AN COIMISIÚN EORPACH An Bhruiséil,21.12.2021 JOIN(2021) 35 final TEACHTAIREACHT CHOMHPHÁIRTEACH CHUIG PARLAIMINT NA hEORPA AGUS CHUIG AN gCOMHAIRLE Cur chuige straitéiseach Aontais chun tacú le Dí-armáil, Díshlógadh agus Ath-lánpháirtiú iarchomhraiceoirí



1. Réamhrá Is ollmhór an crá agus an fhulaingt a bhíonn ann mar thoradh ar chineál athraitheach na coinbhleachta, leathadh grúpaí armtha agus méadú an fhoréigin, cúinsí a dhéanann difear nach beag do shaol ban, fear, buachaillí agus cailíní ar fud an domhain. Aon uair a théann an tsíocháin ar gcúl agus a bhaineann coinbhleachtaí armtha an bonn ó stáit agus ó réigiúin ina n‑iomláine, is minic nach mór don Aontas Eorpach (AE) aghaidh a thabhairt ar iarmhairtí díreacha nó indíreacha agus ar dhúshláin nua maidir leis an tslándáil. Dá bhrí sin is gá don Aontas Eorpach, níos mó ná riamh, a fhreagairt a bheachtú mar ghníomhaí síochána domhanda a thugann aghaidh ar éagobhsaíocht agus ar choinbhleacht lasmuigh dá theorainneacha féin. Traidisiún seanbhunaithe de chuid an Aontais is ea tacaíocht a sholáthar chun feabhas a chur ar shlándáil agus forbairt dhaonna pobal agus daoine aonair atá ag féachaint le héalú ó choinbhleacht. Agus aistriú á dhéanamh ón gcoinbhleacht go dtí an tsíocháin, tá sé fíor-riachtanach deiseanna imeachta cuntasacha, próisis pholaitiúla agus slite maireachtála malartacha a éascú dóibh siúd atá páirteach ann. Tacú leis na próisis síochána sa Cholóim nó i gCúige Aceh na hIndinéise, deiseanna imeachta a lorg ó limistéir choinbhleachta sa Nigéir thoir thuaidh nó ath‑lánpháirtiú iarthrodaithe na coinbhleachta san Úcráin thoir a chur chun cinn, is léiriú iad sin ar chuid de na bealaí ar féidir leis an Aontas dul i bhfeidhm ar na gníomhaíochtaí sin agus tacú leo. Tá an ról atá ag dí‑armáil, díshlógadh agus ath‑lánpháirtiú iarchomhraiceoirí (DDR) fíor-riachtanach maidir le cobhsaíocht agus síocháin mharthanach a chothú. Féadann sé cosc a chur le dúshaothrú breise casaoidí agus éagobhsaíochta a bhíonn á spreagadh ag grúpaí armtha, a bhféadfadh cuid díobh a bheith ainmnithe mar eagraíochtaí sceimhlitheoireachta. Mar sin is gné bhunúsach é DDR de rannchuidiú an Aontais le deireadh a chur le hatarlú foréigin agus dá rannchuidiú le cobhsaíocht ar bhonn níos leithne, mar go dtugann sé aghaidh ar na rioscaí a bhaineann le grúpaí armtha agus go dtacaíonn sé leis an aistriú ón gcoimhlint armtha go dtí rannpháirtíocht pholaitiúil agus rialachas cuimsitheach. Ar na bacainní sonracha nach mór do thionscnaimh DDR aghaidh a thabhairt orthu uaireanta, tá na cinn seo a leanas inter alia: úinéireacht lag ar bhonn áitiúil agus náisiúnta; cur chuige ilroinnte i leith chothú na síochána; forálacha nó ionchais neamhréalaíocha nó gan tacaíocht i dtaca le sosanna cogaidh nó comhaontuithe síochána; cur chuige gearrthéarmach i leith an ath‑lánpháirtithe; rialachas neamhéifeachtach in earnáil na slándála agus an cheartais. Is léir, bunaithe ar thaithí an Aontais, go bhfuil gá le rannpháirtíocht luath, mar aon le dearcadh fadtéarmach, solúbthacht agus an cumas freagairt go mear, trí bhíthin an taidhleoireacht, an fhorbairt, an tsíocháin, an tslándáil agus iarrachtaí cosanta a nascadh i gcomhthéacsanna ardriosca. Chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin a bhaineann le grúpaí armtha agus chun an leas is mó is féidir a bhaint as tionchar a ghníomhaíochtaí, chinn an tAontas a bheartas DDR a thabhairt cothrom le dáta, agus leas á bhaint aige as a Straitéis Dhomhanda agus Cur Chuige Comhtháite an Aontais maidir le Coinbhleachtaí agus Géarchéimeanna Seachtracha (dá ngairtear: ‘an Cur Chuige Comhtháite’ anseo feasta ). Nuair a thabharfar beartas DDR an Aontais cothrom le dáta, beidh sé ag teacht leis an uaillmhian an Eoraip a bheith níos láidre sa domhan, agus cuirfidh sé lena thiomanta atá an tAontas do chlár oibre um chothú síochána na Náisiún Aontaithe, lena ndírítear ar chosc na coinbhleachta agus ar chonairí réamhghníomhacha i dtreo na síochána agus na forbartha. Ar an gcaoi sin, rannchuidíonn an tAontas le héifeachtaí iarmhartacha ó réigiúin chomharsanacha agus réigiúin in aice láimhe a chosc, ar éifeachtaí iad a d’fhéadfadh difear a dhéanamh do shlándáil inmheánach an Aontais. Sainmhíniú agus aidhm Tagraíonn DDR do rannpháirtíocht dheonach fear agus ban, ar baill agus comhpháirtithe iad d’fhórsaí agus grúpaí armtha, maidir lena n‑airm a leagan uathu, droim láimhe a thabhairt le struchtúir cheannais agus rialaithe, agus aistriú chuig an saol sibhialtach. Is é an (t‑ath‑lánpháirtiú inbhuanaithe príomhaidhm DDR. Áirítear leis sin an iliomad saincheisteanna a bhaineann le riachtanais slándála, shóisialta agus shíceolaíocha, agus le hionchais shocheacnamaíocha, oideachais, sláinte, dlí agus pholaitiúla amach anseo, ní i gcás iarchomhraiceoirí agus a gcomhpháirtithe amháin ach i gcás na dteaghlach agus na bpobal ina ndéanfaidh siad an (t‑ath‑)lánpháirtiú freisin. Mar sin, tá DDR suite ag crosbhóthar na n‑iarrachtaí daonnúla, forbartha agus síochána. Sa Teachtaireacht Chomhpháirteach seo leagtar amach beartas cuimsitheach uile-Aontais maidir le próisis DDR a mheasúnú agus a bheith rannpháirteach iontu, agus moltar leis modhanna chun tacaíocht a cheapadh agus a sholáthar le haghaidh DDR i dtíortha agus réigiúin a bhfuil difear á dhéanamh dóibh, ar bhealach comhordaithe atá íogair ó thaobh na coinbhleachta de agus é i gcomhréir leis an dlí idirnáisiúnta, go díreach agus in éineacht le comhpháirtithe, lena n‑áirítear na Náisiúin Aontaithe, an Banc Domhanda, eagraíochtaí réigiúnacha agus tríú tíortha. Dá bhrí sin déanann an Teachtaireacht seo an méid seo a leanas: ·cuireann sí cur chuige an Aontais i leith DDR i láthair agus díríonn sí aird ar na cineálacha rannchuidithe a d’fhéadfadh an tAontas agus a Bhallstáit a thairiscint; ·treisíonn sí na naisc le príomhbheartais agus príomhionstraimí eile sa timthriall coinbhleachta ina iomláine; ·leagann sí treoirphrionsabail amach le haghaidh gníomhaithe de chuid an Aontais; ·molann sí uirlisí agus gníomhaíochtaí tiomnaithe. 