DOICIMÉAD INMHEÁNACH OIBRE DE CHUID AN CHOIMISIÚIN

ACHOIMRE FEIDHMIÚCHÁIN AR AN MEASÚNÚ TIONCHAIR

a ghabhann leis an doiciméad

TOGRA LE hAGHAIDH RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

lena mbunaítear córas isteach/amach chun sonraí faoi dhul isteach agus faoi imeacht náisiúnach tríú tíortha a chlárú agus iad ag trasnú theorainneacha seachtracha Bhallstáit an Aontais Eorpaigh

1. Sainiú na faidhbe

1.1. Cúlra

I dTeachtaireacht an 13 Feabhra 2008 ón gCoimisiún dar teideal Preparing the next steps in border management in the European Union (An bealach chun tosaigh a réiteach maidir le bainistiú teorainneacha san Aontas Eorpach)[1], mhol an Coimisiún go mbunófaí Córas Isteach/Amach (EES). Bheadh clárú sonraí pearsanta ag gabháil le córas mar é in éineacht le dátaí theacht isteach agus imeacht an uile náisiúnaigh tríú tír a dtugtar cead isteach dóibh ar feadh gearrthréimhse nuair a thrasnaíonn siad na teorainneacha seachtracha. Bhí tuarascáil ar an measúnú tionchair ag gabháil le Teachtaireacht 2008[2].

Éilíodh le Conclúidí na Comhairle Eorpaí an 23 agus an 24 Meitheamh 2011 go gcuirfí an obair ar “theorainneacha cliste” chun cinn gan mhoill. Mar fhreagra air sin, an 25 Deireadh Fómhair 2011, ghlac an Coimisiún Teachtaireacht nua maidir leis na roghanna éagsúla agus an bealach chun cinn[3]. Thángthas ar an gconclúid inti go dtabharfadh cur chun feidhme an Chórais Isteach/Amach sonraí cruinne ar shreabha taistil isteach agus amach as limistéar Schengen ag gach cuid dá theorainneacha seachtracha chomh maith le sonraí orthu siúd a fhanann rófhada.

1.2. An chúis a bhfuil bunú Córais Isteach/Amach á scrúdú

Sainaithníodh agus scrúdaíodh inimirce neamhdhleathach i measúnú tionchair 2008, lena n‑áirítear an easpa sonraí chun iad siúd a bhí ag fanacht rófhada a shainaithint, agus sceimhlitheoireacht agus coiriúlacht thromchúiseach, atá ar na príomhfhadhbanna ar ghá aghaidh a thabhairt orthu trí Chóras Isteach/Amach a bhunú. Mar a míníodh i dteachtaireacht 2011:

'A bhuí le Córas Isteach/Amach d'fhéadfaí ríomh cruinn agus iontaofa ar fhanacht údaraithe a dhéanamh chomh maith le stair taistil aonair sealbhóirí víosa agus taistealaithe atá díolmhaithe ón víosa a fhíorú mar chuid thábhachtach den mheasúnú riosca céadlíne. Dhéanfadh sé é seo trí chlárlann leictreonach lena léirítear na dátaí agus áiteanna inar ligeadh náisiúnaigh tríú tíortha isteach ar feadh gearrthréimhse a chur in áit an chórais ina ndéantar pasanna a stampáil atá ann faoi láthair. Cé gur faireachán ar chomhlíonadh na dtréimhsí fanachta údaraithe ag náisiúnaigh tríú tíortha a bheadh ina bhunchuspóir ag an gcóras, rannchuideodh an córas le hoptamú nósanna imeachta i ndáil le seiceálacha teorann agus d’fheabhsódh sé cúrsaí slándála agus teorainneacha seachtracha á dtrasnú. '[4]

Rinne measúnú tionchair 2008 measúnú ar réimse leathan roghanna beartais agus sainaithníodh bunú córais isteach/amach mar rogha na tosaíochta. Féachann an measúnú tionchair seo in athuair ar shainiú foriomlán na faidhbe mar is ábhartha don chonclúid sin i bhfianaise na bhforbairtí a tharla ó 2008 ó thaobh gnéithe de rialú teorainneacha, imirce neamhdhleathach, agus forbairtí teicneolaíochta, ar an leibhéal Eorpach agus ar an leibhéal náisiúnta.

