MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

Cuirtear an togra seo lena naisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 256/2014 ("an Rialachán") ar aghaidh i gcomhthéacs an Chláir um Oiriúnacht agus Feidhmíocht Rialála de chuid an Choimisiúin agus i gcomhthéacs a ghealltanais maidir le rialáil níos fearr. Is é is aidhm dó a áirithiú go mbeidh creat reachtach ardchaighdeáin ann atá oiriúnach dá fheidhm, mar a luaitear sa Chomhaontú Idirinstitiúideach idir Parlaimint na hEorpa, Comhairle an Aontais Eorpaigh agus an Coimisiún Eorpach maidir le Reachtóireacht Níos Fearr. Shainaithin an Coimisiún nach raibh an Rialachán sin oiriúnach dá fheidhm níos mó agus molann sé gur ceart é a aisghairm.

An 26 Feabhra 2014, glacadh Rialachán (AE) Uimh. 256/2014 maidir le fógra a thabhairt don Choimisiún i ndáil le tionscadail infheistíochta i mbonneagar fuinnimh laistigh den Aontas Eorpach chun a áirithiú go ndéanfaí forbairt ar bheartas fuinnimh an Aontais ar shlí éifeachtach agus go ndéanfadh sé riar ar fhíor-riachtanais an Aontais. Chun tacú leis an Rialachán sin, glacadh Rialachán cur chun feidhme (AE) Uimh. 1113/2014 ón gCoimisiún an 16 Deireadh Fómhair 2014 lena leagtar amach foirm agus sonraí teicniúla an fhógra dá dtagraítear in Airteagal 3 agus in Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 256/2014.

Bunaithe ar Airteagal 194 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, cuireadh de cheangal ar na Ballstáit le Rialachán (AE) Uimh. 256/2014 agus le Rialachán cur chun feidhme (AE) Uimh. 1113/2014 ón gCoimisiún fógra a thabhairt don Choimisiún i dtaobh tionscadail infheistíochta a bhfuil tús curtha le hobair thógála nó le hobair dhíchoimisiúnaithe nó a bhfuil cinneadh deiridh infheistíochta déanta ina leith. Ba é an aidhm a bhí leis sin go mbeadh rochtain ag an gCoimisiún ar shonraí agus ar fhaisnéis faoi fhorbairtí beartaithe ar acmhainní táirgthe, tarchuir agus stórála agus faoi thionscadail sna hearnálacha fuinnimh éagsúla a bhfuil leas ag an Aontas iontu agus atá tábhachtach do bheartais fuinnimh agus infheistíochta san am atá romhainn.

Dá bhrí sin, ba é aidhm an Rialacháin léargas foriomlán a thabhairt don Choimisiún ar fhorbairt na hinfheistíochta i mbonneagar fuinnimh an Aontais sa dóigh is go bhféadfadh sé a chuid freagrachtaí a chomhlíonadh ar bhealach níos fearr i réimse an fhuinnimh.

Bhí na hoibleagáidí faoin Rialachán sin i bhfeidhm cheana féin faoi Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 617/2010 ón gComhairle an 24 Meitheamh 2010 maidir le fógra a thabhairt don Choimisiún faoi thionscadail infheistíochta sa bhonneagar fuinnimh laistigh den Aontas Eorpach lena naisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 736/96. Chuir an Chúirt Bhreithiúnais Rialachán Uimh. 617/2010 ón gComhairle ar neamhní mar gheall ar a bhunús dlí mícheart, ach bhí a éifeachtaí i bhfeidhm fós go dtí gur glacadh Rialachán (AE) Uimh. 256/2014.

Bhí ar na Ballstáit trí bheart tuairiscithe (2011, 2013 agus 2015) a dhéanamh ó cuireadh na hoibleagáidí faoin Rialachán sin, agus faoi Rialachán Uimh. 617/2010 ón gComhairle a glacadh roimhe sin, i bhfeidhm. Dá bhrí sin, tá go leor ama caite le gur féidir leis an gCoimisiún anailís chriticiúil atá bunaithe ar fhianaise a dhéanamh i dtaobh ar baineadh na torthaí amach lena rabhthas ag súil de bharr an Rialacháin.

