Ábhar I.Treoraíocht le haghaidh na mBallstát maidir le dea‑chleachtais chun dlús a chur le nósanna imeachta um dheonú ceadanna le haghaidh Tionscadail Fuinnimh In‑athnuaite 1.Réamhrá 2.Nósanna imeachta um údarú riaracháin atá níos tapúla agus níos giorra a.Forálacha REDII agus comparáid idir dea‑chleachtais ina dtrasuí b.Dea‑chleachtais eile chun fad nósanna imeachta um dheonú ceadanna a laghdú lastall de REDII c.Solúbthacht a mhéadú i sonraíochtaí teicneolaíochta a oiriúnú sa tráthchlár idir iarratas a dhéanamh ar chead agus tionscadail a chur le chéile 3.Comhordú inmheánach agus nósanna imeachta soiléire agus digitithe chun castacht na bpróiseas údarúcháin riaracháin a laghdú a.Forálacha REDII maidir leis an ionad ilfhreastail agus comparáid idir dea‑chleachtais ina dtrasuí b.Samplaí de dhea‑chleachtais eile chun castacht nósanna imeachta riaracháin a laghdú lastall de REDII 4.Acmhainní daonna leordhóthanacha agus sciliú eintiteas um dheonú ceadanna 5.Suíomhanna le haghaidh tionscadail fuinnimh in‑athnuaite a shainaithint agus a phleanáil ar bhealach níos fearr a.Srianta úsáide talún/mara agus dea‑chleachtais chun sainaithint limistéar oiriúnach a éascú b.Ilúsáid spáis c.Glacacht agus rannpháirtíocht an phobail d.Cúrsaí comhshaoil e.Breithnithe cosanta agus eitlíochta 6.Nascadh níos fusa leis an eangach, gléasraí cumhachta teicneolaíochta comhcheangailte, teicneolaíochtaí athchumhachtúcháin agus nuálacha a.Fadhbanna maidir le nascadh leis an eangach

b.Gléasraí cumhachta teicneolaíochta comhcheangailte c.Athchumhachtú d.Hidrigin e.Tacaíocht a thabhairt don nuálaíocht II.Treoraíocht do na Ballstáit maidir le Comhaontuithe Ceannaigh Fuinnimh In‑athnuaite a éascú 1.Réamhrá 2.Saincheisteanna rialála 3.Infhaighteacht comhaontuithe ceannaigh in‑athnuaite corparáideacha a leathnú chuig fiontair bheaga agus mheánmhéide 4.Comhaontuithe ceannaigh cumhachta in‑athnuaite trasteorann a chur chun cinn



I.Treoraíocht le haghaidh na mBallstát maidir le dea‑chleachtais chun dlús a chur le nósanna imeachta um dheonú ceadanna le haghaidh Tionscadail Fuinnimh In‑athnuaite 1.Réamhrá Tá fuinneamh in‑athnuaite i gcroílár an aistrithe chuig fuinneamh glan, aistriú is gá chun cuspóirí Chomhaontú Pháras agus an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip a bhaint amach. Á mheabhrú sin, leis an togra le haghaidh athbhreithniú ar an Treoir maidir le Fuinneamh In‑athnuaite (‘REIDII’) a chuir an Coimisiún ar aghaidh i mí Iúil 2021 mar chuid den phacáiste lena gcomhlíontar an Comhaontú Glas don Eoraip, moladh an sciar d’fhuinneamh in‑athnuaite sa mheascán fuinnimh in 2030 a dhúbailt i gcomparáid le 2020, chun 40 % ar a laghad a bhaint amach. De thoradh ionradh na Rúise ar an Úcráin, maidir le foinsí fuinnimh in‑athnuaite fuinnimh a chur in úsáid ar an mbealach is gasta agus is féidir, tháinig sin chun bheith ina thosaíocht straitéiseach de chuid an Aontais ós rud é go laghdófar leis sin ár spleáchas ar bhreoslaí iontaise – a allmhairíodh go príomha – agus go gcuideofar le fuinneamh a dhéanamh inacmhainne arís. I dteannta na mbeart chun soláthar gáis leordhóthanach a áirithiú agus an phlean um chaomhnú fuinnimh mar ullmhúchán le haghaidh an gheimhridh seo chugainn, trí acmhainneachtaí in‑athnuaite nua a chur isteach a ghasta agus is féidir, rannchuideofar a thuilleadh leis na bearta fadtéarmacha maidir le maolú géarchéime. Leis an Teachtaireacht REPowerEU, a leanann as Teachtaireacht Bosca Uirlisí Dheireadh Fómhair 2021, leagadh amach plean chun go mbeidh an Eoraip neamhspleách ar bhreoslaí iontaise na Rúise, ag tosú le gás, i bhfad roimh dheireadh na deacáide seo. Moladh leis an Teachtaireacht freisin go mbreithneoidh na comhreachtóirí spriocanna níos airde nó níos luaithe le haghaidh fuinneamh in‑athnuaite agus tagraíodh do thús‑ualú fuinnimh gaoithe agus grianfhuinnimh mar aon le teaschaidéil, agus an meánráta cur in úsáid á mhéadú faoi 20 %, agus acmhainneachtaí breise 80 GW ann faoi 2030 chun freastal ar tháirgeacht níos airde de hidrigin in‑athnuaite. Fágann sin gur gá dlús suntasach a chur le luas reatha chur in úsáid na dtionscadal fuinnimh in‑athnuaite chun an méadú is gá ar thoilleadh a chomhlíonadh in am. Tá ardphraghsanna fuinnimh, atá á spreagadh ag ardphraghsanna gáis iontaise den chuid is mó, ina gcúis bhreise le dlús a chur le cur in úsáid na dtionscadal fuinnimh in‑athnuaite, agus le tionchair dhiúltacha ar ár saoránaigh agus ar ár ngnólachtaí a laghdú. Rud atá ag tarlú níos mó ná riamh le tionscadail cumhachta in‑athnuaite is ea go bhfuil costais leictreachais á dtairiscint atá i bhfad faoi bhun na gcostas a bhaineann le gléasraí cumhachta breosla iontaise sa mhargadh mórdhíola. Tá gá le dlús a chur le deonú ceadanna chun iad a thabhairt chuig an margadh go gasta. Le húsáid na gcomhaontuithe ceannaigh fuinnimh in‑athnuaite, cumasaítear don tionscal Eorpach agus do ghnólachtaí Eorpacha rochtain dhíreach a fháil ar chumhacht in‑athnuaite shaor, agus cobhsaíocht á soláthar d’fhorbróirí tionscadal in‑athnuaite gan an gá a bheith ann fanacht le tacaíocht airgeadais na mBallstát, rud lena méadaítear infhaighteacht an fuinnimh inacmhainne, shláin agus inbhuanaithe san Aontas. Cé acu a fhorbraítear nó nach bhforbraítear tionscadail fuinnimh in‑athnuaite trí thairiscintí poiblí nó trí chomhaontuithe ceannaigh corparáideacha maidir le fuinneamh in‑athnuaite nó ar bhonn ceannaí, le bacainní a bhaineann le nósanna imeachta um dheonú ceadanna agus nósanna imeachta riaracháin eile coinnítear na tionscadail siar, méadaítear an éiginnteacht agus costais agus díspreagtar infheisteoirí, rud a chuireann baint amach spriocanna dícharbónúcháin an Aontais agus an sprioc fuinnimh in‑athnuaite atá beartaithe le haghaidh 2030 i mbaol. Leis na bacainní sin, atá ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach nó áitiúil fiú go príomha, áirítear castacht na rialacha is infheidhme maidir le roghnú láithreáin agus údaruithe riaracháin le haghaidh tionscadal, saincheisteanna maidir le nascadh eangaí, srianta maidir le sonraíochtaí teicneolaíochta a oiriúnú le linn an nós imeachta um dheonú ceadanna, nó saincheisteanna sholáthar foirne na n‑údarás um dheonú ceadanna nó na n‑oibreoirí eangaí. Dá thoradh sin, is féidir go dtógfaidh an t‑aga tionscanta le haghaidh tionscadail fuinnimh in‑athnuaite suas le 10 mbliana. Tá an cás chun na bacainní sin a shárú níos láidre anois ná riamh. Le REDII tugadh isteach rialacha in 2018 maidir le heagrú agus uasfhad na coda riaracháin den phróiseas maidir le deonú ceadanna le haghaidh tionscadail fuinnimh in‑athnuaite, lena gcumhdaítear na ceadanna ábhartha uile chun gléasraí a thógáil, a athchumhachtú agus a oibriú, agus lena nascadh leis an eangach. Bhí sé d’oibleagáid ar na Ballstáit REDII a thrasuí, lena n‑áirítear na forálacha nua sin, ina reachtaíocht náisiúnta faoin 30 Meitheamh 2021, ach níor dhearbhaigh aon Bhallstát trasuí iomlán ar REDII laistigh den sprioc‑am sin. Dá thoradh sin, thionscain an Coimisiún nósanna imeachta um shárú in aghaidh na mBallstát uile le haghaidh easpa trasuí ar REDII i mí Iúil 2021 chun iallach a chur orthu a n‑oibleagáidí a chomhlíonadh, lena n‑áirítear iad sin a bhaineann le nósanna imeachta riaracháin. Idir an dá linn, thug formhór na mBallstát fógra don Choimisiún faoi bhearta náisiúnta a glacadh chun REDII a thrasuí, go hiomlán nó go páirteach. Tráth fhoilsiú na treoraíochta seo, ní raibh fógra tugtha ag 10 mBallstát faoi aon bheart náisiúnta lena dtrasuitear na rialacha a tugadh isteach le REDII maidir le heagrú agus fad an phróisis maidir le deonú ceadanna (i.e. Airteagal 16), cé gur thug na cinn a bhí fágtha fógra faoi chuid de na bearta is gá ar a laghad.

Is léir don Choimisiún gurb ann d’athruithe suntasacha faoi láthair idir na Ballstáit sna rialacha náisiúnta nó réigiúnacha maidir le deonú ceadanna ó thaobh fhad agus chastacht a nósanna imeachta riaracháin. Tugtar le tuiscint leis sin go bhféadfaí cuid mhór feabhsuithe a dhéanamh agus cuid mhór a fhoghlaim ó chéile freisin. D’iarr na páirtithe leasmhara ar an gCoimisiún soiléiriú a thabhairt ar fhorálacha REDII maidir le nósanna imeachta riaracháin agus dea‑chleachtais a scaipeadh mar aon leis sin, chun údaráis um dheonú ceadanna a threorú i dtaca lena gcur i bhfeidhm. Leis an treoraíocht sin cuirtear dea‑chleachtais i láthair arb ann dóibh sna Ballstáit agus a bhfuil sé d’aidhm acu an t‑ualach riaracháin a laghdú agus deimhneacht pleanála a mhéadú le haghaidh tionscadail fuinnimh in‑athnuaite. Tá sí ag gabháil le Moladh ón gCoimisiún maidir le dlús a chur le nósanna imeachta um dheonú ceadanna agus Comhaontuithe Ceannaigh Cumhachta a éascú, a glacadh i dteannta togra le haghaidh leasú spriocdhírithe ar REDII maidir le ceadú. Tá na tionscnaimh sin mar chuid de phacáiste níos leithne de bhearta laistigh de chreat an phlean REPowerEU agus an tSeimeastair Eorpaigh lena dtacaítear le dlús a chur le cur in úsáid foinsí fuinnimh in‑athnuaite. Maidir le dul i ngleic leis na bacainní atá ann cheana roimh an gceadú agus le bacainní nua den sórt sin a shainaithint, ba cheart déileáil leis sin mar phróiseas leanúnach. Sa chomhthéacs sin, tá an Coimisiún ag obair le húdaráis na mBallstát ó mhí an Mhárta 2022 freisin chun deireadh a chur le bacainní a bhaineann le próiseas faoi chuimsiú Thascfhórsa um Fhorfheidhmiú an Mhargaidh Aonair. Ach an Moladh a chur chun feidhme go hiomlán agus go gasta bunaithe ar smaointe coincréiteacha le haghaidh simpliú agus giorrú a áirítear sa treoraíocht seo, cumasófar an t‑aga tionscanta le haghaidh tionscadail in‑athnuaite a ghiorrú agus iad a chur in úsáid go mór ar bhealach níos gasta. Leis an treoraíocht seo sainaithnítear na príomhréimsí seo a leanas chun feabhas a chur ar cheadú na dtionscadal fuinnimh in‑athnuaite: fad agus castacht nósanna imeachta um údarú riaracháin a laghdú, soláthar foirne agus sciliú leordhóthanach eintiteas agus údarás um dheonú ceadanna atá freagrach as measúnuithe comhshaoil, nósanna imeachta um roghnú láithreáin agus saincheisteanna maidir le nascadh eangaí. Ina theannta sin, i mórán Ballstát is ann do bhacainní freisin a bhaineann leis an easpa tacaíochta ón bpobal nó ó pháirtithe leasmhara ábhartha nó le haghaidh tionscadail áirithe. Leis na caibidlí seo a leanas soláthrófar míniú gearr ar na bacainní, ar na réitigh fhéideartha mar aon le dea‑chleachtais shainaitheanta i measc bearta náisiúnta chun REDII nó bearta a théann thar raon feidhme REDII a thrasuí. 2.Nósanna imeachta um údarú riaracháin atá níos tapúla agus níos giorra Maidir le fad agus castacht na nósanna imeachta um dheonú ceadanna, tá éagsúlacht mhór i gceist idir na teicneolaíochtaí éagsúla fuinnimh in‑athnuaite agus idir na Ballstáit. Le haghaidh tionscadail gaoithe amach ón gcósta, is féidir gur 10 mbliana atá san aga tionscanta, cé gur tháinig feirmeacha gaoithe amach ón gcósta de chuid na hÍsiltíre a tugadh i gcrích le déanaí, amhail Borssele III agus IV, chun bheith oibríochtúil 4‑5 bliana tar éis na dámhachtana tairisceana. Le haghaidh gaoth ar talamh, tá fad tuairiscithe an phróisis maidir le deonú ceadanna idir 3 bliana go 9 mbliana, agus is ann d’athrú suntasach ní hamháin idir na Ballstáit ach idir na réigiúin éagsúla de thír amháin in amanna freisin. Le haghaidh griantionscadail thalamhshuite, tá an fad tuairiscithe idir thart ar 1 bhliain agus níos mó ná 4.5 bliana. Mar sin féin, tá na meáin sin bunaithe ar shamplaí nach bhfuil iomlán ionadaíoch, ós rud é go bhfuil easpa sonraí inchomparáide ann ar fud an Aontais maidir le fad iomlán na nósanna imeachta um dheonú ceadanna le haghaidh tionscadail fuinnimh in‑athnuaite, lena n‑áirítear ullmhú agus tabhairt i gcrích an mheasúnaithe ar an tionchar ar an gcomhshaol, an cead nasctha leis an eangach a dheonú agus aghaidh a thabhairt ar aon agóid dhlíthiúil fhéideartha. Thairis sin, bíonn fad na nósanna imeachta um dheonú ceadanna le haghaidh tionscadail fuinnimh in‑athnuaite ag brath freisin ar infhaighteacht, agus ar chur in úsáid nó ar threisiú brostaithe na n‑eangach chun nascadh leis na tionscadail sin agus an fuinneamh arna tháirgeadh a chomhtháthú. Ní mór a chur san áireamh freisin gur féidir leis na nósanna imeachta i mBallstáit áirithe a bheith níos tapúla, ach ní gá go mbeidís níos éifeachtaí áfach. Is féidir gurb é a eascraíonn as cineálacha éagsúla bacainní go bhformheastar níos lú tionscadal, d’ainneoin nósanna imeachta níos gasta. Tarraingítear aird leis sin ar an ngá atá le díriú ar bhacainní agus ar dhul i ngleic leo go réamhghníomhach, ar bacainní iad lena gcuirtear isteach ar nósanna imeachta um dheonú ceadanna ar fud na Ballstát uile. Faoin Ionstraim um Thacaíocht Theicniúil, tá cúnamh á sholáthar ag an gCoimisiún do 17 mBallstát chun a spleáchas ar bhreoslaí iontaise na Rúise a chéimniú amach, i gcomhréir leis an bplean REPowerEU, lena n‑áirítear maidir le deonú ceadanna níos tapúla le haghaidh tionscadail fuinnimh in‑athnuaite agus rolladh amach gréine dín a fheabhsú. Go sonrach, faoi ghlao na hIonstraime um Thacaíocht Theicniúil 2023, tá tacaíocht á tairiscint ag an gCoimisiún do na Ballstáit le tacaíocht theicniúil shuaitheanta maidir le ‘Dlús a chur le ceadú le haghaidh fuinneamh in‑athnuaite’. Is léir go raibh comhar réigiúnach idir na Ballstáit agus tionscadail bonneagair fuinnimh chomhchosúla mhórscála á gcur chun feidhme ina chatalaíoch chun dlús a chur le deonú ceadanna