MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1. COMHTHÉACS AN TOGRA

Dhírigh na bearta ar glacadh leo san Eoraip agus in áiteanna eile díreach i ndiaidh na géarchéime airgeadais go príomha ar an riachtanas práinneach an córas airgeadais a chobhsú. Cé gur ceistíodh agus go ndearnadh anailís dhomhain in a lán cásanna ar an ról a bhí ag bainc, cistí fálaithe, gníomhaireachtaí fálaithe, maoirseoirí nó bainc ceannais, is beag aird a tugadh ar ról na n‑iniúchóirí sa ghéarchéim – nó go deimhin ar an ról ar chóir dóibh a bheith acu. Ag cur san áireamh gur nocht a lán banc caillteanais ollmhóra ó 2007 go 2009 ón seasamh a bhí acu ar an gclár comhardaithe agus lasmuigh de, is deacair le go leor saoránach agus le hinfheisteoirí a thuiscint cén chaoi a bhféadfadh iniúchóirí tuarascálacha iniúchóireachta glana a thabhairt dá gcliaint (do na bainc go háirithe) do na tréimhsí sin.

Tá sé tábhachtach a thabhairt ar aird i ngéarchéim inar tiomnaíodh €4 588.9 billiún d’airgead cáiníocóirí chun tacú le bainc idir Deireadh Fómhair 2008 agus Deireadh Fómhair 2009 agus inar bhfiú cúnamh dá leithéid 39 % de OTI 27 an AE i 2009[1], go gcaithfear feabhas a chur ar gach comhpháirt den chóras airgeadais.

Tá iniúchóireacht dhian ríthábhachtach chun iontaoibh agus muinín an mhargaidh a athbhunú. Cuireann sé le cosaint infheisteora trí eolas muiníneach, costas‑éifeachtach, ar féidir teacht air go héasca a sholáthar faoi ráitis airgeadais. D’fhéadfadh sé freisin costas caipitil do chuideachtaí a ndéantar iniúchadh orthu a laghdú trí níos mó trédhearcachta agus trí iontaofacht ráiteas airgeadais a chinntiú.

Tá sé tábhachtach freisin a chur i bhfios go láidir go gcuirtear ar iontaoibh iniúchóirí le dlí iniúchóireachtaí reachtúla a dhéanamh ar ráitis airgeadais cuideachtaí a bhfuil dliteanas teoranta acu agus/nó atá údaraithe seirbhísí a sholáthar san earnáil airgeadais. Freagraíonn an cúram seo do chomhlíonadh ról sochaíoch trí thuairim a thabhairt ar fhírinne agus ar chothroime ráiteas airgeadais na gcuideachtaí sin.

Ó 1984, tá rialacháin AE tar éis iniúchóireacht reachtúil a rialú go páirteach ó rinne Treoir (Treoir 1984/253/CEE ) nósanna imeachta d’fhormheas iniúchóirí a chomhchuibhiú. Glacadh le Treoir 2006/43/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Bealtaine 2006 maidir le hiniúchóireachtaí reachtúla ar chuntais bhliantúla agus ar chuntais chomhdhlúite, lena leasaítear Treoracha 78/660/CEE agus 83/349/CEE ón gComhairle agus lena n‑aisghairtear Treoir 84/253/CEE ón gComhairle (Treoir 2006/43/CE ina dhiaidh seo) i 2006 agus leathnaigh sé raon feidhme na hiar-Treorach cuid mhór.

Tá an ghéarchéim airgeadais tar éis béim a chur ar laigeachtaí san iniúchóireacht reachtúil go háirithe maidir le hEintitis Leasa Phoiblí (ELPanna), eintitis ar díol suntasach spéise iad mar gheall ar a ngnó, a méid, líon a bhfostaithe nó go bhfuil a stádas corparáideach de chineál go bhfuil raon leathan páirtithe leasmhara acu. Mar sin leagann an togra seo coinníollacha amach do dhéanamh na hiniúchóireachta reachtúla ar ráitis airgeadais ELPanna.

2. TORTHAÍ AN CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS NA MEASÚNUITHE TIONCHAIR

Reáchtáil an Coimisiún comhairliúchán ó 13 Deireadh Fómhair go 8 Nollaig 2010[2].

Tríd is tríd fuarthas beagnach 700 freagairt ó pháirtithe leasmhara éagsúla; áiríodh orthu seo comhaltaí gairme, maoirseoirí, infheisteoirí, lucht acadúil, cuideachtaí, údaráis rialtais, comhlachtaí gairme agus daoine aonair.

Léirigh an comhairliúchán go bhfuil fonn ar dhaoine tabhairt faoi athrú maille le seasamh ina aghaidh; go háirithe, cuireann páirtithe leasmhara atá bunaithe go maith faoi láthair, in aghaidh athruithe. Ar an taobh eile, chinn cleachtóirí beaga agus meánmhéide go háirithe, mar aon le hinfheisteoirí gur chuir an ghéarchéim airgeadais le deireanaí béim ar easnaimh thromchúiseacha. Is féidir achoimre ar aighneachtaí poiblí a fuarthas a fháil ar:

http://ec.europa.eu/internal_market/consultations/docs/2010/audit/summary_responses_en.pdf

Ina theannta sin, cheadaigh comhdháil ardleibhéal ar iniúchóireachtaí a d’eagraigh an Coimisiún ar 10 Feabhra 2011[3] malartú tuairimí eile.

Ghlac Parlaimint na hEorpa le tuarascáil féintionscnaimh ar an ábhar seo an 13 Meán Fómhair 2011 mar fhreagairt ar Pháipéar Uaine an Choimisiúin agus áitíonn ar an gCoimisiún níos mó trédhearcachta agus iomaíochta sa mhargadh iniúchóireachta[4] a áirithiú. Ghlac Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CES) le tuarascáil dá samhail an 16 Meitheamh 2011.[5]

Tarraingíodh aird na mBallstát ar na saincheisteanna seo freisin ag cruinniú den Choiste um Sheirbhísí Airgeadais an 16 Bealtaine 2011 agus ag cruinniú den Choiste Rialála Iniúchóireachta an 24 Meitheamh 2011.

Ag teacht le prionsabail ‘Rialáil Níos Fearr’, aithníonn an Measúnú Tionchair na réimsí fadhbanna éagsúla a bhféadfadh go mbeadh gníomh rialála uathu:

· Tá bearna ionchais idir an rud a mbíonn páirtithe leasmhara ag súil leis ó iniúchóireacht agus an rud a dhéanann iniúchóirí iarbhír.

· Níl neamhspleáchas cinntithe nó inléirithe i bparaidím ina bhfuil iniúchóireacht anois le fírinne ar cheann de raidhse seirbhísí tráchtála. Tá easpa tairisceana rialta ar sheirbhísí iniúchóireachta agus sealaíocht thréimhsiúil gnólachtaí iniúchóireachta tar éis a phríomh‑éiteas a cheilt ar an iniúchadh: sceipteachas gairmiúil.

· Comhdhlúthacht an mhargaidh agus easpa rogha: Tá an margadh chomh polaraithe sin gur annamh an rud nuair nach gnólacht leis ‘Na Ceithre Cinn Mhóra’ iniúchóir ELP. I bhformhór na mBallstát, déanann na Ceithre Cinn Mhóra iniúchadh ar níos mó ná 85 % de chuideachtaí liostaithe móra.

Bhí na roghanna beartais seo a leanas mar thoradh ar an measúnú tionchair:

· Ba chóir raon feidhme na hiniúchóireachta reachtúla a shoiléiriú agus a shonrú agus an t‑eolas a chuireann an t‑iniúchóir ar fáil d’úsáideoirí, do na heintitis a ndéantar iniúchóireacht orthu, do na coistí iniúchóireachta agus do na maoirseoirí a fheabhsú.

· Thabharfadh an cosc ar sholáthar seirbhísí neamh‑iniúchóireachta do na heintitis a ndéantar iniúchóireacht orthu agus fiú an cosc ar sholáthar seirbhísí neamh‑iniúchóireachta go ginearálta, aghaidh i ndáiríre ar an riachtanas neamhspleáchas agus sceipteachas gairmiúil a athneartú. Ina theannta sin, chuirfeadh rialacha níos déine sa nós imeachta do cheapadh iniúchóirí agus do shealaíocht gnólacht iniúchóireachta shainordaitheach le hiniúchóireachtaí ar chaighdeán níos airde.

· Chun rogha oibiachtúil soláthraí iniúchóireachta a éascú, ba cheart cosc a chur ar chlásail chonarthacha a theorannaíonn rogha gnólachta iniúchóireachta, ba cheart an trédhearcacht ar cháilíocht iniúchóireachta agus ar ghnólachtaí iniúchóireachta a mhéadú agus ba chóir deimhniú cáilíochta iniúchóireachta a bhunú.

· Chun rogha soláthraithe iniúchóireachta a mhéadú, ba cheart deireadh a chur le srianta úinéireachta.

· Ba chóir údaráis mhaoirseachta iniúchóireachta náisiúnta a neartú agus comhoibriú ar fud an AE laistigh den Údarás Eorpach Urrús agus Margaí (ÚEUM) a bhunú.

Is féidir an measúnú tionchair ar an togra seo a fháil ag:

http://ec.europa.eu/internal_market/auditing/index_en.htm

3. EILIMINTÍ DLÍ AN TOGRA

3.1 Bunús Dlí

Tá Treoir 2006/43/CE atá ann cheana bunaithe ar Airteagal 50 CFAE. Fanann na riachtanais atá bainteach le bunú (e.g. na ceanglais sin a dhéileálann le formheas/clárú iniúchóirí), agus na leasaithe a ghabhann leis laistigh de sholáthar na Treorach[6].

Leagtar amach ceanglais bhreise shonracha a dhéileálann le déanamh iniúchóireachta reachtúla ELM sa rialachán seo, bunaithe ar Airteagal 114 CFAE.

3.2. Coimhdeacht agus comhréireacht

Go dtí seo, d’fhág rialacháin AE rogha mór faoi Bhallstáit, a bhí ag brath go príomha, ina seal, ar fhéinrialúchán na gairme. Léirigh an ghéarchéim nach leor féinrialúchán tráth a mbítear ag breathnú i dtreo an todhchaí. Ina theannta sin, ní féidir na fadhbanna ar leagadh béim orthu sa Mheasúnú Tionchair a réiteach ag leibhéal náisiúnta mar go dtiocfadh difríochtaí tábhachtacha chun cinn sa chreat reachtúil agus ar a sheal lagfadh sé seo an margadh aonair go mór.

Ag cur nádúr idirnasctha margaí urrús agus gníomhaithe airgeadais san áireamh, ba chóir iniúchóireacht a dhéanamh laistigh de chreat comhchuibhithe ar fud an Aontais. Tá sé ríthábhachtach go gcaitear le ról, le neamhspleáchas iniúchóirí agus le struchtúr an mhargaidh ag leibhéal an Aontais toisc gur minic go mbíonn gníomhaíochtaí trasteorann ag ELPanna san Eoraip. Is fiú a thabhairt ar aird go bhfuil reachtaíocht, a chlúdaíonn cosaint an infheisteora chomh maith le hinstitiúidí airgeadais, achtaithe cheana féin ag leibhéal an Aontais.

Ina theannta sin, d’ísleodh cur chuige comhordaithe ag leibhéal an Aontais, arna bhforlíonadh ag tacaíocht idirnáisiúnta, baol arbatráiste rialála.

Urramaíonn an togra prionsabal na comhréireachta agus ní sháraíonn a bhfuil riachtanach leis na cuspóirí atá á saothrú a bhaint amach.

3.3. Míniú mionsonraithe ar an togra

Déileálann Airteagail 39 go 43 de Threoir 2006/43/CE cheana le ceanglais áirithe a bhaineann le hiniúchóireacht reachtúil ELPanna. Ní chuimseofar na riachtanais seo níos mó sa Treoir, ach déanfar iad a chomhtháthú (agus a fhorbairt tuilleadh) sa Rialachán seo.

Is ionstraim dlí comhréireach agus oiriúnach é Rialachán chun ardcháilíocht iniúchóireachtaí ELPanna a áirithiú. Tugann infheidhmeacht dhíreach Rialacháin deimhneacht dhlíthiúil níos mó. Freisin thiocfadh an reachtaíocht chun a bheith infheidhmithe ar an dáta céanna ar fud an Aontais, rud a sheachnódh fadhbanna a bhaineann le trasuí mall reachtaíochta ag Ballstáit[7]. Ina theannta sin tugann rialachán comhchuibhiú den ghrád is airde: dhéanfaí iniúchóireachtaí reachtúla faoi rialacha a bheadh chomhionann cuid mhór i ngach Ballstát.

3.3.1. Teideal I (ábhar, raon feidhme agus sainmhínithe)

Baineann an Rialachán le hiniúchóirí a dhéanann iniúchóireachtaí reachtúla ar ELPanna agus leis na ELPanna a ndéantar iniúchóireacht orthu, e. g. rialacha maidir leis an gcoiste iniúchóireachta ar ghá do ELP a bheith aige.

Chun críocha an Rialacháin ba chóir na sainmhínithe a bhaineann le Treoir 2006/43/CE leasaithe a chur i bhfeidhm anseo freisin. De réir mar a éabhlaíonn an earnáil airgeadais cruthaítear catagóirí nua institiúidí airgeadais faoi dhlí an Aontais agus tá sé iomchuí mar sin go gcuimsíonn sainmhíniú ELPanna gnólachtaí infheistíochta, institiúidi íocaíochta, gnóthais do chomhinfheistíocht in urrúis inaistrithe (UCITS), institiúidí airgid leictreonacha agus cistí infheistíochta malartacha freisin.

3.3.2. Teideal II (Coinníollacha do dhéanamh iniúchóireachta reachtúla ar eintitis leasa phoiblí)

Caibidil I (Neamhspleáchas agus coinbhleacht leasa a sheachaint)

Ba chóir d’iniúchóir beartais agus nósanna imeachta leordhóthanacha a bhunú chun comhlíonadh na n‑oibleagáidí faoin Rialachán maidir le neamhspleáchas, córais rialú cáilíochta inmheánacha agus maoirseacht fostaithe a áirithiú.

Ní cheadaítear d’iar-iniúchóirí, do phríomh‑chomhpháirtithe nó dá bhfostaithe príomhphost bainistíochta a ghlacadh san eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air, a bheith ina gcomhaltaí de choiste iniúchóireachta an eintitis a ndéantar iniúchóireacht air, a bheith ina gcomhaltaí neamh‑fheidhmiúcháin den chomhlacht riaracháin nó dul isteach i gcomhlacht maoirseoireachta an eintitis a ndéantar iniúchóireacht air laistigh de dhá bhliain ó chríochnú an ghnóthais iniúchóireachta.

Ba chóir do na táillí do sholáthar seirbhísí iniúchóireachta airgeadais gaolmhara don eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air a bheith teoranta do 10 % de na táillí iniúchóireachta a íocann an t‑eintiteas sin. De bhreis air sin nuair a shroicheann na táillí iomlána, an iniúchóireacht agus na seirbhísí iniúchóireachta airgeadais a fhaigheann an t‑iniúchóir ó ELP, céatadán suntasach dá t(h)áillí bliantúla iomlána, ba chóir coimircí iomchuí a chur i bhfeidhm.

