P9_TA(2022)0075

Creat Eorpach um Cháin Iarchoimeádta

Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 10 Márta 2022 ar Chreat Eorpach um Cháin Iarchoimeádta (2021/2097(INI))

(2022/C 347/14)

Tá Parlaimint na hEorpa,

— ag féachaint d’Airteagail 12, 45, 49, 58, 63, 64, 65, 113, 115 agus 116 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

— ag féachaint do thogra ón gCoimisiún an 11 Samhain 2011 le haghaidh Treoir ón gComhairle maidir leis an gcóras comhchoiteann cánachais is infheidhme ar íocaíochtaí úis agus ríchíosa arna ndéanamh idir cuideachtaí comhlachaithe Ballstát éagsúil (COM(2011)0714),

— ag féachaint do Threoir 2011/96/AE ón gComhairle an 30 Samhain 2011 maidir leis an gcóras comhchoiteann cánachais is infheidhme i gcás máthairchuideachtaí agus fochuideachtaí as Ballstáit difriúla (1) (an Treoir maidir le Máthairchuideachtaí agus Fochuideachtaí),

— ag féachaint do Threoir (AE) 2016/1164 ón gComhairle an 12 Iúil 2016 lena leagtar síos rialacha i gcoinne cleachtais seachanta cánach a dhéanann difear díreach d’fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh (2) agus do Threoir (AE) 2017/952 ón gComhairle an 29 Bealtaine 2017 lena leasaítear Treoir (AE) 2016/1164 a mhéid a bhaineann le neamhréireanna hibrideacha le tríú tíortha (3),

— ag féachaint do Threoir 2003/49/CE ón gComhairle an 3 Meitheamh 2003 maidir leis an gcóras comhchoiteann cánachais is infheidhme ar íocaíochtaí úis agus ríchíosa arna ndéanamh idir cuideachtaí comhlachaithe Ballstát éagsúil (4) (an Treoir maidir le hÚs agus Ríchíosanna),

— ag féachaint do Threoir 2014/107/AE ón gComhairle an 9 Nollaig 2014 lena leasaítear Treoir 2011/16/AE a mhéid a bhaineann le huathmhalartú éigeantach faisnéise i réimse an chánachais (5),

— ag féachaint do Threoir (AE) 2018/822 ón gComhairle an 25 Bealtaine 2018 lena leasaítear Treoir 2011/16/AE a mhéid a bhaineann le huathmhalartú éigeantach faisnéise i réimse an chánachais i ndáil le socruithe infhógartha trasteorann (6),

— ag féachaint do thograí ón gCoimisiún an 25 Deireadh Fómhair 2016 maidir le Comhbhonn don Cháin Chorparáide (COM(2016)0685) agus an 25 Deireadh Fómhair 2016 maidir le Comhbhonn Comhdhlúite don Cháin Chorparáide (COM(2016)0683), an pacáiste cánachais dhigitigh (7), agus seasamh Pharlaimint na hEorpa ina leith,

— ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 18 Bealtaine 2021 dar teideal Business taxation for the 21st century [Cánachas Gnó don 21ú hAois] (COM(2021)0251),

— ag féachaint do sheasamh uaithi an 11 Meán Fómhair 2012 arna ghlacadh ar an gcéad léamh ar an togra le haghaidh Treoir ón gComhairle maidir leis an gcóras comhchoiteann cánachais is infheidhme ar íocaíochtaí úis agus ríchíosa arna ndéanamh idir cuideachtaí comhlachaithe Ballstát éagsúil (8),

— ag féachaint do moladh uaithi an 13 Nollaig 2017 don Chomhairle agus don Choimisiún tar éis an fhiosrúcháin ar sciúradh airgid, seachaint cánach agus imghabháil cánach (9),

— ag féachaint d’obair leantach an Choimisiúin ar gach ceann de na rúin thuas-luaite ó Pharlaimint na hEorpa (10),

— ag féachaint do thuarascáil ón Údarás Eorpach um Urrúis agus Margaí an 23 Meán Fómhair 2020 ar scéimeanna aiséilimh cum/ex, cum/cum agus cánach iarchoimeádta,

— ag féachaint do mholadh ón gCoimisiún an 19 Deireadh Fómhair 2009 maidir le nósanna imeachta faoisimh cánach iarchoimeádta (11),

— ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 11 Samhain 2011 dar teideal Double Taxation in the Single Market [Cánachas Dúbailte sa Mhargadh Aonair] (COM(2011)0712),

— ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 15 Iúil 2020 dar teideal An Action Plan for Fair and Simple Taxation Supporting the Recovery Strategy [Plean Gníomhaíochta le haghaidh cánachas cothrom agus simplí a thacaíonn leis an straitéis téarnaimh] (COM(2020)0312),

— ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 24 Meán Fómhair 2020 dar teideal “Aontas na Margaí Caipitil do dhaoine agus do ghnólachtaí – plean gníomhaíochta nua” (COM(2020)0590);

— ag féachaint do Chód Iompair an Choimisiúin maidir le Cáin Iarchoimeádta, 2017,

— ag féachaint do thuarascáil ón Údarás Baincéireachta Eorpach an 11 Bealtaine 2020 ar scéimeanna aiséilimh cum/ex, cum/cum agus cánach iarchoimeádta,

— ag féachaint do thuarascáil chríochnaitheach ón Údarás Eorpach um Urrúis agus Margaí an 23 Meán Fómhair 2020 maidir leis an Rialachán maidir le drochúsáid margaidh,

— ag féachaint do thuarascáil ón gCoimisiún an 24 Márta 2017 dar teideal “Borradh a chur faoi aontas na margaí caipitil: dul i ngleic le bacainní náisiúnta ar shreafaí caipitil” (COM(2017)0147);

— ag féachaint don staidéar ó Fhaireachlann Cánach AE de mhí Dheireadh Fómhair 2021 dar teideal “Revenue effects of the global minimum tax: country-by-country estimates” [Eifeachtaí ioncaim na cánach íosta domhanda: meastacháin de réir tíre],

— ag féachaint do staidéar ó Fhaireachlann Cánach AE an 22 Samhain 2021 dar teideal New forms of tax competition in the European Union: An empirical investigation [Cineálacha Nua Iomaíochta Cánach san Aontas Eorpach: Imscrúdú Eimpíreach]