1.3. Achoimre ar na fadhbanna foriomlána atá bainteach le rialú teorainneacha agus imirce neamhdhleathach

· Easpa modha leictreonaigh chun taifead a choimeád ar ghluaiseachtaí taistil náisiúnach tríú tíortha a dtugtar cead isteach dóibh ar feadh gearrthréimhse; · An fiúntas an‑teoranta atá ag córais náisiúnta ó thaobh taifeadadh den sórt sin a dhéanamh i limistéar atá gan rialú teorainneacha inmheánacha idir 26 tír; · Easpa modha chun daoine a shainaithint a bhraitear a bheith laistigh den chríoch gan doiciméid taistil agus nach féidir iad a shainaithint tríd an gCóras Faisnéise Víosaí; · Easpa faisnéise d'aon saghas orthu siúd atá ar chríoch an AE agus a chomhlíonann an gearrthréimhse fanachta uasta ceadaithe de thrí mhí sa sé mhí; · Castacht agus moille na hoibleagáide stampála reatha, nach ráthaítear leis cumas an gharda teorann measúnú a dhéanamh ar an tréimhse fanachta údaraithe ag láthair seiceála teorann an taistealaí; · Easpa faisnéise maidir le náisiúntachtaí agus grúpaí (má cheanglaítear víosa nó má tá siad díolmhaithe ón gceanglas sin) taistealaithe a fhanann rófhada; · Easpa faisnéise a thacódh le corrsheiceálacha laistigh den chríoch d'fhonn daoine atá ag fanacht go neamhdhleathach a bhrath.

1.4. Achoimre ar na fadhbanna foriomlána atá bainteach le gnéithe d'fhorghníomhú an dlí

· Easpa faisnéise maidir le taisteal agus gluaiseachtaí trasteorann daoine a bhfuil amhras fúthu; · Deacrachtaí maidir le daoine a bhrath a bhfuil foláireamh amuigh orthu ach a úsáideann aitheantais difriúla chun teorainneacha a thrasnú; · Deacrachtaí maidir le daoine a bhfuil amhras fúthu a shainaithint má scrios siad a gcuid doiciméad taistil.

1.5. Ceisteanna maidir le cearta bunúsacha

Bheadh tionchar ar leith ag Córas Isteach/Amach, de thoradh baint a bheith ag sonraí pearsanta leis, ar an gceart sonraí pearsanta a chosaint, mar atá cumhdaithe in Airteagal 8 de Chairt an Aontais Eorpaigh um Chearta Bunúsacha. Bheadh ar Chóras Isteach/Amach an ceart chun leighis éifeachtaigh os comhair binse a ráthú (Airteagal 47 na Cairte) i gcás fógra i ndáil le fanacht rófhada a agóid, mar shampla i gcás nach raibh sé de rogha ag an duine ach fanacht rófhada, i gcás earráidí nó nuair atá ceart fanachta dlíthiúil ag imirceach.

Treoir 95/46/CE maidir le daoine aonair a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin[5] agus Rialachán (CE) Uimh. 45/2001, bheadh feidhm acu maidir le próiseáil sonraí pearsanta arna déanamh ag Ballstáit agus institiúidí, comhlachtaí agus gníomhaireachtaí bainteacha an AE faoi seach ar mhaithe le Córas Isteach/Amach. Is gá tionchair dhiúltacha ó shonraí pearsanta a roinnt a íoslaghdú le cosaintí teicniúla iomchuí in aghaidh mí-úsáide agus le teorainneacha dlíthiúla rochtana atá soiléir, lena n‑áirítear teorannú de réir cuspóra agus tréimhsí coinneála sonraí atá chomh gearr agus is féidir.

De réir na Teachtaireachta ón gCoimisiún, Iúil 2010, maidir le bainistiú faisnéise[6], ba cheart rialacha cosanta sonraí a bheith leabaithe in aon ionstraim nua a bhraitheann ar úsáid na teicneolaíochta. Tá sé intuigthe leis seo go gcuirfí forálacha iomchuí san áireamh lena ndéanfaí an phróiseáil sonraí a shrianadh don mhéid atá riachtanach do shainchuspóir na hionstraime sin agus nach dtabharfaí cead rochtana ar shonraí ach do na heintitis sin amháin a bhfuil 'bonn riachtanais' acu leo. Tá sé intuigthe chomh maith go mbraithfidh roghnú na dtréimhsí teoranta coinneála sonraí ar chuspóirí na hionstraime agus ar ghlacadh na sásraí lena n‑áiritheofar bainistíocht chruinn riosca agus cosaint éifeachtach ar chearta na ndaoine is ábhar do na sonraí.

