n‑áirítear maidir le cleachtais a bhféadfadh cleachtais éalaitheacha a bheith iontu, agus ba cheart dó bearta a mholadh ansin chun a héifeachtacht a áirithiú. (20)Maidir leis an gcuideachta loingseoireachta, a shainmhínítear mar an longúinéir nó aon eagraíocht nó duine eile, amhail an bainisteoir nó an cairtfhostóir forléasta, a ghlac an fhreagracht as oibriú na loinge ón longúinéir; agus a chomhaontaigh, ar ghlacadh na freagrachta sin, dul i gceann na ndualgas agus na bhfreagrachtaí go léir arna bhforchur leis an gCód Idirnáisiúnta um Bainistíocht Sábháilteachta, ba cheart í a bheith ar an duine nó an eagraíocht atá freagrach as EU ETS a chomhlíonadh. Tá an sainmhíniú seo bunaithe ar an sainmhíniú ar ‘chuideachta’ in Airteagal 3, pointe (d) de Rialachán (AE) 2015/757, agus i gcomhréir leis an gcóras bailithe sonraí domhanda arna bhunú ag IMO in 2016. I gcomhréir leis an bprionsabal gurb é údar an truaillithe a íocfaidh as, d’fhéadfadh an chuideachta, trí bhíthin socraithe chonarthaigh, an t‑eintiteas atá freagrach go díreach as na cinntí a dhéanann difear d’astaíochtaí CO 2 na loinge a choinneáil cuntasach maidir leis na costais chomhlíonta faoin Treoir seo. Is iondúil gurbh é an t‑eintiteas seo an t‑eintiteas a bheadh freagrach as rogha breosla, bealach agus luas na loinge. (21)Chun an t‑ualach riaracháin ar chuideachtaí loingseoireachta a laghdú, ba cheart do Bhallstát amháin a bheith freagrach as gach cuideachta loingseoireachta. Ba cheart don Choimisiún an chéad liosta de chuideachtaí loingseoireachta a rinne gníomhaíocht mhuirí a thagann faoi raon feidhme EU ETS a fhoilsiú, ina sonrófar an t‑údarás riaracháin i leith gach cuideachta loingsoireachta. Ba cheart an liosta a thabhairt cothrom le dáta gach 2 bhliain ar a laghad chun cuideachtaí loingseoireachta a athleagan ar údarás riaracháin eile, de réir mar is ábhartha. I gcás cuideachtaí loingseoireachta atá cláraithe i mBallstát, ba cheart gurbh é an Ballstát sin a bheadh ina údarás riaracháin. I gcás cuideachtaí loingseoireachta atá cláraithe i dtríú tír, ba cheart gurbh é an Ballstát lena mbaineann an líon measta is mó cuairteanna ar chalafort le linn aistear ag an gcuideachta loingseoireachta a thagann faoi raon feidhme Threoir 2003/87/CE le 2 bhliain faireacháin anuas a bheadh ina údarás riaracháin. I gcás cuideachtaí loingseoireachta atá cláraithe i dtríú tír agus nach ndearna aon aistear a thagann faoi raon feidhme Threoir 2003/87/CE le 2 bhliain faireacháin anuas, ba cheart gurbh é an Ballstát ónar thosaigh an chuideachta loingseoireachta a chéad aistear a thagann faoin raon feidhme na Treorach sin a bheadh ina údarás riaracháin. Ba cheart don Choimisiún liosta cuideachtaí loingseoireachta a thagann faoi raon feidhme Threoir 2003/87/CE a fhoilsiú agus a thabhairt cothrom le dáta ar bhonn débhliantúil ina sonrófar an t‑údarás riaracháin le haghaidh gach cuideachta loingseoireachta. Chun a áirithiú go láimhseáiltear cuideachtaí loingseoireachta go cothrom, ba cheart do Bhallstáit rialacha comhoiriúnaithe maidir le riaradh cuideachtaí loingseoireachta a bhfuil siad freagrach astu a leanúint, i gcomhréir leis na rialacha mionsonraithe atá le bunú ag an gCoimisiún. (22)Ba cheart do Bhallstáit a áirithiú go gcomhlíonann na cuideachtaí loingseoireachta a riarann siad ceanglais Threoir 2003/87/CE. I gcás nach n‑éiríonn le cuideachta loingseoireachta na ceanglais sin a chomhlíonadh agus i gcás nár éirigh le haon bhearta forfheidhmiúcháin a rinne an t‑údarás riaracháin chun comhlíontacht a áirithiú, ba cheart do Bhallstáit gníomhú i ndlúthpháirtíocht. Mar bheart in am an éigin, ba cheart go bhféadfadh Ballstáit cead isteach a dhiúltú do longa faoi chúram na cuideachta loingseoireachta lena mbaineann, seachas an Ballstát a bhfuil a bhrat ar foluain ag an long, ar cheart go bhféadfadh sé an long sin a choinneáil. (23)Ba cheart do chuideachtaí loingseoireachta faireachán agus tuairisciú a dhéanamh ar a sonraí comhiomlánaithe astaíochtaí ó ghníomhaíochtaí muiriompair ar leibhéal cuideachta i gcomhréir leis na rialacha a leagtar síos i Rialachán (AE) 2015/757. Ba cheart na tuarascálacha ar shonraí comhiomlánaithe astaíochtaí a fhíorú i gcomhréir leis na rialacha a leagtar amach sa Rialachán sin. Nuair atá n