— ag féachaint do Threoir (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (12),

— ag féachaint do dhoiciméad inmheánach oibre ón gCoimisiún an 22 Eanáir 2021 dar teideal Guidance to Member States Recovery and Resilience Plans [Treoir maidir le Pleananna Téarnaimh agus Athléimneachta na mBallstát] (SWD(2021)0012),

— ag féachaint do ráiteas an 1 Iúil 2021 ó Chreat Cuimsitheach G20/na hEagraíochta um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (ECFE) maidir le Creimeadh an Bhoinn agus Aistriú Brabúis (BEPS) ar Réiteach dhá cholún chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin chánach a eascraíonn as digitiú an gheilleagair,

— ag féachaint do thionscadal ECFE um Fhaoiseamh i gcomhréir le Conarthaí Cánach agus um Chomhlíonadh Feabhsaithe (TRACE),

— ag féachaint do mheasúnú ar thionchar tionscanta ón gCoimisiún an 28 Meán Fómhair 2021 maidir leis an tionscnamh dar teideal “Córas nua de chuid an Aontais chun cánachas dúbailte a sheachaint agus chun cosc a chur ar mhí-úsáid cánach i réimse na cánach iarchoimeádta”,

— ag féachaint do rún uaithi an 25 Samhain 2015 maidir le rialuithe cánach agus bearta eile atá comhchosúil ó thaobh cineáil agus éifeachta de (13),

— ag féachaint do rún uaithi an 6 Iúil 2016 maidir le rialuithe cánach agus bearta eile atá comhchosúil ó thaobh cineáil agus éifeachta de (14),

— ag féachaint do rún uaithi an 29 Samhain 2018 maidir le scannal cum-ex: coireacht airgeadais agus lúba ar lár sa chreat dlíthiúil reatha (15),

— ag féachaint do rún uaithi an 26 Márta 2019 maidir le coireanna airgeadais, seachaint cánach agus imghabháil cánach (16),

— ag féachaint do rún uaithi an 21 Eanáir 2021 maidir le liosta an Aontais de na tearmainn chánach a athchóiriú (17),

— ag féachaint do rún uaithi an 16 Meán Fómhair 2021 dar teideal “Cur chun feidhme cheanglais an Aontais maidir le faisnéis chánach a mhalartú: dul chun cinn, ceachtanna a foghlaimíodh agus bacainní le sárú” (18),

— ag féachaint d’Airteagal 54 dá Rialacha Nós Imeachta,

— ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Ghnóthaí Eacnamaíochta agus Airgeadaíochta (A9-0011/2022),

A. de bhrí go bhfuil na Ballstáit fós ag cailleadh ioncam cánach mar gheall ar chleachtais chánach dhíobhálacha, agus gurb amhlaidh, de réir meastachán, atáthar ag cailleadh, mar gheall ar sheachaint cánach corparáide, idir EUR 36-37 mbilliún (19) agus EUR 160-190 billiún in aghaidh na bliana (20);

B. de bhrí go dtugann taighde neamhspleách (21) le fios go gcailleann Ballstáit AE go léir níos mó d’ioncam ó cháin chorparáide chun tairbhe Bhallstáit eile AE ná chun tairbhe na dtríú tíortha;

C. de bhrí go léiríonn sreafaí arda ríchíosa, úis nó íocaíochtaí díbhinne trí dhlínse áirithe go bhfuil brabúis á n-athródú chun críche an t-ualach cánach a laghdú, agus chun na críche sin amháin;

D. de bhrí gur féidir struchtúir pleanála ionsaithí cánach a ghrúpáil i dtrí phríomhchainéal: (i) íocaíochtaí ríchíosa, (ii) íocaíochtaí úis agus (iii) praghsáil aistrithe (22), a thaispeánann an tábhacht a bhaineann le sreafaí éighníomhacha ioncaim i dtaca le seachaint agus imghabháil cánach;

E. de bhrí gur tháinig Creat Cuimsitheach ECFE/G20 maidir le BEPS ar chomhaontú faoi na príomhghnéithe d’athchóiriú dhá cholún ar an gcóras cánach idirnáisiúnta chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin a eascraíonn as digitiú an gheilleagair, lena n-áirítear íosráta cánach corparáide éifeachtach de 15 %;

F. de bhrí go bhfuil sé measta ag Faireachlann Cánach AE go dtiocfaidh méadú láithreach EUR 63,9 billiún ar ioncam cánach do na 27 mBallstát as cur chun feidhme Chomhaontú OECD/G20 II;

G. de bhrí gur féidir le cánacha iarchoimeádta an baol maidir le himghabháil agus seachaint cánach a laghdú, ach go bhféadfadh cánachas dúbailte a bheith mar thoradh orthu freisin; de bhrí gur foinse ioncaim do na Ballstáit iad na cánacha sin chun caiteachas poiblí a mhaoiniú, agus gur uirlis éifeachtach iad chun bonn cánach intíre a áirithiú agus chun aistriú brabúis chuig dlínsí ísealchánacha a chomhrac;

H. de bhrí gur cheart athruithe ar leibhéal an Aontais agus ar leibhéal na mBallstát sa chóras iarchoimeádta cánach a chomhtháthú le forálacha atá ann cheana agus atá ar na bacáin i gcoinne seachaint cánach, amhail cur chun feidhme an chomhaontaithe thuasluaite ag Creat Cuimsitheach OECD/G20 maidir le BEPS;

I. de bhrí gurb é atá sna scéimeanna cum-ex agus cum-cum aiséilimh ar cháin iarchoimeádta díbhinne nach raibh na tairbhithe ina teideal agus go meastar go raibh siad ina siocair le costas iomlán de thuairim is 140 billiún a bheith le seasamh ag cáiníocóirí idir 2000 agus 2020; de bhrí gur measadh go raibh an chuid is mó de na hathéilimh sin neamhdhleathach agus gurb é atá sna nithe sin a tháinig chun solais ná an scannal is mó riamh ar chalaois chánach san Aontas Eorpach;

