AN COIMISIÚN EORPACH An Bhruiséil,15.12.2021 COM(2021) 803 final 2021/0425(COD) Togra le haghaidh TREOIR Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le comhrialacha do na margaí inmheánacha sa ghás in-athnuaite agus nádúrtha agus sa hidrigin {SEC(2021) 431 final} - {SWD(2021) 455 final} - {SWD(2021) 456 final} - {SWD(2021) 457 final} - {SWD(2021) 458 final}



MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN 1.COMHTHÉACS AN TOGRA •Forais agus cuspóirí an togra 1.1 Réamhrá Tá sprioc uaillmhianach leagtar síos ag an Aontas Eorpach a bheith ar an gcéad mhór-roinn a bheidh neodrach ó thaobh na haeráide de faoi 2050. Chun é sin a bhaint amach, d’aontaigh na Ballstáit agus Parlaimint na hEorpa sa Dlí Aeráide Eorpach astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú 55% ar a laghad faoi 2030. D’fhonn na spriocanna sin a bhaint amach agus, ag an am céanna, d’fhonn cuidiú le hiomaíochas, le fás agus le poist, tá athrú córasach de dhíth ar an gcóras fuinnimh: Ní mór úsáid breoslaí iontaise a laghdú – lena n-áirítear gás iontaise – agus foinsí in-athnuaite a mhéadú. Dá bhrí sin, ní mór dúinn aistriú uaillmhianach ó earnáil an gháis i dtreo gáis ísealcharbóin agus in-athnuaite a dhearadh láithreach. Is gás iontaise é thart ar 95 % de bhreoslaí gásacha a ídítear san Aontas Eorpach i láthair na huaire. Is breoslaí gásacha iad thart ar 22 % de thomhaltas fuinnimh iomlán an Aontais Eorpaigh faoi láthair (lena n-áirítear thart ar 20 % de tháirgeadh leictreachais an Aontais agus 39 % den táirgeadh teasa). De réir na gcásanna ábhartha a úsáideadh sa Mheasúnú Tionchair a ghabhann leis an an bPlean um Sprioc Aeráide, is é 20 % an sciar de thomhaltas iomlán fuinnimh AE in 2050 a gheofar as breoslaí gásacha.Beidh na breoslaí gásacha ina gcuid thábhachtach den mheascán fuinnimh faoi 2050, rud a fhágann gur gá an earnáil gháis a dhícharbónú trí dhearadh réamhbhreathnaitheach le haghaidh margaí gáis dícharbónaithe iomaíocha. D’ainneoin an rannchuidiú beag a thugann siad don mheascán fuinnimh atá san Aontas faoi láthair, bheadh bithghás, bithmheatán, hidrigin in-athnuaite agus ísealcharbóin chomh maith le meatán sintéiseach (gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin le chéile) cothrom le 2/3 de na breoslaí gásacha i meascán fuinnimh 2050, agus gás iontaise le CCS/U (gabháil, stóráil agus úsáid carbóin) a sheasann don chuid eile. Tá an tionscnamh seo mar chuid den phacáiste ‘Oiriúnach do 55’ freisin. Cuimsíonn sé an dearadh margaidh do gháis, hidrigin san áireamh. Cuirfidh sé deireadh leis na bacainní rialála atá ann cheana agus réiteoidh sé an bealach chun sin a bhaint amach ar bhealach costéifeachtach. Is cuid thábhachtach í seo den aistriú chuig córas fuinnimh comhtháite lena n-íoslaghdaítear costais an aistrithe i dtreo na haeráidneodrachta go háirithe do thomhaltóirí agus lena gcuirtear deiseanna nua ar fáil chun a mbillí fuinnimh agus a rannpháirtíocht ghníomhach sa mhargadh a laghdú. Meastar go n-úsáidfear hidrigin go príomha sna limistéir nach rogha é an leictriú iontu, lena n-áirítear i dtionscal dianfhuinnimh an lae inniu (e.g. scaglanna, leasacháin, déanamh cruach) agus earnálacha iompair tromshaothair áirithe (iompar muirí, eitlíocht, feithiclí troma fad-achair). Is gá bonneagar tiomnaithe hidrigine a fhorbairt chun acmhainneacht iomlán an iompróra fuinnimh sin a bhaint amach i bhfeidhmchláir úsáide deiridh shonracha. Is é is cuspóir do gháis in-athnuaite agus ísealcharbóin a chur chun cinn na hearnálacha sin a dhícharbónú, solúbthacht an chórais leictreachais a mhéadú a bhuí le teicneolaíochtaí ‘Cumhacht-go-X’, slándáil an tsoláthair a neartú trí spleáchas ar allmhairí gáis nádúrtha a laghdú agus leictreachas a stóráil (agus a tháirgeadh). Fágann sin gur féidir earnálacha éagsúla den gheilleagar a nascadh le chéile, i gcomhar le cineálacha eile stórála agus solúbthachta, amhail cadhnraí agus freagairt don éileamh. Ar an gcaoi chéanna, tacóidh sé le féintáirgeadh agus le húsáid chliste an tsoláthair fuinnimh dáilte agus cuirfidh sé le cumhachtú tomhaltóirí níos fearr. Tá faisnéis shoiléir a bhfuil rochtain éasca uirthi ag teastáil ó thomhaltóirí chun cabhrú le patrúin ídithe fuinnimh a athrú agus athrú a dhéanamh chuig réitigh in-athnuaite agus ísealcharbóin, ar aon dul leis an méid is féidir leo a dhéanamh sa mhargadh leictreachais. Agus é mar aidhm uasmhéid hidrigine in-athnuaite a bhaint amach ó 2030 ar aghaidh, d’fhéadfadh ról a bheith ag cineálacha eile gás ísealcharbóin, go háirithe hidrigin ísealcharbóin, sa ghearrthéarma agus sa mheántéarma, go príomha chun astaíochtaí ó tháirgeadh hidrigine atá ann cheana a laghdú go tapa agus chun tacú le glacadh hidrigine in-athnuaite comhthreomhar agus leis an nglacadh a bheidh ann amach anseo. I gcomhréir le straitéis hidrigine an Aontais Eorpaigh, ba cheart go sroichfeadh táirgeadh hidrigine in-athnuaite san Aontas 1 mhilliún tona faoi 2024 agus suas le 10 milliún faoi 2030. Ó shin i leith, ba cheart hidrigin in-athnuaite a chur in úsáid ar mhórscála agus í a chur in ionad hidrigine ísealcharbóin. Tá gá le creat an mhargaidh a oiriúnú chun forbairt éifeachtúil agus inbhuanaithe a dhéanamh ar gháis in-athnuaite agus ísealcharbóin chomh maith leis an margadh hidrigine.Is amhlaidh atá toisc go mbíonn bacainní rialála roimh na gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin sa lá atá inniu ann maidir le rochtain ar an margadh agus ar eangach a chruthaíonn míbhuntáiste comparáideach i gcomparáid le gás nádúrtha. Ina theannta sin, ionas go mbunófar margadh gáis dhícharbónaithe agus go gcuirfidh sé leis an aistriú fuinnimh, tá gá le sciar i bhfad níos airde d’fhoinsí fuinnimh in-athnuaite i gcóras fuinnimh comhtháite lena ngabhann rannpháirtíocht ghníomhach na dtomhaltóirí i margaí iomaíocha. Ba cheart go gcuirfeadh sé sin ar chumas na dtomhaltóirí tairbhe a bhaint as praghsanna inacmhainne, as dea-chaighdeáin seirbhíse, agus as rogha éifeachtach tairiscintí atá ag teacht le forbairtí teicneolaíocha. Is dócha go n-úsáidfear cineálacha éagsúla gás in-athnuaite agus íseal-charbóin ag an am céanna agus meastar go bhforbróidh siad ar luas difriúil ar fud an Aontais Eorpaigh: ·comhlánóidh bonneagar hidriginbhunaithe an líonra gáis nádúrtha de réir a chéile; ·bonneagar gáis ina gcuirfear foinsí meatáin eile in ionad gáis iontaise de réir a chéile. Ina theannta sin, chuir imeachtaí maidir le praghsanna fuinnimh a mhéadú i gcuimhne dúinn go bhfuil athléimneacht chóras fuinnimh na hEorpa ag éirí níos tábhachtaí de réir a chéile ós rud é go ndéantar fuinneamh in-athnuaite níos díláraithe a chomhtháthú le córas fuinnimh an Aontais agus go gcuirtear deireadh de réir a chéile le breoslaí iontaise. Ní mór na socruithe maidir le slándáil an tsoláthair agus maidir le riosca-ullmhacht in earnáil an gháis a bheith oiriúnach don aistriú chuig fuinneamh glan. Sa Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir le dul i ngleic le praghsanna fuinnimh atá ag ardú (Bosca uirlisí gníomhaíochta agus tacaíochta), leagtar béim ar an idirghníomhú idir slándáil an tsoláthair, an úsáid is fearr is féidir a bhaint as acmhainneachtaí stórála agus luaineacht praghsanna fuinnimh. 1.2 Cuspóirí an togra Féachann an tionscnamh seo le dul i bhfód gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin sa chóras fuinnimh a éascú lena gcumasófar an t-aistriú ó ghás nádúrtha agus chun go mbeidh na gáis nua sin in ann an ról is gá a imirt i ndáil le cuspóir aeráidneodrachta an Aontais do 2050 a bhaint amach. Sa chomhthéacs sin, tugann sé aghaidh ar na réimsí seo a leanas: Leibhéal íseal rannpháirtíochta agus cosanta i margadh miondíola an gháis ghlais. Le rialacha an mhargaidh mhiondíola, ba cheart a chur ar chumas custaiméirí roghanna in-athnuaite agus ísealcharbóin a dhéanamh ionas go mbeidh ról iomlán ag gáis nua san aistriú fuinnimh. Ní hamhlaidh atá faoi láthair. Ina theannta sin, níl ann do chóras coiteann téarmaíochta ná deimhniúcháin san Aontas le haghaidh breoslaí agus gáis ísealcharbóin. Ina theannta sin, is léiriú iad na margaí gáis miondíola ar chomhdhlúthacht an mhargaidh agus ar leibhéil ísle iontrála agus nuálaíochta nua. Cuireann sé sin cosc ar chustaiméirí tairbhe a bhaint as an iomaíocht trí roghanna ísealcharbóin a dhéanamh. Chun go mbeidh siad in ann roghanna fuinnimh inbhuanaithe a dhéanamh, tá faisnéis leordhóthanach ag teastáil ó chustaiméirí maidir lena dtomhaltas fuinnimh agus leis an tionscnamh fuinnimh, chomh maith le huirlisí éifeachtúla chun páirt a ghlacadh sa mhargadh. Thairis sin, ba cheart do na Ballstáit na bearta is gá a dhéanamh chun custaiméirí leochaileacha agus custaiméirí atá buailte ag bochtaineacht fuinnimh a chosaint. Níor cheart margadh an gháis dhícharbónaithe a fhorbairt gan iad a bheith in ann tairbhe iomlán a bhaint as. Bonneagar hidrigine agus margaí hidrigine. Leis an gcreat rialála d’iompróirí fuinnimh ghásaigh atá ann faoi láthair, ní thugtar aghaidh ar úsáid hidrigine mar iompróir fuinnimh neamhspleách trí líonraí tiomnaithe hidrigine. Níl aon rialacha ar leibhéal an Aontais maidir le hinfheistíochtaí bunaithe ar tharaifí i líonraí, ná maidir le húinéireacht agus oibriú líonraí tiomnaithe hidrigine. Ina theannta sin, níl aon rialacha comhchuibhithe ann maidir le cáilíocht hidrigine (íon). Dá bhrí sin, tá bacainní ann maidir le bonneagar hidrigine trasteorann agus margadh iomaíoch hidrigine a fhorbairt a bheadh éifeachtach ó thaobh costais de, ar réamhriachtanas iad chun glacadh le táirgeadh agus tomhaltas hidrigine. Is é is aidhm don togra seo aghaidh a thabhairt ar na heasnaimh sin. Tá togra ann maidir le córas téarmaíochta agus deimhniúcháin hidrigine ísealcharbóin agus breoslaí ísealcharbóin.

Gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin sa bhonneagar agus sna margaí gáis atá ann cheana, agus slándáil fuinnimh. Sa lá atá inniu ann, is sciar beag de mheascán fuinnimh an Aontais Eorpaigh iad gáis inathnuaite agus ísealcharbóin. Is réamhriachtanas é leas a bhaint as an rochtain a d’fhéadfadh a bheith acu ar mhargadh mórdhíola an gháis, i.e. na pointí trádála fíorúla. Má chuirtear deireadh leis na costais a bhaineann le trádáil trasteorann na ngás sin agus má éascaítear nascadh na saoráidí táirgthe, cuirfear feabhas ar an gcás gnó freisin. Féadfaidh difríochtaí i bparaiméadair cháilíochta gáis agus sa toirt hidrigine atá cumaiscthe sa chóras gáis nádúrtha difear a dhéanamh do dhearadh bonneagair gáis, feidhmchláir úsáide deiridh agus idir-inoibríocht córais trasteorann, agus tá baol ann go ndéanfar an margadh inmheánach a ilroinnt. Mar sin féin, níl na rialacha reatha maidir le cáilíocht gáis oiriúnach chun déileáil le forbairtí a bheidh ann amach anseo. Maidir le gás nádúrtha leachtaithe (GNL), trí aghaidh a thabhairt ar na bacainní iarmharacha maidir le rochtain ar chríochfoirt GNL, d’fhéadfaí an bealach a réiteach chun gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin a allmhairiú ón gcoigríoch chun tacú le dícharbónú mhargadh gáis an Aontais. Ar deireadh, tá gá le socruithe iomchuí maidir le slándáil an tsoláthair chun athléimneacht a chaomhnú agus a neartú san aistriú. Pleanáil gréasáin. Mar a leagtar amach i Straitéis an Choimisiúin maidir le Comhtháthú Córas Fuinnimh, is réamhriachtanas é pleanáil agus oibriú comhordaithe chóras fuinnimh an Aontais ina iomláine, ar fud iliomad iompróirí, bonneagar agus earnálacha tomhaltais fuinnimh chun cuspóirí aeráide 2050 a bhaint amach. Tá na scéimeanna agus na cleachtais pleanála gréasáin atá ann faoi láthair easnamhach ós rud é go bhfuil neamhréireachtaí idir an plean forbartha gréasáin deich mbliana uile-Aontais (‘TYNDP’) agus pleananna forbartha gréasáin náisiúnta (‘NDP’). Le nasc níos fearr idir TYNDP agus NDP, d’fhéadfaí malartú trasnáisiúnta faisnéise maidir le húsáid na gcóras tarchuir a dhéanamh. Slándáil an tsoláthair agus na stórála. Mar fhreagairt ar na méaduithe suntasacha uile-Aontais a tháinig ar phraghsanna fuinnimh i bhfómhar na bliana 2021, d’iarr an Chomhairle Eorpach ar an gCoimisiún bearta meántéarmacha agus fadtéarmacha lena gcuirfí le hathléimneacht chóras fuinnimh an Aontais a mheas go pras, lena n-áirítear bearta lena bhfeabhsófar slándáil an tsoláthair. Chun rannchuidiú le freagairt thráthúil ar an ngéarchéim sin agus le géarchéim nua a d’fhéadfadh a bheith ann ar leibhéal an Aontais, áirítear sa togra seo bearta sonracha chun feabhas a chur ar chomhar agus ar athléimneacht, go háirithe chun socruithe stórála agus oibríochtúla maidir le stóráil agus le dlúthpháirtíocht oibríochtúil níos éifeachtaí agus níos comhordaithe a áirithiú. Tá na bearta dírithe ar athléimneacht chóras fuinnimh an Aontais a atreisiú in aghaidh turraingí amach anseo ar bhealach tráthúil. Cumhdaítear leo bearta sa Rialachán seo agus i Rialachán (AE) 2017/1938 maidir le slándáil an tsoláthair gáis. D’fhonn freagairt chomhleanúnach a áirithiú, tá na bearta maidir le slándáil an tsoláthair ina gcuid den togra reachtach seo agus ní mholtar iad mar thogra reachtach ar leithligh. Mar a léirítear sa Teachtaireacht maidir le praghsanna fuinnimh an 13 Deireadh Fómhair 2021 dar teideal ‘Ag dul i ngleic le praghsanna fuinnimh atá ag dul in airde: bosca uirlisí le haghaidh gníomhaíochta agus tacaíochta’, is fíorthábhachtach slándáil an tsoláthair a chomhordú thar theorainneacha chun go mbeidh athléimneacht ann in aghaidh turraingí amach anseo. Leis na bearta atá beartaithe, ceanglaítear ar na Ballstáit stóráil a dhéanamh go sainráite mar chuid dá measúnuithe ar rioscaí maidir le slándáil an tsoláthair, ar an leibhéal náisiúnta agus ar an leibhéal réigiúnach araon, lena n-áirítear rioscaí a bhaineann le rialú ar stóráil ag eintitis ó thríú tíortha. Ba cheart do na Ballstáit bearta stórála trí chomhar réigiúnach a mheas i gcás rioscaí nach dtugtar aghaidh orthu. Sainítear sa togra coinníollacha cumasúcháin maidir le soláthar comhpháirteach deonach stoc straitéiseach gáis a bheidh le húsáid i gcás éigeandála. Tugtar bearta isteach freisin chun feabhas a chur ar thrédhearcacht agus rochtain ar stóráil, chun aghaidh a thabhairt ar rioscaí cibearshlándála gáis agus chun socruithe déthaobhacha dlúthpháirtíochta idir na Ballstáit a éascú i gcás géarchéime. Molann an Coimisiún do na Ballstáit leanúint ar aghaidh leis na socruithe dlúthpháirtíochta gan fanacht ionas go bhfaighidh teaghlaigh an gás atá de dhíth orthu fiú le linn géarchéime tromchúisí. •Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana Tá an tionscnamh beartaithe nasctha go láidir agus comhlántach leis na tograí reachtacha a tugadh chun cinn i gcomhthéacs an Phacáiste ‘Oiriúnach do 55’ chun an Comhaontú Glas don Eoraip a chur chun feidhme, lena n-áirítear: An Treoir athbhreithnithe maidir le Fuinneamh In-athnuaite (‘RED II’), arb í an phríomhionstraim de chuid an Aontais í lena ndéileáiltear le fuinneamh ó fhoinsí in-athnuaite a chur chun cinn. Tá sé mar aidhm leis dlús a chur le dul i bhfód an fhuinnimh in-athnuaite, lena n-áirítear gáis in-athnuaite sa chóras fuinnimh. Leis an leasú atá beartaithe, déantar sprioc na bhfoinsí in-athnuaite i meascán fuinnimh an Aontais a mhéadú go 40 % agus cuireann sé chun cinn glacadh na mbreoslaí in-athnuaite, amhail hidrigin in-athnuaite sa tionscal agus san iompar, le spriocanna breise. I ndáil leis an tionscnamh seo, in RED II sainítear hidrigin in-athnuaite mar ‘breoslaí in-athnuaite de thionscnamh neamhbhitheolaíoch’ agus ‘breoslaí bithmhaise’ lena mbaintear amach laghdú 70 % astaíochtaí gás ceaptha teasa i gcomparáid le breoslaí iontaise lena socraítear fospriocanna sonracha maidir le tomhailt hidrigine in-athnuaite (50 % de thomhaltas iomlán hidrigine chun críoch fuinnimh agus amhábhair san earnáil tionsclaíochta faoi 2030 agus 2.6 % den fhuinneamh a sholáthraítear don earnáil iompair). Déanann an Treoir maidir le hÉifeachtúlacht Fuinnimh (‘EED’) agus an Treoir ghaolmhar maidir le Feidhmíocht Fuinnimh Foirgneamh (‘an Treoir maidir le FFF’) lena n-áirítear na tograí i ndáil lena leasú, idirghníomhaíonn siad leis an tionscnamh atá ann faoi láthair toisc go ndéanann siad difear do leibhéal agus do struchtúr an éilimh ar ghás. Is féidir le bearta éifeachtúlachta fuinnimh bochtaineacht fuinnimh a mhaolú agus leochaileacht tomhaltóirí a laghdú. Ós rud é go bhfuil breoslaí gásacha i gceannas ar an soláthar téimh agus fuaraithe agus ar na gléasraí comhghiniúna san Eoraip i láthair na huaire, fanann a n-úsáid éifeachtúil i gcroílár na mbeart éifeachtúlachta fuinnimh. Tá an Treoir maidir le Gás agus an Rialachán maidir le Gás comhleanúnach le bunphrionsabal na héifeachtúlachta fuinnimh: Le margadh AE atá oscailte agus iomaíoch lena ngabhann praghsanna lena léirítear costais táirgthe, costais charbóin, agus costais agus tairbhí seachtracha na n-iompróirí fuinnimh, chuirfí hidrigin ghlan shábháilte ar fáil go héifeachtúil do na húsáideoirí deiridh is mó a bhfuil meas acu uirthi. Is é is aidhm do Rialachán GTE-F, mar a mhol an Coimisiún i mí na Nollag 2020, tacaíocht níos fearr a thabhairt do nuachóiriú bhonneagar fuinnimh trasteorann na hEorpa don Chomhaontú Glas don Eoraip. Tugtar isteach leis bonneagar hidrigine mar chatagóir nua bonneagair don Líonra Eorpach um Fhorbairt. Is comhlánú é an tionscnamh seo ar Rialachán GTE-F atá beartaithe toisc go ndírítear leis ar ailíniú na bpleananna náisiúnta leis na ceanglais maidir leis an bplean forbartha gréasáin deich mbliana uile-Aontais. Mar a fógraíodh i straitéis an Aontais Eorpaigh chun astaíochtaí meatáin a laghdú, molfaidh an Coimisiún reachtaíocht chun astaíochtaí meatáin a laghdú in earnáil an fhuinnimh. Leis an tionscnamh, féachfar le feabhas a chur ar an bhfaisnéis faoi na hastaíochtaí meatáin uile a bhaineann le fuinneamh. Is comhlánú é an tionscnamh atá ann faoi láthair toisc go bhféachann sé le dul i bhfód na ngás in-athnuaite agus ísealcharbóin a éascú, rud a chumasaíonn an t-aistriú ó ghás nádúrtha. •Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais Leis an Scéim Trádála Astaíochtaí (‘ETS’), méadaítear an praghas atá ar úsáid breoslaí iontaise i gcoibhneas le gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin agus, ar an gcaoi sin, cothaítear léi an t-éileamh ar gháis den sórt sin agus ar infheistíochtaí i dteicneolaíocht táirgthe ghaolmhar. Mhol an Coimisiún láidriú, lena n-áirítear treisithe sna hearnálacha eitlíochta, muirí, earnáil an iompair de bhóthar, agus an earnáil tógála, chomh maith le síntí leo. Faoin Scéim seo, áirítear gach saoráid táirgthe hidrigine, chomh maith le leictreoirí a bhfuil cumas táirgeachta acu is mó ná 25 tona in aghaidh an lae. Tá an Ciste Nuálaíochta, a bunaíodh leis an Treoir maidir le Córas Trádála Astaíochtaí an Aontais (CTA AE) don tréimhse 2021 go 2030, ar cheann de na hionstraimí cistiúcháin lena dtacaítear leis an aistriú chuig Eoraip a bheidh aeráidneodrach faoi 2050. Tá an Ciste Nuálaíochta, a bunaíodh leis an Treoir maidir le CTA AE don tréimhse 2021 go 2030, ar cheann de na hionstraimí cistiúcháin lena dtacaítear leis an aistriú chuig Eoraip a bheidh aeráidneodrach faoi 2050. Leis an athbhreithniú ar an Treoir maidir le Cánachas Fuinnimh, féachtar leis an gcánachas ar tháirgí fuinnimh a ailíniú le beartais fuinnimh agus aeráide an Aontais, teicneolaíochtaí glana a chur chun cinn agus deireadh a chur le díolúintí atá as dáta agus le rátaí laghdaithe a spreagann úsáid na mbreoslaí iontaise faoi láthair. Faoin Treoir athbhreithnithe, déantar na táirgí a chumhdaítear faoin Treoir a ghrúpáil agus a rangú de réir na feidhmíochta comhshaoil atá iontu. Dá réir sin, leagtar síos leis an athbhreithniú íosleibhéil fhabhracha cánachais de EUR 0.15/GJ (i gcomparáid le EUR 10.75/GJ le haghaidh breoslaí iontaise) le haghaidh breoslaí hidrigine in-athnuaite agus ísealcharbóin a úsáidtear mar bhreoslaí mótair. Maidir le breoslaí hidrigine in-athnuaite agus ísealcharbóin a úsáidtear mar bhreoslaí téimh, socraítear leis íosleibhéil cánachais de EUR 0.15/GJ (i gcomparáid le le EUR 0.6/GH le haghaidh gás nádúrtha). An Rialachán athbhreithnithe maidir le Bonneagar Breoslaí Malartacha (‘AFIR’), lena n-aisghairfear Treoir 2014/94/AE maidir le himscaradh bonneagar breoslaí malartacha (AFID), mar a mhol an Coimisiún i mí Iúil 2021, is é is aidhm dó dul i ngleic leis an méadú ar astaíochtaí in iompar de bhóthar chun tacú leis an aistriú chuig flít gluaisteán atá nach mór saor ó astaíochtaí faoi 2050. Leis an Rialachán, ceanglaítear ar na Ballstáit a líonra bonneagair athluchtaithe agus athbhreoslaithe a leathnú i gcomhréir le díolacháin na gcarranna astaíochtaí nialasacha, agus pointí luchtaithe agus breoslaithe a shuiteáil ionas go dtiocfar orthu go rialta ar mhórbhealaí móra. Leis an athbhreithniú maidir le Bonneagar Breoslaí Malartacha, ceanglaítear go mbeidh stáisiún athbhreoslaithe amháin (toilleadh íosta 2 t/lá, 700 bar) gach 150 km trasna lárghréasán GTE-F agus i ngach nód uirbeach faoi 2030; ba é an toradh a bheadh air sin thart ar 700 pointe athbhreoslaithe hidrigine trasna nóid iompair, agus 88 pointe athbhreoslaithe hidrigine i nóid uirbeacha. Is é is aidhm don Leasú ar an Rialachán lena socraítear caighdeáin astaíochtaí CO2 do ghluaisteáin agus do veaineanna bealach soiléir a áirithiú i dtreo iompar astaíochtaí nialasacha ó 2025 ar aghaidh. Sainmhínítear go háirithe leis an rialachán feithiclí astaíochtaí nialasacha mar fheithiclí ceallra-leictreacha, feithiclí breosla-chille agus feithiclí eile faoi thiomáint hidrigine, agus socraítear leis sprioc astaíochtaí atá nach mór neodracha ó thaobh an fhuinnimh de le haghaidh flíteanna feithiclí nua faoi 2030. Is é is aidhm don togra maidir le Tionscnamh Muirí FuelEU an scair de bhreoslaí malartacha ísealcharbóin agus saor ó charbón a mhéadú sa mheascán breosla maidir le hiompar muirí idirnáisiúnta, lena n-áirítear na breoslaí malartacha seo a leanas: bithbhreoslaí leachtacha, leacht toitín leictreonach, gás dícharbónaithe (lena n-áirítear bithmheatán leachtaithe agus leictreaghás), hidrigin dhícharbónaithe agus breoslaí dícharbónaithe hidrigin-dhíorthaithe (lena n-áirítear meatán agus amóinia). Leis an mbéim ar bhreoslaí agus ar theicneolaíochtaí cumhachta, ba cheart laghduithe suntasacha agus tapa ar astaíochtaí a chumasú, agus na teicneolaíochtaí agus an bonneagar atá ann cheana á n-úsáid go hiomlán mar aon leis na dreasachtaí dá bhforáiltear le bearta eile atá le moladh. Ina theannta sin déanfaidh sé sainiú na mbealaí dícharbónaithe le haghaidh na braisle muirí iomlán a éascú. Tá an togra maidir leis an Tionscnamh REFuelEU Aviation neamhshaothraithe go mór, ar togra é a bhfuil sé ina sprioc aige acmhainneacht breoslaí eitlíochta inbhuanaithe a chur chun cinn chun lorg gáis ceaptha teasa na heitlíochta a laghdú. D’fhonn laghdú suntasach a dhéanamh ar a cuid astaíochtaí, beidh ar earnáil na heitlíochta an spleáchas atá aici faoi láthair ar bhreosla scairde iontaise a laghdú agus a bheith ag brath níos mó agus níos mó ar úsáid breoslaí eitlíochta inbhuanaithe (SAFanna) sna blianta amach romhainn. Sa togra, leagtar amach sciar íosta 0.7 % de ‘bhreoslaí eitlíochta sintéiseacha’ sna breoslaí eitlíochta a sholáthraítear d’oibreoirí aerárthaí i gcás inar breoslaí in-athnuaite de thionscnamh neamhbhitheolaíoch iad ‘breoslaí eitlíochta sintéiseacha’, mar a shainmhínítear sa treoir maidir le fuinneamh in-athnuaite. 2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT •Bunús dlí Ní féidir cuspóirí an tionscnaimh seo a bhaint amach ar an leibhéal náisiúnta. Leis na bearta atá beartaithe sa tionscnamh seo, féachtar leis na ceithre chuspóir a leagtar amach in Airteagal 194 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CFAE) a chur chun cinn agus, ag an am céanna, rannchuidiú le dícharbónú gheilleagar an Aontais Eorpaigh. Glacfar na bearta atá beartaithe ar bhonn Airteagal 194(2) CFAE in éineacht le hAirteagal 114(1) CFAE. I réimse an fhuinnimh, tá inniúlacht chomhroinnte ag an Aontas Eorpach de bhun Airteagal 4(2)(i) CFAE.

