TEACHTAIREACHT ÓN gCOIMISIÚN CHUIG PARLAIMINT NA hEORPA, CHUIG AN gCOMHAIRLE AGUS CHUIG CÚIRT INIÚCHÓIRÍ NA hEORPA

Cuntais bhliantúla an Chiste Eorpaigh Forbraíochta 2021

(2022/C 400/01)

CLÁR NA nÁBHAR

DEIMHNIÚ NA gCUNTAS 2

ACMHAINNÍ CEF Á gCUR CHUN FEIDHME AGUS Á gCUNTAS 3

CISTÍ ARNA mBAINISTIÚ AG AN gCOIMISIÚN EORPACH 8

RÁITIS AIRGEADAIS CEF 10

RÁITIS AIRGEADAIS CHISTÍ IONTAOBHAIS AN AONTAIS ARNA GCOMHDHLÚTHÚ IN CEF 52

RÁITIS AIRGEADAIS CHISTE IONTAOBHAIS BÊKOU AN AONTAIS 2021 53

RÁITIS AIRGEADAIS EUTF DON AFRAIC 2021 60

RÁITIS AIRGEADAIS CHOMHDHLÚITE CEF AGUS CISTÍ IONTAOBHAIS AN AONTAIS 68

TUARASCÁIL CEF AR CHUR CHUN FEIDHME AIRGEADAIS 73

TUARASCÁIL BHLIANTÚIL MAIDIR LE CUR CHUN FEIDHME – CISTÍ ARNA mBAINISTIÚ AG AN mBANC EORPACH INFHEISTÍOCHTA 99

DEIMHNIÚ NA gCUNTAS

Ullmhaíodh cuntais bhliantúla an Chiste Eorpaigh Forbraíochta don bhliain 2021 i gcomhréir le Teideal X de Rialachán Airgeadais an 11ú Ciste Eorpaigh Forbraíochta agus leis na prionsabail chuntasaíochta, na rialacha agus na modhanna a leagtar amach sna nótaí a ghabhann leis na ráitis airgeadais.

Aithním an fhreagracht atá orm maidir le hullmhú agus cur i láthair chuntais bhliantúla an Chiste Eorpaigh Forbraíochta i gcomhréir le hAirteagal 18 de Rialachán Airgeadais an 11ú Ciste Eorpaigh Forbraíochta.

Fuair mé ón oifigeach údarúcháin agus ó BEI, a ráthaíonn a hiontaofacht, an fhaisnéis go léir is gá chun na cuntais a chur ar fáil ina dtaispeántar sócmhainní agus dliteanais an Chiste Eorpaigh Forbraíochta agus cur chun feidhme buiséadach an chiste.

Deimhním leis seo bunaithe ar an bhfaisnéis sin, agus ar sheiceálacha den sórt sin de réir mar a mheasaim is gá chun na cuntais a thabhairt i gcrích, go bhfuil dearbhú réasúnach agam go dtugann na cuntais léargas fíor agus cothrom ar staid airgeadais an Chiste Eorpaigh Forbraíochta i ngach gné ábhartha.

Rosa ALDEA BUSQUETS Oifigeach Cuntasaíochta

ACMHAINNÍ CEF Á gCUR CHUN FEIDHME AGUS Á gCUNTAS

1. CÚLRA

Tá caidreamh comhair ag an Aontas Eorpach (dá ngairtear “an tAontas” anseo feasta) le líon mór tíortha i mbéal forbartha. Is é an príomhchuspóir forbairt eacnamaíoch, sóisialta agus comhshaoil a chur chun cinn, agus é mar phríomhaidhm an bhochtaineacht a laghdú agus a dhíothú go fadtéarmach trí chabhair um fhorbairt agus cúnamh teicniúil a sholáthar do thíortha is tairbhithe. Chun é sin a bhaint amach, dréachtaíonn an tAontas, i gcomhpháirt le tíortha comhpháirtíochta, straitéisí comhair agus baineann úsáid as na hacmhainní airgeadais chun iad a chur chun feidhme. Tagann na hacmhainní sin de chuid an Aontais a leithdháiltear ar chomhar forbartha ó thrí fhoinse:

— Buiséad an Aontais Eorpaigh;

— An Ciste Eorpach Forbraíochta;

— An Banc Eorpach Infheistíochta.

Suas go dtí 2021, ba é an Ciste Eorpach Forbraíochta (dá ngairtear “CEF” anseo feasta) an phríomhionstraim maidir le cabhair a sholáthar don chomhar forbartha do Stáit san Afraic, i Muir Chairib agus san Aigéan Ciúin (dá ngairtear “Stáit ACC” anseo feasta) agus Tíortha agus Críocha Thar Lear (dá ngairtear “tíortha agus críocha thar lear” anseo feasta).

Níl CEF á chistiú ag buiséad an Aontais. Bunaítear é le Comhaontú Inmheánach de chuid Ionadaithe na mBallstát, atá ina suí laistigh den Chomhairle, agus tá sé á bhainistiú ag coiste sonrach. Tá an Coimisiún Eorpach (dá ngairtear an “Coimisiún” anseo feasta) freagrach as cur chun feidhme airgeadais na n-oibríochtaí arna ndéanamh le hacmhainní CEF. Bainistíonn an Banc Eorpach Infheistíochta (dá ngairtear “BEI” anseo feasta) an tSaoráid Infheistíochta.

Tugtar gach CEF i gcrích ar feadh tréimhse thart ar 5 bliana agus é á rialú ag a Rialachán Airgeadais féin, lena gceanglaítear go n-ullmhófaí ráitis airgeadais shonracha. Ina theannta sin, déantar na ráitis airgeadais sin a chomhiomlánú ionas go dtabharfaidh siad léargas domhanda ar staid airgeadais na n-acmhainní dá bhfuil an Coimisiún freagrach.

Shínigh na Ballstáit rannpháirteacha an Comhaontú Inmheánach lena mbunaítear an 11ú CEF, ag bualadh le chéile laistigh den Chomhairle, i mí an Mheithimh 2013 (1). Tháinig sé i bhfeidhm an 1 Márta 2015.

Ghlac an Chomhairle leis an Rialachán Airgeadais is infheidhme maidir leis an 11ú CEF in 2018 (2). Rinneadh aisghairm leis an téacs nua sin ar an rialachán roimhe sin agus tá sé infheidhme maidir le hoibríochtaí arna maoiniú ó CEFanna roimhe seo gan dochar do ghealltanais dhlíthiúla atá i bhfeidhm faoi láthair. Níl feidhm ag an Rialachán seo maidir leis an tSaoráid Infheistíochta faoi CEFanna roimhe seo.

Faoi chuimsiú Chomhaontú Comhpháirtíochta ACP-AE, bunaíodh an tSaoráid Infheistíochta, arna bainistiú ag BEI, agus úsáidtear í chun tacaíocht a thabhairt d’fhorbairt na hearnála príobháidí sna Stáit ACP trí infheistíochtaí príobháideacha, rud atá fíor-riachtanach, a mhaoiniú – ach ní hiad sin amháin. Tá an tSaoráid deartha mar chiste inathnuaite, ionas gur féidir aisíocaíochtaí iasachta a athinfheistiú in oibríochtaí eile, rud as a dtiocfaidh saoráid a bheidh neamhspleách ar bhonn airgeadais agus a bheidh in ann í féin a athnuachan. Ós rud é nach bhfuil an tSaoráid Infheistíochta á bainistiú ag an gCoimisiún, níl sí comhdhlúite sa chéad chuid de na cuntais bhliantúla – i ráitis airgeadais CEF ná sa tuarascáil ghaolmhar maidir le cur chun feidhme airgeadais. Tá ráitis airgeadais na Saoráide Infheistíochta áirithe mar chuid ar leithligh de na cuntais bhliantúla (cuid II) chun pictiúr iomlán a thabhairt de chabhair um fhorbairt CEF.

2. CÉN CHAOI A BHFUIL CEF Á CHISTIÚ?

Ghlac Comhairle an 2 Nollaig 2013 le Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 1311/2013 ina leagtar síos an creat airgeadais ilbhliantúil le haghaidh 2014-2020 (3). Sa chomhthéacs seo, cinneadh nach ndéanfaí comhar tíreolaíoch leis na Stáit ACP a chomhtháthú i mbuiséad an Aontais, ach go leanfaí á chistiú trí CEF idir-rialtasach atá ann faoi láthair.

Is buiséad bliantúil é buiséad an Aontais agus de réir an phrionsabail bhuiséadaigh maidir le bliantúlacht, tá caiteachas agus ioncam beartaithe agus údaraithe ar feadh 1 bhliain amháin. Murab ionann le Buiséad an Aontais, is ciste é CEF a fheidhmítear bunaithe ar ilbhliantúlacht. Bunaítear ciste foriomlán le gach CEF chun comhar um fhorbairt a chur chun feidhme ar feadh tréimhse 5 bliana de ghnáth. Toisc go ndéantar acmhainní a leithdháileadh ar bhonn ilbhliantúil, féadfar na cistí a leithdháiltear a úsáid le linn tréimhse CEF. Cuirtear i dtábhacht an easpa bliantúlachta buiséid sa tuairisciú buiséadach, i gcás ina ndéantar cur chun feidhme buiséadach CEFanna a thomhas in aghaidh na gcistí iomlána.

Is ranníocaíochtaí “ad hoc” ó Bhallstáit an Aontais iad acmhainní CEF. Thart ar gach 5 bliana, bhuail ionadaithe na mBallstát ar leibhéal idir-rialtasach le chéile agus rinne siad cinneadh maidir le méid foriomlán a leithdháilfear ar an gciste agus chun formhaoirseacht a dhéanamh ar a chur chun feidhme.

Bainistíonn an Coimisiún an ciste i gcomhréir le beartas an Aontais maidir le comhar um fhorbairt. Ó tharla go bhfuil a mbeartais forbartha agus cabhrach féin ag na Ballstáit i gcomhthreo le beartas an Aontais, ní mór do na Ballstáit a gcuid beartais a chomhordú leis an Aontas chun a áirithiú go bhfuil siad comhlántach.

In éineacht leis na ranníocaíochtaí thuasluaite, is féidir leis na Ballstáit socruithe có-mhaoiniúcháin a dhéanamh freisin nó ranníocaíochtaí saorálacha airgeadais a dhéanamh le CEF.

3. GNÍOMHAÍOCHTAÍ CEF TAR ÉIS AN 31 NOLLAIG 2020

Shroich an 11ú CEF a chéim dheiridh de réir mar a tháinig an clásal éagtha i bhfeidhm an 31 Nollaig 2020. Socraítear scoithdháta le haghaidh gealltanas leis an gclásal sin rud a chiallaíonn nach féidir tuilleadh comhaontuithe maoiniúcháin a shíniú faoin 11ú CEF ó 2021. Síneofar conarthaí sonracha fós áfach maidir leis na comhaontuithe maoiniúcháin atá ann faoi láthair go dtí an 31 Nollaig 2023 (agus fiú amháin níos déanaí i gcomhair iniúchta agus meastóireachta). Ina theannta sin, leanfar de chur chun feidhme na dtionscadal leanúnach arna gcistiú ag an gCiste Eorpach Forbraíochta go dtí go mbeidh siad tugtha chun críche.

I gcomhthéacs an Chreata nua Airgeadais Ilbhliantúil 2021-2027, comhtháthaítear comhar an Aontais le tíortha ACP san Ionstraim um Chomharsanacht, Forbairt agus Comhar Idirnáisiúnta – an Eoraip Dhomhanda. Mar an gcéanna, tá an comhar le tíortha agus críocha thar lear cumhdaithe anois ag an gCinneadh maidir le Comhlachas Thar Lear. Ciallaíonn sé sin cé go raibh na cláir CEF á gcistiú ag ranníocaíochtaí saorálacha Bhallstáit an Aontais suas go dtí 2021, go mbeidh na cláir fhorbartha á gcistiú trí bhuiséad an Aontais ó 2021. Tuigtear leis sin freisin go bhfuil cistiú na gclár forbartha faoi réir údarú Pharlaimint na hEorpa agus go gcaithfidh na hidirbhearta rialacháin airgeadais an Aontais a chomhlíonadh ar an gcaoi chéanna le cláir eile atá á gcistiú ag an Aontas.

4. TUAIRISCIÚ DEIREADH BLIANA

4.1. CUNTAIS BHLIANTÚLA

I gcomhréir le hAirteagal 18(3) de Rialachán Airgeadais CEF, ullmhaítear ráitis airgeadais CEF bunaithe ar rialacha cuntasaíochta ar bhonn fabhraithe atá bunaithe iad féin ar Chaighdeáin Idirnáisiúnta Chuntasaíochta na hEarnála Poiblí (IPSAS). Cuireann Institiúidí agus comhlachtaí uile an Aontais na rialacha cuntasaíochta seo arna nglacadh ag Oifigeach Cuntasaíochta an Choimisiúin i bhfeidhm chun tacar rialacha comhchoiteanna a bhunú le haghaidh cuntasaíochta, luachála agus cur i láthair na gcuntas d’fhonn comhchuibhiú a dhéanamh ar an bpróiseas a bhaineann leis na ráitis airgeadais a tharraingt suas. Cuireann CEF na rialacha cuntasaíochta seo de chuid an Aontais i bhfeidhm freisin ag cur cineál sonrach a chuid gníomhaíochtaí san áireamh.

Cuirtear ullmhúchán chuntais bhliantúla CEF ar iontaoibh Oifigeach Cuntasaíochta an Choimisiúin arb éard atá ann Oifigeach Cuntasaíochta CEF agus áirithíonn sé go dtugann cuntais bhliantúla CEF léargas fíor agus cothrom ar staid airgeadais CEF.

Cuirtear na cuntais bhliantúla i láthair mar a leanas:

Cuid I: Cistí atá á mbainistiú ag an gCoimisiún

(i) Na ráitis airgeadais agus nótaí míniúcháin CEF

(ii) Ráitis airgeadais chistí iontaobhais an Aontais arna gcomhdhlúthú sa CEF

(iii) Ráitis airgeadais chomhdhlúite CEF agus cistí iontaobhais an Aontais

(iv) Tuarascáil ar chur chun feidhme airgeadais CEF

Cuid II: Tuarascáil bhliantúil maidir le cur chun feidhme – Cistí arna mbainistiú ag BEI

(i) Ráitis airgeadais na Saoráide Infheistíochta

Áirítear leis an gcuid “Ráitis airgeadais cistí iontaobhais Eorpacha arna gcomhdhlúthú sa CEF” ráitis airgeadais an dá chiste iontaobhais a cruthaíodh faoi CEF: Ciste Iontaobhais Bêkou-an Aontais (féach an roinn “Ráitis airgeadais Chiste Iontaobhais Bêkou-an Aontais Eorpaigh”) agus Ciste Iontaobhais an Aontais Eorpaigh don Afraic (féach an roinn “Ráitis airgeadais Chiste Iontaobhais an Aontais Eorpaigh don Afraic”). Ullmhaítear ráitis airgeadais aonair na gcistí iontaobhais faoi chúram Oifigeach Cuntasaíochta an Choimisiúin agus tá siad faoi réir iniúchta sheachtraigh arna dhéanamh ag iniúchóir príobháideach. Is figiúirí sealadacha iad figiúirí na gcistí iontaobhais atá áirithe sna cuntais bhliantúla seo.

Ní mór don Choimisiún cuntais bhliantúla CEF a ghlacadh tráth nach déanaí ná an 31 Iúil den bhliain tar éis dháta an chláir chomhardaithe agus iad a chur i láthair Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle lena n-urscaoileadh.

5. INIÚCHADH AGUS URSCAOILEADH

5.1. INIÚCHADH

Déanann iniúchóir seachtrach CEF, Cúirt Iniúchóirí na hEorpa (dá ngairtear “CIE” anseo feasta), iniúchadh ar chuntais bhliantúla CEF, a tharraingíonn suas tuarascáil bhliantúil le haghaidh Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle.

5.2. URSCAOILEADH

Is ionann an t-urscaoileadh agus an rialú críochnaitheach ar chur chun feidhme airgeadais acmhainní CEF le haghaidh bliain airgeadais ar leith. Tar éis iniúchadh a dhéanamh ar na cuntais bhliantúla agus iad a thabhairt chun críche, is ar an gComhairle a bhíonn an cúram moladh a dhéanamh, agus ansin is do Pharlaimint na hEorpa cinneadh a dhéanamh, cé acu urscaoileadh a dheonú don Choimisiún maidir le cur chun feidhme airgeadais acmhainní CEF le haghaidh bliain airgeadais ar leith. Bíonn an cinneadh sin bunaithe ar athbhreithniú ar chuntais agus ar thuarascáil bhliantúil CIE (ina n-áirítear ráiteas oifigiúil dearbhaithe) agus freagraí an Choimisiúin ar cheisteanna agus breis iarrataí ar fhaisnéis ón údarás urscaoilte.

