GA Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh 1

SEASAMH (AE) Uimh. 16/2016 ÓN gCOMHAIRLE AR AN GCÉAD LÉAMH

chun go nglacfaí Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le bearta cosantacha i gcoinne lotnaidí plandaí, lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 228/2013, (AE) Uimh. 652/2014 agus (AE) Uimh. 1143/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus lena n-aisghairtear Treoracha 69/464/CEE, 74/647/CEE, 93/85/CEE, 98/57/CE, 2000/29/CE, 2006/91/CE agus 2007/33/CE ón gComhairle

A ghlac an Chomhairle an 18 Iúil 2016

(2016/C 376/01)

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 43(2) de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis an dréacht-ghníomh reachtach a chur faoi bhráid na bparlaimintí náisiúnta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (1),

Tar éis dul i gcomhairle le Coiste na Réigiún,

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach (2),

De bharr an méid seo a leanas:

(1) Leagtar amach córas sláinte plandaí i dTreoir 2000/29/CE ón gComhairle (3).

(2) An 21 Samhain 2008, thug an Chomhairle cuireadh don Choimisiún meastóireacht a dhéanamh ar an gcóras sláinte plandaí sin.

(3) I bhfianaise thoradh na meastóireachta sin agus na taithí a fuarthas ó Threoir 2000/29/CE a chur i bhfeidhm, ba cheart Treoir nua a chur in áit na Treorach sin. D'fhonn cur i bhfeidhm aonfhoirmeach na rialacha nua seo a áirithiú, ba cheart gur Rialachán é an gníomh a chuirfí in ionad na Treorach sin.

(4) Tá sláinte plandaí an-tábhachtach maidir le táirgeadh plandaí, foraoisí, limistéir nádúrtha agus limistéir phlandaithe, éiceachórais nádúrtha, seirbhísí éiceachórais agus bithéagsúlacht san Aontas. Tá speicis a dhéanann dochar do phlandaí agus táirgí plandaí ina mbagairt ar shláinte plandaí agus is measa an baol anois go dtabharfar isteach ar chríoch an Aontais iad de dheasca dhomhandú na trádála agus an athraithe aeráide. D'fhonn an baol sin a chomhrac, tá sé riachtanach bearta a ghlacadh a bhaineann le cinneadh rioscaí fíteashláintíochta na lotnaidí sin agus maidir lena laghdú go leibhéal inghlactha.

(5) Tá an gá atá le bearta den sórt sin aitheanta le fada. Bearta mar sin a bhí mar bhonn le comhaontuithe idirnáisiúnta agus coinbhinsiúin idirnáisiúnta, lena n-áirítear an Coinbhinsiún Idirnáisiúnta Cosanta Plandaí (IPPC) an 6 Nollaig 1951 a tugadh i gcrích ag Eagraíocht Bia agus Talmhaíochta na Náisiún Aontaithe (EBT) agus a théacs nua athbhreithnithe, téacs a d'fhaomh Comhdháil EBT i Samhain 1997 ag an 29ú seisiún dá cuid. Tá an tAontas agus a Bhallstáit uile ina bpáirtithe conarthacha IPPC.

(6) Dealraítear i gcás an chinnidh maidir le raon feidhme an Rialacháin seo gur den tábhacht é tosca bithgheografacha a chur san áireamh chun tabhairt isteach agus leathnú laistigh de chríoch an Aontais Eorpaigh de lotnaidí sa chríoch sin a sheachaint. Dá thoradh sin, ba cheart Ceuta, Melilla, le heisceacht Maidéara agus na hAsóir, agus na réigiúin is forimeallaí de na Ballstát dá dtagraítear in Airteagal 355(1) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE),, a eisiamh ó raon feidhme críochach an Rialacháin seo. Ba cheart breathnú ar thagairtí do thríú tíortha mar thagairtí do na críocha eisiata freisin.

(7) Le Treoir 2000/29/CE, leagtar amach rialacha maidir le rialuithe oifigiúla atá le cur i gcrích ag na húdaráis inniúla maidir le bearta cosanta i gcoinne orgánaigh atá dochrach do phlandaí nó do tháirgí plandaí a thabhairt isteach sa Chomhphobal agus i gcoinne leathadh orgánach den sórt sin laistigh den Chomhphobal. Ceanglaítear ar na Ballstáit leis bearta rialaithe leordhóthanacha agus éifeachtúla a chur i gcrích. Ba cheart bearta rialaithe oifigiúla leordhóthanacha agus éifeachtúla den sórt sin leançuint as seo amach freisin. Mar chuid den phacáiste, “Rialacha níos Cliste do Bhia níos Sábháilte”, níor cheart go bhforáiltear leis an Rialachán seo ach amháin do líon teoranta forálacha maidir le rialuithe oifigiúla ós rud é gur cheart foráil a dhéanamh do na rialacha sin faoi chuimsiú na reachtaíochta cothrománaí maidir le rialuithe oifigiúla.

(8) Ba cheart critéir a leagan amach ionas gur féidir na lotnaidí sin a shainaithint ar gá bearta a ghlacadh ina leith le nach dtabharfar isteach aon áit ar chríoch iomlán an Aontais iad agus le nach leathfar laistigh den chríoch sin iad. Tagraítear do lotnaidí den sórt sin mar “lotnaidí coraintín de chuid an Aontais”. Chomh maith leis sin, ba cheart critéir a shonrú a bhaineann le sainaithint lotnaidí a bhfuil sé riachtanach bearta rialaithe a ghlacadh ina leith i gcuid amháin nó níos mó den chríoch sin. Tagraítear do lotnaidí den sórt sin mar “lotnaidí coraintín de chuid criosanna cosanta”. I gcás inar plandaí na lotnaidí sin, ba cheart, agus an Rialachán seo á chur chun feidhme, díriú go háirithe ar phlandaí atá seadánach i leith plandaí eile, nuair is iadsan is mó atá dochrach do shláinte plandaí.

(9) D'fhonn go bhféadfar, sna hiarrachtaí maidir le rialú lotnaidí coraintín de chuid an Aontais, díriú ar na lotnaidí sin a d'fhéadfadh an tionchar eacnamaíoch, comhshaoil nó sóisialta is déine a bheith acu ar chríoch an Aontais, ba cheart liosta srianta de lotnaidí den sórt sin, (“lotnaidí tosaíochta”), a bhunú.

(10) D'fhonn a áirithiú go ngníomhaítear go héifeachtach agus go tráthúil i gcás lotnaid choraintín de chuid an Aontais a bheith ann nó go bhfuil amhras é a bheith ann, ba cheart go mbeadh feidhm ag na hoibleagáidí fógartha maidir leis na Ballstáit, maidir le hoibreoirí gairmiúla agus maidir leis an bpobal.

(11) Sa chás go dtugann na hoibleagáidí fógartha le fios gur cheart sonraí pearsanta daoine nádúrtha nó dlí a nochtadh leis na húdaráis inniúla, d'fhéadfadh gurb ionann é seo agus teorannú ar Airteagal 8 (Cosaint Sonraí Pearsanta) den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (“an Chairt”). Bheadh teorannú den sórt sin riachtanach agus comhréireach, áfach, d'fhonn cuspóir leas an phobail an Rialacháin seo a chur i gcrích.

(12) Ba cheart go mbeadh oibleagáid ar oibreoir gairmiúil nó ar dhuine eile ag a bhfuil amhras nó a thagann ar an eolas gurb ann do lotnaid choraintín de chuid an Aontais i bplanda, i dtáirge planda nó i réad eile atá nó a bhí á rialú aige, fógra a thabhairt don údarás inniúil faoin amhras nó faoin eolas sin, gach beart is iomchuí a dhéanamh maidir le díothú na lotnaide sin agus le haistarraingt nó le haisghairm na bplandaí, na dtáirgí plandaí nó na réad eile lena mbaineann agus an t-údarás inniúil, daoine eile sa slabhra trádála agus an pobal a chur ar an eolas.

(13) Ba cheart do na Ballstáit na bearta fíteashláintíochta riachtanacha ar fad a dhéanamh chun lotnaidí coraintín de chuid an Aontais a dhíothú, nuair a aimsítear ina gcríocha iad. Tá sé oiriúnach bearta a leagan síos ar féidir le Ballstáit a chur i gcrích i gcás den sórt sin. Is iomchuí freisin na prionsabail a leagan amach ar cheart do an Ballstáit iad a leanúint iad ag cinneadh cé na bearta atá le glacadh. Ba cheart go n-áireofaí sna bearta sin limistéir chríochaithe a bhunú, ina mbeidh crios inmhíolaithe agus crios maolánach agus, nuair is infheidhme, gníomhaíochtaí a chinneadh ar cheart d'oibreoir gairmiúil nó do dhuine eile a dhéanamh d'fhonn an lotnaid choraintín a dhíothú nó chun leathadh na lotnaide sin a chosc.

(14) I gcásanna áirithe, ba cheart do Bhallstáit bearta a fhorchur maidir le díothú lotnaidí coraintín ar phlandaí in áitreabh príobháideach, mar nach n-éireoidh le díothú lotnaidí ach amháin má chuirtear deireadh le gach foinse inmhíolaithe. Chuige sin, ba cheart go mbeadh rochtain faoin dlí ag údaráis inniúla na mBallstát ar na háitribh sin. D'fhéadfadh gurb ionann sin agus teorannú ar Airteagal 7 (Meas ar an Saol Príobháideach agus ar Shaol an Teaghlaigh) agus Airteagal 17 (An Ceart chun Maoine) den Chairt um Chearta Bunúsacha. Ba cheart an teorannú sin a bheith riachtanach agus comhréireach chun go gcuirfear cuspóir an chórais maidir le leas an phobail i gcrích.

(15) Tá cosc ar lotnaidí fíorthábhachtach chomh maith lena mbrath go luath le go mbeifear in ann iad a dhíothú ar bhealach tráthúil, éifeachtach. Dá réir sin, ba cheart do Bhallstáit suirbhéanna féachaint arbh ann do lotnaidí coraintín de chuid an Aontais sna limistéir sin nárbh eol iad a bheith iontu roimhe seo. I bhfianaise líon na lotnaidí coraintín san Aontas agus an méid ama agus na hacmhainní a theastaíonn chun na suirbhéanna sin a dhéanamh, ba cheart do Bhallstáit cláir ilbhliantúla de shuirbhéanna a bhunú.

(16) Ba cheart go dtabharfaí de chumhacht don Choimisiún bearta a ghlacadh sa chás go bhfuil amhras ann nó sa chás go bhfuil sé dearbhaithe go bhfuil lotnaidí coraintín sonracha de chuid an Aontais i láthair, bearta a bhaineann go háirithe lena ndíothú agus lena srianadh, agus limistéir chríochaithe a bhunú, mar aon le suirbhéanna, pleananna teagmhais, cleachtaí ionsamhlúcháin agus pleananna gníomhaíochta.

(17) I gcás ina bhfuil lotnaid choraintín de chuid an Aontais bunaithe i limistéar críochaithe agus nach bhféadtar í a dhíothú, ba cheart don Choimisiún bearta de chuid an Aontais a ghlacadh maidir leis an lotnaid sin a shrianadh don limistéar sin.

(18) Chun gníomhaíocht ghasta agus éifeachtach i gcoinne lotnaidí nach lotnaidí coraintín de chuid an Aontais iad ach a measann Ballstáit fúthu go bhféadfaidís na coinníollacha le bheith áirithe ar liosta lotnaidí coraintín an Aontais a chomhlíonadh, ba cheart a fhoráil do bhearta a bheadh le cur i gcrích ag na Ballstáit sa chás go dtiocfadh siad ar an eolas gurb ann do lotnaid den sórt sin. Ba cheart forálacha comhchosúla a leagan amach don Choimisiún.

(19) Faoi réir coinníollacha áirithe, ba cheart go mbeadh cead ag na Ballstáit bearta níos déine ná na bearta atá sonraithe i reachtaíocht an Aontais a ghlacadh.

(20) Ba cheart go mbeadh feidhm ag forálacha speisialta maidir le lotnaidí tosaíochta, i ndáil le faisnéis don phobal, suirbhéanna, pleananna teagmhais, cleachtaí ionsamhlúcháin, pleananna gníomhaíochta don díothú agus bearta a bheith á gcómhaoiniú ag an Aontas, go háirithe.

(21) Lotnaidí coraintín atá i láthair i gcríoch an Aontais ach nach bhfuil i láthair i gcodanna sonracha den chríoch sin atá ainmnithe mar “chriosanna cosanta”, agus a mbeadh tionchar dhoghlactha eacnamaíocha, shóisialta nó comhshaoil acu laistigh de na criosanna cosanta sin amháin, ba cheart iad a shainaithint agus a liostú go sonrach mar “lotnaidí coraintín de chuid criosanna cosanta”. Ba cheart toirmeasc a chur ar lotnaidí coraintín de chuid criosanna cosanta a thabhairt isteach sna criosanna cosanta lena mbaineann, a ghluaiseacht laistigh díobh nó a scaoileadh iontu.

(22) Ba cheart rialacha a leagan amach maidir le criosanna cosanta a aithint, a athrú nó a n-aitheantas a chúlghairm, maidir le hoibleagáidí suirbhéanna do chriosanna cosanta, gníomhaíochtaí atá le cur i gcrích i gcás ina bhfaighfear amach gurb ann do lotnaidí coraintín de chuid criosanna cosanta sna criosanna cosanta faoi seach, mar aon le criosanna cosanta sealadacha a bhunú. ba cheart go mbeadh rialacha diana i bhfeidhm maidir le leasú agus le cúlghairm na gcriosanna cosanta sa chás go bhfaightear amach go bhfuil lotnaid choraintín na gcriosanna cosanta i láthair laistigh de chrios cosanta áirithe.

(23) Ba cheart tagairt do lotnaid, nach lotnaid choraintín de chuid an Aontais é, mar “lotnaid neamhchoraintín rialáilte” de chuid an Aontais” sa chás go bhfuil an lotnaid sin á haistriú trí phlandaí sonracha le haghaidh plandú, agus go bhfuil tionchar eacnamaíoch doghlactha ag baint leis an lotnaid a bheith i láthair ar na plandaí le haghaidh plandú sin maidir le húsáid bheartaithe na bplandaí sin agus go bhfuil sé ar an liosta mar lotnaid neamhchoraintín rialáilte de chuid an Aontais. D'fhonn teorainn a chur le láithreacht lotnaidí den sórt sin, ba cheart toirmeasc a chur ar a dtabhairt isteach nó ar a ngluaiseacht laistigh de chríoch an Aontais ar na plandaí le haghaidh plandú lena mbaineann i gcás ina mbeidh na lotnaidí sin i láthair ar leibhéal os cionn tairseach áirithe.

(24) Tá riosca doghlactha ag baint le plandaí áirithe, táirgí plandaí áirithe agus réada áirithe eile mar gheall ar an dóchúlacht go bhféadfaidís feidhmiú mar óstach do lotnaid choraintín de chuid an Aontais. Tá bearta maolaithe riosca atá inghlactha ar fáil do chuid de na lotnaidí seo ach níl i gcás cinn eile. Ag brath ar bhearta maolaithe riosca atá inghlactha a bheith ar fáil, ba cheart toirmeasc a chur ar a dtabhairt isteach nó ar a ngluaiseacht laistigh de chríoch an Aontais nó ba cheart iad a bheith faoi réir ceanglas speisialta. Ba cheart go mbeadh na plandaí, táirgí plandaí agus na réada eile sin liostaithe.