Cuireann an tionscnamh atá ann faoi láthair freisin le tacar cuimsitheach de ghníomhartha reachtacha a glacadh agus a nuashonraíodh le fiche bliain anuas. Agus é de chuspóir aige margadh inmheánach fuinnimh a bhaint amach, tá an tAontas Eorpach tar éis ceithre phacáiste reachtacha a ghlacadh i ndiaidh a chéile idir 1996 agus 2019, agus é d’aidhm uileghabhálach acu na margaí a chomhtháthú agus na margaí náisiúnta leictreachais agus gáis a léirscaoileadh. Cuimsítear réimse leathan gnéithe sna forálacha seo lena n-áirítear rochtain ar an margadh, trédhearcacht, cearta tomhaltóirí, méadú ar leachtacht na margaí gáis agus neamhspleáchas na n-údarás rialála. •Coimhdeacht (i gcás inniúlacht neamheisiach) Faoi láthair, níl aon rialacha ar leibhéal an Aontais Eorpaigh lena rialaítear líonraí ná margaí tiomnaithe hidrigine agus hidrigin ísealcharbóin agus breoslaí ísealcharbóin. I bhfianaise na n-iarrachtaí reatha ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta chun úsáid hidrigine in-athnuaite a chur chun cinn in ionad breoslaí iontaise, thabharfaí dreasachtaí do na Ballstáit chun rialacha a ghlacadh ar an leibhéal náisiúnta maidir le bonneagar tiomnaithe don hidrigin a iompar. Fágann sé sin go bhfuil an baol ann go mbeidh creat rialála ilroinnte ann ar fud an Aontais, rud a d’fhéadfadh cur isteach ar chomhtháthú na ngréasán agus na margaí náisiúnta hidrigine, rud a chuirfeadh cosc nó bac ar thrádáil trasteorann sa hidrigin. Dá ndéanfaí na rialacha maidir le bonneagar hidrigine a chomhchuibhiú ag céim níos faide anonn (i.e. tar éis reachtaíocht náisiúnta a bheith curtha i bhfeidhm) bheadh ualaí riaracháin méadaithe ar na Ballstáit agus bheadh costais agus éiginnteacht rialála níos airde ann do chuideachtaí, go háirithe i gcás ina bhfuil infheistíochtaí fadtéarmacha i dtáirgeadh hidrigine agus i mbonneagar iompair i gceist. Ach creat rialála a fhorbairt ar leibhéal an Aontais le haghaidh gréasáin agus margaí tiomanta don hidrigin, chothófaí comhtháthú agus idirnascadh na margaí agus na ngréasán náisiúnta hidrigine. Le rialacha ar leibhéal an Aontais maidir le pleanáil, maoiniú agus oibriú na ngréasán tiomnaithe don hidrigin sin chruthófaí intuarthacht fhadtéarmach d’infheisteoirí féideartha sa chineál sin bonneagair fhadtéarmaigh, go háirithe le haghaidh idirnaisc trasteorann (ach ab ea na rialacha sin, d’fhéadfadh siad a bheith faoi réir dlíthe náisiúnta éagsúla a d’fhéadfadh a bheith éagsúil lena chéile). Maidir le bithmheatán, gan tionscnamh ar leibhéal an Aontais, is dócha go mbeadh éagsúlacht rialála fós ann faoi 2030 maidir le rochtain ar mhargaí mórdhíola, na hoibleagáidí maidir le nascthacht agus bearta comhordaithe oibreoirí córais tarchuir (TSO) agus oibreoirí córais dáileacháin (OCD). Ar an gcaoi chéanna, gan comhchuibhiú áirithe ar leibhéal an Aontais, beidh costais a bhaineann le naisc agus instealladh an-éagsúil ar tháirgeoirí gás in-athnuaite agus ísealcharbóin ar fud an Aontais, rud a fhágfaidh nach mbeidh cothrom iomaíochta ann. Gan tuilleadh reachtaíochta ar leibhéal an Aontais, leanfadh na Ballstáit de chaighdeáin éagsúla maidir le cáilíocht an gháis agus rialacha éagsúla maidir le leibhéil chumaisc hidrigine a chur i bhfeidhm, agus dá bharr sin bheadh baol ann maidir le srianta ar an sreabhadh trasteorann agus deighilt an mhargaidh. Leanfadh caighdeán cáilíochta an an gháis de bheith á sainiú de réir pharaiméadair cháilíochta an gháis nádúrtha, rud a chuirfeadh teorann le comhtháthú na ngás in-athnuaite sa ghréasán Is dócha go laghdóidh na gnéithe sin uile an trádáil trasteorann sna gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin, rud a d’fhéadfaí a chúiteamh le hallmhairí gáis nádúrtha níos mó. D’fhéadfadh sé go leanfaidh úsáid na gcríochfort GNL agus na n-allmhairí de bheith srianta do ghás nádúrtha, ina ainneoin sin, ní bheadh gá le críochfoirt GNL a oiriúnú i gcás ina bhfuil bithmheatán nó meatán sintéiseach ar fáil go hiomaíoch ó fhoinsí nach foinsí de chuid an Aontais iad. Ní bheidh gá le pleanáil gréasáin náisiúnach a fhorbairt ach sna Ballstáit ina n-oibríonn Oibreoirí Tarchuir Neamhspleácha agus Oibreoirí Córais Neamhspleácha. D’ainneoin go bhfuil plean náisiúnach gáis aonair ag formhór na mBallstát ina dtéann oibreoirí gáis i mbun comhair, tá teorainn leis an gcomhar trasteorann go fóill. Tá sé léirithe go bhfuil ullmhú éigeandála comhordaithe an Aontais maidir leis an earnáil gáis faoi láthair níos éifeachtaí ná gníomhaíocht amháin ar an leibhéal náisiúnta. •Comhréireacht Comhlíonann an tionscnamh prionsabal na comhréireachta. Tagann sé faoi raon feidhme Airteagal 194 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. Tá an idirghabháil beartais comhréireach le gné agus nádúr na bhfadhbanna a sainaithníodh agus le gnóthú na gcuspóirí a leagadh amach. Ní théann an togra thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir ginearálta arb é is aidhm dó dícharbónú breoslaí gásacha ar bhealach iomaíoch a éascú, costais eacnamaíocha ar a laghad, agus slándáil fuinnimh a áirithiú agus tomhaltóirí a chur i gcroílár na margaí fuinnimh ag an am céanna. Meastar go bhfuil an tacar roghanna tosaíochta comhréireach agus go gcuireann siad, a mhéid is féidir, leis an gcur chuige atá ann cheana. An chothromaíocht idir oibleagáidí agus breithniú ar an acmhainneacht chun gníomhú i measc na mBallstát agus eintitis phríobháideacha, meastar go bhfuil sin iomchuí i bhfianaise a riachtanaí atá sé an aeráid neodracht a bhaint amach faoi 2050. •An rogha ionstraime Ag cur leis an meastóireacht fhoriomlán ar an gcreat rialála atá ann faoi láthair do mhargadh an gháis, is Treoir iad na hionstraimí a roghnaítear, chun Treoir 2009/73/CE a athmhúnlú, agus Rialachán chun Rialachán Uimh. 715/2009 a athmhúnlú. Má chinntear na gníomhartha atá ann cheana a athmhúnlú, cuirfear leis an tsoiléireacht dhlíthiúil. Bhí an baol ann nár leor gníomh leasaitheach chun aghaidh a thabhairt ar thacar leathan forálacha nua. Fágann na hionstraimí a roghnaíodh nach mór athbhreithniú a dhéanamh ar na rialacha atáthar tar éis a ghlacadh agus a chur chun feidhme cheana féin mar fhorbairt nádúrtha ar an reachtaíocht atá ann faoi láthair, i bhfianaise na n-athruithe sin. Beidh gá le tuilleadh gníomhartha a leasú tríd an Rialachán maidir le Gás amhail: Rialachán SoS (AE) 2017/1938, Rialachán ACER (AE) 2019/942 agus Rialachán REMIT (AE) Uimh. 1227/2011. 3.TORTHAÍ AR MHEASTÓIREACHTAÍ EX POST, AR CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS AR MHEASÚNUITHE TIONCHAIR •Meastóireachtaí ex post/seiceálacha oiriúnachta ar an reachtaíocht atá ann cheana Chuir teacht i bhfeidhm an Tríú Pacáiste Fuinnimh go dearfach le hiomaíocht agus le feidhmíocht na margaí inmheánacha fuinnimh. É sin ráite, díríonn an creat rialála reatha maidir le gás ar ghás nádúrtha iontaise-bhunaithe agus ní mheastar ann go dtiocfaidh roghanna malartacha le haghaidh gáis meatáin (lena n-áirítear gás nádúrtha agus bithmheatán) chun cinn, amhail hidrigin. Tá gá le hathscrúdú maidir leis an gcreat rialála reatha maidir leis an margadh gáis agus fógraíodh é cheana sa Teachtaireacht ón gCoimisiún Eorpach maidir leis an straitéis hidrigine le haghaidh Eoraip atá aeráidneodrach. Agus an acmhainneacht éagsúil i mBallstáit an Aontais maidir le táirgeadh hidrigine in-athnuaite agus ísealcharbóin á cur san áireamh, féadfaidh creat margaidh oiriúnach hidrigin a éascú chun an ról atá aici a imirt mar iompróir fuinnimh agus mar chumasóir maidir leis an gcóras fuinnimh a chomhtháthú. Ar an mbonn sin, sainaithníodh ceithre phríomhspreagthóir faoi Réimse Fadhbanna I den Mheasúnú Tionchair: (i) mar thoradh ar dhícharbónú, tiocfaidh slabhra Eorpach luacha hidrigine chun cinn a bheidh ag brath ar mhargadh trasteorann hidrigine; (ii) cuireann easpa infheistíochtaí maidir le bonneagar hidrigine bac ar fhorbairt an mhargaidh; (iii) is dócha go mbeidh bonneagar hidrigine ina mhonaplacht nádúrtha, arb é a bheidh mar thoradh air struchtúir margaidh neamhiomaíocha; (iv) féadfaidh rialacha éagsúla maidir le cáilíocht hidrigine bac a chur ar shreafaí trasteorann agus costais bhreise a thabhú.

Leis na rialacha gáis atá ann faoi láthair, lena ndírítear ar ghás nádúrtha iontaise-bhunaithe a allmhairítear go príomha ó thíortha lasmuigh den Aontas, ní thugtar aghaidh ar shaintréithe sonracha an táirgthe díláraithe maidir le gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin lasmuigh den Aontas. Thairis sin, déanann na toirteanna bithmheatáin, hidrigine agus GNL atá ag méadú difear don cháilíocht gáis agus do dhearadh an bhonneagair gáis agus feidhmeanna úsáide deiridh dá bhrí sin. Aithnítear sa Mheasúnú Tionchair, go háirithe, cúig phríomhspreagthóir a bhaineann leis an Réimse Fadhbanna sin: (i) rochtain shrianta ar an margadh agus ar an líonra do tháirgeoirí áitiúla bithmheatáin nasctha leis na líonraí dáileacháin, éagsúlachtaí sna rialacha maidir leis an oibleagáid an líonra i leith gás in-athnuaite agus ísealcharbóin a nascadh agus na costais a bhaineann leis an oibleagáid sin agus taraifí iontrála laistigh den Aontas agus ag imeacht ón Aontas, cuireann na nithe sin bac ar mhargadh gáis inmheánaigh atá comhtháite go hiomlán, leachtach agus idir-inoibritheach; (ii) féadfaidh difríochtaí i gcáilíocht an gháis agus sna leibhéal cumaiscthe hidrigine tionchar diúltach a imirt ar shreafaí trasteorann agus úsáideoirí deiridh, agus níl na rialacha maidir le cáilíocht gáis atá ann faoi láthair oiriúnach chun forbairtí amach anseo a láimhseáil; críochfoirt GNL atá feistithe chun gás nádúrtha a fháil go príomha, rochtain theoranta ar gháis nua i gcríochfoirt GNL; (iv) féadfaidh conarthaí soláthair fadtéarmacha maidir le gás nádúrtha gan staonadh gás nádúrtha a ghlasáil isteach agus soláthar gáis in-athnuaite i dtreo 2050 a bhac; (v) le comhshocruithe atá ann faoi láthair maidir le slándáil fuinnimh, ní thugtar aghaidh ach ar rioscaí a bhaineann le soláthar gáis nádúrtha agus ní thugtar aghaidh ar gháis in-athnuaite agus ísealcharbóin. Maidir le pleanáil gréasáin, is gá don chomhar idir oibreoirí córais tarchuir agus rialtóirí méadú a thuilleadh. Ceanglaítear le dul i bhfód méadaithe foinsí fuinnimh in-athnuaite inathraitheacha go mbeidh an córas fuinnimh iomlán comhtháite níos fearr agus go mbeidh ar an mbonneagar a bheith níos idirnasctha, bunaithe ar chur chuige níos iomlánaíche agus níos comhtháite. Leis an Measúnú Tionchair léirítear trí phríomhspreagthóir maidir leis an Réimse Fadhbanna sin; (i) tá éagsúlacht sa phleanáil gréasáin idir na Ballstáit agus oibreoirí córais tarchuir, pleanáil éagsúil maidir le leictreachas agus gás; (ii) níl trédhearcacht ar bith i leith acmhainneacht an bhonneagair atá ann faoi láthair maidir lena athmhúnlú nó lena dhíchoimisiúnú; (iii) ní chuirtear oibreoirí córais dáileacháin san áireamh go sonrach i bpleanáil oibreoirí córais tarchuir. Thairis sin, chuirfeadh straitéis forbartha córais ní ba chomhchuibhithe le tuilleadh idirnasc idir córais leictreachais agus córais gáis lena n-áirítear hidrigin. Léiríodh sa mheasúnú gur gá iomaíocht a mhéadú chun a áirithiú go bhfaighidh tomhaltóirí an Aontais na sochair go léir a bhaineann le comhtháthú margaidh. Thairis sin, ceiltear na huirlisí tábhachtacha ar thomhaltóirí go fóill chun go mbeidh siad rannpháirteach sa mhargadh. Níl na forálacha um chosaint tomhaltóirí sa reachtaíocht anailísithe ach oiriúnach dá bhfeidhm go páirteach. Go háirithe, níl cothromaíocht maidir le cosaint do thomhaltóirí leochaileacha idir na Ballstáit agus tá bochtaineacht fuinnimh shuntasach ar fud an Aontais go fóill. Ar aon dul leis sin, sainaithníodh trí chúis le fadhbanna i Limistéar Fadhb IV: (i) acmhainneacht iomaíochta nár baineadh leas aisti i margaí miondíola; (ii) cumhachtú easpach tomhaltóirí maidir le soláthróirí a athrú, uirlisí comparáide praghsanna, faisnéis bhilleála, pobail fuinnimh, agus rochtain ar shonraí; agus (iii) cosaint neamhleor tomhaltóirí go háirithe do dhaoine leochaileacha