GA    GA  
 AN COIMISIÚN EORPACH 
An Bhruiséil 12.10.2011 
SEC(2011) 1154 le agan deireanach 
  
DOICIMÉAD OIBRE Ó FHOIREANN AN CHOIMISIÚIN 
ACHOIMRE FEIDHMIÚCHÁIN  AR AN MEASÚNÚ TIONCHAIR 
Comhbheartas Talmaíochta as seo go 2020 
{COIM(2011) 625} 
{COIM(2011) 626} {COIM(2011) 627} 
{COIM(2011) 628} 
{COIM(2011) 629} 
{SEC(2011) 1153} 
 
 
GA 2   GA Tá uair na cinniúna buailte leis an talm haíocht agus tá sí i mbéal an phobail: ní 
eisceachtaí iad talmhaíocht an AE agus a Comhbheartas Talmhaíochta (CBT). Tá 
éagsúlachtaí idir na dúshláin, na tionchair agus  na réitigh ar fud na cruinne, ach tá téama 
coiteann ag teacht chun cinn freisin: tá an i nbhuanaitheacht ag croílár na réiteach. Is mar 
gheall air sin gur cheart go mb eadh iomaíochas inbhuanaithe c hun earnáil táirgthe bia atá 
inmharthana ó thaobh an gheilleagair de a bhaint amach ina chuspóir uileghabhálach don 
CBT amach anseo, in éineacht le bainistíoc ht inbhuanaithe acmhainní nádúrtha talamh-
bhunaithe an AE. 
Spreagadh athchóirithe ar an CBT roimhe seo den chuid is mó mar gheall ar an 
riachtanas freagairt do dhúshláin a bhí ingi niúil don talmhaíocht go príomha, idir 
bharrachas ollmhóra agus chomhaontuithe trádál a nó géarchéimeanna sábháilteachta bia. 
D’fhóin siad go maith don AE, go hintíre agus  go hidirnáisiúnta araon. Ach spreagtar go 
leor de na dúshláin atá os comhair thalmhaíocht an AE inniu de bharr gnéithe nach bhfuil faoina smacht, agus teastaíonn freagraí beartais i bhfad níos leithne dóibh. 
Níor cheart go mbeadh an CBT ina bhear tas a thuilleadh a t hugann aghaidh ar 
ghníomhaíocht a bhaineann le cuid bheag de ghe illeagar an AE, cé gur  cuid riachtanach 
é, ach ba cheart go mbeadh sé ina bheartas a mb eadh tionchar aige ar níos mó ná leath de 
chríoch an AE agus ar thomhaltóirí uile an  AE, agus a mbeadh tábhacht straitéiseach ag 
baint leis ó thaobh na slándála agus na sábhá ilteachta bia, ó thaobh an chomhshaoil, an 
athraithe aeráide agus ó thaobh na cothromaío chta críochaí. Chuirfeadh sé sin ar chumas 
an CBT cur leis an méid a rannchuidíonn sé le  Straitéis Eoraip 2020 freisin. Is é béim na 
tuarascála seo an méid a chuirfeadh treo  beartais den sórt sin in iúl.  
1. A
N FHADHB A SHAINIÚ  
Le fiche bliain anuas, chuaigh an CBT faoi phr óiseas substaintiúil athchóirithe, próiseas a 
léiríonn ábhair imní atá ag at hrú sa tsochaí a bhaineann go háir ithe leis an gcomhshaol, le 
cáilíocht agus le sábháilteacht bia, le cothromaíocht chríochach, chomh maith le riachtanais atá ag  teacht chun cinn a bhainea nn le geilleagar an AE. Mar thoradh ar an 
bpróiseas sin, soláthraíonn an CBT inniu an creat ginearálta trínar féidir leis an mbeartas 
aghaidh a thabhairt ar dhúshláin iomaíochai s agus inbhuanaitheachta na talmhaíochta 
agus na limistéar tuaithe ar fud chríoch an AE. Tá dhá cholún chomhlántacha i gceist leis 
an gcreat sin.
1 
Áirítear i gColún I ionstraimí a bhaineann le feidhmiú na margaí talmhaíochta agus leis 
an slabhra soláthair bia (Rialachán (CE) Uimh. 1234/ 2007 ón gComhairle) agus le 
híocaíochtaí díreacha (Rialachán (CE) Uimh. 73/2009 ón gComhairle) ag brath ar 
ceanglais reachtúla bainistíochta agus ar dhea-dhálaí talmhaíochta agus comhshaoil.2 I 
dteannta a chéile, cuireann na be arta sin sraith b hunúsach tacaíochta ar fáil d’fheirmeoirí 
an AE, agus an bunús á chruthú chun feirme oireacht inbhuanaithe a choimeád ar fud an 
AE. Tá bearta Cholún I éigeantach do na Ballstáit agus, seachas líon an-bheag 
                                                 
1 Chun faisnéis a fháil faoi shaintréithe mionson raithe ionstraimí an CBT agus faoin gcaoi ar 
tháinig siad chun cinn féach sraith coimrí Beartais  Ard-Stiúrthóireacht na Talmhaíochta agus na 
Forbartha Tuaithe http://ec.euro pa.eu/agriculture/analysis/per spec/app-briefs/index_en.htm.  
2 Mar a shainítear in Iarscríbhinní II ag us III de Rialachán (CE) Uimh. 73/2009. 
 