(25) De bhreis ar na bearta a dhéanfar chun riosca doghlactha do na plandaí, na táirgí plandaí agus na réada eile lena mbaineann a bhainistiú, ba cheart, leis an Rialachán seo, bearta rioscabhunaithe agus coisctheacha a chur ar fáil chun críoch an Aontais a chosaint ó lotnaidí a d'fhéadfadh planda, táirge planda nó réad eile de thionscnamh tríú tír a thabhairt isteach, ar bhonn réamh-mheasúnú ar an ardriosca sin. Sa réamh-mheasúnú sin, ba cheart critéir shonracha a chur san áireamh de réir mar is iomchuí don phlanda, don táirge planda nó don réad eile lena mbaineann. Chun na críche sin, ba cheart tuairimí eolaíochta nó staidéir IPPC, na hEagraíochta Eorpaí agus Meánmhuirí um Chosaint Plandaí (EPPO), an Údaráis Eorpaigh um Shábháilteacht Bia (EFSA) nó údarás na mBallstát a chur san áireamh. Ba cheart liosta a bhunú, ar bhonn an réamh-mheasúnaithe sin, de na plandaí sin, na táirgí plandaí sin agus na réada eile sin a mbaineann ardriosca leo agus ba cheart toirmeasc a chur ar iad a thabhairt isteach ar chríoch an Aontais go dtí go ndéanfar measúnú riosca i gcomhréir le caighdeáin IPPC. Níor cheart a áirithiú sna plandaí, sna táirgí plandaí nó sna réada eile sin agus iad siúd a bhfuil toirmeasc, ar bhonn anailís a rinneadh ar riosca lotnaidí, ar iad a thabhairt isteach ar chríoch an Aontais, nó iad siúd a bhfuil a dtabhairt isteach faoi réir ceanglais speisialta agus choibhéiseacha de bharr na hanailíse sin, agus níor cheart gurb ionann iad ach oiread agus iad siúd atá faoi réir toirmisc shealadacha a leagtar síos sa Rialachán seo.

(26) Ba cheart foráil a dhéanamh maidir le maoluithe ó na toirmisc nó ó na ceanglais speisialta a bhaineann le tabhairt isteach plandaí, táirgí plandaí agus réad eile i gcríoch an Aontais. Ba cheart go dtabharfaí de chumhacht don Choimisiún aitheantas a thabhairt do bhearta áirithe tríú tíortha mar bhearta atá comhionann leis na ceanglais a bhaineann le gluaiseacht plandaí, táirgí plandaí nó réad eile laistigh de chríoch an Aontais.

(27) Níor cheart go mbainfeadh na toirmisc nó na ceanglais seo le cainníochtaí beaga plandaí áirithe, táirgí plandaí agus réad eile, seachas plandaí le haghaidh plandú, atá beartaithe do chríocha neamhthráchtála agus neamhghairmiúla ná i gcásanna áirithe níor cheart go mbainfidís le tabhairt isteach agus gluaiseacht plandaí, táirgí plandaí agus réad eile laistigh de chriosanna teorann.

(28) Is iomchuí foráil a dhéanamh do dhíolúintí ón toirmeasc lotnaidí, plandaí, táirgí plandaí agus réada eile, atá faoi réir na dtoirmeasc sin agus atá ceaptha chun críocha áirithe amhail críocha tástála oifigiúla, eolaíochta nó oideachasúla, trialacha, roghanna cineáil nó pórú, a thabhairt isteach ar chríoch an Aontais agus a ghluaiseacht laistigh den chríoch sin. Ba cheart bearta cosanta iomchuí a leagan amach agus faisnéis a sholáthar do na daoine lena mbaineann.

(29) I roinnt mhaith cásanna, maidir le plandaí a thugtar isteach ó thríú tíortha agus a chuirtear trí na seirbhísí poist, ní chomhlíontar ceanglais fíteashláintíochta an Aontais. Le go n-ardófar feasacht ba cheart rialacha mionsonraithe a leagan amach maidir leis an bhfaisnéis a bheidh le cur ar fáil do thaistealaithe agus do chliaint seirbhísí poist.

(30) Ba cheart foráil a dhéanamh maidir le maolú ó rialacha an Aontais i ndáil le tabhairt isteach agus gluaiseacht, laistigh de chríoch an Aontais, plandaí, táirgí plandaí agus réad eile a bhfuil idirthuras fíteashláintíochta ar bun ina leith, faoi réir coinníollacha sonracha.

(31) Maidir le trádáil idirnáisiúnta plandaí, táirgí plandaí agus réad eile nach bhfuil ach taithí theoranta fíteashláintíochta ann ina leith, d'fhéadfadh rioscaí doghlactha a bheith i gceist léi ó thaobh lotnaidí coraintín a shuí nach bhfuil liostaithe go fóill mar lotnaidí coraintín de chuid an Aontais agus nach bhfuil aon bhearta glactha ina leith de bhun an Rialacháin seo. D'fhonn a áirithiú go ndéanfar gníomhaíocht ghasta, éifeachtach i gcoinne na rioscaí nua-aitheanta sin nó iad siúd a mheastar a bheith ann a bhaineann le plandaí, táirgí plandaí agus réada eile nach bhfuil faoi réir ceanglais ná toirmisc bhuana, ach a d'fhéadfadh a bheith cáilithe do bhearta buana den sórt sin, ba cheart go mbeadh an Coimisiún in ann bearta sealadacha a ghlacadh i gcomhréir le prionsabal an réamhchúraim agus na plandaí sin, na táirgí plandaí sin agus na réada eile sin a shainaithint agus gnéithe oibiachtúla agus bunaithe á gcur san áireamh aige.

(32) Tá sé riachtanach toirmisc agus ceanglais speisialta a shonrú, cosúil lena bhfuil sonraithe do chríoch an Aontais, maidir le tabhairt isteach agus gluaiseacht plandaí, táirgí plandaí agus réad eile laistigh de chriosanna cosanta, a bheadh mar bhonn le riosca ar leibhéal doghlactha bunaithe ar an dóchúlacht gur óstaigh a bheadh iontu don lotnaid choraintín lena mbaineann, ar lotnaid choraintín na gcriosanna cosanta í.

(33) Ba cheart ceanglais ghinearálta a ghlacadh maidir le feithiclí, innealra agus ábhar pacáistíochta a usáidtear le haghaidh plandaí, táirgí plandaí agus réad eile d'fhonn a áirithiú go bhfuil siad saor ó lotnaidí coraintín.

(34) Ba cheart do na Ballstáit saoráidí gaibhniúcháin agus stáisiúin choraintín a ainmniú. Ba cheart ceanglais maidir le hainmniú, údarú, oibriú agus maoirseacht na saoráidí gaibhniúcháin agus na stáisiún coraintín sin agus maidir le scaoileadh plandaí, táirgí plandaí agus réad eile ó na saoráidí nó na stáisiúin sin a leagan amach. Sa chás go n-áirítear sna ceanglais sin cothabháil liostaí foirne agus cuairteoirí a thugann cuairt ar na stáisiúin, d'fhéadfadh gurb ionann é seo agus teorannú ar Airteagal 8 (Cosaint Sonraí Pearsanta) den Chairt um Chearta Bunúsacha. Bheadh an teorannú sin riachtanach agus comhréireach, áfach, d'fhonn cuspóir leas an phobail an Rialacháin seo a chur i gcrích.

(35) Ba cheart don Choimisiún liosta a bheith ar fáil aige go poiblí, ar liosta nuashonraithe é de na fógraí uile a fuair sé a bhaineann le lotnaidí atá ag teacht chun cinn i dtríú tíortha a d'fhéadfadh a bheith ina riosca do shláinte plandaí i gcríoch an Aontais.

(36) D'fhonn cur i bhfeidhm éifeachtach an Rialacháin seo a áirithiú, ba cheart go mbeadh oibreoirí gairmiúla áirithe atá faoi réir oibleagáidí faoin Rialachán seo a chlárú i gcláir atá bunaithe ag na Ballstáit. Ba cheart na ceanglais don chlárú sin, mar aon leis na díolmhuithe ó na ceanglais sin, a leagan amach.

(37) Chun go bhféadfar foinse inmhíolaithe lotnaide coraintín a bhrath go héasca, tá sé oiriúnach dualgas a chur ar oibreoirí gairmiúla taifid a choinneáil a bhaineann le plandaí, táirgí plandaí agus réada eile curtha ar fáil ag oibreoirí gairmiúla dóibh agus curtha ar fáil acu d'oibreoirí gairmiúla eile. I bhfianaise na dtréimhsí folaigh atá ag lotnaidí coraintín áirithe, agus na tréimhse ama a theastaíonn chun foinse an inmhíolaithe a bhrath, ba cheart taifid a choinneáil ar feadh ar a laghad trí bliana.

(38) Chomh maith leis sin, ba cheart go mbeadh córais agus nósanna imeachta i bhfeidhm ag oibreoirí gairmiúla d'fhonn a chur ar a gcumas gluaiseachtaí plandaí, táirgí plandaí agus réad eile laistigh dá n-áitribh féin agus idir na háitribh sin a shainaithint.

(39) Ba cheart go mbeadh deimhniú fíteashláintíochta ag teastáil chun plandaí, táirgí plandaí nó réada eile áirithe a thabhairt isteach ó thríú tíortha i gcríoch an Aontais, agus i gcriosanna cosanta. Ba cheart go mbeadh na plandaí, na táirgí plandaí agus na réada eile sin liostaithe ar mhaithe le trédhearcacht.

(40) Ba cheart go mbeadh deimhnithe fíteashláintíochta ina gceangal freisin chun plandaí eile a thabhairt isteach ó thríú tíortha ar chríoch an Aontais. Tá sé sin tábhachtach d'fhonn a áirithiú go mbeidh leibhéal iomchuí fíteashláintíochta ann mar aon le forbhreathnú éifeachtach ar allmhairiú na bplandaí sin isteach san Aontas agus ar na rioscaí a bhaineann leis sin. Níor cheart go mbeadh na plandaí sin, áfach, faoi réir na bhforálacha maidir le rialuithe oifigiúla ag poist rialaithe teorann a leagtar síos i reachtaíocht ábhartha an Aontais.

(41) Ba cheart go mbeadh ceanglais IPPC á gcomhlíonadh ag na deimhnithe fíteashláintíochta seo agus ba cheart dóibh a léiriú go bhfuiltear ag comhlíonadh na gceanglas agus na mbeart a bhunaítear de bhun an Rialacháin seo. D'fhonn inchreidteacht na ndeimhnithe fíteashláintíochta a áirithiú, ba cheart rialacha a bhunú a bhainfeadh le coinníollacha a mbailíochta agus a neamhbhailíochtaithe.

(42) Níor cheart gluaiseacht plandaí áirithe, táirgí plandaí áirithe agus réad eile áirithe laistigh de chríoch an Aontais, agus isteach i gcriosanna cosanta agus laistigh díobh a cheadú ach amháin má tá pas plandaí leo, lena léirítear go gcomhlíonann siad na ceanglais agus na bearta a bhunaítear de bhun fhorálacha an Rialacháin seo. Ba cheart na plandaí, na táirgí plandaí agus na réada eile sin a liostú ar mhaithe le trédhearcacht.

(43) Níor cheart pasanna plandaí a éileamh i gcás plandaí, táirgí plandaí agus réad eile a sholáthrófar go díreach d'úsáideoirí deiridh, lena n-áirítear garraíodóirí baile.Ba cheart eisceachtaí áirithe a leagan amach, áfach.

(44) D'fhonn inchreidteacht na bpasanna plandaí a áirithiú, ba cheart rialacha a bhunú a bhainfeadh lena n-inneachar agus lena bhfoirm.

(45) Go ginearálta, is é an t-oibreoir gairmiúil údaraithe ba cheart pasanna plandaí a eisiúint. Ba cheart an deis a bheith ag údaráis inniúla cinneadh a dhéanamh pasanna plandaí a eisiúint.

(46) Ba cheart rialacha a shonrú d'eisiúint pasanna plandaí, na scrúduithe a theastaíonn lena n-eisiúint, pasanna plandaí a cheangal, údarás agus maoirseacht na n-oibreoirí gairmiúla a bhfuil na pasanna plandaí á n-eisiúint acu, oibleagáidí na n-oibreoirí údaraithe agus aistarraingt an údaraithe sin.

(47) D'fhonn an t-ualach ar na hoibreoirí údaraithe a laghdú, ba cheart scrúduithe a bhaineann le pasanna plandaí a eisiúint a nascadh, i gcás inarb iomchuí, leis na scrúduithe a cheanglaítear faoi Threoracha 66/401/CEE (4), 66/402/CEE (5), 68/193/CEE (6), 2002/54/CE (7), 2002/55/CE (8), 2002/56/CE (9), 2002/57/CE (10), 2008/72/CE (11) agus 2008/90/CE (12) ón gComhairle.

(48) Ba cheart go mbeadh an t-eolas cuí maidir le lotnaidí ag oibreoirí údaraithe.

(49) D'fhéadfadh go mbeadh oibreoirí údaraithe áirithe ag iarraidh plean bainistithe riosca lotnaidí a bhunú, ar mhaithe le hardleibhéal inniúlachta agus feasachta maidir le rioscaí lotnaidí a áirithiú agus a léiriú i ndáil le pointí criticiúla dá ngníomhaíochtaí gairmiúla agus d'fhonn údar maith a chur le socruithe speisialta rialaithe leis na húdaráis inniúla. Ba cheart rialacha an Aontais a bhunú i ndáil le hábhar na bpleananna sin.

(50) Tá sé oiriúnach foráil a dhéanamh d'athsholáthar pasanna plandaí agus deimhnithe fíteashláintíochta.

(51) I gcásanna a bhaineann le neamh-chomhlíonadh le rialacha an Aontais, ba cheart pasanna plandaí a bhaint, a chealú agus, ar mhaithe le hinrianaitheacht, a choinneáil.

(52) Éilítear, leis an gCaighdeán Idirnáisiúnta do Bhearta Fíteashláintíochta Uimh. 15, Ábhar Pacáistíochta Adhmaid sa Trádáil Idirnáisiúnta a rialáil (CIBF15), go ndéanfar ábhar pacáistíochta adhmaid a mharcáil le marc sonrach, agus an marc sin á chur ag oibreoirí gairmiúla a bheidh údaraithe agus maoirsithe go cuí. Sa Rialachán seo, ba cheart ceanglais a leagan amach a bhaineann le cóireáil a dhéanamh ar ábhar pacáistíochta adhmaid, lena mharcáil agus lena dheisiú i gcomhréir leis an gcaighdeán sin. Ba cheart rialacha a leagan amach sa Rialachán seo freisin le haghaidh údarú agus mhaoirseacht na n-oibreoirí gairmiúla ar chríoch an Aontais a mbeidh an mharcáil sin á dhéanamh acu.

