Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún — Bauhaus Eorpach Nua Ealaíonta, Inbhuanaithe, Cuimsitheach

(2022/C 301/04)

Rapóirtéir: Kieran MCCARTHY (IE/EA), Comhalta de Thionól Áitiúil: Comhairle Cathrach Chorcaí Doiciméad tagartha: Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún — New European Bauhaus – Beautiful, Sustainable, Together [Bauhaus Eorpach Nua: Ealaíonta, Inbhuanaithe, Cuimsitheach] COM(2021) 573 (níl leagan Gaeilge ann)

MOLTAÍ BEARTAIS

TÁ COISTE EORPACH NA RÉIGIÚN (CnaR),

Bauhaus Eorpach nua a thabhairt isteach

1. á chur in iúl gur díol sásaimh dó tionscnamh idirdhisciplíneach an Choimisiúin maidir le Bauhaus Eorpach Nua (NEB), rud a chabhraíonn leis an gComhaontú Glas don Eoraip a bhaint amach trí ghné chultúrtha ríthábhachtach a chur leis agus é a thabhairt níos gaire do na saoránaigh. Baintear an méid sin amach le NEB trí áiteanna, spásanna, táirgí agus modhanna maireachtála atá ealaíonta, inbhuanaithe agus cuimsitheach a chruthú, lena gcuirtear le compháirtíochtaí agus leis na buntáistí a bhaineann leis an athchumrú agus an t-aistriú comhshaoil trí eispéiris inbhraite a chur ar fáil ar an leibhéal áitiúil;

2. á chur in iúl go n-aithníonn sé an díograis agus an tacaíocht mhór maidir le NEB atá léirithe ag réimse leathan cairde, gníomhaithe, eagraíochtaí sochaí sibhialta, líonraí, grúpaí, mol agus ardán réigiúnach agus saotharlann beo, agus an spéis leanúnach atá á cur i spreagadh cruthaitheachta agus rannpháirtíochta agus an dul chun cinn atá á déanamh ina leith sin, d’fhonn an luach agus na prionsabail a bhaineann le NEB a nascadh agus a mhúnlú;

3. á chur in iúl gur díol sásaimh dó go n-aithnítear ról na n-údarás áitiúil agus réigiúnach maidir le prionsabail NEB a chur chun feidhme, ós rud é go bhfuil siad in ann rannchuidiú go maith le forbairt beartais agus le cur chun feidhme an tionscnaimh sin, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta;

4. den tuairim go bhfuil cathracha agus réigiúin ar fud an Aontais i bhfad chun tosaigh a mhéid a bhaineann le forbairt chultúrbhunaithe, agus go bhfuil freagrachtaí ríthábhachtacha ar an leibhéal áitiúil agus ar an leibhéal réigiúnach maidir le beartais inbhuanaithe uirbeacha, réigiúnacha agus chultúrtha a chur i bhfeidhm; á chur in iúl, dá bhrí sin, go bhfuil ról ríthábhachtach ag ionadaithe tofa áitiúla agus réigiúnacha maidir le NEB a dhéanamh níos inrochtana agus le daoine sa phobal a spreagadh a bheith rannpháirteach sa phróiseas claochlaithe d’fhonn cur chun feidhme an tionscnaimh a chur chun cinn;

5. ag tacú go láidir le NEB mar dheis ríthábhachtach chun leas a bhaint as acmhainneacht chruthaitheach na réigiún agus na mbardas, agus, ar an gcaoi sin, réitigh inbhuanaithe a mbeidh glacadh leo a chruthú chun go mbeidh rath ar an gComhaontú Glas don Eoraip;

6. á aithint go bhfuil nádúr trasearnála in NEB atá fite i raon clár agus foinsí cistiúcháin éagsúla de chuid an Aontais; á chur i bhfáth, áfach, go mbeidh gá le rannpháirtíocht leanúnach na gcomhpháirtithe reatha agus na gcomhpháirtithe a bheidh ann amach anseo;

