AN COIMISIÚN EORPACH An Bhruiséil,8.9.2022 COM(2022) 438 final TEACHTAIREACHT ÓN gCOIMISIÚN CHUIG PARLAIMINT NA hEORPA, CHUIG AN gCOMHAIRLE, CHUIG COISTE EACNAMAÍOCH AGUS SÓISIALTA NA hEORPA AGUS CHUIG COISTE NA RÉIGIÚN Athbhreithniú ar Chur Chun Feidhme an Bheartais Comhshaoil 2022







Cúrsaí a athrú trí chomhlíonadh comhshaoil {SWD(2022) 252 final} - {SWD(2022) 253 final} - {SWD(2022) 254 final} - {SWD(2022) 255 final} - {SWD(2022) 256 final} - {SWD(2022) 257 final} - {SWD(2022) 258 final} - {SWD(2022) 259 final} - {SWD(2022) 260 final} - {SWD(2022) 261 final} - {SWD(2022) 262 final} - {SWD(2022) 263 final} - {SWD(2022) 264 final} - {SWD(2022) 265 final} - {SWD(2022) 266 final} - {SWD(2022) 267 final} - {SWD(2022) 268 final} - {SWD(2022) 269 final} - {SWD(2022) 270 final} - {SWD(2022) 271 final} - {SWD(2022) 272 final} - {SWD(2022) 273 final} - {SWD(2022) 274 final} - {SWD(2022) 275 final} - {SWD(2022) 276 final} - {SWD(2022) 277 final} - {SWD(2022) 278 final}



1.Tá beartas comhshaoil ag éirí níos tábhachtaí an t‑am ar fad sa chomhthéacs reatha Le 3 bliana anuas, thug an tAontas Eorpach aghaidh ar dhúshláin sláinte, eacnamaíocha agus gheopholaitiúla nach raibh a leithéid ann ar na saolta deireanacha. Tá sé ina phríomhthosaíocht anois ár gcomhshlándáil a fheabhsú. De réir mar a tháinig an cogadh san Úcráin chun cinn, tá méadú mór tagtha ar phraghsanna fuinnimh agus is léir go mbeidh tionchar ag an gcogadh ar infhaighteacht agus ar phraghsanna táirgí príomhbhia. D’ardaigh sé sin imní go bhféadfaí cuspóir an Aontais an chéad ilchríoch aeráidneodrach a dhéanamh den Eoraip a choinneáil siar. Mar sin féin, tá sé curtha i dtábhacht níos mó ná riamh leis an staid reatha a thábhachtaí atá sé neamhspleáchas an Aontais Eorpaigh ó thaobh acmhainní de amach anseo a mhéadú, bunaithe ar fhuinneamh in‑athnuaite intíre agus ar éifeachtúlacht níos fearr. Ní féidir leis an gcomhshaol, mar cheann de na colúin ar a bhfuil ár samhail shocheacnamaíoch forbartha, a bheith saor ó na dúshláin sin, ach is féidir leis cabhrú lenár n‑athléimneacht a fheabhsú. Níor chóir dúinn dearmad a dhéanamh ar an ngéarchéim chomhshaoil atá ann faoi láthair mar gheall ar an teannas geopholaitiúil. I bplean RepowerEU ón gCoimisiún, mheabhraigh an Coimisiún go bhfuil dlús a chur le haistriú fuinnimh ghlain na hEorpa agus cur chun feidhme níos tapúla na dtograí ‘Oiriúnach do 55’ ag croílár ár straitéise Eorpaí chun dul i ngleic leis an ngéarchéim fuinnimh atá ann faoi láthair agus chun córas fuinnimh níos athléimní a bhaint amach. Tá cogadh san Úcráin ach ní athraíonn sé sin an fhírinne go bhfuil an t‑athrú aeráide, truailliú agus cailliúint bithéagsúlachta ar thrí cinn de na dúshláin is scanrúla atá romhainn sa lá atá inniu ann. Mar thoradh ar adhaimsir agus theagmhais aeráide tharla básanna agus caillteanais eacnamaíocha suntasacha gach bliain. Is féidir iarmhairtí an athraithe aeráide a thabhairt faoi deara sna tinte a bhí i ndeisceart na hEorpa gach uile bhliain, agus leis an triomach atá ag cur isteach níos mó agus níos mó ar lár na hEorpa agus tuaisceart na hEorpa agus leis na tuilte móra atá ag tarlú níos minice. Leanfaidh an brú ar tháirgeadh uisce agus bia de bheith ag méadú agus tá codanna den Aontas Eorpach faoi strus uisce meánleibhéil go hardleibhéil cheana féin, a bhfuil coinne leis go dtiocfaidh méadú air sin le himeacht ama. Is féidir bás amháin as gach ocht gcinn san Eoraip a nascadh le truailliú . Bíonn tionchar ag truailliú ar na grúpaí daonra is mó faoi mhíbhuntáiste agus is leochailí ar an gcéad dul síos, rud a dhéanann idirdhealú agus na rioscaí a bhaineann le coinbhleachtaí níos measa. Tá truailliú ar cheann de na cúig phríomhchúis le cailliúint na bithéagsúlachta, rud atá ag bagairt ar mharthanas breis is 1 mhilliún speiceas as 8 milliún speiceas measta plandaí agus ainmhithe an phláinéid. Cruthaíodh go bhfuil cuspóirí Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip ceart agus go bhfuil sé sách solúbtha chun dul in oiriúint don chás atá ag athrú. Beidh cur i bhfeidhm bheartais agus rialacha an Aontais agus, i gcás inar gá, iad a mhúnlú tuilleadh, mar fhreagairt ar dhúshláin atá ag teacht chun cinn dírithe ar inbhuanaitheacht fhadtéarmach. Leis an gComhaontú Glas, tacaítear cheana le dícharbónú an chórais fuinnimh agus le forbairt teicneolaíochtaí nua níos glaine amhail leictrea-shoghluaisteacht, hidrigin ghlas, bithcheimiceáin agus ábhair dhícharbónaithe. Tá athmheasúnú á dhéanamh ag an Aontas freisin ar a bheartas fuinnimh chun aistriú i dtreo córas fuinnimh atá bunaithe den chuid is mó ar fhuinneamh in‑athnuaite agus ar bhreis éifeachtúlachta fuinnimh, rudaí a chuirfidh lena chuspóirí aeráide agus comhshaoil agus a chomhlánófar le straitéis trádála a dhírítear ar uathriail straitéiseach oscailte, bunaithe ar athléimneacht agus inbhuanaitheacht gheilleagar an Aontais a mhéadú. Ar an gcaoi chéanna, tá an Comhaontú Glas agus reachtaíocht an Aontais a bhaineann le glasú beartais talmhaíochta agus cosaint na bithéagsúlachta, chomh maith le feirmeoireacht orgánach a spreagadh, ar chuid de na freagairtí inbhuanaithe ar shaincheist na cinnteachta domhanda bia agus cinnteacht soláthair. Thairis sin, tá dlúthnasc idir comhshaol sláintiúil agus ár luachanna daonlathacha. Tá sé de cheart ag na glúnta atá le teacht go mairfidh siad i gcomhshaol glan agus tá sé de dhualgas orainn samhail shocheacnamaíoch a chruthú lena n‑urramaítear teorainneacha pláinéadacha. Ar an gcaoi sin, cuireann ár gcuid oibre le cur chun feidhme fónta an smachta reachta maidir leis an gcomhshaol, le rialachas comhshaoil níos láidre agus le comhlíontacht níos fearr leis sna Ballstáit. Leis an gComhaontú Glas don Eoraip tugadh sainordú ar leith don Athbhreithniú ar Chur chun Feidhme an Bheartais Comhshaoil mar aitheantas ar a anailís leathan, bheacht agus conclúidí leathana, ina cuireadh in iúl nach mór don Choimisiún agus do na Ballstáit a áirithiú go bhforfheidhmeofar na beartais agus an reachtaíocht, agus é á chur i dtreis go ‘mbeidh ról ríthábhachtach ag an athbhreithniú ar chur chun feidhme an bheartais comhshaoil maidir leis an gcás i ngach Ballstát a mhapáil’. Neartaíodh é sin le plean infheistíochta an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip, rud a léiríonn go bhfeidhmeoidh an tAthbhreithniú ar Chur Chun Feidhme an Bheartais Comhshaoil (EIR) – ar aon chéim le hionstraimí eile amhail an Seimeastar Eorpach agus na pleananna náisiúnta um fhuinneamh agus um aeráid faoin Aontas Fuinnimh – chun riachtanais infheistíochta gach Ballstáit sna príomhearnálacha den bheartas comhshaoil a shainaithint freisin. 2.Ní bheidh sna cuspóirí beartais agus sna hoibleagáidí dlíthiúla ach dea-chomhairle amach anseo mura gcuirtear i bhfeidhm iad – sin ról an Athbhreithnithe ar Chur chun Feidhme an Bheartais Comhshaoil Chomh maith le spriocanna uaillmhianacha a chomhaontú ar leibhéal AE, tá sé ríthábhachtach a áirithiú go gcuirfear beartais agus reachtaíocht chomhshaoil an Aontais i bhfeidhm. Is féidir le cur i bhfeidhm rialacha comhshaoil ar theip air nó atá lag an iliomad tionchar díobhálach a bheith aige don pláinéad, don daonra agus don gheilleagar. Féadann mímhuinín pholaitiúil agus frustrachas a bheith mar thoradh air, go háirithe i measc daoine óga ar cuma leo focail gan ghníomh. Is ar thorthaí a bhunóidh siad a gcuid tuairimí. Is gnách go gcuirtear beartas comhshaoil i bhfeidhm thar thréimhsí fada, agus is dúshlán é an spreagadh a choinneáil. Is é an cur chun feidhme a bhaineann torthaí amach do dhaoine, áfach. Tá an leanúnachas agus an mharthanacht ríthábhachtach maidir le cur chun feidhme éifeachtach agus dá bhrí sin éilítear iad chun uaillmhianta comhshaoil an Aontais a bhaint amach. In 2016, gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé tuairisciú rialta ar staid chur chun feidhme reachtaíocht chomhshaoil an Aontais. Déanann an tríú EIR seo feidhmíocht na mBallstát i gcur chun feidhme oibleagáidí comhshaoil an Aontais a mheas 5 bliana tar éis an chéad EIR. Mar a luadh sna heagráin roimhe seo, is ag cur le huirlisí eile a thacaíonn le comhlíontacht, a dhéanann monatóireacht uirthi agus a áirithíonn í trí fhorfheidhmiú ar leibhéal an Aontais Eorpaigh atá EIR, seachas teacht ina n‑ionad. Dá bhrí sin, ní dhéanann EIR difear do chumhacht an Choimisiúin imeachtaí um shárú a sheoladh mar gheall ar shárú ar dhlí an Aontais. Tá sé mar aidhm leis an EIR tacú leis na Ballstáit, rud a chuirfidh ar a gcumas beartais agus rialacha comhshaoil a chur i bhfeidhm ar bhealach níos fearr tríd an bhfaisnéis agus an aiseolas a theastaíonn uathu a sholáthar dóibh, agus trí léargas foriomlán, a bhfuil géarghá leis, ar staid imeartha chur chun feidhme an bheartais comhshaoil mar is ceart i ngach tír AE agus ar leibhéal an Aontais a sholáthar. Lena chois sin tugtar soiléireacht leis maidir leis na fadhbanna a bhíonn ag na Ballstáit maidir le cabhrú le cinnteoirí agus iad i mbun cur i bhfeidhm, go háirithe maidir leis an gcaoi ar cheart acmhainní a chur in ord tosaíochta. I ndáil leis an méid sin, tá na cuspóirí agus na spriocanna is tábhachtaí aitheanta ag an gCoimisiún, mar a shainítear iad i mbeartais agus i rialacha comhaontaithe atá ann cheana, lena