(53) I gcás go n-éilíonn tríú tír gur cheart plandaí, táirgí plandaí nó réada eile faoi seach a aistriú ó chríoch an Aontais go tríú tír a bhfuil deimhniú fíteashláintíochta aici le haghaidh onnmhairiú nó athonnmhairiú. Maidir le forálacha ábhartha IPPC, ba cheart gurb iad na húdaráis inniúla a d'eiseodh na deimhnithe seo, agus go mbeadh meas á léiriú acu ar inneachar na ndeimhnithe samhla le haghaidh onnmhairiú agus athonnmhairiú mar atá leagtha síos ag IPPC. Toisc go n-aithnítear cineál dochrach lotnaidí coraintín de chuid an Aontais ba cheart cosaint orthu a thairiscint do thríú tíortha, ach amháin i gcás go bhfuiltear ar an eolas go hoifigiúil go bhfuil lotnaid choraintín de chuid an Aontais sa tríú tír lena mbaineann agus nach bhfuil siad faoi rialú oifigiúil, nó i gcás gur féidir a mheas, go réasúnach, nach gcomhlíonann an lotnaid choraintín sin de chuid an Aontais na critéir is gá chun go gcáileofaí í mar lotnaid choraintín na tríú tír lena mbaineann.

(54) Sa chás go ngluaistear planda, táirge planda nó réad eile trí níos mó ná Ballstát amháin sula ndéantar é a onnmhairiú chuig tríú tír, is den tábhachtach é go malartaíonn an Ballstát inar táirgeadh nó inar próiseáladh na plandaí, an táirge plandaí nó réada eile leis an mBallstát atá freagrach as an deimhniú fíteashláintíochta le haghaidh onnmhairiú a eisiúint. Baineann tábhacht leis an malartú faisnéise sin d'fhonn ligean do fhianú ar chomhlíonadh le ceanglais na tríú tír a éascú. Dá réir sin, ba cheart “deimhniú réamhonnmhairiúcháin” comhchuibhithe a bhunú d'fhonn malartú aonfhoirmeach na faisnéise sin a áirithiú.

(55) Ba cheart don Choimisiún córas leictreonach a bhunú do na fógraí a theastaíonn i gcomhréir leis an Rialachán seo.

(56) D'fhonn cuntas a dhéanamh ar an tionchar eacnamaíoch, sóisialta nó comhshaoil an-tromchúiseach atá ag lotnaidí coraintín de chuid an Aontais do chríoch an Aontais, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i leith lotnaidí tosaíochta a liostú.

(57) D'fhonn a áirithiú go bhfuil na heisceachtaí do lotnaidí coraintín an Aontais agus do phlandaí, do tháirgí plandaí agus do réada eile a thagann ó thríú tíortha nó ó chríocha a bhfuil toirmeasc ar iad a thabhairt isteach i gcríoch an Aontais, a úsáidtear chun críocha tástála oifigiúla, nó chun críocha eolaíochta nó oideachasúla, trialacha, roghanna cineáil nó pórú á gcur chun feidhme ar bhealach nach mbaineann aon riosca lotnaidí leo do chríoch an Aontais nó do pháirteanna den Aontas, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún maidir le rialacha a bhaineann le malartú faisnéise idir na Ballstáit agus an Coimisiún maidir le teacht isteach na lotnaidí agus na bplandaí, na dtáirgí plandaí agus réad eile lena mbaineann i gcríoch an Aontais, maidir lena ngluaiseacht laistigh di, lena gcoinneáil, lena n-iolrú agus lena n-úsáid, maidir leis an nós imeachta agus na leis coinníollacha i ndáil leis an údarú comhfhreagrach a thabhairt, agus an leis an bhfaireachán ar chomhlíonadh mar aon leis na gníomhartha a dhéanfar i gcás neamhchomhlíonta.

(58) D'fhonn a áirithiú go ndéanfar na maoluithe ar an oibleagáid suirbhéanna bliantúla a chur i gcrích mar ba cheart ar limistéir chríochaithe, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i leith na lotnaidí lena mbaineann na maoluithe sin agus coinníollacha maidir le cur i bhfeidhm na maoluithe sin a shonrú tuilleadh.

(59) D'fhonn a áirithiú go bhfuil criosanna cosanta á mbunú agus ag feidhmiú ar bhealach iontaofa, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiúin i ndáil le rialacha mionsonraithe le haghaidh na suirbhéanna atá le cur i gcrích chun críocha criosanna cosanta a aithint agus suirbhéanna a ullmhú agus ar mhaithe le hábhair suirbhéanna ar lotnaidí coraintín de chuidcriosanna cosanta.

(60) D'fhonn cur i bhfeidhm comhréireach agus teoranta na ndíolúintí a bhaineann le gluaiseacht plandaí, táirgí plandaí agus réad eile chuig nó laistigh de chriosanna teorann, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i ndáil le rialacha a bhaineann le huasleithead criosanna teorann tríú tír agus criosanna teorann Ballstáit, uasmhéid gluaiseachta plandaí, táirgí plandaí agus réad eile lena mbaineann laistigh de chriosanna teorann tríú tír agus de chriosanna teorann Ballstáit agus na nósanna imeachta a bhaineann le tabhairt isteach agus le gluaiseacht plandaí, táirgí plandaí agus réad eile laistigh de chriosanna teorann an Bhallstáit a údarú.

(61) D'fhonn a áirithiú go bhfuil clár oibreoirí gairmiúla comhréireach leis an gcuspóir a bhaineann le riosca lotnaidí a rialú, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún maidir le rialacha ina leagtar amach tuilleadh catagóirí chun oibreoirí gairmiúla a dhíolmhú ón oibleagáid clárú, ceanglais áirithe maidir le catagóirí áirithe oibreoirí gairmiúla a chlárú agus na figiúirí uasta do chainníochtaí beaga a fhéadfaidh oibreoirí gairmiúla a sholáthar d'úsáideoirí deiridh chun bheith díolmhaithe ón oibleagáid clárú.

(62) D'fhonn inchreidteacht dheimhnithe fíteashláintíochta na dtríú tíortha nach páirtithe conarthacha IPPC iad a áirithiú, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i leith na rialacha lena bhforlíontar na coinníollacha a bhaineann le glacadh le deimhnithe fíteashláintíochta ó na tríú tíortha sin.

(63) D'fhonn riosca lotnaidí a laghdú i gcás plandaí, táirgí plandaí nó réada eile a ghluaistear laistigh de chríoch an Aontais, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i leith na rialacha lena leagtar amach na cásanna, maidir le plandaí áirithe, táirgí áirithe plandaí nó réada áirithe eile, nach mbeidh feidhm ag an díolmhú ón gceanglas pasanna plandaí a eisiúint ach amháin maidir le cainníochtaí beaga.

(64) D'fhonn iontaofacht scrúduithe plandaí, táirgí plandaí agus réad eile a áirithiú, ar scrúduithe iad a chuirtear i gcrích chun pasanna plandaí a eisiúint, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i leith na rialacha a bhaineann le scrúdú amhairc, le sampláil agus le tástáil agus le minicíocht agus le huainiú na scrúduithe.

(65) D'fhonn inchreidteacht pasanna plandaí a fheabhsú, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i leith na rialacha ina sonraítear na critéir atá le comhlíonadh ag oibreoirí gairmiúla d'fhonn iad a údarú chun pasanna plandaí a eisiúint agus nósanna imeachta lena n-áiritheofar go gcomhlíontar na critéir sin.

(66) D'fhonn a áirithiú go ndéanfar ábhar pacáistíochta adhmaid a mharcáil mar ba cheart agus chun forbairt ar na caighdeáin idirnáisiúnta a chur san áireamh, agus go háirithe CIBF 15, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i leith na gceanglas i ndáil le hábhar pacáistíochta adhmaid a leasú agus a fhorlíonadh, lena n-áirítear teacht isteach an chéanna i gcríoch an Aontais, agus i leith na gceanglas a shonrú maidir le hoibreoirí gairmiúla a údarú chun marcáil a dhéanamh ar an ábhar pacáistíochta adhmaid i gcríoch an Aontais.

(67) D'fhonn cuntas a dhéanamh d'fhorbairt na gcaighdeán idirnáisiúnta, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh de réir Airteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i ndáil le rialacha a bhaineann le fianuithe do phlandaí, do tháirgí plandaí agus do réada eile, seachas ábhar pacáistíochta adhmaid, a n-éileofaí fianú sonrach ar chomhlíonadh a chur i bhfeidhm ina leith de réir rialacha an Rialacháin seo.

(68) D'fhonn inúsáidteacht agus iontaofacht fianuithe oifigiúla a áirithiú, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i leith na rialacha lena leagtar amach inneachar fianuithe oifigiúla agus údarú agus maoirsiú oibreoirí gairmiúla a bhfuil na fianuithe sin á n-eisiúint acu, mar aon le gnéithe an deimhnithe onnmhairiúcháin, athonnmhairiúcháin agus réamhonnmhairiúcháin.

(69) D'fhonn oiriúnú don fhorbairt ar eolas eolaíochta agus teicniúil agus ar chaighdeáin idirnáisiúnta, go háirithe caighdeáin IPPC agus EPPO, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i leith na rialacha lena leasaítear na hIarscríbhinní a ghabhann leis an Rialachán seo.

(70) Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal saineolaithe, agus go ndéanfar na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr (13). Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, faigheann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile ag an am céanna le saineolaithe na mBallstát, agus tá rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin atá ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe.

(71) D'fhonn coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú do chur chun feidhme an Rialacháin seo, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún maidir le bearta clársceidealaithe agus cur chun feidhme; formáid na dtuarascálacha ar shuirbhéanna a leagan amach, mar aon le treoracha maidir le conas an fhormáid sin a líonadh isteach; formáid na gclár ilbhliantúil suirbhéireachta agus na socruithe praiticiúla gaolmhara a bhunú; bearta in aghaidh lotnaidí sonracha de chuid an Aontais a leagan amach; agus bearta a ghlacadh ar feadh achar teoranta maidir leis na rioscaí a bhaineann leis na lotnaidí nach liostaítear mar lotnaidí coraintín de chuid an Aontais.

(72) D'fhonn coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú chun an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún maidir le liosta na gcriosanna cosanta agus de na lotnaidí coraintín de chuid criosanna cosanta faoi seach a bhunú; agus lena leasófar méid na gcriosanna cosanta nó lena gcúlghairfear a n-aitheantas.

(73) D'fhonn coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú chun an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún maidir le lotnaidí neamhchoraintín rialáilte de chuid an Aontais agus leis na plandaí le haghaidh plandú lena mbaineann a liostú; agus bearta a leagan amach chun láithreacht lotnaidí neamhchoraintín rialáilte de chuid an Aontais a chosc ar na plandaí faoi seach le haghaidh plandú.

(74) D'fhonn coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú chun an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún maidir leis na plandaí, leis na táirgí plandaí agus leis na réada eile a liostú a gcuirfear cosc ar a dtabhairt isteach ar chríoch an Aontais, agus maidir leis na tríú tíortha lena mbaineann a liostú; na plandaí, na táirgí plandaí agus na réada eile faoi réir ceanglais speisialta a liostú, agus na ceanglais speisialta lena mbaineann lena dtabhairt isteach ar chríoch an Aontais agus maidir lena ngluaiseacht laistigh den chríoch sin; na plandaí ardriosca, na táirgí plandaí agus na réada eile a bhfuil toirmeasc le cur ar a dtabhairt isteach ar chríoch an Aontais, agus na tríú tíortha lena mbaineann a liostú go sealadach; an nós imeachta maidir le measúnú riosca i dtaca leis an liostú sin; ceanglais atá coibhéiseach leis na ceanglais maidir le gluaiseacht plandaí, táirgí plandaí nó réad eile laistigh de chríoch an Aontais a leagan amach le haghaidh tríú tíortha; postaeir agus bróisiúir a leagan amach maidir le tabhairt isteach plandaí, táirgí plandaí agus réad eile ar chríoch an Aontais; coinníollacha sonracha nó bearta sonracha a leagan amach maidir le plandaí, táirgí plandaí nó réada eile ar leith a thabhairt isteach i gcriosanna teorann de chuid na mBallstát; bearta sealadacha a ghlacadh a bhaineann le plandaí, le táirgí plandaí agus le réada eile ar dócha go mbeidh rioscaí nua-aitheanta lotnaidí nó rioscaí fíteashláintíochta amhrasta eile ag roinnt leo; cinntí a ghlacadh maidir le bearta sealadacha a dhéanfaidh na Ballstáit maidir le garchontúirt; plandaí, táirgí plandaí agus réada eile a bhfuil toirmeasc ar iad a thabhairt isteach i gcriosanna cosanta áirithe; na plandaí, na táirgí plandaí agus na réada eile faoi réir ceanglais speisialta a liostú, agus na ceanglais speisialta lena mbaineann maidir lena dtabhairt isteach ar chriosanna cosanta áirithe agus lena ngluaiseacht laistigh de na criosanna sin; agus rialacha a leagan síos i ndáil le ceanglais stáisiún coraintín agus le saoráidí gaibhniúcháin, agus plandaí, táirgí plandaí agus réada eile a scaoileadh ó na stáisiúin agus ó na saoráidí sin.

(75) D'fhonn coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú chun an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún maidir le híostréimhsí níos giorra nó níos faide a leagan amach do na hoibreoirí gairmiúla maidir le taifid ar inrianaitheacht a choinneáil, agus ceanglais maidir le hinrochtaineacht na dtaifead sin.

(76) D'fhonn coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú chun an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún i ndáil le liostú na bplandaí, na dtáirgí plandaí agus na réad eile, agus na dtríú tíortha tionscnaimh nó seolta, a n-éileofar deimhniú fíteashláintíochta ina leith chun iad a thabhairt isteach ar chríoch an Aontais; i ndáil le liostú na bplandaí, na dtáirgí plandaí agus na réad eile, agus na dtríú tíortha tionscnaimh nó seolta, a n-éileofar deimhniú fíteashláintíochta ina leith chun iad a thabhairt isteach ar chriosanna cosanta áirithe ó na tríú tíortha sin; liostú a dhéanamh ar na plandaí, na táirgí plandaí nó na réada eile, ar na tríú tíortha lena mbaineann agus ar an gcainníocht uasta a bheidh faoi réir díolmhú ón gceanglas do dheimhniú fíteashláintíochta nuair a thabharfaí isteach ar chríoch an Aontais iad; agus socruithe teicniúla a leagan amach maidir le neamhbhailíochtú na ndeimhnithe leictreonacha fíteashláintíochta.

(77) D'fhonn coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú chun an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún i ndáil le liostú na bplandaí, na dtáirgí plandaí agus na réad eile, a n-éileofar pas plandaí ina leith le haghaidh a ngluaiseachta laistigh de chríoch an Aontais; na plandaí, táirgí plandaí agus réada eile a liostú, a n-éileofar pas plandaí ina leith chun iad a thabhairt isteach i gcriosanna áirithe cosanta agus le haghaidh a ngluaiseachta sna criosanna sin; agus na plandaí, táirgí plandaí nó réada eile a shonrú a n-éileofar pas plandaí ina leith i gcomhair criosanna cosanta i gcás soláthar díreach d'úsáideoir deiridh.

