lena n-údaraítear do na Ballstáit an Dara Prótacal Breise i ndáil le comhar feabhsaithe agus nochtadh fianaise leictreonaí a shíniú chun leas an Aontais Eorpaigh, Prótacal a ghabhann leis an gCoinbhinsiún maidir le Cibearchoireacht

MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.ÁBHAR AN TOGRA

Baineann an togra seo leis an gcinneadh lena n-údaraítear do na Ballstáit an Dara Prótacal Breise i ndáil le comhar feabhsaithe agus nochtadh fianaise leictreonaí (‘an Prótacal’) a shíniú chun leas an Aontais Eorpaigh, Prótacal a ghabhann le Coinbhinsiún Chomhairle na hEorpa maidir le Cibearchoireacht (Coinbhinsiún Bhúdaipeist). Is éard is aidhm don Phrótacal rialacha comhchoiteanna a chur ar fáil ar an leibhéal idirnáisiúnta chun feabhas a chur ar chomhar i ndáil leis an gcibearchoireacht agus ar bhailiú fianaise i bhfoirm leictreonach le haghaidh imscrúduithe nó imeachtaí coiriúla.

Ina theannta sin, cuirfidh an Coimisiún togra le haghaidh Cinneadh ó Chomhairle an Aontais Eorpaigh isteach (‘an Chomhairle’) lena n-údaraítear do na Ballstáit an Prótacal a shíniú chun leas an Aontais Eorpaigh.

Is dúshlán suntasach fós í an chibearchoireacht dár sochaí. D’ainneoin iarrachtaí na n-údarás um fhorfheidhmiú an dlí agus na n-údarás breithiúnach, tá méadú ag teacht ar chibear-ionsaithe, lena n-áirítear ionsaithe ar bhogearraí éirice, agus tá siad ag éirí níos casta. Ós rud é nach bhfuil teorainneacha ag an idirlín, is ar bhonn trasteorann a bhíonn imscrúduithe cibearchoireachta beagnach i gcónaí, rud a fhágann go mbíonn gá le dlúthchomhar idir na húdaráis i dtíortha éagsúla.

Tá fianaise leictreonach ag éirí níos tábhachtaí le haghaidh imscrúduithe coiriúla. Measann an Coimisiún go dteastaíonn rochtain ar fhianaise leictreonach ó na húdaráis forfheidhmithe dlí agus bhreithiúnacha in 85 % d’imscrúduithe coiriúla sa lá atá inniu ann, lena n-áirítear imscrúduithe cibearchoireachta. Is minice anois gur i bhfoirm leictreonach a choinníonn soláthraithe seirbhíse i ndlínsí eachtracha fianaise i leith aon chiona choiriúla, agus ionas go mbeidh freagairt éifeachtach ón gceartas coiriúil ann, teastaíonn bearta iomchuí chun an fhianaise sin a fháil ar mhaithe leis an smacht reachta a chaomhnú.

Déantar iarrachtaí ar fud an domhain, ar an leibhéal náisiúnta, ar leibhéal an Aontais Eorpaigh agus ar an leibhéal idirnáisiúnta, lena n-áirítear tríd an bPrótacal, chun feabhas a chur ar an rochtain trasteorann ar fhianaise leictreonach i leith imscrúduithe coiriúla. Tá sé tábhachtach rialacha comhoiriúnacha a áirithiú ar an leibhéal idirnáisiúnta chun coinbhleachtaí dlí a sheachaint nuair a dhéantar rochtain trasteorann ar fhianaise leictreonach a lorg.