agus do dhaoine atá atá buailte ag bochtaineacht fuinnimh. •Comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara I gcomhréir leis na Treoirlínte maidir le Rialáil Níos Fearr, rinne an Coimisiún comhairliúchán cuimsitheach uileghabhálach le geallsealbhóirí a bhí bunaithe ar straitéis comhairliúcháin a raibh réimse modhanna agus uirlisí mar chuid di. Bhí sé d’aidhm ag an straitéis sin a áirithiú gur cuireadh an fhianaise ábhartha ar fad san áireamh, lena n-áirítear sonraí faoi chostais, faoi thionchar na sochaí, agus faoi thairbhí an tionscnaimh. Baineadh úsáid as roinnt uirlisí comhairliúcháin: comhairliúchán ar an measúnú tionchair tosaigh (Treochlár), comhairliúchán poiblí ar líne bunaithe ar cheistneoir, cur i láthair ón gCoimisiún agus aiseolas ó pháirtithe leasmhara, lena n-áirítear an Fóram um Rialáil Gáis, plé leis na Ballstáit, le comhaltaí de Pharlaimint na hEorpa agus le hÚdaráis Rialála Náisiúnta, agus plé le páirtithe leasmhara i gceardlann mhór le páirtithe leasmhara. Fuair an Coimisiún 263 fhreagra ar an gcomhairliúchán poiblí oscailte. Tríd is tríd, dhearbhaigh na freagróirí gur léir dóibh go bhfuil gá le hathbhreithniú a dhéanamh ar an Treoir maidir le Gás agus ar an Rialachán maidir le Gás chun cuidiú le cuspóirí dícharbónaithe a bhaint amach. Thairis sin, tá coinne ag os cionn 60 % de na freagróirí go bhféadfadh na hathruithe teicneolaíochta agus rialála is gá chun an margadh gáis a dhícharbónú poist nua a chruthú faoi 2030. Maidir le bonneagar agus margaí hidrigine a fhorbairt, tacaíonn formhór na bhfreagróirí le rialáil a thabhairt ag céim luath chun margadh agus bonneagar dea-fheidhmeach iomaíoch a chothú. Rinne freagróirí moladh go mbeadh creat reachtach de chuid an Aontais ann ina saineofaí príomhphrionsabail rialála agus ina nglacfaí cur chuige céimnithe. Tacaíonn tromlach mór na bhfreagróirí le rochtain tríú páirtí, leis na rialacha i ndáil le rochtain ar phíblínte hidrigine, ar chríochfoirt allmhairithe agus ar stóráil, mar shampla, agus tacaíonn sé le gníomhaíochtaí gréasáin a bheith díchuachta. Mheas an chuid is mó de na freagróirí go bhfuil sé tábhachtach ról na bpáirtithe príobháideacha i bhforbairt na hidrigine a shainiú go luath. Measann tromlach mór na bhfreagróirí freisin go bhféadtar gréasáin phríobháideacha atá ann cheana nó a bheidh ann a dhíolmhú ó cheanglais rialála áirithe ach gur gá cóineasú maidir le creat rialála aonair a áirithiú. Measann formhór mór na bhfreagróirí gur cheart ceanglais maidir le cearta agus ceadú le haghaidh bonneagar hidrigine nua a bheith comhionann leis na cinn is infheidhme maidir le píblínte gáis meatáin atá ann inniu. Maidir leis an rochtain ar gháis in-athnuaite agus ísealcharbóin ar an margadh gáis agus ar an mbonneagar gáis atá ann cheana a chur chun cinn, aontaíonn na páirtithe leasmhara gur gá athbhreithniú a dhéanamh ar an gcreat rialála atá ann faoi láthair chun cuidiú le cuspóirí dícharbónaithe a bhaint amach. Measann tromlach na ngeallsealbhóirí go bhfuil sé tábhachtach rochtain iomlán ar an margadh a áirithiú agus instealladh gás in-athnuaite agus ísealcharbóin isteach san eangach gáis a éascú. Molann roinnt freagróirí oibleagáid a chur ar oibreoirí gréasáin táirgeoirí gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin a nascadh agus laghdú ar mhuirear insteallta a thabhairt isteach. Tromlach na bhfreagróirí, tacaíonn siad chomh maith le feabhas a chur ar an gcreat trédhearcachta do chríochfoirt GNL. Tá tacaíocht láidir ann freisin do chur i bhfeidhm comhchuibhithe na gcaighdeán cáilíochta gáis ar fud na hEorpa, do chomhar trasteorann treisithe agus do bhreis trédhearcachta. Níl na freagróirí ar aonfhocal maidir le cumasc hidrigine, ach aontaíonn an tromlach go bhféadfadh sé a bheith ina chéadchéim éifeachtúil gasta, ina ainneoin na gcostas ard teicniúil, i dtreo dhícharbónú an chórais fuinnimh. Níl ach roinnt bheag páirtithe leasmhara a thacaíonn le deireadh a chur le taraifí trasteorann laistigh den Aontas. Is é breithniú thromlach na bhfreagróirí go bhfuil tábhacht ag baint le dúshláin slándála a bhaineann go sonrach le gás agus le bearta cibearshlándála. Maidir le pleanáil líonra a chomhtháthú, tacaíonn formhór na bpáirtithe leasmhara le huainiú an Phlean Forbartha Gréasáin (NDP) a ailíniú leis an bplean forbartha gréasáin deich mbliana (TYNDP), agus plean gáis aonair beag beann ar an tsamhail dhíchuachta a roghnaítear. Ba mhó fós an tacaíocht a léirigh formhór na bhfreagróirí don chás inarb ann don leictreachas agus don ghás araon. Iarann líon substaintiúil de na geallsealbhóirí tionscail hidrigine a chuimsiú sna pleananna forbartha náisiúnta. Tá formhór na ngeallsealbhóirí ar aon fhocal maidir leis an ról atá ag na OCDanna faisnéis a sholáthar agus a chomhroinnt agus tacaíonn roinnt freagróirí freisin le go gcuireann na OCDanna a bplean féin ar fáil lena n-áirítear optamú córais sna hearnálacha éagsúla. B’fhearr le roinnt freagróirí plean comhpháirteach gáis agus leictreachais ná cásanna comhpháirteacha ina mbeadh pleananna ar leithligh. Thug roinnt geallsealbhóirí le fios gur é an rogha ab fhearr leo plean comhpháirteach meatáin agus hidrigine mar aon le plean ar leithligh don leictreachas. Maidir le rannpháirtíocht agus cosaint na gcustaiméirí i margadh miondíola an gháis ghlais, d’iarr formhór na bpáirtithe leasmhara uaillmhianta níos airde sna forálacha a bhaineann leis an saoránach/tomhaltóir trí bheith ar aon dul leis na huaillmhianta sa mhargadh don leictreachas. Ina theannta sin, ba cheart go gcuideodh forálacha maidir le bochtaineacht fuinnimh lena áirithiú nach n-íocfaidh tomhaltóirí as aistriú chuig roghanna gásbhunaithe atá glan. Tacaíonn ionadaithe de chuid na hearnála príobháidí le pleananna deireadh a chur le praghsanna rialáilte, agus roghnódh eagraíochtaí tomhaltóirí áirithe iad a choinneáil chun go gcosnófaí tomhaltóirí bochta agus leochaileacha. Is mian le beagnach leath na bhfreagróirí go mbeidh forálacha maidir leis an inchomparáideacht tairiscintí agus inrochtaineacht sonraí, trédhearcacht, córais mhéadrúcháin chliste agus aistriú a bheith á n-atreisiú. Níor thacaigh aon fhreagróir leis an gcur chuige neamhrialála. •Bailiú agus úsáid saineolais Baineann an togra beartaithe agus an Measúnú Tionchair foluiteach leas as fianaise ó ionchur a fuarthas ó gheallsealbhóirí chomh maith leis na comhairliúcháin fhairsinge a rinneadh i ndáil leis sin, chomh maith le hathbhreithniú litríochta, agus samhaltú. Mar chuid den athbhreithniú litríochta, féachadh ar na torthaí ó shraith staidéar a rinneadh ar phríomhghnéithe amhail an ról atá ag bonneagar hidrigine agus bonneagar gáis dícharbónaithe, an margadh agus táirgeadh, a rinneadh don Mheasúnú Tionchair nó a chur lena raon feidhme, chomh maith le measúnuithe a rinneadh i dtionscnaimh ábhartha eile de chuid an Choimisiúin. Rinneadh conclúidí a glacadh faoi chuimsiú roinnt fóram geallsealbhóirí, ina measc an ceann ba thábhachtaí ar rialachán gáis (Fóram Mhaidrid) agus an ceann ar rialachán leictreachais (Fóram Fhlórans) a bhreithniú san anailís. Rinneadh idirphlé leis na Ballstáit, le comhaltaí Pharlaimint na hEorpa, leis na hÚdaráis Rialála Náisiúnta, le ACER agus idirphlé le geallsealbhóirí eile a bhreithniú ar bhonn comhionann freisin. •Measúnú tionchair De bhun na dtreoirlínte um Rialáil Níos Fearr, rinne an Coimisiún Measúnú Tionchair ar roinnt roghanna beartais. Chun tacú leis an obair sin rinneadh comhairliúchán laistigh den Choimisiún trí Ghrúpa Stiúrtha Idirsheirbhíse. Cuireadh an measúnú tionchair faoi bhráid an Bhoird um Ghrinnscrúdú Rialála (RSB), agus pléadh leis an mBord é. Thug an Bord um Ghrinnscrúdú Rialála ‘tuairim dhearfach le forcoiméadas’ uaidh. Tugadh aghaidh ar na hagúis go háirithe leis an méid seo a leanas: (i) conclúidí na meastóireachta a chomhtháthú sa tuairisc faidhbe, (ii) ról an tionscnaimh mar chuid den chreat cumasúcháin maidir leis an bpacáiste ‘Oiriúnach do 55’ a shoiléiriú, (iii) bonnlíne thionchar na roghanna beartais a shoiléiriú, (iv) idirdhealú níos soiléire a dhéanamh idir gníomhaithe éagsúla, go háirithe idir táirgeoirí agus tomhaltóirí gáis nádúrtha agus hidrigine, (v) measúnú a sholáthar ar an gcaoi a bhféadfaidh an tionscnamh tionchair dhifriúla a imirt ar FBManna i gcomparáid le cuideachtaí eile (níos mó), (vi) léiriú níos fearr a thabhairt ar na tuairimí easaontacha agus na tuairimí mionlaigh ar fud na tuarascála, lena n-áirítear sa tuairisc faidhbe, tógáil na roghanna, anailís ar na tionchair agus rogha na rogha tosaíochta, (vii) na táblaí costais is tairbhe a chomhlánú san fhormáid iomchuí. I rith na hoibre le haghaidh an Mheasúnaithe Tionchair, féachadh ar réimse beart ar fud ceithre Réimse Fadhbanna chun aghaidh a thabhairt ar na fadhbanna agus na bunchúiseanna arna sainaithint d’fhonn cuspóirí an tionscnaimh a bhaint amach. Tar éis measúnú a dhéanamh ar éifeachtacht, éifeachtúlacht, comhleanúnachas agus comhréireacht na mbeart, cinneadh gurbh é pacáiste de roghanna tosaíochta an bealach is fearr chun cur leis na cuspóirí arna leagan amach. Réimse Fadhbanna I: Bonneagar hidrigine agus margaí hidrigine Breathnaítear na roghanna beartais seo a leanas i Réimse Fadhbanna I: na cearta maidir le hoibriú líonra hidrigine a thairiscint (Rogha 1); na príomhphrionsabail rialála a thabhairt isteach atá bunaithe ar na prionsabail is infheidhme maidir leis an ngás nádúrtha faoi láthair ach arna gcur in oiriúint do chéim forbartha na margaí hidrigine (Rogha 2); agus córas rialála lánfhorbartha a bhunú maidir le hidrigin (cosúil leis na gceann is infheidhme faoi láthair in earnáil an gháis nádúrtha) gan an gá a bheith ann aistriú chuig margadh hidrigine níos aibí (Rogha 3). Is í an rogha thosaíochta príomhphrionsabail rialála a thabhairt isteach ón tús agus soiléireacht á tabhairt maidir leis an réimeas rialála deiridh (amach anseo). (Rogha 2b ‘Príomhphrionsabail rialála a bhfuil fís ag gabháil leo’). Is é an príomhthairbhe a bheidh leis an rogha sin go ndéanann sé comhtháthú margaidh a chothú, soiléireacht a thabhairt d’infheisteoirí, teacht chun cinn struchtúr margaidh neamhiomaíoch a sheachaint chomh maith le costais le haghaidh coigeartuithe ex post maidir le rialacha a luaithe a bheidh an margadh aibí, ach go bhfágtar leis an rogha an tsolúbthacht an rialachán a shaincheapadh maidir le dlús céimneach a chur leis an earnáil hidrigine. Réimse Fadhbanna II: Gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin sa bhonneagar agus sna margaí gáis atá ann cheana, agus slándáil fuinnimh I Réimse Fadhbanna II cumhdaítear roghanna lena gcuirtear chun cinn rochtain ar an margadh agus ar an mbonneagar gáis atá ann cheana le haghaidh gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin (RES&LC). Cuimsítear leis na roghanna uile chomh maith leibhéal céimithe idirghníomhaithe chun aghaidh a thabhairt ar chúiseanna imní maidir le slándáil fuinnimh, go háirithe lena leathnaítear uirlisí, caighdeáin agus nósanna imeachta atá ann cheana chun gáis RES&LA a chumhdach, dlúthpháirtíocht éifeachtach, agus aghaidh a thabhairt ar rioscaí a bhaineann le cibearshlándáil san earnáil gáis. Rogha 3 ‘Rochtain iomlán ar an margadh do gháis in-athnuaite agus ísealcharbóin a cheadú agus a chur chun cinn’, is í sin an rogha tosaíochta le haghaidh Réimse Fadhbanna II agus is é atá sa rogha sin bearta lena dtacaítear le rochtain do gháis in-athnuaite agus ísealcharbóin ar an margadh mórdhíola, críochfoirt GNL, agus an eangach tarchuir (gan beann ar an áit nasctha), lena n-áirítear lascainí taraife le haghaidh insteallta chuig an eangach agus iompar trasteorann. Dhéanfaí an cháilíocht gáis a rialú le cur chuige comhchuibhithe ag an Aontas maidir pointí idirnasctha trasteorann agus, san am céanna, d’fhágfaí an tsolúbthacht faoi na Ballstáit féin. Socraítear an uasteorainn cheadaithe do chumaisc hidrigine ag 5 % ag na pointí trasteorann go léir – leibhéal atá costéifeachtach i dtéarmaí costais oiriúnaithe agus srianta.