(78) D'fhonn coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú chun an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún i ndáil le sonraíochtaí formáide an phas planda a leagan amach; cineálacha agus speicis plandaí le haghaidh plandú a aithint nár cheart díolúintí ó léiriú an chóid inrianaitheachta i bhformáid an phas planda a bheith infheidhme ina leith; agus socruithe teicniúla a leagan amach maidir le pasanna leictreonacha plandaí a eisiúint.

(79) D'fhonn coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú chun an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún i ndáil le ceanglais shonracha a leagan amach maidir leis an ábhar, leis an gcóireáil agus leis an marcáil maidir leis an ábhar adhmaid pacáistíochta a dheisiú; sonraíochtaí formáide na bhfianuithe a leagan síos seachas marc an ábhair pacáistíochta adhmaid; na nósanna imeachta a leagan síos le haghaidh an deimhniú réamhonnmhairiúcháin a eisiúint; agus rialacha sonracha a leagan síos maidir le fógraí a chur isteach.

(80) Ba cheart na cumhachtaí cur chun feidhme a thugtar don Choimisiún a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (14).

(81) Ba cheart don Choimisiún gníomhartha infheidhme cur chun feidhme a ghlacadh láithreach, i gcásanna cuí-réasúnaithe i ndáil le bearta a bheidh le glacadh in aghaidh lotnaidí coraintín sonracha de chuid an Aontais nó lotnaidí nach liostaítear mar lotnaidí coraintín de chuid an Aontais, i ndáil le toirmeasc ar theacht isteach plandaí, táirgí plandaí agus réad eile i gcríoch an Aontais nó i gcrios chosanta nó leis an teacht isteach sin a chur faoi réir ceanglais shonracha agus bearta sealadacha maidir le plandaí, le táirgí plandaí agus le réada eile ar dócha go mbeidh rioscaí nua-aitheanta lotnaidí nó rioscaí fíteashláintíochta amhrasta eile ag roinnt leo, i gcás ina n-éilítear amhlaidh ar mhórchúiseanna práinne.

(82) Sonraítear i dTreoir 74/647/CEE ón gComhairle an 9 Nollaig 1974 ar rialú rolladh duille choróineach (15) agus Treoir 2006/91/CE ón gComhairle den 7 Samhain 2006 ar rialú Scála San José (16) bearta maidir le rialú na lotnaidí faoi seach. I ndiaidh theacht i bhfeidhm na dTreoracha seo, d'fhéadfadh go mbeadh na lotnaidí lena mbaineann leata go fairsing ar fud chríoch an Aontais, rud a chiallódh nach mbeadh sé indéanta iad a shrianadh níos mó. Ba cheart na Treoracha sin a aisghairm dá réir.

(83) Ba cheart Treoir 69/464/CEE ón gComhairle (17), Treoir 93/85/CEE ón (18), Treoir 98/57/CE ón gComhairle (19) agus Treoir 2007/33/CE ón gComhairle (20) a aisghairm, de bhrí gur cheart bearta nua a ghlacadh maidir leis na lotnaidí lena mbaineann i gcomhréir le forálacha an Rialacháin seo. I bhfianaise an ama agus na n-acmhainní a theastaíonn chun na bearta nua sin a ghlacadh, ba cheart na Treoracha sin a aisghairm le héifeacht ón 1 Eanáir 2022.

(84) Foráiltear le Rialachán (AE) Uimh. 652/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (21) go mbainfidh na deontais do bhearta i gcoinne lotnaidí le lotnaidí áirithe a liostaítear sna hIarscríbhinní a ghabhann le Treoir 2000/29/CE, agus le lotnaidí áirithe nach liostaítear sna hIarscríbhinní sin ach atá faoi réir bearta sealadacha de chuid an Aontais a glacadh maidir leo, De bhreis ar fhorálacha an Rialacháin sin, bunaítear leis an Rialachán seo an chatagóir de lotnaidí tosaíochta agus tá sé bunriachtanach gur incháilithe do dheontais an Aontais a bheidh bearta áirithe arna nglacadh ag na Ballstáit i ndáil le lotnaidí tosaíochta go háirithe, ar bearta iad lena n-áirítear cúiteamh a íoc le hoibreoirí gairmiúla i ndáil le luach plandaí, táirgí plandaí agus réad eile atá faoi réir scriosta de bhun na mbeart díothaithe a leagtar amach sa Rialachán seo. Dá réir sin, ba cheart Rialachán (AE) Uimh. 652/201 a leasú.

(85) Ba cheart leasuithe teicniúla a dhéanamh freisin i Rialachán (AE) Uimh. 228/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (22) agus i Rialachán (AE) Uimh. 1143/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (23).

(86) Ó tharla nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an Rialacháin seo, eadhon cur chuige comhchuibhithe a ghlacadh i ndáil le bearta cosantacha i gcoinne lotnaidí plandaí, a chomhlíonadh agus, dá réir sin, de bhun a éifeachtachta, castacht, carachtar thrasteorann agus idirnáisiúnta, go bhféadfaí é a bhaint amach níos fearr ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta mar a shonraítear in Airteagal 5 de Chonradh an Aontais Eorpaigh. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, mar a shonraítear san Airteagal sin, ní sháraíonn an Rialachán seo a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a bhaint amach.

(87) I gcás fiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna), ní chruthaíonn an Rialachán seo ualach riaracháin nó tionchar eacnamaíoch díréireach. Faoin Rialachán seo, bunaithe ar chomhairliúchán le páirtithe leasmhara, tá staid speisialta FBManna curtha san áireamh áit ar féidir. Níl díolúine uilíoch ionchasach do mhicrifhiontair, arb ionann iad agus formhór na gcuideachtaí, curtha san áireamh, i bhfianaise cuspóir beartas poiblí a bhfuil sé mar aidhm leo sláinte plandaí a chosaint.

(88) Cuirtear san áireamh leis an Rialachán seo meas ar IPPC, an Comhaontú ar Chur i bhFeidhm Beart Sláintíochta agus Fíteashláintíochta agus na treoirlínte sonraithe ina leith.

(89) I gcomhréir le prionsabal na rialála cliste, ba cheart cur chun feidhme an Rialacháin seo a chomhordú le Rialachán (AE) Uimh. 1143/2014 chun a áirithiú go gcuirfear i bhfeidhm go hiomlán agus ina hiomláine an reachtaíocht an Aontais maidir le sláinte plandaí.

(90) Léiríonn an Rialachán seo meas ar chearta bunúsacha agus tugann sé aird freisin ar na prionsabail aitheanta go háirithe ag an gCairt mar aon le meas ar shaol príobháideach agus teaghlaigh, an ceart chun maoine, cosaint sonraí pearsanta, saoirse gnó a reáchtáil agus saoirse ealaíne agus eolaíochta. Ba cheart do na Ballstáit an Rialachán seo a chur i bhfeidhm i gcomhréir leis na cearta agus na prionsabail sin,

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

CAIBIDIL I

Ábhar, raon feidhme agus sainmhínithe

Airteagal 1

Ábhar agus raon feidhme

1. Leis an Rialachán seo, bunaítear rialacha lena gcinnfear na rioscaí fíteashláintíochta a bhaineann le haon speiceas, cineál nó bitíopa ar bith de ghníomhaithe pataigineacha, d'ainmhithe nó de phlandaí seadánacha atá díobhálach do phlandaí nó do tháirgí planda (“lotnaidí”) agus bearta chun na rioscaí sin a laghdú go leibhéal inghlactha.

2. I gcás ina mbíonn fianaise ann go mbaineann rioscaí fiteashláintíochta do phlandaí neamh-seadánacha, seachas na cinn sin a rialaítear faoi Airteagal 4(1) de Rialachán (AE) Uimh. 1143/2014, ar rioscaí iad ag a bhfuil impleacht dhian eacnamaíoch, sóisialta agus comhshaoil ar chríoch an Aontais, féadtar na plandaí neamh-seadánacha sin a mheas mar lotnaidí chun críche an Rialacháin seo.

3. Chun críocha an Rialacháin seo, léitear tagairtí do thríú tíortha mar thagairtí do thríú tíortha, Ceuta, Melilla agus do chríocha dá dtagraítear in Airteagal 355(1) CFAE cé is moite do Mhaidéara agus na hAsóir.

Chun críocha an Rialacháin seo, léifear tagairtí do chríoch an Aontais mar thagairtí do chríoch an Aontais gan Ceuta, Melilla ná na críocha dá dtagraítear in Airteagal 355(1) CFAE, cé is moite do Mhaidéara agus na hAsóir.

Airteagal 2

Sainmhínithe

Chun críocha an Rialacháin seo, tá feidhm leis na sainmhínithe seo a leanas:

(1) ciallaíonn “plandaí” plandaí beo agus na codanna beo seo a leanas de phlandaí: (a) síolta, sa ghnáthchiall luibheolaíoch, seachas iad sin nach bhfuil ceaptha le haghaidh plandú; (b) torthaí, sa ghnáthchiall luibheolaíoch; (c) glasraí; (d) tiúbair, cormáin, bleibeanna, riosóim, fréamhacha, fréamhstoic, stólain; (e) buinneoga, gais, reathairí; (f) bláthanna gearrtha; (g) géaga le duilliúir nó gan duilliúir; (h) crainn ghearrtha ar a bhfuil duilliúr; (i) duilleoga, duilliúr; (j) cultúir fíochán planda, lena n-áirítear cultúir ceall, geirmphlasma, míristéamaí, clóin chiméaracha, agus ábhar micrafhorleata; (k) pailin bheo agus spóir; (l) bachlóga, adhmad bachlóg, gearrthaí, beangáin;

(2) ciallaíonn “táirgí plandaí” ábhar neamh-mhonaraithe de thionscnamh planda agus na táirgí monaraithe sin a bhféadfadh, de bharr a gcineál nó chineál a bpróiseála, riosca a chruthú ó thaobh leathadh lotnaidí coraintín. Mura bhforáiltear dá mhalairt ar chaoi eile le gníomhartha cur chun feidhme a ghlacfar de bhun Airteagal 28, Airteagal 30 agus Airteagal 41, ní mheasfar gur “táirge plandaí” é adhmad ach amháin má chomhlíontar ceann amháin nó níos mó den méid seo a leanas leis: (a) coinníonn sé iomlán nó Cuid dá dhromchla nádúrtha cruinn, ar a bhfuil nó nach bhfuil coirt; (b) níl a dhromchla nádúrtha cruinn coinnithe aige mar gheall ar shábhadh, gearradh nó scoilteadh; (c) tá sé i bhfoirm sliseanna, cáithníní, min sáibh, dramhaíl adhmaid, scamhacháin nó fuílleach agus ní dhearnadh próiseáil air a chuimsigh úsáid gliú, teasa nó brú nó comhcheangal díobh sin chun millíní, brícíní, sraithadhmad nó clár sliseog a chruthú; (d) tá sé á úsáid, nó beartaithe le húsáid, mar ábhar pacáistíochta, bíodh nó ná bíodh sé in úsáid iarmhír le haghaidh iompar earraí;

(3) ciallaíonn “plandú” aon oibríocht chun plandaí a chur i meán fáis, nó trí bheangú nó oibríochtaí comhchosúla, chun fás, atáirgeadh nó iomadú ina dhiaidh sin a áirithiú;

(4) ciallaíonn “plandaí le haghaidh plandú” plandaí a bheartaítear a fhágáil plandaithe, a phlandú nó a athphlandú.

(5) ciallaíonn “réad eile” aon ábhar nó réad eile, seachas plandaí nó táirgí plandaí atá in ann lotnaidí a iompar nó a scaipeadh, lena n-áirítear ithir nó meán fáis;

(6) ciallaíonn “údarás inniúil” an t-údarás lárnach nó na húdaráis lárnacha de chuid Ballstáit, nó i gcás inarb infheidhme, de chuid tríú tír, a bhfuil freagracht orthu maidir le rialuithe oifigiúla agus le gníomhaíochtaí oifigiúla eile a eagrú, nó aon údarás eile dár tugadh an fhreagracht sin, i gcomhréir le reachtaíocht an Aontais ar rialuithe oifigiúla.

(7) ciallaíonn “luchtóg” líon aonad de thráchtearra aonair, ar féidir í a shainaithint de réir aonchineálacht a comhdhéanaimh, a tionscnaimh, agus gnéithe ábhartha eile, agus í mar chuid de choinsíneacht;

(8) ciallaíonn “aonad trádála” an t-aonad tráchtála is lú nó an t-aonad eile inúsáidte is lú arb infheidhme é maidir leis an gcéim margaíochta lena mbaineann agus arbh fhéidir leis a bheith ina fhothacar luchtóige nó ina luchtóg iomlán;

(9) ciallaíonn “oibreoir gairmiúil” duine ar bith a rialaítear faoin dlí poiblí nó príobháideach, atá páirteach go gairmiúil i gceann amháin nó níos mó de na gníomhaíochtaí seo a leanas a bhaineann le plandaí, táirgí plandaí agus réada eile agus atá freagrach de réir an dlí aisti nó astu: (a) plandú; (b) pórú; (c) táirgeadh, lena n-áirítear fás, iolrú agus cothabháil; (d) tabhairt isteach i gcríoch an Aontais, agus gluaisteacht taobh istigh di agus amach aisti; (e) cur ar fáil ar an margadh; (f) stóráil, bailiú, seoladh agus próiseáil;

(10) ciallaíonn “oibreoir cláraithe” oibreoir gairmiúil atá cláraithe i gcomhréir le hAirteagal 65;

(11) ciallaíonn “oibreoir údaraithe” oibreoir cláraithe atá údaraithe ag an údarás inniúil chun pasanna plandaí a eisiúint i gcomhréir le hAirteagal 89, chun marcáil a dhéanamh i gcomhréir le hAirteagal 98, nó chun fianuithe a eisiúint i gcomhréir le hAirteagal 99;

(12) is ionann “úsáideoir deiridh” agus duine ar bith atá ag feidhmiú le haghaidh cuspóirí atá taobh amuigh de thrádáil, ghnó nó ghairm an duine sin, agus a fhaigheann plandaí nó táirgí plandaí d'úsáid phearsanta;

(13) is ionann “tástáil” agus scrúdú oifigiúil, nach scrúdú amhairc é, le cinneadh an bhfuil lotnaidí i láthair nó chun lotnaidí a shainaithint;

(14) Ciallaíonn “cóireáil” nós imeachta, bíodh sin oifigiúil nó neamhoifigiúil, chun lotnaidí a mharú, a dhíghníomhachtú nó a bhaint, nó chun na lotnaidí sin a dhéanamh neamhthorthúil nó chun beogacht plandaí nó táirgí plandaí a bhaint;

(15) ciallaíonn “ráta tarlaithe” cion nó líon na n-aonad ina bhfuil lotnaid ann i sampla, i gcoinsíneacht, i ngort nó i líon sainithe eile;

(16) ciallaíonn “bunú” lotnaid a bhuanú, laistigh de limistéar, go ceann i bhfad, tar éis di teacht isteach ann;

(17) ciallaíonn “díothú” bearta fíteashláintíochta a chur i bhfeidhm chun lotnaid a dhíothú ó limistéar;

(18) ciallaíonn “srianadh” bearta fíteashláintíochta a chur i bhfeidhm i limistéar inmhíolaithe agus thart timpeall air chun scaipeadh lotnaide a chosc.

