AN COIMISIÚN EORPACH An Bhruiséil,23.9.2022 COM(2022) 482 final TUARASCÁIL ÓN gCOIMISIÚN CHUIG AN gCOMHAIRLE AGUS CHUIG PARLAIMINT NA hEORPA An 33ú tuarascáil bhliantúil maidir le cosaint leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh agus an comhrac i gcoinne na calaoise - 2021 {SWD(2022) 302 final} - {SWD(2022) 303 final} - {SWD(2022) 304 final} - {SWD(2022) 305 final} - {SWD(2022) 306 final} - {SWD(2022) 307 final}



Clár Ábhar 1.Réamhrá 1.1.Príomh‑choincheapa 1.2.Leasanna airgeadais an Aontais in 2021 2.Buaicphointí 2021 2.1.Príomhghníomhartha a glacadh 2.2.An dlí‑eolaíocht maidir le hábhair PIF 3.Struchtúr Frithchalaoise an Aontais Eorpaigh 3.1.Leibhéal na hEorpa 3.1.1.Parlaimint na hEorpa 3.1.2.An Chomhairle 3.1.3.An Coimisiún Eorpach 3.1.4.An Oifig Eorpach Frith‑Chalaoise (OLAF) 3.1.5.Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (OIPE) 3.1.6.Cúirt Iniúchóirí na hEorpa (CIE) 3.1.7.Eurojust 3.1.8.Europol 3.2.Leibhéal an Bhallstáit 3.2.1.Seirbhísí Comhordúcháin Frith‑Chalaoise (AFCOS)

3.2.2.Straitéisí Náisiúnta Frithchalaoise (NAFS) 3.2.3.Cur chun feidhme mholtaí 2020 ag na Ballstáit 4.Comhar frith‑chalaoise 4.1.Comhar idirnáisiúnta 4.1.1.Comhar le tíortha nach Ballstáit den Aontas iad agus forálacha cúnaimh fhrithpháirtigh agus frith‑chalaoise i gcomhaontuithe idirnáisiúnta 4.1.2.Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe in aghaidh an Éillithe CoSP9 agus réitigh urraithe ag an Aontas Eorpach 4.1.3.An comhrac in aghaidh na trádála aindleathaí i dtáirgí tobac 4.2.Comhar idir an tAontas Eorpach agus na Ballstáit 4.2.1.Gníomhaíochtaí an Choiste Chomhairligh um Chomhordú ar Chalaois a Chosc (COCOLAF) 4.2.2.Clár frith‑chalaoise an Aontais Eorpaigh 4.2.3.Comhar i réimse an ioncaim 4.2.3.1.An clár custaim 4.2.3.2.Clár Fiscalis 4.2.3.3.Comhoibríochtaí custaim (JCOnna) 5.príomhbhearta chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint agus chun calaois a chomhrac 5.1.Trasuí na Treorach PIF 5.2.Frithsciúradh airgid 5.3.An tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta 5.4.Sceithirí a chosaint 5.5.Bosca uirlisí maidir leis an Smacht Reachta

5.5.1.Tuarascáil maidir leis an smacht reachta - príomhthorthaí agus buaicphointí i ndáil le leasanna airgeadais an Aontais a chosaint 5.5.2.Dul chun cinn maidir le cur chun feidhme rialachán an Aontais maidir le córas ginearálta coinníollachta chun buiséad an Aontais a chosaint 5.6.Beartas frithéillithe 6.Torthaí na ngníomhaíochtaí rialaithe 6.1.Foinsí sonraí agus modheolaíocht 6.2.Ioncam 6.2.1.Calaois CBL 6.2.2.Acmhainní dílse traidisiúnta 6.3.Caiteachas 6.3.1.Bainistíocht chomhroinnte 6.3.2.Bainistíocht indíreach 6.3.3.Bainistíocht dhíreach 7.Ionchas 2022, Conclúidí agus Moltaí 7.1.Réimse frithchalaoise an Aontais Eorpaigh 7.2.Trédhearcacht, bainistíocht riosca calaoise agus digitiú an chomhraic in aghaidh calaoise



ACHOIMRE FEIDHMIÚCHÁIN Thug paindéim COVID‑19 dúshláin nua dár fhreagair an tAontas go pras, ar bhealach solúbtha agus trí ionstraimí agus acmhainní nua a imscaradh. Le tabhairt isteach na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta (RRF) agus le cur chun feidhme na bpleananna náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta, tá méadú suntasach tagtha ar ról na n‑údarás náisiúnta maidir le leibhéal leordhóthanach cosanta a áirithiú do leasanna airgeadais an Aontais. Thacaigh an Coimisiún le húdaráis náisiúnta le linn dó measúnú a dhéanamh ar na pleananna náisiúnta, agus aird ar leith á tabhairt aige ar dhearadh na mbeart chun acmhainní RRF a chosaint ar chalaois, éilliú, coinbhleacht leasa agus maoiniú dúbailte. Neartaigh an tAontas agus gníomhaithe náisiúnta frithchalaoise ar a gcomhar ar fud 2021, i ndáil leis an gcosaint d’ioncam agus do chaiteachas an Aontais araon. Cuireadh tús le hoibríochtaí Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (OIPE) an 1 Meitheamh 2021. Léiríonn torthaí oibriúcháin na hOifige Eorpaí Frith‑Chalaoise (OLAF) agus OIPE an luach breise a chuireann comhlachtaí an Aontais le cosaint leasanna airgeadais an Aontais agus leis an gcomhrac in aghaidh na calaoise, ag sárú na dteorainneacha atá le córais náisiúnta dul i ngleic leis an gcoireacht trasteorann go háirithe. Rinne an tAontas glacadh chláir chaiteachais 2021‑2027 a thabhairt i gcrích in 2021. Áirithítear leis an reachtaíocht go mbeidh an Coimisiún, OLAF, Cúirt Iniúchóirí na hEorpa agus OIPE in ann a sainordú a fheidhmiú agus go gcuirfidh údaráis náisiúnta bearta éifeachtacha frithchalaoise i bhfeidhm chun aon riosca a shainaithnítear a chur san áireamh. I measc na gclár sin, tugann Clár Frithchalaoise an Aontais Eorpaigh tacaíocht don chomhrac in aghaidh na calaoise trí dheontais a sholáthar le haghaidh tionscnaimh shonracha agus trína chumasú go mbeidh maoiniú ann le haghaidh ardáin agus uirlisí tiomanta teicneolaíochta faisnéise (TF) chun an malartú faisnéise idir na Ballstáit agus an tAontas a éascú.

An líon cásanna calaoise agus neamhrialtachtaí a thuairiscigh údaráis inniúla an Aontais agus údaráis inniúla náisiúnta, d’fhan sé cobhsaí in 2021 i gcomparáid le 2020, ach tháinig méadú ar na méideanna gaolmhara neamhrialtachta i ngeall ar bhraith shuntasacha i líon teoranta Ballstát. An líon neamhrialtachtaí neamhchalaoiseacha a tuairiscíodh i réimsí áirithe caiteachais, tá sé íseal i gcomparáid leis an gclárthréimhse roimhe seo. D’fhéadfadh sé gurb é an rud is cúis, go páirteach, leis an titim sin moilleanna i gcur chun feidhme chláir oibriúcháin, athruithe ar chleachtais tuairiscithe agus úsáid roghanna costas simplithe, mar shampla. Le cois rioscaí athfhillteacha, beidh an brú ar riaracháin náisiúnta sna blianta amach romhainn níos mó mar gheall ar chur chun feidhme RRF, óir beidh orthu pleananna RRF agus cláir chaiteachais 2021‑2027 a chur chun feidhme an tráth céanna. Chuige sin, beidh orthu a thaispeáint go bhfuil saineolas agus rialú acu ar mhodhanna bainistíochta éagsúla a bhaineann le cur chun feidhme na gcistí éagsúla. Féachann an tAontas le comhleanúnachas agus comhchuibheas méadaithe a shaothrú agus deireadh a chur le bealaí éalaithe féideartha san ollstruchtúr rialaithe a bhféadfadh calaoiseoirí leas a bhaint astu. Leagadh síos na treoirphrionsabail i reachtaíocht an Aontais cheana, ach is féidir iad a threisiú a thuilleadh. Ba cheart do Bhallstáit na fadhbanna sainaitheanta a bhaineann le trasuí Threoir PIF a cheartú agus feabhsú na trédhearcachta, digitiú an chomhraic in aghaidh na calaoise agus neartú agus forbairt leanúnach ar mheasúnú agus bainistiú riosca calaoise a shaothrú. Tá curtha ar aghaidh ag an gCoimisiún togra maidir le leasú ar an Rialachán Airgeadais arb é is cuspóir dó gníomhaíocht an Aontais sna réimsí sin a neartú.



LIOSTA GIORRÚCHÁN AFIS Córas Faisnéise Frithchalaoise AFCOS Seirbhís Comhordúcháin Frith‑Chalaoise CAFS Straitéis Frithchalaoise an Choimisiúin CoSP Comhdháil na bPáirtithe Stáit Ard‑Stiúrthóireacht Ard-Stiúrthóireacht CIE Cúirt Iniúchóirí na hEorpa EDES An Córas Luathbraite agus Eisiaimh PE Parlaimint na hEorpa EPF An tSaoráid Eorpach Síochána EPPO Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh Cistí SIE Cistí Struchtúrtha agus Infheistíochta na hEorpa AE An tAontas Eorpach EUBAM Misean Cúnaimh Teorann an Aontais Eorpaigh chuig an Moldóiv agus an Úcráin FCTC Creat‑Choinbhinsiún maidir le Rialú Tobac FDR Ráta an Bhraite Calaoise HFC Hidreafluaracarbóin (gáis chuisneáin): IDR Ráta an Bhraite Neamhrialtachta IMS An Córas Bainistíochta Neamhrialtachtaí JIT Foireann Chomhpháirteach Imscrúdaithe CAI Creat Airgeadais Ilbhliantúil NGEU NextGenerationEU OFIS Córas Faisnéise na Talmhaíochta Orgánaí OLAF An Oifig Eorpach Frith-Chalaoise PIF Leasanna airgeadais a chosaint RRF An tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta Scorpaenidae Roghanna Costas Simplithe CFAE An Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh ADT Acmhainní dílse traidisiúnta UNCAC Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe in aghaidh an Éillithe CBL Cáin Bhreisluacha VOCU Aonad Comhordúcháin Oibríochtaí Fíorúla WCO An Eagraíocht Dhomhanda Chustaim



1.Réamhrá Tá freagracht i bpáirt ag an Aontas agus a Bhallstáit as leasanna airgeadais an Aontais a chosaint agus calaois a chomhrac. Déanann údaráis Bhallstáit an Aontais bainistíocht ar an sciar is mó de chaiteachas an Aontais agus bailíonn siad acmhainní dílse traidisiúnta (ADT). Déanann an Coimisiún formhaoirseacht ar an dá réimse sin, leagann sé síos caighdeáin agus déanann seiceáil ar chomhlíontacht. I gcomhréir le hAirteagal 325(5) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), tá oibleagáid ar an gCoimisiún, i gcomhar le Ballstáit an Aontais, tuarascáil bhliantúil a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle maidir le bearta arna nglacadh chun calaois agus gníomhaíochtaí neamhdhleathacha eile a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais a chomhrac (Tuarascáil PIF). Comhlíonann an tuarascáil seo agus na doiciméid a ghabhann léi an oibleagáid sin le haghaidh 2021. Cuirtear na nithe a leanas i láthair i dTuarascáil PIF 2021: (1)forbhreathnú ar leasanna airgeadais an Aontais, ar na príomhghníomhartha dlí a glacadh chun iad a chosaint agus ar dhlí‑eolaíocht ábhartha na Cúirte Breithiúnais; (2)na forbairtí frithchalaoise is suntasaí san Aontas ina iomláine agus sna Ballstáit; (3)comhar frithchalaoise; (4)príomhréimsí le haghaidh na cosanta comhsheasmhaí comhchuibhithe do leasanna airgeadais an Aontais; (5)staidreamh agus sonraí maidir le calaois agus neamhrialtachtaí a dhéanann difear do bhuiséad an Aontais agus anailís orthu; (6)ionchas le haghaidh 2022, conclúidí agus moltaí 1.1.Príomh‑choincheapa Déantar achoimre i mBosca 1 ar na téarmaí is tábhachtaí a úsáidtear sa Tuarascáil PIF seo.

Chun tuairisc iomlán ar leasanna airgeadais an Aontais a fháil, féach Roinn 1.2. Ciallaíonn neamhrialtacht aon sárú ar dhlí an Aontais, nó ar dhlí náisiúnta a bhaineann lena chur chun feidhme, a leanann as gníomh nó neamhghníomh oibreora eacnamaíoch, arb í an éifeacht atá aige, nó a bheadh aige, dochar a dhéanamh do bhuiséad an Aontais trí ioncam a fhabhraíonn as acmhainní dílse arna mbailiú go díreach ar son an Aontais a laghdú nó a chailleadh nó trí mhír chaiteachais nach bhfuil údar léi a mhuirearú ar bhuiséad an Aontais. I ndiaidh ghlacadh Threoir (AE) 2017/1371 (“Treoir PIF”), is calaois atá in aon ghníomh nó neamhghníomh a dhéantar d’aon ghnó a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais, lena n‑áirítear ráitis nó doiciméid bhréagacha, mhíchearta nó neamhiomlána a úsáid nó a chur i láthair nó mainneachtain faisnéis a nochtadh d’ainneoin oibleagáid shonrach a bheith ann amhlaidh a dhéanamh, nó cistí nó sochair a mhíleithreasú. Le Treoir PIF, déantar idirdhealú freisin idir calaois sna nithe a leanas: (1)caiteachas nach mbaineann le soláthar; (2)caiteachas a bhaineann le soláthar; (3)ioncam seachas ioncam a eascraíonn as acmhainní dílse CBL; (4)ioncam a eascraíonn as acmhainní dílse CBL. Le rialacháin earnálacha maidir le neamhrialtachtaí sa bhainistíocht chomhroinnte a thuairisciú, tugtar isteach coincheap na calaoise amhrasta, a shainmhínítear mar “neamhrialtacht a dtionscnaítear imeachtaí riaracháin nó breithiúnacha ar an leibhéal náisiúnta dá droim chun a shuíomh an bhfuil iompraíocht d’aon ghnó ann, go háirithe calaois”. Meastar gur calaois shuite í calaois a luaithe a bheidh cinneadh (breithiúnach nó riaracháin) déanta ag comhlacht inniúil lena suitear go bhfuil iompraíocht d’aon ghnó ann. Mínítear le Bosca 2 conas a úsáidtear coincheapa na calaoise amhrasta agus na calaoise suite i ndáil leis an staidreamh arna fhoilsiú sa tuarascáil seo. Tagraíonn éilliú d’aon mhí‑úsáid cumhachta ag oifigeach poiblí chun gnóthachan príobháideach a fháil, arb í an éifeacht atá aige sin go ndéantar dochar do leasanna airgeadais an Aontais. 1.2.Leasanna airgeadais an Aontais in 2021 Áirítear le leasanna airgeadais an Aontais ioncaim, caiteachais agus sócmhainní a chumhdaítear le buiséad an Aontais agus iad siúd a chumhdaítear le buiséid institiúidí, chomhlachtaí, oifigí agus ghníomhaireachtaí an Aontais agus leis na buiséid a ndéanann siad bainistíocht agus faireachán orthu. Ar thaobh ioncaim an bhuiséid, tá acmhainní dílse traidisiúnta (ADT), cáin bhreisluacha, acmhainní dílse plaisteacha agus sciar d’ollioncam náisiúnta Bhallstáit an Aontais. Léirítear le Fíor 1 na hacmhainní atá ar fáil don Aontas in 2021. Baineann an tAontas úsáid as na hacmhainní sin chun a bheartais a mhaoiniú (féach Fíor 2).