Bheadh ar an gcóras prionsabail chosanta sonraí a chomhlíonadh mar aon le ceanglais i ndáil le riachtanas, comhréireacht, teorannú de réir cuspóra agus cáilíocht sonraí. Ba cheart gach cosaint agus gach sásra a bheith réitithe le cearta bunúsacha taistealaithe a chosaint go héifeachtach, go háirithe maidir lena saol príobháideach agus a sonraí pearsanta a chosaint. Is gá náisiúnaigh tríú tíortha a chur ar an eolas maidir leis na cearta seo.

1.6. Coimhdeacht

Faoi Airteagal 74 agus Airteagal 77(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, tá cumhacht ag an Aontas bearta a ghlacadh i ndáil le trasnú teorainneacha seachtracha na mBallstát. Tá cumhacht ag an Aontas freisin faoi Airteagal 82(1)(d) agus Airteagal 87(2)(a) den CFAE bearta a ghlacadh le comhar póilíneachta agus comhar breithiúnach a neartú trí fhaisnéis ábhartha a bhailiú, a stóráil, a phróiseáil, a anailísiú agus a mhalartú.

Ní féidir le haon Bhallstát amháin ina aonar aghaidh a thabhairt ar inimirce neamhdhleathach ná sceimhlitheoireacht idirnáisiúnta agus coiriúlacht thromchúiseach a chomhrac. Féadfaidh duine teacht isteach i limistéar Schengen ag pointe trasnaithe teorann i mBallstát ina bhfuil clár náisiúnta sonraí isteach/amach in úsáid, ach féadfaidh siad dul amach trí phointe trasnaithe teorann nach bhfuil an córas sin in úsáid ann. Ní féidir le Ballstáit an faireachán ar chomhréireacht le rialacha an AE maidir le tréimhsí fanachta údaraithe a dhéanamh más ag gníomhú leo féin atá siad. Tá náisiúnaigh tríú tíortha a thagann isteach i limistéar Schengen in ann taisteal faoi shaoirse laistigh de. I limistéar gan teorainneacha inmheánacha, ba cheart, i bprionsabal, gníomhú in aghaidh inimirce neamhdhleathaí ar bhonn coiteann. Nuair a cuirtear na nithe seo ar fad san áireamh, is fearr is féidir leis an AE na bearta iomchuí a dhéanamh.

2. Cuspóirí an Chórais Isteach/Amach

Is iad seo a leanas na cuspóirí ginearálta beartais, in ord tosaíochta:

· Gníomhú in aghaidh inimirce neamhdhleathaí;

· Rannchuidiú leis an gcomhrac in aghaidh na sceimhlitheoireachta agus na coiriúlachta tromchúisí agus ardleibhéal slándála a áirithiú.

Is iad seo a leanas a chuspóirí sonracha:

· Éifeachtacht seiceálacha teorann a fheabhsú trí fhaireachán a dhéanamh ar na cearta chun gearrfhanachta i gcás teacht isteach agus imeacht, agus chun an measúnú ar an riosca maidir le fanacht rófhada a fheabhsú;

· Faireachán a dhéanamh ar chomhlíonadh tréimhsí fanachta údaraithe ag daoine laistigh den chríoch ;

· Faisnéis iontaofa a sholáthar le gur féidir leis an AE agus leis na Ballstáit roghanna beartais feasacha maidir le víosaí agus le himirce a dhéanamh;

· Inimircigh neamhdhleathacha a shainaithint agus a bhrath, go háirithe daoine a fhanann rófhada, laistigh den chríoch freisin agus na féidearthachtaí maidir le haisfhilleadh a mhéadú;

· Daoine a shainaithint agus a ghabháil a thrasnaíonn na teorainneacha seachtracha agus a bhfuil amhras ann fúthu gur sceimhlitheoirí nó coirpigh iad.