(19) ciallaíonn “stáisiún coraintín” aon stáisiún oifigiúil chun lotnaidí, plandaí, táirgí planda nó réada eile a choinneáil ar coraintín;

(20) ciallaíonn “saoráid coinneála” aon saoráid, seachas stáisiúin choraintín”, ina gcoinnítear lotnaidí, plandaí, táirgí plandaí nó réada eile faoi choinníollacha coinneála.

(21) ciallaíonn “cód inrianaitheachta” cód litreach, uimhriúil nó alfa-uimhriúil lena sainaithnítear coinsíneacht, luchtóg nó aonad trádála, a bhaintear úsáid as chun críocha inrianaitheachta, lena n-áirítear uimhreacha a thagraíonn do luchtóg, do bhaisc, do shraith, do dáta táirgthe, do dhoiciméid de chuid oibreora ghairmiúil.

(22) ciallaíonn “beart fíteashláintíochta” aon bheart oifigiúil a bhfuil sé d'aidhm leis tabhairt isteach nó leathadh lotnaidí coraintín a chosc nó tionchar eacnamaíoch lotnaidí neamhchoraintín rialáilte a theorannú.

CAIBIDIL II

Lotnaidí coraintín

Cuid 1

Lotnaidí coraintín

Airteagal 3

Sainiú lotnaidí coraintín

Is “lotnaid choraintín” í lotnaid, i ndáil le críoch shainithe, má chomhlíonann sí na coinníollacha seo a leanas ar fad:

(a) tá a haitheantas bunaithe, laistigh de bhrí phointe (1) de Roinn 1 d' Iarscríbhinn I;

(b) níl sí i láthair sa chríoch, de réir bhrí phointe (2)(a) de Roinn 1 d'Iarscríbhinn I, nó má tá sí ann, níl sí dáilte go forleathan, sa chríoch sin, de réir bhrí phointí (2)(b) agus 2(c) de Roinn 1 d'Iarscríbhinn I;

(c) tá ar a cumas teacht isteach, bunú, agus scaipeadh laistigh den chríoch, nó má tá sí sa chríoch sin, ach níl sí dáilte go forleathan, tá ar a cumas teacht iseach, bunú, agus scaipeadh laistigh de na codanna sin den chríoch sin nach bhfuil sí i láthair iontu, laistigh de bhrí phointe (3) de Roinn 1 d'Iarscríbhinn I; agus

(d) go mbeadh tionchar doghlactha eacnamaíoch, ar bhonn comhshaoil nó sóisialta de réir bhrí phointe (4) de Roinn 1 d'Iarscríbhinn II don chríoch sin ag a hiontráil, bunú agus scaipeadh, nó, má tá sí ann ach níl sí dáilte go forleathan, do na codanna sin nach bhfuil sí i láthair iontu; agus

(e) tá bearta féideartha agus éifeachtacha ar fáil chun bac a chur le teacht isteach, bunú nó scaipeadh na lotnaide sin sa chríoch sin, agus na rioscaí agus an tionchar de a mhaolú.

Cuid 2

Lotnaidí coraintín de chuid an Aontais

Airteagal 4

Sainiú lotnaidí coraintín de chuid an Aontais

Is lotnaid choraintín í “lotnaid choraintín de chuid an Aontais” más é an chríoch shainithe, dá dtagraítear sa chuid tosaigh d'Airteagal 3, críoch an Aontais agus má tá sí san áireamh sa liosta dá dtagraítear in Airteagal 5(2).

Airteagal 5

Toirmeasc ar tabhairt isteach, ar ghluaiseacht, ar choinneáil, ar iolrú nó ar scaoileadh lotnaidí coraintín an Aontais

1. Ní thabharfar lotnaid choraintín de chuid an Aontais isteach, ní ghluaisfear nó ní choinneofar í, ní iolrófar í ná ní scaoilfear í laistigh de chríoch an Aontais

2. Bunóidh an Coimisiún, trí ghníomh cur chun feidhme, liosta lotnaidí a chomhlíonann na coinníollacha atá liostaithe in Airteagal 3 maidir le críoch an Aontais, (“liosta lotnaidí coraintín de chuid an Aontais”).

Cuimseoidh an liosta lotnaidí coraintín de chuid an Aontais na lotnaidí atá san áireamh i gCuid A d'Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir 2000/29/CE, agus Roinn I de Chuid A d'Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Treoir sin.

Marcálfar lotnaidí atá dúchasach nó atá bunaithe in aon chuid de chríoch an Aontais, bídís ann go nádúrtha nó toisc gur tugadh isteach iad ó áit lasmuigh de chríoch an Aontais, sa liosta lotnaidí coraintín de chuid an Aontais mar lotnaidí ar eol dúinn iad a bheith i gcríoch an Aontais.

Lotnaidí nach bhfuil dúchasach nó bunaithe in aon chuid de chríoch an Aontais, marcálfar iad sa liosta lotnaidí coraintín de chuid an Aontais mar lotnaidí nach eol dúinn a bheith i gcríoch an Aontais.

3. I gcás go léiríonn torthaí measúnuithe go gcomhlíonann lotnaid nach áirítear sa liosta lotnaidí coraintín de chuid an Aontais ghníomh sin na coinníollacha a liostaítear in Airteagal 3 maidir le críoch an Aontais, nó nach gcomhlíonann anlotnaid sin a aírítear sa liosta lotnaidí coraintín de chuid an Aontaisliostaithe sa ghníomh sin ceann amháin nó níos mó de na coinníollacha sin níos mó,, déanfaidh an Coimisiún, trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme, na gníomhartha cur chun feidhme dá dtagraítear i mír 2 den Airteagal seo a leasú tríd an lotnaid lena mbaineann a chur leis an liosta sin nó a bhaint de.

Cuirfidh an Coimisiún an measúnú sin ar fáil do na Ballstáit.

Féadfaidh an Coimisiún, trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme, na gníomhartha cur chun feidhme dá dtagraítear i mír 2 den Airteagal seo a athchur chun leasuithe a chomdhluthú.

4. Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme dá dtagraítear i mír 2 agus i mír 3 i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 107(2).

Airteagal 6

Lotnaidí tosaíochta

1. Is lotnaidí coraintín de chuid an Aontais iad “lotnaidí tosaíochta” má chomhlíonann siad gach ceann de na coinníollacha seo a leanas:

(a) comhlíonann siad, maidir le críoch an Aontais, ceann amháin nó níos mó de na coinníollacha a leagtar amach i bpointe (2) de Roinn 1 d'Iarscríbhinn I;

(b) tá a dtionchar féideartha eacnamaíoch, comhshaoil nó sóisialta an tionchar is déine i ndáil lecríoch an Aontais, mar a leagtar amach i Roinn 2 d'Iarscríbhinn I; agus

(c) tá siad liostaithe i gcomhréir le mír 2 den Airteagal seo.

2. Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 105 chun an Rialachán seo a fhorlíonadh trí liosta de na lotnaidí tosaíochta a bhunú (“liosta lotnaidí tosaíochta”).

I gcás ina léirítear i dtorthaí measúnaithe go gcomhlíonann lotnaid choraintín de chuid an Aontais na coinníollacha dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo, nó nach gcomhlíonann lotnaid ceann amháin nó níos mó de na coinníollacha sin a thuilleadh, tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 105 lena leasaítear an liosta dá dtagraítear sa chéad fhomhír dá réir tríd an lotnaid lena mbaineann a chur leis an liosta sin nó trí í a bhaint de.

Cuirfidh an Coimisiún an measúnú sin ar fáil do na Ballstáit gan mhoill.

I gcás riosca tromchúiseach lotnaide a bheith ann, agus i gcás ina n-éilítear amhlaidh ar mhórchúiseanna práinne, beidh feidhm ag an nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 106 maidir le gníomhartha tarmligthe a ghlactar de bhun an Airteagail seo.

Airteagal 7

Leasú ar Roinn 1 d'Iarscríbhinn I

Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 105 lena leasaítear Roinn 1 d'Iarscríbhinn I, d'fhonn é a oiriúnú d' fhorbairt ar an eolas eolaíochta agus teicniúil agus do na caighdeáin idirnáisiúnta is ábhartha.

Airteagal 8

Lotnaidí coraintín de chuid an Aontais a úsáidtear chun críocha tastála oifigiúla, agus chun críocha eolaíochta nó oideachasúla, trialacha, roghanna cineáil, nó pórú

1. De mhaolú ar Airteagal 5(1), féadfaidh na Ballstáit a n-údarú a thabhairt, ar bhonn sealadach, ar iarratas a fháil ina leith, lotnaidí coraintín de chuid an Aontais nó lotnaidí atá faoi réir na mbeart a glacadh de bhun Airteagal 30(1) a thabhairt isteach, a ghluaiseacht, a choinneáil agus a iolrú ina gcríoch le haghaidh a n-úsáid chun críocha tástála oifigiúla, agus chun críocha eolaíochta nó oideachasúla trialacha, roghanna cineáil, nó pórú,.

Ní thabharfar údarú don ghníomhaíocht lena mbaineann ach amháin má fhorchuirtear srianta leordhóthanacha chun a áirithiú nach mbeidh bunú nó leathadh na lotnaide sin i gcríoch an Aontais mar thoradh ar thabhairt isteach, ar ghluaiseacht, ar choinneáil, ar iolrú ná ar úsáid na lotnaide lena mbaineann, agus cuirfear san áireamh aitheantas, bitheolaíocht agus modhanna scaipthe na lotnaide, an ghníomhaíocht a bheartaítear a dhéanamh, an t-idirghníomhú leis an timpeallacht agus tosca ábhartha eile a bhaineann leis an riosca a bhaineann leis an lotnaid sin.

2. Maidir le húdaruithe de bhun mhír 1, beidh na coinníollacha seo ar fad san áireamh ann:

(a) coimeádfar an lotnaid i láthair agus faoi choinníollacha: (i) a measann na húdaráis inniúla a bheith cuí; agus (ii) a mbeidh tagairt dóibh san údarú;

(b) déanfar an ghníomhaíocht a bhainfidh leis an lotnaid i stáisiún coraintín, nó saoráid ghaibhniúcháin a ainmníonn an t-údarás inniúil i gcomhréir le hAirteagal 60 agus dá dtagraítear san údarú;

(c) is iad pearsanra a dhéanfaidh an ghníomhaíocht a bhainfidh leis an lotnaid: (i) a mheastar gur iomchuí a gcuid inniúlachta eolaíochta agus teicniúla de réir an údaráis inniúil; agus (ii) a bhfuil tagairt dóibh san údarú;

(d) beidh an t-údarú in éineacht leis an lotnaid nuair a thugtar isteach í nó nuair a ghluaistear laistigh de chríoch an Aontais í nó nuair a choinnítear nó a iolraítear í.

3. Maidir le húdaruithe arna ndeonú de bhun mhír 1, beidh siad teoranta maidir le líon na lotnaide a d'fhéadfadh teach isteach, a bhogadh, a choimeád, a iolrú, nó a úsáid agus an fad ama atá dóthanach don ghníomhaíocht lena mbaineann. Ní sháróidh údaruithe acmhainn an stáisiúin choraintín ainmnithe nó na saoráide gaibhniúcháin.

Áirítear san hÚdaruithe na srianta atá riachtanach le go ndíothófar ar bhealach leordhóthanach an baol go mbunóidh nó go scaipfidh an lotnaid choraintín ábhartha de chuid an Aontais nó an lotnaid atá faoi réir na mbeart a glacadh de bhun Airteagal 29(1).

4. Déanfaidh an t-údarás inniúil faireachán ar chomhlíonadh na gcoinníollacha dá dtagraítear i mír 2 agus an teorannú agus na srianta dá dtagraítear i mír 3 agus déanfar cibé gníomh is cuí i gcás neamh-chomhlíonadh. I gcás inarb iomchuí, is é cúlghairm an údaraithe dá dtagraítear i mír 1 an gníomh a bheidh i gceist.

5. Tá sé de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 105 lena bhforlíontar an Rialachán seo trí rialacha mionsonraithe a leagan síos maidir le:

(a) malartú na faisnéise idir na Ballstáit agus an Coimisiún faoi thabhairt isteach na lotnaidí lena mbaineann i gcríoch an Aontais agus maidir lena ngluaiseacht laistigh di, lena gcoinneáil, lena n-iolrú agus lena n-úsáid;

(b) an nós imeachta agus na coinníollacha maidir leis an údarú dá dtagraítear i mír 1 a thabhairt; agus

(c) an faireachán ar chomhlíonadh agus na gníomhartha a dhéanfar i gcás neamh-chomhlíonadh, amhail dá dtagraítear i mír 4.

Airteagal 9

Fógra faoi gharchontúirt

1. Sa chás go bhfuil fianaise ag Ballstát go bhfuil garchontúirt ann go dtiocfaidh lotnaid choraintín de chuid an Aontais isteach i gcríoch an Aontais nó i gcuid de nach bhfuil an lotnaid i láthair ann go fóill, cuirfidh an Ballstát sin an Coimisiún agus na Ballstáit eile ar an eolas faoin bhfianaise sin láithreach i scríbhinn.

2. Beidh feidhm freisin ag mír 1 maidir le lotnaid nach n-áirítear i liosta lotnaidí coraintín de chuid an Aontais nuair:

(a) atá an lotnaid faoi réir na mbeart a ghlactar de bhun Airteagal 30(1); nó

(b) nuair a mheasann an Ballstát lena mbaineann go bhféadfadh sé go gcomhlíonann an lotnaid na coinníollacha lena bheith curtha i liosta lotnaidí coraintín de chuid an Aontais.

3. Cuirfidh oibreoirí gairmiúla na húdaráis inniúla ar an eolas láithreach faoi fhianaise ar bith a d'fhéadfadh a bheith acu maidir le garchontúirt, amhail dá dtagraítear i mír 1, maidir le lotnaidí coraintín de chuid an Aontais nó lotnaidí dá dtagraítear i mír 2.

Airteagal 10

Deimhniú oifigiúil ó na húdarás inniúla faoi láithreacht lotnaide coraintín de chuid an Aontais

I gcás go bhfuil tuairim ag údarás inniúil nó go bhfuair sé fianaise go bhfuil lotnaid choraintín de chuid an Aontais nó lotnaid atá faoi réir bearta a ghlactar de bhun Airteagal 30(1) i gcuid de chríoch a Ballstáit nárbh eol go raibh an lotnaid sin i láthair inti roimhe sin, nó go bhfuil sí i gcoinsíneacht plandaí, táirgí plandaí nó réad eile a tugadh isteach, atá ceaptha le tabhairt isteach, nó le gluaiseacht laistigh de chríoch an Aontais, glacfaidh sé láithreach na bearta atá riachtanach chun a dheimhniú, go bhfuil an lotnaid sin(“a dheimhniú go hoifigiúil”).

