Fógra ón gCoimisiún — Treoirlínte maidir le hEiseachadadh go Tríú Stáit

(2022/C 223/01)

Ábhar

Liosta giorrúchán 4

Réamhrá 3

1. Achoimre ar chásdlí na Cúirte Breithiúnais 5

1.1. Iarrataí ar eiseachadadh chun ionchúiseamh coiriúil a sheoladh 5

Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 6 Meán Fómhair 2016, Petruhhin , C-182/15 5

Ordú ón gCúirt Bhreithiúnais an 6 Meán Fómhair 2017, Schotthöfer & Steiner v Adelsmayr , C-473/15 7

Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 10 Aibreán 2018, Pisciotti , C-191/16 8

Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 2 Aibreán 2020, Ruska Federacija , C-897/19 PPU 8

Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 17 Nollaig 2020, Generalstaatsanwaltschaft Berlin , C-398/19 9

Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 12 Bealtaine 2021, WS , C-505/19 11

1.2. Iarraidh ar eiseachadadh le haghaidh pianbhreith nó ordú coinneála a fhorghníomhú 12

Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 13 Samhain 2018, Raugevicius , C-247/17 12

C-237/21 Generalstaatsanwaltschaft München [an cás atá ar feitheamh faoi láthair] 13

2. Treoirlínte is infheidhme i gcásanna ina gcuireann Stáit an eisceacht náisiúntachta i bhfeidhm 14

2.1. Iarrataí eiseachadta chun críocha ionchúisimh 14

2.1.1. Raon feidhme shásra Petruhhin 14

2.1.2. Na céimeanna atá le leanúint ag na húdaráis inniúla i gcás ina bhfuil feidhm ag an eisceacht náisiúntachta 15

2.1.3. Teorainn ama chun freagra a thabhairt ar fhógra 17

2.1.4. Iarraidh ar eiseachadadh a dhiúltú 17

2.1.5. Na himeachtaí eiseachadta a atosú 17

2.2. Iarraidh ar eiseachadadh le haghaidh pianbhreith nó ordú coinneála a fhorghníomhú 17

2.2.1. Raon feidhme 17

2.2.2. Na céimeanna atá le leanúint ag na húdaráis inniúla i gcás ina bhfuil feidhm ag an eisceacht náisiúntachta 18

2.2.3. Malartú faisnéise idir an Stát iarrtha agus Stát na náisiúntachta 18

3. Treoirlínte is infheidhme maidir le gach Stát beag beann ar an eisceacht náisiúntachta 18

3.1. Measúnú ar chearta bunúsacha roimh eiseachadadh 18

3.1.1. An Chairt a chur i bhfeidhm 18

3.1.2. An Coinbhinsiún Eorpach chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint a chur i bhfeidhm 19

3.2. Gan bhunús nó maslach, lena n-áirítear fógraí dearga a bhfuil údar polaitiúil leo, barántais ghabhála agus iarrataí ar eiseachadadh 20

3.2.1. Sásra Interpol atá ann cheana maidir le mí-úsáid fógraí dearga 20

3.2.2. Malartú faisnéise ag pointí fócasacha maidir le gan bhunús nó mí-úsáid, go háirithe iarrataí ar eiseachadadh a bhfuil údar polaitiúil leo 21

4. Gnéithe praiticiúla de shásra Petruhhin agus iarrataí ar eiseachadadh a bhfuil údar polaitiúil leo 21

4.1. Pointí fócais 21

4.2. Córas agus costais teanga 21

4.3. Córas cosanta sonraí 21

IARSCRÍBHINN 1 Na bearta atá le glacadh maidir le hiarrataí eiseachadta chun críocha ionchúisimh – príomhchéimeanna shásra Petruhhin 22

IARSCRÍBHINN 2 – Forbhreathnú ar eisceachtaí náisiúntachta ( faisnéis arna soláthar ag na Stáit ) 23

IARSCRÍBHINN 3 Teimpléad chun Stát na náisiúntachta a chur ar an eolas 25

IARSCRÍBHINN 4 Teimpléad chun eolas breise a thabhairt do Stát na náisiúntachta 28

IARSCRÍBHINN 5 Teimpléad chun síneadh a iarraidh ar an teorainn ama chun an t-údarás iarrtha a chur ar an eolas de bhun shásra Petruhhin 30

IARSCRÍBHINN 6 Teimpléad chun freagra a thabhairt ar iarraidh ar shíneadh a chur leis an teorainn ama 31

IARSCRÍBHINN 7 Teimpléad le haghaidh Stát na náisiúntachta chun freagra a thabhairt don Stát iarrtha 32

IARSCRÍBHINN 8 Teimpléad chun fógra a thabhairt faoi fhaisnéis nó chun faisnéis a iarraidh maidir le hiarrataí ar eiseachadadh atá gan bhunús, atá mí-úsáideach, nó go háirithe, a bhfuil cúis pholaitiúil leo agus/nó iarrataí ar díol imní iad faoin gCairt/an Coinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine 34

Liosta giorrúchán

Cairt Cairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh CISA An Coinbhinsiún lena gcuirtear i bhfeidhm Comhaontú Schengen CoE Comhairle na hEorpa An Chúirt Bhreithiúnais Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh EAW Barántas gabhála Eorpach ECHR An Coinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine ECtHR An Chúirt Eorpach um Chearta an Duine LEE An Limistéar Eorpach Eacnamaíoch EIO Ordú Imscrúdaithe Eorpach EJN An Gréasán Breithiúnach Eorpach Eurojust Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar Ceartais Choiriúil Europol Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh i ndáil le Comhar i bhForfheidhmiú an Dlí Barántas gabhála AE-IC/NO Barántas gabhála arna eisiúint faoin gComhaontú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht na hÍoslainne (IC) agus Ríocht na hIorua (NO) maidir leis an nós imeachta um thabhairt suas idir Ballstáit an Aontais Eorpaigh agus an Íoslainn agus an Iorua Cinneadh Réime maidir le EAW Cinneadh Réime 2002/584/JHA ón gComhairle an 13 Meitheamh 2002 maidir leis an mbarántas gabhála Eorpach agus na nósanna imeachta um thabhairt suas idir na Ballstáit Interpol Eagraíocht Idirnáisiúnta na bPóilíní Coireachta MLA Cúnamh dlíthiúil frithpháirteach Stát 27 mBallstát an Aontais Eorpaigh, an Íoslainn agus an Iorua CFAE An Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh RA Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann SAM Stáit Aontaithe Mheiriceá

Séanadh

Níl na treoirlínte seo ceangailteach ó thaobh dlí ná níl siad uileghabhálach. Níl aon tionchar acu ar dhlí an Aontais atá ann cheana agus ar a fhorbairt amach anseo. Níl aon tionchar acu ach oiread ar léirmhíniú údarásach Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh ar dhlí AE.

RÉAMHRÁ

Tá imeachtaí eiseachadta idir Ballstáit agus tríú Stáit á rialú go príomha ag teaglaim ilsrathach de bhunúis dlí éagsúla: Comhaontuithe iltaobhacha (e.g. Coinbhinsiúin Chomhairle na hEorpa (CoE) (1), comhaontuithe déthaobhacha (arna dtabhairt i gcrích ag an Aontas nó ag na Ballstáit), agus dlíthe náisiúnta.

Go ginearálta, foráiltear le comhaontuithe eiseachadta go bhféadfadh “eisceacht náisiúnta” a bheith ann, rud a chiallaíonn go bhféadfaidh páirtithe conarthacha diúltú a gcuid náisiúnach féin a eiseachadadh.

Ina theannta sin, tugann roinnt comhaontuithe lena ndéantar foráil maidir le heisceacht náisiúntachta le tuiscint gur cheart do pháirtithe conarthacha prionsabal “aut dedere aut judicare” (2) a urramú chun nach mbeidh saoirse ó phionós i dtaca lena gcuid náisiúnach féin (3). Go ginearálta, is féidir ionchúiseamh náisiúnach na Stát féin a bhunú ar phrionsabal na pearsantachta gníomhaí a bhfuil feidhm aige maidir le cionta a dhéanann náisiúnaigh lasmuigh de chríoch páirtí chonarthaigh.

In 2016, thug Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh (an Chúirt Bhreithiúnais) isteach, i mbreithiúnas Petruhhin (4), oibleagáidí sonracha do Bhallstáit nach n-eiseachadann a náisiúnaigh féin nuair a fhaigheann siad iarraidh ar eiseachadadh ó thríú Stát chun saoránach den Aontas ar náisiúnach de Bhallstát eile é a ionchúiseamh agus a bhfuil a cheart achun saorghluaiseachta feidhmithe aige faoi Airteagal 21(1) (5) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE). Is é breithiúnas Petruhhin an chéad chás inar chinn an Chúirt Bhreithiúnais go raibh Ballstát de chuid AE a fuair iarraidh ar eiseachadadh ó thríú Stát a bhaineann le náisiúnach de Bhallstát eile de chuid AE, go bhfuil sé d’oibleagáid air nós imeachta comhairliúcháin a thionscnamh le Ballstát náisiúntachta an tsaoránaigh AE (sásra Petruhhin), rud a thugann deis don Bhallstát sin a shaoránaigh a ionchúiseamh trí Bharántas Gabhála Eorpach (EAW). Na hoibleagáidí sonracha a fhorchuirtear ar Bhallstáit nach n-eiseachadann a gcuid náisiúnach féin chun a áirithiú go gcaithfear go neamh-idirdhealaitheach le náisiúnaigh na mBallstát sin agus saoránaigh eile de chuid AE (6). Rinneadh oibleagáidí na mBallstát a shonrú tuilleadh i gcásdlí ina dhiaidh sin (7). Thairis sin, leathnaigh an Chúirt Bhreithiúnais sásra Petruhhin go dtí an Íoslainn agus an Iorua (8).

An 4 Meitheamh 2020, d’iarr an Chomhairle ar an Uachtaránacht a iarraidh ar Eurojust agus ar an nGréasán Breithiúnach Eorpach (EJN) anailís a dhéanamh ar an gcaoi a ndéileáiltear go praiticiúil le hiarrataí ar shaoránaigh AE a eiseachadadh ag tríú Stáit. D’aontaigh siad freisin moltaí a dhéanamh ina leith sin, i bhfianaise na treorach a d’fhéadfadh an Coimisiún a fhorbairt thar ceann an Aontais (9).

Mar fhreagairt air sin, d’fhoilsigh Eurojust agus EJN tuarascáil chomhpháirteach i mí na Samhna 2020 (10). Áirítear an méid seo a leanas ar na príomhdhúshláin a sainaithníodh sa tuarascáil sin:

— Éiginnteacht maidir leis an údarás le dul i dteagmháil leo i mBallstát na náisiúntachta, cén Ballstát ar cheart dó déileáil leis na costais aistriúcháin agus ba cheart dó na costais sin a iompar, agus/nó cén ionstraim um chomhar breithiúnach is fearr a chur i bhfeidhm chun ionchúiseamh a áirithiú i mBallstát na náisiúntachta.

— Cleachtais éagsúla a bhaineann leis an méid faisnéise a sholáthraítear, spriocdhátaí a thugtar le haghaidh freagraí agus cinntí, agus cineálacha measúnuithe a dhéantar faoi chuimsiú shásra Petruhhin.

— Teannas idir oibleagáidí faoi dhlí an Aontais ar thaobh amháin, agus conarthaí déthaobhacha agus iltaobhacha eiseachadta ar an taobh eile.

— Baineadh úsáid as roinnt bealaí comhthreomhara chun faisnéis a chur ar an eolas agus a tharchur, rud a fhágann go minic dúbláil iarrachta, éiginnteacht agus mearbhall.

Ina dhiaidh sin, i mí na Nollag 2020, ghlac an Chomhairle conclúidí maidir leis “An barántas gabhála Eorpach agus na nósanna imeachta eiseachadta – dúshláin reatha agus an bealach chun cinn” (11) . D’athdhearbhaigh na conclúidí “Tar éis bhreithiúnais na Cúirte Breithiúnais sa chás Petruhhin agus roinnt rialuithe ina dhiaidh sin (12), agus iarrataí den chineál sin á láimhseáil acu, tá dhá oibleagáid ar na Ballstáit: ar thaobh amháin, an dualgas chun oibleagáidí atá ann cheana faoin dlí idirnáisiúnta a chomhlíonadh agus chun an baol a chomhrac go ndéanfar neamhphionós ar an gcion lena mbaineann agus, ar an taobh eile, ar Bhallstáit nach ndéanann a náisiúnaigh a eiseachadadh, tá sé d’oibleagáid orthu, i gcomhréir le prionsabail na saorghluaiseachta agus an neamh-idirdhealaithe ar bhonn náisiúntachta, saoránaigh ó Bhallstáit eile a chosaint chomh héifeachtach agus is féidir ar bhearta a d‘fhéadfadh cearta saorghluaiseachta agus cónaithe laistigh de AE a bhaint díobh.”

Tá saincheisteanna eile ann a dhéanann difear don eiseachadadh mar a shainaithnítear iad i dtuarascáil Eurojust agus EJN. Sna conclúidí uaithi in 2020, chuir an Chomhairle in iúl go láidir “Léiríonn taithí phraiticiúil na mBallstát éagsúil go bhfuil cásanna ann ina gcuireann tríú tíortha isteach iarrataí gan bhunús agus iarrataí mí-úsáideacha ar eiseachadadh. Iarrann an Chomhairle ar an gCoimisiún machnamh a dhéanamh, i bhfianaise thorthaí na hanailíse a d’ullmhaigh Eurojust agus EJN, ar an ngá atá le tuilleadh gníomhaíochta, amhail moladh i ndáil le cur chuige coiteann chun déileáil le hiarrataí ar chuardach agus ar eiseachadadh ó thríú tíortha a d’fhéadfadh a bheith mí-úsáideach, lena n-áirítear iarrataí cuardaigh agus eiseachadta a d’fhéadfadh cúis pholaitiúil a bheith leo. Sa chomhthéacs sin, ba cheart dea-chleachtais na mBallstát a chur san áireamh’.

Chun na treoirlínte sin a ullmhú, chuaigh an Coimisiún i gcomhairle leis na Ballstáit trí cheistneoir maidir le hiarrataí ar eiseachadadh ó thríú Stáit. Ina theannta sin, dhréachtaigh an Coimisiún tábla de chomhaontuithe eiseachadta agus de chomhaontuithe um chúnamh dlíthiúil frithpháirteach (MLA) a chuir na Ballstáit i gcrích le tríú Stáit (ar fáil ar shuíomh gréasáin EJN). I mí an Mheithimh agus i mí Dheireadh Fómhair 2021, pléadh torthaí an cheistneora ag cruinnithe tiomnaithe de shaineolaithe na mBallstát. Chuaigh an Coimisiún i gcomhairle freisin le páirtithe leasmhara agus saineolaithe éagsúla, lena n-áirítear Eurojust agus EJN.