BUAICPHOINTÍ AN CHUR CHUN FEIDHME AIRGEADAIS 2021

* Glanmhéid, an 10ú & 11ú CEF amháin

Cur chun feidhme an bhuiséid

Tharla dhá rud shuntasacha in 2021. Ba é 2021 an chéad bhliain tar éis an chlásail éagtha don 11ú CEF, a tugadh i gcrích an 31 Nollaig 2020. Dá bhrí sin, ní raibh aon ghealltanas domhanda eile maidir le tionscadail faoin 11ú CEF in 2021. Ina theannta sin, an cur chun feidhme airgeadais in 2021 le haghaidh an 10ú agus 11ú CEF le haghaidh conarthaí (gealltanais aonair: EUR 2 118 milliún) agus íocaíochtaí (EUR 3 393 mhilliún), bhí tionchar ag géarchéim fhada COVID orthu.

Léiríonn méid iomlán na n-íocaíochtaí comhlána le haghaidh gach CEF (EUR 3 435 mhilliún) 91 % den sprioc EUR 3 763 mhilliún a cuireadh in iúl do na Ballstáit. I ngeall ar chomh fada is a sheas COVID, níor shroich 50 % de Thoscaireachtaí san Afraic Fho-Shahárach a sprioc íocaíochta réamh-mheasta íosta (90 %). Ar na cinn ba shuntasaí bhí Madagascar, a dhún a theorainneacha ar fad beagnach, rud a d’fhág go raibh sé an-deacair leanúint den chur chun feidhme mar a foráladh ag an tús; Sead agus an Ghaimbia i ngeall ar chur chun feidhme a cuireadh ar fionraí nó ar cuireadh moill air; An Aetóip, An Ghuine Conacraí, agus Mailí áit ina ndearna géarchéimeanna polaitiúla difear tromchúiseach d’oibríochtaí, agus tionchar tábhachtach ar íocaíochtaí tacaíochta buiséadaí réamh-mheasta. San Aigéan Ciúin agus sa Mhuir Chairib, rinne srianta COVID difear freisin don chur chun feidhme. I Fidsí agus Háítí, bhí tionchar tubaisteach ag na héifeachtaí diúltacha comhthaobhachta, a d’eascair ó mheathlú na staide eacnamaíche, sóisialta agus polaitiúla ar thionscadal bonneagair.

Tionchar na ngníomhaíochtaí sna ráitis airgeadais

Sna ráitis airgeadais, tá tionchar na ngníomhaíochtaí thuasluaite níos feiceálaí nuair a fhéachtar ar:

— Réamh-mhaoiniú (féach nóta 2.2): laghdú EUR 101 mhilliún mar thoradh den chuid is mó ar níos lú réamhíocaíochtaí a íoc i ngeall ar an laghdú ar an líon conarthaí a síníodh (EUR 3 670 milliún in 2020 vs EUR 2 118 milliún in 2021). Bhí an laghdú sin á thiomáint go príomha ag dúshláin i ngeall ar phaindéim leanúnach COVID-19 agus mar gheall ar ghéarchéimeanna geopholaitiúla. Dá dheasca sin, tháinig méadú EUR 266 mhilliún ar airgead tirim agus ar choibhéisí airgid de thoradh an laghdaithe shuntasaigh sin ar réamh-mhaoiniú agus ar íocaíochtaí eile (féach nóta 2.5);

— Mar thoradh ar an líon i bhfad níos ísle de chonarthaí oscailte a bhí ann ag deireadh 2021, de bharr scálú síos CEF agus an drochthionchar a bhí ag COVID-19 a bhí fós ag leanúint ar aghaidh agus ag géarchéimeanna geopholaitiúla ar shíniú conarthaí nua, tháinig laghdú substaintiúil EUR 519 milliún ar mhuirir fhabhraithe (féach nóta 2.8).

— Speansais ar ionstraimí cabhrach (féach nóta 3.3): laghdú foriomlán EUR 1 743 mhilliún ar speansais ionstraimí cabhrach ar éifeacht chomhcheangailte é. Ar lámh amháin chuir na dúshláin a bhain le paindéim COVID-19 agus an staid gheopholaitiúil neamhchobhsaí i roinnt tíortha bac ar chur chun feidhme gníomhaíochtaí CEF in 2021. An tráth céanna, tá an laghdú ar ghníomhaíochtaí faoin 10ú agus CEFanna roimhe seo i gcomhréir le scálú síos na CEFanna sin rud a raibh níos lú conarthaí oscailte faoi na CEFanna seo mar thoradh air.

Tionchar na n-athruithe ar EAR 11 sna ráitis airgeadais

An 1 Eanáir 2021, de thoradh athruithe ar riail chuntasaíochta 11 an Aontais (féach nóta 1 maidir le Beartais Chuntasaíochta), rinneadh athaicmiú ar shócmhainní airgeadais CEF ó shócmhainní airgeadais a bhí ar fáil le díol le sócmhainní airgeadais ag a luach cóir trí bharrachas nó easnamh (FVSD). Tomhaistear na sócmhainní airgeadais ag luach cóir sa dá chás: tá na luachanna de réir na leabhar inchomparáide dá bharr sin. Aistríodh méid comhfhreagrach an chúlchiste cóirluacha chuig an mbarrachas/easnamh carntha. Ní raibh aon tionchar ag an athaicmiú sin ar ghlansócmhainní CEF (féach an ráiteas maidir le hathruithe ar ghlansócmhainní).

CISTÍ ARNA mBAINISTIÚ AG AN gCOIMISIÚN EORPACH

CLÁR na nÁBHAR

RÁITIS AIRGEADAIS CEF 10

CLÁR COMHARDAITHE CEF 11

RÁITEAS CEF MAIDIR LE FEIDHMÍOCHT AIRGEADAIS 12

RÁITEAS SREABHADH AIRGID CEF 13

RÁITEAS CEF MAIDIR LE hATHRUITHE AR GHLANSÓCMHAINNÍ 14

CLÁR COMHARDAITHE DE RÉIR CEF 15

RÁITEAS MAIDIR LE FEIDHMÍOCHT AIRGEADAIS DE RÉIR CEF 17

RÁITEAS MAIDIR LE hATHRUITHE AR GHLANSÓCMHAINNÍ DE RÉIR CEF 18

NÓTAÍ A GHABHANN LE RÁITIS AIRGEADAIS CEF 21

RÁITIS AIRGEADAIS CHISTÍ IONTAOBHAIS AN AONTAIS ARNA gCOMHDHLÚTHÚ IN CEF 52

RÁITIS AIRGEADAIS CHISTE IONTAOBHAIS BÊKOU AN AONTAIS 2021 53

CLÁR COMHARDAITHE 58

RÁITEAS MAIDIR LE FEIDHMÍOCHT AIRGEADAIS 59

RÁITEAS FAOI SHREABHADH AIRGID 59

RÁITIS AIRGEADAIS EUTF DON AFRAIC 2021 60

CLÁR COMHARDAITHE 66

RÁITEAS MAIDIR LE FEIDHMÍOCHT AIRGEADAIS 67

RÁITEAS FAOI SHREABHADH AIRGID 67

RÁITIS AIRGEADAIS CHOMHDHLÚITE CEF AGUS CISTÍ IONTAOBHAIS AN AONTAIS 68

CLÁR COMHARDAITHE COMHDHLÚITE 69

RÁITEAS COMHDHLÚITE MAIDIR LE FEIDHMÍOCHT AIRGEADAIS 70

RÁITEAS COMHDHLÚITE FAOI SHREABHADH AIRGID 71

RÁITEAS COMHDHLÚITE MAIDIR LE hATHRUITHE AR GHLANSÓCMHAINNÍ 72

TUARASCÁIL CEF AR CHUR CHUN FEIDHME AIRGEADAIS 73

RÁITIS AIRGEADAIS CEF (4)

CLÁR COMHARDAITHE CEF

EUR milliún Nóta 31.12.2021 31.12.2020 SÓCMHAINNÍ NEAMHREATHA Sócmhainní airgeadais 2.1 39 33 Réamh-mhaoiniú 2.2 671 870 Ranníocaíochtaí le Ciste Iontaobhais 2.3 382 394 Earraí infhaighte malairte 4 3 1 096 1 300 SÓCMHAINNÍ REATHA Réamh-mhaoiniú 2.2 1 453 1 355 Earraí infhaighte malairte agus méideanna in-aisghabhála neamh-mhalairte 2.4 35 140 Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim 2.5 994 728 2 481 2 223 IOMLÁN NA SÓCMHAINNÍ 3 577 3 523 DLITEANAIS NEAMHREATHA Dliteanais airgeadais 2.6 (7) (2) (7) (2) DLITEANAIS REATHA Suimeanna iníoctha 2.7 (501) (615) Muirir fhabhraithe 2.8 (1 008 ) (1 527 ) (1 509 ) (2 143 ) IOMLÁN NA nDLITEANAS (1 516 ) (2 145 ) GLANSÓCMHAINNÍ 2 061 1 379 CISTÍ & CÚLCHISTÍ Cúlchiste cóirluacha 2.9 — (5) Caipiteal ciste glaoite – CEFanna gníomhacha 2.10 62 643 58 986 Caipiteal ciste glaoite ó CEFanna iata tugtha ar aghaidh 2.10 2 252 2 252 Toradh eacnamaíoch tugtha ar aghaidh ó bhlianta roimhe seo (59 860 ) (55 111 ) Toradh eacnamaíoch na bliana (2 974 ) (4 744 ) GLANSÓCMHAINNÍ 2 061 1 379





RÁITEAS CEF MAIDIR LE FEIDHMÍOCHT AIRGEADAIS

EUR milliún Nóta 2021 2020 IONCAM Ioncam ó idirbhearta neamh-mhalairte 3.1 Gníomhaíochtaí gnóthaithe 27 92 27 92 Ioncam ó idirbhearta malairte 3.2 Ioncam airgeadais (26) 6 Ioncam eile 74 37 48 43 Ioncam iomlán 75 135 SPEANSAIS Ionstraimí cabhrach 3.3 (2 864 ) (4 607 ) Speansais chómhaoiniúcháin 3.4 (19) (53) Costais airgeadais 3.5 (20) (21) Speansais eile 3.6 (145) (197) Speansais iomlána (3 049 ) (4 878 ) TORADH EACNAMAÍOCH NA BLIANA (2 974 ) (4 744 )





RÁITEAS SREABHADH AIRGID CEF

EUR milliún Nóta 2021 2020 Toradh eacnamaíoch na bliana (2 974 ) (4 744 ) Gníomhaíochtaí oibriúcháin Méadú caipitil – ranníocaíochtaí (glan) 3 657 4 177 (Méadú)/laghdú ar ranníocaíochtaí le cistí iontaobhais 12 (127) (Méadú)/laghdú ar réamh-mhaoiniú 101 (29) (Méadú)/laghdú ar earraí infhaighte malairte agus méideanna in-aisghabhála neamh-mhalairte 105 (17) Méadú/(laghdú) ar dhliteanais airgeadais 5 (17) Méadú/(laghdú) ar suimeanna iníoctha (114) 99 Méadú/(laghdú) ar mhuirir fhabhraithe agus ioncam iarchurtha (519) 209 Gluaiseachtaí neamhairgid eile — (3) Gníomhaíochtaí infheistíochta (Méadú)/laghdú ar shócmhainní airgeadais neamhdhíorthacha ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh (*1) (7) 2 GLANSREABHADH AIRGID 266 (452) Glanmhéadú/(laghdú) ar airgead tirim agus ar coibhéisí airgid thirim 266 (451) Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim ag tús na bliana 2.5 728 1 179 Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim ag deireadh bliana 2.5 994 728





RÁITEAS CEF MAIDIR LE hATHRUITHE AR GHLANSÓCMHAINNÍ

EUR milliún Caipiteal ciste – CEFanna gníomhacha (A) Cistí neamhghlaoite – CEFanna gníomhacha (B) Caipiteal ciste glaoite – CEFanna gníomhacha (C) = (A)-(B) Cúlchistí Carntha (D) Caipiteal ciste glaoite ó CEFanna iata tugtha ar aghaidh (E) Cúlchiste cóirluacha (F) Glansócmhainní iomlána (C)+(D)+(E)+(F) IARMHÉID AN 31.12.2019 73 264 18 455 54 809 (55 111 ) 2 252 (2) 1 948 Gluaiseachtaí cóirluacha (3) (3) Méadú caipitil – ranníocaíochtaí (223) (4 400 ) 4 177 — — 4 177 Toradh eacnamaíoch na bliana — — — (4 744 ) — (4 744 ) IARMHÉID AN 31.12.2020 73 041 14 055 58 986 (59 854 ) 2 252 (5) 1 379 Tionchar EAR 11 athbhreithnithe (5) 5 — IARMHÉID AN 1.1.2021 73 041 14 055 58 986 (59 860 ) 2 252 — 1 379 Méadú caipitil – ranníocaíochtaí (43) (3 700 ) 3 657 — — 3 657 Toradh eacnamaíoch na bliana — — — (2 974 ) — (2 974 ) IARMHÉID AN 31.12.2021 72 998 10 355 62 643 (62 834 ) 2 252 — 2 061





CLÁR COMHARDAITHE DE RÉIR CEF

EUR milliún 31.12.2021 31.12.2020 Nóta Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF Foriomlán Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF Foriomlán SÓCMHAINNÍ NEAMHREATHA Sócmhainní airgeadais 2.1 — — (2) 41 39 — — (2) 35 33 Réamh-mhaoiniú 2.2 — — 219 452 671 — 3 292 575 870 Ranníocaíochtaí le Ciste Iontaobhais 2.3 — 31 9 341 382 — 29 9 355 394 Earraí infhaighte malairte — — — 4 4 — — — 3 3 — 31 226 839 1 096 — 33 299 969 1 300 SÓCMHAINNÍ REATHA Réamh-mhaoiniú 2.2 — 14 353 1 085 1 453 0 9 341 1 005 1 355 Earraí infhaighte malairte agus méideanna in-aisghabhála neamh-mhalairte 2.4 180 (314) 1 296 (1 127 ) 35 181 (177) 1 723 (1 586 ) 140 Cuntais idir-CEF 181 (316) 1 279 (1 144 ) — 181 (246) 1 663 (1 598 ) — Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim 2.5 — — — 994 994 — — — 728 728 361 (615) 2 928 (192) 2 481 362 (414) 3 726 (1 451 ) 2 223 IOMLÁN NA SÓCMHAINNÍ 361 (584) 3 154 646 3 577 362 (381) 4 025 (483) 3 523 DLITEANAIS NEAMHREATHA Dliteanais airgeadais 2.6 — — — (7) (7) — — — (2) (2) — — — (7) (7) — — — (2) (2) DLITEANAIS REATHA Suimeanna iníoctha 2.7 — (0) (27) (473) (501) — (1) (62) (554) (615) Muirir fhabhraithe 2.8 — (6) (110) (892) (1 008 ) — (67) (217) (1 244 ) (1 527 ) — (6) (138) (1 365 ) (1 509 ) — (67) (279) (1 798 ) (2 143 ) IOMLÁN NA nDLITEANAS — (6) (138) (1 372 ) (1 516 ) — (67) (279) (1 800 ) (2 145 ) GLANSÓCMHAINNÍ 361 (591) 3 016 (725) 2 061 362 (448) 3 747 (2 282 ) 1 379 Cúlchistí cóirluacha 2.9 — — — — — — — (2) (4) (5) Caipiteal ciste glaoite – CEFanna gníomhacha 2.10 12 164 10 492 20 960 19 027 62 643 12 164 10 535 20 960 15 327 58 986 Caipiteal ciste glaoite ó CEFanna iata tugtha ar aghaidh 2.10 627 1 625 — — 2 252 627 1 625 — — 2 252 Aistrithe den chaipiteal ciste glaoite idir CEFanna gníomhacha 2.10 (2 512 ) 2 018 101 394 — (2 512 ) 2 041 188 283 — Toradh eacnamaíoch tugtha ar aghaidh ó bhlianta roimhe seo (10 098 ) (14 404 ) (19 065 ) (16 293 ) (59 860 ) (10 098 ) (14 440 ) (18 606 ) (11 966 ) (55 111 ) Toradh eacnamaíoch na bliana (1) (6) (260) (2 708 ) (2 974 ) — 36 (457) (4 324 ) (4 744 ) GLANSÓCMHAINNÍ 180 (274) 1 737 419 2 061 181 (203) 2 084 (683) 1 379





