Tá an tríú heagrán den doiciméad ‘An Clár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta’ le fáil san Iarscríbhinn a ghabhann leis an Tuarascáil seo, agus léirítear ann na hathruithe a luaitear thuas agus tugtar tuairisc ann ar an gcaoi a mbainistítear an tsábháilteacht eitlíochta faoi láthair san Aontas Eorpach agus ina Bhallstáit.

Le bheith éifeachtúil i gcónaí maidir le timpistí a chosc agus rioscaí a mhaolú, ní mór don bhainistíocht sábháilteachta dul in oiriúint ar bhonn leanúnach d’athruithe sa chóras eitlíochta, forbairtí teicneolaíocha, samhlacha nua gnó agus teacht chun cinn guaiseacha sábháilteachta nua. Ní mór, dá bhrí sin, an doiciméad ‘An Clár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta’ a thabhairt cothrom le dáta go tráthrialta chun na hathruithe sin a léiriú. Foráiltear le hAirteagal 5(1) de Rialachán (AE) 2018/1139 go ndéanfar an doiciméad a thabhairt cothrom le dáta de réir mar is gá.

Anuas ar na hathruithe ar an gcreat dlíthiúil, tháinig éabhlóid ar an mbainistíocht sábháilteachta i réimsí eile; sampla amháin is ea an éabhlóid ar na gníomhaíochtaí arna ndéanamh ag Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh i gcomhthéacs imscrúduithe ar an gcaighdeánú, go háirithe a mhéid a bhaineann le héabhlóid inniúlachtaí i bhfearainn thraidisiúnta amhail bainistíocht aerthráchta/seirbhísí aerloingseoireachta (BAT/SAL), nó réimsí nua a tugadh isteach de bhua Rialachán (AE) 2018/1139 amhail an eitlíocht gan foireann, an comhshaol, seirbhísí láimhseála ar an talamh, agus an comhéadan idir sábháilteacht agus slándáil na heitlíochta, le béim ar leith ar an gcibearshlándáil.

Leagtar amach le hAirteagal 6 maidir leis an bPlean Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta go ndéanfaidh Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh, i ndlúthchomhar leis na Ballstáit agus le páirtithe leasmhara ábhartha, Plean Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta a fhorbairt, a ghlacadh, a fhoilsiú, agus a thabhairt cothrom le dáta uair sa bhliain, ar a laghad, dá éis sin. Arna bhunú ar mheasúnú ar fhaisnéis ábhartha sábháilteachta, déanfar sa Phlean Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta na príomhrioscaí sábháilteachta atá ar chóras sábháilteachta eitlíochta na hEorpa a shainaithint, agus na gníomhartha is gá chun na rioscaí sin a mhaolú a leagan amach. Rinneadh mionchoigeartú leanúnach ar an bpróiseas chun an Plean Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta a fhorbairt agus a ghlacadh chun na ceachtanna a foghlaimíodh tar éis na chéad timthriallta chur chun feidhme a chur san áireamh. Gné ríthábhachtach den chóras bainistíochta sábháilteachta ar leibhéal an Aontais Eorpaigh atá ann. I gcomhréir le hAirteagal 5(2) de Rialachán (AE) 2018/1139, tugtar tuairisc sa Chlár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta ar an bpróiseas lena ndéanfar an Plean Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta a fhorbairt, a ghlacadh, a thabhairt cothrom le dáta agus a chur chun feidhme.

Suitear le hAirteagal 5 maidir leis an gClár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta go ndéanfaidh an Coimisiún, tar éis dul i gcomhairle le Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh agus leis na Ballstáit, doiciméad a ghlacadh, a fhoilsiú, agus a thabhairt cothrom le dáta mar is gá, doiciméad ina ndéanfar cur síos ar fheidhmiú chóras sábháilteachta eitlíochta na hEorpa, ina mbeidh na rialacha, na gníomhaíochtaí agus na próisis a úsáidtear chun sábháilteacht na heitlíochta sibhialta a bhainistiú san Aontas i gcomhréir leis an Rialachán seo (an ‘Clár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta’). Beidh sa Chlár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta ar a laghad na gnéithe a bhaineann le freagrachtaí an Stáit i dtaca le bainistíocht sábháilteachta a dtugtar tuairisc orthu sna caighdeáin idirnáisiúnta agus na cleachtais mholta. Ina theannta sin, tabharfar tuairisc sa Chlár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta ar an bpróiseas lena ndéanfar an Plean Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta, dá dtagraítear in Airteagal 6, lena gcomhlánófar an Clár, a fhorbairt, a ghlacadh, a thabhairt cothrom le dáta agus a chur chun feidhme.

Tharla roinnt athruithe reachtacha san Aontas ó foilsíodh an chéad dá eagrán den doiciméad ‘An Clár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta’ in 2011 agus in 2015 agus go háirithe tháinig creat‑Rialachán nua (AE) 2018/1139 i bhfeidhm. Tá tionchar bunriachtanach ag an rialachán mar foráiltear ann go bhfuil cur i bhfeidhm prionsabal fónta bainistíochta sábháilteachta fíor‑riachtanach má táthar chun leanúint d'fheabhas a chur ar shábháilteacht na heitlíochta sibhialta san Aontas, de rioscaí sábháilteachta atá ag teacht chun cinn a thuar, agus den úsáid is fearr a bhaint as acmhainní teicniúla teoranta. Is é conclúid an Rialacháin gur gá creat coiteann a bhunú chun gníomhaíochtaí feabhsaithe sábháilteachta a phleanáil agus a chur chun feidhme. Foráiltear ann, chuige sin, gur cheart Plean Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta agus Clár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta a tharraingt suas ar leibhéal an Aontais. Bunaithe air sin, ba cheart do gach Ballstát Clár Sábháilteachta Stáit a tharraingt suas freisin i gcomhréir leis na ceanglais atá in Iarscríbhinn 19 a ghabhann le Coinbhinsiún Chicago. Ba cheart plean ina bhfuil tuairisc ar na bearta atá le déanamh ag an mBallstát leis na rioscaí sábháilteachta sainaitheanta a mhaolú a bheith ag gabháil leis an gClár sin.

-Baineann an dara cuid leis an mbainistíocht riosca sábháilteachta Eorpach. Tugtar tuairisc ann ar na ceanglais bainistíochta sábháilteachta atá i bhfeidhm faoi láthair is infheidhme maidir leis an tionscal agus na Ballstáit, agus mínítear ann conas a dhéantar measúnú i gcomhpháirt ar rioscaí sábháilteachta agus conas a mhaolaítear iad laistigh den Aontas Eorpach.

-Baineann an chéad chuid den doiciméad le beartais sábháilteachta, cuspóirí agus acmhainní Eorpacha. Go háirithe, cuimsítear leis an tuairisc ar chreat reachtach na heitlíochta Eorpaí agus mínítear ann an dáileadh inniúlachtaí idir na Ballstáit agus na gníomhaithe éagsúla ar leibhéal an Aontais Eorpaigh. Ar deireadh, sonraítear ann na sásraí atá i bhfeidhm chun reachtaíocht an Aontais a fhorfheidhmiú.

Ach tuairisc a thabhairt ar na próisis a úsáidtear chun an tsábháilteacht a bhainistiú i gcomhpháirt ar an leibhéal Eorpach agus, go háirithe, ar an gcomhar idir an Coimisiún Eorpach, na Ballstáit agus EASA chun guaiseacha agus easnaimh shábháilteachta a shainaithint agus bearta a dhéanamh chun na rioscaí sábháilteachta a bhaineann leo a mhaolú, tugtar tuairisc sa doiciméad ‘An Clár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta’ ar dháileadh na bhfreagrachtaí éagsúla as an tsábháilteacht laistigh den Aontas Eorpach agus soiléirítear ann conas is féidir leis an Aontas trí chéile feidhmíocht shásúil sábháilteachta a choinneáil ar bun. Soláthraítear trédhearcacht ann freisin le haghaidh gach páirtí leasmhair a bhfuil leas aige sa tsábháilteacht maidir le róil agus freagrachtaí, dáileadh inniúlachtaí, beartais agus próisis atá i bhfeidhm faoi láthair i gcóras an Aontais Eorpaigh.

Thairis sin, i réimsí áirithe a chumhdaítear le Coinbhinsiún Chicago, d’aistrigh Stáit a n‑inniúlacht chuig an Aontas. Mínítear sa doiciméad ‘An Clár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta’ conas a thugann an tAontas aghaidh ar na hoibleagáidí idirnáisiúnta a eascraíonn as an aistriú freagrachtaí sin.

Níl sé i gceist go gcuirfí an doiciméad ‘An Clár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta’ in ionad dhoiciméid Chlár Sábháilteachta Stáit na mBallstát ach go ndéanfadh sé iad a chomhlánú. Ó tharla gur ar leibhéal an Aontais Eorpaigh a dhéantar cuid mhór rialacha agus gníomhaíochtaí a bhaineann leis an tsábháilteacht eitlíochta a ghlacadh agus a chomhordú, ba cheart do na Ballstáit tagairt a dhéanamh don doiciméad ‘An Clár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta’ i ndoiciméid a gCláir Sábháilteachta Stáit féin chun míniú cuimsitheach a thabhairt ar an gcaoi a mbainistítear an tsábháilteacht eitlíochta laistigh dá gcríocha náisiúnta mar a cheanglaítear orthu faoi Choinbhinsiún Chicago. Go deimhin, ó tharla gur rith an tAontas reachtaíocht in go leor réimsí den tsábháilteacht eitlíochta agus gur chuir sé chun feidhme próiseas Eorpach um bainistiú riosca sábháilteachta, ní féidir leis na Ballstáit tuairisc a thabhairt ar an gcaoi a mbíonn an tsábháilteacht á bainistiú acu gan tagairt do ghné an Aontais.

Dá réir sin, cloífidh an dara hathbhreithniú seo ar an gClár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta, i.e. an tríú heagrán, leis an struchtúr céanna a úsáideadh le haghaidh an dara heagrán, ailínithe le formáid agus le struchtúr chreat an Chláir Sábháilteachta Stáit mar a shonraítear in Iarscríbhinn 19 a ghabhann le Coinbhinsiún Chicago.

In 2015 a rinneadh an chéad athbhreithniú ar an gClár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta, i.e. an dara heagrán. Cuimsíodh ann sraith chomhtháite rialachán ar leibhéal an Aontais, in éineacht leis na gníomhaíochtaí agus na próisis a úsáidtear chun sábháilteacht na heitlíochta sibhialta a bhainistiú i gcomhpháirt ar an leibhéal Eorpach. Ní plean gníomhaíochtaí a bhí ann, ach ba é ab aidhm leis clár a chruthú ar leibhéal an Aontais a bheadh coibhéiseach leis an gClár Sábháilteachta Stáit mar a cheanglaítear le hIarscríbhinn 19 ICAO a ghabhann le Coinbhinsiún Chicago. Bhí sé de bhua aige gur soláthraíodh leis struchtúr soiléir chun míniú a thabhairt ar bheartais sábháilteachta Eorpacha agus a chuspóirí, coincheapa na bainistíochta riosca sábháilteachta, áirithiú na sábháilteachta, agus cur chun cinn na sábháilteachta.

Cuireadh chun feidhme roinnt de na gníomhaíochtaí sin an tráth sin, go háirithe le glacadh Rialachán (AE) Uimh. 376/2014 maidir le tarluithe san eitlíocht shibhialta a thuairisciú, leis an anailís a dhéantar orthu agus leis na bearta leantacha a dhéantar ina leith, forbairt anailíse sábháilteachta ar leibhéal an Aontais Eorpaigh, bunú aicme measúnaithe riosca, úsáid fhairsing Choiste rialála Ghníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh (EASA) agus chomhlachtaí comhairleacha EASA mar na príomhfhóraim chun plé a chumasú leis na Ballstáit maidir le gníomhaíochtaí le glacadh, foilsiú bliantúil nuashonruithe ar an bPlean Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta, forbairt táscairí feidhmíochta sábháilteachta, agus an comhar níos mó le comharsana an Aontais maidir le sainaithint saincheisteanna sábháilteachta. Moladh freisin go ndéanfadh an Coimisiún an Clár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta a thabhairt cothrom le dáta go tráthrialta de réir mar a thagann athrú ar bhainistíocht na sábháilteachta eitlíochta san Aontas.

Sa Teachtaireacht ón gCoimisiúin maidir le Setting up a Safety Management System for Europe [Córas Bainistíochta Sábháilteachta don Eoraip a bhunú] a foilsíodh in 2011, tugadh tuairisc ar na dúshláin sábháilteachta atá roimh an Aontas agus a Bhallstáit agus thángthas ar an gconclúid inti gur gá cur chuige níos réamhghníomhaí agus atá bunaithe níos mó ar fhianaise a fhorbairt. Tugadh mionsonraí inti ar roinnt gníomhaíochtaí praiticiúla chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin sin. Bhí doiciméad inar tugadh tuairisc ar an gClár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta (EASP) ag gabháil leis an Teachtaireacht ón gCoimisiún.

Tuarascáil ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle — The European Aviation Safety Programme [An Clár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta]

AN COIMISIÚN EORPACH An Bhruiséil,17.10.2022 COM(2022) 529 final IARSCRÍBHINN

a ghabhann leis an TUARASCÁIL ÓN gCOIMISIÚN CHUIG PARLAIMINT NA hEORPA AGUS CHUIG AN gCOMHAIRLE An Clár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta



Clár Ábhar 1.BEARTAIS SÁBHÁILTEACHTA, CUSPÓIRÍ AGUS ACMHAINNÍ EORPACHA 1.1.Córas Sábháilteachta Eitlíochta na hEorpa 1.2.Córas Sábháilteachta Eitlíochta na hEorpa agus ICAO 1.3.Creat reachtach an Aontais maidir leis an tsábháilteacht eitlíochta agus cosaint an chomhshaoil 1.3.1.Struchtúr chreat reachtach an Aontais maidir leis an tsábháilteacht 1.3.2.Rialachán (AE) 2018/1139 agus na rialacha a ghabhann leis 1.3.3.Timpistí agus teagmhais eitlíochta sibhialta a imscrúdú 1.3.4.Tarluithe san eitlíocht shibhialta a thuairisciú, an anailís a dhéantar orthu agus na bearta leantacha a dhéantar ina leith 1.3.5.Liosta an Aontais Eorpaigh d’aeriompróirí atá faoi réir cosc ar a n‑oibriú laistigh den Aontas Eorpach 1.4.Freagrachtaí agus cuntasachtaí sábháilteachta san Aontas Eorpach 1.4.1.Próiseas cinnteoireachta san Aontas Eorpach 1.4.2.Inniúlachtaí agus freagrachtaí maidir leis an tsábháilteacht eitlíochta laistigh de chóras sábháilteachta na hEorpa 1.5.Imscrúdú timpistí agus teagmhas 1.5.1.Na rialacha is infheidhme 1.5.2.Moltaí sábháilteachta 1.5.3.Comhar le heintitis eile 1.6.Forfheidhmiú 1.6.1.Cur i bhfeidhm ag na Ballstáit

1.6.2.Cur i bhfeidhm ag eagraíochtaí tionscail rialáilte 2.BAINISTÍOCHT RIOSCA SÁBHÁILTEACHTA EORPACH 2.1.Bailiú, Anailís agus Malartú Sonraí Sábháilteachta 2.2.Bainistíocht Riosca Sábháilteachta ar leibhéal an Aontais Eorpaigh: an próiseas chun an Plean Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta a fhorbairt agus a thabhairt cothrom le dáta 2.2.1An Plean Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta: an éirim idirnáisiúnta 2.3.Faireachán ar fheidhmíocht sábháilteachta 2.3.1Comhaontú maidir le feidhmíocht sábháilteachta eagraíochtaí 2.3.2Feidhmíocht sábháilteachta na mBallstát 2.3.3Athbhreithniú Bliantúil EASA ar an tSábháilteacht 2.4.Ceanglais Bainistíochta Sábháilteachta le haghaidh Údarás agus Eagraíochtaí 3.ÁIRITHIÚ NA SÁBHÁILTEACHTA EORPAÍ 3.1Maoirseacht Aershábháilteachta 3.1.1Faireachán ar chur i bhfeidhm na rialacha sna Ballstáit 3.1.2Maoirseacht ar eagraíochtaí deimhnithe 3.2Maoirseacht bunaithe ar shonraí sábháilteachta a dhíriú ar réimsí a bhfuil imní nó gá níos mó ag baint leo 3.2.1Maoirseacht bunaithe ar shonraí sábháilteachta a dhíriú ar na Ballstáit 3.2.2Maoirseacht bunaithe ar shonraí sábháilteachta a dhíriú ar an tionscal 4.CUR CHUN CINN NA SÁBHÁILTEACHTA EORPAÍ 4.1Gníomhaíochtaí ar leibhéal an Aontais Eorpaigh 4.1.1Cumarsáid maidir leis an tsábháilteacht

4.2Oiliúint ar leibhéal an Aontais Eorpaigh Liosta Acrainmneacha Table 1. Reachtaíocht an Aontais is infheidhme maidir leis an tsábháilteacht eitlíochta agus cosaint an chomhshaoil…………………..…………………………………………………….9 Tábla 2. Údaráis Inniúla faoi rialacha an Aontais…………………………………………...... Fíor 1. Idirghaolmhaireachtaí idir na páirtithe leasmhara i gcóras sábháilteachta na hEorpa….30 Fíor 2. An próiseas SRM Eorpach…………………………………………..……………….. Fíor 3. Caidreamh idir EASP, EASp agus cláir agus pleananna eile……………………….….