GA 3   GA eisceachtaí, níl aon chómhaoiniú i gceist. Áirithíonn sé sin go gc uirtear comhbheartas i 
bhfeidhm laistigh den Mhargadh Aonair, a ndéan tar faireachán air le córas comhtháite 
riaracháin agus rialaithe (CCRR). 
Áirítear i gColún II – beartas forbartha tuaithe (Rialachán (CE) Uimh. 1698/2005 ón 
gComhairle) – bearta a bhfuil sé d’aidhm acu  iomaíochais na hearnála talmhaíochta a 
fheabhsú, earraí poiblí sonracha comhsh aoil a sheachadadh, agus éagsúlú na 
gníomhaíochta eacnamaíche agus an caighdeán maireachtála i limistéir thuaithe a chur chun cinn. Is bearta deonach iad na bearta sin den chuid is mó, is de chineál conarthach 
iad agus déantar iad a chómhaoiniú agus a sheachadadh laistigh de chreat straitéiseach 
lena nasctar gníomhaíocht beartais le riacht anais Eorpacha, náisiúnta, réigiúnacha agus 
áitiúla. 
Freagra ba ea an creat thuas do na dúshláin a bhí os comhair thalmhaíocht an AE le fiche 
bliain anuas. Mar sin féin, ionas go mbeidh an  beartas fós ábhartha, ní mór go mbeifear 
in ann tríd an gcreat faoina bhfeidhmíonn sé  aghaidh a thabhairt ar na príomhdhúshláin a 
mheastar a bheidh os comhair th almhaíocht an AE sna deic h mbliana atá againn anois: 
brúnna eacnamaíocha, comhshaoil agus at hraithe aeráide chomh maith le gnéithe 
críochacha an bheartais. 
Ó thaobh an gheilleagair de, tá meath domhanda os comhair na talmhaíochta inniu i 
dtéarmaí a trádála. Le blianta beaga anuas go háirithe, tá an meath sin níos suntasaí. Le linn na tréimhse idir 2004 agus 2010, tháini g méadú 50 % ar mheánleibhéal phraghsanna 
na talmhaíochta domhanda ón leibhéal comh fhreagrach i 1986-2003; i gcomparáid leis 
sin, tháinig méadú 220 % ar phraghsanna fuinnimh agus tháinig méadú 150 % ar 
phraghsanna leasacháin, agus ag an am céanna léiríodh an luaineacht ab airde le tríocha bliain anuas. 
D’fhéadfaí comharthaí soiléire margaidh a ch ur ar fáil don earná il trí phraghsanna 
seasmhacha níos airde. Mar sin féin, measta r go gcuirfear brú breise ar bhrabúsacht 
feirme san AE mar gheall ar na nithe seo a leanas: luaineacht ard, an moilliú ar fhás tháirgiúlacht na bhfachtóirí (talamh, fuinneamh, leasachán, saothar), tarchur 
neamhchothrom agus neamhshiméadrach na n-athruithe ar phraghsanna sa slabhra 
soláthair bia, agus sciar na talmhaíochta  atá ag meath i mbreisluach an tslabhra. 
Teastaíonn infheistíocht shubstaintiúil i m odhanna níos táirgiúl a dá bharr chun go 
gcuirfear an earnáil in oiri úint ar mhodh inbhuanaithe. 
Ó thaobh an chomhshaoil de, is iad na príomhspreagthóirí a dhéanann difear 
d’inbhuanaitheacht chomhshaoil na talmhaíoch ta, diansaothrú na táirgeachta i roinnt 
limistéar agus tréigean agus tearcbhainistíoch t an talaimh i limistéir eile, chomh maith le 
pátrúin talamhúsáide agus cleachtais talmhaío chta agus foraoiseachta atá ag athrú. Tá ról 
tábhachtach ag an CBT maidir le talmhaíoc ht inbhuanaithe a chothabháil ar fud chríoch 
an AE agus maidir le cleachtais atá n eamhdhíobhálach don chomhshaol agus don aeráid a 
chur chun cinn. 
Baineann inbhuanaitheacht chomhshaoil na feirme oireachta le cinntí feirmeoirí i dtaobh 
an dtáirgfidh siad, agus i dt aobh a dtáirgfidh siad agus c onas a tháirgfidh siad é; ní 
léiríonn praghsanna an mhargaidh na seachtrac htaí atá nasctha le táirgeadh talmhaíochta 
agus i mórán cásanna ní leor soláthar na n- earraí poiblí comhshaoil. Tá tábhacht faoi leith 
ag baint leis sin toisc go gcuireann feirmeoireacht chomhaimseartha go leor brú ar an 
 