7. á chur in iúl go n-athdhearbhaíonn sé an chéad bhunphrionsabal a áirítear in NEB, lena bhformhuinítear cur chuige il-leibhéil agus áitbhunaithe. I ndáil leis an méid sin, tá CnaR á chur in iúl go bhfuil athrú ag tarlú ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach, leibhéal a bhfuil ómós áite ag baint leis chomh maith;

8. á chur in iúl gur díol sásaimh dó go bhfuil sé beartaithe ag an gCoimisiún go ndéanfar ionadaíocht ar limistéir thuaithe in NEB. Cuireann na dearbhuithe éagsúla ( 1 ) agus an Comhshocrú Tuaithe creat ar fáil do thodhchaí an bheartais forbartha tuaithe agus na gníomhaíochta forbartha tuaithe san Eoraip agus is uirlis ríthábhachtach iad chun go bhféadfar NEB a nascadh le limistéir thuaithe, ar féidir iad a mheas freisin mar “ionaid tástála” do thionscadail bheaga chlaochlaitheacha;

9. á chur i bhfáth go bhféadfadh NEB a bheith ina ionstraim thábhachtach maidir leis an téarnamh, trí phoist a chruthú go háitiúil agus athrú ar an meon ginearálta a chur chun cinn i dtreo pleanáil chríochach inbhuanaithe agus éifeachtúil, rud a dhéanfadh difear d’iompraíocht agus do shoghluaisteacht na sochaí agus a chuirfeadh feabhas ar an dá ghné sin;

Ábhair imní

10. á chur in iúl gur cúis imní dó go bhfuil an Teachtaireacht fós doiléir maidir leis an gcaoi a n-áiritheofar rannpháirtíocht na n-údarás áitiúil agus réigiúnach; á iarraidh go mbeadh tograí sonracha ann lena leagtar amach an chaoi a mbeidh na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha agus CnaR rannpháirteach i gcur chun feidhme an tionscnaimh, agus prionsabal na cothromaíochta geografaí á chur san áireamh ag an am céanna chun ionadaíocht a dhéanamh ar na húdaráis sin ar fud an Aontais;

11. á chur i bhfáth gur cheart do CnaR agus d’institiúidí eile an Aontais a bheith mar chuid den líonra cumasúcháin de phríomh-chomhpháirtithe NEB a dhéanfaidh ionstraimí beartais agus cistiúcháin a fhorbairt agus a thástáil;

12. á iarraidh go mbeadh Coiste na Réigiún agus institiúidí eile de chuid an Aontais rannpháirteach sa chruinniú comhchéime ardleibhéil maidir le NEB;

13. á chur in iúl go gcinnfear le prionsabal na coimhdeachta agus prionsabal na comhréireachta an leibhéal ar a mbainfidh an tAontas agus na Ballstáit úsáid as na huirlisí beartais agus as na bearta reachtacha atá beartaithe maidir le cur chun feidhme NEB;

14. á chur i bhfáth go leanfaidh paindéim COVID-19 de thionchar a bheith aici sa mheántéarma agus san fhadtéarma agus gur cheart é sin a aithint i gcur chun feidhme NEB; á thabhairt dá aire nach mór éifeachtaí diúltacha na paindéime ar an mbochtaineacht, ar shaincheisteanna sóisialta agus ar an bhfostaíocht a thabhairt faoi deara agus NEB á chur chun feidhme;

15. ag iarraidh ar an gCoimisiún a áirithiú go mbeidh na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha i gcroílár na straitéise agus go gcuirfear cúnamh teicniúil, cistiú iomchuí agus solúbthacht ar fáil. Beidh rath NEB ag brath ar inbhuanaitheacht agus ar indéantacht, agus ní mór na difríochtaí idir na limistéir thuaithe agus na cathracha a chur san áireamh;

Bauhaus Eorpach Nua a mhaoiniú

16. á iarraidh go ndéanfaí dóthain acmhainní ó bhuiséid stáit agus ó chláir beartais chomhtháthaithe an Aontais a leithdháileadh ar an leibhéal áitiúil agus ar an leibhéal réigiúnach; á iarraidh freisin, áfach, go mbainfí cothromaíocht amach idir sineirgí cruthaitheacha laistigh de ghluaiseacht chultúrtha NEB agus paraiméadair na gclár arna maoiniú ag an Aontas;