Réamhrá Tugtar tuairisc sa doiciméad seo ar an gClár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta trí thuairisc a thabhairt ar an tsraith rialacha eitlíochta is infheidhme ar leibhéal an Aontais, in éineacht leis na gníomhaíochtaí agus na próisis a úsáidtear chun sábháilteacht na heitlíochta sibhialta a bhainistiú i gcomhpháirt ar leibhéal an Aontais. Ar leibhéal an Aontais, comhfhreagraíonn an Clár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta don Chlár Sábháilteachta Stáit a bhfuil tuairisc air in Iarscríbhinn 19 a ghabhann le Coinbhinsiún Chicago. Le Rialachán (AE) 2018/1139, tugadh isteach Caibidil shainordaitheach nua ar Bhainistíocht na Sábháilteachta Eitlíochta i gcreat dlíthiúil an Aontais maidir le heitlíocht. Leagtar amach ann, i measc gnéithe eile, go ndéanfaidh an Coimisiún doiciméad (an ‘Clár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta’) a ghlacadh, a fhoilsiú, agus a thabhairt cothrom le dáta, doiciméad ina dtabharfar tuairisc ar fheidhmiú chóras sábháilteachta eitlíochta na hEorpa, ina mbeidh na rialacha, na gníomhaíochtaí agus na próisis a úsáidtear chun sábháilteacht na heitlíochta sibhialta a bhainistiú san Aontas i gcomhréir lena chreat dlíthiúil. Mínítear sa Chlár conas a bhainistítear an tsábháilteacht eitlíochta ó pheirspictíocht Eorpach. Ó tharla gur ar leibhéal an Aontais Eorpaigh a dhéantar cuid mhór rialacha agus gníomhaíochtaí a bhaineann leis an tsábháilteacht eitlíochta a ghlacadh agus a chomhordú inniu, ba cheart do na Ballstáit tagairt a dhéanamh don Chlár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta ina gCláir Sábháilteachta Stáit féin. Is é sin an fáth a mbeidh sa Chlár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta ar a laghad na gnéithe a bhaineann le freagrachtaí an Stáit i dtaca le bainistíocht sábháilteachta a dtugtar tuairisc orthu sna caighdeáin idirnáisiúnta agus sna cleachtais mholta. Go deimhin, rith an tAontas reachtaíocht in go leor réimsí den tsábháilteacht eitlíochta, agus ní féidir leis na Ballstáit tuairisc a thabhairt ar an gcaoi a mbíonn an tsábháilteacht á bainistiú ina Stát féin gan tagairt do ghné an Aontais. Thairis sin, i bhformhór na réimsí a chumhdaítear le Coinbhinsiún Chicago, d’aistrigh Stáit a n‑inniúlacht chuig an Aontas. Mínítear freisin sa Chlár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta conas a thugann an tAontas aghaidh ar na hoibleagáidí idirnáisiúnta a eascraíonn as an tarmligean freagrachtaí sin. Tá an Clár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta ailínithe le formáid agus le struchtúr na tuairisce ar Chlár Sábháilteachta Stáit mar a shonraítear in Iarscríbhinn 19 a ghabhann le Coinbhinsiún Chicago. Tugtar tuairisc freisin sa Chlár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta ar an bpróiseas lena ndéanfar an Plean Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta a fhorbairt, a ghlacadh, a thabhairt cothrom le dáta agus a chur chun feidhme. Is é is aidhm don Chlár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta a áirithiú go soláthraítear leis an gcóras le haghaidh bhainistíocht na sábháilteachta eitlíochta san Aontas Eorpach an leibhéal is airde feidhmíochta sábháilteachta, go haonfhoirmeach ar fud an Aontais ina iomláine, agus go leantar d’fheabhsú le himeacht ama, agus cuspóirí ábhartha eile amhail cosaint an chomhshaoil á gcur san áireamh. Ach tuairisc a thabhairt ar na próisis a úsáidtear chun an tsábháilteacht a bhainistiú i gcomhpháirt ar an leibhéal Eorpach agus, go háirithe, ar an gcomhar idir an Coimisiún Eorpach (‘an Coimisiún’ anseo thíos), na Ballstáit agus Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh chun guaiseacha a shainaithint agus bearta a dhéanamh de réir mar is iomchuí chun rioscaí sábháilteachta a mhaolú, rannchuidíonn an Clár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta le baint amach cuspóirí sábháilteachta ardleibhéil ar fud an Aontais Eorpaigh a shainítear ar leibhéal an Aontais. Áirithítear leis dá bhrí sin go bhfuil na páirtithe uile lena mbaineann feasach ar a bhfreagrachtaí agus go bhfuil gach riail agus próiseas i bhfeidhm chun an tsábháilteacht eitlíochta a fheabhsú agus chun rannchuidiú ar an gcaoi sin le cosc a chur ar thionóiscí sa réigiún Eorpach agus níos faide i gcéin.

Téarmaíocht

Sa doiciméad seo: ·i gcás ina dtagraítear do ‘na Ballstáit’, ciallóidh sé sin na 27 mBallstát den Aontas Eorpach; ·i gcás ina dtagraítear do ‘Ballstáit EASA’, ciallóidh sé sin na 27 mBallstát den Aontas Eorpach, mar aon leis an Íoslainn, Lichtinstéin, an Iorua agus an Eilvéis; ·i gcás ina dtagraítear do ‘Stáit ICAO EUR’, ciallóidh sé sin na 55 Stát de Réigiún EUROPE ICAO, lena gcuimsítear Ballstáit uile an Aontais Eorpaigh; ·ciallóidh aon tagairt do ‘Bunrialachán’ Rialachán (AE) 2018/1139 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 4 Iúil 2018 maidir le rialacha comhchoiteanna i réimse na heitlíochta sibhialta agus lena mbunaítear Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta na hEorpa; agus ·ciallóidh aon tagairt do ‘Líonra na nAnailísithe’ nó ‘NoAnna’ Líonra na nAnailísithe Sábháilteachta Eitlíochta dá dtagraítear i Rialachán (AE) Uimh. 376/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le tarluithe san eitlíocht shibhialta a thuairisciú, leis an anailís a dhéantar orthu agus leis na bearta leantacha a dhéantar ina leith.



1.BEARTAIS SÁBHÁILTEACHTA, CUSPÓIRÍ AGUS ACMHAINNÍ EORPACHA 1.1.Córas Sábháilteachta Eitlíochta na hEorpa Tá i gCóras Sábháilteachta na hEorpa rialacha agus próisis a úsáidtear chun sábháilteacht na heitlíochta sibhialta a bhainistiú san Aontas i gcomhréir le Rialachán (AE) 2018/1139. Áirithítear leis na rialacha agus na próisis sin ardleibhéal sábháilteachta san eitlíocht shibhialta, déantar gnéithe sábháilteachta a chomhchuibhiú agus éascaítear saorghluaiseacht táirgí, seirbhísí, daoine agus caipitil a bhaineann leis an eitlíocht shibhialta. An tráth céanna: -cuireann an córas le hiomaíochas thionscal eitlíochta an Aontais, -déanann an córas an chostéifeachtúlacht a chur chun cinn, inter alia tríd an dúbailt a sheachaint agus tríd an éifeachtacht a chur chun cinn sna próisis rialála, deimhniúcháin agus mhaoirseachta agus leas éifeachtúil a bhaint as acmhainní gaolmhara ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta, -tugann an córas cúnamh do na Ballstáit i bhfeidhmiú a gceart agus i gcomhlíonadh a n‑oibleagáidí faoi Choinbhinsiún Chicago, trí léiriú comhchoiteann agus trí chur chun feidhme aonfhoirmeach tráthúil a fhorálacha a áirithiú, -déanann an córas dearcthaí an Aontais i dtaca le caighdeáin na heitlíochta sibhialta agus rialacha na heitlíochta sibhialta a chur chun cinn ar fud an domhain trí chomhar iomchuí a bhunú le tríú tíortha agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta, agus -déanann an córas idir‑inoibritheacht theicniúil agus oibríochtúil, agus comhroinnt na gcleachtas riaracháin is fearr a chur chun cinn. Bunaítear an córas bainistíochta sábháilteachta eitlíochta ar dhlúthchomhar idir an Coimisiún, Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh (‘EASA’ nó ‘an Ghníomhaireacht’ anseo feasta), agus na Ballstáit, chomh maith leis an tionscal eitlíochta.

An leibhéal ard aonfhoirmeach cosanta ar shaoránaigh Eorpacha agus ar phaisinéirí, braitheann sé den chuid is mó ar ghlacadh rialacha comhchoiteanna sábháilteachta, ar bhearta lena n‑áirítear go gcomhlíonann táirgí, daoine agus eagraíochtaí laistigh den Aontas Eorpach na rialacha sin, chomh maith le próisis éifeachtúla maidir le Bainistíocht Riosca Sábháilteachta ar leibhéal réigiúnach, Stáit agus tionscail. In Airteagal 85 de Rialachán (AE) 2018/1139 déantar foráil maidir le córas forfheidhmiúcháin faoina dtugann an Ghníomhaireacht cúnamh don Choimisiún faireachán a dhéanamh ar an gcaoi a ndéanfaidh na Ballstáit an Rialachán seo agus a ghníomhartha tarmligthe agus cur chun feidhme a chur i bhfeidhm. Comhlánaítear an córas seo le himscrúduithe iontaofa ar thimpistí agus ar theagmhais lenar féidir bearnaí sábháilteachta a shainaithint agus beart a dhéanamh chun na bearnaí a laghdú. Áirítear freisin leis an gClár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta úsáid gnéithe níos réamhghníomhaí agus níos bunaithe ar fhianaise a bhfuil sé d’aidhm acu na rioscaí is mó bagairt don tsábháilteacht a shainaithint agus bearta a dhéanamh chun na rioscaí sin a mhaolú. Go háirithe, tairbhíonn an córas de rioscaí arna sainaithint agus arna measúnú bunaithe ar shonraí arna ndéanamh ag an gclár Data4Safety (mórshonraí) a dtacaíonn an Coimisiún leis agus a ndéanann EASA comhordú air, le rannpháirtíocht comhpháirtithe ábhartha ón bpobal eitlíochta Eorpach. 1.2.Córas Sábháilteachta Eitlíochta na hEorpa agus ICAO Déantar Córas Sábháilteachta Eitlíochta na hEorpa a chomhordú go dlúth le forbairt agus cur chun feidhme Chaighdeáin agus Chleachtais Mholta (SARPanna) na hEagraíochta Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta (ICAO). Leanann an Coimisiún agus EASA a bpróiseas forbartha agus déanann siad gníomhaíochtaí déanta rialacha a sceidealú a luaithe is féidir a dheimhniú gur gá athrú a dhéanamh ar an gcreat rialála Eorpach. Áirítear leis sin an measúnú ar thograí maidir le Leasú ar Iarscríbhinní ICAO (Litir Stáit ICAO, cineál I) chomh maith le sainaithint difríochtaí idir creat rialála an Aontais agus Iarscríbhinní ICAO (Litir Stáit ICAO, cineál II agus Seicliostaí Comhlíontachta). Sa mheasúnú ar dhifríochtaí, tacaíonn EASA agus an Coimisiún leis na Ballstáit ar gá dóibh fógra a thabhairt do ICAO maidir le difríochtaí. Tar éis mheasúnú EASA, molann an Coimisiún cinneadh do Chomhairle an Aontais Eorpaigh faoi fhógra a thabhairt maidir le difríochtaí. Ina theannta sin, oibríonn an Coimisiún agus EASA i gcomhpháirtíocht le hOifig Réigiúnach ICAO le haghaidh réigiún na hEorpa/an Atlantaigh Thuaidh (EUR/NAT) chun cur chuige réigiúnach a chur chun cinn maidir leis an tsábháilteacht eitlíochta a bhainistiú, bainistíocht riosca comhoibríoch a spreagadh, agus sineirgí a chruthú laistigh de na tionscnaimh feabhsaithe sábháilteachta éagsúla san Aontas. Tá Plean Sábháilteachta Eitlíochta Réigiún na hEorpa (EUR RASP) ríthábhachtach sa chomhthéacs sin: tá Oifig Réigiúnach ICAO, an Coimisiún agus EASA ag obair le chéile ó 2017 chun RASP den sórt sin a fhorbairt ina mbaintear leas as na gníomhaíochtaí a shainítear sa Phlean Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta (EASp), rud a chuireann ar a gcumas do Stáit ICAO EUR go léir tairbhiú den phróiseas pleanála sábháilteachta bunaithe agus a n‑ionchuir éagsúla, cibé acu i dtéarmaí ábhar rialála, táirgí insoláthartha maidir le cur chun cinn na sábháilteachta, treoirlínte, uirlisí agus dea‑chleachtais. Eisíodh an chéad EUR RASP in Eanáir 2019. Tá ionadaíocht ag an gCoimisiún agus ag EASA freisin ar Ghrúpa Pleanála Chóras Eitlíochta na hEorpa (EASPG) agus ar an nGrúpa Comhordaithe Cláir (PCG) a bhaineann leis. Is iad príomhaidhmeanna an Ghrúpa Pleanála a áirithiú go mbeidh pleananna forbartha an chórais aerloingseoireachta agus na pleananna sábháilteachta eitlíochta laistigh de Réigiún EUR comhleanúnach agus comhoiriúnach leo siúd sna réigiúin in aice láimhe chomh maith le pleananna domhanda ICAO, agus a gcur chun feidhme a bhainistiú agus a chomhordú. Thairis sin, maidir leis na cláir náisiúnta agus fhoréigiúnacha EUR a bhaineann leis an aerloingseoireacht agus leis an tsábháilteacht, tá ról tábhachtach ag an nGrúpa Pleanála chun comhchuibhiú agus comhordú na gclár sin a chur chun cinn agus a éascú. Ar deireadh, tá ionadaíocht ag an gCoimisiún agus ag EASA ar an nGrúpa Staidéir maidir leis an bPlean Sábháilteachta Aerloingseoireachta Domhanda (GASP), agus dá bhrí sin cuireann siad le cothabháil an Phlean, na treoraíochta agus na n‑uirlisí a bhaineann leis. Is é is príomhchuspóir do GASP laghdú leanúnach a dhéanamh ar bhásanna agus ar an riosca báis ach forbairt straitéise comhchuibhithe maidir le sábháilteacht eitlíochta a threorú ar bhonn sé chuspóir GASP a bhfuil spriocanna ag gabháil leo, agus forbairt agus cur chun feidhme pleananna sábháilteachta eitlíochta réigiúnacha agus náisiúnta. Ina theannta sin, déanann EASA an Clár Sábháilteachta Stáit (SSP) agus cur chun feidhme na bainistíochta sábháilteachta a chur chun cinn ar bhonn uilíoch trí thionscadail cúnaimh theicniúil AE agus trí bheith ag obair le hOifigí Réigiúnacha ICAO chun tacú le Stáit agus le hEagraíochtaí Réigiúnacha um Maoirseacht Aershábháilteachta (RSOOnna). Is iad príomhchuspóirí na dtionscadal sin an leibhéal sábháilteachta ar fud an domhain a fheabhsú trí chabhrú le Stáit a SSP a bhunú, cabhrú le Stáit agus RSOOnna chun sásraí comhair réigiúnaigh a bhunú, rud a áiritheoidh comhlíontacht le SARPanna ICAO. Is féidir beartais agus cuspóirí sábháilteachta Eorpacha a chur chun cinn go héifeachtach ar leibhéal réigiúnach agus domhanda ar fud na ngníomhaíochtaí sin. 1.3.Creat reachtach an Aontais maidir leis an tsábháilteacht eitlíochta agus cosaint an chomhshaoil 1.3.1.Struchtúr chreat reachtach an Aontais maidir leis an tsábháilteacht Leagtar síos in Airteagal 4(2)(g) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) go bhfuil iompar ina inniúlacht roinnte idir an tAontas Eorpach agus a Bhallstáit. Thairis sin, le hAirteagal 100(2) de CFAE, cuirtear ar a gcumas do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle forálacha iomchuí don mhuiriompar agus don aeriompar a leagan síos, tar éis togra ón gCoimisiún. Leagtar amach in Airteagal 2(2) de CFAE nuair a dhéanfar inniúlacht arna roinnt leis na Ballstáit i réimse sonrach a thabhairt don Aontas leis na Conarthaí, go bhféadfaidh an tAontas agus na Ballstáit reachtú agus gníomhartha a ghlacadh a bheidh ceangailteach ó thaobh dlí sa réimse sin agus go bhfeidhmeoidh na Ballstáit a n‑inniúlacht a mhéid nach bhfuil inniúlacht an Aontais feidhmithe aige. Dá bhrí sin, féadfar na ceanglais dlí i réimse na sábháilteachta eitlíochta a shainiú ar leibhéal an Aontais trí reachtaíocht an Aontais a ghlacadh. Comhdhéantar creat reachtach an Aontais maidir leis an tsábháilteacht eitlíochta sibhialta de Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle arna gcomhlánú, i gcás inarb ábhartha, le rialacháin tharmligthe agus cur chun feidhme ón gCoimisiún. Sásraí chun measúnú a dhéanamh ar chur chun feidhme agus ar éifeachtacht na reachtaíochta, a bhféadfadh a hathbhreithniú a bheith ina toradh orthu, áirítear iad sna gníomhartha dlí ábhartha agus déantar measúnú orthu freisin trí na himscrúduithe ar chaighdeánú, mar a thugtar orthu, a dhéanann EASA ar na Ballstáit. Tá achoimre sa tábla thíos ar an reachtaíocht ábhartha maidir leis an tsábháilteacht eitlíochta a glacadh ar leibhéal an Aontais Eorpaigh.