2. Cur chuige DDR an Aontais a chur in oiriúint do chomhthéacsanna a bhíonn ag athrú Comhartha sóirt de choinbhleachtaí an lae inniu is ea grúpaí armtha atá ag éirí níos ilroinnte agus a bhfuil struchtúir cheannais luaineacha acu, mar aon le gnéithe trasnáisiúnta agus naisc le heagraíochtaí a bhfuil baint acu le heagraíochtaí coireachta eagraithe agus sceimhlitheoireachta. An dinimic is údar leis an radacú, déanann sí casaoidí sóisialta, eitneacha, cultúrtha, eacnamaíocha, polaitiúla, reiligiúnacha agus slándála a dhúshaothrú, casaoidí arna méadú mar gheall ar laigí sa smacht reachta, i struchtúir stáit agus i riaracháin phoiblí, mar gheall ar rochtain éagórach ar thalamh agus ar acmhainní nádúrtha, mar gheall ar an athrú aeráide agus mar gheall ar leochaileacht an chomhshaoil. Sa chomhthéacs sin, is minic a fhágtar próisis DDR gan na creata a mbíodh gá acu leo go traidisiúnta – sosanna cogaidh marthanacha agus comhaontuithe síochána inmharthana. Thairis sin, is féidir go mbainfí de phríomhchoinníollacha eile a ghabhann le DDR – iontaoibh fhrithpháirteach na bpáirtithe coinbhleachta as an bpróiseas síochána, a thoilteanaí atá siad a bheith rannpháirteach ann, agus na híosleibhéil slándála. Dá bhrí sin, i gcás daoine aonair agus grúpaí a imíonn ón gcoinbhleacht armtha, d’fhéadfadh cabhair agus tacaíocht a bheith uathu nuair a bhíonn comhaontú síochána ann ach freisin i gcás go bhfuil an choinbhleacht fós ar siúl. Rannpháirtíocht i bpróisis DDR

Chun ionchais a bhainistiú agus chun an iontaoibh i bpróiseas síochána a fheabhsú, ba cheart rannpháirtíocht fear, ban, buachaillí agus cailíní i bpróiseas DDR a bheith bunaithe ar chritéir incháilitheachta shoiléir sheasta a bhraitheann ar an gcomhthéacs, ina gcuirtear aois, inscne agus éagsúlacht san áireamh. Cé go bhféadfadh forluí a bheith i gceist idir róil, is iad seo a leanas cuid de na catagóirí ábhartha maidir le DDR: -comhraiceoirí ar baill iad d’fhórsaí armtha agus/nó de ghrúpaí armtha, agus daoine a bhfuil róil tacaíochta á gcomhlíonadh acu, dá dtagraítear mar chomhpháirtithe go minic; -fillithe ar an saol sibhialtach agus daoine féin‑díshlógtha; -teaghlaigh agus cleithiúnaithe eile a bhfuil baint acu le baill de ghrúpaí armtha; -daoine a fuadaíodh, leanaí, marthanóirí agus íospartaigh eile; -na pobail ina ndéanann iarchomhraiceoirí agus a gcomhpháirtithe lánpháirtiú nó ath‑lánpháirtiú. An dlí idirnáisiúnta um chearta an duine (IHRL), an dlí daonnúil idirnáisiúnta (IHL) agus an dlí coiriúil idirnáisiúnta, socraítear leo srianta ar incháilitheacht do phróisis DDR i gcás daoine a dhéanann coireanna cogaidh, cinedhíothú, coireanna in aghaidh an chine dhaonna agus sáruithe tromchúiseacha ar chearta an duine. Ar an ábhar sin, duine a measadh a bheith incháilithe do phróiseas DDR áirithe ag an tús, féadfar é a eisiamh agus a ionchúiseamh tar éis toradh a fháil ar imscrúdú coiriúil. Thairis sin, grúpaí arna n‑ainmniú ag Comhairle Slándála na Náisiún Aontaithe nó ag an Aontas mar eagraíochtaí sceimhlitheoireachta nó mar throdaithe sceimhlitheoireachta eachtracha agus a dteaghlaigh atá ag filleadh, fanann siadsan lasmuigh de réimse DDR. Ba cheart pleananna a dhéanamh agus tús áite a thabhairt i gcónaí, láithreach agus gan choinníoll, do chosaint agus scaoileadh leanaí a bhfuil baint acu le fórsaí agus grúpaí armtha agus dá lánpháirtiú nó dá n‑ath‑lánpháirtiú lena dteaghlaigh agus a bpobail, i gcomhréir le IHRL agus IHL, gan beann ar ainmniú féideartha an ghrúpa armtha. Leanaí atá in aois na freagrachta coiriúla agus a bhfuil amhras ann go ndearna siad coir thromchúiseach, tabharfar ar láimh iad do ghníomhaithe sibhialtacha, agus ba cheart ceartas a sholáthar laistigh de na creata um cheartas d’ógánaigh. Príomhchomhpháirteanna DDR Measann an tAontas gur próiseas polaitiúil, neamh‑mhíleata, claochlaitheach é DDR, a bhraitheann go láidir ar úinéireacht náisiúnta agus áitiúil, ar iarrachtaí síochána agus forbartha, agus ar fhorbairt na hathléimneachta. Maidir le rannpháirteachas an Aontais chun tacú le DDR, is gá an bhéim a leagtar ar ghnéithe sonracha, a seicheamhú agus a gcur in iúl a chur in oiriúint do gach comhthéacs sonrach. Féadfaidh an tAontas tacú le tionscnaimh nach dtagraítear dóibh go sonrach mar DDR ach arb aidhm dóibh fós an foréigean a laghdú nó an athléimneacht a mhéadú ar leibhéal an phobail agus cur le cumas daoine diúltú d’iarrachtaí grúpaí armtha iad a (ath‑)earcú. Ionchais a chruthú le haghaidh an imeachta chuntasaigh – bíodh an t‑imeacht sin gan choinne nó struchtúrtha – ó ghrúpaí armtha agus filleadh ar an saol sibhialtach, d’fhéadfadh na hionchais sin rannchuidiú le timpeallachtaí a chruthú a bheadh níos fabhraí do DDR. Is é is dí‑armáil ann measúnú, bailiú, doiciméadú, rialú agus diúscairt shábháilte arm, armlóin agus pléascán arna n‑úsáid ag comhraiceoirí agus a gcomhpháirtithe, agus ag an daonra sibhialtach freisin uaireanta, chun laghdú a bhaint amach ar chúrsaíocht aindleathach mionarm