Tugtar achoimre sna treoirlínte sin ar chásdlí na Cúirte Breithiúnais. Cuirtear san áireamh iontu freisin an taithí a fuarthas le cúig bliana anuas maidir le sásra Petruhhin a chur i bhfeidhm ar fud an Aontais, na hÍoslainne agus na hIorua.

1. ACHOIMRE AR CHÁSDLÍ NA CÚIRTE BREITHIÚNAIS

Is féidir iarrataí ar eiseachadadh a eisiúint chun ionchúiseamh coiriúil a sheoladh nó chun pianbhreith choimeádta nó ordú coinneála a fhorghníomhú.

Maidir leis an gcéad chatagóir – iarratais eiseachadta a eisíodh chun ionchúiseamh coiriúil a sheoladh, tá forbairt déanta ag an gCúirt Bhreithiúnais ar ‘theagasc Petruhhi’ (13). mar a thugtar air.

Maidir leis an dara catagóir – iarrataí ar eiseachadadh arna n-eisiúint chun pianbhreith choimeádta nó ordú coinneála a fhorghníomhú, is é breithiúnas Raugevicius (14) an t-aon chás tagartha a bhí ann go dtí seo. Faoi láthair, tá cás eile ar feitheamh os comhair na Cúirte Breithiúnais maidir le hiarraidh ar eiseachadadh chun críche pianbhreith choimeádta a fhorghníomhú (15).

1.1. Iarrataí ar eiseachadadh chun ionchúiseamh coiriúil a sheoladh

Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 6 Meán Fómhair 2016, Petruhhin, C-182/15 (16)

Is é breithiúnas Petruhhin an chéad chás inar chinn an Chúirt Bhreithiúnais go raibh Ballstát de chuid AE a fuair iarraidh ar eiseachadadh ó thríú Stát a bhaineann le náisiúnach de Bhallstát eile de chuid AE, go bhfuil sé d”oibleagáid air nós imeachta comhairliúcháin a thionscnamh le Ballstát náisiúntachta an tsaoránaigh AE, rud a thugann deis don Bhallstát sin a shaoránaigh a ionchúiseamh trí Bharántas Gabhála Eorpach .

Fíorais an cháis

Bhain an cás le hiarraidh ar eiseachadadh a d’eisigh údaráis na Rúise chuig an Laitvia i ndáil le náisiúnach Eastónach, an tUasal Petruhhin, duine ar cuireadh iarracht ar gháinneáil ar dhrugaí ar mhórscála ina leith. D’údaraigh Oifig Ionchúisitheora Phoiblí Phoblacht na Laitvia an t-eiseachadadh chun na Rúise. Mar sin féin, rinne an tUasal Petruhhin iarratas a thaisceadh i gcoinne an chinnidh eiseachadta ar an bhforas go raibh na cearta céanna aige, faoin gconradh idir Poblacht na hEastóine, Poblacht na Laitvia agus Poblacht na Liotuáine ar chúnamh breithiúnach agus ar chaidreamh breithiúnach, sa Laitvia agus a bhí aige le náisiúnach Laitviach, lena n-áirítear cosaint ar eiseachadadh gan údar.

Na ceisteanna a tarchuireadh

D’fhiafraigh Cúirt Uachtarach na Laitvia ar an gCúirt Bhreithiúnais, chun críocha comhaontú eiseachadta a tugadh i gcrích idir Ballstát agus tír nach Ballstát í (an Laitvia agus an Rúis) a chur i bhfeidhm, an gcaithfidh náisiúnaigh Ballstáit eile tairbhe a bhaint, i bhfianaise phrionsabal an neamh-idirdhealaithe ar fhoras náisiúntachta faoi Airteagal 18 CFAE agus an chirt chun saorghluaiseachta agus cónaithe atá ag saoránaigh an Aontais faoi Airteagal 21(1) CFAE, as an riail lena dtoirmeasctar eiseachadadh a náisiúnach féin ag an mBallstát iarrtha. D’fhiafraigh Cúirt Uachtarach na Laitvia freisin an é go ndéanfadh an Ballstát iarrtha (is é sin, an Ballstát óna n-iarrann Stát nach Ballstát é) náisiúnach de Bhallstát eile a eiseachadadh, sa chás sin, caithfidh an Laitvia a fhíorú (agus, más gá, na critéir faoina mbun) nach ndéanfaidh an t-eiseachadadh dochar do na cearta a chosnaítear le Cairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (17) (an Chairt).

Réasúnaíocht agus freagra na Cúirte Breithiúnais

Roimh ré, shonraigh an Chúirt Bhreithiúnais, cé go dtagann na rialacha maidir le heiseachadadh faoi réim inniúlacht na mBallstát i bprionsabal, i gcás nach bhfuil aon chomhaontú idirnáisiúnta ann idir an tAontas Eorpach agus an tríú tír lena mbaineann, amhail an cás atá i gceist sna príomhimeachtaí, go bhfuil sé fós faoi raon feidhme na gConarthaí de réir bhrí Airteagal 18 CFAE, ós rud é go mbaineann sé le feidhmiú na saoirse chun gluaiseacht agus cónaí laistigh de chríoch na mBallstát, mar a thugtar le hAirteagal 21 CFAE.

Níl de cheangal ar Bhallstát an chosaint chéanna ar eiseachadadh a dheonú do gach saoránach de chuid an Aontais atá tar éis gluaiseacht isteach ina chríoch agus a thugtar dá náisiúnaigh féin.

In éagmais rialacha maidir le dlí an Aontais Eorpaigh lena rialaítear eiseachadadh idir na Ballstáit agus tríú Stát, is gá, áfach, chun dul i ngleic leis an mbaol saor ó phionós agus, ag an am céanna, náisiúnaigh AE a choimirciú ar bhearta a d’fhéadfadh an ceart chun saorghluaiseachta a bhaint díobh, chun na sásraí uile comhair agus cúnaimh fhrithpháirtigh dá bhforáiltear sa réimse coiriúil faoi dhlí an Aontais a chur chun feidhme. Dá bhrí sin, ní mór tosaíocht a thabhairt don mhalartú faisnéise leis an mBallstát ar náisiúnach de an duine lena mbaineann chun deis a thabhairt d’údaráis an Bhallstáit sin, a mhéid atá dlínse acu, de bhun a ndlí náisiúnta, an duine sin a ionchúiseamh i leith cionta a rinneadh lasmuigh dá chríoch, chun barántas gabhála Eorpach a eisiúint chun críocha ionchúisimh. Agus é ag comhoibriú dá réir sin leis an mBallstát a bhfuil an duine lena mbaineann ina náisiúnach de agus ag tabhairt tosaíocht don bharántas gabhála Eorpach a d‘fhéadfadh a bheith ann maidir leis an iarraidh ar eiseachadadh, gníomhaíonn an Ballstát aíochta ar bhealach nach ndéanann dochar d’fheidhmiú na saoirse gluaiseachta agus, a mhéid is féidir, an baol go mbeidh saoirse ó phionós á seachaint aige. Meastar go bhfuil an barántas gabhála Eorpach chomh héifeachtach céanna leis an eiseachadadh ó thaobh an cuspóir a bhaint amach maidir le cosc a chur le baol saoirse ó phionós i gcás duine a líomhnaítear ina leith go bhfuil cion coiriúil déanta aige.

Chinn an Chúirt Bhreithiúnais freisin, nuair a fhaigheann Ballstát iarraidh ó thríú Stát atá ag iarraidh náisiúnach de chuid Ballstáit eile a eiseachadadh, nach foláir don Bhallstát iarrtha a fhíorú nach ndéanfaidh an t-eiseachadadh dochar do na cearta dá dtagraítear in Airteagal 19 den Chairt (18). Sa mhéid is go bhfuil fianaise ag údarás inniúil an Bhallstáit iarrtha go bhfuil fíorbhaol ann d’íde atá mídhaonna nó táireach do dhaoine aonair sa tríú Stát lena mbaineann, tá de cheangal air a mheas an ann don riosca sin agus cinneadh á dhéanamh aige i leith na hiarrata ar eiseachadadh. Chuige sin, ní mór don údarás inniúil sa Bhallstát iarrtha brath ar fhaisnéis atá oibiachtúil, iontaofa, sonrach agus nuashonraithe i gceart. Féadfar an fhaisnéis sin a fháil, inter alia, ó bhreithiúnais ó chúirteanna idirnáisiúnta, amhail breithiúnais ón gCúirt Eorpach um Chearta an Duine, ó bhreithiúnais chúirteanna an Stáit nach Ballstát é lena mbaineann, agus freisin ó chinntí, ó thuarascálacha agus ó dhoiciméid eile arna dtabhairt ar aird ag comhlachtaí de chuid Chomhairle na hEorpa nó faoi choimirce na Náisiún Aontaithe.

Ordú ón gCúirt Bhreithiúnais an 6 Meán Fómhair 2017, Schotthöfer & Steiner v Adelsmayr, C-473/15 (19)

San ordú maidir le Schotthöfer & Steiner v Adelsmayr , rinne an Chúirt Bhreithiúnais an réasúnú ó Petruhhin a thabhairt an athuair go bhfuil feidhm ag an gCairt i gcás ina bhfuil saoránach den Aontas tar éis úsáid a bhaint as a cheart chun gluaiseacht faoi shaoirse san Aontas trí aistriú ón mBallstát a bhfuil sé ina náisiúnach de go Ballstát eile. Thairis sin, chinn an Chúirt Bhreithiúnais nach mór don Bhallstát iarrtha iarraidh ar eiseachadadh a dhiúltú i gcás ina bhfuil baol tromchúiseach ann go ndéanfar pionós an bháis a chur ar an saoránach sin i gcás eiseachadta.

Fíorais an cháis

Bhí cleachtadh ag an Uasal Adelsmayr mar lia ainéistéiseach agus dianchúraim ar feadh roinnt blianta ag tosú in 2004. I mí Feabhra 2009, fuair ceann de na hothair a bhí á gcóireáil ag an Uasal Adelsmayr in Aontas na nÉimíríochtaí Arabacha, othar a bhí i riocht tromchúiseach agus a d’fhulaing roinnt taomanna croí, bás tar éis oibríochta agus tar éis taom croí eile fós. Cuireadh an milleán ar an Uasal Adelsmayr as a bhás. Tar éis do dhochtúir de chuid an ospidéil gearán a thaisceadh áit a raibh an tUasal Adelsmayr ag cleachtadh, rinneadh imscrúdú. Rinneadh cinneadh maidir le dúnmharú agus dúnorgain sa tuarascáil ar an imscrúdú sin. In 2011, cuireadh tús le himeachtaí in Aontas na nÉimíríochtaí Arabacha, agus lena linn sin d’iarr an tseirbhís ionchúisimh phoiblí pionós an bháis don Uasal Adelsmayr. In 2012, áfach, d’fhág sé Aontas na nÉimíríochtaí Arabacha. Ina éagmais, cuireadh pianbhreith príosúnachta saoil air in imeachtaí eatramhacha a d’fhéadfaí a atosú aon tráth agus ina ndlífí pionós an bháis air fós.

Tionscnaíodh imeachtaí coiriúla freisin i gcoinne an Uasail Adelsmayr ina stát náisiúntachta – an Ostair lenar bhain na cúisimh chéanna agus a taisceadh ina choinne in Aontas na nÉimíríochtaí Arabacha. In 2014, áfach, chuir Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Ostaraigh deireadh leis na himeachtaí sin, ag luadh “go raibh an cosantóir in ann cás prima facie a dhéanamh chun a thaispeáint gur chosúil gur spreag feachtas fuatha ina choinne na himeachtaí a tionscnaíodh in Dubai”.

Na ceisteanna a tarchuireadh

Chuir an chúirt a rinne an tarchur roinnt ceisteanna ar an gCúirt Bhreithiúnais; níor thug an Chúirt Bhreithiúnais freagra ach ar an gceist a bhaineann le hAirteagal 19(2) agus le hAirteagal 47 (20) den Chairt, áfach. Sa cheist sin, d’fhiafraigh an chúirt a tharchuir an cás an bhfuil an dá airteagal le léirmhíniú a chiallaíonn go gcaithfidh Ballstát den Aontas Eorpach diúltú d’iarratas ar eiseachadadh a thagann ó Stát nach Ballstát é a bhaineann le saoránach de chuid an Aontais Eorpaigh a bhfuil cónaí air sa Bhallstát sin inar eascair na himeachtaí coiriúla as ar tháinig an t-iarratas ar eiseachadadh agus nár urramaigh an cinneadh in absentia sa Stát nach Ballstát é caighdeán íosta an dlí idirnáisiúnta agus prionsabail neamhéigeantacha ord poiblí an Aontais Eorpaigh (ordre public trial) nó an ceart chun cóir.

Réasúnaíocht agus freagra na Cúirte Breithiúnais

Mheabhraigh an Chúirt Bhreithiúnais go bhfuil forálacha na Cairte agus go háirithe Airteagal 19 di infheidhme maidir le cinneadh ó Bhallstát saoránach de chuid an Aontais a eiseachadadh, i gcás ina bhfuil úsáid bainte ag an saoránach sin as a chearta chun gluaiseacht faoi shaoirse laistigh den Aontas. Chinn sí nach mór Airteagal 19(2) den Chairt a léirmhíniú sa chaoi is go gciallaíonn sé go gciallaíonn iarraidh ar eiseachadadh de thionscnamh Stáit nach Ballstát é a bhaineann le saoránach de chuid an Aontais a fhágann, agus a shaoirse ghluaiseachta á feidhmiú aige, a Bhallstát tionscnaimh chun cónaí ar chríoch Ballstáit eile, ní foláir don Bhallstát sin í a dhiúltú ina bhfuil baol tromchúiseach ann go gcuirfear pionós an bháis air i gcás eiseachadta. Dá bhrí sin, níor ghá an cheist a scrúdú a mhéid a bhain sí le hAirteagal 47 den Chairt.

Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 10 Aibreán 2018, Pisciotti, C-191/16 (21)

Ina rialú i mbreithiúnas Pisciotti, chuir an Chúirt Bhreithiúnais an réasúnaíocht ó bhreithiúnas Petruhhin i bhfeidhm maidir le cás ina raibh comhaontú eiseachadta i bhfeidhm idir an tAontas Eorpach agus an tríú Stát a d’iarr eiseachadadh. Chinn an Chúirt Bhreithiúnais nach bhfuil sé de cheangal ar Bhallstát toirmeasc a chur ar a náisiúnaigh féin a eiseachadadh chuig na Stáit Aontaithe chuig gach saoránach den Aontas a bhíonn ag taisteal ar a chríoch. Sula ndéanann sé saoránach den AE a eiseachadadh, áfach, ní mór do Bhallstát iarrtha Ballstát náisiúntachta an tsaoránaigh a chur i riocht tabhairt suas an tsaoránaigh sin de bhun Barántas Gabhála Eorpach.

Fíorais an cháis

Sa bhliain 2010, d’eisigh cúirt de chuid na Stát Aontaithe barántas gabhála i gcoinne an Uasail Pisciotti, náisiúnach Iodálach. Gabhadh an tUasal Pisciotti sa Ghearmáin, nuair a d’éirigh a eitilt ón Nigéir go dtí an Iodáil ag aerfort sa Ghearmáin. Cuireadh faoi choinneáil shealadach é go dtí go dtabharfaí suas é agus in 2014 d’fhaomh cúirt Ghearmánach a eiseachadadh. Coimeádadh údaráis chonsalachta na hIodáile ar an eolas faoi staid an Uasail Pisciotti sular deonaíodh an iarraidh ar eiseachadadh ach níor eisigh údaráis bhreithiúnacha na hIodáile BGE. Sular eiseachadadh é, d’éiligh an tUasal Pisciotti go raibh a eiseachadadh contrártha do dhlí an AE ós rud é go sáraíonn Airteagal 16(2) de Bhundlí na Gearmáine an toirmeasc ginearálta ar idirdhealú ar fhoras náisiúntachta toisc go bhfuil sé teoranta do náisiúnaigh de chuid na Gearmáine mar gurb eisceacht náisiúntachta atá ann.

Na ceisteanna a tarchuireadh

D’fhiafraigh an chúirt a tharchuir an cás ar cheart Airteagal 18 CFAE a léirmhíniú mar bhac ar an mBallstát iarrtha ó idirdhealú a dhéanamh, ar bhonn riail an dlí bhunreachtúil, idir a náisiúnaigh agus náisiúnaigh Ballstát eile agus ó eiseachadadh na mBallstát eile a cheadú ach gan a náisiúnaigh féin a eiseachadadh.

Réasúnaíocht agus freagra na Cúirte Breithiúnais

Chinn an Chúirt Bhreithiúnais nach gcuireann dlí an Aontais bac ar an mBallstát iarrtha (an Ghearmáin) idirdhealú a dhéanamh, ar bhonn riail an dlí bhunreachtúil, idir a náisiúnaigh agus náisiúnaigh Ballstát eile agus eiseachadadh shaoránach an Aontais a dheonú agus toirmeasc á chur ag an am céanna ar eiseachadadh a náisiúnach féin, ar choinníoll gur chuir an Ballstát iarrtha údaráis inniúla an Bhallstáit ar náisiúnach de an saoránach sin i riocht (san Iodáil) chun tabhairt suas an tsaoránaigh sin a lorg de bhun EAW agus nach raibh aon ghníomh ag an mBallstát sin maidir leis an mBallstát sin.

Chloígh an Chúirt Bhreithiúnais leis an réasúnaíocht chéanna a forbraíodh i mbreithiúnas Petruhhin, ag rá nach mór a mheas go bhfuil sé infheidhme freisin maidir le comhaontú idirnáisiúnta idir an tAontas Eorpach agus tríú Stát (an Comhaontú maidir le heiseachadadh idir an tAontas Eorpach agus Stáit Aontaithe Mheiriceá (22)) lena gceadaítear do Bhallstát, ar bhonn fhorálacha conartha dhéthaobhaigh nó ar bhonn rialacha a dhlí bhunreachtúil (amhail Bundlí na Gearmáine) foráil a dhéanamh maidir le heisceacht náisiúntachta.

Shonraigh an Chúirt Bhreithiúnais freisin, d’fhonn an cuspóir a chosaint maidir leis an mbaol saoirse ó phionós a chosc don duine lena mbaineann i leith na gcionta a líomhnaítear ina choinne nó ina coinne san iarraidh ar eiseachadadh, nach mór do Barántas Gabhála Eorpach, ar a laghad, baint a bheith aige leis na cionta céanna leis na cionta céanna agus nach mór dlínse a bheith ag Ballstát na náisiúntachta, de bhun an dlí náisiúnta, chun an duine sin a ionchúiseamh i leith na gcionta sin, fiú má dhéantar lasmuigh dá chríoch é.

Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 2 Aibreán 2020, Ruska Federacija, C-897/19 PPU (23)

Ina breithiúnas ó Ruska Federacija, shoiléirigh an Chúirt Bhreithiúnais go bhfuil feidhm mutatis mutandis ag sásra Petruhhin maidir le hiarrataí ar eiseachadadh a bhaineann le náisiúnaigh de chuid Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa (CSTE) a bhfuil comhaontú um thabhairt suas tugtha i gcrích ag AE leis, eadhon an Comhaontú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht na hÍoslainne agus Ríocht na hIorua maidir leis an nós imeachta um thabhairt suas idir Ballstáit an Aontais Eorpaigh agus an Íoslainn agus an Iorua (24).

Fíorais an cháis

Sa bhliain 2015, bhí I.N., náisiúnach Rúiseach, ina ábhar fógra daoine theastaigh idirnáisiúnta a d’fhoilsigh biúró (Interpol) Eagraíocht Idirnáisiúnta na bPóilíní Coireachta i Moscó. Ar bhonn an fhógra seo, gabhadh I.N., a fuair náisiúntacht Íoslannach idir an dá linn, sa Chróit in 2019, áit a raibh sé ar saoire. Fuair údaráis na Cróite iarratas ar eiseachadadh ón Rúis, a d’údaraigh cúirt de chuid na Cróite. Déantar foráil i ndlí na Cróite maidir le heisceacht náisiúntachta i ndáil le hiarrataí ar eiseachadadh. Chuir I.N. achomharc faoi bhráid Chúirt Uachtarach na Cróite, ag cur i gcoinne na breithe lenar údaraíodh an t-eiseachadadh.

An cheist a tarchuireadh

D’iarr Cúirt Uachtarach na Cróite ar an gCúirt Bhreithiúnais go bunúsach an bhfuil feidhm ag sásra Petruhhin i gcás a bhaineann le duine nach saoránach de chuid an Aontais é, ach ar náisiúnach é de Stát de chuid CSTE, mar an Íoslainn, ar páirtí í sa Chomhaontú maidir leis an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch (Comhaontú LEE).

Réasúnaíocht agus freagra na Cúirte Breithiúnais

Roimh ré, thug an Chúirt Bhreithiúnais aghaidh ar an gceist an dtagann cás náisiúnaigh de chuid Stáit de chuid CSTE ar páirtí é i gComhaontú LEE faoi raon feidhme dhlí an Aontais. Mheabhraigh sí nach bhfuil feidhm ag Airteagal 18 agus Airteagal 21 CFAE maidir le náisiúnaigh tríú Stáit. Mheas an Chúirt Bhreithiúnais, áfach, go ráthaítear le hAirteagal 36 de Chomhaontú LEE, ar dlúthchuid de dhlí an Aontais é, an tsaoirse chun seirbhísí a sholáthar, ar bhealach atá comhionann, go bunúsach, le hAirteagal 56 CFAE, lena n-áirítear an ceart taisteal chuig Stát eile chun seirbhísí a fháil ann. Ar an mbonn sin, ba ghá a mheas go dtagann staid I.N., a chuaigh go dtí an Chróit chun a laethanta saoire a chaitheamh agus seirbhísí a bhaineann le turasóireacht a fháil, faoi raon feidhme dhlí an AE.

Thairis sin, chinn an Chúirt Bhreithiúnais go bhfuil caidreamh speisialta ag an Íoslainn leis an Aontas Eorpach, a théann thar chomhar eacnamaíoch agus tráchtála. Déanann sé acquis Schengen a chur chun feidhme agus a chur i bhfeidhm, glacann sé páirt sa chomhchóras Eorpach tearmainn agus tá Comhaontú tugtha i gcrích aige leis an Aontas Eorpach maidir leis an nós imeachta um thabhairt suas.

Maidir leis an iarraidh ar eiseachadadh, mar atá leagtha amach cheana i mbreithiúnas Petruhhin, ní mór don Bhallstát iarrtha a fhíorú ar dtús, i gcomhréir le hAirteagal 19(2) den Chairt, nach mbeadh baol ann, i gcás eiseachadta, go mbeadh an duine lena mbaineann faoi réir phionós an bháis, na céastóireachta nó aon íde nó pionós eile atá mídhaonna nó táireach. Chun críocha an fhíoraithe sin, ní mór don Bhallstát iarrtha brath ar fhaisnéis atá oibiachtúil, iontaofa, sonrach agus nuashonraithe i gceart. I gcomhthéacs an fhíoraithe sin, dúirt an Chúirt Bhreithiúnais gurb é atá i bpíosa fianaise an-suntasach gur dheonaigh an stát sin tearmann don duine lena mbaineann, sula bhfuair sé náisiúntacht Stát CSTE lena mbaineann, go beacht mar gheall ar na himeachtaí coiriúla atá mar bhonn leis an iarraidh ar eiseachadadh.

Sula ndéanfar breithniú ar an iarraidh ar eiseachadadh a fhorghníomhú, tá sé d’oibleagáid ar an mBallstát iarrtha, ar aon chuma, an Stát céanna de CSTE a chur ar an eolas agus, má iarrann an Stát sin amhlaidh, an náisiúnach sin a thabhairt suas dó, i gcomhréir le forálacha an chomhaontaithe um thabhairt suas, ar an gcoinníoll go bhfuil dlínse ag Stát CSTE, de bhun a dhlí náisiúnta, an náisiúnach sin a ionchúiseamh i leith cionta arna ndéanamh lasmuigh dá chríoch náisiúnta.

Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 17 Nollaig 2020, Generalstaatsanwaltschaft Berlin, C-398/19 (25)

Ina rialú i gcás C-398/19 Generalstaatsanwaltschaft Berlin, shonraigh an Chúirt Bhreithiúnais ceanglais an tsásra comhair mar a forbraíodh i mbreithiúnas Petruhhin é. Chinn an Chúirt Bhreithiúnais nach féidir saoránach den Aontas a eiseachadadh chuig tríú Stát ach amháin tar éis dul i gcomhairle leis an mBallstát ar náisiúnach de an saoránach sin. Mar chuid den chomhairliúchán sin, ní foláir don Bhallstát óna n-iarrtar eiseachadadh Ballstát na náisiúntachta a chur ar an eolas faoi ghnéithe uile an fhíorais agus an dlí a chuirtear in iúl san iarraidh ar eiseachadadh, agus ní foláir tréimhse réasúnach ama a thabhairt dó chun Barántas Gabhála Eorpach a eisiúint i leith an tsaoránaigh sin. Thairis sin, sa chás nach nglacfaidh an Ballstát náisiúntachta cinneadh foirmiúil maidir le Barántas Gabhála Eorpach a eisiúint, níl sé d’oibleagáid ar an mBallstát iarrtha eiseachadadh saoránaigh den Aontas ar náisiúnach de Bhallstát eile é a dhiúltú, agus é féin a ionchúiseamh coiriúil i leith cionta a dhéantar i dtríú Stát,

Fíorais an cháis

D’iarr an Úcráin náisiúnach Úcránach a d’aistrigh go dtí an Ghearmáin in 2012 a eiseachadadh ón nGearmáin. Bhain an duine lena mbaineann, BY, náisiúntacht Rómánach amach in 2014, ar náisiúnaigh de chuid na Rómáine é. Níor chónaigh sé riamh, áfach, sa Rómáin. In 2016, d’eisigh cúirt choiriúil Úcránach barántas gabhála ina choinne mar gheall ar mhíleithreasú cistí in 2010 agus in 2011. Tar éis na hiarrata ar eiseachadadh, gabhadh BY sa Ghearmáin. D’fhonn sásra Petruhhin a chur i bhfeidhm, chuaigh údaráis na Gearmáine i dteagmháil le hAireacht Dlí agus Cirt na Rómáine agus fiafraigh siad cé acu a bhí nó nach raibh sé i gceist acu ionchúiseamh coiriúil BY féin a dhéanamh. D’fhonn Barántas Gabhála Eorpach a eisiúint, chuir údaráis na Rómáine in iúl d’údaráis na Rómáine go raibh gá le fianaise leordhóthanach maidir leis na cionta thar lear a dhéanamh. Thairis sin, d’iarr údaráis na Rómáine ar Oifig an Ionchúisitheora Ghinearálta i mBeirlín doiciméid agus cóipeanna den fhianaise ón Úcráin a chur ar fáil. Ós rud é nach ndearna údaráis bhreithiúnacha na Rómáine cinneadh foirmiúil maidir leis an bhféidearthacht Barántas Gabhála Eorpach a eisiúint, chuir an chúirt ón nGearmáin trí cheist ar aghaidh chun réamhrialú a fháil ar léiriú Airteagal 18 agus Airteagal 21 CFAE agus ar chur i bhfeidhm shásra Petruhhin.

Na ceisteanna a tarchuireadh

D’fhiafraigh an chúirt a tharchuir an cás:

— tá feidhm ag na cearta a eascraíonn as saoránacht an Aontais (Airteagal 18 agus Airteagal 21 CFAE) i gcás inar bhog an duine lena mbaineann a lárionad leasa chuig an mBallstát iarrtha tráth nach saoránach de chuid an Aontais é nó í;

— tá sé d’oibleagáid ar Bhallstát na náisiúntachta nó ar an mBallstát iarrtha a iarraidh go gcuirfidh an tríú Stát iarrthach comhaid an cháis ar fáil d’fhonn scrúdú a dhéanamh ar cheart ionchúiseamh coiriúil a dhéanamh;

— tá sé d’oibleagáid ar an mBallstát iarrtha, bunaithe ar bhreithiúnas Petruhhin, eiseachadadh a dhiúltú agus ionchúiseamh coiriúil a dhéanamh é féin, más féidir leis déanamh amhlaidh faoina dhlí náisiúnta faoi choinníollacha áirithe.