Rochtain iomlán ar an margadh do gháis in-athnuaite agus ísealcharbóin a chéadú agus a chur chun cinn: Tá na bearta dá bhforáiltear comhsheasmhach le hiarrachtaí an Aontais chun dul i ngleic leis an athrú aeráide agus tá siad riachtanach chun cuspóirí an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip a bhaint amach. Is é an phríomhthairbhe a bheidh ann go laghdóidh na bearta na costais táirgthe a bhíonn le seasamh ag táirgeoirí gás in-athnuaite agus ísealcharbóin, go méadófar ar an iomaíocht, ar an leachtacht agus ar an trádáil i ngáis in-athnuaite, agus laghdú astaíochtaí gás ceaptha teasa á spreagadh ag an am céanna. Ar an gcaoi sin, bainfidh tomhaltóirí agus cáiníocóirí tairbhe as toisc go bhféadfaí an tacaíocht a laghdú. Déanfar leis freisin na rioscaí a bhaineann le slándáil fuinnimh a theorannú, sábhálfar am agus acmhainní, laghdófar neamhchinnteachtaí, feabhsófar éifeachtúlacht na mbeart éigeandála, agus neartófar ceanglais slándáilsonracha do chuideachtaí gáis. Réimse fadhbanna III: Pleanáil gréasáin I Réimse Fadhbanna III déantar breithniú ar roghanna maidir le pleanáil chomhtháite líonraí. Maidir le Réimse Fadhbanna III is é Rogha 2 ‘Pleanáil Náisiúnta bunaithe ar Chásanna Eorpacha’ an rogha tosaíochta. Leis an rogha seo, is féidir pleanáil náisiúnta a dhéanamh ach éilítear go ndéantar sin bunaithe ar chásanna comhpháirteacha le haghaidh gáis agus leictreachais, i gcomhréir leis an bplean deich mbliana maidir le forbairt gréasáin, agus nasc idir í agus an Plean Náisiúnta Fuinnimh agus Aeráide i gceist. Cuimsítear inti na gníomhaithe ábhartha go léir (OCDanna) agus cumasaítear léi píblínte a shainaithint ar féidir iad a n-úsáid a athrú ó mheatán go hidrigin (H2) ar leibhéal mionsonraí nach bhféadfaí a bhaint amach ar an leibhéal Eorpach. Pleanáil Náisiúnta a bhunú bunaithe ar Chásanna Eorpacha: Is é an phríomhthairbhe go ndíothófar na rioscaí a thagann as agus go ndéanann OCTanna leictreachais agus gáis forbairt a gcóras a phleanáil bunaithe ar thoimhdí neamh-chomhoiriúnacha. Cumasaítear leis comhtháthú earnála agus plean córais choincheapúil agus, san am céanna, coinneofar na tairbhí a thagann as pleananna forbartha níos mionsonraithe ar ghréasáin earnáilsonrach. Áirithítear leis fís chomhchoiteann ag na geallsealbhóirí éagsúla lena dtugtar le fios go gcuirtear san áireamh sa phleanáil gréasáin na straitéisí dícharbónaithe ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais, rud lena laghdófar an baol gurb ann do gaibhniú agus sócmhainní tréigthe. Réimse Fadhbanna IV: Leibhéal íseal rannpháirtíochta agus cosanta i margadh miondíola an gháis ghlais Tá roghanna i Réimse Fadhbanna IV lena dtacaítear le cur chuige chun dul i ngleic leis an iomaíocht agus rannpháirtíocht tomhaltóirí nó, ina ionad sin, lena gceanglaítear aghaidh a thabhairt ar na cúiseanna faidhbe trí bhíthin reachtaíochta nua, agus aithris á déanamh den chuid is mó ar an méid atá bunaithe cheana féin in earnáil an leictreachais. I bhfianaise na hanailíse, is é Rogha 2 ‘Reachtaíocht sholúbtha’ an rogha tosaíochta, arb ionann í agus an cosaint do thomhaltóirí sa mhargadh don leictreachas agus na forálacha maidir le cumhachtú freisin. Is í an rogha sin is dóchúla a bheith éifeachtach, éifeachtúil agus comhsheasmhach le Réimsí Fadhbanna eile. Is é an phríomhthairbhe go mbeifear in ann coigilteas suntasach féideartha a dhéanamh, cuidiú le soláthraithe agus soláthraithe seirbhísí nua dul isteach sa mhargadh, táirgí nuálacha a fhorbairt, rud as a dtiocfaidh méadú ar an iomaíocht, rannpháirtíocht tomhaltóirí agus tairbhe eacnamaíoch. Chuirfeadh sé ar a gcumas do shaoránaigh agus do phobail an glacadh sóisialta a mhéadú, caipiteal príobháideach a chur in úsáid agus úsáid gás in-athnuaite agus ísealcharbóin a éascú. An baol gurb ann do ró-infheistíochtaí a laghdú, beidh tionchar dearfach suntasach aige sin ar an gcomhshaol. •Oiriúnacht rialála agus simpliú Deartar na tograí chun an reachtaíocht atá ann faoi láthair a leasú i gcomhréir leis na roghanna beartais is costéifeachtaí de chuid na roghanna beartais a ndearnadh measúnú orthu sa Mheasúnú Tionchair. Meastar ó chuid de na roghanna tosaíochta go méadófar costais riaracháin, cur chun feidhme agus forfheidhmithe le haghaidh comhlachtaí rialála agus rannpháirtithe sa mhargadh. Mar shampla, níos mó malartuithe riaracháin idir údaráis náisiúnta rialála agus seoladóirí gás nádúrtha, iarrachtaí comhordúcháin níos mó idir oibreoirí córais dáileacháin agus oibreoirí córais tarchuir, agus tuilleadh iarrachtaí rialála agus cur chun feidhme le haghaidh na mBallstát agus údarás náisiúnta, d’fhéadfadh na rudaí sin eascairt as na bearta atá beartaithe. É sin ráite, meastar go mbeidh costais rialála níos ísle agus níos éifeachtúla ón gcreat leasaithe. Thairis sin, léirítear sa Mheasúnú Tionchair gurb iad na bearta atá bearta na roghanna rialála is costéifeachtaí chun cuspóir uileghabhálach an tionscnaimh a bhaint amach, eadhon rialacha a bhunú maidir le tarchur, dáileadh, soláthar agus stóráil gás meatáin agus hidrigine lena bhféadfaidh tacú le dícharbónú an chórais fuinnimh agus fuinneamh slán agus inacmhainne á áirithiú. Ní mór measúnú a dhéanamh ar na costais rialála gearrthéarmacha arna dtabhú i gcuid de na bearta tosaíochta in aghaidh na gcostas agus na n-iarrachtaí a bheadh ag teastáil maidir le comhtháthú agus dícharbónú mall an chórais fuinnimh san fhadtéarma. Na tairbhí a measfar a tháirgfear na roghanna i dtéarmaí tacaíocht a thabhairt do fhoinsí in-athnuaite, comhtháthú an chórais fuinnimh, cosaint tomhaltóirí agus slándáil fuinnimh, don chuid is mó beidh siad níos airde ná na costais riaracháin agus cur chun feidhme láithreacha. Rannchuideoidh an togra níos fearr chun an creat rialála atá ann faoi láthair a shimpliú trí na forálacha maidir le bonneagar gáis agus an margadh gáis a chomhchuibhiú leis an ailtireacht rialála nua arna cheapadh ag an bPacáiste Fuinnimh Glan le haghaidh na hearnála leictreachais. Meastar go rachaidh níos mó ailínithe idir na hearnálacha chun sochair roinnt mhaith réimsí rialála, go háirithe cumasú agus cosaint na dtomhaltóirí, rialachas agus maoirseacht rialála. Tá rannchuidithe comhchosúla beartaithe i dtabhairt isteach luath creata rialála maidir le bonneagair hidrigine agus margaí. Cé gur dócha go méadóidh na rialacha sin na costais riaracháin láithreacha agus an t-ualach rialála le haghaidh údaráis náisiúnta agus oibreoirí margaidh, meastar go ndéanfaidh comhchuibhiú luath de phrionsabail rialála maidir le hidrigin costais comhlíontachta amach anseo a laghdú go suntasach agus an riosca maidir le héagsúlachtaí rialála móra agus costais cur chun feidhme a sheachaint. •Cearta bunúsacha Rud ríthábhachtach is ea é luachanna an Aontais agus cearta bunúsacha agus slándáil na saoránach a chosaint fad a bheidh timpeallacht seo an fhuinnimh ghlais, dhigitigh ag teacht chun cinn. Is chuige sin a forbraíodh na bearta beartais atá beartaithe maidir le bainistiú sonraí, agus é d’aidhm leo rochtain agus úsáid fhorleathan teicneolaíochtaí digiteacha agus seirbhísí sonraí-bhunaithe a áirithiú agus, ag an am céanna, ardleibhéal a ráthú i dtaca leis an gceart chun saoil phríobháidigh agus chun cosanta sonraí pearsanta, mar a chumhdaítear in Airteagail 7 agus 8 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, agus sa Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí. 4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA Maidir leis an tionchar buiséadach ar bhuiséad an Aontais Eorpaigh a ghabhann leis an togra faoin bpacáiste seo, baineann sé le hacmhainní daonna na Gníomhaireachta um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh (ACER) agus Ard-Stiúrthóireacht an Fhuinnimh sa Choimisiún Eorpach (AS ENER) a bhfuil cur síos déanta orthu sa Ráiteas Airgeadais Reachtach a ghabhann leis an togra ón gCoimisiún maidir le hathmhúnlú ar an [Rialachán maidir le Gás]. Go bunúsach, na cúraimí nua a bheidh le déanamh ag ACER, go háirithe na cúraimí maidir leis na rialacha lena n-éascaítear forbairt earnála hidrigine a bheidh iomaíoch, ach chomh maith leis sin, an méadú atá ag teacht ar chastacht na margaí gáis de bharr sciar méadaitheach de gháis eile seachas gás nádúrtha, is gá dá mbarr sin 21 coibhéiseach lánaimseartha breise a thabhairt isteach in ACER ó 2023 ar aghaidh. Ní mór acmhainní daonna Ard-Stiúrthóireacht an Fhuinnimh a threisiú le 5 choibhéiseach lánaimseartha, chun na rialacha nua a chur chun feidhme ar rialacha iad atá beartaithe le haghaidh earnáil atá nua agus ag fás, chun cineálacha nua gás a chomhtháthú sa mhargadh gáis agus sa bhonneagar gáis agus chun na forálacha neartaithe maidir le tomhaltóirí a fhorfheidhmiú. 5.EILIMINTÍ EILE •Pleananna cur chun feidhme, agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe Beidh dhá shraith sa chur chuige a úsáidtear san fhaireachán ar an dul chun cinn, eadhon tuairisciú bliantúil ó ACER agus meastóireacht ón gCoimisiún. Sainordú ACER maidir le faireachán agus tuairisciú bliantúil ar fheidhmíocht an mhargaidh ina thuarascáil bhliantúil faireacháin mhargaidh (oibleagáid i Rialachán (CE) Uimh. 715/2009), coinneofar an sainordú sin, agus leathnófar a raon feidhme chun an hidrigin a chuimsiú. Laistigh de bhliain amháin tar éis na tograí a ghlacadh, iarrfaidh an Coimisiún ar ACER athbhreithniú agus nuashonrú a dhéanamh ar a tháscairí faireacháin (le rannpháirtíocht na ngeallsealbhóirí lena mbaineann) chun a áirithiú go leanfaidh siad de bheith ábhartha maidir le faireachán a dhéanamh ar an dul chun cinn ionsar na cuspóirí is bun leis na tograí seo. Leanfaidh ACER de bheith ag brath ar na foinsí sonraí atá bunaithe cheana agus a úsáideadh chun an tuarascáil faireacháin margaidh a ullmhú, agus an tuarascáil sin arna leathnú chun na sonraí ábhartha maidir leis an hidrigin a chuimsiú.

Tiocfaidh tuairisciú bliantúil ACER in ionad oibleagáidí tuairiscithe an Choimisiúin, na hoibleagáidí sin atá fós ann faoin Treoir maidir le Gás. Leis na tograí mionsonraithe, áiritheofar go mbeidh faireachán ACER comhlántach le cleachtaí faireacháin eile (go háirithe faireachán a dhéanfar faoi Rialachas an Aontais Fuinnimh agus na Gníomhaíochtaí Aeráide) lena seachnófar forluí ar bith. Déanfaidh an Coimisiún meastóireacht iomlán ar thionchar na dtionscnamh atá beartaithe, lena n-áirítear éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas agus ábharthacht leanúnach na dtograí, laistigh d’amlíne ar leith tar éis theacht i bhfeidhm na mbeart arna nglacadh (go táscach, 5 bliana). Faoin 31 Nollaig 2030, déanfaidh an Coimisiún athbhreithniú ar an Treoir seo agus déanfaidh sé tuarascáil ina leith sin a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle. •Doiciméid mhíniúcháin (i gcás treoracha) Mar thoradh ar an rialú a thug Cúirt Bhreithiúnais na hEorpa sa Choimisiún vs an Bheilg (cás C-543/17), ní mór do na Ballstáit faisnéis atá soiléir agus beacht go leor a chur leis na fógraí a thugann siad faoi bhearta náisiúnta trasuite, faisnéis lena sonraítear na forálacha sin den dlí náisiúnta lena dtrasuitear na forálacha de threoir. Ní mór foráil a dhéanamh maidir leis sin do gach oibleagáid, ní hamháin ag ‘leibhéal na n-airteagal’. Má chomhlíonann na Ballstáit an oibleagáid sin, ní bheadh orthu, i bprionsabal, doiciméid mhíniúcháin maidir leis an trasuí a chur chuig an gCoimisiún. Déanfar an Rialachán a chur chun feidhme go díreach agus go haonfhoirmeach sna Ballstáit agus níl gá le Doiciméad Míniúcháin dá bhrí sin. •Míniúchán mionsonraithe ar fhorálacha sonracha an togra Cuimsíonn an treoir athbhreithnithe atá beartaithe deich gcaibidil ina bhfuil 90 airteagal. Caibidil 1 – Ábhar, raon feidhme agus sainmhínithe Leagtar amach i gCaibidil 1 ábhar agus raon feidhme na rialacha maidir le tarchur, dáileadh, soláthar agus stóráil gás a bhaineann úsáid as an gcóras gáis nádúrtha, agus na rialacha maidir le hiompar, soláthar agus stóráil hidrigine trí úsáid a bhaint as an gcóras hidrigine. Sainmhínítear inti freisin na príomhthéarmaí a úsáidtear sa treoir atá beartaithe. Caibidil 2 – Rialacha ginearálta maidir le heagrú na margaí Leagtar síos i gCaibidil 2 na rialacha lena n-áiritheofar margaí gáis a bheidh iomaíoch, dírithe ar leas an tomhaltóra, solúbtha agus neamh-idirdhealaitheach. Tá forálacha inti maidir leis an rochtain ar an margadh, forálacha maidir le gnéithe ar nós saor-rogha an tsoláthróra, praghsanna soláthair margadhbhunaithe, oibleagáidí na seirbhíse poiblí, an inbhuanaitheacht, an deimhniú i ndáil leis an ngás in-athnuaite agus leis an ngás ísealcharbóin, cur chun cinn an chomhair réigiúnaigh, agus rialacha teicniúla. Caibidil 3 – Cumhachtú agus cosaint tomhaltóirí agus margaí miondíola Sa chaibidil seo go háirithe tugtar sraith de chearta don tomhaltóir: Leagtar amach inti mionfhaisnéis maidir le cearta conarthacha bunúsacha, cearta maidir le haistriú idir chonarthaí agus maidir le táillí, agus rialacha maidir le huirlisí comparáide, custaiméirí gníomhacha agus pobail fuinnimh saoránach. Tá forálacha inti maidir le billeáil, méadrú cliste agus gnáthmhéadrú, agus bainistiú sonraí freisin. Tá forálacha inti maidir le pointí teagmhála aonair, an ceart chun díospóidí a réiteach lasmuigh den chúirt, custaiméirí leochaileacha, agus margaí miondíola. Caibidil 4 – Rochtain tríú páirtí ar bhonneagar Roinntear an chaibidil seo ina trí chuid chun na nithe seo a leanas a chumhdach: rochtain ar bhonneagar gáis nádúrtha, rochtain ar bhonneagar hidrigine, agus diúltú rochtana agus nasctha. Caibidil 5 – Na rialacha is infheidhme maidir le tarchur, stóráil agus oibreoirí córais gáis nádúrtha Leis an gcaibidil seo tugtar mionléiriú ar chúraimí na n-oibreoirí córais tarchuir, córais stórála agus córais GNL, rúndacht agus cumhachtaí cinnteoireachta. Caibidil 6 – Oibreoirí córais dáileacháin gáis nádúrtha Leis an gcaibidil seo socraítear ainmniú oibreoirí córais dáileacháin, a dtascanna, na cumhachtaí cinnteoireachta maidir le saoráidí táirgthe nua le haghaidh gáis carbóin in-athnuaite agus ísealcharbóin a nascadh leis an gcóras dáileacháin, díchuachadh na n-oibreoirí córais dáileacháin, na hoibleagáidí atá ar oibreoirí córais dáileacháin i dtaobh na rúndachta, forálacha maidir le córais dáileacháin iata, agus oibreoir comhcheangailte.