RÁITEAS MAIDIR LE FEIDHMÍOCHT AIRGEADAIS DE RÉIR CEF

EUR milliún 2021 2020 Nóta Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF Foriomlán Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF Foriomlán IONCAM Ioncam ó idirbhearta neamh-mhalairte 3.1 Gníomhaíochtaí gnóthaithe — — 1 26 27 (1) 5 69 19 92 — — 1 26 27 (1) 5 69 19 92 Ioncam ó idirbhearta malairte 3.2 Ioncam airgeadais — 0 (22) (4) (26) — 5 1 1 6 Ioncam eile — 5 14 55 74 — 5 18 13 37 — 5 (8) 51 48 — 10 19 13 43 Ioncam iomlán — 5 (7) 78 75 (1) 15 88 32 135 SPEANSAIS Ionstraimí cabhrach 3.3 — (7) (214) (2 644 ) (2 864 ) — 34 (462) (4 179 ) (4 607 ) Speansais chómhaoiniúcháin 3.4 — — — (19) (19) — — (41) (12) (53) Costais airgeadais 3.5 — 7 (23) (3) (20) 1 (3) (16) (4) (21) Speansais eile 3.6 — (11) (16) (119) (145) — (9) (25) (162) (197) Speansais iomlána — (12) (252) (2 785 ) (3 049 ) 1 21 (545) (4 356 ) (4 878 ) TORADH EACNAMAÍOCH NA BLIANA — (8) (259) (2 708 ) (2 974 ) — 36 (457) (4 324 ) (4 744 )

RÁITEAS MAIDIR LE hATHRUITHE AR GHLANSÓCMHAINNÍ DE RÉIR CEF

EUR milliún Ochtú CEF Caipiteal ciste – CEFanna gníomhacha (A) Cistí neamhghlaoite – CEFanna gníomhacha (B) Caipiteal ciste glaoite – CEFanna gníomhacha (C) = (A)-(B) Cúlchistí Carntha (D) Caipiteal ciste glaoite ó CEFanna iata tugtha ar aghaidh (E) Aistrithe den chaipiteal ciste glaoite idir CEFanna gníomhacha (F) Glansócmhainní iomlána (C)+(D)+(E)+(F) IARMHÉID AN 31.12.2019 12 164 — 12 164 (10 098 ) 627 (2 510 ) 183 Aistrithe chuig/ón 10ú CEF — (2) (2) IARMHÉID AN 31.12.2020 12 164 — 12 164 (10 098 ) 627 (2 512 ) 181 Aistrithe chuig/ón 10ú CEF — — — IARMHÉID AN 31.12.2021 12 164 — 12 164 (10 098 ) 627 (2 512 ) 181





EUR milliún Naoú CEF Caipiteal ciste – CEFanna gníomhacha (A) Cistí neamhghlaoite – CEFanna gníomhacha (B) Caipiteal ciste glaoite – CEFanna gníomhacha (C) = (A)-(B) Cúlchistí Carntha (D) Caipiteal ciste glaoite ó CEFanna iata tugtha ar aghaidh (E) Aistrithe den chaipiteal ciste glaoite idir CEFanna gníomhacha (F) Glansócmhainní iomlána (C)+(D)+(E)+(F) IARMHÉID AN 31.12.2019 10 773 15 10 758 (14 440 ) 1 625 2 109 53 Aistrithe chuig/ón 10ú CEF — — — Aistrithe chuig/ón 10ú CEF — (69) (69) Aisíocaíocht leis na Ballstáit (223) (223) (223) Toradh eacnamaíoch na bliana — — IARMHÉID AN 31.12.2020 10 550 15 10 535 (14 440 ) 1 625 2 041 (203) Méadú caipitil – ranníocaíochtaí — — — Aistrithe chuig/ón 10ú CEF — (23) (23) Aisíocaíocht leis na Ballstáit (43) (43) (43) Toradh eacnamaíoch na bliana — (6) — (6) IARMHÉID AN 31.12.2021 10 507 15 10 492 (14 410 ) 1 625 2 018 (274)





EUR milliún 10ú CEF Caipiteal ciste – CEFanna gníomhacha (A) Cistí neamhghlaoite – CEFanna gníomhacha (B) Caipiteal ciste glaoite – CEFanna gníomhacha (C) = (A)-(B) Cúlchistí Carntha (D) Caipiteal ciste glaoite ó CEFanna iata tugtha ar aghaidh (E) Cúlchiste cóirluacha (G) Glansócmhainní iomlána (C)+(D)+(E)+(F) IARMHÉID AN 31.12.2019 20 960 — 20 960 (18 606 ) 265 2 618 Aistrithe ó/chuig an Ochtú agus Naoú CEF — 71 71 Aistrithe chuig/ón 11ú CEF — (147) (147) Toradh eacnamaíoch na bliana — (457) (457) IARMHÉID AN 31.12.2020 20 960 — 20 960 (19 063 ) 188 (2) 2 084 Tionchar EAR 11 athbhreithnithe (2) 2 — IARMHÉID AN 1.1.2020 20 960 — 20 960 (19 065 ) 188 — 2 084 Aistrithe ó/chuig an Ochtú agus Naoú CEF — 23 23 Aistrithe chuig/ón 11ú CEF — (110) (110) Toradh eacnamaíoch na bliana — (260) (260) IARMHÉID AN 31.12.2021 20 960 — 20 960 (19 324 ) 101 — 1 737





EUR milliún 11ú CEF Caipiteal ciste – CEFanna gníomhacha (A) Cistí neamhghlaoite – CEFanna gníomhacha (B) Caipiteal ciste glaoite – CEFanna gníomhacha (C) = (A)-(B) Cúlchistí Carntha (D) Aistrithe den chaipiteal ciste glaoite idir CEFanna gníomhacha (F) Cúlchiste cóirluacha (G) Glansócmhainní iomlána (C)+(D)+(E)+(F)+(G) IARMHÉID AN 31.12.2019 29 367 18 440 10 927 (11 966 ) 136 (2) (905) Gluaiseachtaí cóirluacha — (2) (2) Méadú caipitil – ranníocaíochtaí (4 400 ) 4 400 147 4 547 Toradh eacnamaíoch na bliana — (4 324 ) — (4 324 ) IARMHÉID AN 31.12.2020 29 367 14 040 15 327 (16 290 ) 283 (4) (683) Tionchar EAR 11 athbhreithnithe (4) 4 — IARMHÉID AN 1.1.2020 29 367 14 040 15 327 (16 294 ) 283 — (683) Méadú caipitil – ranníocaíochtaí (3 700 ) 3 700 110 3 810 Toradh eacnamaíoch na bliana — (2 708 ) — (2 708 ) IARMHÉID AN 31.12.2021 29 367 10 340 19 027 (19 002 ) 394 — 419

NÓTAÍ A GHABHANN LE RÁITIS AIRGEADAIS CEF (5)

1. BEARTAIS CHUNTASAÍOCHTA SHUNTASACHA

1.1. PRIONSABAIL CHUNTASAÍOCHTA

Is é is cuspóir do ráitis airgeadais faisnéis a sholáthar maidir le staid airgeadais, feidhmíocht airgeadais agus sreafaí airgid eintitis atá úsáideach do raon leathan geallsealbhóirí.

Tá na comaoineacha foriomlána (nó na prionsabail chuntasaíochta) a bheidh le comhlíonadh le linn ullmhú na ráiteas airgeadais leagtha síos i Riail Chuntasaíochta 1 de chuid an Aontais “Ráitis Airgeadais” agus tá siad mar an gcéanna leo sin a thuairiscítear in IPSAS 1: cur i láthair cóir, bunús fabhraithe, gnóthas leantach, comhsheasmhacht maidir le cur i láthair, ábharthacht, comhiomlánú, fritháireamh agus faisnéis chomparáideach. Ábharthacht, léiriú dílis (iontaofacht), sothuigtheacht, caoithiúlacht, inchomparáideacht agus infhíoraitheacht, is iad sin saintréithe cáilíochtúla an tuairiscithe airgeadais.

1.2. BUNÚS AN ULLMHÚCHÁIN

1.2.1. Tréimhse tuairiscithe

Cuirtear ráitis airgeadais i láthair go bliantúil. Tosaíonn an bhliain chuntasaíochta an 1 Eanáir agus críochnaíonn sí an 31 Nollaig.

1.2.2. Airgeadra agus an bunús i gcomhair tiontaithe

Cuirtear na cuntais bhliantúla i láthair i milliúin euro, agus is é an euro airgeadra feidhmiúil an Aontais. Aistrítear idirbhearta in airgeadra eachtrach go euro ag úsáid na rátaí malairte atá i réim ar dhátaí na n-idirbheart. Gnóthachain agus caillteanais malairte eachtraí mar thoradh ar idirbhearta airgeadra eachtraigh a shocrú agus ar ath-aistriú rátaí malairte na sócmhainní agus na ndliteanas airgeadaíochta arna n-ainmniú in airgeadraí eachtracha ag deireadh na bliana, aithnítear iad sa ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais. Tá feidhm ag modhanna difriúla tiontaithe maidir le réadmhaoin, gléasra agus trealamh agus sócmhainní doláimhsithe, rudaí a choinníonn a luach in euro ar an dáta ar ceannaíodh iad.

Iarmhéideanna deireadh bliana sócmhainní agus dliteanas airgeadaíochta arna n-ainmniú in airgeadraí eachtracha, déantar iad a aistriú go euro ar bhonn rátaí malairte an Bhainc Ceannais Eorpaigh a bhfuil feidhm leo an 31 Nollaig.

Rátaí malairte in Euro

Airgeadra 31.12.2021 31.12.2020 Airgeadra 31.12.2021 31.12.2020 BGN 1,9558 1,9558 PLN 4,5969 4,5597 CZK 26,8580 26,2420 RON 4,9490 4,8683 DKK 7,4364 7,4409 SEK 10,2503 10,0343 GBP 0,84028 0,8990 CHF 1,0331 1,0802 HRK 7,5156 7,5519 JPY 130,3800 126,4900 HUF 369,1900 363,8900 USD 1,1326 1,2271

1.2.3. Úsáid as meastacháin

I gcomhréir le IPSAS agus le prionsabail chuntasaíochta a nglactar go ginearálta leo, is gá méideanna atá bunaithe ar mheastacháin agus ar thoimhdí a dhéanann an bhainistíocht bunaithe ar an bhfaisnéis is iontaofa atá ar fáil a áireamh leis na ráitis airgeadais. Áirítear le meastacháin shuntasacha, ach níl siad teoranta do: méideanna le haghaidh dliteanais sochair fostaithe, riosca airgeadais na gcuntas infhaighte agus na méideanna a nochtar sna nótaí a bhaineann leis na hionstraimí airgeadais, lamháltas lagaithe le haghaidh sócmhainní airgeadais ar chostas amúchta agus le haghaidh dliteanais conartha ráthaíochta airgeadais, ioncam agus muirir fhabhraithe, forálacha, méid lagaithe na sócmhainní doláimhsithe agus réadmhaoin, gléasra agus trealamh, glanluach inréadaithe fardal, sócmhainní agus dliteanas teagmhasach. D’fhéadfadh difear a bheith idir na torthaí iarbhír agus na meastacháin sin.

Cuid fhíor-riachtanach d’ullmhú na ráiteas airgeadais iad na meastacháin réasúnta agus ní dhéanann siad dochar dá n-iontaofacht. D’fhéadfadh gá a bheith le hathbhreithniú a dhéanamh ar mheastachán má tharlaíonn athruithe sna tosca ar ar bunaíodh an meastachán nó de thoradh faisnéise nua nó tuilleadh taithí. De réir chineál an mheastacháin, ní bhaineann an t-athbhreithniú ar mheastachán le tréimhsí roimhe agus ní ceartúchán earráide atá i gceist leis. Aithneofar an éifeacht a bheidh ag athrú ar mheastachán cuntasaíochta i mbarrachas nó in easnamh sna tréimhsí a dtagann sé chun bheith ar eolas.

1.2.4. Cur i bhfeidhm Rialacha Cuntasaíochta nua agus athbhreithnithe an Aontais Eorpaigh (EAR)

EAR athbhreithnithe le haghaidh tréimhsí dár tús an 1 Eanáir 2021 nó dá éis

In 2020, ghlac an tOifigeach Cuntasaíochta le EAR 11 athbhreithnithe “Ionstraimí Airgeadais”, a bhfuil éifeacht leis ar bhonn éigeantach ón 1 Eanáir 2021. Tá EAR 11 athbhreithnithe bunaithe ar IPSAS 41 nua “Ionstraimí Airgeadais”, IPSAS 28 leasaithe “Ionstraimí Airgeadais”: Cur i láthair” agus IPSAS 30 leasaithe “Ionstraimí Airgeadais: Nochtaí” a eisíodh i mí Lúnasa 2018. Bunaítear leis na prionsabail tuairiscithe airgeadais le haghaidh sócmhainní airgeadais agus le haghaidh dliteanais airgeadais. I gcomhréir le forálacha aistrithe EAR 11 athbhreithnithe, tugann an t-eintiteas cuntas ar aon athrú ón gcur i bhfeidhm tosaigh, an 1 Eanáir 2021. Ní éilítear le EAR 11 athbhreithnithe go luafaí tréimhsí roimhe arís. Dá bharr sin, na sócmhainní airgeadais, na dliteanais airgeadais, na hearraí infhaighte malairte agus ioncam/speansas úis amhail an 31 Nollaig 2020 arna gcur i láthair sna cuntais, tugtar cuntas orthu i gcomhréir leis na beartais chuntasaíochta mar a luaitear iad i ráitis airgeadais 2020 an eintitis.

Athruithe ó chur i bhfeidhm EAR 11 athbhreithnithe

Prionsabail nua aicmiúcháin agus tomhais le haghaidh na sócmhainní airgeadais

Tugtar isteach cur chuige prionsabail-bhunaithe in EAR 11 athbhreithnithe maidir le haicmiú na sócmhainní airgeadais agus leis sin éilítear go mbainfí úsáid as dhá chritéar: samhail an eintitis chun a chuid sócmhainní airgeadais a bhainistiú agus saintréithe sreabhadh airgid chonarthacha na sócmhainní sin. Ag brath ar na critéir sin, aicmítear sócmhainní airgeadais sna catagóirí seo a leanas: “sócmhainní airgeadais ar chostas amúchta” (AC), “sócmhainní airgeadais ar luach cóir trí ghlansócmhainní/cothromas (FVNA)”, nó “sócmhainní airgeadais ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh” (FVSD).

De thoradh chur i bhfeidhm na gcritéar nua rinneadh athaicmiú ar gach infheistíocht chothromais agus ar urrúis fiachais ó “ar fáil le díol” go FVSD. Rinneadh athaicmiú ar an gcúlchiste cóirluacha bainteach – laistigh de Glansócmhainní – go barrachas nó easnamh carntha.

Samhail nua lagaithe

I gcás ina raibh an tsamhail lagaithe roimhe bunaithe ar chaillteanais fhabhraithe, tugadh samhail lagaithe réamhbhreathnaitheach isteach le EAR 11 athbhreithnithe bunaithe ar chaillteanais chreidmheasa ionchasacha (ECL) thar shaolré na sócmhainne airgeadais. Cuirtear san áireamh leis na caillteanais chreidmheasa ionchasacha teagmhais mainneachtana a d’fhéadfadh tarlú agus athrú ar cháilíocht chreidmheasa na sócmhainní airgeadais. Tá feidhm ag an tsamhail nua lagaithe maidir le gach sócmhainn airgeadais arna dtomhas ar AC nó FVNA chomh maith le gealltanais iasachta agus conarthaí ráthaíochta airgeadais.

Cuntasaíocht ráthaíochta airgeadais

Ceanglaítear le EAR 11 athbhreithnithe go gcuirfí ceanglais maidir le cuntasaíocht ráthaíochta airgeadais i bhfeidhm maidir le gach conradh ráthaíochta airgeadais. Bíonn tomhas an dliteanais ráthaíochta airgeadais ag brath ar luach cóir na ráthaíochta tráth na haitheanta tosaigh agus ar éabhlóid na gcaillteanas creidmheasa ionchasach ó phunann na bhfiachas ráthaithe.

1.3. CLÁR COMHARDAITHE

1.3.1. Sócmhainní airgeadais

Aicmiú tráth na haitheanta tosaigh

Cinntear aicmiú na n-ionstraimí airgeadais tráth na haitheanta tosaigh. Bunaithe ar an tsamhail bhainistíochta agus ar shaintréithe sreabhadh airgid chonarthacha sócmhainní is féidir na sócmhainní airgeadais a aicmiú i dtrí chatagóir: “Sócmhainní airgeadais ar chostas amúchta” (AC), “sócmhainní airgeadais ar luach cóir trí ghlansócmhainní/cothromas” (FVNA), nó “sócmhainní airgeadais ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh” (FVSD).

(i) Sócmhainní airgeadais ar chostas amúchta

Sócmhainní airgeadais neamhdhíorthacha iad na sócmhainní airgeadais ar chostas amúchta a chomhlíonann dhá choinníoll: (1) Tá siad i seilbh an eintitis chun na sreafaí airgid chonarthacha a bhailiú. (2) Ar laethanta sonraithe, tá sreafaí airgid chonarthacha ann ar íocaíochtaí príomhshuime agus úis ar mhéid na príomhshuime gan íoc amháin atá iontu.