agus armán éadrom (SALW) go príomha, mar aon le hearraí bainteacha. Féadfaidh an dí‑armáil tarlú ag gach céim de DDR, a bheith idirthréimhseach nó a bheith ag brath ar fhorbairtí polaitiúla níos leithne nó ar phróiseas síochána atá ar na bacáin. Féadfaidh an tAontas tacú leis an dí‑armáil agus/nó le bainistíocht arm agus armlóin trí bheartas agus trí idirphlé polaitiúil nó trí bhearta cúnaimh agus comhairle ó shaineolaithe a sholáthar do na húdaráis náisiúnta nó áitiúla. D’fhéadfaí oibríochtaí comhpháirteacha dí‑armála faoi chuimsiú mhisean agus/nó oibríocht Chomhbheartas Slándála agus Cosanta (CBSC) a bheartú, má chinneann an Chomhairle amhlaidh, i gcomhréir le hAirteagal 43 CAE, agus d’fhéadfaí a bheartú freisin rannchuidiú le tionscnaimh arna sainordú ag na Náisiúin Aontaithe nó arna stiúradh go réigiúnach agus go náisiúnta. Ba cheart leanúint den chomhar oibríochtúil idir údaráis forfheidhmithe dlí Aontais agus neamh‑Aontais laistigh de thosaíocht Arm Tine an Ardáin Eorpaigh Ildisciplínigh i gCoinne Bagairtí Coiriúla (EMPACT). Is é is díshlógadh ann scaradh agus/nó dícheangal aosach atá ina mbaill d’fhórsaí armtha agus grúpaí armtha ó struchtúir cheannais agus aistriú na mball sin chuig stádas sibhialtach. Áirítear leis athruithe ar an stádas dlíthiúil agus d’fhéadfadh go n‑éileodh sé comhairleoireacht shíceasóisialta agus tacaíocht maidir le cúram sláinte. Is féidir leis tarlú gan choinne nó féadtar é a eagrú trí reachtaíocht nó trí chomhaontuithe polaitiúla. Áirítear le próiseáil agus scaoileadh na gcomhraiceoirí incháilithe agus a gcomhpháirtithe cúnamh idirthréimhseach, gearrthéarmach agus spriocdhírithe, a dtugtar tacaíocht ath‑imeasctha air, dóibh siúd atá ag gabháil trí phróiseas díshlógtha. Leis an bpróiseas sin ba cheart íospartaigh na gáinneála ar dhaoine a chur san áireamh a ndearnadh dúshaothrú orthu chun críoch coinbhleachtaí armtha agus cogaidh. Féadann an tAontas tacú leis an díshlógadh trí chúnamh is féidir a chur i bhfeidhm go mear agus trí fhorálacha sonracha faoi chláir mhaoinithe ghníomhaíocht sheachtrach an Aontais, gníomhaíochtaí faoi Airteagal 28 CAE, rannchuidiú ó CBSC agus cineálacha eile rannpháirtíochta a threisíonn inniúlachtaí na n‑údarás i réimsí amhail fíorú, lóistíocht agus digitiú. D’fhéadfaí a áireamh i measc na mbeart tacaíochta don ath‑imeascadh oiliúint mar ullmhúchán le haghaidh dhúshláin an tsaoil shóisialta agus ghairmiúil sa todhchaí, an tráth céanna le forálacha sonracha chun an t‑ath‑imeascadh agus an t‑ath‑lánpháirtiú a nascadh le chéile, trí, mar shampla, rannpháirtíocht i dtionscadail eacnamaíocha agus forbartha a bhaineann le bonneagar, seirbhísí sláinte, fuinneamh glas, etc. Is é is ath‑lánpháirtiú ann an próiseas trína ndéanann iarchomhraiceoirí agus a gcomhpháirtithe an t‑aistriú chuig saol mar bhaill de phobail shibhialtacha. Baineann gnéithe slándála, síceolaíocha, sóisialta, sláinte, cultúrtha, reiligiúnacha, eacnamaíocha, polaitiúla agus dlíthiúla leis an bpróiseas oscailte seo, agus bíonn sé ar siúl ar leibhéil an duine, an teaghlaigh agus an phobail mar chuid de phróisis níos leithne um théarnamh, síocháin agus forbairt. I gcásanna sonracha, féadfaidh iarchomhraiceoirí incháilithe grinnfhiosraithe ath‑lánpháirtiú a dhéanamh san earnáil slándála náisiúnta. Ba cheart an próiseas sin a bheith faoi úinéireacht náisiúnta agus ba cheart dó cuimsiú méadaithe agus ionadaíocht chothrom a chur chun cinn agus freagairt do riachtanais slándála an daonra, chomh maith le saincheisteanna cuntasachta, coigeartú méide agus acmhainneacht ionsúcháin na hearnála slándála a chur san áireamh. Déanfar gníomhaíochtaí an Aontais maidir leis an ath‑lánpháirtiú a chónascadh le hiarrachtaí forbartha agus cothaithe síochána níos leithne chun tacú le hiarchomhraiceoirí agus a gcomhpháirtithe agus iad ag aistriú chuig an saol sibhialtach, agus chun acmhainneacht ionsúcháin na bpobal agus na n‑údarás is faighteoirí a mhéadú, lena n‑áirítear trí struchtúir, inniúlachtaí agus próisis rialachais áitiúil a threisiú. De réir mar a laghdófar a thuilleadh na hionchais maidir le hath‑lánpháirtiú rathúil mar thoradh ar mhífheidhmiú níos leithne córas polaitiúil, institiúidí stáit, córas oideachais agus sláinte, agus riaracháin phoiblí, beidh cur chuige struchtúrach á bheartú ag an Aontas. Trí thacú le daonraí eile a ndéanann an choinbhleacht difear dóibh agus roinnt chothrom díbhinní síochána (e.g. trí leorghníomh le haghaidh íospartach agus marthanóirí, lena n‑áirítear íospartaigh gáinneáil ar dhaoine), feabhsaítear tacaíocht na bpobal áitiúil agus na ngníomhaithe náisiúnta don phróiseas agus cuirtear leis an athmhuintearas. Chun tacú leis an ath‑lánpháirtiú socheacnamaíoch, tá an tAontas tiomanta aghaidh a thabhairt ar chineál ilearnála na bpróiseas sin, a chumhdaíonn réimse éagsúil gnéithe amhail tionacht talún éiginnte a shárú, rochtain a áirithiú ar an gcúram sláinte agus tacú le rochtain ar sheirbhísí airgeadais agus baincéireachta. Dá bhrí sin, beidh gá le plé a dhéanamh agus aghaidh a thabhairt ar phríomhthosca áirithe a bhaineann leis an leochaileacht eacnamaíoch, amhail easnaimh mhaicreacnamaíocha struchtúracha agus constaicí i mbealach na forbartha inbhuanaithe, an fholláine agus cruthú cuibhiúil post, bearnaí san oideachais, agus córais shóisialta agus córais cosanta sláinte neamhéifeachta nó neamh‑inrochtana, mar aon le gnéithe ábhartha eile amhail ról na coireachta eagraithe, geilleagair aindleathacha, rioscaí maidir le hath‑earcaíocht, etc.