Cuirfear cosc ar an iniúchóir reachtúil, ar an ngnólacht iniúchóireachta nó ar an mball de líonra an ghnólachta iniúchóireachta seirbhísí áirithe neamhiniúchóireachta a sholáthar atá lánchontrátha leis an bhfeidhm leasa phoiblí atá ag iniúchóireacht i leith an eintitis iniúchta i ngach cás; i gcás neamhsheirbhísí eile nach bhfuil lánchontrátha leis na seirbhísí iniúchóireachta, tabharfar de chumhacht don choiste iniúchóireachta nó don údarás inniúil, de réir an cháis atá i gceist, cinneadh a dhéanamh cé acu a fhéadfar nó nach bhféadfar iad a sholáthar don eintitieas iniúchta. Ach d’fhéadfaí seirbhísí iniúchóireachta airgeadais gaolmhara a sholáthar. Tá de chumhacht ag an gCoimisiún liostaí seirbhísí údaraithe agus seirbhísí coiscthe a oiriúnú de réir na coinníollacha a leagtar amach i dTeideal VI. Ina theannta sin ba chóir do ghnólachtaí iniúchóireachta ar mhéid shuntasach a ngníomhaíochtaí gairmiúla a dhíriú ar dhéanamh iniúchóireachta reachtúla agus níor chóir go gceadófaí dóibh neamhsheirbhísí eile a dhéanamh.

Roimh dó ghlacadh nó leanúint le fostaíocht, ba chóir d’iniúchóir measúnú a dhéanamh ar na bagairtí ionchasacha go léir ar a neamhspleáchas agus a neamhspleáchas a dheimhniú don choiste iniúchóireachta.

Caibidil II (Rúndacht agus rún gairmiúil)

Níor chóir d’iniúchóirí rialacha rúndachta gairmiúla a agairt chun feidhmiú forálacha an togra seo a chosc.

Cinntíonn Airteagal 13 gur féidir an t‑eolas riachtanach a mhalartú le linn déanamh na hiniúchóireachta. Ach ní cheadódh rialacha dá leithéid d’iniúchóir comhoibriú le húdaráis tríú tíre lasmuigh de na bealaí comhoibrithe a bhfuil coinne leo i gCaibidil XI de Threoir 2006/43/CE.

Caibidil III (Feidhdmíocht na hiniúchóireachta reachtúla)

Leagan an Rialachán síos gur chóir don iniúchóir na bearta riachtanacha a dhéanamh d’fhonn teacht ar thuairim faoi cibé acu an dtugann na ráitis airgeadais léargas cothrom agus fíor agus ar ullmhaíodh iad de réir an chreat tuairiscithe airgeadais iomchuí. Ní áirítear ann dearbhú faoi inmharthanacht an eintitis a ndéantar iniúchóireacht air amach anseo ná éifeacht agus éifeachtúlacht lenar reáchtáil nó lena reáchtálfaidh an bhainistíocht nó an comhlacht riaracháin gnóthaí an eintitis. Ach níor chóir don eisiamh seo baint ó na cúraimí ar ghá d’iniúchóir a dhéanamh chun an iniúchóireacht a dhéanamh i gceart, ná ó aon riachtanais tuairiscithe.

Athneartaítear sceipteachas gairmiúil. Ba chóir don iniúchóir a bheith ar an airdeall i gcónaí faoin bhféidearthacht go mbeadh míráiteas ábhartha ann ag éirí as earráid nó calaois, d’ainneoin taithí an iniúchóra leis an eintiteas san am atá caite.

Bunaítear ceanglais bhunaidh d’fheidhmíocht na hiniúchóireachta reachtúla. Ba cheart don ghnólacht iniúchóireachta príomh‑chomhpháirtí iniúchóireachta ar a laghad a ainmniú ar chóir dó a bheith bainteach go gníomhach le déanamh na hiniúchóireachta reachtúla. Ba cheart acmhainní leordhóthanacha a shannadh freisin. Ba cheart taifead cuntais chliaint a choinneáil agus ba cheart cód iniúchóireachta a chruthú. Ina theannta sin ba chóir don iniúchóir a chinntiú go bhfeidhmítear na ceanglais eagraíochtúla go léir i gceart.

Nuair a tharlaíonn teagmhas a bhfuil nó a bhféadfadh go mbeadh iarmhairtí tromchúiseacha aige ar shláine na ngníomhaíochtaí iniúchóireachta reachtúla, ba chóir don iniúchóir bearta cuí a ghlacadh d’fhonn iarmhairtí an teagmhais a bhainistiú agus aon atarlú a chosc.

I gcás iniúchóireachta ar ráitis airgeadais chomhdhlúite, nuair nach bhfuil an grúp-iniúchóir i riocht an obair iniúchóireachta a rinne iniúchóir(í) tríú tíre a dhoiciméadú, caithfidh sé bearta cuí a ghlacadh lena n‑áirítear obair iniúchóireachta bhreise agus an t‑údarás inniúil a chur ar an eolas.

Ba chóir d’iniúchóir/gnólacht iniúchóireachta a athbhreithniú inmheánach féin ar rialú cáilíochta a dhéanamh sula gcuireann siad an tuarascáil iniúchóireachta isteach. Ba chóir go mbeadh freagracht an athbhreithnithe ar iniúchóir nach bhfuil bainteach le feidhmíocht na hiniúchóireachta reachtúla a mbaineann an t‑athbhreithniú cáilíochta inmheánach léi.

Caibidili IV (Tuairisciú inniúchóireachta)

Leathnaítear amach ábhar na tuarascála iniúchóireachta a nochtar don phobal sa chaoi go míníonn sí an mhodheolaíocht a úsáidtear, go háirithe cé mhéid den chlár comhardaithe a fíoraíodh go díreach agus cé mhéid a bunaíodh ar thástáil chomhlíonta agus chórais, leibhéil na hábharthachta a feidhmíodh leis an iniúchóireacht a dhéanamh, na príomhréimsí riosca de mhíráitis ábhartha na ráiteas airgeadais, cibé an raibh an iniúchóireacht reachtúil ceaptha calaois a nochtadh agus, i gcás go mbeadh tuairim dhiúltach nó cháilithe nó séanadh tuairime, na cúiseanna le cinneadh dá leithéid. Ba chóir di míniú a thabhairt freisin ar an éagsúlacht in ualú tástáil chomhlíontachta agus tástála substaintí i gcomparáid leis an mbliain roimhe.

Ina theannta sin, ba chóir don iniúchóir tuarascáil níos faide agus níos mionsonraithe a ullmhú don choiste iniúchóireachta. Chuirfeadh an tuarascáil eolas níos mionsonraithe ar fáil faoin iniúchóireacht a rinneadh, faoi staid an ghnóthais ann féin (e.g. gnóthas leantach) agus cinntí na hiniúchóireachta mar aon leis na mínithe riachtanacha. Chuirfeadh an tuarascáil bhreise seo an obair iniúchóireachta a rinneadh i láthair an choiste iniúchóireachta freisin (agus dhéanfadh í a fhíorú). Chuirfí an tuarascáil níos faide seo faoi bhráid an choiste iniúchóireachta agus bhainistíocht an eintitis a ndéantar iniúchóireacht air, ach ní faoi bhráid an phobail (ag cur san áireamh go mbeadh rúin ghnó agus eolas a d’fhéadfadh a bheith goilliúnach ó thaobh praghais san áireamh inti). Ach, arna iarraidh, ba chóir don iniúchóir an tuarascáil seo a chur ar fáil don údarás inniúil.

I bhformhór na dtreoracha um sheirbhísí airgeadais, tá ceangal cheana féin ar an iniúchóir aon fhíric nó cinneadh maidir leis an ELP a chur in iúl do na húdaráis inniúla atá ag déanamh maoirseachta ar an ELP. Tá an oibleagáid seo leathnaithe amach anois go dtí gach ELP. Ina theannta sin, ba chóir d’údaráis inniúla atá ag déanamh maoirseachta ar instiúidí creidmheasa agus ar ghnóthais árachais idirphlé rialta a bhunú leis na hiniúchóirí.

Caibidil V (Tuairisciú trédhearcachta ó iniúchóirí reachtúla agus ó ghnólachtaí iniúchóireachta agus coinneáil taifead)

Ceanglófar ar iniúchóirí eolas airgeadais a nochtadh a léiríonn go háirithe a láimhdeachas iomlán roinnte i dtáilli iniúchóireachta íoctha ag ELPanna, táillí iniúchóireachta íoctha ag eintitis eile agus táillí do sheirbhísí eile. Ba chóir dóibh eolas airgeadais ag leibhéal an líonra lena mbaineann siad a nochtadh freisin.

Ba chóir tuarascálacha trédhearcachta iniúchóirí ELPanna a thabhairt chun críche le ráiteas ar rialachas corparáideach na ngnólachtaí féin. Ba chóir eolas forlíontach breise ar tháillí iniúchóireachta a chur ar fáil do na húdaráis inniúla d’fhonn a gcúraimí maoirseachta a éascú.

Ba chóir don iniúchóir doiciméid agus eolas áirithe a choinneáil ar feadh tréimhse chúig bliana.

3.3.3. Teideal III (Ceapachán iniúchóirí reachtúla nó gnólachtaí iniúchóireachta ag eintitis leasa phoiblí)

Chun neamhspleáchas agus cumas an choiste iniúchóireachta a athneartú, ba chóir dó a bheith comhdhéanta de chomhaltaí neamh‑fheidhmiúcháin, agus ba chóir do chomhalta amháin ar a laghad taithí agus eolas a bheith aige ar iniúchóireacht agus duine eile ar chuntasaíocht agus/nó ar iniúchóireacht.

Ba cheart go mbeadh an togra leis an iniúchóir a cheapadh ar chruinniú scairshealbhóirí bunaithe ar mholadh ón gcoiste iniúchóireachta. Ba cheart don mholadh fírinniú an chinnidh a bheith ann i gcónaí. Ina theannta sin, mura mbaineann sé le hathnuachan fostaíochta iniúchóireachta, ba cheart dhá rogha ar a laghad a bheith sa mholadh (gan an t‑iniúchóir atá ann faoi láthair san áireamh) agus ba cheart don choiste iniúchóireachta fabhar fírinnithe go cuí a chur in iúl do cheann amháin acu. Ba cheart moladh an choiste iniúchóireachta a dhéanamh tar éis comhlíonadh próiseas tairisceana cuí. I gcás institiúidí creidmheasa nó gnóthais árachais, ba cheart don choiste iniúchóireachta a mholadh a chur faoi bhráid an údaráis mhaoirseachta stuamachta, ar chóir go mbeadh an ceart aige an rogha molta a chrosadh.

Ba chóir cosc a chur ar chlásail chonarthacha le tríú páirtithe a chuireann teorainn le rogha iniúchóra an eintitis a ndéantar iniúchóireacht air.

D’fhonn aghaidh a thabhairt ar bhaol an róchaidrimh a éiríonn ón ngnóthas iniúchóireachta a cheapann agus a athcheapann an gnólacht iniúchóireachta céanna go minic ar feadh deich nó fiche bliain, tugann an rialachán sealaíocht shainordaitheach gnólachtaí iniúchóireachta isteach tar éis uasthréimhse sé bliana, tréimhse a fhéadfar a shíneadh, in imthosca eisceachtúla, go hocht mbliana. I gcás ina bhfuil péire iniúchóirí reachtúla nó gnólachtaí iniúchóireachta, nó níos, ceaptha ag eintiteas leasa phoiblí, naoi mbliana an t‑uasfhad a bheidh sa tréimhse fostaíochta; i gcásanna eisceachtúla féadfar í a shíneadh go 12 bhliain. Foráiltear ann freisin maidir le tréimhse mharana sular féidir leis an ngnólacht iniúchóireachta iniúchóireacht reachtúil a dhéanamh ar an eintiteas céanna aris. Chun aistriú réidh a chinntiú ceanglaítear ar an iar-iniúchóir comhad aistrithe a chur ar fáil le heolas iomchuí don iniúchóir nua.

Tá de chumhacht ag an gcoiste iniúchóireachta, ag scairshealbhóir amháin nó níos mó, ag na húdaráis inniúla agus na húdaráis inniúla do mhaoirseacht ELPanna, éileamh a thabhairt os comhair cúirte náisiúnta do dhífhostú iniúchóra i gcás go bhfuil bonn maith leis.

3.3.4. Teideal IV (Faireachas ar ghníomhaíochtaí iniúchóirí agus gnólachtaí iniúchóireachta agus iad i mbun iniúchóireachta reachtúla ar eintitis leasa phoiblí).

Caibidil I (Údaráis inniúla)

Ba cheart do gach Ballstát údarás inniúil a ainmniú le bheith freagrach as maoirseacht ar iniúchóirí agus ar ghnólachtaí iniúchóireachta a iniúchann ELPanna. Ba cheart go mbeadh foireann a ndóthain ag na húdaráis seo agus iad neamhspleách ar iniúchóirí. Baineann oibleagáidí rúndachta gairmiúla le fostaithe údarás inniúla.

Ba cheart go mbeadh gach cumhacht imscrúdaithe agus maoirseachta a theastaíonn ag na húdaráis inniúla chun a bhfeidhm a chleachtadh ach níor chóir dóibh cur isteach ar ábhar tuarascáil iniúchóireachta.

Ba chóir do na húdaráis inniúla comhoibriú ag an leibhéal náisiúnta leis an údarás atá freagrach as formheas agus clárú iniúchóirí reachtúla agus gnolachtaí iniúchóireachta (Treoir 2006/43/CE) agus le maoirseoirí eile ELPanna e.g. an maoirseoir baincéireachta nó arachais.

Caibidil II (Dearbhú cáilíochta, imscrúdú, faireachán margaidh, pleanáil theagmhasach agus trédhearcacht údarás inniúla)

Áirítear ar chúraimí na n‑údarás inniúla:

· athbhreithnithe dearbhú cáilíochta a dhéanamh ar na hiniúchóireachtaí reachtúla a rinneadh. Ba cheart go mbeadh na hathbhreithnithe seo comhréireach le scála agus le diminsean gníomhaíochta an iniúchóra athbhreithnithe;

· imscrúdú a dhéanamh d’fhonn iniúchóireachtaí reachtúla neamhleor ELPanna a aimsiú, a cheartú agus a chosc;

· faireachán a dhéanamh ar fhorbairtí an mhargaidh do sholáthar seirbhísi iniúchóireachta reachtúla do ELPanna;

· faireachán rialta a dhéanamh ar bhagairtí ionchasacha ar leanúnachas gníomhaíochtaí gnólachtaí iniúchóireachta móra, lena n‑áirítear na rioscaí a eascraíonn as comhchruinniú ard agus a cheanglódh ar ghnólachtaí iniúchóireachta móra pleananna teagmhais a bhunú chun aghaidh a thabhairt ar bhagairtí dá leithéid;

· a bheith trédhearcach faoina ngníomhaíochtaí lena n‑áirítear foilsiú tuarascálacha athbhreithnithe aonair ar dhearbhú cáilíochta.

Caibidil III (Comhoibriú idir údaráis inniúla agus caidreamh leis na húdaráis mhaoirseachta Eorpacha)

Ceanglaíonn an rialachán go mbeadh comhoibriú ar fud an AE idir údaráis áitiúla laistigh de ÚEUM, ag glacadh ceannais mar sin ar an sásra comhoibrithe reatha ar fud an AE faoi choimirce an Ghrúpa Eorpach Comhlachtaí Maoirseachta Iniúchóirí (GECMI), grúpa saineolaithe faoi chathaoirleacht an Choimisiúin Eorpaigh. Tá ÚEUM ag obair cheana féin i réimse na hiniúchóireachta (agus cuntasaíochta) maidir le ELPanna agus tá coinne ag an gcreat dlíthiúil le comhoibriú ó ÚEUM, ón Údarás Eorpach Baincéireachta (ÚEB) agus ón Údarás Árachais agus Pinsin Ghairme Eorpach (ÚÁPGE) laistigh dá gcomhchoiste i réimse na hiniúchóireachta. Éilítear ar ÚEUM coiste inmheánach buan a chruthú ar chóir ar a laghad go mbeadh sé comhdhéanta d’údaráis inniúla náisiúnta.