17. den tuairim go bhféadfaí cistí breise a úsáid chun íoc as cúnamh seachtrach chun cuidiú leis an malartú eolais agus chun inniúlachtaí fhoireann na hearnála poiblí atá ann cheana a fhiosrú trí chaidreamh cómhalartach agus dea-fheidhmithe le gníomhaithe príobháideacha agus áitiúla agus le gníomhaithe sa tríú hearnáil;

18. á mheas go bhféadfaí dreasachtaí a chur ar fáil d’infheisteoirí agus don lucht sluachistiúcháin leis an taithí, na duaiseanna agus na hacmhainní a bhí ann roimhe seo a dhírigh ar shaincheisteanna cáilíochta, aeistéitiúla agus pobail ar bhealach ciorclach;

19. Venice Call to Action [Glao ar ghníomhaíocht na Veinéise] á iarraidh go ndéanfaí comhpháirtíochtaí poiblí príobháideacha agus infheistíochtaí i réimse leathan an chultúir agus na hoidhreachta cultúrtha, mar a iarradh sa ghlao a rinne Europa Nostra[Glao ar ghníomhaíocht na Veinéise] ( 2 )

20. á chur in iúl gur deis í an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun tacú le NEB laistigh de na Ballstáit agus de na húdaráis áitiúla;

21. á thabhairt le fios gur cheart NEB a ailíniú leis an gcreat airgeadais ilbhliantúil don tréimhse 2021-2027 agus leis an Tionscnamh Uirbeach Eorpach agus gur cheart cistiú leordhóthanach a bheith ar fáil chun costais oibríochtúla na n-údarás áitiúil agus réigiúnach a rannchuidíonn le NEB a chumhdach; á iarraidh go n-úsáidfí treochláir uaillmhianacha chun NEB a chur chun feidhme faoi chuimsiú na spriocanna forbartha inbhuanaithe;

22. á iarraidh go gcuirfí an chothromaíocht gheografach agus éagsúlacht aeráide, eacnamaíoch, shóisialta agus chultúrtha an Aontais san áireamh, mar aon le deiseanna cistiúcháin agus leithdháileadh cistí, agus straitéisí, tionscadail agus gníomhaíochtaí NEB á ndearadh agus á gcur chun feidhme; den tuairim gur cheart an comhtháthú críochach a bheith ar cheann de na príomhchuspóirí i gcónaí;

Táscairí

23. á chur in iúl go láidir gur cheart do na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha, laistigh de theorainneacha a n-inniúlachtaí, faireachán a dhéanamh ar a mhéid a úsáideann rialtais náisiúnta NEB sna cláir, sna huirlisí agus sna nósanna imeachta éagsúla agus tá sé ag súil go dtíolacfaidh an Coimisiún Eorpach táscairí soiléire don fhaireachán sin;

24. á chur in iúl gur cúis imní dó nach bhfuil aon táscairí i dtimthriall cistiúcháin reatha an Aontais (2021-2027) agus gur deis chaillte é sin chun rath a thomhas;

25. á mheas gur cheart croíphrionsabail NEB a fhorbairt i gcomhpháirtíocht le rialtais áitiúla agus réigiúnacha; den tuairim gur cheart na croíphrionsabail sin a phríomhshruthú mar chritéir cháilíochta do chláir chistiúcháin an Aontais a bhfuil tionchar díreach nó indíreach acu ar an timpeallacht thógtha, ar an bhforbairt uirbeach agus tuaithe, ar an oidhreacht chultúrtha agus ar an tírdhreach cultúrtha;

26. á mholadh scórchlár réigiúnach NEB a chruthú chun beartas láidir maidir le faireachán réigiúnach a bhunú lena n-áiritheofar go gcuirfear NEB chun feidhme ar gach leibhéal agus go ndíreofar le hinfheistíochtaí réigiúnacha ar phrionsabail NEB;

