Cé gur mhol an Coimisiún deireadh a chur de réir a chéile le muirearú ambhunaithe (i.e. muirir ar úsáideoirí ar a dtugtar greamáin go coitianta) tar éis 6 bliana, de réir an tseasaimh ón gComhairle:

·an riosca a laghdú go ndéanfaí idirdhealú i leith úsáideoirí ócáideacha, ar eachtrannaigh iad den chuid is mó, go háirithe úsáideoirí gluaisteán paisinéirí; agus

Is é is cuspóir don tionscnamh go ndéanfar dul chun cinn maidir leis na prionsabail ‘gurb é údar an truaillithe a íocfaidh as’ agus ‘íoc mar a úsáidtear’ a chur i bhfeidhm agus, sa tslí sin, an t-iompar de bhóthar, atá cothrom ó thaobh na sochaí de agus atá inbhuanaithe ó thaobh an airgeadais de agus ó thaobh an chomhshaoil de, a chur chun cinn. Cuimsíonn an méid sin:

Mhol an Coimisiún athbhreithniú ar Threoir 1999/62/CE (‘Eoraifínéad’) an 31 Bealtaine 2017, mar chuid den chéad Phacáiste Soghluaisteachta (‘An Eoraip ag Gluaiseacht’). Leis an leasú seo, tugtar aghaidh ar na gnéithe den Treoir sin a bhaineann le muirearú bóithre.

An dáta a tíolacadh an togra chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (doiciméad COM(2017) 275 final – 2017/0114 COD):

B’fhearr leis an gCoimisiún deireadh a chur de réir a chéile le greamáin sa ghréasán TEN-T ina iomláine le haghaidh na HDVanna uile. Chomh maith leis sin, d’fhéadfaí raon feidhme chur i bhfeidhm an chórais muirearaithe chomhcheangailte a léiriú ar bhealach níos cruinne san fhoráil ábhartha dlí. San am céanna, ní mór foráil den chineál sin a léamh i gcomhthéacs na Treorach agus na n-aithrisí a ghabhann léi, agus tá teorainn le cur i bhfeidhm na forála sin de bharr na gcóras dolaí atá i bhfeidhm cheana féin. I bhfianaise an tionchair measartha teoranta ar an mbonneagar agus na gcostas seachtrach a bhaineann le HDVanna (feithiclí nach ngearrtar dolaí orthu faoi láthair i roinnt Ballstát), agus i bhfianaise na gcoimircí atá ar fáil (i.e. réamhfhógra ón gCoimisiún) i gcás eisceachtaí a bhfuil bonn cirt leo, agus tabhairt isteach córas muirearaithe comhcheangailte, is féidir leis an gCoimisiún glacadh leis an gcomhréiteach.

(b)Feithiclí éadroma

Mhol an Coimisiún freisin deireadh a chur de réir a chéile le greamáin le haghaidh feithiclí éadroma. Mar sin féin, comhaontaíonn na comhreachtóirí gurb ann don fhéidearthacht do na Ballstáit greamáin a choinneáil ar bun agus a thabhairt isteach i gcás na bhfeithiclí sin (gluaisteáin phríobháideacha, feithiclí éadroma tráchtála agus mionbhusanna).

A mhéid a bhaineann le comhréireacht phraghsanna na ngreamán, mhol an Coimisiún teorainneacha beagán níos ísle le haghaidh greamáin ghearrthéarmacha ná na teorainneacha dá bhforáiltear sa seasamh ón gComhairle. San am céanna, leis an seasamh ón gComhairle, ceanglaítear ar na Ballstáit anois greamáin laethúla a chur ar fáil agus is céim shuntasach é sin i dtreo praghsáil níos comhréirí le haghaidh feithiclí éadroma. Ina theannta sin, áirítear clásail athbhreithniúcháin i ndáil leis na rialacha is infheidhme maidir le feithiclí éadroma i gcoitinne agus go sonrach i ndáil leis an mbealach a gcaitear le feithiclí tráchtála éadroma (LCVanna), mar a d’iarr Parlaimint na hEorpa.

Tá praghsáil níos comhréirí i gcomhréir leis an togra ón gCoimisiún.





3.2.Éagsúlú na muirear ar bhonn feidhmíocht chomhshaoil

(a)Feithiclí tromshaothair

Mhol an Coimisiún éagsúlú éigeantach bunaithe ar astaíochtaí CO2 na HDVanna a chur in ionad an éagsúlaithe bunaithe ar an aicme astaíochtaí Euro (tabharfar aghaidh ar thruailleáin aeir trí mhuirearú costas seachtrach, cf. roinn 3.3). In éagmais bunlíne tráth an togra, mhol an Coimisiún na mionsonraí a fhorbairt i ngníomhartha tarmligthe.

Sa seasamh ar an gcéad léamh ó Pharlaimint na hEorpa, chloígh sí leis an togra den chuid is mó agus ní dhearna sí ach leasuithe teoranta i ndáil leis an mbealach a gcaitear le hoibríochtaí astaíochtaí nialasacha, leasuithe atá i gcomhréir leis an seasamh ón gComhairle. D’fhorbair an Chomhairle mionsonraí an éagsúlaithe bunaithe ar astaíochtaí CO2 le haghaidh HDVanna trí chur leis na caighdeáin CO2 a glacadh in 2019. San am céanna, leathnaigh an Chomhairle an oibleagáid na muirir a éagsúlú chun greamáin (muirir ar úsáideoirí) a chumhdach freisin.