Trína fhorbairt, a chabhair dhaonnúil agus a chomhar trádála, tacaíonn an tAontas le hobair chuibhiúil agus le slite maireachtála agus geilleagair inbhuanaithe a chur chun cinn, chun cabhrú le tíortha teacht aniar ó éigeandálaí agus atógáil níos fearr a dhéanamh. Ba cheart an cur chuige sin a chur i bhfeidhm ar bhonn níos córasaí maidir le próisis ath‑lánpháirtithe, lena n‑áirítear ath‑lánpháirtiú daoine easáitithe ina dtír féin, teifeach agus fillithe. Agus an tAontas ag féachaint le cultúr síochána a chur chun cinn atá fabhrach don ath‑lánpháirtiú polaitiúil, cabhraíonn sé le daoine agus le pobail chun na scileanna a ghnóthú atá uathu chun bheith rannpháirteach i ngníomhaíochtaí polaitiúla trí pháirtí polaitíochta, i ngluaiseacht shóisialta nó mar ghníomhaithe neamhspleácha, mar go gcumasóidh sin díospóireacht iolraíoch chomh maith le hionchais le haghaidh athmhuintearas níos leithne agus chothú na síochána gan aon amhras go mbeidh díoltas foréigneach ann. 3. Rannpháirtíocht Aontais iomlánaíoch lena dtabharfar aghaidh ar dhúshláin DDR Freastal leathan Chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin DDR, déanfaidh an tAontas a rannchuidiú iltoiseach ar son na síochána, na slándála agus na forbartha a ghiaráil: ·Ós rud é gur gníomhaí domhanda an tAontas ag a bhfuil próifíl idirghabhála fheabhsaithe, tá ról tábhachtach aige mar thionólaí i bpróisis síochána agus i gcosc coinbhleachtaí, agus is é slándáil an duine atá i gcroílár a ghníomhaíochta. Dá bhrí sin, is maith atá ar chumas an Aontais tacaíocht éifeachtach sholúbtha a chur ar fáil le haghaidh phróisis DDR trí straitéisí náisiúnta nó réigiúnacha. Cur chuige réalaíoch, agus é bunaithe ar bheartas agus ar idirphlé polaitiúil, lena dtugtar aghaidh freisin ar ghníomhaithe slándála stáit, féadann sé sin laghdú a dhéanamh ar an dóchúlacht go n‑aiséireoidh teannas agus feabhas a chur ar chobhsaíocht agus athléimneacht chomhpháirtithe an Aontais sa chomharsanacht agus níos faide ar shiúl. ·Feabhsaítear an tacaíocht do phróisis DDR nuair a bhaintear tairbhe as taighde agus nuálaíocht le haghaidh ceapadh beartas fianaisebhunaithe, agus chuige sin teastaíonn bainistíocht eolais, ceachtanna agus eispéireas. Úsáid chomhleanúnach maidir le bosca uirlisí an Aontais Is éifeachtaí tionscnaimh DDR má tá tacaíocht á fáil acu ó bheartais, uirlisí agus ionstraimí an Chur Chuige Chomhtháite, ar coinníoll go gcloíonn siad le seicheamhú leormhaith, cuspóirí réalaíocha, buiséadú agus amlínte le haghaidh gach comhthéacs shonraigh. Is gá do ghníomhaithe ábhartha uile an Aontais, agus iad i mbun rannpháirtíochta i gcomhréir lena n‑inniúlachtaí, comhoibriú, dul i gcomhairle agus dul i gcomhar le chéile ar na leibhéil pholaitiúla, straitéiseacha agus oibríochtúla chun tacaíocht forbartha fhadtéarmach atá bunaithe ar bheartais a nascadh le gníomhaíochtaí gearrthéarmacha agus le bearta cúnaimh eile. Is fearr atá an tAontas in ann torthaí a bhaint amach sa réimse seo anois, a bhuí le glacadh na hionstraime, An Eoraip Dhomhanda: An Ionstraim um Chomharsanacht, Forbairt agus Comhar Idirnáisiúnta (NDICI) agus an tSaoráid Eorpach Síochána (EPF). Cothú na síochána agus comhar forbartha Infheistíonn an tAontas i dtionscnaimh um chosc coinbhleachtaí agus um chothú síochána ar fud an domhain, agus bíonn sé ag féachaint le híogaireacht agus athléimneacht coinbhleachta a phríomhshruthú ina ghníomhaíocht sheachtrach, lena n‑áirítear é sin a dhéanamh trí riachtanais shonracha a bhaineann le comhar forbartha agus le comhpháirtíochtaí idirnáisiúnta i dtíortha leochaileacha a bhfuil an choinbhleacht ag déanamh difir dóibh. Áirítear leis sin aghaidh a thabhairt go córasach ar bhunchúiseanna coinbhleachtaí agus géarchéimeanna trí chur chuige fadtéarmach i leith claochlú coinbhleachta agus chothú na síochána. I dtimpeallachtaí leochaileacha, príomhthosaíocht is ea na hiarrachtaí chun spás a chruthú le haghaidh idirphlé polaitiúil agus meas ar an smacht reachta, agus chun an foréigean agus an t‑antoisceachas ar leibhéal an phobail a chosc nó a laghdú. Sna comhthéacsanna sin, infheistíocht a dhírítear ar iarchomhraiceoirí, ar a gcomhpháirtithe agus ar phobail is faighteoirí, bíonn éifeacht choisctheach ag an infheistíocht sin ar choinbhleachtaí agus foréigean a thosaíonn an athuair mar go gcothaítear léi athléimneacht agus frithsheasmhacht in aghaidh grúpaí armtha atá ag ath‑earcú. Tá ról lárnach ag an Aontas i bpróiseas síochána na Colóime, trí iontaoibh agus idirphlé a spreagadh i measc iar-ionadaithe FARC-EP agus Rialtas na Colóime, agus freisin trí bheith ina phríomhdheontóir maidir le hath‑inchorprú (ath‑lánpháirtiú) sóisialta agus eacnamaíoch iarchomhraiceoirí, bunaithe ar thionscadail mar aon le tacaíocht bhuiséadach. Dearadh tacaíocht an Aontais de réir cur chuige a bhí bunaithe ar chearta an duine, agus í á treisiú ag ról lárnach Thoscaire Speisialta an Aontais Eorpaigh don phróiseas síochána, agus bhí an tacaíocht sin i gcomhréir leis na prionsabail ‘gan aon duine a fhágáil ar lár’. Féachann sí le hath‑lánpháirtiú eacnamaíoch iar-chomhraiceoirí a bhaint amach trí thacú le tionscadail tháirgiúla agus gairmoiliúint, tithíocht agus rochtain ar bhunseirbhísí poiblí, athshlánú daoine faoi mhíchumas, cúram leanaí agus cumhachtú eacnamaíoch na mban. Baineann príomhdhúshláin phróiseas síochána na Colóime le saincheisteanna slándála a dhéanann difear d’iar-chomhraiceoirí, le hathdháiliúchán talún agus rochtain uirthi le haghaidh tionscadal agus tithíochta, le hinbhuanaitheacht tionscnamh lena ngintear ioncam, le buiséadú ar leibhéil áitiúla agus réigiúnacha le haghaidh na riachtanas ath‑ionchorpraithe i bpleananna forbartha áitiúla, le stiogmatú agus le rochtain ar mhaoiniú Aontais tríd an gcóras baincéireachta. Taidhleoireacht agus idirghabháil choisctheach Mar a thugtar le fios i gcoincheap Idirghabháil Síochána an Aontais, is príomhghné i gcaibidlíocht idirghabhála agus síochána iad socruithe a bhaineann le gníomhaithe armtha. I gcás inar féidir, ba cheart a áireamh i dtoscaireachtaí caibidlíochta ionadaithe na ngrúpaí armtha agus na bpobal a ndéanann próisis DDR difear dóibh. Méadófar ar na deiseanna maidir le hathmhuintearas agus cobhsaíocht rathúil má tá forálacha réalaíocha ann a bhaineann go sonrach le DDR agus arb éasca iad a chur chun feidhme, lena n‑áirítear sos comhraic, sos cogaidh agus sásraí um chomhroinnt cumhachta, agus socruithe slándála. Dá bhrí sin tá sé tábhachtach leas a bhaint as saineolas DDR ag céim luath den chaibidlíocht.