Réasúnaíocht agus freagra na Cúirte Breithiúnais

Maidir leis an gcéad cheist maidir le hinfheidhmeacht Airteagal 18 agus Airteagal 21 CFAE, chinn an Chúirt Bhreithiúnais nach féidir leis an bhfíoras go bhfuil náisiúntacht Ballstáit de chuid an Aontais faighte ag duine, agus saoránacht an Aontais dá bhrí sin, tráth a raibh cónaí air nó uirthi i mBallstát eile cheana féin, an chomaoin sin a chur ó bhail, de bhua shaoránacht an Aontais a fuarthas, go bhfuil an duine i dteideal brath ar Airteagal 21(1) CFAE, agus go dtagann sé faoi raon feidhme na gConarthaí, de réir bhrí Airteagal 18 CFAE, lena leagtar amach prionsabal an neamh-idirdhealaithe. Shonraigh an Chúirt Bhreithiúnais freisin go bhfuil an réasúnú céanna i bhfeidhm nuair atá náisiúntacht an tríú Stát a d’iarr eiseachadadh ag an saoránach iarrtha de chuid an Aontais freisin: Má tá náisiúntacht dhéach aige, ní féidir na saoirsí a eascraíonn as dlí an Aontais mar náisiúnach de Bhallstát a bhaint den duine lena mbaineann.

Maidir leis an dara ceist, d’athdhearbhaigh an Chúirt Bhreithiúnais an léirmhíniú ar an gcásdlí a bhí aici roimhe sin, agus chuir sí i bhfios go láidir go bhfuil oibleagáid ar an mBallstát iarrtha Ballstát na náisiúntachta a chur ar an eolas ionas go mbeidh údarás breithiúnach an Bhallstáit in ann a iarraidh go dtabharfaí suas an duine lena mbaineann trí bhíthin Barántas Gabhála Eorpach. Maidir le mionsonraí an mhalartaithe faisnéise a éilíodh, chinn an Chúirt Bhreithiúnais an méid seo a leanas:

— ní foláir don Bhallstát iarrtha údaráis inniúla Bhallstát na náisiúntachta a chur ar an eolas ní hamháin go bhfuil an iarraidh ar eiseachadadh ann, ach freisin faoi na hábhair uile a bhaineann le fíoras agus dlí a pháirtigh an tríú Stát a iarrann eiseachadadh i gcomhthéacs na hiarrata sin ar eiseachadadh;

— tá sé de cheangal ar údaráis inniúla Bhallstát na náisiúntachta rúndacht na nithe sin a urramú i gcás inar iarr an tríú Stát rúndacht;

— ní mór don Bhallstát iarrtha údaráis inniúla Bhallstát na náisiúntachta a choimeád ar an eolas faoi aon athruithe ar staid an duine iarrtha a d’fhéadfadh a bheith ábhartha maidir leis an bhféidearthacht Barántas Gabhála Eorpach a eisiúint i leith an duine sin;

— níl aon oibleagáid ar an mBallstát iarrtha ná ar Bhallstát na náisiúntachta iarratas a dhéanamh chuig an tríú Stát ar tharchur an chomhaid imscrúdaithe choiriúil;

— is faoin mBallstát iarrtha atá sé teorainn ama réasúnach a leagan síos a bhféadfar an t-eiseachadadh a dhéanamh ar dhul in éag di mura bhfuil Barántas Gabhála Eorpach eisithe ag an mBallstát náisiúntachta;

— féadfaidh an Ballstát iarrtha an t-eiseachadadh a dhéanamh gan iallach a bheith air fanacht níos faide ná tréimhse réasúnta, chun go nglacfaidh Ballstát na náisiúntachta cinneadh foirmiúil lena dtarscaoilfear an ceart Barántas Gabhála Eorpach a eisiúint i leith an duine lena mbaineann.

Ar deireadh, mar fhreagra ar an tríú ceist, shonraigh an Chúirt Bhreithiúnais nach bhfuil aon oibleagáid ar an mBallstát iarrtha, faoi dhlí an Aontais, eiseachadadh a dhiúltú ná saoránach AE a ionchúiseamh as na cionta a rinneadh sa tríú Stát, i gcás ina gceadaíonn dlí náisiúnta an Bhallstáit iarrtha dó déanamh amhlaidh. Rachadh sé sin ní b’fhaide ná na teorainneacha a d’fhéadfaí a bheith leagtha síos i ndlí an Aontais maidir le feidhmiú na discréide atá ag an mBallstát sin maidir leis an gcinneadh ionchúiseamh coiriúil a dhéanamh nó gan é a dhéanamh.

Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 12 Bealtaine 2021, WS, C-505/19 (26)

Le prionsabal ne bis in idem, d‘fhéadfaí cosc a chur ar dhuine is ábhar d’fhógra Interpol a ghabháil laistigh de Limistéar Schengen agus den Aontas Eorpach. Is amhlaidh atá i gcás ina bhfuil na húdaráis inniúla ar an eolas faoi chinneadh breithiúnach críochnaitheach, arna dhéanamh i Stát is páirtí i gComhaontú Schengen nó i mBallstát, a shuíonn go bhfuil feidhm ag an bprionsabal sin.

Fíorais an cháis

In 2012, d‘fhoilsigh Interpol, arna iarraidh sin ag na Stáit Aontaithe ar bhonn barántas gabhála arna eisiúint ag údaráis na tíre sin, fógra dearg i leith WS, náisiúnach Gearmánach, d’fhonn é a eiseachadadh. I gcás ina bhfuil duine is ábhar d‘fhógra den sórt sin lonnaithe i Stát atá cleamhnaithe le Interpol, d’fhéadfadh an Stát sin, i bprionsabal, an duine sin a ghabháil go sealadach nó faireachán nó srian a chur ar a ghluaiseachtaí nó a gluaiseachtaí.

Sular foilsíodh an fógra dearg sin, áfach, rinneadh nós imeachta imscrúdaithe ar WS, a bhain go páirteach ar a laghad leis na gníomhartha céanna a bhí mar bhonn leis an bhfógra sin, sa Ghearmáin. Cuireadh deireadh críochnaitheach leis an nós imeachta sin in 2010 tar éis do WS suim airgid a íoc mar chuid de nós imeachta um réiteach sonrach dá bhforáiltear faoi dhlí coiriúil na Gearmáine. Ina dhiaidh sin, chuir Oifig Chónaidhme Choiriúil na Gearmáine in iúl do Interpol go raibh feidhm ag prionsabal ne bis in idem sa chás seo, dar léi, mar thoradh ar an nós imeachta níos luaithe. Leis an bprionsabal sin, atá cumhdaithe in Airteagal 54 den Choinbhinsiún lena gcuirtear chun feidhme Comhaontú Schengen (CISA) (27)agus in Airteagal 50 den Chairt araon, toirmisctear, inter alia, duine a ndearnadh a thriail a dhiúscairt ar deireadh a ionchúiseamh mar gheall ar an gcion céanna.

In 2017, thionscain WS caingean i gcoinne na Gearmáine os comhair Chúirt Riaracháin Wiesbaden agus ordú á lorg aici lena gceanglófaí ar an nGearmáin na bearta ba ghá a dhéanamh chun a shocrú go dtarraingeofar siar an fógra dearg sin. I ndáil leis sin, bhí WS ag brath ní hamháin ar shárú ar an bprionsabal ne bis in idem, ach freisin ar shárú ar a cheart chun saorghluaiseachta, mar a ráthaítear faoi Airteagal 21 CFAE, ós rud é nach bhféadfadh sé taisteal chuig aon Stát is páirtí i gComhaontú Schengen nó chuig aon Bhallstát gan gabháil a chur i mbaol.

An cheist a tarchuireadh

Chuir an chúirt a rinne an tarchur roinnt ceisteanna ar an gCúirt Bhreithiúnais. Mar sin féin, is í an phríomhcheist atá ábhartha i gcomhthéacs an eiseachadta i ndiaidh fógra dearg ar mhór Airteagal 54 (28) CISA agus Airteagal 21(1) CFAE, arna léamh i bhfianaise Airteagal 50 (29) den Chairt, a léirmhíniú mar bhac ar ghabháil shealadach na n-údarás i Stát is páirtí i gComhaontú Schengen nó ag údaráis de chuid Ballstáit ar chuir an duine sin in iúl dóibh, ar iarraidh ón tríú Stát i gcás, sa chéad dul síos, ina raibh an duine sin faoi réir imeachtaí coiriúla cheana féin i mBallstát, ar imeachtaí iad ar chuir an t-ionchúisitheoir poiblí deireadh leo tar éis don duine lena mbaineann coinníollacha ar leith a chomhlíonadh agus, sa dara dul síos, go bhfuil údaráis an Bhallstáit sin tar éis a chur in iúl do Interpol go bhfuil siad den tuairim go mbaineann na himeachtaí sin leis na gníomhartha céanna a chlúdaítear leis an bhfógra dearg sin.

Réasúnaíocht agus freagra na Cúirte Breithiúnais

Chinn an Chúirt Bhreithiúnais go bhfuil feidhm ag prionsabal ne bis in idem i gcás ina bhfuil cinneadh glactha lena gcuirtear deireadh críochnaitheach le himeachtaí coiriúla, ar choinníoll go gcomhlíonann an duine lena mbaineann coinníollacha áirithe, amhail íocaíocht suime airgid arna socrú ag an ionchúisitheoir poiblí.

Mar sin féin, ní chuirtear bac le hAirteagal 54 de CISA, le hAirteagal 50 den Chairt agus le hAirteagal 21(1) CFAE duine is ábhar d’fhógra dearg Interpol a ghabháil go sealadach i gcás nár suíodh go bhfuil triail an duine sin diúscartha faoi dheireadh ag Stát is páirtí i gComhaontú Schengen nó ag Ballstát i ndáil leis na gníomhartha céanna is bonn don fhógra dearg agus, dá bhrí sin, go bhfuil feidhm ag prionsabal ne bis in idem.

I gcás nach féidir prionsabal ne bis in idem a chur i bhfeidhm, féadfaidh an ghabháil shealadach a bheith ina céim riachtanach chun na seiceálacha is gá a dhéanamh agus an riosca go n-éalódh an duine lena mbaineann á sheachaint ag an am céanna. D’fhéadfadh sé, dá bhrí sin, go mbeadh bonn cirt leis an mbeart sin i ngeall ar chuspóir dlisteanach an duine lena mbaineann a bheith ag dul saor ó phionós, “ar choinníoll go bhfuil sé sár-riachtanach chun críche na seiceálacha sin” (30). Os a choinne sin, a luaithe a shuífear le cinneadh breithiúnach críochnaitheach go bhfuil feidhm ag prionsabal ne bis in idem, cuireann an mhuinín fhrithpháirteach idir na Stáit is páirtithe in CISA agus an ceart chun saorghluaiseachta cosc ar an duine sin a bheith gafa go sealadach nó ó bheith faoi choimeád. Ní mór do na Ballstáit agus do Stáit Chonarthacha CISA a áirithiú go mbeidh leigheasanna dlíthiúla ar fáil a chuirfidh ar chumas an duine lena mbaineann cinneadh breithiúnach críochnaitheach den sórt sin a fháil lena suífear go bhfuil feidhm ag prionsabal ne bis in idem.

1.2. Iarraidh ar eiseachadadh le haghaidh pianbhreith nó ordú coinneála a fhorghníomhú

Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 13 Samhain 2018, Raugevicius, C-247/17 (31)

I gcás Raugevicius, dhéileáil an Chúirt Bhreithiúnais le hiarraidh ar eiseachadadh chun críche pianbhreith choimeádta a fhorghníomhú. Lean an Chúirt Bhreithiúnais, go pointe áirithe, an réasúnú a tugadh isteach i gcásdlí Petruhhin, ach bhí toradh difriúil air sin. Bhí sé sin riachtanach ós rud é go bhféadfadh cásanna a bhaineann le heiseachadadh chun pianbhreith a fhorghníomhú a bheith ina gcúis le ne bis in idem dá mbeadh feidhm ag sásra Petruhhin (32). Mar sin féin, chuir an Chúirt Bhreithiúnais san áireamh go bhfuil sásraí faoin dlí náisiúnta agus/nó idirnáisiúnta a chuireann ar chumas na ndaoine iarrtha a bpianbhreitheanna a chur isteach, go háirithe sa Bhallstát ar náisiúnaigh de iad. Mar shampla, cuireann Coinbhinsiún Chomhairle na hEorpa 1983 maidir le hAistriú Daoine faoi Phianbhreith (33) creat dlíthiúil ar fáil don fhéidearthacht sin.

Fíorais an cháis

Is Liotuáinis agus náisiúnach Rúiseach é an tUasal Raugevicius a bhog go dtí an Fhionlainn agus atá ina chónaí ann le roinnt blianta anuas. Is é athair beirt pháistí é freisin atá ina gcónaí san Fhionlainn agus a bhfuil náisiúntacht Fhionlannach aige. In 2011, tar éis ciontú sa Rúis, d’eisigh údaráis na Rúise barántas gabhála idirnáisiúnta chun an phianbhreith choimeádta a forchuireadh a fhorghníomhú. D’fhonn cinneadh a dhéanamh faoin iarraidh ar eiseachadadh, d’iarr Aireacht Dlí agus Cirt na Fionlainne tuairim ar Chúirt Uachtarach na Fionlainne. Ní raibh an Chúirt Uachtarach cinnte faoi cé acu a bheadh nó nach mbeadh breithiúnas Petruhhin infheidhme agus, dá bhrí sin, chinn sí iarraidh ar réamhrialú a chur faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais.

Foráiltear le dlí ábhartha na Fionlainne (bunreacht na Fionlainne) go bhféadfar pianbhreith choimeádta a chur i bhfeidhm san Fhionlainn más náisiúnach Fionlannach nó náisiúnach eachtrach é an duine ciontaithe atá ina chónaí go buan san Fhionlainn agus má tá an duine ciontaithe tar éis aontú lena fhorfheidhmiú.

Na ceisteanna a tarchuireadh

Sa chéad cheist, d’iarr Cúirt Uachtarach na Fionlainne, go bunúsach, an bhfuil forálacha náisiúnta maidir le heiseachadadh le measúnú i leith shaorghluaiseacht náisiúnach de chuid Ballstáit eile ar an gcuma chéanna, is cuma an mbaineann iarratas tríú Stát le pianbhreith choimeádta nó ionchúiseamh a fhorghníomhú mar atá i mbreithiúnas Petruhhin. Iarradh sa dara ceist conas a bhí iarraidh ar eiseachadadh le freagairt i gcás ina gcuirtear an iarraidh ar eiseachadadh in iúl do Bhallstát na náisiúntachta, ach, mar gheall ar chonstaicí dlíthiúla, ní ghlacann sé bearta a bhaineann lena náisiúnaigh.