soláthraítear tagarmharcanna chun dul chun cinn i gcur chun feidhme a thomhas. Tá siad cosúil leis na cinn a úsáideadh i dtimthriallta EIR roimhe seo, ach rinneadh iad a athbhreithniú agus a fheabhsú nuair ab ábhartha. Dá bharr sin, is féidir dul chun cinn a rianú agus comparáidí cothroma a dhéanamh a mhéid a bhaineann le feidhmíocht na mBallstát agus corpas dhlí an Aontais maidir leis an gcomhshaol (an acquis comhshaoil) á chur i bhfeidhm acu. Léirítear in EIR nach féidir cuspóirí polaitiúla is coiteann do chách a bhaint amach ach amháin má théitear i ngleic go héifeachtach leis na dúshláin a bhaineann go sonrach le gach Ballstát. Rinneadh na gníomhaíochtaí tosaíochta, lena dtugtar moltaí do gach Ballstát, a shaincheapadh ar bhonn na measúnuithe sna tuarascálacha tíre d’fhonn a shainaithint conas an bhearna maidir le comhlíonadh a líonadh. Rinneadh iad a chomhchuibhiú ansin chun freastal ar na tíortha atá i staid chomhchosúil. San iarscríbhinn a ghabhann leis an Teachtaireacht seo tugtar forléargas ar na gníomhaíochtaí tosaíochta. De réir na dtuarascálacha tíre, féachtar sa Teachtaireacht seo le tátail leathana a bhaint ar leibhéal an Aontais Eorpaigh maidir le gach ceann de na réimsí téamacha a ndéantar measúnú orthu sna tuarascálacha tíre, agus maidir leis an gcreat rialachais agus na sásraí lena bhféadfaí cur chun feidhme an bheartais comhshaoil a éascú. I ndeireadh na teachtaireachta tá An bealach chun cinn. 3.Staid an chur chun feidhme: torthaí 3.1. Geilleagar ciorclach agus bainistíocht dramhaíola Leis an bplean gníomhaíochta nua don gheilleagar ciorclach i mí an Mhárta 2020 d’fhógair an Coimisiún Eorpach tionscnaimh do shaolré iomlán táirgí, idir dhearadh agus mhonarú, ídiú, dheisiú, athúsáid, athchúrsáil, agus acmhainní a thabhairt ar ais sa gheilleagar. Is í an aidhm dó lorg tomhaltais an Aontais a laghdú agus ráta ciorclach úsáide ábhair an Aontais a dhúbailt faoi 2030. Ina dhiaidh sin, leis an Tionscnamh um Tháirgí Inbhuanaithe, agus leis an gcéad straitéis de chuid an Aontais um theicstílí inbhuanaithe comhlíonann an Coimisiún príomhghealltanais faoin bplean gníomhaíochta nua don gheilleagar ciorclach. Rianaíonn an creat faireacháin athbhreithnithe don gheilleagar ciorclach príomhthreochtaí agus príomhphatrúin chun tuiscint a fháil ar an gcaoi a bhfuil gnéithe éagsúla den gheilleagar ciorclach ag forbairt agus an bhfuil go leor gníomhaíochta glactha. Mar sin féin, teastaíonn athchóirithe agus infheistíochtaí éifeachtacha ar an leibhéal náisiúnta.

Chun an chiorclaíocht ar fud an Aontais a mheasúnú i gcomhthéacs EIR, bhreathnaigh an Coimisiún ar roinnt gnéithe, amhail úsáid thánaisteach ábhar, táirgiúlacht acmhainní agus straitéisí agus cláir an gheilleagair chiorclaigh a bheith ann ar an leibhéal náisiúnta. Breathnaíodh i dtuarascálacha tíre EIR freisin ar ghiniúint dramhaíola per capita agus ar an gcaoi a gcaitear le dramhaíl, agus díríodh ar theacht chun cinn an ráta athchúrsála thar na blianta. Faoi dheireadh 2022 beidh na tuarascálacha ‘Luathrabhaibh’ ar fáil maidir le bainistiú dramhaíola, lena ndéantar measúnú agus ardú feasachta ar an dul chun cinn i dtreo spriocanna dramhaíola an Aontais a bhaint amach. San Athbhreithniú ar Chur Chun Feidhme an Bheartais Comhshaoil déanfar measúnú ar staid na himeartha maidir le trasuí phacáiste reachtach dramhaíola 2018, lena n‑áirítear an Treoir maidir le dramhaíl, an Treoir maidir le líonadh talún le dramhaíl, an Treoir maidir le pacáistíocht agus dramhaíl ó phacáistíocht agus an Treoir lena leasaítear Treoir 2000/53/CE maidir le feithiclí a bhfuil a ré caite, Treoir 2006/66/CE maidir le cadhnraí agus taisc-cheallraí agus ceallraí agus taisc-cheallraí dramhaíola, agus Treoir 2012/19/AE maidir le trealamh dramhaíola leictreach agus leictreonach, chomh maith le staid na himeartha maidir le pleananna bainistithe dramhaíola agus cláir coiscthe dramhaíola a ghlacadh, ar phríomhionstraimí iad chun reachtaíocht dramhaíola an Aontais a chur chun feidhme. Fíor 1: Ráta athchúrsála dramhaíola cathrach in 2020 (%) Fíor 2: Ráta úsáide ábhair chiorclaigh in 2020 (%) Torthaí 1.Tá straitéisí náisiúnta geilleagair chiorclaigh agus pleananna gníomhaíochta i bhfeidhm ag formhór na mBallstát anois nó d’fhógair siad straitéisí cuimsitheacha agus/nó tá dul chun cinn déanta acu maidir le straitéisí cuimsitheacha a bhunú lena gcumhdaítear saolré iomlán táirgí. 2.Tá difríochtaí móra idir rátaí ciorclaíochta na mBallstát, agus tá úsáid thánaisteach ábhar éagsúil ó mheánmhéid 12.8% an Aontais 1.3% sa Rómáin go 30.9% san Ísiltír. Is amhlaidh atá maidir le táirgiúlacht acmhainní, arb é meán an Aontais 2.09 euro/kg, idir 0.3 euro/kg sa Bulgáire agus 5.89 euro/kg san Ísiltír. 3.Ba cheart aird ar leith a thabhairt ar earnálacha amhail earnáil an phlaistigh, ábhair thógála agus teicstílí mar gheall ar a dtionchar ar an gcomhshaol, ach chomh maith leis sin, mar gheall ar a n‑úsáideacht mar ábhair thánaisteacha. 4.Is dúshlán tábhachtach i gcónaí i ngach Ballstát é cosc a chur ar dhramhaíl, lena n‑áirítear na Ballstáit a bhfuil rátaí arda athchúrsála acu. Tá an treocht ag dul sa treo mícheart, toisc go bhfuil méadú tagtha ar ghiniúint na dramhaíola cathrach san Aontas ó bhí 2014 ann, ó 478 kg ar an meán go 505 kg per capita: níor laghdaigh ach cúig Bhallstát a nginiúint per capita ó bhí 2014 ann . 5.Is ábhar imní ar leith é i gcónaí sprioc 2020 maidir le hullmhúchán 50% le haghaidh athúsáid/athchúrsáil dramhaíola cathrach a bhaint amach mar a léiríodh i dtuarascálacha luathrabhaidh 2018 . 6.D’ainneoin an dul chun cinn éigin a rinneadh, tá comhlíonadh oibleagáidí bunúsacha an Chreata Dramhaíola agus na dTreoracha maidir le Líonadh Talún (líontaí talún neamhdhleathacha a dhúnadh, athshlánú agus cóireáil dramhaíola roimh líonadh talún a dhéanamh) le baint amach go fóill. Tá an Coimisiún ag tabhairt faoi imeachtaí um sháruithe i gcoinne 12 Bhallstát faoi láthair maidir le neamhchomhlíonadh na Treorach maidir le Líonadh Talún. 7.Ar an drochuair, tá an dá shaincheist os comhair roinnt Ballstát: tá siad i bhfad ó na spriocanna athchúrsála a bhaint amach agus tá líonta talún neamhchomhlíontacha á n‑oibriú acu go fóill. Mar thoradh air sin, tá bearna níos mó maidir le cur chun feidhme ag na tíortha sin i gcomparáid leis an gcuid eile den Aontas Eorpach. Tá gá le hiarrachtaí móra a dhéanamh, ní hamháin chun spriocanna an Aontais maidir le dramhaíl atá i bhfeidhm faoi láthair a bhaint amach ach chun bonneagar bunúsach a thógáil agus cleachtais um bainistiú dramhaíola gan tairbhe, a bhíonn neamhdhleathach go minic, a athrú. Cleachtais rathúla Tá straitéis geilleagair chiorclaigh náisiúnta chuimsitheach ar a dtugtar “España Circular 2030” curtha i bhfeidhm ag an Spáinn ina gcuirtear fís fhadtéarmach i láthair chomh maith le pleananna gníomhaíochta trí bliana a bhunaítear ar chuspóirí cainníochtúla. Cuireann Éire sampla úsáideach ar fáil lena hathchóiriú mór ar an earnáil dramhaíola, ag dúnadh láithreáin líonta talún neamhdhleathacha agus ag maoiniú móroibreacha glantacháin agus feabhsúcháin. Rinneadh na hathchóirithe i ndlúthchomhar leis an gCoimisiún, rud a d’fhág go raibh córas ann lena gcinntítear go gcomhlíontar reachtaíocht dramhaíola an Aontais Eorpaigh. 3.2. Bithéagsúlacht agus caipiteal nádúrtha Mar thoradh ar an gComhaontú Glas, thug an Coimisiún faoina chuid iarrachtaí forfheidhmithe a athnuachan chun aghaidh a thabhairt ar sháruithe ar reachtaíocht Aontais a bhaineann leis an dúlra. Is é is aidhm do straitéis bhithéagsúlachta Aontais go dtí 2030 bithéagsúlacht na hEorpa a chur ar an mbealach chun téarnaimh agus leagtar amach ann bealaí nua chun an reachtaíocht atá ann cheana a chur i bhfeidhm ar bhealach níos éifeachtaí, le spriocanna nua agus sásraí rialachais nua chun éiceachórais shláintiúla agus athléimneacha a bhaint amach. Tá sé d’aidhm aici an dúlra a athbhunú agus a chosaint agus aithnítear inti go bhfuil gá le tacaíocht pholaitiúil agus acmhainní breise airgeadais agus daonna, ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta araon, chun feabhas a chur ar chur chun feidhme agus ar fhorfheidhmiú. Mar phríomhghné de Straitéis Bhithéagsúlachta an Aontais, mhol an Coimisiún an Dlí maidir le hAthchóiriú an Dúlra, lena gcomhcheanglaítear cuspóir athchóirithe uileghabhálach maidir le téarnamh fadtéarmach an dúlra i limistéir talún agus farraige an Aontais agus spriocanna athchóirithe ceangailteacha maidir le gnáthóga agus speicis shonracha. Leis na bearta sin ba cheart a chuimsiú ar a laghad 20 % de limistéir talún agus farraige an Aontais faoi 2030 agus gach éiceachóras sa deireadh a bhfuil athchóiriú de dhíth air faoi 2050. Roinneann na Ballstáit an fhreagracht as an mbithéagsúlacht agus na héiceachórais nádúrtha a chosaint agus a athbhunú trína chinntiú go gcuirfear acquis comhshaoil ábhartha an Aontais chun feidhme agus go bhforfheidhmeofar mar is cuí. Go sonrach, leis an Dlí maidir le hAthchóiriú an Dúlra, cuirtear córas tíolactha na mBallstát i bhfeidhm maidir le pleananna náisiúnta athchóirithe, lena léirítear conas a bhainfidh siad na spriocanna amach, chomh maith le córais faireacháin agus tuairiscithe i ndáil leis an dul chun cinn atá déanta. Oibríonn an