Cé go gcuirtear chun feidhme ar bhonn bliantúil é, tá an buiséad ina chuid de bhuiséad fadtéarmach an Aontais, is é sin an Creat Airgeadais Ilbhliantúil (CAI), lena soláthraítear na teorainneacha caiteachais go ceann 7 mbliana. 2.Buaicphointí 2021 Déantar achoimre sa roinn seo ar na príomhghníomhartha a glacadh agus ar chás‑dlí Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh maidir le hábhair PIF in 2021. 2.1.Príomhghníomhartha a glacadh Léirítear le Tábla 1 na príomhghníomhartha reachtacha a glacadh in 2021. Glacadh réimse leathan rialachán le linn na bliana sin a bhaineann le cláir chaiteachais 2021‑2027. Iontu sin tá forálacha sonracha lena n‑athdhearbhaítear inniúlacht na hOifige Eorpaí Frith‑Chalaoise (OLAF) agus Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (OIPE) leasanna airgeadais an Aontais a chosaint, agus lena gceanglaítear ar thríú tíortha atá rannpháirteach sna cláir na cearta is gá agus an rochtain a cheanglaítear a dheonú don Choimisiún, do OLAF agus do Chúirt Iniúchóirí na hEorpa (CIE) chun go bhfeidhmeoidh siad go cuimsitheach a n‑inniúlachtaí faoi seach. Níor cuireadh tagairt do na rialacháin sin isteach sa tábla. Teideal Tuairisc ar conas a chosnaítear leasanna airgeadais an Aontais leis an ngníomh Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta “Rialachán RRF”. Tá forálacha in Airteagal 22 maidir le leasanna airgeadais an Aontais a chosaint. Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí Athdhearbhaítear le hAithris 71 inniúlacht OLAF agus OIPE leasanna airgeadais an Aontais a chosaint le haghaidh na gclár gaolmhar. Le hAirteagal 69, ceanglaítear ar Bhallstáit dlíthiúlacht agus rialtacht caiteachais a áirithiú agus bearta a dhéanamh chun neamhrialtachtaí, lena n‑áirítear calaois, a chosc, a bhrath, a cheartú agus a thuairisciú. Áirithítear leis freisin go mbeidh ag an gCoimisiún, OLAF agus CIE an rochtain is gá ar fhaisnéis a bhaineann le húinéirí tairbhiúla fhaighteoirí chistí an Aontais. Faoi Airteagal 74, iarrtar ar údaráis bhainistíochta bearta agus nós imeachta frithchalaoise a bheith i bhfeidhm atá éifeachtach comhréireach, ina gcuirtear san áireamh na rioscaí a shainaithnítear. Le hIarscríbhinn XII, leagtar síos rialacha mionsonraithe agus an teimpléad le haghaidh neamhrialtachtaí a thuairisciú. Rialachán (AE) 2021/785 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2021 lena mbunaítear Clár Frith‑Chalaoise an Aontais agus lena n‑aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 250/2014 Le Clár Frithchalaoise an Aontais Eorpaigh, a tháinig i gcomharbacht ar chlár HERCULE III, maoinítear gníomhaíochtaí chun calaois agus aon ghníomhaíocht neamhdhleathach eile a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais a chomhrac. 2.2.An dlí‑eolaíocht maidir le hábhair PIF Áirithíonn Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh go ndéantar dlí an Aontais a chur i bhfeidhm agus chun feidhme go haonfhoirmeach. Rinne an Chúirt trí chinneadh in 2021 maidir le leasanna airgeadais an Aontais a chosaint. Uimhir an cháis agus tuairisc air C-130/19, An Chúirt Iniúchóirí v. Pinxten. Sa chás sin, dhearbhaigh an Chúirt Bhreithiúnais go ndearna iarchomhalta CIE na hoibleagáidí a ghabhann lena oifig mar chomhalta CIE a shárú trí roinnt gníomhartha a dhéanamh, lena n‑áirítear acmhainní CIE a úsáid go míchuí chun gníomhaíochtaí nach raibh baint acu lena chuid dualgas a mhaoiniú agus cárta breosla a sholáthair an Chúirt a úsáid chun breosla a cheannach le haghaidh feithiclí ar le tríú páirtithe iad. Bhain an Chúirt den iarchomhalta dhá thrian dá chearta pinsin. Ina breithiúnas, chuir an Chúirt Bhreithiúnais i dtábhacht go bhfuil sé tábhachtach go gcomhlíonann comhaltaí CIE na caighdeáin iompair is airde agus go n‑áirithíonn siad go mbíonn tosaíocht i gcónaí ag leas ginearálta an Aontais, ní hamháin ar leasanna náisiúnta ach ar leasanna pearsanta freisin. I ndáil leis sin, tháinig an Chúirt Bhreithiúnais ar an gconclúid, fiú agus nach mór do dhaoine a bhfuil poist thábhachtacha acu in institiúidí agus comhlachtaí an Aontais na caighdeáin iompair is airde a chomhlíonadh, go raibh na neamhrialtachtaí a rinne an t‑iarchomhalta níos tromchúisí fós mar gheall ar fheidhm shonrach na Cúirte Iniúchóirí – rialtacht chaiteachas an Aontais agus fóntacht na bainistíochta airgeadais a sheiceáil. C-360/20, Ministerul Lucrărilor Publice, Dezvoltării şi Administraţiei. Sa bhreithiúnas sin, bhreithnigh an Chúirt nach é an t‑aon rud amháin a áirítear le coincheap na “calaoise a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais” é cistí a fháil go neamhdhleathach ó bhuiséad an Aontais, de réir bhrí Airteagal 1(1)(a) de Choinbhinsiún PIF, ach go n‑áirítear leis freisin na cistí sin a choinneáil go neamhdhleathach. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh sé gur cineál calaoise freisin é mainneachtain oibleagáidí tuairiscithe a chomhlíonadh i ndiaidh na cistí sin a fháil. Dá thoradh sin, cumhdaítear le calaois, de réir bhrí Airteagal 1(1)(a) de Choinbhinsiún PIF, úsáid a bheith á baint d’aon ghnó as ráitis bhréagacha nó mhíchearta a dhéantar i ndiaidh do thionscadal arna mhaoiniú ag an Aontas a bheith curtha chun feidhme d’fhonn an chuma bhréagach a chruthú gur comhlíonadh na hoibleagáidí faoin gcomhaontú maoiniúcháin le linn thréimhse inbhuanaitheachta an tionscadail, chun na críche cistí a choinneáil siar go neamhdhleathach ó bhuiséad an Aontais. Chuir an Chúirt Bhreithiúnais tuilleadh leis á rá go bhfuil reachtaíocht náisiúnta, ar dá réir nach féidir duine a ionchúiseamh as na ráitis sin ach amháin má rinneadh le linn chur chun feidhme an tionscadail iad, neamh‑chomhoiriúnach le hAirteagal 325 CFAE. Chun urraim a thabhairt do chearta bunúsacha na ndaoine lena mbaineann, áfach, ní bheidh oibleagáid ar chúirteanna náisiúnta reachtaíocht náisiúnta den sórt sin a léirmhíniú amhail agus go bhfuil sí infheidhme maidir le ráitis a dhéantar i ndiaidh chur chun feidhme an tionscadail i gcás ina mbeadh sárú ar ionchúiseamh sainordaitheach cionta coiriúla agus pionós mar thoradh air sin. I gcás ina bhféadfadh sárú a bheith ann, is faoin reachtóir náisiúnta a bheidh sé na bearta iomchuí a dhéanamh. C-357/19, C-379/19, C-547/19, C-811/19 agus C-840/19, Euro Box Promotion agus Páirtithe Eile. Iarradh ar an gCúirt Bhreithiúnais rialú a dhéanamh ar a chomhoiriúnaí le dlí an Aontais atá cás‑dlí Chúirt Bhunreachtúil na Rómáine i dtaca leis na rialacha nós imeachta coiriúil is infheidhme maidir le himeachtaí calaoise agus éillithe. Cinntí Ard‑Chúirt na Rómáine um Achomharc agus um Cheartas lenar ionchúisíodh roinnt daoine as calaois CBL, éilliú agus tionchar míchuí a imirt ar bhainistiú chistí an Aontais, chuir Cúirt Bhunreachtúil na Rómáine ar neamhní iad á rá, ó thaobh substainte, go raibh na painéil breithiúna a d’éist an cás comhdhéanta go neamhrialta. Cé acu a thagann nó nach dtagann riosca córasach saoirse ó phionós chun cinn sa chomhrac in aghaidh na calaoise agus an éillithe mar gheall ar chás‑dlí na Cúirte Bunreachtúla, go háirithe de bhrí go bhfágfar cionta gan phionós toisc go dtiocfaidh tréimhse teorann orthu, rinne cúirt níos ísle de chuid na Rómáine an cheist sin, i measc ábhair eile, a tharchur chun na Cúirte Breithiúnais. Ina breithiúnas, chinn an Chúirt Bhreithiúnais, bíodh is gur ceist a bhaineann le dlínse na mBallstát é, i bprionsabal, na rialacha lena rialaítear eagrúchán an chórais bhreithiúnaigh sna Ballstáit, nach mór na rialacha sin a bheith ag teacht mar sin féin lena n‑oibleagáidí faoi dhlí an Aontais. Áirítear le hoibleagáidí den sórt sin an comhrac in aghaidh gníomhaíochtaí neamhdhleathacha, lena n‑áirítear cionta éillithe, a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais trí bhíthin bearta éifeachtacha díspreagtha. Tá feidhm ag an gceanglas éifeachtachta maidir le himeachtaí agus pionóis i leith na gcionta sin agus maidir le forfheidhmiú na bpionós arna bhforchur. Is faoin reachtas náisiúnta go príomha é a áirithiú nach mbeidh riosca córasach saoirse ó phionós ann de dheasca na rialacha nós imeachta is infheidhme maidir leis na cionta sin. Ní mór do chúirteanna náisiúnta, ar a dtaobh féin, gan forálacha intíre a chur i bhfeidhm lena gcuirfí cosc ar chur i bhfeidhm pionós éifeachtach díspreagtha. Sa chás den chineál, is é iarmhairt chur i bhfeidhm chás‑dlí Chúirt Bhunreachtúil na Rómáine é nach mór athscrúdú a dhéanamh ar na cásanna calaoise agus éillithe lena mbaineann, roinnt uaireanta más gá, ag an gcéad chéim agus/nó ar achomharc. D’fhéadfadh sé go mbeidh tréimhse teorann orthu dá thoradh sin, agus leanfaí as sin nach ngearrfaí pionós ar bhealach éifeachtach ná díspreagthach ar dhaoine a ciontaíodh i gcalaois nó éilliú agus a bhfuil na poist is airde i Stát na Rómáine acu. Thiocfadh riosca na saoirse ó phionós chun bheith córasach i gcás na catagóire sin daoine agus chaithfí amhras ar an gcuspóir éilliú ardleibhéil a chomhrac. Dá réir sin, rialaigh an Chúirt Bhreithiúnais go gcuirtear cosc le hAirteagal 325 CFAE agus Airteagal 2 de Choinbhinsiún PIF ar rialacha nó cleachtais náisiúnta nach dtugtar breithiúnais fúthu maidir le cásanna éillithe agus calaoise CBL i ngeall ar na painéil breithiúna a bheith comhdhéanta go neamhrialta, i gcás ina mbeidh mar thoradh air sin riosca córasach go mbeidh gníomhaíochtaí ann, arb é atá iontu calaois thromchúiseach, a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais nó go mbeidh éilliú i gcoitinne ann a fhágfar gan phionós. Chuir an Chúirt Bhreithiúnais tuilleadh leis á rá gurbh éigean don chúirt a rinne an tarchur a chomhoiriúnaí a bhí cur chuige den chineál sin le ceart an chúisí chun triail chóir a fháil faoi Airteagal 47 den Chairt um Chearta Bunúsacha a fhíorú. 3.Struchtúr Frithchalaoise an Aontais Eorpaigh An struchtúr casta reachtach agus eagraíochtúil atá i bhfeidhm chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint, is as próiseas leanúnach breis agus 30 bliain ar fhad a thagann sé.. Cuirtear i láthair sa roinn seo na forbairtí is suntasaí sa réimse sin in 2021. 3.1.Leibhéal na hEorpa 3.1.1.Parlaimint na hEorpa Le cois a gníomhaíochtaí reachtacha, déanann Parlaimint na hEorpa (PE) grinnscrúdú ar chur chun feidhme bhuiséad an Aontais ag an gCoimisiún (agus ag institiúidí agus comhlachtaí eile) trí nós imeachta dá ngairtear “urscaoileadh”. Dheonaigh PE urscaoileadh le haghaidh bhliain airgeadais 2019 agus thionscain an nós imeachta le haghaidh bhliain airgeadais 2020 in 2021. Tá an Coiste um Rialú Buiséadach (CONT) lárnach sa nós imeachta um urscaoileadh agus dréachtaíonn sé tuarascáil bhliantúil freisin maidir le leasanna airgeadais an Aontais a chosaint. Soláthraítear treoraíocht pholaitiúil leis an tuarascáil don Choimisiún agus do na Ballstáit arna glacadh mar rún i seisiún iomlánach na Parlaiminte. Díríodh i roinnt cruinnithe CONT in 2021 ar ghníomhaíochtaí OLAF agus iarradh ar an Oifig a torthaí a chur i láthair. Glacadh rún PE le haghaidh 2019 ina seisiún iomlánach an 7 Iúil 2021, i ndiaidh di vóta CONT fabhrach a fháil an 21 Meitheamh 2021. Tá an rún dearfach go maith, ach moltar ann go ndéanfaidh an Coimisiún tuilleadh gníomhaíochta i réimsí éagsúla a bhaineann leis an gcomhrac in aghaidh na calaoise. Tugtar ar aird ann an méadú ar an líon neamhrialtachtaí calaoiseacha agus neamhchalaoiseacha a tuairiscíodh in 2019 agus éilítear leis go rachaidh na Ballstáit i gcomhar níos dlúithe le chéile maidir leis an malartú faisnéise. Leis an rún, aithnítear iarrachtaí an Choimisiúin an tírdhreach frithchalaoise a athchóiriú agus iarrtar go dtabharfar acmhainní leordhóthanacha do OLAF agus OIPE. Cuirtear ról ríthábhachtach na hinniúlachta braite i dtábhacht leis an rún agus iarrtar ar an gCoimisiún leis leanúint den tacaíocht a thugann sé do na Ballstáit chun a áirithiú go gcuirfear feabhas ar cháilíocht na rialuithe agus go méadóidh ar a líon. Iarrann PE ar an gCoimisiún na nithe seo a leanas, go háirithe, a dhéanamh: ·córas tuairiscithe agus faireacháin digiteach idir‑inoibritheach a chruthú chun go ndéanfaidh na Ballstáit sa bhainistíocht chomhroinnte tuairisciú tráthúil aonfhoirmeach caighdeánaithe;

