GA   GA 
 
 
 AN COIMISIÚN  
EORPACH   
An Bhruiséil, 2.2.2022  
COM(2022) 30 final  
 
Pacáiste caighdeánúcháin  
TUARASCÁIL ÓN gCOIMISIÚN CHUIG PARLAIMINT NA hEORPA AGUS 
CHUIG AN gCOMHAIRLE  
maidir le cur chun feidhme Rialachán (AE) Uimh. 1025/2012 ó 2016 go dtí 2020   
 
1 
 1 Réamhrá  
Rialachán (AE) Uimh.  1025/20121 (dá ngairfear 'an Rialachán' anseo feasta), is rialachán é 
lena sholáthraítear an creat dlíthiúil lena gcuirtear ar chumas an Choimisiúin a iarraidh ar 
Eagraíochtaí Eorpacha um Chaighdeánú (ESOnna)2 caighdeáin agus táirgí caighdeánúcháin a 
dhréachtú maidi r le hearraí agus seirbhísí chun tacú le beartais AE agus le dlí an Aontais, is 
rialachán é lena riartar tacaíocht an Aontais don chóras Eorpach um chaighdeánú (CEC), agus 
is rialachán é lena leagtar príomhchritéir amach maidir le feidhmiú ESS.  
Faoi Airteagal 24(3) den Rialachán, tuairisceoidh an Coimisiún maidir lena chur chun 
feidhme gach 5 bliana. Foilsíodh an chéad tuarascáil in 2016, tuarascáil lenar cumhdaíodh an 
tréimhse 2013 -20153. Is í an tréimhse 2016 -2020 go príomha a chumhdaítear leis an t uarascáil 
seo – is cumhdach é sin a bhfuil teorainn leis sa mhéid agus go bhfuil roinnt sonraí ann a bhí 
ar fáil go dtí 2019 agus nach raibh ar fáil ina dhiaidh sin, ach tá fíricí agus figiúirí san áireamh 
freisin atá cothrom le dáta anuas go dtí 2021. Le hAirteagal 24(1) agus (2) den Rialachán 
ceanglaítear ar na ESOnna agus ar eagraíochtaí eile a fhaigheann maoiniú ón Aontas 
tuarascálacha bliantúla a thíolacadh maidir lena gcuid gníomhaíochtaí. Cuireadh na 
tuarascálacha sin san áireamh agus an tuarascáil s eo á hullmhú. Coimisiúnaíodh staidéar 
neamhspleách4 chun tacú le bailiú sonraí.  
2  Cur chun feidhme an Rialacháin  
Sheol an Coimisiún roinnt tionscnamh agus beart chun tacú le cur chun feidhme an 
Rialacháin. Chun tacú le Straitéis 2015 maidir leis an Margadh Aonair5, sheol an Coimisiún 
Tionscnamh Comhpháirteach maidir le Caighdeánú (JIS) mar chuid de Phacáiste 
Caighdeánúcháin 20166. Is é ab aidhm don tionscnamh sin ESS a nuachóiriú ar mhaithe lena 
tharraingteacht, a éifeachtacht agus a éifeachtúlacht a chaomhn ú, agus sin a dhéanamh de réir 
cur chuige il -gheallsealbhóirí comhpháirtíochta. Rinneadh an tionscnamh a mhiondealú ina 15 
fhobheart éagsúla, agus  tá doiciméid ar fáil go poiblí7. Cuireadh cuntas ar staid na himeartha 
ar fáil in Eanáir 20188. Agus na tions cnaimh agus na gníomhaíochtaí sin á gcur san áireamh 
freisin, is féidir cur chun feidhme reatha an Rialacháin a achoimriú mar seo a leanas.  
                                                           
1Rialachán (AE) Uimh.  1025/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25  Deireadh Fómhair 2012 
maidir le caighdeánú Eorpach, lena leasaítear Treoir  89/686/CEE agus Treoir  93/15/CEE ón gComhairle agus 
Treoracha  94/9/CE, 94/25/CE, 95/16/CE , 97/23/CE, 98/34/CE, 2004/22/CE, 2007/23/CE, 2009/23/CE agus 
2009/105/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus lena n-aisghairtear Cinneadh  87/95/CEE ón 
gComhairle agus Cinneadh Uimh.  1673/2006/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, IO  L 316, 
14.11.2012, lch.  12. 
2 Is iad na trí eagraíocht Eorpacha um chaighdeánú de réir bhrí an Rialacháin ná an Coiste Eorpach um 
Chaighdeánú (CEN), Coiste Eorpach na gCaighdeán Leictriteicniúil (CENELEC), agus Institiúid Eorpach na 
gCaighdeán Teileachumars áide (ETSI) . 
3COM(2016) 212 final.  
4 Staidéar ar chur chun feidhme Rialachán (AE) Uimh. 1025/2012 (Airteagal 24)  https://doi.org/10.2873/504681  
agus  https://doi.org/10.2873/593923   
5COM(2015) 550 final  
6COM(2016) 358 final  
7 https://ec.europa.eu/growth/single -market/europea n-standards/notificati on-system_en#jis   
8 https://eur -lex.europa.eu/legal -content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A52018SC0015   
 