Cuimsítear leis an gcatagóir sin:

— Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim;

— Iasachtaí (lena n-áirítear taiscí téarma lena ngabhann aibíocht tosaigh de bhreis is 3 mhí);

— Earraí infhaighte malairte

Áirítear sócmhainní airgeadais ar chostas amúchta i sócmhainní reatha, ach amháin iad siúd lena ngabhann aibíocht de bhreis is 12 mhí ón dáta tuairiscithe.

(ii) Sócmhainní airgeadais ar luach cóir trí ghlansócmhainní/cothromas

Tá sreafaí airgid conarthacha ag na sócmhainní airgeadais neamhdhíorthacha seo a léiríonn an phríomhshuim agus an t-ús ar an bpríomhshuim gan íoc agus é sin amháin. Ina theannta sin, sealbhóidh an tsamhail bhainistíochta na sócmhainní airgeadais chun sreafaí airgid conarthacha a bhailiú agus chun na sócmhainní airgeadais a dhíol araon.

Aicmítear sócmhainní sa chatagóir seo mar shócmhainní reatha, má tá coinne leis go ndéanfar iad a réadú laistigh de 12 mhí ón dáta tuairiscithe.

Ní raibh sócmhainní den sórt sin i seilbh an eintitis an 31 Nollaig 2021.

(iii) Sócmhainní airgeadais ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh

Déanann an t-eintiteas díorthaigh agus infheistíochtaí cothromais a aicmiú mar FVSD toisc nach léiríonn na sreafaí airgid chonarthacha ach an phríomhshuim agus na húis ar an bpríomhshuim.

Ina theannta sin, déanann an t-eintiteas na hurrúis fiachais atá á sealbhú aige a aicmiú mar FVSD toisc go ndéantar bainistíocht agus meastóireacht ar phunanna na n-urrús fiachais ar bhonn luacha chóir na punainne.

Aicmítear sócmhainní sa chatagóir seo mar shócmhainní reatha, má tá coinne leis go ndéanfar iad a réadú laistigh de 12 mhí ón dáta tuairiscithe.

Aitheantas tosaigh agus tomhas

Ceannacháin sócmhainní airgeadais ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh, aithnítear iad ar a dáta trádála – an dáta ar a ngeallann an t-eintiteas go gceannóidh sé an tsócmhainn. Aithnítear coibhéisí airgid thirim agus iasachtaí nuair a thaisctear an t-airgead in institiúid airgeadais nó nuair a réamhíoctar le hiasachtóirí é.

Tomhaistear sócmhainní airgeadais ar dtús báire ar luach cóir. Gach sócmhainn airgeadais nach dtugtar ar aghaidh ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh, cuirtear na costais idirbhirt leis an luach cóir tráth na haitheanta tosaigh. Sócmhainní airgeadais a thugtar ar aghaidh ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh caitear na costais idirbhirt sa ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais.

Is éard a bhíonn i luach cóir sócmhainne airgeadais tráth na haitheanta tosaigh an praghas idirbhirt mura mbíonn an t-idirbheart ar neamhthuilleamaí i.e. níl sé ag aon chomaoin ainmniúil nó tá sé ag comaoin ainmniúil chun críocha beartais phoiblí. Sa chás sin, an difríocht idir luach cóir na hionstraime airgeadais agus an praghas idirbhirt is éard atá ann an chomhpháirt neamh-mhalairte a aithnítear mar speansas sa ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais. Sa chás sin, eascraíonn luach cóir sócmhainne airgeadais ó idirbhearta margaidh reatha le haghaidh ionstraim atá coibhéiseach go díreach. Mura bhfuil aon mhargadh gníomhach ann le haghaidh na hionstraime, díorthaítear an luach cóir ó theicníc luachála a úsáideann sonraí atá ar fáil ó mhargaí inbhraite.

Tomhas dá éis sin

Tomhaistear sócmhainní airgeadais ar chostas amúchta dá éis sin ar chostas amúchta ag úsáid mhodh an úis ghlain.

Tomhaistear sócmhainní airgeadais ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh dá éis sin ar luach cóir. Gnóthachain agus caillteanais ó athruithe ar an luach cóir (lena n-áirítear cinn a eascraíonn ó aistriúchán malairte eachtraigh agus aon ús a thuilltear), déantar iad a áireamh sa ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais sa tréimhse ina dtarlaíonn siad.

Luach cóir ar thomhas dá éis sin

Tá luachanna córa infheistíochtaí luaite i margaí gníomhacha bunaithe ar phraghsanna tairisceana reatha. Mura bhfuil an margadh le haghaidh sócmhainn airgeadais gníomhach (agus le haghaidh urrúis neamhliostaithe agus díorthaigh thar an gcuntar), bunaíonn an tAontas luach cóir trí theicnící luachála a úsáid. Áirítear leo sin idirbhearta ar neamhthuilleamaí le déanaí a úsáid, tagairt d’ionstraimí eile atá mar an gcéanna go substaintiúil, anailís shreabhadh airgid lascainithe, samhlacha praghsála roghanna agus teicnící luachála eile a úsáideann rannpháirtithe an mhargaidh go coiteann.

Infheistíochtaí i gcistí caipitil fiontair nach ngabhann praghas margaidh luaite leo i margadh gníomhach, déantar iad a luacháil ar an luach glansócmhainne is inchurtha, a mheastar mar choibhéis dá luach cóir.

Lagú sócmhainní airgeadais

Aithníonn agus tomhaiseann an tAontas caillteanas lagaithe le haghaidh caillteanais chreidmheasa ionchasacha ar shócmhainní airgeadais a thomhaistear ar chostas amúchta agus ar luach cóir trí ghlansócmhainní/cothromas.

Is éard é an caillteanas creidmheasa ionchasach (ECL) luach reatha na difríochta idir na sreafaí airgid chonarthacha agus na sreafaí airgid a bhfuil coinne ag an Aontas a fháil. Ionchorpraítear in ECL faisnéis réasúnach agus ar féidir tacú léi atá ar fáil gan chostas míchuí nó iarracht mhíchuí ar an dáta maidir le tuairisciú.

I gcás sócmhainní ar chostas amúchta, laghdaítear luach na sócmhainne de réir na leabhar trí mhéid an chaillteanais lagaithe a aithnítear sa ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais. Má tharlaíonn sé, i dtréimhse dá éis, go laghdaítear méid an chaillteanais lagaithe, déantar an caillteanas lagaithe a aithníodh roimhe sin a chealú tríd an ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais.

(a) Earraí infhaighte

Tomhaiseann an t-eintiteas an caillteanas lagaithe ar mhéid shaolré ECL, agus réitigh phraiticiúla á n-úsáid (e.g. maitrís forála).

(b) Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim

Tá airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim i seilbh an eintitis i gcuntais reatha i mbainc agus i dtaiscí téarma suas le 3 mhí. Sealbhaítear an t-airgead tirim i mbainc ag a bhfuil rátálacha creidmheasa an-ard, rud ag a bhfuil dóchúlachtaí mainneachtana an-íseal dá bhrí sin. Ag glacadh leis an achar gearr agus na dóchúlachtaí ísle maidir le mainneachtain, tá na caillteanais chreidmheasa ionchasacha ó airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim diomaibhseach. Ní aithnítear aon lamháltas lagaithe le haghaidh coibhéisí airgid thirim dá bharr sin.

(c) Iasachtaí

Tomhaistear ECL le samhail trí chéim a chuireann teagmhais mhainneachtana ualaithe dóchúlachta san áireamh le linn shaolré na sócmhainne airgeadais agus éabhlóid an riosca creidmheasa ó thúsphointe na sócmhainne airgeadais. I gcás iasachtaí, is ionann an túsphointe agus dáta an ghealltanais iasachta neamh-inchúlghairthe

Mura dtagann aon mhéadú suntasach ar an riosca creidmheasa ón túsphointe (“céim 1”), is ionann an caillteanas lagaithe agus ECL ó theagmhais mhainneachtana fhéideartha as seo go ceann 12 mhí ón dáta tuairiscithe (“ECL 12 mhí”). Má thagann méadú suntasach ar an riosca creidmheasa ón túsphointe (“céim 2”) nó má tá fianaise oibiachtúil ann de lagú creidmheasa (“céim 3”), is ionann an caillteanas lagaithe agus ECL ó theagmhais mhainneachtana fhéideartha thar shaolré iomlán na sócmhainne airgeadais (“ECL saolré”)

Dí-aithint

Déantar ionstraimí airgeadais a dhí-aithint nuair a théann na cearta chun sreafaí airgid a fháil ó na hinfheistíochtaí in éag nó nuair a aistríonn an t-eintiteas gach riosca agus gach luaíocht úinéireachta go substaintiúil chuig páirtí eile. Aithnítear díol sócmhainní airgeadais trí bharrachas nó easnamh ar a ndáta trádála.

1.3.2. Méideanna réamh-mhaoiniúcháin

Is íocaíocht é réamh-mhaoiniú atá beartaithe chun réamhíocaíocht airgid a sholáthar don tairbhí, i.e. cúlchnap. Féadfar é a dheighilt i roinnt íocaíochtaí thar thréimhse a shainítear sa chonradh, sa chinneadh, sa chomhaontú nó sa ghníomh bunúsach dlí. Úsáidtear an cúlchnap nó an réamhíocaíocht don chríoch dár soláthraíodh é le linn na tréimhse a shainítear sa chomhaontú nó aisíoctar é. Mura dtabhaíonn an tairbhí caiteachas incháilithe, beidh sé de dhualgas air an réamhíocaíocht réamh-mhaoiniúcháin a sheoladh ar ais chuig an eintiteas. Dá réir sin, toisc go gcoinníonn an t-eintiteas smacht ar an réamh-mhaoiniú agus toisc go bhfuil sé i dteideal aisíocaíocht a fháil don chuid neamh-incháilithe, aithnítear an méid mar shócmhainn.

Aithnítear réamh-mhaoiniú ar dtús ar an gclár comhardaithe nuair a aistrítear airgead tirim chuig an bhfaighteoir. Tomhaistear é ag méid na comaoine a thugtar. I dtréimhsí dá éis tomhaistear réamh-mhaoiniú ag an méid a aithnítear ar dtús ar an gclár comhardaithe lúide speansais incháilithe (lena n-áirítear méideanna measta i gcás inar gá) a thabhaítear le linn na tréimhse.

1.3.3. Earraí infhaighte agus méideanna in-aisghabhála

Le rialacha cuntasaíochta an Aontais ceanglaítear go ndéanfaí idirbhearta malairte agus idirbhearta neamh-mhalairte a chur i láthair ar leithligh. Chun idirdhealú a dhéanamh idir an dá chatagóir, coimeádtar an téarma “infhaighte” le haghaidh idirbhearta malairte, ach le haghaidh idirbhearta neamh-mhalairte, i.e. nuair a fhaigheann an tAontas luach ó eintiteas eile gan tuairim is luach cothrom a thabhairt go díreach sa mhalairt, úsáidtear an téarma “méideanna in-aisghabhála” (e.g. méideanna in-aisghabhála ó Bhallstáit a bhaineann le hacmhainní dílse).

Comhlíonann earraí infhaighte ó idirbhearta malairte an sainmhíniú ar ionstraimí airgeadais. Rinne an t-eintiteas iad a aicmiú mar shócmhainní airgeadais ar chostas amúchta agus thomhais iad dá réir sin.

Tugtar méideanna in-aisghabhála ó idirbhearta neamh-mhalairte ar aghaidh ar luach cóir amhail dáta na héadála lúide an díscríobh i gcomhair lagú. Bunaítear díluacháil i gcomhair lagú nuair atá fianaise oibiachtúil ann nach mbeidh an t-eintiteas in ann na méideanna uile atá dlite de réir téarmaí bunaidh na méideanna in-aisghabhála a bhailiú. Is ionann méid na díluachála agus an difríocht idir luach na sócmhainne de réir na leabhar agus an méid in-aisghabhála. Aithnítear méid na díluachála sa ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais.

1.3.4. Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim

Is sócmhainní airgeadais ar chostas amúchta iad airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim agus áirítear leo airgead ar láimh, taiscí arna sealbhú ar glao nó ar ghearrfhógra le bainc, agus infheistíochtaí fíorleachtacha gearrthéarmacha eile ag a bhfuil aibíochtaí bunaidh de 3 mhí nó níos lú.

1.3.5. Suimeanna iníoctha

I measc na gcuntas iníoctha tá méideanna a bhaineann le hidirbhearta malairte amhail ceannach earraí agus seirbhísí, agus le hidirbhearta neamh-mhalairte e.g. le héilimh ar chostais ó thairbhithe, deontais nó maoiniú eile de chuid an Aontais, nó réamh-mhaoiniú arna fháil (féach nóta 1.4.1).

I gcás ina soláthraítear deontais nó cistiú eile do na tairbhithe, taifeadtar na héilimh ar chostas mar shuimeanna iníoctha don mhéid arna iarraidh, tráth a fhaightear an t-éileamh ar chostas. Ar fhíorú agus ar ghlacadh leis na costais incháilithe, déantar na suimeanna iníoctha a luacháil ag an méid glactha agus incháilithe.

Aithnítear suimeanna iníoctha a eascraíonn as ceannach earraí agus seirbhísí tráth a fhaightear an sonrasc don mhéid bunaidh. Cuirtear na speansais chomhfhreagracha isteach sna cuntais nuair a sheachadtar na soláthairtí nó na seirbhísí agus glacann an t-eintiteas leo.

1.3.6. Dliteanais airgeadais

Aicmítear dliteanais airgeadais mar dhliteanais airgeadais a thugtar ar aghaidh ar chostas amúchta, mar dhliteanais airgeadais ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh, nó mar dhliteanais conartha ráthaíochta airgeadais.

Aithnítear dliteanais airgeadais ar chostas amúchta ar dtús ar luach cóir lena n-áirítear costais idirbhirt a tabhaíodh agus a tugadh ar aghaidh dá éis ar chostas amúchta ag úsáid mhodh an úis ghlain. Dí-aithnítear iad ón ráiteas maidir leis an staid airgeadais má dhéantar an oibleagáid a urscaoileadh, a tharscaoileadh, a chealú nó má théann sé in éag agus sna cásanna sin amháin.

Áirítear le dliteanais airgeadais ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh díorthaigh i gcás ina bhfuil an luach cóir diúltach. I gcás ina n-éilítear leis an gconradh ráthaíochta go ndéanfadh an t-eintiteas íocaíochtaí mar fhreagairt ar athruithe ar phraghsanna ionstraimí airgeadais nó ar rátaí malairte eachtraí, is ionann an conradh agus díorthach. Leanann siad an láimhseáil chuntasaíochta chéanna le sócmhainní airgeadais ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh.

Aithníonn an t-eintiteas dliteanas conartha ráthaíochta airgeadais nuair a dhéanann sé conradh lena gceanglaítear air íocaíochtaí sonraithe a dhéanamh chun an sealbhóir ráthaíochta a aisíoc i ndáil le caillteanas a thabhaíonn sé toisc go dteipeann ar fhéichiúnaí íocaíocht a dhéanamh agus í dlite i gcomhréir le téarmaí bunaidh nó téarmaí modhnaithe ionstraime fiachais. Aithnítear dliteanais chonartha ráthaíochta airgeadais ar luach cóir ar dtús báire.

Bíonn an tomhas dá éis sin ag brath ar éabhlóid na neamhchosanta ar riosca creidmheasa ón ráthaíocht airgeadais. Mura mbíonn aon mhéadú suntasach ar an riosca creidmheasa (“céim 1”), tomhaistear dliteanais ráthaíochta airgeadais ag an gceann is airde de na caillteanais chreidmheasa ionchasacha 12 mhí agus an méid arna haithint ar dtús, lúide, nuair is iomchuí, amúchadh carntha. Má bhíonn méadú suntasach ar an riosca creidmheasa (“céim 2”), tomhaistear dliteanais ráthaíochta airgeadais ag an gceann is airde de na caillteanais chreidmheasa ionchasacha saolré agus an méid arna haithint ar dtús lúide, nuair is iomchuí, amúchadh carntha.

Aicmítear dliteanais airgeadais mar dhliteanais nach dliteanais reatha iad, ach amháin aibíochtaí níos giorra ná 12 mhí tar éis dáta an chláir chomhardaithe. Ní aicmítear conarthaí ráthaíochta airgeadais mar dhliteanais reatha ach amháin má tá ceart neamhchoinníollach ag an eintiteas socraíocht an dliteanais a chur siar ar feadh 12 mhí ar a laghad tar éis an dáta tuairiscithe.