GA 4   GA gcomhshaol. I gcodarsnacht leis sin, tá córais  agus cleachtais áirithe feirmeoireachta, 
amhail córais ina bhfuil saothrú fairsing ar bheostoc agus córais mheasctha, córais 
thraidisiúnta bunaithe ar bharr a buana nó feirmeoireacht orgá nach, an-fhabhrach do na 
cuspóirí comhshaoil agus aeráide. 
Ba cheart don CBT freagairt do na dúshláin si n trína chuspóirí a chomhtháthú níos fearr i 
mbeartais eile an AE agus trína bhearta a ch oigeartú dá réir sin. Éilítear le straitéis 
bhithéagsúlachta go 2020 an AE an bhith éagsúlacht a lánphái rtiú tuilleadh i 
bpríomhearnálacha amhail an talmhaíocht ag us an fhoraoiseacht chun príomhsprioc 
uaillmhianach an AE a bhaint amach. Bunaítear  leis an Straitéis Eoraip 2020 laghdú na 
ngás ceaptha teasa mar cheann de chúig ph ríomhsprioc an AE. Sa Phacáiste um 
Fhuinneamh agus Athrú Aeráide, rinne an AE gealltanas freisin úsáidí fuinnimh 
in-athnuaite a mhéadú chun sciar 20 % in ídiú deiridh fuinnimh ioml án an AE a bhaint 
amach in 2020. 
Ar deireadh, maidir le dúshláin shóisialta , soláthraíonn an earnáil phríomhúil 4.9 % de 
bhreisluach fós (agus tá figiúr níos mó i gceist, má áirítear  tionscal (bia) gaolmhar) agus 
soláthraíonn sí 15.7 % d’fhosta íocht, i limistéir thuaithe de n chuid is mó. Is féidir 
tábhacht faoi leith a bheith ag ról na talmhaíochta maidir leis sin, ní amháin go díreach 
ach go hindíreach freisin – trí bhíthin gní omhaíochtaí breise eacnamaíocha a bhfuil 
éifeachtaí láidre iolra itheora acu a ghiniúint, go háirithe le is na hearnálacha próiseála bia, 
óstán agus lónadóireachta, agus tr ádála. Tá naisc láidre bhreise  ag na hearnálacha sin ar a 
n-uain leis an gcuid eile den gheilleagar tu aithe, rud a chabhraíonn le limistéir thuaithe 
iargúlta i measc réimsí eile, ina bhfuil an rochtain is teoranta ar sheirbhísí ginearálta, amhail scoileanna, cúram sláinte príomhúil agus baincéireacht. 
1.1. Breisluach AE an CBT 
Is ionann breisluach an CBT agus a chumas na nithe seo a leanas a dhéanamh: 
– freagairt go héifeachtach do spriocanna tr asnáisiúnta agus do dhúshláin trasteorann 
amhail athrú aeráide a mhaolú, bithéagsúlacht a fheabhsú agus cur le comhtháthú sóisialta agus eacnamaíoch, forbairt an Mh argaidh Aonair agus bheartas trádála an 
AE, trí shraith chomhchoiteann rial acha, prionsabal agus cuspóirí; 
– úsáid níos éifeachtúla as acmhainní buiséad acha na mBallstát a áirithiú vis-à-vis 
beartas náisiúnta a bheith ann ag an am céanna (e.g. i gcomparáid le comhbheartas 
aonair, bheadh 27 beartas difriúil níos cost asaí agus is cinnte nach mbeidís chomh 
héifeachtach céanna agus go spreagfaidís le ibhéil dhifriúla idirghabhála, agus baol 
mór ann dá bharr go saobhfaí an iomaíocht); 
– cuidiú le talmhaíocht Eorpach iomaíoch agus chothromúil a fhorbairt ó thaobh an 
chomhshaoil agus ó thaobh an leibhéil chríochaigh de, rud a chuireann go dearfach le 
hiomaíochas shlabhra soláthair bia agus thrá dáil an AE, agus comhtháthú na limistéar 
tuaithe a fheabhsú trí thionscnaimh a chuidí onn lena bhfás eacnamaíoch agus sóisialta 
a spreagadh. 
 
GA 5   GA 2. PRÍOMHCHUSPÓIRÍ BEARTAIS AN  ATHCHÓIRITHE AR AN CBT 
Ionas gur féidir leis an CBT aghaidh a thabhairt ar na dúshláin eacnamaíocha, 
chomhshaoil, athraithe aeráide agus chríochacha,  is iad na cuspóirí creat reatha an CBT a 
chur in oiriúint mar seo a leanas: 
(1) Bearta an CBT a dhíriú ar tháirgiúlach t agus ar iomaíochas na hearnála 
talmhaíochta a mhéadú tríd an méid seo a leanas a dhéanamh:  
- feidhmíocht an chórais chomhairligh a fheabhsú agus gréasáin a chruthú 
(ina mbeadh feirmeoirí, comhairleo irí, taighdeoirí, oibreoirí bia, 
tomhaltóirí, etc.) maidir le cruthú agus  le haistriú eolais agus tús áite a 
thabhairt do chineálacha cur chuige  nuálacha agus cistiú á dheonú le 
haghaidh tionscadal maidir le bearta forbartha tuaithe 
- gníomhaíocht chomhpháirteach a chuireann an t-iomaíochas chun cinn a 
spreagadh i measc feirmeoirí chun ús áid éifeachtúil acmhainní, forbairt 
táirgí agus margaíocht a chothú 
- dreasachtaí a chur ar fáil chun ionstr aimí um bainistíocht riosca agus 
straitéisí um chosc gníomhach a úsáid 
(2) Feidhmíocht chomhshaoil agus athraith e aeráide an CBT a fheabhsú tríd an 
méid seo a leanas a dhéanamh: 
- líon na limistéar talmhaíochta atá faoi réir cleachtas talmhaíochta a 
sholáthraíonn buntáistí comhshaoil agus  athraithe aeráide a mhéadú agus 
Ballstáit agus feirmeoirí a spreagad h chun bearta agra-chomhshaoil níos 
forbartha a roghnú; 
(3) Éifeachtacht agus éifeachtúlacht an bh eartais a fheabhsú tríd an méid seo a 
leanas a dhéanamh: 
- an tacaíocht íocaíochta dírí a athchothromú chun cuspóir na tacaíochta 
ioncaim agus feidhmíocht chomhshaoil a léiriú níos fearr 
- na héagothromaíochtaí i leibhéil na tacaíochta íocaíochta dírí idir na 
Ballstáit agus na feirmeoirí a laghdú. 
3. ROGHANNA BEARTAIS  
Tar éis díospóireachta leithne poi blí agus sraith seasamh as a stuaim féin ó institiúidí an 
AE agus ó Bhallstáit áirithe, ceapadh tr í chás beartais chomhtháite (coigeartú, 
comhtháthú agus athdhíriú) chun cur leis an bpróiseas cinnteoireachta trí scagadh a 
dhéanamh ar an leanúntas maidir leis an gcaoi a bhféadfadh bearta s teacht chun cinn i 
gcur chuige iomlánaíoch a fhéachann fr eisin ar idirghníomhaíochtaí agus ar 
shineirgíochtaí féideartha idir príomhlínte na hidirghabhála beartais, fad a dhéantar gach gné a mheasúnú ar bhonn aonair in iarscríbhinní sonracha. 
 