I bhfianaise an togra a tháinig amach le déanaí maidir le córas trádála astaíochtaí le haghaidh an iompair de bhóthar, áirítear sa seasamh ón gComhairle clásal athbhreithniúcháin/meastóireachta chun aghaidh a thabhairt ar aon fhíor-riosca dúbailte sa phraghsáil carbóin nó ar riosca den sórt sin a mheastar a bheith ann.

Tacaíonn an Coimisiún leis an modheolaíocht maidir le muirir bunaithe ar astaíochtaí CO2 a éagsúlú, modheolaíocht a forbraíodh sa téacs ón gComhairle mar aon le clásal athbhreithniúcháin.

(b)Feithiclí éadroma

Mhol an Coimisiún na muirir bóithre le haghaidh feithiclí éadroma a éagsúlú freisin ar bhonn a bhfeidhmíochta comhshaoil, i.e. agus astaíochtaí CO2 agus astaíochtaí truailleán á gcur san áireamh. Comhaontaíonn na comhreachtóirí gur cheart éagsúlú na muirear le haghaidh gluaisteáin paisinéirí a bheith roghnach.

De réir an tseasaimh ón gComhairle, beidh sé de cheangal ar na Ballstáit ó 2026 ar aghaidh, nuair is indéanta go teicniúil é, na dolaí agus an muirear bliantúil ar veaineanna (fo-thacar LCVanna) agus mionbhusanna a éagsúlú de réir fheidhmíocht chomhshaoil na feithicle. Scéim tháscach a bheadh sa scéim dá bhforáiltear in Airteagal 7gb agus in Iarscríbhinn VII, ar bhonn na gcaighdeán astaíochtaí is déanaí. Na Ballstáit a roghnaíonn scéim eile a chur i bhfeidhm (e.g. i dtéarmaí na gcritéar maidir le feidhmíocht astaíochtaí, i dtéarmaí mhéid an éagsúlaithe, nó b’fhéidir trí chritéir eile a áireamh), níor mhór dóibh bonn cirt a thabhairt dá rogha agus fógra a thabhairt don Choimisiún. Mar sin féin, féadfaidh na Ballstáit a roghnú laghduithe a chur i bhfeidhm ar fheithiclí astaíochtaí nialasacha amháin, gan na muirir ar fheithiclí eile a éagsúlú agus gan fógra a thabhairt don Choimisiún.

Cé gurbh fhearr leis an gCoimisiún riail chomhchosúil a chur i bhfeidhm ar na LCVanna uile, is féidir leis tacú leis an gcomhréiteach ós rud é go bhfuil an prionsabal maidir leis na muirir a éagsúlú de réir an chostais úsáide bóthair i gcomhréir leis an togra ón gCoimisiún.

3.3.Muirearú costas seachtrach

Mhol an Coimisiún muirearú costas seachtrach a shimpliú (trí luachanna tagartha atá inúsáidte go díreach) agus é a dhéanamh éigeantach i gcás HDVanna, ar a laghad i gcás na gcodanna sin den ghréasán ina bhfuil an costas seachtrach a bhaineann le truailliú aeir agus/nó torann níos airde ná an meán. Sa seasamh deiridh ón gComhairle, leathnaíodh raon feidhme na hoibleagáide sin trína dhéanamh infheidhme maidir leis an ngréasán iomlán dolaí 4 bliana ar a dhéanaí tar éis theacht i bhfeidhm na treorach leasaithí.

Mar riail ghinearálta, ní mór do na Ballstáit muirearú costas seachtrach a chur i bhfeidhm ar thruailliú ach amháin i gcásanna sonracha a bhfuil bonn cirt leo, rud is méadú uaillmhéine sásúil é i gcomparáid leis an togra ón gCoimisiún.

An rogha muirir a ghearradh freisin as costas na n-astaíochtaí CO2 mar rogha mhalartach ar an muirear bonneagar le haghaidh HDVanna a éagsúlú bunaithe ar astaíochtaí CO2, (nó le húsáid in éineacht leis), is rogha í sin a chuir an Chomhairle isteach (cf. roinn 3.2).. Cé go léiríonn sé sin méadú uaillmhéine soiléir eile, beidh dúbailt praghsála carbóin mar thoradh air i gcás ina bhfuil gné CO2 cheana féin sa cháin náisiúnta breosla is infheidhme, agus i gcás ina n-áirítear breoslaí iompair de bhóthar i dtrádáil astaíochtaí mar a mhol an Coimisiún i mí Iúil. Mar a luaitear i roinn 3.2, ba cheart coimircí chun an riosca sin a íoslaghdú a bheith sna clásail athbhreithniúcháin. Le ceann de na clásal athbhreithniúcháin sin, cuirtear d’oibleagáid ar an gCoimisiún na méideanna is inmhuirearaithe le haghaidh astaíochtaí CO2 a choigeartú, agus praghas éifeachtach an charbóin is infheidhme maidir le breoslaí iompair de bhóthar san Aontas á chur san áireamh. Measann an Coimisiún gur leor na coimircí agus tacaíonn sé leis an bhféidearthacht costas a ghearradh as na hastaíochtaí CO2 a fhad is nach gcumhdaítear sin go hiomlán le hionstraim níos oiriúnaí, amhail trádáil astaíochtaí nó cánachas breosla.