Tábla 1. Reachtaíocht an Aontais is infheidhme maidir leis an tsábháilteacht eitlíochta agus cosaint an chomhshaoil Bunrialachán EASA agus Rialacháin Cur Chun Feidhme agus Tharmligthe a bhaineann leis Bunrialachán (AE) 2018/1139 Iarscríbhinn I: Tagraítear d’aerárthaí i bpointe (d) d’Airteagal 2(3) Iarscríbhinn II: Ceanglais fhíor‑riachtanacha maidir le haeracmhainneacht Iarscríbhinn III: Ceanglais fhíor‑riachtanacha maidir le comhoiriúnacht chomhshaoil táirgí Iarscríbhinn IV: Ceanglais fhíor‑riachtanacha maidir le foireann eitilte Iarscríbhinn V: Ceanglais fhíor‑riachtanacha maidir le hoibríochtaí aeir Iarscríbhinn VI: Ceanglais fhíor‑riachtanacha maidir le heintitis cháilithe Iarscríbhinn VII: Ceanglais fhíor‑riachtanacha maidir le haeradróim Iarscríbhinn VIII: Ceanglais fhíor‑riachtanacha maidir le BAT/SAL agus rialtóirí aerthráchta Iarscríbhinn IX: Ceanglais fhíor‑riachtanacha maidir le haerárthaí gan foireann Iarscríbhinn X: Tábla Comhghaoil Aeracmhainneacht Tosaigh Rialachán cur chun feidhme: (AE) Uimh. 748/2012 Iarscríbhinn I: Cuid 21 Iarscríbhinn II: Rialachán Aisghairthe – liosta leasuithe Iarscríbhinn III: Tábla Comhghaoil Sonraíochtaí breise maidir le haeracmhainneacht le haghaidh oibríochtaí Rialachán cur chun feidhme: (AE) 2015/640 Iarscríbhinn I: Cuid-26 Aeracmhainneacht leanúnach Rialachán cur chun feidhme: (AE) Uimh. 1321/2014 Iarscríbhinn I: Cuid-M Iarscríbhinn II: Cuid-145 Iarscríbhinn III: Cuid-66 Iarscríbhinn IV: Cuid-147 Iarscríbhinn Va: Cuid-T Iarscríbhinn Vb: Cuid-ML Iarscríbhinn Vc: Cuid-CAMO Iarscríbhinn Vd: Cuid-CAO Foireann eitilte Rialachán cur chun feidhme: (AE) Uimh. 1178/2011 Iarscríbhinn I: Cuid-FCL Iarscríbhinn II: Tiontú ceadúnas ó lasmuigh den Aontas Eorpach Iarscríbhinn III: Ceadúnais ó Stáit lasmuigh den Aontas Eorpach Iarscríbhinn IV: Cuid-MED Iarscríbhinn V: Cuid-CC Iarscríbhinn VI: Cuid-ARA Iarscríbhinn VII: Cuid-ORA Iarscríbhinn VIII: Cuid-DTO Oibríochtaí aeir Rialachán cur chun feidhme: (AE) Uimh. 965/2012 Iarscríbhinn I: Sainmhínithe Iarscríbhinn II: Cuid-ARO Iarscríbhinn III: Cuid-ORO Iarscríbhinn IV: Cuid-CAT Iarscríbhinn V: Cuid-SPA Iarscríbhinn VI: Cuid-NCC Iarscríbhinn VII: Cuid-NCO Iarscríbhinn VIII: Cuid-SPO Balúin – Oibríochtaí aeir Rialachán cur chun feidhme: (AE) 2018/395 Iarscríbhinn I: Cuid-DEF Iarscríbhinn II: Cuid-BOP Iarscríbhinn III: Cuid-BFCL Seoleitleáin – Oibríochtaí aeir Rialachán cur chun feidhme: (AE) 2018/1976 Iarscríbhinn I: Cuid-DEF Iarscríbhinn II: Cuid-SAO Iarscríbhinn III: Cuid-SFCL

Tá na rialacha sin go léir infheidhme go díreach sna Ballstáit agus ní gá iad a thrasuí sa reachtaíocht náisiúnta. San Aontas Eorpach, is ar na Ballstáit go príomha atá an fhreagracht maidir le dlí an Aontais a chur i bhfeidhm. Dá bhrí sin, formhór na dtascanna deimhniúcháin agus formhaoirseachta a cheanglaítear le Rialachán (AE) 2018/1139 agus lena rialacha cur chun feidhme, is iad na húdaráis náisiúnta inniúla a dhéanann iad a fhorghníomhú ar an leibhéal náisiúnta. Mar sin féin, i gcásanna áirithe a shainítear go soiléir, mar shampla formheasanna eagraíochtaí deartha, is é EASA an t‑údarás inniúil agus an chumhacht aige deimhnithe a eisiúint agus na bearta forfheidhmiúcháin gaolmhara a ghlacadh. Is iad seo a leanas na réimsí den tsábháilteacht eitlíochta ina bhfeidhmítear inniúlacht an Aontais faoi láthair: 1)Aeracmhainneacht agus deimhniúchán comhshaoil Baineann rialacha an Aontais leis na haerárthaí dá dtagraítear i bpointe (a) agus i bpointe (b) d’Airteagal 2(1) de Rialachán (AE) 2018/1139, seachas aerárthaí gan foireann, mar aon lena n‑innill, lena liáin, lena bpáirteanna agus lena dtrealamh neamhshuiteáilte a chomhlíonfaidh na ceanglais fhíor‑riachtanacha maidir le haeracmhainneacht a leagtar amach in Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán sin. A mhéid a bhaineann le torann agus le hastaíochtaí, comhlíonfaidh na haerárthaí agus a n‑innill, a liáin, a bpáirteanna agus a dtrealamh neamhshuiteáilte na ceanglais maidir le caomhnú an chomhshaoil atá sna leasuithe is déanaí ar Iarscríbhinn 16 a ghabhann le Coinbhinsiún Chicago, a ndéantar í a oiriúnú go tráthrialta. Beidh feidhm ag na ceanglais fhíor‑riachtanacha don chomhoiriúnacht chomhshaoil a leagtar amach in Iarscríbhinn III a ghabhann le Rialachán (AE) 2018/1139 maidir le táirgí, páirteanna agus trealamh neamhshuiteáilte a mhéid nach bhfuil ceanglais maidir le caomhnú an chomhshaoil i bhforálacha Choinbhinsiún Chicago dá dtagraítear sa chéad fhomhír d’Airteagal 9(2) de Rialachán (AE) 2018/1139. Tá sraith rialacha a bhaineann le haeracmhainneacht tosaigh agus leanúnach infheidhme maidir le dearadh táirgí, dearadh páirteanna, dearadh trealaimh neamhshuiteáilte, aerárthaí aonair, eagraíochtaí atá freagrach as dearadh, táirgeadh, bainistíocht aeracmhainneachta leanúnaí agus cothabháil de réir mar is infheidhme, táirgí, páirteanna agus trealaimh neamhshuiteáilte, agus maidir le baill foirne fhreagracha atá rannpháirteach sna gníomhaíochtaí sin. 2)Cosaint an chomhshaoil Cuireann EASA bearta i bhfeidhm a mhéid a bhaineann le hastaíochtaí agus torann, chun críocha deimhniúchán a dhéanamh ar dhearadh táirgí i gcomhréir le hAirteagal 11 de Rialachán (AE) 2018/1139, arb é is aidhm leo cosc a chur ar éifeachtaí díobhálacha suntasacha ar an aeráid, ar an gcomhshaol, nó ar shláinte daoine a eascraíonn as táirgí lena mbaineann de chuid na heitlíochta sibhialta. Agus na bearta sin á nglacadh, tugann EASA aird chuí ar na caighdeáin idirnáisiúnta agus na cleachtais mholta, ar thairbhí comhshaoil, ar an indéantacht theicniúil agus ar an tionchar eacnamaíoch. Áirítear leis na bearta infhaighteacht caighdeán comhshaoil a áirithiú, agus baintear é sin amach trí rannpháirtíocht éifeachtach réamhtheachtach an Aontais sa phróiseas de Choiste ICAO um Chosaint an Chomhshaoil Eitlíochta (CAEP). Thairis sin, cumhachtaítear le Rialachán (AE) 2018/1139 an tAontas chun caighdeáin chomhshaoil a chruthú sna réimsí sin nach bhfuil aon chaighdeán de chuid ICAO ar fáil, lena n‑áirítear aerárthaí hibrideacha, leictreacha agus faoi thiomáint hidrigine ach gan a bheith teoranta dóibh. Go ginearálta, déanann an Coimisiún agus EASA beartais agus gníomhaíochtaí cosanta comhshaoil na heitlíochta sibhialta ar leibhéal an Aontais a shainiú agus a chomhordú. Sa chomhthéacs sin, iarrtar ar an gCoimisiún, EASA, agus institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí eile an Aontais chomh maith leis na Ballstáit comhoibriú ar chúrsaí comhshaoil. Áirítear leis an gcomhar gníomhaíochtaí a bhaineann le Córas Trádála Astaíochtaí an Aontais (ETS), an Rialachán maidir le Clárú, Meastóireacht, Údarú, agus Srianadh Ceimiceán (REACH) . Sa chomhthéacs céanna, tá EASA ag rannchuidiú freisin le cur chun feidhme ghníomhaíochtaí an Aontais maidir leis an straitéis chomhshaoil, amhail forbairt cláir lipéadaithe comhshaoil le haghaidh na heitlíochta mar chuid den Straitéis Chuimsitheach um an tSoghluaisteacht Inbhuanaithe agus Chliste chomh maith leis an tacaíocht a sholáthraítear a mhéid a bhaineann le forbairt an phacáiste 'Oiriúnach do 55’, lena n‑áirítear togra an Choimisiúin maidir le creat reachtach na heitlíochta Eorpaí ‘RefuelEU’ le tasc faireacháin agus tuairisciúcháin maidir le glacadh Breoslaí Eitlíochta Inbhuanaithe le haghaidh EASA. Chomh maith leis sin, le hathbhreithniú comhshaoil arna fhorbairt i gcomhpháirt ag an nGníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil (EEA) agus EASA, le tacaíocht ó Bhainisteoir Líonra an Aerspáis Eorpaigh Aonair, soláthraítear cuntas oibiachtúil ar staid na cosanta comhshaoil a bhaineann leis an eitlíocht shibhialta san Aontas. Foilsítear an t‑athbhreithniú sin gach 3 bliana sa Tuarascáil ar an gComhshaol Eitlíochta Eorpaí agus tá moltaí ann maidir le leibhéal na cosanta comhshaoil a fheabhsú i réimse na heitlíochta sibhialta san Aontas. Foilsíodh an tuarascáil is déanaí i mí Mheán Fómhair 2022 . Ina theannta sin, tá sainordú ag EASA faisnéis maidir le torann agus feidhmíocht aerárthaí a bhailiú agus a fhíorú le haghaidh samhaltú torainn timpeall ar aerfoirt, i gcomhréir le Rialachán (AE) 598/2014. 3)Foireann eitilte Píolótaí agus foireann cábáin atá páirteach in oibriú aerárthaí dá dtagraítear i bpointe (b) d’Airteagal 2(1) de Rialachán (AE) 2018/1139, seachas aerárthaí gan foireann, maille le feistí oiliúna ionsamhalta eitilte, daoine agus eagraíochtaí atá rannpháirteach in oiliúint, tástáil, seiceáil nó measúnú leighis a dhéanamh ar na píolótaí agus ar an bhfoireann cábáin sin, déanfaidh siad na ceanglais fhíor‑riachtanacha a leagtar síos in Iarscríbhinn IV a ghabhann leis an Rialachán sin a chomhlíonadh. Ceanglaítear ar phíolótaí ceadúnas píolóta a bheith acu agus deimhniú leighis píolóta, atá iomchuí don oibríocht atá le déanamh, ceanglaítear ar an bhfoireann cábáin atá rannpháirteach in oibríochtaí aeriompair tráchtála fianú a bheith acu, agus bíonn gá le formheasanna i leith ionaid aerleighis, eagraíocht um oiliúint a chur ar phíolótaí agus eagraíocht um oiliúint a chur ar fhoirne cábáin. Bíonn gá le deimhnithe i ndáil le gach feiste oiliúna ionsamhalta eitilte a úsáidtear chun oiliúint a chur ar phíolótaí. Iad siúd a bheidh freagrach as oiliúint eitilte nó oiliúint ionsamhalta eitilte a chur ar fáil nó as scileanna píolótaí chomh maith le scrúdaitheoirí aerleighis a mheas, ceanglaítear orthu deimhniú a bheith acu freisin. 4)Oibríochtaí aeir Le hoibriú aerárthaí a thagann faoi raon feidhme Rialachán (AE) 2018/1139, seachas aerárthaí gan foireann, comhlíonfar na ceanglais fhíor‑riachtanacha a leagtar amach in Iarscríbhinn V agus, más infheidhme, in Iarscríbhinní VII agus VIII den Rialachán. Dearbhóidh oibreoirí aerárthaigh go bhfuil de chumas agus d'acmhainn acu na freagrachtaí a ghabhann le hoibriú aerárthaí a chomhall i gcomhréir leis na gníomhartha cur chun feidhme is infheidhme de chuid an Aontais, nó beidh deimhniú acu. Sonrófar ar an deimhniú na pribhléidí a bronnadh ar an oibreoir aerárthaigh agus féadfar é a leasú chun pribhléidí a chur leis nó a bhaint. Ar an gcaoi chéanna, féadfar an deimhniú a theorannú, a chur ar fionraí nó a chúlghairm nuair nach gcomhlíonann an sealbhóir rialacha agus nósanna imeachta an Aontais a thuilleadh chun deimhniú den sórt sin a eisiúint agus a choinneáil ar bun. 5)Aeradróim agus seirbhísí láimhseála ar an talamh I dtaca le haeradróim, lena dtrealamh a bhaineann le sábháilteacht agus lena n‑oibriú, le soláthar seirbhísí láimhseála ar an talamh agus le seirbhísí bainistíochta náprúin (SBN) in aeradróim, comhlíonfaidh siad na ceanglais fhíor‑riachtanacha a leagtar amach in Iarscríbhinn VII agus, más infheidhme, in Iarscríbhinn VIII a ghabhann le Rialachán (AE) 2018/1139. Baineann rialacha an Aontais le haeradróim, atá lonnaithe sa chríoch lena mbaineann na Conarthaí, agus a chomhlíonann na critéir seo a leanas go léir: -atá ar oscailt i gcomhair úsáid phoiblí,