Réasúnaíocht agus freagra na Cúirte Breithiúnais

Chuir an Chúirt Bhreithiúnais i bhfeidhm de réir analaí réasúnaíocht bhreithiúnas Petruhhin trína shonrú go mbaineann náisiúnach de Bhallstát a bhog go Ballstát eile úsáid as a cheart chun gluaiseacht faoi shaoirse laistigh den Aontas agus, dá bhrí sin, go dtagann sé faoi raon feidhme Airteagal 18 CFAE. Má tá náisiúntacht dhéach aige de chuid Ballstáit agus nach féidir le tríú Stát na saoirsí a dhíorthaíonn sé ó dhlí an Aontais mar náisiúnach de Bhallstát a bhaint den duine lena mbaineann.

Le riail náisiúnta lena gcuirtear toirmeasc ar a náisiúnaigh féin amháin a eiseachadadh, tugtar isteach difríocht sa chaoi a gcaitear le náisiúnaigh na mBallstát sin agus náisiúnaigh na mBallstát eile, rud a chuireann srian ar shaorghluaiseacht de réir bhrí Airteagal 21 CFAE: Ní mór go mbeadh srian den sórt sin riachtanach agus comhréireach i ndáil leis an gcuspóir dlisteanach cosc a chur leis an mbaol go mbeadh saoirse ó phionós ag náisiúnaigh de chuid Ballstát seachas an Ballstát iarrtha, agus níor cheart níos lú cur isteach a bheith ann chun an cuspóir sin a bhaint amach, agus cúinsí fíorasacha agus dlíthiúla uile an cháis á gcur san áireamh.

D’admhaigh an Chúirt Bhreithiúnais, áfach, i gcásanna iarrataí eiseachadta chun críche pianbhreith a fhorghníomhú, nach féidir an choinbhleacht le prionsabal an neamh-idirdhealaithe a shocrú tríd an deis a thabhairt don Bhallstát náisiúntachta a dhlínse a fheidhmiú as an nua ó tharla go bhféadfadh an t-ionchúiseamh úr sin ag duine a triaileadh agus ar gearradh pianbhreith air cheana a bheith contrártha le prionsabal ne bis in idem. D’fhonn an baol a chosc nach mbeadh daoine saor ó phionós i gcásanna den sórt sin, thagair an Chúirt Bhreithiúnais do shásraí eile an dlí náisiúnta agus idirnáisiúnta a chuireann ar chumas na ndaoine sin a bpianbhreitheanna a chur isteach, mar shampla, ina Stát tionscnaimh, agus ar an gcaoi sin mhéadaigh an seans go ndéanfar ath-imeascadh sóisialta tar éis dóibh a bpianbhreitheanna a chur i gcrích.

Sa chomhthéacs sin, thug an Chúirt Bhreithiúnais dá haire go dtugann Airteagal 3 de Dhlí na Fionlainne um Chomhar Idirnáisiúnta deis do eachtrannaigh a bhfuil buanchónaí orthu san Fhionlainn pianbhreith príosúnachta arna fhorchur ag tríú Stát san Fhionlainn a chur isteach, ar chuntar go dtoilíonn an duine i dtrácht agus an tríú Stát araon leis sin. Dá bhrí sin, thug an Chúirt Bhreithiúnais faoi deara freisin go bhféadfadh an tUasal Raugevicius an phianbhreith a fuair sé sa Rúis san Fhionlainn a chur isteach, ar choinníoll gur thoiligh an Rúis agus an tUasal Raugevicius féin leis sin.

Chinn an Chúirt Bhreithiúnais go bhfuil náisiúnaigh an Bhallstáit iarrtha, ar thaobh amháin, agus náisiúnaigh de chuid Ballstát eile a bhfuil buanchónaí orthu sa Bhallstát iarrtha agus a léiríonn leibhéal áirithe comhtháthaithe i sochaí an Stáit sin, ar an taobh eile, i gcás inchomparáide. Is faoi údaráis an Bhallstáit iarrtha atá sé a shuíomh an ann don nasc sin idir náisiúnaigh Ballstát eile agus an Ballstát iarrtha. Go dearfach, ceanglaítear le hAirteagal 18 agus le hAirteagal 21 CFAE go bhféadfaidh náisiúnaigh de chuid Ballstát eile, faoi na coinníollacha céanna le náisiúnaigh an Bhallstáit iarrtha, a bpianbhreith a chur isteach ar chríoch an Bhallstáit iarrtha.

Ba é conclúid na Cúirte Breithiúnais, dá bhrí sin, nach mór Airteagal 18 agus Airteagal 21 CFAE a léirmhíniú sa chaoi is go gciallaíonn sé, i gcás ina bhfuil iarraidh ar eiseachadadh déanta ag tríú Stát do shaoránach AE a bhfuil a cheart chun saorghluaiseachta feidhmithe aige, ní chun críche ionchúisimh ach chun pianbhreith choimeádta a chur i bhfeidhm, go gcuirtear toirmeasc, lena dhlí náisiúnta, ar a chuid náisiúnach féin eiseachadadh a náisiúnach féin chun pianbhreith a chur i bhfeidhm agus go bhforáiltear go bhféadfar pianbhreith den sórt sin a éileamh ar an gcoigríoch, ar choinníoll go gcuirfear an caidreamh céanna ar a chríoch féin.

C-237/21 Generalstaatsanwaltschaft München [an cás atá ar feitheamh faoi láthair]

Fíorais an cháis

Tá an cás bunaithe ar an iarraidh ar eiseachadadh ón mBoisnia-Heirseagaivéin chun na Gearmáine maidir le S.M. chun pianbhreith choimeádta a fhorfheidhmiú. Is saoránach den tSeirbia, den Bhoisnia-Heirseagaivéin agus den Chróit é an duine a bhfuil a thabhairt suas á lorg, a bhfuil cónaí orthu sa Ghearmáin lena bhean chéile ó lár na bliana 2017 agus atá ag obair sa Ghearmáin ó Bhealtaine 2020. D’iarr an Generalstaatsanwaltschaft München (An tSeirbhís Ionchúiseamh Poiblí, München), ag tagairt don bhreithiúnas in Raugevicius, a chinneadh nach bhfuil eiseachadadh an duine a bhfuil a thabhairt suas á lorg inghlactha.

An cheist a tarchuireadh

I bhfianaise na hiarrata ó Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí, chinn an chúirt Ghearmánach a tharchuir a iarraidh ar an gCúirt Bhreithiúnais an gceanglaítear leis na prionsabail lena rialaítear cur i bhfeidhm Airteagal 18 agus Airteagal 21 CFAE, arna mbunú ag an gCúirt Bhreithiúnais i mbreithiúnas Raugevicius, go ndiúltófar iarraidh ó thríú Stát faoin gCoinbhinsiún Eorpach um Eiseachadadh an 13 Nollaig 1957 (34) ag iarraidh saoránach de chuid an Aontais a eiseachadadh chun críche pianbhreith a chur i bhfeidhm, fiú i gcás ina bhfuil oibleagáid ar an mBallstát iarrtha faoin gCoinbhinsiún an saoránach den Aontas a eiseachadadh, ós rud é go bhfuil an téarma “náisiúnaigh” sainmhínithe aige de réir bhrí Airteagal 6(1)(b) den Choinbhinsiún gurb é is ciall leis nach dtagraíonn sé ach dá shaoránaigh féin, agus nach dtagraíonn sé do shaoránaigh eile de chuid an Aontais (35).

2. TREOIRLÍNTE IS INFHEIDHME I GCÁSANNA INA GCUIREANN STÁIT AN EISCEACHT NÁISIÚNTACHTA I BHFEIDHM

2.1. Iarrataí eiseachadta chun críocha ionchúisimh

2.1.1. Raon feidhme shásra Petruhhin

a. Raon feidhme ábhartha: Cathain a bheidh feidhm ag sásra Petruhhin?

Ní mór sásra Petruhhin (fógra) a ghníomhachtú sna cásanna seo a leanas:

— eisítear iarratas ar eiseachadadh chun críocha ionchúisimh agus

— cuireann an Stát iarrtha an eisceacht náisiúntachta i bhfeidhm maidir lena náisiúnaigh féin, rud a fhágann go bhféadfadh idirdhealú a bheith ann idir a náisiúnaigh féin agus náisiúnaigh Stát eile atá tar éis a gceart chun saorghluaiseachta a fheidhmiú (c.f. Iarscríbhinn 2 - forbhreathnú ar na córais náisiúnta).

Tá feidhm ag sásra Petruhhin maidir le gach iarratas ar eiseachadadh, ar bhonn na nithe seo a leanas:

— an Comhaontú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht na hIoslainne agus Ríocht na hIorua maidir leis an nós imeachta um thabhairt suas idir Ballstáit an Aontais Eorpaigh agus an Íoslainn agus an Iorua (36);

— an Comhaontú Trádála agus Comhair idir an tAontas Eorpach agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach, de pháirt amháin, agus RA, den pháirt eile (TCA) (37), ina bhfuil forálacha lena léirítear sásra Petruhhin (38);

— comhaontuithe iltaobhacha arna dtabhairt i gcrích ag Stáit;

— comhaontuithe déthaobhacha arna dtabhairt i gcrích ag Stáit; nó

— an dlí náisiúnta.

b. Raon feidhme pearsanta: Cé air a bheidh feidhm ag sásra Petruhhin?

Tá feidhm ag sásra Petruhhin maidir le náisiúnaigh ó na 27 mBallstát atá lonnaithe ar chríoch Ballstáit eile, a d’fheidhmigh a gceart chun saorghluaiseachta. Tá náisiúnaigh a bhfuil náisiúntacht an tríú Stát acu a iarrann eiseachadadh cumhdaithe freisin. Shoiléirigh an Chúirt Bhreithiúnais nach féidir le duine a bhfuil náisiúntacht dhéach aige na saoirsí a eascraíonn as dlí an Aontais mar náisiúnach de Bhallstát (39) a bhaint den duine lena mbaineann. Ina theannta sin, ní bhaineann an t-uainiú nuair a fuair duine náisiúntacht Ballstáit le hábhar freisin (40).

Shoiléirigh an Chúirt Bhreithiúnais go bhfuil feidhm ag sásra Petruhhin freisin maidir le náisiúnaigh de chuid Ballstáit de chuid CSTE ar páirtí é sa Chomhaontú maidir le LEE agus a bhfuil comhaontú tugtha i gcrích ag an Aontas Eorpach leis (an Íoslainn agus an Iorua) (41). Níl feidhm ag Airteagal 18 ná ag Airteagal 21 CFAE maidir le náisiúnaigh tríú Stáit. Mar sin féin, mheas an Chúirt Bhreithiúnais go ráthaítear le hAirteagal 4 de Chomhaontú LEE (42), á léamh in éineacht le hAirteagal 36 de Chomhaontú LEE (43), ar cuid dhílis de dhlí an Aontais é, go ráthaítear an tsaoirse chun seirbhísí a sholáthar, ar bhealach atá comhionann le hAirteagal 56 CFAE, lena n-áirítear an ceart taisteal chuig Stát eile chun seirbhísí (44) a fháil.

Ina theannta sin, dheimhnigh an Chúirt Bhreithiúnais go bhfuil feidhm ag an gceart chun saorghluaiseachta faoi Airteagal 21(1) CFAE/Airteagal 36 LEE freisin maidir le duine atá faoi bhealach ag aerfort (45) amháin nó a fhaigheann seirbhísí mar thurasóir (46) i Stát eile.

c. Raon feidhme críochach: Cad iad na húdaráis atá faoi cheangal ag sásra Petruhhin?

Tá údaráis náisiúnta na 27 mBallstát, an Íoslainn agus an Iorua, agus an eisceacht náisiúntachta á cur i bhfeidhm acu, faoi cheangal ag sásra Petruhhin.

2.1.2. Na céimeanna atá le leanúint ag na húdaráis inniúla i gcás ina bhfuil feidhm ag an eisceacht náisiúntachta

a. Oibleagáidí an Stáit iarrtha

Ní cheanglaítear le hAirteagal 18 agus le hAirteagal 21 CFAE/Airteagal 4 de Chomhaontú LEE, arna léamh in éineacht le hAirteagal 36 de Chomhaontú LEE, go mbunófar coibhéis iomlán idir náisiúnaigh na mBallstát féin agus náisiúnaigh Stát eile maidir le cosaint i gcoinne eiseachadta chuig tríú Stáit. Mar sin féin, cuireann siad de cheangal ar Stáit a dhéanann foráil do chóir dhifriúil san eiseachadadh idir a náisiúnaigh féin agus náisiúnaigh Stát eile a fhíorú, sula n-údarófar eiseachadadh, an féidir an cuspóir dlisteanach maidir le saoirse ó phionós a sheachaint, arb é an t-eiseachadadh iad, a bhaint amach trí bheart nach bhfuil chomh dochrach céanna d’fheidhmiú an chirt chun saorghluaiseachta, a bheadh chomh héifeachtach céanna (47).

I gcás iarraidh ar eiseachadadh chun críche ionchúisimh choiriúil, tá sé d’oibleagáid ar an Stát iarrtha dul i gcomhairle le Stát na náisiúntachta, chun an deis a thabhairt do Stát na náisiúntachta barántas gabhála EAW/AE-IC/NO a eisiúint, a mheasfaí a bheith chomh héifeachtach céanna ach nach mbeadh chomh dochrach céanna.

Níl aon oibleagáid ar an Stát iarrtha, áfach, eiseachadadh saoránaigh den Aontas ar náisiúnach de Bhallstát eile nó IC/NO é nó í a dhiúltú agus saoránach AE/IC/NO náisiúnach a ionchúiseamh i leith cionta arna ndéanamh i dtríú Stát, i gcás ina gceadaítear dó sin a dhéanamh de réir a dhlí náisiúnta (48). Rachadh sé sin ní b’fhaide ná na teorainneacha a d’fhéadfaí a bheith leagtha síos i ndlí an Aontais maidir le feidhmiú na discréide atá ag an mBallstát sin maidir leis an gcinneadh ionchúiseamh coiriúil a dhéanamh nó gan é a dhéanamh.

b. Tús a chur leis an nós imeachta comhairliúcháin

Tá sé d’oibleagáid ar an Stát iarrtha fógra a thabhairt don Stát is náisiúnach d’iarraidh ar eiseachadadh atá ar feitheamh.