straitéis bithéagsúlachta i gcomhar leis an straitéis nua ‘ón bhfeirm go dtí an forc’, le straitéis nua foraoise an Aontais agus an comhbheartas nua talmhaíochta chun tacú leis an aistriú go cleachtais talmhaíochta agus bainistíochta foraoise a bheidh go hiomlán inbhuanaithe agus chun iad a bhaint amach. Leagtar síos inti freisin spriocanna i ndáil le speicis choimhthíocha ionracha (IAS) agus aithnítear inti an gá atá le dlús a chur le cur chun feidhme Rialachán IAS. Chun spriocanna na straitéise bithéagsúlachta maidir le comhar idirnáisiúnta a bhaint amach, tá reachtaíocht an Aontais ceaptha lena chinntiú go gcomhlíonfaimid ár gcomhaontuithe idirnáisiúnta agus go dtéimid i ngleic le tomhaltas an Aontais de tháirgí atá á mbaint go neamhdhleathach nó de speicis atá i mbaol. Maidir le foraoisí, a mbaineann tairbhí suntasacha comhshaoil agus socheacnamaíocha leo, glacadh straitéis foraoise an Aontais do 2030 i mí Iúil 2021 mar chuid den phacáiste ‘Oiriúnach do 55’. Is é is príomhchuspóir dó foraoisí an Aontais atá sláintiúil, éagsúil agus athléimneach a áirithiú. Ina theannta sin, i mí na Samhna 2021 ghlac an Coimisiún togra le haghaidh rialacháin maidir le táirgí nach mbíonn dífhoraoisiú dá dtoradh. Áirithítear leis an Rialachán seo nach féidir na tráchtearraí faoin raon feidhme (eallach, cócó, caife, pailm ola, soighe agus adhmad) agus na táirgí ina bhfuil na tráchtearraí sin a chur ar mhargadh an Aontais ná a chur ar fáil air, ná a onnmhairiú ón Aontas, má bhíonn dífhoraoisiú dá dtoradh. Is linnte carbóin tábhachtacha iad foraoisí agus tá iarrachtaí iad a chaomhnú ríthábhachtach d’fhís an Aontais aeráidneodracht a bhaint amach faoi 2050. Dá bhrí sin, ghníomhaigh an Coimisiún chun an méid a chuireann an tAontas leis an dífhoraoisiú agus le díghrádú foraoisí ar fud an domhain a íoslaghdú, agus ar an gcaoi sin an méid a chuireann an tAontas le hastaíochtaí gás ceaptha teasa agus le cailliúint na bithéagsúlachta ar fud an domhain a laghdú. Tugtar aghaidh i straitéis ithreach nua an Aontais ar dhíghrádú ithreach agus ar an tionchar atá aige ar an mbithéagsúlacht. Leagtar béim inti ar a thábhachtaí atá cosaint na hithreach, bainistiú inbhuanaithe ithreach agus athbhunú ithreacha díghrádaithe chun neodracht ó thaobh díghrádú talún de a bhaint amach faoi 2030. Is acmhainn fhinideach agus an‑sobhriste í ithir agus tá sí á díghrádú níos mó agus níos mó san Aontas. I réimse an dúlra, dírítear san Athbhreithniú ar Chur Chun Feidhme an Bheartais Comhshaoil ar mheasúnú a dhéanamh ar chomhlíonadh na dTreoracha maidir le Gnáthóga agus Éin agus an Rialacháin maidir le Speicis Choimhthíocha Ionracha. Go sonrach, san Athbhreithniú ar Chur Chun Feidhme an Bheartais Comhshaoil déantar measúnú ar láithreáin Natura 2000 (lena n‑áirítear foraoisí agus láithreáin mhuirí) sna Ballstáit agus ar an gcaoi a n‑áirithíonn siad stádas fabhrach caomhantais do ghnáthóga agus do speicis. Thairis sin, san Athbhreithniú ar Chur Chun Feidhme an Bheartais Comhshaoil rinneadh measúnú ar an gcaoi a gcoinníonn na Ballstáit na speicis choimhthíocha ionracha ó dhoras. Tá sé ríthábhachtach go ndéanfaidh na Ballstáit uile comhlíonadh iomlán a bhaint amach chun na spriocanna i straitéis bhithéagsúlachta an Aontais do 2030 a bhaint amach, agus is bunchloch na reachtaíochta Eorpaí iad atá dírithe ar fhiadhúlra an Aontais a chaomhnú. I dtaca leis sin tá ról lárnach ag Natura 2000, an líonra comhordaithe is mó de limistéir faoi chosaint ar domhan, atá bunaithe ar na treoracha sin. Is ionstraim ríthábhachtach é sin chun cosaint agus caomhnú fadtéarmach na speiceas agus na ngnáthóg is luachmhaire agus is mó atá i mbaol san Eoraip agus na n‑éiceachóras a dtacaíonn siad leo a chinntiú. Mar gheall ar an laghdú ollmhór ar bhithéagsúlacht, tá sé thar a bheith práinneach an líonra a chur i gcrích agus a bhainistiú go héifeachtach.

Fíor 3: Stádas caomhnaithe na ngnáthóg agus na speiceas a chosnaítear faoin Treoir maidir le Gnáthóga ar leibhéal na mBallstát don tréimhse tuairiscithe 2013-2018 Torthaí 1.D’ainneoin iarrachtaí suntasacha na mBallstát agus roinnt feabhsuithe, tá bithéagsúlacht san Aontas Eorpach ag laghdú i gcónaí agus léiríonn sé treochtaí atá ag dul in olcas. Tá féarthailte leathnádúrtha, portaigh, bogaigh agus moingeanna i measc na ngnáthóga is laige ar fud an Aontais Eorpaigh. D’ainneoin laghdú le 10 mbliana anuas, fós ba é an ghlantógáil talún in AE-27 83.8 m2/km2 idir 2012 agus 2018. 2.Tá brú ollmhór ar na foraoisí. Tá stádas caomhantais fabhrach ag níos lú ná 15% as an 27% de limistéar foraoise an Aontais atá faoi chosaint faoi threoracha dúlra an Aontais agus tá méadú tagtha ar líon na ngnáthóg foraoise a bhfuil drochstádas caomhantais acu. 3.Cé go bhfuil forálacha na dTreoracha maidir le Gnáthóga agus Éin seanbhunaithe agus ar eolas go forleathan, faillíonn roinnt Ballstát i gcónaí limistéir chaomhantais speisialta a ainmniú agus cuspóirí agus bearta caomhantais a bhunú. Ní mór d’fhormhór na mBallstát dlús a chur leis na hiarrachtaí lena gcuid líonraí Natura 2000 a chur i gcrích, go háirithe sa mhuirthimpeallacht. 4.Bhainfeadh bithéagsúlacht agus éiceachórais tairbhe mhór as feabhsuithe suntasacha ar an gcomhbheartas talmhaíochta (CBT) foriomlán agus ar phleananna straitéiseacha nua CBT 2023-2027, as tacaíocht do bhainistiú féarthailte leathnádúrtha, as cosaint seirbhísí éiceachórais agus as iarrachtaí chun gnéithe tírdhreacha a athbhunú i gceantair inar cailleadh iad. 5.Tá srian curtha ag gníomhaíocht fhorfheidhmiúcháin ar leibhéal an Aontais ar thionchair dhíobhálacha na dtionscadal bonneagair agus na ngníomhaíochtaí logála agus ag an am céanna cuireann sé le cosaint speiceas, leathnaíonn sé líonra Natura 2000 agus méadaíonn sé líon na láithreán a bhfuil plean bainistíochta i bhfeidhm ina leith. 6.Cé nár cuireadh tús le cur chun feidhme iomlán an Rialacháin maidir le speicis choimhthíocha ionracha (Rialachán IAS) go dtí 2019, tá na cuspóirí leis á mbaint amach cheana féin, amhail creat comhleanúnach chun aghaidh a thabhairt ar IAS ar leibhéal an Aontais agus feasacht níos mó ar fhadhb na speiceas coimhthíoch ionrach. Mar sin féin, tá dúshláin ann fós, ós rud é nach bhfuil na pleananna gníomhaíochta chun aghaidh a thabhairt ar na conairí tosaíochta a cheanglaítear le hAirteagal 13 de Rialachán IAS curtha chun feidhme go fóill ag an gcuid is mó de na Ballstáit. 7.Rinneadh dul chun cinn ar fud an Aontais Eorpaigh maidir le measúnú a dhéanamh ar riocht na n‑éiceachóras agus a gcuid seirbhísí, agus ar an mbrú atá orthu, trí úsáid a bhaint as modheolaíocht chomhchoiteann an Aontais (MAES), agus maidir le cuntasaíocht éiceachórais freisin. Mar sin féin, tá gá le níos mó tacaíochta chun feabhas a chur ar fheidhmíocht na monatóireachta ar an mbithéagsúlacht agus chun tuairisciú comhsheasmhach a áirithiú, agus chun suim a spreagadh i mais chriticiúil gníomhaithe gnó chun na tairbhí a fhaighimid ó chaipiteal nádúrtha an Aontais agus na tionchair orthu sin a léiriú. Cleachtais rathúla: Tá an Eastóin ar cheann de na ceannródaithe maidir le bogaigh a athbhunú. Beidh saineolas na hEastóine maidir le hathbhunú a chur chun cinn an‑luachmhar faoin Dlí maidir le hAthchóiriú an Dúlra, rud a léiríonn gur féidir le bogaigh athbhunaithe tairbhí iomadúla a thabhairt agus gur féidir leo a bheith ann in éineacht le cleachtais rathúla feirmeoireachta. Tá cleachtais ardleibhéil ag an Iodáil i ndáil le cuntasaíocht chomhshaoil, caipiteal nádúrtha agus táscairí folláine atá á n‑atreisiú anois trí thacaíocht ó Ionstraim Tacaíochta Teicniúla an Choimisiúin agus ó uirlis idir piaraí EIR. 3.3. I dtreo truailliú nialasach Cáilíocht an aeir – Astaíochtaí tionscail agus sábháilteacht (Seveso) – Torann Leagtar amach sa Phlean Gníomhaíochta um Uisce, Aer agus Ithir saor ó Thruailliú fís 2050 maidir le truailliú aeir, uisce agus ithreach a laghdú go leibhéil nach meastar a thuilleadh a bheith díobhálach don tsláinte agus d’éiceachórais nádúrtha, lena bhfantar i mbun na measarthachta lena bhfuil ár bpláinéad in ann a bheith ag teacht, agus lena gcruthaítear timpeallacht saor ó thocsainí ar an gcaoi sin. Aistrítear é sin ina phríomhspriocanna 2030 chun dlús a chur leis an laghdú ar an truailliú ag an bhfoinse. Scrúdaítear in EIR comhlíonadh na bpríomhoibleagáidí den reachtaíocht um cháilíocht aeir ghlain atá i bhfeidhm, lena bunaítear caighdeáin sláinte-bhunaithe le haghaidh tiúchan astaíochtaí agus gealltanas náisiúnta maidir le hastaíochtaí a laghdú i gcás roinnt truailleáin aeir. Bíonn tionchar tromchúiseach ag truailliú aeir ar shláinte an duine agus ar an gcomhshaol. Tá tionchar ag an áit ina bhfuil cónaí ort ar na rioscaí a bhfuil tú nochta dóibh. Bíonn drochthionchar ag truailliú aeir ar éiceachórais freisin, trí aigéadú, eotrófú agus damáiste ózóin den chuid is mó, rud a fhágann go gcailltear bithéagsúlacht agus go laghdaítear táirgeacht talmhaíochta. I dtéarmaí treochtaí i mblianta beathaí a chailltear in aghaidh 100 000 áitritheoir i gcás PM2.5, laghdaíodh é sin ó 820 (2015) go 762 (2019) agus i gcás NO2 ó 157 (2015) go 99 (2019) in AE-27. I mórán Ballstát, áfach, tá teorainnluachanna na dtruailleán sin á sárú i gcónaí, agus déanann an Coimisiún dlúthfhaireachán orthu.