· Faisnéis a sholáthar lena laghdófaí an bearna sainaitheantais agus fíorúcháin maidir le náisiúnaigh tríú tíortha nach bhfuil cumhdaithe leis an gCóras Faisnéise Víosaí (VIS), agus a rannchuideodh le sceimhlitheoirí agus coirpigh a ghabháil.

Is iad seo a leanas a chuspóirí oibríochtúla:

· Taifid a bhunú maidir le teacht isteach agus imeacht amach thar theorainneacha seachtracha náisiúnach tríú tíortha;

· An tréimhse fanachta údaraithe a ríomh go huathoibríoch agus foláireamh a eisiúint sa chás nach bhfuil aon taifead imeachta ar fáil ar dhul in éag do thréimhse fanachta údaraithe an náisiúnaigh tríú tír;

· Sonraí ón gCóras Isteach/Amach a scrios ar dhul in éag don tréimhse choinneála;

· Faisnéis a sholáthar ar mhéid agus ar threochtaí na ngluaiseachtaí thar theorainneacha seachtracha, go speisialta maidir le hinimirce neamhdhleathach;

· Náisiúnaigh tríú tíortha a chur ar an eolas faoina gcearta agus nósanna imeachta achomhairc éifeachtacha a chur chun feidhme.

3. Roghanna beartais

Le sainiú na faidhbe agus leis an dul i gcomhairle le páirtithe leasmhara léirítear gurb iad na príomhcheisteanna atá le freagairt; céard iad na sonraí is ceart a phróiseáil sa chóras agus cad chuige go cruinn a phróiseáiltear iad. Is gá an tréimhse choinneála a roghnú de réir na roghanna arna ndéanamh i ndáil leis an dá cheist sin, is é sin le rá, an tréimhse choinneála is giorra a theastódh chun críche na cuspóra sin. Is iad seo a leanas, dá bhrí sin, na ceithre rogha beartais:

1) Córas Isteach/Amach le sonraí alfa‑uimhriúla chun teorainneacha a rialú agus imirce a bhainistiú;

2) Mar an gcéanna le rogha beartais 1, chomh maith le sonraí bithmhéadracha a áireamh;

3) Mar an gcéanna le rogha beartais 1, chomh maith le cuspóir an chórais a shíneadh chun an comhrac in aghaidh na sceimhlitheoireachta agus na coiriúlachta tromchúisí a áireamh;

4) Mar an gcéanna le rogha beartais 1, ach le sonraí bithmhéadracha agus leathnú ar chuspóir an chórais chun an comhrac in aghaidh na sceimhlitheoireachta agus na coiriúlachta tromchúisí a áireamh (teaglaim más ea de roghanna beartais 2 agus 3).

Tar éis an rogha beartais tosaíochta a shainaithint – i bhfocail eile, cad a dhéanfaidh an córas – is gá rogha a dhéanamh maidir le conas an córas a chur chun feidhme go teicniúil.

Bheadh an tréimhse choinneála i ndáil leis na roghanna beartais mar seo a leanas:

· I gcás córais isteach/amach arna bhunú ar bhonn rogha beartais 1 nó rogha beartais 2, is 6 mhí an riail ghinearálta, cé gur tréimhse 5 bliana a bheadh i bhfeidhm do thaistealaithe nár imigh amach as an gcríoch laistigh den tréimhse fanachta údaraithe, agus tréimhse chomhionann leis an am a cheadaítear dóibh rochtain a fháil ar an gcóras dóibh siúd atá páirteach sa RTP;

· I gcás córais isteach/amach arna bhunú ar bhonn rogha beartais 3 nó rogha beartais 4, cúig bliana a bheadh sa tréimhse choinneála do gach taistealaí.