Caibidil 7 – Rialacha is infheidhme maidir leis na líonraí hidrigine tiomanta Foráiltear sa chaibidil seo go háirithe cúraimí na n-oibreoirí gréasáin, stórála agus críochfoirt hidrigine, foráil maidir le gréasáin hidrigine atá ann faoi láthair, gréasáin hidrigine atá críochaithe go geografach, idirnascairí hidrigine le tríú tíortha, agus rúndacht maidir le hoibreoirí. Caibidil 8 – Pleanáil chomhtháite gréasáin Leis an gcaibidil seo tugtar mionléiriú ar fhorbairt gréasáin agus cumhachtaí chun cinntí infheistíochta a dhéanamh, forbairt gréasáin hidrigine a thuairisciú, chomh maith le bonneagar hidrigine trasteorann a mhaoiniú. Caibidil 9 – Díchuachadh oibreoirí córas tarchuir Roinntear an chaibidil seo ina sé chuid chun na nithe seo a leanas a chumhdach: úinéireacht a dhíchuachadh, oibreoirí córais neamhspleácha, oibreoirí tarchuir neamhspleácha, oibreoirí gréasáin hidrigine tiomanta a dhíchuachadh agus an t-ainmniúchán, oibreoirí córais gáis nádúrtha agus hidrigine a dheimhniú, agus díchuachadh agus trédhearcacht na gcuntas. Caibidil 10 – Údaráis rialála Dírítear sa chaibidil seo ar ainmniú agus neamhspleáchas na n-údarás rialála, cuspóirí ginearálta an údaráis rialála, cuspóirí agus cumhachtaí na n-údarás rialála, córas rialála le haghaidh saincheisteanna trasteorann, na cóid ghréasáin agus treoirlínte a chomhlíonadh, agus taifid a choinneáil. Caibidil 11 – Forálacha críochnaitheacha Dírítear sa chaibidil deiridh ar fhorálacha críochnaitheacha agus áirítear ann airteagail go háirithe maidir le bearta coimirce, cothrom iomaíochta, comhaontuithe teicniúla, maoluithe, nós imeachta cumhachtaithe, tarmligean a fheidhmiú, nós imeachta coiste, aisghairm, trasuí, teacht i bhfeidhm, Seolaithe. Baineann Iarscríbhinn 1 leis na ceanglais íosta maidir le billeáil agus faisnéis bhilleála. Baineann Iarscríbhinn 2 le méadrú cliste in earnáil an gháis nádúrtha. Tá tábla comhghaoil in Iarscríbhinn 3. Cuimsíonn an rialachán athbhreithnithe atá beartaithe cúig chaibidil ina bhfuil 69 airteagal. Caibidil 1 – Ábhar, raon feidhme agus sainmhínithe Leagtar amach sa chaibidil seo ábhar agus raon feidhme na rialacha maidir le cuspóirí an Aontais Fuinnimh, an creat aeráide agus fuinnimh chomh maith le tomhaltóirí. Sainmhínítear inti freisin na príomhthéarmaí a úsáidtear sa rialachán atá beartaithe. Caibidil 2 – Rialacha ginearálta maidir le heagrú na margaí agus rochtain ar an mbonneagar Leagtar amach sa chaibidil seo na prionsabail ghinearálta chomh maith le sócmhainnbhunú rialáilte a scaradh, rochtain tríú páirtí ar sheirbhísí, measúnú margaidh maidir le gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin, prionsabail maidir le sásraí leithdháilte acmhainne agus nósanna imeachta bainistithe ar phlódú, trádáil i gcearta acmhainne, rialacha comhardúcháin agus muirir i leith éagothroime, deimhniú, agus comhar oibreoirí córais tarchurtha. Caibidil 3 – Rochtain ar ghréasáin Leis an gcaibidil seo tugtar mionléiriú ar tharaifí chun rochtain a fháil ar ghréasáin, agus lascainí.

Caibidil 4 – Oibriú córais tarchuir, stórála, GNL agus críochfoirt hidrigine Leagtar amach sa chaibidil seo forálacha maidir le hacmhainn dhocht le haghaidh gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin, comhar trasteorann maidir le cáilíocht gáis, meascáin hidrigine, gréasán Eorpach na n-oibreoirí córais tarchuir don ghás, an faireachán a dhéanfaidh ACER, údaráis rialála, comhairliúcháin, costais, comhar réigiúnach, TYNDP, ceanglais thrédhearcachta, agus taifid a choinneáil. Caibidil 5 – Oibriú córas dáileacháin Leis an gcaibidil seo leagtar síos na rialacha maidir le hacmhainn dhocht le haghaidh gáis in-athnuaite agus ísealcharbóin, comhar idir oibreoirí córais dáileacháin agus oibreoirí córais tarchuir, ceanglas trédhearcachta, an t-eintiteas Eorpach d’oibreoirí córais dáileacháin. Áirítear inti nósanna imeachta agus cúraimí. Caibidil 6 – Rochtain ar líonraí hidrigine tiomanta Dírítear sa chaibidil seo ar chomhar trasteorann maidir le cáilíocht hidrigine, Gréasáin Eorpach na nOibreoirí Gréasáin, a chúraimí, TYNDP maidir le hidrigin, costais, agus comhairliúchán, an faireachán a dhéanfaidh ACER, comhar réigiúnach, agus ceanglais thrédhearcachta. Caibidil 7 – Cóid ghréasáin agus treoirlínte Leagtar amach sa chaibidil seo forálacha maidir le cóid ghréasáin agus treoirlínte a ghlacadh, cóid ghréasáin a bhunú, leasuithe ar chóid ghréasáin agus treoirlínte, ceart na mBallstát foráil a dhéanamh maidir le bearta níos mionsonraithe, foráil maidir le faisnéis a sholáthar agus rúndacht, agus pionóis. Déantar gach ceann de na rialacha a oiriúnú le haghaidh hidrigine. Caibidil 8 – Forálacha críochnaitheacha Dírítear sa chaibidil seo ar fhorálacha críochnaitheacha agus áirítear inti airteagail go háirithe maidir le bonneagar gáis nádúrtha agus hidrigine nua, nós imeachta coiste, díolúintí, maoluithe, tarmligean a fheidhmiú, leasuithe ar rialacháin, leasú chun an Rialachán maidir le slándáil an tsoláthair gáis RES&LA a shíniú agus chun bearta a áireamh maidir le cibearshlándáil, dlúthpháirtíocht agus stóráil, aisghairm, agus teacht i bhfeidhm. Tá treoirlínte in Iarscríbhinn 1. Tá tábla comhghaoil in Iarscríbhinn 2. 🡻 2009/73/EC (oiriúnaithe) 2021/0425 (COD) Togra le haghaidh TREOIR Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE concerning ⌦ maidir le ⌫ comhrialacha do na margaí inmheánacha sa ghás ⌦in-athnuaite agus⌫ nádúrtha ⌦agus sa hidrigin ⌫ agus lena n-aisghairtear Treoir 2003/55/CE TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH, Ag féachaint don Chonradh establishing the European Community ⌦ ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh ⌫ , agus go háirithe Airteagal 47(2) agus Airteagal 194(2) ⌦ Airteagal 194(2) ⌫ de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún ⌦ Eorpach ⌫ , ⌦ Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta, ⌫ Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún, Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an nós imeachta a leagtar síos in Airteagal 251 den Chonradh ⌦ an ngnáthnós imeachta reachtach ⌫ , De bharr an mhéid seo a leanas: ⇩ nua (1)Rinneadh Treoir 2009/73/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a leasú go suntasach roinnt uaireanta. Ós rud é go bhfuil tuilleadh leasuithe le déanamh uirthi, ba cheart í a athmhúnlú ar mhaithe le soiléireacht. 🡻 2009/72/CE Aithris 1 (oiriúnaithe) (2)Is é is aidhm don mhargadh inmheánach sa ghás nádúrtha, atá á chur chun feidhme de réir a chéile ar fud an Chomhphobail ⌦ Aontais ⌫ ó 1999 i leith, fíor-rogha a thabhairt do thomhaltóirí uile an Aontais Eorpaigh, cibé acu an saoránaigh nó gnólachtaí iad, mar aon le deiseanna nua gnó agus tuilleadh trádála trasteorann, chun gnóthachain éifeachtúlachta a mhéadú, chun praghsanna iomaíocha agus caighdeáin níos airde seirbhíse a bhaint amach agus chun cuidiú le slándáil an tsoláthair agus leis an inbhuanaitheacht. 🡻 2009/73/CE Aithris 2 (oiriúnaithe) ⇨ nua (3)Chuidigh Treoir 2003/55/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Meitheamh 2003 maidir le comhrialacha don mhargadh inmheánach sa ghás nádúrtha ⌦ agus Treoir 2009/73/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, ⌫ go mór chun margadh inmheánach sa ghás nádúrtha den chineál sin a chur ar bun. ⇩ nua (4)Mar chuid den Phacáiste ‘Fuinneamh Glan do gach Eorpach’ a mhol an Coimisiún an 30 Samhain 2016, le Rialachán (AE) 2019/943 agus Treoir 2019/944, cuireadh dlús breise le forbairt an mhargaidh inmheánaigh don leictreachas a bhfuil na saoránaigh ag a chroílár agus lena rannchuidítear le cuspóirí an Aontais maidir leis an aistriú chuig córas fuinnimh ghlain agus chun astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú. Ba cheart an margadh inmheánach sa ghás nádúrtha a bhunú de réir na bprionsabal céanna agus, go háirithe, ba cheart leibhéal comhionann cosanta do thomhaltóirí a áirithiú leis. (5)Tá spriocanna ag an Aontas astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú. Dá bhrí sin, ghlac sé tacar tionscnamh chun an sprioc sin a bhaint amach, lena n-áirítear an straitéis maidir le comhtháthú córas fuinnimh agus an straitéis hidrigine a d’fhoilsigh an Coimisiún i mí Iúil 2020 ina leagtar amach an chaoi a ndéantar na margaí fuinnimh a nuashonrú, lena n-áirítear dícharbónú na margaí gáis mar aon le Rialachán (AE) 2018/1999 agus Rialachán (AE) 2021/1119. Leis an Treoir seo, ba cheart rannchuidiú leis na spriocanna sin a bhaint amach, rud a áiritheoidh slándáil an tsoláthair agus margadh inmheánach dea-fheidhmiúil sa ghás, lena n-áirítear sa hidrigin.

(6)Is é is aidhm don Treoir seo dul i bhfód gás in-athnuaite agus ísealcharbóin sa chóras fuinnimh a éascú, rud a chumasóidh an t-aistriú ó ghás iontaise agus ról tábhachtach a thabhairt do na gáis nua sin i ndáil le cuspóirí aeráide 2030 an Aontais agus cuspóir aeráidneodrachta an Aontais do 2050 a bhaint amach. Is é is aidhm don Treoir creat rialála a chur ar bun, creat lena gcuirtear ar a gcumas do na rannpháirtithe uile sa mhargadh ról idirthréimhseach an gháis iontaise a chur san áireamh le linn dóibh a ngníomhaíochtaí a phleanáil agus lena ndreasófar na rannpháirtithe leis sin a dhéanamh chun éifeachtaí glasála a sheachaint agus chun céimniú amach tráthúil an gháis iontaise a áirithiú go sonrach sna hearnálacha tionsclaíochta uile is ábhartha agus chun críoch téimh. (7)De thoradh acmhainneacht dhifriúil na mBallstát i ndáil le hidrigin in-athnuaite a tháirgeadh, aithnítear i straitéis hidrigine an Aontais Eorpaigh go bhfuil tairbhí tábhachtacha don iomaíocht, don inacmhainneacht agus do shlándáil an tsoláthair ag baint le margadh oscailte agus iomaíoch de chuid an Aontais lena ngabhann trádáil trasteorann saor ó bhac. Thairis sin, cuirtear i dtábhacht inti go n-éascófaí leis an aistriú chuig margadh leachtach lena ngabhann trádáil hidrigine bunaithe ar thráchtearraí teacht isteach táirgeoirí nua agus bheadh sé tairbhiúil le haghaidh comhtháthú níos doimhne le hiompróirí fuinnimh eile. Chruthódh sé comharthaí praghais inmharthana le haghaidh infheistíochtaí agus cinntí oibriúcháin. Dá bhrí sin, ba cheart na rialacha a leagtar síos sa Treoir seo a bheith fabhrach do theacht chun cinn margaí hidrigine, trádála hidrigine bunaithe ar thráchtearraí agus mol trádála leachtaí agus ba cheart do na Ballstáit deireadh a chur le haon bhacainn mhíchuí air sin. Agus na difríochtaí bunúsacha á n-aithint, ba cheart na rialacha atá ann cheana lenar cumasaíodh oibríochtaí tráchtála éifeachtúla a forbraíodh don mhargadh leictreachais agus gáis agus don trádáil a bheith infheidhme maidir le margaí hidrigine an Aontais a mhéid is iomchuí agus laistigh de thréimhse ama oiriúnach. (8)I gcomhréir le Straitéis Hidrigine an Aontais, meastar go gcuirfear hidrigin in-athnuaite in úsáid ar scála mór ón mbliain 2030 i leith chun dícharbónú a dhéanamh ar earnálacha áirithe lena n-áirítear eitlíocht agus loingseoireacht chuig earnálacha tionsclaíochta atá deacair a dhícharbónú. Tairbheoidh na custaiméirí deiridh uile atá nasctha le córais hidrigine de na cearta bunúsacha tomhaltóirí is infheidhme maidir le custaiméirí deiridh atá nasctha leis an gcóras gáis nádúrtha, amhail an ceart chun athrú ó sholáthróir amháin go soláthróir eile agus an ceart chun faisnéise billeála cruinne. Sna cásanna sin ina bhfuil custaiméirí nasctha leis an ngréasán hidrigine, e.g. custaiméirí tionsclaíochta, tairbheoidh siad de na cearta cosanta tomhaltóirí céanna is infheidhme maidir le custaiméirí gáis nádúrtha. Mar sin féin, níl feidhm ag na forálacha tomhaltóirí a cheaptar chun rannpháirtíocht teaghlaigh sa mhargadh a spreagadh, amhail uirlisí praghas-chomparáide, custaiméirí gníomhacha agus pobail fuinnimh saoránach, maidir leis an gcóras hidrigine. (9)I gcomhréir le Straitéis Hidrigine an Aontais, tá sé ina thosaíocht ag an Aontas hidrigin in-athnuaite a tháirgtear trí chumhacht na gaoithe agus na gréine go príomha a fhorbairt. Is í an hidrigin in-athnuaite an rogha is comhoiriúnaí do sprioc an Aontais maidir leis an aeráidneodracht agus an truailliú nialasach san fhadtéarma agus an rogha is mó atá i gcomhréir le córas fuinnimh comhtháite. Mar sin féin, d’fhéadfadh breoslaí ísealcharbóin (LCFanna), amhail hidrigin ísealcharbóin (LCH), ról a bheith acu san aistriú fuinnimh go háirithe sa ghearrthéarma agus sa mheántéarma chun astaíochtaí na mbreoslaí atá ann cheana a laghdú go tapa agus chun tacú le glacadh na mbreoslaí in-athnuaite, amhail hidrigin in-athnuaite. Chun tacú leis an aistriú, is gá tairseach a leagan síos maidir le laghduithe ar astaíochtaí gás ceaptha teasa le haghaidh hidrigin ísealcharbóin agus breoslaí gásacha sintéiseacha. Ba cheart tairseach den chineál sin a bheith níos déine maidir le hidrigin a tháirgtear i suiteálacha a chuirfear i mbun feidhme ón 1 Eanáir 2031 chun forbairtí teicneolaíochta a chur san áireamh agus chun an dul chun cinn dinimiciúil sa laghdú ar astaíochtaí gás ceaptha teasa ón táirgeadh hidrigine a spreagadh ar bhealach níos éifeachtaí. Cuireadh i dtábhacht i Straitéis an Aontais Eorpaigh maidir le Comhtháthú Córas Fuinnimh an gá atá le córas deimhniúcháin uile-Aontais a chur chun feidhme chun breoslaí ísealcharbóin a chumhdach freisin, córas a bhfuil sé d’aidhm aige é a chur ar a gcumas do na Ballstáit na breoslaí sin a chur i gcomparáid le roghanna dícharbónaithe eile agus iad a mheas mar réiteach inmharthana ina meascán fuinnimh féin. Chun a áirithiú go bhfuil an tionchar dícharbónaithe céanna ag LCF i gcomparáid le breoslaí malartacha in-athnuaite, is tábhachtach go bhfuil siad deimhnithe trí chur chuige modheolaíochta a chur i bhfeidhm bunaithe ar mheasúnú saolré ar iomlán a n-astaíochtaí gás ceaptha teasa. D’fhágfadh sé sin go bhféadfaí córas deimhniúcháin uile-Aontais cuimsitheach lena gcumhdaítear an meascán fuinnimh ar fud an Aontais a chur chun feidhme. I bhfianaise nach breoslaí in-athnuaite iad LCF agus LCH, ní fhéadfaí an téarmaíocht agus an deimhniúchán a bhaineann leo a áireamh sa togra le haghaidh athbhreithniú ar Threoir (AE) 2018/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. Dá bhrí sin, líontar an bhearna sin lena gcuimsiú sa Treoir seo. 🡻 2009/73/CE Aithris 3 (10)Na saoirsí a ráthaítear do shaoránaigh an Aontais faoin gConradh – inter alia, saorghluaiseacht earraí, saoirse bunaíochta agus an tsaoirse chun seirbhísí a sholáthar – ní féidir iad a ghnóthú ach i margadh atá iomlán oscailte, margadh inar féidir saoirse a bheith ag gach tomhaltóir a soláthróirí a roghnú agus inar féidir saoirse a bheith ag gach soláthróir freastal a dhéanamh ar a gcuid custaiméirí. 🡻 2009/73/CE Aithris 4 (4)Tá bacainní ann faoi láthair sa Chomhphobal, áfach, ar ghás a dhíol faoi choinníollacha comhionanna, gan idirdhealú ná míbhuntáistí. Go háirithe, níl rochtain neamh-idirdhealaitheach ar an ngréasán ann fós, ná níl comhionannas éifeachta i ngach Ballstát ann fós i dtaca le leibhéal na maoirseachta rialála. 🡻 2009/73/CE Aithris 5 (5)Leis an Teachtaireacht ón gCoimisiún an 10 Eanáir 2007 dar teideal An Energy Policy for Europe [Beartas Fuinnimh don Eoraip], leagadh béim ar a thábhachtaí atá sé an margadh inmheánach sa ghás nádúrtha a chomhlánú agus cothrom iomaíochta a chruthú do na gnóthais gáis nádúrtha go léir atá bunaithe sa Chomhphobal. Leis na Teachtaireachtaí ón gCoimisiún an 10 Eanáir 2007 dar teideal Prospects for the internal gas and electricity market [Ionchais an mhargaidh inmheánaigh sa ghás agus sa leictreachas] agus Inquiry pursuant to Article 17 of Regulation (EC) No 1/2003 into the European gas and electricity sectors (Final Report) [Fiosrúchán de bhun Airteagal 17 de Rialachán (CE) Uimh. 1/2003 ar earnálacha an gháis agus an leictreachais san Eoraip (Tuarascáil Chríochnaitheach)], léiríodh nach soláthraítear, leis na rialacha agus na bearta atá i bhfeidhm faoi láthair, an creat is gá chun cuspóir an mhargaidh inmheánaigh atá ag feidhmiú go maith a bhaint amach. 🡻 2009/73/CE Aithris 48 (oiriúnaithe) ⇨ nua (11)Ba cheart leasanna tomhaltóirí a bheith i gcroílár na Treorach seo agus ba cheart cáilíocht seirbhíse a bheith ina príomhfhreagracht ar ghnóthais gáis nádúrtha. Is gá na cearta tomhaltóirí atá ann cheana ⇨ agus na cearta rochtana ar sheirbhísí riachtanacha lena n-áirítear fuinneamh, agus coimirce i gcoinne bochtaineachta fuinnimh, mar a luaitear sa Teachtaireacht maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta ⇦ a neartú agus a dhearbhú, agus ba cheart trédhearcacht níos mó a bheith san áireamh leo. Ba cheart a áirithiú le cosaint tomhaltóirí, i gcás na dtomhaltóirí uile atá faoi shainchúram an Chomhphobail ⌦ Aontais ⌫ i gcoitinne, go dtairbheoidh siad de mhargadh ⌦ gáis ⌫ atá iomaíoch. Ba cheart do na Ballstáit cearta tomhaltóirí a fhorfheidhmiú nó i gcás ina bhforálann an Ballstát amhlaidh, ba cheart do na húdaráis rialála iad a fhorfheidhmiú. ⇩ nua (12)Le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta, cuirtear an fuinneamh i measc na seirbhísí riachtanacha a mbeidh rochtain ag gach duine orthu agus iarrtar leis bearta tacaíochta do na daoine atá i ngátar (prionsabal 20). Iarrtar le Sprioc Forbartha Inbhuanaithe 7 (SDG7) rochtain ar fhuinneamh inacmhainne, iontaofa, inbhuanaithe agus nua-aimseartha a áirithiú do chách.

