(17) Leis an gComhaontú Glas don Eoraip, chuir an Coimisiún in iúl go raibh sé i gceist aige bearta breise a dhéanamh chun dul i ngleic le hastaíochtaí gás ceaptha teasa ón earnáil mhuiriompair trí réimse beart a chuirfidh ar chumas an Aontais a chuspóirí laghdaithe astaíochtaí a bhaint amach. Sa chomhthéacs sin, ba cheart Treoir 2003/87/CE a leasú chun an earnáil mhuiriompair in CTA AE a chur san áireamh chun a áirithiú go gcuirfidh an earnáil seo le cuspóirí méadaithe aeráide an Aontais chomh maith le cuspóirí Chomhaontú Pháras, lena gcuirtear ceangal ar thíortha forbartha ceannaireacht a ghlacadh trí thabhairt faoi chuspóirí laghdaithe astaíochtaí ar fud an gheilleagair, fad agus a spreagtar tíortha i mbéal forbartha am a chur ar fáil do chuspóirí laghdaithe nó teorannaithe astaíochtaí ar fud an gheilleagair (16). Toisc gur cheart uasteorainn a chur le hastaíochtaí ó eitlíocht idirnáisiúnta lasmuigh den Eoraip ó mhí Eanáir 2021 ar aghaidh trí ghníomh domhanda atá bunaithe ar an margadh fad agus nach bhfuil aon ghníomh i bhfeidhm a chuireann uasteorainn le hastaíochtaí muiriompair nó a chuireann praghas orthu, is iomchuí go gcumhdóidh CTA AE sciar de na hastaíochtaí ó aistir idir calafort faoi dhlínse Ballstáit agus calafort faoi dhlínse tríú tíre, agus go mbeadh an tríú tír in ann gníomh iomchuí a chinneadh maidir le sciar eile na n-astaíochtaí. Ba cheart do shíneadh CTA AE leis an earnáil mhuiriompair na hastaíochtaí a leanas a chur san áireamh dá réir sin: leath de na hastaíochtaí ó longa a thugann faoi mhuiraistir a thagann isteach i gcalafort faoi dhlínse Ballstáit ó chalafort lasmuigh de dhlínse Ballstáit, leath de na hastaíochtaí ó longa a thugann faoi mhuiraistir a imíonn ó chalafort faoi dhlínse Ballstáit agus a thagann isteach i gcalafort lasmuigh de dhlínse Ballstáit , astaíochtaí ó longa a thugann faoi mhuiraistir a thagann isteach i gcalafort faoi dhlínse Ballstáit ó chalafort faoi dhlínse Ballstáit, agus astaíochtaí i mbeart i gcalafort faoi dhlínse Ballstáit. Tá sé tugtha faoi deara gur bealach praiticiúil é an cur chuige sin chun réiteach a fháil ar an tsaincheist maidir le Freagrachtaí agus Inniúlachtaí Coiteanna ach Difreáilte, ar dúshlán é a bhí ann le fada i gcomhthéacs UNFCCC. Le cumhdach sciar de na hastaíochtaí ó aistir isteach agus amach araon idir an tAontas agus tríú tíortha , déantar éifeachtacht CTA AE a áirithiú, go háirithe trí thionchar comhshaoil an bhirt a mhéadú i gcomparáid le raon feidhme geografach atá teoranta d’aistir laistigh den Aontas, agus an baol le cuairteanna ar chalafort chun críocha éalaitheacha agus an baol le dí-chomhchruinniú gníomhaíochtaí athlastála lasmuigh den Aontas a theorannú. Chun cuimsiú rianúil na hearnála in CTA AE a áirithiú, ba cheart an líon lamháltas a thabharfaidh cuideachtaí loingseoireachta suas a mhéadú de réir a chéile maidir le hastaíochtaí fíoraithe a tuairiscíodh don tréimhse 2023 go dtí 2025. Chun sláine comhshaoil an chórais a chosaint, sa mhéid a thugtar lamháltais níos lú suas i ndáil le hastaíochtaí fíoraithe le haghaidh muiriompair sna blianta sin, nuair a bheidh an difríocht idir na hastaíochtaí fíoraithe agus na lamháltais arna dtabhairt suas bunaithe gach bliain, ba cheart líon comhfhreagrach lamháltas a chur ar ceal. Ó 2026 ar aghaidh, ba cheart do chuideachtaí loingseoireachta an líon lamháltas a chomhfhreagraíonn do na hastaíochtaí fíoraithe a tuairiscíodh sa bhliain roimhe sin a thabhairt suas.