Ba chóir do ÚEUM Treoir a eisiúint ar roinnt saincheisteanna: e.g. ar ábhar agus ar chur i láthair na tuarascála iniúchóireachta agus na tuarascála breise don choiste iniúchóireachta, ar ghníomhaíocht maoirseachta an choiste iniúchóireachta nó ar sheoladh athbhreithnithe ar dhearbhú cáilíochta.

Tugtar deimhniú cáilíochta iniúchóireachta pan‑Eorpach ‘deonach’ isteach chun infheictheacht, aitheantas agus cáil ghnólachtaí iniúchóireachta a mhéadú, a bhfuil cumas acu iniúchóireachtaí ardcháilíochta ELPanna a dhéanamh. Ba chóir do ÚEUM na riachtanais chun an deimhniú seo a bhaint amach a fhoilsiú mar aon le haon impleachtaí táille agus riaracháin. Ba cheart d’údaráis inniúla náisiúnta a bheith bainteach le scrúdú ar an iarratas ar an deimhniú. Maidir le himscrúdú agus cigireacht ar an láthair, ba cheart d’údaráis inniúla fógra a thabhairt d’údarás inniúil an Bhallstáit eile má chinneann siad go bhfuil nó go raibh gníomhaíochtaí contrártha d’fhorálacha an Rialacháin ar siúl. Ina theannta sin féadfaidh údarás inniúil Bhallstáit a iarraidh go ndéanfadh údarás inniúil Bhallstáit eile fiosrúchan i gcríoch an Bhallstáit dheiridh sin.

Thairis sin, féadfaidh ÚEUM coláistí údarás inniúla a bhunú ar iarratas ó cheann amháin nó níos mó d’údaráis inniúla chun cur i ngníomh cúraimí áirithe a éascú.

Caibidil IV (Comhoibriú le hiniúchóirí tríú tíre agus le heagraíochtaí agus comhlachtaí idirnáisiúnta)

Ní féidir le húdaráis inniúla agus ÚEUM comhaontuithe comhoibrithe a thabhairt chun críche ar mhalartú eolais le húdaráis inniúla tríú tíortha ach amháin má bhíonn an t‑eolas a nochtar faoi réir ag urraí rúndachta gairmiúla agus má urramaítear rialacha cosaint sonraí.

3.3.5. Teideal V (Bearta maoirseachta agus pionóis)

Chun comhlíonadh riachtanais an Rialacháin seo a mhéadú agus tar éis Cumarsáid ón gCoimisiún an 9 Nollaig 2010 dar teideal ‘Athneartú córas smachtbhanna san earnáil airgeadais’[8], tá cumhachtaí bearta maoirseachta a ghlacadh agus cumhachtaí smachtbhannaí údaráis inniúlathe feabhsaithe. Tá smachtbhannaí airgid riaracháin ar iniúchóirí agus ar ELPanna do shárú sainaitheanta faoi chaibidil. Ba chóir d’údaráis a bheith trédhearcach faoi na smachtbhannaí agus na bearta a chuireann siad i bhfeidhm.

3.3.6. Teideal VI (Tuairisciú agus forálacha aistrithe agus deiridh)

Tugtar córas idirthréimhseach isteach maidir le teacht i bhfeidhm na hoibleagáide sealaíochta ar ghnólachtaí iniúchóireachta, oibleagáid chun nós imeachta a eagrú chun gnólacht iniúchóireachta a roghnú, agus bunú gnólachtaí iniúchóireachta nach gcuireann ach seirbhísí iniúchóireachta ar fáil.

3.3.7. Caighdeáin theicniúla rialála agus comhlíontacht le hAirteagal 290 TFE

Chun féachaint do na forbairtí san iniúchóireacht agus sa mhargadh iniúchóireachta, iarrtar ar ÚEUM caighdeáin theicniúla rialála a chur faoi bhráid an Choimisiúin chun ceanglais theicniúla a shonrú maidir le hinneachar an chomhaid aistrithe ar cheart don iniúchóir nua a fháil agus bunú deimhniú cáilíochta Eorpaigh d’iniúchóirí a dhéanann iniúchóireachtaí reachtúla ar ELPanna. Ta de chumhacht ag an gCoimisiún na caighdeáin theicniúla seo a ghlacadh chuige mar ionstraimí tarmligthe.

An 23 Meán Fómhair 2009, ghlac an Coimisiún le tograí do Rialacháin a bhunaíonn EBA, ÚÁPGE (Údarás Árachais agus Pinsin Ghairme Eorpach (ÚÁPGE), agus ÚEUM (an tÚdarás Eorpach um Urrús agus Margaí)[9]. Maidir leis seo is mian leis an gCoimisiún na Ráitis a mheabhrú i dtaca le hAirteagail 290 agus 291 CFAE a rinne sé ag glacadh na Rialachán a bhunaigh Údaráis Eorpacha Mhaoirseachta ar dá réir: “Maidir leis an bpróiseas do ghlacadh caighdeáin rialála, cuireann an Coimisiún béim ar charachtar uathúil na hearnála seirbhíse airgeadais, ag teacht chun cinn ó struchtúr Lamfalussy agus a aithníodh go sainráite i nDearbhú 39 don CFAE. Ach ina dhiaidh sin, tá amhras trom ar an gCoimisiún an bhfuil na srianta ar a ról agus ionstraimí tarmligthe á nglacadh agus bearta á bhfeidhmiú ag teacht le hAirteagail 290 agus 291 CFAE.”

4. IMPLEACHT BHUISÉADACH

Níl aon tionchar díreach nó indíreach ag togra an Choimisiúin ar bhuiséad an Aontais Eorpaigh. Go háirithe ní bheadh aon mhaoiniú breise AE i gceist i gcúraimí a thabharfaí ar lámh do chomhlachtaí maoirseachta AE.

2011/0359 (COD)

Togra le haghaidh

RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

maidir le ceanglais shonracha a bhaineann le hiniúchóireacht reachtúil ar eintitis leasa phoiblí

(Téacs atá ábhartha maidir leis an LEE)

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 114 de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na Parlaimintí náisiúnta,

Ag féachaint do thuairim Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa[10],

Tar éis dul i gcomhairle leis an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí[11],

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach,

De bharr an méid seo a leanas:

(1) Cuirtear cúram ar iniúchóirí reachtúla agus ar ghnólachtaí iniúchóireachta de réir dlí iniúchóireachtaí reachtúla a dhéanamh ar eintitis leasa phoiblí d’fhonn cur le méid muiníne an phobail i ráitis airgeadais chomhdhlúite agus bhliantúla eintiteas dá leithéid. Ciallaíonn feidhm leasa phoiblí iniúchóireachta reachtúla go mbraitheann pobal leathan daoine agus institiúidí ar cháilíocht oibre iniúchora reachtúil. Rannchuidíonn cáilíocht mhaith iniúchóireachta le feidhmiú ordúil margaí trí chur le sláine agus le héifeachtúlacht ráiteas airgeadais. Ar an mbealach seo comhlíonann iniúchóirí ról sochaíoch a bhfuil tábhacht ar leith ag baint leis.

(2) Ceanglaíonn reachtaíocht Aontais go ndéanfaí iniúchóireacht ar ráitis airgeadais, a chuimsíonn cuntais bhliantúla nó cuntais chomhdhlúite institiúidí creidmheasa, gnóthais árachais, eisitheoirí urrús a ligtear isteach sa trádáil ar mhargadh rialaithe, institiúidí íocaíochta, UCITS, institiúidí airgeadais leictreonacha agus cistí infheistíochta malartacha, ag duine amháin nó níos mó atá i dTeideal Iniúchóireachtaí dá leithéid a dhéanamh de réir dlí an Aontais, eadhon: Airteagal 1(1) de Threoir 86/635/CEE ón gComhairle an 8 Nollaig 1986 maidir leis na cuntais bhliantúla agus na cuntais chomhdhlúite banc agus institiúidí airgeadais eile[12], Airteagal 1(1) de Threoir 91/674/CEE ón gComhairle an 19 Nollaig 1991 maidir leis na cuntais bhliantúla agus na cuntais chomhdhlúite gnóthas árachais[13], Airteagal 4(4) de Threoir 2004/109/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Nollaig 2004 maidir le comhchuibhiú ceanglais trédhearcachta maidir le heolas faoi eisitheoirí ar ligeadh a n‑urrais isteach i dtrádáil ar mhargadh rialaithe agus lena leasaítear 2001/34/CE[14], Airteagal 15(2) de Threoir 2007/64/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Samhain 2007 maidir le seirbhísí íocaíochta sa mhargadh inmheánach lena leasaítear Treoracha 97/7/CE, 2002/65/CE, 2005/60/CE agus 2006/48/CE agus lena n‑aisghairtear Treoir 97/5/CE[15], Airteagal 73 de Threoir 2009/65/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Iúil 2009 maidir le comhordú dlíthe, rialacháin agus forálacha riaracháin i dtaca le gnóthais do chomh‑infheistíocht in urrúis inaistrithe (UCITS)[16], Airteagal 3(1) de Threoir 2009/110/CE ó Pharliamint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Meán Fómhair 2009 maidir le glacadh, saothrú agus maoirseacht stuamachta ghnóthas institiúidí airgeadais leictreonacha lena leasaítear Treoracha 2005/60/CE agus 2006/48CE agus lena n‑aisghairtear Treoir 2000/46/CE[17], agus Airteagal 22(3) de Threoir 2011/61/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 8 Meitheamh 2011 maidir le Bainisteoirí Ciste Infheistíochta Malartaigh agus lena leasaítear Treoracha 2003/41/CE agus 2009/65/CE agus Rialacháin (CE) Uimh 1060/2009 agus (AE) Uimh 1095/2010[18]. Thairis sin, ceanglaíonn Airteagal 4(1)(1) de Threoir 2004/39/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le margaí in ionstraimí airgeadais lena leasaítear Treoracha 85/611/CEE agus 93/6/CEE ón gComhairle agus Treoir 2000/12/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena n‑aisghairtear Treoir 93/22/CEE[19] ón gComhairle go ndéanfaí iniúchóireacht ar ráitis airgeadais bhliantúla gnólachtaí infheistíochta nuair nach infheidhme an Ceathrú Treoir 78/660/CEE ón gComhairle an 25 Iúil 1978 maidir leis na cuntais bhliantúla de chineálacha áirithe cuideachtaí[20] nó an Seachtú Treoir 83/349/CEE ón gComhairle an 13 Meitheamh 1983 maidir le cuntais chomhdhlúite[21].

(3) Leagtar síos na coinníollacha d’fhormheas na ndaoine atá freagrach as déanamh na hiniúchóireachta reachtúla mar aon leis na híoscheanglais do dhéanamh iniúchóireachta reachtúla dá leithéid i dTreoir 2006/43/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Bealtaine 2006 maidir le hiniúchóireachtaí reachtúla cuntas bliantúla agus cuntas comhdhlúite, lena leasaítear Treoracha 78/660/CEE agus 83/349/CEE agus lena n‑aisghairtear Treoir 84/253/CEE[22] ón gComhairle.

(4) Le linn na géarchéime airgeadais le deireanaí, nocht na bainc caillteanais mhóra ó 2007 go 2009 ar an seasamh a bhí acu ar an gclár comhardaithe agus lasmuigh de. Thóg sé seo an cheist ní hamháin faoin gcaoi a bhféadfadh iniúchóirí tuarascálacha iniúchóireachta neamhcháilithe a thabhairt dá gcliaint do na tréimhsí sin ach freisin faoi oiriúnacht agus faoi leordhóthanacht an chreata reachtúla reatha. An 13 Deireadh Fómhair 2010 d’fhoilsigh an Coimisiún Páipéar Uaine ar Bheartas Iniúchóireachta: Ceachtanna ón nGéarchéim[23], a sheol comhairliúchán poiblí leathan, i gcomhthéacs ginearálta leasaithe reachtúil an mhargaidh airgeadais, ar ról agus ar raon feidhme iniúchóireachta agus an chaoi a bhféadfaí an fheidhm iniúchóireachta a fheabhsú chun rannchuidiú le cobhsaíocht airgeadais mhéadaithe. D’éirigh sé as an gcomhairliúchán poiblí go bhféadfaí rialacha Treoir 2006/43/CE maidir le déanamh iniúchóireachta reachtúla ar chuntais bhliantúla agus chomhdhlúite eintiteas leasa phoiblí a fheabhsú go substaintiúil. D’eisigh Parlaimint na hEorpa tuarascáil féintionscnaimh ar an bPáipéar Uaine an 13 Meán Fómhair 2011. Ghlac Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa le tuarascáil ar an bPáipéar Uaine sin freisin an 16 Meitheamh 2011.

(5) Tá sé tábhachtach rialacha mionsonraithe a leagan síos d’fhonn a áirithiú go bhfuil cáilíocht leordhóthanach ag iniúchóireachtaí reachtúla eintiteas leasa phoiblí agus gur iniúchóirí reachtúla agus gnólachtaí iniúchóireachta a dhéanann iad faoi réir diancheanglais. Ba cheart go gcuirfeadh cur chuige reachtúil comhchoiteann le hionracas, neamhspleáchas, oibiachtúlacht, trédhearcacht agus iontaofacht iniúchóirí reachtúla agus gnólachtaí iniúchóireachta a dhéanann iniúchóireacht reachtúil ar eintitis leasa phoiblí, ag rannchuidiú le cáilíocht iniúchóireachta reachtúla san Aontas, rud a rannchuidíonn le feidhmiú réidh an mhargaidh inmheánaigh agus ardleibhéal chosaint infheisteora agus tomhaltóra á bhaint amach. Ba cheart freisin go n‑áiritheodh forbairt achta ar leith d’eintitis leasa phoiblí comhchuibhiú comhsheasmhach agus feidhmiú aonfhoirmeach rud a rannchuideodh mar sin le feidhmiú níos éifeachtúla an mhargaidh inmheánaigh.

(6) Tá an earnáil airgeadais ag éabhlóidiú agus catagóirí nua institiúidí airgeadais á gcruthú ag dlí an Aontais. Tá tábhacht eintiteas agus gníomhaíochtaí nua lasmuigh den ghnáthchóras baincéireachta ag fás agus tá a dtionchar ar an gcobhsaíocht airgeadais tar éis dul i méid. Mar sin is cuí go gcuimsíonn an sainmhíniú ar eintiteas leasa phoiblí institiúidí airgeadais agus eintitis eile freisin mar ghnólachtaí iniúchóireachta, institiúidí íocaíochta, gnóthais le haghaidh comhinfheistíochta in urrúis inaistrithe (GCUI), institiúidí airgid leictreonacha agus cistí infheistíochta malartacha.

(7) Tá iniúchóireacht ráiteas airgeadais comdhlúite agus bliantúla ceaptha mar choimirce reachtúil d’infheisteoirí, d’iasachtóirí agus do chontrapháirtithe gnó a bhfuil bun nó leas gnó acu in eintitis leasa phoiblí. Dá bhrí sin ba cheart go mbeadh iniúchóirí reachtúla agus gnólachtaí iniúchóireachta neamhspleách go hiomlán agus iniúchóireachtaí reachtúla ar eintiteas dá leithéid á ndéanamh, agus ba cheart coinbhleachta leasa a sheachaint. Chun neamhspleáchas iniúchóirí agus gnólachtaí iniúchóireachta a mheas, ní mór coincheap an líonra ina bhfeidhmíonn iniúchóirí agus gnólachtaí a chur san áireamh.