-a fhónann d’aeriompar tráchtála; agus -a bhfuil rúidbhealach uirlisí pábháilte acu ar 800 méadar nó níos mó a fhad; nó -nach bhfónann ach do héileacaptair a úsáideann nósanna imeachta ascnaimh nó imeachta le huirlisí. Leagtar amach ceanglais choiteanna i rialacha an Aontais maidir leis na nithe seo a leanas: -dearadh, cothabháil agus oibriú aeradróm, -lena n‑áirítear an trealamh a bhaineann leis an tsábháilteacht ag na haeradróim sin, -dearadh, táirgeadh, cothabháil agus oibriú trealaimh aeradróim a bhaineann le sábháilteacht a úsáidtear nó a bheartaítear a úsáid ag aeradróim a thagann faoi raon feidhme rialacha an Aontais, chomh maith le soláthar seirbhísí láimhseála ar an talamh agus seirbhísí bainistíochta naprúin sna haeradróim sin; agus -coimirciú an limistéir thart ar na haeradróim dá dtagraítear, gan dochar do dhlí an Aontais agus do dhlí náisiúnta maidir leis an gcomhshaol agus pleanáil úsáide talún. 6)BAT/SAL, lena n‑áirítear cur chun feidhme an Aerspáis Eorpaigh Aonair Comhlíonfaidh soláthar BAT/SAL na ceanglais fhíor‑riachtanacha a leagtar amach in Iarscríbhinn VIII agus, más infheidhme, in Iarscríbhinn VII. Na haerárthaí uile a oibríonn san Aerspás Eorpach Aonair, seachas na haerárthaí sin atá ag gabháil do ghníomhaíochtaí dá dtagraítear i bpointe (a) d’Airteagal 2(3) de Rialachán (AE) 2018/1139, comhlíonfaidh siad na ceanglais fhíor‑riachtanacha a leagtar amach i bpointe 1 d’Iarscríbhinn VIII. Ceanglaítear ar sholáthraithe BAT/SAL deimhniú a bheith acu ina sonraítear na pribhléidí a bronnadh, nuair a léireoidh siad comhlíontacht rialacha is infheidhme an Aontais. Ina theannta sin, eagraíochtaí a ghabhann do chórais agus do chomhdhamhnaí BAT/SAL a dhearadh, a mhonarú agus a chothabháil, féadfar a cheangal orthu deimhniú a bheith acu. Is é EASA an t‑údarás inniúil atá freagrach as deimhniú, formhaoirseacht agus forfheidhmiú i leith soláthraithe seirbhíse BAT/SAL áirithe agus eagraíochtaí oiliúna ATCO – lena n‑áirítear soláthraithe uile‑Eorpacha – agus i leith na n‑eagraíochtaí atá páirteach i ndearadh, táirgeadh nó cothabháil chórais BAT/SAL agus chomhdhamhnaí BAT/SAL. Arna iarraidh sin dó, soláthraíonn EASA cúnamh teicniúil don Choimisiún i gcur chun feidhme an Aerspáis Eorpaigh Aonair mar a shainítear in Airteagal 93 de Rialachán (AE) 2018/1139. 7)Rialtóirí aerthráchta Rialtóirí aerthráchta atá rannpháirteach i soláthar BAT/SAL, maille le daoine, eagraíochtaí agus feistí oiliúna ionsamhalta eitilte atá rannpháirteach in oiliúint, tástáil, seiceáil nó measúnú leighis a dhéanamh ar na rialtóirí aerthráchta sin, comhlíonfaidh siad na ceanglais fhíor‑riachtanacha a leagtar amach in Iarscríbhinn VIII de Rialachán (AE) 2018/1139. Ceanglófar ar rialtóirí aerthráchta ceadúnas rialtóra aerthráchta a shealbhú agus deimhniú leighis rialtóra aerthráchta ina sonraítear na pribhléidí a bronnadh agus féadfar iad sin a leasú chun pribhléidí a chur leo nó a bhaint, agus ina theannta sin féadfar iad a theorannú, a chur ar fionraí nó a chúlghairm nuair nach gcomhlíonann an sealbhóir a thuilleadh rialacha agus nósanna imeachta infheidhme an Aontais chun ceadúnas nó deimhniú leighis a eisiúint agus a choinneáil ar bun. Eagraíochtaí um oiliúint a chur ar rialtóirí aerthráchta agus ionaid aerleighis, ceanglaítear orthu deimhniú a shealbhú. Iad siúd a bheidh freagrach as oiliúint phraiticiúil a chur ar fáil nó as scileanna praiticiúla rialtóirí aerthráchta agus scrúdaitheoirí aerleighis a mheas, ceanglófar orthu freisin ceanglais inniúlachta áirithe a chomhlíonadh. 8)Aerárthaí gan foireann

I dtaca le dearadh, táirgeadh, cothabháil agus oibriú aerárthaí gan foireann, maille lena n‑innill, a liáin, a bpáirteanna, a dtrealamh neamhshuiteáilte agus an trealamh lena ndéantar an t‑aerárthach gan foireann a oibriú go cianda, maille leis an bpearsanra — lena n‑áirítear cianphíolótaí, agus le heagraíochtaí a mbíonn lámh acu sna gníomhaíochtaí sin, beidh siad i gcomhréir leis na ceanglais fhíor‑riachtanacha a leagtar amach in Iarscríbhinn IX , agus i gcás inarb infheidhme, leis na riachtanais fhíor‑riachtanacha a leagtar amach in Iarscríbhinní II, IV agus V a ghabhann le Rialachán (AE) 2018/1139. I bhfianaise nádúr agus riosca na gníomhaíochta lena mbaineann, saintréithe oibríochtúla na n‑aerárthaí gan foireann lena mbaineann agus saintréithe an limistéir oibríochtúil, d'fhéadfadh sé go mbeadh gá le deimhniú do dhearadh, táirgeadh, cothabháil agus oibriú aerárthaí gan foireann maille lena n‑innill, lena liáin, lena bpáirteanna, lena dtrealamh neamhshuiteáilte agus leis an trealamh chun aerárthaí gan foireann a rialú go cianda, maille leis an bpearsanra — lena n‑áirítear cianphíolótaí, agus le heagraíochtaí a mbíonn lámh acu sna gníomhaíochtaí sin. Sonrófar sa deimhniú na teorainneacha a bhaineann leis an tsábháilteacht, le dálaí oibriúcháin agus le pribhléidí, agus féadfar an deimhniú a leasú chun teorainneacha, coinníollacha agus pribhléidí a chur leis nó a bhaint, agus a theorannú, a chur ar fionraí nó a chúlghairm nuair nach gcomhlíonann an sealbhóir coinníollacha, rialacha agus nósanna imeachta a thuilleadh chun deimhniú den sórt sin a eisiúint nó a choinneáil ar bun. 9)Oibríochtaí Tríú Tír Na haerárthaí dá dtagraítear in Airteagal 2(1) (c) de Rialachán (AE) 2018/1139, mar aon lena bhfoireann eitilte agus a n‑oibríochtaí, comhlíonfaidh siad na caighdeáin ICAO is infheidhme. A mhéid nach mbeidh aon chaighdeáin dá sórt ar fáil, comhlíonfaidh na haerárthaí sin agus a bhfoireann eitilte agus a n‑oibríochtaí, i gcás aerárthaí seachas aerárthaí gan foireann, na ceanglais fhíor‑riachtanacha a leagtar amach in Iarscríbhinní II, IV agus V a ghabhann le Rialachán (AE) 2018/1139. A mhéid a bhaineann le haerárthaí gan foireann, comhlíonfaidh siad na ceanglais fhíor‑riachtanacha a leagtar amach in Iarscríbhinn IX agus, i gcás inarb infheidhme na ceanglais fhíor‑riachtanacha a leagtar amach in Iarscríbhinní II, IV, agus V den Rialachán sin. 10)Taighde agus Nuálaíocht (T&N) Tugadh isteach roinnt príomhinniúlachtaí nua le haghaidh EASA le Rialachán (AE) 2018/1139. I réimse T&N, tugann an Ghníomhaireacht cúnamh don Choimisiún agus do na Ballstáit maidir le téamaí ríthábhachtacha taighde a shainaithint i réimse na heitlíochta sibhialta, téamaí a chuideoidh le comhsheasmhacht agus comhordú a áirithiú idir taighde agus forbairt a mhaoinítear go poiblí agus beartais a thagann faoi raon feidhme an Rialacháin. Tacaíonn EASA leis an gCoimisiún maidir le sainiú agus cur i gcrích chláir réime ábhartha an Aontais le haghaidh gníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta agus na gclár oibre bliantúla agus ilbhliantúla, lena n‑áirítear cur i bhfeidhm na nósanna imeachta measúnúcháin, i dtaca le hathbhreithniú na dtionscadal maoinithe, agus i dtaca le húsáid torthaí ó thionscadail taighde agus nuálaíochta. Ina theannta sin, déanann an Ghníomhaireacht ranna a bhaineann leis an eitlíocht shibhialta de Chlár Réime an Aontais um Thaighde agus um Nuálaíocht a chur chun feidhme, agus bíonn sí ag gabháil do ghníomhaíochtaí taighde ad hoc atá comhoiriúnach le tascanna agus cuspóirí Rialachán (AE) 2018/1139. Tháinig forbairt rathúil ar an tionscal eitlíochta Eorpach le roinnt mhaith blianta anuas, agus tá an Eoraip chun tosaigh sa mhargadh iomaíoch domhanda mar thoradh ar an bhforbairt sin. Gnéithe suntasacha is ea iad cláir T&N na heitlíochta Eorpaí den Aontas Eorpach mar aon le gníomhaíochtaí taighde na mBallstát agus an tionscail. Tá na tionscnaimh sin ábhartha go díreach do chuspóir an Chláir Eorpaigh um Shábháilteacht Eitlíochta (EASP) agus an Phlean Eorpaigh um Shábháilteacht Eitlíochta (EASp) maidir leis an leibhéal is airde sábháilteachta, slándála agus cosanta comhshaoil a bhaint amach san Eoraip. Tagann teicneolaíochtaí agus coincheapa nua chun cinn ar luas nach bhfacthas riamh cheana. Tá coincheapa agus réitigh eitlíochta nua á bhforbairt ag na cláir T&N Eorpacha agus náisiúnta, lena n‑áirítear an Comhthionscnamh Teicneolaíochta Spéire Glaine/an Chomhpháirtíocht Eorpach um an Eitlíocht Ghlan agus taighde um bainistíocht aerthráchta maidir leis an Aerspás Eorpach Aonair (SESAR), agus is gá iad sin a dheimhniú nó a fhormheas roimh theacht i bhfeidhm san Eoraip agus i dtríú tíortha. Thairis sin, bíonn ceanglais nua ag iontrálaithe nua, go háirithe in earnáil na ladrann, i réimse na haerloingseoireachta Eorpaí agus bíonn freagairtí rialála Eorpacha nua de dhíth orthu sin. Tacaíonn Córas Sábháilteachta Eitlíochta na hEorpa le cur in úsáid na réiteach nua sin agus, ar bhealach níos ginearálta, le comhtháthú sábháilte teicneolaíochtaí agus coincheap nua. Maidir le EASp, na tionscadail taighde a bheidh ina gcuid den Phlean, díorthaítear iad ón liosta topaicí tosaíochta ar an gclár taighde dár aimsíodh foinse maoiniúcháin nó i gcás inar dócha go maoineofar an tionscadal faoi thús na tréimhse tagartha den EASp sin . Soláthraítear leis an gclár Data4Safety foinse luachmhar maidir le sainaithint sonraí ábhartha (sonraí eitilte, sonraí tráchta, aimsir, tuarascálacha sábháilteachta, etc.) atá ar fáil ar bhealach comhiomlánaithe chun tacú leis na tionscadail taighde, i gcomhréir le hAirteagal 72 de Rialachán (AE) 2018/1139 ina n‑éilítear ar EASA sonraí sábháilteachta a bhailiú agus a anailísiú chun rioscaí a shainaithint agus feidhmíocht sábháilteachta chóras sábháilteachta eitlíochta na hEorpa a thomhas. 11)Idirspleáchas idir sábháilteacht agus slándáil na heitlíochta sibhialta, lena n‑áirítear an chibearshlándáil Leagtar síos i Rialachán (AE) 2018/1139 go gcomhoibreoidh an Coimisiún, an Ghníomhaireacht agus na Ballstáit maidir le hábhair shlándála a bhainfidh leis an eitlíocht shibhialta, lena n‑áirítear an chibearshlándáil, i gcásanna ina bhfuil idirspleáchas idir sábháilteacht agus slándáil na heitlíochta sibhialta. Ina theannta sin, féadfaidh EASA cúnamh teicniúil a sholáthar, arna iarraidh sin, don Choimisiún, i gcásanna ina bhfuil an saineolas ábhartha ar an tsábháilteacht ag an nGníomhaireacht, i ndáil le cur chun feidhme Rialachán (CE) Uimh. 300/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle41 agus forálacha ábhartha eile de chuid reachtaíocht an Aontais. Chun cabhrú leis an eitlíocht shibhialta a chosaint ar chur isteach neamhdhleathach, freagróidh an Ghníomhaireacht, i gcás inar gá, gan moill mhíchuí ar fhadhb phráinneach trí bhearta a bhaineann leis an aeracmhainneacht agus leis an deimhniú comhshaoil a dhéanamh chun dul i ngleic le leochaileachtaí i ndearadh aerárthaí, agus bearta ceartaitheacha a mholadh lena nglacadh ag na húdaráis náisiúnta inniúla nó ag daoine nádúrtha agus dlítheanacha atá faoi réir Rialachán (AE) 2018/1139, agus/nó faisnéis ábhartha a scaipeadh ar na húdaráis nó ar na daoine sin, nuair is le hoibríochtaí aerárthaí a bhaineann an fhadhb, lena n‑áirítear rioscaí don eitlíocht shibhialta a eascraíonn as limistéir ina mbíonn coinbhleacht. 12)Comhar idirnáisiúnta