1.3.7. Ioncam agus muirir fhabhraithe agus iarchurtha

Aithnítear idirbhearta agus teagmhais sna ráitis airgeadais sa tréimhse lena mbaineann siad. Ag deireadh bliana, mura mbíonn sonrasc eisithe go fóill ach gur soláthraíodh an tseirbhís, nó gur sheachaid an t-eintiteas na soláthairtí nó gurb ann do chomhaontú conarthach (e.g. faoi threoir conartha), aithneofar ioncam fabhraithe sna ráitis airgeadais. Ina theannta sin, ag deireadh bliana, má eisítear sonrasc ach nár soláthraíodh na seirbhísí go fóill nó nár seachadadh na hearraí a soláthraíodh go fóill, cuirfear siar an t-ioncam agus aithneofar é sa tréimhse chuntasaíochta dá éis.

Tugtar cuntas freisin ar speansais sa tréimhse lena mbaineann siad. Ag deireadh na tréimhse cuntasaíochta, aithnítear speansais fhabhraithe bunaithe ar mhéid measta d’oibleagáid aistrithe na tréimhse. Ríomhtar speansais fhabhraithe i gcomhréir le treoirlínte sonraithe oibríochtúla agus praiticiúla arna n-eisiúint ag an Oifigeach Cuntasaíochta. Is é is aidhm dóibh a áirithiú go dtugann na ráitis airgeadais léiriú dílis ar fheiniméin eacnamaíocha agus ar fheiniméin eile a airbheartaíonn siad a léiriú. De réir analaí, má dhéantar íocaíocht roimh ré as seirbhísí nó earraí nach bhfuarthas go fóill, déanfar an speansas a iarchur agus aithneofar í sa tréimhse chuntasaíochta dá éis.

1.4. RÁITEAS MAIDIR LE FEIDHMÍOCHT AIRGEADAIS

1.4.1. Ioncam

Cuimsítear le hioncam insreafaí comhlána de thairbhí eacnamaíocha nó de phoitéinseal seirbhíse arna fháil agus atá infhaighte ag an eintiteas, a léiríonn méadú ar ghlansócmhainní, seachas méaduithe a bhaineann le ranníocaíochtaí ó úinéirí.

Ag brath ar chineál na n-idirbheart is bun leis sa ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais, déantar ioncam a idirdhealú idir:

Ioncam ó idirbhearta neamh-mhalairte

Ioncam ó idirbhearta neamh-mhalairte ar cánacha agus aistrithe iad, toisc go soláthraíonn an t-aistriú acmhainní don eintiteas is faighteoir, gan an t-eintiteas is faighteoir ag soláthar luach cothrom neasach go díreach sa mhalairt. Is ionann aistrithe agus insreafaí tairbhí eacnamaíocha todhchaíocha nó poitéinseal seirbhíse ó idirbhearta neamh-mhalairte, seachas cánacha. I gcás na n-eintiteas AE, cuimsítear leis na haistrithe den chuid is mó cistí arna bhfáil ón gCoimisiún (e.g. fóirdheontas cothromúcháin do na gníomhaireachtaí traidisiúnta, fóirdheontas oibríochtúil le haghaidh na gcomhaontuithe tarmligin).

Aithneoidh an t-eintiteas sócmhainn i leith aistrithe nuair a rialaíonn an t-eintiteas na hacmhainní de thoradh teagmhais roimhe sin (an t-aistriú) agus beidh coinne aige tairbhithe eacnamaíocha todhchaíocha nó poitéinseal seirbhíse a fháil ó na hacmhainní sin, agus nuair is féidir an luach cóir a thomhas go hiontaofa. Insreabhadh acmhainní ó idirbheart neamh-mhalairte, aithnítear iad freisin mar ioncam, ach amháin a mhéid atá oibleagáid reatha ar an eintiteas i leith an aistrithe sin (coinníoll), rud nach mór a chomhlíonadh sular féidir an t-ioncam a aithint. Déantar an t-ioncam a chur siar go dtí go gcomhlíontar an coinníoll agus aithnítear é mar dhliteanas.

Ioncam ó idirbhearta malairte

Aithnítear ioncam ó dhíol earraí agus seirbhísí nuair a aistrítear an riosca suntasach agus luaíochtaí úinéireachta na n-earraí chuig an gceannaitheoir. Aithnítear ioncam atá bainteach le hidirbheart lena ndéantar seirbhísí a sholáthar faoi threoir chéim thabhairt i gcrích an idirbhirt ar an dáta maidir le tuairisciú.

(a) Ioncam ó ús agus caiteachas ar ús

Aithnítear ioncam ó ús agus caiteachas ar ús ó shócmhainní airgeadais agus ó dhliteanais airgeadais ar chostas amúchta sa ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais trí úsáid a bhaint as modh an úis ghlain. Seo modh chun costas amúchta sócmhainne airgeadais nó dliteanais airgeadais a ríomh agus chun an t-ioncam ó ús nó an caiteachas ar ús a leithdháileadh thar an tréimhse ábhartha.

(b) Ioncam ó dhíbhinní

Aithnítear ioncam ó dhíbhinní agus ó dháiltí comhchosúla nuair a bhunaítear an ceart maidir le híocaíocht a fháil.

(c) Ioncam agus caiteachas ó shócmhainní airgeadais ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh

Tagraíonn sé sin do ghnóthachain chóirluacha (ioncam) agus caillteanais chóirluacha (caiteachas) ó na sócmhainní airgeadais sin, lena n-áirítear iad sin a eascraíonn ó aistriúchán malairte eachtraí. I gcás sócmhainní airgeadais úsmhara, áirítear ús leis sin freisin.

(d) Ioncam ó chonarthaí ráthaíochta airgeadais

Aithnítear an t-ioncam ó chonarthaí ráthaíochta airgeadais (préimh ráthaíochta) thar an tréimhse go mbíonn an t-eintiteas réidh chun sealbhóir an chonartha ráthaíochta airgeadais a chúiteamh as an gcaillteanas creidmheasa a d’fhéadfadh sé a fhabhrú.

1.4.2. Speansais

Is laghduithe ar thairbhí eacnamaíocha nó poitéinseal seirbhíse le linn na tréimhse tuairiscithe iad speansais i bhfoirm eis-sreafaí nó ídiú sócmhainní nó fabhrú dliteanas a mbíonn laghduithe ar ghlansócmhainní mar thoradh orthu. Áirítear leo na speansais ó idirbhearta malairte agus speansais ó -idirbhearta neamh-mhalairte eile.

Aithnítear speansais ó idirbhearta malairte a eascraíonn ó cheannach earraí agus seirbhísí nuair a sheachadtar na soláthairtí agus nuair a ghlacann an t-eintiteas leo. Déantar iad a luacháil ag méid an tsonraisc bhunaidh. Ina theannta sin, ar dháta an chláir chomhardaithe, speansais a bhaineann leis an tseirbhís arna seachadadh le linn na tréimhse nach bhfuarthas nó nár glacadh le sonrasc maidir leis go fóill, aithnítear iad sa ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais.

Baineann speansais ó -idirbhearta neamh-mhalairte le haistrithe chuig tairbhithe agus is féidir le trí chineál speansas a bheith i gceist leo: teidlíochtaí, aistrithe faoi chomhaontú agus deontais, ranníocaíochtaí agus tabhartais lánroghnacha. Aithnítear aistrithe mar speansais sa tréimhse ar tharla na teagmhais ba chúis leis an aistriú lena linn, fad is a cheadaítear cineál an aistrithe le rialachán nó fad is atá comhaontú sínithe lena n-údaraítear an t-aistriú; chomhlíon an tairbhí aon chritéar incháilitheachta; agus is féidir meastachán réasúnta den tsuim a dhéanamh.

Nuair a fhaightear iarraidh ar éileamh íocaíochta nó costais agus nuair a chomhlíontar na critéir maidir le haitheantas, aithnítear é mar chostas maidir leis an méid incháilithe. Ag deireadh bliana, tugtar meastachán maidir le speansais incháilithe arna dtabhú agus atá dlite do na tairbhithe ach nach bhfuil tuairiscithe go fóill agus taifeadtar iad mar speansas fabhraithe.

1.5. SÓCMHAINNÍ AGUS DLITEANAIS THEAGMHASACHA

1.5.1. Sócmhainní teagmhasacha

Is sócmhainn fhéideartha í sócmhainn theagmhasach a eascraíonn ó theagmhais roimhe seo agus nach ndeimhneofar gurb ann di ach amháin trí theagmhas todhchaíoch éiginnte amháin nó níos mó nach bhfuil laistigh de smacht an eintitis ina iomláine. Nochtar sócmhainn theagmhasach nuair atá insreabhadh tairbhithe eacnamaíoch nó poitéinseal seirbhíse dóchúil.

1.5.2. Dliteanais theagmhasacha

Is éard is dliteanas teagmhasach oibleagáid fhéideartha nach ndeimhneofar gurb ann dó ach amháin nuair a tharlaíonn nó nach dtarlaíonn teagmhas todhchaíoch éiginnte amháin nó níos mó nach bhfuil laistigh de smacht an eintitis go hiomlán; nó oibleagáid láithreach i gcás nach bhfuil sé dóchúil go gceanglófar eis-sreabhadh acmhainní ina gcuimsítear tairbhí eacnamaíocha nó poitéinseal seirbhíse chun an oibleagáid a shocrú.

Éiríonn dliteanas teagmhasach go hannamh freisin i gcás inarb ann d’oibleagáid láithreach ach nach féidir í a thomhas le hiontaofacht leordhóthanach.

Ní aithnítear dliteanais theagmhasacha sna cuntais. Nochtar iad mura bhfuil ann ach caol sheans go dtarlóidh eis-sreabhadh acmhainní ina gcuimsítear tairbhí eacnamaíocha nó poitéinseal seirbhíse.

1.6. CAIPITEAL CISTE

Soláthraíonn ballstáit CEF ranníocaíochtaí don Chiste chun cláir CEF a chur chun feidhme mar atá leagtha síos i gComhaontú Inmheánach gach CEF. De réir an bhunúis dlí is infheidhme glaoitear an caipiteal, i.e. na hiarrataí ar chistiú le haghaidh bliain N faoi leith, agus cinntear iad le Cinneadh ón gComhairle i mbliain N-1, agus na cistí atá le fáil á sannadh go soiléir do gach tréimhse sonraithe sa todhchaí.

Comhlíonann na ranníocaíochtaí na critéir ranníocaíochta ó úinéirí (EAR 1) agus caitear leo dá bhrí sin mar chaipiteal ciste i ráitis airgeadais CEF. Léiríonn an caipiteal ciste an méid iomlán ranníocaíochtaí atá le fáil ó bhallstáit CEF. Toisc go n-asbhaintear go hoscailte an caipiteal ciste nach nglaoitear ón gcaipiteal ciste iomlán (féach an Ráiteas maidir le hAthruithe ar Ghlansócmhainní), ní aithnítear ach an caipiteal ciste glaoite sa Chlár Comhardaithe.

Toisc go sanntar na ranníocaíochtaí comhaontaithe do thréimhsí tuairiscithe sonraithe, agus nach dtagann éileamh dlíthiúil CEF in aghaidh bhallstáit CEF chun cinn ach amháin sna tréimhsí sin, aithnítear aon mhéid a fhaightear roimh ré mar ranníocaíochtaí caipitil iarchurtha faoi mhéideanna iníoctha seachas mar chaipiteal glaoite.

1.7. CÓMHAOINIÚ

Comhlíonann na ranníocaíochtaí cómhaoiniúcháin a fhaightear na critéir maidir le hioncaim ó idirbhearta neamh-mhalairte faoi choinníollacha agus cuirtear i láthair mar shuimeanna iníoctha iad do na Ballstáit, do Stáit nach Ballstáit iad agus do dhreamanna eile. Ceanglaítear ar CEF na ranníocaíochtaí a úsáid chun seirbhísí a sholáthar do thríú páirtithe nó ceanglaítear ar shlí eile na sócmhainní a thabhairt ar ais (na ranníocaíochtaí a fhaightear). Léiríonn na suimeanna iníoctha atá gan íoc a bhaineann leis na comhaontuithe cómhaoiniúcháin na ranníocaíochtaí cómhaoiniúcháin a fhaightear lúide na speansais a bhaineann leis an tionscadal. Is nialas an éifeacht ar ghlansócmhainní.

Aithnítear speansais a bhaineann le tionscadail chómhaoiniúcháin de réir mar a thabhaítear iad. Aithnítear an méid comhfhreagrach ranníocaíochtaí mar ioncam oibriúcháin agus tá an éifeacht ar thoradh eacnamaíoch na bliana cothrom le nialas.

2. NÓTAÍ A GHABHANN LEIS AN gCLÁR COMHARDAITHE

SÓCMHAINNÍ

2.1. SÓCMHAINNÍ AIRGEADAIS

Is ionann sócmhainn airgeadais agus aon sócmhainn ar ionann í agus:

(a) Airgead tirim;

(b) Ionstraim chothromais le heintiteas eile;

(c) Ceart conarthach: airgead nó sócmhainn airgeadais eile a fháil ó eintiteas eile; nó chun sócmhainní airgeadais nó dliteanais airgeadais a mhalartú le heintiteas eile de réir coinníollacha a d’fhéadfadh a bheith fabhrach don eintiteas; nó

(d) Conradh a shocrófar, nó a d’fhéadfaí a shocrú, in ionstraimí cothromais dílse an eintitis.

Aicmítear sócmhainní airgeadais sna catagóirí a leanas: “sócmhainní airgeadais ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh”, “iasachtaí agus earraí infhaighte”, “infheistíochtaí coinnithe go dtí aibíocht” agus “sócmhainní airgeadais ar fáil le díol”. Cinntear aicmiú na n-ionstraimí airgeadais tráth na haitheanta tosaigh agus déantar meastóireacht an athuair orthu ar gach dáta den chlár comhardaithe.

Cuimsítear le sócmhainní airgeadais CEF sócmhainní airgeadais ag FVSD agus iasachtaí agus is mar a leanas atá siad:

EUR milliún 31.12.2021 31.12.2020 Sócmhainní airgeadais ar luach cóir trí bharrachas nó easnamh (FVSD) 38 — Sócmhainní airgeadais ar fáil le díol — 32 Iasachtaí 1 1 Foriomlán 39 33

Baineann an EUR 38 milliún de shócmhainní airgeadais ar FVSD le hinfheistíochtaí cothromais in dhá phríomhréimse: Fuinneamh inbhuanaithe inathnuaite trí Climate Investor One, ElectriFI agus GEEREF, agus maoiniú ionchuimsitheach do FBManna tuaithe agus d’fheirmeoirí beaga á chur chun cinn tríd an gCISTE ABC.

Baineann EUR 1 mhilliún go hiomlán le hiasacht a tugadh do ElectriFI ar saoráid infheistíochta í a mhaoiníonn tionscadail bheaga luathchéime ina ndírítear ar rochtain agus ar ghiniúint leictreachais ó fhoinsí fuinnimh inbhuanaithe i margaí atá ag teacht chun cinn. Tá raon feidhme domhanda aige, ag díriú go háirithe ar an Afraic Fho-Shahárach.

2.2. RÉAMH-MHAOINIÚ

Tá foráil i gcuid mhaith conarthaí le haghaidh réamhíocaíochtaí sula gcuirtear tús le hoibreacha, sula seachadtar soláthairtí nó sula soláthraítear seirbhísí. Foráiltear uaireanta i sceidil íocaíochta na gconarthaí go ndéanfar íocaíochtaí bunaithe ar thuarascálacha dul chun cinn. Íoctar réamh-mhaoiniú de ghnáth in airgeadra na tíre nó na críche ina dtugtar an tionscadal chun críche.

Rialaíonn uainiú úsáid an réamh-mhaoiniúcháin cé acu an nochtar é mar réamh-mhaoiniú reatha nó neamhreatha. Sainítear an úsáid le comhaontú bunúsach an tionscadail. Aon úsáid a bhíonn dlite laistigh de 12 mhí tar éis an dáta tuairiscithe, nochtar í mar réamh-mhaoiniú reatha. Toisc gur tionscadail fhadtéarmacha a bhíonn i gceist le go leor de thionscadail CEF, is gá go mbeadh na réamhíocaíochtaí bainteacha ar fáil ar feadh níos mó ná 1 bhliain amháin. Taispeántar roinnt méideanna réamh-mhaoiniúcháin dá bhrí sin mar shócmhainní neamh-reatha.

EUR milliún Nóta Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF 31.12.2021 31.12.2020 Réamh-mhaoiniú neamhreatha 2.2.1 — — 219 452 671 870 Réamh-mhaoiniú reatha 2.2.2 — 14 353 1 085 1 453 1 355 Foriomlán — 14 572 1 537 2 123 2 225

Ba é 2021 an chéad bhliain tar éis an chlásail éagtha den 11ú CEF. Chiallaigh sé sin nach bhféadfaí aon ghealltanas domhanda eile a dhéanamh ón 1 Eanáir 2021. Ina theannta sin, bhí sé níos deacra ag roinnt toscaireachtaí go háirithe i Madagascar, Sead agus sa Ghaimbia gealltanais a chur chun feidhme mar gheall ar ghéarchéim fhada COVID. Idir é sin agus géarchéimeanna polaitiúla i limistéir eile amhail an Aetóip, an Ghuine, Conacraí agus Mailí, tháinig laghdú ar an méid gealltanas aonair a síníodh agus dá bhrí sin tháinig laghdú ar réamh-mhaoiniú sa 11ú CEF ó EUR 1 583 mhilliún in 2020 go dtí EUR 1 537 milliún in 2021.