agus le tabhairt i gcrích na dtionscadal sin. Déanann an Coimisiún cathaoirleacht ar cheithre ghrúpa ardleibhéil i réigiúin éagsúla de chuid an Aontais. Leis an ardleibhéal tacaíochta polaitiúla a fhaigheann na grúpaí sin cumasaítear fís réigiúnach choiteann agus déantar foráil maidir le tosaíochtaí réigiúnacha a tharraingt suas agus treoraíocht straitéiseach a sholáthar agus tionscadail leasa choitinn sa bhonneagar fuinnimh á gcur chun feidhme, lena n‑éilítear comhdhearcadh láidir. Ós rud é go bhfuil forbairt gaoithe amach ón gcósta á haithint mar thosaíocht uile‑Eorpach sna Grúpaí Ardleibhéil uile, is féidir tionscadail fuinnimh in‑athnuaite mhóra a shainaithint mar thosaíochtaí i sruthanna oibre na ngrúpaí sin agus tairbhiú de dhlúthfhaireachán agus de chomhar neartaithe ar leibhéil pholaitiúla éagsúla idir na Ballstáit a bhaineann le réigiún ar leith. a.Forálacha REDII agus comparáid idir dea‑chleachtais ina dtrasuí Le REDII sonraítear nach faide ná 2 bhliain na nósanna imeachta riaracháin le haghaidh deonú ceadanna le haghaidh gléasraí táirgeachta leictreachais in‑athnuaite agus an bhonneagair eangaí ghaolmhair, lena n‑áirítear na nósanna imeachta ábhartha uile um údarú, deimhniú agus ceadúnú de chuid údaráis inniúla. Áirítear foráil chomhchosúil maidir le simpliú nósanna imeachta um údarú le haghaidh bonneagar hidrigine sa phacáiste atá beartaithe um dhícharbónú na margaí hidrigine agus gáis. Le haghaidh tionscadail faoi bhun 150 kW agus athchumhachtú na ngléasraí fuinnimh in‑athnuaite atá ann cheana, ní faide ná 1 bhliain amháin a bheidh an próiseas riaracháin. Ní áirítear leis na sprioc‑amanna sin an t‑am a thógann sé chun reachtaíocht chomhshaoil an Aontais a chomhlíonadh, ar féidir tamall fada a bheith riachtanach chun é a thabhairt i gcrích, ná fad aon imeachta cúirte, agus is féidir go gcuirfear síneadh 1 bhliana amháin leo in imthosca urghnácha. I dteannta na bhforálacha is gá a thrasuí sa reachtaíocht náisiúnta, thug Ballstáit áirithe soiléirithe comhlántacha isteach lena sonraítear na coinníollacha lena ndéantar foráil maidir le síneadh a chur leis an sprioc‑am, nó chuir siad de chúram ar na húdaráis ábhartha dlúthchomhar a dhéanamh chun a áirithiú go gcomhlíonfar na sprioc‑amanna comhaontaithe. A mhéid a bhaineann le síneadh suas le 1 bhliain bhreise amháin a chur leis an sprioc‑am, sonraíonn an tSualainn go bhféadfar síneadh a chur leis an sprioc‑am i gcás ina mbeidh gá le breiseanna am‑íditheacha de thoradh rialacháin, faisnéis nó treoirlínte nua, nó má thagann an mhoill de dheasca imthosca seachtracha nárbh fhéidir a thuar ón tús. Tugann an tSlóivéin foráil isteach lena sonraítear gur gá don fhorbróir tionscadail cinneadh réasúnaithe a fháil roimh dhul in éag an sprioc‑ama shainithe lena ndéantar, in imthosca eisceachtúla a mhínítear sa chinneadh, síneadh 1 bhliana amháin ar a mhéad a chur leis an nós imeachta. A mhéid a bhaineann lena áirithiú nach mbeidh an nós imeachta um údarú níos faide ná na sprioc‑amanna comhaontaithe i gcásanna ina mbeidh údaráis éagsúla rannpháirteach, le bearta trasuí na Fionlainne áirítear ceanglas gur gá do na húdaráis inniúla fhreagracha dul i gcomhar chun na teorainneacha ama a chomhlíonadh más amhlaidh is gá níos mó ná nós imeachta amháin um údarú nó um fhormheas riaracháin chun gléasra cumhachta fuinnimh in‑athnuaite a thógáil, a uasghrádú, a nascadh leis an eangach agus a oibriú. Cuirtear de chúram ar an bpointe teagmhála aonair le haghaidh tionscnóirí tionscadail cúnamh a thabhairt do na húdaráis inniúla chun teacht ar chomhaontú maidir le hamlínte próiseála le haghaidh a nósanna imeachta, i gcás inarb iomchuí. Ina theannta sin, sonraítear leis an reachtaíocht trasuí na pointí ag a dtosaíonn agus ag a gcríochnaíonn ríomh na teorann ama, agus cuirtear de chúram ar an bpointe teagmhála aonair faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme na sprioc‑amanna. A mhéid a bhaineann le faireachán agus tuairisciú a dhéanamh ar na forálacha náisiúnta, sna tuarascálacha comhtháite náisiúnta ar dhul chun cinn ó thaobh fuinnimh agus aeráide de, a chuirfear faoi bhráid an Choimisiúin faoin 15 Márta 2023, agus gach 2 bhliain ina dhiaidh sin, ceanglaítear ar na Ballstáit tuairisciú ar na bearta sonracha chun na ceanglais a leagtar síos in Airteagail 15 go 17 de REDII a chomhlíonadh chun na nósanna imeachta um dheonú ceadanna a shimpliú, a ghiorrú agus a dhéanamh níos trédhearcaí. Thairis sin, le faireachán agus measúnú comhleanúnach uile‑Aontais ar nósanna imeachta um údarú riaracháin le haghaidh tionscadail fuinnimh in‑athnuaite, thabharfaí léargas don Choimisiún, do na Ballstáit agus do thionscnóirí tionscadail ar fhad na gcéimeanna éagsúla den údarú tionscadail, ar a raon feidhme, a gceanglais agus na húdaráis rannpháirteacha, agus thabharfaí léargas mar aon leis sin ar ghnéithe coiteanna féideartha na moilleanna agus na scrogall eile ar fud na dteicneolaíochtaí fuinnimh in‑athnuaite nó na gcéimeanna údarúcháin. b.Dea‑chleachtais eile chun fad nósanna imeachta um dheonú ceadanna a laghdú lastall de REDII Tá fad imeachtaí cúirte lasmuigh de raon feidhme na teorann ama a leagtar síos in REDII, ach is féidir leis na Ballstáit bearta a dhéanamh chun laghdú a dhéanamh ar nósanna imeachta atá fadaithe de dheasca agóidí i gcúirteanna. Cé gur gá an ceart rochtana ar cheartas a áirithiú, is féidir leis na Ballstáit a gcórais dhlínsiúla náisiúnta a eagrú ar bhealach lena n‑áirithiú go ndéanfar próiseáil níos tapúla ar chásanna dlíthíochta, amhail nósanna imeachta cáis amháin le haghaidh tionscadail áirithe lena bhfuil tábhacht náisiúnta, sprioc‑amanna a chur ar bun le haghaidh céimeanna áirithe den nós imeachta dlíthíochta de réir imthosca náisiúnta chun fadú gan ghá le nósanna imeachta achomhairc a sheachaint, nó forálacha a thabhairt isteach arb é is aidhm dóibh dlíthíocht mhí‑úsáideach a theorannú. Rinne Ballstáit éagsúla bearta cheana chun fad na n‑imeachtaí cúirte a bhaineann le ceadanna a chuíchóiriú. Laghdaigh an Fhrainc an líon achomharc féideartha in aghaidh údaruithe comhshaoil le haghaidh tionscadail gaoithe ar talamh ó thrí achomharc go gan ach dhá achomharc. Ón 1 Nollaig 2018 is féidir achomhairc a thaisceadh go díreach leis na Cúirteanna Riaracháin Achomhairc agus ní gá iad a chur faoi bhráid na mBinsí Riaracháin ar dtús a thuilleadh (b’amhlaidh an cás cheana le haghaidh gaoth amach ón gcósta ó glacadh Foraithne in Eanáir 2016).

Chinn an Ísiltír nach féidir achomharc a dhéanamh ach chun na hardchúirte in aghaidh ceadanna le haghaidh tionscadail gaoithe ar talamh is mó ná 100 MW agus tionscadail fótavoltachais gréine is mó ná 50 MW. I dteannta cuíchóiriú a dhéanamh ar an gcreat a bhaineann le himeachtaí cúirte, thug Ballstáit áirithe bearta eile isteach freisin lena gceadaítear beartú tosaíochta agus dá réir sin lena gcuirtear dlús le nósanna imeachta um dheonú ceadanna, amhail catagóirí tionscadal straitéiseach a leagan síos. Féadfar tionscadail áirithe lena bhfuil tábhacht náisiúnta a ghlacadh trí nós imeachta reachtach le gníomh sonrach i gcomhréir le hAirteagal 2(5) den Treoir maidir leis an Measúnú ar an Tionchar ar an gComhshaol (MTC). Leis sin ceadaítear do na Ballstáit an tionscadal sin a dhíolmhú ó na forálacha a bhaineann le comhairliúchán poiblí. Chruthaigh rialtas réigiúnach na Andalúise sa Spáinn ‘aonad luasghéaraithe’ le haghaidh tionscadail a mheastar a bheith straitéiseach faoi shainchúram na Roinne réigiúnaí Riaracháin Phoiblí agus Gnóthaí Baile. Tugtar le tuiscint leis an aitheantas ar thábhacht straitéiseach go bhfaigheann na tionscadail roghnaithe cóir fhabhrach a mhéid a bhaineann le próiseáil riaracháin a dhéanamh ar na ceadanna agus na húdaruithe is gá chun iad a fhorbairt. Bealach maith eile chun dlús a chur le deonú ceadanna is ea foráil a dhéanamh maidir le hiarratais iolracha a dhéanamh i gcomhthráth seachas ar bhealach seicheamhach, lena n‑áirítear le haghaidh tionscadail eangaí ghaolmhara. San Ostair, mar shampla, is féidir le forbróirí iarratas a dhéanamh ar cheadanna iolracha (ceadúnas táirgeachta leictreachais, formheas faoin nós imeachta um an dlí maidir le caomhnú an dúlra, an nós imeachta um an dlí eitlíochta, cead dhlí na foraoiseachta, cead dhlí an uisce, cead an dlí maidir le sláinte agus sábháilteacht ag an obair, an cead tógála) i gcomhthráth. Is féidir an láithreán a roghnú agus an t‑iarratas ar an nascadh leis an eangach a dhéanamh i gcomhthráth freisin. Sa Fhrainc agus sa Bheilg (Flóndras agus an Vallúin), tugadh isteach nósanna imeachta um ‘cead aonair’. I gcás Fhlóndras agus na Vallúine, leis na ceadanna aonair sin déantar na nósanna imeachta le haghaidh na gceadanna comhshaoil agus uirbeacha a chomhcheangal, i dteannta díolúintí le haghaidh tionscadail mhionscála. Sa Fhrainc, leis an nós imeachta déantar foráil maidir le scrúdú aonair ar cheadanna éagsúla le haghaidh tionscadail ghaoithe, lena n‑áirítear údaruithe comhshaoil, cearta slí aerloingseoireachta agus míleata agus an ceadúnas táirgeachta leictreachais. A mhéid a bhaineann le foinsí fuinnimh in‑athnuaite mionscála ó theaghlaigh agus pobail fuinnimh, leis an easpa acmhainní, fágtar gur measa fós na bacainní a tháinig roimh rannpháirtithe gairmiúla sa mhargadh cheana féin. Sa Ghréig, faigheann pobail fuinnimh cóireáil tosaíochta in iarratais ar nascadh leis an eangach, ar fhormheas ar dhálaí comhshaoil agus ar cheadúnú táirgeachta i gcomparáid le hiarratais eile sa chríoch chéanna le haghaidh an timthrialla iarratais chéanna. Sa Phortaingéil, tairbhíonn pobail fuinnimh in‑athnuaite de dhíolúintí ó iarcheanglais rialúcháin/chumarsáide, chlárúcháin agus oibriúcháin, de réir an toillte shuiteáilte nó úsáid an líonra phoiblí chun leictreachas a instealladh i gcás uath‑ídiú leictreachais. Ar an mbealach céanna, in Éirinn, ní gá cead pleanála a bheith ag pobail fuinnimh roimh a n‑iarratas eangaí agus cuirtear faoi réir nós imeachta um údarú simplithe iad. Ina theannta sin, is féidir dlús a chur le deonú ceadanna trí chomhairliúchán poiblí luath agus trí staidéir áirithe a dhéanamh níos luaithe sa phróiseas. Mar shampla, i gcás tionscadail leasa choitinn, trí chomhairliúchán poiblí éigeantach a dhéanamh i dtús an phróisis maidir le deonú ceadanna chun suíomh an tionscadail a bhunú, cuidíodh le saincheisteanna glacachta poiblí a shainaithint agus le haghaidh a thabhairt orthu. Ar deireadh, is féidir dlús a chur leis na measúnuithe ó na húdaráis um dheonú ceadanna faoi chuimsiú nósanna imeachta comhshaoil trí sprioc‑amanna sonracha a leagan síos. I gcás ina gceanglófar measúnú comhshaoil, ba cheart do na Ballstáit uasteorainn a chur le fad na gcéimeanna éagsúla den nós imeachta um an Measúnú ar an Tionchar ar an gComhshaol trí uas‑tráthchláir cheangailteacha a thabhairt isteach, go háirithe le haghaidh an mhéid seo a leanas: ·eisiúint tuairime scóipiúcháin ón údarás inniúil – nach faide ná 1 mhí amháin ·tabhairt i gcrích an mheasúnaithe ar an tionchar ar an gcomhshaol agus eisiúint conclúide réasúnaithe – nach faide ná 3 mhí agus féidearthacht ann síneadh 3 mhí bhreise a chur leis sin, ·tabhairt i gcrích na gcomhairliúchán poiblí i dtaca leis an tuarascáil maidir leis an measúnú ar an tionchar ar an gcomhshaol – nach faide ná 2 mhí, ·eisiúint toilithe forbraíochta – nach faide ná 6 mhí. Tá amlínte sonracha leagtha síos ag thart ar leath na mBallstát cheana chun go bhféadfaidh na húdaráis inniúla tionscadail a fhormheas tar éis dóibh an measúnú ar an tionchar ar an gcomhshaol arna chur faoina mbráid ag an bhforbróir a fháil. I roinnt cásanna níl siad níos faide ná 1 mhí amháin ná 2 mhí (an Bhulgáir, an Fhrainc, an Iodáil, Málta, an Ghréig, an Laitvia agus an Rómáin). Simpliú féideartha eile is ea díolúine choinníollach ó cheadanna tógála arna cur i dteannta ceanglais maidir le fógra le haghaidh córais fótavoltachais mhionscála. I réigiún Fhlóndras na Beilge, tá fótavoltachas gréine díolmhaithe ó chead tógála faoi choinníollacha áirithe. c.Solúbthacht a mhéadú i sonraíochtaí teicneolaíochta a oiriúnú sa tráthchlár idir iarratas a dhéanamh ar chead agus tionscadail a chur le chéile Is féidir go n‑eascróidh suiteáil teicneolaíochta fho‑optamach as fad na nósanna imeachta um dheonú ceadanna nó na moilleanna ar dheonú ceadanna i gcás ina mbeidh sé d’oibleagáid ar fhorbróirí tionscadail sonraíochtaí teicneolaíocha beachta a n‑iarratais tosaigh ar chead a chur chun feidhme. I gcás ina dtógfaidh deonú ceada tréimhse chomh fada sin gur tháinig an réiteach teicneolaíoch formheasta chun bheith as feidhm, ba ghá don tionscnóir tionscadail iarratas a dhéanamh ar chead nua nó measúnú nua ar an tionchar ar an gcomhshaol a dhéanamh chun bheith in ann an teicneolaíocht is déanaí atá ar fáil a úsáid. Cuidíonn níos mó solúbthachta, i.e. a cheadú d’fhorbróirí iarratas a dhéanamh ar réimse de pharaiméadair theicneolaíocha, leis na teicneolaíochtaí is éifeachtúla dá bhfuil ann a chur in úsáid ar bhealach níos tapúla, gan gá go mbeadh baint aige sin le tionchar comhshaoil níos mó. Chun aghaidh a thabhairt ar an tsaincheist sin, úsáideann Ballstáit áirithe an ‘tsamhail bhosca’ mar a ghairtear di le haghaidh ceadanna, lena gceadaítear d’fhorbróirí réimse de pharaiméadair theicneolaíochta a leagan amach ina n‑iarratas ar chead (e.g. maidir le hairde bairr tuirbín gaoithe), rud a thugann solúbthacht dóibh teicneolaíocht úrscothach a chur in úsáid agus éifeachtúlacht agus táirgeacht fuinnimh in‑athnuaite a uasmhéadú. Mar shampla, sa tSualainn ceadaítear an tsamhail cheada sin a chur i bhfeidhm cheana le haghaidh tionscadail ghaoithe áirithe. Ní mór d’fhorbróirí tionscadail achar an tionscadail, an t‑uaslíon tuirbíní, uasairde an bhairr, limistéir shrianta laistigh de réimse an tionscadail agus uaslorg an bhonneagair a léiriú. Tá an tsolúbthacht acu an leagan amach a bharrfheabhsú agus méid an rótair agus airde an mhoil a mhéadú nó a laghdú. Ceadaítear d’fhorbróirí freisin an teicneolaíocht tuirbíní is déanaí a úsáid chun an leagan amach a bharrfheabhsú agus an acmhainneacht sa chead a uasmhéadú. Údaraíonn an Rómáin athruithe ar an gcineál tuirbín gaoithe tar éis eisiúint an cheada tógála chríochnaithigh, fad a chomhlíontar príomhpharaiméadair (airde an bhairr agus an rótar). Níl le déanamh ag forbróirí ach fógra a thabhairt do na húdaráis inniúla faoi na hathruithe sin. 3.Comhordú inmheánach agus nósanna imeachta soiléire agus digitithe chun castacht na bpróiseas údarúcháin riaracháin a laghdú