(17) Is ionann astaíochtaí gás ceaptha teasa ón earnáil mhuirí agus thart ar 2,5 % d’astaíochtaí an Aontais. I ngeall ar an easpa gníomhaíochta cinntithí laistigh de chreat IMO, cuireadh moill ar nuálaíocht agus tugadh isteach bearta riachtanacha chun astaíochtaí a laghdú san earnáil. Leis an gComhaontú Glas don Eoraip, chuir an Coimisiún in iúl go raibh sé i gceist aige bearta breise a dhéanamh chun dul i ngleic le hastaíochtaí gás ceaptha teasa ón earnáil mhuiriompair trí réimse beart a chuirfidh ar chumas an Aontais a chuspóirí laghdaithe astaíochtaí a bhaint amach. Sa chomhthéacs sin, ba cheart Treoir 2003/87/CE a leasú chun an earnáil mhuiriompair in CTA AE a chur san áireamh chun a áirithiú go gcuirfidh an earnáil seo a cion féin le cuspóirí méadaithe aeráide an Aontais chomh maith le cuspóirí Chomhaontú Pháras, lena gcuirtear ceangal ar thíortha forbartha ceannaireacht a ghlacadh trí thabhairt faoi chuspóirí laghdaithe astaíochtaí ar fud an gheilleagair, fad agus a spreagtar tíortha i mbéal forbartha am a chur ar fáil do chuspóirí laghdaithe nó teorannaithe astaíochtaí ar fud an gheilleagair (16). Ba cheart tabhairt suas liúntas ag cuideachtaí loingseoireachta liúntais a chur chun feidhme go hiomlán ó 2024 agus ba cheart do chuideachtaí loingseoireachta líon na liúntas a thabhairt suas a chomhfhreagraíonn dá n-astaíochtaí fíoraithe uile a tuairiscíodh sa bhliain roimhe sin. Toisc gur cheart uasteorainn a chur le hastaíochtaí ó eitlíocht idirnáisiúnta lasmuigh den Eoraip ó mhí Eanáir 2021 ar aghaidh trí ghníomh domhanda atá bunaithe ar an margadh fad agus nach bhfuil aon ghníomh i bhfeidhm a chuireann uasteorainn le hastaíochtaí muiriompair nó a chuireann praghas orthu, is iomchuí go gcumhdóidh CTA AE na hastaíochtaí sórt sin, agus foráil á déanamh do mhaoluithe faoi choinníollacha dochta má ghlacann tríú tíortha freagrach orthu féin as na hastaíochtaí sin nó má tá beart de chuid IMO, bunaithe ar an margadh, i bhfeidhm chun go gcumhdófar sciar de na hastaíochtaí ó aistir idir calafort faoi dhlínse Ballstáit agus calafort faoi dhlínse tríú tíre, agus go mbeadh an tríú tír in ann gníomh iomchuí a chinneadh maidir le sciar eile na n-astaíochtaí. Ó 2027 ar aghaidh, ba cheart, le leathnú CTA AE go dtí an earnáil mhuiriompair, na hastaíochtaí a leanas a chur san áireamh dá réir sin: astaíochtaí ó mhuiraistir chuig tríú tíortha agus uathu, agus foráil á déanamh do mhaoluithe i ndáil le leath de na hastaíochtaí ó longa a thugann faoi mhuiraistir a thagann isteach i gcalafort faoi dhlínse Ballstáit ó chalafort lasmuigh de dhlínse Ballstáit, leath de na hastaíochtaí ó longa a thugann faoi mhuiraistir a imíonn ó chalafort faoi dhlínse Ballstáit agus a thagann isteach i gcalafort lasmuigh de dhlínse Ballstáit faoi choinníollacha dochta, go háirithe i gcás ina bhfuil sásra praghsála carbóin i bhfeidhm ag tríú tír, nó i gcás ina bhfuil, trí chomhaontú déthaobhach nó iltaobhach, sásra praghsála carbóin atá nasctha le CTA AE bunaithe ag tríú tír idir an tAontas agus tríú tír amháin nó níos mó, de bhun Airteagal 25 de Threoir 2003/87/CE, chun astaíochtaí a uasteorannú agus a laghdú go dtí leibhéal atá coibhéiseach ar a laghad le CTA AE, is é sin sásra atá ceangailteach chun astaíochtaí gás ceaptha teasa a uasteorannú agus a laghdú agus chun praghas a chur orthu, agus, mar thoradh air sin, dearbhlaghdú a dhéanamh ar astaíochtaí a bheidh coibhéiseach, ar a laghad, leis an gcás ina mbeadh 100 % de na hastaíochtaí sin faoi réir CTA AE nó leis an gcás ina bhfuil tríú tír ina Tír is Lú Forbairt nó ina Stát Oileánach Beaga i mBéal Forbartha, ar tír í ina bhfuil OTI per capita nach bhfuil cothrom le meán an Aontais nó níos mó ná sin agus ina n-áirítear na hastaíochtaí sin faoina rannchuidithe arna gcinneadh go náisiúnta faoi Chomhaontú Pháras.