2 
 2.1 Trédhearcacht  idir comhlachtaí um chaighdeánú (Airteagal 4)  
Leagtar amach in Airteagal 4 den Rialachán ceanglais maidir le trédhearcacht caighdeán idir 
na ESOnna agus na comhlachtaí náisiúnta um chaighdeánú (NSBanna), agus idir na heintitis 
sin agus an Coimisiún.  
Rochtain a bheith ag na ESOnna eile, NSBanna agus a n Coimisiún ar dhréachtchaighdeáin 
agus trédhearcacht caighdeán, nithe a cheanglaítear le hAirteagal 4, is nithe iad a éascaíodh trí 
bhíthin uirlisí ar líne. Rochtain ar dhréachtchaighdeáin agus trédhearcacht caighdeán ar an 
leibhéal Eorpach faoi Airteagal  4 den Rialachán, is nithe iad a éascaíodh trí bhíthin na 
n-uirlisí ar líne arna gcur chun feidhme ag na ESOnna in 2015, ós uirlisí iad lenar tugadh 
sásra isteach a thugann rochtain dhíreach ar líne ar na dréachtchaighdeáin Eorpacha agus ar 
tháirgí caighde ánúcháin do chomhaltaí de ESOnna/geallsealbhóirí rannpháirteacha, don 
Choimisiún agus do Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa (CSTE). Maidir le NSBanna, uirlisí 
ar líne lena n-éascaítear rochtain geallsealbhóirí áirithe ar dhréachtchaighdeáin náisiúnta, bhí 
uirlisí dá leithéid ag tuairim is 70% díobh in 2019. Mar sin féin, de réir an tuairiscithe atá 
déanta ag eagraíochtaí sochaí sibhialta agus ag fiontair bheaga agus mheánmhéide 
(FBManna), is dúshlán i gcónaí é rochtain ar ghníomhaíochtaí NSBanna.  
2.1.1 Treoir  
Rud eile a rinneadh ar mhaithe leis an trédhearcacht a chur chun cinn is ea gur ullmhaigh an 
Coimisiún i gcomhar leis na ESOnna, gur ullmhaigh sé  Vademecum9 in 2015 lenar tugadh 
treoir d’ionadaithe ESOnna, d’oifigigh de chuid an Choimisiúin, do Bhallstáit a n Aontais agus 
do gheallsealbhóirí maidir leis an ról atá ag iarrataí ar chaighdeánú ón gCoimisiún10, conas 
iarrataí ar chaighdeánú a ullmhú agus a ghlacadh11 agus conas iad a chur i gcrích12. In 201613, 
d’eisigh an Coimisiún seicliosta  ginearálta maidir leis na ESOnna féinmheasúnú a 
dhéanamh  agus iad ag ullmhú agus ag seachadadh HENanna chun tacú le dlí an Aontais, rud 
a rinneadh ar mhaithe le cáilíocht na gcaighdeán agus na dtáirgí a chur chun cinn agus ionas 
gur chruinn mar a dhéanfaí luanna in IOAE. I gcása nna áirithe14, i gcás réimsí beartais áirithe, 
cuireadh an seicliosta in oiriúint do shainiúlachtaí na bpíosaí reachtaíochta agus do riachtanais 
earnálacha eile.  
Mar chuid de threoir chuimsitheach an Choimisiúin i ndáil le cur chun feidhme rialacha an 
Aontais maidir le táirgí, tá  roinn shonrach maidir le caighdeáin sa ‘Treoirleabhar Gorm’15 
(Roinn 4.1.2 agus Iarscríbhinn VI) . 
2.2 Cuimsiú agus rannpháirtíocht geallsealb hóirí, comhlachtaí taighde san 
áireamh (Airteagail 5 agus 9)  
Ionadaíocht iomchuí agus rannpháirtíocht éifeachtach na ngeallsealbhóirí ábhartha uile ina 
gcuid gníomhaíochtaí caighdeánúcháin, FBManna, eagraíochtaí tomhaltóirí, agus 
                                                           
9 SWD(2015) 205 final an 27/10/2015  
10 https://ec.europa.eu/docsroom/documents/13507/attachments/1/translations   
11 https://ec.europa.eu/docsroom/documents/13508/attachments/1/translations   
12 https://ec.europa.eu/docsroom/documents/13509/attachments/1/translations   
13 Ares(2016)6548298 a n 22/11/2016  
14 e.g. Treoracha 2014/30/EU agus 2014/53/EU  
15 https://ec.europa.eu/growth/single -market/goods/building -blocks_en#blue -guide   
 
3 
 geallsealbhóirí comhshaoil  agus sóisialta san áireamh, is nithe iad sin a cheanglaíonn 
Airteagal 5 den Rialachán ar na ESOnna a spreagadh agus a éascú. Is iad na heagraíochtaí 
geallsealbhóirí sainaitheanta atá ag fáil maoiniú ón Aontas faoi láthair (eagraíochtaí ar a 
dtugtar ‘eagra íochtaí Iarscríbhinn III’ freisin) ná Caighdeáin do Ghnólachtaí Beaga (SBS), 
Guth an tomhaltóra Eorpaigh i leith an chaighdeánaithe (ANEC), an Chomhghuaillíocht 
Chomhshaoil um Chaighdeáin, agus Cónaidhm Eorpach na gCeardchumann (CEC), 
eagraíochtaí a dhéana nn ionadaíocht ar FBManna, tomhaltóirí, leasanna comhshaoil agus 
leasanna oibrithe faoi seach.  
Ar an leibhéal Eorpach  (Airteagal 5(1) den Rialachán), tá eagraíochtaí Iarscríbhinn III 
incháilithe chun páirt a ghlacadh ar leibhéal an bheartais i gcomhlachta í rialachais na ESOnna 
go léir, sin agus ar an leibhéal teicniúil i gcomhlachtaí teicniúla CEN -CENELEC agus i 
gcoistí teicniúla ETSI. Ó tíolacadh an tuarascáil dheireanach, táthar tar éis tabhairt faoi 
thionscnaimh nua ar mhaithe le cuimsiú agus rannpháirt íocht éifeachtach na n-eagraíochtaí sin 
a fheabhsú a thuilleadh.  
In 2017, chuir CEN agus CENELEC athrú chun feidhme trínar féidir le heagraíochtaí 
neamhthionsclaíocha Iarscríbhinn III (ANEC, CEC agus ECOS) tuairimí foirmiúla a 
thíolacadh maidir le dréachtc haighdeáin (an ‘ceart chun tuairime’ mar a thugtar air). I gcás 
tuairim neamhfhabhrach, an coiste teicniúil atá freagrach as dréachtú an chaighdeáin atá i 
gceist, déanfaidh sé a mhachnamh a faoin údar a tugadh maidir leis an tuairim, agus 
tabharfaidh sé ai seolas. Is féidir gurb é an toradh a bheadh ar thuairim neamhfhabhrach go 
ndéanfaí athbhreithnithe ar an dréachtchaighdeán. As measc na dtuairimí foirmiúla ar fad a 
chuir na geallsealbhóirí sochaíocha ar fáil, 76% díobh a bhí fabhrach.  
In 2017, sheol ETSI  ‘clár 3SI’ chun dul i dteagmháil le heagraíochtaí Iarscríbhinn III. Ba 
chuid den chlár sin cruinnithe comhchéime le hoifigigh ETSI agus le hionadaí thar ceann na 
ngeallsealbhóirí atá laistigh de ETSI (an ‘tAbhcóide 3SI’) chun saincheisteanna cuimsiúcháin 
a phlé. Níor thug ETSI aon sásra isteach atá cosúil leo sin atá ag CEN agus CENELEC chun 
ról níos struchtúraí a thabhairt d’eagraíochtaí neamhthionsclaíocha Iarscríbhinn III sa 
phróiseas forbartha caighdeán, ceart foirmiúil chun tuairime cuir i gcás. An mh íshástacht atá 
ar SBS maidir lena chuimsithí atá ETSI, chuir sé sin in iúl i samhradh na bliana 2021 sa 
chomhairliúchán poiblí maidir leis an treochlár16 i ndáil le straitéis um chaighdeánú a bheidh 
ag an gCoimisiún amach anseo, áit a ndúirt sé ‘nach bhfuil  acmhainní agus buiséid 
leordhóthanacha tiomnaithe ag ETSI go dtí seo chun cur lena chuimsitheacht ’17, rud atá 
curtha in iúl ag comhlachas SME eile freisin18. An tuairisciú ábhartha a rinne eagraíochtaí eile 
arna maoiniú faoin Rialachán, tuairiscí dá dtagraí tear in Airteagal 24, rinneadh tuairimí den 
chineál céanna a tharchur ann. Luaitear an méid a leanas i dtuarascáil ANEC maidir le 201919, 
cuir i gcás: ‘ Tá drogall ar ETSI a chuid forálacha maidir leis an gcuimsitheacht a dhoimhniú, 
ós rud é go gcreideann sé  go bhfuil an Rialachán á chomhlíonadh aige. Mar sin féin, ní 
                                                           