·straitéis frithchalaoise lena mbaineann na Ballstáit a ghlacadh; ·togra reachtach maidir le cúnamh riaracháin frithpháirteach i réimse chaiteachais an Aontais a chur i láthair; ·tograí maidir le huasteorainneacha in aghaidh an duine nádúrtha le haghaidh daoine a thairbhíonn de Bheartas Talmhaíochta an Choimisiúin (CAP) agus de chistí comhtháthaithe a chur san áireamh ina thogra maidir le hathchóiriú ar an Rialachán Airgeadais; ·síneadh a chur leis an gCóras Luathbhraite agus Eisiaimh (EDES) chuig an mbainistíocht chomhroinnte; agus ·tacaíocht a thabhairt don iriseoireacht iniúchach agus í a chosaint. 3.1.2.An Chomhairle Téann Meitheal na Comhairle um Chomhrac na Calaoise i ngleic le hábhair a bhaineann le leasanna airgeadais an Aontais a chosaint agus an chalaois agus gníomhaíochtaí neamhdhleathacha eile a dhéanann difear do na leasanna sin a chomhrac. Oibríonn sí freisin ar ábhair a bhaineann le OLAF agus lena Choiste Maoirseachta. Tá an mheitheal freagrach as scrúdú a dhéanamh ar na nithe seo a leanas: ·tograí reachtacha maidir leis an gcalaois a chomhrac agus gníomhaíochtaí OLAF; ·tuarascálacha bliantúla maidir le cosaint leasanna airgeadais an Aontais. Tá ionadaíocht don Choimisiún déanta ag OLAF i roinnt meithleacha de chuid na Comhairle, an Mheitheal um Chomhrac na Calaoise go háirithe. 3.1.3.An Coimisiún Eorpach Is é an Coimisiún Eorpach a shainíonn na straitéisí agus a dhéanann na spriocanna polaitiúla foriomlána arna bhforbairt go comhchoiteann ag institiúidí an Aontais a aistriú ina mbeartais agus ina dtionscnaimh. Déanann Ard‑Stiúrthóireachtaí an Choimisiúin bainistíocht ar bheartais shonracha agus ar na cláir chaiteachais ghaolmhara a thacaíonn leo. Chun cosaint níos fearr a thabhairt do bhuiséad an Aontais, ghlac an Coimisiún in 2019 a straitéis frithchalaoise (Straitéis Frithchalaoise an Choimisiúin (CAFS)), lena ngabhann plean gníomhaíochta. Is suntasach an ról atá ag Straitéis Frithchalaoise an Choimisiúin (CAFS) agus ag an bplean gníomhaíochta atá bainteach léi, ina bhfuil 63 ghníomhaíocht, maidir le cosc a chur ar mhí‑úsáid fhéideartha chistí an Aontais. Faoi chomhordú OLAF, rinne na ranna freagracha de chuid an Choimisiúin dul chun cinn an‑mhaith ar chur chun feidhme na ngníomhaíochtaí, á gcur ar an mbóthar ceart chun an sprioc‑am lena dtabhairt i gcrích, an Nollaig 2021, a chomhlíonadh. Tugadh 59 gcinn de na 63 ghníomhaíocht – thart ar 94 % díobh – i gcrích faoin Meitheamh 2022. Tá dhá phríomhchuspóir ag an straitéis, is iad sin feabhas a chur ar na nithe seo a leanas: (i) sonraí a bhailiú agus anailís a dhéanamh orthu; agus (ii) comhordú, comhar agus próisis. I gcomhréir leis an gcéad chuspóir, ghéaraigh OLAF ar a obair anailíseach, go háirithe trí chreat riosca a fhorbairt le haghaidh na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta (RRF), lena gcumhdaítear neamhrialtachtaí tromchúiseacha féideartha – calaois, éilliú agus coinbhleachtaí leasa – a thagann chun cinn agus RRF á chur chun feidhme. Sheol sé staidéar freisin maidir le forbairt an Chórais Bainistíochta Neamhrialtachtaí (IMS) amach anseo, chun aghaidh a thabhairt ar cheisteanna idir‑inoibritheachta agus feabhas a chur ar thuairisciú ag na Ballstáit. I gcomhréir leis an dara cuspóir ag CAFS, leanadh den dul chun cinn ar roinnt gníomhaíochtaí arb é is cuspóir dóibh comhar agus comhoibriú idir ranna an Choimisiúin a chothú agus córas formhaoirseachta frithchalaoise níos éifeachtaí a sholáthar don Choimisiún. Géaraíodh ar theagmháil agus comhar idir ranna an Choimisiúin, go háirithe trí chruinnithe tráthrialta de ghrúpaí ionadaithe de chuid an Choimisiúin – a chuirtear ar bun de réir mhodh nó théama bainistíochta – faoi choimirce an líonra chun calaois a chosc agus a bhrath (FPDNet) faoi cheannas OLAF. Gheall an Coimisiún freisin go gcuirfeadh sé feabhas ar an bhfaireachán ar na bearta leantacha a dhéantar i leith mholtaí OLAF, mar chuid fhíor‑riachtanach de na hiarrachtaí chun cistí a caitheadh go míchuí a chur ar ais i mbuiséad an Aontais. Rinne an Coimisiún agus OLAF iarracht chomhbheartaithe méadú a dhéanamh ar éifeachtúlacht an fhaireacháin sin agus rinne measúnú ar thart ar 1 700 moladh airgeadais arna n‑eisiúint chuig ranna agus gníomhaireachtaí feidhmiúcháin an Choimisiúin idir 2012 agus 2020. San iomlán, tá suim na méideanna a mholtar dá n‑aisghabháil le haghaidh 2012‑2020 cothrom le níos mó ná EUR 7 mbilliún a bhfuil beagnach 40 % de nasctha le cúig mhórchás gearrluachála custaim. Chun iarrachtaí leanúnacha frithchalaoise a áirithiú sa Choimisiún, agus chun aghaidh a thabhairt ar a bhfuil fágtha de ghníomhaíochtaí phlean gníomhaíochta CAFS 2019 agus ar thosaíochtaí nua an Choimisiúin araon, tá OLAF ag smaoineamh ar athbhreithniú spriocdhírithe a dhéanamh ar an bplean. Tá príomhchuspóirí agus bunphrionsabail CAFS fós bailí agus beartaítear go ndíreoidh plean gníomhaíochta athbhreithnithe ar thosaíochtaí an Choimisiúin amhail MFF nua, RRF, comhar le OIPE, agus ról an digitithe sa chomhrac in aghaidh na calaoise.

3.1.4.An Oifig Eorpach Frith‑Chalaoise (OLAF) Déanann an Oifig Eorpach Frith‑Chalaoise (OLAF) imscrúduithe neamhspleácha ar chalaois agus éilliú lena mbaineann cistí an Aontais agus forbraíonn beartas frithchalaoise an Aontais chun calaois, éilliú agus aon ghníomhaíocht neamhdhleathach eile a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais a chomhrac. Rinneadh thart ar 1 100 roghnúchán le linn na bliana, agus osclaíodh 234 chás imscrúdaithe nua mar gheall orthu. D’éirigh le OLAF 212 imscrúdú san iomlán a thabhairt i gcrích le linn na bliana agus d’eisigh sé, dá thoradh sin, 294 cinn de mholtaí airgeadais, breithiúnacha, araíonachta agus riaracháin chuig údaráis inniúla an Aontais agus údaráis inniúla náisiúnta. Bhain tromlach na moltaí sin le haisghabháil chistí an Aontais ag an Aontas agus ag na húdaráis náisiúnta i gceist – EUR 527.4 milliún in 2021. A bhuí le hobair OLAF, rinneadh an caitheamh míchuí ar níos mó ná EUR 340 milliún a chosc. Le himscrúduithe OLAF léiríodh roinnt treochtaí nua i ngníomhaíocht chalaoiseach, amhail calaois a bhaineann le COVID‑19, leis an aistriú glas agus leis an mbainistiú dramhaíola. Síníodh chomhshocrú oibre idir OLAF agus OIPE an 5 Iúil 2021 d’fhonn comhar oibríochtúil a bharrfheabhsú. Tá torthaí nithiúla ar an gcomhar sin cheana. Ba ó OLAF a tháinig cuid shuntasach faisnéise isteach chuig OIPE in 2021: Bhí 85 cinn dá imscrúduithe coiriúla bunaithe ar thuairisciú imscrúduithe OLAF. Is é EUR 2.2 billiún an méid iomlán damáiste féideartha do bhuiséad an Aontais a mheastar a bheith i gceist leis na hábhair faoi imscrúdú a thuairiscigh OLAF in 2021. Sholáthair imscrúdaitheoirí agus anailísithe fóiréinseacha OLAF tacaíocht shubstaintiúil d’imscrúduithe OIPE freisin, trína bheith rannpháirteach in agallaimh le finnéithe mar shaineolaithe agus trí anailís mhionsonraithe ar chúrsaí custaim a sholáthar. D’oscail OLAF roinnt imscrúduithe comhlántacha. Bhí roinnt torthaí suntasacha orthu sin i dtéarmaí ceartais airgeadais agus choiriúil. 3.1.5.Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (OIPE) Tá sé de chumhacht ag Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (OIPE), ina cáil mar an chéad údarás ionchúisimh fornáisiúnta, coireanna a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais a imscrúdú agus a ionchúiseamh sna 22 Bhallstát rannpháirteacha. Chuaigh OIPE i mbun oibríochtaí an 1 Meitheamh 2021. Fuair an Oifig 2 832 thuairisc agus osclaíodh 576 imscrúdú san iomlán faoi dheireadh 2021 (515 cinn díobh ina n‑imscrúduithe gníomhacha faoin 31 Nollaig 2021). Ba ó údaráis náisiúnta nó ó pháirtithe príobháideacha go príomha a tháinig na tuairiscí. Thug OIPE comhshocrú oibre le hOifig Ard‑Ionchúisitheora na hUngáire i gcrích agus táthar i mbun caibidlíochta maidir le comhshocrú oibre leis an bPolainn, le hÉirinn agus leis an Danmhairg. A mhéid a bhaineann le haisghabháil na bhfáltas as gníomhaíochtaí coiriúla, rinneadh 81 ghníomhaíocht aisghabhála in 12 cheann de na Ballstáit rannpháirteacha (an Iodáil, an Bheilg, an Ghearmáin, an Rómáin, an tSeicia, an Chróit, an Fhionlainn, an Laitvia, Lucsamburg, an Spáinn, an Liotuáin agus an Phortaingéil). D’iarr OIPE go ngabhfaí níos mó ná EUR 152 mhilliún san iomlán agus deonaíodh an ghabháil ar níos mó ná EUR 147 milliún. I gcomhréir leis an ionchúiseamh sainordaitheach, tá oibleagáid ar OIPE imscrúduithe a thionscnamh in aon chás ina bhfuil forais réasúnta lena chreidiúint go ndearnadh cion, nó go bhfuil cion á dhéanamh, laistigh dá inniúlacht. Tá oibleagáid dhlíthiúil ar údaráis náisiúnta aon iompar coiriúil a mbeadh OIPE in ann a hinniúlacht a fheidhmiú ina leith a thuairisciú do OIPE. Má thosaigh údaráis náisiúnta ag déanamh imscrúdú ar chion a thagann faoi inniúlacht OIPE agus má chinneann OIPE a cheart easghairme a fheidhmiú, tá oibleagáid orthu a gcásanna a thabhairt ar láimh dó. Is iad na hIonchúisitheoirí Tarmligthe Eorpacha sna Ballstáit rannpháirteacha a thionscnaíonn imscrúduithe agus 22 Imscrúdaitheoir Eorpacha agus an Príomh‑Ionchúisitheoir Eorpach i Lucsamburg a dhéanann formhaoirseacht orthu. Tá na hIonchúisitheoirí Tarmligthe Eorpacha leabaithe i seirbhísí ionchúisimh phoiblí náisiúnta nó in oifigí breithiúnacha náisiúnta. Ní féidir ach le ceanncheathrú OIPE, trí na 15 Dhlísheomra Bhuana nó tríd an 22 Ionchúisitheoir Eorpacha, treoir a thabhairt dóibh maidir lena n‑obair oibriúcháin, áfach. Bhí 95 cinn d’Ionchúisitheoirí Tarmligthe Eorpacha gníomhach in 2021 agus beartaítear 140 díobh a cheapadh. Tháinig Coláiste OIPE le chéile 34 huaire agus ghlac sé 125 chinneadh. Leasaigh agus d’fhorlíon sé roinnt cinntí bunaithe ar na ceachtanna a foghlaimíodh an chéad uair, maidir le leithdháileadh cásanna ar na Dlísheomraí Buana, mar shampla, nó maidir le fíorú na faisnéise a cláraíodh chun measúnú a dhéanamh ar inniúlacht OIPE. Foráiltear leis an gcreat dlíthiúil lena rialaítear OIPE go mbunóidh sé caidreamh comhair leis an gCoimisiún agus go gcoinneoidh sé an caidreamh sin ar bun chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint. Chuige sin, tá comhaontú arna thabhairt i gcrích acu lena leagtar amach na modúlachtaí le haghaidh a gcomhair. Tugtar mionsonraí sa Chomhaontú, arna shíniú an 18 Meitheamh 2021, maidir leis na comhshocruithe riaracháin atá ann chun na hoibleagáidí frithpháirteacha i leith faisnéise agus comhairliúcháin a leagtar síos i Rialachán OIPE a chur chun feidhme. Tá sé d’aidhm acu, ar thaobh amháin, é a chur ar a chumas do OIPE imscrúdú agus ionchúiseamh a dhéanamh go héifeachtach ar choireanna a dhéanann difear do bhuiséad an Aontais; agus, ar an taobh eile, é a chur ar a gcumas do ranna de chuid an Choimisiúin a áirithiú go ndéanfar bearta leantacha riaracháin, airgeadais agus araíonachta iomchuí maidir le himscrúduithe OIPE, lena n‑áirítear bearta réamhchúraim chun buiséad an Aontais a chosaint. Sonraítear leis an gComhaontú, go háirithe, a) na cineálacha sonracha faisnéise nó comhairliúcháin atá le tarchur i ngach cás; b) na pointí teagmhála ábhartha; c) na nósanna imeachta is infheidhme, uirlisí cumarsáide, teimpléad agus sprioc‑amanna; agus d) na coinníollacha faoina mbeidh OIPE in ann rochtain a fháil ar bhunachair sonraí ábhartha shonracha a ndéanann an Coimisiún bainistíocht orthu. Áirítear ann freisin tagairt don dlúthchomhar tráthúil idir an Coimisiún agus OIPE a mhéid a bhaineann le cur i bhfeidhm Rialachán (AE) Uimh. 2020/2092 maidir le córas ginearálta coinníollachta chun buiséad an Aontais a chosaint. 3.1.6.Cúirt Iniúchóirí na hEorpa (CIE) Déanann Cúirt Iniúchóirí na hEorpa (CIE) measúnú ar gheilleagar, éifeachtacht, éifeachtúlacht, dlíthiúlacht agus rialtacht ghníomhaíocht an Aontais chun feabhas a chur ar chuntasacht, trédhearcacht agus bainistíocht airgeadais.