De bhua comhaontuithe idirnáisiúnta in earnáil na heitlíochta, déanann an tAontas a chreat rialála a leathnú chun tríú tíortha agus réigiúin ar fud an domhain a chumhdach. Lorgaítear leis na comhaontuithe sin cóineasú rialála iomlán leis na rialacha is infheidhme de chuid an Aontais d’fhonn margadh aonair eitlíochta an Aontais a mhéadú leis na tríú tíortha agus réigiúin sin, nó bunaítear leo rialacha agus nósanna imeachta le haghaidh aitheantas frithpháirteach deimhnithe. I dtaca leis sin, tá sé tábhachtach a thabhairt faoi deara an dianghníomhaíocht a dhéanann an Coimisiún agus EASA chun cúnamh teicniúil a sholáthar do thríú tíortha agus réigiúin chun tacú leo i gcur chun feidhme an dlí eitlíochta is infheidhme de chuid an Aontais. Bíonn an cúnamh sin ina rannchuidiú ag comhchuibhiú rialacha, aitheantas frithpháirteach deimhnithe, ar mhaithe leis an tionscal Eorpach, agus cur chun cinn chaighdeáin sábháilteachta eitlíochta na hEorpa. Bíonn an Ghníomhaireacht ag comhoibriú le húdaráis inniúla tríú tíortha agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta agus bunaíonn sí socruithe oibre leis na húdaráis agus leis na heagraíochtaí idirnáisiúnta sin. I gcomhthéacs ICAO, tugann an Ghníomhaireacht cúnamh do na Ballstáit agus iad ag feidhmiú a gceart agus ag comhlíonadh a n‑oibleagáidí faoi chomhaontuithe idirnáisiúnta a bhaineann le hábhair a chumhdaítear leis an Rialachán seo, go háirithe a gcearta agus a n‑oibleagáidí faoi Choinbhinsiún Chicago. Gníomhaíonn an Ghníomhaireacht mar Eagraíocht Réigiúnach um Maoirseacht Aershábháilteachta i gcreat ICAO (féach roinn 1.2 thuas). 13)Bainistiú Géarchéime Eitlíochta Rinne an Coimisiún, chomh maith le EASA i gcomhréir le hAirteagal 91 de Rialachán (AE) 2018/1139, beart láithreach laistigh dá réimse inniúlachta chun rannchuidiú le freagairt thráthúil ar ghéarchéim COVID‑19 agus le maolú na géarchéime. I gcomhar le páirtithe leasmhara ábhartha, d’eisigh EASA roinnt ceanglas agus moltaí le haghaidh na mBallstát agus na bpáirtithe leasmhara eitlíochta, i bhfoirm Treoracha Sábháilteachta, Feasacháin Faisnéise Sábháilteachta, treoirlínte agus ábhair chun an tsábháilteacht a chur chun cinn. I measc na ndoiciméad sin, d’eisigh EASA agus an Lárionad Eorpach um Ghalair a Chosc agus a Rialú (ECDC) doiciméad comhpháirteach inar sainíodh bearta chun sábháilteacht sláinte taistealaithe aeir agus ball foirne eitlíochta a áirithiú nuair a thosaigh aerlínte ar ghnáthsceidil eitiltí arís tar éis an tsuaite mhóir mar thoradh ar COVID‑19 . 14)Idirspleáchas idir sábháilteacht na heitlíochta sibhialta agus fachtóirí socheacnamaíocha In Airteagal 89 de Rialachán (AE) 2018/1139, tugadh isteach an ceanglas go ndéanfaidh ‘an Coimisiún, an Ghníomhaireacht agus institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí eile an Aontais, agus na Ballstáit, comhar le chéile d'fhonn a áirithiú go gcuirfear san áireamh an t‑idirspleáchas atá idir sábháilteacht na heitlíochta sibhialta agus fachtóirí gaolmhara socheacnamaíocha, lena n‑áirítear nósanna imeachta rialála, maoirseacht, agus cultúr cóir a chur chun feidhme […] ar mhaithe le haghaidh a thabhairt ar na rioscaí socheacnamaíocha a bhaineann le sábháilteacht na heitlíochta’. Ina theannta sin, ceanglaítear ar an nGníomhaireacht athbhreithniú a fhoilsiú, gach 3 bliana, ‘ina dtabharfar cuntas oibiachtúil ar na gníomhaíochtaí agus na bearta a rinneadh, go háirithe orthu siúd a théann i ngleic leis an idirspleáchas atá idir sábháilteacht na heitlíochta sibhialta agus fachtóirí socheacnamaíocha’. Tá an méid sin i gcomhréir leis an bpróiseas Eorpach maidir le Bainistíocht Rioscaí Sábháilteachta agus, ós rud é gur próiseas réamhghníomhach faoi stiúir sonraí é, is é sainaithint agus measúnú córasach saincheisteanna sábháilteachta is aidhm leis lena n‑áirítear na saincheisteanna sin a eascraíonn as fachtóirí socheacnamaíocha. D’fhoilsigh EASA an chéad eagrán den athbhreithniú ar Airteagal 89 i mí na Nollag 2021 . Go háirithe, déantar scrúdú ar impleachtaí sábháilteachta fachtóirí socheacnamaíocha i réimsí na Fostaíochta agus Dálaí Oibre, na Sláinte agus na Stíle Maireachtála, agus an Oideachais. Sainaithnítear ann freisin gníomhaíochtaí agus bearta a d’fhéadfaí a dhéanamh amach anseo i gcomhthéacs EASp. 1.3.2.2.Bearta de chuid na Gníomhaireachta Tacaítear le cur chun feidhme Rialachán (AE) 2018/1139 agus a ghníomhartha cur chun feidhme agus tarmligthe, i gcás inarb ábhartha, le Sonraíochtaí Deimhniúcháin (CSanna) agus sonraíochtaí mionsonraithe eile (DSanna), Modh Inghlactha Comhlíonta (AMC) agus Ábhar Treoraíochta (GM). Déantar foráil in CSanna maidir le caighdeáin theicniúla lena gcuirtear in iúl na modhanna chun comhlíontacht Rialachán (AE) 2018/1139 agus na ngníomhartha tarmligthe agus cur chun feidhme arna nglacadh ar a bhonn a léiriú. Úsáidtear iad chun táirgí, daoine agus eagraíochtaí a dheimhniú. I gcás ina ndéantar foráil i Rialachán (AE) 2018/1139 maidir lena leithéid, tá CSanna áirithe ina mbonn deimhniúcháin d’eisiúint an deimhnithe ag EASA. Is caighdeáin neamhcheangailteacha iad DSanna arna n‑eisiúint ag an nGníomhaireacht chun forálacha áirithe de Rialachán (AE) 2018/1139 agus de na gníomhartha tarmligthe agus cur chun feidhme arna nglacadh ar a bhonn a chur chun feidhme, i gcás ina gceanglaítear le Rialachán (AE) 2018/1139 go n‑úsáidtear úsáid sonraíochtaí mionsonraithe le haghaidh an dearbhaithe comhlíontachta ag an eagraíocht nó ag duine atá faoi réir na hoibleagáide sin maidir le dearbhú. Is caighdeáin neamhcheangailteacha iad AMC arna n‑eisiúint ag an nGníomhaireacht a n‑úsáideann eagraíochtaí iad chun comhlíontacht Rialachán (AE) 2018/1139 agus na ngníomhartha tarmligthe agus cur chun feidhme arna nglacadh ar a bhonn, nó comhlíontacht CSanna agus DSanna, a léiriú.

Is ábhar neamhcheangailteach é arna eisiúint ag an nGníomhaireacht é GM, a chabhraíonn le brí gníomhartha tarmligthe nó cur chun feidhme, CSanna nó DSanna a léiriú, agus a n‑úsáidtear é chun tacú le léirmhíniú Rialachán (AE) 2018/1139, na ngníomhartha tarmligthe agus cur chun feidhme arna nglacadh ar a bhonn, agus CSanna agus DSanna. 1.3.2.3.Socruithe Solúbthachta Ó tharla gur gníomhaíocht chasta atá san eitlíocht, ní féidir le rialacha freastal ar gach aon chás agus tá méid áirithe solúbthachta de dhíth chun gníomhaíochtaí a chumasú agus leibhéal leordhóthanach sábháilteachta á choinneáil ar bun. Chuige sin, tá forálacha solúbthachta i Rialachán (AE) 2018/1139, rud a chuireann ar a gcumas do na Ballstáit díolúine a thabhairt d’aon duine nádúrtha nó dlítheanach atá faoi réir an Rialacháin ó na ceanglais is infheidhme, i gcás cúinsí neamh‑intuartha práinneacha a bhainfeadh leis na daoine sin nó i gcás riachtanais oibríochtúla phráinneacha, ar choinníoll go gcomhlíontar na coinníollacha seo a leanas go léir: ·ní féidir na cúinsí nó na riachtanais sin a réiteach go leordhóthanach i gcomhréir leis na ceanglais is infheidhme; ·áirithítear sábháilteacht, caomhnú comhshaoil agus comhréireacht na gceanglas fíor‑riachtanach is infheidhme, trí bhíthin bearta maolaithe i gcás inar gá; ·tá maolú déanta, a mhéid is féidir, ag an mBallstát ar aon saobhadh féideartha ar dhálaí an mhargaidh i ngeall ar bhronnadh na díolúine; agus ·ní rachaidh raon feidhme ná fad na díolúine thar a bhfuil riachtanach agus cuirtear i bhfeidhm í ar bhonn neamh‑idirdhealaitheach. I gcás inar faide ná 8 mí as a chéile an díolúine a bronnadh nó i gcás inar bhronn Ballstát an díolúine chéanna arís is arís eile ar feadh tréimhse is faide ná 8 mí ar an iomlán, déanfaidh an Ghníomhaireacht measúnú ar cé acu a comhlíonadh nó nár comhlíonadh na coinníollacha a leagtar amach thuas, agus eiseoidh sí moladh don Choimisiún a mhéid a bhaineann le toradh an mheasúnaithe sin, tráth nach faide ná 3 mhí tar éis dháta glactha an fhógra. Ansin déanfaidh an Coimisiún a mheas, agus an moladh sin á chur san áireamh, ar cé acu a comhlíonadh nó nár comhlíonadh na coinníollacha sin. I gcás ina measann sé nár comhlíonadh na coinníollacha sin nó i gcás nach mbeidh sé ag teacht le toradh an mheasúnaithe a rinne an Ghníomhaireacht, glacfaidh an Coimisiún gníomh cur chun feidhme ina mbeidh a chinneadh chuige sin, tráth nach faide ná 3 mhí tar éis dháta glactha an mholta sin. Ar fhógairt gnímh cur chun feidhme lena ndearbhaítear nár comhlíonadh na coinníollacha sin, déanfaidh an Ballstát lena mbaineann an díolúine a bronnadh a chúlghairm láithreach. I gcás ina measann Ballstát gur féidir comhlíontacht na gceanglas fíor‑riachtanach is infheidhme a leagtar amach sna hIarscríbhinní a léiriú ar mhodh eile seachas ar na modhanna a leagtar síos sna gníomhartha tarmligthe agus cur chun feidhme arna nglacadh ar bhonn an Rialacháin seo, agus go mbaineann buntáistí leis an modh sin nach beag a mbrí do shábháilteacht na heitlíochta sibhialta, d’éifeachtúlacht na ndaoine sin atá faoi réir an Rialacháin seo, nó do na húdaráis lena mbaineann, féadfaidh an Ballstát iarraidh réasúnaithe a chur faoi bhráid an Choimisiúin agus na Gníomhaireachta lena iarraidh go leasófaí an gníomh ábhartha tarmligthe nó cur chun feidhme d’fhonn foráil a dhéanamh maidir leis an modh eile sin a úsáid. Sa chás sin, déanfaidh an Ghníomhaireacht moladh a eisiúint don Choimisiún, gan moill mhíchuí, maidir le cé acu a chomhlíonann nó nach gcomhlíonann iarratas an Bhallstáit na coinníollacha a leagtar amach thuas. I gcás inar gá, déanfaidh an Coimisiún a bhreithniú, gan mhoill agus an moladh sin á chur san áireamh aige, ar an ngníomh tarmligthe nó cur chun feidhme sin a leasú. 1.3.3.Timpistí agus teagmhais eitlíochta sibhialta a imscrúdú Na rialacha is infheidhme maidir le himscrúdú tionóiscí agus teagmhas, sainítear iad ar leibhéal Eorpach, i Rialachán (AE) Uimh. 996/2010 . Áirithítear leis ardleibhéal éifeachtúlachta, luais agus cáilíochta na n‑imscrúduithe sábháilteachta eitlíochta sibhialta Eorpacha; is é an t‑aon chuspóir atá ann timpistí agus teagmhais sa todhchaí a chosc gan milleán ná dliteanas a chionroinnt. Déantar atreisiú breise leis ar an gcomhar idir údaráis imscrúdaithe sábháilteachta tríd an Líonra Eorpach d'Údaráis um Imscrúdú Sábháilteachta na hEitlíochta Sibhialta (ENCASIA) a bhunú agus tugtar isteach leis forálacha maidir le moltaí sábháilteachta agus na freagraí a ghabhann leo a stóráil i mbunachar sonraí lárnach san Aontas Eorpach. Tá faisnéis bhreise maidir leis na próisis imscrúdaithe timpistí agus teagmhas san Aontas Eorpach le fáil i roinn 1.5. 1.3.4.Tarluithe san eitlíocht shibhialta a thuairisciú, an anailís a dhéantar orthu agus na bearta leantacha a dhéantar ina leith Áirítear le Rialachán (AE) Uimh. 376/2014 rialacha maidir le tarluithe a thuairisciú, leis an anailís a dhéantar orthu agus leis na bearta leantacha a dhéantar ina leith, rud a chomhlánaíonn na rialacha a bhaineann go sonrach le fearann maidir le tuairisciú teagmhas a áirítear le rialacháin cur chun feidhme an fhearainn. Bunaítear leis an reachtaíocht sin ceanglais arb é is aidhm dóibh cultúr láidir tuairisciúcháin a spreagadh. Bunaítear leis freisin oibleagáidí le haghaidh an tionscail, le haghaidh na mBallstát agus le haghaidh EASA chun teagmhais a bhailiú agus anailís a dhéantar orthu, chun tacú lena bpróisis bainistíochta sábháilteachta. Ina theannta sin, áirithítear leis go gcosnaítear faisnéis go leordhóthanach agus go gcomhroinntear an fhaisnéis i measc na mBallstát agus le EASA. Tá forálacha sa rialachán freisin chun prionsabail an chultúir chóir a chothú i ngach Ballstát. Ar deireadh, tairbhíonn EASP ó obair Líonra na nAnailísithe Sábháilteachta Eitlíochta a bhunaítear leis an rialachán seo chun an beart is gá a chur chun feidhme ar leibhéal an Aontais a chinneadh ó pheirspictíocht atá bunaithe ar fhianaise. Tairbhíonn an obair sin den ard‑anailísíocht atá ar fáil san ardán Data4Safety chomh maith leis an bhféidearthacht, i gcás inarb ábhartha, sonraí maidir le tarluithe a chumasc le foinsí eile sonraí rud a fheabhsaíonn an ghné den obair sin atá faoi stiúir sonraí agus a chumasaíonn sainaithint agus meastóireacht níos fearr ar na rialacha ar fud an chórais. 1.3.5.Liosta an Aontais Eorpaigh d’aeriompróirí atá faoi réir cosc ar a n‑oibriú laistigh den Aontas Eorpach Bunaítear le Rialachán (CE) Uimh. 2111/2005 (‘Rialachán Uimh. 2111/2005’ anseo feasta) rialacha maidir le bunú agus foilsiú liosta an Aontais, bunaithe ar chritéir chomhchoiteanna, d’aeriompróirí atá faoi réir cosc ar a n‑oibriú san Aontas ar chúiseanna sábháilteachta. Rialachán ann féin is ea an liosta d’aeriompróirí a bhfuil cosc orthu arna ghlacadh ar bhonn an Rialacháin sin agus, dá bhrí sin, tá sé infheidhme go díreach sna Ballstáit. Bunaítear an liosta d’aeriompróirí a bhfuil cosc orthu le Rialachán (CE) Uimh. 474/2006 ón gCoimisiún . Déantar é a thabhairt cothrom le dáta go tráthrialta. Tugann an ‘Coiste Aershábháilteachta’ ar a bhfuil saineolaithe teicniúla ar an tsábháilteacht eitlíochta ó Stáit EASA go léir agus faoi chathaoirleacht an Choimisiúin cúnamh don Choimisiún chun an liosta a thabhairt cothrom le dáta. Ag gníomhú dó ar thogra ón gCoimisiún, glacann an ‘Coiste Aershábháilteachta’ a thuairim trí thromlach cáilithe.

