an seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais Eorpaigh in ullmhú don 19ú cruinniú de Chomhdháil na bPáirtithe sa Choinbhinsiún maidir le Trádáil Idirnáisiúnta i Speicis Fauna agus Flora Fiáine i mBaol (CITES CoP19)

MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.Ábhar an togra

Baineann an togra seo leis an gcinneadh lena mbunaítear an seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais in ullmhú don 19ú cruinniú de Chomhdháil na bPáirtithe sa Choinbhinsiún maidir le Trádáil Idirnáisiúnta i Speicis Fauna agus Flora Fiáine i mBaol, i ndáil le leasuithe atá beartaithe ar na Foscríbhinní a ghabhann leis an gCoinbhinsiún.

2.Comhthéacs an togra

2.1.An Coinbhinsiún maidir le Trádáil Idirnáisiúnta i Speicis Fauna agus Flora Fiáine i mBaol

Is é is aidhm don Choinbhinsiún maidir le Trádáil Idirnáisiúnta i Speicis Fauna agus Flora Fiáine i mBaol (an ‘Coinbhinsiún’ nó CITES) ainmhithe agus plandaí fiáine a chosaint ar róshaothrú trí thrádáil idirnáisiúnta. Tháinig an Coinbhinsiún i bhfeidhm an 1 Iúil 1975.

Is páirtithe sa Choinbhinsiún iad an tAontas agus a Bhallstáit uile.

2.2.Comhdháil na bPáirtithe sa Choinbhinsiún

Arna bhunú de bhun Airteagal XI den Choinbhinsiún, is é Chomhdháil na bPáirtithe (CoP) comhlacht rialaithe an Choinbhinsiúin. Tagann CoP le chéile gach 2 go 3 bliana chun cur chun feidhme an Choinbhinsiúin a athbhreithniú. Go sonrach, chun críocha an togra seo, measann agus glacann CoP tograí chun na liostaí de na speicis ainmhithe agus plandaí atá i mbaol a áirítear i bhFoscríbhinní I agus II a ghabhann leis an gCoinbhinsiún a leasú.

2.3.Na cinntí atá beartaithe de chuid Chomhdháil na bPáirtithe

Le linn a 19ú cruinniú (CoP19) ón 14 go dtí an 25 Samhain 2022, déanfaidh Comhdháil na bPáirtithe cinneadh ar thograí chun Foscríbhinní CITES (na ‘tograí liostaithe’) a leasú. Is é an cuspóir atá le speicis áirithe (nó grúpaí speiceas áirithe) a chur san áireamh sna Foscríbhinní trádáil tráchtála sna speicis sin a rialú agus faireachán a dhéanamh uirthi (Foscríbhinn II) nó an céanna a chosc go ginearálta (Foscríbhinn I).

Mar chodanna dílse den Choimisiún, tá na Foscríbhinní ceangailteach ó thaobh an dlí de. Faoi Airteagal XV(1)(c) den Choimisiún, bíonn feidhm ag leasuithe a chinneann CoP 90 lá tar éis chur i gcrích CoP.

3.An seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais

I gcomhréir le hAirteagal XV(1) den Choinbhinsiún, féadfaidh aon Pháirtí leasuithe ar Fhoscríbhinn I nó II a mholadh lena mbreithniú ag CoP19. Tá téacs an leasaithe atá beartaithe le cur in iúl do Rúnaíocht an Choinbhinsiúin 150 lá ar a laghad roimh an gcruinniú, i.e. faoin 17 Meitheamh 2022.