De réir an Bhallstáit, ní mór do thionscnóirí tionscadail idirghníomhú le riaracháin ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus bardasach agus/nó le ranna nó aireachtaí éagsúla. De dheasca leibhéil éagsúla de reachtaíocht agus nósanna imeachta náisiúnta agus réigiúnacha a thagann salach ar a chéile uaireanta, mar aon le heaspa deighilte soiléire inniúlachtaí idir na húdaráis náisiúnta, réigiúnacha agus/nó áitiúla, cuirtear castachtaí breise nach gá isteach agus is féidir go n‑eascróidh moilleanna ar an bpróiseas maidir le deonú ceadanna as sin. De réir páirtithe leasmhara, ní léir i gcónaí an amhlaidh gur éigeantach rannpháirtíocht údarás áirithe sa phróiseas údarúcháin riaracháin éigeantach ná gur ceangailteach a dtuairim. Thairis sin, nuair atá comhlachtaí poiblí éagsúla rannpháirteach i ndeonú ceada, is minic a bhíonn easpa trédhearcachta ann maidir le stádas iarratais tionscadail agus leis an gcéim inarb ann do scrogall. Thairis sin, tá rolladh amach uirlisí agus réiteach digiteach míchothrom ar fud na riarachán. a.Forálacha REDII maidir leis an ionad ilfhreastail agus comparáid idir dea‑chleachtais ina dtrasuí Le REDII ceanglaítear ar na Ballstáit pointe teagmhála aonair a ainmniú (‘ionad ilfhreastail’) le haghaidh deonú ceadanna chun sócmhainní giniúna foinsí fuinnimh in‑athnuaite agus bonneagar eangaí gaolmhar a thógáil, a athchumhachtú agus a oibriú, comhchosúil le forálacha Rialachán GTE‑F agus mar a bheartaítear faoin bpacáiste um dhícharbónú na margaí hidrigine agus gáis. Is ann do shamplaí in earnálacha eile freisin inar laghdaíodh, a bhuí le tabhairt isteach na n‑ionad ilfhreastail, an t‑am agus an costas a infheistíodh chun faisnéis a lorg, go háirithe i ndáil le ceanglais cheadúnúcháin agus cheadúcháin. I gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta, tugtar le REDII an tsolúbthacht do na Ballstáit na rialacha cur chun feidhme is iomchuí a roghnú, ar choinníoll nach gceanglaítear ar iarratasóirí dul i dteagmháil le níos mó ná pointe teagmhála amháin le haghaidh an phróisis iomláin maidir le deonú ceadanna. Is ann do roghanna éagsúla chun an t‑ionad ilfhreastail a dhearadh. Le hionad ilfhreastail riaracháin amháin seoltar an chumarsáid idir tionscnóir an tionscadail foinsí fuinnimh in‑athnuaite agus na húdaráis ábhartha atá rannpháirteach i ndeonú na gceadanna éagsúla is gá chun gléasra cumhachta a thógáil agus chun é a nascadh leis an eangach. Is féidir síneadh le sainordú an phointe teagmhála riaracháin a bheartú freisin, agus is féidir é a chur ar iontaoibh an phointe teagmhála féin na ceadanna uile is gá a eisiúint. Is féidir ionaid ilfhreastail iomadúla a chur ar bun chun déileáil le méideanna tionscadail, teicneolaíochtaí foinsí fuinnimh in‑athnuaite nó deighiltí riaracháin éagsúla i mBallstát, fad is féidir le gach iarratasóir a bheith ag brath ar phointe teagmhála aonair le haghaidh tionscadal ar leith. Chuir eintitis atá freagrach as bonneagar eangaí ionaid ilfhreastail ar bun freisin, amhail na ‘údaráis náisiúnta inniúla’ le haghaidh tionscadail leasa choitinn faoi Rialachán GTE‑F, nó Údaráis Rialála Náisiúnta, Oibreoirí Córais Tarchurtha, agus údaráis náisiúnta, réigiúnacha nó áitiúla le haghaidh cineálacha eile eangach. Tá dlúthchomhordú agus ailíniú ar phróisis idir ionaid ilfhreastail REDII agus ‘na húdaráis náisiúnta inniúla’ inmholta i gcás tionscadail leasa choitinn. D’fhéadfadh struchtúir chomhair réigiúnaigh atá ann cheana lena ndéileáiltear le beartas fuinnimh, amhail na grúpaí ardleibhéil polaitiúla thuasluaite, a bheith iomchuí chun an dlúthchomhar sin a fhiosrú agus a leathnú. A mhéid a bhaineann le forálacha náisiúnta lena dtrasuitear REDII, i bhformhór na gcásanna, d’ainmnigh na Ballstáit gníomhaireacht fuinnimh náisiúnta atá ann cheana nó gníomhaireacht cur chun feidhme eile mar an pointe teagmhála aonair, agus é de chúram uirthi an próiseas riaracháin maidir le hiarratas a dhéanamh agus le deonú ceada a chuíchóiriú. Trí na húdaráis uile lena n‑áirithíonn an pointe teagmhála aonair cumarsáid agus comhordú a liostú, méadaítear deimhneacht agus trédhearcacht le haghaidh tionscnóirí tionscadail, agus déantar amhlaidh freisin trí thagairt a dhéanamh don reachtaíocht shonrach ar ar féidir leis an bpointe teagmhála comhairle a sholáthar. I gcás na Danmhairge, ainmníodh Gníomhaireacht Fuinnimh na Danmhairge (DEA) mar an pointe teagmhála, agus soláthraíonn sí treoraíocht fhoriomlán maidir leis an bpróiseas riaracháin, lena n‑áirítear na bearta nach mór a dhéanamh chun saoráidí fuinnimh in‑athnuaite a bhunú agus a oibriú. I gcás gaoth amach ón gcósta, eisíonn DEA féin ceadanna le haghaidh tionscadail laistigh d’uiscí críochacha na Danmhairge agus dá Crios Eacnamaíoch Eisiach. Ullmhaíonn agus eisíonn DEA na ceadúnais trí phróiseas atriallach leis na húdaráis ábhartha agus cuireann sé faisnéis thionscadalsonrach in iúl do na húdaráis chun leasanna coinbhleachta a mhaolú. I gcás na Sualainne, cuirtear de chúram ar Ghníomhaireacht Fuinnimh na Sualainne pointe teagmhála digiteach a bhunú agus a bheith freagrach as. Ní mór naisc dhíreacha leis na húdaráis a dhéileálann le cás a sholáthar tríd an bpointe teagmhála. Leis na forálacha náisiúnta lena dtrasuitear REDII áirítear liosta údarás freisin a thabharfaidh cúnamh don phointe teagmhála, lena n‑áirítear údaráis agus gníomhaireachtaí atá freagrach as saincheisteanna muirí, cosaint an chomhshaoil, an oidhreacht náisiúnta agus an talmhaíocht, mar aon leis na bardais. Cuirtear de chúram ar phointe teagmhála aonair na Fionlainne comhairle nós imeachta a sholáthar maidir le nósanna imeachta um údarú agus nósanna imeachta riaracháin eile le haghaidh gléasraí táirgeachta fuinnimh in‑athnuaite. Leis na forálacha náisiúnta áirítear liosta eilimintí a bhfuil feidhm ag dualgas comhairle an phointe teagmhála maidir leis, lena n‑áirítear tuairim na bhFórsaí Cosanta maidir le hinghlacthacht na tógála cumhachta gaoithe. b.Samplaí de dhea‑chleachtais eile chun castacht nósanna imeachta riaracháin a laghdú lastall de REDII I gcásanna inar gá do riaracháin éagsúla comhordú agus a bhformheas a thabhairt, d’fhéadfaí easpa freagra ó riarachán amháin lena gcuirtear moill ar na chéad bhearta eile a mhaolú trí thost riaracháin dearfach a thabhairt isteach faoi choinníollacha a shainítear go soiléir agus mura rud é go gceanglaítear freagra le dlí an Aontais nó leis an dlí náisiúnta. Thug an Spáinn tost riaracháin dearfach isteach le déanaí le haghaidh bearta riaracháin sonracha i bhforaithne 2020 le haghaidh suiteálacha uath‑ídiúcháin leictreachais agus páirceanna gréine. Aon uair is gá do riaracháin éagsúla atá rannpháirteach freagra a thabhairt dá chéile agus nach ndéanann siad amhlaidh laistigh de 30 lá, meastar gur formheasadh an beart riaracháin sonrach. A mhéid a bhaineann le huirlisí agus réitigh dhigiteacha a úsáid ar bhealach níos leithne le linn na nósanna imeachta um dheonú ceadanna, ceanglaítear le REDII go gceadaítear do na hiarratasóirí doiciméid ábhartha a chur isteach i bhfoirm dhigiteach freisin. Thairis sin, dá n‑úsáidfí ríomhchumarsáid chun úsáid foirmeacha páipéir a ionadú agus ardáin cumarsáide digití lena n‑aontaítear na próisis iarratais éagsúla, d’fhéadfaí cuidiú leis an bhfoireann freisin sna húdaráis um dheonú ceadanna na hiarratais a láimhseáil, agus d’fhéadfadh sé a bheith ina bhonn mar aon leis sin chun faireachán a dhéanamh ar na nósanna imeachta agus feabhas a chur orthu. Leis sin mhéadófaí trédhearcacht le haghaidh tionscnóirí tionscadail freisin i dtaobh stádas reatha a n‑iarratais, agus cheadófaí do na húdaráis éagsúla uile lena mbaineann rochtain a fháil ar an iontráil tionscadail láraithe chéanna freisin. Maidir leis sin, d’áirigh an Chipir athchóiriú ina Plean Téarnaimh agus Athléimneachta (RRP) lena gcuirtear ionad ilfhreastail digiteach ar bun chun deonú ceadanna a chuíchóiriú le haghaidh tionscadail fuinnimh in‑athnuaite. De réir a Plean Téarnaimh agus Athléimneachta, d’iarr an Chipir cúnamh teicniúil freisin ar Ard‑Stiúrthóireacht an Athchóirithe chun cuidiú léi an mhodheolaíocht is gá le haghaidh fhorbairt an ionaid ilfhreastail a dhearadh. Thug Stát na Sacsaine Íochtaraí sa Ghearmáin foirm iarratais údarúcháin leictreonach isteach le haghaidh iarratais cosanta iontaíochta (ELiA), rud atá in úsáid ag ocht stát fheidearálacha de chuid na Gearmáine agus lena dtairgtear aighneacht chriptithe ar dhoiciméid iarratais. San Ísiltír, is ann d’ardán ar líne le haghaidh ‘Cead Ilfheidhme le haghaidh Gnéithe Fisiciúla’ le haghaidh gaoth ar talamh agus fótavoltachas talamhshuite. Gan beann ar cé acu is é nó nach é an bardas, an cúige nó an rialtas náisiúnta an t‑údarás freagrach sa nós imeachta um dheonú ceadanna, tá an t‑ardán ar líne inrochtana, le haghaidh an údaráis fhreagraigh agus an fhorbróra tionscadail araon. Ina theannta sin, úsáideann cúigí áirithe an t‑ardán ar líne chun iarratas a dhéanamh ar Chead Dúlra freisin. 4.Acmhainní daonna leordhóthanacha agus sciliú eintiteas um dheonú ceadanna Chun próiseáil a dhéanamh ar líon méadaitheach ceadanna tionscadail ceanglófar líon leordhóthanach foirne atá oilte go leormhaith in údaráis um dheonú ceadanna agus in oibreoirí eangaí, mar aon le foireann atá freagrach as measúnuithe comhshaoil agus cúirteanna náisiúnta a dhéileálann le nósanna imeachta achomhairc. Mar a mhínítear sa tuarascáil eatramhach RES Simplify agus mar a deimhníodh leis na comhairliúcháin arna ndéanamh ag an gCoimisiún le haghaidh an tionscnaimh seo, is bacainn thábhachtach roimh chur in úsáid tionscadail i mórán Ballstát faoi láthair an easpa foirne in údaráis um dheonú ceadanna – níl go leor foirne ann, sin agus/nó níl an saineolas ná na scileanna is gá ag an bhfoireann chun na hiarratais ar thionscadail a phróiseáil. De réir thorthaí na tuarascála, tuairiscítear go bhfuil an ganntanas foirne níos leitheadaí i mBallstáit mhóra, mar is mó an fhadhb ar an leibhéal náisiúnta ná mar atá ar an leibhéal réigiúnach, cé go bhfuil easpa saineolais níos coitinne i margaí nach bhfuil chomh heolach sin ar theicneolaíocht ar leith agus ag a bhfuil níos lú tionscadail tugtha i gcrích. Is minic is ann don easpa saineolais ar an leibhéal áitiúil, áit is annaimhe deiseanna ag an bhfoireann chun speisialtóireacht a dhéanamh, agus/nó baineann sí le ceisteanna teicniúla agus dlíthiúla casta. Tá an méid sin coiteann go háirithe i limistéir thuaithe, ag a bhfuil inniúlachtaí riaracháin beaga, ach ina ndeartar tionscadail fuinnimh in‑athnuaite mhóra. Bíonn tionchar ag saincheisteanna maidir le soláthar foirne ar bhacainní eile ós rud é nach bhfuil an inniúlacht ag na húdaráis a n‑obair a chomhordú le chéile, rud lena bhféadfar próisis riaracháin a fhorghníomhú ar bhealach níos rianúla. Áirítear leis sin cur chun feidhme pointe teagmhála aonair, i gcás inar féidir scrogaill bhreise a chruthú sna nósanna imeachta riaracháin de dheasca easpa foirne nó saineolas ábhartha. Dá réir sin, tá sé ríthábhachtach scileanna iomchuí agus poist tharraingteacha a áirithiú sna hearnálacha lena mbaineann, ar fud na leibhéal riarachán éagsúil, lena n‑áirítear ach gan bheith teoranta d’údaráis um dheonú ceadanna. Tá gá le cur chuige spriocdhírithe agus réamh‑mheastach chun aghaidh a thabhairt ar ghanntanais foirne ar thaobh amháin, agus ar an mbearna scileanna ar an taobh eile. Mar chuid den chur chuige sin agus i gcomhréir le cur chuige an Choimisiúin Eorpaigh i leith príomhshruthú inscne i ngach réimse, lena n‑áirítear an t‑aistriú glas agus digiteach, ba cheart aird shonrach a thabhairt ar rannpháirtíocht na mban agus ar chomhdheiseanna do chách a mhéadú ar gach leibhéal. Ina bPleananna Náisiúnta Fuinnimh agus Aeráide (PNFAnna), iarradh ar an Ballstáit faisnéis a sholáthar ar an acmhainneacht giniúna fuinnimh in‑athnuaite suiteáilte beartaithe iomlán ó 2021 go 2030, arna roinnt le hacmhainneacht agus athchumhachtú nua, in aghaidh na teicneolaíochta agus na hearnála in MW. Ceanglaíodh ar na Ballstáit bearta sonracha a shainaithint freisin chun faisnéis agus oiliúint a sholáthar. Leis an acmhainneacht shuiteáilte bheartaithe sin, i dteannta measúnú ar bhreiseanna acmhainneachta arna soláthar leis na leibhéil foirne atá ann cheana, ba cheart na Ballstáit a threorú chun na riachtanais foirne agus buiséadúcháin de chuid údaráis um dheonú ceadanna a mheas.