An cinneadh chun iompróir (nó grúpa iompróirí a dheimhnítear sa Stát céanna) a chur ar áireamh nó a bhaint, glactar an cinneadh sin ar bhonn na gcritéar comhchoiteann sábháilteachta i Rialachán (CE) Uimh. 2111/2005. Cuirtear san áireamh sna critéir sin, cuir i gcás, easnaimh shábháilteachta a bheith ann ar thaobh aeriompróra, easpa cumais nó toilteanais ag aeriompróir nó ag údaráis atá freagrach as formhaoirseacht a dhéanamh air dul i ngleic le heasnaimh shábháilteachta, toirmisc ar oibriú arna bhforchur ag tríú tíortha, tuarascálacha iniúchóireachta arna ndréachtú ag tríú tíortha nó eagraíochtaí idirnáisiúnta (ICAO) agus faisnéis a bhfuil bunús léi a bhaineann le tionóisc. Cuirtear san áireamh sna critéir go léir na caighdeáin sábháilteachta eitlíochta ábhartha, cibé acu SARPanna ICAO i gcás oibreoirí tríú tíortha nó dlí an Aontais i gcás oibreoirí Eorpacha. 1.4.Freagrachtaí agus cuntasachtaí sábháilteachta san Aontas Eorpach 1.4.1.Próiseas cinnteoireachta san Aontas Eorpach Cumasaítear le hAirteagal 100(2) de CFAE, i measc nithe eile, bearta a ghlacadh chun sábháilteacht an aeriompair a fheabhsú a nglacfaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle leo, ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachtach reachtach agus tar éis dul i gcomhairle leis an gCoiste Eacnamaíoch agus Sóisialta agus le Coiste na Réigiún. An Coimisiún, a bhfuil ceart tionscnaimh aige, a mholann an reachtaíocht sin agus cuirtear an reachtaíocht faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle, a dtugtar ‘comhreachtóirí’ orthu go minic. Féadfaidh Parlaimint na hEorpa, a dtoghann saoránaigh na hEorpa í, agus an Chomhairle, atá comhdhéanta d’ionadaithe na mBallstát, an téacs arna mholadh ag an gCoimisiún a leasú, faoi réir na gceanglas sna Conarthaí. I gcás ghlacadh na gcomhreachtóirí, glactar leis go gcomhaontaíonn siad, ar deireadh, ar théacs comhfhreagrach. Nuair a fhormheasfaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle araon an téacs deiridh, comhshíníonn Uachtaráin agus Ard‑Rúnaithe an dá institiúid an téacs. Foilsítear na téacsanna san Iris Oifigiúil tar éis a shínithe. Bíonn rialacháin ina gceangal go díreach ar fud an Aontais Eorpaigh ón dáta a leagtar síos sa leagan a fhoilsítear san Iris Oifigiúil. Gníomhartha a ghlactar i gcomhréir leis an nós imeachta thuas, féadfar a áireamh leo cumhachtaí tarmligthe agus cur chun feidhme le haghaidh an Choimisiúin. Ní bhíonn na cumhachtaí sin ag an gCoimisiún mura ndéantar foráil maidir leis sin sa bhunghníomh reachtach. Maidir le glacadh gníomhartha tarmligthe, bunaíodh grúpa saineolaithe sonrach ina ndéanann an Coimisiún, tar éis plé cuimsitheach ar na tograí rialála le saineolaithe a dhéanann ionadaíocht ar na Ballstáit, na gníomhartha tarmligthe a ghlacadh. Maidir le glacadh gníomhartha cur chun feidhme, cruthaíodh coiste sonrach chun dréachtghníomhartha cur chun feidhme a ghabhann le Rialacháin (AE) Uimh2018/1139 agus (AE) Uimh. 376/2014 a ghlacadh, ina gcuireann an Coimisiún síos dréacht‑Rialacháin bunaithe den chuid is mó ar thograí arna ndéanamh ag EASA (na Tuairimí mar a thugtar orthu) a ndéantar comhairliúchán leathan le páirtithe leasmhara orthu sula bhfoilsíonn an Ghníomhaireacht iad. Pléitear an dréacht‑Rialachán sa choiste rialála sin ar a bhfuil ionadaithe ó na 27 mBallstát, agus ar a bhfuil mar bhreathnóirí ionadaithe ón Íoslainn, ó Lichtinstéin, ón Iorua, ón Eilvéis agus ó Údarás Faireacháin CSTE freisin, i gcomhréir le Comhaontú LEE agus leis an gComhaontú idir an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le hAeriompar. Má thugann an Coiste tuairim dhearfach ar na bearta arna moladh ag an gCoimisiún, glactar an Rialachán Cur Chun Feidhme. Tá coiste eile ábhartha i réimse shábháilteacht na heitlíochta sibhialta: an ‘Coiste Aershábháilteachta’ atá rannpháirteach i dtabhairt cothrom le dáta an liosta aeriompróirí atá faoi réir cosc ar a n‑oibriú faoi Rialachán (AE) 2111/2005. Ina theannta sin, tá an Coiste um Aerspás Aonair i gceannas ar ghlacadh na rialacha scéime feidhmíochta, lena n‑áirítear na táscairí feidhmíochta sábháilteachta le haghaidh BAT/SAL. 1.4.2.Inniúlachtaí agus freagrachtaí maidir leis an tsábháilteacht eitlíochta laistigh de chóras sábháilteachta na hEorpa 1.4.2.1.Achoimre ar inniúlachtaí agus freagrachtaí laistigh de chóras sábháilteachta na hEorpa



Tábla 2. Údaráis Inniúla faoi rialacha an Aontais RÉIMSE INNIÚLACHTA BALLSTÁIT EASA Aeracmhainneacht aerárthaí agus caomhnú an chomhshaoil, lena gcumhdaítear: -eitleáin, -rótarárthaí, -seoleitleáin, -balúin, -aerlonga, -aerárthaí leictreacha éirí cheartingearaigh agus tuirlingthe ceartingearaí Deimhniú aeracmhainneachta aerárthaigh (aonair) Deimhniúchán cineáil aerárthaí, inneall agus lián Deimhniú torainn aerárthaí (aonair) Deimhniú páirteanna agus fearas n/bh Deimhniú agus formhaoirseacht eagraíochtaí deartha Deimhniú agus formhaoirseacht eagraíochtaí táirgthe, cé is moite díobh siúd arb é EASA an t‑údarás inniúil ina leith Deimhniú agus formhaoirseacht eagraíochtaí táirgthe tríú tír Deimhniú agus formhaoirseacht eagraíochtaí táirgthe san Aontas Eorpach ar aistríodh a ndeimhniú i gcomhréir le hAirteagal 64 nó 65 den Bhunrialachán Deimhniú agus formhaoirseacht eagraíochtaí cothabhála (Cuid-145), cé is moite díobh siúd arb é EASA an t‑údarás inniúil ina leith Deimhniú agus formhaoirseacht eagraíochtaí cothabhála tríú tír (Cuid-145) Deimhniú agus formhaoirseacht eagraíochtaí Chuid-145 san Aontas Eorpach ar aistríodh a ndeimhniú i gcomhréir le hAirteagal 64 nó 65 den Bhunrialachán Deimhniú agus formhaoirseacht eagraíochtaí aeracmhainneachta comhcheangailte (Cuid-CAO), cé is moite díobh siúd arb é EASA an t‑údarás inniúil ina leith Deimhniú agus formhaoirseacht eagraíochtaí aeracmhainneachta comhcheangailte (Cuid-CAO) tríú tír Deimhniú agus formhaoirseacht eagraíochtaí Chuid-CAO san Aontas Eorpach ar aistríodh a ndeimhniú i gcomhréir le hAirteagal 64 nó 65 den Bhunrialachán Deimhniú agus formhaoirseacht eagraíochtaí um bainistiú leanúnach aeracmhainneachta (Cuid-CAMO), cé is moite díobh siúd arb é EASA an t‑údarás inniúil ina leith Deimhniú agus formhaoirseacht eagraíochtaí um bainistiú leanúnach aeracmhainneachta tríú tíortha (Cuid-CAMO) Deimhniú agus formhaoirseacht eagraíochtaí um bainistiú leanúnach aeracmhainneachta san Aontas Eorpach ar aistríodh a ndeimhniú i gcomhréir le hAirteagal 64 nó 65 den Bhunrialachán Ceadúnú pearsanra deimhnithe um chothabháil n/bh Deimhniú agus formhaoirseacht eagraíochtaí oiliúna cothabhála aerárthaí (Cuid-147), cé is moite díobh siúd arb é EASA an t‑údarás inniúil ina leith Deimhniú agus formhaoirseacht eagraíochtaí oiliúna cothabhála aerárthaí tríú tíortha (Cuid-147) Formheas eagraíochtaí oiliúna cothabhála aerárthaí (Cuid-147) san Aontas ar aistríodh a ndeimhniú i gcomhréir le hAirteagal 64 nó 65 den Bhunrialachán Oibríochtaí Aeir n/bh Údarú oibreoirí tríú tír (aeriompar tráchtála) Deimhniú agus formhaoirseacht oibreoirí aeriompair tráchtála/sealbhóirí teastais aeroibreora (AOC), cé is moite díobh siúd arb é EASA an t‑údarás inniúil ina leith Deimhniú agus formhaoirseacht oibreoirí aeriompair tráchtála ar aistríodh a AOC i gcomhréir le hAirteagal 64 nó 65 den Bhunrialachán Formhaoirseacht/údarú oibreoirí eile (oibríochtaí neamhthráchtála, oibríochtaí speisialaithe), cé is moite díobh siúd arb é EASA an t‑údarás inniúil ina leith Formhaoirseacht/údarú oibreoirí eile i gcás inar aistríodh an fhormhaoirseacht i gcomhréir le hAirteagal 64 nó 65 den Bhunrialachán Foireann Eitilte agus Cúrsaí Leighis Ceadúnú agus deimhniú leighis píolótaí n/bh Fianú foirne cábáin n/bh Deimhniú agus formhaoirseacht eagraíochtaí oiliúna píolótaí, cé is moite díobh siúd arb é EASA an t‑údarás inniúil ina leith Deimhniú agus formhaoirseacht eagraíochtaí oiliúna píolótaí tríú tír Deimhniú agus formhaoirseacht eagraíochtaí oiliúna píolótaí san Aontas Eorpach ar aistríodh a ndeimhniú i gcomhréir le hAirteagal 64 nó 65 den Bhunrialachán Deimhniú agus formhaoirseacht ionad aerleighis, cé is moite díobh siúd arb é EASA an t‑údarás inniúil ina leith Deimhniú agus formhaoirseacht ionad aerleighis tríú tír Deimhniú feistí oiliúna ionsamhalta eitilte (FSTDanna), cé is moite díobh siúd arb é EASA an t‑údarás inniúil ina leith Deimhniú FSTDanna: - arna n‑úsáid ag eagraíochtaí oiliúna arna ndeimhniú ag EASA - atá lonnaithe i dtríú tír - atá lonnaithe i mBallstát ar iarraidh ón mBallstát Deimhniú teagascóirí agus scrúdaitheoirí agus scrúdaitheoirí aeraileighis n/bh BAL/SAL Deimhniú agus formhaoirseacht sholáthraithe BAT/SAL, cé is moite díobh siúd arb é EASA an t‑údarás inniúil ina leith Deimhniú agus formhaoirseacht sholáthraithe BAT/SAL tríú tír. Deimhniú agus formhaoirseacht sholáthraithe BAT/SAL uile‑Eorpacha, lena n‑áirítear an Bainisteoir Líonra agus soláthraithe sheirbhísí DAT n/bh Deimhniú agus formhaoirseacht i ndáil leis na deimhnithe le haghaidh threalamh áirithe BAT/SAL a bhaineann leis an tsábháilteacht, agus i ndáil leis na dearbhuithe a dhéantar ina leith Ceadúnú agus deimhniú leighis rialtóirí aerthráchta (lena n‑áirítear teagascóirí agus measúnóirí) n/bh Deimhniú eagraíochtaí oiliúna rialtóirí aerthráchta, cé is moite díobh siúd arb é EASA an t‑údarás inniúil ina leith Deimhniú eagraíochtaí oiliúna rialtóirí aerthráchta tríú tír Deimhniú scrúdaitheoirí aeraileighis agus ionad leighis n/bh Aeradróim (lena n‑áirítear héileapoirt agus ingearfoirt) Deimhniú aeradróm agus a dtrealaimh a bhaineann leis an tsábháilteacht Deimhniú agus formhaoirseacht i ndáil leis na deimhnithe le haghaidh trealamh áirithe aeradróm a bhaineann leis an tsábháilteacht, agus i ndáil leis na dearbhuithe a dhéantar ina leith Deimhniú oibreoirí aeradróim agus a n‑oibríochtaí n/bh UAS (ladrainn) Clárú oibreoirí UAS agus UAS deimhnithe Fíorú dearaidh UAS arna oibriú sa chatagóir ‘shonrach’ Údaruithe oibriúcháin le haghaidh UAS arna oibriú sa chatagóir ‘shonrach’ n/bh Eisiúint tosaigh deimhnithe oibreora UAS éadrom (LUC) agus formhaoirseacht leanúnach orthu n/bh Ceadúnú agus deimhniú leighis cianphíolótaí ag a bhfuil UAS á oibriú n/bh U‑space Measúnú riosca aerspáis, ainmniú aerspás U‑space, athchumrú aerspáis dhinimiciúil agus freagrachtaí gaolmhara n/bh Ainmniú agus deimhniú an tsoláthraí seirbhíse faisnéise coitinne aonair n/bh Deimhniú sholáthraithe seirbhíse U‑space eile (USSP) Deimhniú USSPanna uile‑Eorpacha agus USSPanna tríú tír Nóta: Cuimsítear freisin le freagrachtaí formheasta/deimhnithe sna réimsí éagsúla inniúlachta bainistíocht sábháilteachta agus bainistíocht slándála faisnéise, i gcás inarb infheidhme. Fíoraítear comhlíontacht na gceanglas is infheidhme mar chuid de na próisis deimhnithe/formheasta tosaigh agus na formhaoirseachta leanúnaí agus níl sí faoi réir aon deimhniú formheasta/eagrúcháin ar leith. Dá réir sin, leanann an leithdháileadh freagrachtaí le haghaidh na bhfearann sin a shainítear i dTábla 2.