Ina theannta sin, i gcomhréir le hAirteagal XVI den Choinbhinsiún, féadfaidh aon Pháirtí a chur faoi bhráid na Rúnaíochta liosta de na speicis a shainaithníonn sé mar speicis atá faoi réir rialaithe laistigh dá dhlínse, d’fhonn dúshaothrú a chosc nó a shrianadh, agus a bhfuil comhar Páirtithe eile i rialáil trádála de dhíth ina leith. Cé gur féidir aighneacht den sórt sin a dhéanamh tráth ar bith, le mír 3 de Rún Comhdhála 9.25 (Rev. CoP18) de Chomhdháil na bPáirtithe in CITES moltar go ndéanfaidh Páirtí a bhfuil sé ar intinn aige speiceas a chur san áireamh i bhFoscríbhinn III an Rúnaíocht a chur ar an eolas maidir lena intinn ar a laghad 3 mhí roimh chruinniú de Chomhdháil na bPáirtithe. Déantar sin lena áirithiú go rachaidh sé i bhfeidhm ar an dáta céanna le leasuithe ar Fhoscríbhinní I agus II a ghlactar ag an gcruinniú.

Má ghlactar iad, is dóigh go ndéanfar difear leis na tograí liostaithe do rialacha an Aontais, toisc go mbeadh leasuithe ar reachtaíocht ábhartha an Aontais i gceist leo, go háirithe ar an Iarscríbhinn a ghabhann le Rialachán (CE) Uimh. 338/97 ón gComhairle, i gcás nach mór athruithe ar na Foscríbhinní a ghabhann leis an gCoinbhinsiún a léiriú. Dá thoradh sin bhunófaí srianta ar thrádáil ón Aontas, isteach san Aontas agus laistigh den Aontas sa speiceas lena mbaineann na hathruithe sin. Tá éifeachtaí dlíthiúla comhchosúla ag an aighneacht faoi Airteagal XVI den Choinbhinsiún.

Bhí saineolaithe ó Bhallstáit an Aontais agus ón gCoimisiún ag breithniú grúpaí tacsanomaíocha éagsúla chun speicis atá faoi bhagairt mar gheall ar thrádáil idirnáisiúnta agus, dá bharr sin, a bhféadfadh na critéir lena gcur san áireamh i gceann d’Fhoscríbhinní CITES a chomhlíonadh, ag féachaint do thograí agus aighneachtaí ón Aontas chun na speicis sin a liostú tráth CoP19. Mar thoradh ar na breithnithe sin, déantar tagairt do 12 dhréacht-togra maidir le speicis a chur san áireamh i bhFoscríbhinní I nó II CITES sa Cinneadh ón gComhairle atá beartaithe.

Tá sé molta speiceas amháin (Cuora galbinifrons) a aistriú ó Fhoscríbhinn II go Foscríbhinn I CITES, i gcomhréir leis an gconclúid de chuid Choiste um Ainmhithe CITES go gcomhlíonann an speiceas na critéir lena chur san áireamh i bhFoscríbhinn I, mar a shainítear i mír 1 d’Airteagal II de CITES, eadhon go bhfuil an speiceas i mbaol a ndíothaithe agus go ndéanann trádáil difear dó.

Moltar le 11 thogra eile gur cheart speiceas aonair nó grúpa speiceas (a liostaítear ag leibhéal tacsanomaíoch níos airde) a chur san áireamh i bhFoscríbhinn II CITES, i gcomhréir leis na critéir i mír 2 d’Airteagal II den Choinbhinsiún agus leis an treoir bhreise i Rún CoP 9.24 (Rev. CoP17). I ngach cás tá an measúnú sin bunaithe ar an litríocht eolaíoch agus ar fhoinsí eile d’fhaisnéis eolaíoch, lena n‑áirítear catagóiriú na speiceas de réir Liosta Dearg na Speiceas faoi Bhagairt a thiomsaigh an tAontas Idirnáisiúnta um Chaomhnú an Dúlra (IUCN) agus, i gcás ina bhfuil fáil orthu, sonraí trádála a fhaightear ó Bhunachar Sonraí ar Thrádáil de chuid CITES, chomh maith le faisnéis thírshonrach maidir le stádas caomhantais na speiceas agus bearta cosanta atá ann cheana.