Athchóiriú na hearnála slándála agus tacaíocht don smacht reachta I gcomhréir leis an gcreat uile-Aontais um athchóiriú na hearnála slándála (SSR), is féidir SSR agus DDR a bheith fite fuaite ina chéile. Féadfaidh gníomhaithe coinníoll a leagan síos nach mbeidh siad rannpháirteach i bpróiseas amháin mura léiríonn an céile comhraic tiomantas inchreidte don phróiseas eile, mar tá an baol ann go bhféachfaí ar SSR mar rud a lagaíonn fórsaí éidithe na stát agus ar DDR mar rud a bhaineann an bonn ó ghrúpaí armtha. Le hathchóiriú na hearnála slándála, ba cheart feabhsuithe a theacht ar chuntasacht na hearnála slándála agus a teist maidir le cearta an duine, agus ba cheart tacaíocht níos fearr a bheith ann dá bharr don smacht reachta agus don rialachas daonlathach, agus tabharfar aghaidh ar an gcaoi sin ar na príomhchasaoidí bunúsacha a bhíonn á ndúshaothrú ag gníomhaithe armtha. In Côte d’Ivoire, bhí ról lárnach ag an Aontas sa phróiseas DDR, ról a thosaigh in 2013, go háirithe maidir le hath‑lánpháirtiú. Dhírigh an rialtas ar dhí‑armáil agus díshlógadh agus, an tráth céanna, dhírigh an tAontas ar ath‑imeascadh agus ath‑lánpháirtiú trí thionscadail éagsúla. Sholáthair an tAontas tacaíocht chomhlántach freisin don Chonradh Tacaíochta le haghaidh Chomhdhlúthú an Stáit, tacaíocht lenar leagadh béim ar athchóiriú na hearnála ceartais, athmhuintearas náisiúnta agus tionscadail um chosc coinbhleachtaí a thacódh le heagraíochtaí sochaí sibhialta agus le húdaráis áitiúla. Misin agus oibríochtaí CBSC agus líonraí comhairleoirí slándála agus cosanta Is gá na hiarrachtaí DDR a bheith i sineirge le gníomhaíocht an Aontais san earnáil slándála agus cosanta. I gcomhréir lena sainorduithe, ba cheart, le misin agus oibríochtaí sibhialtacha agus míleata CBSC, cur le timpeallacht atá fabhrach do phróiseas DDR trí thacú le gníomhaithe náisiúnta agus áitiúla. Anuas ar a rannchuidiú díreach le comhpháirteanna DDR sonracha, féadfaidh misin CBSC rannchuidiú, trí ghníomhaíochtaí oiliúna agus meantóireachta, le hath‑lánpháirtiú fadtéarmach iarchomhraiceoirí a bhfuil próiseas DDR curtha díobh acu. Ba cheart ról lárnach a bheith ag seirbhísí Coimisiúin ábhartha, Toscaireachtaí Aontais, comhairleoirí míleata na Seirbhíse Eorpaí Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS) agus líonraí sainchomhairleoirí frithsceimhlitheoireachta/slándála, chomh maith le attachés cosanta agus comhairleoirí slándála ó Bhallstáit an Aontais, maidir le teagmháil a dhéanamh le fórsaí armtha náisiúnta agus gníomhaireachtaí forfheidhmithe dlí ó thíortha comhpháirtíochta atá rannpháirteach i bpróisis DDR. Seoladh Misean Faireacháin Aceh, arna stiúradh ag an Aontas Eorpach, in 2005 chun faireachán a dhéanamh ar an bpróiseas síochána i gCuige Aceh na hIndinéise agus chun tacú leis. Ba mhisean sibhialtach é Misean Faireacháin Aceh, a raibh de chúram air armálacha na Gluaiseachta ‘Free Aceh’ a dhíchoimisiúnú agus na fórsaí míleata agus póilíneachta neamhorgánacha a athlonnú. Tar éis dó a shainordú um dhíchoimisiúnú a chríochnú go luath in 2006, lean Misean Faireacháin Aceh d’fhaireachán a dhéanamh ar chúrsaí maidir le cearta an duine, ar an bpróiseas athraithe reachtaigh, agus ar ath‑lánpháirtiú bhall na Gluaiseachta ‘Free Aceh’ go dtí gur tugadh an misean chun críche in 2006. Antoisceachas foréigneach a chosc agus a chomhrac An‑chuid próiseas a bhaineann le DDR, bíonn siad ar siúl i gcomhthéacsanna ina bhfuil cos i dtaca faighte ag an antoisceachas foréigneach i ndinimic na coinbhleachta. I gcomhthéacsanna mar sin, chun comhlántacht a bhaint amach le gné sheachtrach Chlár Oibre Frithsceimhlitheoireachta an Aontais, rannchuidíonn tionscnaimh maidir le hantoisceachas foréigneach a chosc agus a chomhrac (P/CVE) le cosc ginearálta na sceimhlitheoireachta agus an antoisceachais fhoréignigh – lena n‑áirítear (ath‑)earcú ag grúpaí armtha – cosc a bhféadfaí eilimintí a áireamh leis a bheadh dírithe ar an díradacú. Nuair a bhíonn tionscnaimh den chineál sin i gcomhréir go hiomlán leis na caighdeáin IHRL, is é is aidhm dóibh an t‑eolas agus na scileanna riachtanacha a thabhairt do rialtais, don tsochaí shibhialta, do phobail agus do na húdaráis áitiúla, lenar féidir leo déileáil níos fearr le dinimic mar sin, agus athléimneacht agus inniúlachtaí áitiúla pobal a fheabhsú chun an choinbhleacht agus an t‑antoisceachas foréigneach a chosc. Cleachtóirí a bhíonn ag obair sna comhthéacsanna sin, ba cheart cur amach maith a bheith acu ar na tionscnaimh DDR agus P/CVE atá ábhartha maidir leis na tíortha nó na réigiúin ina n‑oibríonn siad, tuiscint a bheith acu ar na haidhmeanna agus na modhanna oibre sonracha, agus sineirgí a lorg idir rannpháirtíochtaí éagsúla. Féadfar eilimintí comhéigneacha a áireamh le tionscnaimh P/CVE, mar shampla i gcás ina dtugann na húdaráis faoi straitéisí athshlánaithe agus ath‑lánpháirtithe tar éis ionchúisimh. Is é sin is cúis leis an difríocht idir tionscnaimh P/CVE agus DDR, a bhfuil cáilíocht dheonach ag baint leis i ngach cás, cáilíocht nach mór coimirce a thabhairt di. Síníodh an Comhaontú Cuimsitheach le Bangsamoro idir Rialtas na nOileán Filipíneach