27. á thabhairt dá aire gurb iad na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha atá freagrach as stoic mhóra náisiúnta foirgneamh agus spásanna poiblí uirbeacha agus go bhfuil ról tábhachtach acu maidir le rialáil agus cistiú a mhéid a bhaineann le hathchóiriú na bhfoirgneamh agus na limistéar uirbeach sin. Dá réir sin, ba cheart do na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha díriú ar scrogaill rialála a shainaithint agus rannchuidiú leis an rialáil a shimpliú agus cineálacha cur chuige rialála nua a cheapadh;

28. á chur i bhfáth go raibh ról ag CnaR maidir le straitéisí aeráide, fuinnimh agus comhshaoil a fhorbairt ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach agus sa tacaíocht do na straitéisí sin. D’fhéadfaí an Mheitheal um an gComhaontú Glas ar an Leibhéal Áitiúil a úsáid chun prionsabail NEB a chur chun cinn agus chun faireachán a dhéanamh ar an dul chun cinn;

29. á chur i bhfios go láidir gur gné ríthábhachtach é an t-idirphlé idir na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha maidir le coincheapa agus próisis nuálacha oscailte agus le cineálacha cur chuige agus inniúlachtaí idirdhisciplíneacha. I ndáil leis an méid sin, ba cheart NEB a áireamh ar Ardán um Malartú Faisnéise CnaR, sa chlár “An Eolaíocht sna Réigiúin” agus i dtionscadail chomhair a chistítear le cláir eile de chuid an Aontais;

30. á chur i bhfáth gur cheart do NEB an comhionannas inscne a chur chun cinn. Ba cheart an comhionannas inscne a bheith ina chritéar trasearnálach agus is gné chumhachtach agus riachtanach é i bhforbairt inbhuanaithe agus chothrom an bheartais comhtháthaithe;

Féile, duaiseanna agus coincheap saotharlainne NEB

31. á chur in iúl gur díol sásaimh dó an chéad duais a áirítear le NEB; á mholadh go sainaithneofaí sineirgí le duaiseanna atá ann cheana do thithíocht, don oidhreacht chultúrtha, don ailtireacht chomhaimseartha agus do thírdhreacha; á iarraidh freisin go ndéanfaí dea-chleachtais ó Bhliain Eorpach na hOidhreachta Cultúrtha 2018 a roinnt;

32. á aithint gur cruthaíodh an Séala Eorpach Barr Feabhais mar chéad chéim i dtreo choincheap lipéad NEB; á chur in iúl, mar sin féin, gur ábhar imní dó go bhféadfadh daoine a bheith ag súil leis go mbeadh sruth cistiúcháin ag lipéad NEB. D’fhéadfaí úsáid lipéid thiomnaithe a mheas mar rannchuidiú nithiúil ó CnaR le tionscnamh NEB a fhorbairt, rud a mhol CnaR in 2021;

33. á chur in iúl gur díol sásaimh dó Saotharlann NEB agus modheolaíocht an chomhchruthaithe atá i gceist inti; á iarraidh, áfach, go gcuirfí tuilleadh faisnéise ar fáil maidir leis an gcaoi a bhfeidhmeoidh sí agus go mbeadh CnaR ina chomhalta gníomhach di agus dá rialachas;

34. á iarraidh go ndéanfadh an tSaotharlann na torthaí/gníomhaíochtaí a roghnaíodh don chéad duais a thástáil agus go bhféadfaí iad a chur chun cinn agus a fhréamhshamhaltú;

35. réidh le hoibriú le rialtais náisiúnta trí mhoil réigiúnacha CnaR chun boscaí gainimh rialála a fhorbairt agus cineálacha nua cur chuige rialála a thástáil;

36. á thabhairt dá aire gur cheart do NEB tógáil ar na dea-chleachtais atá ann cheana ar fud chathracha agus réigiúin an Aontais agus ardán acmhainní a bheidh ar fáil go poiblí a chruthú;