Cé gurb ann do shonraí fostaíochta teoranta le haghaidh údaráis um dheonú ceadanna, sa Spáinn dhámh réigiún Aragón 1 100 MW de cheadanna feirme gaoithe nua ar talamh in 2018, agus 30 comhalta foirne dírithe go hiomlán ar iarratais ceada gaoithe agus fótavoltachais a phróiseáil. Leithdháil an Fhionlainn EUR 6 mhilliún óna Plean Téarnaimh agus Athléimneachta chun acmhainní daonna a fhostú go sealadach le haghaidh ceadanna agus nósanna imeachta comhshaoil agus próiseáil tionscadail in 2021‑2023, agus chun tacú le teicneolaíochtaí fuinnimh nua, lena n‑áirítear gaoth amach ón gcósta, grianfhuinneamh mórscála agus fuinneamh geoiteirmeach. Úsáidfear an tacaíocht airgeadais le haghaidh costais phearsanra a bhaineann le measúnú a dhéanamh ar mheasúnuithe ar an tionchar ar an gcomhshaol, achomhairc a phróiseáil in aghaidh cinntí ceada comhshaoil agus chun tacú le bardais agus contaetha pleanáil úsáide talún agus deonú ceadanna tógála a áirithiú. Chuir an Iodáil tascfhórsa 40 comhalta ar bun, arna mhaoirsiú ag an Aireacht um Aistriú Éiceolaíoch, dírithe ar chur chun feidhme a Plean Náisiúnta Fuinnimh agus Aeráide agus a Plean Téarnaimh agus Athléimneachta. Tá de chúram air dlús a chur le Measúnuithe ar an Tionchar ar an gComhshaol a phróiseáil. Tá taithí ghairmiúil 5 bliana ar a laghad ag gach comhalta den tascfhórsa agus na scileanna is gá chun measúnú a dhéanamh ar ghnéithe teicniúla, comhshaoil agus tírdhreacha de thionscadail maidir le foinsí fuinnimh in‑athnuaite. Le plean simpliúcháin 18 bpointe na Gearmáine um dheonú ceadanna le haghaidh tionscadail gaoithe ar talamh beartaítear gur gá do na stáit fheidearálacha a áirithiú go mbeidh foireann leordhóthanach leithdháilte ag na húdaráis phleanála agus formheasa agus an trealamh teicniúil is gá acu chun na hiarratais ar cheadanna a phróiseáil. Thairis sin, le comhaontú chomhghuaillíocht na Gearmáine áirítear tagairt d’fhoirne tionscadail seachtracha chun an t‑ualach ar na húdaráis um dheonú ceadanna a mhaolú. A mhéid a bhaineann lena áirithiú go mbeidh an saineolas iomchuí ar shaincheisteanna dlíthiúla agus teicniúla ag an bhfoireann ag údaráis atá freagrach as measúnú a dhéanamh ar cheadanna tionscadail fuinnimh in‑athnuaite, mar chéadchéim fhéideartha amháin chun aghaidh a thabhairt ar na bearnaí scileanna reatha d’fhéadfaí Comhghuaillíocht Erasmus+ a chur ar bun le haghaidh comhar earnála ar scileanna idir na húdaráis phoiblí, an tionscal, comhpháirtithe sóisialta agus institiúidí oideachais agus oiliúna. In 2021, tharla cruinniú comhchéime ardleibhéil den Chomhshocrú um Scileanna, inar cruinníodh le chéile páirtithe leasmhara ón tionscal fuinnimh in‑athnuaite, mar chuid de shraith cruinnithe comhchéime le héiceachórais thionsclaíocha chun rannpháirtíocht páirtithe leasmhara a shlógadh sa Chomhshocrú um Scileanna. Is samhail rannpháirteachais nua an Comhshocrú um Scileanna chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin scileanna is gá le haghaidh an téarnaimh eacnamaíoch agus an Straitéis Eorpach maidir le Tionsclaíocht, agus na haistrithe glasa agus digiteacha a chur i gcrích. Is é is aidhm dó aghaidh a thabhairt ar bhearnaí scileanna ar fud éiceachórais thionsclaíocha trí chuideachtaí, oibrithe, údaráis náisiúnta, réigiúnacha agus áitiúla, comhpháirtithe sóisialta, eagraíochtaí tionscail, soláthraithe gairmoideachais agus gairmoiliúna, comhlachais tráchtála agus seirbhísí fostaíochta a shlógadh chun infheistiú i ngníomhartha uas‑scilithe agus athscilithe. Mar bheart leantach ar an gcruinniú comhchéime tá an Coimisiún ullamh chun ullmhú comhpháirtíochta scileanna mórscála a éascú le haghaidh fuinneamh in‑athnuaite ar talamh. Ina theannta sin, tá deiseanna cistiúcháin ábhartha ón Aontas ar fáil (e.g. LIFE, cistí beartais comhtháthaithe, Ionstraimí um Chúnamh Teicniúil). Sa chomhthéacs sin, tá aitheantas frithpháirteach ar dhioplómaí, scileanna agus cáilíochtaí ar fud an Aontais ríthábhachtach freisin agus tá tábhacht ar leith leis sin i réigiúin teorann an Aontais. Is gá aird ar leith a thabhairt ar an ngá atá le tionscnaimh oiliúna agus scileanna a spriocdhíriú go sonrach freisin ar fhoireann na n‑údarás réigiúnach agus áitiúil um dheonú ceadanna, agus sonraíochtaí a ról a chur san áireamh. Ina leith sin, spreagtar na Ballstáit chun beart a dhéanamh agus deiseanna oiliúna leordhóthanacha a sholáthar. Tá Treoirphlean teicneolaíochta muirí um Chomhar Earnála maidir le Scileanna ar bun cheana féin, lena n‑oibrítear ar straitéis scilithe um fhoinsí fuinnimh in‑athnuaite amach ón gcósta, agus lena ndéantar acmhainneacht na hearnála chun bheith ina spreagadh le haghaidh na n‑aistrithe digiteacha agus glasa a fhiosrú freisin. D’fhéadfadh nascadh riaracháin a bheith ábhartha go háirithe san earnáil amach ón gcósta, ós rud é go bhfuil roinnt Ballstát ar tí tionscadail in‑athnuaite amach ón gcósta a cheadú den chéad uair, cé go bhfuil níos mó taithí faighte ag cinn eile. D’fhonn malartú faisnéise a éascú, castacht i gcur chun feidhme tionscadal fuinnimh in‑athnuaite mórscála a laghdú agus an gá práinneach le fothú acmhainneachta a mhaolú, d’fhéadfadh na Ballstáit a bheartú ardáin dheonacha a chur ar bun freisin le haghaidh údaráis um dheonú ceadanna. D’fhéadfadh na hardáin sin gníomhú mar stórtha comhroinnte eolais lena soláthraítear dea‑chleachtais, a bhfuil sé d’aidhm acu an éifeachtúlacht a mhéadú nó sineirgí a shainaithint sna próisis éagsúla sna Ballstáit. Ina theannta sin, mar a bhí i gceist le haghaidh tionscadail bhonneagair freisin, d’fhéadfadh tionscnóirí tionscadail tairbhiú de thionscnaimh fothaithe acmhainneachta a bhfuil sé d’aidhm acu deireadh a chur le moilleanna de dheasca cháilíocht íseal na ndoiciméad agus na staidéar a cuireadh faoi bhráid na n‑údarás um dheonú ceadanna. 5.Suíomhanna le haghaidh tionscadail fuinnimh in‑athnuaite a shainaithint agus a phleanáil ar bhealach níos fearr Córas fuinnimh dícharbónaithe atá bunaithe den chuid is mó ar fhoinsí fuinnimh in‑athnuaite, is iondúil go mbíonn gá le níos mó spáis lena aghaidh ná mar a bhíonn i gceist leis an gcóras fuinnimh traidisiúnta, ar saintréith de gléasraí táirgeachta fuinnimh láraithe a bhíonn níos mó. Ós rud é gur ilchríoch dhlúthdhaonra í an Eoraip i gcodanna móra, is minic a bhíonn coinbhleachtaí úsáide talún ann agus gá le hearraí agus leasanna poiblí éagsúla a chothromú. Tá iomaíocht roimh thionscadail fuinnimh in‑athnuaite chun rochtain a fháil ar limistéir oiriúnacha agus tá srianta úsáide talún/mara rompu freisin a eascraíonn go háirithe as an talmhaíocht/iascaigh, bealaí iompair mhuirí, oidhreacht chultúrtha agus gníomhaíochtaí cosanta. Chun dlús a chur le cur in úsáid foinsí fuinnimh in‑athnuaite idir an meántéarma agus an fadtéarma, is príomhionstraimí iad dá bhrí sin an phleanáil spásúil dhea‑dheartha agus staidéir féidearthachta anailíseacha. Déantar idirghabháil leo i gcéim luath, agus an acmhainneacht acu laghdú a dhéanamh ar thionchair chomhshaoil, coinbhleachtaí úsáide talún/mara agus forbróirí tionscadail a chur i dtreo láithreáin oiriúnacha, lena bhféadfar dlús a chur le nósanna imeachta um dheonú ceadanna dá réir sin. a.Srianta úsáide talún/mara agus dea‑chleachtais chun sainaithint limistéar oiriúnach a éascú Cur chuige níos straitéisí chun láithreáin a ainmniú le haghaidh cur in úsáid foinsí fuinnimh in‑athnuaite tríd an bpleanáil spásúil, beidh sé lárnach chun spás leordhóthanach a chur ar fáil chun óstáil a dhéanamh ar na hacmhainneachtaí fuinnimh in‑athnuaite breise a cheanglaítear chun spriocanna an Aontais a chomhlíonadh. Is le teicneolaíochtaí amach ón gcósta agus ar talamh araon a bhaineann sé sin le haghaidh na giniúna cumhachta in‑athnuaite, mar aon leis an earnáil teasa in‑athnuaite. Féadfaidh an leibhéal riaracháin ábhartha le haghaidh na bpleananna sin a bheith éagsúil de réir na teicneolaíochta – mar shampla, ba ghá láithreáin oiriúnacha le haghaidh suiteálacha gaoithe a shainaithint ar leibhéal níos réigiúnaí, cé gur féidir láithreáin fótavoltachais gréine bheaga a ainmniú ar an leibhéal bardasach. Forbraítear Pleananna Spásúla Muirí ar an leibhéal náisiúnta, níos mó agus níos mó i gcomhar le tíortha comharsanacha laistigh den imchuach farraige céanna. Leis an Straitéis amach ón gCósta soiléiríodh go raibh an Phleanáil Spásúil Mhuirí ina príomhcholún de chur in úsáid na dteicneolaíochtaí sin. Le Rialachán GTE‑F athbhreithnithe ceanglaítear ar na Ballstáit dul i gcomhar chun a spriocanna cur in úsáid a shocrú le haghaidh fuinneamh in‑athnuaite amach ón gcósta in 2050, agus bearta idirmheánacha ann in 2030 agus 2040. Leis an Teachtaireacht REPowerEU iarradh ar na Ballstát limistéir talún agus mhara oiriúnacha a shainaithint go gasta le haghaidh tionscadail fuinnimh in‑athnuaite, i gcomhréir lena bPleananna Náisiúnta Fuinnimh agus Aeráide agus a rannchuidiú i leith sprioc fuinnimh in‑athnuaite athbhreithnithe 2030. Mar chuid den phróiseas mapála sin, ba cheart limistéir theoranta atá sainithe go soiléir a ainmniú mar limistéir atá an‑oiriúnach le haghaidh forbairt foinsí fuinnimh in‑athnuaite (sprioclimistéir athnuaiteán), agus an tráth céanna limistéir atá luachmhar ó thaobh an chomhshaoil de a sheachaint a mhéid is féidir agus tosaíocht a thabhairt inter alia do thalamh díghrádaithe nach féidir a úsáid don talmhaíocht. Maidir leis sin, ba thairbhiúil an fhéidearthacht a bhaineann le húsáid a bhaint as limistéir dhíghrádaithe a fhiosrú, amhail seanchairéil, mianaigh dhúnta, líontaí talún nó seanlimistéir thionsclaíocha, carrchlóis agus limistéir feadh conairí iompair, amhail mórbhealaí agus ráillí traenach. I gcásanna áirithe is féidir tairbhí breise a thairiscint trí láithreáin athfhorbraíochta a fhorbairt le haghaidh fuinneamh in‑athnuaite, amhail gaireacht do limistéir uirbeacha agus gréasáin bóithre, agus naisc leis an eangach. Ar an taobh eile, cheanglófaí leis sin aghaidh a thabhairt ar dhúshláin ghaolmhara amhail éilliú, saincheisteanna úinéireachta nár réitíodh nó easpa dreasachtaí le haghaidh athfhorbairt láithreán athfhorbraíochta. Rud atá tábhachtach, i gcomhthéacs an aistrithe chóir, mianaigh ghuail atá suite sna réigiúin ghuail i mbun aistrithe, d’fhéadfaidís teacht chun bheith ina suíomhanna tarraingteacha lena dtiontú ina láithreáin ghaoithe agus fótavoltachais gréine, nó ina láithreáin táirgeachta geoiteirmí nó hidrigine fiú, de réir an tsuímh agus an éiceachórais thionsclaíoch mháguaird. Ar bhealach níos ginearálta, tá acmhainneacht thábhachtach ag réigiúin ghuail le haghaidh cur in úsáid foinsí fuinnimh in‑athnuaite – rud a mheastar a bheith cothrom le thart ar 1.4 GW de chumhacht ghaoithe agus 2.7 GW de ghrianfhuinneamh. Buntáiste breise atá ag iar‑láithreáin saothraithe breosla iontaise is ea gur minic a bhíonn nascadh maith acu leis an eangach, agus lucht saothair ar fáil ar an láthair. Is ann do shamplaí sa Spáinn, sa Ghréig nó san Ungáir, agus tá bealaí á bhfiosrú ag an nGearmáin chun fótavoltachas snámhach a úsáid ar lochanna a eascraíonn as bearta aisghabhála in iarlimistéir mhianadóireachta ligníte. Go dtí seo, níl ceanglais shonracha in REDII maidir le roghnú láithreáin ná le réimsí tosaíochta a shainiú le haghaidh forbairt foinsí fuinnimh in‑athnuaite. Mar sin féin, sa reachtaíocht náisiúnta lena dtrasuitear Airteagal 15 REDII, leag an Iodáil amach na rialacháin is infheidhme chun limistéir oiriúnacha a shainaithint le haghaidh suiteáil foinsí in‑athnuaite fuinnimh. Ní mór an acmhainneacht iomlán is féidir a shuiteáil sna limistéir shainaitheanta a bheith ar a laghad cothrom leis an acmhainneacht a shainaithnítear sa Phlean Náisiúnta Fuinnimh agus Aeráide mar an acmhainneacht is gá chun na cuspóirí a bhaint amach a mhéid a bhaineann le forbairt foinsí fuinnimh in‑athnuaite. Sonraítear leis na rialacháin sin freisin gur gá an tionchar ar an gcomhshaol, an oidhreacht chultúrtha, an tírdhreach, mar aon le breithnithe ábhartha eile amhail an infhaighteacht acmhainní agus bonneagar eangaí a chur san áireamh agus limistéir atá oiriúnach le haghaidh foinsí fuinnimh in‑athnuaite á sainaithint. Tá comhordú ar fud