2.COMHTHÉACS AN TOGRA

2.1.Cúlra

Tá sé d’aidhm ag Coinbhinsiún Chomhairle na hEorpa maidir le Cibearchoireacht (Coinbhinsiún Bhúdaipeist, CETS Uimh. 185) (‘an Coinbhinsiún’) an comhrac i gcoinne cionta coiriúla a éascú agus leas á bhaint as líonraí ríomhaireachta. Maidir leis an gcoinbhinsiún; (1) tá forálacha ann lena gcomhchuibhítear gnéithe den dlí substainteach coiriúil náisiúnta i leith cionta agus forálacha gaolmhara i réimse na cibearchoireachta, (2) déantar foráil ann maidir le cumhachtaí nós imeachta i ndáil le dlí coiriúil náisiúnta a bhfuil gá leo chun cionta den sórt sin a imscrúdú agus a ionchúiseamh mar aon le cionta eile a dhéantar trí chóras ríomhaireachta nó cionta ar i bhfoirm leictreonach atá an fhianaise ina leith, agus (3) tá sé d’aidhm aige córas tapa éifeachtach um chomhar idirnáisiúnta a chur ar bun. Tá an Coinbhinsiún ar oscailt do Bhallstáit Chomhairle na hEorpa, agus do thíortha nach Ballstáit iad, ar chuireadh a fháil. Faoi láthair, tá 66 thír ina bPáirtithe sa Choinbhinsiún, lena n-áirítear 26 Bhallstát den Aontas Eorpach. Níl sé beartaithe sa Choinbhinsiún go bhféadfaidh an tAontas Eorpach aontú don Choinbhinsiún. Aithnítear an tAontas Eorpach, áfach, mar Eagraíocht Bhreathnóireachta ar Choiste an Choinbhinsiúin maidir le Cibearchoireacht (T-CY). D’ainneoin iarrachtaí chun coinbhinsiún nua maidir le cibearchoireacht a chaibidliú ar leibhéal na Náisiún Aontaithe, is é Coinbhinsiún Bhúdaipeist an príomhchoinbhinsiún iltaobhach fós i dtaca leis an gcomhrac i gcoinne na cibearchoireachta. Tacaíonn an tAontas go leanúnach leis an gCoinbhinsiún, lena n-áirítear trí chláir um fhothú acmhainneachta a mhaoiniú. Tar éis moltaí ón nGrúpa um Néalfhianaise, ghlac Coiste an Choinbhinsiúin maidir le Cibearchoireacht roinnt moltaí chun aghaidh a thabhairt ar an dúshlán, is é sin gur minice anois ná riamh go mbíonn fianaise leictreonach a bhaineann leis an gcibearchoireacht agus le cionta eile á gcoinneáil ag soláthraithe seirbhíse i ndlínsí eachtracha, fad agus a mbíonn cumhachtaí fhorfheidhmiú an dlí teoranta ag teorainneacha críochacha, agus mar chuid de ghlacadh na moltaí sin, caibidlíodh an Dara Prótacal Breise a ghabhann leis an gCoinbhinsiún maidir le Cibearchoireacht i ndáil le comhar idirnáisiúnta feabhsaithe. I mí an Mheithimh 2017, d’fhormheas Coiste an Choinbhinsiúin maidir le Cibearchoireacht na téarmaí tagartha maidir leis an Dara Prótacal Breise a ullmhú le linn na tréimhse ó mhí Mheán Fómhair 2017 go mí na Nollag 2019. I bhfianaise an ghá atá le níos mó ama chun an plé a thabhairt i gcrích, mar aon leis na bacainní a bhain le paindéim COVID-19 in 2020 agus in 2021, chuir Coiste an Choinbhinsiúin maidir le Cibearchoireacht síneadh leis na téarmaí tagartha faoi dhó, go dtí mí na Nollag 2020, agus go dtí mí na Bealtaine 2021 ina dhiaidh sin. Tar éis na hiarrata ón gComhairle Eorpach ina cuid conclúidí an 18 Deireadh Fómhair 2018, an 5 Feabhra 2019 ghlac an Coimisiún Moladh le haghaidh Cinneadh ón gComhairle lena n-údaraítear don Choimisiún a bheith rannpháirteach, thar ceann an Aontais Eorpaigh, sa chaibidlíocht faoin dara Prótacal Breise a ghabhann le Coinbhinsiún Chomhairle na hEorpa maidir le Cibearchoireacht. Ghlac an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí tuairim maidir leis an Moladh an 2 Aibreán 2019. Le cinneadh an 6 Meitheamh 2019, d'údaraigh Comhairle an Aontais Eorpaigh don Choimisiún a bheith rannpháirteach, thar ceann an Aontais Eorpaigh, sa chaibidlíocht faoin Dara Prótacal Breise. Mar a cuireadh in iúl i Straitéis 2020 an Aontais um an Aontas Slándála, i Straitéis Chibearshlándála 2020 an Aontais le haghaidh na Deacáide Digití agus i Straitéis 2021 an Aontais um an gCoireacht Eagraithe, tá an Coimisiún tiomanta an chaibidlíocht faoin bPrótacal a thabhairt i gcrích go pras agus go rathúil. D’aithin Parlaimint na hEorpa freisin, ina Rún ó 2021 maidir le Straitéis Chibearshlándála an Aontais le haghaidh na Deacáide Digití, gur gá an obair ar an bPrótacal a thabhairt i gcrích.

Ghlac an Coimisiún páirt, thar ceann an Aontais Eorpaigh, sa chaibidlíocht faoin bPrótacal i gcomhréir leis an gCinneadh ó Chomhairle an Aontais Eorpaigh. Chuaigh an Coimisiún i gcomhairle go leanúnach le coiste speisialta na Comhairle um an gcaibidlíocht maidir le seasamh an Aontais.

I gcomhréir leis an gCreat-Chomhaontú maidir leis an gcaidreamh idir Parlaimint na hEorpa agus an Coimisiún Eorpach, choinnigh an Coimisiún Parlaimint na hEorpa ar an eolas maidir leis an gcaibidlíocht trí bhíthin tuarascálacha i scríbhinn agus cuir i láthair ó bhéal.

Ag cruinniú iomlánach Choiste an Choinbhinsiúin maidir le Cibearchoireacht an 28 Bealtaine 2021, d’fhormheas Coiste an Choinbhinsiúin um Chibearchoireacht an Dréachtphrótacal ar a leibhéal féin agus chuir sé an dréacht ar aghaidh lena ghlacadh ag Coiste Airí Chomhairle na hEorpa. An 17 Samhain 2021, ghlac Coiste Airí Chomhairle na hEorpa an Prótacal.

2.2.An Dara Prótacal Breise