Maidir le huainiú an fhógra sin, moltar go dtabharfaidh an Stát iarrtha fógra a luaithe is féidir don Stát is náisiúnach d’iarraidh ar eiseachadadh isteach nó ar feitheamh. D’fhéadfadh sé sin tarlú cheana féin nuair a ghabhtar duine go sealadach, má tá faisnéis leordhóthanach ar fáil ó fhógra dearg Interpol, agus/nó ag céim níos déanaí nuair a fhaigheann an Stát iarrtha an iarraidh ar eiseachadadh.

c. An cineál faisnéise atá le soláthar do Stát nó do Stáit náisiúntachta

Ar a laghad, ba cheart d’údaráis an Stáit iarrtha pointe fócasach (49) Stát na náisiúntachta a chur ar an eolas faoi:

— iarraidh ar eiseachadadh a bheith ann a bhaineann leis an duine sin; agus

— na hábhair fíorais ar fad a chuir an tríú Stát in iúl, arb é an Stát é atá ag iarraidh eiseachadadh i gcomhthéacs na hiarrata sin ar eiseachadadh (50) (c.f. Iarscríbhinn 3 - teimpléad).

Thairis sin, ba cheart d’údaráis an Stáit iarrtha údaráis Stát na náisiúntachta a choinneáil ar an eolas faoi aon athruithe ar staid an duine iarrtha a d’fhéadfadh a bheith ábhartha maidir leis an bhféidearthacht barántas gabhála EAW/AE-IC/NO a eisiúint i ndáil leis an duine sin (51) (c.f. Iarscríbhinn 4 - teimpléad).

d. Caidreamh leis an tríú Stát iarrthach agus rúndacht

Níl sé d’oibleagáid ar an Stát iarrtha ná ar an Stát náisiúntachta faoi dhlí an Aontais iarratas a chur isteach ar an gcomhad imscrúdaithe choiriúil a tharchur chuig an tríú Stát atá ag iarraidh eiseachadadh (52). Dá mbeadh sé d’oibleagáid ar an Stát iarrtha nó ar an Stát a bhfuil an duine iarrtha ina náisiúnach de a iarraidh ar an tríú Stát a iarrann eiseachadadh an comhad imscrúdaithe coiriúil a sheoladh, d‘fhéadfadh an nós imeachta eiseachadta éirí i bhfad níos casta agus d’fhéadfaí a ré a shíneadh go mór, agus an baol ann go gcuirfí i mbaol é, ar deireadh, an cuspóir a áirithiú nach ndéanfar pionós a ghearradh ar chionta coiriúla (53). Ina theannta sin, d’fhéadfadh imeachtaí fada dochar a dhéanamh don duine atá á lorg, go háirithe má choimeádtar an duine faoi choinneáil.

Tá sé de cheangal ar údaráis Stát na náisiúntachta rúndacht na nithe sin a urramú i gcás ina bhfuil rúndacht iarrtha ag an tríú Stát iarrthach. Thairis sin, ba cheart an tríú Stát iarrthach a choinneáil ar an eolas go cuí faoin bpointe sin (54).

Mar sin féin, is féidir le Stát na náisiúntachta aon sásra comhair agus/nó cúnaimh fhrithpháirtigh a chur i bhfeidhm chun fianaise a fháil ón Stát iarrtha (e.g. Ordú Imscrúdaithe Eorpach (OIE) a eisiúint (55)).

e. Oibleagáidí ar Stát na náisiúntachta

Tar éis an fógra a thabhairt, ba cheart d’údaráis inniúla Stát na náisiúntachta a mheas an iomchuí barántas gabhála EAW/ AE-IC/NO a eisiúint maidir leis na cionta céanna leis na cionta a bhfuil an duine lena mbaineann cúisithe ina leith san iarraidh ar eiseachadadh, a mhéid atá dlínse acu, de bhun a ndlí náisiúnta, chun an duine sin a ionchúiseamh i leith cionta arna ndéanamh lasmuigh den chríoch náisiúnta.

2.1.3. Teorainn ama chun freagra a thabhairt ar fhógra

Ba cheart don Stát iarrtha teorainn ama réasúnta a leagan síos don Stát/do na Stáit náisiúntachta chun freagra a thíolacadh. Tá lamháil breithmheasa ag an Stát iarrtha agus teorainn ama réasúnta á cinneadh aige, ag cur san áireamh go háirithe an bhfuil duine iarrtha faoi choimeád bunaithe ar an nós imeachta eiseachadta agus ar chastacht an cháis (56).

Ba cheart an teorainn ama atá leagtha síos a bheith sonraithe sa deimhniú (c.f. Iarscríbhinn 3 - teimpléad).

Más gá, d’fhéadfadh pointe fócasach nó údarás breithiúnach eisiúna (57) an Stáit/na Stát náisiúntachta a iarraidh go gcuirfí síneadh leis an teorainn ama (c.f. Iarscríbhinn 5 - teimpléad). Ba cheart don phointe fócasach nó don údarás a bheidh ag déileáil leis an iarraidh ar eiseachadadh sa Stát iarrtha cinneadh a dhéanamh maidir leis an bhfadú (c.f. Iarscríbhinn 6 - teimpléad).

2.1.4. Iarraidh ar eiseachadadh a dhiúltú

Ach amháin i gcásanna ina n-eisíonn údarás breithiúnach de chuid Stáit náisiúntachta barántas gabhála EAW/AE- IC/NO a bhaineann leis an gcion nó leis na cionta céanna (58) nó leis na gníomhartha céanna agus ina gcuireann sé an Stát iarrtha ar an eolas dá réir sin, ba cheart don Stát iarrtha an eiseachadadh a dhiúltú agus an duine a thabhairt suas don Stát náisiúntachta (c.f. Iarscríbhinn 7 - teimpléad).

2.1.5. Na himeachtaí eiseachadta a atosú

Mura bhfaighfear freagra laistigh den teorainn ama a fhorchuirtear ó údaráis an Stáit/na Stát náisiúntachta nó i gcás freagra dhiúltaigh laistigh den teorainn ama, féadfaidh údaráis an Stáit iarrtha, i gcás inarb iomchuí, an t-eiseachadadh a dhéanamh gan oibleagáid a bheith orthu fanacht ar an Stát náisiúntachta freagra a thabhairt agus/nó cinneadh foirmiúil a ghlacadh lena dtarscaoilfear an ceart Barántas Gabhála Eorpach/AE-IC/NO barántas gabhála a eisiúint i leith an duine sin (59) (c.f. Iarscríbhinn 7 - teimpléad).

2.2. Iarraidh ar eiseachadadh le haghaidh pianbhreith nó ordú coinneála a fhorghníomhú

2.2.1. Raon feidhme

a. Raon feidhme ábhartha

Tá feidhm ag breithiúnas Raugevicius sna cásanna seo a leanas:

— is éard atá san iarraidh iarraidh ar eiseachadadh chun pianbhreith choimeádta nó ordú coinneála a fhorghníomhú agus

— cuireann an Stát iarrtha an eisceacht náisiúntachta i bhfeidhm maidir lena náisiúnaigh féin, rud a fhágann go bhféadfadh idirdhealú a bheith ann idir a náisiúnaigh féin agus náisiúnaigh Stát eile atá tar éis a gceart chun saorghluaiseachta a fheidhmiú (c.f. Iarscríbhinn 2 - forbhreathnú ar na córais náisiúnta).

b. Raon feidhme pearsanta a bhaineann le hiarrataí ar eiseachadadh chun pianbhreith a fhorghníomhú: cé leis a mbaineann breithiúnas Raugevicius?

Níl feidhm ag an oibleagáid maidir le cóir chomhionann i ndáil leis sin ach sa mhéid go bhfuil a náisiúnaigh féin agus náisiúnaigh Stát eile i staid inchomparáide i dtaca leis an gcuspóir an baol go mbeadh saoirse ó phionós ann a sheachaint. Ós rud é go gcuireann forghníomhú pianbhreitheanna coimeádta i Stát tionscnaimh an duine lena mbaineann athimeascadh sóisialta an duine lena mbaineann chun cinn a luaithe a bheidh a phianbhreith nó a pianbhreith curtha i gcrích, níl staid inchomparáide ann ach amháin i gcás náisiúnaigh Stát eile a bhfuil buanchónaí orthu sa Stát iarrtha agus a bhfuil leibhéal áirithe comhtháthaithe acu i sochaí an Stáit sin.

Dá bhrí sin, chinn an Chúirt Bhreithiúnais go bhfuil an raon feidhme pearsanta teoranta do náisiúnaigh Stát eile a bhfuil cónaí orthu go buan i Stát iarrtha agus a léiríonn leibhéal áirithe comhtháthaithe i sochaí an Stáit sin (60) toisc go bhfuil siad i staid inchomparáide le náisiúnaigh an Stáit iarrtha. Ar an taobh eile, ní chomhlíonfadh náisiúnach Stáit atá á ghabháil ag aerfort de chuid Stáit iarrtha, cé nach mbeadh sé ach ar idirthuras, an critéar a bhaineann le bheith i gcor inchomparáide.

Mura féidir a mheas go bhfuil buanchónaí ar dhuine iarrtha sa Stát iarrtha, tá saincheist a n-eiseachadta le socrú bunaithe ar an dlí náisiúnta nó idirnáisiúnta is infheidhme (61).

2.2.2. Na céimeanna atá le leanúint ag na húdaráis inniúla i gcás ina bhfuil feidhm ag an eisceacht náisiúntachta

I gcás iarrata ar eiseachadadh chun pianbhreith a fhorghníomhú, is é an beart is lú dochar d’fheidhmiú an chirt chun saorghluaiseachta atá ag an Stát iarrtha freagracht a ghabháil air féin as forghníomhú na pianbhreithe ar a chríoch seachas náisiúnach Stáit eile a eiseachadadh chuig an tríú Stát, i gcás ina bhforáiltear féidearthacht den sórt sin dá náisiúnaigh féin freisin. Táthar ag súil go ndéanfaidh an Chúirt Bhreithiúnais na céimeanna mionsonraithe a bheidh le leanúint a shoiléiriú tuilleadh (go háirithe méid na n-oibleagáidí atá ar Stáit agus an bhfuil gá le toiliú ó thríú Stát) sa chás C-237/21 atá ar feitheamh (62).

2.2.3. Malartú faisnéise idir an Stát iarrtha agus Stát na náisiúntachta

Ní cheanglaítear le hAirteagal 18 ná le hAirteagal 21 CFAE ar an Stát iarrtha a chur in iúl don Stát is náisiúnach d’iarraidh ar eiseachadadh atá ar feitheamh chun pianbhreith nó ordú coinneála a fhorghníomhú. Mar sin féin, níl cosc ar an Stát iarrtha teagmháil a dhéanamh le Stát na náisiúntachta chun aon eolas ábhartha a fháil a d’fhéadfadh sé a bheith úsáideach.

3. Treoirlínte is infheidhme maidir le gach Stát beag beann ar an eisceacht náisiúntachta

3.1. Measúnú ar chearta bunúsacha roimh eiseachadadh

3.1.1. An Chairt a chur i bhfeidhm

Chinn an Chúirt Bhreithiúnais go dtagann an cinneadh saoránach/IC/NO náisiúnach de chuid an Aontais a eiseachadadh, i gcás a thagann faoi raon feidhme Airteagal 18 CFAE agus Airteagal 21 CFAE nó Airteagal 4 de Chomhaontú LEE arna léamh in éineacht le hAirteagal 36 de Chomhaontú LEE, faoi raon feidhme dhlí AE chun críocha Airteagal 51(1) den Chairt (63). Dá bhrí sin, tá forálacha na Cairte, agus go háirithe Airteagal 19 de, infheidhme maidir le cinneadh den sórt sin.

Thairis sin, is leor comhaontú idirnáisiúnta de chuid an Aontais maidir le heiseachadadh a bheith ann chun an Chairt a chur i bhfeidhm. Dá bhrí sin, tá feidhm ag an gCairt freisin maidir le hiarrataí ar eiseachadadh arna n-eisiúint ag na Stáit Aontaithe nó ag an Ríocht Aontaithe faoi seach faoin gComhaontú maidir le heiseachadadh idir an tAontas Eorpach agus Stáit Aontaithe Mheiriceá (64) agus faoin gComhaontú Trádála agus Comhair idir an tAontas Eorpach agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach, de pháirt amháin, agus an Ríocht Aontaithe, den pháirt eile (65), fiú nuair nach bhfeidhmítear saorghluaiseacht laistigh de limistéar LEE. Ina theannta sin, i gcásanna den sórt sin, tá feidhm ag an gCairt freisin maidir le náisiúnaigh tríú Stát agus daoine gan stát.

I gcás ina bhfuil feidhm ag an gCairt, caithfidh Stát iarrtha a fhíorú i dtosach nach ndéanfaidh an t-eiseachadadh dochar do na cearta dá dtagraítear in Airteagal 19 den Chairt (66).

Faoi Airteagal 19(2) den Chairt, ní fhéadfar aon duine a aistriú, a dhíbirt nó a eiseachadadh chuig Stát ina bhfuil baol tromchúiseach ann go ndéanfar é nó í a chur faoi phionós an bháis nó a chéasadh nó íde nó pionós eile atá mídhaonna nó táireach a chur air nó uirthi.

Shonraigh an Chúirt Bhreithiúnais freisin nach leor iontu féin ’dearbhuithe a bheith ann agus aontachas leis na conarthaí idirnáisiúnta lena ráthaítear urraim do chearta bunúsacha i bprionsabal chun cosaint leordhóthanach ar bhaol drochíde a áirithiú i gcás ina bhfuil foinsí iontaofa tar éis cleachtais a thuairisciú a mbaineann na húdaráis leas astu nó a bhfuil glacadh acu leo, ar cleachtais iad atá go follasach contrártha le prionsabail an Choinbhinsiúin Eorpaigh chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint.

Dá bhrí sin, sa mhéid go bhfuil fianaise ag údarás inniúil an Bhallstáit iarrtha maidir le fíorbhaol íde mhídhaonna nó táireach do dhaoine aonair sa tríú Stát iarrthach, tá sé de cheangal air a mheas an ann don bhaol sin nuair a iarrtar air cinneadh a dhéanamh maidir le heiseachadadh duine chuig an Stát sin (féach, chuige sin, maidir le hAirteagal 4 den Chairt, breithiúnas an 5 Aibreán 2016 in Aranyosi agus Căldăraru, C-404/15 agus C-659/15 PPU, AE:C:2016:198, mír 88).