16 https://ec.europa.eu/info/law/better -regulation/have -your-say/initiatives/13099 -Standardisatio n-strategy_en .  
17 https://ec.europa.eu/info/law/better -regulation/have -your-say/initiatives/13099 -
Standardisatio n-strategy/F2665680_en  
18 https://ec.europa.eu/info/ law/better -regulation/have -your-say/initiatives/13099 -
Standardisatio n-Strategy/F2665677_en  
19 https://ec.europa.eu/docsroom/documents/44748   
 
4 
 chreideann eagraíochtaí Iarscríbhinn III nach bhfuil an Rialachán á chomhlíonadh aige ’. Ar 
an gcaoi chéanna, deir ECOS20: ‘Rannpháirtíocht Iarscríbhinn III in ETSI, is rud í atá fós 
níos casta ná  rannpháirtíocht an dá ESO eile ann’. Ceann de na pointí atá acu is ea nach 
féidir cuimsitheacht an phróisis a dheighilt ó chearta vótála, mar in ETSI, tá cearta vótála na 
ngeallsealbhóirí tionsclaíocha níos airde ná na comhchearta vótála atá ag aon chatag óir eile de 
gheallshealbhóirí nó d’údarás. Sciar na gceart vótála ETSI atá ag NSBanna ó Bhallstáit an 
Aontais, thart ar 2 % atá ann. Na cearta vótála atá ag geallsealbhóirí neamhthionsclaíocha eile 
(an tsochaí shibhialta, lucht léinn, taighde), is fíorbhea g a mheánn siad i gcás vóta.  
Tá na hábhair imní sin curtha in iúl ag catagóirí áirithe de gheallsealbhóirí freisin, rud atá 
tarlaithe i gcas na hinrochtaineachta go háirithe – roinnt ionadaithe thar ceann daoine atá faoi 
mhíchumas, níorbh fhurasta leo a ai thint gur próiseas cuimsitheach a bhí ann, agus b’éigean 
dóibh a bheith ag brath ar idirchaidrimh le comhlachais tomhaltóirí. Cé nach sárú ar an 
Rialachán é an t-idirchaidreamh sin le comhlachais tomhaltóirí, na hábhair imní atá ag 
catagóirí éagsúla de ghe allsealbhóirí, fágann siad go bhfuil an cheist ann cé acu a thugtar go 
leor airde ar an gcuimsitheacht nó nach dtugtar.  
2.2.1 Comhlachtaí taighde  
Maidir le cur chun feidhme Airteagal 5(2) agus Airteagal 9 den Rialachán, léirítear sna 
tuarascálacha ó na ESOnna21 go raibh gníomhaíochtaí éagsúla ann a raibh baint ag 
eagraíochtaí taighde leo. Níl na tuarascálacha go hiomlán soiléir, áfach, maidir le 
héifeachtacht na ngníomhaíochtaí, e.g. maidir lena dtionchar ar ghlacadh caighdeán sonrach 
nó ar rannpháirtíocht mhéad aithe.  
Rud eile de, i nDeireadh Fómhair 2016, shínigh CEN, CENELEC agus Airmheán 
Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin Eorpaigh (JRC) comhaontú comhair chun an 
taighde agus an nuálaíocht a nascadh leis an gcaighdeánú, chun cabhrú le riachtanais 
chaighdeánaithe a thuar agus chun ailíniú maidir le tosaíochtaí straitéiseacha, comhaontú a 
athnuadh i nDeireadh Fómhair 202122. 
Ina theannta sin chuaigh an tAirmheán Comhpháirteach Taighde i gcomhar le Comhlachas 
COST trí bhíthin JIS, rud a rinne sé trí fhaisnéis agus oiliúint a chur ar fáil maidir leis an tslí a 
dtéann an caighdeánú chun tairbhe don taighde agus don nuálaíocht a bhíonn ar siúl mar chuid 
de thionscadail COST. Tríd an nasc sin tá roinnt modúl oiliúna curtha ar fáil ag CEN -
CENELEC ó bhí 201 9 ann.  
2.2.2 Uirlisí TFC  
Thuairiscigh na ESOnna maidir leis an infheistíocht agus le húsáid uirlisí TFC chun feabhas a 
chur ar éifeachtúlacht ESS agus chun gníomhaíochtaí caighdeánúcháin a éascú ( amhail 
comhar idir comhaltaí, cruinnithe, obair dhreáchtúcháin, ro chtain doiciméad oibre agus táirgí 
caighdeánúcháin, an chianchumarsáid agus ciancheaduithe) .  
                                                           