GA 6   GA • Dírítear sa chás coigeartaith e ar an CBT a choigeartú ar  bhealach teoranta trí bhéim a 
chur ar na gnéithe sin a oibríonn go maith i CBT an lae inniu agus trí aghaidh a 
thabhairt ar na príomhlaigí sa chreat be artais reatha gan aon athruithe bunúsacha a 
dhéanamh ar an mbeartas. 
• Tá sé de d’aidhm ag an gcás chomhtháthai the tacaíocht an CBT a dhíriú níos fearr ar 
chuspóirí an bheartais, go háirithe tríd an méid a rannchuidíonn gnéithe difriúla an 
bheartais a chomhtháthú ar dhóigh níos fearr,  lena n-áirítear gnéithe nua a thabhairt 
isteach sa chreat beartais chomh maith le hathruithe substaintiúla a dhéanamh ar struchtúr an bheartais. 
• Leis an gcás athdhírithe, déantar béim na hidirghabhála beartais de chuid an CBT a 
laghdú ionas nach ndírítear ach ar ghnéithe comhshaoil agus athraithe aeráide agus 
glactar leis go bhféadfar cumas táirgthe a chothabháil gan taca íocht trí bhrath ar 
chomharthaí margaidh agus go mbainfí amach trí bhíthin bheartais eile an 
Chomhphobail an cuspóir a bhain eann le cur le beogacht na limistéar tuaithe agus le 
cothromaíocht chríochach. 
Is cineálacha cur chuige trasearnála iad na cásanna sin sa mhéid go dtugann gach ceann 
díobh aghaidh ar na trí chuspóir beartais le athana a bheidh ag an CBT amach anseo a 
bhfuil cur síos air sa roinn roimhe seo. Ní ionann an bhéim a chuireann siad ar na trí chuspóir áfach, agus tá siad bunaithe, go méid áirithe, ar chineálacha difriúla cur chuige 
maidir leis an ngá le hidirghabháil beartais. 
Agus an méid sin á dhéanamh, tugtar aghaidh sna cásanna sin ar bhealaí difriúla ar an 
mbunriosca a eascraíonn as idirghabháil beartais gan a bheith ann, is é sin mainneachtainí margaidh, agus ar an riosca mar thoradh air sin a eascraíonn as id irghabháil beartais a 
spriocdhírítear go mícheart, is é sin mai nneachtain beartais. Is de bharr an riosca 
dheireanaigh a fuarthas réidh le cásanna eile beartais a cuireadh i láthair le linn an 
chomhairliúcháin phoiblí. 
Maidir leis an anailís ar éifeachtaí na g cásanna sin, déantar tagairt don status quo, nach 
dtugann aghaidh ar easnaimh an bheartais a shai naithnítear nuair a shainítear an fhadhb 
agus don chás frithfhíorasach nach mbeadh b eartas ar bith ann, cás a meastar go bhfeicfí 
fadhbanna suntasacha ioncaim agus comhshaoil mar thoradh air.
3 
Cuirtear na cásanna i láthair ar bhonn na n-athruithe intuigthe sna trí phríomhlíne 
d’idirghabháil beartais, mar atá bearta ma rgaidh (Rialachán (CE) Uimh. 1234/2007 ón 
gComhairle), íocaíochtaí dí reacha (Rialachán (CE) Uim h. 73/2009 ón gComhairle) agus 
beartas forbartha tuaithe (Rialachán  (CE) Uimh. 1698/2005 ón gComhairle). 
                                                 
3 http://ec.europa.eu/agriculture/analysis/external/scenar2020ii/index_en.htm 
 
GA 7   GA Tábla 1: Breac-chuntas ar na príomhroghanna beartais de réir cáis agus de réir 
ionstraime beartais  
 Ionstraimí Margaidh 
(Rialachán (CE) 
Uimh. 1234/2007 ón 
gComhairle) Íocaíochtaí Díreacha 
(Rialachán (CE) 
Uimh. 73/2009 ón 
gComhairle) Forbairt Tuaithe 
(Rialachán (CE) 
Uimh. 1698/2005 ón 
gComhairle) 
Coigeartú: 
Béim a leagan ar 
éachtaí an CBT agus aghaidh a thabhairt ar 
phríomhlaigí  Ionstraimí reatha a 
chuíchóiriú agus a shimpliú 
Comhar feirmeoirí 
laistigh de rialacha 
iomaíochta a 
fheabhsú Athdháileadh; tras-
chomhlíonadh feabhsaithe Méadú measartha ar 
bhuiséad; arna úsáid d’iomaíochas/do nuálaíocht nó don chomhshaol 
Lánpháirtiú: 
An CBT a dhíriú 
níos fearr ar a chuspóirí  Ionstraimí reatha a 
chuíchóiriú agus a shimpliú 
Díriú ar bhiashlabhra 
agus ar chumhacht 
fheabhsaithe margála 
na bhfeirmeoirí (3 fhorogha) Athdháileadh; 
ailtireacht nua d’íocaíocht dhíreach; “glasú” 
Tras-chomhlíonadh 
feabhsaithe; teorannú; 
scéim na bhfeirmeoirí beaga; scéim na bhfeirmeoirí óga Athdháileadh idir na 
Ballstáit 
Nuálaíocht, athrú aeráide 
agus an comhshaol a bheith mar phrionsabail treoracha; 
Spriocdhíriú straitéiseach 
treisithe agus comhchreat straitéiseach le cistí eile 
Athdhíriú: 
Raon feidhme 
idirghabhálacha an CBT a 
theorannú chuig 
gnéithe comhshaoil  Díothaithe Céimnithe amach Cistiú atá méadaithe go 
substaintiúil; béim ar athrú aeráide agus ar an gcomhshaol 
 