An laghdú ar réamh-mhaoiniú sa 10ú CEF ó EUR 633 mhilliún in 2020 go dtí EUR 572 mhilliún in 2021, is mar gheall ar ghnáth-shaolré CEF a tharla sé sin. De thoradh chéimniú amach an 10ú CEF tugadh go leor conarthaí chun críche agus cuireadh clabhsúr leo. Dá dheasca sin, tháinig laghdú ar leibhéal na n-íocaíochtaí réamh-mhaoiniúcháin a rinneadh le tairbhithe agus tháinig méadú ar an réamh-mhaoiniú a imréitíodh.

Áiríodh faoi réamh-mhaoiniú reatha in 2020, méid EUR 3 mhilliún atá aicmithe anois mar earraí infhaighte malairte a bhaineann le hionstraimí airgeadais.

2.2.1. Réamh-mhaoiniú neamhreatha de réir modh bainistíochta

EUR milliún 31.12.2021 31.12.2020 Bainistíocht dhíreach Arna chur chun feidhme ag: An Coimisiún 72 139 Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Aontais 8 8 Toscaireachtaí AE 15 25 95 171 Bainistíocht indíreach Arna chur chun feidhme ag: BEI agus CEI 230 266 Eagraíochtaí idirnáisiúnta 278 343 Comhlachtaí dlí príobháideacha ag a bhfuil misean seirbhíse poiblí 12 28 Comhlachtaí dlí phoiblí 40 49 Tríú tíortha 14 11 Comhlachtaí an Aontais agus Comhpháirtíocht Phríobháideach Phoiblí 1 1 575 698 Foriomlán 671 870

2.2.2. Réamh-mhaoiniú reatha

EUR milliún Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF 31.12.2021 31.12.2020 Réamh-mhaoiniú (comhlán) — 24 970 4 717 5 711 5 097 Imréitithe trí scoitheadh — (10) (617) (3 632 ) (4 258 ) (3 742 ) Foriomlán — 14 353 1 085 1 453 1 355

2.2.3. Réamh-mhaoiniú reatha de réir modh bainistíochta

EUR milliún 31.12.2021 31.12.2020 Bainistíocht dhíreach Arna chur chun feidhme ag: An Coimisiún 61 (40) Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Aontais 11 14 Toscaireachtaí Aontais 159 206 231 180 Bainistíocht indíreach Arna chur chun feidhme ag: BEI agus CEI 160 224 Eagraíochtaí idirnáisiúnta 642 572 Comhlachtaí dlí príobháideacha ag a bhfuil misean seirbhíse poiblí 109 73 Comhlachtaí dlí phoiblí 119 146 Tríú tíortha 190 155 Comhlachtaí an Aontais agus Comhpháirtíocht Phríobháideach Phoiblí 1 4 1 221 1 175 Foriomlán 1 453 1 355

2.2.4. Ráthaíochtaí arna bhfáil i leith réamh-mhaoiniú

Sealbhaítear ráthaíochtaí chun réamh-mhaoiniú a áirithiú agus eisítear iad nuair a íoctar an t-éileamh deiridh faoi thionscadal.

EUR milliún 31.12.2021 31.12.2020 Ráthaíochtaí i gcomhair réamh-mhaoiniú 44 49

Íoctar tromlach an réamh-mhaoiniúcháin faoin modh bainistíochta indírí. Sa chás seo, ní hé CEF tairbhí na ráthaíochta ach an t-údarás conarthach. Cé nach hé CEF an tairbhí, slánaíonn na ráthaíochtaí sin a chuid sócmhainní. Ba ionann agus EUR 764 mhilliún na ráthaíochtaí sin in 2021.

2.3. RANNÍOCAÍOCHTAÍ LE CISTE IONTAOBHAIS

Léirítear leis an gceannteideal seo an méid a íocadh mar ranníocaíochtaí le Ciste Iontaobhais an Aontais don Afraic agus le Ciste Iontaobhais an Aontais do Bêkou. Tá na ranníocaíochtaí glan ar na costais arna dtabhú ag na cistí iontaobhais agus tá siad inchurtha i leith CEF.

Cuirtear ranníocaíochtaí an chiste iontaobhais chun feidhme le CEF faoin modh bainistíochta dírí.

EUR milliún Glan-ranníocaíocht an 31.12.2020 Ranníocaíochtaí arna n-íoc in 2021 Leithdháileadh ghlanspeansais an Chiste Iontaobhais 2021 Glan-ranníocaíocht an 31.12.2021 An Afraic 385 627 (631) 381 Bêkou 9 7 (15) 1 Foriomlán 394 634 (646) 382

Eascraíonn an laghdú ar ranníocaíochtaí ó EUR 800 milliún in 2020 go dtí EUR 634 mhilliún in 2021 ón laghdú ar speansais ar chistí iontaobhais i ngeall ar phaindéim COVID-19 a bhí fós ag dul ar aghaidh agus ar staideanna sábháilteachta a raibh meath ag teacht orthu i roinnt réigiún, rudaí a chuir bac ar ghníomhaíochtaí na gcistí iontaobhais in 2021.

2.4. MÉIDEANNA IN-AISGHABHÁLA NEAMH-MHALAIRTE AGUS EARRAÍ INFHAIGHTE MALAIRTE

Is idirbhearta iad idirbhearta malairte ina bhfaigheann an t-eintiteas sócmhainní nó seirbhísí, nó a chuireann dliteanais ar ceal, agus a thugann thart ar an luach cothrom go díreach (i bhfoirm earraí, seirbhísí nó úsáid sócmhainní go príomha) don pháirtí eile sa mhalairt. Is idirbhearta iad idirbhearta neamh-mhalairte ina bhfaigheann an t-eintiteas luach ó eintiteas eile gan thart ar luach cothrom a thabhairt go díreach mar mhalairt air, nó a thugann luach d’eintiteas eile gan thart ar luach cothrom a fháil go díreach sa mhalairt.

EUR milliún Nóta 31.12.2021 31.12.2020 Méideanna in-aisghabhála ó idirbhearta neamh-mhalairte 2.4.1 26 48 Earraí infhaighte ó idirbhearta malairte 2.4.2 9 92 Foriomlán 35 140

2.4.1. Méideanna in-aisghabhála ó idirbhearta neamh-mhalairte

EUR milliún Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF 31.12.2021 31.12.2020 Ballstáit — — — — — — Custaiméirí — 4 47 5 56 61 Comhlachtaí poiblí — 7 17 2 25 27 Tríú stáit — 1 4 1 6 4 Díscríobh — (9) (51) (5) (66) (49) Cuntais idir cuideachtaí le hinstitiúidí an Aontais — — — 5 5 4 Foriomlán — 2 16 8 26 48

2.4.2. Earraí infhaighte ó idirbhearta malairte

EUR milliún Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF 31.12.2021 31.12.2020 Ioncam fabhraithe — — (1) — — 88 Cuntais idir-CEF 181 (316) 1 279 (1 144 ) — — Eile — — — 9 9 4 Foriomlán 181 (316) 1 278 (1 136 ) 9 92

Tharla an laghdú ar ioncam fabhraithe in 2021 go príomha i ngeall ar fhoirceannadh an tionscadail faoisimh fiachais leis an mBanc Domhanda, a raibh suim EUR 62,6 mhilliún de fós le híoc ag deireadh 2020 ach ar tugadh chun rialtachta é in 2021. Ina theannta sin, áiríodh freisin le hús fabhraithe in 2020 EUR 18 milliún a bhaineann le tionscadal Bhonneagar na hAfraice agus an Aontais Eorpaigh. Tar éis tuilleadh anailíse, fuarthas amach nach raibh an t-ús dlite do CEF agus dá bhrí sin níor bailíodh an t-ús sin in 2021 (féach nóta 3.2).

Ar chúiseanna éifeachtúlachta, leithdháiltear an státchiste aonair a chumhdaíonn na CEFanna go léir don 11ú CEF; as sin cruthaítear oibríochtaí idir na CEFanna éagsúla, rud a chothromaítear amach sna cuntais idir-CEF idir na cláir chomhardaithe CEF éagsúla.

Ní chuirtear cuntais idir-CEF i láthair ach amháin sna CEFanna aonair. Is é nialas iomlán na gcuntas idir-CEF.

Cuimsítear leis an gceannteideal “eile” dhá ionstraim airgeadais arna bhfáil; ionstraim arna fáil de EUR 4 mhilliún ón gCiste Éifeachtúlachta Fuinnimh agus Fuinnimh Inathnuaite ar fud an Domhain (GEEREF) agus ionstraim eile de EUR 4 mhilliún arna fáil ó Climate Investor One.

2.5. AIRGEAD TIRIM AGUS COIBHÉISÍ AIRGID THIRIM (6)

Is ionstraimí airgeadais iad airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim agus áirítear leo airgead ar láimh, taiscí arna sealbhú ar glao nó ar ghearrfhógra le bainc (amhail cuntais reatha agus cuntais choigiltis), agus infheistíochtaí fíorleachtacha gearrthéarmacha eile ag a bhfuil aibíochtaí bunaidh de 3 mhí nó níos lú.

EUR milliún Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF 31.12.2021 31.12.2020 Cuntais speisialta Bainc cheannais — — — 795 795 693 — — — 795 795 693 Cuntais reatha Bainc thráchtála — — — 165 165 8 Airgead tirim de chuid na n-ionstraimí airgeadais — — — 34 34 27 — — — 199 199 35 Foriomlán — — — 994 994 728

Is féidir an méadú ar airgead tirim agus ar choibhéisí airgid thirim de EUR 266 mhilliún a mhíniú mar gheall go príomha ar an laghdú ar íocaíochtaí i ngeall ar na dúshláin bhreise a cruthaíodh le paindéim fhada COVID-19 agus géarchéimeanna polaitiúla éagsúla. Tá sé sin i gcomhréir leis an laghdú ar speansais (féach nóta 3.3) agus an laghdú ar réamh-mhaoiniú (féach nóta 2.2). Ba ionann glan-íocaíochtaí CEF agus EUR 3 323 mhilliún in 2021 i gcomparáid le híocaíochtaí nach raibh chomh hard riamh de EUR 4 605 mhilliún in 2020.

Mar a tharla blianta roimhe sin agus chun teorainn a chur leis an riosca contrapháirtí coinnítear níos mó airgid i gcuntais leis na bainc cheannais ná mar a choinnítear leis na bainc thráchtála (féach nóta 5.1).

DLITEANAIS

2.6. DLITEANAIS AIRGEADAIS

2.6.1. Forálacha Airgeadais

Léiríonn na forálacha sin na caillteanais mheasta a thabhófar i ndáil leis na ráthaíochtaí arna dtabhairt faoi ionstraimí airgeadais difriúla i gcás ina dtugtar de chumhacht d’eintitis iontaoibhe ráthaíochtaí a eisiúint ina n-ainm féin ach thar ceann CEF, nó ar riosca do CEF. Cuirtear uasteorainn le riosca airgeadais CEF atá nasctha leis na ráthaíochtaí agus soláthraítear sócmhainní airgeadais de réir a chéile chun cumhdach do ghlaonna ráthaíochta sa todhchaí.

EUR milliún Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF 31.12.2021 31.12.2020 Dliteanas ráthaíochta airgeadais — — — 1 1 —

Léiríonn an méid EUR 1 mhilliún an caillteanas measta i ndáil leis an ráthaíocht arna dtabhairt faoi ionstraim airgeadais Euritz de EUR 8 milliún (féach nóta 3.2.1).

2.6.2. Suimeanna cómhaoiniúcháin iníoctha

Léiríonn suimeanna cómhaoiniúcháin iníoctha cistí arna bhfáil ag CEF i leith na gcomhaontuithe cómhaoiniúcháin. Ceanglaítear ar CEF na ranníocaíochtaí sin a úsáid chun seirbhísí comhaontaithe a sholáthar do thríú páirtithe agus na cistí gan úsáid a thabhairt ar ais do na ranníocóirí. Cinntear le huainiú úsáid na méideanna cómhaoiniúcháin cé acu atá siad nochta mar mhéid reatha nó neamhreatha.

Ag deireadh bliana déantar measúnú cás ar chás ar gach méid cómhaoiniúcháin atá iníoctha agus meastar gur méid neamhreatha na méideanna uile nach dóigh a úsáidfear sa 12 mhí dár gcionn. Taispeántar méideanna reatha faoi nóta 2.7.2.

EUR milliún Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF 31.12.2021 31.12.2020 Suimeanna cómhaoiniúcháin neamhreatha iníoctha — — — 6 6 2 Suimeanna cómhaoiniúcháin reatha iníoctha — — (3) 38 35 42 Foriomlán — — (3) 44 41 44

2.7. SUIMEANNA INÍOCTHA

Is dliteanais iad na suimeanna iníoctha chun íoc as earraí nó seirbhísí a fuarthas nó a soláthraíodh agus – murab ionann le muirir fhabhraithe – a bhfuil sonrasc seolta ina leith cheana féin nó atá comhaontaithe go foirmiúil leis an soláthróir. Is féidir le suimeanna iníoctha a bheith bainteach le hidirbhearta malairte (amhail ceannach earraí agus seirbhísí) agus le hidirbhearta neamh-mhalairte (e.g. éilimh ar chostais ó thairbhithe deontas, réamh-mhaoiniúcháin nó maoiniú eile de chuid an Aontais.

EUR milliún Nóta Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF 31.12.2021 31.12.2020 Suimeanna reatha iníoctha 2.7.1 — — 33 230 263 345 Suimeanna ilghnéitheacha iníoctha 2.7.2 — — (5) 243 238 270 Foriomlán — — 27 473 501 615

2.7.1. Suimeanna reatha iníoctha

EUR milliún Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF 31.12.2021 31.12.2020 Soláthróirí — — 25 47 72 141 Ballstáit — — — 3 3 — Tríú stáit — — — 158 158 189 Comhlachtaí poiblí — — (11) 61 51 100 Institiúidí agus Gníomhaireachtaí — — — 4 4 — Suimeanna iníoctha reatha eile — — 18 (44) (25) (85) Foriomlán — — 33 230 263 345

Cuimsítear le suimeanna iníoctha den chuid is mó ráitis costais arna bhfáil ag CEF i leith deontas arna soláthar do na tairbhithe. Taifeadtar iad tráth a fhaightear an ráiteas ar chostas agus do mhéid iomlán an ráitis ar chostas. Tar éis seiceáil incháilitheachta ní íoctar ach na méideanna incháilithe amháin leis na tairbhithe. Ag deireadh na bliana déantar anailís ar na héilimh chostais gan íoc agus aithnítear na méideanna incháilithe measta a bhaineann leis na héilimh sin ar chostais sa ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais. Taispeántar na méideanna neamh-incháilithe measta faoi shuimeanna reatha eile iníoctha.

Áirítear faoi shuimeanna iníoctha le Tríú Stáit méid EUR 60 milliún de thacaíocht bhuiséadach don Aetóip, atá ar fionraí ó mhí na Samhna 2020 i ngeall ar a bhfuil ag tarlú sa tír.

Tá an laghdú ar shuimeanna iníoctha go háirithe le soláthróirí agus tríú stáit i ngeall ar laghdú ar shonraisc nár bailíochtaíodh go fóill agus a íocadh roimh dheireadh na bliana.

2.7.2. Suimeanna ilghnéitheacha iníoctha

EUR milliún Nóta Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF 31.12.2021 31.12.2020 Suimeanna cómhaoiniúcháin iníoctha 2.6.2 — — (3) 38 35 42 Ranníocaíochtaí caipitil iarchurtha 2.7.2.1 — — — 199 199 223 Suimeanna ilghnéitheacha eile iníoctha — — (2) 6 4 5 Foriomlán — — (5) 243 238 270

2.7.2.1. Ranníocaíochtaí caipitil iarchurtha

Baineann méid EUR 43 mhilliún de ranníocaíochtaí caipitil iarchurtha le haisíocaíocht a rinneadh le Ballstáit ó chistí saortha nó neamhúsáidte ó thionscadail faoin Ochtú agus Naoú CEF (féach nóta 2.10.1). Chomhaontaigh na Ballstáit leis an aisíocaíocht a fhritháireamh leis na ranníocaíochtaí ón 11ú CEF le linn an chéad ghlao ar ranníocaíochtaí in 2022.