leibhéil éagsúla rialtais ríthábhachtach go háirithe i stáit fheidearálacha nó i dtíortha ina bhfuil réigiúin fhéinrialaitheacha. Sa Ghearmáin, ceanglaítear ar na stáit fheidearálacha tuairisciú don rialtas feidearálach ar stádas foinsí fuinnimh in‑athnuaite, lena n‑áirítear ar shuiteálacha foinsí fuinnimh in‑athnuaite ceadaithe, an dul chun cinn maidir le hathchumhachtú, an limistéar talún atá ar fáil le haghaidh cur in úsáid fuinnimh gaoithe breise de réir pleananna réigiúnacha agus uirbeacha um úsáid talún. Leis an gcomhaontú comhghuaillíochta foráiltear go bhfuil dhá faoin gcéad den limistéar talún le bheith ainmnithe le haghaidh fuinneamh gaoithe ar talamh. I stáit fheidearálacha Hessen agus Schleswig‑Holstein, cuireadh an méid sin chun feidhme go rathúil cheana féin. I dteannta creat tacúil maidir leis an bpleanáil spásúil, le huirlisí digiteacha amhail bunachair sonraí ar líne maidir le córas faisnéise geografaí (GIS) agus cadastair, féadfar sainaithint talún oiriúnaí a éascú freisin (e.g. lena dtaispeántar acmhainneacht de réir teicneolaíochta, limistéir shrianta, talamh díghrádaithe nach bhfuil inúsáidte le haghaidh na talmhaíochta, an infhaighteacht eangaí, tionscadail agus sonraí/staidéir atá ann cheana, réamh‑mheasúnuithe comhshaoil). Ar leibhéal an Aontais, tá cuid de na sonraí sin á samhlú ag an tSaotharlann Tíreolaíochta Fuinnimh agus Tionscail (EIGL). Tá áireamh tacar sonraí in EIGL díreach tugtha i gcrích ag an gCoimisiún,, rud is féidir a bheith ina chuidiú ag na Ballstáit chun limistéir oiriúnacha a shainaithint le haghaidh tionscadail fuinnimh gaoithe agus grianfhuinnimh. Cé go bhfuil tacair sonraí ábhartha ag brath ar an bhfoinse fuinnimh in‑athnuaite atá á measúnú, áiríodh an méid seo a leanas in EIGL cheana féin: Láithreáin Natura 2000, limistéir atá ainmnithe go náisiúnta, príomhlimistéir bhithéagsúlachta agus limistéir éan thábhachtacha, agus sonraí ithreach. Cé gurb amhlaidh nach dtugtar isteach aon srian ná teorainn le cur in úsáid bonneagar in‑athnuaite i gcomhréir leis an reachtaíocht ábhartha le háireamh na dtacar sonraí sin san uirlis mhapála, éascaítear lena gcur in úsáid agus coinbhleachtaí á n‑íoslaghdú san am céanna. Dá réir sin, beartaítear an uirlis mhapála mar ionstraim chumasúcháin agus chumhachtúcháin chun tacú le roghanna pleanála ó údaráis náisiúnta agus réigiúnacha nach mbeadh rochtain láithreach acu murach sin, b’fhéidir, ar raon iomlán na sonraí atá ar fáil, agus tairbhí ar leith ann le haghaidh tionscadail ar dócha go mbeidh tionchair trasteorann acu. Dá réir sin, ba cheart cinntí infheistíochta ó ghníomhaithe eacnamaíocha a threorú leis sin agus tacú leo ar bhonn na hintuarthachta agus na soiléireachta. Tá sé beartaithe ag an gCoimisiún forbairt bhreise a dhéanamh ar an uirlis mhapála sin trí thacair sonraí agus naisc bhreise a ionchorprú le huirlisí digiteacha pleanála spásúlachta na mBallstát. Sa Danmhairg, is comhpháirtíocht phoiblí chomhpháirteach é an t‑ardán ar líne Tairseach Chomhshaoil na Danmhairge faoi úinéireacht an stáit, na mbardas agus na réigiún. Cumhdaítear an tír iomlán leis an tairseach agus áirítear léi sonraí sonracha maidir leis an gcomhshaol, le huisce, leis an dúlra agus le húsáid talún. Cumasaítear d’údaráis léi sonraí a thabhairt cothrom le dáta agus rochtain a fháil orthu ar fud aonaid riaracháin, earnálacha agus limistéir gheografacha. Is féidir le saoránaigh phríobháideacha agus gairmithe an tairseach a úsáid freisin chun rochtain a fháil ar shonraí maidir le srianta úsáide talún éagsúla a bhaineann e.g. le cosaint an dúlra, caomhnú, línte tógála agus pleanáil i limistéir shonracha. Sa Chróit, is ardán sonraí í Tairseach Sonraí Oscailte Phoblacht na Cróite a úsáidtear chun sonraí oscailte arna gcruthú ag an earnáil phoiblí, lena n‑áirítear sonraí geoshuímh, meitéareolaíocha agus comhshaoil, a bhailiú, a chatagóiriú agus a dháileadh. Sa Pholainn, tá an Coimisiún ag tacú le forbairt bunachair sonraí de láithreáin mhianadóireachta a bhí ann roimhe agus atá ann faoi láthair agus atá cúpláilte le GIS, arb é is aidhm dó athúsáid fhéideartha as láithreáin a shainaithint, lena n‑áirítear chun réitigh fuinnimh ghlain a chur in úsáid. Thacaigh an Coimisiún le tionscadal comhchosúil sa Ghréig freisin. I réigiún na Bruiséile sa Bheilg, is féidir leis na saoránaigh acmhainneacht a ndíonta a sheiceáil ó thaobh na giniúna fótavoltachais. Chun ceadúnú agus ceadú a shimpliú le haghaidh suiteálacha teaschaidéil gheoiteirmigh mionscála, tá córais thríchriosacha ‘soilse tráchta’ á n‑oibriú cheana féin i réigiúin áirithe san Ostair, sa Fhrainc, sa Ghearmáin agus san Iodáil bunaithe ar shuirbhéireachtaí geolaíochta, lena léirítear criosanna ina gceanglaítear fógra simplí, criosanna ina gceanglaítear cead agus criosanna ina bhfuil toirmeasc ar an druileáil. b.Ilúsáid spáis Bealach eile chun aghaidh a thabhairt ar shrianta úsáide talún/mara is ea ilúsáid spáis a éascú. Leis an gcur chuige sin sa phleanáil spásúil mhuirí, is féidir tacú le cómhaireachtáil bonneagair fuinnimh agus bealaí loingseoireachta, agus rannchuidiú le cosaint éiceachóras muirí. Le cuir chuige eile, amhail agra‑fhótavoltachas nó fótavoltachas gréine snámhach, is féidir an spás atá ar fáil le haghaidh tionscadail fuinnimh in‑athnuaite a optamú. Ach srianta a ardú sa reachtaíocht náisiúnta lena dtoirmeasctar ilúsáid spáis nó creat tiomnaithe le haghaidh ilúsáide a chruthú, d’fhéadfaí níos mó tionscadal a chumasú. Nuálaíocht sa réimse maidir le deonú ceadanna, ar próiseas an‑earnálach é de ghnáth, beidh gá léi freisin chun tacú le tionscadail ilúsáide nua.

Leis an uirlis mhapála EIGL a luaitear thuas, áirítear tacar sonraí anois freisin maidir le gléasraí cóireála fuíolluisce atá ann cheana, lena bhféadfaí tionscadail fuinnimh in‑athnuaite a óstáil agus a fhorbrófar a thuilleadh chun ilúsáid spáis a éascú. Tá treoirlínte le haghaidh tionscnaimh agra‑fhótavoltachais á bhfiosrú ag Ballstáit éagsúla (lena n‑áirítear an Ghearmáin, an Iodáil, an Fhrainc, an Spáinn agus an Pholainn), cleachtas a bhaineann le talmhaíocht agus táirgeacht fótavoltachais gréine a chomhcheangal, rud atá tagtha chun bheith níos forleithne le blianta beaga anuas. Le dé‑úsáid tríd an agra‑fhótavoltachas is féidir cuidiú le glacacht phoiblí a fháil agus dul chun tairbhe go díreach d’fheirmeoirí agus pobail tuaithe. Léirítear le taighde eolaíoch gur féidir comhthairbhí teacht as na cuir chuige sin freisin, amhail coinneáil uisce níos fearr i limistéir thura agus táirgiúlacht níos fearr ar an bhforiomlán. Bheadh comhdhearcadh maidir le sainmhínithe agus critéir thionchair tairbhiúil ar an leibhéal náisiúnta agus réigiúnach. Réiteofaí an bealach leis sin chun agra‑fhótavoltachas a cheadú ar bhealach níos córasaí i bpleananna um úsáid talún agus chuideofaí le héifeachtaí diúltacha a sheachaint le haghaidh feirmeoirí. Tháinig cleachtas comhchosúil chun cinn sa spás muirí, ina bhfuil láithreáin ainmnithe ag an mBeilg ina plean spásúil muirí le haghaidh forbairt chomhuaineach ar ghníomhaíochtaí, i.e. táirgeadh bia (iascaigh, dobharshaothrú) agus fuinneamh in‑athnuaite amach ón gcósta, rud lena gcuirtear sineirgí agus ilúsáid trí dhearadh chun cinn. Is féidir le hilúsáid forbairt freisin trí ghníomhaíochtaí nua a chur le gníomhaíochtaí atá ann cheana. Is féidir gníomhaíocht eacnamaíoch mhuirí a chomhcheangal le cosaint (e.g. i láithreáin Natura 2000) nó athbhunú an dúlra freisin. c.Glacacht agus rannpháirtíocht an phobail Is féidir tábhacht a bheith le cur in úsáid a shainítear go lárnach nó spriocanna úsáide spáis de réir an chomhthéacs náisiúnta, ós rud é gur minic a bhreathnaíonn bardais ar fhorbairt fuinnimh in‑athnuaite ón bpeirspictíocht áitiúil agus nach gcuireann siad na spriocanna fuinnimh in‑athnuaite náisiúnta san áireamh i gcónaí. Ar an taobh eile, ba cheart glacadh le forbairt foinsí fuinnimh in‑athnuaite go háitiúil agus níor cheart breathnú uirthi mar fhorbairt a fhorchuirtear ar phobail áitiúla chun aimhleasa dóibh. Dá bhrí sin, tá rannpháirtíocht phoiblí luath i bpleananna spásúla réigiúnacha nó áitiúla a shainiú ríthábhachtach, agus is amhlaidh atá bearta ríthábhachtach freisin chun go bhféadfaidh pobail áitiúla tairbhiú de shuiteálacha fuinnimh in‑athnuaite ina gcomharsanacht, sa pheirspictíocht níos leithne freisin maidir le haistriú glas atá cóir go sóisialta. Is féidir an méid sin a bhaint amach trí phobail fuinnimh, costais leictreachais laghdaithe nó scéimeanna rannpháirtíochta airgeadais (‘comhúinéireacht’ nó ‘comhthairbhí’) nó pleananna um fhorbairt thionsclaíoch le haghaidh réigiúin. Is féidir na scéimeanna sin a eagrú i bhfoirmeacha éagsúla, e.g. cistiú ó fhoinsí náisiúnta nó réigiúnacha a bheith á leithdháileadh ar na húdaráis áitiúla le haghaidh soláthar limistéar agus acmhainní, táille nó cáin shonrach a bheith á híoc ag oibreoirí gléasra leis na húdaráis áitiúla, nó íocaíochtaí a bheith á ndéanamh go deonach ag oibreoirí gléasraí le comhlachas réigiúnach chun feabhas a chur ar an staid áitiúil. Ba cheart na híocaíochtaí sin a bheith faoi cheangal ag críocha sonracha chun tairbhí sóisialta saoránach a mhéadú, amhail seirbhísí sóisialta (e.g. naíscoil, seirbhísí sláinte) nó bonneagar (e.g. sráideanna nó iompar poiblí). Le creat rialála soiléir seachnaítear caibidlíocht de réir an cháis, as a bhféadfadh torthaí míchothroma leanúint agus lena bhféadfadh riosca níos airde a bheith ag baint le haghaidh mí‑iompar poiblí. Ar na samplaí de scéimeanna a tugadh isteach ar an leibhéal náisiúnta tá ‘scéim na gcistí glasa’ le haghaidh bardais a óstálann tionscadail ghaoithe sa Danmhairg, scéim fóirdheontais le haghaidh bardais i Lucsamburg nó íosrátaí rannpháirtíochta cónaitheoirí áitiúla dá bhforáiltear i straitéisí fuinnimh réigiúnacha éagsúla san Ísiltír. San Acht um an Athrú Aeráide de chuid na nOileán Bailéarach sa Spáinn, tá foráil speisialta nach mór 20 % ar a laghad den infheistíocht a oscailt don daonra áitiúil leis na tionscadail foinsí fuinnimh in‑athnuaite uile os cionn 5 MW. Tá roghanna chun infheistíocht a dhéanamh i scaireanna de thionscadail fuinnimh in‑athnuaite ina bhféidearthacht eile le haghaidh rannpháirtíocht eacnamaíoch áitiúil fheabhsaithe, mar a chuirtear chun cinn leis an ‘Lipéad sluachistiúcháin um fhás glas’ sa Fhrainc mar shampla. Mar sin féin, leis na cuir chuige shluachistiúcháin sin, mar aon le scéimeanna rannpháirtíochta airgeadais eile, ní chruthaítear tairbhí ach do na saoránaigh atá in ann infheistíocht a dhéanamh sna tionscadail (‘comhúinéireacht’, i dteannta rannpháirtíocht sa rialachas nó dá huireasa). Is uirlisí fíorchumhachtacha iad pobail fuinnimh in‑athnuaite chun rannpháirtíocht ghníomhach agus tairbhí an daonra áitiúil a fheabhsú san aistriú fuinnimh. Is féidir leo cuidiú freisin le haghaidh a thabhairt ar an mbochtaineacht fuinnimh. Sa Ghréig, foráiltear leis an sainmhíniú ar phobail fuinnimh go nglacann siad páirt ghníomhach i laghdú a dhéanamh ar an mbochtaineacht fuinnimh agus i ndul chun cinn na táirgeachta, na stórála agus na neamhthuilleamaíochta ar na hoileáin. Chuige sin, tá tomhaltóirí leochaileacha agus saoránaigh a mhaireann faoi thairseach na bochtaineachta i dteideal glanmhéadrú fíorúil freisin agus is féidir leo tairbhiú den fhuinneamh a tháirgeann an pobal gan bheith ina gcuid de (má tá siad gar dá chéile go geografach). Sa Bheilg, d’fhorbair cuideachtaí tithíochta sóisialta samhail ghnó nuálach ina n‑infheistíonn siad i bpainéil ghréine a shocraítear ar dhíonta na dtithe sóisialta, agus áirítear sna cíosanna an costas atá ar úsáid fótavoltachais agus ar an leictreachas a ghintear. Tá an costas cíosa níos saoire ná na praghsanna leictreachais atá ann faoi láthair, a bhuí le scála tábhachtach an tionscadail. Is féidir ról suntasach a bheith ag pobail fuinnimh trasteorann i réigiúin teorann an Aontais. Tá an bealach á réiteach cheana leis an tionscadal ‘SEREH – Réigiún Fuinnimh Chliste Emmen‑Haren’, faoin gclár comhair trasteorann Interreg idir an Ghearmáin agus an Ísiltír. Tá margadh leictreachais agus fuinnimh trasteorann díláraithe á fhorbairt