37. á chur in iúl gur díol sásaimh dó féile NEB mar bhealach inláimhsithe agus infheicthe chun rannpháirtíocht na n-údarás áitiúil agus réigiúnach a chothú tuilleadh agus chun tionscadail a thaispeáint ar an leibhéal áitiúil agus ar an leibhéal réigiúnach;

38. ag leagan béim ar an obair rathúil a rinneadh leis an gClár um Líonrú maidir le Forbairt Uirbeach (URBACT), le tionscadail an chomhair chríochaigh Eorpaigh (CCE) agus leis an gclár Fís 2020 maidir le huirlisí idirghníomhacha éifeachtacha a fhorbairt ar cheart iad a úsáid nuair is ábhartha;

39. á thabhairt le fios gur cheart NEB a nascadh le misin an chláir Fís 2020, go háirithe leis na misin a bhaineann leis an oiriúnú don athrú aeráide agus le cathracha aeráidneodracha agus cliste;

40. á athdhearbhú go bhféadfadh buntáiste a bheith ann dá mbainfí úsáid as ionstraim na grúpála Eorpaí um chomhar críochach (Ardán GECC) le haghaidh tionscadail rialachais il-leibhéil a bhaineann le roinnt tíortha nó le réigiún an euro;

41. á thabhairt dá aire go dtugtar le chéile le NEB trí cholún den Chlár Oibre Uirbeach don Aontas Eorpach (rialáil níos fearr, cistiú níos fearr agus eolas níos fearr ( 3 ) ) agus go bhfuil sé mar aidhm aige na trí cholún sin a bhaint amach;

42. á thabhairt dá aire na Gníomhaíochtaí Nuálacha Uirbeacha atá ar bun faoi láthair (saotharlann uirbeach na hEorpa) agus an Tionscnamh Uirbeach Eorpach atá ar na bacáin; á iarraidh go mbeadh NEB nasctha le comhpháirtíochtaí an Chláir Oibre Uirbigh don Aontas, ós rud é go bhfuil obair á déanamh le beagnach ceithre bliana anuas sa chlár oibre sin ar choincheapa a bhaineann leis an gComhaontú Glas agus le NEB;

43. den tuairim go bhfuil ról ag NEB i gcur chun feidhme Chairt Leipzig 2021 agus Dhearbhú Liúibleána 2021, lena n-éilítear cur chuige comhtháite agus áitbhunaithe, mar aon le rialachas il-leibhéil, rannpháirtíocht agus modhanna an chomhchruthaithe;

44. den tuairim gur féidir ról láidir a bheith ag Príomhchathracha Cultúir na hEorpa, príomhchathracha nuálacha na hEorpa (iCapitals), Príomhchathracha Óige na hEorpa agus Príomhchathracha Glasa na hEorpa maidir le NEB a chur chun cinn;

45. á chur in iúl gur díol sásaimh dó gur bunaíodh pointí teagmhála náisiúnta NEB; á iarraidh ar na pointí sin oibriú i ndlúthchomhar leis na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha agus le geallsealbhóirí eile, lena n-áirítear an tsochaí shibhialta, chun a áirithiú gur féidir le gluaiseacht NEB leanúint de bheith ag fás ón mbun aníos;

46. á mholadh go gcruthófaí clár oiliúna bunaithe ar phrionsabail NEB do 100 cathair ar spéis leo a leithéid. D’fhéadfaí úsáid a bhaint as modheolaíochtaí an chláir maidir le cathracha digiteacha nó an chláir maidir le 100 cathair chliste agus as an gcoincheap margaidh a bhaineann leo;

Coincheapa maidir leis an timpeallacht thógtha, le hailtireacht agus le hathchóiriú

47. á chur i bhfios go láidir gur léiriú é an timpeallacht thógtha ar phobal, agus go bhfuil an fhreagracht as cáilíocht fhoriomlán na timpeallachta sin faoi chúram na gcomhlachtaí earnála poiblí agus na ngeallsealbhóirí, lena n-áirítear an tsochaí shibhialta, i ndlúthchomhar leis an bpobal;