(8) Ba cheart go gcuideodh eagrú inmheánach leordhóthanach iniúchóirí reachtúla agus gnólachtaí iniúchóireachta chun aon bhagairtí ar a neamhspleáchas a chosc. Mar sin níor cheart d’úinéirí nó scairshealbhóirí gnólachta iniúchóireachta, mar aon leo siúd a dhéanann bainistiú air, idiragairt i ndéanamh iniúchóireachta reachtúla ar aon bhealach a chuirfeadh neamhspleáchas agus oibiachtúlacht an iniúchóra reachtúil a dhéanann an iniúchóireacht reachtúil thar ceann an ghnólachta iniúchóireachta i mbaol. Ina theannta sin ba cheart d’iniúchóirí reachtúla agus do ghnólachtaí iniúchóireachta beartais agus nósanna imeachta iomchuí a bhunú i dtaca le fostaithe agus le daoine eile bainteach le gníomhaíocht iniúchóireachta reachtúla laistigh dá n‑eagraíochtaí chun comhlíonadh a n‑oibleagáidí reachtúla a áirithiú. Ba cheart do na beartais agus do na nósanna imeachta sin féachaint le haon bhagairtí ar neamhspleáchas a chosc agus aghaidh a thabhairt orthu agus cáilíocht, sláine agus críochnúlacht na hiniúchóireachta reachtúla a áirithiú. Ba cheart go mbeadh na beartais agus na nósanna imeachta sin comhréireach, ag cur scála agus castacht gnó na hiniúchóireachta reachtúla nó na gnólachta iniúchóireachta san áireamh.

(9) Ba cheart d’iniúchóirí, do ghnólachtaí iniúchóireachta agus dá bhfostaithe staonadh go háirithe ó dhéanamh iniúchóireachta reachtúla ar eintiteas má bhíonn leas gnó nó leas airgeadais acu ann, agus ó dhul i mbun trádála ar ionstraimí airgeadais a eisíodh, a ráthaíodh nó ar tacaíodh leis ar aon bhealach eile ag eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air, seachas sealúchas i gcomhscéimeanna infheistíochta éagsúlaithe. Ba cheart don iniúchóir nó don ghnólacht iniúchóireachta staonadh ó phróisis chinnteoireachta inmhéanacha an eintitis a ndéantar iniúchóireacht air. Ba cheart cosc a chur ar iniúchóirí reachtúla nó a bhfostaithe ó dhul i mbun dualgas san eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air ag leibhéal boird nó bainistíochta go dtí go mbíonn tréimhse iomchuí caite ó dheireadh na fostaíochta iniúchóireachta.

(10) Féadfaidh leibhéal na dtáillí a fhaightear ó eintiteas amháin a ndéantar iniúchóireacht air, agus struchtúr na dtáillí, bagairt a dhéanamh freisin ar neamhspleáchas iniúchóra reachtúil nó gnólachta reachtúil. Dá bhrí sin tá sé tábhachtach a áirithiú nach bhfuil táillí iniúchóireachta bunaithe ar aon chineál teagmhais agus, nuair is táillí suntasacha iad na táillí iniúchóireachta ó chliant aonair, go mbunaítear nós imeachta ar leith chun cáilíocht na hiniúchóireachta a áirithiú. Má bhíonn an spleáchas ar chliant aonair iomarcach, ba chóir don iniúchóir nó don ghnólacht iniúchóireachta staonadh ó dhul i mbun na hiniúchóireachta reachtúla atá i gceist.

(11) Féadfaidh soláthar seirbhísí seachas iniúchóireacht reachtúil d’eintitis a ndéantar iniúchóireacht orthu ó iniúchóirí reachtúla, ó ghnólachtaí iniúchóireachta nó ó chomhaltaí dá líonra, cur as dá neamhspleáchas. Tá sé iomchuí mar sin a cheangal ar an iniúchóir reachtúil, ar an ngnólacht iniúchóireachta agus ar chomhaltaí dá líonra gan seirbhísí neamh‑iniúchóireachta a sholáthar dá n‑eintitis a ndéantar iniúchóireacht orthu. Chuirfeadh soláthar seirbhísí neamh‑iniúchóireachta do chuideachta ó ghnólacht iniúchóireachta bac ar an ngnólacht iniúchóireachta sin ó iniúchóireacht reachtúil a dhéanamh ar an gcuideachta sin, rud a d’fhágfadh go mbeadh laghdú ar na gnólachtaí iniúchóireachta atá ar fáil chun iniúchóireacht reachtúil a sholáthar, agus go háirithe maidir le hiniúchóireacht eintiteas leasa phoiblí móra áit a bhfuil comhdhlúthacht an mhargaidh. Dá thoradh seo, chun a áirithiú gur féidir le híosmhéid gnólachtaí iniúchóireachta seirbhísí iniúchóireachta a sholáthar d’eintitis leasa phoiblí, tá sé iomchuí a iarraidh go ndíríonn gnólachtaí iniúchóireachta, de dhiminsean suntasach, a ngníomhaíocht ghairmiúil ar dhéanamh iniúchóireachta reachtúla agus nach gceadaítear dóibh seirbhísí eile nach bhfuil ceangailte lena bhfeidhm iniúchóireachta reachtúla mar chomhairleacht nó seirbhísí comhairliúcháin.

(12) D’fhonn coinbhleachtaí leasa a sheachaint tá sé tábhachtach go ndéanfadh an t‑iniúchóir reachtúil nó an gnólacht iniúchóireachta, roimh ghlacadh nó leanúint le fostaíocht d’iniúchóireacht reachtúil eintitis leasa phoiblí, measúnú cibé ar freastalaíodh ar na ceanglais neamhspleáchais, agus go háirithe ar eascair aon bhagairtí ar an neamhspleáchas de thoradh an chaidrimh leis an eintiteas sin. Chun an neamhspleáchas seo a choinneáil, tá sé tábhachtach freisin go gcoinníonn siad taifid de na bagairtí go léir ar a neamhspleáchas agus ar neamhspleáchas a bhfostaithe agus daoine eile bainteach leis an bpróiseas iniúchóireachta reachtúla, chomh maith leis an gcoimirce is infheidhme chun na bagairtí sin a mhaolú. Thairis sin, i gcás go mbíonn na bagairtí ar a neamhspleáchas ró-shuntasach, fiú tar éis an choimirce a chur i bhfeidhm chun na bagairtí sin a mhaolú, ba cheart dóibh éirí as nó staonadh ón bhfostaíocht iniúchóireachta. Ba cheart don iniúchóir reachtúil nó don ghnólacht iniúchóireachta a neamhspleáchas a dheimhniú go bliantúil don choiste iniúchóireachta den eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air, agus aon bhagairt ar a neamhspleáchas a phlé le coiste dá leithéid mar aon leis an gcoimirce a cuireadh i bhfeidhm leis na bagairtí sin a mhaolú.

(13) Rialaíonn Treoir 95/46 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Deireadh Fómhair 1995 maidir le cosaint daoine aonair i dtaca le próiseáil sonraí pearsanta agus ar shaorghluaiseacht sonraí dá leithéid[24], próiseáil sonraí pearsanta a dhéantar sna Ballstáit i gcomhthéacs an Rialacháin seo agus faoi mhaoirseacht údarás inniúla na mBallstát, go háirithe na húdaráis neamhspleácha phoiblí ainmnithe ag na Ballstáit. Rialaíonn Rialachán (AE) Uimh 45/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Nollaig 2000 maidir le cosaint daoine aonair i dtaca le próiseáil sonraí pearsanta ag institiúidí agus comhlachtaí AE agus i dtaca le saorghluaiseacht sonraí dá leithéid[25], próiseáil sonraí pearsanta a dhéanann ÚEUM laistigh de chreat an Rialacháin seo agus faoi mhaoirseacht an Mhaoirseora Eorpaigh ar Chosaint Sonraí. Ba cheart go mbeadh aon mhalartú nó tarchur eolais ag údaráis inniúla de réir na rialacha maidir le haistriú sonraí pearsanta mar atá leagtha síos i dTreoir 95/46/CE agus ba cheart d’aon mhalartú nó tarchur eolais ag ÚEUM a bheith de réir na rialacha ar aistriú sonraí pearsanta mar atá leagtha síos i Rialachán (CE) Uimh 45/2001.

(14) Tá sé tábhachtach go n‑urramódh iniúchóirí reachtúla agus gnólachtaí iniúchóireachta cearta do shaol príobháideach agus cosaint sonraí a gcliant. Ba cheart dóibh mar sin a bheith faoi cheangal ag rialacha diana ar rúndacht agus ar rúndacht ghairmiúil rud nár cheart, mar sin féin, bac a chur ar fhorfheidhmiú ceart an Rialacháin seo nó ar an gcomhoibriú leis an ngrúp-iniúchóir le linn feidhmiú na hiniúchóireachta ar ráitis airgeadais chomhdhlúite nuair atá an mháthairghnóthas i dtríú tír ar chuntar go gcomhlíontar Treoir 95/46/CE. Ach ní cheadódh rialacha dá leithéid d’iniúchóir reachtúil nó do ghnólacht iniúchóireachta comhoibrí le húdaráis tríú tíre lasmuigh de na bealaí comhoibrithe a bhfuil coinne leo i gCaibidil XI de Threoir 2006/43/CE. Ba cheart feidhm a bheith ag na rialacha rúndachta sin freisin le haon iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta nach bhfuil baint níos mó aige le cúram iniúchóireachta sonrach.

(15) Beidh tuairim ar fhírinne agus ar chothroime ráiteas airgeadais eintiteas a ndéantar iniúchóireacht orthu de thoradh ar iniúchóireacht reachtúil. Ach d’fhéadfadh mar sin féin, nach mbeadh scairshealabhóirí ar an eolas faoi theorannú iniúchóireachta (ábharthacht, teicnící samplála, ról an iniúchóra i mbrath calaoise and freagracht bainisteoirí), ar féidir bearna ionchais a bheith mar thoradh orthu. Chun bearna dá leithéid a laghdú tá sé tábhachtach níos mó soiléireachta a sholáthar ar cad is raon feidhme iniúchóireachta reachtúla ann.

(16) Cé gur chóir don phríomhfhreagracht as seachadadh eolais airgeadais a bheith ar bhainistíocht na n‑eintiteas a ndéantar iniúchóireacht orthu, bíonn ról ag iniúchóirí trí dhúshlán gníomhach na bainistíochta a thabhairt ó pheirspictíocht an úsáideora de. Chun cáilíocht iniúchóireachta a fheabhsú tá sé tábhachtach mar sin go ndéantar athneartú ar an sceipteachas gairmiúil a chleachtann iniúchóirí vis‑à-vis an t‑eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air. Ba cheart d’iniúchóirí an féidearthacht a aithint go bhféadfadh míráiteas ábhartha de bharr calaoise nó earráide a bheith ann, d’ainneoin táithí an iniúchóra san am atá caite ar fhírinne agus ar shláine bhainistíocht an eintitis a ndéantar iniúchóireacht air. Ba cheart gur áirithiú cáilíochta iniúchóireachta an príomhchritéar leis an obair iniúchóireachta a eagrú agus leis na hacmhainní riachtanais do na cúraimí a leithdháileadh. Tá sláine an iniúchóra reachtúil, an ghnólachta reachtúil agus a bhfoirne ríthábhachtach chun muinín an phobail in iniúchóireachtaí reachtúla agus margaí airgeadais a áirithiú. Mar sin ba chóir aon teagmhas a bhféadfadh iarmhairtí tromchúiseacha a bheith aige ar shláine gníomhaíochtaí na hiniúchóireachta reachtúla a bhainistiú go cuí. Ba cheart don iniúchóir reachtúil nó don ghnólacht iniúchóireachta an obair iniúchóireachta a dhoiciméadú go cuí.

(17) I gcás na ráiteas airgeadais comhdhlúite, tá sé tábhachtach go mbeadh sainmhíniú soiléir ar fhreagrachtaí na n‑iniúchóirí reachtúla a dhéanann iniúchóireacht ar eintitis éagsúla an ghrúpa. Chun na críche seo ba cheart don ghrúp-iniúchóir lánfhreagracht as an tuarascáil iniúchóireachta a ghlacadh.

(18) Ba ceart go gcuideodh athbhreithniú rialaithe cáilíochta inmheánach fónta ar an obair a rinneadh i ngach fostaíocht iniúchóireachta reachtúla le hiniúchóireacht ardcháilíochta. Mar sin níor cheart don iniúchóir nó don ghnólacht iniúchóireachta a t(h)uarascáil iniúchóireachta a eisiúint go dtí go mbíonn athbhreithniú rialaithe cáilíochta dá leithéid tugtha chun críche.

(19) Ba cheart torthaí na hiniúchóireachta reachtúla a chur i láthair na scairshealbhóirí sa tuarascáil iniúchóireachta. Chun muinín scairshealbhóirí i ráitis airgeadais an eintitis a ndéantar iniúchóireacht air a mhéadú, tá sé tábhachtach go háirithe go mbeadh búnús maith leis an tuarascáil iniúchóireachta agus é réasúnaithe go dlúth agus go mbeadh a hábhar leathnaithe amach chun eolas sonrach breise faoin iniúchóireacht a rinneadh a bheith san áireamh ann. Ba cheart don tuarascáil iniúchóireachta go háirithe go leor eolais a bheith san áireamh inti ar an modheolaíocht a úsáideadh san iniúchóireacht, go háirithe cé mhéid den chlár comhardaithe a fíoraíodh agus cé mhéid a bunaíodh ar thástáil comhlíontachta agus córais, ar na leibhéil ábharthachta a feidhmíodh chun an iniúchóireacht a dhéanamh, ar na príomhréimsí riosca de mhíráitis ábhartha na ráiteas airgeadais chomhdhlúite agus bliantúla, ar cibé ar ceapadh an iniúchóireacht reachtúil le calaois a bhrath agus, i gcás tuairime diúltaí nó cáilithe nó séanadh tuairime, ar na fáthanna a bhí le cinneadh dá leithéid.

(20) Chuirfí go mór le luach na hiniúchóireachta reachtúla don eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air dá n‑athneartófaí an chumarsáid idir an t‑iniúchóir reachtúil nó an gnólacht iniúchóireachta, ar thaobh amháin, agus an coiste iniúchóireachta, ar an taobh eile. Anuas ar an idirphlé rialta le linn déanamh iniúchóireachta reachtúla, tá sé tábhachtach go gcuireann an t‑iniúchóir reachtúil nó an gnólacht iniúchóireachta tuarascáil bhreise níos mionsonraithe ar thorthaí na hiniúchóireachta reachtúla faoi bhráid an choiste iniúchóireachta. Ba cheart go mbeadh sé indéanta tuarascálacha mionsonraithe breise dá leithéid a chur ar fáil do mhaoirseoirí eintiteas leasa phoiblí, ach ní don phobal.

(21) Cuireann iniúchóirí reachtúla nó gnólachtaí iniúchóireachta faisnéis faoi fhíricí nó faoi chinntí ar fáil cheana féin do mhaoirseoirí eintiteas leasa phoiblí a bhféadfadh a bheith ina sárú ar na rialacha a bhaineann le gníomhaíochtaí an eintitis a ndéantar iniúchóireacht air nó i lagú ar fheidhmiú leantach an eintitis a ndéantar iniúchóireacht air. Dhéanfaí cúraimí maoirseachta a éascú freisin dá gceanglófaí ar mhaoirseoirí institiúidí airgeadais agus creidmheasa idirphlé rialta a bhunú lena n‑iniúchóirí reachtúla agus a ngnólachtaí iniúchóireachta.

