maidir le hathnuachan an Chomhaontaithe le haghaidh comhar san eolaíocht agus sa teicneolaíocht idir an Comhphobal Eorpach agus an Úcráin

MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

Síníodh an ‘Comhaontú le haghaidh comhar san eolaíocht agus sa teicneolaíocht idir an Comhphobal Eorpach agus an Úcráin’ (‘an Comhaontú’) i gCóbanhávan an 4 Iúil 2002 agus tugadh i gcrích é le haghaidh tréimhse tosaigh dar críoch an 31 Nollaig 2002. Foráiltear le pointe (b) d’Airteagal 12 den Chomhaontú go bhféadfar go mbeidh athnuachan ann de chomhthoil idir na Páirtithe ar feadh tréimhsí breise cúig bliana. Athnuadh an Comhaontú dhá uair in 2011 agus in 2014.

Chuaigh an Comhaontú in éag an 7 Samhain 2019.

Rachaidh sé chun leasa don dá Pháirtí sa Chomhaontú ach an Comhaontú a athnuachan go ceann tréimhse bhreise cúig bliana chun go leanfar den chomhar idir an tAontas Eorpach agus an Úcráin a éascú i réimsí tosaíochta comhchoiteanna ó thaobh eolaíochta agus teicneolaíochta (S&T) as a n‑eascróidh leasanna frithpháirteacha.

Tá traidisiún fada ag an Úcráin maidir le barr feabhais san eolaíocht agus sa teicneolaíocht agus in ainneoin na ndeacrachtaí atá ann le blianta beaga anuas, is tír í ina bhfuil eolaíocht agus eolaithe den chéad scoth go fóill, agus atá ina gníomhaí tábhachtach maidir leis an eolaíocht, an teicneolaíocht agus an nuálaíocht (STI) i gcomharsanacht an Aontais Eorpaigh. Ba dhual riamh do chomhar idir an tAontas Eorpach agus an Úcráin a bheith an-ghníomhach go háirithe i réimsí na n‑ardábhar/na n‑ábhar nua, na teicneolaíochta faisnéise, na fisice agus na réalteolaíochta, na hinnealtóireachta, na teicneolaíochta talmhaíochta, na nanaitheicneolaíochta, na biteicneolaíochta agus mar a bhítear á gcur sin i bhfeidhm in earnálacha éagsúla amhail an eitlíocht, an fuinneamh, agus an bithleigheas, go háirithe imdhíon-teiripí le haghaidh ailse.

Ag cruinniú de chuid an Chomhchoiste idir an tAontas Eorpach agus an Úcráin um Chomhar Eolaíochta agus Teicneolaíochta, coiste arna bhunú leis an gComhaontú, i gCív an 29 Eanáir 2019, thug an dá Pháirtí dá n‑aire an rún atá acu an Comhaontú a athnuachan go ceann tréimhse bhreise cúig bliana eile, in ómós an dul chun cinn atá déanta chun cur leis an gcomhar idir an tAontas agus an Úcráin sa taighde agus sa nuálaíocht. Tá tús curtha leis an bpróiseas athnuachana cheana ag Rialtas na hÚcráine óna thaobh féin.

Is ionann substaint an Chomhaontaithe athnuaite agus substaint an Chomhaontaithe atá ann faoi láthair. Leis an gComhaontú athnuaite ní chruthófar cearta agus oibleagáidí nua ná breise do cheachtar den dá Pháirtí, ach cuirfear lena fhad a mhairfidh an córas dlí atá ann cheana idir na Páirtithe i réimse an chomhair eolaíochta agus teicneolaíochta

•Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana

Tá an tionscnamh seo go hiomlán i gcomhréir le straitéis an Aontais Eorpaigh um chomhar idirnáisiúnta i réimse an taighde agus na nuálaíochta, agus ina teannta sin, le for-rochtain idirnáisiúnta an Choimisiúin a bhí ann roimhe seo agus an Choimisiúin reatha. Anuas air sin is modh é an Comhaontú chun go gcuirfear chun feidhme straitéis an Aontais Eorpaigh um chomhar idirnáisiúnta i réimse an taighde agus na nuálaíochta, straitéis ina n‑éilítear tuilleadh idirnáisiúnaithe agus oscailteachta i dtimpeallacht thaighde agus nuálaíochta an Aontais Eorpaigh. Tá an Comhaontú seo ina chomhlánú ar Chomhaontú Comhlachais Fís 2020, comhaontú ina ndírítear go sonrach ar théarmaí agus coinníollacha rannpháirtíocht na hÚcráine i gclár Fís 2020. D’fhágfadh athnuachan an Chomhaontaithe Eolaíochta agus Teicneolaíochta seo go bhféadfaí an creat dlíthiúil uileghabhálach ginearálta maidir le comhar déthaobhach eolaíochta, teicneolaíochta agus nuálaíochta a choinneáil agus ba theachtaireacht thábhachtach pholaitiúil é maidir le chomh tábhachtach dar leis an Aontas Eorpach atá an comhar leis an Úcráin ó thaobh na heolaíochta, na teicneolaíochta agus na nuálaíochta de. • Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais Deimhnítear i straitéis dhomhanda an Aontais Eorpaigh um Beartas Eachtrach agus Slándála an Aontais Eorpaigh gur gné thábhachtach é an comhar taighde i mbeartas eachtrach an Aontais Eorpaigh gur eilimint fhíor-riachtanach é an comhar taighde maidir le ceangail shocheacnamaíocha níos láidre.

2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT

•Bunús dlí

Tá cumhacht an Aontais Eorpaigh gníomhú go hidirnáisiúnta sa taighde agus i bhforbairt teicneolaíochta bunaithe ar Airteagal 186 TFEU. Is é pointe (a)(v) an dara fomhír d’Airteagal 218(6) TFEU bunús dlí nós imeachta an togra.

•Coimhdeacht (maidir le hinniúlacht neamheisiach)