48. á chur in iúl gur tagarmharc tábhachtach í oidhreacht shaibhir agus éagsúil chultúrtha agus ailtireachta na hEorpa do cháilíocht na timpeallachta tógtha, a mhéid a bhaineann le heispéireas an úsáideora agus sócmhainní fisiciúla;

49. á chur in iúl gur díol sásaimh dó go n-aithnítear le NEB ról ríthábhachtach na pleanála spásúlachta uirbí chun forbairt uirbeach inbhuanaithe a bhaint amach;

50. á chur in iúl gur cúis áthais dó go n-aithnítear le NEB an gá atá le cultúr comhroinnte bunaithe ar ailtireacht ardcháilíochta. Chuige sin, beidh gá le feasacht a mhúscailt, faisnéis a scaipeadh agus ról an chultúir agus na hoidhreachta cultúrtha, na hailtireachta ardcháilíochta agus na timpeallachta tógtha a chur chun cinn;

51. á chur i bhfáth gur cheart don Choimisiún cabhrú leis an earnáil tógála dul i ngleic le húsáid neamh-inbhuanaithe acmhainní agus le dramhaíl agus an chiorclaíocht a chur chun cinn, trí dhíriú ar athúsáid agus athchúrsáil ábhar. D’fhéadfaí é sin a dhéanamh trí bhearnaí san eolas agus i scileanna a dhúnadh agus tríd an dearadh a dhigitiú;

52. á thabhairt dá aire gur féidir le NEB bealaí a aimsiú chun an rómhaorlathas a laghdú d’fhonn an t-athchóiriú a dhéanamh níos éasca agus níos éifeachtaí ó thaobh costais de. Chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin a bhaineann le foirgnimh atá an-sean agus an oidhreacht chultúrtha a aisfheistiú, tá gá le seirbhísí ailtirí agus saineolaithe eile, chomh maith le ceardaithe ardoilte ( 4 )

53. á dhearbhú go daingean go bhfuil ról ríthábhachtach ag na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha i dtaca le hathchóiriú foirgneamh lena áirithiú go gcloífear le rialacha úsáide talún agus pleanála baile, go gcuirfear beartais chun cinn chun an dídhaonrú a chomhrac agus go gcomhlíonfar na critéir maidir le ceartas sóisialta agus urraim don chomhshaol; á chur in iúl nár cheart do mhodheolaíochtaí na mBallstát don tionscnamh “rabharta athchóiriúcháin” an bonn a bhaint den ról bunúsach comhordúcháin sin;

54. á iarraidh an athuair go gcuirfí saincheisteanna uirbeacha san áireamh ar bhealach níos fearr sa Seimeastar Eorpach: ní mór go gcumhdaítear le comhordú an bheartais eacnamaíoch agus shóisialta san Aontas tithíocht inacmhainne, neamhionannas agus infheistíochtaí fadtéarmacha;

55. á chur in iúl gur díol sásaimh dó go bhféachfar le NEB teacht ar réitigh chun rochtain a chumasú ar thithíocht ar phraghas réasúnta agus ar thithíocht chuibhiúil, go háirithe do dhaoine óga agus do ghrúpaí sóisialta leochaileacha eile;

56. á chur i bhfáth nach mór NEB a nascadh le Plean Gníomhaíochta Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta agus le Dearbhú Chruinniú Mullaigh Sóisialta Porto 2021 d’fhonn cur leis an machnamh ar thithíocht shóisialta agus inacmhainne i ndiaidh phaindéim COVID-19 ar leibhéal an Aontais;

57. á iarraidh go gcuirfí chun cinn sineirgí idir an ealaín, an ailtireacht, an tírdhreach agus an ailtireacht intí, an phleanáil spásúlachta, an dearadh agus an cheardaíocht, chomh maith le múnlaí nuálacha oiliúna d’ailtirí agus do ghairmithe eile;