Déanann CIE iniúchadh gach bliain ar ioncam agus caiteachas bhuiséad an Aontais agus tugann sé a thuairim ar a mhéid atá na cuntais bhliantúla iontaofa, agus ar a mhéid a chomhlíonann ioncam agus caiteachas na rialacha agus na rialacháin atá i bhfeidhm. Foilsíodh an tuarascáil bhliantúil le haghaidh bhliain airgeadais 2020 an 26 Deireadh Fómhair 2021. Tháinig CIE ar an gconclúid nach ndearnadh difear do na cuntais de dheasca míráitis ábhartha. Maidir le rialtacht na n‑idirbheart, tháinig sé ar an gconclúid go raibh an t‑ioncam saor ó earráid ábhartha. Maidir le caiteachas, léiríonn torthaí an iniúchta go raibh an leibhéal measta earráide mar an gcéanna leis an mbliain seo caite, 2.7 %. Rinne leibhéal ábhartha earráide difear do chaiteachas ardriosca (caiteachas bunaithe ar aisíocaíocht go príomha). Tuairiscíodh sé cinn de chásanna calaoise amhrasta do OLAF in 2021. 3.1.7.Eurojust Déanann Eurojust, Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar Ceartais Choiriúil, comhordú ar obair údarás náisiúnta – i mBallstáit agus i dtíortha nach Ballstáit den Aontas iad – chun imscrúdú a dhéanamh ar choireacht thrasnáisiúnta agus í a ionchúiseamh. Ó thaobh leasanna airgeadais an Aontais a chosaint, is i ndáil le Ballstáit nach bhfuil rannpháirteach in OIPE is mó atá ról aige. Lean Eurojust dá obair oibriúcháin in 2021 chun calaois a dhéanann difear do bhuiséad an Aontais agus coireanna eile PIF a chomhrac in éineacht le OIPE, OLAF agus Europol. Ar chomhar sa chomhrac in aghaidh na calaoise áiríodh rannpháirtíocht Eurojust in Oibríocht SENTINEL, arbh é ab aidhm di cosaint a thabhairt do chistí i ndáil le tionscnamh NextGenerationEU in aghaidh na calaoise, an éillithe agus aon ghníomhaíocht neamhdhleathach eile a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais (féach Léargas 11). Cuireadh tús in 2021 leis an gcomhar idir Eurojust agus OIPE. Ar shíniú a gcomhshocraithe oibre dóibh i mí Feabhra 2021, thosaigh Eurojust ag dul i gcomhar le OIPE in imscrúduithe go gairid tar éis do OIPE tús a chur lena obair oibriúcháin an 1 Meitheamh 2021. Lean OLAF de bheith ina chomhpháirtí tábhachtach oibriúcháin ag Eurojust in 2021, agus é rannpháirteach i roinnt cruinnithe comhordúcháin maidir le cásanna a dhéanann difear do bhuiséad an Aontais. Bhunaigh an dá chomhlacht sreabhadh oibre nua freisin le haghaidh comhar níos dlúithe agus lean siad de bheith ag obair ar an meastóireacht ar Fhoirne Comhpháirteacha Imscrúdaithe (JITanna) ina raibh OLAF rannpháirteach. Mar ab amhlaidh i mblianta roimhe sin, lean Eurojust agus OLAF de bheith ag comhroinnt saineolais maidir leis an gcomhrac in aghaidh na calaoise. I ndiaidh sheimineár Eurojust le haghaidh imscrúdaitheoirí OLAF in 2020, d’fhreastail saineolaithe Eurojust ar chuir i láthair a rinne OLAF in 2021 maidir le cás‑staidéir, modhanna anailíse sonraí agus an creat dlíthiúil athbhreithnithe is infheidhme d’imscrúduithe OLAF. 3.1.8.Europol Feidhmíonn Europol, Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh i ndáil le Comhar i bhForfheidhmiú an Dlí, mar lárionad tacaíochta d’oibríochtaí forfheidhmithe dlí, mar mhol faisnéise maidir le gníomhaíochtaí coiriúla agus mar lárionad saineolais i dtaca le forfheidhmiú an dlí. Rinne an Lárionad Eorpach um Choireacht Airgeadais agus Eacnamaíoch (EFECC), lárionad de chuid Europol, cruinniú ardleibhéil forfheidhmithe dlí a reáchtáil sa Róimh i mí Mheán Fómhair 2021, i gcomhar le húdaráis na hIodáile, agus comhaontaíodh an prionsabal seo a leanas: cuireann aon bhagairt ar RRF isteach ar dhea‑staid airgeadais an Aontais. Chuaigh Europol, OLAF, OIPE, Eurojust agus 21 Bhallstát i gcomhar le chéile i mí Mheán Fómhair 2021 freisin mar chuid d’Oibríocht SENTINEL (féach Léargas 11). 3.2.Leibhéal an Bhallstáit 3.2.1.Seirbhísí Comhordúcháin Frith‑Chalaoise (AFCOS) Tá sé de cheangal ar na Ballstáit ó 2013 seirbhís comhordúcháin frith‑chalaoise (AFCOS) a ainmniú chun comhar éifeachtach agus malartú faisnéise, lena n‑áirítear faisnéis oibriúcháin, le OLAF a éascú. Tá sé de shaoirse ag na Ballstáit a chinneadh an áit is fearr AFCOS a lonnú ina struchtúr riaracháin náisiúnta agus na cumhachtaí a bheidh ag an tseirbhís. D’fhéadfadh sainordú AFCOS a bheith éagsúil ag brath ar imthosca a bhaineann go sonrach leis an tír. I ngach cás, áfach, ba cheart a áireamh lena chúraimí comhar le OLAF agus comhordú, sa Bhallstát lena mbaineann, ar oibleagáidí agus gníomhaíochtaí reachtacha, riaracháin agus imscrúdaitheacha a bhaineann le cosaint leasanna airgeadais an Aontais. Neartaigh Lucsamburg agus an Laitvia ar AFCOS acu. Athneartaíodh foireann AFCOS i Lucsamburg chun comhordú leormhaith sa chomhrac in aghaidh na calaoise agus i gcosaint leasanna airgeadais an Aontais a áirithiú. Thuairiscigh an Laitvia gur glacadh dlí nua agus go bhfuil lámhleabhar comhfhreagrach nós imeachta ann chun a áirithiú go bhfuil cearta dlíthiúla ag AFCOS na tíre sin (a) chun bheith rannpháirteach i seiceálacha OLAF ar an láthair agus chun cúnamh a sholáthar iontu, (b) chun faisnéis nó doiciméid a iarraidh ar dhaoine príobháideacha, agus (c) chun faisnéis maidir le cuntais bhainc a fháil mar chuid d’imscrúduithe riaracháin.

Thuairiscigh an Ghréig, an Spáinn agus an tSualainn bearta a rinne AFCOS na dtíortha sin chun cuidiú le húdaráis bhainistíochta tuairisciú níos fearr ar chásanna féideartha calaoise a dhéanamh do ghníomhaireachtaí forfheidhmithe dlí. 3.2.2.Straitéisí Náisiúnta Frithchalaoise (NAFS) Mar thoradh ar an spreagadh leanúnach a thug an Coimisiún do Bhallstáit straitéisí náisiúnta frithchalaoise (NAFS) a ghlacadh, tá méadú seasta tagtha ar an líon straitéisí náisiúnta frithchalaoise a glacadh. Faoi dheireadh 2021, rinne 17 mBallstát NAFS a ghlacadh nó a nuashonrú agus as an 11 cheann nár ghlac ceann go fóill, thuairiscigh ceithre cinn díobh go raibh siad i mbun NAFS a dhréachtú, nó gar dá ghlacadh. Eochair 5 NAFS a glacadh nó a tugadh cothrom le dáta agus a tuairiscíodh 4 NAFS earnálach 3 AFS réigiúnach 2 NAFS á dhréachtú nó a ghlacadh ar bun faoi láthair 1 Gan aon NAFS ann Cé go mbíonn cumhdach agus ábhar na straitéisí éagsúil i gcónaí ar fud na mBallstát agus gur gá roinnt straitéisí a thabhairt cothrom le dáta, tháinig feabhas ar an staid fhoriomlán i gcomparáid le 2020. I ndiaidh mholtaí an Choimisiúin, tugadh roinnt de na straitéisí atá i bhfeidhm faoi láthair cothrom le dáta chun rioscaí suntasacha nua a léiriú, amhail iad sin a bhaineann le cur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta (RRF) agus éifeachtaí phaindéim COVID‑19. 3.2.3.Cur chun feidhme mholtaí 2020 ag na Ballstáit Ina Thuarascáil 2020 ar chosaint leasanna airgeadais an Aontais Eorpaigh, rinne an Coimisiún trí shraith moltaí do na Ballstáit, lena gcumhdaítear a) gnéithe trasearnála den chomhrac in aghaidh na calaoise; b) ioncam; agus c) caiteachas. Bhí sé mar aidhm ag na moltaí seo comhar a fheabhsú idir an tAontas Eorpach agus comhlachtaí náisiúnta; comhleanúnachas agus comhsheasmhacht na mbeart frith‑chalaoise náisiúnta a mhéadú; feidhmiú an aontais chustaim agus údaráis chustaim na mBallstát a optamú; creataí rialaithe inmheánaigh a neartú; agus solúbthacht agus athléimneacht le linn géarchéime a mhéadú. Maidir le gnéithe trasearnála an chomhraic in aghaidh na calaoise, mhol an Coimisiún go ndéanfadh na Ballstáit nár tháinig isteach in OPIE breithniú ar an méid sin a dhéanamh. As na cúig Bhallstát nach bhfuil ina mball den OIPE fós, léirigh an tSualainn go bhfuil sé ar intinn aici dul isteach in 2023; Dúirt an Danmhairg, Éire, an Ungáir, agus an Pholainn nach raibh sé ar intinn acu dul isteach. I réimse an ioncaim, d’fhreagair 16 Bhallstát gur chuir siad moladh an Choimisiúin chun feidhme go hiomlán maidir le measúnú a dhéanamh ar na rioscaí agus na heasnaimh a bhaineann lena straitéisí náisiúnta rialaithe custaim a tugadh chun cinn ag paindéim COVID‑19, chuir 4 chun feidhme go páirteach é, agus níor chuir 6 chun feidhme é. Léiríonn na freagraí sraith beart rathúil, amhail solúbthacht na rialuithe agus próifíliú riosca, a chinntigh gur leanadh de rialuithe a dhéanamh go héifeachtach le linn thréimhse COVID‑19 dá bhrí sin. Mar fhreagra ar an moladh measúnú a dhéanamh ar na rioscaí nár tugadh aghaidh orthu in 2020 agus bearta feabhais a chur chun feidhme chun aghaidh a thabhairt orthu, chuir 16 Bhallstát an moladh chun feidhme go hiomlán, chuir 3 chun feidhme go páirteach é, agus níor chuir 7 chun feidhme é. Maidir leis na moltaí maidir le caiteachas, thuairiscigh 11 Bhallstát gur sheol siad cleachtaí spriocdhírithe bainistíochta riosca a bhaineann le tionchar COVID‑19 agus cur chun feidhme an RRF atá le teacht, agus chuir siad an moladh chun feidhme go hiomlán; Chuir 11 chun feidhme go páirteach é, agus níor chuir 4 an moladh chun feidhme. Maidir le cé acu a chuir nó nár chuir siad feabhas ar an mbealach a bhailítear agus a úsáidtear sonraí foluiteacha agus sonraí maidir le neamhrialtachtaí braite agus calaois, thuairiscigh 14 Bhallstát gur chuir siad an moladh chun feidhme go hiomlán, thuairiscigh 7 go raibh sé curtha chun feidhme go páirteach acu, agus thuairiscigh 5 nach raibh sé curtha chun feidhme acu. Thuairiscigh formhór na mBallstát gur chuir siad a n‑úsáid de chórais TF amhail an Córas Bainistíochta Neamhrialtachtaí (IMS), Arachne, an Córas Luathbhraite agus Eisiaimh (EDES), chomh maith le héagsúlacht uirlisí TF náisiúnta, in oiriúint chun feabhas a chur ar cháilíocht na sonraí ar oibrigh siad leo. Spreag an moladh deiridh maidir le caiteachas na Ballstáit chun córas comhtháite agus idir‑inoibritheach faisnéise agus faireacháin a úsáid a chuirfidh an Coimisiún ar fáil do RRF agus do bhuiséad an Aontais. Thuairiscigh 19 mBallstát gur chuir siad chun feidhme go hiomlán é, thuairiscigh 4 gur chuir siad chun feidhme go páirteach é, agus thuairiscigh 3 nár chuir siad an moladh chun feidhme. 4.Comhar frith‑chalaoise Tá sé ríthábhachtach don Aontas an chalaois a chomhrac, go háirithe i bhfianaise an róil atá aige ar ardán an domhain. Tá comhar ríthábhachtach chun a áirithiú go mbeidh an comhrac sin éifeachtach. Tugtar cuntas sa roinn seo ar na forbairtí is suntasaí sa réimse seo. 4.1.Comhar idirnáisiúnta 4.1.1.Comhar le tíortha nach Ballstáit den Aontas iad agus forálacha cúnaimh fhrithpháirtigh agus frith‑chalaoise i gcomhaontuithe idirnáisiúnta