4. comparáid idir roghanna agus an rogha beartais tosaíochta a shainaithint

4.1. Comparáid idir roghanna

Tábla 1 – Measúnú comparáideach ar na roghanna beartais

Cuspóir/rogha beartais || Bonnlíne (Rogha beartais 0) || Rogha beartais 1 || Rogha beartais 2 || Rogha beartais 3 || Rogha beartais 4

Cuspóir beartais: Gníomhú in aghaidh inimirce neamhdhleathaí || 0 || √√ || √√√ || √√ || √√√

Cuspóir beartais: Comhrac in aghaidh na sceimhlitheoireachta agus na coiriúlachta tromchúisí; || 0 || 0 || 0 || √√ || √√√

An tionchar ar chearta bunúsacha || 0 || -√ || -√√ || -√√ || -√√√√

Tionchar ar bhainistiú teorann || 0 || 0 || 0 || 0 || 0

Achoimrítear le Tábla 1 measúnú ar na tionchair. Sa chomparáid seo a leanas agus i sainaithint rogha na tosaíochta cuirfear san áireamh chomh maith na critéir seo a leanas:

· Éifeachtacht – a mhéid a éiríonn le roghanna cuspóirí an togra a bhaint amach;

· Éifeachtúlacht – a mhéid is féidir cuspóirí a chomhlíonadh ar an gcostas is ísle;

· Comhchuibheas – a mhéid is atá na roghanna i gcomhchuibheas le cuspóirí uileghabhálacha bheartais an AE.

Tháinig sé chun solais le linn an mheasúnaithe ar thionchair gach rogha beartais go bhfuil easpa sonraí ann, agus bíonn tionchar soiléir aige seo ar an gcumas comparáid a dhéanamh idir roghanna beartais 1-4. Tá tionchar ag an sciar daoine nach bhfuil faoi réir ag an oibleagáid víosa ach a fhanann rófhada, agus níl líon na ndaoine seo ar eolas go cruinn, ar an mbonn tuisceana lena maítear go mbeadh tionchar níos mó ag córas bithmhéadrach ar ghníomhú in aghaidh na hinimirce neamhdhleathaí agus dá thoradh sin gur éifeachtaí a bheadh roghanna beartais 2 agus 4. Ní féidir a mheas mar is ceart cad é an tionchar diúltach ar an bpróiseas bainistithe teorann maidir le bithmhéadracht an ghrúpa taistealaithe sin a fhíorú ach amháin nuair bheidh an Córas Faisnéise Víosa curtha chun feidhme ina iomláine. Sa tslí chéanna, ó thaobh an tionchar atá ag rochtain a thabhairt chun críocha fhorghníomhú an dlí a mheas, níl sonraí cuimsitheacha ar fáil, toisc ionchur ó shaineolaithe na mBallstát a bheith ginearálta agus gan fáil go fóill a bheith ar thuairiscí ó thaithí ar rochtain chun críocha fhorghníomhú an dlí ar an gCóras Faisnéise Víosaí. Is díol spéise é gur féidir sonraí isteach/amach a bheith riachtanach chun cionta sceimhlitheoireachta nó cionta tromchúiseacha eile a chosc, a bhrath nó a imscrúdú i gcás ina mbaineann taisteal idirnáisiúnta leis na cionta sin. Ina theannta sin, is mó an tionchar dearfach ar an gcuspóir maidir le brath agus sainaithint sceimhlitheoirí agus amhrastaigh choiriúla le córas bithmhéadrach.

Is gá tosú le croíchuspóir an chórais, i.e. rialú teorann agus bainistiú imirce, agus tús á chur le measúnú ar an rogha tosaíochta maidir le cuimsiú sonraí bithmhéadracha. Ar an mbonn sin tá an tionchar dearfach is mó ag rogha 2 ar ghníomhú in aghaidh na himirce neamhdhleathaí. D'fhéadfaí na tionchair dhiúltacha fhéideartha ar an bpróiseas bainistithe teorann a bhainistiú trí úsáid a bhaint as idirthréimhse, ina mbeadh an córas ag oibriú bunaithe ar shonraí alfa-uimhriúla don chéad trí bliana agus ina dhiaidh sin bunaithe ar shonraí alfa-uimhriúla agus bithmhéadracha.

Ar an mbonn sin, maidir le rochtain chun críocha fhorghníomhú an dlí, d'fhéadfadh sé go mbeadh an tionchar diúltach ar chearta bunúsacha díréireach i gcás rogha 4, ag cur san áireamh chomh maith an gá atá le tréimhse choinneála i bhfad níos faide.

