MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.Comhthéacs an togra

Cumhdaítear leis an gcinneadh seo méid EUR 293 551 794 as Ciste Dlúthpháirtíochta an Aontais Eorpaigh (CDAE) a fhorscaoileadh chun cúnamh a thabhairt don Rómáin, don Iodáil agus don Ostair tar éis tubaistí a tharla sna tíortha sin le linn 2018. Tá ag gabháil leis an bhforscaoileadh sin Dréachtbhuiséad Leasaitheach (DBL) Uimh. 3/2019 lena moltar go gcuirfí na leithreasuithe is gá isteach i mbuiséad ginearálta 2019, idir ghealltanais agus íocaíochtaí.

2.Faisnéis agus coinníollacha

2.1An Rómáin – tuilte i réigiún an Oirthuaiscirt le linn shamhradh 2018

Idir lár an Mheithimh agus tús mhí Lúnasa, 2018, buaileadh réigiún Oirthuaisceart na Rómáine le treallanna leanúnacha d’fhearthainn throm agus le tuilte móra dá éis sin, rud ba chúis le damáiste suntasach don bhonneagar agus do thithe cónaithe, agus ba chúis le caillteanais in earnáil na talmhaíochta.

(1)An 7 Meán Fómhair 2018, chuir an Ghréig iarratas isteach le haghaidh ranníocaíocht ó Chiste Dlúthpháirtíochta an Aontais Eorpaigh, laistigh den teorainn ama atá ann, mar atá 12 sheachtain tar éis an chéad tarlú damáiste. Ba le réigiún an Oirthuaiscirt amháin a bhain an tiarratas, an réigiún ba mhó i bhfad a buaileadh leis na tuilte, agus an réigiún ina ndearnadh taifead den chéad damáiste an 16 Meitheamh. Sa litir iarratais a chuir údaráis na Rómáine isteach, d’fhógair siad go gcuirfeadh siad tuairisc nuashonraithe gan mhoill óir nach raibh an measúnú ar an damáiste críochnaithe go fóill de dheasca gur mhair na tuilte chomh fada agus a mhair.

(2)Is de bhunús nádúrtha an tubaiste.

(3)Cuireadh an tiarratas isteach ar bhonn na gcritéar le haghaidh 'tubaiste nádúrtha réigiúnach' mar a leagtar síos in Airteagal 2(3) den Rialachán. Sa chéad iarratas acu, an 7 Meán Fómhair, ba é EUR 196,8 milliún meastachán údaráis na Rómáine ar chostas iomlán an damáiste dhírigh a rinneadh. Ó tharla nach bhfuil sa mhéid sin ach 1,24 % d’OTI réigiún sin an Oirthuaiscirt, réigiún ar leibhéal NUTS 2, níor chomhlíon an chéad iarratas sin an coinníoll bunriachtanach a leagtar síos sa Rialachán maidir le forscaoileadh Chiste Dlúthpháirtíochta an Aontais Eorpaigh, agus dá bhrí sin ní bheadh sé incháilithe le haghaidh ranníocaíocht ón Chiste Dlúthpháirtíochta.

(4)An 9 Deireadh Fómhair 2018, chuir údaráis na Rómáine isteach, mar a d’fógair siad a dhéanfaidís, meastachán leasaithe a thug costas iomlán an damáiste dhírigh suas go dtí EUR 327,7 milliún. Is é atá sa mhéid sin 2,07 % d’OTI an réigiúin, agus dá réir sin is mó é ná an tairseach is gá, is é sin 1,5 % den OTI réigiúnach (i.e. EUR 238 milliún i gcás réigiún an Oirthuaiscirt).

(5)Go fóill féin, aimsíodh líon áirithe neamhréireachtaí le linn anailís an Choimisiúin ar iarratas leasaithe na Rómáine. Dá bhrí sin, d’iarr an Coimisiún soiléiriú ar údaráis na Rómáine, agus fuair sé sin an 14 Nollaig 2018.





(6)San iarratas a chuir údaráis na Rómáine isteach, tugann siad cur síos mionsonraithe ar thionchar na tubaiste. De dheasca treallanna leanúnacha d’fhearthainn throm idir lár an Mheithimh agus tús mhí Lúnasa, d’éirigh tuilte agus rinneadh damáiste dá ndeasca don bhonneagar, don talmhaíocht agus do thithe cónaithe príobháideacha i ngach ceann de shé chontae réigiún an Oirthuaiscirt, agus go háirithe in Neamt, Bacau agus Suceava. Rinneadh damáiste do leibhéanna agus do dhambaí sruthchúrsaí, do os cionn 4 000 km de bhóithre nó de shráideanna (idir chinn náisiúnta agus áitiúla), do dhroichid, do chórais cóireála uisce agus séarachais, do dháileadh leictreachais agus gáis, don soláthar uisce agus do chórais uisciúcháin, do 32 scoil agus d’fhoirgnimh phoiblí eile.

(7)Ba é EUR 294 mhilliún meastachán údaráis na Rómáine ar chostas na noibríochtaí éigeandála agus téarnaimh is incháilithe faoi Airteagal 3(2) den Rialachán, agus chuir siad i láthair é agus é arna mhiondealú de réir chineál na noibríochtaí. Baineann an sciar is mó (os cionn EUR 154 mhilliún) leis an gcostas a ghabhann le bonneagar cosanta (leibhéanna) a dhéanamh slán, agus baineann an dara sciar is mó, EUR 127 milliún, leis an gcostas a ghabhann leis an mbonneagar iompair a athchóiriú.

(8)Níor iarr an Rómáin go níocfaí airleacan.

(9)Dhearbhaigh údaráis na Rómáine nach bhfuil aon árachas ann a chumhdódh na costais incháilithe.

(10)An réigiún a buaileadh, is ‘réigiún lagfhorbartha’ é faoi Chistí Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa (Cistí SIE), 2014-2020. San iarratas a rinne siad, níor chuir údaráis na Rómáine in iúl don Choimisiún go raibh sé de rún acu an cistiú ó Chistí Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa a ath-leithdháileadh ionsar na bearta téarnaimh.

(11)Níor ghníomhachtaigh an Rómáin an Sásra Aontais um Chosaint Shibhialta.

(12)Maidir le cur chun feidhme reachtaíocht an Aontais maidir le baol tubaiste a chosc agus a bhainistiú, níl aon nós imeachta um shárú ar siúl faoi láthair.