AN COIMISIÚN EORPACH 
An Bhruiséil 7.12.2011 
SEC(2011) 1463 leagan deireanach 
  
DOICIMÉAD INMHEÁNACH OIBRE DE CHUID AN CHOIMISIÚIN 
ACHOIMRE AR AN MEASÚNÚ TIONCHAIR 
a ghabhann leis an doiciméad 
RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE 
maidir leis an Ionstraim um Chúnamh Réamhaontachais (IPA II) 
{COIM(2011) 838 leagan deireanach} 
{SEC(2011) 1462 leagan deireanach}  
 
GA 2   GA 1. AN FHADHB A SHAINIÚ  
Foráiltear in Airteagal 49 den Chonradh ar  an Aontas Eorpach go bhféadfaidh aon Stát 
Eorpach a urramaíonn na luachanna de chuid an AE dá dtagraítear in Airteagal 2 den 
Chonradh sin agus atá tiomanta iad a chur  chun cinn go comhpháirteach iarratas a 
dhéanamh chun bheith ina chomhalta den Aontas . Ina cuid conclúid í an 14 Nollaig 2010 
dhearbhaigh an Chomhairle in athuair an réas únaíocht ba bhun le leanúint le méadú an 
AE: ‘Atreisítear leis an méadú an tsíochái n, an daonlathas agus an chobhsaíocht san 
Eoraip, fóintear do leasanna straitéiseacha an AE, agus cuidítear leis an AE le gur 
fearr a bhainfidh sé a chuspóirí beartais am ach i réimsí atá ríthábhachtach maidir leis 
an téarnamh eacnamaíoch agus leis an bhfás inbhuanaithe’ .  
Faoi láthair tá an AE i mbun idirbheartaíoch ta maidir le comhaontuithe comhlachais le 
5 thír is iarrthóirí, mura bhfuil siad seo déanta cheana aige leo1 agus le 4 iarrthóir 
ionchasacha2. Ba cheart go mbeadh tír is iarrthóir amháin ar a laghad ina Ballstát roimh 
2014, agus b’fhéidir go ndéanfar tíortha is ia rrthóirí de roinnt de na hiarrthóirí 
ionchasacha. Tríd is tríd tá leibhéal na forbartha socheacnamaíche i dtíortha an 
mhéadaithe, cé is moite den Íoslainn, i bhf ad faoi bhun mheán an AE. Tá gá le 
hinfheistíochtaí substaintiúla le go bhféadfaidh na tíortha seo a reachtaíocht agus a n-
institiúidí a chur ar chomhréim le caighdeáin an AE, brú iomaíochta an mhargaidh aonair 
a sheasamh agus oibleagáidí na ballraíochta  a ghlacadh de láimh. Ina theannta sin, ní mór 
an chobhsaíocht pholaitiúil, an daonlathas, comhlíonadh chearta an duine agus an dea-
rialachas - ar luachanna bunúsacha de chuid an AE iad - a neartú a thuilleadh fós. Má bhíonn na hinstitiúidí poiblí agus an cuma s riaracháin lag agus má bhíonn easnaimh i 
leibhéal forbartha na n-acmhainní daonna, r achaidh sé seo i gcion go diúltach ar úsáid 
éifeachtach inbhuanaithe chúnamh an AE.  
Ní féidir le tíortha an mhéadai the costas na n-athchóirithe agus  na n-infheistíochtaí go léir 
atá riachtanach le dul isteach san AE a ghlanadh uathu féin. Ar an gcaoi chéanna is de 
leas an AE féin é go bhféadfaidh na tíortha  seo tairbhe a bhaint as tacaíocht éifeachtúil 
éifeachtach agus iad á n-ullmhú féin le haghaidh na ballraíochta amach anseo. Toisc gur mór idir riachtanais na dtíortha seachas a chéile  agus idir ‘a gconair chun an aontachais’, 
ní hé an cur chuige comhionann aonf hoirmeach a bhforáiltear dó san ionstraim 
réamhaontachais mar atá sí anoi s an réiteach is éifeachtúla  maidir le soláthar an 
chúnaimh, mar ní chuirtear tosaío chtaí athchóirithe gach tíre ar  leith san áireamh leis. Ina 
theannta sin, d’fhonn cur leis an éifeachtacht, ní  mór treisiú a thuilleadh leis an gcáilíocht 
straitéiseach thoradh-dhírithe atá le haithint ar chúnamh an AE.  
                                                