J. de bhrí go méadaítear le nósanna imeachta aisíocaíochta atá casta, fada, costasach agus neamhchaighdeánaithe an riosca atá ann maidir le calaois chánach agus scéimeanna seachanta cánach, mar a léiríodh leis méid a tháinig chun solais le cum-ex, agus ag an am céanna go méadaítear leo an t-ualach riaracháin ar infheistíochtaí trasteorann, go háirithe d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide (FBM) agus d’infheisteoirí miondíola, agus go bhféadfaidís infheistíochtaí trasteorann a dhíspreagadh agus bac a chur ar chomhtháthú an mhargaidh agus ar chur chun cinn Aontas na Margaí Caipitil;

K. de bhrí go leagtar amach seasamh Pharlaimint na hEorpa maidir le hAontas na Margaí Caipitil ina rún an 8 Deireadh Fómhair 2020 dar teideal “Aontas na Margaí Caipitil (CMU) a fhorbairt tuilleadh: rochtain ar mhaoiniú an mhargaidh caipitil a fheabhsú, go háirithe ag FBManna, agus rannpháirtíocht infheisteoirí miondíola a chumasú tuilleadh” (23), de bhrí go bhfuil AE tiomanta i gcónaí d’Aontas na Margaí Caipitil a thabhairt chun críche agus d’fhíormhargadh Eorpach a chur chun cinn a spreagann infheistíochtaí trasteorann; de bhrí gur fhógair an Coimisiún go bhfuil sé mar chuspóir aige an t-ualach cánach a bhaineann le hinfheistíochtaí trasteorann a mhaolú mar cheann de na príomhphointí gníomhaíochta ina theachtaireacht ó 2020 dar teideal A Capital Markets Union for people and businesses – new action plan [Aontas na Margaí Caipitil do dhaoine agus do ghnólachtaí – plean gníomhaíochta nua];

L. de bhrí go bhfuil bearta neamhcheangailteacha tugtha isteach ag an gCoimisiún chun nósanna imeachta maidir le héileamh ar aisíoc cánach a éascú roimhe seo, lena n-áirítear Cód Iompair maidir le cáin a choinneáil siar agus moladh maidir le simpliú a dhéanamh ar nósanna imeachta chun faoiseamh cánach trasteorann a éileamh, nach raibh ach torthaí teoranta orthu; de bhrí nach gcuirtear pacáiste (24) TRACE an OECD i bhfeidhm go forleathan freisin;

M. de bhrí gur mheas an Coimisiún gurb ionann na costais iomlána a bhaineann le nósanna imeachta aisíocaíochta cánach a choinneáil siar agus thart ar EUR 8.4 billiún in 2016, arbh é a bhí ann faoiseamh cánach ligthe thar ceal, na costais a bhaineann le nósanna imeachta maidir le hathéileamh agus costais bharúlacha (25) ba chúis leis sin den chuid is mó, rud a d’fhágfadh nach mbeadh an deis ann infheistíochtaí trasteorann a dhéanamh chomh tarraingteach céanna;

N. de bhrí, leis an Treoir maidir le hÚs agus Ríchíosanna (IRD) agus an Treoir maidir le Máthairchuideachtaí agus Fochuideachtaí (PSD), go ndíolmhaítear íocaíochtaí trasteorann áirithe a dhéantar laistigh den Aontas agus a bhaineann le hús, le ríchíosanna agus le díbhinní ó cháin iarchoimeádta d’fhonn deireadh a chur le cánachas dúbailte;

O. de bhrí gur rialaigh Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh an 26 Feabhra 2019 ar roinnt cásanna maidir le córas cánach iarchoimeádta na Danmhairge i leith díbhinní agus úis arna n-íoc ag cuideachtaí de chuid na Danmhairge le cuideachtaí i mBallstáit eile AE agus go raibh iarmhairtí tábhachtacha aige sin do chur i bhfeidhm IRD agus PSD; de bhrí go ndeimhníonn na cásanna sin a thábhachtaí atá faisnéis iontaofa maidir le húinéireacht thairbhiúil agus tábhacht eacnamaíoch ó fhaighteoir ioncaim éighníomhaigh;

P. de bhrí go luaitear in aithris 3 de IRD “go bhfuil sé riachtanach chun a áirithiú go mbeidh íocaíochtaí úis agus ríchíosa faoi réir cánach uair amháin i mBallstát”;

Q. de bhrí go bhfuil stop curtha leis an gcaibidlíocht maidir leis an athbhreithniú ar IRD sa Chomhairle ó 2012 i leith mar gheall ar thuairimí éagsúla i measc na mBallstát maidir leis an bhféidearthacht go n-áireofaí ráta cánach íosta éifeachtach le haghaidh ríchíosanna agus úis; de bhrí go measann an Coimisiún gur cheart, le trasuí Cholún 2 de Chreat Cuimsitheach OECD/G20 maidir le CBAB, go ndéanfaí an bealach a réiteach chun teacht ar chomhaontú maidir leis an togra atá ar feitheamh chun IRD a athmhúnlú (26);

R. de bhrí go bhfuil gealltanas tugtha ag an gCoimisiún togra a mholadh chun córas coiteann caighdeánaithe uile-Aontais a thabhairt isteach chun faoiseamh cánach a choinneáil siar ag an bhfoinse, agus go mbeidh sásra malartaithe faisnéise agus comhair i measc na riarthóirí cánach ag gabháil leis (27);

S. de bhrí go bhfuil ardchaighdeáin comhair idir na Ballstáit maidir le cánachas, laistigh de theorainneacha na gConarthaí agus an chreata dhlíthiúil Eorpaigh, ríthábhachtach i gcónaí chun sláine an mhargaidh aonair a chosaint agus a choimirciú;

Deireadh a chur le cleachtais aistrithe brabúis

1. ag tabhairt dá haire, in ainneoin iarrachtaí leanúnacha, go bhfuil an córas cánacha i measc na mBallstát a choinneáil siar ilroinnte den chuid is mó ó thaobh rátaí agus nósanna imeachta faoisimh de, rud a chruthaíonn lúba ar lár agus éiginnteacht dhlíthiúil; ag tabhairt dá haire, thairis sin, go bhfuil mí-úsáid á baint as an gcóras atá ann faoi láthair chun brabúis a aistriú, chun pleanáil ionsaitheach chánach a chumasú agus chun éifeacht neamhchuibhiúil an chánachais dhúbailte a chruthú chomh maith le bacainní ar infheistíochtaí trasteorann sa mhargadh aonair;