(22) Chun muinín sna hiniúchóirí reachtúla agus sna gnólachtaí iniúchóireachta a dhéanann iniúchóireacht reachtúil ar eintitis leasa phoiblí, agus a ndliteanas, a mhéadú, tá sé tábhachtach go dtiocfaidh méadú ar thuairisciú trédhearcachta iniuchóirí reachtúla agus gnólachtai iniúchóireachta. Dá bhrí sin ba cheart a cheangal ar iniúchóirí reachtúla agus ar ghnólachtaí iniúchóireachta faisnéis airgeadais a ndearnadh iniúchóireacht uirthi a nochtadh, a léiríonn go háirithe a láimhdeachas iomlán roinnte i dtáillí iniúchóireachta a d’íoc eintitis leasa phoiblí, táillí iniúchóireachta a d’íoc eintitis eile agus táillí do sheirbhísí eile. Ní mór dóibh freisin faisnéis airgeadais ag leibhéal an líonra lena mbaineann a nochtadh. Ba cheart tuarascálacha trédhearcachta gnólachtaí iniúchóireachta a chríochnú le ráiteas ar rialachas corparáideach d’fhonn a léiriú cibé an gcoimeádann an gnólacht iniúchóireachta na socruithe do rialachas corparáideach fónta. Ba cheart faisnéis fhorlíontach bhreise ar tháillí iniúchóireachta a sholáthar d’údaráis inniúla d’fhonn a gcúraimí maoirseachta a éascú.

(23) Tá ról cinntitheach ag coistí iniúchóireachta, nó comhlachtaí a mbíonn feidhm choibhéiseach leo laistigh den eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air, i rannchuidiú le hiniúchóireacht reachtúil d’ardeibhéal. Tá sé tábhachtach go háirithe neamhspleáchas agus inniúlacht theicniúil an choiste iniúchóireachta a athneartú trína cheangal go mbeadh formhór a chomhaltaí neamhspleách agus go mbeadh inniúlacht san iniúchóireacht ag comhalta amháin den choiste ar a laghad agus ag comhalta eile san iniúchóireacht agus/nó sa chuntasaíocht. Tá an chaoi ar cheart coistí iniúchóireachta a bhunú agus a fheidhmiú leagtha amach i Moladh ón gCoimisiún an 15 Feabhra 2005, maidir le ról stiúrthóirí maoirseachta nó neamh‑fheidhmiúcháin cuideachtaí liostaithe agus maidir le coistí an bhoird (maoirseachta)[26]. Ach ag cur san áireamh diminsean na mbord i gcuideachtaí le caipitliú margaidh laghdaithe agus in eintitis leasa phoiblí bheaga agus meánmhéide, bheadh sé iomchuí gur féidir leis an gcomhlacht maoirseachta nó riaracháin ina iomlán na feidhmeanna a sannadh don choiste iniúchóireachta do na heintitis sin, nó do chomhlacht a dhéanann feidhmeanna coibhéiseacha laistigh den eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air. Ba cheart go mbeadh eintitis leasa phoiblí ar UCITS iad, nó cistí infheistíochta malartacha díolmhaithe freisin ón oibleagáid coiste iniúchóireachta a bheith acu. Cuireann an díolúine seo san áireamh i gcás go bhfeidhmíonn na cistí sin d’fhonn sócmhainní a chomhthiomsú amháin, nach bhfuil úsáid coiste iniúchóireachta iomchuí. Oibríonn UCITS agus cistí infheistíochta malartacha, mar aon lena gcuideachtaí bainistíochta, i dtimpeallacht rialála sainmhínithe go docht agus tá faoi réir sásra rialála sonrach mar shrianta arna bhfeidhmiú ag a dtaisceánach.

(24) Tá sé tábhachtach freisin go n‑athneartófaí ról an choiste iniúchóireachta i roghnú iniúchóra reachtúil nó gnólachta iniúchóireachta nua, chun tairbhe cinneadh níos eolasaí ó chruinniú ginearálta de scairshealbhóirí nó comhaltaí den eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air. Mar sin, agus moladh á dhéanamh don chruinniú ginearálta, ba cheart don bhord a mhíniú cibé an leanann sé moladh an choiste iniúchóireachta agus mura ndéanann, cén fáth nach ndéanann. Ba cheart do mholadh an choiste iniúchóireachta dhá rogha indéanta ar a laghad a áireamh don fhostaíocht iniúchóireachta agus fabhar fírinithe go cuí do cheann amháin acu, sa chaoi gur féidir leis an gcruinniú ginearálta rogha ceart a dhéanamh. Chun fírinniú cóir agus ceart a sholáthar dá mholadh, ba cheart don choiste iniúchóireachta torthaí nós imeachta roghnúcháin sainordaitheach a úsáid, a d’eagraigh an t‑eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air, faoi fhreagracht an choiste iniúchóireachta. I nós imeachta roghnúcháin dá leithéid, ba cheart don eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air cuireadh a thabhairt d’iniúchóirí reachtúla nó do ghnólachtaí iniúchóireachta, lena n‑áirítear cinn níos lú, tograí a chur ar fáil don fhostaíocht iniúchóireachta. Ní mór do dhoiciméid tairisceana critéir roghnaithe neamh‑idirdhealaitheacha agus trédhearcacha a bheith iontu le húsáid do mheasúnú tograí. Ach ag cur san áireamh go bhféadfadh an nós imeachta roghnaithe seo costais dhíréireacha a bheith bainteach leis do chuideachtaí le caipitliú margaidh laghdaithe nó d’eintitis leasa phoiblí bheaga agus meánmhéide, ag féachaint dá ndiminsin, tá sé iomchuí eintitis dá leithéid a scaoileadh ón oibleagáid seo.

(25) Ní bhainfeadh luach ar bith le ceart an chruinnithe ghinearálta scairshealbhóirí nó comhaltaí an eintitis a ndéantar iniúchóireacht air an t‑iniúchóir reachtúil nó an gnólacht iniúchóireachta a roghnú dá ngabhfadh an t‑eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air isteach i gconradh le tríú páirtí ag soláthair srianadh ar rogha dá leithéid. Dá bhrí sin ba cheart go mbreithneofaí aon chlásail chonarthach a ndeachaigh an t‑eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air isteach ann le tríú páirtí, maidir le ceapachán nó le srianadh rogha iniúchóra ar leith nó gnólacht iniúchóireachta, mar chlásail ar neamhní.

(26) Dá ndéanfadh an t‑eintiteas leasa phoiblí níos mó ná aon iniúchóir reachtúil amháin nó aon ghnólacht iniúchóireachta amháin a cheapadh d'athneartófaí sceipteachas gairmiúil agus chuirfí feabhas ar cháilíocht iniúchóireachtaí. Ina theannta sin, ach an beart sin a chur i bhfeidhm agus gnólachtaí iniúchóireachta níos lú bheith ann, b'fhusa acmhainn na ngnólachtaí sin a mhéadú agus, ar an dóigh sin, an rogha iniúchóirí reachtúla agus gnólachtaí iniúchóireactha atá ar fáil d'eintitis leasa phoiblí a leathnú. Ba cheart, dá bhrí sin, na gnólachtaí sin a spreagadh agus dreasachtaí a thabhairt dóibh níos mó ná aon iniúchóir reachtúil amháin nó aon ghnólacht iniúchóireachta amháin a cheapadh chun an iniúchadh a dhéanamh.

(27) Chun aghaidh a thabhairt ar bhagairt an róchaidrimh agus neamhspleáchas iniúchóirí agus gnólachtaí iniúchóireachta a athneartú dá réir, tá sé tábhachtach uasfhad fostaíocht iniúchóireachta d’iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireacha a bhunú in eintiteas ar leith a bhfuil iniúchóireacht déanta air. Ba cheart sásra sealaíochta céimseach cuí a bhunú freisin maidir leis an bpearsanra is sinsearaí a mbaineann an iniúchóireacht reachtúil leo, lena n‑áirítear na príomhpháirtithe iniúchóireachta a bhfuil an iniúchóireacht reachtúil á dhéanamh acu thar ceann an ghnólachta iniúchóireachta. Tá sé tábhachtach freisin d’fhoráil do thréimhse chuí ar laistigh di nach féidir le hiniúchóir reachtúil dá leithéid nó gnólacht iniúchóireachta an iniúchóireacht reachtúil den eintiteas céanna a dhéanamh. Chun aistriú réidh a chinntiú, ba cheart don iar-iniúchóir comhad aistrithe a aistriú leis an bhfaisnéis iomchuí don iniúchóir nua.

(28) Chun neamhspleáchas an iniúchóra a chosaint, tá sé tábhachtach nach féidir dífhostú a bheith ann ach sa chás go mbíonn bonn ceart leis agus go gcuirtear an bonn seo in iúl don údarás nó dona húdaráis atá freagrach as maoirseacht. I gcás go mbíonn bonn ceart ann ach nach ngníomhaíonn an t‑eintiteas a bhfuil iniúchóireacht déanta air, ba cheart go mbeadh de chumhacht ag an gcoiste iniúchóireachta, na scairshealbhóiri, na húdaráis inniúla a bhfuil freagracht acu as maoirseacht iniúchóirí agus ghnólachtaí iniúchóireachta nó na húdaráis inniúla atá freagrach as maoirseacht an eintitis leasa phoiblí, cás a thógáil os comhair cúirte náisiúnta ar dhífhostú an iniúchóra.

(29) Chun ardleibhéal infheisteora agus muinín an tomhaltóra sa mhargadh inmheánach a chinntiú trí choinbhleachtaí leasa a sheachaint, ba cheart go mbeadh iniúchóirí reachtúla agus gnólachtaí iniúchóireachta faoi réir ag maoirseacht chuí ó údaráis inniúla atá neamhspleách ar ghairm na hiniúchóireachta agus a bhfuil cumas, saineolas agus acmhainní leordhóthanach acu. Ba cheart go mbeadh na cumhachtaí riachtanacha ag na húdaráis inniúla náisiúnta chun tabhairt faoina gcúraimí maoirseachta, lena n‑áirítear an cumas doiciméid a rochtain, faisnéis a éileamh ó aon duine agus cigireachtaí a dhéanamh. Ba cheart dóibh sainfheidhmiú i maoirseacht mhargaí airgeadais, i gcomhlíonadh oibleagáidí tuairiscithe airgeadais nó i bhformhaoirseacht iniúchóireachta reachtúil. Ina dhiaidh sin, ba cheart go mbeadh sé indéanta go mbeadh an mhaoirseacht ar chomhlíonadh na n‑oibleagáidí atá leagtha ar eintitis leasa phoiblí á déanamh ag na húdaráis inniúla atá freagrach as maoirseacht na n‑eintiteas sin. Ba cheart go mbeadh maoiniú na n‑údarás inniúla saor ó aon tionchar míchuí ionchais ó iniúchóirí reachtúla nó ó ghnólachtaí iniúchóireachta.

(30) Ba cheart go bhfeabhsódh cáilíocht na maoirseachta má bhíonn comhoibriú éifeachtach idir na húdaráis a bhfuil cúraimí éagsúla curtha orthu ag an leibhéal náisiúnta. Mar sin, ní mór do na húdaráis atá inniúil maoirseacht a dhéanamh ar chomhlíonadh na n‑oibleagáidí ar iniúchóireacht reachtúil eintitis leasa phoiblí, comhoibriú leis na húdaraís atá freagrach as formheas agus clárú iniúchóirí reachtúla agus gnólachtaí iniúchóireachta, leo siúd atá ag déanamh maoirseachta ar eintitis leasa phoiblí agus leis na hAonaid um Fhaisnéis Airgeadais dá dtagraítear i dTreoir 2005/60/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Deireadh Fómhair 2006 maidir le cosc ar úsáid an chórais airgeadais d’fhonn sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoirí[27].

(31) Is rud bunúsach é dearbhú cáilíochta seachtrach don iniúchóireacht reachtúil le haghaidh iniúchóireachta ardcháilíochta. Cuireann sé inchreidteacht le faisnéis airgeadais foilsithe agus soláthraíonn cosaint níos fearr scairshealbhóirí, infheisteoirí, creidiúnaithe agus páirtithe leasmhara eile. Ba cheart mar sin d’iniúchóirí reachtúla agus do ghnólachtaí iniúchóireachta a bheith faoi réir chóras dearbhú cáilíochta faoi fhreagracht na n‑údarás inniúla, oibiachtúlacht agus neamhspleáchas ó ghairm na hiniúchóireachta á áirithiú ar an mbealach seo. Ba cheart athbhreithnithe dearbhú cáilíochta a eagrú ar bhealach go mbeidh gach iniúchóir reachtúil nó gach gnólacht iniúchóireachta atá i mbun iniúchóireachtaí eintitis leasa phoiblí faoi réir ag athbhreithniú dearbhú cáilíochta gach trí bliana ar a laghad. Soláthraíonn Moladh ón gCoimisiún an 6 Bealtaine 2008 maidir le dearbhú cáilíochta seachtrach d’iniúchóirí reachtúla agus do ghnólachtaí iniúchóireachta a dhéanann iniúchóireacht ar eintitis leasa phoiblí[28] faisnéis ar an gcaoi ar chóir tabhairt faoi chigireachtaí. Ní mór d’athbhreithnithe dearbhú cáilíochta a bheith comhréireach i gcomhthéacs scála agus castachta gnó an ghnólachta iniúchóireachta nó an iniúchóra reachtúil a ndearnadh athbhreithniú orthu.

(32) Cuidíonn cigireachtaí chun déanamh neamhleor na hiniúchóireachta reachtúla ar eintitis leasa phoiblí a bhrath, a chosc agus a cheartú. Mar sin ba cheart an chumhacht a bheith ag údaráis inniúla cigireachtaí ar iniúchóirí reachtúla agus ar ghnólachtaí iniúchóireachta a dhéanamh.

(33) Tagann athrú ar an margadh le haghaidh soláthar seirbhísí iniúchóireachta d’entitis leasa phoiblí le himeacht ama. Tá sé riachtanach mar sin go ndéanann údaráis inniúla faireachán ar fhorbairtí sa mhargadh, go háirithe maidir le rogha iniúchóra a d’fhéadfadh a bheith teoranta and na rioscaí a éiríonn ó chomhdhlúthacht ard margaidh.

(34) Féadfaidh forléasadh gnólachtaí iniúchóireachta tábhachtacha cur isteach ar sholáthar seirbhísí iniúchóireachta sa mhargadh agus d’fhéadfadh carnadh struchtúrtha breise riosca sa mhargadh a bheith mar thoradh air. Dá bhrí sin, ba cheart d’údaráis inniúla, mar ghníomh coisctheach, iarraidh ar na gnólachtaí iniúchóireachta is mó i ngach Ballstát pleananna teagmhais a chur ar bun ag tabhairt aghaidh ar imeacht a d’fhéadfadh bagairt ar leanúnachas oibríochtaí an ghnólachta lena mbaineann. Féadfaidh pleananna dá leithéid bearta a aithint chun teip ordúil an ghnólachta lena mbaineann a ullmhú.

(35) Ní mór do thrédhearcacht ghníomhaíochtaí údarás inniúla rannchuidiú chun muinín infheisteoirí agus tomhaltóirí sa mhargadh inmheánach a mhéadú. Ba cheart mar sin go gceanglófaí ar údaráis inniúla tuairisc rialta a thabhairt ar a ngníomhaíochtaí agus tuarascálacha cigireachtaí aonair a fhoilsiú.