 
1 An Chróit, Poblacht iar-Iúgsla vach na Macadóine, an Íoslainn , Montainéagró agus an Tuirc 
2 An Albáin, an Bhoisnia agus an Heirseagaivéin, an tSeirbia chomh maith leis an gCosaiv faoi Rún 
1244/99 ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe 
 
GA 3   GA 2. ANAILÍS AR AN gCOIMHDEACHT  
Is cuid é an beartas méadaithe den gníomhaíocht sheachtrach agus is cabhair é le gur 
féidir na comhchuspóirí maidir leis na dúshláin fhoriomlána, leis an bhfreagairt 
fhoriomlán agus leis an gceannair eacht fhoriomlán a bhaint amach.  
De réir a nádúir féin is tasc i bpáirt é méadú leantach an AE nach féidir a chur chun cinn 
ach ar leibhéal an AE. Is iad na Ballstáit amhá in agus iad ag gníomhú le chéile ar féidir 
leo cinneadh a dhéanamh maidir le  hiarratais ar aontachas ó iarrthóirí nua. Is éard is 
aidhm don chúnamh réamhaontachais a chuirtear  ar fáil trí bhuiséad an AE cabhrú le 
tíortha is iarrthóirí nó le hiarrthóirí ionchasacha iad féin a ullmhú le bheith ina mball amach anseo: tá ionstraim an chúnaimh réam haontachais leagtha amach le go bhfaighidh 
na tíortha seo “rith tástála” maidir le hoibleagáidí na ballraíochta roimh aontú dóibh. Níl 
aon ionstraim iltaobhach nó dhéthaobhach  eile atá chomh hildánach céanna
, agus is é an 
AE amháin atá i riocht na cine álacha cúnaimh a shainiú atá ri achtanach le gur féidir leis 
an tíortha seo na acquis a ghlacadh chucu. 
Le blianta beaga anuas tá Ballstáit an AE ag laghdú leibhéal a gcúnaimh dhéthaobhaigh 
leis na tíortha is ia rrthóirí agus na hiarrthóirí ionc hasacha, mar go n-admhaíonn siad go 
bhfuil an ghníomhaíocht chomhordaithe ar leibhéal an AE níos éifeachtaí. Ó bhuiséad an AE a tháinig timpeall a leath de chúnamh ai rgeadais iomlán an AE le tíortha an 
mhéadaithe le blianta beaga anuas. Tríd is tríd tá na heagraíochtaí deonta iltaobhacha tar éis deireadh a chur lena dtacaíocht agus iad siúd  nach bhfuil tá siad tar éis a gcuid clár a 
chur ar chomhréim le tosaíochtaí an AE. 
3. C
USPÓIRÍ THIONSCNAMH AN AE 
Ba cheart go saothródh an ionstraim nua an cu spóir foriomlán fós, is é sin tacú leis na 
tíortha is iarrthóirí agus na hiarrthóirí ionchasacha agus ia d á n-ullmhú féin le bheith ina 
mball den AE, agus cabhrú leo a gcórais agus a ngeilleagar náisiúnt a a chur i gcomhréir 
diaidh ar ndiaidh le caighdeáin agus beartais  an Aontais Eorpaigh, de réir a riachtanas 
sonrach agus an chláir oibre ar leith atá acu maidir leis an méadú.  
Maidir leis na torthaí agus na hiarmhair tí atá le baint amach, ba cheart go mbeadh na 
sainchuspóirí beartais seo a lean as ina gcuid den ionstraim nua: 
– Tacú leis na hathchóirithe polaitiúla  is gá le go gcomhlíonfar critéir an 
aontachais; 
– Tacú leis na hathchóirithe agus leis an bhforás sa gheilleagar, sa tsochaí agus sa 
chríoch náisiúnta, ar mhaithe le fo rás a bheidh inbhuanaithe, cliste agus 
cuimsitheach;  
– Cur le cumas na dtíortha is tairbhithe oibleagáidí na ballraíochta a ghlacadh de 
láimh; 
 