2. á chur in iúl gur geal léi an dul chun cinn suntasach a rinneadh sa chomhrac i gcoinne cleachtais dhíobhálacha chánach le blianta beaga anuas, ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal idirnáisiúnta araon, agus béim á leagan aici gur gá na dlíthe atá ann cheana a chur i bhfeidhm ar bhealach níos fearr agus, i bhfianaise na fianaise atá ag dul i méid ar aistriú brabúis, ar iomaíocht dhíobhálach chánach agus ar chalaois, go bhféadfadh sé go mbeadh gá le gníomhaíocht reachtach, in éineacht leis na hiarrachtaí chun dul i ngleic le bacainní atá bunaithe ar chánachas;

3. á chur in iúl gur geal léi an comhaontú ar thángthas air le Creat Cuimsitheach ECFE/G20 maidir le hathchóiriú dhá cholún, lena n-áirítear íosráta cánach éifeachtach domhanda; á mheas gur céim thábhachtach é sin i dtreo deireadh a chur leis an gcleachtas brabúis a aistriú chuig dlínsí ísealchánach, iomaíocht dhíobhálach chánach a laghdú i measc críoch agus a áirithiú go n-íocann cuideachtaí a gcion cothrom cánach i ngach dlínse; ag tabhairt dá haire, áfach, go n-áirítear sa chomhaontú clásail aistrithe agus eisiamh de minimis agus go bhfuil an raon feidhme dírithe ar fhiontair ilnáisiúnta a bhfuil láimhdeachas comhdhlúite domhanda de EUR 750 milliún ar a laghad acu;

4. á chur in iúl gur díol sásaimh di gur thacaigh 137 dtír agus 136 dhlínse le comhaontú Chreat Cuimsitheach ECFE/G20 maidir le hathchóiriú dhá cholún; ag tabhairt dá haire agus é ina dhíol sásaimh di gur cuid den chomhaontú iad comhaltaí uile an G20 agus an ECFE agus Bhallstáit uile an Aontais; á chur in iúl gur geal léi gur thíolaic an Coimisiún togra reachtach chun Colún II a chur chun feidhme i gcomhréir leis an gcomhaontú go gairid tar éis do ECFE a rialacha eiseamláireacha a fhorbairt; á iarraidh ar an gComhairle na tograí sin a ghlacadh go pras, agus seasamh na Parlaiminte á chur san áireamh aici, ionas go mbeidh sé éifeachtach in 2023; á chreidiúint gur cuid de chur chun feidhme an chomhaontaithe idirnáisiúnta é teorainn a chur le hiomaíocht chánach;

5. á mheabhrú gur féidir le cánacha iarchoimeádta a bheith ina bheart cosanta a dhéanann na Ballstáit i gcoinne na dtíortha a luaitear ar liosta an Aontais de dhlínsí neamh-chomhoibríocha chun críocha cánach; á iarraidh ar an gCoimisiún breithniú a dhéanamh ar thogra reachtach a chur ar aghaidh lena bhfeabhsófar bearta cosanta comhordaithe i gcoinne tíortha liostaithe, ós rud é nach raibh cur i bhfeidhm lánroghnach na mBallstát aonair chomh héifeachtach leis an gcur i bhfeidhm a rabhthas ag súil leis; á thabhairt chun suntais, i ndáil leis an méid sin, nach mór cur chun feidhme Chomhaontú ECFE/G20, go háirithe Colún II, a chur san áireamh freisin;

6. ag athdhearbhú a héilimh ar an gCoimisiún togra reachtach a thíolacadh maidir le cáin iarchoimeádta ar fud an Aontais chun a áirithiú go ngearrfar cáin ar íocaíochtaí a ghintear laistigh den Aontas uair amháin ar a laghad sula bhfágann siad an tAontas ( 28 ) ; ag tathant ar an gCoimisiún bearta láidre frith-mhí-úsáide a chur san áireamh sa togra seo;

7. ag tabhairt dá haire gur príomhthoisc é córas cánach simplí, comhsheasmhach agus cothrom chun iomaíochas AE a fheabhsú; á chur in iúl gur oth léi go bhfuil creimeadh an bhoinn agus aistriú brabúis fós ar siúl agus go n-éascaítear iad de bharr easpa cánach iarchoimeádta choitinn ar íocaíochtaí amach le tríú tíortha agus easpa rialacha agus nósanna imeachta coiteanna lena n-áirithítear ar bhealach níos éifeachtaí cánachas ar shreafaí díbhinní, ríchíosanna agus úis laistigh den Aontas, lena n-áirítear íosráta cánach éifeachtach a d’fhéadfadh a bheith ann; á chur i bhfios go láidir gur cheart é a bheith ar cheann de phríomhchúraimí AE do na blianta atá le teacht aghaidh a thabhairt ar aistriú brabúis;

8. á mheabhrú gur fhionn an Coimisiún, i gcomhthéacs an tSeimeastair Eorpaigh agus an mheasúnaithe ar na pleananna téarnaimh agus athléimneachta Náisiúnta, go bhfuil gá le tuilleadh athchóirithe chun aghaidh a thabhairt ar an bpleanáil ionsaitheach cánach i sé Bhallstát, i gcás inar dóchúil, maidir le heaspa cánacha iarchoimeádta ar íocaíochtaí amach nó iad a bheith á gcur i bhfeidhm go teoranta, go ndéanfar iad a mhí-úsáid le haghaidh pleanáil ionsaitheach cánach agus siopadóireacht conarthaí;

9. á iarraidh ar an gCoimisiún a áitiú go gcuirfí moltaí chun feidhme i gcomhthéacs an tSeimeastair Eorpaigh agus go ndéanfaí measúnú ar na pleananna téarnaimh agus athléimneachta náisiúnta maidir le pleanáil ionsaitheach cánach, agus go háirithe ús, ríchíosanna agus íocaíochtaí díbhinne;