Beidh an deimhmiú oifigiúil sin déanta ar bhonn diagnóis ó shaotharlann oifigiúil a d'ainmnigh an t-údarás inniúil i gcomhréir le coinníollacha agus ceanglais a leagtar amach i reachtaíocht an Aontais ar rialú oifigiúil.

Go dtí go ndeimhnítear láithreacht na lotnaide go hoifigiúil,glacfaidh an Ballstát lena mbaineann, más iomchuí, bearta fíteashláintíochta chun riosca a scaipthe a dhíothú.

Féadfaidh an t-amhras nó an fhianaise dá dtagraítear sa chéad mhír den Airteagal seo a bheith bunaithe ar fhaisnéis a fhaightear de bhun Airteagal 14 agus 15, nó ar fhoinse eile.

Airteagal 11

Fógra faoi lotnaidí coraintín de chuid an Aontais á thabhairt ag na Ballstáit don Choimisiún agus do na Ballstáit eile

Tabharfaidh Ballstát fógra don Choimisiún agus do na Ballstáit eile, i gcás ina ndeimhníonn údarás inniúil an Bhallstáit go hoifigiúil ceann de na cásanna seo a leanas:

(a) láithreacht lotnaide coraintín de chuid an Aontais nárbh eol go raibh sí i láthair ann;

(b) go bhfuil lotnaid choraintín de chuid an Aontais i gcuid dá chríoch sa chás nach raibh sí ann roimhe sin;

(c) go bhfuil lotnaid choraintín de chuid an Aontais i láthair ina chríoch i gcoinsíneacht plandaí, táirgí plandaí nó réad eile a tugadh isteach, a bhí beartaithe le tabhairt isteach, nó gluaiste laistigh de chríoch an Aontais.

Is í an t-údarás aonair, dá dtagraítear i reachtaíocht an Aontais maidir le rialú oifigiúil, de chuid an Bhallstáit lena mbaineann a dhéanfaidh an fógra sin agus tríd an an gcóras leictreonach fógartha amhail dá dtagraítear in Airteagal 103.

Airteagal 12

Faisnéis faoi lotnaidí coraintín de chuid an Aontais atá le soláthar d'oibreoirí gairmiúla ag na húdaráis inniúla

1. I gcás ina ndeimhnítear go hoifigiúil ceann amháin de na cásanna dá dtagraítear in Airteagal 11, cinnteoidh an t-údarás inniúil go gcuirfear na hoibreoirí gairmiúla a bhféadfadh tionchar a bheith aige sin ar a bplandaí, ar a dtáirgí plandaí nó ar a réada eile, ar an eolas gan mhoill go bhfuil an lotnaid choraintín de chuid an Aontais i láthair ann.

2. Bunóidh an Coimisiún liosta a bheidh ar fáil go poiblí de na fógraí uile a fuair sé a bhaineann le lotnaidí atá ag teacht chun cinn i dtríú tíortha a fhéadfaidh a bheith ina riosca do shláinte plandaí i gcríoch an Aontais agus coimeádfaidh sé an liosta sin cothrom le dáta.

Féadfaidh an liosta sin a bheith mar chuid den chóras leictreonach dá dtagraítear in Airteagal 103.

Airteagal 13

Faisnéis faoi lotnaidí tosaíochta atá le soláthar don phobal ag na húdaráis inniúla

Nuair a dheimhnítear go hoifigiúil ceann amháin de na cásanna dá dtagraítear i bpointe (a) nó i bpointe (b) den chéad mhír d'Airteagal 11 maidir le lotnaid tosaíochta, cuirfidh an t-údarás inniúil an pobal ar an eolas maidir leis na bearta atá glactha aige nó atá bearthaithe aige a ghlacadh agus maidir leis na bearta a ghlacfaidh na catagóirí ábhartha oibreoirí gairmiúla nó daoine eile.

Airteagal 14

Bearta le glacadh láithreach ag oibreoirí gairmiúla

1. I gcás ina gceapannoibreoir gairmiúil nó gur léir dó go bhfuil lotnaid choraintín de chuid an Aontais nó lotnaid atá faoi réir bearta a ghlactar de bhun Airteagal 30(1) i bplandaí, táirgí plandaí nó réada eile atá faoi rialú an oibreora sin, cuirfidh sé fógra láithreach chuig an údarás inniúil faoi, ionas go ndéanfaidh an t-údarás inniúil sin bearta i gcomhréir le Airteagal 10. I gcás inarb iomchuí, déanfaidh an t-oibreoir gairmiúil freisin bearta réamhchúraim láithreach chun bunú agus scaipeadh na lotnaide sin a chosc.

2. Féadfaidh an t-údarás inniúil cinneadh a dhéanamh nach bhfuil gá leis an bhfógra dá dtagraítear i mír 1 nuair is eol go mbíonn lotnaid shonrach i láthair i limistéar. I gcás den sórt sin, cuirfidh sé na hoibreoirí gairmiúla lena mbaineann ar an eolasfaoin gcinneadh sin.

3. Nuair a fhaigheann oibreoir gairmiúil deimhniú oifigiúil maidir le láithreacht lotnaide coraintín de chuid an Aontais i bplandaí, i dtáirgí plandaí nó réada eile atá faoi rialú an oibreora sin, rachaidh sé i gcomhairle leis an údarás inniúil maidir leis an ngníomhaíocht a dhéanfar agus leanfaidh sé ar aghaidh, de réir mar is infheidhme, leis na bearta dá dtagraítear i mír 4 go dtí mír 7.

4. Déanfaidh an t-oibreoir gairmiúil na bearta riachtanacha láithreach chun scaipeadh na lotnaide sin a chosc. I gcás gur chuir an t-údarás inniúil treoracha ar fail maidir leis na bearta sin, gníomhóidh an t-oibreoir gairmiúil i gcomhréir leis na treoracha sin.

5. Nuair a thugann an t-údarás inniúil treoracha amhlaidh, déanfaidh an t-oibreoir gairmiúil na bearta riachtanacha chun an lotnaid a dhíothú ó na plandaí, na táirgí plandaí nó na réada eile lena mbaineann agus ó áitreabh, ó thalamh, ó ithir, ó uisce nó ó nithe inmhíolaithe eile an oibreora sin atá faoina rialú.

6. Muna dtugann an t-údarás inniúil a mhalairt de threoracha, déanfaidh an t-oibreoir gairmiúil na plandaí, na táirgí plandaí agus na réada eile atá faoi rialú an oibreora sin agus a bhféadfadh an lotnaid a bheith iontu a tharraingt siar ón margadh láithreach.

Nuair atá na plandaí, na táirgí planda nó na réada eile sin tar éis imeacht ó rialú an oibreora gairmiúil, déanfaidh an t-oibreoir gairmiúil, muna dtugann an t-údarás inniúil treoracha malartacha, an méid seo a leanas láithreach:

(a) na daoine sa slabhra trádála ar soláthraíodh na plandaí, táirgí plandaí agus réada eile dóibh a chur ar an eolas maidir le láithreacht na lotnaide;

(b) na daoine sin a sholáthar le treoirlínte i ndail leis na bearta is gá a ghlacadh agus na plandaí, táirgí plandaí agus réada eile á loingsiú chun an baol go leathfadh an galar liostaithe nó go n-éalódh na lotnaidí lena mbaineann a laghdú; agus

(c) na plandaí, na táirgí plandaí nó na réada eile sin a aisghairm.

7. I gcás go bhfuil feidhm ag mír 1, 3, 4, 5 nó 6 den Airteagal seo, soláthróidh an t-oibreoir gairmiúil, ar iarraidh ón údarás inniúil, an fhaisnéis go léir atá ábhartha do baill an phobail. Gan dochar d'Airteagal 13, má tá gá le gníomh maidir leis na plandaí, táirgí plandaí nó réada eile ina bhféadfadh an lotnaid sin a bheith cuirfidh an t-údarás inniúil an pobal ar an eolas a luaithe agus is féidir faoi sin.

Airteagal 15

Bearta atá le déanamh ag daoine seachas oibreoirí gairmiúla

1. I gcás go dtugann duine ar bith, seachas oibreoir gairmiúil, faoi deara go bhfuil lotnaid choraintín de chuid an Aontais i láthair, nó má tá cúis amhrais aige i leith láithreacht den sórt sin, cuirfidh an duine sin an t-údarás inniúil ar an eolas láithreach. I gcás nach ndéantar an fógra sin i scríbhinn, déanfaidh an t-údarás inniúil taifead oifigiúil de. Má iarrann an t-údarás inniúil amhlaidh, cuirfidh an duine sin ar fáil don údarás an fhaisnéis atá ina sheilbh maidir leis an láithreacht sin.

2. Féadfaidh an t-údarás inniúil a chinneadh nach bhfuil gá leis an bhfógra dá dtagraítear i mír 1 i gcás gurb eol go bhfuil lotnaid shonrach i láthair i limistéar.

3. Rachaidh an duine a rinne an fógra dá dtagraítear i mír 1 i gcomhairle leis an údarás inniúil maidir leis an ngníomh a dhéanfar agus i gcomhréir leis na treoracha ón údarás inniúil, déanfaidh an duine sin na bearta is gá chun scaipeadh na lotnaide sin a chosc agus an lotnaid a dhíchur ó na plandaí, na táirgí planda agus na réada eile lena mbaineann agus, nuair is infheidhme, ó áitreabh an duine sin.

Airteagal 16

Maoluithe ar oibleagáidí i ndáil le fógra

Ní bheidh feidhm ag na hoibleagáidí i ndáil le fógra dá dtagraítear in Airteagail 14 agus 15 maidir leis an méid seo a leanas:

(a) lotnaidí coraintín de chuid an Aontais a bhraitear a bheith i láthair sa limistéar inmhíolaithe de limistéar críochaithe arna bhunú chun an lotnaid sin a shrianadh, amhail dá dtagraitear in Airteagal 18(2);

(b) lotnaidí coraintín de chuid an Aontais a bhraitear a bheith i láthair sa limistéar inmhíolaithe de limistéar críochaithe agus atá faoi réir bearta díothaithe a mhairfidh ar a laghad ocht mbliana, le linn thréimhse na chéad ocht mbliana sin.

Airteagal 17

Díothú lotnaidí coraintín de chuid an Aontais

1. I gcás ina ndeimhnítear go hoifigiúil ceann de na cásanna dá dtagraítear i bpointe (a) agus i bpointe (b) den chéad mhír d'Airteagal 11 nó (b) a fháil, déanfaidh an t-údarás inniúil na bearta fíteashláintíochta go léir atá riachtanach chun an lotnaid choraintín ábhartha de chuid an Aontais a dhíothú ón limistéar lena mbaineann. Déanfar na bearta seo i gcomhréir le hIarscríbhinn II i ndáil le bearta agus prionsabail le haghaidh rioscaí lotnaidí a bhainistiú.

An oibleagáid sin maidir le díothú ní bheidh feidhm aici nuair a dheantar foráil i ngníomh cur chun feidhme dona mhalairt maidir leis an lotnaid sin, a ghlactar de bhun Airteagal 28(2).

2. Déanfaidh an t-údarás inniúil foinse láithreacht lotnaide coraintín de chuid an Aontais a imscrúdú gan mhoill, go háirithe sa chás go bhféadfadh an láithreacht sin a bheith bainteach le gluaiseacht plandaí, táirgí plandaí nó réad eile, agus go bhfuil seans ann go bhfuil an lotnaid chéanna tar éis scaipeadh go plandaí, táirgí plandaí nó réada eile breise trí na gluaiseachtaí sin.

3. Sa chás go mbaineann na bearta dá dtagraítear i mír 1 le tabhairt isteach, nó gluaiseacht plandaí, táirgí plandaí agus réad eile laistigh de chríoch an Aontais, cuirfidh an Ballstát lena mbaineann na bearta sin in iúl don Choimisiún agus do na Ballstáit eile gan mhoill.

4. Déanfar na bearta dá dtagraítear i mír 1, agus an t-imscrúdú dá dtagraítear i mír 2, beag beann ar cé acu an lotnaid a bheith i láthair ar áitreabh poiblí nó ar áitreabh príobháideach.

Airteagal 18

Limistéar críochaithe a bhunú

1. I gcás ina ndeimhnítear go hoifigiúil ceann de na cásanna dá dtagraítear i bpointe (a) agus i bpointe (b) den chéad mhír d'Airteagal 11 a fháil, bunóidh an t-údarás inniúil limistéar amháin nó níos mó láithreach ( ina ndéanfar na bearta chun críche an díothaithe dá dtagraítear in Airteagal 17 (“limistéar críochaithe”).

Cuimseoidh an limistéar críochaithe crios inmhíolaithe, agus crios maolánach.

2. De réir mar is infheidhme, cuimseoidh an crios inmhíolaithe

(a) gach planda arb eol é a bheith inmhíolaithe ag an lotnaid lena mbaineann;

(b) gach planda a léiríonn comharthaí nó airíonna a thugann le fios go bhféadfadh sé bheith inmhíolaithe ag an lotnaid sin;

(c) gach planda eile a bhí inéillithe nó a d'fhéadfadh a bheith éillithe nó inmhíolaithe ag an lotnaid sin, lena n-áirítear plandaí a d'fhéadfadh a bheith inmhíolaithe mar gheall ar a soghabháltacht i leith na lotnaide sin agus toisc iad a bheith gar do phlandaí inmhíolaithe, nó do chomhfhoinse táirgthe ina bhfuil plandaí inmhíolaithe nó plandaí a fhástar astu, más eol go bhfuil an fhoinse sin ann;

(d) talamh, ithir, uiscebhealaí nó nithe eile atá inmhíolaithe nó a d'fhéadfadh a bheith inmhíolaithe ag an lotnaid.

3. Beidh an crios maolánach in aice leis an gcrios inmhíolaithe agus beidh sé thart timpeall air.

Beidh a mhéid iomchuí i bhfianaise riosca na lotnaide a bheith ag scaipeadh amach as an gcrios inmhíolaithe go nádúrtha, nó trí ghníomhaíochtaí daoine sa chrios inmhíolaithe agus thart timpeall air, agus cinnfear é i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar amach i Roinn 2 d'Iarscríbhinn II.

Ach nuair a dhéantar an riosca go scaipfeadh an lotnaid amach as an gcrios inmhíolaithe a dhíothú nó a laghdú chuig leibhéal atá inghlactha, trí bhacainní nádúrtha nó saorga, ní bheidh sé de cheangal crios maolánach a bhunú.

4. De mhaolú ar mhír 1, nuair a mheasann an t-údarás inniúil leis an scrúdú tosaigh, i bhfianaise chineál na lotnaide, an phlanda, an táirge plandaí nó an réad eile, agus i bhfianaise an tsuímh ar a bhfuarthas í, gur féidir an lotnaid lena mbaineann a dhíothú láithreach, féadfaidh an t-údarás inniúil a chinneadh gan limistéar críochaithe a bhunú.