Tá comhar le comhpháirtithe idirnáisiúnta ríthábhachtach chun cistí an Aontais a chaitear lasmuigh den Eoraip agus taobh ioncaim bhuiséad an Aontais a chosaint. Chun é sin a dhéanamh, in 2021, lean OLAF ‑ in éineacht le roinn ábhartha an Choimisiúin ‑ de bheith ag áirithiú go raibh forálacha fónta frith‑chalaoise i gcomhaontuithe maoiniúcháin agus i gconarthaí eile, lena n‑áirítear an fhéidearthacht rialuithe agus imscrúduithe a dhéanamh a bhaineann le cistí a cuireadh chun feidhme lasmuigh den Aontas. Thug OLAF socruithe comhair riaracháin i gcrích freisin le dhá údarás comhpháirtíochta idirnáisiúnta, Oifig Ard‑Ionchúisitheora na hÚcráine agus an Eagraíocht Dhomhanda Chustaim (WCO). Cuidíonn socruithe den sórt sin le dlúthchaidreamh a chothú le comhpháirtithe atá rannpháirteach sa chomhrac in aghaidh na calaoise trí chreat treorach a sholáthar le haghaidh comhar praiticiúil, e.g. faisnéis nó dea‑chleachtais a chomhroinnt. In 2021, d’eagraigh OLAF imeachtaí for‑rochtana ar líne freisin chun teagmhálacha oibríochtúla nua a bhunú le húdaráis imscrúdaitheacha i dtíortha nach Ballstáit den Aontas iad agus chun tuairisciú calaoise agus neamhrialtachtaí a spreagadh trí Thoscaireachtaí an Aontais ar fud an domhain. Tá comhar le tríú tíortha chun sáruithe ar an reachtaíocht custaim a chosc, a bhrath agus a chomhrac bunaithe ar chomhaontuithe maidir le cúnamh riaracháin frithpháirteach (MAA) in ábhair chustaim. Bíonn comhaontuithe den sórt sin ina rannchuidiú tábhachtach le leasanna airgeadais an Aontais a chosaint. Tá comhaontuithe ann le 87 dtír, lena n‑áirítear le comhpháirtithe trádála móra an Aontais, amhail na Stáit Aontaithe, an tSín agus an tSeapáin faoi láthair. In 2021, tugadh caibidlíochtaí le tíortha Oirthear agus Dheisceart na hAfraice (ESA5) i gcrích, agus bhí caibidlíochtaí ar bun leis an Astráil, an Indinéis agus an Ríocht Aontaithe i leith Ghiobráltar. Is iondúil go mbíonn clásal frith‑chalaoise i gcomhaontuithe saorthrádála, lena mbaineann tarraingt siar shealadach fabhair taraife ar tháirge i gcásanna calaoise custaim tromchúisí nó ina mbíonn easpa leanúnach comhair leormhaith chun é a chomhrac. Déanta na fírinne, is conditio sine qua non é clásal den sórt sin chun fabhar taraife a dheonú ar thríú tíortha. 4.1.2.Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe in aghaidh an Éillithe CoSP9 agus réitigh urraithe ag an Aontas Eorpach Tá an tAontas ina pháirtí i gCoinbhinsiún na Náisiún Aontaithe in aghaidh an Éillithe (UNCAC), an t‑aon ionstraim frith‑éillithe uilíoch atá ceangailteach ó thaobh dlí de. Déanann an Coimisiún ionadaíocht ar an Aontas ag gach próiseas a bhaineann le UNCAC, lena n‑áirítear rannpháirtíocht i gcruinnithe an ghrúpa athbhreithnithe cur chun feidhme agus sna meithleacha oscailte um Éilliú a Chosc agus um Aisghabháil Sócmhainní. Tá an Sásra le haghaidh Athbhreithniú ar Chur chun Feidhme an Choinbhinsiúin ceangailteach ar gach páirtí sa Choinbhinsiún, lena n‑áirítear an tAontas Eorpach. I mí an Mheithimh 2021, d’fhógair an Coimisiún d’Oifig na Náisiún Aontaithe i leith Drugaí agus Coireachta (UNODC) go raibh sé ullamh dul faoin bpróiseas athbhreithnithe dá bhforáiltear faoi UNCAC. I mí Iúil 2021, seoladh an t‑athbhreithniú um chur chun feidhme go hoifigiúil. Ag a naoú Comhdháil de Pháirtithe Stáit (CoSP) in Sharm el‑Sheikh, an Éigipt, i mí na Nollag 2021, chuir an tAontas a chuid iarrachtaí diana leanúnacha i dtábhacht chun tacú leis an rannpháirtíocht is leithne den tsochaí shibhialta agus eagraíochtaí neamhrialtasacha ábhartha sa chomhrac in aghaidh an éilithe. Le linn an phlé ghinearálta, thug an tAontas dá aire ról OIPE agus OLAF sa chomhrac in aghaidh an éillithe agus leag sé béim ar a thábhachtaí atá na meáin agus iriseoirí iniúchacha. Bhí ceithre cinn as na hocht rún a glacadh urraithe ag an Aontas, go háirithe maidir le héilliú a chosc, an comhar idirnáisiúnta a neartú le linn éigeandálaí agus freagairt i gcás géarchéime agus téarnaimh chomh maith leis an gcomhrac réigiúnach in aghaidh an éillithe. 4.1.3.An comhrac in aghaidh na trádála aindleathaí i dtáirgí tobac Leanadh an dara plean gníomhaíochta chun an trádáil neamhdhleathach tobac a chomhrac (2018‑2022), a chuir an Coimisiún i láthair i mí na Nollag 2018 agus ina raibh bearta beartais agus bearta oibríochtúla forfheidhmiúcháin an dlí, de bheith curtha chun feidhme i gcaitheamh 2021, agus bhí líon mór príomhghníomhaíochtaí ar siúl nó tugtha chun críche faoi dheireadh 2021. Bíonn príomhról ag an gCoimisiún sa réimse seo ar leibhéal iltaobhach agus go déthaobhach le tíortha foinseacha agus idirthurais. Ar an leibhéal iltaobhach, is comhaontú idirnáisiúnta é an Prótacal ar mhaithe le trádáil aindleathach i dtáirgí tobac a dhíothú den Chreat‑Choinbhinsiún maidir le Rialú Tobac (Prótacal FCTC) atá dírithe ar thrádáil aindleathach tobac ar fud an domhain a laghdú go suntasach. Tá OLAF, i ndlúthchomhar le ranna ábhartha an Choimisiúin agus leis na Ballstáit, rannpháirteach go gníomhach in obair a bhaineann le Prótacal FCTC. Rinne OLAF ionadaíocht thar ceann an Aontais agus na mBallstát rannpháirteach ag an dara Cruinniú de chuid na bPáirtithe a bhí ar siúl i mí na Samhna 2021. Le linn an chruinnithe sin, formheasadh conclúidí dhá mheitheal (Rianú agus Lorgaireacht, agus Cúnamh agus Comhar), agus moladh straitéis chúnaimh nua chun tacú le cur chun feidhme an Phrótacail. Chomhaontaigh na Páirtithe uile lena mbaineann freisin leanúint ar aghaidh ag obair ar Phointe Fócasach Domhanda um Chomhroinnt Faisnéise chun córais rianaithe agus lorgaireachta a chumasú chun faisnéis a mhalartú agus chun tacú leis an gcomhrac domhanda in aghaidh na trádála aindleathaí sa tobac. 4.2.Comhar idir an tAontas Eorpach agus na Ballstáit 4.2.1.Gníomhaíochtaí an Choiste Chomhairligh um Chomhordú ar Chalaois a Chosc (COCOLAF) Tugann an Coiste Comhairleach um Chomhordú ar Chalaois a Chosc (COCOLAF) an Coimisiún (a bhfuil OLAF mar ionadaí dó) agus saineolaithe Ballstáit le chéile. Soláthraíonn sé fóram chun na príomhfhorbairtí sa chomhrac in aghaidh na calaoise a phlé agus chun an tuarascáil seo a ullmhú. Tá a chuid oibre bunaithe ar cheithre mheitheal agus seisiúin iomlánacha. In 2021, eagraíodh dhá chruinniú iomlánacha i mí an Mheithimh agus i mí na Nollag, reáchtáladh dhá chruinniú den fhoghrúpa maidir le tuairisciú agus anailísiú calaoise agus neamhrialtachtaí eile, agus ceann amháin den fhoghrúpa maidir le calaois a chosc. Ba dheiseanna maithe iad na cruinnithe seo chun na treochtaí is déanaí maidir le neamhrialtachtaí agus calaois a phlé agus na huirlisí TF a úsáidtear chun cistí an Aontais a bhainistiú. D’fheidhmigh siad mar nasc tábhachtach freisin idir OLAF agus a chomhpháirtithe le linn na paindéime, ag coimeád línte cumarsáide ar oscailt agus ag ligean do rannpháirtithe faisnéis agus dea‑chleachtais a chomhroinnt. Reáchtáladh an cruinniú bliantúil idir AFCOS Ballstát i mí Mheán Fómhair, ar líne. Dhírigh na cainteanna ar RRF. I mí na Nollag, chomhaontaigh an foghrúpa maidir le calaois a chosc ar shainghrúpa a bhunú a bheidh tiomnaithe d’uirlisí TF a úsáid chun acmhainní RRF a chosaint. 4.2.2.Clár frith‑chalaoise an Aontais Eorpaigh Cuireadh clár nua clár frith‑chalaoise an Aontais (UAFP) in ionad chlár Hercule III, a thug cúnamh do thionscadail a thacaíonn leis an gcomhrac in aghaidh na calaoise agus chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint faoin gCreat Airgeadais Ilbhliantúil (CAI) 2014‑2020 le glacadh Rialachán (AE) 2021/785. Comhthiomsaíonn UAFP trí ghníomhaíocht dhifriúla ar leithligh a bhí ann roimhe, ach cuireann sé leis an rath a bhí ar chlár Hercule III. Cumasctar UAFP le haon creat amháin cuid maoiniúcháin Hercule, maoiniú an Chórais Faisnéise Frith‑Chalaoise (ardán AFIS), chun tacú le cúnamh frithpháirteach na mBallstát in ábhair chustaim agus ábhair thalmhaíochta, agus an Córas Bainistíochta Neamhrialtachtaí (IMS), chun neamhrialtachtaí a thuairisciú, lena n‑áirítear calaois, i gcásanna a bhaineann le bainistíocht chomhroinnte agus le cistí cúnaimh réamhaontachais. Cuireann sé sin feabhas ar shineirgí idir na snáitheanna éagsúla agus cruthaíonn sé barainneachtaí le haghaidh acmhainní, lena n‑áirítear an tsolúbthacht airgeadais chun cistiú laistigh den chlár a ath‑leithdháileadh ar ghníomhaíocht amháin nó ar cuid de ghníomhaíocht eile, i gcás inar gá.