20 https://ec.europa.eu/docsroom/documents/44749   
21 https://ec.europa.eu/growth/single -market/europea n-standards/notificatio n-system_e n#article24   
22 https://www.cencenelec.eu/new s-and-events/news/2021/pressrelease/2021 -10-21-jrc-cen-cenelec -
renewe d-cooperation/   
 
5 
 2.3 Comhar idir NSBanna agus ESOnna  
Na NSBanna agus na ESOnna, chun malartuithe dea -chleachtas a éascú, tá sásraí amhail 
grúpaí comhairleacha, coistí faireacháin, cr uinnithe agus treoirlínte curtha i bhfeidhm acu. 
Baineann na trí ESO úsáid as roinnt uirlisí chun malartú dea -chleachtas eatarthu siúd agus idir 
toscaireachtaí náisiúnta a éascú agus a fheabhsú (amhail trí chruinnithe idir cinn na 
dtoscaireachtaí náisiúnta , cruinnithe a thionólann ETSI). Oibríonn na ESOnna i gcomhar le 
chéile freisin maidir le gníomhaíochtaí lena n-áirítear oideachas, oiliúint, agus taighde agus 
forbairt i réimsí éagsúla a bhaineann leis an gcaighdeánú, amhail comhghníomhaíochtaí 
oiliúna maidir leis an gcaighdeánú, gníomhaíochtaí a reáchtálann CEN -CENELEC.  
Go déanach in 2021, chuir roinnt NSBanna in iúl go raibh imní orthu faoin ról atá acu laistigh 
de ETSI. Tá plé ag dul ar aghaidh idir ETSI agus roinnt NSBanna Eorpacha maidir le hiad a 
bheith aitheanta mar chomhpháirtithe straitéiseacha i dtaca leis an gcaighdeánú.  
2.4 Rochtain FBManna ar chaighdeáin  (Airteagal 6)  
Faoi Airteagal 6(3) den Rialachán, ullmhóidh NSBanna tuarascáil bhliantúil maidir lena gcuid 
gníomhaíochtaí chun rochtain FBManna  ar chaighdeáin agus ar na nósanna imeachta 
forbartha caighdeán a spreagadh agus a éascú. Áirítear leis sin freisin tuairisciú maidir le 
malartú dea -chleachtas lena ndírítear ar rannpháirtíocht FBManna a fheabhsú (i.e. Airteagal 
6(2) den Rialachán). Tá sta itisticí beachta maidir leis an ábhar seo sa staidéar a thacaíonn leis 
an tuarascáil seo23, staidéar ina dtaispeántar sé líon na NSBanna a cheadaíonn ionadaíocht a 
dhéanamh ar an gcatagóir geallsealbhóirí lena mbaineann, de réir an tábla thíos. Mar shampla,  
léiríonn an chéad luach sa tábla (29/33) gur 29 NSBanna a cheadaigh ionadaíocht a dhéanamh 
ar FMBanna in CEN, as measc na 33 NSB a raibh baint acu leis an ESO sin.  
Geallse
albhóirí 
/ESO / 
bliain  CEN  CENELEC  ETSI  
2016  2017  2018  2019  2016  2017  2018  2019  2016  2017  2018  2019  
FBMan
na 29/33  30/34  31/34  31/34  29/33  30/34  31/34  31/34  28/39  29/39  29/39  30/39  
Tomhal
tóirí 25/33  24/34  25/34  25/34  20/33  20/34  22/34  22/34  26/39  27/39  27/39  27/39  
Geallse
albhóirí 
comhsh
aoil 24/33  24/34  26/34  26/34  18/33  20/34  23/34  23/34  22/39  23/39  23/39  23/39  
Geallse
albhóirí 
sóisialta  21/33  20/34  23/34  22/34  17/33  18/34  20/34  20/34  19/39  20/39  20/39  20/39  
 
Is fiú a thabhairt faoi deara i gcásanna áirithe go bhfuil líon iomlán na NSBanna 
comhlachaithe i bhfad níos airde ná líon na  dTíortha AE agus LEE. Is é an chúis atá leis sin 
go gcuimsíonn ESOnna NSBanna neam h-AE agus neam h-LEE ina bpróisis forbartha.   
Píosa suntasach eolais a luaitear sa staidéar is go raibh NSBanna in CEN agus CENELEC ‘ ag 
deonú rátaí níos mó agus níos speisialta do FBManna chun páirt a ghlacadh i 
                                                           