Dá ndéanfaí meastóireacht i ndiaidh tréimhse 2 bhliain, ag cur taithí ó chur chun feidhme an Chórais Faisnéise Víosaí san áireamh maidir le rochtain a thabhairt chun críocha fhorghníomhú an dlí agus an taithí fhoriomlán maidir le Córas Isteach/Amach a oibriú, d'fhéadfaí filleadh ar an gceist faoi rochtain a thabhairt chun críocha fhorghníomhú an dlí ar bhonn sonraí agus faisnéise níos iomláine chun meastóireacht níos mionsonraithe a dhéanamh ar na tionchair.

D'fhéadfaí athbhreithniú a dhéanamh ar an ngá atá le rochtain a thabhairt chun críocha fhorghníomhú an dlí agus dá bhrí sin athbhreithniú a dhéanamh ar an tréimhse choinneála chomh maith nuair a dhéanfar meastóireacht ar an gcóras isteach/amach tar éis tréimhse 2 bhliain. Mar achoimre, is é rogha 2 dá bhrí sin an rogha tosaíochta, agus meastóireacht tuartha tar éis dhá bhliain oibriúcháin, agus ina dhiaidh sin déanfar measúnú maidir le haistriú go rogha beartais 4. Togra reachtach ón gCoimisiún a bheadh ag teastáil chun a leithéid d'athrú a dhéanamh (i.e. aistriú go rogha beartais 4) maidir le rochtain a thabhairt chun críocha fhorghníomhú an dlí agus/nó athrú ar an tréimhse choinneála.

4.2. Cur chun feidhme teicniúil

Tríd is tríd is éifeachtúla agus is cost‑éifeachtaí an cur chuige láraithe mar réiteach. Tá sé comhleanúnach le forbairt agus le bainistiú córas eile TF i réimse na himirce freisin, i.e. Eurodac, an Córas Faisnéise Víosaí, agus Córas Faisnéise Schengen / Córas Faisnéise Schengen II.

4.3. Rogha na tosaíochta

Is é rogha na tosaíochta i ndáil le Córas Isteach/Amach tosú le córas atá bunaithe ar rogha beartais 2 agus measúnú a dhéanamh ar an ngá atá le haistriú go rogha beartais 4 tar éis dhá bhliain oibriúcháin:

· D'oibreodh an Córas Isteach/Amach i dtosach mar bhunachar sonraí láraithe ina mbeadh sonraí alfa-uimhriúla amháin agus gan rochtain air ag údaráis um fhorghníomhú an dlí. Tréimhse choinneála sonraí 6 mhí a bheadh i bhfeidhm do ghnáthchásanna agus 5 bliana i gcás fanachta rófhada. · Tar éis trí bliana oibriúcháin, bheadh an Córas Isteach/Amach ag feidhmiú le sonraí alfa‑uimhriúla agus sonraí bithmhéadracha (daoine nach bhfuil faoi réir na hoibleagáide víosa a bheadh i gceist le sonraí bithmhéadracha). · Tar éis dhá bhliain oibriúcháin, dhéanfaí meastóireacht ar an gCóras Isteach/Amach. Ag an am seo a dhéanfaí athbhreithniú ar an gceist faoi rochtain a thabhairt chun críocha fhorghníomhú an dlí agus ar an tréimhse choinneála. · Ionas go gceadófaí rochtain áfach, d'údaráis um fhorghníomhú an dlí ar shonraí arna gcur le chéile i ndara céim ag an gcóras isteach/amach, is gá riachtanas agus comhréireacht na húsáide sin a léiriú go soiléir le fianaise dhaingean agus is gá an rochtain a chomhcheangal le cosaintí iomchuí agus le teorainneacha.

4.4. Costais rogha na tosaíochta

Tábla 2 – Costais rogha na tosaíochta

|| Costas aon uaire na forbartha ar an leibhéal lárnach agus náisiúnta (3 bliana forbartha) (EUR milliúin) || Costas oibriúcháin bhliantúil ar an leibhéal lárnach agus náisiúnta (5 bliana oibríochta) (EUR milliúin) || Costais iomlána ar an leibhéal lárnach agus náisiúnta (EUR milliúin)

Córas láraithe – bithmhéadracht a áireamh níos déanaí || 183 (BS 146 AE 37) || 88 (BS 74 AE 14) || 623

