MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

Tá an raon feidhme geografach de Chomhaontú Interbus le haghaidh bhallstáit Chomhdháil Eorpach na nAirí Iompair (ECMT) agus le haghaidh na tíortha sin a luaitear in Airteagal 30(2) de Chomhaontú Interbus amháin. Seachas an tAontas Eorpach, is iad Poblacht na hAlbáine, Prionsacht Andóra, an Bhoisnia agus an Heirseagaivéin, Poblacht na Moldóive, Montainéagró, Poblacht na Macadóine Thuaidh, Poblacht na Tuirce agus an Úcráin na Páirtithe Conarthacha atá ann faoi láthair leis an gComhaontú.

Tháinig Comhaontú Interbus maidir le hiompar idirnáisiúnta ócáideach paisinéirí de chóiste agus de bhus() i bhfeidhm an 1 Eanáir 2003. Rinneadh nuashonrú ar an gComhaontú níos déanaí le Cinneadh Uimh. 1/2011 () ón gComhchoiste a bunaíodh le hAirteagal 23 den Chomhaontú.

Féadfaidh aon tír atá ina ball iomlán de Chomhdháil Eorpach na nAirí Iompair iarratas a dhéanamh ar aontachas le Comhaontú Interbus. Ní ball iomlán í Ríocht Mharacó ach tá stádas breathnóra aici i gComhdháil Eorpach na nAirí Iompair.

Ba cheart go ndéanfaí bunús dlí soiléir a chur ar fáil i gComhaontú Interbus maidir le haontachas Ríocht Mharacó.

Aontachas féideartha Ríocht Mharacó le Comhaontú Interbus, rannchuideoidh sé le tuilleadh forbairt a dhéanamh ar chaidreamh idirnáisiúnta um iompar paisinéirí, ar thurasóireacht agus ar mhalartú cultúrtha le tíortha nach bhfuil ina bPáirtithe le Comhaontú Interbus faoi láthair agus éascóidh sé an t‑eagrúchán lena mbaineann.

An 5 Nollaig 2014, thug an Chomhairle údarú don Choimisiún() tús a chur le hidirbheartaíocht chun Comhaontú Interbus a leasú d’fhonn raon feidhme geografach an Chomhaontaithe a leathnú chuig Ríocht Mharacó.

Tar éis Chinneadh (AE) 2018/1211 ón gComhairle an 16 Iúil 2018 (), shínigh an tAontas Eorpach, an Bhoisnia agus an Heirseagaivéin, Montainéagró agus Poblacht na Tuirce an Prótacal lena leasaítear an Comhaontú maidir le hiompar idirnáisiúnta ócáideach paisinéirí de chóiste agus de bhus (Comhaontú Interbus) tríd an bhféidearthacht d’aontachas a shíneadh chuig Ríocht Mharacó, ach é sin faoi réir a thabhairt i gcrích ar dháta níos déanaí. Bhí an Prótacal ar oscailt lena shíniú ón 16 Iúil 2018 go dtí an 16 Aibreán 2019 ach níor shínigh gach Páirtí Conarthach é sula ndeachaigh an tréimhse shínithe in éag.

An 18 Feabhra 2020, thug an Chomhairle údarú don Choimisiún tús a chur le hidirbheartaíocht, thar ceann an Aontais, le haghaidh an Phrótacail maidir le Ríocht Mharacó a leasú chun athruithe teicniúla áirithe a dhéanamh maidir lena shíniú agus lena theacht i bhfeidhm, agus chun an t‑athrú ar ainmníocht d'aon Pháirtí Conarthach amháin le Comhaontú Interbus a léiriú.

Tugadh an idirbheartaíocht i gcrích go rathúil agus tá leagan nua den Phrótacal maidir le Ríocht Mharacó ullmhaithe dá réir. I bhfianaise nár shínigh gach Páirtí Conarthach bunleagan an Phrótacail, measadh gur iomchuí Prótacal iomlán nua a chur in ionad an Phrótacail bhunaigh seachas idirbheartaíocht a dhéanamh chun an Prótacal bunaigh a leasú.

Ba cheart a mheabhrú gur earnálacha tábhachtacha iad iompar idirnáisiúnta paisinéirí de chóiste agus de bhus lena gcuirtear soghluaisteacht ar fáil do shaoránaigh Eorpacha a bhfuil struchtúr praghsanna inacmhainne aici. Is chun tairbhe shaoránaigh an Aontais, turasóirí eachtrannacha, tionscal na turasóireachta agus réigiúin na hEorpa araon a bheadh tuilleadh forbartha ar na hearnálacha sin lasmuigh den Aontas Eorpach.

Ba cheart an fhéidearthacht de rochtain ar an margadh a thairiscint do Ríocht Mharacó bunaithe ar fhorálacha Chomhaontú Interbus atá faoi réir chur chun feidhme acquis an Aontais i réimse iompair paisinéirí de bhóthar, lena n‑áirítear sábháilteacht ar bhóithre, forálacha teicniúla, cáilíochtaí tiománaí, rialacha sóisialta, cearta paisinéirí, an comhshaol agus ligean isteach don ghairm.

D’fhonn saincheisteanna rialachais a sheachaint, ba cheart do gach Páirtí Conarthach le Comhaontú Interbus an Prótacal, lena síntear féidearthacht d’aontachas chuig Ríocht Mharacó, a shíniú agus a fhormheas nó a dhaingniú, sular féidir leis an tír sin a bheith comhpháirteach.

Chun go mbeadh na Páirtithe Conarthacha le Comhaontú Interbus in ann an Prótacal a shíniú agus a thabhairt i gcrích, is iomchuí nach bhforálfaí sa Phrótacal do thréimhse shonrach ina mbeadh sé ar oscailt lena shíniú.

Tiocfaidh an Prótacal sin i bhfeidhm ar an gcéad lá den mhí tar éis na míosa ina mbeidh an Prótacal sínithe agus formheasta nó daingnithe ag gach Páirtí Conarthach le Comhaontú Interbus.

D'athraigh Páirtí Conarthach amháin a ainmníocht go dtí Poblacht na Macadóine Thuaidh, athrú ar cheart é a léiriú sa Phrótacal freisin.

Léirítear freisin sa Phrótacal go bhfuil Prionsacht Andóra ina Páirtí Conarthach le Comhaontú Interbus anois.