23 https://doi.org/10.2873/504681   
 
6 
 ngníomhaíochtaí caighdeánúcháin idir 2015 agus 2019, agus gur treocht in ísle a tháinig ar 
na rátaí speisialta den chineál sin a cuireadh ar fáil i gcás NSBanna ETSI’.  Maidir leis an 
ábhar sin, tá an méid seo a  leanas i dtuarascáil 2019 ETSIN 24: ‘Ní faoi phrionsabal na 
toscaireachta náisiúnta a fheidhmíonn ETSI, mar sin rannpháirtíocht a gcuid [FBManna] in 
eagraíocht theicniúil ETSI agus in obair ETSI, is rud í a eascraíonn go díreach as a 
mballraíocht in ETSI [ ...]. Ní gá do na geallsealbhóirí sin a mbarúlacha a chur isteach trí 
NSBanna ETSI ach le linn an phróisis formheasa phoiblí ’. 
2.5 Rannpháirtíocht na nÚdarás Poiblí sa Chaighdeánú Eorpach   (Airteagal 7)  
Maidir le cur chun feidhme Airteagal 7 den Rialachán, is beag faisnéis chórasach oifigiúil atá 
sna tuarascálacha chuig an gCoimisiún maidir le rannpháirtíocht na nÚdarás Poiblí i 
ngníomhaíochtaí caighdeánúcháin. Is iondúil go luaitear bearta 4 agus 9 JIS25 mar chleachtaí 
oiriúnacha i dtuairiscí ó na ESOnna26. Tois c nach bhfuil sonraí beachta ar fáil, tharlódh go 
mbeartófaí ionstraim faireacháin a úsáid amach anseo.  
2.6 Cláir Oibre Bhliantúla an Aontais  (Airteagal 8)  
I gcomhréir le hAirteagal 8, tá Cláir Oibre Bhliantúla Aontais maidir le caighdeánú Eorpach 
glactha ag an gCoimisiún27. Le Cláir Oibre Bhliantúla an Aontais, tugann an Coimisiún treoir 
do na ESOnna maidir le hobair a dhéanamh ar chaighdeáin agus ar tháirgí caighdeánúcháin, 
sin agus maidir le treisiú le rannpháirtíocht fiontar beag agus meánmhéide agus 
gealls ealbhóirí sochaíocha sa phróiseas. Rinneadh an doiciméad a mhúnlú de réir a chéile ar 
mhaithe le tosaíochtaí a chur in iúl maidir le beartais AE ionas go bhfuil treoir ann agus go 
dtuigtear cé leis a bhfuiltear ag súil ó thaobh  
lucht déanta beartas de, agu s ar mhaithe le treoir níos fearr a thabhairt do na geallsealbhóirí 
caighdeánúcháin a mhéid a bhaineann leis an seachadadh.   
2.7 Iarrataí ar chaighdeánú  (Airteagal 10)  
D’eisigh an Coimisiún 35 SR sa tréimhse 2015 -19, agus d’eisigh siad naoi gcinn eile in 2020 . 
As measc na 44 SR sin, diúltaíodh sé cinn díobh (13.6%). Is minic a thuairiscigh na ESOnna 
na cúiseanna seo a leanas le diúltú: easaontú maidir le caighdeáin áirithe a iarradh; easaontú 
maidir le ceanglais áirithe a bhí sa SR; sonraíochtaí teicniúla áiri the a iarradh, easaontú maidir 
le hiad a bheith riachtanach chun tacú le buncheanglas sonrach; nó easaontú leis na 
spriocdhátaí a leagadh síos maidir le seachadadh caighdeán a iarradh.  
Is rud é diúltú SRanna ar féidir tionchar suntasach a bheith aige ar ( i) Margadh Inmheánach 
cóir éifeachtach a chur chun feidhme; (ii) iomaíochas tionscal; (iii) rannpháirtíocht 
geallsealbhóirí sochaíocha; agus (iv) ceannasacht theicneolaíoch an Aontais. Is féidir freisin 
go dtiocfadh sé i gceist dá bharr go mbeifí ag brath ar chaighdeáin neam h-AE, agus tharlódh 
sa chás sin nach mbeadh sé soiléir cé chomh cuimsitheach is a bheadh an próiseas a leanadh.  
                                                           
24 https://ec.europa.eu/docsroom/documents/44751   
25 Gníomh 4: Cur leis an bhfeasacht maidir le caighdeánú in úda ráis phoiblí náisiúnta; Gníomh 9: Cuimsitheacht, 
trédhearcacht agus rannpháirtíocht éifeachtach na ngeallsealbhóirí uile sa Chóras Eorpach um Chaighdeánú;  
26 https://ec.europa.eu/growth/single -market/europea n-standards/notificatio n-system_en#annual   
27 https://ec.europa.eu/growth/single -market/europea n-standards/notificatio n-system_en#annual   
 
7 
 Maidir le SRanna a chur i gcrích, tharla sé freisin, in ainneoin SR a bheith glactha ag CEN, 
nár cuireadh ach cuid de chun feidhme28. 
2.7.1 Tacaíocht an Choimisiúin do chur i gcrích na n-iarrataí ar chaighdeánú (HAS)  
Roimh 2018, bhí conradh seirbhíse ann (‘Comhairleoirí Cur Chuige Nua’ – NACanna) chun 
cabhrú leis na ESOnna a fhíorú go raibh na dréach t-HENanna ag comhlíonadh iarratas  an 
Choimisiúin. Faoin gconradh sin, bhí teorainn le ráta ratha na dtáirgí caighdeánúcháin a luadh 
in IOAE, agus de réir a chéile bhí na caighdeáin gan lua ag carnadh leo ionas go raibh 
riaráiste suntasach ann. I mí an Mhárta 2017, bhí 596 HEN neamhphróise áilte arna dtíolacadh 
ag na ESOnna liostaithe i mbunachar sonraí inmheánach an Choimisiúin.  Chun go mbeadh 
seirbhís éifeachtach ann chun an Rialachán a chur chun feidhme, d’iarr an Coimisiún conradh 
nua seirbhíse29 (‘HAS’). Agus an córas nua á chur chun fei dhme aige, d’fhéach an Coimisiún 
chuige gur réitíodh roinnt fadhbanna sainaitheanta a bhí ann san am a chuaigh thart agus leis 
na nithe seo a leanas a áirithiú:  
 cineál deonach na seirbhíse do na ESOnna, rud atá i gcomhréir freisin leis an scéim 
NAC a bhí a nn roimhe seo;  
 deighilt shoiléir idir róil – ní dhéanann sainchomhairleoirí ábhar na HENanna a 
dhréachtú ná a chaibidliú, díríonn siad ar mheasúnú a dhéanamh ar cé acu a 
chomhlíonann na HENanna riachtanais dhlí an Aontais nó nach gcomhlíonann;  
 seirbhísí earnálacha a bheith ar fáil chun treoir a thabhairt maidir le hábhair amhrais 
nua, ceisteanna nua nó saincheisteanna nua a d’fhéadfadh a bheith ann agus HENanna 
á ndréachtú; agus  
 ról an Choimisiúin maidir leis an gcinneadh deiridh HENanna a lua in IOAE.  
Rinne an Coimisiún obair na gcomhairleoirí HAS a struchtúrú sa tslí nach gcuirfí moill ar 
tháirgeadh HENanna.  
I Nollaig 2021, tar éis theacht i bhfeidhm chóras na gcomhairleoirí HAS, riaráiste na 
HENanna neam h-mheasúnaithe agus neamhphróiseáilte a thíolaic ESOnna ionas go luafaí in 
IOAE iad, bhí laghdú tagtha air ionas nach raibh fágtha ach dhá cheann ó 2018 agus cúig cinn 
ó 2019, agus táthar ag feitheamh le cinneadh ón gComhairle maidir leo sin faoi láthair.  
Ón 9 Nollaig 2021 i leith, an conraitheoir de chu id an Choimisiúin atá ag bainistiú na 
gcomhairleoirí HAS, tá 3312 iarraidh ar mheasúnuithe ar dhréach t-HENanna faighte aige ó na 
ESOnna faoi 21 phíosa reachtaíochta de chuid an Aontais, agus díobh sin, 2944 cinn a 
próiseáladh agus 368 gcinn a bhí neam h-incháilithe30. Sna hearnálacha uile, ní raibh toradh 
dearfach ach ar 27,58 % de na measúnuithe HAS ar fad31, agus is é an príomhchúis a bhí leis 
sin nach rabhthas ag teacht le dlí an Aontais, rud a léirigh gur gá tuilleadh dua a chaitheamh le 
                                                           