4. MEASÚNÚ A DHÉANAMH AR THIONCHAR NA ROGHANNA BEARTAIS 
MALARTACHA  
Glactar leis sa chás coigeartaithe  go leanfar ar aghaidh le prionsabail an chreata beartais 
reatha bunaithe ar threoshuíomh an mhar gaidh. Meastar go mbeidh feirmeoirí, á 
spreagadh ag comharthaí margaidh, in ann úsáid níos fearr a bhaint as ionstraimí beartais 
chun a iomaíochasa mhéadú, fad a chosnódh ío caíochtaí díreacha athdháilte i measc na 
mBallstát iad ar luaineacht iomarcach ioncai m ar bhealach níos éifeachtaí agus níos 
cothroime ar fud an AE. Dá ndéanfaí íocaíochtaí díreacha a athdháileadh laistigh de na 
Ballstáit (samhail réigiúnach) d’fhéadfaí t acaíocht níos mó a thabhairt do limistéir 
talmhaíochta atá chun leasa an chomhshaoil ag us tréigean an talaimh a theorannú, ach is 
dócha go spreagfadh brú méadaithe eacnamaíoch diansaothrú táirgeachta sna réigiúin is 
 
GA 8   GA torthúla. Leanfaí ar aghaidh ag  tabhairt aghaidh ar shainche isteanna leathana tuaithe trí 
bhearta forbartha tuaithe, ach laghdófaí ról na  talmhaíochta sa gheilleagar, i bhfostaíocht 
agus i bhfás na limistéar tuaithe. 
Moltar sa chás comhtháthaithe  creat beartais feabhsaith e atá dírithe ar thacaíocht 
d’iomaíochas, d’fhorbairt inbhuanaithe agus do nuálaíocht san earnáil agus arb é is aidhm 
dó dálaí a chothú faoina bhféadfaidh fe irmeoirí, ar bhonn aonair nó ar bhonn 
comhchoiteann, dul i ngleic níos fearr le dúshláin eacnamaíocha agus chomhshaoil atá ag teacht chun cinn. Chuirfeadh íocaíochtaí dí reacha ioncam cobhsaí ar fáil, a mbeadh 
athdháileadh níos cothromúla, níos éifeachtaí agus níos cothromasaí mar thoradh air ach 
a bheadh dírithe go gníomhach ar thairbhithe ái rithe (gabhálaithe ar scála beag, feirmeoirí 
i réigiúin ina bhfuil srianta nádúrtha, earnál acha atá i mbaol, iontrálaithe nua, etc.) chomh 
maith. Le comhpháirt ghlasaithe dhéanfaí bunchl eachtais chomhshaoil áirithe a chur chun 
cinn ar fud an AE chomh maith, ag díriú go príomha ar na feirmeacha sin, arb ionann iad 
go minic agus na feirmeacha is iomaíche, atá tar éis cúl láimhe a thabhairt le cleachtais den sórt sin agus orthu sin atá ag smaoineamh ar chúl láimhe a tha bhairt leo i bhfianaise 
an bhrú reatha eacnamaíoch. 
Sa chás athdhírithe , dá ndéanfaí íocaíochtaí díreacha a chéimniú amach tharlóidh 
athstruchtúrú láidir san earnáil agus thiocfa dh feirmeacha i bhfad níos mó agus a bheadh 
níos déine ar chaipiteal c hun cinn. Bheadh iarmhairtí diúlt acha ar an gcomhshaol ag 
diansaothrú táirgeachta sna réigiúin is torthúla agus ag tréigean na talún sna limistéir is lú 
buntáiste. Mhaolófaí na fadhbanna sin tríd an  mbeartas a dhíriú ar bhearta comhshaoil a 
bhaineann le forbairt tuaithe, ach ní chuirfí le feabhsú na hinbhuanaitheachta 
talmhaíochta ar fud an AE ar fad. Theipf eadh ar go leor gabháltais talmhaíochta i ngeall 
ar chéimniú amach íocaíochtaí díreacha agus chuirfí brú breise ar inmharthanacht na 
limistéar tuaithe ina bhfuil dífhos taíocht agus imirce níos airde. 
4.1. An t-ualach riaracháin  
D’fhéadfadh comhpháirteanna áirithe de sham hail nua le haghaidh íocaíochtaí díreacha, 
amhail teorannú, an sainmhíniú ar “feirmeo irí gníomhacha” agus an “glasú” a bheith 
ródhian agus ceanglais bhreise rialaithe i gceist  leo. Ar an taobh eile, i ngeall ar scéim na 
bhfeirmeoirí beaga, laghdófaí go substain tiúil na héilimh riaracháin a bhaineann le 
hiarratais ar íocaíochtaí  díreacha agus lena nde onú do na tairbhithe sin. 
Dá gcuirfí deireadh leis an bhforluí reatha idir gníomhaíochtaí agra-chomhshaoil atá ar 
fáil faoi thacaíocht shonrach i gColún I agus i bhforbairt tuaithe agus dá mbeadh réiteach 
aonfhoirmeach ann ar thacaíocht chúpláilte, dhéanfaí an córas a shimpliú. Mar sin féin, 
dá dtabharfadh an Coimisiún próiseas fo rmheasa isteach, d’fhéadfadh sé a bheith 
ródhian, den chuid is mó ó tha obh sheirbhísí an Choimisiúin. 
Chun íocaíochtaí a spriocdhír iú níos fearr ar fheirmeoirí gníomhacha, bheadh sé 
riachtanach sainmhínithe a mhionchoigeartú go cúramach i gcomhar leis na Ballstáit agus critéir roghnúcháin ar lei bhéal na mBallstát a chomht háthú i gclár an chórais 
chomhtháthaithe riaracháin agus rialaithe. D’fhéadfadh sé sin dua substaintiúil a chur 
orthu ó thaobh riaracháin agus is cinnte go gcuirfeadh sé dua  ar fheirmeoirí ó thaobh 
incháilitheacht a chruthú toisc go mbeadh or thu faisnéis fhorlíontach mhionsonraithe a 
chur ar fáil agus b’fhéidir doiciméid a chur isteach ag gabháil lena n-iarratas. 
 