Tá dhá chuspóir ghinearálta ag UAFP. Ar an gcéad dul síos, tá sé mar aidhm leis leasanna airgeadais an Aontais a chosaint. Ar an dara dul síos, tá sé mar aidhm leis tacú le cúnamh frithpháirteach idir údaráis riaracháin na mBallstát, agus maidir le comhar idir na Ballstáit agus an Coimisiún chun a áirithiú go gcuirtear an dlí i bhfeidhm i gceart maidir le hábhair chustaim agus ábhair thalmhaíochta. Tá trí chuspóir shonracha ag an gclár: (1)calaois, éilliú agus aon ghníomhaíocht neamhdhleathach eile a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais a chosc agus a chomhrac; (2)tacú le tuairisciú neamhrialtachtaí, lena n‑áirítear calaois, maidir le cistí bainistíochta comhroinnte agus cistí cúnaimh réamhaontachais bhuiséad an Aontais; (3)uirlisí a sholáthar le haghaidh malartú faisnéise agus tacaíocht le haghaidh gníomhaíochtaí oibríochtúla i réimse an chúnaimh riaracháin fhrithpháirtigh in ábhair chustaim agus ábhair thalmhaíochta. Is scáth‑théarma é AFIS do shraith feidhmchlár TF frith‑chalaoise arna n‑oibriú ag OLAF ag úsáid bonneagar teicniúil coiteann, a bhfuil sé d’aidhm aige malartú tráthúil agus slán faisnéise faoi chalaois idir riaracháin inniúla náisiúnta agus an Aontais, chomh maith le. sonraí ábhartha a stóráil agus a anailísiú. Tá breis agus 8 500 úsáideoir deiridh cláraithe ag tairseach AFIS i mbeagnach 1 400 seirbhís inniúil ó Bhallstáit, ó thríú tíortha comhpháirtíochta, ó eagraíochtaí idirnáisiúnta, ón gCoimisiún agus ó institiúidí eile an Aontais. Is mar gheall air sin is féidir barainneachtaí scála agus sineirgí substaintiúla chun sraith chomh leathan agus chomh héagsúil sin de sheirbhísí agus d’uirlisí TF a fhorbairt, a chothabháil agus a oibriú. Tacaíonn AFIS le cúnamh frithpháirteach i gcustaim le huirlisí comhair amhail VOCU (Aonad Comhordúcháin Oibríochtaí Fíorúla) le haghaidh comhoibríochtaí custaim, ríomhphost slán (Post AFIS) agus modúil shonracha malartaithe faisnéise. Soláthraíonn sé tacaíocht freisin trí bhunachair shonraí amhail CIS (an Córas Faisnéise Custaim) agus FIDE (Bunachar Sonraí Aitheantais Comhaid Imscrúdaithe Custaim), an t‑eolaire Teachtaireachtaí Stádais Coimeádán (CSM) agus an t‑eolaire Allmhairithe, Onnmhairithe agus Idirthurais (IET); agus cuireann sé tacaíocht ar fáil trí uirlisí anailísíochta sonraí amhail AMT (Uirlis Faireacháin Uathoibrithe) agus feidhmchláir leictreonacha sreafa oibre amhail ToSMA (Feidhmchlár Bainistíochta Urghabhálacha Tobac). Tá tuilleadh forbairtí ar siúl maidir le bunú ardáin anailísigh in AFIS chun tacú le hanailís straitéiseach agus oibríochtúil. Is é an príomhbhunús dlí le haghaidh oibriú an ardáin AFIS é Rialachán (CE) Uimh. 515/97 ón gComhairle maidir le cúnamh frithpháirteach idir údaráis riaracháin na mBallstát agus maidir le comhar idir na Ballstáit agus an Coimisiún chun a áirithiú go gcuirtear an dlí i bhfeidhm i gceart maidir le hábhair chustaim agus ábhair thalmhaíochta. Is feidhmchlár é IMS ar ardán AFIS a éascaíonn tuairisciú neamhrialtachtaí agus calaoise a bhraitear ag údaráis náisiúnta i réimse na bainistíochta comhroinnte agus an réamhaontachais i gcomhréir le rialacháin earnála agus comhaontuithe maoiniúcháin. In 2021, coimisiúnaíodh staidéar chun feabhsuithe féideartha ar an gcóras a shainaithint bunaithe ar riachtanais úsáideoirí agus páirtithe leasmhara, agus chun féachaint an bhféadfaí feabhas a chur ar idir‑inoibritheacht le córais TF frith‑chalaoise eile de chuid an Choimisiúin, amhail Arachne agus EDES. 4.2.3.Comhar i réimse an ioncaim 4.2.3.1.An clár custaim Cé nach dtugann an clár custaim (Rialachán (AE) 2021/444) aghaidh go díreach ar an gcomhrac in aghaidh na calaoise, is comhpháirtí tábhachtach é i gcosaint leasanna airgeadais agus eacnamaíocha an Aontais agus na mBallstát. Mar cholún den chlár, tá ról fíor‑riachtanach ag a chórais TF in éascú a dhéanamh ar mhalartú faisnéise agus sonraí, lena n‑áirítear faisnéis riosca, idir na Ballstáit, mar sin ag tacú le bailiú na ndleachtanna éagsúla (e.g. dleachtanna custaim, CBL agus dleachtanna máil ar allmhairí). Tacaíonn an clár freisin le gníomhaíochtaí comhair, lena n‑áirítear grúpaí tionscadail, líonraí saineolaithe, ceardlanna agus gníomhaíochtaí oiliúna agus tacaíocht forbartha inniúlachtaí daonna eile, a chuireann ar a gcumas d’údaráis na mBallstát dea‑chleachtais a chomhroinnt agus feabhas a chur ar rialuithe custaim agus ar bhailiú dleachtanna. Ina theannta sin, ba cheart go dtacódh an Ionstraim nuabhunaithe le haghaidh Tacaíocht Airgeadais um Threalamh Rialaithe Custaim (Rialachán (AE) 2021/1077), atá beartaithe le húsáid ag gach cineál teorainneacha, leis an aontas custaim agus le hobair na n‑údarás custaim, go háirithe trí chuidiú a thabhairt dóibh chun leasanna airgeadais agus eacnamaíocha an Aontais a chosaint, chun slándáil agus sábháilteacht a áirithiú san Aontas agus chun é a chosaint ar thrádáil éagórach agus neamhdhleathach, amhail góchumadh earraí, agus gníomhaíocht ghnó dhlisteanach á éascú. 4.2.3.2.Clár Fiscalis Cuimsítear le clár Fiscalis (Rialachán (AE) 2021/847) raon leathan gníomhaíochtaí chun tacú le comhar idir údaráis chánach na mBallstát chun leasanna airgeadais agus eacnamaíocha an Aontais agus a chuid Ballstát a chosaint, lena n‑áirítear iad a chosaint ó chalaois cánach, imghabháil cánach agus seachaint cánach. Cuireann clár Fiscalis deiseanna ar fáil freisin d’údaráis náisiúnta dul i gcomhar trí chórais TF a úsáid, trí ghníomhaíochtaí comhoibríocha agus trí ghníomhaíochtaí forbartha inniúlachta. 4.2.3.3.Comhoibríochtaí custaim (JCOnna) Is gníomhaíochtaí spriocdhírithe lena mbaineann tréimhse theoranta iad comhoibríochtaí custaim (JCO) chun calaois agus smuigleáil earraí íogaire i limistéir shonracha atá i mbaol agus/nó ar bhealaí trádála sainaitheanta a chomhrac. I dteannta imscrúduithe dá chuid ar chásanna calaoise ioncaim agus góchumtha, comhordaíonn OLAF JCOnna mórscála a bhaineann le comhpháirtithe oibríochtúla an Aontais agus idirnáisiúnta. Cuirtear an tacaíocht a sholáthraíonn OLAF in oiriúint do gach JCO agus féadfaidh úsáid a bhonneagair theicniúil bhuain, uirlisí cumarsáide agus TF, go háirithe VOCU le haghaidh malartú slán faisnéise, chomh maith le hanailís straitéiseach, tacaíocht riaracháin agus airgeadais a áireamh. In 2021, d’eagraigh nó chomheagraigh OLAF dhá oibríocht maidir le haghaidhmhaisc agus táirgí tobac, agus bhí baint aige le roinnt oibríochtaí arna dtionscnamh ag na Ballstáit, Europol, an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta (FRONTEX) nó WCO. Oibriú Tuairisc S’CARE FACE Arna eagrú ag OLAF, i ndlúthchomhar le hArd‑Stiúrthóireachtaí eile (Ard‑Stiúrthóireachtaí TAXUD, GROW, SANTE agus JUST) chun feabhas a chur ar eolas ar fud an Aontais maidir leis an bpróiseas chun aghaidhmhaisc a cheadú isteach san Aontas. Bhí S’CARE FACE i bhfeidhm idir Eanáir agus Márta 2021. Le linn na hoibríochta, chuir na Ballstáit rannpháirteacha cosc ​​ar 49 milliún aghaidhmhasc góchumtha nó faoi bhun an chaighdeáin ó theacht isteach i margadh an Aontais. SCORPION II Arna chomheagrú ag Misean Cúnaimh Teorann de chuid an Aontais Eorpaigh go dtí an Mholdóiv agus an Úcráin (EUBAM) agus OLAF, bhí urghabháil 8.5 milliún toitín mar gheall ar an JCO seo, a dhírigh ar smuigleáil táirgí tobac ag teorainn thoir an Aontais. POSTBOX III Arna chomheagrú ag custaim na hIodáile agus Guardia di Finanza le tacaíocht ó OLAF, comhar idir Europol agus rannpháirtíocht 20 Ballstát. Dhírigh an oibríocht ar thrádáil neamhdhleathach táirgí góchumtha, táirgí cógaisíochta agus earraí a bhaineann le COVID‑19, drugaí, speicis ainmhithe agus plandaí i mbaol, agus gearrluacháil earraí ag úsáid an ghréasáin oscailte agus dhorcha araon. Mar thoradh ar an oibríocht coimeádadh breis agus 1 400 lastas earraí aindleathacha, lena n‑áirítear breis agus 35 000 píosa earraí góchumtha, nótaí bainc góchumtha dar luach thart ar EUR 240 000, breis agus 1 500 ítim d’ábhair a bhaineann le COVID‑19, 240 kg de thoitíní agus tobac smuigleáilte agus breis agus 20 kg de channabas agus fíorchnáib. ATHENA V Maidir le smuigleáil airgid san Aontas ag úsáid seirbhísí cúiréara, poist agus beartán. Chomhordaigh údarás custaim na Spáinne an oibríocht sin le tacaíocht ó OLAF agus rannpháirtíocht 13 Bhallstát agus Europol. Rialaíodh níos mó ná 14 000 pacáiste le linn na hoibríochta. Tá meastóireacht ar na torthaí fós ar siúl. ARKTOS 3 Gníomhaíocht chomhpháirteach arna stiúradh ag FRONTEX, an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta, agus arna comhstiúradh ag an Liotuáin agus ag an bPolainn le tacaíocht ó INTERPOL, OLAF, Eurojust agus Europol chomh maith le gardaí teorann, póilíní agus oifigigh chustaim ón Eastóin, ón bhFionlainn, ón Laitvia, ón tSlóvaic agus ón tSualainn. Dhírigh sé ar chalaois mháil, go háirithe smuigleáil tobac, calaois doiciméad agus smuigleáil imirceach ag pointí trasnaithe teorann roghnaithe ag teorainneacha talún thoir an Aontais. De thoradh ar an ngníomh, bhraith údaráis forfheidhmithe dlí níos mó ná 400 táirge tobac nuálach, amhail toitíní leictreonacha agus leachtanna toitíní leictreonacha. I measc na n‑earraí neamhdhleathacha a urghabhadh bhí 6.7 milliún toitín neamhdhleathach agus 2.6 tonna de thobac amh, chomh maith le leath‑thona de dhrugaí neamhdhleathacha. Gabhadh cúig smuigléir déag, agus braitheadh ​​níos mó ná 200 doiciméad brionnaithe. Gníomhaíocht Chomhpháirteach CELBET 8 Arna heagrú ag Foireann Saineolaithe Teorann Talún an Oirthir agus an Oirdheiscirt (CELBET) le tacaíocht ó OLAF. Dhírigh sé ar rialuithe airgid, agus ar bhrath toitíní neamhdhleathacha agus táirgí tobac eile chomh maith le páirteanna góchumtha feithiclí, éadaí, bróga agus cosmaidí a thagann isteach san Aontas trína theorainn thoir. STOP II Arna eagrú ag an WCO, ba í seo an oibríocht dhomhanda faoi stiúir custaim ba mhó riamh a raibh baint ag 146 údarás custaim Ballstáit léi, le tacaíocht ó Europol, INTERPOL, Oifig na Náisiún Aontaithe i leith Drugaí agus Coireachta (UNODC) agus an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte (WHO), in éineacht le cuideachtaí cógaisíochta agus gníomhaithe eile san earnáil phríobháideach. Ba í sprioc na hoibríochta ná trádáil aindleathach i gcógais, vacsaíní agus feistí leighis a bhaineann le COVID‑19. De thoradh air urghabháil 365.7 milliún aonad, a bhain 195.5 milliún leigheas le COVID‑19, 156.7 milliún feiste leighis (amhail fearais tástála COVID‑19, aghaidhmhaisc, lámhainní caite, glóthach díghalráin agus sorcóirí ocsaigine) agus thart ar 13.5 milliún dáileog de vacsaíní COVID‑19. LUDUS II Arna heagrú ag Europol le rannpháirtíocht OLAF, Oifig Maoine Intleachtúla an Aontais Eorpaigh (EUIPO), an WCO agus 21 thír. De thoradh air sin, urghabhadh breis agus 5 mhilliún bréagán falsa agus neamhdhleathach, arbh fhiú EUR 18 milliún iad. Bhí rioscaí ag baint leis na hearraí urghabhála amhail nochtadh do cheimiceáin, tachtadh, turraing leictreach, damáiste don éisteacht agus contúirtí dóiteáin. OPSON X Oibríocht chomhpháirteach Europol/INTERPOL a dhíríonn ar bhia agus ar dheochanna bréige agus faoi bhun an chaighdeáin. Bhí OLAF i gceannas ar ghníomhaíocht spriocdhírithe maidir le fíon agus deochanna alcólacha agus chomhordaigh sé obair 19 mBallstát agus 3 thír nach Ballstáit den Aontas iad. De thoradh ar an ngníomh sin urghabhadh beagnach 1.8 milliún lítear fíona agus de dheochanna alcólacha ag údaráis chustaim agus phóilíneachta na hEorpa: 215 000 lítear de dheochanna alcólacha góchumtha, fíon agus vodca den chuid is mó; agus 1 550 000 lítear de dheochanna alcólacha, fíonta agus beoracha éagsúla, a sháraíonn rialacha fioscacha nó caighdeáin sábháilteachta bia. SHIELD II Arna eagrú ag Europol. Bhí OLAF i gceannas ar ghníomhaíocht spriocdhírithe le 17 mBallstát in aghaidh substaintí góchumtha agus hormónacha, forlíontaí bia agus leigheasanna le haghaidh mífheidhmiú ardúcháin, ag stopadh 254 731 táibléad agus 131 027 fial de chógais leighis éagsúla agus 278 kg d’fhorlíontaí bia san iomlán ó theacht isteach san Aontas. DEMETER VII Arna comhordú ag an WCO chun dul i ngleic le gáinneáil aindleathach ar dhramhaíl, substaintí ídithe ózóin (ODS) agus hidreafluaracarbóin (HFCanna). Ghlac 102 gníomhaireacht forfheidhmithe dlí rannpháirt san oibríocht seo. Ba é ról OLAF idirchaidreamh a dhéanamh idir tíortha an Aontais agus tíortha nach Ballstáit den Aontas iad chun faisnéis a fháil, as ar braitheadh ​​agus ar urghabhadh breis agus 4 000 tonna dramhaíola (e.g. ítimí leictreonacha úsáidte, ceallraí dramhaíola, feithiclí athláimhe, meaisíní priontála), agus 493 ítim ODS agus HFCanna. SILVER AXE VI Oibríocht bhliantúil faoi stiúir Europol. Ghlac OLAF rannpháirt trí shaineolas a sholáthar maidir le lastais amhrasacha a shainaithint agus a rianú. Urghabhadh breis agus 1 200 tonna de lotnaidicídí neamhdhleathacha san oibríocht, a raibh baint ag 35 thír dhifriúla léi. De thoradh air sin, urghabhadh táirgí neamhdhleathacha agus góchumtha arbh fhiú EUR 80 milliún iad. Chomhroinn OLAF faisnéis oibríochtúil le húdaráis chustaim na mBallstát agus na Síne, na hÚcráine, na Rúise agus na Colóime. Rinne sé rianú ar lastais amhrasacha lotnaidicídí neamhdhleathacha, as ar urghabhadh thart ar 39 dtonna díobh san iomlán mar thoradh air sin.