leis an tionscadal, agus beidh réigiúin teorann eile in ann tógáil ar a thorthaí agus ar a mholtaí. A mhéid a bhaineann le rannpháirtíocht pobal san aistriú fuinnimh, in 2021 sheol EirGrid an tOibreoir Córais Tarchurtha Éireannach, Cairde na Cruinne agus Renewables Grid Initiative tionscadal comhpháirteach 3 bliana chun páirt a thabhairt do phobail in idirphlé maidir leis na dúshláin agus na deiseanna atá bainteach le haistriú fuinnimh na hÉireann. Is forais le haghaidh chur in aghaidh an phobail i dtaca le tionscadail í gaireacht na dtuirbíní gaoithe don tithíocht i gcásanna áirithe freisin. Sna cásanna sin tarraingíonn na saoránaigh ábhair imní anuas a bhaineann leis na núiseanna a fhulaingíonn siad, amhail torann agus tionchair fhísiúla. Athraíonn rialacháin maidir le hachar idir tuirbíní gaoithe agus tithíocht ó Bhallstát go chéile – i gcásanna áirithe braitheann an t‑achar slánachair ar an réigiún nó ar an mbardas, nó ar dhlús daonra an limistéir ina bhfuil na tuirbíní suite. I gcásanna eile, cinntear an t‑achar slánachair le hairde bhairr agus trastomhas rótair an tuirbín. Is féidir nach dtiocfaidh ach miontairbhí breise as achair slánachair an‑ard ó thaobh laghdú torainn agus costais atá bainteach le bóithre freastail agus bonneagar tacaíochta á méadú san am céanna, agus giniúint leictreachais á lonnú níos faide ón éileamh. Le rialacháin shriantacha maidir leis sin is féidir nach mbeidh sciartha móra den talamh ar fáil le haghaidh tionscadail agus/nó go laghdófar an fhéidearthacht chun feirmeacha gaoithe atá ann cheana a athchumhachtú leis an teicneolaíocht is cothroime le dáta. Dá dheasca sin, in amanna bíonn ar fhorbróirí trealamh as dáta a shuiteáil i bhfoirm tuirbíní gaoithe atá níos lú agus nach bhfuil chomh héifeachtúil sin chun na ceanglais achair a chomhlíonadh. Is féidir go roghnóidh forbróirí tionscadail síneadh saolré freisin seachas na láithreáin atá ann cheana a athchumhachtú. Na rialacha maidir leis an achar chuig tithíocht, ba cheart gurbh iad fíorais a mbunús agus ba cheart iad a bheith bunaithe ar fhianaise, i.e. i ndáil le cur isteach torainn agus físiúil agus ba cheart iad a bheith socraithe ag an íosmhéid is gá. Agus na rialacha á socrú, is gá do na Ballstáit cothromaíocht a bhaint amach idir an gá le híoslaghdú a dhéanamh ar éifeachtaí diúltacha tuirbíní gaoithe agus uasmhéadú a dhéanamh ar infhaighteacht talún le haghaidh forbairt tionscadal, agus srianta eile maidir leis an bpleanáil spásúil á gcur san áireamh freisin. Thairis sin, tá gá le faisnéis shoiléir agus thrédhearcach maidir le srianta a bhaineann leis an achar chuig tithíocht chun deimhneacht infheistíochta a áirithiú le haghaidh forbróirí tionscadail. d.Cúrsaí comhshaoil I measc na saincheisteanna is coitinne a bhaineann le roghnú láithreáin agus a mbíonn ar fhorbróirí tionscadail foinsí fuinnimh in‑athnuaite aghaidh a thabhairt orthu tá fad agus castacht na nósanna imeachta chun reachtaíocht chomhshaoil a chomhlíonadh mar aon le coinbhleachtaí le grúpaí leasmhara comhshaoil nó saoránaigh. Is uirlis iad ceadanna agus measúnuithe tionchair gaolmhara chun leasanna sochaíocha éagsúla a chomhardú, ach fágann sin go mbíonn an baol ann go dtabharfar ardleibhéil castachta agus dúshlán isteach i riarachán agus i gcúirteanna breithiúnais freisin dá ndeasca. I gcás inar gá measúnú a dhéanamh ar leasanna sochaíocha éagsúla agus iad a chothromú, tógann an machnamh agus an próiseas cinnteachta am mar is gá. Dá bhrí sin, is gá breithnithe comhshaoil a chomhtháthú sna próisis pleanála fuinnimh in‑athnuaite ón tús. Leis sin, is féidir na héifeachtaí suntasacha dóchúla ar an gcomhshaol a shainaithint mar aon leis na bearta a bheartaítear chun iad a chosc, a laghdú agus a fhritháireamh a mhéid agus is féidir. Thairis sin, tá roghanna ann lena gceadófaí do na Ballstáit na nósanna imeachta a chuíchóiriú chun comhlíontacht leis an reachtaíocht chomhshaoil a áirithiú agus chun roghnú láithreán oiriúnach ó thionscnóirí a éascú. Beidh an méid sin ina chuidiú freisin chun laghdú a dhéanamh ar choinbhleachtaí is féidir teacht chun cinn le grúpaí comhshaoil éagsúla agus gníomhartha aonair ach le húdaráis phoiblí freisin ar leibhéil éagsúla. Leis na coinbhleachtaí sin déantar difear go háirithe do chumhacht ghaoithe, cumhacht gheoiteirmeach agus hidreachumhacht ach do shuiteálacha fótavoltachais gréine mórscála freisin. Cé gur ceart bunúsach é rochtain ar cheartas, is féidir réiteach níos tapúla a fháil ar na coinbhleachtaí sin trí shásraí malartacha um réiteach díospóidí agus idirghabháil. I.Ceanglais a eascraíonn as reachtaíocht chomhshaoil an Aontais agus bealaí chun comhlíontacht a chuíchóiriú Is féidir gurb é a eascróidh as dlí an Aontais go gceanglófar measúnuithe comhshaoil éagsúla a dhéanamh le haghaidh tionscadal aonair. Is minic a thugtar isteach ceanglais bhreise shonracha i bpróisis cheada ar an leibhéal náisiúnta (e.g. maidir le saincheisteanna maoine, pleanáil úsáide talún nó oidhreacht chultúrtha). Is féidir gurb é a eascraíonn as ceanglais dhlíthiúla iomadúla agus as measúnuithe comhthreomhara le haghaidh tionscadal aonair costais riaracháin agus chur chun feidhme agus moilleanna, neamhréireachtaí agus éiginnteacht riaracháin ina gcur i bhfeidhm. Le hAirteagal 2 de Threoir MTC déantar foráil go sainráite go bhféadfar MTC a chomhtháthú le nósanna imeachta eile. Leis sin tairgtear acmhainneacht shuntasach chun simpliú a dhéanamh ar dheonú ceadanna comhshaoil nuair a cheanglaítear measúnuithe comhshaoil éagsúla a eascraíonn as roinnt Treoracha (Treoir MTC, Treoir MSC, an Treoir maidir le Gnáthóga agus Éin, an Treoir maidir le hAstaíochtaí Tionsclaíocha, na Treoracha Réime maidir le hUisce, Treoracha Seveso, etc.) agus nuair atá údaráis éagsúla rannpháirteach. Faoin gcur chuige ‘ionad ilfhreastail’, is féidir na measúnuithe thuas agus a bhformheas a ullmhú ar leithligh ach a bheith comhordaithe; is féidir iad a chomhcheangal le chéile freisin mar chuid de phróiseas aonair.

D’fhéadfaí tacú freisin le rolladh amach rianúil ar thionscadail fuinnimh in‑athnuaite le pleanáil thrédhearcach agus straitéiseach. Maidir le ceadanna comhshaoil, d’fhéadfadh na Ballstáit deimhneacht dhlíthiúil agus trédhearcacht a mhéadú tríd an Treoir maidir le Measúnú Straitéiseach Comhshaoil (MSC) a chur i bhfeidhm go córasach maidir le doiciméid phleanála, atá ábhartha le haghaidh ceadú tionscadal in‑athnuaite. Le MSC ceadaítear forbairt tionscadal fuinnimh in‑athnuaite a phleanáil go straitéiseach agus níos mó deimhneachta ann, agus oibleagáidí comhshaoil á gcur san áireamh san am céanna. I gcás inarb infheidhme, is féidir leis na húdaráis náisiúnta agus na forbróirí tionscadail a bheith ag brath ar thorthaí MSC agus iad sin a chur san áireamh san fhorbairt tionscadail ina dhiaidh sin, go háirithe chun roghanna malartacha réasúnacha a shainaithint i gcomhthéacs na gcuspóirí maidir le caomhnú agus cosaint an dúlra. Ceadaítear leis sin do na Ballstáit leas a bhaint as acmhainneacht an fhuinnimh ó fhoinsí fuinnimh in‑athnuaite éagsúla agus maolú á dhéanamh ar na tionchair chomhshaoil dhiúltacha ó thionscadail fuinnimh san am céanna. Spreagtar leis sin cur chuige níos comhtháite agus éifeachtúla maidir leis an bpleanáil chríochach i gcás ina gcuirfear breithnithe comhshaoil san áireamh sna céimeanna luatha den phróiseas pleanála agus ar leibhéal i bhfad níos straitéisí. Is é a bhíonn mar thoradh air sin freisin níos lú coinbhleachtaí ar leibhéal an tionscadail aonair, ó thaobh substainte agus ghlacacht an phobail. Ghlac an Coimisiún le déanaí treoraíocht mhodheolaíoch athbhreithnithe maidir le hAirteagal 6(3) agus (4) den Treoir maidir le Gnáthóga, i.e. maidir le measúnú iomchuí ar phleananna agus tionscadail atá lonnaithe i láithreáin Natura 2000. Leis na treoirlínte sin, i dteannta treoirlínte earnála maidir le fuinneamh gaoithe, traiseoladh fuinnimh agus hidreachumhacht, soláthraítear go leor samplaí praiticiúla den bhealach is féidir formheas tionscadail a éascú, gan riachtanais chosaint an dúlra a chur i mbaol, i measc nithe eile trí phleanáil (spásúil) straitéiseach, úsáid sonraí comhshaoil láidre agus bearta maolúcháin oiriúnacha. Forbraíodh treoraíocht faoin Treoir Réime maidir le hUisce freisin, lena soiléirítear go háirithe roghanna chun nósanna imeachta a chuíchóiriú chun measúnú a dhéanamh ar thionchair chomhshaoil, bearta malartacha comhshaoil níos fearr a shainaithint, údar a thabhairt le leas poiblí sáraitheach agus bearta maolúcháin iomchuí a shainaithint. Níl tionscadail fuinnimh in‑athnuaite faoi réir MTC éigeantach go huathoibríoch agus ba cheart do na Ballstáit tairseacha soiléire a bhunú maidir leis sin, laistigh de na solúbthachtaí a cheadaítear le Treoir MTC. Sa tSlóvaic, mar shampla, níl feidhm ag forálacha Acht MTC ach maidir le gléasraí fótavoltachais os cionn 5 MW. I gcás gléasraí sa raon cumhachta idir 5 agus 50 MW, leanann próiseas imscrúdúcháin (i.e. scagadh) as sin. Le haghaidh gléasraí fótavoltachais ag a bhfuil 50 MW agus níos airde d’acmhainneacht suiteáilte, tá feidhm ag an measúnú éigeantach. Is amhlaidh atá critéir shoiléire agus thrédhearcacha le haghaidh measúnuithe comhshaoil arna gcur in iúl don fhorbróir tionscadail i dtús an phróisis ina mbealach eile chun dlús a chur le nósanna imeachta. Faoi Threoir MTC, féadfaidh an forbróir tuairim scóipiúcháin a iarraidh ar an údarás inniúil lena sainaithnítear inneachar agus méid an mheasúnaithe agus lena sonraítear an fhaisnéis atá le cur san áireamh i dtuarascáil MTC. I roinnt Ballstát, tá an scóipiú sin éigeantach (an Bhulgáir, an Danmhairg, an Eastóin, an Fhionlainn, Lucsamburg, Poblacht na Seice, an Rómáin). Léiríonn taithí phraiticiúil go seachnaítear malartuithe iomadúla agus iarrataí nua idir an forbróir agus na húdaráis inniúla ag céim níos déanaí agus go gcuirtear dlús le formheas an tionscadail trí raon feidhme agus leibhéal mionsonra na faisnéise comhshaoil a shoiléiriú ag céim luath. Chun úsáid na solúbthachtaí atá ann cheana i reachtaíocht chomhshaoil an Aontais a éascú, ba cheart do na Ballstáit soiléiriú a thabhairt ina reachtaíocht náisiúnta go dtoimhdítear go bhfuil pleanáil, tógáil agus oibriú gléasraí chun fuinneamh a tháirgeadh ó fhoinsí in‑athnuaite, a nascadh leis an eangach agus an eangach ghaolmhar féin chun leasa phoiblí sháraithigh agus chun leas na sábháilteachta poiblí, i bhfianaise an togra reachtaigh lena leasaítear agus lena neartaítear forálacha Threoir (AE) 2018/2001 a bhaineann le nósanna imeachta riaracháin. Dá réir sin, ba cheart dóibh cáiliú le haghaidh an nós imeachta is fabhraí dá bhfuil ar fáil ina nósanna imeachta um pleanáil agus deonú ceadanna. Tagraítear don choincheap maidir le ‘cúis dhianriachtanach leasa phoiblí sháraithigh’ i bpíosaí éagsúla de reachtaíocht chomhshaoil. Faoi Airteagal 6(4) den Treoir maidir le Gnáthóga tugtar le tuiscint leis an gcoincheap sin nach mór do na húdaráis náisiúnta inniúla a bhformheas ar na pleananna agus na tionscadail i gceist a chur faoi réir an choinníll go meastar go bhfuil cothromaíocht na leasanna idir cuspóirí caomhnaithe láithreán Natura 2000, lena ndéantar difear do na tionscnaimh sin, agus na cúiseanna dianriachtanacha, i bhfabhar na gcúiseanna dianriachtanacha sin. Ceanglaítear measúnú de réir an cháis leis sin. Ba cheart do na Ballstáit nósanna imeachta soiléire agus simplí a bhunú chun tionscadail fuinnimh in‑athnuaite a scagadh i bhfianaise measúnú a dhéanamh ar cé acu is dócha nó nach dócha go mbeidh tionchair dhiúltacha shuntasacha acu ar láithreáin Natura 2000 astu féin nó i dteannta pleananna nó tionscadail eile. Aon uair nach féidir leis na húdaráis inniúla tionchair shuntasacha a eisiamh, ba cheart measúnú iomchuí a dhéanamh faoi Airteagal 6(3) den Treoir maidir le Gnáthóga. Ba cheart scagadh agus measúnú iomchuí araon a dhéanamh i bhfianaise na gcuspóirí caomhnaithe a bhaineann le láithreán go sonrach. Chuige sin ba cheart do na Ballstáit cuspóirí caomhnaithe a bhaineann go sonrach le láithreán a bhunú le haghaidh láithreáin Natura 2000 uile gan moilleanna breise. Leis sin beifear in ann measúnú a dhéanamh go cuí agus go pras ar dhóchúlacht na dtionchar ar láithreáin Natura 2000 agus ar na tionchair féin le linn na céime scagtha agus an mheasúnaithe iomchuí, faoi seach. Tá soiléireacht maidir le dóchúlacht tionchar agus na tionchair féin ar láithreáin Natura 2000 chun leasa tionscnóirí tionscadail agus údaráis na mBallstát, ós rud é go gcinntear leis sin go dtugtar an nós imeachta um údarú i gcrích go gasta agus an deimhneacht dhlíthiúil a cheanglaítear ina leith. Ba cheart do na Ballstáit an próiseas údaraithe a thabhairt i gcrích go gasta trí údarú a thabhairt do na tionscadail uile nach dócha go mbeidh tionchair shuntasacha acu ar láithreáin Natura 2000 i bhfianaise a gcuspóirí caomhnaithe a bhaineann go sonrach le láithreán, astu féin nó i dteannta pleananna nó tionscadail eile. Ba cheart do na Ballstáit an próiseas údaraithe a thabhairt i gcrích go gasta freisin trí údarú a thabhairt do na tionscadail uile ar a ndéantar measúnú mar thionscadail nach ndéantar difear leo do shláine láithreáin Natura 2000 i bhfianaise a gcuspóirí caomhnaithe a bhaineann go sonrach le láithreán, astu féin nó i dteannta pleananna nó tionscadail eile. Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú dá bhrí sin go ndéantar bearta maolúcháin a chomhtháthú i dtionscadail fuinnimh in‑athnuaite chun tionchair dhiúltacha ar na gnáthóga agus ar na speicis chosanta i láithreáin Natura 2000 a chosc nó a laghdú go héifeachtach. Is féidir tionscadal fuinnimh in‑athnuaite lena ndéantar difear do shláine láithreáin Natura 2000 a údarú mura bhfuil aon réiteach malartach ann agus má mheastar go bhfuil cothromaíocht na leasanna idir cuspóirí caomhnaithe an láithreáin dá ndéantar difear agus leasanna poiblí an tionscadail i bhfabhar na leasanna sin, ar choinníoll go ndéantar na bearta cúiteacha uile is gá chun a áirithiú go gcosnófar comhleanúnachas foriomlán Natura 2000. Is faoi na húdaráis inniúla atá sé an cinneadh sin a dhéanamh, ar bhonn na leasanna atá i gceist i ngach cás sonrach. Ba cheart do na Ballstáit treoraíocht shoiléir a bhunú chun go bhféadfaidh údaráis inniúla na cinntí sin a dhéanamh i gcás tionscadail fuinnimh in‑athnuaite, lena bhféadfaí údar a thabhairt i ndáil le leasanna poiblí éagsúla, e.g. le haghaidh a rannchuidithe le slándáil fuinnimh (neamhspleáchas fuinnimh ar allmhairí) nó sábháilteacht phoiblí (lena n‑áirithítear riachtanais téimh agus leictreachais) nó mar thionscadail ag a bhfuil iarmhairtí tairbhiúla agus lena bhfuil tábhacht phríomhúil le haghaidh an chomhshaoil (maolú ar athrú aeráide). Tá an nóisean maidir le leas poiblí sáraitheach ábhartha freisin le haghaidh na bhforálacha cosanta speiceas den Treoir maidir le Gnáthóga. Is é is aidhm do na forálacha sin, go háirithe Airteagal 12, speicis a chosaint trína marú nó trína gcorraí d’aon ghnó a thoirmeasc inter alia aon áit is ann dóibh agus ní hamháin i láithreáin Natura 2000. In Airteagal 16(1) tá clásal maolúcháin lena gceadaítear, inter alia, marú nó corraí a dhéanamh d’aon ghnó ar eiseamal de speiceas cosanta in éagmais rogha mhalartach shásúil agus mura ndéantar dochar leis an maolú do chothabháil na bpobal speiceas lena mbaineann ag stádas caomhnaithe fabhrach ina raon nádúrtha. Le hAirteagal 16(1) liostaítear na forais is féidir a agairt chun údar a thabhairt leis an maolú sin. D’fhéadfaí údar a thabhairt le tionscadail fuinnimh in‑athnuaite faoi cheann amháin nó níos mó de na forais thuasluaite. Is den tábhacht a chur i dtábhacht go mb’fhéidir nach gá a bheith ag brath ar mhaoluithe ar an gcéad dul síos. Ní bacainn roimh fhorbairt tionscadal fuinnimh in‑athnuaite atá i gceist le marú ná corraí teagmhasach eiseamal aonair aon uair a chomhtháthaítear leis na tionscadail sin bearta maolúcháin chun marú nó corraí a chosc go héifeachtach a mhéid agus is féidir. Dá bhrí sin, sna cásanna sin níor cheart a mheas gur d’aon ghnó a rinneadh marú ná corraí teagmhasach eiseamal aonair de speicis chosanta agus dá réir sin ní thiocfadh an méid sin faoi Airteagal 12(1) den Treoir maidir le Gnáthóga ná faoi Airteagal 5 den Treoir maidir le hÉin. Ba cheart do na Ballstáit córas a bhunú chun faireachán a dhéanamh ar mharú nó corraí teagmhasach an speicis lena mbaineann agus, i bhfianaise na faisnéise a bailíodh, bearta breise a dhéanamh mar a cheanglaítear chun a áirithiú nach mbeidh tionchar diúltach suntasach ag marú ná corraí teagmhasach ar an speiceas lena mbaineann. Ba cheart do na Ballstáit taighde agus nuálaíocht a chur chun cinn freisin agus a cheadú gurb amhlaidh a dhéantar faireachán, le tionscadail fuinnimh in‑athnuaite lena gcomhtháthaítear bearta maolúcháin nuálacha, ar a n‑éifeachtacht chun marú agus corraí éan agus speiceas cosanta eile a chosc agus, i bhfianaise na dtorthaí faireacháin, na bearta sin a oiriúnú mar is gá chun a áirithiú nach mbeidh aon tionchar diúltach suntasach aige sin ar an bpobal speiceas lena mbaineann. An coincheap maidir le leas poiblí sáraitheach agus leis an ngá chun na buntáistí a mheá le haghaidh forbairt inbhuanaithe in aghaidh an tionchair dhiúltaigh fhéideartha ar an gcomhshaol, tá feidhm aige freisin i gcomhthéacs na Treorach Réime maidir le hUisce. Le hAirteagal 4(7) den Treoir sin ceanglaítear réamhúdarú ar na modhnuithe nó na tionscadail nua uile lena bhféadfar stádas dobharlach a mheathlú, i gcomhréir le cásdlí Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh . Ceanglaítear leis sin ar an gcéad dul síos measúnú ar an tionchar féideartha ar na dobharlaigh uile a bhféadfaí difear a dhéanamh dóibh. I gcás ina mbeadh meathlú dóchúil, ceanglaítear leis sin measúnú a dhéanamh ar an méid seo a leanas: 1)Cé acu is féidir nó nach féidir a mheas go sáraíonn na buntáistí le haghaidh forbairt inbhuanaithe an tionchar diúltach féideartha ar stádas an uisce; 2)Cé acu is ann nó nach ann do réitigh mhalartacha chomhshaoil níos fearr chun na tairbhí le haghaidh forbairt inbhuanaithe a bhaint amach, réitigh nach bhfuil costas díréireach orthu;

3)Cé acu atá nó nach bhfuil na bearta praiticiúla uile á ndéanamh chun an tionchar a mhaolú a mhéid agus is féidir. Is féidir go rachaidh faisnéis chun tairbhe do na céimeanna nós imeachta sin, ar faisnéis í a gheofar faoi mheasúnuithe atá le déanamh faoi phíosaí éagsúla eile de reachtaíocht chomhshaoil (lena n‑áirítear MSC, MTC, na Treoracha maidir le Gnáthóga), mar a mhínítear i dtreoraíocht le déanaí arna forbairt ag an gCoimisiún i gcomhar leis na Ballstáit agus le páirtithe leasmhara. Dá réir sin, rachadh an fhaisnéis a gheofar faoi mheasúnuithe na Treorach Réime maidir le hUisce chun tairbhe do na Ballstáit agus do na páirtithe leasmhara sin. Le nósanna imeachta comhordaithe nó, más féidir, comhpháirteacha is féidir údarú tionscadal fuinnimh in‑athnuaite a shimpliú agus a ghiorrú, rud lena bhfuil tábhacht. II.Cuir chuige náisiúnta lena n‑éascaítear roghnú láithreán oiriúnach nó tionscadail a oiriúnú ó thaobh an chomhshaoil Soláthar lárnach maidir le staidéir chomhshaoil atá le fáil agus sonraí a thugtar cothrom le dáta go tráthrialta a bhaineann le réigiún agus teicneolaíocht ar leith, nó measúnuithe comhshaoil arna ndéanamh go gníomhach ag údaráis a bhaineann leis na gnéithe ábhartha le haghaidh coimisiúnú foinsí fuinnimh in‑athnuaite, is uirlis an‑ábhartha é chun an próiseas um roghnú láithreáin a éascú d’fhorbróirí tionscadail nó chun go bhféadfaidh siad tionscadail a dhearadh dá réir sin. Sa Spáinn, chruthaigh an rialtas uirlis chun cuidiú le cinnteoireacht straitéiseach maidir le suíomh suiteálacha móra gréine agus gaoithe. Leis an uirlis déantar íogaireacht comhshaoil na críche náisiúnta a mhapáil agus sainaithnítear na réimsí lena mbaineann na fachtóirí cóireála comhshaoil is mó chun tionscadail fuinnimh in‑athnuaite a chur chun feidhme. Cé nach ndéantar tionscadail a dhíolmhú ón bpróiseas MTC ábhartha leis na huirlisí sin, is treoraíocht úsáideach iad chun na fachtóirí cóireála comhshaoil atá bainteach le suíomhanna suiteáilte a fhionnadh ón gcéim luath. Sa Ghearmáin, d’fhorbair Comhlachas Chaomhnú an Dúlra (NABU) agus comhlachas ghrianfhuinneamh na Gearmáine (BSW‑Solar) páipéar comhpháirteach ina bhfuil critéir chun pleanáil atá fónta ó thaobh an chomhshaoil de a dhéanamh ar thionscadail ghréine thalamhshuite. Sa Bheilg, coinníonn réigiún Fhlóndras léarscáil íogaireachta feirme gaoithe ar bun ar líne le haghaidh éan agus ialtóg a bhfuil sé d’aidhm aici limistéir a shainaithint ina bhféadfaidh riosca a bheith ag baint le lonnú tuirbíní gaoithe le haghaidh éan nó ialtóg, lena dtugtar eolas agus treoir le haghaidh tuilleadh measúnuithe ar leibhéal láithreáin agus pleanáil straitéiseach. Is ann do shamplaí dea‑chleachtais san Ísiltír agus sa Ghearmáin maidir le réamh‑mheasúnú comhshaoil ar láithreáin ghaoithe amach ón gcósta. Le plean forbraíochta láithreáin Ghníomhaireacht Mhuirí agus Hidreagrafach Fheidearálach na Gearmáine áirítear próisis chomhairliúcháin fhairsinge, imscrúduithe inoiriúnaitheachta luatha ar láithreáin agus measúnuithe comhshaoil straitéiseacha. A bhuí leis na hanailísí allamuigh ar chritéir oiriúnachta ghinearálta amhail gnéithe comhshaoil nó sábháilteacht mhuirí arna ndéanamh ag an ngníomhaireacht, tá an riosca atá bainteach le hiarratas ar údarú i bhfad níos ísle le haghaidh tionscnóirí tionscadail sa réigiún. Tá clár éiceolaíoch gaoithe amach ón gcósta á dhéanamh ag Aireacht Gnóthaí Eacnamaíocha agus Beartais Aeráide na hÍsiltíre, a bunaíodh chun an bonn eolais a leathnú maidir le conas a dhéantar difear do speicis chosanta le feirmeacha gaoithe. Áirítear a torthaí i gcinneadh suíomhanna todhchaí le haghaidh gaoth amach ón gcósta san Ísiltír. Bheadh sé an‑tairbhiúil d’fhorbróirí tionscadail níos lú agus in earnáil téimh na bhfoinsí fuinnimh in‑athnuaite dá bhforbrófaí cleachtais chomhchosúla ar thalamh. e.Breithnithe cosanta agus eitlíochta Sainaithníodh coinbhleachtaí le heitlíocht agus úsáid mhíleata spáis i measc na mbacainní is coitinne roimh fheirmeacha gaoithe, go háirithe in Oirthuaisceart na hEorpa. Má nochtar le measúnú a dhéanann na fórsaí cosanta náisiúnta go bhféadfadh na feirmeacha gaoithe pleanáilte cur isteach ar chórais cumarsáide raidió agus radair mhíleata, d’fhéadfaidís cosc a chur leis an tionscadal dul ar aghaidh nó a iarraidh go suiteálfaí tuirbíní níos ísle. Réiteach éifeachtach chun aghaidh a thabhairt ar an mbacainn sin is ea infheistiú i dtrealamh radair bhreise. Maidir leis sin, chinn rialtas na hEastóine infheistiú i radair bhreise, radair a thiocfaidh chun bheith oibríochtúil in 2024 agus lena gcuideofar le haghaidh a thabhairt ar na srianta airde le haghaidh tuirbíní gaoithe sa chuid thoir thuaidh den tír. Chomhaontaigh arm na hEastóine le déanaí srian a chur leis an líon criosanna nach féidir aon suiteáil fuinnimh gaoithe a thógáil iontu. Dá dhroim sin, níl aon srian airde ag 60 % de chríoch na hEastóine anois. Ar an mbealach céanna, cheannaigh an Liotuáin radair a úsáidfear chun na caochspotaí a chruthaíonn tuirbíní gaoithe le haghaidh radair mhíleata a chumhdach. Baineann bacainn bhreise le cumas údarás míleata agus cosanta agóidí a dhéanamh in aghaidh tionscadail cumhachta gaoithe, lena n‑áirítear ag céim dhéanach d’fhorbairt an tionscadail nuair atá na ceadanna le haghaidh an tionscadail eisithe cheana agus acmhainní suntasacha geallta cheana. D’fhéadfaí an méid sin a mhaolú trí bhealaí cumarsáide tiomnaithe a chur ar bun idir ionadaithe ón earnáil fuinnimh in‑athnuaite agus ón eitlíocht chosanta agus shibhialta chun malartuithe a chumasú le linn fhorbairt an tionscadail agus teacht chun cinn agóidí ag céimeanna déanacha den tionscadal a íoslaghdú. Chuir an Fhionlainn agus an Fhrainc Meitheal thiomnaithe ar bun chun an comhar a fheabhsú idir forbróirí feirme gaoithe agus fórsaí cosanta. Thairis sin, mar bheart leantach ar an Straitéis amach ón gCósta de chuid an Aontais, tá gníomhaíocht chomhpháirteach á cur ar bun ag an gCoimisiún agus ag an nGníomhaireacht Eorpach um Chosaint chun bacainní roimh fhorbairtí fuinnimh in‑athnuaite amach ón gcósta a shainaithint i limistéir a fhorchoimeádtar le haghaidh gníomhaíochtaí cosanta agus chun feabhas a chur ar chómhaireachtáil. Tá an méid sin á chur chun feidhme faoi chuimsiú an chláir Fís Eorpach. 