Fíor 1. Idirghaolmhaireachtaí idir na páirtithe leasmhara i gcóras sábháilteachta na hEorpa 1.4.2.2.Na Ballstáit Faoin ngnáthnós imeachta reachtach, tá an Chomhairle atá comhdhéanta d’ionadaithe na mBallstát ina comhreachtóir in éineacht le Parlaimint na hEorpa (féach roinn 1.3.1). Ina theannta sin, bíonn na Ballstáit (ach ní bhíonn an Chomhairle féin) rannpháirteach sa phróiseas cinnteoireachta i gcás gníomhartha cur chun feidhme trí na socruithe nós imeachta coiste seanbhunaithe (féach roinn 1.4.1). Mar atá dlí an Aontais faoi láthair, is iad na Ballstáit atá freagrach i gcónaí as rialáil ar na nithe seo a leanas: (a) Aerloingseoireacht aerárthaí a liostaítear faoi Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán (AE) 2018/1139 (e.g. aerárthaí stairiúla áirithe, aerárthaí turgnamhacha, aerárthaí éadroma, etc.); (b) Oibríochtaí aerárthaí agus gníomhaíochtaí nó seirbhísí míleata, custaim, póilíneachta, cuardaigh agus tarrthála, comhraic dóiteáin, garda cósta, nó gníomhaíochtaí nó seirbhísí cosúla eile á ndéanamh, ar choinníoll nár chinn siad ceanglais an Aontais Eorpaigh dá bhforáiltear in Airteagal 2(6) de Rialachán (AE) 2018/1139 a chur i bhfeidhm; (c) BAT/SAL, lena n‑áirítear córais agus comhpháirteanna, a sholáthraíonn an t‑arm nó a chuireann an t‑arm ar fáil, ar choinníoll nár chinn Ballstát ceanglais an Aontais Eorpaigh dá bhforáiltear in Airteagal 2(6) de Rialachán (AE) 2018/1139 a chur i bhfeidhm; (d) Aeradróim arna rialú agus arna n‑oibriú ag an arm, ar choinníoll nár chinn Ballstát ceanglais an Aontais Eorpaigh dá bhforáiltear in Airteagal 2(6) de Rialachán (AE) 2018/1139 a chur i bhfeidhm; Nóta: Gan dochar do cheanglais slándála náisiúnta agus chosanta, maidir le seirbhísí BAT/SAL dá dtagraítear i bpointe (c) arna soláthar don aerthrácht shibhialta mar aon le saoráidí dá dtagraítear i bpointe (d) atá ar oscailt i gcomhair úsáid phoiblí, áiritheoidh na Ballstáit go soláthrófar leo leibhéal sábháilteachta agus idir‑inoibritheachta le córais shibhialta atá chomh héifeachtach leis an leibhéal sin a thagann as cur i bhfeidhm na gceanglas fíor‑riachtanach i Rialachán (AE) 2018/1139. (e) Aeradróim nach gcomhlíonann ceann amháin de na critéir seo a leanas ar a laghad: (i) atá ar oscailt i gcomhair úsáid phoiblí; (ii) a fhónann d’Aeriompar Tráchtála; (iii) soláthraítear oibríochtaí ina n‑úsáidtear nósanna imeachta ascnaimh nó imeachta le huirlisí agus a. tá rúidbhealach pábháilte acu ar 800 méadar nó níos mó a fhad; nó b. ní fhónann siad ach do héileacaptair amháin; (f) Ar chinneadh an Bhallstáit, aeradróim a chomhlíonann na critéir go léir a shonraítear i bpointí (e) (i) go (iii), ach nach láimhseálann níos mó ná 10 000 paisinéir aeriompair tráchtála nó nach bhfuil níos mó ná 850 gluaiseacht iontu a bhaineann le hoibríochtaí lastais in aghaidh na bliana. (g) Bearta maidir le teorainn ama eitilte le haghaidh na réimsí sin gach gcumhdaítear faoi dhlí an Aontais (cf. Airteagal 8, Rialachán (AE) Uimh. 965/2012).

Dé réir Airteagal 2(6) de Rialachán (AE) 2018/1139, féadfaidh Ballstát a chinneadh aon cheann de Ranna 1, 2, 3 nó 7 de Chaibidil III, nó aon teaglaim de na ranna sin, a chur i bhfeidhm maidir le roinnt gníomhaíochtaí nó maidir leis na gníomhaíochtaí uile dá dtagraítear in Airteagal 2(3)(a) den Rialachán agus maidir leis an bpearsanra agus leis na heagraíochtaí atá rannpháirteach sna gníomhaíochtaí sin, i gcás ina measann sé, i bhfianaise shaintréithe na ngníomhaíochtaí, an phearsanra agus na n‑eagraíochtaí atá i gceist agus chuspóir agus ábhar na bhforálacha lena mbaineann, gur féidir na forálacha sin a chur i bhfeidhm ar bhealach éifeachtach. Leis an bhféidearthacht sin maidir le rogha a bheith páirteach, soláthraítear solúbthacht do na Ballstáit agus cinneadh á dhéanamh acu maidir leis na réimsí ina bhféadfadh dlí an Aontais a bheith níos éifeachtúla chun an tsábháilteacht, an idir‑inoibritheacht nó an éifeachtúlacht a mhéadú. Cé gur ar leibhéal an Aontais Eorpaigh a ghlactar formhór na reachtaíochta maidir leis an tsábháilteacht eitlíochta, tá an fhreagracht ar na Ballstáit i gcónaí as an tsábháilteacht eitlíochta ina gcríoch agus ina n‑aerspás a áirithiú. Formhór na dtascanna deimhniúcháin a cheanglaítear le Rialachán (AE) 2018/1139 agus lena rialacha cur chun feidhme, is ar an leibhéal náisiúnta a fhorghníomhaítear iad, amhail formheasanna eagraíochtaí náisiúnta agus ceadúnú pearsanra. Déanann na Ballstáit formhaoirseacht ar an bpearsanra agus ar na heagraíochtaí sin, déanann siad iniúchtaí, measúnuithe agus imscrúduithe, agus déanann siad bearta chun an neamhchomhlíonadh a chosc. Mar sin féin, eisítear deimhnithe ar leibhéal an Aontais Eorpaigh i réimsí áirithe. Go deimhin, sna réimsí sin, rinne na Ballstáit na freagrachtaí atá orthu faoi Choinbhinsiún Chicago a tharmligean chuig an Aontas (tá na sonraí le fáil i léaráid 2 thuas). De bhun Airteagal 64(7) de Rialachán (AE) 2018/1139, ní dhéanfaidh ath‑leithdháileadh na freagrachta faoin Airteagal sin dochar do chearta agus oibleagáidí na mBallstát faoi Choinbhinsiún Chicago. Nuair a dhéanfaidh Ballstát, i gcomhréir leis an Airteagal seo, an fhreagracht as na cúraimí a shanntar dó le Coinbhinsiún Chicago a ath‑leithdháileadh, tabharfaidh sé fógra do ICAO go bhfuil an Ghníomhaireacht nó Ballstát eile i mbun na bhfeidhmeanna agus na gcúraimí a sannadh dó faoi Choinbhinsiún Chicago. Tá an fhreagracht ar na Ballstáit freisin, i gcomhréir le Caighdeáin ICAO agus de réir Chaibidil II de Rialachán (AE) 2018/1139, as Clár Sábháilteachta Stáit a fhorbairt, ar clár é nach mór a ailíniú leis an gClár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta agus lena dtacaítear le baint amach Chóras Sábháilteachta na hEorpa. 1.4.2.3.Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh (EASA) Bunaíodh Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta na hEorpa (EASA) in 2002 chun foráil a dhéanamh maidir le socruithe níos fearr sna réimsí go léir a chumhdaítear le Rialachán (AE) 2018/1139 ionas go mbíonn tascanna áirithe atá á ndéanamh ar leibhéal an Aontais Eorpaigh á ndéanamh ag aon chomhlacht saineolais speisialaithe amháin. Tá os cionn 800 saineolaí agus riarthóir eitlíochta ar fhoireann EASA ó na Ballstáit go léir. In Köln na Gearmáine atá ceanncheathrú na Gníomhaireachta, agus tá oifig aici freisin sa Bhruiséil mar aon le cúig oifig eile in Washington (Stáit Aontaithe), Montréal (Ceanada), Béising (an tSín), Panama agus Singeapór. Tá EASA neamhspleách i ndáil le hábhair theicniúla agus tá neamhspleáchas dlíthiúil, riaracháin agus airgeadais aige. Tá pearsantacht dhlítheanach ag EASA agus feidhmíonn sé na tascanna agus na freagrachtaí a bhronntar air le Rialachán (AE) 2018/1139. Tugtar le chéile ionadaithe ó 27 mBallstát an Aontais Eorpaigh, ón Íoslainn, ó Lichtinstéin, ón Iorua, ón Eilvéis agus ón gCoimisiún ar Bhord Bainistíochta EASA, agus is é an Bord Bainistíochta a shainíonn clár oibre EASA, a leagann síos a bhuiséad, agus a dhéanann faireachán ar fheidhmiú na Gníomhaireachta. Ina theannta sin, tugann an Bord Bainistíochta cuireadh do bhreathnóirí freastal ar a phlé, agus bailítear le chéile Stáit in aice leis an Aontas a shínigh comhaontú cuimsitheach eitlíochta leis an Aontas agus ionadaithe ón tionscal trí Bhord Comhairleach EASA. Gníomhaíonn EASA mar an t‑údarás inniúil sna réimsí eitlíochta a shonraítear faoi léaráid 2 thuas. Sa chomhthéacs sin, tá EASA freagrach as deimhniúchán cineáil aerárthaí san Aontas ó bhí 2003 ann. Deimhnítear sa deimhniú arna eisiúint ag EASA go gcomhlíonann an cineál aerárthaigh na ceanglais sábháilteachta a leagtar síos le reachtaíocht an Aontais. Déanann EASA faireachán ar fheidhmíocht cineálacha aerárthaigh atá in úsáid i rith shaolré iomlán na n‑aerárthaí arna dtáirgeadh ar bhonn an dearaidh cineáil. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh sé gníomhaíochtaí a shainordú i gcás ina sainaithníonn sé staid bhaolach. Chuige sin, eisíonn sé ‘treoracha maidir le haeracmhainneacht’ a sheoltar chuig sealbhóir an deimhnithe cineáil nach mór d’oibreoirí cloí leo i gcomhthéacs chothabháil a n‑aerárthaí aonair. Ina theannta sin, gabhann EASA ar láimh na tascanna agus na freagrachtaí a bhfuil tuairisc orthu i léaráid 3 thuas. Áirítear leis sin go háirithe ullmhú agus glacadh tuairimí a thacaíonn leis an gCoimisiún in ullmhú na gcodanna teicniúla de na Rialacháin tharmligthe agus cur chun feidhme. Tugann comhlachtaí comhairleacha cúnamh chun tuairimí EASA den sórt sin a dhréachtú, agus soláthraíonn na comhlachtaí sin comhairle freisin ar ábhar, tosaíochtaí agus feidhmiú chlár déanta rialacha EASA i gcomhthéacs EASp. Ina theannta sin, ullmhaíonn an Ghníomhaireacht na bearta (sonraíochtaí deimhniúcháin agus sonraíochtaí mionsonraithe eile, modhanna inghlactha comhlíonta agus ábhar treorach) lena dtacaítear le cur chun feidhme na rialacha comhchoiteanna teicniúla sin. Ina theannta sin, déanann EASA imscrúduithe ar chaighdeánú ar na Ballstáit chun faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme fhorálacha Rialachán (AE) 2018/1139 chomh maith lena rialacha cur chun feidhme sna Ballstáit (féach roinn 3.1.1 freisin). Tuairiscíonn sé don Choimisiún, agus is é an Coimisiún a dhéanann cinneadh ar deiridh maidir le bearta forfheidhmiúcháin a thionscnamh mar thoradh ar easpa comhlíontachta ar bhonn comhairliúchán teicniúil agus dlíthiúil leis an nGníomhaireacht. I réimse BAT/SAL, soláthraíonn EASA cúnamh teicniúil don Choimisiún i gcur chun feidhme an Aerspáis Eorpaigh Aonair, trí iniúchtaí, imscrúduithe agus staidéir theicniúla a dhéanamh, chomh maith le rannchuidiú le cur chun feidhme Mháistirphlean BAT, lena n‑áirítear tacú le forbairt agus imlonnú chlár SESAR. Go háirithe, freastalaíonn EASA ar cheanglais rialála agus cur chun feidhme na n‑athruithe oibriúcháin fíor‑riachtanacha ar SESAR agus ar dhul chun cinn sa teicneolaíocht, amhail réitigh theicneolaíocha U‑space, fíorúlú, ailtireacht néalbhunaithe agus cianoibríochtaí túir, ach úsáid modhanna oibre nua, feabhsuithe oibriúcháin agus teicneolaíochtaí arna bhforbairt ag SESAR a chumasú. Ina theannta sin, tacaíonn EASA le timthriall nuálaíochta iomlán SESAR trí mheasúnú a dhéanamh ar chórais bheartaithe agus formhaoirseacht a dhéanamh ar réitigh a imlonnaítear. Is iad sin bloic thógála na hailtireachta aerspáis a bheidh san Eoraip amach anseo chun tacú leis an tsábháilteacht, leis an éifeachtúlacht agus leis an bhfeidhmíocht chomhshaoil. Thairis sin, áirithíonn EASA, thar ceann an Choimisiúin, formhaoirseacht ar an mBainisteoir Líonra le haghaidh fheidhmeanna líonra BAT den Aerspás Eorpach Aonair. Ina theannta sin, rannchuidíonn EASA le cur chun feidhme na scéime feidhmíochta le haghaidh seirbhísí aerloingseoireachta agus feidhmeanna líonra, go háirithe trí ábhar treoraíochta a sholáthar le haghaidh na ngnéithe a bhaineann leis an tsábháilteacht de Scéim Feidhmíochta BAT an Aerspáis Eorpaigh Aonair (féach 2.3.1). Cumhachtaítear EASA freisin chun aeriompróirí tráchtála tríú tír a údarú le heitilt isteach i 31 Stát EASA, le heitilt iontu nó amach astu. Ní ghabhann EASA chuige féin ach an chuid den mheasúnú ar oibreoirí eachtracha a bhaineann leis an tsábháilteacht. Leanann na húdaráis náisiúnta de cheadanna oibriúcháin a eisiúint. Thairis sin, déanann EASA comhordú ar an gClár Eorpach Cigireachta Rampa ‘SAFA’ (Measúnú Sábháilteachta ar Aerárthaí Eachtracha) maidir le sábháilteacht aerárthaí eachtracha ag a bhfuil aerfoirt an Aontais in úsáid. Ar bhonn níos ginearálta, soláthraíonn EASA comhairle theicniúil don Choimisiún agus do na Ballstáit, i gcás inarb iomchuí. Tá an Ghníomhaireacht ar an gcomhlacht cur chun feidhme freisin maidir le cúnamh teicniúil i réimsí na sábháilteachta eitlíochta agus BAT le haghaidh tríú tíortha agus réigiúin lenar shínigh an tAontas comhaontuithe eitlíochta agus ar gheall an tAontas dóibh tacaíocht den sórt sin a sholáthar. Soláthraítear cúnamh freisin d’údaráis eitlíochta Bhallstáit an Aontais ar bhonn ad hoc. Thairis sin, gabhann EASA ar láimh tascanna i réimse an bhailithe sonraí, na hanailíse agus an taighde chun feabhas a chur ar an tsábháilteacht eitlíochta. Sa chomhthéacs sin, tacaíonn líonra na n‑anailísithe sábháilteachta eitlíochta (NoAnna) leis. Déanann an Ghníomhaireacht comhordú ar an gclár Data4Safety, arb é ceann dá phríomhchuspóirí é cumais láidre riosca‑bhunaithe a bhunú le haghaidh na hearnála eitlíochta Eorpaí chun feabhas a chur ar a cumais cinntí eolasacha bunaithe ar shonraí a dhéanamh sna réimsí éagsúla den tsábháilteacht eitlíochta. Is é cuspóir an chláir leas a bhaint as cineál agus méid gan fasach an eolais agus na sonraí chun dul i ngleic le formhór na saincheisteanna agus na ndúshlán tábhachtach atá le sárú agus a bheidh le sárú ag an earnáil iompair Eorpach. Tá EASA ina bhall den Aonad Eorpach um Chomhordú Eitlíochta i gcás Géarchéime atá freagrach as comhordú a dhéanamh ar bhainistíocht na freagartha don ghéarchéim líonra i réimse na heitlíochta. Déanfaidh sé a chion féin, laistigh dá réimse inniúlachta, i gcomhordú le páirtithe leasmhara ábhartha eile, chun freagairt phras a thabhairt do ghéarchéimeanna eitlíochta agus chun iad a laghdú. Ar deireadh, tá EASA freagrach as ullmhú agus glacadh an Phlean Eorpaigh um Shábháilteacht Eitlíochta (EASp).