Faoi mar a rinneadh in 2019, caitheann EIR súil ar an Treoir maidir le hAstaíochtaí Tionsclaíocha (IED), ina gclúdaítear thart ar 52 000 suiteáil agra-thionsclaíoch ar fud an Aontais Eorpaigh. Cuirtear sonraí nua ar fáil inti le haghaidh 2018, agus den chéad uair riamh clúdaítear astaíochtaí san uisce agus san aer: Astaíonn suiteálacha IED 20% d’iomlán na dtruailleán san aer agus cion chomh mór leis san uisce . Meastar go raibh costas idir EUR 277 mbilliún agus EUR 433 bhilliún ar dhamáiste don tsláinte agus don chomhshaol de bharr truailliú aeir ó ghléasraí tionsclaíocha na hEorpa in 2017, agus go bhfuil thart ar 200 gléasra freagrach as leath an damáiste. In EIR 2022, cuirtear sonraí cur chun feidhme maidir le Treoir Seveso - III i láthair den chéad uair. Tá sé d’aidhm ag an Treoir sin guaiseacha mórthionóiscí a bhaineann le substaintí contúirteacha, go háirithe ceimiceáin, a rialú agus cuireann sí leis an iarracht rioscaí tubaistí teicneolaíocha a laghdú. Agus aird á tabhairt ar an ardráta tionsclaíochta san Aontas, chabhraigh an Treoir Seveso, a bhfuil feidhm aici maidir le 12 000 gléasra tionsclaíoch, chun minicíocht mórthionóiscí a laghdú. Breathnaítear ar an Treoir go forleathan mar thagarmharc do bheartas um thionóiscí tionsclaíocha agus tá sí ina heiseamláir do reachtaíocht i go leor tíortha ar fud an domhain. Is é torann comhshaoil an dara cúis mhór leis an mbás anabaí i ndiaidh truailliú aeir, rud a bhfuil 48 000 cás nua galair croí in aghaidh na bliana in AE-27 mar thoradh air . Sa Treoir maidir le Torann féachtar le sláinte an duine a chosaint trí cheangal a chur ar Bhallstáit leibhéil torainn a mheasúnú ionas gur féidir le húdaráis agus le baill den phobal na réitigh is fearr arna leagan amach i bpleananna gníomhaíochta éigeantacha a roghnú. Fíor 4: Measúnú riosca le haghaidh gealltanas 2020-2029 maidir le laghdú astaíochtaí Torthaí 1.D’ainneoin feabhsuithe, tá truailliú aeir fós ina ábhar mór imní do mhuintir na hEorpa ó thaobh na sláinte de. I gcás inar sáraíodh teorainneacha go leanúnach, thionscain an Coimisiún imeachtaí sáraithe go seasmhach i gcás príomhthruailleán amhail ábhair cháithníneacha agus dé-ocsaíd nítrigine. I gcuid de na cásanna sin, tá breithiúnais tugtha cheana féin ag Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh (CBAE), rud a fhágann go bhfuil níos mó práinne fós le gníomhaíocht feabhais a dhéanamh. 2.Ní mór do na Ballstáit ceanglais maidir le faireachán ar cháilíocht an aeir a chomhlíonadh ar bhealach córasach comhsheasmhach chun eolas níos fearr a chur ar fáil do bheartais aeir ghlain agus bithéagsúlachta ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta. I gcásanna sáraithe i gcoinne dhá Bhallstát, dírítear ar easnaimh i líonraí faireacháin. 3.Tá gá le tuilleadh iarrachtaí a dhéanamh chun gealltanais i leith laghdú astaíochtaí amóinia (NH3) ón talmhaíocht a bhaint amach, substaint atá ar cheann de na cúig thruailleán atá clúdaithe sa Treoir maidir le Gealltanais Náisiúnta maidir le Laghdú Astaíochtaí. Tugtar le fios san athbhreithniú ar réamh‑mheastacháin astaíochtaí 2022 go bhfuil níos mó ná 70% de na Ballstáit i mbaol mór neamhchomhlíonta maidir lena ngealltanais astaíochtaí amóinia a laghdú idir 2020-2029 agus ó 2030 ar aghaidh. Chun comhlíonadh a bhaint amach, teastaíonn bearta ar nós teicnící talmhaíochta astaíochtaí ísle a thabhairt isteach, lena n‑áirítear teicnící bainistíochta beostoic, aoiligh agus leasacháin. 4.Meastar go bhfuil baol ard ann nach mbeidh leath de na Ballstáit ag comhlíonadh gealltanas ó 2030 ar aghaidh maidir le laghdú ar astaíochtaí i gcás ocsaídí nítrigine (NOX), i gcás ábhair cháithnínigh den mhéid 2.5 µm (PM2.5) agus i gcás comhdhúile so-ghalaithe orgánacha neamh‑mheatáin (NMVOCanna). 5.Níl a chlár oibre náisiúnta um rialú ar thruailliú aeir curtha isteach ag aon Bhallstát amháin go fóill . 6.Tá moill ar thrasuí na gceanglas is infheidhme maidir le suiteálacha tionsclaíocha. Sheol an Coimisiún imeachtaí sáraithe i gcoinne roinnt Ballstát toisc nár trasuíodh an Treoir maidir le hAstaíochtaí Tionsclaíocha agus Treoir Seveso - III mar is cuí. 7.Tá feabhas tagtha ar ghlacadh léarscáileanna agus pleananna gníomhaíochta faoin Treoir maidir le Torann, ach tá siad fós in easnamh i roinnt Ballstát atá faoi réir imeachtaí sáraithe, ar tarchuireadh cuid díobh chuig CBAE. Cleachtais rathúla Clúdaíonn an tionscadal comhtháite LIFE, PREPAIR (Po Regions Engaged to Policies of AIR [Réigiúin Phí rannpháirteach i mBeartais AEIR]) san Iodáil Gleann na Pó leis na réigiúin agus na cathracha a bhfuil an tionchar is mó acu ar cháilíocht an aeir san abhantrach, ag síneadh isteach sa tSlóivéin. Maireann sé ar feadh 7 mbliana (2017-2024) agus tá bearta ann maidir le dó bithmhaise, éifeachtúlacht fuinnimh, iompar agus talmhaíocht – i gcomhréir le Comhaontú Abhantrach na Pó 2017 agus leis na pleananna do cháilíocht an aeir. Sprioc shonrach amháin is ea líonra stáisiún rothar a chruthú i bpríomhchathracha Abhantrach na Pó agus an bonneagar a ghabhann léi a fhorbairt. Tá sé de chuspóir ag an tionscadal comhtháite LIFE, LIFE-IP-HUNGAIRY, gléasra cumhachta Mátra san Ungáir a úsáideann lignít, a dhícharbónú faoi 2030, ag treisiú tacaíochta ón gCiste um Aistriú Cóir tríd an mbeartas comhtháthaithe agus ón tSaoráid um Chónascadh na hEorpa agus ón gCiste um Nuachóiriú freisin. Is gníomh é dícharbónú ghléasra cumhachta Mátra freisin atá faoi Phlean Gníomhaíochta um Chaomhnú Aeráide agus Comhshaoil na hUngáire 2020. Chuir an tSeicia scéim i bhfeidhm chun foinsí áitiúla téimh atá seanchaite agus easnamhach a ionadú i dtithe cónaithe (Kotlíkova dotace), scéim a dtacaítear léi le cistí an Aontais.. Thacaigh an scéim le hiondaú 100 000 coire suas go dtí 2020, rud a raibh coigilteas 2.7 kT d’astaíochtaí PM2.5 agus coigilteas in ídiú fuinnimh mar thoradh air. D’fhéadfaí iad sin a chomhcheangal le deontais náisiúnta bhreise chun éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú i bhfoirgnimh (Nová zelená úsporám). Cáilíocht agus bainistíocht uisce Tá cosaint na n‑acmhainní uisce agus na n‑éiceachóras a bhraitheann air, chomh maith le soláthar uisce ghlain a bheith ar fáil, ríthábhachtach do shaol an duine, don gheilleagar (tá uisce riachtanach i ngach earnáil gheilleagrach) agus don fhorbairt inbhuanaithe, chomh maith lenár gcomhshaol. Tá cur i bhfeidhm cuí na rialacha atá i bhfeidhm riachtanach do cháilíocht bheatha agus leas na ndaoine. Tá acmhainneacht mhór ann freisin maidir le fás eacnamaíoch agus cruthú post. Ar na cúiseanna sin, tá beartas uisce an Aontais Eorpaigh ar cheann de na tosaíochtaí a leagtar amach sa Chomhaontú Glas don Eoraip. Chuige sin, oibríonn an Coimisiún i ndlúthchomhar leis na Ballstáit chun cabhrú leo na cuspóirí a bhaint amach maidir le cáilíocht ár n‑acmhainní uisce a chaomhnú, a chosaint agus a fheabhsú. Is iad na príomhionstraimí an Treoir Réime maidir le hUisce agus na treoracha a bhaineann léi, an Treoir Tuiltean Treoir maidir le hUisce​ Óil, an Treoir maidir le hUisce Snámha, an Treoir maidir le níotráití, an Treoir maidir le Cóireáil Fuíolluisce Uirbigh agus an Treoir Réime um Straitéis Mhuirí. Léirítear leis na seiceálacha oiriúnachta éagsúla a rinneadh go dtí seo go bhfuil na Treoracha Uisce oiriúnach don fheidhm tríd is tríd ach go bhfuil gá le cur i bhfeidhm foriomlán níos fearr ina leith. Fíor 5: An cion de dhobharlaigh uisce dromchla (aibhneacha, lochanna, uiscí trasdultacha agus uiscí cósta) le níos lú ná stádas maith éiceolaíochta in aghaidh an Cheantair Abhantraí