10. á chur i bhfáth gur féidir leis an gcóras atá i bhfeidhm faoi IRD agus PSD, mar aon leis an easpa rialacha agus nósanna imeachta coiteanna lena n-áirithítear cánachas ar shreafaí díbhinní laistigh den Aontas, íocaíochtaí úis agus ríchíosa, seoltáin a chur ar fáil le haghaidh na sreafaí sin chun go bhfágfaí an tAontas gan cháin i gcás tríú dlínsí cánach ísle, agus caillteanais shuntasacha ioncaim mar thoradh air sin; á chur i bhfáth go bhfuil gá le haghaidh a thabhairt ar an tsaincheist sin ar a laghad trí rialacha frith-chreimthe boinn;

11. á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit creat cánach iarchoimeádta caighdeánaithe coiteann a bhunú lena laghdófar castacht d’infheisteoirí, a eascróidh as cleachtas siopadóireachta conarthaí agus lena n-áiritheofar go ngearrfar cáin ag ráta éifeachtach ar gach díbhinn, ús, gnóthachan caipitil, íocaíochtaí ríchíosa, íocaíochtaí seirbhíse gairmiúla agus íocaíochtaí ábhartha conartha a ghintear san Aontas;

12. ag meabhrú a seasaimh a glacadh ar an gcéad léamh an 11 Meán Fómhair 2012 maidir leis an athbhreithniú ar IRD; á chur in iúl gur oth léi bhfuil stop curtha leis an gcaibidlíocht maidir leis an athbhreithniú ar an treoir seo sa Chomhairle ó 2012 i leith mar gheall ar thuairimí éagsúla i measc na mBallstát maidir leis an bhféidearthacht go n-áireofaí ráta cánach íosta éifeachtach le haghaidh ríchíosanna agus úis; ag tathant ar an gComhairle an chaibidlíocht ar IRD a atosú agus a thabhairt chun críche go pras i bhfianaise Colún II a bheith á chur chun feidhme ag AE;

13. ag tabhairt dá haire gur chruthaigh íosráta éifeachtach cánach ar íocaíochtaí díbhinní le scairshealbhóirí a bheith in easnamh timpeallacht a d’fhéadfadh seachaint cánach a chothú; á iarraidh ar an gCoimisiún anailís a dhéanamh ar an tsaincheist sin agus measúnú a dhéanamh ar na roghanna reachtacha is fearr chun aghaidh a thabhairt uirthi, lena n-áirítear an fhéidearthacht athbhreithniú a dhéanamh ar PSD;

14. á mheabhrú go léiríonn taighde a rinneadh le déanaí ( 29 ) go bhfuil difríochtaí móra i gcur i bhfeidhm cánacha iarchoimeádta sna Ballstáit – d’fhéadfadh na rátaí a bheith éagsúil idir 0 % agus 35 % – agus léiríonn sí gur minic a bhíonn rátaí cánach i gconarthaí cánach níos ísle ná na rátaí caighdeánacha;

15. ag spreagadh na mBallstát uile, ó thaobh cosc a chur le Creimeadh an Bhoinn agus Aistriú Brabúis (MLI), go dtabharfaí chun críche daingniú an Choinbhinsiúin Iltaobhaigh chun Bearta a bhaineann le Conradh Cánach a Chur Chun Feidhme; á iarraidh ar an gCoimisiún na caighdeáin MLI sin a áireamh chun athchóiriú a dhéanamh ar liosta an Aontais de dhlínsí cánach neamh-chomhoibríocha agus na critéir a ghabhann leis;

16. ag spreagadh na mBallstát athbhreithniú a dhéanamh ar na conarthaí cánach uile atá i bhfeidhm agus a síníodh le tríú tíortha chun a áirithiú go gcomhlíonfar caighdeáin nua dhomhanda; á iarraidh ar an gCoimisiún bearta comhréireacha a mholadh do na Ballstáit maidir leis na conarthaí cánach déthaobhacha atá acu cheana chun a áirithiú go n-áireofar iontu rialacha ginearálta frith-mhí-úsáide;

17. á iarraidh ar an gCoimisiún measúnú a dhéanamh ar fhorbairt threoirlínte an Aontais maidir le conarthaí cánach a chaibidliú idir na Ballstáit agus tíortha atá i mbéal forbartha i bhfianaise “a Rialach faoi-réir-Cánach” a áirítear i gColún 2;

Dlús a chur leis an gcomhrac in aghaidh arbatráiste díbhinne

18. á mheabhrú gur nochtadh in imscrúdú i mí Dheireadh Fómhair 2018 go raibh ioncam cánach suas le EUR 55,2 billiún caillte ag 11 Bhallstát mar thoradh ar scéimeanna scéimeanna cum-ex agus cum-cum, ach gur socraíodh le meastacháin nua ó imscrúdú a foilsíodh i mí Dheireadh Fómhair 2021 go raibh caillteanas ioncaim phoiblí cothrom le EUR 140 billiún don tréimhse 2000-2020; á chur in iúl gur cúis imní di go leantar de leas a bhaint as na scéimeanna sin ar chostas airgeadas poiblí AE; á chur in iúl gur cúis imní di a chloisteáil go bhféadfadh scéimeanna eile a bheith ann a mbeadh an dochar céanna ag baint leo, amhail “cum-fake”; ag tabhairt dá haire gur rialaigh Cúirt Bhreithiúnais na Gearmáine in Karlsruhe i mí Iúil 2021 go bhfuil scéimeanna cum-ex neamhdhleathach agus, dá bhrí sin, gurb ionann iad agus calaois chánach;

19. ag cur sonrú san fhiosrúchán agus sa tuarascáil chríochnaitheach ón Údarás Eorpach um Urrúis agus Margaí (ESMA) ar scéimeanna aiséilimh cum-ex, cum-cum agus cánach iarchoimeádta, mar a d’iarr an Pharlaimint; á iarraidh ar an gCoimisiún measúnú a dhéanamh ar réitigh a d’fhéadfadh a bheith ann chun dul i ngleic leis na scéimeanna sin, eadhon an fhéidearthacht aiséilimh chánach a nascadh le dáileadh bunúsach díbhinní, go háirithe trí aitheantóir uathúil, agus/nó trí eintiteas aonair a chur ar iontaoibh i ngach Ballstát ar a bhfuil freagracht as cáin iarchoimeádta a bhailiú agus an deimhniú cánach ábhartha a eisiúint chun a áirithiú nach féidir le hiléilimh chánach thar aon dáileadh amháin tarlú agus go n-aimseoidh na riaracháin chánach mí-úsáid nósanna imeachta aiséilimh go héasca;