Chuige sin, ní mór don údarás inniúil sa Bhallstát iarrtha brath ar fhaisnéis atá oibiachtúil, iontaofa, sonrach agus nuashonraithe i gceart. Is féidir an fhaisnéis sin a fháil, inter alia, ó bhreithiúnais ó chúirteanna idirnáisiúnta amhail breithiúnais ECtHR, breithiúnais chúirteanna an tríú Stát iarrthach, chomh maith le cinntí, tuarascálacha agus doiciméid eile arna gcur ar fáil ag comhlachtaí Chomhairle na hEorpa nó faoi choimirce na Náisiún Aontaithe (féach, chuige sin, breithiúnas an 5 Aibreán 2016 in Aranyosi agus Căldăraru, C-404/15 agus C-659/15 PPU, AE:C:2016:198, mír 89)’ (67).

3.1.2. An Coinbhinsiún Eorpach chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint a chur i bhfeidhm

Tá feidhm ag an gCoinbhinsiún Eorpach chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint (ECHR) maidir le heiseachadadh ó Stáit chuig tríú Stáit i gcásanna nach bhfuil feidhm ag an gCairt maidir leo (68), amhail eiseachadadh saoránaigh den Aontas, nár fheidhmigh an ceart chun saorghluaiseachta, nó náisiúnach tríú tír chuig tríú Stát nach bhfuil comhaontú eiseachadta tugtha i gcrích ag an Aontas leis.

Is ábhartha Airteagal 3 agus Airteagal 6 de CECD go háirithe. Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 3 de CISA:

Ní dhéanfar céastóireacht ar aon duine ná ní chuirfear aon íde nó pionós atá mídhaonna nó táireach ar aon duine.

Foráiltear le hAirteagal 6 de CECD (an ceart chun trialach córa, toimhde na neamhchiontachta agus na cearta chun cosanta):

1. Nuair a bheidh a chearta agus a oibleagáidí sibhialta nó aon chúiseamh coiriúil ina choinne á gcinneadh aige, tá teideal ag gach uile dhuine chun éisteacht chóir phoiblí a fháil laistigh d’am réasúnach ó bhinse neamhspleách neamhchlaon a bunaíodh le dlí. Fógróidh an preas breithiúnas go poiblí agus féadfaidh an pobal é d’eisiamh ón triail go léir nó ó chuid di ar mhaithe leis an moráltacht, leis an ord poiblí nó leis an tslándáil náisiúnta i ndaonlathas má theastaíonn sin ar mhaithe le hógánaigh nó chun saol príobháideach na bpáirtithe a chosaint, nó sa mhéid gur dianghá é dar leis an gcúirt in imthosca speisialta ina rachadh an phoiblíocht chun dochair don cheartas.

2. Gach uile dhuine a chúiseofar i gcion coiriúil, toimhdeofar é a bheith neamhchiontach go dtí go gcruthófar ciontach é de réir dlí.

3. Tá na cearta íosta seo a leanas ag gach duine a chúisítear i gcion coiriúil: a) go gcuirfear in iúl dó gan mhoill, i dteanga a thuigeann sé agus go mion, cad é cineál agus cúis an chúisimh ina choinne; (b) dóthain ama a bheith aige agus na saoráidí a bheith aige chun a chosaint a ullmhú; (c) é féin a chosaint i bpearsain nó trí chúnamh dlíthiúil dá rogha féin nó, mura bhfuil acmhainn leordhóthanach aige íoc as cúnamh dlíthiúil, é a thabhairt in aisce nuair is gá sin ar mhaithe leis an gceartas; (d) finnéithe ina choinne a cheistiú nó a chur á cheistiú agus a chur faoi deara finnéithe thar a cheann a bheith i láthair agus a cheistiú faoi na coinníollacha céanna le finnéithe ina choinne; e) cúnamh saor in aisce a bheith aige ó ateangaire mura féidir leis an teanga a úsáidtear sa chúirt a thuiscint nó a labhairt.

3.2. Gan bhunús nó maslach, lena n-áirítear fógraí dearga a bhfuil údar polaitiúil leo, barántais ghabhála agus iarrataí ar eiseachadadh

Tá na Stáit ag tabhairt aghaidh ar chásanna gan bhunús nó ar chásanna maslacha, lena n-áirítear iarrataí ar eiseachadadh a bhfuil údar polaitiúil leo agus fógraí dearga Interpol comhthreomhara. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh feidhm a bheith ag an roinn seo cheana féin ag tráth nár eisíodh aon iarraidh ar eiseachadadh fós nó i gcás nár gabhadh an duine fós ar bhonn fógra dearg (e.g. nuair atá Stát ar an eolas faoi fhógraí maslacha dearga Interpol, is féidir leis pointí fócasacha eile a chur ar an eolas go réamhghníomhach, fiú sula n-aistreoidh an duine atá á lorg chuig Stát eile).

3.2.1. Sásra Interpol atá ann cheana maidir le mí-úsáid fógraí dearga

Tá córas uathoibrithe scagtha agus braite maidir le fógraí dearga (69) i bhfeidhm laistigh de Interpol. Ceadaíonn sé mí-úsáid cásanna a scagadh amach. Déantar gach iarraidh a thagann isteach a sheiceáil i gcoinne liosta faire ina bhfuil iarrataí a diúltaíodh san am atá caite ionas go ndiúltófar dóibh go huathoibríoch. Tá Interpol ag obair chun cosaintí nua uathoibrithe TF a fhorbairt chun feabhas a chur ar an measúnú ar iarrataí isteach maidir le fógraí a fhoilsiú agus a scaipeadh.

Thairis sin, bunaíodh Tascfhórsa speisialta in Ardrúnaíocht Interpol, atá comhdhéanta de dhlíodóirí agus d’oifigigh phóilíneachta ó Bhallstáit éagsúla Interpol. Déanann an Tascfhórsa measúnú ar gach iarraidh a thagann isteach ar fhoilseacháin fógraí agus ar scaipeadh ó Bhallstáit Interpol maidir lena gcomhoiriúnacht leis an gcreat dlí agus na ceanglais dlí faoi seach.

Is féidir fógraí dearga Interpol a bhaint ar roinnt foras trí aighneachtaí a dhéanamh chuig an gCoimisiún neamhspleách um Rialú Comhad (CCF) á mhaíomh go sáraíonn siad Bunreacht Interpol agus a Rialacha maidir leis an bPróiseas Sonraí. Is féidir leis na Ballstáit comhairle a thabhairt don duine aonair lena mbaineann trí fhógra míchuí dearg, go háirithe trí fhógra dearg a mbeidh údar polaitiúil leis, a gcearta a fheidhmiú roimh CCF agus iad a chur ar an eolas roimh ré, nó a iarraidh go scriosfaí na fógraí nó na hidirleathadh.

Tacaíonn grúpa comhairleach le fógra buan leis na gníomhaíochtaí sin.

3.2.2. Malartú faisnéise ag pointí fócasacha maidir le gan bhunús nó mí-úsáid, go háirithe iarrataí ar eiseachadadh a bhfuil údar polaitiúil leo

Is minic a bhíonn faisnéis ag Stát na náisiúntachta a bhfuil tábhacht shuntasach léi lena chinneadh an bhfuil iarraidh ar eiseachadadh gan bhunús nó mí-úsáideach, go háirithe go bhfuil údar polaitiúil leis. Dá bhrí sin, is féidir le dlúthchomhar agus malartú faisnéise le Stát náisiúntachta an duine iarrtha a bheith riachtanach, i gcás ina ndéanann Stát iarrtha meastóireacht ar iarraidh ar eiseachadadh maidir le saoránach de chuid Stáit eile.

I gcásanna ina bhfuil drochamhras réasúnach ann gur iarraidh ar eiseachadadh atá maslach, go háirithe iarraidh a bhfuil údar polaitiúil léi nó nach bhfuil bonn léi ar bhealach eile (neamhdhleathach), ba chóir do lárionad Stáit a bhfuil iarraidh ar eiseachadadh faighte aige ó thríú Stát maidir le náisiúnach de Stát eile, pointe fócasach Stát na náisiúntachta a chur ar an eolas i gcónaí. Leis sin, beifear in ann faisnéis ábhartha a mhalartú chun cinneadh eolasach a dhéanamh i dtaobh an bhfuil údar polaitiúil leis an iarraidh ar eiseachadadh nó an bhfuil sí gan bhunús ar bhealach eile (neamhdhleathach) (c.f. Iarscríbhinn 3 - teimpléad agus Iarscríbhinn 8 - teimpléad).

Thairis sin, ba cheart d’aon phointe comhtheagmhála, i gcásanna ina bhfuil amhras réasúnach ann, go bhfuil iarraidh ar eiseachadadh gan bhunús nó go bhfuil sí míchuí, go háirithe údar polaitiúil, go pras agus go réamhghníomhach, pointí fócasacha eile a chur ar an eolas agus dul i gcomhairle leo, chomh maith le Eurojust, Europol agus Interpol (c.f. Iarscríbhinnn 8 - teimpléad).

Tá feidhm ag an sásra fógartha sin i measc na bpointí fócasacha i gcásanna nach bhfuil bunús leo nó atá mí-úsáideach, lena n-áirítear iarrataí ar eiseachadadh a bhfuil údar polaitiúil leo, maidir le náisiúnaigh Stát, agus maidir le náisiúnaigh tríú Stát agus daoine gan stát.

4. GNÉITHE PRAITICIÚLA DE SHÁSRA PETRUHHIN AGUS IARRATAÍ AR EISEACHADADH A BHFUIL ÚDAR POLAITIÚIL LEO

4.1. Pointí fócais

Chun críocha mheicníocht Petruhhin agus gan bhunús nó neamhdhleathach, go háirithe iarrataí ar eiseachadadh atá spreagtha go polaitiúil, d’ainmnigh na Stáit pointí fócais (e.g. údaráis lárnacha).

Tá liosta nuashonraithe na bpointí comhtheagmhála ar fáil ag:

https://www.ejn-crimjust.europa.eu/ejn/AtlasChooseCountry/EN

Ba cheart don Stát EJN a chur ar an eolas gan mhoill maidir le haon athruithe ar a bpointí fócasacha.

Is féidir le pointí fócais dul i gcomhairle le Eurojust agus le EJN má bhíonn aon cheist acu.

4.2. Córas agus costais teanga

Moltar teanga oifigiúil de chuid Stát na náisiúntachta mar an córas teanga do dhoiciméid a tharchuirtear idir an Stát iarrtha agus Stát na náisiúntachta.

Féadfaidh na Ballstáit fógra a thabhairt don Choimisiún freisin má chinneann siad glacadh le haistriúcháin i gceann amháin nó níos mó de theangacha oifigiúla an AE, na hÍoslainne nó na hIorua.

Ba cheart go gclúdódh an Stát iarrtha agus Stát na náisiúntachta a gcostais féin (costais aistriúcháin den chuid is mó).

4.3. Córas cosanta sonraí

Tá feidhm ag Treoir (AE) 2016/680 maidir le cosaint daoine nádúrtha i ndáil le próiseáil sonraí pearsanta ag údaráis inniúla chun cionta coiriúla a chosc, a imscrúdú, a bhrath nó a ionchúiseamh nó chun pionóis choiriúla a fhorchur, agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin (70).

(1) An Coinbhinsiún Eorpach um Eiseachadadh (ETS Uimh. 24) agus an Prótacal Breise a ghabhann leis (ETS Uimh. 086), an Dara Prótacal Breise (ETS Uimh. 098), an Tríú Prótacal Breise (ETS Uimh. 209) agus an Ceathrú Prótacal Breise a ghabhann leis an gCoinbhinsiún Eorpach um Eiseachadadh (ETS Uimh. 212).

(2) An oibleagáid maidir le heiseachadadh nó ionchúiseamh.

(3) Mar shampla, foráiltear sa Chomhaontú Trádála agus Comhair idir an tAontas Eorpach agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach, de pháirt amháin, agus an Ríocht Aontaithe, den pháirt eile (IO L 149, 30.4.2021, lch. 10), oibleagáid shainráite maidir leis an bprionsabal “aut dedere aut judicare” in Airteagal 603.

(4) Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 6 Meán Fómhair 2016, Petruhhin, C-182/15, ECLI:EU:C:2016:630.

(5) In Airteagal 21(1) CFAE foráiltear mar a leanas: “Beidh an ceart ag gach saoránach den Aontas gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse ar chríoch na mBallstát, faoi réir na dteorainneacha agus na gcoinníollacha dá bhforáiltear sna Conarthaí agus sna forálacha arna nglacadh lena gcur chun feidhme.”

(6) Bunaithe ar an toirmeasc ar idirdhealú ar fhorais náisiúntachta a bhunaítear faoi Airteagal 18 CFAE, lena bhforáiltear: “Laistigh de raon feidhme na gConarthaí, agus gan dochar d’aon fhorálacha speisialta iontu, toirmiscfear aon idirdhealú de bhíthin náisiúntachta.”

(7) Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 10 Aibreán 2018, Pisciotti, C-191/16, ECLI:EU:C:2018:222; breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 13 Samhain 2018, Raugevicius, C-247/17, ECLI:EU:C:2018:898; breithiúnas an 2 Aibreán 2020, Ruska Federacija, C-897/19 PPU, ECLI:EU:C:2020:262 agus breithiúnas an 17 Nollaig 2020, Generalstaatsanwaltschaft Berlin, C-398/19, ECLI:EU:C:2020:1032.

(8) Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 2 Aibreán 2020, Ruska Federacija, C-897/19 PPU, ECLI:EU:C:2020:262.

(9) Doiciméad Oibre Chomhairle an Aontais Eorpaigh, físchomhdháil neamhfhoirmiúil na nAirí Dlí agus Cirt, 4 Meitheamh 2020: Ullmhúchán – Eiseachadadh shaoránaigh an AE chuig tríú tíortha – plépháipéar ón Uachtaránacht, Doiciméad WK 5231/2020 INIT.

(10) Tuarascáil chomhpháirteach ó Eurojust agus ón nGréasán Breithiúnach Eorpach maidir le saoránaigh AE a eiseachadadh chuig tríú tíortha: https://www.eurojust.europa.eu/joint-report-eurojust-and-ejn-extradition-eu-citizens-third-countries.

(11) IO C 419, 4.12.2020, lch. 23.

(12) Ordú ón gCúirt Bhreithiúnais an 6 Meán Fómhair 2017, Schotthöfer & Steiner v Adelsmayr, C-473/15, ECLI:EU:C:2017:633, breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 10 Aibreán 2018, Pisciotti, C-191/16, ECLI:EU:C:2018:222; breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 13 Samhain 2018, Raugevicius, C-247/17, ECLI:EU:C:2018:898; breithiúnas an 2 Aibreán 2020, Ruska Federacija, C-897/19 PPU, ECLI:EU:C:2020:262 agus breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 17 Nollaig 2020, Generalstaatsanwaltschaft Berlin, C-398/19, ECLI:EU:C:2020:1032.