Áirítear sa togra ón gCoimisiún don chéad chreat airgeadais ilbhliantúil eile moladh go dtabharfaí EUR 4.6 billiún don Chiste Slándála Inmheánaí don tréimhse 2014-2020. Sa togra, cuirtear EUR 1.1 billiún i leataobh mar mhéid táscach d'fhorbairt Córais Isteach/Amach agus do Chlár do Thaistealaithe Cláraithe agus é le tuiscint go gcuirfí tús le costais forbartha ó 2015, agus go gcuimseofaí 4 bliana oibriúcháin. De bhreis air sin, lasmuigh de raon feidhme an Chiste Slándála Inmheánaí, tá EUR 822 milliún curtha i leataobh ar mhaithe le bainistiú na gcóras mórscála TF atá ann cheana (Córas Faisnéise Schengen II, Córas Faisnéise Víosaí agus EURODAC).

Tá sé beartaithe ag an gCoimisiún go dtabharfar cúraimí cur chun feidhme na gclár seo don Ghníomhaireacht i gcomhair Bainistiú Oibríochtúil Córas Mórscála TF i réimse na Saoirse, na Slándála agus an Cheartais arna bhunú le Rialachán (AE) Uimh. 1077/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle.[7] Trí thacaíocht airgeadais a sholáthar do chostais náisiúnta forbartha d’áiritheofaí nach gcuirfeadh imthosca deacra eacnamaíocha ag an leibhéal náisiúnta na tionscadail i mbaol ná moill orthu.

D'fhéadfaí airgead a shábháil freisin dá dtógfaí an córas isteach/amach ag an am céanna leis an gclár do thaistealaithe cláraithe, seachas an dá chóras a thógáil go hiomlán neamhspleách ar a chéile. Baineann an coigilteas is mó ar an leibhéal lárnach (AE) le costais laghdaithe ar chrua-earraí, bogearraí agus bonneagar agus ar leibhéal na mBallstát le sábháil ar chostais riaracháin agus spás oifige.

5. Faireachán agus meastóireacht

Áiritheoidh an Coimisiún go mbeidh na córais ar bun chun faireachán a dhéanamh ar fheidhmiú an chórais isteach/amach agus chun meastóireacht a dhéanamh orthu i gcomhthéacs na bpríomhchuspóirí beartais. Dhá bhliain tar éis don chóras tosú ag feidhmiú agus gach re bliain ina dhiaidh sin, cuirfidh an tÚdarás Bainistíochta tuarascáil ar fheidhmiú teicniúil an chórais faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa, faoi bhráid na Comhairle, agus faoi bhráid an Choimisiúin. Dhá bhliain tar éis don Chóras Isteach/Amach dul i mbun oibríochta, agus gach ceithre bliana ina dhiaidh sin, déanfaidh an Coimisiún meastóireacht fhoriomlán ar an gcóras lena n‑áireofar an tionchar ar chearta bunúsacha agus scrúdú ar na torthaí a baineadh amach de réir na gcuspóirí, mar aon le measúnú ar bhailíocht leantach na bunréasúnaíochta agus ar aon impleachtaí do roghanna amach anseo. Ba cheart an chéad mheastóireacht a dhíriú ar an gceist ar cheart rochtain a cheadú chun críocha fhorghníomhú an dlí agus ar cheart cur leis an tréimhse choinneála agus bheadh tograí dlíthiúla ag gabháil leis an meastóireacht sin de réir mar is iomchuí. Ba cheart don Choimisiún na tuarascálacha maidir leis an meastóireacht a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle.

[1] COM (2008) 69 final.

[2] SEC(2008) 153 agus Réamhstaidéar ar son Measúnaithe Tionchair maidir le córas uathoibrithe isteach/amach a bhunú ag teorainneacha seachtracha an AE agus maidir le scéim trasnaithe teorann a bhunú do thaistealaithe bona fide (Clár do Thaistealaithe Cláraithe) arna dhéanamh ag GHK agus staidéar féidearthachta teicniúla maidir le Clár Isteach / Amach arna dhéanamh ag Unisys. Tá na staidéir foilsithe ar an suíomh gréasáin: http://ec.europa.eu/home-affairs/doc_centre/borders/borders_schengen_en.htm

[3] COM(2011) 680 final

[4] COM(2011) 680 final

[5] IO L 281, 23.11.1995, lch. 31.

[6] COM (2010) 385 final.

[7] IO L 286, 1.11.2011, lch.1.