(36) Féadfaidh an comhoibriú idir údaráis inniúla na mBallstát rannchuidiú tábhachtach a dhéanamh trí ardcháilíocht chomhsheasmhach a áirithiú in iniúchóireacht reachtúil an Aontais. Dá bhrí sin ba cheart d’údaráis inniúla na mBallstát comhoibriú lena chéile, nuair is cuí, d’fhonn a ndualgais mhaoirseachta maidir le hiniúchóireachtaí reachtúla a dhéanamh. Ba cheart dóibh urraim a thabhairt do phrionsabal rialáil tíre baile agus formhaoirseachta ag an mBallstáit ina bhfuil an t‑iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta formheasta agus a bhfuil oifig chláraithe ag an eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air. D’fheabhsófaí an comhoibriú idir údaráis inniúla cuid mhór dá n‑eagrófaí é laistigh de chreat an Chomhchoiste d’Údaráis Eorpacha Mhaoirseachta (ESA), faoi cheannaireacht an Údaráis Eorpaigh Urrúis agus Margaí (ÚEUM) curtha ar bun ag Rialachán (AE) Uimh 1095/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Samhain 2010 lena mbunaítear Údarás Eorpach Maoirseachta (an tÚdarás Eorpach Urrúis agus Margaí)[29]. Ba cheart d’ÚEUM, le cúnamh ón Údarás Eorpach Baincéireachta (EBA) curtha ar bun ag Rialachán (AE) Uimh 1093/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Samhain 2010 lena mbunaítear Údarás Eorpach Maoirseachta (Údarás Eorpach Baincéireachta)[30] agus don Údarás Árachais agus Pinsin Ghairme Eorpach (ÚÁPGE) curtha ar bun ag Rialachán (AE) Uimh 1094/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Samhain 2010 lena mbunaítear Údarás Eorpach Maoirseachta (Údarás Árachais agus Pinsin Ghairme Eorpach)[31], rannchuidiú leis an gcomhoibriú sin trí chomhairle agus trí threoirlínte a sholáthar d’údaráis inniúla náisiúnta.

(37) Ba cheart do raon feidhme an chomhoibrithe idir údaráis inniúla na mBallstát na nithe seo a leanas a áireamh: malartú faisnéise, comhoibriú maidir le hathbhreithnithe dearbhú cáilíochta, cúnamh d’imscrúduithe bainteach le déanamh iniúchóireachtaí reachtúla eintiteas leasa phoiblí, lena n‑áirítear i gcásanna nach ionann an t‑iompar atá faoi imscrúdú agus sárú aon fhoráil reachtach nó rialála i bhfeidhm sna Ballstáit lena mbaineann agus pleanáil teagmhasach. D’fhéadfaí go n‑áireofaí ar rialacha mionsonraithe an chomhoibrithe idir údaráis inniúla na mBallstát cruthú coláistí údarás inniúla agus tarmligean cúraimí ina measc féin. Ba cheart coincheap an líonra ina n‑oibríonn iniúchóirí agus gnólachtaí a chur san áireamh i gcomhoibriú dá leithéid. Ba cheart d’údaráis inniúla agus Údaráis Eorpacha Mhaoirseachta meas a bheith acu ar rúndacht iomchuí agus ar rialacha rúndachta gairmiúla.

(38) Ba cheart go n‑éascódh aitheantas inniúlachta iniúchóirí reachtúla agus gnólachtaí iniúchóireachta chun iniúchóireachtaí reachtúla a dhéanamh ar eintiteas leasa phoiblí, rochtain iniúchóirí agus gnólachtaí ar chliaint eile. Dá bhrí sin ta sé tábhachtach soláthar do Theastas Cáilíochta de dhiminsean Eorpach ar chóir d’ÚEUM a fhorbairt. Ba cheart go mbeadh údaráis inniúla bainteach le scrúdú na n‑iarratas ar an teastas.

(39) Éilíonn idirghaol margaí caipitil go ndéanfaí údaráis inniúla náisiunta agus na hÚdaráis Eorpacha Mhaoirseachta a chumasú chun comhoibriú le húdaráis mhaoirseachta agus comhlachtaí tríú tíre maidir le malartú faisnéise nó athbhreithnithe dearbhú cáilíochta. Ina dhiaidh sin, i gcás go mbaineann an comhoibriú le húdaráis tríú tíre le páipéir oibre iniúchóireachta nó doiciméid eile atá á gcoinneáil ag iniúchóirí reachtúla nó gnólachtaí iniúchóireachta, ba chóir go mbeadh feidhm le nósanna imeachta Treoir 2006/43/CE..

(40) D'fhonn feidhmiú rianúil na margaí caipitil a áirithiú tá gá le hacmhainn iniúchóireachta chobhsaí agus margadh seirbhísí iniúchóireachta reachtúla atá iomaíoch agus ina bhfuil rogha leathan a dóthain de chomhlachtaí iniúchóireachta atá in ann iniúchóireachtaí reachtúla a dhéanamh ar eintitis leasa phoiblí. Ba cheart don ÚEUM tuairisciú ar na hathruithe a thagann ar struchtúr an mhargaidh iniúchóireachta de thoradh an Rialacháin seo. Ba cheart don ÚEUM a chur san áireamh sa tuairisciú sin an tionchar atá ag rialacha náisiúnta maidir le dliteanas sibhialta iniúchóirí reachtúla ar an margadh iniúchóireachta. Ar bhonn an tuairiscithe sin agus ar bhonn fianaise eile iomchuí, ba cheart don Choimisiún tuarascáil a thíolacadh ar an tionchar atá ag rialacha náisiúnta maidir le dliteanas sibhialta iniúchóirí reachtúla ar struchtúr an mhargaidh, agus ba cheart dó na bearta a dhéanamh a mheasann sé a bheith iomchuí i bhfianaise chinntí na tuarascála sin.

(41) Chun comhlíonadh ceanglais an Rialacháin seo a fheabhsú agus tar éis Cumarsáid ón gCoimisiun an 9 Nollaig 2010 dar teideal ‘Athneartú córas smachtbhanna san earnáil airgeadais'[32], ba cheart an chumhacht chun bearta maoirseachta a ghlacadh agus cumhachtaí smachtbhannaí údaráis inniúla a fheabhsú. Ba cheart go mbeadh coinne le smachtbhannaí airgid riaracháin ar iniúchóirí reachtúla, ar ghnólachtaí iniúchóireachta agus ar eintitis leasa phoiblí do shárú sainaitheanta. Ní mór do na húdaráis inniúla a bheith trédhearcach faoi na smachtbhannaí agus na beartais a fheidhmíonn siad. Ba cheart go n‑urramódh glacadh agus foilsiú smachtbhannaí cearta bunúsacha mar atá leagtha síos i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, go háirithe an ceart um meas ar an saol príobháideach agus ar shaol an teaghlaigh (Airteagal 7), an ceart um chosaint sonraí pearsanta (Airteagal 8) agus an ceart chun leighis éifeachtaigh agus chun trialach cothroime (Airteagal 47).

(42) Féadfaidh sceithirí faisnéis nua a chur faoi bhráid údarás inniúla a chuidíonn leo mírialtachtaí a bhrath agus smachtbhannaí a chur orthu, lena n‑áirítear calaois. Ach d’fhéadfadh go ndíspreagfaí sceithiri ó sin a dhéanamh ar fhaitíos an díoltais, nó d’fhéadfadh go mbeadh easpa dreasachta ann é sin a dhéanamh. Ba cheart do Bhallstáit mar sin a áirithiú go bhfuil socruithe leordhóthanacha ann le sceithirí a spreagadh chun iad a chur ar an airdeall faoi shárú ionchasach an Rialacháin seo agus chun iad a chosaint ar dhíoltas. Féadfaidh Ballstáit dreasachtaí a chur ar fáil dóibh freisin chun déanamh amhlaidh; ach níor cheart do sceithirí a bheith incháilithe do dhreasachtaí dá leithéid ach amháin nuair a thugann siad faisnéis nua chun solais nach bhfuil oibleagáid orthu cheana a chur in iúl agus sa chás go mbíonn smachtbhanna faoi shárú an Rialacháin seo mar thoradh ar an bhfaisnéis. Ba cheart do Bhallstáit a áirithiú freisin go n‑áirítear sna scéimeanna sceithireachta a fheidhmíonn siad, sásra a sholáthraíonn cosaint iomchuí do dhuine a ndearnadh tuairisciú faoi, go háirithe maidir le ceart um chosaint a shonraí pearsanta agus nósanna imeachta chun ceart um chosaint an duine a ndearnadh tuairisciú faoi a áirithiú, agus go dtabharfaí éisteacht dó roimh ghlacadh cinnidh atá bainteach leis mar aon leis an gceart chun leigheas éifeachtach a lorg os comhair binse fiosraithe maidir le cinneadh a bhaineann leis.

(43) Chun forbairtí san iniúchóireacht agus sa mhargadh iniúchóireachta a chur san áireamh ní mór don Choimisiún an chumhacht a bheith aige ceanglais theicniúla a shonrú ar inneachar an chomhaid aistrithe gur cheart don iniúchóir reachtúil nua nó gnólacht iniúchóireachta nua a fháil agus ar bhunú deimhniú cáilíochta Eorpach d’iniúchóirí reachtúla agus do ghnólachtaí iniúchóireachta a dhéanann iniúchóireachtaí reachtúla ar eintitis leasa phoiblí.

(44) Chun féachaint d’fhorbairtí teicniúla sna margaí airgeadais, san iniúchóireacht agus i ngairm na hiniúchóireachta agus chun ceanglais a leagtar síos sa Rialachán seo a shonrú, ní mór don Choimisiún an chumhacht a bheith aige glacadh le gníomhartha tarmligthe de réir Airteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. Go háirithe tá úsáid gníomhartha tarmligthe riachtanach chun liosta na seirbhísí iniúchóireachta gaolmhara agus seirbhísí neamh‑iniúchóireachta chomh maith, a oiriúnú mar aon le leibhéal na dtáillí a leagan síos a bhféadfadh ÚEUM a ghearradh as seachadadh an Deimhniú Cáilíochta Eorpach d’iniúchóirí reachtúla agus do ghnólachtaí iniúchóireachta. Tá sé ríthábhachtach go ndéanfadh an Coimisiún comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n‑áirítear ar leibhéal na saineolaithe. Ba cheart don Choimisiún, le linn dó gníomhartha tarmligthe a ullmhú agus a tharraingt suas, a áirithiú go ndéanfar doiciméid ábhartha a chur chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle ar bhealach comhuaineach, tráthúil agus iomchuí.

(45) Chun cinnteacht dhlíthiúil agus an t‑aistriú réidh chuig an gcóras a tugadh isteach faoin Rialachán seo a áirithiú, tá sé tábhachtach go dtabharfaí córas aistrithe isteach maidir le teacht i bhfeidhm na hoibleagáide sealaíocht a dhéanamh ar ghnólachtaí iniúchóireachta, an oibleagáid nós imeachta a eagrú chun gnólacht iniúchóireachta a roghnú, agus tiontú gnólachtaí iniúchóireachta ina ngnólachtaí a chuirfeadh seirbhísí iniúchóireachta amháin ar fáil.

(46) Os rud é nach féidir le Ballstáit cuspóirí an Rialacháin seo, is iad sin ról na hiniúchóireachta reachtúla maidir le heintitis leasa phoiblí a shoiléiriú, an fhaisnéis a chuireann an t‑iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta ar fáil don eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air, infheisteoirí agus páirtithe leasmhara eile a fheabhsú, na bealaí cumarsáide idir iniúchóirí agus maoirseoirí eintitis leasa phoiblí a fheabhsú, aon choinbhleacht leasa ag éirí as soláthar seirbhísí neamh‑iniúchóireachta d’eintitis leasa phoiblí a chosc, baol aon choinbhleacht leasa ionchasach ag éirí as an gcóras láithreach “roghnaíonn agus íocann an t‑iniúchaí an t‑iniúchóir” nó as bagairt ó róchaidreamh a mhaolú, malartú iniúchóra reachtúil nó gnólachta iniúchóireachta agus rogha soláthraí iniúchóireachta d’eintitis leasa phoiblí a éascú, rogha soláthraithe iniúchóireachta d’eintitis leasa phoiblí a mhéadú agus éifeachtúlacht, neamhspleáchas agus comhsheasmhacht rialachán agus maoirseacht iniúchóirí reachtúla agus gnólachtaí iniúchóireachta a sholáthraíonn iniúchóireachtaí reachtúla d’eintitis leasa phoiblí a fheabhsú lena n‑áirítear maidir le comhoibrí ag leibhéal an Aontais, a bhaint amach go leordhóthanach agus ar féidir dá bhrí sin, mar gheall ar a scála, a bhaint amach níos fearr ag leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, de réir prionsabal na coimhdeachta mar atá leagtha amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal in, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a bhaint amach,

(47) Urramaíonn an Rialachán seo na cearta bunúsacha agus urramaíonn na prionsabail a shainaithnítear go háirithe i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, go háirithe an ceart um meas ar an saol príobháideach agus ar shaol an teaghlaigh (Airteagal 7), an ceart um chosaint sonraí pearsanta (Airteagal 8), an saoirse chun gnó a dhéanamh (Airteagal 16), agus an ceart chun leighis éifeachtaigh agus chun trialach cothroime (Airteagal 47), toimhde na neamhchiontachta agus an ceart um chosaint (Airteagal 48), prionsabail na dlíthiúlachta agus na comhréireachta i dtaca le cionta coiriúla agus pionóis (Airteagal 49), an ceart chun nach ndéanfar duine a thriail nó a phionósú faoi dhó i ngeall leis an gcion céanna (Airteagal 50), agus caithfear é a fheidhmiú de réir na gceart agus na bprionsabal sin.

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

Teideal I

Ábhar, raon feidhme agus sainmhínithe

Airteagal 1

Ábhar

Leagann an Rialachán seo síos ceanglais do dhéanamh iniúchóireachta reachtúil ar ráitis airgeadais chomhdlúite agus bhliantúla eintitis leasa phoiblí, rialacha ar eagrúchán agus roghnúchán iniúchóirí reachtúla agus gnólachtaí iniúchóireachta ag eintitis leasa phoiblí chun a neamhspleáchas agus seachaint coinbhleachta leasa a chur chun cinn agus rialacha ar mhaoirseacht chomhlíonadh na gceanglas sin ag iniúchóirí reachtúla agus gnólachtaí iniúchóireachta.

Airteagal 2

Raon feidhme

1. Tá feidhm ag an Rialachán seo le seo a leanas:

(a) iniúchóirí reachtúla agus gnólachtaí iniúchóireachta a dhéanann iniúchóireachtaí reachtúla ar eintitis leasa phoiblí;

(b) eintitis leasa phoiblí.

2. Tá feidhm ag an Rialachán seo gan dochar do Threoir 2006/43/CE.

Airteagal 3

Sainmhínithe

Chun críocha an Rialacháin seo, beidh feidhm leis na sainmhínithe a leagtar síos in Airteagal 2 de Threoir 2006/43/CE, seachas na sainmhínithe ar ‘thuarascáil iniúchóireachta’ agus ‘údarás inniúil’.

Airteagal 4

Eintitis leasa phoibli mhóra

Chun críocha an Rialacháin seo, clúdóidh ‘eintitis leasa phoiblí mhóra’ seo a leanas

(a) i ndáil le heintitis a shainmhínítear i bpointe 13(a) d’Airteagal 2 de Threoir 2006/43/CE, an 10 eisitheoir scaireanna is mó i ngach Ballstát arna dtomhas ag caipitliú an mhargaidh ar bhonn luachan dheireadh na bliana agus i gcás gach eisitheora scaireanna a raibh meánchaipitliú margaidh sa bhreis ar EUR 1 000 000 000 acu ar bhonn luachan dheireadh na bliana do na trí bliana féilire roimhe sin;

(b) i ndáil le heintitis a shainmhínítear i bpointí 13(b) go (f) d’Airteagal 2 de Threoir 2006/43/CE, aon eintiteas a bhfuil ar dháta a chláir chomhardaithe iomlán cláir chomhardaithe sa bhreis ar EUR 1 000 000 000 acu;

(c) i ndáil le heintitis a shainmhínítear i bpointí 13(g) agus (h) d’Airteagal 2 de Threoir 2006/43/CE, aon eintiteas a bhfuil ar dháta a chláir chomhardaithe sóchmhainní iomlána faoi bhainistíocht sa bhreis ar EUR 1 000 000 000 acu.