(13) Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 6 Meán Fómhair 2016, Petruhhin, C-182/15, ECLI:EU:C:2016:630.

(14) Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 13 Samhain 2018, Raugevicius, C-247/17, ECLI:EU:C:2018:898.

(15) Cás C-237/21, Generalstaatsanwaltschaft München.

(16) Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 6 Meán Fómhair 2016, Petruhhin, C-182/15, ECLI:EU:C:2016:630.

(17) IO C 202, 7.6.2016, lch. 389.

(18) Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 19(2) den Chairt: “Ní fhéadfar aon duine a aistriú, a dhíbirt nó a eiseachadadh chuig Stát ina bhfuil baol tromchúiseach ann go ndéanfar é nó í a chur faoi phionós an bháis nó a chéasadh nó íde nó pionós eile atá mídhaonna nó táireach a chur air nó uirthi.”

(19) Ordú ón gCúirt Bhreithiúnais an 6 Meán Fómhair 2017, Schotthöfer & Steiner v Adelsmayr, C-473/15, ECLI:EU:C:2017:633.

(20) Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 47 den Chairt: “Tá ag gach duine a ndéantar a chearta nó a cearta agus a shaoirsí nó a saoirsí, arna ráthú le dlí an Aontais, a shárú, an ceart chun leigheas éifeachtach a fháil os comhair binse i gcomhréir leis na coinníollacha atá leagtha síos san Airteagal seo.

Tá gach duine i dteideal éisteacht chóir phoiblí a fháil laistigh de thréimhse réasúnta ó bhinse neamhspleách neamhchlaon arna bhunú roimh ré le dlí. Beidh an chaoi ag gach duine go ndéanfar é nó í a chomhairliú, a chosaint agus a ionadú.

Déanfar cúnamh dlíthiúil a chur ar fáil dóibh siúd nach bhfuil acmhainní leordhóthanacha acu a mhéad is gá an cúnamh sin chun rochtain éifeachtach ar an gceartas a áirithiú.”

(21) Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 10 Aibreán 2018, Pisciotti, C-191/16, ECLI:EU:C:2018:222.

(22) Comhaontú maidir le heiseachadadh idir an tAontas Eorpach agus Stáit Aontaithe Mheiriceá (IO L 181, 19.7.2003, lch. 27).

(23) Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 2 Aibreán 2020, Ruska Federacija, C-897/19 PPU, ECLI:EU:C:2020:262.

(24) IO L 292, 21.10.2006, lch. 2.

(25) Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 17 Nollaig 2020, Generalstaatsanwaltschaft Berlin (Eiseachadadh chun na hÚcráine), C-398/19, ECLI:EU:C:2020:1032.

(26) Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 12 Bealtaine 2021, WS, C-505/19, ECLI:EU:C:2021:376.

(27) An Coinbhinsiún chun Comhaontú Schengen an 14 Meitheamh 1985 idir Rialtais Stáit Aontas Eacnamaíoch Benelux, Phoblacht Chónaidhme na Gearmáine agus Phoblacht na Fraince maidir le seiceálacha ag a gcomhtheorainneacha a dhíothú de réir a chéile a chur chun feidhme (IO L 239, 22.9.2000, lch. 19).

(28) Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 54 de CISA: “Duine a mbeidh an clabhsúr curtha ar a thriail go críochnaitheach i bPáirtí Conarthach amháin, ní fhéadfar é a ionchúiseamh i bPáirtí Conarthach eile i ndáil leis na gníomhartha céanna ar choinníoll, i gcás inar forchuireadh an pionós, gur cuireadh i bhfeidhm é, go bhfuil sé á chur i bhfeidhm nó nach féidir é a chur i bhfeidhm a thuilleadh faoi dhlíthe an Pháirtí Chonarthaigh a rinne an phianbhreith a fhorchur.”

(29) Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 50 den Chairt: “Ní dhlífear aon duine a thriail ná a phionósú athuair in imeachtaí coiriúla i ngeall ar chion ar éigiontaíodh nó ar ciontaíodh é nó í go críochnaitheach san Aontas i ngeall air cheana i gcomhréir leis an dlí.”

(30) Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 12 Bealtaine 2021, WS, C-505/19, ECLI:EU:C:2021:376, mír 84.

(31) Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 13 Samhain 2018, Raugevicius, C-247/17, ECLI:EU:C:2018:898.

(32) Ós rud é go ndearnadh pianbhreith a chur ar an duine iarrtha cheana féin sa tríú Stát.

(33) An Coinbhinsiún maidir le hAistriú Daoine faoi Phianbhreith (ETS Uimh. 112).

(34) An Coinbhinsiún Eorpach um Eiseachadadh (ETS Uimh. 24)

(35) Cf. Rinne an Fhionlainn an dearbhú seo a leanas de bhun Airteagal 6 den Choinbhinsiún Eorpach um Eiseachadadh: De réir bhrí an Choinbhinsiúin seo, seasann an téarma “náisiúnaigh” do náisiúnaigh ón bhFionlainn, ón Danmhairg, ón Íoslainn, ón Iorua agus ón tSualainn maille le heachtrannaigh a bhfuil sainchónaí orthu sna Stáit sin.’

(36) IO L 181, 19.7.2003, lch 27.

(37) IO L 149, 30.4.2021, lch. 10.

(38) Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 614(1) agus (3) de TCA: 1. Má tá barántas gabhála Eorpach nó barántas gabhála eisithe ag dhá Stát nó níos mó i leith an duine chéanna, is é an t-údarás breithiúnach forghníomhaitheach a ghlacfaidh an cinneadh maidir le cé acu de na barántais sin a bheidh le forghníomhú agus tabharfaidh sé aird chuí ar na himthosca go léir agus go háirithe ar thromchúis choibhneasta agus ar an áit inar rinneadh na gcionta, ar dhátaí an bharántais gabhála nó an bharántais gabhála Eorpaigh faoi seach, agus cibé acu ar eisíodh iad chun críoch ionchúisimh nó chun pianbhreith choimeádta nó ordú coinneála a fhorghníomhú, agus chun oibleagáidí dlíthiúla Ballstát a fhorghníomhú a dhíorthaítear ó dhlí an Aontais i ndáil le, go háirithe, na prionsabail maidir le saoirse gluaiseachta agus le neamh-idirdhealú ar fhorais náisiúntachta. 3. I gcás coimhlinte idir barántas gabhála agus iarraidh ar eiseachadadh arna tíolacadh ag tríú tír, is é údarás inniúil an Stáit fhorghníomhaithigh a ghlacfaidh an bhreith faoi cé acu an ag an mbarántas gabhála nó ag an iarraidh ar eiseachadadh atá tosaíocht, agus aird chuí aige ar na himthosca uile, go háirithe na himthosca dá dtagraítear i mír 1 agus na himthosca atá luaite sa choinbhinsiún is infheidhme.’

(39) Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 13 Samhain 2018,, Raugevicius, C-247/17, ECLI:EU:C:2018:898, mír 29 agus breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 17 Nollaig 2020, Generalstaatsanwaltschaft Berlin (Eiseachadadh chun na hÚcráine), C-398/19, ECLI:EU:C:2020:1032, mír 32.

(40) Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 17 Nollaig 2020, Generalstaatsanwaltschaft Berlin (Eiseachadadh chun na hÚcráine), C-398/19, ECLI:EU:C:2020:1032, mír 31.

(41) Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 2 Aibreán 2020, Ruska Federacija, C-897/19 PPU, ECLI:EU:C:2020:262.

(42) Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 4 de Chomhaontú LEE: “Laistigh de raon feidhme chur i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo, agus gan dochar d’aon fhorálacha speisialta atá ann, coiscfear aon idirdhealú ar fhorais náisiúntachta.”

(43) Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 36(1) de Chomhaontú LEE: “Faoi chuimsiú fhorálacha an Chomhaontaithe seo, ní bheidh aon srianta ar an tsaoirse chun seirbhísí a sholáthar laistigh de chríoch na bPáirtithe Conarthacha i leith náisiúnaigh de chuid Ballstáit CE agus de chuid Stáit CSTE atá bunaithe i mBallstát CE nó i Stát de chuid CSTE seachas Stát an duine dá bhfuil na seirbhísí beartaithe.”

(44) Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 2 Aibreán 2020, Ruska Federacija, C-897/19 PPU, ECLI:EU:C:2020:262, míreanna 52-55.

(45) Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 10 Aibreán 2018, Pisciotti, C-191/16, ECLI:EU:C:2018:222, mír 34.

(46) Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 2 Aibreán 2020, Ruska Federacija, C-897/19 PPU, ECLI:EU:C:2020:262, mír 54.

(47) Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 6 Meán Fómhair 2016, Petruhhin, C-182/15, ECLI:EU:C:2016:630, mír 41.

(48) Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 17 Nollaig 2020, Generalstaatsanwaltschaft Berlin (Eiseachadadh chun na hÚcráine), C-398/19, ECLI:EU:C:2020:1032, míreanna 49-50.

(49) Tá liosta de na lárphointí náisiúnta ainmnithe ag 27 mBallstát an Aontais, NO agus IC foilsithe ar shuíomh gréasáin EJN, cf. 4.1.

(50) Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 17 Nollaig 2020, Generalstaatsanwaltschaft Berlin (Eiseachadadh chun na hÚcráine), C-398/19, ECLI:EU:C:2020:1032, mír 48.

(51) Idem.

(52) Idem, mír 49.

(53) Idem, mír 51.

(54) Idem, mír 48.

(55) Treoir 2014/41/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 3 Aibreán 2014 maidir leis an Ordú Imscrúdaithe Eorpach in ábhair choiriúla (IO L 130, 1.5.2014, lch. 1).

(56) Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 17 Nollaig 2020, Generalstaatsanwaltschaft Berlin (Eiseachadadh chun na hÚcráine), C-398/19, ECLI:EU:C:2020:1032, mír 55.

(57) Mar a ainmnítear faoi Airteagal 6(1) den Chinneadh Réime maidir le EAW nó faoi Airteagal 9(1) den Chomhaontú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht na hÍoslainne (IC) agus Ríocht na hIorua (NO) maidir leis an nós imeachta um thabhairt suas idir Ballstáit an Aontais Eorpaigh agus an Íoslainn agus an Iorua.

(58) Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 10 Aibreán 2018, Pisciotti, C-191/16, ECLI:EU:C:2018:222, mír 54.

(59) Breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 17 Nollaig 2020, Generalstaatsanwaltschaft Berlin (Eiseachadadh chun na hÚcráine), C-398/19, ECLI:EU:C:2020:1032, míreanna 53 agus 54.

(60) Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 13 Samhain 2018, Pisciotti, C-247/17, ECLI:EU:C:2018:898, mír 46.

(61) Idem, mír 48.

(62) Cás C-237/21, Generalstaatsanwaltschaft München.

(63) Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 6 Meán Fómhair 2016, Petruhhin, C-182/15, ECLI:EU:C:2016:630, mír 52 agus mír 53, agus breithiúnas ón gCúirt Bhreithiúnais an 2 Aibreán 2020, Ruska Federacija, C-897/19 PPU, ECLI:EU:C:2020:262, mír 63. Foráiltear an méid seo a leanas in Airteagal 51(1) den Chairt: 1. Tá forálacha na Cairte seo dírithe ar institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais le haird chuí ar phrionsabal na coimhdeachta, agus ar na Ballstáit an tráth a gcuireann siad dlí an Aontais chun feidhme, agus an tráth sin amháin. Dá bhrí sin, tabharfaidh siad aird ar na cearta, déanfaidh siad na prionsabail a urramú agus cuirfidh a gcur i bhfeidhm chun cinn i gcomhréir lena gcumhachtaí faoi seach agus na teorainneacha atá ar chumhachtaí an Aontais mar atá siad tugtha dó sna Conarthaí á n-urramú acu.’

(64) IO L 181, 19.7.2003, lch 27.

(65) IO L 149, 30.4.2021, lch. 10.

(66) Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 6 Meán Fómhair 2016, Petruhhin, C-182/15, ECLI:EU:C:2016:630, mír 60, ordú ón gCúirt Bhreithiúnais an 6 Meán Fómhair 2017, Schotthöfer & Steiner v Adelsmayr, C-473/15, ECLI:EU:C:2017:633, breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 13 Samhain 2018, Raugevicius, C-247/17, ECLI:EU:C:2018:898, mír 49, breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 2 Aibreán 2020, Ruska Federacija, C-897/19 PPU, ECLI:EU:C:2020:262, míreanna 63 to 68.

(67) Breithiúnas na Cúirte Breithiúnais an 6 Meán Fómhair 2016, Petruhhin, C-182/15, ECLI:EU:C:2016:630, míreanna 57, 58 agus 59.

(68) Cf. 3.1.1. supra.

(69) Ní iarraidh ar eiseachadadh ná barántas gabhála idirnáisiúnta é Fógra Dearg. Is foláireamh é ar fhorfheidhmiú an dlí ar fud an domhain chun duine a aimsiú agus a ghabháil go sealadach ar feitheamh eiseachadadh, tabhairt suas nó caingean dlí chomhchosúil. Tagraíonn fógra dearg, áfach, do bharántas gabhála idirnáisiúnta nó do chinneadh breithiúnach, tacaíonn sé le himeachtaí eiseachadta agus tá sonraí coireachta náisiúnta ann (ach amháin má eisíonn binse idirnáisiúnta an fógra dearg). De réir Airteagal 82 de Rialacha INTERPOL maidir le Sonraí a Phróiseáil [IRPD, III/IRPD/GA/2011 (2019)], “Foilsítear fógraí Dearga ar iarraidh ó Bhiúró Lárnach Náisiúnta nó ó eintiteas idirnáisiúnta ag a bhfuil cumhachtaí imscrúdaithe agus ionchúisimh in ábhair choiriúla chun suíomh an duine a bhfuiltear sa tóir air agus coinneáil, gabháil nó srianadh gluaiseachta an duine sin a lorg chun críche eiseachadta, tabhartha suas nó caingne dleathaí comhchosúla.”

(70) Treoir (AE) 2016/680 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 i ndáil le cosaint daoine nádúrtha maidir le próiseáil sonraí pearsanta ag údaráis inniúla chun cionta coiriúla a chosc, a imscrúdú, a bhrath nó a ionchúiseamh nó chun pionóis choiriúla a fhorghníomhú, agus saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Cinneadh Réime 2008/977/CGB ón gComhairle (IO L 119, 4.5.2016, lch. 89).