20. ag cur béim ar an bhfíoras go raibh tionchar ag an méid a tháinig chun solais, ar shláine an mhargaidh agus ar mhuinín na n-infheisteoirí; á iarraidh ar an gCoimisiún breithniú a dhéanamh ar chonclúidí na tuarascála deiridh ó ESMA maidir leis an athbhreithniú ar an Rialachán maidir le Drochúsáid Margaidh (MAR) chun anailís a dhéanamh ar sáraíodh an rialachán, agus a mheas an bhfuil gá le leasuithe ar an MAR i ndáil leis an méid sin; á thabhairt chun suntais nach mór údaráis Eorpacha, lena n-áirítear ÚBE agus ESMA, a bheith i seilbh a bhfreagrachtaí maoirseachta;

21. á iarraidh ar an gCoimisiún bearta a mholadh chun feabhas a chur leis an gcomhar agus an cúnamh frithpháirteach idir na húdaráis chánach, údaráis mhaoirseachta na margaí airgeadais agus, i gcás inarb iomchuí, comhlachtaí um fhorfheidhmiú an dlí maidir le scéimeanna aiséilimh cánach iarchoimeádta a bhrath agus a ionchúiseamh; ag cur béim ar an moladh ó ESMA ( 30 ) chuig an gCoimisiún deireadh a chur leis na srianta dlíthiúla atá ann faoi láthair maidir le faisnéis a mhalartú idir údaráis mhaoirseachta an mhargaidh airgeadais agus údaráis chánach; á iarraidh ar an gCoimisiún foráil a dhéanamh maidir le bunús dlí do mhalartú faisnéise ábhartha idir na húdaráis sin, go háirithe chun gníomhaíochtaí amhrasacha a bhrath, i dtograí reachtacha a bheidh ann amach anseo;

22. á chur in iúl go bhfuil an imní chéanna uirthi agus atá ar ESMA gurb annamh a dhéantar scéimeanna iarchoimeádta cánach a theorannú laistigh de theorainneacha AE ( 31 ) agus, dá bhrí sin, ag leagan béim ar an tábhacht a bhaineann le comhar idirnáisiúnta leanúnach ar an ábhar seo;

23. ag leagan béim ar iarrachtaí an Choimisiúin agus ar thionscnaimh na Parlaiminte comhar cánach idir na Ballstáit a neartú, sampla amháin den sórt sin is ea an clár Fiscalis;

24. á chur i bhfáth, cé go ndearnadh malartú faisnéise a éascú le Treoir 2014/107/AE ón gComhairle, go bhfuil bacainní eile ann ar scéimeanna cum-ex agus cum-cum a bhrath, go háirithe na sprioc-amanna socraíochta le haghaidh idirbhearta urrúis, raon feidhme an mhalartaithe faisnéise maidir le gnóthachain chaipitiúla, agus malartú tobann neamhleor faisnéise; ag meabhrú na moltaí a eisíodh i rún uaithi an 16 Meán Fómhair 2021 maidir le “cur chun feidhme cheanglais an Aontais i leith faisnéis chánach a mhalartú: dul chun cinn, an chiall a ceannaíodh agus bacainní le sárú”;

25. ag cur béim ar an bhfíoras gur cheart ról na n-idirghabhálaithe a chur san áireamh agus á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit bearta iomchuí a fhorbairt chun cosc a chur ar a ról maidir le mí-úsáid cánach agus seachaint cánach a éascú; ag meabhrú gur tugadh isteach le Treoir (AE) 2018/822 (DAC 6) rialacha nochta éigeantaigh le haghaidh socruithe trasteorann lenar cruthaíodh oibleagáid ar idirghabhálaithe tuarascáil a thabhairt ar shocruithe cánach a d’fhéadfadh a bheith díobhálach; á iarraidh ar an gCoimisiún meastóireacht a dhéanamh ar a mhéid a rannchuidigh na rialacha sin le socruithe cánach díobhálacha a nochtadh, amhail scéimeanna cum-ex agus cum-cum agus ar a mhéid a bhí éifeacht dhíspreagthach acu;

26. á iarraidh ar an gCoimisiún an malartú éigeantach faisnéise a leathnú chuig scéimeanna arbatráiste díbhinní agus chuig gach faisnéis faoi ghnóthachain chaipitiúla, lena n-áirítear deonú díbhinní agus aisíocaíochtaí cánach gnóthachan caipitiúil; á iarraidh, thairis sin, ar an gCoimisiún measúnú a dhéanamh ar an tionchar a bheadh ag síneadh a chur leis na ceanglais tuairiscithe chuig socruithe trasteorann chun sócmhainní cliant ar daoine nádúrtha iad a bhainistiú, agus an t-ualach riaracháin a chruthófaí á chur san áireamh; á thabhairt chun suntais, sa chreat sin, a thábhachtaí atá faisnéis chruinn iomlán faoi úinéireacht thairbhiúil;

Deireadh a chur le bacainní ar infheistíochtaí trasteorann sa mhargadh aonair

27. á chur in iúl gur geal léi go mór go bhfuil sé ar intinn ag an gCoimisiún togra a chur ar aghaidh faoi dheireadh 2022 lena mbunófar córas coiteann chun cánacha a choimeád siar, a mbeidh sásra le haghaidh malartú faisnéise agus comhar i measc riaracháin chánach na mBallstát ag gabháil leis; ag tathant ar an gCoimisiún, agus inniúlachtaí an Aontais á n-urramú ina n-iomláine, a seacht ndícheall a dhéanamh chun dul i ngleic le héagsúlachtaí maidir le cánacha a choimeád siar san Aontas;

28. á iarraidh go dtabharfadh togra den sórt sin aghaidh ar an ngá atá le cur chun feidhme comhchuibhithe ar cheart é a chur in ionad conarthaí cánach idir na Ballstáit; á iarraidh ar an gCoimisiún treoir a thabhairt maidir le forálacha conartha a d’fhéadfadh na Ballstáit a úsáid ina gcomhaontuithe déthaobhacha le tríú tíortha;