Torthaí 1.Táthar ag leanúint de chur chun feidhme chuspóirí na Treorach Réime maidir le hUisce ach, cé go bhfuil an measúnú ar na tríú pleananna bainistíochta abhantraí (RBMPanna) ar feitheamh, is féidir a rá go bhfuil an dul chun cinn i dtreo dea-stádas a bhaint amach do dhobharlaigh mall i dtéarmaí ginearálta, d’ainneoin go bhfuil spriocdháta 2027 ag druidim linn. Tá sé sin amhlaidh mar gheall ar mheascán tosca: níor leagadh amach coinníollacha tagartha maidir le tréithriú dobharlach agus measúnú neamhiomlán ar bhrúnna, easnaimh i dtaca le faireachán a dhéanamh ar uisce, rud a chiallaíonn nach eol stádas dobharlach, measúnuithe ar thionchar na ngníomhaíochtaí ar dhobharlaigh déanta go mícheart, agus níl údar leordhóthanach leis na díolúintí a agraíodh. 2.Cuirtear i láthair sna tuarascálacha tíre an fhaisnéis is déanaí maidir leis an gcéatadándobharlach nach mbaineann stádas maith éiceolaíoch agus ceimiceach amach, astarraingt uisce in aghaidh na hearnála chomh maith leis an innéacs saothraithe uisce. Tá infheistíochtaí breise bunriachtanach má tá na cuspóirí sin le baint amach, agus leanann maoiniú an Aontais de thacaíocht a thabhairt do na hiarrachtaí cur chun feidhme sin, go háirithe tríd an mbeartas comhtháthaithe, an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus Fís Eorpach. 3.Roinn an Coimisiún a thorthaí ar na dara RBMP anna leis na Ballstáit lena mbaineann, agus tá coinne leis go dtabharfar aghaidh ar na heasnaimh sin nuair a chuirfear na tríú RBMPanna isteach. Tá an Coimisiún ag fíorú freisin an chaoi a gcinntíonn na córais náisiúnta (e.g. ceadúnais agus iniúchtaí) go gcuireann gach Ballstát an Treoir Réime maidir le hUisce i bhfeidhm mar is cuí ar an láthair i dtaca le hastarraingt uisce, poncfhoinse agus truailliú idirleata. Bhí na Ballstáit chun a RBMPanna agus a bpleananna um bainistiú riosca tuile (FRMPanna) a thuairisciú don Choimisiún faoin 22 Márta 2022. Tá imní ar an gCoimisiún nár chomhlíon go leor Ballstát a gcuid oibleagáidí tuairiscithe dlí go fóill agus go bhfuil siad réidh le gníomhú de réir thorthaí an neamhchomhlíonta, de réir mar is iomchuí. 4.Tá Treoir maidir le hUisce Óil 1998 a cur chun feidhme go maith ar an iomlán san Aontas Eorpach. Mar sin féin, is cúis imní é i roinnt tíortha . Faoin 12 Eanáir 2023, ní mór do na Ballstáit uile an Treoir athmhúnlaithe a thrasuí chun na caighdeáin cháilíochta athbhreithnithe a chomhlíonadh agus tá tacaíocht á cur ar fáil ag an gCoimisiún chun a áirithiú go ndéanfar na rialacha nua a thrasuí go tráthúil agus mar is cuí. 5.Ar an iomlán, tá ardrátaí feidhmíochta den scoth nó dea-fheidhmíochta ag an Treoir maidir le hUisce Snámha san Aontas Eorpach. Mar sin féin, tá roinnt difríochtaí idir na Ballstáit. 6.In go leor cásanna, d’ainneoin oibleagáidí atá dea-shainithe agus sonrach uaireanta, amhail na hoibleagáidí sin sa Treoir maidir le Níotráití agus sa Treoir maidir le Cóireáil Fuíolluice Uirbigh, bhí an cur chun feidhme ar an láthair an‑mhall, mar gheall ar lochtanna pleanála agus eagrúcháin agus easpa maoinithe agus beartú tosaíochta, d’ainneoin chur chuige tacúil an Choimisiúin (amhail maoiniú suntasach ón Aontas a áirithiú). Is déanach a rinneadh tosaíochtaí de na saincheisteanna sin ar leibhéal náisiúnta, uaireanta tar éis an dara breithiúnais ó CBAE. 7.Tá fadhbanna ag go leor Ballstát maidir le cur chun feidhme na Treorach maidir le Níotráití agus ba cheart dóibh dlús a chur lena n‑iarrachtaí truailliú níotráite ón talmhaíocht i screamhuisce agus eotrófú a laghdú tuilleadh trí gach crios atá leochaileach ó thaobh níotráití de a ainmniú agus trí bhearta iomchuí a chur san áireamh ina bpleananna gníomhaíochta. 8.D’ainneoin méid áirithe dul chun cinn, ní bhailítear fuíolluisce uirbeach agus ní dhéileáiltear leis mar ba chóir i mórán Ballstát, agus is é sin an fáth go bhfuil imeachtaí sáraithe fós roimh an gcuid is mó díobh agus gearradh pionóis airgeadais ar roinn acu . Braitheann an dul chun cinn ar Bhallstáit a thugann tús áite d’infheistíochtaí le haghaidh córais bailithe agus gléasraí cóireála fuíolluisce, lena n‑áirítear trí úsáid éifeachtach a bhaint as an maoiniú tríd an mbeartas comhtháthaithe nuair a bhíonn sé ar fáil, agus iasachtaí ón mBanc Eorpach Infheistíochta. 9.Tá an dul chun cinn ar an Treoir Réime um Straitéis Mhuirí le feiceáil sna tuarascálacha tíre sa chaibidil faoin mbithéagsúlacht mar gheall ar a thábhachtaí atá sé an mhuirthimpeallacht a chosaint. D’fhéach an Coimisiún ar an dul chun cinn sa mheasúnú ar stádas uiscí mara an Aontais agus ar an gcomhar réigiúnach idir na Ballstáit atá in aon fho-réigiún muirí amháin chun aghaidh a thabhairt ar na brúnna is mó. Cleachtais rathúla Ba léir go raibh cur chuige na hÍsiltíre i leith bainistíocht riosca i gcás tuilte (leapacha abhann agus machairí tuile na Réine agus Meuse a athbhunú nuair is féidir) éifeachtach le linn na dtuilte a tharla sa Bheilg agus sa Ghearmáin chomh maith i mí Iúil 2021. D’formheas an Phortaingéil beartas le déanaí chun uisce athshlánaithe a tháirgeadh a úsáidfear chun críoch éagsúil nach mbaineann le huisce óil. Chun an comhshaol uisceach a fheabhsú, tá an tSualainn ag cur deontais ar fáil d’infheistíochtaí a íoslaghdaíonn micreaphlaistigh agus truailleáin eile atá ag teacht chun cinn (earraí cógaisíochta) trí uisce stoirme. Ceimiceáin Féachtar le reachtaíocht ceimiceán an Aontais a áirithiú go ndéantar ceimiceáin a tháirgeadh agus a úsáid ar bhealach a íoslaghdaíonn aon éifeacht dhíobhálach shuntasach ar shláinte an duine agus ar an gcomhshaol. Áirithítear leis freisin cobhsaíocht agus intuarthacht do ghnólachtaí atá ag feidhmiú laistigh den mhargadh inmheánach. Ina theannta sin, mar chuid de chuspóir an Aontais maidir le truailliú nialasach faoin gComhaontú Glas don Eoraip, d’fhoilsigh an Coimisiún Eorpach an 14 Deireadh Fómhair 2020 an Straitéis Ceimiceán maidir le hinbhuanaitheacht / I dtreo timpeallacht saor ó thocsainí a bhfuil sé d’aidhm aici cosaint níos fearr a thabhairt do shaoránaigh agus don chomhshaol agus nuálaíocht a threisiú do cheimiceáin shábháilte inbhuanaithe. Leis an aistriú chuig geilleagar ciorclach ísealcharbóin tugtar deiseanna den scoth chun borradh a chur faoi cheimic atá sábháilte agus inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de. Ba cheart fócas na nuálaíochta a dhíriú ar tháirgí atá ‘sábháilte trína ndearadh’ agus atá comhoiriúnach le timthriallta glana ábhair, agus a n‑úsáidtear níos lú ceimiceán nach bhfuil chomh díobhálach ina dtaobh. Sa gheilleagar ciorclach, d’fhéadfaí ábhair a úsáid chun críocha atá an‑difriúil leis an gcuspóir a beartaíodh ar dtús agus a ndearnadh measúnú riosca orthu ina leith. Leagtar béim leis sin ar an ngá díriú ar cháilíocht na n‑ábhar glan mar réamhriachtanas chun spriocanna athchúrsála uaillmhianacha, cainníochtúla a bhaint amach . Mar sin féin, tá sé léirithe le tionscadail chomhordaithe forfheidhmiúcháin a rinneadh i gcomhthéacs an Fhóraim um Malartú Faisnéise maidir le Forfheidhmiú go bhféadfaí níos mó a dhéanamh chun cur le héifeachtacht an fhorfheidhmithe, go háirithe maidir le hoibleagáidí clárúcháin agus bileoga sonraí sábháilteachta, ina léirítear leibhéal neamhchomhlíonta sách ard. Rinne an Ghníomhaireacht Eorpach Ceimiceán (ECHA) iarracht é sin a leigheas trí scagadh córasach a dhéanamh ar chlárúcháin, agus idir an dá linn tá REACH tugtha cothrom le dáta chun a shoiléiriú cén uair is gá do chláraitheoirí aon athrú ábhartha a chur in iúl do ECHA. Nochtadh sa tionscadal is déanaí maidir le díolacháin ar líne, , méid suntasach neamhchomhlíonta i dtaobh táirgí a dhíoltar ar líne. I bhfianaise chonclúidí na dtuarascálacha thíos, tá an Coimisiún ag féachaint an bhféadfaí Inniúlacht Iniúchóireachta Eorpach a bhunú chun aonchineálacht bhreise a áirithiú i bhforfheidhmiú idir na Ballstáit.