Anuas ar an aisíocaíocht, baineann méid EUR 156 mhilliún leis an 1ú tráthchuid in 2022 a d’íoc an Ríocht Aontaithe roimh ré. De réir Airteagal 152 den Chomhaontú um Tharraingt Siar, tá an Ríocht Aontaithe fós ina páirtí de CEF go dtí go dtiocfaidh deireadh leis an 11ú CEF agus gach CEF roimhe sin nár dúnadh, agus glacann sí leis na hoibleagáidí céanna leis na Ballstáit chuige sin (féach nóta 2.10.1).

2.8. MUIRIR FHABHRAITHE

Is dliteanais iad fabhruithe chun íoc as earraí nó seirbhísí a fuarthas nó a soláthraíodh ach – murab ionann le suimeanna iníoctha – nár eisíodh sonrasc ina leith nó nár comhaontaíodh go foirmiúil leis an soláthróir. Tá ríomh na bhfabhruithe bunaithe ar mhéid oscailte na ngealltanas buiséadach ag deireadh bliana. Taifeadadh an chuid de na muirir fhabhraithe mheasta a bhaineann le réamh-mhaoiniú mar laghdú ar na méideanna réamh-mhaoiniúcháin.

Aithnítear idirbhearta agus teagmhais sna ráitis airgeadais sa tréimhse lena mbaineann siad. Ag deireadh bliana, má eisítear sonrasc ach nár soláthraíodh na seirbhísí go fóill nó nár seachadadh na hearraí a soláthraíodh go fóill, cuirfear siar an t-ioncam agus aithneofar é sa tréimhse chuntasaíochta dá éis.

EUR milliún Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF 31.12.2021 31.12.2020 Muirir fhabhraithe — 6 110 891 1 007 1 526 Fabhruithe agus iarchur — — — 1 1 1 Foriomlán — 6 110 892 1 008 1 527

Cuimsítear le muirir fhabhraithe caiteachais oibriúcháin mheasta le haghaidh conarthaí leanúnacha nó conarthaí atá tugtha chun críche nach ngabhann éilimh ar chostais bhailíochtaithe leo i gcás inar tugadh meastachán maidir leis na speansais incháilithe a thabhaigh tairbhithe ag úsáid na faisnéise is fearr a bhí ar fáil. Taifeadtar an chuid de na muirir fhabhraithe mheasta a bhaineann le réamh-mhaoiniú a íocadh mar laghdú ar na méideanna réamh-mhaoiniúcháin (féach nóta 2.2 above).

Tá an laghdú ar mhuirir fhabhraithe á thiomáint go príomha ag an laghdú ar mhuirir fhabhraithe faoin 11ú CEF (2020: EUR 1 244 mhilliún) agus faoin 10ú CEF (2019: EUR 217 milliún). Tá sé sin i gcomhréir le saolré CEF agus an líon bunúsach conarthaí oscailte: Tháinig buaic chur chun feidhme an 11ú CEF in 2020 mar fhreagairt ar an gclásal éagtha a bhí ar na bacáin an 31 Nollaig 2020. Ina theannta sin, i ngeall ar na dúshláin a cruthaíodh de bharr phaindéim COVID-19 a bhí fós ag dul ar aghaidh chomh maith le géarchéimeanna polaitiúla i roinnt limistéar, ba dheacair gníomhaíochtaí CEF a chur chun feidhme rud a raibh laghdú ar an líon conarthaí aonair a síníodh in 2021 mar thoradh air. Dá bharr sin, bhí i bhfad níos lú conarthaí oscailte arbh éigean meastachán a thabhairt maidir leis na muirir agus iad a fhabhrú ag deireadh 2021 ná mar a bhí in 2020 (féach freisin nóta 2.2).

GLANSÓCMHAINNÍ

2.9. CÚLCHISTE CÓIRLUACHA

EUR milliún 31.12.2021 31.12.2020 Cúlchiste cóirluacha — 5

De thoradh an athbhreithnithe ar EAR 11, aistríodh an cúlchiste cóirluacha chuig an mbarrachas/easnamh carntha (féach nóta 2.1).

2.10. CAIPITEAL CISTE

Soláthraíonn ballstáit CEF ranníocaíochtaí don Chiste chun cláir CEF a chur chun feidhme mar atá leagtha síos i gComhaontú Inmheánach gach CEF. De réir an bhunúis dlí is infheidhme glaoitear an caipiteal, i.e. na hiarrataí ar chistiú le haghaidh bliain N faoi leith, agus cinntear iad le Cinneadh ón gComhairle i mbliain N-1, agus na cistí atá le fáil á sannadh go soiléir do gach tréimhse sonraithe sa todhchaí.

Comhlíonann na ranníocaíochtaí na critéir ranníocaíochta ó úinéirí (EAR 1) agus caitear leo dá bhrí sin mar chaipiteal ciste i ráitis airgeadais CEF. Léiríonn an caipiteal ciste an méid iomlán ranníocaíochtaí atá le fáil ó bhallstáit CEF. Toisc go n-asbhaintear an caipiteal ciste nach nglaoitear ón gcaipiteal ciste iomlán (féach an Ráiteas maidir le hAthruithe ar Ghlansócmhainní), ní aithnítear ach an caipiteal ciste glaoite sa Chlár Comhardaithe.

Toisc go sanntar na ranníocaíochtaí comhaontaithe do thréimhsí tuairiscithe sonraithe, agus nach dtagann éileamh dlíthiúil CEF in aghaidh bhallstáit CEF chun cinn ach amháin sna tréimhsí sin, aithnítear aon mhéid a fhaightear roimh ré mar ranníocaíochtaí caipitil iarchurtha faoi mhéideanna iníoctha seachas mar chaipiteal glaoite.

2.10.1. Caipiteal ciste glaoite – CEFanna gníomhacha

EUR milliún Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF Foriomlán Caipiteal ciste 12 164 10 550 20 960 29 367 73 041 Caipiteal ciste neamhghlaoite — (15) — (14 040 ) (14 055 ) Caipiteal ciste glaoite 31.12.2020 12 164 10 535 20 960 15 327 58 986 Caipiteal ciste 12 164 10 507 20 960 29 367 72 998 Caipiteal ciste neamhghlaoite — (15) — (10 340 ) (10 355 ) Caipiteal ciste glaoite 31.12.2021 12 164 10 492 20 960 19 027 62 643

Léiríonn na cistí neamhghlaoite méideanna nár glaodh go fóill ó Bhallstáit. Léiríonn caipiteal an chiste glaoite na ranníocaíochtaí, atá glaoite le CEF agus a d’aistrigh na Ballstáit chuig cuntais an státchiste (féach thíos 2.10.2.).

Trí bhíthin Chinneadh (AE) 2021/1941 ón gComhairle (7) laghdaíodh dá réir sin ranníocaíochtaí na mBallstát a leagtar amach i gComhaontuithe Inmheánacha an Ochtú agus an Naoú CEF de mhéid EUR 43 mhilliún as cistí a saoradh faoin Ochtú agus Naoú CEF. Toisc go bhfuil na cistí a saoradh faoin Ochtú CEF aistrithe cheana féin chuig na CEFanna eile, asbhaineadh EUR 43 mhilliún ó chaipiteal an Naoú CEF. Aisíocaíochtaí a d’eascair as an laghdú sin, cúitíodh dóibh in aghaidh glao breise ar chistí faoin 11ú CEF. Úsáidfear an aisíocaíocht go deimhin in aghaidh na chéad tráthchoda de 2022 lena mínítear an EUR 43 mhilliún de chaipiteal iarchurtha (féach nóta 2.7.2.1).

Cé go bhfuil an Ríocht Aontaithe fós ina pháirtí sa CEF go dtí go ndúnfar gach ríomhchlár, i gcomhréir le hAirteagal 153 den Chomhaontú um Tharraingt Siar, ní féidir a sciar de chistí neamhcheangailteacha agus saortha ón Ochtú, Naoú agus 10ú CEF a athúsáid.

2.10.2. Caipiteal ciste glaoite agus neamhghlaoite ag na Ballstáit agus ag an Ríocht Aontaithe

EUR milliún Ranníocaíochtaí an 11ú CEF % Caipiteal neamhghlaoite 31.12.2020 Caipiteal glaoite in 2021 Caipiteal neamhghlaoite 31.12.2021 An Ostair 2,40 337 (89) 248 An Bheilg 3,25 456 (120) 336 An Bhulgáir 0,22 31 (8) 23 An Chróit 0,23 32 (8) 23 An Chipir 0,11 16 (4) 12 Poblacht Na Seice 0,80 112 (30) 83 An Danmhairg 1,98 278 (73) 205 An Eastóin 0,09 12 (3) 9 An Fhionlainn 1,51 212 (56) 156 An Fhrainc 17,81 2 501 (659) 1 842 An Ghearmáin 20,58 2 889 (761) 2 128 An Ghréig 1,51 212 (56) 156 An Ungáir 0,61 86 (23) 64 Éire 0,94 132 (35) 97 An Iodáil 12,53 1 759 (464) 1 296 An Laitvia 0,12 16 (4) 12 An Liotuáin 0,18 25 (7) 19 Lucsamburg 0,26 36 (9) 26 Málta 0,04 5 (1) 4 An Ísiltír 4,78 671 (177) 494 An Pholainn 2,01 282 (74) 208 An Phortaingéil 1,20 168 (44) 124 An Rómáin 0,72 101 (27) 74 An tSlóvaic 0,38 53 (14) 39 An tSlóivéin 0,22 32 (8) 23 An Spáinn 7,93 1 114 (294) 820 An tSualainn 2,94 413 (109) 304 An Ríocht Aontaithe 14,68 2 061 (543) 1 518 Foriomlán 100,00 14 040 (3 700 ) 10 340

Toisc gur glaodh caipiteal an Ochtú, an Naoú agus 10ú CEF agus toisc go bhfuarthas ina iomláine é blianta roimhe seo, glaodh suim EUR 3 700 milliún in 2021 a bhaineann go hiomlán leis an 11ú CEF.

2.10.3. Caipiteal ciste glaoite ó CEFanna iata tugtha ar aghaidh

EUR milliún Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF 31.12.2021 31.12.2020 Cistí aistrithe ó CEFanna iata 627 1 625 — — 2 252 2 252

Áirítear leis an gceannteideal seo na hacmhainní a aistríodh ó CEFanna iata chuig an Ochtú agus Naoú CEF.

2.10.4. Aistrithe den chaipiteal ciste glaoite idir CEFanna gníomhacha

EUR milliún Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF Foriomlán Iarmhéid an 31.12.2019 (2 510 ) 2 109 265 136 — Aistriú méideanna saortha chuig cúlchiste feidhmíochta an 10ú CEF ó CEFanna roimhe seo (2) (69) 71 — — Aistriú méideanna saortha chuig cúlchiste feidhmíochta an 11ú CEF ó CEFanna roimhe seo — — (147) 147 — Iarmhéid an 31.12.2020 (2 512 ) 2 041 188 283 — Aistriú méideanna saortha chuig cúlchiste feidhmíochta an 10ú CEF ó CEFanna roimhe seo — (23) 23 — — Aistriú méideanna saortha chuig cúlchiste feidhmíochta an 11ú CEF ó CEFanna roimhe seo — — (110) 110 — Iarmhéid an 31.12.2021 (2 512 ) 2 018 101 394 —

Áirítear leis an gceannteideal seo na hacmhainní a aistríodh idir na CEFanna gníomhacha.

Ó theacht i bhfeidhm Chomhaontú Cotonou, aistrítear na cistí uile nár caitheadh in CEFanna gníomhacha roimhe seo chuig an CEF is déanaí a osclaíodh tar éis iad a shaoradh. Méadaítear leithreasuithe an chiste fála leis na hacmhainní a aistrítear ó CEFanna eile agus laghdaítear leithreasuithe an chiste tionscnaimh. Cistí a aistrítear chuig cúlchiste feidhmíochta an 10ú agus an 11ú CEF, ní féidir iad a shaoradh ach amháin faoi choinníollacha sonracha a leagtar amach sna Comhaontuithe Inmheánacha.

3. NÓTAÍ A GHABHANN LEIS AN RÁITEAS MAIDIR LE FEIDHMÍOCHT AIRGEADAIS

IONCAM

EUR milliún Nóta 2021 2020 Ioncam ó idirbhearta neamh-mhalairte 3.1 27 92 Ioncam ó idirbhearta malairte 3.2 48 43 Foriomlán 75 135

3.1. IONCAM Ó IDIRBHEARTA NEAMH-MHALAIRTE

Baineann an t-ioncam ó idirbhearta neamh-mhalairte le hidirbhearta ina soláthraíonn an t-aistreoir acmhainní don eintiteas fála gan an t-eintiteas fála ag soláthar luach cothrom a bheag nó a mhór sa mhalairt. Áirítear leis an gceannteideal go príomha suimeanna arna bhfáil ón gCoimisiún le linn na bliana agus aisghabhálacha de speansais oibriúcháin.

EUR milliún Nóta Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF 2021 2020 Aisghabháil speansas — 1 — 7 8 39 Ioncam cómhaoiniúcháin 3.1.1 — — — 19 19 53 Foriomlán — 1 — 26 27 92

Tháinig laghdú EUR 65 mhilliún ar an ioncam foriomlán ó idirbhearta neamh-mhalairte agus d’fhill siad ar ghnáthleibhéal tar éis méadú suntasach in 2020 (2019: EUR 28 milliún). An bhliain 2020, tráth a bhfacthas gníomhaíochtaí breise ar fud CEF mar fhreagairt ar an gclásal éagtha atá ar na bacáin an 31 Nollaig 2020 agus as sin tháinig méadú ar an ioncam cómhaoiniúcháin.

Is féidir an laghdú ar an ngnóthú ó speansais a mhíniú den chuid is mó mar gheall ar líon níos lú orduithe gnóthaithe a eisíodh in 2021 i gcomparáid le 2020.

Is féidir ioncam neamh-mhalairte a mhiondealú de réir mód bainistíochta mar a leanas:

EUR milliún 2021 2020 Bainistíocht dhíreach Arna chur chun feidhme ag: An Coimisiún 1 2 Toscaireachtaí AE 7 11 8 13 Bainistíocht indíreach Arna chur chun feidhme ag: Tríú tíortha 27 42 Comhlachtaí dlí phoiblí (13) 13 Eagraíochtaí idirnáisiúnta 3 17 Comhlachtaí dlí príobháideacha ag a bhfuil misean seirbhíse poiblí 2 7 19 79 Foriomlán 27 92

3.1.1. Ioncam cómhaoiniúcháin

Comhlíonann na ranníocaíochtaí cómhaoiniúcháin a fhaightear na critéir maidir le hioncaim ó idirbhearta neamh-mhalairte faoi dhálaí agus dá bhrí sin níor cheart dóibh difear a dhéanamh don ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais nuair a fhaightear iad. Fanann na ranníocaíochtaí faoi dhliteanais (féach nóta 2.6.2 & 2.7.2) go dtí go gcomhlíontar na coinníollacha a ghabhann leis na cistí arna ndeonú, i.e. tabhaítear speansais incháilithe (féach nóta 3.4). Aithnítear an méid comhfhreagrach ansin sa ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais mar ioncam nach neamh-mhalairte ó chómhaoiniú. Dá dheasca sin, is nialas an éifeacht a bhíonn aige ar thoradh eacnamaíoch na bliana.

3.2. IONCAM Ó IDIRBHEARTA MALAIRTE

Baineann an t-ioncam ó idirbhearta malairte agus ó theagmhais leis na cineálacha idirbheart seo a leanas: soláthar seirbhísí; díol earraí; agus an úsáid a bhaineann daoine eile as sócmhainní eintitis a shaothraíonn ús, ríchíosanna agus díbhinní.

EUR milliún Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF 2021 2020 Ioncam airgeadais — — (22) (4) (26) 6 Ioncam eile — 5 14 55 74 37 Foriomlán — 5 (8) 51 48 43

Tá an t-ioncam airgeadais diúltach toisc go raibh ioncam measta na bliana anuraidh níos airde ná méideanna measta na bliana reatha. Is éifeacht chomhcheangailte é an laghdú sin ar na meastacháin. Ar dtús, tar éis tuilleadh anailíse, thángthas ar an gconclúid gur cuid de na ranníocaíochtaí leis an gciste iontaobhais é an t-ús ó thionscadal Bhonneagar na hAfraice agus an Aontais (EUR 18 milliún), a áiríodh san ioncam airgeadais fabhraithe anuraidh, agus nach bhfuil sé fós le híoc le CEF. An dara rud, tháinig laghdú EUR 8 milliún ar an ús fabhraithe ar íocaíochtaí déanacha orduithe gnóthaithe i gcomparáid leis an mbliain anuraidh.

Baineann ioncam eile go príomha le gnóthachain malairte eachtraí. Tá na caillteanais chomhfhreagracha maidir le malairt eachtrach taifeadta faoi speansais eile (féach nóta 3.6).