29. ag meabhrú thiomantas an Choimisiúin Aontas na Margaí Caipitil a thabhairt chun críche; á iarraidh ar an gCoimisiún, i ndáil leis sin agus faoi 2022, measúnú tionchair a dhéanamh ar chur chun feidhme na mbeart a áirítear sa phlean gníomhaíochta a seoladh in 2019;

30. ag tabhairt dá haire nach bhfuil an moladh ón gCoimisiún chun nósanna imeachta dea-fheidhmiúla maidir le nósanna imeachta um fhaoiseamh ag an bhfoinse a chur chun feidhme nó, i gcás nach féidir é sin a dhéanamh, chun nósanna imeachta aisíocaíochta tapa agus caighdeánaithe a bhunú, a eisíodh mar chuid de mholadh ón gCoimisiún an 19 Deireadh Fómhair 2009 maidir le nósanna imeachta faoisimh cánach a choimeád siar, curtha chun feidhme go sásúil ag na Ballstáit go fóill;

31. ag áitiú ar an gCoimisiún nós imeachta coiteann caighdeánaithe AE a chur chun cinn chun aisíocaíochtaí cánach do na Ballstáit uile a choimeád siar; á thabhairt chun suntais go mbeadh an comhchuibhiú sin ina chabhair ar leith d’infheisteoirí miondíola, ar minic iad a bheith á ndíspreagadh ó nósanna imeachta aisíocaíochta a chur i gcrích mar gheall ar an ualach iomarcach atá ann mar thoradh ar na neamhréireachtaí sin, agus go bhfeabhsódh sé, ar an gcaoi sin, an chothroime iomaíochta;

32. á iarraidh ar an gCoimisiún rialacha maidir le díolúintí agus asbhaintí agus formáid chaighdeánaithe agus próiseas le haghaidh iarrataí aiséilimh a thabhairt isteach, inter alia agus mar chuid den chomhchuibhiú sin, agus aghaidh a thabhairt ar an easpa sainmhínithe aonfhoirmigh atá ann faoi láthair ar “úinéir tairbhiúil”, ar easpa ailínithe na dtréimhsí ama le haghaidh iarrataí agus aiséilimh, agus bacainní teanga; ag leagan béim ar a thábhachtaí atá sé cosc a chur ar an bhféidearthacht atá ann calaois a dhéanamh sa chreat nua;

33. á mheas gur próiseas páipéar-bhunaithe iad aisíocaíochtaí cánacha iarchoimeádta den chuid is mó, rud nach amháin atá níos moille agus níos déine ar cháiníocóirí, a chuireann tuilleadh castachta leis an bpróiseas d’infheisteoirí nach infheisteoirí baile iad, ach a bhfuil baol calaoise níos mó ag baint leis; á chur i bhfáth gur féidir an t-ualach riaracháin a laghdú, mar aon leis an éiginnteacht in infheistíochtaí trasteorann agus in imghabháil cánach, agus dlús a chur leis na nósanna imeachta d’infheisteoirí agus d’údaráis chánach araon, agus dlús á chur le nósanna imeachta d’infheisteoirí agus d’údaráis chánach, agus feabhas á chur, dá bhrí sin, ar an status quo;

34. ag tabhairt aird faoi leith ar acmhainneacht na teicneolaíochta mórleabhar dáilte (DLT) chun an córas iarchoimeádta a dhéanamh níos éifeachtúla i ngach tír, ach chun nósanna imeachta gan uaim a éascú idir córais náisiúnta éagsúla agus chun gníomhaíocht chalaoiseach a chosc; á iarraidh ar an gCoimisiún, i ndáil leis an méid sin, na réitigh dhigiteacha atá ann cheana sna Ballstáit a chur san áireamh, measúnú a dhéanamh ar an gcaoi a ndéanfar teicneolaíochtaí blocshlabhra a ghiaráil chun cosc a chur ar imghabháil cánach agus ar sheachaint cánach, agus rialacha an Aontais maidir le cosaint sonraí á n-urramú go hiomlán, agus breithniú a dhéanamh ar threoirthionscadal a bhunú; á chur i bhfáth, áfach, nach féidir leis an teicneolaíocht amháin aghaidh iomlán a thabhairt ar na fadhbanna a eascraíonn as easpa comhchreata;

35. á chur i bhfios go bhfuil cánacha iarchoimeádta ar íocaíochtaí díbhinne, úis agus ríchíosa idir cuideachtaí comhlachaithe san Aontas a shroicheann tairseacha áirithe bainte de réir a chéile ag PSD agus IRD, agus é mar aidhm leis sin baol an chánachais dhúbailte a laghdú; ag tabhairt dá haire go leantar de chánacha iarchoimeádta a ardú ar infheisteoirí faoi bhun na dtairseach sin agus go bhfuil na nósanna imeachta maidir le díolúine chánach nó faoiseamh cánach á rialú ag coinbhinsiúin chánach dúbailte sa chás sin;

36. á chur in iúl gur geal léi an rogha a leag an Coimisiún amach chun córas comhchoiteann iomlán faoisimh ó fhoinsí de chuid an AE a bhunú, a d’fhéadfadh a bheith ina réiteach iontaofa san fhadtéarma; á thabhairt chun suntais nach féidir le gluaiseacht i dtreo an chineáil sin córais dochar a dhéanamh don chomhrac i gcoinne mí-úsáid cánach ná aistriú brabúis a éascú, go díreach nó go hindíreach, chuig dlínsí ísealchánacha nó chuig neamhchánachas dúbailte; á chur i bhfáth nach mór, sna himthosca uile, go mbeadh comhlíonadh reachtaíochta AE ag an mBallstát cinn scríbe lena gcuirtear chun feidhme an comhaontú ar thángthas air le Creat Chuimsitheach ECFE/G20 a bheith ina réamhriachtanas le haghaidh faoiseamh ag an bhfoinse;