GA 4   GA – Lánpháirtíocht réigiúnach agus comhar críche. 
Ina theannta sin, maidir leis an gcaoi ar chear t an ionstraim nua a chur ag obair d’fhonn 
na sainchuspóirí beartais a bhain t amach, níor mhór na cuspóirí modheolaíochta (‘a 
bhaineann go sonrach leis an Rialachán ’) seo a leanas a shaothrú: 
– An nasc idir an cúnamh airgeadais agus an clár oibre beartais a bhaineann leis an 
Méadú a neartú a thuilleadh, le gur straitéisí a bheidh an cúnamh;  
– Cur a thuilleadh le héifeachtúlacht agus le  héifeachtacht an c húnaimh sa chaoi is gurb 
inbhraite agus gurb inbhuanaithe a bheidh na torthaí agus an iarmhairt;   
– Féachaint chuige go mbeidh modh oibre agus modh leithdháilte cúnaimh na 
ionstraime níos solúbtha , gan dochar d’úinéireacht ná do chuntasacht na dtíortha is 
tairbhithe maidir le gach réimse beartais;  
– Cistí breise a ghiaráil ó dheontóirí eile nó ón earnáil phríobháideach, ag baint leasa 
lena aghaidh seo as ionstraimí maoinithe nuálacha;  
– Féachaint chuige go simpleofar agus go laghdófar an t-ual ach riaracháin a bhaineann 
le bainistiú an chúnamh airgeadais. 
4. ROGHANNA BEARTAS  
I bhfianaise na faidhbe a sainaithníodh agus  d’fhonn na sainchuspó irí beartais agus 
modheolaíochta a bhaint amach, bhreithnigh an Coimisiún na  roghanna seo a leanas 
maidir leis an ionstraim a chuirfea r ar fáil don chúnamh réamhaontachais;  
Rogha 1  - ‘Gan athrú’ : struchtúr na n-eilimintí agus an fócas a choimeád mar atá siad.  
Rogha 2 - ‘An Rialachán reatha a leasú’, leis na comhroghanna seo a leanas: 
– Forogha 2.1 - “An raon feidhme a laghdú agus na socruithe cur chun feidhme a 
choimeád” , ag díriú ar na hathruithe dlí agus in stitiúideacha is gá le go gcomhlíonfar 
na critéir aontachais, gan a on chistí suntasacha a chur in  áirithe do chómhaoiniú na 
hinfheistíochta poiblí ar mhaithe leis an bhforbairt shocheacnamaíoch.  
– Forogha 2.2 - “Struchtúr na n-eilimintí a choimeád agus díriú a thuilleadh ar na 
hinfheistíochtaí” d’fhonn cur leis an tionchar so cheacnamaíoch sna tíortha is 
tairbhithe agus dlús a chur faoina n-ullm húchán i gcomhair cistí struchtúir, cistí 
comhtháthaithe agus cistí forbartha tuaithe a bhainistiú.  
– Forogha 2.3 - “An raon feidhme a choimeád agus na socruithe cur chun feidhme 
a oiriúnú” , lena n-áirítear comhlíonadh na gcrité ar aontachais agus an tacaíocht leis 
an bhforbairt shocheacnamaíoch. Ina theannta sin, gnéithe den leagan amach agus de 
mhódúlachtaí chur chun feidhme na hIonstr aime um Chúnamh Réamhaontachais mar 
atá siad anois a oiriúnú.  
 