GA 9   GA 4.2. An ghné idirnáisiúnta 
Tá athchóirithe leantacha an CBT tar éis tionchar saofa an bheartais ar mhargaí 
idirnáisiúnta a laghdú go substaintiúil. Ba cheart nach ndéanfadh na cásanna a ndearnadh 
anailís orthu ach miondifear do mhargaí domh anda (lena n-áiríte ar tíortha i mbéal 
forbartha). Is toradh é sin ar athchóirithe roim he seo ar an CBT i dteannta leibhéal reatha 
agus leibhéal réamh-mheasta na bpraghsanna domhanda a rinne praghasghlacadóir den AE i margaí talmhaíochta. 
4.3. Comparáid idir na roghanna 
Tá sé d’aidhm ag na trí rogha ar fad talmha íocht níos iomaíche, níos inbhuanaithe agus 
níos athléimní a bhaint amach i limistéir thuaithe bheoga, agus ar an gcaoi sin an CBT a chur ar chomhréim níos fearr le hEoraip 2020, go háirithe i dtéarmaí éifeachtúlachta acmhainní. Chuige sin, beidh sé riachtanach  táirgiúlacht talmhaíochta a fheabhsú trí 
thaighde, trí aistriú eolais agus trí chineál acha cur chuige comhoibríocha a chur chun 
cinn tríd is tríd. Tá an nuálaíocht tábhach tach dá bhrí sin, lena n-áirítear an 
Chomhpháirtíocht Eorpach um Nuáil maidir le  táirgiúlacht agus le hinbhuanaitheacht 
talmhaíochta atá ag teacht chun cinn, mar réamhchoinníoll bunúsach a bhaineann le gach 
rogha beartais. Tá an ghné trasn ach le fáil sna trí rogha uile, agus dá bhrí sin ní cuid den 
chomparáid thíos í. 
I dtéarmaí buiséid, is léir  go gcuireadh an rogha athdhírithe  na héilimh is ísle ar 
bhuiséad an AE toisc go ndéanfaí íocaíochtaí díreacha a chéimniú amach. Tugtar tús áite 
do threoshuíomh an mhargaidh sa rogha se o, agus ar an gcaoi sin do luathú an 
choigeartaithe struchtúraigh ar mhaithe le fiontair a bheit h níos brabúsaí. Faoin rogha 
seo, nochtfaí an earnáil ar rioscaí breise i dtéarmaí cobhsaíocht margaidh in éagmais 
beart slándála agus uirlisí um bainistíoc ht riosca, agus ar an riosca go laghdófaí 
caiteachas ar nuálaíocht i ngeall ar an mbrú ar ioncam feirme. Bheadh costas suntasach 
sóisialta agus comhshaoil i gc eist le coigeartú struchtúra ch faoi théarmaí na rogha 
athdhírithe. Thiocfadh laghdú 25 % ar ioncam a gus dhíreofaí táirgeadh ar na limistéir 
agus ar na hearnálacha is brabúsaí. 
Fiú má dhúblaítear caiteachas ar bhearta co mhshaoil níos spriocdhírithe faoi fhorbairt 
tuaithe, ní bheifí in ann ba inistíocht inbhuanaithe talún a bh aint amach ar fud chríoch an 
AE, toisc go gcaillfí giaráil na n-íocaíochtaí díreacha i dteannta ceanglais tras-chomhlíonta tríd an mbeartas. Ina theannt a sin, de bharr na n- iarmhairtí diúltacha 
sóisialta go háirithe sna réimsí agus sna hearnálacha is mó a bhíonn ag brath ar 
íocaíochtaí díreacha (e.g. barra páirce móir e agus feirmeacha déiríochta, feirmeacha 
fairsinge mairteola agus caoireola agus ga bhar), ní fhéadfaí caillteanais i ngeall ar 
chéimniú amach íocaíochtaí díreacha a chúite amh trí úsáid shealadach a bhaint as bearta 
ais 1 chun tacú le hathstruchtúrú. Mura bhfuil bearta ais 3 ann d’fhéadfaí dochar a 
dhéanamh do chreatlach na tuaithe, go háirit he i ngeilleagair éagsúlaithe thuaithe, rud a 
chuirfeadh an chothromaíocht chríochach i mb aol. Ní torthaí nua ia d na torthaí sin, ach 
tagann siad le torthaí dá samhail in dhá staidéar ionchasacha Scenar 2020. 
Ag an taobh eile den réimse, d’fhéadfaí lea núnachas beartais a bhaint amach ní b’fhearr 
tríd an rogha coigeartaithe  agus bheadh feabhsuithe le sonrú in iomaíochas comhshaoil 
agus i bhfeidhmíocht chomhshaoil araon cé go mbeidís teoranta, trí athdháileadh 
íocaíochtaí díreacha, trí thras-chomhlíonadh feabhsaithe, trí shimpliú agus trí chuíchóiriú 
 