🡻 2009/73/CE Aithris 47 (oiriúnaithe) (13)Na ceanglais seirbhíse poiblí agus na caighdeáin íosta chomhchoiteanna a eascraíonn astu, ní mór iad a neartú a thuilleadh chun a áirithiú gur féidir le gach tomhaltóir, go háirithe tomhaltóirí leochaileacha, tairbhiú den iomaíocht agus de phraghsanna córa. Ba cheart na ceanglais seirbhíse poiblí a shainiú ar an leibhéal náisiúnta agus imthosca náisiúnta á gcur san áireamh; Mar sin féin, ba cheart do na Ballstáit dlí an Chomhphobail ⌦ Aontais ⌫ a urramú. Ba cheart do shaoránaigh an Aontais agus, i gcás ina measann na Ballstáit gurb iomchuí é, fiontair bheaga, a bheith in ann tairbhiú d’oibleagáidí seirbhíse poiblí, go háirithe maidir le slándáil an tsoláthair agus taraifí réasúnta. ⇩ nua (14)Ba cheart do na Ballstáit lánrogha leathan a bheith acu chun oibleagáidí seirbhíse poiblí a leagan ar ghnóthais gáis agus cuspóirí de leas ginearálta eacnamaíoch á leanúint acu. Mar sin féin, oibleagáidí seirbhíse poiblí i bhfoirm socrú praghsanna don soláthar gáis nádúrtha, is bearta iad atá saobhach ó bhonn ar minic a leanann carnadh ar easnaimh taraifí, teorannú ar rogha na dtomhaltóirí, dreasachtaí níos measa i dtaca le caomhnú fuinnimh agus i dtaca le hinfheistíochtaí san éifeachtúlacht fuinnimh, caighdeáin seirbhíse níos ísle, leibhéil níos ísle de rannpháirtíocht agus sástacht tomhaltóirí, agus srianadh ar an iomaíocht, chomh maith le líon níos lú táirgí agus seirbhísí nuálacha a bheith ar an margadh astu. Dá thoradh sin, ba cheart do na Ballstáit uirlisí eile beartais a chur i bhfeidhm, go háirithe bearta spriocdhírithe faoin mbeartas sóisialta, chun inacmhainneacht an tsoláthair gáis nádúrtha dá saoránaigh a choimirciú. Níor cheart idirghabhálacha poiblí ó thaobh socrú praghsanna don soláthar gáis nádúrtha a chur i bhfeidhm ach amháin mar oibleagáidí seirbhíse poiblí agus ba cheart dóibh a bheith faoi réir ag coinníollacha sonracha a shonraítear sa Treoir seo. Margadh gáis nádúrtha atá iomlán léirscaoilte agus ag feidhmiú go maith, spreagfadh sé iomaíocht faoi phraghsanna agus iomaíocht nach iomaíocht faoi phraghsanna í i measc na soláthróirí atá ann cheana féin agus sholáthródh sé dreasachtaí d’iontrálaithe nua sa mhargadh, rud a d’fheabhsódh roghanna agus sástacht na dtomhaltóirí dá bharr. (15)Oibleagáidí seirbhíse poiblí i bhfoirm socrú praghsanna don soláthar gáis nádúrtha, ba cheart iad sin a úsáid, ar bhealach nach sáródh prionsabal na margaí oscailte, in imthosca atá sainithe go soiléir agus i measc tairbhithe atá sainithe go soiléir, agus ba cheart dóibh a bheith teoranta ina ré. Chun maolú a dhéanamh ar éifeachtaí saofa na n-oibleagáidí seirbhíse poiblí ó thaobh socrú praghsanna don soláthar gáis nádúrtha, ba cheart do na Ballstáit a chuireann idirghabhálacha den sórt sin i bhfeidhm bearta breise a thabhairt isteach, lena n-áirítear bearta chun cosc a chur ar shaobhadh ar shocrú praghsanna sa mhargadh mórdhíola. Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go bhfuil tairbhithe uile praghsanna rialáilte in ann tairbhe iomlán a bhaint as na tairiscintí atá ar fáil ar an margadh iomaíoch nuair a roghnaíonn siad déanamh amhlaidh. Chuige sin, ba cheart iad a chur ar an eolas go díreach agus go tráthrialta i dtaobh na dtairiscintí agus na gcoigilteas atá ar fáil ar an margadh iomaíoch, agus ba cheart cúnamh a thabhairt dóibh le freagairt a thabhairt ar thairiscintí atá bunaithe ar an margadh agus tairbhe a bhaint astu. (16)Níor cheart tras-fhóirdheonú díreach idir catagóirí éagsúla custaiméara a bheith mar thoradh ar idirghabhálacha poiblí ó thaobh socrú praghsanna don soláthar gáis nádúrtha. De réir an phrionsabail sin, níor cheart go gcuirfeadh córais praghsanna faoi deara go sainráite do chatagóirí áirithe custaiméara costas na n-idirghabhálacha praghsanna a dhéanann difear do chatagóirí eile custaiméara a sheasamh. 🡻 2009/73/CE Aithris 49 (oiriúnaithe) ⇨ nua (17)Ba cheart faisnéis shoiléir intuigthe a chur ar fáil do na tomhaltóirí maidir leis na cearta atá acu i ndáil leis an earnáil fuinnimh. Ba cheart don Choimisiún ⌦ Rinne an Coimisiún ⌫ , tar éis dó dul i gcomhairle le páirtithe leasmhara ábhartha lena n-áirítear na Ballstáit, údaráis rialála náisiúnta , eagraíochtaí tomhaltóirí agus gnóthais gáis nádúrtha, seicliosta inrochtana so-úsáidte a bhunú do na tomhaltóirí fuinnimh lena soláthrófar faisnéis phraiticiúil do na tomhaltóirí maidir lena gcearta. Ba cheart an seicliosta sin do na tomhaltóirí fuinnimh ⇨ a choinneáil cothrom le dáta ⇦ agus a sholáthar do na tomhaltóirí uile agus ba cheart é a chur ar fáil go poiblí. ⇩ nua (18)Ba cheart do na Ballstáit a chur san áireamh go bhfuil gá le hinfheistíocht fheabhsaithe in oideachas agus scileanna na n-oibreoirí i dtionscal an gháis, lena n-áirítear infheistíocht i ndáil le forbairt bonneagair, chun go n-éireoidh leis an aistriú. Bheadh an lua sin i gcomhréir leis an togra le haghaidh athbhreithniú ar an Treoir maidir le hÉifeachtúlacht Fuinnimh (2021/0203 (COD). (19)Leis na rialacha margaidh, ba cheart custaiméirí a chosaint agus a chumhachtú chun roghanna ísealcharbóin a dhéanamh, chun gáis nua in-athnuaite agus ísealcharbóin a leabú go hiomlán san aistriú fuinnimh. (20)Tá príomhról ag gás nádúrtha i soláthar an fhuinnimh de dhroim go bhfuil tomhaltas fuinnimh teaghlaigh ó ghás nádúrtha níos airde fós ná an tomhaltas fuinnimh teaghlaigh ó leictreachas. Cé go bhfuil an leictriú ina phríomhghné den aistriú glas, beidh tomhaltas gáis nádúrtha teaghlaigh fós ann sa todhchaí, lena n-áirítear toirteanna méadaitheacha gáis in-athnuaite. (21)De thoradh nach raibh earnáil an gháis nádúrtha, lena n-áirítear margadh miondíola an gháis nádúrtha, ina cuid den Phacáiste ‘Fuinneamh Glan do gach Eorpach’, níor cuireadh na forálacha gaolmhara maidir le rannpháirtíocht agus cosaint na dtomhaltóirí in oiriúint do riachtanais an aistrithe fuinnimh, rud a chomhfhreagraíonn ina ionad sin don staid a bhí ann breis agus 10 mbliana ó shin nuair a glacadh an Tríú Pacáiste Fuinnimh. (22)Feictear sásamh agus rannpháirtíocht custaiméirí íseal mar aon le glacadh mall i dtaobh gáis nua in-athnuaite agus ísealcharbóin i margadh an gháis nádúrtha agus is léiriú iad na nithe uile sin ar an iomaíocht theoranta i roinnt mhaith Ballstát. Murab ionann agus na praghsanna atá ag titim sna margaí mórdhíola, tháinig méadú ar phraghsanna an gháis nádúrtha le haghaidh custaiméirí teaghlaigh le 10 mbliana anuas agus, mar thoradh air sin, bhí ar chustaiméirí teaghlaigh a dhá nó a thrí oiread níos mó a íoc as a dtomhaltas gáis nádúrtha ná a bhí le híoc ag custaiméirí tionsclaíocha. (23)Tá solúbthachtaí margaidh agus creat leormhaith de chuid an Aontais maidir le cearta tomhaltóirí in earnáil an gháis nádúrtha, mar atá san earnáil leictreachais, fíor-riachtanach chun a áirithiú gur féidir le tomhaltóirí a bheith rannpháirteach san aistriú fuinnimh agus tairbhiú de na praghsanna inacmhainne, na caighdeáin mhaithe seirbhíse agus na roghanna tairiscintí éifeachtacha a fhreagraíonn d’fhorbairtí teicneolaíochta.