GA 5   GA Rogha 3:  ‘Ionstraim nua a dhearadh’ . Ní dhearnadh aon anailís  mhionchruinn ar an 
rogha seo.  
5. MEASÚNÚ TIONCHAR  
Rinneadh measúnú ar  iarmhairt eacnamaíoch na roghanna éagsúla maidir leis an 
dealramh a bhí orthu go ndéanfaidís: i) moill a chur ar an méadú, nó dlús a chur leis agus 
tríd sin leis an iarmhairt dhearfach eacnamaíoch a d’fhágfadh méadú an mhargaidh inmheánaigh; ii) costais an AE agus na mBallstát a choimeád gan athrú nó a laghdú 
maidir le bearta agus rioscaí slándála, le rial ú teorann agus leis an imirce neamhrialta; iii) 
na deiseanna a shrianadh nó a fheabhsú maidir  le lánpháirtiú eacnamaíoch feabhsaithe a 
bhaint amach, e.g. trí bhíthin lá npháirtíochta feabhs aithe leis na Líonraí Tras-Eorpacha; 
iv) tionchar dearfach nó diúltach  a imirt ar mhuinín na ndeontó irí agus na n-infheisteoirí 
sna tíortha is tairbhithe.  
Rinneadh measúnú ar iarmhairt shóisialta na roghanna éagsúla maid ir leis an iarmhairt 
is dócha a d’fhágfaidís ar an mbochtaineacht agus an eisiamh i dtíortha an mhéadaithe i 
gcomhthéacs na gluaiseachta i dtreo an aontac hais, agus maidir leis na coinníollacha a 
chruthú a chuirfeadh feabhas ar an bhfeidh míocht eacnamaíoch agus leis na bearta 
beartais lena dtabharfaí aghaidh ar na sa incheisteanna sin. Cuirea dh san áireamh freisin 
an baol go bhféadfaí na cearta i réimse an chear tais agus riail na dlí a chur i gcontúirt sna 
tíortha is tairbhithe mar gheall ar aon mhoill a chuirfí ar an aontachas nó mar gheall ar an 
mbaol nach gcuirfí i gcrích é.  
Rinneadh measúnú ar iarmhairt chomhshaoil  na roghanna i dtéarmaí na dóchúlachta go 
méadófaí ar na costais chomhshaoil dá gcuirf í moill ar an méadú nó dá gcuirfí i gcontúirt 
é, mar go bhféadfadh caighdeáin chomhshaoil ab ísle a bheith i bhfeidhm d’fhonn 
buntáiste iomaíochta a bhaint amach sna tíort ha is tairbhithe agus/nó go bhféadfaí moill a 
chur ar chur chun feidhme na n-ionstraimí  daora a theastaíonn le hiad a chur ar 
chomhréim le acquis comhshaoil an AE. 
De réir an mheasúnaithe, ba mhó na  hiarmhairtí diúltacha a d’fhágfadh Rogha 2.1  - raon 
feidhme na hionstraime a laghdú agus na socr uithe cur chun feidhme a choimeád - ná a 
d’fhágfadh an bunchás tagartha (g an aon athrú) maidir le b earna na forbartha idir na 
tíortha is tairbhithe agus an AE a laghdú, rud a chuirfeadh moill ar an méadú agus ar na 
sochair eacnamaíocha a bhaineann leis. Os a choinne sin, bheadh éife acht leis an rogha 
seo maidir leis na hathchóirithe polaitiúla a theastaíonn le haghaidh an aontachais a chur 
á ndéanamh. I gcomparáid leis an rogha seo agus leis an rogha “gan aon athrú”, is mó na hiarmhairtí dearfacha a ceapadh a d’fhágfadh an dá rogha eile, i.e. struchtúr na n-eilimintí 
a choimeád nó díriú a thuill eadh ar infheistíochtaí ( rogha 2.2 ), é sin nó an raon feidhme a 
choimeád agus na socruith e cur chun feidhme a oiriúnú ( rogha 2.3 ), más le scóir éagsúla 
é do gach gné ar leith. Rinneadh measúnú ar na módúlachtaí feabhsaithe chun an cúnamh 
a sholáthar a bhforáiltear dó i rogha 2.3 - méadú ar fhócas, ar chomhchuibheas, ar 
éifeachtúlacht, ar éifeachtacht, ar ghiaráil agus ar iarmhairt an chúnaimh, agus ar an 
mbéim atreisithe ar athchóiriú an riaracháin phoiblí le tacú le torthaí a bheadh níos 
inbhuanaithe - agus ceapadh gur mó na hiarmh airtí dearfacha foriomlána a d’fhágfaidís 
 