Tá cur i bhfeidhm prionsabal fónta bainistíochta sábháilteachta fíor‑riachtanach má táthar chun leanúint d’fheabhas a chur ar shábháilteacht na heitlíochta sibhialta san Aontas, de rioscaí sábháilteachta atá ag teacht chun cinn a thuar, agus den úsáid is fearr a bhaint as acmhainní teicniúla teoranta. Cé go raibh EPAS ina uirlis sheanbhunaithe le haghaidh pleanáil sábháilteachta ar leibhéal an Aontais Eorpaigh cheana féin, níor bronnadh aitheantas dlíthiúil foirmiúil ar an doiciméad sin go dtí gur tháinig Rialachán (AE) 2018/1139 i bhfeidhm. Téitear i ngleic ann leis na saincheisteanna ar bhealach cuimsitheach uileghabhálach. Déileáiltear leis an mbainistíocht sábháilteachta i gCaibidil II de Rialachán (AE) 2018/1139 agus ceanglaítear inti go nglactar an Clár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta agus an Plean Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta. Leis na forálacha sin, déantar caighdeáin agus cleachtais mholta Iarscríbhinn 19 ICAO a bhaineann le Cláir Sábháilteachta Stáit a thrasuí freisin i ndlí an Aontais. Ina theannta sin, tá roinnt prionsabal i Rialachán (AE) 2018/1139 ar cheart dóibh a bheith ina dtreoir ag EASA, ag an gCoimisiún agus ag na Ballstáit agus sábháilteacht na heitlíochta sibhialta á rialú agus bearta á ndéanamh chun feabhas a chur ar an tsábháilteacht eitlíochta. Ceanglaítear leis na prionsabail sin go háirithe go mbeidh comhfhreagairt agus comhréireacht ann idir na bearta agus na rialacha sábháilteachta agus nádúr na gcineálacha éagsúla aerárthaí, oibríochtaí agus gníomhaíochtaí a ndírítear orthu agus na rioscaí a bhaineann leo. Ba cheart bearta den sórt sin a bheith foirmlithe, a mhéid is féidir, ar bhealach lena ndíreofar ar chuspóirí atá le baint amach, ach go bhféadfar modhanna éagsúla a úsáid leis na cuspóirí sin a bhaint amach, agus ba cheart cur chuige sistéamach a chothú maidir leis an eitlíocht shibhialta freisin, an t‑idirspleáchas idir an tsábháilteacht agus réimsí teicniúla eile á chur san áireamh, lena n‑áirítear an chibearshlándáil. Ar an gcaoi sin, ba cheart rannchuidiú leis na leibhéil sábháilteachta a cheanglaítear a bhaint amach ar bhealach níos costéifeachtúla agus leis an nuálaíocht a spreagadh. 1.4.2.4.An Coimisiún Eorpach An Coimisiún atá freagrach as tograí reachtacha Eorpacha a ullmhú faoin ngnáthnós imeachta reachtach (féach roinn 1.3.1 freisin) agus as gníomhartha cur chun feidhme agus tarmligthe a ullmhú agus a ghlacadh nuair a dhéantar foráil dá leithéid faoin mbunghníomh reachtach. Nuair a ghlactar reachtaíocht san Aontas, is ar na Ballstáit atá an phríomhfhreagracht as a cur i bhfeidhm ceart tráthúil. Déanann an Coimisiún faireachán ar an gcur i bhfeidhm ceart ag na Ballstáit (féach roinn 3.1.1 freisin) le cúnamh na Gníomhaireachta tríd an bpróiseas imscrúduithe ar an gcaighdeánú. Sa chomhthéacs sin, féadfaidh an Coimisiún beart a dhéanamh má mheastar go bhfuil dlí an Aontais á shárú ag Ballstát. Más rud é nach féidir teacht ar réiteach ag céim luath, féadfaidh an Coimisiún, tar éis dó dul i gcomhairle le EASA go hiondúil, imeacht foirmiúil um shárú a thionscnamh agus ar deireadh an Ballstát a tharchur chuig Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh (féach roinn 1.6). Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle a chinneann buiséad bliantúil an Aontais agus an Coimisiún atá freagrach as a chur chun feidhme. Sa chomhthéacs sin, áirithíonn an Coimisiún leithdháileadh cistí leordhóthanacha le haghaidh na ngníomhaíochtaí sin a dhéanann EASA a bhíonn ag brath ar chistiú ón Aontas. Ar deireadh, is é an Coimisiún atá freagrach as ullmhú, tabhairt cothrom le dáta agus glacadh an Chláir Eorpaigh um Shábháilteacht Eitlíochta. Déanfaidh an Coimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 5(1) de Rialachán (AE) 2018/1139, an Clár Eorpach um Shábháilteacht Eitlíochta a thabhairt cothrom le dáta de réir mar is gá chun na hathruithe a thugtar isteach a léiriú ann. Rachaidh sé i gcomhairle leis an nGníomhaireacht agus leis na Ballstáit chun na críche sin. 1.5.Imscrúdú timpistí agus teagmhas 1.5.1.Na rialacha is infheidhme Na Ballstáit atá freagrach i gcónaí as timpistí agus teagmhais a imscrúdú, chun feabhas a chur ar an tsábháilteacht eitlíochta trí na cúiseanna atá leo a chinneadh agus moltaí sábháilteachta a dhéanamh arb é is aidhm leo atarlú a sheachaint. Tá an bunús dlí ar leibhéal an Aontais Eorpaigh maidir le himscrúdú agus cosc timpistí agus teagmhas le fáil i Rialachán (AE) Uimh. 996/2010. Áirithítear leis ardleibhéal éifeachtúlachta, luais agus cáilíochta na n‑imscrúduithe sábháilteachta eitlíochta sibhialta Eorpacha, agus is é an t‑aon chuspóir atá ann tionóiscí agus teagmhais sa todhchaí a chosc gan milleán ná dliteanas a chionroinnt. Maidir leis an údarás atá i gceannas ar thionóiscí agus teagmhais a imscrúdú (an tÚdarás um Imscrúdú Sábháilteachta – SIA), áirithítear go háirithe leis na rialacha sin go bhfuil an t‑údarás sin neamhspleách ar eagraíochtaí eitlíochta Stáit eile agus ar aon pháirtí nó eintiteas eile a bhféadfadh a ghníomhaíochtaí teacht salach ar an tasc a chuirtear ar iontaoibh an údaráis um imscrúdú sábháilteachta nó dul i gcion ar a oibiachtúlacht. Foráiltear leis na rialacha go bhféadfaí gníomhaíochtaí an údaráis a leathnú chun bailiú faisnéise a bhaineann leis an tsábháilteacht eitlíochta agus anailís a dhéanamh uirthi a chumhdach, go háirithe chun timpistí a chosc. D’fhéadfadh a bheith ina dtoradh ar na gníomhaíochtaí, staidéir nó anailís sin ar shraith imscrúduithe freisin moltaí sábháilteachta atá le breithniú ag an seolaí ábhartha agus, de réir mar is iomchuí, a bhfuil beart le déanamh ina leith chun cosc leordhóthanach tionóiscí agus teagmhas san eitlíocht shibhialta a áirithiú. 1.5.2.Moltaí sábháilteachta Ceanglaítear le Rialachán (AE) Uimh. 996/2010 ar sheolaí molta sábháilteachta an t‑údarás um imscrúdú sábháilteachta a d’eisigh an moladh a chur ar an eolas laistigh de 90 lá ón dáta a fhaigheann sé an litir sin faoi na gníomhaíochtaí atá déanta nó atá á mbreithniú, agus más iomchuí, faoin am is gá chun iad a chur i gcrích agus i gcás nach ndéantar aon ghníomh, faoi na cúiseanna leis sin. Laistigh de 60 lá ón dáta a fhaightear an freagra, cuireann an t‑údarás um imscrúdú sábháilteachta an seolaí ar an eolas i dtaobh cé acu a mheasann sé go bhfuil, nó nach bhfuil, an freagra leordhóthanach agus tugann sé cosaint mhaith nuair a easaontaíonn sé leis an gcinneadh gan aon ghníomh a dhéanamh. Déanfaidh SIAnna nósanna imeachta a chur chun feidhme chun na freagairtí ar mholtaí sábháilteachta arna n‑eisiúint acu a thaifeadadh, agus eintitis a fhaigheann moladh sábháilteachta, cuirfidh siad chun feidhme nósanna imeachta chun faireachán a dhéanamh ar dhul chun cinn an ghnímh a ghlactar mar fhreagairt ar na moltaí sábháilteachta arna bhfáil. Déanann EASA próiseáil ar mholtaí sábháilteachta a sheoltar chuig an nGníomhaireacht agus soláthraíonn sé tuarascálacha ar dhul chun cinn agus staitisticí ar na moltaí sábháilteachta arna bpróiseáil. Tugtar isteach leis an reachtaíocht freisin ceanglais chun moltaí sábháilteachta chomh maith leis na freagairtí a bhaineann leo a thaifeadadh i mbunachar sonraí lárnach ar a dtugtar an taisclann lárnach faisnéise ar tharluithe san eitlíocht shibhialta (ECR) arna bainistiú ag an gCoimisiún. Déanfaidh SIAnna gach moladh sábháilteachta arna fháil ó thríú tíortha a thaifeadadh sa taisclann freisin. Tá gá dlisteanach ann rochtain a thabhairt don phobal ar mholtaí sábháilteachta (agus ar a bhfreagairtí) mar is é an cuspóir uileghabhálach atá le Rialachán (AE) Uimh. 996/2010 an líon timpistí a laghdú agus scaipeadh torthaí maidir le teagmhais a bhaineann leis an tsábháilteacht a chur chun cinn. Ó tharla, ar chúiseanna slándála, nár cheart aon rochtain dhíreach ar an taisclann a bheith ann, déantar gach moladh sábháilteachta agus na freagairtí orthu sa taisclann a chur ar fáil don phobal i gcoitinne trí shuíomh gréasáin poiblí ar leith. Tá sé sin le fáil i Mol Lárnach ECCAIRS 2 ( www.aviationreporting.eu ). Is é misean an Lárionaid Eorpaigh Comhordúcháin um Chórais Tuairiscithe ar Thimpistí agus Teagmhais (ECCAIRS) ardán digiteach a sholáthar lena gcumasaítear cur chun feidhme na bhforálacha a shainítear i Rialachán (AE) Uimh. 376/2014. Tacaíonn ECCAIRS le húdaráis eitlíochta chun a bhfaisnéis sábháilteachta a bhailiú agus a chomhroinnt agus anailís a dhéanamh uirthi agus é mar aidhm dheiridh leis feabhas a chur ar an tsábháilteacht eitlíochta. Soláthraíonn EASA tacaíocht don Choimisiún i mbainistíocht na taisclainne. 1.5.3.Comhar le heintitis eile Le Rialachán (AE) Uimh. 996/2010, treisítear an comhar idir SIAnna a thuilleadh tríd an Líonra Eorpach d’Údaráis um Imscrúdú Sábháilteachta na hEitlíochta Sibhialta (ENCASIA) a bhunú, ar a bhfuil ceannaire an údaráis um imscrúdú sábháilteachta i ngach Ballstát agus/nó, i gcás údarás ilmhódach, ceannaire a bhrainse eitlíochta, nó a ionadaithe. Féachann ENCASIA le cáilíocht imscrúduithe arna seoladh ag údaráis um imscrúdú sábháilteachta a fheabhsú a thuilleadh agus lena neamhspleáchas a neartú a thuilleadh trí chaighdeáin arda maidir le modhanna imscrúdaithe agus oiliúint imscrúdaitheoirí a spreagadh. Go háirithe, cuireann ENCASIA comhairle ar institiúidí an Aontais maidir le gach gné a bhaineann le himscrúduithe sábháilteachta, cuireann sé chun cinn comhroinnt faisnéise atá úsáideach chun feabhas a chur ar an tsábháilteacht eitlíochta, déanann sé ‘athbhreithnithe piaraí’ agus gníomhaíochtaí oiliúna a chomhordú agus a eagrú, agus déanann sé dea‑chleachtais an imscrúdaithe sábháilteachta a chur chun cinn. Ar deireadh, cuirtear de chúram ar ENCASIA anailís a dhéanamh ar na moltaí sábháilteachta arna n‑eisiúint nó arna bhfáil ag Ballstáit an Aontais d’fhonn moltaí sábháilteachta tábhachtacha a bhfuil ábharthacht uile‑Aontais leo a shainaithint.

Le Rialachán (AE) Uimh. 996/2010, cuirtear de cheangal ar údaráis imscrúdaithe sábháilteachta san Aontas, i gcomhréir le hIarscríbhinn 13 a ghabhann le Coinbhinsiún Chicago, cuireadh a thabhairt do EASA, agus údaráis eitlíochta sibhialta náisiúnta an Bhallstáit nó na mBallstát lena mbaineann, páirt a ghlacadh in imscrúduithe sábháilteachta. Is é ról EASA gníomhú mar chomhairleoir le gur féidir leis tacú leis an Imscrúdaitheoir i gCeannas nó leis an Ionadaí Creidiúnaithe den údarás imscrúdaithe sábháilteachta ag a bhfuil an t‑imscrúdú ar siúl nó atá rannpháirteach ann gan dochar a dhéanamh do stádas neamhspleách an imscrúdaithe. Ar an gcaoi chéanna, féadfaidh údaráis eitlíochta sibhialta náisiúnta Bhallstáit an Aontais páirt a ghlacadh mar chomhairleoirí sna himscrúduithe sábháilteachta. Ina theannta sin, tacaíonn EASA agus na húdaráis eitlíochta sibhialta náisiúnta leis an imscrúdú ina nglacann siad páirt tríd an bhfaisnéis arna hiarraidh, comhairleoirí agus trealamh a sholáthar don SIA i gceannas. Tá sé d’aidhm ag an Rialachán freisin feabhas a chur ar an gcomhar idir imscrúduithe idir SIAnna, agus údaráis eile ar dóigh dóibh baint a bheith acu leis na gníomhartha a bhainfidh leis an imscrúdú sábháilteachta, amhail na húdaráis bhreithiúnacha, na húdaráis um eitlíocht shibhialta agus na húdaráis chuardaigh agus tarrthála. 1.6.Forfheidhmiú 1.6.1.Cur i bhfeidhm ag na Ballstáit Leagtar amach in Airteagal 17(1) den Chonradh ar an Aontas Eorpach go n‑áiritheoidh an Coimisiún cur i bhfeidhm na gConarthaí, agus na mbeart arna nglacadh ag institiúidí an Aontais dá mbun, agus go ndéanfaidh sé cur i bhfeidhm dhlí an Aontais a fhormhaoirsiú faoi rialú Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh. Bunaítear nós imeachta forfheidhmiúcháin ginearálta an Aontais Eorpaigh in Airteagal 258 de CFAE, agus tugtar an chumhacht don Choimisiún imeachtaí um shárú a thionscnamh in aghaidh na mBallstát a bhfuil a n‑oibleagáidí á sárú acu dar leis. Is féidir sáruithe féideartha a shainaithint ar bhealaí éagsúla, go hiondúil trí thorthaí na n‑imscrúduithe ar an gcaighdeánú a dhéanann EASA lena gcabhraítear leis an gCoimisiún faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme an dlí maidir leis an tsábháilteacht eitlíochta. Áirítear ar na bealaí eile gearáin ó fhoinsí éagsúla a dtarraingítear aird an Choimisiúin orthu, idir ghearáin ó dhaoine aonair agus ghearáin ó institiúidí. An Ghníomhaireacht a dhéanann faireachán ar chomhlíontacht dhlí an Aontais maidir leis an tsábháilteacht eitlíochta agus ar chomhlíontacht fhormhór an chreata rialála i réimse BAT/SAL agus, de bhua Airteagal 85 de Rialachán (AE) 2018/1139, cuirtear ar iontaoibh na Gníomhaireachta cabhrú leis an gCoimisiún faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme an Rialacháin agus a ghníomhartha tarmligthe agus cur chun feidhme sna Ballstáit.