Foilsiú an doiciméid aonair leasaithe tar éis mionleasú a fhormheas de bhun an dara fomhír d’Airteagal 53(2) de Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012

(2023/C 30/12)

Tá an mionleasú seo formheasta ag an gCoimisiún i gcomhréir leis an tríú fomhír d’Airteagal 6(2) de Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 664/2014 ón gCoimisiún (1).

Is féidir an t-iarratas ar fhormheas an mhionleasaithe seo a cheadú i mbunachar sonraí eAmbrosia an Choimisiúin

DOICIMÉAD AONAIR

“AZAFRÁN DE LA MANCHA”

Uimh. AE: PDO-ES-0112-AM02 – 22.4.2022

STFC (x) TGFC ( )

1. Ainm

“Azafrán de la Mancha”

2. Ballstát nó tríú tír

an Spáinn

3. Tuairisc ar an táirge talmhaíochta nó ar an mbia-earra

3.1. Cineál táirge

Aicme 1.8. Táirgí eile a liostaítear in Iarscríbhinn I a ghabhann leis an gConradh (spíosraí etc.)

3.2. Tuairisc ar an táirge lena mbaineann an t-ainm in (1)

Is planda bleibíneach é an cróch (Crocus sativus L.) a bhaineann leis an bhfine Iridaceae. Bíonn an cormán sféarúil méith, 2 cm go 3 cm ar trastomhas, agus clúdaithe le seicní líontánacha cnódhonn-liatha. Idir Deireadh Fómhair agus Samhain, táirgeann gach bleib idir ceann amháin agus trí cinn de bhláthanna ar a mbíonn cruth feadánach sula n-osclaíonn siad ina mbuaircín corcra líolóige. Is é seo an rós cróch, agus tá peitil fhada chaola air a osclaíonn ar deireadh chun an taobh istigh a nochtadh.

Ar an taobh istigh tá an t-ubhagán, as a dtagann na trí staimín bhuí agus filiméad bán, an stíl, a roinneann ina trí shnáithín nó stiogmaí dhearga: na snáithíní cróch nó ingne.

Is furasta “Azafrán de la Mancha” a aithint toisc go ngobann na stiogmaí dearga go feiceálach amach ón mbláth agus go bhfuil an stíl níos giorra ná i mbláthanna de chineálacha eile.

Ní mór an cóimheas faid stiogma/stíle a bheith níos mó ná aon, agus luach lamháltais 1 % ann.

Níor cheart an stiogma a bheith níos lú ná 22 mm ar fad, agus luach lamháltais 1 % ann.

Níor cheart ábhar an iarmhair bláthanna (stíleanna atá scoite ó na stiogmaí, na staimíní, ón bpailin agus ó phíosaí peitil nó ubhagán) a bheith níos mó ná 0.5 % den mheáchan iomlán. Ceadaítear uasmhéid 0.1 % d’ábhar eachtrach. Is éard is ábhar eachtrach ann aon iarmhar plandúil nach cuid den bhláth cróch é: mianraí (gaineamh, ithir agus/nó deannach), codanna d’fheithidí marbha nó feithidí marbha iomlána, etc.

Ní mór nach mbeidh múscán nó feithidí beo sa táirge.

Saintréithe orgánaileipteacha

Dea-bholadh: a bhaineann leis an bpróiseas triomaithe amháin, dian agus treáiteach, atá measctha le boladh lag arbhair aibí nó féir thriomaithe mín a bhfuil loirg bhláthacha air.

Braistint bholtanach-bhlastach (in insileadh): blas fada buan éadrom, searbh ar dtús, agus iarbhlas leanúnach air a thugann arbhar aibí agus an próiseas triomaithe chun cuimhne.

Saintréithe ceimiceacha

Paraiméadar anailíseach: taise agus substaintí so-ghalaithe

Cróch scaoilte: 7–9 %

Cróch pacáilte: < 11 % (m/m)

Paraiméadar anailíseach: iomlán na luatha

Cróch scaoilte: -

Cróch pacáilte: < 8 % (m/m)

Paraiméadar anailíseach: luaith dhothuaslagtha in aigéad

Cróch scaoilte: -

Cróch pacáilte: < 1 % (m/m)

Paraiméadar anailíseach: eastósc éitir

Cróch scaoilte: -

Cróch pacáilte: 3.5-14.5 % (m/m)

Paraiméadar anailíseach: eastósc atá intuaslagtha in uisce

Cróch scaoilte: -

Cróch pacáilte: < 65 % (m/m)

Paraiméadar anailíseach: cumas dathaithe1

Cróch scaoilte: > 200

Cróch pacáilte: > 200

Paraiméadar anailíseach: cumas blaistiúcháin2

Cróch scaoilte: > 20

Cróch pacáilte: > 20

Paraiméadar anailíseach: Searbhas (piocracróicin)3

Cróch scaoilte: > 70

Cróch pacáilte: > 70

Paraiméadar anailíseach: Cion safranail 4

Cróch scaoilte: > 65 %

Cróch pacáilte: > 65 %

1 Arna shloinneadh mar thomhas díreach ar ionsúiteacht ag 440 nm ar mheáchan tirim.

2 Arna shloinneadh mar thomhas díreach ar ionsúiteacht ag 330 nm ar mheáchan tirim.

3 Arna shloinneadh mar thomhas díreach ar ionsúiteacht ag 257 nm ar mheáchan tirim.

4 Arna shloinneadh mar chéatadán den chion iomlán substaintí so-ghalaithe.

3.3. Beatha (maidir le táirgí de thionscnamh ainmhíoch amháin) agus amhábhair (maidir le táirgí próiseáilte amháin)

—

3.4. Bearta sonracha den táirgeadh nach mór a dhéanamh sa limistéar geografach sainithe

—

3.5. Rialacha sonracha maidir le slisniú, grátáil, pacáistiú, etc. an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

—

3.6. Rialacha sonracha maidir le lipéadú an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

Ní mór an íomhá seo a leanas a bheith le feiceáil ar an lipéadú sna dathanna sainithe. Is cód alfa-uimhriúil é an uimhir XXYYYYYYYY ina bhfuil XX ina dhá litir den aibítir lena sainaithnítear bliain táirgthe an chróch agus YYYYYYYY ina uimhir lena sainaithnítear an phacáistíocht.