GA 6   GA ná iad siúd a thiocfadh de bharr  na n-infheistíochtaí breise a dhéanfaí ar mhaithe leis an 
bhforbairt shocheacnamaíocht de réir rogha 2.2.  
6. COMPARÁID IDIR NA ROGHANNA  
Cuirtear comparáid ar fáil sa tábla seo a leanas idir na roghanna beartais maidir leis an 
gcaoi a rachaidís i gcion ar bhunchúiseanna na faidhbe ar a dta bharfaidís aghaidh: 
Iarmhairt dhiúltach nó nó thar a 
bheith diúltach: - nó -- 
Iarmhairt neodrach: 0 
Iarmhairt dhearfach nó thar a bheith 
dearfach: + nó ++ 
 
Éifeacht ar bhunchúis na faidhbe  Rogha 1  
(gan athrú) Rogha 2.1  
(raon feidhme 
laghdaithe) Rogha 2.2  
(fócas ar 
infheistíochtaí) Rogha 2.3  
(na socruithe cur 
chun feidhme a 
oiriúnú) 
Éifeachtúlacht - - - ++ 
Éifeachtacht 0 + + ++ 
Comhtháthú - - - ++ 
Laghdú ar an mbearna san fhorbairt + - ++ + 
Institiúidí athneartaithe + ++ 0 ++ 
Tugann faoin ilchineálacht 0 0 + ++ 
Is mó atá an cúnamh:     
straitéiseach agus dírithe ar na torthaí 0 + + + 
solúbtha agus saincheaptha 0 0 0 + 
simplithe, éifeachtúil, éifeachtach 0 0 0 + 
Mar thátal, is é rogha 2.3  an rogha tosaíochta - an raon feidhme a choimeád agus 
socruithe an churtha chun feidhme a oiri únú - mar chomhcheanglódh sé sochair (agus 
iarmhairtí) raon feidhme an chúnaimh réamhaontachais mar atá anois (an t-aontachas á 
chur chun cinn le hiarmhairt shocheacnamaíoc h) agus ag an am céanna d’fheabhsódh sé 
módúlachtaí chur chun feidhme na  hionstraime ionas go mbeadh sí níos straitéisí, níos 
dírithe ar na torthaí, níos  solúbtha agus níos oiri únaí do na riachtanais.  
7. FAIREACHÁN AGUS MEASTÓIREACHT  
De réir an rogha áirithe seo, treiseofar leis na córais fhaireacháin agus mheastóireachta i 
gcomparáid leis an staid reatha. Treiseoidh na hathruithe atá á moladh leis an mbéim ar 
thorthaí agus ar an ailíniú leis an Straitéis Eoraip 2020. Ma r a iarrtar san athbhreithniú ar 
an mbuiséad, forálfar iontu le haghaidh sa inithe ar chuspóirí sonracha intomhaiste is 
féidir a bhaint amach, mar aon le táscairí iomchuí. Ba iad seo a leanas na príomh-mhacratháscairí:  
– Dul chun cinn le go gcomhlíonfar tagarmhai rc an aontachais (caibidlí a oscailt/a 
dhúnadh) nó le go gcuirfear na Comh aontuithe Comhlachais chun feidhme , mar a 
 
GA 7   GA léirítear é seo i dTuarascálacha dearf acha ar an Dul Chun Cinn, in innéacsanna 
bunaithe ar shuirbhéanna arna saothrú ag eagraíochtaí idirnáis iúnta creidiúnacha i 
réimsí mar éifeachtacht an ri altais, an chobhsaíocht pholaitiúil agus an easpa foréigin; 
riail an dlí; 
– An forás socheacnamaíoch,  arna thomhas ag táscairí  tionchair amhail innéacs 
forbartha daonna Chlár Forbartha na Náisiún Aontaithe mar thomhas ginearálta ar an 
rathúnas; na rátaí dífhostaíochta; insreabha dh na hinfheistíochta dírí eachtraí; an 
trádáil; 
– An comhar agus an lánpháirtiú réigiúnach,  arna thomhas ag innéacsanna bunaithe 
ar shuirbhéanna ina léirítear braistint an phobail maidir le le ibhéal (treocht) na slándála 
agus na cobhsaíochta; ag idirghníomhaíocht aí polaitiúla, eacnamaíocha agus cultúrtha, 
agus ag bearta lena léirítear co mhtháthú na Líonraí Tras-Eorpacha.