37. ag meabhrú phrionsabal na hEagraíochta um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (ECFE) maidir le cáin a ghearradh ar ghníomhaíocht ghnó i gcás ina dtarlaíonn sé; á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit anailís a dhéanamh ar roghanna eile amhail córas malartach “faoisimh ag an áit chónaithe”, ina ndéanfadh an Ballstát cónaithe na cánacha iarchoimeádta uile arna n-íoc leis an mBallstát bunaidh a chúiteamh trí chreidmheas cánach, lena n-áiritheofaí nach mbeadh aon chánachas dúbailte ann agus lena gcuirfí teorainn leis an mbaol mí-úsáide;

38. ag cur sonrú i dtionscnamh ECFE TRACE, lena dtugtar an chumhacht d’idirghabhálaithe údaraithe éilimh iarchoimeádta cánach ar infheistíochtaí punainne a aiséileamh; á mheabhrú nár chuir ach Ballstát amháin TRACE chun feidhme; ag spreagadh daoine eile measúnú a dhéanamh ar na torthaí i dtéarmaí measúnú a dhéanamh ar na torthaí ó thaobh ualach riaracháin a laghdú, tionchar ar ioncam cánach agus riosca calaoise;

o

o o

39. á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle agus chuig an gCoimisiún;

(1) IO L 345, 29.12.2011, lch. 8.

(2) IO L 193, 19.7.2016, lch. 1.

(3) IO L 144, 7.6.2017, lch. 1.

(4) IO L 157, 26.6.2003, lch. 49.

(5) IO L 359, 16.12.2014, lch. 1.

(6) IO L 139, 5.6.2018, lch. 1.

(7) Is éard atá sa phacáiste ná teachtaireacht ón gCoimisiún an 21 Márta 2018 dar teideal Time to establish a modern, fair and efficient taxation standard for the digital economy [Tráth chun caighdeán cánachais nua-aimseartha, cóir agus éifeachtúil a bhunú le haghaidh an gheilleagair dhigitigh] (COM(2018)0146), togra ón gCoimisiún an 21 Márta 2018 le haghaidh treoir ón gComhairle lena leagtar síos rialacha maidir le cánachas corparáideach ar láithreacht dhigiteach shuntasach (COM(2018)0147), togra ón gCoimisiún an 21 Márta 2018 le haghaidh treoir ón gComhairle maidir leis an gcóras comhchoiteann i ndáil le cáin seirbhísí digiteacha ar ioncaim a eascraíonn as seirbhísí digiteacha áirithe a sholáthar (COM(2018)0148) agus moladh ón gCoimisiún an 21 Márta 2018 maidir le cánachas corparáideach ar láithreacht dhigiteach shuntasach (C(2018)1650).

(8) IO C 353 E, 3.12.2013, lch. 196.

(9) IO C 369, 11.10.2018, lch. 132.

(10) Obair leantach chomhpháirteach an 16 Márta 2016 maidir le trédhearcacht, comhordú agus cóineasú a thabhairt isteach sna beartais cánach corparáide san Aontas agus i rúin TAXE 1, obair leantach an 16 Samhain 2016 ar an rún ó Pharlaimint na hEorpa maidir le rialuithe cánach agus bearta eile atá comhchosúil ó thaobh cineáil agus éifeachta de, obair leantach Aibreán 2018 ar mholadh PANA, obair leantach an 26 Márta 2019 ar an rún maidir le scannal cum-ex agus obair leantach an 27 Lúnasa 2019 ar rún TAX3.

(11) IO L 279, 24.10.2009, lch. 8.

(12) IO L 57, 18.2.2021, lch. 17.

(13) IO C 366, 27.10.2017, lch. 51.

(14) IO C 101, 16.3.2018, lch. 79.

(15) IO C 363, 28.10.2020, lch. 102.

(16) IO C 108, 26.3.2021, lch. 8.

(17) IO C 456, 10.11.2021, lch. 177.

(18) Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(2021)0392.

(19) Tuarascáil ón gCoimisiún an 18 Bealtaine 2021 dar teideal “Tuarascáil Bhliantúil ar Chánachas, 2021”.

(20) Dover, R. et al., “Trédhearcacht, comhordú agus cóineasú a tabhairt isteach i mbeartais cánach corparáide san Aontas Eorpach, Cuid I: Measúnú ar mhéid na pleanála ionsaithí cánach corparáidí”, Parlaimint na hEorpa, Ard-Stiúrthóireacht um Sheirbhísí Taighde Pharlaimintigh, an tAonad um Breisluach Eorpach, Meán Fómhair 2015.

(21) Tørsløv, T., Wier, L. agus Zucman, G., “The Missing profits of Nations” [Brábúis na Náisiún ar Iarraidh], Páipéar Oibre 24701, Meitheamh 2018, ar fáil ag: https://www.nber.org/papers/w24701

(22) https://ec.europa.eu/taxation_customs/system/files/2018-03/taxation_papers_71_atp_.pdf

(23) IO C 395, 29.9.2021, lch. 89.

(24) Ráiteas tosaigh ón Uasal Paul Gisby (Cuntasaíocht Eorpach) ag éisteacht phoiblí Fhochoiste FISC i bParlaimint na hEorpa an 27 Deireadh Fómhair 2021.

(25) Turarascáil ón gCoimisiún an 24 Márta 2017 dar teideal “Borradh a chur faoi aontas na margaí caipitil: dul i ngleic le bacainní náisiúnta ar shreafaí caipitil” (COM(2017)0147);

(26) Teachtaireacht ón gCoimisiún an 18 Bealtaine 2021 dar teideal le Cánachas Gnó don 21ú haois] (COM(2021)0251).

(27) Plean Gníomhaíochta an Choimisiúin i gcomhair Cánachas Cothrom agus Simplí a thacaíonn leis an Straitéis Téarnaimh.

(28) Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 6 Iúil 2016 maidir le rialuithe cánach agus bearta eile atá comhchosúil ó thaobh cineáil agus éifeachta de, mír 26.

(29) Van 't Riet, M. agus Lejour, A., “A Common Withholding Tax On Dividend, Interest And Royalties In The European Union”, [Cáin Iarchoimeádta Choiteann ar Dhíbhinn, Ús agus Ríchíosanna san Aontas Eorpach], 2020.

(30) Tuarascáil chríochnaitheach ón Údarás Eorpach um Urrúis agus Margaí an 23 Meán Fómhair 2020 maidir leis an Rialachán maidir le drochúsáid margaidh, mír 624.

(31) Ibid., mír 617.