agus an Fronta Islamach i gcomhair shaoirse Moro in 2014 agus áirítear leis iarscríbhinn um normalú, i dtaca leis na gnéithe den choinbhleacht a bhaineann le DDR. Cuimsítear leis an rian um normalú ceithre phríomhchomhpháirt, lena n‑áirítear an tslándáil (le díchoimisiúnú foirmiúil (díshlógadh) 40 000 comhraiceoir), an fhorbairt shocheacnamaíoch, bearta cothaithe muiníne, agus ceartas idirthréimhseach agus athmhuintearas. Le cur chuige iomlánaíoch an Aontais, nascadh na luathiarrachtaí téarnaimh le comhar níos fadtéarmaí na n‑údarás áitiúil, chun an bhunchloch a leagan le haghaidh na forbartha inbhuanaithe trí threisiú an rialachais, an smachta reachta agus na n‑inniúlachtaí eacnamaíocha áitiúla. Rinneadh na cláir sin a ailíniú le tionscnaimh AE eile a thacaíonn freisin le pobail, tógáil institiúidí agus forbairt tuaithe in Bangsamoro agus Mindanao. Ina theannta sin, tá an tAontas ag tacú le hatógáil i gcathair Marawi, clár chun tacú le hÚdarás Idirthréimhseach Bangsamoro, lena gcumhdaítear freisin an tsochaí shibhialta agus saincheisteanna ceartais idirthréimhsigh, cláir forbartha tuaithe agus cláir um fhiontraíocht talmhaíochta. Mionairm agus armáin éadroma, bainistíocht armán agus armlóin, agus comhrac mianach Mar thoradh ar leathadh agus atreorú mionarm agus armán éadrom (SALW) agus a n‑armlóin i gcomhthéacs coinbhleachta, éascaítear ath‑armáil agus slógadh grúpaí armtha agus cuirtear srian ar aon éifeacht a d’fhéadfadh a bheith ag próiseas DDR maidir le hatosú na coinbhleachta a chosc. Tá riosca fadtéarmach ag baint leis sin freisin maidir le slándáil inmheánach an Aontais, de dheasca na féidearthachta go ndéanfaí stoc-chairn a atreorú chuig grúpaí coiriúla san Aontas nó sa réigiún. Ar an ábhar sin, le dí‑armáil laistigh de phróiseas DDR, ba cheart cur le próisis pholaitiúla níos leithne maidir le bainistíocht arm agus armlóin. Cabhróidh sin maidir le straitéisí téarnaimh iarchoinbhleachta a threisiú, chomh maith le trádbhaic arm, agus iarrachtaí inscne-fhreagrúla, rialála, oibríochtúla agus teicniúla chun SALW a smachtú, i gcomhréir le Straitéis SALW an Aontais. Chun an méid sin a bhaint amach, tá rannpháirtíocht Bhallstáit an Aontais agus comhar le tíortha neamh‑AE fíor-thábhachtach. Baineann DDR go dlúth le tionscnaimh um chomhrac mianach a d’fhéadfadh cabhrú maidir leis an iontaoibh fhoriomlán sa phróiseas síochána a fheabhsú. Féadfaidh sé bheith mar chuid de na gníomhaíochtaí ath‑imeasctha agus ath‑lánpháirtithe, i.e. trí thionscnaimh oideachais maidir leis an riosca a bhaineann le mianaigh. Leis an dímhianú daonnúil, cumasaítear rochtain ar thalamh agus slite maireachtála freisin, agus feabhsaítear staid slándála na bpobal a ndéanann mianaigh difear dóibh. Dul i ngleic leis an gcoireacht eagraithe agus dúshaothrú neamhdhleathach acmhainní nádúrtha a chomhrac

Gáinneáil ar dhaoine a chomhrac Timpeallacht bhisiúil is ea limistéir choinbhleachta le haghaidh gáinneáil réimeach ar dhaoine, rud a dhéanann tuilleadh difir do ghrúpaí leochaileacha. Cúinsí uafásacha eacnamaíocha atá ag dul in olcas, lagú nó fiú cliseadh an smachta reachta, agus fáil ar níos lú seirbhísí sóisialta, méadaíonn na tosca sin aonrú daonraí bunaithe ar thosca amhail neamhionannas inscne, bochtaineacht, eisiamh sóisialta agus bunadh eitneach. Méadaítear dá réir ar neamhchosaint daonraí áitiúla ar an ngáinneáil, go háirithe mná agus leanaí. Is minic a chuirtear iallach ar leanaí a bheith ina saighdiúirí nó róil ghaolmhara faoi dhaoirse a ghlacadh chucu féin, e.g. mar phóirtéirí, cócairí, fairtheoirí agus bailitheoirí faisnéise, agus mar sclábhaithe gnéis. Is tábhachtach go háirithe cineál trasteorann na gáinneála, mar gur minic a bhíonn eagraíochtaí coiriúla ag feidhmiú trí líonraí gairmiúla a bhfuil struchtúr maith ina bhonn leo, as líne agus ar líne araon. Leanfaidh an tAontas de dhíriú ar shamhlacha gnó coiriúla na ngáinneálaithe a bhriseadh agus ar na híospartaigh a chosaint agus a chumasú, go háirithe mná agus leanaí. 4. Treoirphrionsabail maidir le tacaíocht an Aontais do DDR Baineann éagsúlacht mhór leis an gcur chuige i leith tacú le DDR, ag brath ar chéim na coinbhleachta, dinimic na coinbhleachta, cineál an tsosa comhraic agus leibhéal rannpháirtíochta an phobail idirnáisiúnta. An tacaíocht a sholáthraíonn an tAontas i gcomhréir leis an dlí idirnáisiúnta, ba cheart í a bheith réalaíoch, solúbtha, íogair ó thaobh na coinbhleachta de agus á treorú ag na prionsabail thiomnaithe seo a leanas: ØBunaithe ar bheartais agus comhordaithe go maith le comhpháirtithe Más ann do chur chuige treisithe a bhfuil beartais ina mbonn leis, cuirfidh sin ar chumas an Aontais a iarrachtaí a chomhtháthú agus a chomhordú go héifeachtach agus na rioscaí bainteacha a mhaolú, agus an tráth céanna dul i mbun caidrimh le príomhghníomhaithe a bhaineann leis na réimsí cothaithe síochána, taidhleoireachta, forbartha agus daonnúla. Tá príomhróil ag Toscaireachtaí Aontais, Ionadaithe Speisialta AE, misin agus oibríochtaí CBSC, agus ionadaíochtaí na mBallstát sna tíortha comhpháirtíochta maidir leis an mbunchloch a leagan le haghaidh rannchuidiú Aontais níos