Sa chás sin, déanfaidh sé suirbhé le cinneadh an bhfuil nó nach bhfuil tuilleadh plandaí nó táirgí plandaí inmhíolaithe. Ar bhonn an tsuirbhé sin, cinnfidh an t-údarás inniúil cé acu an bhfuil nó nach bhfuil gá le limistéar críochaithe a bhunú.

5. I gcás ina leathnófar limistéar críochaithe isteach i gcríoch Ballstáit eile i gcomhréir le mír 2 agus mír 3, cuirfidh an Ballstát ina bhfuarthas an lotnaid lena mbaineann an Ballstát ina leathnófar an limistéar críochaithe isteach ina chríoch ar an eolas láithreach, le go mbeidh an Ballstát sin in ann na gníomhartha cuí a dhéanamh, amhail dá dtagraítear i mír 1 go mír 4.

6. Cuirfidh na Ballstáit an Coimisiún agus na Ballstáit eile ar an eolas faoin 30 Aibreán gach bliain faoi líon agus suíomh na limistéar críochaithe a bunaíodh, na lotnaidí lena mbaineann agus na bearta faoi seach a rinneadh i rith na bliana féilire roimhe sin.

Beidh feidhm ag an mír seo gan dochar d'aon oibleagáid i ndáil le fógra a thabhairt maidir le limistéir chríochaithe a leagtar síos sna gníomhartha cur chun feidhme dá dtagraítear in Airteagal 104.

Airteagal 19

Suirbhéanna agus athraithe a rinneadh ar na limistéir chríochaithe, agus deireadh a chur leis na srianta

1. Déanfaidh na húdaráis inniúla ar bhonn bliantúil ar a laghad suirbhé ar gach limistéar críochaithe maidir le staid láithreachta na lotnaide lena mbaineann.

Déanfar na suirbhéanna sin i gcomhréir le hAirteagal 22(2)

2. I gcás go n-aimsíonn údarás inniúil, bíodh nó ná bíodh sé sin de thoradh suirbhé amhail dá dtagraítear i mír 1, gurb ann don lotnaid lena mbaineann sa chrios maolánach, cuirfidh an Ballstát lena mbaineann an méid sin in iúl láithreach don Choimisiún agus do na Ballstáit eile.

3. Athróidh na húdaráis inniúla teorainneacha na gcriosanna inmhíolaithe, na gcriosanna maolánacha agus na limistéar críochaithe, más iomchuí, i bhfianaise thorthaí na suirbhéanna dá dtagraítear i mír 1.

4. Féadfaidh na húdaráis inniúla deireadh a chur le limistéar críochaithe agus deireadh a chur leis na bearta díothaithe faoi seach, i gcás ina dhéantar stádas saor ó lotnaidí an limistéir sin a fhíorú. Beidh an méid sin fíor i gcás ina gcomhlíontar an dá choinníoll seo a leanas:

(a) gur léirigh an suirbhé dá dtagraítear i mír 1 go bhfuil an limistéar sin saor ón lotnaid lena mbaineann; agus

(b) nár aimsíodh an lotnaid lena mbaineann sa limistéar críochaithe sin le tréimhse atá fada a dhóthain.

5. Nuair a bhíonn na hathruithe dá dtagraítear i mír 3 á gcinneadh nó nuair a bhíonn sé á chinneadh deireadh a chur leis an limistéar críochaithe dá dtagraítear i mír 4, cuirfidh an t-údarás inniúil san áireamh, na fachtóirí seo a leanas ar a laghad:

(a) bitheolaíocht na lotnaide agus an veicteora lena mbaineann;

(b) láithreacht plandaí óstacha;

(c) na dálaí éicea-aeráide; agus

(d) an dóchúlacht gur éirigh leis na bearta díothaithe.

6. De mhaolú ar mhír 1 den Airteagal seo, ní bheidh gá le suirbhéanna bliantúla a dhéanamh sa chrios inmhíolaithe sna limistéir chríochaithe arna mbunú i ndáil leis an méid seo a leanas:

(a) lotnaidí atá faoi réir bearta díothaithe lena n-éilítear ocht mbliana nó níos faide;

(b) lotnaidí atá faoi réir na mbeart srianta dá dtagraítear in Airteagal 28(2).

7. Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 105 lena bhforlíotar an Rialachán trí na lotnaidí dá dtagraítear i bpointe (a) de mhír 6 den Airteagal seo agus i bpointe (b) d'Airteagal 16 agus na coinníollacha maidir le cur i bhfeidhm na maoluithe sin a shonrú tuilleadh.

Airteagal 20

Tuarascálacha ar bhearta a glacadh i gcomhréir le hAirteagal 17, Airteagal 18 agus Airteagal 19.

1. Sa chás go ndéanann Ballstát na bearta i limistéar atá in aice leis an teorainn le Ballstát eile, seolfar tuarascáil chuig an dara Ballstát sin maidir leis na bearta a dhéantar i gcomhréir le hAirteagal 17, Airteagal 18 agus Airteagal 19.

2. Nuair a iarrann an Coimisiún nó Ballstát eile amhlaidh, cuirfidh an Ballstát tuarascáil isteach maidir leis na bearta sonracha a dhéantar i gcomhréir le hAirteagal 17, Airteagal 18 agus Airteagal 19.

Airteagal 21

Leasú ar Iarscríbhinn II

Tabharfar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 105, lena leasófar Iarscríbhinn II d'fhonn na bearta agus na prionsabail sin a oiriúnú d'fhorbairt an eolais eolaíochta agus theicniúil agus na gcaighdeán idirnáisiúnta is ábhartha.

Airteagal 22

Suirbhéanna ar lotnaidí coraintín de chuid an Aontais agus lotnaidí atá cáilithe mar lotnaidí coraintín de chuid an Aontais ar bhonn sealadach

1. Déanfaidh na Ballstáit suirbhéanna rioscabhunaithe, i rith tréimhsí ama ar leith, chun seiceáil a dhéanamh ar an méid a leanas ar a laghad:

(a) láithreacht aon lotnaide coraintín de chuid an Aontais; agus

(b) comharthaí nó siomptóim aon lotnaide atá faoi réir na mbeart dá dtagraítear in Airteagal 29 nó faoi réir bearta a ghlactar de bhun Airteagal 30(1).

Déanfar na suirbhéanna sin sna limistéir go léir nárbh eol go raibh an lotnaid lena mbaineann i láthair.

Ní bheidh gá leis na suirbhéanna sin a chur i gcrích maidir le lotnaidí a mbaintear de thátal sainráite ina leith nach féidir iad a bhunú nó a leathnú sa Bhallstát lena mbaineann, mar gheall ar na dálaí éicea-aeráide nó toisc nach ann don speiceas óstach.

2. Bunófar leagan amach na suirbhéanna dá dtagraítear i mír 1 ar an riosca gurbh ann don lotnaid sa limistéar a chumhdaítear le gach suirbhé. Is éard a bheidh iontu, ar a laghad, scrúdúcháin amhairc á gcur i gcrích ag an údarás inniúil agus i gcás inarb iomchuí, bailiú samplaí agus tástáil. Cuirfear na suirbhéanna sin i gcrích i ngach suíomh cuí agus áireofar iontu, de réir mar is cuí, áitreabh, feithiclí, innealra agus pacáistiú arna n-úsáid ag oibreoirí gairmiúla agus ag daoine eile. Beidh siad bunaithe ar phrionsabail stuama eolaíocha agus theicniúla agus déanfar iad ag tráth cuí le gur féidir an lotnaid áirithe a bhrath.

Sna suirbhéanna sin, cuirfear fianaise eolaíoch agus theicniúil san áireamh, chomh maith le haon fhaisnéis iomchuí eile maidir le láithreacht na lotnaidí sin.

3. Tuairisceoidh na Ballstáit don Choimisiún agus do na Ballstáit eile faoi 30 Aibreán gach bliain faoi thorthaí na suirbhéanna dá dtagraítear i mír 1, a cuireadh i gcrích i gcaitheamh na bliana féilire roimhe sin. Áireofar sna tuarascálacha sin faisnéis maidir le cá háit a rinneadh na suirbhéanna, tráthúlacht na suirbhéanna, na plandaí, na táirgí planda agus na réada eile lenar bhain siad, líon na gcigireachtaí agus na samplaí a glacadh, agus na torthaí i ndáil le gach lotnaid lenar bhain.

Féadfaidh an Coimisiún, trí bhíthin ghníomhartha cur chun feidhme, formáid na dtuarascálacha sin a leagan amach, mar aon le treoracha chun é sin a líonadh. Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 107(2).

Airteagal 23

Cláir ilbhliantúla suirbhéireachta agus bailiú faisnéise

1. Bunóidh Ballstáit cláir ilbhliantúla suirbhéireachta ina leagfar amach ábhair na suirbhéanna atá le cur i gcrích de bhun Airteagal 22. Leis na cláir sin déanfar foráil maidir leis an bhfianaise eolaíoch agus theicniúil a bhailiú agus a thaifeadadh mar aon le faisnéis eile dá dtagraítear sa dara fomhír d'Airteagal 22(2).

Áireofar sna cláir ilbhliantúla suirbhéireachta na heilimintí seo a leanas i gcomhréir le hAirteagal 22(2):

(a) cuspóir sonrach gach suirbhé,

(b) raon feidhme gach suirbhé maidir leis an réimse lena mbaineann agus leis an scála ama a chumhdaítear, na lotnaidí, plandaí agus tráchtearraí a bhfuiltear ag díriú orthu,

(c) modheolaíocht na suirbhéanna agus an bainistiú cáilíochta, lena n-áirítear cur síos ar na nósanna imeachta le haghaidh scrúdúchán amhairc, samplála agus tástála agus an chúis theicniúil atá leo,

(d) uainiú, minicíocht agus líon na scrúdúchán amhairc, na samplaí agus na dtástálacha sceidealta; agus

(e) modhanna taifeadta agus tuairisciú na faisnéise a bailíodh.

Beidh na cláir ilbhliantúla suirbhéireachta ar siúl ar feadh tréimhse cúig go seacht mbliana.

2. Tabharfaidh na Ballstáit, arna iarraidh sin, fógra don Choimisiún agus do na Ballstáit eilemaidir lena gcláir ilbhliantúla suirbhéireachta, tráth a mbunaítear iad.

3. Féadfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh lena mbunófar formáid na gclár ilbhliantúil suirbhéireachta agus na socruithe praiticiúla do chur i bhfeidhm na n-eilimintí a leagtar amach i mír 1 i ndáil leis na rioscaí sonracha fíteashláintíochta.

Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháindá dtagraítear in Airteagal 107(2).

Airteagal 24

Suirbhéanna ar lotnaidí tosaíochta

1. Maidir le gach lotnaid tosaíochta, déanfaidh na Ballstáit suirbhé ar leith ar bhonn bliantúil, mar a leagtar amach in Airteagal 22(1) agus (2) iad. Cuimseoidh na suirbhéanna sin líon mór leordhóthanach scrúdúchán amhairc, samplála agus tástálacha, de réir mar is cuí i leith gach lotnaid tosaíochta, d'fhonn a áirithiú, a mhéid is féidir i ndáil le bitheolaíocht na lotnaide lena mbaineann nó leis na dálaí éice-aeráide, le leibhéal ard muiníne go mbraithfear na lotnaidí sin in am tráthúil a mhéid is indéanta.

Ní bheidh sé de cheangal na suirbhéanna sin a chur i gcrích maidir le lotnaidí a mbaintear de thátal sainráite ina leith nach féidir iad a bhunú nó a leathnú sa Bhallstát lena mbaineann, mar gheall ar a dhálaí éice-aeráide faoi seach nó toisc nach ann don speiceas óstach.

2. Déanfaidh na Ballstáit tuairisciú don Choimisiún agus do na Ballstáit eile faoin 30 Aibreán gach bliain maidir le torthaí na suirbhéanna dá dtagraítear i mír 1, a cuireadh i gcrích i gcaitheamh na bliana féilire roimhe sin.

Airteagal 25

Pleananna teagmhasacha le haghaidh lotnaidí tosaíochta

1. Le haghaidh gach lotnaide tosaíochta a d'fhéadfadh teacht isteach agus bunú fúithi i gcríoch an Bhallstáit, nó i gcuid di, dréachtóidh gach Ballstát plean ar leithligh, ina mbeidh faisnéis maidir leis na próisis, nósanna imeachta agus na prótacail chinnteoireachta a leanfar, agus an leibhéal íosta acmhainní a chuirfear ar fáil, agus nósanna imeachta chun tuilleadh acmhainní a chur ar fáil i gcás ina ndeimhneofar go hoifigiúil nó i gcás ina mbeidh amhras ann gurb ann don lotnaid sin lena mbaineann (“plean teagmhais”).

Rachaidh na Ballstáit i gcomhairle, ag tráth iomchuí, leis na páirtithe leasmhara ar fad i bpróiseas dréachtaithe agus nuashonraithe na bpleananna teagmhais.

Ní bheidh sé de cheagnal aon phleananna teagmhais a tharraingt suas le haghaidh lotnaidí a mbaintear de thátal sainráite ina leith nach bhféadfaí iad a bhunú nó a leathnú sa Bhallstát lena mbaineann, mar gheall ar a dhálaí éice-aeráide faoi seach nó toisc nach ann don speiceas óstach.

2. Áireofar sa phlean teagmhais na nithe seo a leanas:

(a) róil agus freagrachtaí na gcomhlachtaí atá bainteach le cur i gcrích an phlean, i gcás ina ndeimhneofar go hoifigiúil nó i gcás ina mbeidh amhras ann gurb ann don lotnaid tosaíochta lena mbaineann, chomh maith leis an slabhra ceannais agus na nósanna imeachta le haghaidh comhordú gníomhartha atá le glacadh ag údaráis inniúla, ag údaráis phoiblí eile, ag comhlachtaí tarmligthe nó ag daoine nádúrtha atá bainteach, saotharlanna agus oibreoirí gairmiúla, lena n-áirítear comhordú le Ballstáit chomharsanachta agus tríú tíortha comharsanachta, i gcás inarb iomchuí;

(b) rochtain na n-údarás inniúil ar áitribh oibreoirí gairmiúla, oibreoirí ábhartha eile agus daoine nádúrtha;

(c) rochtain na n-údarás inniúil, más gá, ar shaotharlanna, trealamh, pearsanra, saineolas agus acmhainní seachtracha a bhfuil gá leo le haghaidh díothú tapa agus éifeachtach, nó más iomchuí, srianadh na lotnaide tosaíochta lena mbaineann;

(d) bearta atá le déanamh maidir le faisnéis an Choimisiúin, na mBallstát eile, na n-oibreoirí gairmiúla lena mbaineann agus an phobail, maidir le láithreacht na lotnaide tosaíochta lena mbaineann agus na bearta a ghlacfar ina coinne, má dheimhnítear nó má cheaptar go hoifigiúil go bhfuil an lotnaid lena mbaineann i láthair;

(e) socruithe le haghaidh torthaí a thaifeadadh ar láithreacht na lotnaide tosaíochta mbaineann;

(f) an measúnú atá ar fáil mar a leagtar amach in Airteagal 6(2) agus aon mheasúnú ar an mBallstát maidir le riosca na lotnaide tosaíochta lena mbaineann dá chríoch siúd;

(g) na bearta bainistithe riosca atá le glacadh maidir leis an lotnaid tosaíochta lena mbaineann, i gcomhréir le Roinn 1 d'Iarscríbhinn II agus na nósanna imeachta a leanfar;

(h) prionsabail le haghaidh críochú geografach na limistéar atá críochaithe;

(i) prótacail a dhéanann cur síos ar mhodhanna scrúdúchán amhairc, samplála agus tástála saotharlainne; agus

(j) prionsabail maidir le pearsanra na n-údarás inniúil agus, de réir mar is iomchuí, na comhlachtaí, na húdaráis phoiblí, saotharlanna, oibreoirí gairmiúla agus daoine eile dá dtagraítear i bpointe (a) a oiliúint.