Teideal II

Coinníollacha do dhéanamh iniúchóireachta reachtúla ar eintitis leasa phoiblí

CAIBIDIL I

NEAMHSPLEÁCHAS AGUS COINBHLEACHTAÍ LEASA A SHEACHAINT

Airteagal 5

Neamhspleáchas agus oibiachtúlacht

Déanfaidh iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta gach beart is gá chun a chinntiú nach gcuirtear as do dhéanamh iniúchóireachta reachtúla ar eintiteas leasa phoiblí ag aon choinbhleacht leasa nó gnó, reatha nó ionchasach, nó caidreamh eile bainteach leis an iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta atá ag déanamh na hiniúchóireachta reachtúla agus, nuair is cuí, an líonra, na bainisteoirí, na hiniúchóirí, na fostaithe, agus aon daoine nádúrtha eile a gcuirtear a seirbhísí faoi réir ag an iniúchóir reachtúil nó ag an ngnólacht iniúchóireachta nó faoina rialú, nó aon duine atá nasctha le rialú go díreach nó go hindíreach leis an iniúchóir reachtúil nó leis an ngnólacht iniúchóireachta.

Airteagal 6

Eagrú inmheánach iniúchóirí agus gnólachtaí iniúchóireachta

1. Comhlíonfaidh iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta na ceanglais eagraíochtúla seo a leanas:

(a) bunóidh gnólacht iniúchóireachta beartais agus nósanna imeachta leordhóthanacha chun a áirithiú nach gcuireann a úinéirí nó scairshealbhóirí nó comhaltaí de chomhlachtaí maoirseachta, bainistíochta nó riaracháin na gnólachta, nó gnólachta comhcheangailte, isteach ar dhéanamh iniúchóireachta reachtúla ar aon bhealach a chuireann neamhspleáchas agus oibiachtúlacht an iniúchóra reachtúil a dhéanann an iniúchóireacht reachtúil thar ceann na gnólachta iniúchóireachta i mbaol;

(b) beidh nósanna imeachta cuntasaíochta agus riaracháin fónta ag iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta, sásra faireacháin inmheánach, nósanna imeachta éifeachtúlacha do mheasúnú riosca, agus socruithe cosanta agus rialaithe éifeachtúla do chórais phróiseála faisnéise.

Ceapfar an sásra faireacháin inmheánach sin chun comhlíonadh cinntí agus nósanna imeachta a áirithiú ag gach leibhéal den ghnólacht iniúchóireachta nó de struchtúr oibre an iniúchóra reachtúil.

Feidhmeoidh agus coinneoidh iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta nósanna imeachta cinnteoireachta agus struchtúir eagraíochtúla a shonraíonn línte tuairiscithe agus a leithdháileann feidhmeanna agus freagraíochtaí go soiléir agus ar bhealach doiciméadaithe;

(c) bunóidh iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta beartais agus nósanna imeachta leordhóthanacha chun a áirithiú go bhfuil faisnéis agus taithí chuí do na dualgais a shanntar dóibh ag a c(h)uid fostaithe nó ag aon daoine nádúrtha eile a gcuirtear a seirbhísí faoina réir nó faoina rialú agus a bhfuil baint dhíreach acu le gníomhaíochtaí na hiniúchóireachta reachtúla;

(d) bunóidh iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta beartais agus nósanna imeachta leordhóthanacha chun a áirithiú nach ndéantar seachfhoinsiú feidhmeanna iniúchóireachta tábhachtacha ar bhealach a dhéanfadh dochar do cháilíocht rialaithe inmheánaigh an iniúchóra reachtúil nó na gnólachta iniúchóireachta agus do chumas na n‑údarás inniúla maoirseacht a dhéanamh ar chomhlíontacht an iniúchóra reachtúil nó na gnólachta iniúchóireachta maidir leis na hoibleagáidí a leagtar síos sa Rialachán seo;

(e) bunóidh iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta socruithe riaracháin agus eagraíochtúla atá éifeachtach agus iomchuí chun aon bhagairtí ar neamhspleáchas dá dtagraítear in Airteagal 11(2) a chosc, a shainaithint, a dhíchur nó a bhainistiú agus a nochtadh;

(f) bunóidh iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta nósanna imeachta agus caighdeáin iomchuí do dhéanamh iniúchóireachtaí reachtúla ar eintitis leasa phoiblí, d’oiriniú, do mhaoirseacht agus d’athbhreithniú gníomhaíochtaí fostaithe agus d’eagrú struchtúr an chomhaid iniuchóireachta dá dtagraítear in Airteagal 15(5);

(g) bunóidh iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta córas rialaithe cáilíochta inmheánaigh chun cáilíocht na hiniúchóireachta reachtúla ar eintitis leasa phoiblí a áirithiú. Clúdóidh an córas rialaithe cáilíochta na nósanna imeachta agus na caighdeáin a ndéantar cur síos orthu i bpointe (f) ar a laghad. I gcás gnólachta iniúchóireachta, beidh freagracht an chórais rialaithe cáilíochta inmheánaigh ar dhuine a cháilíonn mar iniúchóir reachtúil;

(h) úsáidfidh iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta córais, acmhainní agus nósanna imeachta iomchuí chun leanúnachas agus rialtacht i bhfeidhmiú a ghníomhaíochtai iniúchóireachta reachtúla a áirithiú;

(i) bunóidh iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta beartas chun bac a chur ar a rannpháirtíocht agus rannpháirtíocht a fhostaithe in aon chion coiriúil nó i sárú dlí i ndéanamh a gcuid oibre. Bunóidh an t‑iniúchóir reachtúil nó an gnólacht iniúchóireachta socruithe riaracháin agus eagraíochtúla freisin atá éifeachtach agus iomchuí chun deileáil le teagmhais a raibh nó a bhféadfadh go mbeadh iarmhairtí tromchúiseacha acu ar shláine a g(h)níomhaíochtaí iniúchóireachta reachtúla agus taifead a dhéanamh orthu;

(j) beidh beartais luach saothair leordhóthanacha ag iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta lena bhforáiltear dreasacht feidhmíochta leordhóthanach chun cáilíocht iniúchóireachta a áirithiú. Go háirithe ní bheidh cúiteamh agus measúnú feidhmíochta fostaithe teagmhasach ar mhéid an ioncaim a fhaigheann an t‑iniúchóir reachtúil nó an gnólacht iniúchóireachta ón eititeas a ndéantar iniúchóireacht air;

(k) déanfaidh iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta faireachán agus meastóireacht ar leordhóthanacht agus ar éifeachtúlacht a c(h)óras, a rialaithe inmheánaigh agus a shásra rialaithe cáilíochta inmheánaigh agus socruithe a bunaíodh de réir an Rialacháin seo agus glacfaidh bearta cuí chun aghaidh a thabhairt ar aon easnaimh. Déanfaidh iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta go háirithe, measúnú bliantúil ar an gcóras rialaithe cáilíochta inmheánach dá dtagraítear i bpointe (g). Coinneoidh iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta taifid de chinntí an mheasúnaithe sin agus aon bheart molta chun an córas rialaithe cáilíochta inmheánach a mhionathrú.

Déanfar na beartais agus na nósanna imeachta dá dtagraítear sa chéad fhomhír a dhoiciméadú agus a chur in iúl d’fhostaithe an iniúchóra reachtúil nó an ghnólachta iniúchóireachta.

Ní chuirfidh aon seachfhoinsiú feidhmeanna iniúchóireachta dá dtagraítear i bpointe (d) isteach ar dhliteanas an iniúchóra reachtúil nó an ghnólachta iniúchóireachta i dtaca leis an eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air.

2. Cuirfidh an t‑iniúchóir reachtúil nó an gnólacht iniúchóireachta san áireamh a m(h)éid agus castacht a g(h)níomhaíochtaí agus ceanglais mír 1 den Airteagal eo á gcomhlíonadh.

Beidh an t‑iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta ábalta a léiriú don údarás inniúil dá dtagraítear in Airteagal 35(1) go bhfuil comhlíonadh dá leithéid comhréireach le méid agus le castacht ghníomhaíochtaí an iniúchóra reachtúil nó an ghnólachta iniúchóireachta.

Airteagal 7

Neamhspleáchas ón eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air

1. Beidh iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta agus aon sealbhóir cearta vótála i ngnólacht iniúchóireachta, neamhspleách ar an eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air agus ní bheidh siad bainteach le cinnteoireacht an eintitis a ndéantar iniúchóireacht air.

2. Ní cheannóidh nó ní dhíolfaidh nó ní bheidh páirt ag iniúchóir reachtúil, ag gnólacht iniúchóireachta, a bpríomh‑chomhpháirtithe iniúchóireachta, a bhfostaithe mar aon le haon duine nádúrtha eile a gcuirtear a seirbhísí faoi réir nó faoi rialú iniúchóir nó gnólacht dá leithéid agus a bhfuil baint dhíreach acu le gníomhaíochtaí iniúchóireachta reachtúla, agus daoine atá bainteach go dlúth leo laistigh de bhrí Airteagail 1(2) ó Threoir 2004/72/CE ón gCoimisiún[33], in aon idirbheart in aon ionstraim airgeadais a eisítear, a urraítear nó a dtacaítear leis ag aon eintiteas a dhéantar iniúchóireacht air laistigh dá réimse gníomhaíochtaí iniúchóireachta reachtúla seachas sealúchas i gcomhscéimeanna infheistíochta éagsúlaithe, lena n‑áirítear cistí bainistithe mar chistí pinsin nó árachas saoil.

3. Ní bheidh daoine nó gnólachtaí dá dtagraítear i mír 2 rannpháirteach i gcinneadh nó ní ghabhfaidh siad i bhfeidhm ar aon bhealach eile ar chinneadh iniúchóireachta reachtúla ar aon eintiteas ar leith a ndéantar iniúchóireacht air:

(a) más leo ionstraimí airgeadais an eintitis a ndéantar iniúchóireacht air, seachas sealúchas i ngnóthas comhinfheistíochta éagsúlaithe;

(b) más leo ionstraimí airgeadais aon eintitis atá bainteach le heintiteas a ndéantar iniúchóireacht air, a bhféadfadh go mbeadh a n‑úinéireacht ina choinbhleacht leasa, nó a bhféadfadh go mbrathfaí go forleathan iad mar choinbhleacht leasa, seachas sealúchas eile i ngnóthas comhinfheistíochta éagsúlaithe;

(c) má bhí fostaíocht, gnó nó caidreamh eile leis an eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air le deireanaí a bhféadfadh bheith ina chúis nó go mbrathfaí go forleathan é a bheith ina chúis choinbhleachta leasa

4. Ní dhéanfaidh daoine nó gnólachtaí dá dtagraítear i mír 2 airgead, bronntanais nó fabhair a shireadh ná a ghlacadh ó aon duine a bhfuil caidreamh conartha ag an iniúchóireacht reachtúil nó ag an ngnólacht iniúchóireachta leis.

5. Ní bheidh feidhm le bearta náisiúnta ar eiticí gairmiúla arna achtú de bhun Airteagal 21(1) de Threoir 2006/43/CE nach bhfuil ag luí le mír 2, 3 agus 4.

Airteagal 8

Fostú iar-iniúchóirí reachtúla nó fostaithe iniúchóirí nó gnólachtaí iniúchóireachta ag eintitis leasa phoiblí

1 Níor cheart d’iniúchóir reachtúil nó príomh‑chomhpháirtí iniúchóireachta a dhéanann iniúchóireacht reachtúil ar eintiteas leasa phoiblí thar ceann gnólachta iniúchóireachta, sula mbíonn tréimhse dhá bhliain ar a laghad caite ó d’éirigh sé nó sí as mar iniúchóir reachtúil nó príomh‑chomhpháirtí iniúchóireachta ón ngnóthas iniúchóireachta, dul i mbun aon cheann de na dualgais seo a leanas:

(a) príomhphost bainistíochta a ghabháil san eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air;

(b) teacht chun a bheith ina c(h)omhalta de choiste iniúchóireachta an eintitis a ndéantar iniúchóireacht air, nó i gcás nach ann do choiste dá leithéid, den chomhlacht a dhéanann feidhmeanna is comhionann le coiste iniúchóireachta;

(c) teacht chun a bheith ina c(h)omhalta neamh‑fheidhmiúcháin den chomhlacht riaracháin nó ina c(h)omhalta de chomhacht maoirseachta eintitis iniúchóireachta.

2. Níor cheart d’fhostaithe iniúchóra reachtúil nó gnólachta iniúchóireachta a dhéanann iniúchóireacht reachtúil ar eintiteas leasa phoiblí mar aon le duine nádúrtha ar bith eile a gcuirtear a seirbhísí faoi réir nó faoi rialú iniúchóir nó gnólacht dá leithéid, nuair atá fostaithe dá leithéid nó daoine nádúrtha eile formheasta go pearsanta mar iniúchóirí reachtúla, sula mbíonn tréimhse bliana ar a laghad caite ó bhí sé nó sí bainteach go díreach le gníomhaíochtaí iniúchóireachta reachtúla, dul i mbun aon cheann de na dualgais dá dtagraítear i bpointí (a), b) agus (c) de mhír 1.

Airteagal 9

Táillí Iniúchóireachta

1. Ní táillí teagmhasacha a bheidh i dtáillí d’fhoráil iniúchóireachtaí reachtúla d’eintitis leasa phoiblí.

Chun críocha an chéad fhomhír, ciallaíonn táillí teagmhasacha táillí do ghnóthais iniúchóireachta bunaithe ar bhonn réamhchinntithe bainteach lena thiocfadh as nó le toradh idirbhearta nó le toradh na hoibre a rinneadh. Ní mheasfar táillí a bheith teagmhasach más cúirt nó údarás inniúil a bhunaigh iad.

2. I gcás go soláthraíonn iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta seirbhísí iniúchóireachta airgeadais gaolmhara don eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air, amhail dá dtagraítear in Airteagal 10(2), beidh na táillí do sheirbhísí dá leithéid teoranta do nach mó ná 10 % de na táillí íoctha ag an eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air don iniúchóireacht reachtúil.

3. Nuair is ionann na táillí iomlána a fhaightear ón eintiteas leasa phoiblí atá faoi réir na hiniúchóireachta reachtúla agus níos má ná 20 % nó, do dhá bhliain as a chéile, níos mó ná 15 % de na táillí bliantúla iomlána a fhaigheann an t‑iniúchóir reachtúil nó an gnólacht iniúchóireachta a dhéanann an iniúchóireacht reachtúil, nochtóidh an t‑iniúchóir sin nó an gnólacht sin do choiste iniúchóireachta an fíoras gurb ionann iomlán na dtáillí sin agus níos mó ná 20 % nó 15 %, mar is cuí, de na táillí iomlána a fuair an gnólacht agus rachfar i mbun na bpléití dá dtagraítear in Airteagal 11(4)(d). Breithneoidh an coiste iniúchóireachta cibé an mbeidh an fhostaíocht iniúchóireachta faoi réir ag athbhreithniú rialaithe cáilíochta ag iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta eile roimh eisiúint na tuarascála iniúchóireachta.