28I gcás Threoir 2014/90/AE maidir le Trealamh Muirí, in ainneoin gur ghlac CEN SR M/557, níl dul chun cinn 
déanta ag an gCoiste Teicniúil atá freagrach maidir lena chur chun feidhme a mhéid a bhaineann  le píobáin.  
29 https://ec.europa.eu/growth/content/technical -assistance -area-harmonise d-standards_en   
30E.g. toisc nach rabhthas gaolmhar le HENanna nó de bharr iarrataí iomarcacha  
31Nóta: déantar measúnú ar chaighdeán aonair idir dhá uair agus ceithre huaire, agus déantar é a chomhaireamh 
ar leithligh sna staitisticí seo gach uair. Mar sin, an uimhir a thaispeántar, ní léiríonn sí na measúnuithe diúltacha 
a tharlaíonn ag céim dhéanach.  
 
8 
 próiseas forbartha  caighdeán – e.g. laistigh de na coistí teicniúla – ionas go mbeadh an obair 
níos ailínithe leis na ceanglais bheartais agus na ceanglais dhlíthiúla.  
2.7.2 Táirgeadh agus lua HENanna  
In 2016 agus in 2017, an mhoill a bhí ar luanna HENanna áirithe, is saincheist í a tharraing 
geallsealbhóirí anuas. Mar thoradh air sin, tá faireachán á dhéanamh ag an gCoimisiún ar 
chéimeanna éagsúla an phróisis ó 2018 i leith agus tuairiscítear anseo na torthaí gaolmhara 
maidir leis an mbliain 2020.  
In 2018 -2020, fuair an Coimisiún 1247 HEN  a thacaigh le reachtaíocht an Aontais. 238 díobh 
sin, is éard a bhí gceist leo HENanna a bhí ann cheana a thíolcadh arís faoi Rialacháin nua. Dá 
bhrí sin, is é 1009  an líon caighdeán a bhí á dtíolacadh as an nua, 76 ceartúchán agus 267 
leasú san áireamh.  
San anailís seo a leanas, díríonn an tuarascáil seo ar na HENanna a tíolacadh as an nua, 
HENanna arb é seo thíos a ndáileadh de réir bliana agus de réir ESO:  
HENanna  seachadta  2018  2019  2020  Total  
CEN  231  216 129 576  
CENELEC  134  161 104 399  
ETSI  8 11 15 34 
Iomlán  373  388 248 1009  
 
Faoin 9 Nollaig 2021, bhí 576 HEN luaite in IOAE, bhí 17 HEN i bpróiseas a luaite, bhí 371 
ann nár glacadh leo agus bhí 45 ann a rabhthas ag feitheamh le cinneadh ina dtaobh.   
De réir bunachair sonraí inmheánacha an Choimisiúin, bunachair a idirghníomhaíonn le 
huirlisí TF ESO, is é 100 lá an t-am airmheánach a bhíonn ann idir glacadh HEN ag CEN, 
CENELEC nó ETSI, agus seachad adh foirmiúil HEN chuig an gCoimisiún le haghaidh a 
luaite in IOAE. Ciallaíonn sé sin go mb’fhéidir go mbeadh 3 mhí ann sula gcuirfeadh na 
ESOnna caighdeán faoi bhráid an Choimisiúin tar éis an caighdeán sin a bheith curtha ar fáil 
go poiblí (i.e. ar fáil lena cheannach), agus sula bhféadfadh an Coimisiún tús a chur le 
measúnú agus próiseáil an HEN le haghaidh a luaite in IOAE32. Tá an t-achar meánach (idir 
lúibíní sa tábla thíos) i bhfad níos airde, mar gheall ar roinnt cásanna tromchúiseacha33.   
An t-achar  ama (laethanta) 
airmheánach (agus meánach) idir 
glacadh ag ESO agus seachadadh 
chuig an gCoimisiún  2018  2019  2020  Iomlán  
                                                           
32Ní féidir leis an gCoimisiún tús a chur lena phróiseáil inmheánach féin ar HENanna go dtí go mbíonn siad 
seachadta go foirmiúil chuig an gCoimisiún ag na ESOnna.  
33Is é is cúis leis an neamhréireacht mhór maidir le CENELEC gur cuireadh isteach i dteannta a chéile 
seanchaighdeáin áirithe agus leasuithe a rinneadh le déanaí a bhaineann leis na caighdeáin sin. Toisc go dtéann 
cuid de na seanchaighdeáin sin siar go dtí n a 1990idí, tá moill maidir lena dtíolacadh curtha san áireamh sa 
mheán, agus dá bhrí sin tá na torthaí claonta. Go háirithe, formhór na gcaighdeán as a n-eascraíonn na 
moilleanna móra sin, is éard atá i gceist leo táirgí faoi iarrataí ar chaighdeánú ón gCo imisiún i gcomhthéacs na 
reachtaíochta éicidhearthóireachta.  
 