58. á iarraidh go gcruthófaí nasc freisin leis an gClár Oibre Eorpach do Scileanna Nua ionas go gcuirfidh NEB le cur chun cinn agus le tuiscint níos fearr ar riachtanais agus ar dheiseanna réigiúnacha a bhaineann le scileanna i réimse na pleanála uirbí, na tógála, úsáid inbhuanaithe ábhar acmhainní tógála, chomh maith le himirce lucht saothair oilte a laghdú, rud a bhféadfadh laghdú ar ghníomhaíochtaí monaraíochta an gheilleagair áitiúil a bheith mar thoradh air. I ndáil leis an méid sin, tá ról tábhachtach ag an gClár Oibre Digiteach don Eoraip toisc gur féidir leis an teicneolaíocht dhigiteach deiseanna a chur ar fáil do shaoránaigh chun a dtimpeallacht a chomhchruthú agus toisc gur uirlis ríthábhachtach í i ngach céim d’fhorbairt thionscnaimh NEB;

59. á iarraidh go ndéanfaí NEB a nascadh le comhpháirtíochtaí Chlár Oibre Uirbeach an Aontais a bhí ann roimhe seo, go háirithe a mhéid a bhaineann leis an gcumas chun gníomhú ar son na haeráide, leis an togra maidir le cathracha glasa, agus le spásanna poiblí a úsáid. Tá ábharthacht ar leith ag baint leis na comhpháirtíochtaí maidir le húsáid inbhuanaithe talún agus le réitigh dhúlrabhunaithe, an geilleagar ciorclach, agus an cultúr agus an oidhreacht chultúrtha;

60. á chur in iúl go bhfuil NEB ina uirlis láidir chun tionscnaimh an gheilleagair shóisialta a chur chun cinn, ós rud é go bhfuil sé bunaithe ar chomhar agus ar rannpháirtíocht shibhialta. Cuireann tionscnaimh den chineál sin borradh faoin gcomhtháthú sóisialta, eacnamaíoch, críochach agus cultúrtha agus méadaítear an leibhéal muiníne ar an leibhéal áitiúil ar fud an Aontais;

Prionsabail a bhaineann le cáilíocht na hoidhreachta cultúrtha

61. ag tacú leis an bpáipéar Venice Call to Action, For a New European Renaissance de chuid Europa Nostra agus an dearbhú a áirítear leis maidir leis an oidhreacht agus an stair atá i gcoiteann ag muintir na hEorpa;

62. á iarraidh go sainaithneofaí sineirgí idir Prionsabail Cháilíochta Davos Baukultur, prionsabail cháilíochta NEB agus na prionsabail cháilíochta Eorpacha le haghaidh tionscnaimh arna gcistiú ag an Aontas a bhféadfadh tionchar a bheith acu ar an oidhreacht chultúrtha, agus go ndéanfaí na sineirgí sin a phríomhshruthú i ngach clár beartais agus cistiúcháin Eorpach;

63. den tuairim gur gné ríthábhachtach de NEB í an oidhreacht chultúrtha. Ní mór spiorad agus féiniúlacht a bheith ag an tionscnamh “rabharta athchóiriúcháin” agus dearcadh iomlánaíoch a chur chun cinn ag an am céanna maidir le conas is mian linn ár gcathracha agus ár réigiúin a fhorbairt;

64. á iarraidh ar CnaR oibriú leis na geallsealbhóirí chun duais NEB agus “Méara Oidhreachta na Bliana” a chur chun cinn;

65. á iarraidh go mbeadh an oidhreacht chultúrtha agus an Comhaontú Glas don Eoraip idirnasctha go dlúth, mar a léirítear sa Pháipéar Uaine maidir le hOidhreacht Chultúrtha an Aontais ( 5 )

66. ag aontú leis gur gá leas a bhaint as cistí poiblí le haghaidh straitéisí glasa atá bunaithe ar an gcultúr trí thionscadail agus tionscnaimh phíolótacha NEB lena dtugtar aghaidh ar ghnéithe cultúrtha ríthábhachtacha an aistrithe ghlais agus trí chumais éagsúla na bpobal áitiúil agus na réigiún áitiúil a fhorbairt;