láidre agus níos comhleanúnaí. Ós rud é go dtacaíonn an tAontas le hiltaobhachas éifeachtach, bainfidh sé tairbhe as comhpháirtíochtaí luachmhara leis na Náisiúin Aontaithe, an Banc Domhanda, eagraíochtaí réigiúnacha amhail an tAontas Afracach agus an Eagraíocht um Shlándáil agus Comhar san Eoraip, tríú tíortha agus gníomhaithe náisiúnta, mar aon le gníomhaithe áitiúla, pobail áitiúla, eintitis earnála príobháidí agus gníomhaithe sochaí sibhialtaí. Tacóidh an tAontas a thuilleadh le hiarrachtaí DDR trí rochtain ar ionstraimí iltaobhacha agus a n‑úsáid a chur chun cinn. ØFaoi úinéireacht náisiúnta agus áitiúil Cé go bhféadfadh rannchuidiú seachtrach, ar an leibhéal réigiúnach san áireamh, timpeallacht a éascú atá fabhrach do DDR, tá tábhacht bhunúsach ag baint le húinéireacht, tiomantas agus obair na ngníomhaithe náisiúnta, áitiúla agus pobail. Chun torthaí inbhuanaithe a bhaint amach, is é is aidhm do chomhordú iarrachtaí an Aontais trí straitéisí náisiúnta agus réigiúnacha an úinéireacht a threisiú, lena n‑áirítear i limistéir ina bhfuil teorainneacha éadaingne. Ba cheart dó sin a bheith ina chabhair maidir leis an smacht reachta a fhorbairt agus le hinstitiúidí agus inniúlachtaí cuntasacha a threisiú, amhail gníomhaireachtaí agus comhlachtaí a bhaineann le DDR, agus maidir le tionscnaimh phobail agus shochaí sibhialta ábhartha a threisiú. ØDírithe ar dhaoine agus deonach Cuirfidh an tAontas prionsabal na ‘neamhdhíobhála’ agus an prionsabal ‘gan aon duine a fhágáil ar lár’ i bhfeidhm, agus feidhmeoidh sé dícheall cuí maidir le cearta an duine, mar aon le híogaireacht coinbhleachta. An cinneadh chun imeacht ó ghrúpa armtha, braitheann sé ar an gcomhthéacs, agus cé go bhféadfar an cinneadh sin a éascú nó a dhreasú, ní féidir iallach a chur ar dhaoine aonair ná ar ghrúpaí a bheith páirteach i bpróiseas DDR; is gné bhunúsach é cineál deonach a rannpháirtíochta a chaomhnú. Cuirfidh an tAontas meas ar IHRL agus IHL chun cinn i ngach timpeallacht, lena n‑áirítear i gcásanna amhail coinneáil agus gabháil ar an láthair chatha, mar a mbeadh easpa roghanna malartacha ag daoine. Daoine a thugann faoi phróisis DDR agus a bhíonn rannpháirteach iontu, is minic a chaithfidh siad aghaidh a thabhairt ar eisiamh sóisialta agus stiogmatú. D’fhéadfadh naisc theaghlaigh a bheith briste acu, agus d’fhéadfadh bearnaí a bheith acu san oideachas, mar aon le fadhbanna sláinte, lena n‑áirítear fadhbanna meabhairshláinte lena bhféadfadh baint a bheith ag mí‑úsáid substaintí, iompar foréigneach agus/nó tráma pearsanta nó comhthráma, a chuimsíonn tráma mar thoradh ar fhoréigean gnéasbhunaithe agus inscnebhunaithe agus gáinneáil ar dhaoine. D’fhéadfadh nach mbeadh na scileanna ná na líonraí acu chun iad féin a chothú trí (fhéin)fhostaíocht agus/ná chun rannpháirtíocht fhiúntach a ghlacadh sa réimse polaitiúil, agus aghaidh á tabhairt acu ar stiogmatú agus ar bhacainní dlíthiúla agus praiticiúla ar an ath‑lánpháirtiú. An tráth céanna, d’fhéadfadh na pobail is faighteoirí a bheith thíos leis de bharr tráma comhchoiteann, eagla agus mímhuiníne, agus d’fhéadfadh meath a bheith tar éis teacht ar a staid slándála, rud a d’fhéadfadh amhras a mhéadú i leith iarchomhraiceoirí agus a gcomhpháirtithe. Ar na cúiseanna sin, cuirfidh an tAontas cur chuige ilearnála i bhfeidhm i leith DDR, lena gcuirfear san áireamh na riachtanais, inniúlachtaí agus ionchais shonracha neamh‑aonchineálacha éagsúla a bhíonn ag fir, mná, buachaillí agus cailíní ar aoiseanna difriúla, lena n‑áirítear iad siúd a bhaineann le mionlaigh náisiúnta nó eitneacha, reiligiúnacha, teanga agus pholaitiúla agus le pobail dhúchasacha. Agus na hiarrachtaí sin á ndéanamh aige, cuirfidh an tAontas san áireamh freisin saincheisteanna a bhaineann leis an míchumas, mar aon le dúshláin maidir leis an gcúram sláinte i dtimpeallachtaí leochaileacha. I.Cosantach faoi leanaí agus a gcearta

II.Inscne-fhreagrúlacht Le próisis DDR is gá aird a thabhairt ar na riachtanais, na hinniúlachtaí agus na deiseanna éagsúla atá ag fir, mná, buachaillí agus cailíní, mar aon leis na hionchais a chuirtear orthu ag brath ar an gcomhthéacs, chun a áirithiú go mbeidh an rannpháirtíocht fhónta chéanna acu ag gach céim de na próisis DDR. Chun príomhshruthú ghné na hinscne a bhaint amach, ba cheart brath ar anailís chuimsitheach agus inscne-fhreagrúil sna cláir chomhair um fhorbairt trí chéile. Ba cheart a chur san áireamh leis na freagraí éagsúlacht na ról féideartha a bhí ag na grúpaí inscne agus aoise difriúla le linn baint a bheith acu le grúpaí armtha, agus ba cheart dul i ngleic le róil steiréitipiciúla, neamh‑chomhionannas agus stiogmatú inscnebhunaithe. III.Rannpháirtíocht daoine óga Ba cheart ról daoine óga a chur san áireamh go cuí, bídís ina marthanóirí agus ina n‑íospartaigh coinbhleachta, ina ngníomhairí don athrú dearfach, agus/nó ina spriocghrúpa don radacú nó don (ath‑)earcú. Sna próisis DDR trí chéile, ba cheart aghaidh a thabhairt ar riachtanais, deiseanna agus ionchais shonracha daoine óga fireanna agus baineanna i dtimpeallachtaí DDR trí chomhairliúchán, teagmháil agus rannpháirtíocht ghníomhach. ØPleanáil