Nuair is ionann na táillí iomlána a fhaightear ó eintiteas leasa phoiblí faoi réir ag an iniúchóireacht reachtúil, do dhá bhliain as a chéile, agus 15 % nó níos mó de na táillí bliantúla iomlána a fhaigheann an t‑iniúchóir reachtúil nó an gnólacht iniúchóireachta a dhéanann an iniúchóireacht reachtúil, déanfaidh an t‑iniúchóir nó an gnólacht an t‑údarás inniúil dá dtagraítear in Airteagal 35(1) a chur ar an eolas ina leith. Déanfaidh an t‑údarás inniúil dá dtagraítear in Airteagal 35(1) cinneadh ar bhonn foras oibiachtúil arna soláthar ag an iniúchóir reachtúil nó ag an ngnólacht iniúchóireachta cé acu a fhéadfaidh nó nach bhféadfaidh an t‑iniúchóir reachtúil nó an gnólacht iniúchóireachta leanúint de bheith ag déanamh iniúchta go ceann tréimhse breise nach mbeidh níos faide, i ngach cás, ná dhá bhliain.

I gcás go mbíonn an t‑eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air díolmhaithe ón oibleagáid coiste iniúchóireachta a bheith aige, cinnfidh an t‑eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air cén comhlacht nó orgán an eintitis a ghabhfaidh i dteagmháil leis an iniúchóir reachtúil nó an gnólacht iniúchóireachta chun críocha na n‑oibleagáidí a leagtar síos sa mhír seo.

Airteagal 10

Cosc ar sholáthar seirbhísí neamh‑iniúchóireachta

1. Aon iniúchóirí reachtúla nó gnólachtaí iniúchóireachta a dhéanann iniúchóireacht reachtúil ar eintitis leasa phoiblí, féadfaidh siad seirbhísí iniúchóireachta reachtúla agus seirbhísí iniúchóireachta airgeadais gaolmhara a sholáthar don eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air, dá mháthairghnóthas agus dá ghnóthais rialáilte.

I gcás go mbaineann an t‑iniúchóir reachtúil le líonra, féadfaidh aon chomhalta den líonra sin seirbhísí iniúchóireachta reachtúla nó seirbhísí iniúchóireachta airgeadais gaolmhara a sholáthar don eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air, dá mháthairghnóthas agus dá ghnóthais rialaithe laistigh den Aontas.

2. Chun críocha an Airteagail seo, ciallóidh seirbhísí iniúchóireachta airgeadais gaolmhara:

(a) iniúchóireacht nó athbhreithniú ar ráitis airgeadais eatramhacha;

(b) dearbhú a sholáthar ar ráitis rialachais chorparáideacha;

(c) dearbhú a sholáthar ar chúrsaí freagrachta sóisialta corparáideacha;

(d) dearbhú nó rianú a sholáthar ar thuairisciú rialaithe chuig rialtóirí institiúidí airgeadais lasmuigh de raon feidhme na hiniúchóireachta reachtúla agus é ceaptha cuidiú le rialtóirí a ról a chomhlíonadh, mar shampla ar riachtanais chaipitiúla nó ar chiondáil sóchmhainneachta shonracha a chinneann cé chomh dóchúil is a bheidh go leanfaidh gnóthas ag freastal ar a oibleagáidí fiachais;

(e) deimhniú maidir le comhlíonadh ceanglas cánach a sholáthar i gcás ina gceanglaítear sin faoin dlí náisiúnta;

(f) aon dualgas reachtúil eile a bhaineann le hobair iniúchóireachta arna fhorchur ag reachtaíocht an Aontais ar an iniúchóir reachtúil nó ar an ngnólacht iniúchóireachta.

3. Ní dhéanfaidh iniúchóir reachtúil ná gnólacht iniúchóireachta a dhéanann iniúchóireacht reachtúil ar eintitis leasa phoiblí aon seirbhísí nach seirbhísí iniúchóireachta iad a sholáthar go díreach ná go hindíreach don eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air, dá mháthairghnóthas agus dá ghnóthais rialáilte.

I gcás go mbaineann an t‑iniúchóir reachtúil le líonra, ní fhéadfaidh aon chomhalta den líonra sin aon seirbhísí nach seirbhísí iniúchóireachta iad a sholáthar don eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air, dá mháthairghnóthas agus dá ghnóthais rialaithe laistigh den Aontas.

Chun críocha an Airteagail seo ciallóidh seirbhísí nach seirbhísí iniúchóireachta iad:

(a) seirbhísí faoi deara coinbhleacht leasa i ngach cás:

(i) seirbhísí saineolais nach mbaineann le hiniúchóireacht, sainchomhairliúchán cánach, bainistiú ginearálta ná le seirbhísí eile comhairleacha;

(ii) leabharchoimeád agus ullmhú taifid chuntasaíochta agus ráiteas airgeadais:

(iii) ceapadh agus feidhmiú nós imeachta rialaithe inmheánaigh nó bainistithe riosca bainteach le hullmhú agus/nó rialú faisnéise airgeadais a áirítear sna ráitis airgeadais;

(iv) seirbhísí luachála, agus tuairimí maidir le cothroime agus tuarascálacha ar ranníocaíochtaí comhchineáil a sholáthar;

(v) seirbhísí achtúireacha agus seirbhísí dlí, lena n‑áirítear réiteach dlíthíochta;

(vi) córais faisnéise teicneolaíochta d'eintitis leasa phoiblí dá dtagraítear in Airteagal 2(13)(b) go (j) de Threoir 2006/43/CE a cheapadh agus a chur chun feidhme;

(vii) rannpháirteacht in iniúchóireacht inmheánach chliaint na hiniúchóireachta agus i soláthar seirbhísí bainteach leis an bhfeidhm iniúchóireachta inmheánaigh:

(viii) seirbhísí a bhaineann le bróicéirí nó déileálaithe, le comhairleoirí infheistíochta, nó le baincéireacht infheistíochta;

(b) seirbhísí faoi deara coinbhleacht leasa :

(i) human resources services, including recruiting senior management; seirbhísí acmhainní daonna, lena n‑áirítear baill foirne den bhainistíocht shinsearach a earcú;

(ii) litreacha suaimhnis a sholáthar d’infheisteoirí i gcomhthéacs eisiúint urrúis idirbhirt;

(iii) córais faisnéise teicneolaíochta d'eintitis leasa phoiblí dá dtagraítear in Airteagal 2(13)(a)de Threoir 2006/43/CE a cheapadh agus a chur chun feidhme;

(iv) seirbhísí díchill chuí don díoltóir nó taobh an cheannaigh de chumaisc agus eadálacha ionchasacha agus dearbhú a sholáthar ar an eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air do pháirtithe eile ag idirbheart corparáideach nó airgeadais;

De mhaolú ar an gcéad fhomhír agus ar an dara fomhír, féadfaidh an t‑iniúchóir reachtúil nó an gnólacht iniúchóireachta na seirbhísí atá luaite i bpointe (b)(iii) agus (iv) a sholáthar, faoi réir réamhcheadú an údaráis inniúil dá dtagraítear in Airteagal 35(1).

De mhaolú ar an gcéad fhomhír agus ar an dara fomhír, féadfaidh an t‑iniúchóir reachtúil nó an gnólacht iniúchóireachta na seirbhísí atá luaite i bpointe (b)(i) agus (ii) a sholáthar, faoi réir réamhcheadú an choiste iniúchóireachta dá dtagraítear in Airteagal 31 den Rialachán seo.

4. Nuair a dhéanann comhalta den líonra lena mbaineann an t‑iniúchóir reachtúil nó an gnólacht iniúchóireachta atá ag déanamh iniúchóireachta reachtúla ar eintiteas leasa phoiblí seirbhísí nach seirbhísí iniúchóireachta iad a sholáthar do ghnóthas incorpraithe i dtríú tír arna rialú ag an eintiteas leasa phoiblí a ndéantar iniúchóireacht air, déanfaidh an t‑iniúchóir reachtúil nó an gnólacht iniúchóireachta lena mbaineann measúnú an gcuirfeadh soláthar seirbhísí dá leithéid ag comhalta den líonra as dá neamhspleáchas.

Má chuirtear isteach ar a neamhspleáchas, cuirfidh an t‑iniúchóir reachtúil nó an gnólacht iniúchóireachta coimircí i bhfeidhm chun na bagairtí a d’éirigh ó sholáthar seirbhísí dá leithéid i dtríú tír a mhaolú. Ní fhéadfaidh an t‑iniúchóir reachtúil nó an gnólacht iniúchóireachta leanúint leis an iniúchóireacht reachtúil a bhí á déanamh ar an eintiteas leasa phoiblí ach amháin más féidir leis nó léi a fhírinniú, de réir Airteagal 11, nach gcuireann an soláthar seirbhísí sin isteach ar a b(h)reithiúnas gairmiúil agus ar an tuarascáil iniúchóireachta.

Breithneofar rannpháirteacht i gcinnteoireacht an eintitis a ndéantar iniúchóireacht air agus soláthar na seirbhísí dá dtagraítear i bpointí (ii) agus (iii) de mhír 3(a) mar chur isteach ar an neamhspleáchas i ngach cás.

Féadefar a mheas go gcuireann soláthar na seirbhísí dá dtagraítear i bpointe (i) agus i bpointe (iv) go (viii) de mhír 3(a), isteach ar an neamhspleáchas sin.

Féadfaidh an t‑iniúchóir reachtúil nó an gnólacht iniúchóireachta dul i gcomhairle leis an údarás inniúil le tuairim a fháil ar an saincheist seo.

5. I gcás go ngineann gnólacht iniúchóireachta níos mó ná aon trian dá ioncam iniúchóireachta bliantúil ó eintitis leasa phoiblí mhóra agus go mbaineann sé le líonra a bhfuil comhioncam iniúchóireachta bliantúil ag a gcomhaltaí ar mó ná EUR 1 500 milliún laistigh den Aontas Eorpach, comhlíonfaidh sé na coinníollacha seo a leanas:

(a) ní sholáthróidh sé go díreach nó go hindíreach seirbhísí nach seirbhísí iniúchóireachta iad d’aon eintiteas leasa phoiblí;

(b) ní bhainfidh sé le líonra a sholáthraíonn seirbhísí nach seirbhísí iniúchóireachta iad laistigh den Aontas;

(c) ní shealbhóidh aon eintiteas a sholáthraíonn na seirbhísí atá liostaithe i mír 3, go díreach nó go hindíreach, breis agus 5 % den chaipiteal nó de na cearta vótála sa ghnólacht iniúchóireachta;

(d) na heintitis a sholáthraíonn na seirbhísí atá liostaithe i mír 3, ní shealbhóidh siad i dteannta a chéile go díreach ná go hindíreach níos mó ná 10 % de chaipiteal ná de chearta vótála an ghnólachta iniúchóireachta;

(e) ní shealbhóidh an gnólacht iniúchóireachta sin go díreach nó go hindíreach breis agus 5 % den chaipiteal nó de na cearta vótála in aon eintiteas a sholáthraíonn na seirbhísí atá liostaithe i mír 3.

6. Beidh de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha tarmligthe de réir Airteagal 68 a ghlacadh d’fhonn an liosta seirbhísí iniúchóireachta airgeadais gaolmhara dá dtagraítear i mír 2 agus liosta na seirbhísí neamh‑iniúchóireachta dá dtagraítear i mír 3 den Airteagal eo a oiriúnú. Agus cumhachtaí dá leithéid á n‑úsáid, cuirfidh an Coimisiún forbairtí san iniúchóireacht agus i ngairm na hiniúchóireachta san áireamh.

Airteagal 11

Ullmhú don iniúchóireacht reachtúil agus measúnú ar bhagairtí ar an neamhspleáchas

1. Roimh ghlacadh nó leanúint le fostaíocht d’iniúchóireacht reachtúil ar eintiteas leasa phoiblí, déanfaidh iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta an méid seo a leanas a mheasúnú agus a dhoiciméadú:

– an gcomhlíonannn sé nó sí ceanglais eagraíochtúla inmheánacha Airteagal 6;

– an gcomhlíonann sé nó sí ceanglais Airteagail 7, 9 agus 10;

– an bhfuil na fostaithe inniúla, an t‑am agus na hacmhainní aige nó aici an iniúchóireacht a dhéanamh ar bhealach iomchuí;

– i gcás gnólachta iniúchóireachta, an bhfuil an príomh‑chomhpháirtí iniúchóireachta formheasta mar iniúchóir reachtúil sa Bhallstát a dteastaíonn an iniúchóireacht reachtúil uathu;

– an gcomhlíontar coinníollacha Airteagal 33;

– gan dochar do Threoir 2005/60//CE, sláine an eintitis leasa phoiblí.

2. Measúnóidh an t‑iniúchóir reachtúil nó an gnólacht iniúchóireachta an bhfuil bagairtí ann dá neamhspleáchas nó nach bhfuil.

Ní dhéanfaidh an t‑iniúchóir reachtúil nó an gnólacht iniúchóireachta iniúchóireacht reachtúil má tá aon chaidreamh airgeadais, gnó, fostaíochta nó eile, díreach nó indíreach, idir an t‑iniúchóir reachtúil, an gnólacht iniúchóireachta, nó líonra agus an t‑eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air a bhféadfadh tríú páirtí eolasach, réasúnta agus oibiachtúil a bhaint de thátal as gur imríodh tionchar ar neamhspleáchas an iniúchóra reachtúil nó an ghnólachta iniúchóireachta.

Má chuireann bagairtí féin‑athbhreithnithe nó féinleasa isteach ar neamhspleáchas an iniúchóra reachtúil nó an ghnólachta iniúchóireachta, ní dhéanfaidh an t‑iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta an iniúchóireacht reachtúil.

Má chuireann bagairtí abhcóideachta, róchaidrimh nó iontaoibhe nó imeaglaithe as do neamhspleáchas an iniúchóra reachtúil nó an ghnólachta iniúchóireachta, cuirfidh an t‑iniúchóir reachtúil nó an gnólacht iniúchóireachta coimircí i bhfeidhm leis na bagairtí sin a mhaolú. Má tá brí na mbagairtí i gcomparáid leis na coimircí a chuirtear i bhfeidhm de chineál go n‑imrítear tionchar ar a neamhspleáchas, ní dhéanfaidh an t‑iniúchóir reachtúil nó an gnólacht iniúchóireachta an iniúchóireacht reachtúil.

3. Coinneoidh iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta taifid ar na measúnaithe dá dtagraítear i míreanna 1 agus 2 agus déanfaidh doiciméadacht sna páipéirí oibre iniúchóireachta ar gach bagairt shuntasach ar a neamhspleáchas mar aon leis na coimircí a cuireadh i bhfeidhm leis na bagairtí sin a mhaolú.

4 Déanfaidh iniúchóir reachtúil nó gnólacht iniúchóireachta:

(a) dearbhú bliantúil i scríbhinn a thabhairt don choiste iniúchóireachta ar a neamhspleáchas ón eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air;

(b) dearbhú bliantúil i scríbhinn a thabhairt don choiste iniúchóireachta ar ainmneacha na gcomhpháirtithe iniúchóireachta, bainisteoir sinsearach agus bainisteoir na croí-foirne a dhéanann an iniúchóireacht reachtúil, ag deimhniú nach bhfuil aon choinbhleactaí leasa ann;

(c) cead a iarraidh ón gcoiste iniúchóireachta an tseirbhís nach seirbhís iniúchóireachta í dá dtagraítear in Airteagal 10(3)(b)(i) agus (ii) a sholáthar don eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air;

(d) cead a iarraidh ón údarás inniúil dá dtagraítear in Airteagal 36(1) na seirbhísí nach seirbhísí iniúchóireachta iad dá dtagraítear in Airteagal 10(3)(b)(iiii) a sholáthar don eintiteas a ndéantar iniúchóireacht air

(e) na bagairtí ar a neamhspleáchas agus na coimircí a cuireadh i bhfeidhm chun na bagairtí sin a mhaolú, mar atá doiciméadaithe acu de bhun mír 3, a phlé leis an gcoiste iniúchóireachta.

I gcás go bhfuil díol