Den chéad uair riamh, scrúdaítear i dtuarascálacha EIR staid chur chun feidhme an Rialacháin maidir le Clárú, Meastóireacht, Údarú agus Srianadh Ceimiceán (REACH) agus maidir le hAicmiú, Lipéadú agus Pacáistiú (CLP). Tá sé sin bunaithe ar mheasúnú an Choimisiúin ar na tuarascálacha a chuir na húdaráis náisiúnta i dtoll a chéile faoi Airteagal 117(1) REACH agus Airteagal 46(2) CLP. I mí Lúnasa 2021, d’fhoilsigh an Coimisiún measúnú intomhaiste ar fhorfheidhmiú dhá phríomhrialachán an Aontais maidir le ceimiceáin agus úsáid á baint as tacar táscairí maidir le gnéithe éagsúla den fhorfheidhmiú. Torthaí 1.Tháinig feabhas ar fhorfheidhmiú REACH agus CLP i gcomparáid le 2010-2012. Is cosúil go bhfuil na leibhéil chomhlíontachta taifeadta seasmhach go leor le himeacht ama, agus is cosúil go bhfuil na húdaráis forfheidhmithe níos éifeachtaí maidir le táirgí/cuideachtaí neamhchomhlíontacha agus táirgí neamhchomhlíontacha a chuirtear ar mhargadh an Aontais a bhrath. Go sonrach, tháinig laghdú ar líon na n‑achomharc agus na gcinntí a cuireadh ar neamhní maidir le CLP, tháinig méadú ar an gcóimheas idir pionóis agus costas comhlíonta, cuireadh oiliúint ar níos mó iniúchtaí san Aontas Eorpach agus chuir an Fóram um Malartú Faisnéise maidir le Forfheidhmiú lena aschur. 2.Bíonn bearta forfheidhmithe mar thoradh ar thart ar 70% de rialuithe REACH. Is í comhairle scríofa (11%) an beart forfheidhmithe is minice a úsáidtear, agus ina dhiaidh sin bearta riaracháin (4%) agus comhairle ó bhéal (2%). Rinne 9 dtír gníomhaíochtaí leantacha maidir le meastóireacht le linn na tréimhse tuairiscithe. 3.Is iad fíneálacha an cineál smachtbhannaí is tábhachtaí a úsáidtear, agus, go pointe níos lú, i gcás sárú ar REACH agus CLP araon, tarchur an tsáraithe chuig oifig an ionchúisitheora. Is annamh a rinneadh ceadúnais ghnó a chur ar fionraí nó a chúlghairm mar smachtbhanna. Athraíonn an scéal go mór ó thír go tír. Mar shampla, níor thuairiscigh ach dhá Bhallstát beagnach trí cheathrú d’atreoruithe chuig oifig an ionchúisitheora stáit maidir le sáruithe ar REACH le linn na tréimhse tuairiscithe (an Ghearmáin agus an tSualainn). 4.Tá an chuid is mó de na tíortha tar éis straitéis fhorfheidhmiúcháin REACH agus CLP a chur le chéile agus a chur i bhfeidhm go pointe áirithe ar a laghad. Níl straitéis REACH dréachtaithe go fóill ach ag ceithre thír - an Chróit, an Laitvia, an Pholainn agus an Bheilg. Níl straitéis fhorfheidhmiúcháin CLP curtha chun feidhme ag an gCróit, ag an Laitvia, ag an bPolainn ná ag Málta. Cleachtais rathúla Tagann an Grúpa Oibre Nordach um Cheimiceáin, an Comhshaol agus Sláinte le chéile gach bliain chun forfheidhmiú na reachtaíochta maidir le ceimiceáin a phlé, tá clár malartaithe iniúchta aige agus reáchtálann sé comhthionscadail fhorfheidhmiúcháin idir tíortha Nordacha (an Danmhairg, an Fhionlainn, an Íoslainn, an Iorua agus an tSualainn chomh maith le hOileáin Fharó, an Ghraonlainn agus Oileáin Åland). Comhar maidir le trádáil ar líne idir an Ostair, an Ghearmáin agus an Eilvéis agus Idirphlé Idirnáisiúnta na nÚdarás Nano - ardán a thugann le chéile údaráis chomhshaoil, sláinte agus sábháilteachta ón Ostair, ón nGearmáin, ó Lichtinstéin, ó Lucsamburg agus ón Eilvéis agus geallsealbhóirí éagsúla (eagraíochtaí neamhrialtasacha, comhlachais, cuideachtaí) le haghaidh malartú neamhfhoirmiúil eolais agus taithí ar úsáid shábháilte, inbhuanaithe na nanaitheicneolaíochta. Tionscadal LIFE ‘Chemicals Regulations Enforcement & Inspections - CHEREE’ idir an Ghréig agus an Chipir, a bhfuil sé d‘aidhm aige éifeachtúlacht an fhorfheidhmiú REACH a mhéadú trí phrótacal iniúchta comhchoiteann; comhchuairteanna agus comh‑treoirstaidéir; ‘Ríomhionad iniúchtóirí’ agus ‘uirlis ríomhfhoghlama Reach’ a chruthú chun eolas agus taithí a mhalartú i measc iniúchtóirí agus údaráis ábhartha. 3.4. Gníomhaíocht ar son na haeráide I gcomhréir le Comhaontú Pháras agus mar chuid den Chomhaontú Glas don Eoraip, le Dlí Aeráide 2021 cuirtear sprioc an Aontais Eorpaigh maidir le haeráidneodracht a bhaint amach faoi 2050 agus laghdú 55% ar a laghad ar a ghlan‑astaíochtaí gás ceaptha teasa a bhaint amach faoi 2030 i gcomparáid le 1990. Cuireann an Dlí freisin teorainn leis leis an ranníochuidiú is féidir le haistrithe carbóin a dhéanamh i leith laghduithe ar astaíochtaí in 2030 chun a áirithiú go ndéanfar iarracht leordhóthanach um maolú. Ó rinneadh EIR 2019, glacadh reachtaíocht aeráide chun laghduithe ar astaíochtaí ón iompar, ón earnáil mhuirí agus ó gháis fhluairínithe (F-gháis) a úsáidtear i dtáirgí a dhreasú. San iompar de bhóthar, éilítear le reachtaíocht reatha an Aontais go mbainfí laghdú 6% amach ar dhéine astaíochtaí gás ceaptha teasa na mbreoslaí feithicle faoi 2020 i gcomparáid le 2010 agus socraítear inti na caighdeáin astaíochtaí gás ceaptha teasa atá le hurramú le haghaidh catagóirí éagsúla feithiclí. A bhuí leis an Rialachán reatha maidir le F-ghás, déanfar astaíochtaí gás ceaptha teasa an Aontais a laghdú faoi dhá thrian faoi 2030 i gcomparáid le leibhéil 2014. Ó bhí 2021 ann, cuireadh astaíochtaí agus aistrithe gás ceaptha teasa ó úsáid talún, athrú ar úsáid talún agus foraoiseacht (LULUCF) san áireamh in iarrachtaí an Aontais chun astaíochtaí a laghdú. Tá beartas oiriúnaithe an Aontais Eorpaigh ina chuid dhílis den Chomhaontú Glas don Eoraip. Ó bhí 2021 ann, ceanglaíodh ar na Ballstáit tuairisciú ar a mbeartais náisiúnta oiriúnaithe. Aithnítear le Dlí Aeráide na hEorpa go bhfuil oiriúnú ina phríomhchuid den fhreagairt dhomhanda fhadtéarmach ar an athrú aeráide. Ceanglaítear ann ar na Ballstáit agus ar an Aontas feabhas a chur ar a ngníomhaíocht maidir le hoiriúnú trí cheanglas a thabhairt isteach chun straitéisí náisiúnta agus measúnuithe rialta ar dhul chun cinn a chur chun feidhme mar chuid de rialachas foriomlán an Aontais ar ghníomhú ar son na haeráide agus an fhuinnimh. I mí Feabhra 2021, leagadh amach i straitéis nuashonraithe an Aontais maidir le hoiriúnú conas is féidir leis an Aontas dul in oiriúint do thionchair dhosheachanta an athraithe aeráide agus a bheith aeráid‑díonach faoi 2050. Sa EIR seo déantar athbhreithniú ar bheartais agus ar straitéisí náisiúnta aeráide, go háirithe na pleananna náisiúnta fuinnimh agus aeráide agus na straitéisí maidir he hoiriúnú. Breathnaítear ansin ar astaíochtaí lasmuigh den Scéim Trádála Astaíochtaí (ETS), mar a bhfuil spriocanna náisiúnta ceangailteacha ag na Ballstáit faoin reachtaíocht um chomhroinnt iarrachtaí. Ina dhiaidh sin, déanfar scrúdú ar phríomhfhorbairtí earnála, go háirithe maidir le hiompar de bhóthar, foirgnimh agus úsáid talún, athrú ar úsáid talún agus foraoiseacht. Cuirtear an úsáid ioncaim as ceantáil CTA (Córas Trádála Astaíochtaí) i láthair de réir Bhallstáit. Cuirtear gníomhaíochtaí tosaíochta de réir tíre i láthair den chéad uair. Torthaí 1.Ar an iomlán, tá leibhéal maith de chur chun feidhme reachtaíocht aeráide an Aontais Eorpaigh ar fud an Aontais. 2.In 2020, bhí laghdú 31% ar astaíochtaí gás ceaptha teasa intíre AE-27, lena n‑áirítear san eitlíocht idirnáisiúnta, i gcomparáid le leibhéil 1990 agus shroich siad an leibhéal b’ísle le 30 bliain anuas. Má chuirtear astaíochtaí agus aistrithe ón earnáil úsáide talún, athrú ar úsáid talún agus foraoiseachta (LULUCF) san áireamh, is é an toradh a bheidh air sin go dtiocfaidh glanlaghdú 34% ar astaíochtaí. Dá bhrí sin sháraigh an tAontas go mór a sprioc faoi Chreat‑Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide (UNFCC) maidir le laghdú 20% ar hastaíochtaí gás ceaptha teasa a bhaint amach faoi 2020 i gcomparáid le 1990. 3.Ó seoladh in 2013 an córas comhroinnte díchill d’earnálacha nach n‑áirítear i gCóras Trádála Astaíochtaí an Aontais (amhail iompar, tionscal neamh - CTA, foirgnimh, talmhaíocht agus dramhaíl), bhí astaíochtaí ar fud an Aontais Eorpaigh faoin teorainn fhoriomlán gach bliain.