SPEANSAIS

San áireamh faoin gceannteideal seo tá speansais arna dtabhú i ndáil le gníomhaíochtaí oibriúcháin.

3.3. IONSTRAIMÍ CABHRACH

EUR milliún Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF 2021 2020 Cabhair in-chlársceidealta — (4) (19) 1 268 1 244 2 889 Tacaíocht mhaicreacnamaíoch — 7 — — 7 (8) Beartas earnálach — (2) — (2) (5) 3 Tionscadail taobh istigh de ACP — — 228 724 951 1 019 Cabhair éigeandála — 6 7 (6) 6 19 Cláir chabhrach eile — — — (1) (1) — Tacaíocht institiúideach — — (1) 15 14 13 Ranníocaíochtaí le Cistí Iontaobhais — — — 646 646 673 Foriomlán — 7 214 2 644 2 864 4 607

Cumhdaítear le caiteachas oibriúcháin CEF ionstraimí éagsúla cabhrach agus tá cineálacha difriúla i gceist leis, ag brath ar conas a íoctar an t-airgead agus conas a bhainistítear é.

In 2021, tháinig laghdú suntasach EUR 1 743 mhilliún ar chaiteachas oibriúcháin agus tharla sé sin den chuid is mó mar gheall ar an laghdú ar speansais faoin 11ú CEF (EUR 4 179 milliún in 2020 i gcomparáid le EUR 2 644 mhilliún in 2021) mar aon leis an laghdú faoin 10ú CEF (EUR 462 mhilliún in 2020 i gcomparáid le EUR 214 mhilliún in 2021). Tharla an laghdú sin mar thoradh ar phaindéim COVID-19 agus freisin mar gheall ar ghéarchéimeanna polaitiúla i roinnt limistéar, rudaí a chuir moill agus bac ar chur chun feidhme le linn na bliana go háirithe sna toscaireachtaí (féach nóta 2.4). Ina theannta sin, bhí na speansais in 2020 thar a bheith ard don 11ú CEF: d’fhág an clásal éagtha a bhí ar na bacáin an 31 Nollaig 2021, go ndearnadh líon níos mó conarthaí agus íocaíochtaí.

Tá na hathruithe ar speansais faoin 10ú CEF i gcomhréir le saolré CEF agus baineann siad freisin leis an bhforbairt ar roinnt conarthaí oscailte. Tugadh go leor conarthaí chun críche agus cuireadh clabhsúr leo in 2021 faoin 10ú CEF agus faoi CEFanna roimhe seo, rud as ar tabhaíodh níos lú speansas faoi na CEFanna sin. Go deimhin, bhí an líon conarthaí oscailte le haghaidh an 10ú CEF ag deireadh na bliana 33 % níos ísle ná mar a bhí siad in 2020.

Faoin 11ú CEF, tagann an laghdú ar speansais go príomha ón laghdú i dtrí réimse;

(1) Cabhair in-chlársceidealta (EUR 2 889 milliún in 2020 vs EUR 1 244 mhilliún in 2021);

(2) Tionscadail taobh istigh de ACP (EUR 1 019 milliún in 2020 vs EUR 951 mhilliún in 2021); agus

(3) Na ranníocaíochtaí leis na Cistí Iontaobhais (EUR 673 mhilliún in 2020 vs EUR 646 mhilliún in 2021).

3.4. SPEANSAIS CHÓMHAOINIÚCHÁIN

EUR milliún Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF 2021 2020 Cómhaoiniú — — — 19 19 53

Áirithe faoin gceannteideal seo tá na speansais a tabhaíodh ar thionscadail chómhaoiniúcháin in 2021. Ba cheart a thabhairt ar aird go n-áirítear leis na speansais a tabhaíodh méideanna measta a bhaineann leis an scoith-chleachtadh (agus dá dheasca sin aisiompuithe ar na méideanna measta a bhaineann leis an mbliain seo caite).

Mar a tugadh le fios thuas, ba bhliain eisceachtúil í 2020 mar gheall gur sroicheadh an clásal éagtha rud as ar tháinig leibhéal cur chun feidhme níos mó. Comhfhreagraíonn an méid cómhaoiniúcháin in 2021 níos mó leis an ngnáthleibhéal cómhaoiniúcháin (2019: EUR 14 mhilliún) (féach nóta 2.3).

I gcomhréir leis na rialacha cuntasaíochta maidir le cómhaoiniú, ní raibh aon tionchar ag na méideanna a tabhaíodh ar thoradh na bliana toisc gur aithníodh an dá cheann sna sp-eansais chómhaoiniúcháin agus san ioncam cómhaoiniúcháin (nóta 3.1.1).

Ionstraimí cabhrach agus speansais chómhaoiniúcháin de réir cineál bainistíochta

EUR milliún 2021 2020 Bainistíocht dhíreach Arna chur chun feidhme ag: An Coimisiún 168 168 Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Aontais 4 14 Cistí Iontaobhais (515) 19 Toscaireachtaí AE 658 1 969 315 2 170 Bainistíocht indíreach Arna chur chun feidhme ag: BEI agus CEI 113 (67) Eagraíochtaí idirnáisiúnta 1 053 1 268 Comhlachtaí dlí príobháideacha ag a bhfuil misean seirbhíse poiblí 204 243 Comhlachtaí dlí phoiblí 212 248 Tríú tíortha 983 795 Comhlachtaí an Aontais le Comhpháirtíocht Phríobháideach Phoiblí 3 2 2 568 2 490 Foriomlán 2 883 4 660

3.5. COSTAIS AIRGEADAIS

EUR milliún Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF 2021 2020 Glan-chaillteanais lagaithe ar iasachtaí agus ar shuimeanna infhaighte — — — 1 1 — Caillteanas ar shócmhainní nó dliteanais airgeadais ag FVSD — — — 1 1 — Díluacháil méideanna in-aisghabhála — (7) 23 1 17 21 Foriomlán — (7) 23 3 20 21

An 31 Nollaig 2021, ba ionann an glanchaillteanas lagaithe neamhréadaithe ar iasachtaí agus EUR 1 mhilliún.

Baineann an EUR 1 mhilliún de speansais airgeadais le haghaidh sócmhainní airgeadais ag FVSD go príomha le difríochtaí malairte, le hathruithe ar ús agus luach cóir go háirithe don Chiste ABC.

Tá an méid diúltach faoin Naoú CEF don cheannteideal díluacháil méideanna in-aisghabhála ann go príomha i ngeall ar aisiompú áirithintí iata na bliana seo caite. Bhí na speansais mheasta ar mhéideanna in-aisghabhála a d’eascair ó orduithe gnóthaithe aosaithe (os cionn 2 bhliain), féimheachtaí agus tarscaoiltí níos airde in 2020 ná mar a bhí siad in 2021.

3.6. SPEANSAIS EILE

Áirithe faoin gceannteideal seo tá speansais de chineál riaracháin amhail seirbhísí seachtracha nach mbaineann le TF, speansais léasaithe oibriúcháin, cumarsáid agus foilseacháin, costais oiliúna etc.

EUR milliún Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF 2021 2020 Speansais riaracháin agus TF — — 4 94 98 120 Caillteanais réadaithe ar fhéichiúnaithe trádála — 6 0 0 7 4 Caillteanais mhalairte — 5 11 25 41 72 Foriomlán — 11 16 119 145 197

Áirítear leis an gceannteideal speansais Riaracháin agus TF méideanna atá bunaithe ar chomhaontú inmheánach CEF leis an gCoimisiún chun an caiteachas riaracháin arna thabhú ag an gCeanncheathrú agus ag na Toscaireachtaí araon a chumhdach i ndáil leis na cláir CEF a bhainistiú. Baineann an “caiteachas tacaíochta” mar a thugtar air go príomha le speansais chun tionscadail a ullmhú, obair leantach a dhéanamh orthu, faireachán a dhéanamh orthu, agus meastóireacht a dhéanamh orthu chomh maith le speansais le haghaidh líonraí ríomhairí, cúnamh teicniúil, bainistíocht airgeadais agus réamhaisnéisiú etc.

Tharla an laghdú faoin gceannteideal seo mar éifeacht chomhcheangailte an laghdaithe ar speansais riaracháin agus TF (2020: EUR 120 milliún) agus an laghdaithe ar speansais a bhaineann le caillteanais mhalairte (2020: EUR 72 mhilliún).

Tharla an laghdú suntasach ar chaillteanais malairte eachtraí i ngeall den chuid is mó ar an laghdú ar chaillteanais neamhréadaithe ó athluacháil iarmhéideanna arna sealbhú in airgeadraí an 31 Nollaig 2021.

4. SÓCMHAINNÍ & DLITEANAIS THEAGMHASACHA AGUS NOCHTAÍ SUNTASACHA

4.1. SÓCMHAINNÍ TEAGMHASACHA

Is sócmhainní féideartha iad sócmhainní teagmhasacha a eascraíonn as teagmhais roimhe seo, agus nach ndeimhneofar gurb ann dóibh ach amháin le teagmhas éiginnte amháin nó níos mó sa todhchaí, teagmhais nach bhfuil go hiomlán faoi smacht an eintitis.

EUR milliún Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF 31.12.2021 31.12.2020 Ráthaíochtaí réamh-mhaoiniúcháin — — 3 — 44 49 Ráthaíochtaí feidhmíochta — 7 3 — 11 12 Ráthaíochtaí coinneála — 5 3 — 9 9 Foriomlán — 13 6 — 20 21

Iarrtar ráthaíochtaí réamh-mhaoiniúcháin i gcás áirithe ó thairbhithe nach Ballstáit iad, le linn dóibh réamhíocaíochtaí a dhéanamh.

Iarrtar ráthaíochtaí um fheidhmíocht lena áirithiú go gcomhlíonann tairbhithe an chistiúcháin CEF oibleagáidí a gcuid conarthaí le CEF.

Baineann ráthaíochtaí coinneála le conarthaí oibre amháin. Go hiondúil, coinnítear siar 10 % de na híocaíochtaí eatramhacha chun a áirithiú go gcomhlíonann na conraitheoirí a gcuid oibleagáidí. Léirítear na méideanna sin a choinnítear siar mar mhéideanna iníoctha. Faoi réir fhormheas an údaráis chonarthaigh, féadfaidh an conraitheoir ina ionad sin ráthaíocht coinneála a chur isteach a thagann in ionad na méideanna arna gcoinneáil siar ar íocaíochtaí eatramhacha. Nochtar na ráthaíochtaí sin a fhaightear mar shócmhainní teagmhasacha.

I gcás conarthaí a bhainistítear faoi bhainistíocht indíreach, is le húdarás conarthach seachas CEF na ráthaíochtaí agus ní nochtar iad dá bhrí sin sa CEF (féach nóta 2.2.4).

4.2. DLITEANAIS THEAGMHASACHA

Is ionann dliteanais theagmhasacha agus oibleagáidí féideartha a eascraíonn as teagmhais roimhe seo agus nach ndeimhneofar gurb ann dóibh ach amháin i gcás ina dtarlóidh nó nach dtarlóidh teagmhas éiginnte amháin nó níos mó sa todhchaí, teagmhas nach mbeidh go hiomlán faoi smacht an eintitis, nó i gcás nach bhfuil oibleagáidí reatha a eascraíonn as teagmhais roimhe seo i gcás nach bhfuil an t-eis-sreabhadh acmhainní dóchúil nó nach féidir an méid a thomhas go hiontaofa.

4.2.1. Ráthaíochtaí arna dtabhairt

EUR milliún Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF 31.12.2021 31.12.2020 Ráthaíochtaí arna dtabhairt — — — (7) (7) (3)

Taispeántar sa tábla thuas chomh mór is atá CEF neamhchosanta ar íocaíochtaí féideartha sa todhchaí atá nasctha le ráthaíochtaí arna dtabhairt don ghrúpa CEF nó d’institiúidí airgeadais eile. Cuirtear na méideanna i láthair glan ar fhorálacha airgeadais nó ar dhliteanais airgeadais a aithnítear do na cláir sin.

Baineann an méid EUR 7 milliún go hiomlán le ráthaíocht faoi ionstraim airgeadais EURITZ.

4.3. NOCHTAÍ SUNTASACHA EILE

4.3.1. Gealltanais le híoc nár caitheadh go fóill

Is ionann an méid a nochtar thíos agus RAL buiséadach (“Reste à Liquider”) lúide méideanna gaolmhara a áiríodh mar speansais sa ráiteas maidir le feidhmíocht airgeadais. Is méid atá in RAL buiséadach a léiríonn na gealltanais nach ndearnadh íocaíochtaí agus/nó saoradh ina leith go fóill. Gnáth-iarmhairt de na cláir ilbhliantúla é sin.

EUR milliún Ochtú CEF Naoú CEF 10ú CEF 11ú CEF 31.12.2021 31.12.2020 Gealltanais le híoc nár caitheadh go fóill — 21 408 5 926 6 355 7 224

Tá an laghdú ar RAL á thiomáint a bheag nó a mhór ag an laghdú ar RAL buiséadach arbh ionann é agus EUR 7 993 mhilliún (2020: EUR 9 286 mhilliún). Tarlaíonn an laghdú sin den chuid is mó mar gheall ar líon níos lú gealltanas aonair a bheith sínithe le linn na bliana de thoradh dúshláin nua a tháinig chun cinn agus a chuir bac ar chur chun feidhme go háirithe sna toscaireachtaí (féach nóta 2.2).

5. BAINISTÍOCHT RIOSCA AIRGEADAIS

Baineann na nochtaí seo a leanas i dtaca le bainistíocht riosca airgeadais CEF leis na hoibríochtaí státchiste arna ndéanamh ag an gCoimisiún thar ceann CEF chun a chuid acmhainní a chur chun feidhme.

5.1. BEARTAIS BAINISTÍOCHTA RIOSCA AGUS GNÍOMHAÍOCHTAÍ FÁLÚCHÁIN

Leagtar síos na rialacha agus na prionsabail maidir le bainistíocht oibríochtaí státchiste i Rialachán Airgeadais an 11ú CEF agus sa Chomhaontú Inmheánach.

De thoradh an rialacháin thuas, tá feidhm ag na príomhphrionsabail a leanas:

a) Íocann na Ballstáit na ranníocaíochtaí le CEF i gcuntais speisialta arna n-oscailt leis an mbanc eisiúna i ngach Ballstát nó san institiúid airgeadais arna hainmniú aige. Fanfaidh méideanna na ranníocaíochtaí sna cuntais speisialta sin go dtí go gcaithfear íocaíochtaí CEF a dhéanamh.

b) Íocann na Ballstáit ranníocaíochtaí CEF in EUR, agus ainmnítear íocaíochtaí CEF in EUR agus in airgeadraí eile.

c) Ní fhéadfar cuntais bhainc arna n-oscailt ag an gCoimisiún thar ceann CEF a rótharraingt.

I dteannta na gcuntas speisialta, osclaíonn an Coimisiún cuntais bhainc eile in ainm CEF, le hinstitiúidí airgeadais (bainc cheannais agus bainc thráchtála), chun íocaíochtaí a dhéanamh agus fáltais a fháil seachas na ranníocaíochtaí a dhéanann na Ballstáit leis an mbuiséad.

Tá oibríochtaí státchiste agus íocaíochta uathoibrithe go mór agus bíonn siad ag brath ar chórais faisnéise nua-aimseartha. Cuirtear nósanna imeachta sonracha i bhfeidhm ar shlándáil córais ráthaíochta agus chun leithscaradh dualgas a áirithiú i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais, le caighdeáin rialaithe inmheánaigh an Choimisiúin, agus le prionsabail iniúchta.

Rialaíonn tacar treoirlínte agus nósanna imeachta i scríbhinn bainistíocht oibríochtaí státchiste agus íocaíochtaí agus é mar chuspóir an riosca oibriúcháin agus airgeadais a theorannú agus leibhéal rialaithe leordhóthanach a áirithiú. Cumhdaítear na réimsí difriúla oibríochta leo, agus déantar comhlíontacht leis na treoirlínte agus na nósanna imeachta a sheiceáil go tráthrialta.

5.2. RIOSCA AIRGEADRA

Neamhchosaint CEF ar riosca airgeadra ag deireadh bliana – an suíomh glan

EUR milliún 31.12.2021 31.12.2020 USD DKK EUR Eile Foriomlán USD DKK EUR Eile Foriomlán Sócmhainní airgeadais Sócmhainní airgeadais ar fáil le díol — — — — — 2 31 — 33 Sócmhainní airgeadais ag FVSD (*2) 8 — 30 — 39 — — — — Earraí infhaighte (*3) — — 8 — 8 65 — 69 6 140 Airgead tirim agus coibhéisí airgid thirim 3 — 991 — 994 2 — 726 — 728 11 — 1 029 — 1 040 69 — 826 6 901 Dliteanais airgeadais Suimeanna iníoctha (*4) — — — — — (16) (6) (605) 10 (617) — — — — — (16) (6) (605) 10 (617) Foriomlán 11 —