GA 10   GA ionstraimí margaidh agus trí thacaíocht do ch ineálacha cur chuige comhair, chomh maith 
le hacmhainní breise a dhíriú ar dhúshláin nua faoi fhorbairt tuaithe. Is é an phríomhghné 
nua sa rogha coigeartaithe ío caíochtaí díreacha a athchothromú i measc na mBallstát agus 
laistigh díobh, a ndearnadh anailís ar roghanna difriúla ina leith. Is é an bhuncheist cén 
chaoi ar féidir athdháileadh níos cothromasaí agus tacaíocht níos spriocdhírithe a áirithiú i gcomhréir leis na cuspóirí beartais fa d a sheachnaítear suaitheadh mór. Bheadh 
buntáiste faoi leith ag baint leis an gcóineasú i dtreo ráta níos comhréidhe do na Ballstáit 
sin atá go mór faoi mheán an AE faoi láthair. 
Dhéanfadh gluaiseacht i dtreo samhla réigiúna í (mar aon le talamh nocht a áireamh) 
tacaíocht a athchothromú idir cineálacha feir me, go háirithe sna Ballstáit a bhaineann leas 
as samhail stairiúil faoi láthair, i dtreo có rais táirgthe níos dé ine den chuid is mó. I 
ndáiríre, bhainfeadh féaránaigh, fíon agus gair neoireacht tairbhe as athdháileadh den sórt 
sin, ach bheadh barra páirce, feirmeacha measctha agus bainne thíos leis. 
Tá amhras tromchúiseach ann, áfach, an bhf éadfaidh an rogha coigeartaithe aghaidh a 
thabhairt go sásúil ar na dúshláin thábhach tacha aeráide agus co mhshaoil sa todhchaí, 
agus bonn taca á chur faoi inbhuanaitheacht na  talmhaíochta féin go fadtéarmach ar an 
gcaoi sin. 
Cuirtear an gá leis an CB T a ghlasú céim chun tosaigh sa rogha comhtháthaithe  agus 
comhpháirt “glasaithe” na n-íocaíochtaí díreacha i gceist. Is é an dúshlán a bhaineann leis 
sin cinneadh a dhéanamh conas glasú den sórt  sin a cheapadh chun buntáistí suntasacha 
comhshaoil agus athraithe aeráide a bhaint amach agus chun úsáid inbhuanaithe acmhainní nádúrtha a áirithiú gan an bonn a bh aint ó chothromaíocht chríochach ar fud 
an AE ná ó iomaíochas fadtéarmach na hear nála talmhaíochta agus bainistíocht na n-
íocaíochtaí díreacha a dhéanamh níos casta ná mar is cóir. 
Is léir ón anailís go bhfuil sé sin indéanta cé nach féidir ualach riaracháin áirithe a 
sheachaint. Tionchar measartha ar an meán a bheadh sa tionchar diúltach ar ioncam mar 
thoradh air sin i gcónaí (ach tá éagsúlachtaí suntasacha le sonrú idir na Ballstáit, na 
réigiúin agus córais feirmeoireachta); mhéadóf aí an tionchar diúltach sin trí bheart níos 
uaillmhianaí chun barra a éagsúlú, ach mhaolófaí é i gcás forálacha níos uaillmhianaí do réimsí spriocdhírithe éiceolaíochta,  i ngeall ar an tionchar margaidh. 
D’fhéadfaí cistí i bhforbairt tuaithe a chur ar fáil de bharr na comhpháirte glasaithe 
freisin, cistí a d’úsáidfí i mbearta agra-chomhs haoil níos sofaisticiúla a bheadh dírithe ar 
an aeráid. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh éifeach t na mbeart comhshaoil agus bheart na 
limistéar mídheisiúil in éineacht sa dá cholún cur go suntasach leis an méid a 
rannchuidíonn an CBT le soláthar earraí poiblí,  cé go mbeadh gá le hiarrachtaí riaracháin 
breise chun struchtúr níos casta a bhainistiú agus dúbláil beart a sheachaint. Ar an 
gcoinníoll go mbaintear an chothromaíocht cheart amach i gceapadh na mbeart agus ina 
gcur chun feidhme ag na Ballstáit, chosnófaí cothromaíocht chríochach ar bhealach níos 
fearr faoin rogha seo trí ag haidh a thabhairt ar inbhuana itheacht fhadtéarmach na 
talmhaíochta agus na limistéar tuaithe. 
Tá athrú suntasach ar bheartas forbartha tuaithe ina chuid den rogha comhtháthaithe 
freisin. Ba cheart go bhfeicfí beartas níos  éifeachtaí mar thoradh air, beartas a 
sholáthraíonn torthaí i gcomhréir le tosaíochta í Eoraip 2020 faoi chr eat coiteann le cistí 
eile an AE, ar an gcoinníoll go mbaineann na Ballstáit agus réigiúin úsáid mhaith as na 
 