4.Leagtar amach sa Chinneadh maidir le Comhroinnt Díchill spriocanna náisiúnta astaíochtaí do 2020, arna sloinneadh mar athruithe céatadáin ó leibhéil 2005. Leagtar amach ann freisin leithdháiltí bliantúla astaíochtaí nach mór do Bhallstáit a urramú. Ar an gcaoi chéanna, leagtar síos sa Rialachán maidir le Comhroinnt Díchill spriocanna náisiúnta maidir le hastaíochtaí do 2030 agus do AEAnna don tréimhse 2021-2030. 5.Bhí astaíochtaí AE-27 atá clúdaithe sa Chinneadh maidir le Comhroinnt Díchill beagnach 11% níos ísle in 2019 i gcomparáid le 2005. Dá bhrí sin, sáraíodh sprioc 2020 (-8%) roimh ghéarchéim COVID‑19 cheana féin. Chomhlíon na Ballstáit go léir a gcuid oibleagáidí faoin gCinneadh maidir le Comhroinnt Díchill in 2013-2018. Bhí ar roinnt Ballstát na sásraí solúbthachta sa reachtaíocht a shlógadh chun a n‑oibleagáidí reatha a chomhlíonadh. Tá beartais agus bearta á bpleanáil, á nglacadh agus á gcur chun feidhme ag na Ballstáit chun a spriocanna maidir le comhroinnt díchill a bhaint amach faoin Rialachán reatha maidir le Comhroinnt Díchill. Tá géarghá práinneach ann go ndéanfadh na Ballstáit gníomhaíocht bhreise ar son na haeráide a phleanáil agus a chur chun feidhme sna hearnálacha atá ag comhroinnt iarrachta chun an uaillmhian níos mó faoin gCinneadh athbhreithnithe maidir le Comhroinnt Díchill atá beartaithe a léiriú. 6.Tá ráta comhlíonta an‑ard ag CTA AE, toisc go gcumhdaíonn suiteálacha gach bliain thart ar 99% dá n‑astaíochtaí leis an líon lamháltas is gá. Cumhdaíonn an córas faoi láthair thart ar 36% d’astaíochtaí iomlána gás ceaptha teasa an Aontais ó gar do 9 500 stáisiún cumhachta agus gléasra déantúsaíochta (i.e. suiteálacha do-aistrithe), agus ó eitiltí laistigh den Limistéar Eorpach Eacnamaíoch. San iomlán, tháinig laghdú 43% ar astaíochtaí CTA AE ó shuiteálacha do-aistrithe faoi 2020 ó 2005. 7.Faoi 2020, chuir gach Ballstát straitéis nó plean náisiúnta oiriúnaithe i bhfeidhm. Ní mór iarrachtaí don oiriúnú i ngach Ballstát agus ar leibhéal an Aontais a threisiú, toisc gur cosúil go bhfuil tionchair aeráide ag an gceann is measa den speictream a réamh‑mheasadh, agus go mbeidh siad níos follasaí i rioscaí cascáideacha agus i rioscaí iomadúla freisin. Idir an dá linn, tá cur chun feidhme an oiriúnaithe tite ar gcúl. Tá buntáistí suntasacha eacnamaíocha agus sóisialta ag baint le gníomh cuí chun an damáiste is féidir a dhéanamh mar gheall ar athrú aeráide a chosc agus/nó a íoslaghdú. Cleachtais rathúla Cuireann plean téarnaimh agus athléimneachta naDanmhairge (RRP) an t‑athchóiriú ar an gcáin ghlas chun cinn. Meastar go gcuirfidh RRP go mór le cur chun feidhme an athchóirithe trí ‘fhuinneog infheistíochta’ atá fóirdheonaithe le cáin a mhaoiniú chun dreasacht a chruthú do chuideachtaí a gcuid infheistíochtaí glasa a luathú, mar shampla i mbogearraí chun slabhraí lóistíochta a dhéanamh níos éifeachtaí ó thaobh acmhainní de. Tá méadú tagtha go leanúnach ar uaillmhian aeráide na hEastóine thar na blianta agus í ag bogadh ó bheith ag brath go mór ar scealla ola. Tá gealltanas tugtha ag rialtas na hEastóine deireadh a chur le táirgeadh leictreachais atá bunaithe ar scealla ola faoi 2035 agus le scealla ola san earnáil fuinnimh ar an iomlán faoi 2040. 3.5. Maoiniú do chur chun feidhme an bheartais comhshaoil Chun go n‑éireoidh leis, tá sé riachtanach cur chun feidhme an bheartais comhshaoil iomlán a mhaoiniú i gceart. Ní mór tacú leis an gcuid is mó de trí chaiteachas poiblí na mBallstát agus trí chistí príobháideacha na n‑oibreoirí eacnamaíocha, ach déanann cistí an Aontais ranníocaíocht thábhachtach ó thaobh an cur chun feidhme a stiúradh agus cuidiú le riachtanais infheistíochta comhshaoil an Aontais, atá suntasach fós, a chomhlíonadh. Déantar idirnascadh i bplean infheistíochta an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip 2020 idir cistiú comhshaoil agus infheistíochtaí agus slógfar EUR 1 trilliún in infheistíochtaí glasa (idir phoiblí agus phríobháideach) thar na 10 mbliana amach romhainn, le tacaíocht ó bhuiséad an Aontais do 2021-2027. Ó bhí 2021 ann, i dteannta an chistithe shuntasaigh atá ar fáil tríd an mbeartas comhtháthaithe faoin gcreat airgeadais ilbhliantúil, thacaigh an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht (RRF) le cur chun feidhme an bheartais chomhshaoil freisin faoina gcaithfidh na hathchóirithe agus na hinfheistíochtaí an prionsabal ‘gan dochar suntasach a dhéanamh’ a urramú. Cabhróidh Tacsanomaíocht an Aontais um ghníomhaíochtaí inbhuanaithe agus tionscnaimh airgeadais inbhuanaithe eile le trédhearcacht a mhéadú, breithnithe comhshaoil a phríomhshruthú agus sreafaí airgeadais a atreorú i dtreo na sé chuspóir comhshaoil i gcás infheistíochtaí príobháideacha. Den chéad uair breathnaítear in EIR ar riachtanais infheistíochta a bhaineann le cur chun feidhme beartais chomhshaoil agus cuireann sé iad sin i gcomparáid leis na hacmhainní a cuireadh ar fáil go dtí seo, ag freagairt don sainordú a tugadh i bPlean Infheistíochta an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip 2020. Torthaí 1.Measadh go raibh leibhéal foriomlán an mhaoinithe le haghaidh infheistíochtaí comhshaoil (ó fhoinsí náisiúnta agus ó fhoinsí an Aontais le chéile) in 2014-2020 idir 0.6% agus 0.7% de OTI (don tréimhse 2014-2020) in AE-27, a dtagann 14% de ó mhaoiniú an Aontais. I roinnt tíortha (e.g. an Chróit, an Ghréig, an tSlóvaic, an Rómáin), tagann beagnach 50% nó níos mó ó mhaoiniú an Aontais. Ar an meán san Aontas, tháinig leath den mhaoiniú iomlán (53%) ó fhoinsí poiblí (cistí an Aontais agus foinsí poiblí náisiúnta le chéile), agus os cionn dhá thrian i gcás thart ar 10 dtír, rud a léiríonn tábhacht na bhfoinsí maoiniúcháin phoiblí. 2.Mar chomparáid, meastar go bhfuil riachtanais bhliantúla infheistíochta comhshaoil ar leibhéal an Aontais do chlárthréimhse 2021-2027 idir 0.9-1.5% de OTI réamh‑mheasta 2021-2027 faoi láthair, rud a léiríonn bearna shuntasach infheistíochta (0.6-0.8% de OTI, arb ionann é agus EUR 76-110 billiún in aghaidh na bliana, cé go bhfuil éagsúlacht mhór ann idir na Ballstáit) ar gá aghaidh a thabhairt uirthi chun cur chun feidhme éifeachtach na dtosaíochtaí comhshaoil a áirithiú agus chun tacú le haistriú glas an Aontais. 3.Baineann beagnach dhá thrian den bhearna infheistíochta comhshaoil le dul i ngleic le truailliú ginearálta agus le cosaint agus bainistiú na ndobharlach ata againn. Meastar an bhearna infheistíochta don gheilleagar ciorclach agus don dramhaíl a bheith idir EUR 13 bhilliún agus EUR 28 mbilliún in aghaidh na bliana, ag brath ar na leibhéil uaillmhéine maidir le ciorclaíocht atá le baint amach. Meastar an bhearna mhaoinithe bhliantúil le haghaidh na bithéagsúlachta a bheith thart ar EUR 20 billiún. 4.Meastar gurb é na riachtanais infheistíochta bhreise os cionn na mbonnlínte don aeráid, don fhuinneamh agus don iompar a bheith EUR 390 billiún in aghaidh na bliana (AE-27), agus EUR 130 billiún breise in aghaidh na bliana chun príomhchuspóirí comhshaoil an Aontais a bhaint amach. Is féidir le costais oiriúnaithe aeráide a bheith suntasach freisin, idir EUR 35-62 bhilliún (raon feidhme níos cúinge) agus EUR 158 -518 mbilliún (raon feidhme níos leithne) in aghaidh na bliana Léiríonn na riachtanais infheistíochta sin na cuspóirí cur chun feidhme go dtí 2020 agus go dtí 2030 (agus an tráth céanna, meastar go mbeidh na costais oiriúnaithe fós ann ar feadh tréimhse níos faide). 5.Tá an sciar is mó d’infheistíochtaí glasa (71%) sna RRPanna leithdháilte ar shoghluaisteacht inbhuanaithe, athchóiriú foirgneamh agus éifeachtúlacht fuinnimh mar aon le fuinneamh in‑athnuaite líonraí fuinnimh. Os a choinne sin sin, is iad an bhithéagsúlacht, an geilleagar ciorclach, uisce agus cosc agus rialú truaillithe, 13% den ranníocaíocht ghlas iomlán. Tacaíonn na hinfheistíochtaí glasa a leithdháiltear ar an aeráid, ar fhuinneamh agus ar iompar go mór leis na cuspóirí comhshaoil, mar shampla chun aer na hEorpa a dhéanamh níos glaine. Mar sin féin, ní fhreastalóidh siad, mar shampla, ar na riachtanais shuntasacha a bhaineann le bonneagar agus bainistíocht uisce agus dramhaíola. Ina theannta sin, ba rogha le roinnt Ballstát gan tús áite a thabhairt do bhearta a théann chun tairbhe don bhithéagsúlacht go díreach . 6.Slógfaidh cistí foriomlána an Aontais, lena gclúdaítear an creat airgeadais ilbhliantúil (CAI 2021-2027) agus NextGenerationEU (NGEU), EUR 2.018 trilliún i bpraghsanna reatha chun tacú leis an téarnamh ó phaindéim COVID‑19 agus le tosaíochtaí fadtéarmacha an Aontais, lena n‑áirítear cosaint an chomhshaoil. Tiomnófar 30% den CAI do ghníomhú ar son na haeráide agus 7.5% don bhithéagsúlacht (in 2024), rud a mhéadófar go 10% in 2026 agus 2027. Faoi NGEU, tiomnóidh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta 37% ar a laghad do ghníomhaíocht ar son na haeráide. Tábla 1: Miondealú measta ar riachtanais infheistíochta comhshaoil bhreise an Aontais Cuspóir comhshaoil Bearna mheasta infheistíochta (AE27, p.a. ) EUR billiún % Cosc agus rialú ar thruailliú 42.8 38.9% Cosaint an uisce, bainistíocht agus tionscail uisce 26.6 24.2% An geilleagar ciorclach agus dramhaíl 13.0 11.8% An bhithéagsúlacht agus éiceachórais 21.5 19.6% T & F & N agus eile 6.2 5.7% Iomlán 110.1 100%