Beidh na hítimí dá dtagraítear i bpointe (d) go pointe (j) den chéad fomhír i bhfoirm lámhleabhair threorach, i gcás inarb iomchuí.

3. Féadfar pleananna teagmhais dá dtagraítear i mír 1 a chomhcheangal le haghaidh lotnaidí tosaíochta iolracha ag a bhfuil bitheolaíocht agus raon speiceas óstach comhchosúil acu. Sna cásanna sin, is é a bheidh sa phlean teagmhais cuid ghinearálta atá comónta do gach lotnaid tosaíochta a chumhdaítear ann agus codanna sainiúla le haghaidh gach ceann de na lotnaidí tosaíochta lena mbaineann.

4. Taobh istigh de cheithre bliana ó dháta bhunú liosta na lotnaidí tosaíochta, bunóidh na Ballstáit plean teagmhais maidir leis na lotnaidí tosaíochta a chuimsítear sa liosta sin.

Taobh istigh de bhliain amháin ó dháta chuimsiú aon lotnaide bhreise lena mbaineann sa liosta lotnaidí tosaíochta sin, bunóidh na Ballstáit plean teagmhais maidir leis an lotnaid tosaíochta sin.

Déanfaidh Ballstáit athbhreithniú rialta, agus nuashonróidh siad a gcuid pleananna teagmhais i gcás inarb iomchuí.

5. Cuirfidh na Ballstáit, arna iarradh sin dóibh, a bpleananna teagmhasacha i bhfios don Choimisiún agus do na Ballstáit eile, agus cuirfidh siad iad in iúl do gach oibreoir proifisiúnta ábhartha trína bhfoilsiú ar an idirlíon.

Airteagal 26

Cleachtaí ionsamhlúcháin le haghaidh lotnaidí tosaíochta

1. Déanfaidh na Ballstáit cleachtaí ionsamhlúcháin a bhaineann le cur i bhfeidhm na bpleananna teagmhais ag eatraimh a leagfar amach de réir bhitheolaíocht na lotnaide tosaíochta nó na lotnaidí tosaíochta lena mbaineann mar aon leis an riosca a bhaineann leis an lotnaid nó na lotnaidí sin.

Déanfar na cleachtaí sin maidir leis na lotnaidí tosaíochta go léir lena mbaineann laistigh de thréimhse réasúnta ama agus le rannpháirtíocht na ngeallsealbhóirí ábhartha.

Ní bheidh gá na cleachtaí sin a chur i gcrích i gcás go bhfuil bearta glactha cheana le gairid ag an mBallstát ábhartha faoi thuairim an lotnaid nó na lotnaidí sin a dhíothú uaidh.

2. Féadfar cleachtaí ionsamhlúcháin a dhéanamh maidir le lotnaidí tosaíochta a bhféadfadh tionchar a bheith ag a láithreacht i mBallstát amháin ar Bhallstáit chomharsanachta, féadfaidh iad a dhéanamh le chéile ar bhonn na bpleananna teagmhais faoi seach atá acu.

Más iomchuí, féadfaidh na Ballstáit na cleachtaí ionsamhlúcháin sin a dhéanamh le tríú tíortha comharsanachta.

3. Cuirfidh Ballstáit tuarascáil ar fáil don Choimisiún agus do na Ballstáit eile, ar iarratas, maidir le torthaí gach cleachtadh ionsamhlúcháin.

Airteagal 27

Pleananna gníomhaíochta le haghaidh lotnaidí tosaíochta

1. Nuair a dheimhnítear go hoifigiúil de bhun Airteagal 10 go bhfuil láithreacht ag lotnaid tosaíochta i gcríoch Bhallstáit, glacfaidh an t-údarás inniúil plean láithreach (“an plean gníomhaíochta”) ina leagfar amach na bearta le haghaidh díothú na lotnaide sin, amhail dá bhforáiltear in Airteagail 17, 18 agus 19, nó le haghaidh a shrianadh, amhail dá bhforáiltear in Airteagal 28(2), chomh maith le sceideal ama le haghaidh na bearta sin a chur i bhfeidhm.

Cuimseofar sa phlean gníomhaíochta cur síos ar dhearadh agus ar eagrú na suirbhéanna a dhéanfar agus leagfar amach ann líon na scrúdúchán amhairc a dhéanfar, samplaí a gheofar agus tástálacha saotharlainne a dhéanfar, chomh maith leis an modheolaíocht a chuirfear i bhfeidhm don scrúdú, don tsampláil agus don tástáil.

Beidh an plean gníomhaíochta bunaithe ar an bplean ábhartha teagmhais agus cuirfidh an t-údarás inniúil na hoibreoirí gairmiúla lena mbaineann ar an eolas faoi láithreach.

2. Tabharfaidh gach Ballstát, arna iarraiadh sin dóibh, fógra don Choimisiún agus do na Ballstáit eile faoi na pleananna gníomhaíochta atá glactha acu.

Airteagal 28

Bearta an Aontais i ndáil le lotnaidí sonracha coraintín de chuid an Aontais

1. Tá cead ag an gCoimisiún bearta a leagan amach in aghaidh lotnaidí sonracha coraintín de chuid an Aontais, trí ghníomhartha cur chun feidhme. Leis na bearta sin cuirfear ceann amháin nó níos mó de na forálacha seo a leanas i bhfeidhm go sonrach le haghaidh gach ceann de na lotnaidí lena mbaineann:

(a) Airteagal 10 i ndáil le bearta i gcás ina mbeidh amhras ann agus deimhniú oifigiúil ó údaráis inniúla go bhfuil an lotnaid choraintín sin de chuid an Aontais i láthair;

(b) Airteagal 14 i ndáil le bearta atá le glacadh láithreach ag oibreoirí gairmiúla;

(c) Airteagal 15 i ndáil le bearta atá le glacadh ag daoine seachas oibreoirí gairmiúla;

(d) Airteagal 17 i ndáil le lotnaidí coraintín de chuid an Aontais a dhíothú;

(e) Airteagal 18 i ndáil le bunú limistéar críochaithe;

(f) Airteagal 19 i ndáil le suirbhéanna agus mionathruithe na limistéar atá críochaithe agus cur i leataobh na srianta;

(g) Airteagal 22 i ndáil le suirbhéanna ar lotnaidí coraintín de chuid an Aontais agus lotnaidí ag cáiliú go sealadach mar lotnaidí coraintín de chuid an Aontais;

(h) Airteagal 24 i ndáil le suirbhéanna ar lotnaidí tosaíochta, maidir le líon na scrúdúchán amhairc,samplaí agus tástálacha i gcás lotnaidí tosaíochta áirithe;

(i) Airteagal 25 i ndáil le pleananna teagmhais do lotnaidí tosaíochta;

(j) Airteagal 26 i ndáil le cleachtaí ionsamhlúcháin do lotnaidí tosaíochta;

(k) Airteagal 27 i ndáil le pleananna gníomhaíochta do lotnaidí tosaíochta.

Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 107(2).

2. De mhaolú ar Airteagal 17, sa chás, go bhfuiltear den tuairim, i bhfianaise na suirbhéanna dá dtagraítear in Airteagal 19 nó fianaise eile, nach féidir an lotnaid choraintín sin de chuid an Aontais a dhíothú i limistéar críochaithe, déanfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh, dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo, ina leagtar amach bearta arb é an chuspóir atá leo ná srianadh.

Chun críche teacht ar an tuairim sin glacfaidh an Coimisiún, gan mhoill, na gníomhartha riachtanacha is gá tar éis don Bhallstát lena mbaineann nó aon fhoinse eile an fhianaise ábhartha a thíolacadh.

3. Nuair a cheapann an Coimisiún go bhfuil gá leis na bearta coiscthe in áiteanna lasmuigh de na limistéir chríochaithe chun an chuid de chríoch an Aontais nach bhfuil an lotnaid choraintín sin de chuid an Aontais ann a chosaint, tá cead aige gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh, dá dtagraítear i mír 1, ina leagtar amach bearta den sórt sin.

4. Déanfar na bearta dá dtagraítear i mír 1, i mír 2 agus i mír 3 i gcomhréir le hIarscríbhinn II, agus cuirfear san áireamh sainrioscaí lotnaidí ábhartha coraintín de chuid an Aontais, na dálaí sonracha éice-aeráide agus na rioscaí do na Ballstát ábhartha agus an gá atá leis na bearta riachtanacha maolaithe riosca a chur i bhfeidhm ar bhealach comhchuibhithe san Aontas.

5. Go dtí go nglacfaidh an Coimisiún beart, beidh cead ag an mBallstát leanúint d'aon bhearta atá glactha aige idir an dá linn.

6. Ar mhórchúiseanna práinne cuí-réasúnaithe d'fhonn déileáil le riosca tromchúiseach ó lotnaid, glacfaidh an Coimisiún na gníomhartha infheidhme cur chun feidhme láithreach, i gcomhréir leis an nós imeachta dá dtagraítear in Airteagal 107(3). Glacfar na gníomhartha sin i gcomhréir le hIarscríbhinn II, agus cuirfear san áireamh rioscaí sonracha lotnaidí coraintín an Aontais lena mbaineann, na dálaí sonracha éice-aeráide agus na rioscaí do na Ballstáit lena mbaineann agus an gá atá leis na bearta riachtanacha maolaithe riosca a chur chun feidhme ar bhealach comhchuibhithe san Aontas.

7. Cuirfidh na Ballstáit an Coimisiún agus na Ballstáit eile ar an eolas tríd an gcóras fógra leictreonach dá dtagraítear in Airteagal 103, faoi chásanna ar bith de neamhchomhlíonadh a bheith á dhéanamh maidir leis na bearta a glacadh de bhun an Airteagail seo, i gcás ina gcothaítear riosca go leathnófar lotnaidí coraintín de chuid an Aontais.

Airteagal 29

Bearta na mBallstát i ndáil le lotnaidí nach liostaítear mar lotnaidí coraintín an Aontais

1. I gcás ina ndeimhnítear go hoifigiúil go bhfuil lotnaid i láthair gcríoch Ballstáit,, nach gcuimsítear i liosta lotnaidí coraintín an Aontais agus i gcás ina meastar don Bhallstát lena mbaineann go bhféadfadh an lotnaid sin na coinníollacha a chomhlíonadh chun bheith san áireamh ar liosta lotnaidí coraintín an Aontais, déanfaidh sé measúnú láithreach ar cibé an gcomhlíonann nó nach gcomhlíonann an lotnaid critéir a leagtar amach i bhFhoroinn 1 de Roinn 3 d'Iarscríbhinn I. Má chreideann sé go gcomhlíontar na critéir sin, glacfaidh sé bearta díothaithe láithreach i gcomhréir le hIarscríbhinn II. Beidh feidhm ag Airteagal 17 go hAirteagal 20.

I gcás ina meastar, ar bhonn na suirbhéanna dá dtagraítear in Airteagal 19 nó ar fhianaise eile, go bhfuil sé dodhéanta lotnaid i limistéar críochaithe a dhíothú, beidh feidhm ag Airteagal 28(2) mutatis mutadis.

I gcás ina ndeimhnítear go hoifigiúil go bhfuil lotnaid a chomhlíonann na critéir dá dtagraítear sa chéad fhoroinn i láthair i gcoinsíneacht plandaí, i dtáirgí planda nó earraí eile a thugtar isteach nó a aistrítear timpeall i gcríoch Bhallstáit, glacfaidh an Ballstát sin na bearta is gá chun bealach isteach, bunú nó leathadh na lotnaide sin ar chríoch an Aontais a chosc.

I gcás ina bhfuil Ballstát in amhras go bhfuil lotnaid ina chríoch a chomhlíonann na critéir dá dtagraítear sa chéad fhomhír, beidh feidhm ag Airteagal 10 mutatis mutandis.

Go dtí go ndeimhnítear láithreacht na lotnaide sin go hoifigiúil, déanfaidh an Ballstát, i gcás inarb iomchuí, bearta fíteashláintíochta a ghlacadh chun riosca a leathnaithe a mhaolú.

2. Tar éis na mbeart dá dtagraítear i mír 1, déanfaidh an Ballstát measúnú ar cibé an gcomhlíonann an lotnaid lena mbaineann na critéir maidir le lotnaidí coraintín, a leagtar amach i Roinn 1 d'Iarscríbhinn II.

3. Cuirfidh an t-údarás ábhartha inniúil an Coimisiún agus na Ballstáit eile ar an eolas faoi láithreacht na lotnaide dá dtagraítear i mhír 1. Cuirfidh sé an Coimisiún agus na Ballstáit eile ar an eolas freisin faoin measúnú dá dtagraítear i mír 1, na bearta a ghlactar agus an fhianaise atá mar bhonn leis na bearta sin.

Cuirfidh sé an Coimisiún ar an eolas faoi thorthaí an mheasúnaithe dá dtagraítear i mír 2 laistigh de dhá bhliain ó dheimhniú oifigiúil láithreacht na lotnaide sin.

Tíolacfar fógraí faoi láithreacht na lotnaide sin tríd an gcóras leictreonach fógartha dá dtagraítear in Airteagal 103.

Airteagal 30

Bearta de chuid an Aontais i ndáil le lotnaidí nach bhfuil liostaithe mar lotnaidí coraintín an Aontais

1. Má fhaigheann an Coimisiún fógra amhail dá dtagraítear sa chéad fhomhír d'Airteagal 29(3), nó má tá fianaise eile aige faoi lotnaid a bheith i láthair i gcríoch an Aontais nó gur baolach go bhféadfadh sí teacht isteach nó leathadh inti, ar lotnaid í nach bhfuil san áireamh ar liosta lotnaidí coraintín an Aontais, agus go meastar dó go bhféadfadh an lotnaid sin na coinníollacha a chomhlíonadh lena bheith san áireamh ar an liosta sin, déanfaidh sé measúnú láithreach ar cibé an gcomhlíonann an lotnaid sin na critéir a ghabhann le Foroinn 2 de Roinn 3 d'Iarscríbhinn II maidir le críoch an Aontais.

Má cheapann an Coimisiún go gcomhlíontar na critéir sin, glacfaidh sé bearta ar an toirt, trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme, ar feadh achar teoranta ama maidir leis na rioscaí a bhaineann leis an lotnaid sin. Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imea