Conclúidí

67. ag iarraidh ar an gCoimisiún naisc níos fearr a bhunú idir NEB agus creataí reatha coincheapúla atá dírithe ar an gcultúr, an aeistéitic agus an dearadh. Leis sin, d’iompófaí na prionsabail sin ina ngníomhaíochtaí agus chuirfeadh sé ar chumas NEB leas a bhaint as an acmhainneacht chruthaitheach, chultúrtha agus oidhreachta cultúrtha atá ag na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha chun comharsanachtaí ar fud an Aontais a athchóiriú agus a athbheochan; á mholadh, dá bhrí sin, go gcruthófaí scéim dearbhán maidir le Saotharlanna NEB trínarbh fhéidir le cathracha agus réigiúin ar spéis leo é dearbhán den sórt sin a fháil lena mbeidís i dteideal an tacaíocht is gá a fháil chun Saotharlann NEB a eagrú ina gcríoch. Níor mhór na coinníollacha seo a leanas a chomhlíonadh chun dearbhán a fháil: 1) ba cheart do Shaotharlann NEB na huirlisí, réitigh agus gníomhaíochtaí beartais lena n-éascófar an claochlú ar an talamh a chomhchruthú, a fhréamhshamhaltú agus a thástáil agus 2) torthaí Shaotharlann NEB a chur faoi bhráid na comhairle réigiúnaí nó cathrach;

68. á iarraidh go n-aithneofaí sineirgí idir tionscnamh NEB agus próisis eile lena dtugtar páirt do mhuintir na hEorpa, amhail an Chomhdháil ar Thodhchaí na hEorpa, chomh maith le straitéisí agus pleananna gníomhaíochta eile lena gcuirtear cáilíocht ailtireachta agus aeistéitiúil chun cinn, amhail tionscnamh “rabharta athchóiriúcháin” an Chláir Oibre Uirbigh don Aontas;

69. á mheas nach mór do NEB a bheith ina fhíorghluaiseacht a mbeadh baint ag na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha léi agus nár cheart dó a bheith ina thionscadal eile ón mbarr anuas amháin. Tá sé ríthábhachtach do chathracha agus do shaoránaigh uile an Aontais slí bheatha atá comhfhiosach ó thaobh an chomhshaoil de a chruthú. Ba cheart don tionscadal tionchar a bheith aige ar chách, seachas ar mhionlach beag. Maidir leis an úinéireacht, ní mór tosú le daoine aonair ar leibhéal an phobail agus dul níos faide ná limistéir mhóra uirbeacha. Is gné dhearfach thábhachtach de thionscnamh NEB í an rochtain atá ag gnáthdhaoine agus ag eagraíochtaí na sochaí sibhialta air. Chun go n-éireoidh leis, ní mór don tionscnamh a bheith cuimsitheach go sóisialta, go cultúrtha agus go críochach.

An Bhruiséil, 27 Aibreán 2022. Uachtarán Choiste Eorpach na Réigiún Apostolos TZITZIKOSTAS

(1) Mar shampla, Dearbhú Chorcaí 2.0: Saol Níos Fearr i gCeantair Thuaithe (2016).

(2) Féachann Venice Call to Action, For a New European Renaissance [Glao ar ghníomhaíocht na Veinéise — Ar mhaithe le hathbheochan nua san Eoraip] le sineirgí níos dlúithe agus níos láidre a chothú idir an pobal gnó agus an t-éiceachóras leathan cultúrtha, oidhreachta agus cruthaitheach, i measc nithe eile, trí chomhaontas straitéiseach a neartú idir gluaiseacht oidhreachta na hEorpa agus institiúid an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta.

(3) Mar a aithníodh i gComhshocrú Amstardam.

(4) Mar atá leagtha amach sa pháipéar uaine “Oidhreacht na hEorpa” de chuid Europa Nostra.

(5) Putting Europe’s Shared Heritage at the Heart of the European Green Deal [Oidhreacht chomhroinnte na hEorpa a chur i gcroílár an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip], arna fhoilsiú ag Europa Nostra.