Fíor 6: Maoiniú iomlán comhshaoil (2014 -2020) agus meastacháin ar riachtanais (2021 -2027) in AE27 (% OTI) Cleachtais rathúla Faoina plean téarnaimh agus athléimneachta, tá infheistíochtaí tábhachtacha á ndéanamh ag an nGréig in athfhoraoisiú, bithéagsúlacht, bainistíocht falscaí, maolú tuilte agus uasghrádú ar an ngréasán uiscithe, agus tá siad sin á gcomhlánú le hathchóirithe lena gcuirtear líonadh talún agus athchúrsáil inbhuanaithe chun cinn. Tá sé d’aidhm ag an gCróit cosaint tuilte a fheabhsú trí réitigh atá bunaithe ar an dúlra a úsáid, amhail sruthchúrsaí a athbheochan, muinchillí tréigthe a nascadh, gnáthóga bogaigh tánaisteacha a chruthú, agus speicis ionracha a bhaint. Thug Málta, in éineacht leis an Eastóin, an Ghréig, an Laitvia, an Rómáin agus an tSlóvaic cáin íoc mar a chaitear isteach a ionchorprú, a bhaineann le meáchan nó méid na dramhaíola a ghineann teaghlaigh agus gnólachtaí agus a bhailíonn na húdaráis bhailithe dramhaíola. Tacaíonn an ionstraim sin leis an bprionsabal um dhramhaíl a chosc. Sheas an Ghearmáin, an Fhrainc agus an tSualainn amach le hardleibhéal eisiúintí bannaí glasa in 2020. Rinne an Iodáil dul chun cinn maidir le tionchar comhshaoil a buiséid náisiúnta a rianú agus a thuairisciú (buiséadú glas). Ó bhí 2000 ann, tá tuairisciú ar chaiteachas pleanáilte á fhorbairt ag an Iodáil maidir le cosaint an chomhshaoil agus maidir le bainistiú acmhainní. Lena chois sin glacadh san áireamh sa tuairisciú 12 tháscaire maidir le folláine chóir agus inbhuanaithe i gcomhréir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe agus spriocanna Chlár Oibre 2030. 3.6. Rialachas comhshaoil Is coincheap leathan é rialachas comhshaoil lena n‑áirítear breithnithe comhshaoil a chomhtháthú i gcinnteoireacht, rannpháirtíocht phoiblí, rochtain ar cheartas, faisnéis agus tuairisciú a roinnt, dearbhú um chomhlíonadh comhshaoil agus aghaidh a thabhairt ar dhliteanais chomhshaoil. Cumhdaítear ann chomh maith an chaoi a ndéanann údaráis phoiblí seiceáil agus a n‑áirithíonn siad comhlíonadh ar an láthair trí fhorfheidhmiú. Faoin gComhaontú Glas don Eoraip, beidh ar gach gníomh agus beartas de chuid an Aontais cur lena chuspóirí a bhaint amach. Sonraítear go sainráite ann go nglacfaidh an Coimisiún gníomh chun rochtain ar cheartas a fheabhsú do shaoránaigh agus d’eagraíochtaí neamhrialtasacha os comhair na gcúirteanna náisiúnta. Ina thaobh sin forbraíodh na hionstraimí rialachais comhshaoil d’fhonn cuspóirí an Comhaontaithe Ghlais don Eoraip maidir le haeráidneodracht, cosaint agus athbhunú éiceachóras agus bithéagsúlachta, truailliú nialasach agus an geilleagar ciorclach a bhaint amach. Chun na críche céanna, an 14 Nollaig 2021 ghlac an Coimisiún togra le haghaidh treoir nua maidir le coireacht chomhshaoil arb é is aidhm di an comhshaol a chosaint ar bhealach níos éifeachtúla trí bhearta dlí choiriúil ar an leibhéal náisiúnta. Tiocfaidh an Treoir nua in ionad Threoir 2008/99/CE agus leagtar síos inti cionta coiriúla comhshaoil nua de chuid an Aontais, soiléirítear na cionta atá ann cheana, moltar smachtbhannaí breise i leith coireanna comhshaoil, agus tá sé d’aidhm aici imscrúduithe éifeachtacha agus imeachtaí coiriúla éifeachtacha a áirithiú chomh maith le rannchuidiú le himscrúdú agus ionchúiseamh trasteorann. Tá na príomhoibleagáidí agus na príomhábhair a chlúdaítear sa tríú EIR sin bunaithe ar cheanglais Threoir INSPIRE, na measúnuithe tionchair comhshaoil, rochtain ar cheartas i gcúrsaí comhshaoil i gcúirteanna baile, smachtbhannaí agus dearbhú um chomhlíonadh comhshaoil, agus an Treoir maidir le Dliteanas Comhshaoil. I dteannta a ghníomhaíochta forfheidhmiúcháin, spreag an Coimisiún cuíchóiriú a dhéanamh ar mheasúnuithe comhshaoil chun dúbailt a laghdú agus forluí a sheachaint agus tionscadail á n‑údarú. Cuidíonn cuíchóiriú le hualaí riaracháin neamhriachtanacha a laghdú agus luas a chur le cinnteoireacht, ar choinníoll nach gcuireann sé isteach ar cháilíocht an mheasúnaithe comhshaoil. Tá sé ríthábhachtach freisin, agus nósanna imeachta á ndéanamh níos éifeachtúla, go n‑urramófar caighdeáin na gceart rannpháirtíochta, lena n‑áirítear maidir le rannpháirtíocht phoiblí agus rochtain ar cheartas i gcúrsaí comhshaoil, i gcomhréir le dlí tánaisteach an Aontais agus le cásdlí Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh. Ina theannta sin, thacaigh an Coimisiún le forbairt inniúlachtaí chun feabhas a chur ar inniúlachtaí cur chun feidhme na n‑údarás náisiúnta agus na n‑eagraíochtaí neamhrialtasacha araon. Cuirtear cuid de na hiarrachtaí sin a dhéantar tríd an Ionstraim um Thacaíocht Theicniúil agus an clár idir piaraí TAIEX EIR i láthair sna tuarascálacha tíre, mar atá léirithe san fhíor thíos. Torthaí 1.In ainneoin na bhfeabhsuithe ar chur chun feidhme na Treorach INSPIRE, go háirithe san Eastóin, sa Ghearmáin, sa Liotuáin, i Lucsamburg, i Málta, sa Spáinn agus sa tSlóivéin, is dúshlán fós é do fhormhór na mBallstát a áirithiú go roinnfear sonraí ar chaoi níos fearr, rud a thabharfadh leibhéal níos airde trédhearcachta don phobal agus a thacódh le cur chun feidhme na mbeartas comhshaoil. 2.Tá sé bunriachtanach rochtain éifeachtach ar cheartas ar an leibhéal náisiúnta a áirithiú maidir le dlí an chomhshaoil a chur chun feidhme. Tá gníomh déanta ag an gCoimisiún lena áirithiú gur féidir le heagraíochtaí neamhrialtasacha comhshaoil agus leis an bpobal athbhreithniú a lorg ar bhearta chun dul i ngleic le truailliú aeir nó le síneadh ar cheadanna mianadóireachta nó le maoluithe seilge. Ina theannta sin, féachadh le rochtain ar cheartas a áirithiú trí ghníomhaíocht forfheidhmiúcháin tríd an Treoir maidir le Dliteanas Comhshaoil a chur i bhfeidhm. Mar sin féin, is féidir le formhór na mBallstát feabhas a chur ar an scéal fós maidir le rochtain níos fearr ar chúirteanna a thabhairt don phobal chun agóid a dhéanamh i gcoinne cinntí, gníomhartha nó neamhghníomhartha, go háirithe i réimsí na pleanála a bhaineann le huisce, le nádúr agus/nó le cáilíocht an aeir. 3.Ina theannta sin is gá d’fhormhór na mBallstát an pobal a choimeád ar an eolas ar shlí níos fearr faoina rochtain ar chearta chuig ceartas. Chabhródh rochtain níos fearr ag an bpobal ar fhaisnéis ar an gcomhshaol agus scaipeadh na faisnéise sin le feasacht ar chúrsaí comhshaoil a mhéadú agus áiritheoidh go mbeadh rannpháirtíocht níos éifeachtaí ag an bpobal sa chinnteoireacht maidir leis an gcomhshaol agus, faoi dheireadh thiar, go mbeadh comhshaol níos fearr againn. 4.Ina theannta sin tá gá i roinnt tíortha le tuilleadh gníomhaíochtaí agus/nó iarrachtaí faireachán a dhéanamh chun a áirithiú nach gcuirfidh costais bac ar rochtain éifeachtach ar cheartas i gcúrsaí comhshaoil. 5.Tá ilroinnt áitiúil agus réigiúnach ina dúshlán do rialachas comhshaoil san Ungáir, san Iodáil, i Lucsamburg agus sa Spáinn i gcónaí. Ní mór dul i ngleic leis sin, go háirithe trí shásraí comhordaithe comhshaoil níos fearr a fhorbairt. 6.Rinneadh athbhreithniú ar an Treoir maidir le Measúnú Tionchair Comhshaoil in 2014 chun ualaí riaracháin a laghdú agus chun feabhas a chur ar chosaint an chomhshaoil, agus cinntí infheistíochta poiblí agus príobháideach á ndéanamh níos iontaofa, intuartha agus inbhuanaithe. Thapaigh formhór na mBallstát an deis sin chun a gcreat rialála do mheasúnuithe comhshaoil a chuíchóiriú. Mar sin féin, bhí gá le gníomhaíocht forfheidhmiúcháin chun a áirithiú go ndéanfaí an Treoir a thrasuí i gceart i ngach Ballstát.