6.Nascadh níos fusa leis an eangach, gléasraí cumhachta teicneolaíochta comhcheangailte, teicneolaíochtaí athchumhachtúcháin agus nuálacha Tá eangach leictreachais atá idirnasctha ar bhealach níos fearr ina réamhchoinníoll chun sciartha níos airde d’fhuinneamh in‑athnuaite a chomhtháthú sa chóras cumhachta Eorpach. Le Rialachán GTE‑F athbhreithnithe áirítear forálacha pleanála bonneagair comhtháite neartaithe arb é is aidhm dóibh na réitigh is éifeachtaí agus is éifeachtúla agus is féidir a áirithiú, trí chomhtháthú earnálacha, agus lena gceadaítear d’infheistíochtaí eangaí réamhaíocha freastal ar leathnú todhchaí ar acmhainneachtaí giniúna foinsí fuinnimh in‑athnuaite. Cé go dtéann na forálacha maidir leis an nós imeachta simplí um fhógra a thabhairt le haghaidh nascadh leis an eangach faoi Airteagal 17 de REDII chun tairbhe do shuiteálacha mionscála, tá cead a fháil chun nascadh leis an eangach ar cheann de na céimeanna próisis a cheanglaítear le haghaidh na dtionscadal uile eile beagnach as a dtagann acmhainneachtaí táirgeachta foinsí fuinnimh in‑athnuaite. Déantar an próiseas maidir le deonú ceadanna le haghaidh sócmhainní i dtaca le nascadh leis an eangach a chumhdach leis an oibleagáid chun pointí teagmhála aonair a bhunú dá dtagraítear in Airteagal 16, arb é is aidhm dó nósanna imeachta um dheonú ceadanna iomadúla a chomhordú agus a shioncronú ar bhealach níos fearr (arna láimhseáil ag oibreoirí córais agus údaráis phoiblí). Maidir le hathchumhachtú na suiteálacha atá ann cheana (mar a shainmhínítear in Airteagal 2(10) de REDII) agus hibridiú, i.e. teicneolaíochtaí foinsí fuinnimh in‑athnuaite éagsúla a chomhcheangal ar an láithreán céanna, is bealaí iad chun úsáid réasúnach a bhaint as acmhainneachtaí eangaí agus chun teorainn a chur le riachtanais maidir le leathnú eangaí agus ba cheart dá bhrí sin iad a éascú a mhéid is féidir. a.Fadhbanna maidir le nascadh leis an eangach Tá saincheisteanna a bhaineann le nascadh leis an eangach forleathan agus, cé gurb iondúil nach mbíonn siad chomh fadhbach le bacainní riaracháin eile ó thaobh moilleanna a chruthú, is féidir cur in úsáid fuinnimh in‑athnuaite foriomlán a stad leo i mBallstáit áirithe. Is mion minic a thagann na príomh‑shaincheisteanna maidir le nascadh leis an eangach as acmhainneachtaí eangaí atá neamh‑leordhóthanach (is cosúil), lena gceanglaítear caibidlíocht idir an forbróir tionscadail agus an t‑oibreoir córais maidir leis an bhféidearthacht, leis an uainiú agus leis an gcostas a bhaineann le gléasra giniúna in‑athnuaite a nascadh leis an eangach, as a n‑eascraíonn moilleanna tionscadail. I mBallstáit áirithe, leis an easpa trédhearcachta maidir le hinfhaighteacht acmhainneachta eangaí cruthaítear scrogall freisin chun suíomh a shainaithint le haghaidh an tionscadail. Eascraíonn dúshlán eile roimh chur in úsáid fuinnimh in‑athnuaite as coinbhleachtaí le hoibreoirí eangaí dáileacháin agus tarchurtha maidir leis an léirmhíniú ar rialacháin theicniúla, an rochtain ar shonraí nó dáileadh costas nasctha. Thairis sin, tá an treocht a bhaineann le costais nasctha a mhéadú ina bagairt ar an inmharthanacht eacnamaíoch le haghaidh roinnt tionscadal, go háirithe sna Ballstáit inar gá d’fhorbróirí tionscadail na costais a bhaineann le nascadh leis an eangach agus leathnú na heangaí a sheasamh. I mBallstáit áirithe, cuirtear na fadhbanna sin in olcas le hiompraíocht amhantrach ghníomhaithe an mhargaidh ag a bhfuil dreasacht chun ceadanna nasctha leis an eangach a chuileáil agus a dhíol nuair a thagann meath ar acmhainneachtaí eangaí. Tá saincheisteanna maidir le nascadh leis an líonra níos práinní fós le haghaidh teas in‑athnuaite, ós rud é nach féidir an teas a tháirgeann siad a iompar ar feadh achair níos faide. Cosúil lena bhfuil bhfeidhm i mBallstáit áirithe le haghaidh suiteálacha leictreachais in‑athnuaite, ba thairbhiúil a áirithiú i gcás suiteálacha teasa in‑athnuaite gur féidir nósanna imeachta meara um nascadh leis an eangach a rochtain.

Chun cuidiú le haghaidh a thabhairt ar na saincheisteanna a luaitear thuas, is dea‑chleachtas é lánúsáid a bhaint as digitiú chun próisis thrédhearcacha a áirithiú, i.e. chun ceadanna nasctha leis an eangach a éascú leis an ríomhchumarsáid agus le gníomhaíochtaí na bpointí teagmhála aonair, bunaithe ar róil agus próisis shoiléire ar a dtugtar tuairisc i dtreoirlínte trédhearcacha. San Eastóin, tá tairseach iarratais leictreonaigh ag an OCT náisiúnta Elering, inar féidir na doiciméid uile is gá a chur isteach chun suiteáil fuinnimh in‑athnuaite a nascadh leis an eangach tarchurtha leictreachais. Má cheadaítear ceadanna nasctha leis an eangach a iarraidh agus a dheonú i gcomhthráth le húdaruithe uile, amhail san Ostair, is féidir cuidiú freisin le dlús a chur leis an bpróiseas foriomlán maidir le deonú ceadanna. In Éirinn, beartaítear bealaí nasctha pribhléideacha sonracha le haghaidh pobail fuinnimh, lena n‑áirítear an fhéidearthacht chun díolúine a chur i bhfeidhm, tráth ar bith, ón iarcheanglas maidir le cead pleanála, bailíocht an cheada nasctha leis an eangach ar feadh 2 bhliain agus an forchoimeádas bliantúil de 15 thairiscint nasctha le haghaidh pobail fuinnimh. Ós rud é go bhfuil bonneagar fíor‑riachtanach chun glacadh fuinnimh in‑athnuaite a áirithiú, ba cheart do na Ballstáit agus d’údaráis rialála náisiúnta breithniú ar bhealaí chun infheistíochtaí réamhaíocha a chumasú agus a éascú le haghaidh tionscadail bonneagair fuinnimh. Ceanglaítear aird shonrach a thabhairt ar rochtain ar an eangach san earnáil amach ón gcósta, ós rud é gurb iondúil a bhíonn páirceanna gaoithe amach ón gcósta i bhfad ón eangach atá ann cheana agus go mb’fhéidir gur ghá treisiú eangaí ar talamh roimh thionscadal amach ón gcósta a nascadh. I bhfianaise agaí tionscanta fada, sriantachtaí spáis ar muir agus dúshláin theicniúla shonracha chun bonneagar fomhuirí a fhorbairt, b’inmholta forbairt a dhéanamh ar eangacha amach ón gcósta d’fhonn méaduithe breise a dhéanamh ar acmhainneachtaí giniúna, nó eangacha arna soláthar agus gnéithe teicneolaíocha acu lena sáraítear a bhfuil gá leis sa ghearrthéarma. Le Rialachán GTE‑F athbhreithnithe soláthraítear rialacha chun a cheadú go rachaidh dreasachtaí rialála chun tairbhe do thionscadail lena dtabhaítear rioscaí níos airde, lena n‑áirítear de dheasca an ghá atá le hinfheistíochtaí réamhaíocha, agus sin chun na rioscaí breise a mhaolú. Oibreoidh an Coimisiún i gcomhar le húdaráis rialála náisiúnta agus le ACER chun creataí soiléire a áirithiú chun meastóireacht a dhéanamh ar rioscaí níos airde infheistíochtaí i dtionscadail bonneagair fuinnimh agus chun a áirithiú go mbunófar cur chuige i ngach Ballstát chun aghaidh a thabhairt ar na rioscaí sin. Maidir leis sin, tacóidh an Coimisiún, na Ballstáit agus ACER le rialtóirí náisiúnta chun modheolaíochtaí a tugadh cothrom le dáta a dhréachtú lena gcumasófar do thionscnóirí tionscadail infheistíochtaí réamhaíocha a dhéanamh lena gceadaítear d’eangacha toirteanna níos airde d’fhoinsí fuinnimh in‑athnuaite nuálacha ar talamh agus amach ón gcósta a chomhtháthú. Tá tábhacht ar leith le comhordú trasteorann a mhéid a bhaineann le sócmhainní eangaí agus cumhachta hibrideacha amach ón gcósta, ionas go gceadófar comhordú cheadú agus fhorbairt na sócmhainní bonneagair eangaí le ceadú agus forbairt na sócmhainní giniúna. Trí phointí teagmhála aonair a chur chun feidhme i Rialachán GTE‑F athbhreithnithe, spreagann an Coimisiún na Ballstáit a gcóras ceadúnúcháin a oiriúnú chun foráil a dhéanamh maidir le comhordú trasteorann éifeachtach agus éifeachtúil. Mar bheart íosta, ba cheart do na Ballstáit gealltanas a thabhairt go n‑áiritheoidh siad, sa todhchaí, nach bhfuil aon fhéidearthacht ann chun nósanna imeachta um dheonú ceadanna a fhadú a thuilleadh agus go ndéanfar an stádas a bhfuil an tábhacht náisiúnta is airde leis a chur ar bun agus i bhfeidhm go hiomlán, ar cruthaíodh gur cuireadh dlús leis an bpróiseas maidir le deonú ceadanna leis sin. Uirlis eile chun aghaidh a thabhairt ar na saincheisteanna maidir le nascadh leis an eangach ar a dtugtar tuairisc thuas is ea trédhearcacht a áirithiú maidir le hacmhainneachtaí eangaí, trí oibleagáidí sonraí oscailte go hidéalach agus bunachair sonraí ar líne i bhfoirm Córas Faisnéise Geografaí. Leis an trédhearcacht sin cumasaítear d’fhorbróirí díriú ar shuíomhanna ina bhfuil acmhainneacht eangaí níos infhaighte agus na costais thuartha a bhaineann le nascadh leis an eangach a chur san áireamh ina gcinntí maidir le roghnú láithreáin. Sa Spáinn, tá sé d’oibleagáid ar OCTanna agus OCDanna an acmhainneacht eangaí atá ar fáil a fhoilsiú ar líne. Sa Bheilg, taispeántar na suíomhanna is fearr le haghaidh tionscadail fuinnimh in‑athnuaite trí léarscáil maidir le hacmhainneacht eangaí náisiúnta. Níl an méid sin ceangailteach ná níl tionchar aige sin ar cé acu a cheadaítear nó nach gceadaítear tionscadal, ach áirithítear infheictheacht le haghaidh forbróirí leis sin. Thug an Fhrainc isteach pleananna réigiúnacha um nascadh leis an eangach le haghaidh fuinneamh in‑athnuaite chun dlús a chur leis an nascadh leis an líonra leictreachais agus, thairis sin, chun na costais a fhrithpháirtiú ar fud na críche. Leis an uirlis phleanála sin cumasaítear do Stiúrthóireachtaí Réigiúnacha le haghaidh an Chomhshaoil, Pleanála agus Tithíochta agus d’fhorbróirí tionscadail dlúthfhaireachán a dhéanamh ar fhorbairt an líonra leictreachais ar fud na tíre. Ina theannta sin, leis na pleananna sin soláthraítear pleanáil agus déantar an gá a bheidh le nascadh leis an eangach sa todhchaí a thuar. Leis na pleananna um fhorbairt limistéir arna n‑ullmhú mar chuid de phróisis pleanála spásúla muirí sa Ghearmáin áirítear freisin na riachtanais faoi seach maidir le forbairt eangaí amach ón gcósta. Dá dhroim sin, is é, go bunúsach, a eascróidh as sin sioncrónú ar fhorbairt páirce gaoithe agus ar fhorbairt eangaí ós rud é go soláthraítear bonn pleanála níos fadtéarmaí d’oibreoirí eangaí. Is féidir le hoibreoirí córais aghaidh a thabhairt ar shaincheisteanna maidir le hacmhainneacht eangaí freisin trí naisc sholúbtha a thairiscint, lena gceadaítear rochtain ar an líonra a shrianadh tráth buaiclóid. De rogha air sin, ba cheart d’oibreoirí eangaí leas a bhaint as ionchas solúbthachta táirgeoirí dáilte, custaiméirí gníomhacha agus pobal fuinnimh trí mhargaí solúbthachta áitiúla a fhorbairt. Ba cheart do na Ballstáit oscailteacht oibreoirí córais a spreagadh i leith na réiteach níos nuálaí sin. b.Gléasraí cumhachta teicneolaíochta comhcheangailte Le gléasraí cumhachta teicneolaíochta comhcheangailte, dá ngairtear gléasraí hibrideacha freisin, úsáidtear agus comhcheanglaítear teicneolaíochtaí in‑athnuaite agus gaolmhara éagsúla (e.g. fuinneamh gaoithe, grianfhuinneamh agus/nó sócmhainní stórála) ag an suíomh céanna. Tá sé ábhartha teicneolaíochtaí éagsúla a chomhcheangal ar muir freisin, áit ar féidir páirceanna gaoithe amach ón gcósta a chomhcheangal le fuinneamh aigéin nó suiteálacha gréine snámhacha. Cé go bhfuil líon na ngléasraí cumhachta sin teoranta faoi láthair, de réir mar a mhéadaíonn an sciar d’fhuinneamh in‑athnuaite inathraitheach san eangach leictreachais, baineann roinnt tairbhí leis an hibridiú. I gcomhthéacs acmhainneacht ghann nasctha leis an eangach, ceadaítear leis an hibridiú úsáid eangacha a optamú agus is féidir leis a bheith ina chuidiú chun na costais infheistíochta bonneagair a laghdú. Is féidir go n‑áirithítear leis sin freisin aischur cumhachta níos cobhsaí, lena maolaítear inathraitheacht giniúna fuinnimh in‑athnuaite nuair a chomhcheanglaítear acmhainní fuinnimh in‑athnuaite éagsúla le próifílí giniúna comhlántacha (e.g. fuinneamh gaoithe agus grianfhuinneamh). Dá gcuirfí gaireas stórála isteach d’fhéadfaí stóráil an fhuinnimh a chumasú, rud ba ghá a laghdú murach sin nuair a sháraíonn giniúint an fhuinnimh in‑athnuaite an acmhainneacht chead