5.príomhbhearta chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint agus chun calaois a chomhrac 5.1.Trasuí na Treorach PIF Tháinig Treoir (AE) 2017/1371 maidir leis an gcomhrac in aghaidh na calaoise ar leasanna airgeadais an Aontais trí bhíthin an dlí choiriúil (Treoir CLA) i bhfeidhm an 5 Iúil 2017. Chuaigh an sprioc‑am chun an Treoir a thrasuí sa dlí náisiúnta in éag an 6 Iúil 2019. D’fhoilsigh an Coimisiún an chéad cheann de thrí thuarascáil ar thrasuí na Treorach, mar a cheanglaítear faoi Airteagal 18 di, an 6 Meán Fómhair 2021. Tagtar ar an gconclúid sa tuarascáil, cé gur thrasuigh na Ballstáit uile an Treoir, tá gá le gníomhaíocht bhreise chun aghaidh a thabhairt ar shaincheisteanna comhlíontachta atá fós gan réiteach. Cuireann sé i dtábhacht gur gá sainmhínithe, smachtbhannaí, rialacha dlínse, agus tréimhsí teorann le haghaidh calaoise agus cionta eile Treorach CLA a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais a thrasuí go cuí chun é a chur ar a chumas do OIPE imscrúduithe agus ionchúisimh éifeachtacha a dhéanamh. Cuireann an tuarascáil i dtábhacht freisin go bhfuil comhar idir EPPO agus na Ballstáit ríthábhachtach. I mí na Nollag 2021, chinn an Coimisiún imeachtaí um shárú a oscailt in aghaidh ocht mBallstát as gan Treoir CLA a thrasuí i gceart. I mí Feabhra 2022, d’oscail an Coimisiún imeachtaí um shárú in aghaidh chúig Bhallstát eile. I mí na Bealtaine 2022, d’oscail an Coimisiún imeachtaí um shárú in aghaidh cheithre Bhallstát eile. Leanfaidh an Coimisiún de na céimeanna uile is gá a ghlacadh chun a áirithiú go ndéanfar an Treoir CLA a thrasuí i gceart agus go cuimsitheach, le himeachtaí um shárú breise, más gá. Tá an dara tuarascáil trasuí maidir leis an Treoir CLA á hullmhú ag an gCoimisiún, le foilsiú sa tríú ráithe de 2022. Díreoidh an tuarascáil seo ar oiriúnacht na tairsí CBL EUR 10 milliún agus ar éifeachtacht fhorálacha na Treorach i réimse na calaoise soláthair phoiblí agus na dtréimhsí teorann. 5.2.Frithsciúradh airgid D’fhéadfadh coireanna eile tarlú i ndiaidh calaoise in aghaidh bhuiséad an Aontais freisin (i.e. féadfaidh sí a bheith ina coir phreideacáide). Dá réir sin, fiú mura bhfuil baint dhíreach aige le cosaint bhuiséad an Aontais, tá creat dlíthiúil an Aontais maidir le frithsciúradh airgid agus maoiniú frithsceimhlitheoireachta ábhartha sa chomhthéacs seo. Thuairiscigh na Ballstáit uile trasuí iomlán an chúigiú treoir um fhrithsciúradh airgid maidir le húsáid an chórais airgeadais chun sciúradh airgid nó maoiniú sceimhlitheoireachta a chosc. 5.3.An tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta Tháinig an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (RRF) i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Maoiníonn RRF athchóirithe agus infheistíochtaí sna Ballstáit ó thús na paindéime i mí Feabhra 2020 go dtí an 31 Nollaig 2026. Chun tairbhiú den RFF, ní mór do na Ballstáit a bpleananna náisiúnta gnóthaithe agus athléimneachta a chur faoi bhráid an Choimisiúin Eorpaigh. Leagtar amach i ngach plean na hathchóirithe agus infheistíochtaí atá le cur chun feidhme faoi dheireadh 2026, a thugann deis do na Ballstáit maoiniú a fháil suas le leithdháileadh arna chomhaontú roimh ré. Ba cheart go dtabharfadh gach plean aghaidh ar na dúshláin arna sainaithint sa Seimeastar Eorpach, go háirithe na moltaí a bhaineann go sonrach le tír faoi leith in 2019 agus 2020 arna nglacadh ag an gComhairle. Ba cheart dó freisin na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn agus geilleagair agus sochaithe na mBallstát a dhéanamh níos athléimní. Ní mór d'infheistíochtaí an prionsabal Gan dochar suntasach a dhéanamh a chomhlíonadh. Is ionstraim feidhmíocht‑bhunaithe é RRF. Trí gharspriocanna agus spriocanna comhaontaithe a chomhlíonadh i dtreo na n‑athchóirithe agus na n‑infheistíochtaí sna pleananna a bhaint amach, cumasaítear deontais agus iasachtaí a eisíocadh leis an mBallstát. Ceanglaítear le Rialachán RRF go nglacfaidh na Ballstáit gach beart is iomchuí chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint agus chun a áirithiú go gcomhlíonfaidh an úsáid a bhainfear as na cistí dlí an Aontais agus an dlí náisiúnta is infheidhme. Chuige sin, soláthróidh an Ballstát córas rialaithe inmheánaigh a bheidh éifeachtach agus éifeachtúil, agus déanfaidh siad méideanna a íocadh go míchuí nó a úsáideadh go mícheart a aisghabháil. Leis an tsamhail seachadta nua seo, tugtar freagracht mhór do na Ballstáit chun a áirithiú go ndéantar na hacmhainní sin a chosaint ar chalaois, ar éilliú, ar choinbhleacht leasa (a shainmhínítear mar “neamhrialtachtaí tromchúiseacha”) agus ar chistiú dúbailte. Dá bhrí sin tá roinnt rialaithe agus iniúchta i ngach plean ina dtugann na Ballstáit tuairisc ar na bearta (lena n‑áirítear bearta frith‑chalaoise) a chuirfidh siad chun feidhme agus ina sainaithneofar garspriocanna agus spriocanna sonracha chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint ar neamhrialtachtaí tromchúiseacha agus ar chistiú dúbailte. Ní féidir leis an gCoimisiún measúnú deimhneach a dhéanamh ar phlean ach amháin má thugann sé rátáil dheimhneach ar a chórais rialaithe. Mar sheirbhís de chuid an Choimisiúin, rannchuidigh OLAF le measúnú an Choimisiúin ar phleananna téarnaimh agus athléimneachta na mBallstát, trí chomhairle spriocdhírithe frith‑chalaoise a sholáthar. Tá comhar ar siúl le húdaráis náisiúnta chun tuairimí a mhalartú agus chun scaipeadh dea‑chleachtas agus eispéireas a éascú (amhail uirlisí TF a úsáid ‑ féach freisin Roinn 4.2.1). I mí Mheán Fómhair 2021, chuaigh Europol, OLAF, OIPE, Eurojust agus 21 Bhallstát i gcomhar le chéile mar chuid de Oibríocht SENTINEL chun an rabharta calaoise lena raibh coinne a dhéanfadh difear do na cistí téarnaimh a réamh‑mheas. Chuige sin, bhunaigh Europol sásra inmheánach tiomnaithe chun sonraí oibríochtúla a phróiseáil, chun cuidiú le malartuithe faisnéise agus chun tacú le cásanna leanúnacha. Díríodh na gníomhaíochtaí comhpháirteacha ar chalaois, chomh maith le himghabháil cánach, calaois chánach, éilliú, cúbláil, míleithreasú agus sciúradh airgid. D’eisigh Europol agus OLAF Comhthuarascáil - “Measúnú a dhéanamh ar na Bagairtí ar Chiste Next Generation EU (NGEU)” ‑ i mí Feabhra 2022.

I measc oibleagáidí na mBallstát i ndáil le bearta chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint, tá bailiú sonraí maidir le tairbhithe, conraitheoirí, fochonraitheoirí agus úinéirí tairbhiúla le feiceáil go ríshoiléir. Chuir an Coimisiún Arachne ar fáil do na Ballstáit lena úsáid i ndáil le RRF. Glacadh 22 phlean náisiúnta faoi dheireadh 2021. Glacadh 25 faoin 31 Iúil 2022. 5.4.Sceithirí a chosaint D’fhéadfadh gníomhaíochtaí neamhdhleathacha agus mí‑úsáid dlí tarlú in aon eagraíocht, cé acu eagraíocht phríobháideach nó phoiblí, mhór nó bheag a bheadh inti. Is féidir leo a bheith ann i gcruthanna éagsúla, amhail éilliú, calaois, míchleachtas gnólachtaí nó faillí. Mura dtugtar aghaidh orthu, féadfaidh gníomhaíochtaí den sórt sin dochar suntasach a dhéanamh do leas an phobail. Is minic a bhíonn daoine a oibríonn d’eagraíocht nó a bhíonn i dteagmháil léi ina ngníomhaíochtaí a bhaineann le hobair ar na chéad daoine le fios a bheith acu ar tharluithe den sórt sin agus, dá bhrí sin, bíonn stádas iontach acu dóibh siúd ar féidir leo dul i ngleic leis an bhfadhb a chur ar an eolas faoi. Sceithirí, i.e. daoine a thuairiscíonn (san eagraíocht lena mbaineann nó d’údarás seachtrach) nó a nochtann faisnéis maidir le héagóir a fuarthas i gcomhthéacs a bhaineann leis an obair (don phobal), a chuidíonn le damáiste a chosc agus bagairt nó díobháil a bhrath do leas an phobail a d’fhéadfadh nach dtabharfaí aird orthu murach sin. Ar an leibhéal Eorpach agus ar an leibhéal náisiúnta, áfach, tá cosaint sceithirí míchothrom agus ilroinnte. Mar thoradh air sin is minic a dhíspreagtar sceithirí gan a n‑ábhair imní a thuairisciú ar eagla na frithbheartaíochta. Leis an Treoir maidir le cosaint daoine a thuairiscíonn sáruithe ar dhlí an Aontais, arna glacadh an 23 Deireadh Fómhair 2019, tugadh go dtí an 17 Nollaig 2021 do na Ballstáit í a thrasuí sa dlí náisiúnta. Clúdaítear léi go leor príomhréimsí de dhlí an Aontais, amhail frithsciúradh airgid, cosaint sonraí, cosaint leasanna airgeadais an Aontais, sábháilteacht bia agus táirgí, sláinte phoiblí, cosaint an chomhshaoil ​​agus sábháilteacht núicléach. Faoi dheireadh 2021 ní raibh reachtaíocht shonrach glactha ach ag cúig Bhallstát. Faoi mhí an Mheithimh 2022, rinne ceithre Bhallstát eile amhlaidh. Níl ach Ballstát amháin nár cuireadh tús le haon nós imeachta fós. Leathnaigh trí Bhallstát raon feidhme na Treorach fiú. Faoin 17 Nollaig 2023, ní mór don Choimisiún tuarascáil a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus faoin gComhairle ar chur chun feidhme agus ar chur i bhfeidhm na Treorach. 5.5.Bosca uirlisí maidir leis an Smacht Reachta Mar chuid den bhosca uirlisí maidir leis an Smacht Reachta, mar a thugtar air, d’fhorbair an Coimisiún roinnt ionstraimí chun freagairt do dhúshláin éagsúla a bhaineann leis an smacht reachta. Áirítear leis sin Sásra Eorpach an Smachta Reachta, a bhfuil an Tuarascáil bhliantúil maidir leis an Smacht Reachta ina lár. Tá sé d'aidhm aige feasacht agus tuiscint níos láidre a fhorbairt ar fhorbairtí sna Ballstáit, chun a bheith in ann dúshláin i leith an smachta reachta a shainaithint, réitigh fhéideartha a fhorbairt, agus díriú ar thacaíocht go luath. Soláthraíonn an Sásra próiseas le haghaidh idirphlé bliantúil idir an Coimisiún, an Chomhairle agus Parlaimint na hEorpa in éineacht leis na Ballstáit chomh maith le parlaimintí náisiúnta, an tsochaí shibhialta agus páirtithe leasmhara eile maidir leis an smacht reachta freisin. 5.5.1.Tuarascáil maidir leis an smacht reachta - príomhthorthaí agus buaicphointí i ndáil le leasanna airgeadais an Aontais a chosaint Cuirtear i láthair sa Tuarascáil maidir leis an Smacht Reachta 2021, lena n‑áirítear na 27 gcaibidil maidir leis na tíortha, forbairtí dearfacha agus diúltacha, le linn na tréimhse Iúil 2020 go Meitheamh 2021, ar fud na mBallstát i gceithre phríomhréimse maidir leis an smacht reachta: an córas ceartais, an creat frithéillithe, iolrachas na meán agus saoirse na meán agus saincheisteanna institiúideacha eile a bhaineann le srianta agus ceartúcháin. Féadfaidh saincheisteanna a bhaineann leis an gcóras ceartais nó leis an gcreat frithéillithe tionchar suntasach a bheith acu ar an gcaoi a ndéantar leasanna airgeadais an Aontais a chosaint i mBallstát ar leith. Cumhdaíonn an tríú tuarascáil maidir leis an Smacht Reachta, arna glacadh i mí Iúil 2022, an tréimhse idir Iúil 2021 agus Meitheamh 2022 agus áirítear leis den chéad uair moltaí sonracha do na Ballstáit uile, mar a d’fhógair an tUachtarán von der Leyen ina haitheasc ar Staid an Aontais Eorpaigh 2021. I gcomhréir le cineál coisctheach na tuarascála, is é is cuspóir do na moltaí tacú leis na Ballstáit ina n‑iarrachtaí athchóirithe leanúnacha nó atá beartaithe a thógáil ar aghaidh, forbairtí dearfacha a spreagadh, agus cuidiú leo réimsí inar ghá feabhsuithe nó bearta leantacha ar athruithe nó ar athchóirithe le déanaí a shainaithint, d'fhonn aghaidh a thabhairt ar dhúshláin shistéamacha i gcásanna áirithe freisin. 5.5.2.Dul chun cinn maidir le cur chun feidhme rialachán an Aontais maidir le córas ginearálta coinníollachta chun buiséad an Aontais a chosaint Tá sé mar aidhm ag Rialachán (AE, EURATOM) 2020/2092 maidir le córas ginearálta coinníollachta buiséad an Aontais a chosaint ar sháruithe ar phrionsabail an smachta reachta a dhéanann difear dá bhainistíocht fhónta airgeadais, nó sáruithe lena mbaineann baol tromchúiseach go ndéanfaidh siad difear don bhainistíocht sin, nó do chosaint leasanna airgeadais an Aontais ar bhealach díreach leormhaith. An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún treoirlínte ag míniú conas a chuirfidh sé an rialachán i bhfeidhm, lena n‑áirítear conas a chosnófar cearta fhaighteoirí deiridh agus cearta thairbhithe cistiúchán an Aontais (féach Roinn 7). Thionscain an Coimisiún nós imeachta amháin faoin Rialachán Coinníollachta. 5.6.Beartas frithéillithe