9 
 CEN  75 (115)  105 (199)  70 (91)  83 (141)  
CENELEC  218 (424 )  189 (1374 )  82 (481)  186 (822)  
ETSI  29 (27)  49 (58)  20 (29)  28 (38)  
Iomlán  109 (224 )  117 (683 )  75 (251 )  100 (407)  
 
Maidir le próiseáil HENanna ag an gCoimisiún féin, tá laghdú tagtha de réir a chéile ar an 
achar (airmheánach) a bhíonn ann idir na ESOnna seachadadh a dhéanamh chuig an 
gCoimisiún agus lua in IOAE34, mar a léirítear sa tábla thíos. An tréimhse phróiseála ní 
b’fhaide a bhí de dhíth ar an gCoimisiún in 2019, is rud í a tháinig i gceist de bharr an 
athraithe ar an modh foilsithe (ó shraith C de IOAE go dtí sraith L de IOAE), rud a d’fhág go 
raibh gá le hidirthréimhse oiriúnaithe. Ó shin i leith, tá an Coimisiún tar éis fad a phróisis féin 
a laghdú go mór. In 2020 agus 2021, d’fheidhmigh an Coimisiún ní b’fhearr ná in 2018 (tráth 
a bhíodh lua HENanna in IOAE fós á dhéanamh faoi na nósanna imeachta maidir le foilsiú i 
sraith C de IOAE).  
 2018  2019  2020  2021  
An t-achar ama (laethanta) 
airmheánach (agus meánach) idir 
seachadadh chuig an gCoimisiún agus 
lua in IOAE  238 (298)  292 (322)  228 (231)  108 (121)  
 
2.8 Agóidí foirmiúla(Airteagal 11)  
In 2015 -2019, cuireadh 20 agóid fhoirmiúil in aghaidh HENanna sonracha i láthair i 
gcomhréir leis na forálacha in Airteagal 11 den Rialachán. Cuireadh trí cinn eile i láthair in 
202035. Is é 1084 lá. i.e. 3 bliana, fad meánach na hagóide foirmiúla (an tréimhse idir agóid  a 
chur i láthair agus í a réiteach).  
2.9 Fógra a thabhairt d’eagraíochtaí geallsealbhóirí (Airteagal 12)  
Tá leathanach gréasáin tiomnaithe36 bunaithe ag an gCoimisiún le haghaidh na bhfógraí dá 
dtagraítear in Airteagal 12.  
2.10 Sonraíochtaí TFC(Airteagal 13 agus A irteagal 14)  
Cuid mhór de na sonraíochtaí teicniúla TFC is coitianta, tá fóraim agus cuibhreannais 
phríobháideacha tar éis iad a leagan síos le déanaí. Le hAirteagal 13 den Rialachán, ceadaítear 
don Choimisiún sonraíochtaí teicniúla TFC a shainaithint a bh eidh incháilithe chun go 
ndéanfar tagairt dóibh sa soláthar poiblí. Fágann sé sin go bhfuil níos mó iomaíochta sa 
                                                           
34Clúdaíonn sé sin an t-am ar fad a theastaíonn ón gCoimisiún chun meastóireacht a dhéanamh ar dtús ar na 
HENanna a fhaightear ó na ESOnna agus chun tabhairt ansin faoin nós imeachta inmheánach as  a n-eascraíonn 
lua HENanna san Iris Oifigiúil.  
35 https://ec.europa.eu/growth/single -market/europea n-standards/notificatio n-system_en#object ions  
36 https://ec.europa.eu/growth/single -market/europea n-standards/notificatio n-system_en  
 
10 
 réimse agus laghdaíonn sé an baol go mbeifí glasáilte isteach i gcórais dhílsithe. Foilsíodh 
liosta oiriúnach ar shuíomh gréasáin an Choimisiú in37.  
Ina theannta sin, caighdeáin choiteanna TFC a bheith ann, is rud é a áirithíonn an idir -
inoibritheacht. Tá sé sin ag éirí níos tábhachtaí de réir a chéile mar go bhfuil ag méadú ar an 
líon gléasanna a bhíonn á nascadh le chéile. Le Teachtaireacht 201 6 maidir le Tosaíochtaí um 
Chaighdeánú TFC38, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún acmhainní agus pobail dar cúram 
caighdeáin a shocrú, iad a dhíriú a chúig réimse tosaíochta. Leagadh béim arís ar an tábhacht 
atá le caighdeáin TFC i Straitéis Thionsclaíoch 202 039. 
Cuireadh  Ardán Eorpach Il -gheallsealbhóirí um Chaighdeánú TFC40 ar bun chun comhairle a 
chur ar an gCoimisiún maidir le ceisteanna a bhaineann le cur chun feidhme an bheartais um 
chaighdeánú TFC, ceisteanna lena n-áirítear tosaíochtaí a leagan síos, agus sonraíochtaí a 
shainaithint. Rinneadh breis agus 150 gníomhaíocht a shainaithint agus a ghrúpáil ina réimsí 
téamacha.  
3 ESS a mhaoiniú  (Airteagal 15, Airteagal 16 agus Airteagal 17)  
Maoiniú an Aontais do na ESOnna agus d’eagraíochtaí Iarscríbhinn III le  haghaidh 
gníomhaíochtaí, is rud é a shainmhínítear faoi Airteagail 15, 16 agus 17 den Rialachán.  
In 2015 -2019, na deontais ón Aontas le haghaidh gníomhaíochtaí caighdeánúcháin, thart ar 
EUR 105.3 milliún ba luach iomlán dóibh (EUR 85 milliún a leithdháile adh ar na ESOnna, 
agus EUR 20 milliún a leithdháileadh ar eagraíochtaí Iarscríbhinn III). Déanann an tAontas 
agus CSTE cuid de chostais agus de ghníomhaíochtaí na n-eagraíochtaí a chómhaoiniú. Is i 
bhfoirm deontas oibriúcháin agus deontas gníomhaíochta a d héantar na deontais a sholáthar. 
Cuireann na deontais oibriúcháin leis an mbuiséad oibriúcháin chun gur féidir cláir oibre 
bhliantúla a chur i gcrích, cláir ina sonraítear na gníomhaíochtaí atá beartaithe do gach bliain, 
i gcomhréir le cuspóirí an Choimisi úin maidir leis an gcaighdeánú. Na deontais oibriúcháin le 
haghaidh na tréimhse 2015 -2019, is deontais iad lena cumhdaíodh réimse leathan 
gnáth-ghníomhaíochtaí. Leis na deontais ghníomhaíochta maoiníodh gníomhaíochtaí sonracha 
chun tacú le reachtaíocht agu s beartais an Aontais. In 2019, ba é 66% sciar na ndeontas 
gníomhaíochta den mhaoiniú ar fad ón Aontas chuig na ESOnna agus chuig eagraíochtaí 
Iarscríbhinn III. Déanann an Coimisiún obair leantach i leith fheidhmiú na ngníomhaíochtaí 
maoinithe, rud a dhéan ann sé trí thuairisciú ó na ESOnna.  
I measc na ESOnna, is é CEN an eagraíocht is mó dar tugadh maoiniú ón Aontas, agus thart 
ar 71% den mhaoiniú iomlán a tugadh do ESOnna in 2015 -2019, is dó a tugadh é – is é ESTI 
atá sa dara háit (22%), agus is é CENELEC atá sa tríú háit (7 %). Na sciartha foriomlána den 
chistiú iomlán ón Aontas do na ESOnna, cistiú a soláthraíodh le haghaidh deontais 
                                                           