2.TORTHAÍ Ó MHEASTÓIREACHTAÍ EX POST, Ó CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS Ó MHEASÚNUITHE TIONCHAIR

•Meastóireachtaí ex-post, oiriúnacht rialála agus simpliú

D'ordaigh an Coimisiún go ndéanfaí trí staidéar sheachtracha tar éis na dtrí bheart tuairiscithe de chuid na mBallstát a rinneadh faoin Rialachán sin agus faoin Rialachán a glacadh roimhe sin. I bhfianaise na dtorthaí sin, rinne an Coimisiún athbhreithniú in 2016 ar Rialachán (AE) Uimh. 256/2014 i gcomhréir le hAirteagal 11 den Rialachán féin. Ba chuid de sheiceáil oiriúnachta é sin a rinneadh ar bhonn níos forleithne lenar cumhdaíodh na hoibleagáidí pleanála agus tuairiscithe faoi chorpas reachtaíochta an fhuinnimh. D'fhoilsigh an Coimisiún i Samhain 2016 é mar aon lena thogra le haghaidh Rialachán maidir le Rialachas an Aontais Fuinnimh.

Sa chleachtadh sin, léiríodh an méid seo a leanas:

1.Bhí forluí suntasach ann idir oibleagáidí tuairiscithe faoin Rialachán sin agus oibleagáidí maidir le tuairisciú do ENTSO-E agus ENTSO-G, gan ach beagán luacha ná luach ar bith de bharr oibleagáidí faoin Rialachán sin.

2.Is féidir formhór na faisnéise sin arna tabhairt ag na Ballstáit faoin Rialachán sin a fháil go héasca ó fhoinsí eile: ENTSOnna (An Líonra Eorpach um Oibreoirí Córais Tarchurtha), TYNDPanna (pleananna forbartha líonraí le haghaidh deich mbliana), na tuarascálacha bliantúla ó na hOibreoirí Córais Tarchurtha agus ó chuideachtaí fóntais, pleananna forbartha earnála náisiúnta (e.g. pleananna gníomhaíochta maidir le fuinneamh in-athnuaite), etc. Ina theannta sin, bailíonn an Coimisiún faisnéis faoin margadh go rialta trína Chóras Breathnóireachta ar Mhargadh an Fhuinnimh (EMOS).

3.Sna trí chleachtadh ar fad a rinneadh, níor chumhdaigh na sonraí a bailíodh ach thart ar an leathchuid d'earnáil fuinnimh an Aontais.

4.Mar gheall ar na deacrachtaí bunúsacha a bhain le cuid de cheanglais an Rialacháin a chur chun feidhme, go háirithe maidir le faisnéis atá le tabhairt faoi acmhainn san am atá romhainn, baineadh an bonn ó na trí bheart tuairiscithe a rinneadh.

Dá bharr sin, ba é conclúid an Choimisiúin nár baineadh amach na torthaí lena rabhthas ag súil i Rialachán (AE) Uimh. 256/2014. Ba cheart, dá bhrí sin, a mholadh go ndéanfaí é a aisghairm.

•Comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara

Mar chuid d'obair ullmhúcháin an togra le haghaidh tionscnamh reachtach maidir le Rialachas an Aontais Fuinnimh, chuir an Coimisiún comhairliúchán cuimsitheach i gcrích chun tuairimí agus aiseolas ó pháirtithe leasmhara, saoránaigh agus na Ballstáit a bhailiú. Cuireadh an cheist sa chomhairliúchán cén chaoi a bhféadfaí feabhas a chur ar na socruithe pleanála agus tuairiscithe atá ann cheana i réimse an fhuinnimh chun riar ar chuspóirí Aontas an Fhuinnimh agus chun an tualach riaracháin a laghdú.