(24)Bainfear amach an t-aistriú ó ghás iontaise chuig gás in-athnuaite malartach i gcás ina n-éireoidh an fuinneamh ó fhoinsí in-athnuaite ina rogha tharraingteach neamh-idirdhealaitheach do thomhaltóirí bunaithe ar fhaisnéis fhíor-thrédhearcach ina ndéantar na costais aistrithe a dháileadh go cothrom i measc grúpaí éagsúla tomhaltóirí agus imreoirí margaidh. (25)Chun dul i ngleic leis na bearnaí atá ann faoi láthair sa mhargadh miondíola gáis, ní mór aghaidh a thabhairt ar na bacainní iomaíochta agus teicniúla atá ann faoi láthair i ndáil le teacht chun cinn seirbhísí nua, leibhéil seirbhíse níos fearr agus praghsanna tomhaltóirí níos ísle, agus cosaint na dtomhaltóirí atá buailte ag bochtaineacht fuinnimh agus atá leochaileach a áirithiú san am céanna. (26)Chun leibhéal ard cosanta agus cumhachtaithe tomhaltóirí a áirithiú go comhsheasmhach ar fud na n-earnálacha fuinnimh, ba cheart léiriú a thabhairt ar chosaint tomhaltóirí an mhargaidh leictreachais, agus i gcás inarb ábhartha, na forálacha cumhachtaithe a ghabhann leis i gcreat reachtach na reachtaíochta maidir leis an margadh gáis dícharbónaithe. (27)Chun a bheith comhsheasmhach agus éifeachtach, ba cheart na forálacha uile maidir le cosaint agus cumhachtú tomhaltóirí a chuimsiú sa chur chuige scáthánach seo nuair is féidir sin agus nuair is féidir é a chur in oiriúint don mhargadh gáis. Ba cheart a chuimsiú leis sin cearta bunúsacha conarthacha agus rialacha i ndáil le faisnéis bhilleála, athrú ó sholáthróir fuinnimh amháin go ceann eile, rochtain a bheith ann ar uirlisí comparáide iontaofa, tomhaltóirí leochaileacha agus tomhaltóirí atá buailte ag bochtaineacht fuinnimh a chosaint, cosaint leordhóthanach sonraí a áirithiú i ndáil le méadair chliste agus bainistíocht sonraí, agus rialacha éifeachtúla malartacha maidir le réiteach díospóidí. (28)Agus comhsheasmhacht na bhforálacha á saothrú ar fud na n-earnálacha, ba cheart na hualaí ar riaracháin agus ar ghnólachtaí náisiúnta a bheith teoranta agus comhréireach trí leas a bhaint as an taithí a gnóthaíodh leis an bPacáiste ‘Fuinneamh Glan do gach Eorpach’. (29)Meastar go mbeidh an nuachóiriú a dhéanfar ar earnáil an gháis ina chúis le tairbhí suntasacha eacnamaíocha i dtéarmaí iomaíocht miondíola níos fearr agus na sochair shóisialta agus dháileacháin a bhaineann léi agus cumhachtú tomhaltóirí araon, lena n-áirítear cearta conarthacha neartaithe agus faisnéis atá ar fáil agus níos fearr maidir le tomhaltas agus foinsí fuinnimh as a dtiocfaidh cinntí níos glaise. Ba cheart do na pobail is inspéise rannchuidiú le glacadh an gháis in-athnuaite. (30)Nuair a dhéantar athrú ó sholáthróir amháin go ceann eile, is táscaire tábhachtach é i ndáil le rannpháirtíocht na dtomhaltóirí agus is uirlis thábhachtach í freisin chun borradh a chur faoin iomaíocht i margadh an gháis nádúrtha. Tá na rátaí i ndáil le hathrú a dhéanamh ó sholáthróir amháin go ceann eile ar neamhréir go fóill i measc na mBallstát agus díspreagtar iad ón athrú sin a dhéanamh trí tháillí imeachta agus scortha. Cé go bhféadfaí rogha na dtomhaltóirí a theorannú má bhaintear táillí den sórt sin trí dheireadh a chur le táirgí atá bunaithe ar dhílseacht custaiméirí, ba cheart go bhfeabhsófaí leas tomhaltóirí, rannpháirtíocht tomhaltóirí agus iomaíocht sa mhargadh má dhéantar úsáid na dtáillí sin a shrianadh tuilleadh. (31)Le hamanna ionchasacha níos giorra maidir le hathrú ó sholáthróir amháin go ceann eile, is dócha go spreagfar custaiméirí le margaí fuinnimh níos fearr a chuardach agus athrú ó sholáthróir amháin go ceann eile. Leis an úsáid mhéadaithe a bhaintear as teicneolaíocht faisnéise, ba cheart é a bheith indéanta faoin mbliain 2026 an próiseas athraithe teicniúil ina gcláraíonn oibreoir margaidh soláthróir nua i bpointe méadraithe a thabhairt chun críche laistigh de 24 uair an chloig ar aon lá oibre. Trína áirithiú gur féidir le próiseas teicniúil an athraithe tarlú laistigh de 24 uair an chloig faoin dáta sin, dhéanfaí amanna maidir leis an athrú a íoslaghdú, rud a chabhródh le rannpháirtíocht na dtomhaltóirí agus le hiomaíocht miondíola a mhéadú. (32)Cuireann roinnt tosca bac ar thomhaltóirí rochtain a fháil ar na foinsí éagsúla faisnéise faoin margadh atá ar fáil dóibh, iad a thuiscint agus gníomhú bunaithe orthu. Fágann sé sin gur cheart inchomparáideacht na dtairiscintí a fheabhsú agus gur cheart bacainní ar athrú ó sholáthróir amháin go ceann eile a íoslaghdú a mhéid agus is indéanta ach fós gan teorannú míchuí a dhéanamh ar rogha na dtomhaltóirí. (33)Is modh éifeachtach do chustaiméirí beaga iad uirlisí comparáide neamhspleácha, lena n-áirítear suíomhanna gréasáin, chun measúnú a dhéanamh ar an bhfiúntas a bhaineann leis na tairiscintí fuinnimh éagsúla atá ar fáil ar an margadh. Ba cheart é a bheith d’aidhm leo an raon is leithne is féidir de na tairiscintí atá ar fáil a chumhdach, agus an cumhdach is iomláine agus is indéanta a thabhairt ar an margadh, sa chaoi go mbeidh forléargas ionadaíoch ag an gcustaiméir. Tá sé ríthábhachtach rochtain a bheith ag custaiméirí beaga ar uirlis chomparáide amháin ar a laghad agus an fhaisnéis a thugtar sna huirlisí sin a bheith iontaofa, neamhchlaonta agus trédhearcach. Chuige sin, d’fhéadfadh Ballstáit foráil d’uirlis chomparáide a bhíonn á oibriú ag údarás náisiúnta nó ag cuideachta phríobháideach. (34)Ba cheart do na custaiméirí deiridh a bheith in ann gás in-athnuaite féinghinte a ídiú, a stóráil agus ba cheart dóibh a bheith rannpháirteach sna margaí gáis nádúrtha uile trí sheirbhísí coimhdeacha a sholáthar don chóras, mar shampla, trí stóráil fuinnimh. Ba cheart na Ballstáit a bheith in ann forálacha éagsúla a bheith acu ina ndlí náisiúnta a mhéid a bhaineann le cánacha agus tobhaigh ar chustaiméirí gníomhacha aonair agus ar chustaiméirí gníomhacha a bhíonn ag gníomhú go comhpháirteach. (35)Ba cheart catagóirí áirithe tionscnamh fuinnimh ó na saoránaigh a aithint mar ‘phobail fuinnimh saoránach’ i margadh an gháis nádúrtha ar leibhéal an Aontais chun aitheantas a thabhairt don ról atá acu i ndícharbónú an chórais fuinnimh. Ba cheart do na pobail sin úsáid an gháis in-athnuaite sa chóras gáis nádúrtha a éascú. Chun creat cumasúcháin a sholáthar dóibh, ba cheart cóir chothrom, cothroime iomaíochta agus catalóg dea-shainithe ceart agus oibleagáidí a leagan síos ina dtugtar léiriú ginearálta ar an struchtúr ballraíochta, ar na ceanglais rialachais agus cuspóirí na bpobal fuinnimh saoránach i dTreoir (AE) 2019/944. (36)Ní fhágann na forálacha ar phobail fuinnimh saoránach go gcoisctear tionscnaimh eile ó na saoránaigh, amhail Comhphobail Fuinnimh In-athnuaite i dTreoir (AE) 2018/2001 nó tionscnaimh a eascraíonn as comhaontuithe sa dlí phríobháideach, a bheith ann. Ba cheart ballraíocht i bpobail fuinnimh saoránach a bheith ar oscailt do gach catagóir eintiteas. Mar sin féin, ba cheart na cumhachtaí cinnteoireachta laistigh de phobal fuinnimh saoránach a bheith teoranta do na baill sin nó na geallsealbhóirí sin nach bhfuil ag gabháil do ghníomhaíocht tráchtála ar mhórscála agus nach réimse príomhúil de ghníomhaíocht eacnamaíoch í an earnáil fuinnimh dóibh. Ciallaíonn sé sin nach mór do na pobail fuinnimh saoránach agus do bhaill agus geallsealbhóirí aonair neamhspleáchas airgeadais agus eacnamaíoch a bheith acu ó na heintitis atá rannpháirteach i ngníomhaíochtaí den chineál sin, d’ainneoin na féidearthachta atá ag na pobail fuinnimh saoránach bainistiú na suiteálacha atá ag teastáil dá gcuid gníomhaíochtaí a tharmligean, lena n-áirítear suiteáil, oibriú, láimhseáil sonraí agus cothabháil. (37)Is modh tábhachtach iad na billí agus an fhaisnéis bhilleála chun eolas agus cumhacht a thabhairt do na custaiméirí deiridh. Is iad billí fuinnimh an t-ábhar imní is mó agus an fhoinse gearán is coitianta i measc tomhaltóirí, rud a rannchuidíonn leis na leibhéil sheasmhacha ísle de shástacht agus rannpháirtíocht tomhaltóirí in earnáil an gháis. Tá na forálacha maidir le faisnéis bhilleála in earnáil an gháis chun deiridh ar na cearta a dheonaítear do chustaiméirí san earnáil leictreachais. Dá bhrí sin, is gá iad a ailíniú agus ceanglais íosta maidir le billeáil agus faisnéis bhilleála in earnáil an gháis a leagan síos chun go mbeidh rochtain ag custaiméirí ar fhaisnéis atá trédhearcach agus éasca le tuiscint. Ba cheart faisnéis faoina dtomhaltas agus faoina gcostais a chur in iúl do na custaiméirí deiridh sna billí, faisnéis lenar féidir comparáid a dhéanamh idir tairiscintí agus athrú ó sholáthróir amháin go ceann eile, mar aon le faisnéis faoina gcearta tomhaltóirí (amhail réiteach díospóidí). Ina theannta sin, ba cheart billí a úsáid mar uirlis chun dul i mbun plé gníomhach le tomhaltóirí sa mhargadh ionas gur féidir le tomhaltóirí a bpatrúin tomhaltais a bhainistiú agus roghanna níos glaise a dhéanamh. (38)Tá tábhacht le soláthar tráthrialta faisnéise billeála atá beacht agus bunaithe ar thomhaltas gáis iarbhír, arna éascú le méadrú cliste, chun cabhrú le custaiméirí smacht a bheith acu ar a dtomhaltas gáis agus ar a gcostais gháis. Mar sin féin, ba cheart rochtain a bheith ag custaiméirí, go háirithe custaiméirí teaghlaigh, ar shocruithe solúbtha d’íocaíocht iarbhír a mbillí. 🡻 2009/73/CE Aithris 47 (oiriúnaithe) ⇨ nua (39)Is gné thábhachtach den soláthar do chustaiméirí é an rochtain ar shonraí tomhaltais atá oibiachtúil agus trédhearcach. Dá bhrí sin, ba cheart rochtain a bheith ag tomhaltóirí ar a gcuid sonraí tomhaltais agus ar phraghsanna agus costais seirbhísí a bhaineann leo ionas gur féidir leo iarraidh ar iomaitheoirí tairiscint a dhéanamh ar bhonn na sonraí ⌦ na faisnéise ⌫ . Ba cheart an ceart a bheith ag tomhaltóirí freisin a bheith ar an eolas go cuí faoina dtomhaltas fuinnimh. Le réamhíocaíochtaí, ⇨ níor cheart míbhuntáiste díréireach a leagan ar úsáideoirí, agus san am céanna ⇦ reflect the likely consumption of natural gas and ba cheart córais íocaíochta éagsúla a bheith neamh-idirdhealaitheach. Le faisnéis faoi chostais fuinnimh a sholáthar do thomhaltóirí sách minic, cruthófar ⌦ ba cheart ⌫ dreasacht ⌦ aí ⌫ <a chruthú> maidir le coigealtas fuinnimh mar go dtabharfar aiseolas díreach do chustaiméirí maidir leis na héifeachtaí atá ag an infheistíocht san éifeachtúlacht fuinnimh agus ag athrú iompair.

🡻 2009/73/CE Aithris 52 (oiriúnaithe) ⇨ nua (40)⇨ I dtaca le cinneadh a dhéanamh ar an leibhéal náisiúnta faoi chórais méadrúcháin chliste a chur chun feidhme, ⇦ Bba cheart a bheith in ann ⌦ cinneadh den chineál sin ⌫ the introduction of intelligent metering systems a bhunú ar mheasúnú eacnamaíoch. ⇨ Ba cheart a chur san áireamh sa mheasúnú eacnamaíoch sin na tairbhí fadtéarmacha a bhaineann le córais méadrúcháin chliste a chur chun feidhme do thomhaltóirí agus don slabhra luacha iomlán. ⇦ Dá mba rud é go gcinnfí de bharr an mheasúnaithe sin nach bhfuil tabhairt isteach na gcóras méadraithe sin réasúnta ó thaobh na gné eacnamaíche de ná costéifeachtach ach amháin i gcás tomhaltóirí a bhfuil tomhaltas gáis ⇨ nádúrtha ⇦ áirithe acu, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann é sin a chur san áireamh agus córais méadraithe chliste á gcur chun feidhme acu ⌦ agus iad ag dul ar aghaidh leis an gcur chun feidhme ⌫. ⇨ Mar sin féin, ba cheart athbhreithniú a dhéanamh ar mheasúnuithe den sórt sin go tráthrialta mar fhreagairt ar athruithe suntasacha sna toimhdí bunúsacha, nó gach 4 bliana ar a laghad, i bhfianaise forbairtí teicneolaíocha atá ag éabhlú go tapa. ⇦ ⇩ nua (41)Chun cuidiú le rannpháirtíocht ghníomhach na gcustaiméirí deiridh sa mhargadh, ba cheart aird chuí a thabhairt d’úsáid na gcaighdeán ábhartha atá ar fáil leis na córais méadrúcháin chliste atá le cur chun feidhme, lena n-áirítear na córais lena gcumasaítear idir-inoibritheacht ar leibhéal na samhla sonraí agus ar leibhéal shraith na feidhme, dea-chleachtais agus an tábhacht a bhaineann le malartú sonraí a chur chun cinn, mar aon le seirbhísí fuinnimh todhchaíocha agus nuálacha. Thairis sin, níor cheart na córais méadrúcháin chliste a chuirtear chun feidhme a bheith ina mbacainn ar athrú a dhéanamh ó sholáthróir amháin go ceann eile, agus ba cheart iad a bheith feistithe le feidhmiúlachtaí atá oiriúnach dá gcuspóir a chuireann ar chumas tomhaltóirí rochtain tráthúil a bheith acu ar shonraí faoina dtomhaltas, a n-iompar fuinnimh a mhodhnú, luach saothair a fháil as, agus coigiltí a fháil ar a mbillí leictreachais. (42)Ba cheart do na Ballstáit nach bhfuil méadraithe chliste á gcur chun feidhme go córasach acu i gcóras an gháis nádúrtha an deis a thabhairt do thomhaltóirí leas a bhaint as méadar cliste a shuiteáil, ar iarratas uathu agus faoi dhálaí cothroma réasúnta, agus ba cheart do na Ballstáit faisnéis ábhartha a sholáthar dóibh. (43)Faoi láthair, tá samhlacha difriúla don bhainistiú sonraí forbartha sna Ballstáit nó á bhforbairt iontu tar éis do chórais méadrúcháin chliste a bheith curtha chun feidhme. Tá sé tábhachtach go gcuirfidh na Ballstáit, go neamhspleách ar an tsamhail bainistithe sonraí, rialacha trédhearcacha i bhfeidhm, lenar féidir rochtain a fháil ar shonraí faoi dhálaí neamh-idirdhealaitheacha agus lena n-áirithítear an leibhéal cibearshlándála agus cosanta sonraí is airde chomh maith le neamhchlaontacht na n-eintiteas a bhíonn ag próiseáil sonraí. 🡻 2009/73/CE Aithris 51 (oiriúnaithe) (44)Tugtar ráthaíocht do chosaint níos mó do thomhaltóirí trí mhodhanna éifeachtacha maidir le réiteach díospóidí a bheith ar fáil do gach tomhaltóir. Ba cheart do na Ballstáit ⌦ foráil a dhéanamh maidir le ⌫ nósanna imeachta atá tapa agus éifeachtach a thabhairt isteach chun gearáin a láimhseáil. 🡻 2009/73/CE Aithris 50 (oiriúnaithe) (50)Is fadhb í an bhochtaineacht fuinnimh atá ag teacht chun cinn sa Chomhphobal. Dá bhrí sin, ba cheart do na Ballstáit a ndéantar difear dóibh pleananna gníomhaíochta náisiúnta nó creataí iomchuí eile a fhorbairt chun dul i ngleic leis an mbochtaineacht fuinnimh, mura bhfuil sé sin déanta acu go fóill, agus é ina chuspóir acu an líon daoine atá thíos leis an staid sin a laghdú. In aon chás, ba cheart do na Ballstáit an soláthar fuinnimh is gá a áirithiú do chustaiméirí leochaileacha. Agus é sin á dhéanamh acu, d’fhéadfaí leas a bhaint as cur chuige comhtháite, mar a dhéantar i gcreat an bheartais shóisialta, agus d’fhéadfaí a áireamh leis na bearta beartais shóisialta nó feabhas ar an éifeachtúlacht fuinnimh sa tithíocht. Ar a laghad ar bith, leis an Treoir seo ba cheart a bheith in ann beartais náisiúnta a bheith i bhfabhar custaiméirí leochaileacha. ⇩ nua (45)Ba cheart do na Ballstáit na bearta is iomchuí, amhail sochair a sholáthar trí bhíthin a gcóras slándála sóisialta chun an soláthar is gá a áirit