37 https://ec.europa.eu/growth/single -market/europea n-standards/ic t-standardisation/ic t-technical -
specifications_en  
38 https://eur -lex.europa.eu/legal -content/EN/TXT/?uri=CELEX:52016DC0176  
39 https://ec.europa.e u/growth/industry/policy_en - industrial -strategy -2020  
40 
https://ec.europa.eu/transparency/exper t-group s-register/ screen/exper t-groups/consult?do=groupDetail.groupDet
ail&groupID=2758   
 
11 
 oibriúcháin agus deontais ghníomhaíochta, d’fhan siad cobhsaí go ginearálta le linn na 
tréimhse tuairiscithe.  
Is é is aidhm  don tacaíocht airgeadais a thugtar d’eagraíochtaí Iarscríbhinn III feabhas a chur 
ar chuimsitheacht a ngrúpaí sainleasa faoi seach i bhforbairt caighdeán, agus is tacaíocht í sin 
atá tar éis méadú ar an iomlán le 5 bliana anuas. Is iad SBS agus ANEC a fua ir na sciartha ba 
mhó (42.5 % agus 34.5% faoi seach) den mhaoiniú iomlán ón Aontas a soláthraíodh 
d’eagraíochtaí Iarscríbhinn III idir 2015 agus 2019. Fuair ECOS 15.7 % den mhaoiniú iomlán 
agus fuair ETUC 7.3 %.  
Maidir le simpliú mhaoiniú ESS agus laghdú a n ualaigh riaracháin, in 2015, thug an 
Coimisiún sásra cnapshuime isteach chun costais áirithe a mhaoiniú laistigh dá gcomhaontú 
deontais, amhail na laethanta cion duine is gá nó costais taistil a tabhaítear. Chabhraigh an 
sásra sin le laghdú a ualaigh ria racháin a bhaineann le gach cás ar leith de na costais sin a 
dhlisteanú agus a thaifeadadh.. Mar sin féin, léirigh anailís go raibh tairbhithe éiginnte i 
gcónaí maidir le cé na taifid is gá le haghaidh iniúchtaí féideartha.  
Maidir le ceanglais tuairiscith e, measann na geallsealbhóirí go bhfuil ualach ag baint le roinnt 
de na gníomhaíochtaí tuairiscithe sin. Is iad dréachtú na bpleananna gníomhaíochta agus na 
dtuarascálacha maidir leis an deontas oibriúcháin na cúraimí is mó a ghlacann am, agus tá 
méadú bea g tagtha ar na laethanta cion duine is gá ó bhí 2015 ann. Mar sin féin, cé go léiríonn 
na sonraí tuairiscithe ó na ESOnna go bhfuil méadú tagtha ar an am meánach is gá chun tograí 
le haghaidh deontais ghníomhaíochta a dhréachtú, léiríonn siad freisin go bh fuil laghdú tagtha 
ar an am meánach is gá i dtaca leis an tuairisciú maidir le deontais ghníomhaíochta.  
4 Conclúidí  
An dara tuarascáil seo chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle maidir le cur 
chun feidhme Rialachán (AE) Uimh.  1025/2012, is tuara scáil í ina léirítear gur tháinig feabhas 
ar roinnt gnéithe den chóras Eorpach um chaighdeánú – e.g. maidir le huirlisí nua TF – ach go 
bhféadfaí feabhas a chur ar roinnt réimsí den chóras céanna. Baineann sé sin go háirithe le 
gnéithe den chuimsitheacht, le ról na NSBanna in ESS agus le ham seachadta na HENanna 
chuig an gCoimisiún, mar a léirítear thuas.  
Maidir leis an am a bhíonn i gceist le próiseáil caighdeán agus táirgí caighdeánúcháin, 
caithfidh na ESOnna agus an Coimisiún araon leanúint de bheith ag treisiú lena gcuid 
iarrachtaí chun an éifeachtúlacht a mhéadú, in ainneoin na n-iarrachtaí a rinne an Coimisiún le 
déanaí chun laghdú mór a dhéanamh ar an am a thógann sé air glacadh a dhéanamh le 
haghaidh fhoilsiú HENanna.