mhaith Ba cheart tús a chur leis an bpleanáil chun tacú le próiseas DDR ag an gcéim is luaithe is féidir. Bunaithe ar an measúnú comhordaithe DDR, ba cheart don Aontas a rannpháirtíocht i dtéarmaí cabhair dhaonnúil, cobhsú, chothú na síochána, forbairt, CBSC agus an Chomhbheartais Eachtraigh agus Slándála (CSFP) a chur in iúl i gcomhréir leis an gCur Chuige Comhtháite. Féadann an rannchuidiú a bheith ina theaglaim de ghníomhaíochtaí de chuid an Aontais féin, gníomhaíochtaí de chuid a institiúidí airgeadais agus gníomhaíochtaí de chuid a Bhallstát. I gcás inar gá, ba cheart do Thoscaireachtaí Aontais tairbhe a bhaint as saineolas speisialaithe agus tacaíocht maidir le DDR, agus i réimsí gaolmhara chomh maith amhail cothú na síochána, idirghabháil, cosaint leanaí nó slándáil. I gcás inarb iomchuí, ba cheart dóibh leas a bhaint freisin as rannpháirtíocht comhairleoirí/attachés slándála nó míleata agus as saineolaithe frithsceimhlitheoireachta/slándála SEGS, agus as láithreacht CBSC sa tír nó réigiún céanna, nó ba cheart dóibh tairbhe a bhaint as treisithe sealadacha trí mhisin thiomnaithe. Na comhthéacsanna comhshaoil agus aeráide ina dtarlaíonn próisis DDR, is gá iad a chur san áireamh mar is cuí. Ceanglaítear leis sin, go háirithe, measúnuithe leochaileachta lena chinntiú gur athléimneach agus marthanach na deiseanna eacnamaíocha agus sóisialta a dheartar le linn phróisis DDR, agus go maolaítear na rioscaí maidir leis an gcomhshaol agus leis an athrú aeráide i gcás inar féidir agus nach ngéaraíonn na rioscaí sin a thuilleadh an leochaileacht ná na rioscaí coinbhleachta atá ann cheana. Ba cheart don Aontas a thacaíocht a chur in iúl go soiléir do na húdaráis náisiúnta agus áitiúla, do na rannpháirtithe, do na páirtithe leasmhara agus d’aon pháirtí a d’fhéadfadh an mhaitheas a bhaint as cúrsaí. Ba cheart an chumarsáid a bheith freagrúil d’aois agus d’inscne, agus a bheith in oiriúint do na faighteoirí agus do na cultúir agus na comhthéacsanna áitiúla. Chun na críche sin, is comhpháirtithe tábhachtacha iad ceannairí polaitiúla, míleata, traidisiúnta agus reiligiúnacha, chomh maith leis an tsochaí shibhialta, cé nach mór saincheisteanna maidir le híogaireacht coinbhleachta agus caighdeáin chearta an duine a chur san áireamh freisin. ØInoiriúnaitheacht An rannpháirtíocht chun tacú le DDR, ba cheart í a bheith solúbtha agus an fhianaise a bheith ina bunús léi, agus leas á bhaint as faireachán, meastóireacht agus foghlaim, agus ba cheart leis an rannpháirtíocht deiseanna don digitiú a chur chun tairbhe, agus teacht i dtír ar dhea-chleachtais agus ar cheachtanna. Chun an beartas seo a thiontú ina ghníomhaíocht, is gá cur le feasacht ghinearálta agus inniúlachtaí a fhorbairt i ndáil le DDR, lena n‑áirítear é sin a dhéanamh trí oiliúint trína nasctar cleachtas, beartas agus taighde. Cuirfidh sé sin ar chumas an Aontais eolas, tallann agus saineolas a chur ar fáil chun fónamh do chothú na síochána agus don fhorbairt. 5. Gníomhaíochtaí chun measúnú a dhéanamh ar rannpháirtíocht DDR éifeachtach Aontais agus chun a bheith rannpháirteach inti agus í a cheapadh agus a chur i gcrích Déanfaidh an tAontas freagairtí meara a chónascadh go comhleanúnach le gealltanais fhadtéarmacha gheografacha, réigiúnacha agus théamacha chun tacú le DDR. Féachfaidh sé lena thionchar a mhéadú a oiread is féidir trí chomhpháirtíochtaí le tríú tíortha agus eagraíochtaí idirnáisiúnta, bunaithe ar luachanna comhroinnte, leasanna coiteanna agus tairbhí frithpháirteacha. ØDéanfaidh an tArdionadaí agus an Coimisiún a gcomhordú maidir le tacaíocht DDR a threisiú trí mhalartuithe a chur chun cinn i measc na bpáirtithe leasmhara Aontais ábhartha. Cuirfear na beartais, ionstraimí agus saoráidí gaolmhara uile san áireamh nuair a bheidh rannpháirtíocht chun tacú le DDR á pleanáil. Mar chuid den Chur Chuige Comhtháite, lorgófar rannchuidiú Bhallstáit Aontais freisin. ·Cruthófar tascfhórsa idirsheirbhíse tiomnaithe, buan, neamhfhoirmiúil ar a mbeidh ionadaithe ó sheirbhísí téamacha de chuid SEGS agus an Choimisiúin, chun gníomhaíochtaí DDR an Aontais a mhaoirsiú, agus chun tacú le Toscaireachtaí Aontais, seirbhísí SEGS agus Coimisiúin, agus misin CBSC, agus chun comhairle a chur orthu. Na nósanna imeachta a bheidh á leanúint maidir le cruthú agus feidhmiú an Tascfhórsa DDR, beidh siad cosúil leis na nósanna imeachta a bhaineann leis an Tascfhórsa SSR idirsheirbhíse tiomnaithe, buan, neamhfhoirmiúil. ·Cuimseofar saineolas DDR i bhfoirne idirghabhálaithe an Aontais chun a áirithiú go gcuirfear clásail réalaíocha i dtaca le DDR san áireamh i gcomhaontuithe maidir le síocháin agus sos cogaidh. ·Feabhsóidh an tAontas a inniúlacht inmheánach chun tacú le próisis DDR, e.g., trí oiliúint DDR agus trí chomhar treisithe le hinstitiúidí oiliúna ábhartha, agus trí bhíthin líonraí taighde agus saineolaithe. ØAon uair a bheartaítear tacaíocht DDR, ba cheart tabhairt faoi mheasúnú comhordaithe DDR a bhaineann go sonrach leis an Aontas ag an gcéim is luaithe is féidir chun rannpháirtíocht sholúbtha a chumasú, agus í bunaithe ar bheartais agus íogair ó thaobh na coinbhleachta de.