GA 11   GA féidearthachtaí ar leibhéal an chláraithe agus nach mbaintear na sine irgíochtaí le Colún I 
de bharr an chomhordaithe níos dlúithe leis na cistí eile. Bheadh dáileadh na tacaíochta 
forbartha tuaithe ag teacht níos fearr leis na  cuspóirí beartais freisin agus an dáileadh 
reatha á chur san áireamh.  
Ar deireadh, má dhírítear taca íocht níos fearr trí chomhpháirt eanna difriúla d’íocaíochtaí 
díreacha (teorannú, scéim na bhfeirmeoirí beaga agus sainmhíniú níos fearr ar 
“fheirmeoirí gníomhacha” go háirithe), féadfar cabhrú le héifeachtacht níos fearr a bhaint 
amach i dtéarmaí tacaíochta ioncaim agus earraí poiblí comhshaoil a sholáthar. I gcás an tslabhra soláthair bia, caithfear cothromaíocht a aimsiú idir cumhacht margála na bhfeirmeoirí a fheabhsú agus iomaíochas agus feidhmíocht fheabhsaithe an tslabhra iomláin a áirithiú.  
Dhéanfaí breisluach an AE
 a uasmhéadú faoin rogha comhtháthaithe trí thalmhaíocht 
inbhuanaithe a chothabháil ar fud an AE, agus  aghaidh á tabhairt ar shaincheisteanna 
tábhachtacha trasteorann amhail athrú aeráide agus dlúthpháirtíocht i measc na mBallstát 
á treisiú; thiocfadh coigeartú in a dhiaidh sin agus athdhíriú ansin.  
I dtéarmaí éifeachtúlachta costais , bhainfí an úsáid is fearr as an mbuiséad faoin rogha 
comhtháthaithe trí bhreisluach an AE a uasm héadú. Ar an taobh eile, chuirfí éilimh atá 
chomh tábhachtach céanna ar bhuiséad an AE faoin rogha coigeartaithe gan an 
uaillmhian chéanna a bheith ann i dtéarmaí to rthaí, agus chruthófaí  coigiltí buiséadacha 
leis an rogha athdhírithe ach laghdófaí ag an am céanna raon feidhme agus breisluach 
ghníomhaíocht an AE.  
Tábla 1: Comparáid idir roghanna de réir cuspóra, de réir bhreisluach an AE agus de 
réir éifeachtúlachta costais  
 Coigeartú  Comhtháthú  Athdhíriú  
Táirgeadh inmharthana bia ++ +++ + 
Bainistíocht inbhuanaithe 
acmhainní nádúrtha agus gníomhú ar son na haeráide + +++ ++ 
Forbairt chríochach chothromúil ++ +++ + 
Breisluach an AE ++ +++ + 
Éifeachtúlacht costais + ++ + 
Ar bhonn na comparáide thuas, is í an rogha  tosaíochta an rogha comhtháthaithe, an 
rogha coigeartaithe ina diaidh sin, agus an rogha athdhírithe ar deireadh. Tagann an 
measúnú seo leis na tosaíochtaí a cuireadh in iúl sa chomhairliúchán poiblí (féach 
Iarscríbhinn 9). Cé go mb’fhéidir nach bhfui l an rogha coigeartaithe spriocdhírithe a 
dóthain agus go bhfuil riosca rómhór ag baint le is an rogha athdhírithe, is cosúil go bhfuil 
an chothromaíocht cheart sa rogha comhtháthait he maidir leis an CBT a stiúradh de réir a 
chéile i dtreo chuspóirí Eoraip 2020, agus beid h an chothromaíocht si n ag teastáil freisin 
le linn na gnéithe difriú la a chur i bhfeidhm. 
 
GA 12   GA 5. FAIREACHÁN AGUS MEASTÓIREACHT A DHÉANAMH AR CHOSTAIS , AR 
BHUNTÁISTÍ AGUS AR GHNÓTHÚ NA nÉIFEACHTAÍ INMHIANAITHE  
Amach anseo, beidh sé tábhachtach faireachán agus meastóireacht a threisiú don CBT, 
lena n-áirítear gnéithe nua a bhaineann le ceapad h an bheartais at thugtar isteach i gColún 
I, amhail glasú. Ba cheart go ndéanfadh an córas faireacháin agus meastóireachta amach anseo maidir le forbairt tuaithe an cur chui ge straitéiseach treisith e a léiriú ar bhealach 
níos fearr agus ba cheart go mbeadh táscairí coiteanna ann a bheadh bunaithe ar chuspóirí 
agus ar thosaíochtaí agus  go n-éascódh sé úsáid na m eastóireachta mar uirlis 
bainistíochta i rith na tréimhse cláraithe. 
Ina theannta sin, ba cheart faireachán agus meastóireacht don dá cholún a thabhairt le 
chéile i gcreat coiteann chun feidhmíocht an CBT ina iomláine laistigh de Eoraip 2020 a 
mheas. Chuige sin, tá próiseas  ar bun chun sraith choiteann táscairí a fhorbairt a bheadh 
nasctha leis na cuspóirí beartais, agus a chuimseodh na nithe seo a leanas:  
– táscairí tionchair nasctha le cuspóirí ginearálta; 
– táscairí toraidh nasctha le cuspóirí sonracha; 
– táscairí aschuir nasctha le cait eachas faoi ionstraimí difriúla. 
De bhreis air sin, chun aghaidh a thabhair t ar bhearnaí sna sonraí, i gcás táscairí 
inbhuaine mar shampla, tá sé beartaithe frei sin treoirthionscadal a sheoladh a chruthódh 
próiseas ina bhféadfaí faireachán agus meas tóireacht níos fearr a dhéanamh ar na 
hathchóirithe a chuirfí i bhfeidhm, trí bhearnaí sna sonraí re atha i dtáscairí ar leibhéal na 
feirme a líonadh.