Beidh séala baránta, lipéad nó lipéad tánaisteach uimhrithe arna eisiúint ag an gcomhlacht cigireachta ar na coimeádáin ina ndéantar an cróch cosanta a phacáistiú lena dtomhailt ar bhealach nach féidir na coimeádáin a athúsáid.

4. Sainmhíniú achomair ar an limistéar geografach

Síneann an limistéar a chumhdaítear leis an sonrúchán soir ó dheas ó réigiún lárnach Castile-La Mancha.

Cuimsíonn croílár an limistéir sonrúcháin ceantair La Mancha i gcúigí Toledo, Ciudad Real, Cuenca agus Albacete.

5. Nasc leis an limistéar geografach

Tugadh cróch isteach sa Spáinn le linn réimeas na nArabach. San 8ú agus sa 9ú haois is iad meánaicmí uachtaracha na hAndalúise a bhí á úsáid. Blaistíodh miasa Arabacha le go leor luibheanna, fásadh iad i ngach gairdín dá bharr sin agus ba iad cuimín, cearbhas, cuimín dubh, biolar, ainís mhilis, finéal, ainís, lus an choire, mustard, miontas, lus an phiobair agus peirsil na príomhchineálacha a fásadh. Bhí an cróch ar an tarsann ba thábhachtaí i ngeilleagar na nArabach áfach toisc gur dhathú agus blastán riachtanach i bhformhór na mias a bhí ann.

Tá fianaise scríofa ar fhás an chróch in La Mancha i saothar dar teideal Cultivo del Azafrán en la Solana a scríobh J. A. López de la Osa níos déanaí (1897). Áirítear sa leabhar eolas ar an mbarr ó 100 bliain roimhe sin agus tugtar sliocht ann as fardal dlíthiúil ó 1720 ina luaitear an cróch freisin. Sa chéad tríú cuid den 19ú haois bhí an chróch den chaighdeán is fearr sa Spáinn á tháirgeadh in La Mancha, mar a raibh an táirgeacht is airde in aghaidh an heicteáir de thalamh tirim. Tá doiciméadú an-mhaith déanta ar thraidisiún fhás an chróch i Pedro Muñoz, Campo de Criptana agus Manzanares (Ciudad Real), i Lillo, Madridejos, Villacañas, Villanueva de Alcardete agus Cabezamesada (Toledo) agus i Montilla del Palancar (Cuenca).

Is in iliomad traidisiúin chultúrtha an cheantair is féidir an fhianaise is fearr a fháil le nasc láidir stairiúil idir réigiún La Mancha agus an cróch.

Mar is amhlaidh le gach gníomhaíocht atá fréamhaithe go daingean i sochaí ar leith, tá a stór focal saibhir féin ag gabháil léi. In El léxico del Azafrán en el habla manchega le M. Núñez agus J. C. Conde (Al-Basit: Revista de Estudios Albacetenses, 28, Albacete 1991) áirítear réimse leathan nathanna a bhaineann le cróch a bailíodh i suirbhéanna a rinneadh i gcúige Albacete. Léirítear an traidisiún a bhaineann le fás an chróch in La Mancha i mbéaloideas sonrach an réigiúin, i ndamhsa traidisiúnta réigiúnach atá tiomnaithe don táirge, agus in amhráin agus i nathanna cainte. Is é is cúlra freisin don mhion-cheoldráma dar teideal La rosa del Azafrán (leabhróg le F. Romero agus G. Fernández Shaw; agus ceol le Jacinto Guerrero, a léiríodh den chéad uair i Maidrid in 1930).

Ba cheart a thabhairt faoi deara freisin go bhfuil lámhleabhair theagaisc ann ina bhfuil tuairisc ar theicnící fáis agus táirgthe, cuir i gcás an saothar thuasluaite le J. A. López de la Osa agus El azafranero práctico le L. Jiménez Martín (Albacete: Imprenta Eduardo Miranda, 1900).

Léirítear an tábhacht a bhaineann leis an mbarr seo sa chultúr traidisiúnta freisin leis an “Fiesta de la Rosa del Azafrán”, a bhíonn ar siúl i Consuegra (Toledo), na comórtais scafa cróch a reáchtáiltear mar chuid de cheiliúradh an phátrúin in La Solana (Ciudad Real), agus an “Festival de la Rosa del Azafrán” i Santa Ana (Albacete).

Ar deireadh, is léiriú soiléir ar chineál traidisiúnta agus tábhacht eacnamaíoch an bhairr seo an nós, atá á chleachtadh fós i roinnt sráidbhailte de chuid La Mancha, roinnt snáithíní cróch a thabhairt do lánúineacha nuaphósta, siombail den rathúnas a ghuitear dóibh.

Tagairt d’fhoilsiú na sonraíochta táirge

http://pagina.jccm.es/agricul/paginas/comercial-industrial/consejos_new/pliegos/AM01_PC_Azafran_de_La_Mancha.pdf

(1) IO L 179, 19.6.2014, lch. 17.