In 2021, lean an Coimisiún de thacaíocht theicniúil a sholáthar do Bhallstáit i réimse an fhrithéillithe agus an ionracais strína chláir, eadhon an Clár Tacaíochta um Athchóiriú Struchtúrach agus An Ionstraim um Thacaíocht Theicniúil nuabhunaithe. D'éascaigh an tacaíocht theicniúil athbhreithniú ar nósanna imeachta chun breithiúna agus ionchúisitheoirí a roghnú agus a bhreithmheas, agus bearta frithéillithe in oideachas a fhorfheidhmiú, in ábhair comhshaoil ​​agus spóirt. Fuair ​​roinnt údarás náisiúnta tacaíocht chun sásraí faireacháin a bhunú dá bplean náisiúnta frithéillithe, chun a rialacha a athbhreithniú chun coinbhleachtaí leasa a bhainistiú, chun maoirseacht ar chaiteachas poiblí a áirithiú nó chun ullmhacht chun dul isteach i gCoinbhinsiún Frithbhreabaireachta na hEagraíochta um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (ECFE) a léiriú. Eagraíonn an Coimisiún ceardlanna frithéillithe comhroinnte taithí ar fud an Aontais. An 13 Nollaig 2021, thug an 14ú Ceardlann Comhroinnte Taithí ionadaithe ó Bhallstáit an Aontais, ón gCoimisiún Eorpach, ó Europol agus ón lucht léinn le chéile chun téama na hathléimneachta frithéillithe le linn géarchéimeanna a phlé. Tacaíonn an Coimisiún le tionscadail freisin atá dírithe ar ionracas a fheabhsú agus aghaidh a thabhairt ar éilliú i mBallstáit an Aontais, i measc tíortha eile. In 2021, bhí tionscadail frithéillithe á gcistiú faoi Phóilíní an Chiste Slándála Inmheánaí (ISFP) 2014‑2020 agus áirítear leo, i measc nithe eile, tionscadal C.O.R.E. a bhfuil sé mar aidhm aige nós imeachta in‑mhacasamhlaithe a fhorbairt agus a bhailíochtú chun riosca éillithe a ríomh i soláthar poiblí le linn na paindéime, bunaithe ar bhailiúchán agus tras‑phróiseáil sonraí soláthair phoiblí. Tá sé mar aidhm ag an nós imeachta brathadóireacht níos luaithe riosca éillithe a fheabhsú agus bonn fianaise níos láidre le haghaidh athchóiriú beartais a chothú, trí fhreastal go príomha ar údaráis frithéillithe agus ar ghníomhaireachtaí forfheidhmithe dlí, ach ar iriseoirí agus ar an bpobal i gcoitinne freisin maidir le cuspóirí cuntasachta. Spreagann an Coimisiún na Ballstáit freisin straitéisí náisiúnta frithéillithe a ghlacadh, mar go n‑áirithítear leo an méid seo a leanas: ·aistrítear gealltanais pholaitiúla ina ngníomhaíochtaí coincréiteacha; ·tugtar aghaidh ar bhearnaí reachtacha nó institiúideacha ar bhealach comhleanúnach, cuimsitheach agus comhordaithe; agus ·cuirtear iarrachtaí frithéillithe in oiriúint do thimpeallacht a bhfuil forbairtí ag teacht uirthi. 6.Torthaí na ngníomhaíochtaí rialaithe 6.1.Foinsí sonraí agus modheolaíocht Tá an roinn seo bunaithe go príomha ar shonraí arna dtuairisciú ag Ballstáit i réimsí na n‑acmhainní dílse traidisiúnta (ADT) agus na bainistíochta comhroinnte agus arna dtuairisciú ag tíortha is iarrthóirí i réimse an réamhaontachais. Baintear sonraí a bhaineann le caiteachas díreach (Roinn 6.1.2) ó chóras cuntasaíochta inmheánach an Choimisiúin. Sonraítear leBosca 2 na coinníollacha faoina mbíonn tuairisciú ó Bhallstáit ar siúl agus conas a úsáidtear iad sa roinn seo. Sonraítear le rialacháin earnála maidir le ADT agus cistí atá faoi bhainistíocht chomhroinnte roinnt coinníollacha faoi nach mór do na Ballstáit neamhrialtachtaí a bhraitear sna réimsí sin a thuairisciú. Úsáideann siad dhá chóras TF chun neamhrialtachtaí a thuairisciú: OWNRES i réimse ADT agus IMS i réimse bainistíocht chomhroinnte agus réamhaontachais. I ndáil le ADT, ní mór do na Ballstáit neamhrialtachtaí agus calaois bhraite a bhaineann le níos mó ná EUR 10 000 a thuairisciú agus a shonrú ina dtuairisciú cé acu a bhaineann an cás braite le hiompraíocht chalaoiseach nó nach mbaineann. I ndáil le bainistíocht chomhroinnte, tá feidhm ag an tairseach airgeadais chéanna agus ní mór do na Ballstáit aicmiú a sholáthar ar an neamhrialtacht thuairiscithe, lena léireofar cibé acu atá an cás ina chalaois amhrasta, ina chalaois bhunaithe nó ina neamhrialtacht shimplí (riaracháin). Féadfaidh na Ballstáit na neamhrialtachtaí tuairiscithe a thabhairt cothrom le dáta tráth ar bith, agus a n‑aicmiú a mhodhnú freisin. I gcás neamhrialtacht shimplí, beidh feidhm ag maoluithe breise agus ní gá do na Ballstáit cásanna a thuairisciú: (1)cásanna nach mbeidh sa neamhrialtacht sin ach mainneachtain oibríocht a chur i gcrích, ina hiomláine nó go páirteach, arb oibríocht í atá san áireamh sa chlár oibríochtúil cómhaoinithe de bharr fhéimheacht an tairbhí; (2)cásanna ina dtarraingeoidh an tairbhí aird an údaráis bhainistíochta nó an údaráis deimhniúcháin orthu go deonach agus roimh é a bhrath ag ceachtar de na húdaráis, cibé acu roimh an ranníocaíocht phoiblí a íoc nó ina dhiaidh sin; (3)cásanna a bhraitheann nó a cheartaíonn an t‑údarás bainistíochta nó an t‑údarás deimhniúcháin roimh an gcaiteachas lena mbaineann a chur i ráiteas caiteachais arna chur faoi bhráid an Choimisiúin. Úsáidtear dhá chatagóir leathana sa tuarascáil seo do chásanna arna dtuairisciú ag na Ballstáit: neamhrialtachtaí calaoiseacha agus neamhrialtachtaí neamhchalaoiseacha. Is iad neamhrialtachtaí calaoiseacha iad siúd ar sholáthair na Ballstáit aicmiú calaoise ina leith in ADT nó calaois amhrasta nó calaois bhunaithe i ndáil le bainistíocht chomhroinnte agus réamhaontachas. Tagraítear do na cásanna eile mar neamhrialtachtaí neamhchalaoiseacha.

Tuairiscíodh 11 218 neamhrialtacht san iomlán, lenar bhain thart ar EUR 3.24 billiún in 2021. I dtéarmaí líon na neamhrialtachtaí tuairiscithe tá an staid cobhsaí i gcomparáid le 2020, le laghdú beag de thart ar 5 %. Is ionann na méideanna ábhartha agus méadú suntasach i gcomparáid leis an mbliain roimhe, áfach, mar mhéadaigh siad níos mó ná faoi dhó (+121 %). Soláthraíonn Bosca 3 nóta gearr modheolaíochta ar conas na sonraí seo a léirmhíniú agus iad siúd a fhoilsítear sna ranna seo a leanas. Tá tuairisciú neamhrialtachtaí faoi réir roinnt teorainneacha. I ndáil le ADT, braitheann an t‑am idir an tráth a dhéantar neamhrialtachtaí agus an tráth a bhraitear iad ar an gcineál rialaithe: ceadaíonn na rialuithe scaoilte go bhféadfar brath láithreach a dhéanamh, agus déantar rialuithe iar‑scaoilte laistigh den teorainn ama 3 bliana chun fógra a thabhairt faoi fhiach custaim. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh suas le 3 bliana a ghlacadh idir scaoileadh na n‑earraí agus neamhrialtachtaí a bhrath. Is iondúil go mbíonn tuairisciú tar éis an bhraite gearr, i bhfianaise na sprioc‑amanna dlíthiúla sonracha. I ndáil le caiteachas, cé is moite de neamhrialtachtaí calaoiseacha a bhraitear ​​​​sula mbíonn íocaíocht, i.e. cuireadh cosc ar neamhrialtacht calaoise, braitear formhór mór na neamhrialtachtaí tuairiscithe (calaoiseacha agus neamhchalaoiseacha) le linn rialuithe ex‑post. Ciallaíonn sé sin go mbíonn bearna ama idir an tráth a dhéantar neamhrialtachtaí agus an tráth a thuairiscítear don Choimisiún iad. Is ionann í seo, idir 2 bhliain go leith agus 3 bliana, ar an meán. Leanann formhór chaiteachas an Aontais timthriallta ilbhliantúla freisin, le cur chun feidhme ag méadú de réir a chéile go dtí go ndúnfar an clár (go hiondúil n+2 nó n+3 i ndáil le bliain dheireanach an timthrialla, i.e. 2022‑2023 maidir leis an gclárthréimhse reatha), lena léirítear blianta freisin a bhfuil buaicphointe ann i dtuairisciú neamhrialtachtaí. Mar gheall ar na cúiseanna seo ní sholáthraíonn an chomparáid ó bhliain go bliain i dtéarmaí neamhrialtachtaí a thuairisciú léargas iontaofa ar an staid, go háirithe i ndáil le héagsúlachtaí a bhaineann leis an tionchar airgeadais, toisc go bhféadfadh beagán cásanna ardluacha tionchar a imirt air sin. Dá dheasca sin, in éineacht le héagsúlachtaí ó bhliain go bliain, cuireann an tuarascáil seo (agus an doiciméad a ghabhann leis an meastóireacht staidrimh ar neamhrialtachtaí) peirspictíocht ilbhliantúil i láthair freisin (de réir clárthréimhse don bheartas comhtháthaithe agus réamhaontachais agus 5 bliana do na hearnálacha eile) chun aon saobhadh ar an anailís mar gheall ar na fachtóirí a chuirtear i dtábhacht thuas a mhaolú. 6.2.Ioncam In 2021, ghlac an Coimisiún togra chun an Rialachán maidir le cur ar fáil a leasú a bhfuil de chuspóir leis an córas chun acmhainní dílse a chur ar fáil a neartú tuilleadh chun íocaíochtaí tráthrialta agus tráthúla le buiséad an Aontais a áirithiú. Thairis sin, cuireadh straitéis fhorfheidhmithe nua i bhfeidhm a bhfuil sé mar aidhm aici freagairt níos tapúla ar rioscaí atá le teacht agus ADT a chosaint níos fearr. 6.2.1.Calaois CBL Tá sé d’inniúlacht ag OIPE imscrúdú a dhéanamh ar chionta tromchúiseacha in aghaidh an chórais chomhchoitinn CBL. Ba cheart go mbeadh cionta den sórt sin nasctha le críoch dhá Bhallstát nó níos mó ná dhá Bhallstát agus go mbainfeadh damáiste iomlán EUR 10 milliún ar a laghad leo. In 2021, rinne OIPE imscrúdú ar 91 chás den sórt sin le haghaidh damáistí measta dar luach EUR 2.5 billiún. 6.2.2.Acmhainní dílse traidisiúnta In 2021, lean paindéim COVID‑19 de bheith ag déanamh difear do shaol gach duine aonair agus gnó san Aontas Eorpach. Cé gur tharla an phaindéim mar éigeandáil in 2020, in 2021 rinneadh talamh slán de, agus tacaíonn na figiúirí leis sin maidir le méideanna allmhairí: tar éis an laghdaithe shuaite 11.6 % ar allmhairí AE‑27 in 2020, tháinig méadú 23 % ar allmhairí in 2021. Tábla 3- Ioncam: Neamhrialtachtaí a bhraith agus a thuairiscigh na Ballstáit - ADT - in 2021 Earnáil bhuiséadach Neamhrialtachtaí calaoiseacha Neamhrialtachtaí neamhchalaoiseacha FDR IDR Níl EUR (milliún) Níl EUR (milliún) % % Acmhainní dílse traidisiúnta AE‑27 482 157.1 3 506 366.8 0.63 % 1.48 % In 2021, bhí líon na neamhrialtachtaí calaoiseacha agus neamhchalaoiseacha a bhaineann le ADT (féach Tábla 3) cuibheasach cobhsaí, le laghdú de 3 % i gcomparáid leis an meán 5 bliana. Tháinig méadú 1 % ar líon na neamhrialtachtaí calaoiseacha agus tháinig laghdú 4 % ar neamhrialtachtaí neamhchalaoiseacha. As gach cás calaoiseach agus neamhchalaoiseach a braitheadh ​​in 2021, aicmíodh 12 % díobh mar chásanna calaoiseacha. Mhéadaigh méid gaolmhar ADT agus ba é an méid ADT is airde a braitheadh ​​le linn na 5 bliana anuas. I gcás neamhrialtachtaí calaoiseacha agus neamhchalaoiseacha, tháinig méadú 32 % agus 13 % faoi seach ar mhéid ADT a braitheadh ​​i gcomparáid leis an meán 5 bliana. San iomlán, tháinig méadú 18 % ar mhéid ADT in 2021 os cionn an mheáin le haghaidh 2017‑2021. Bhí ról lárnach ag seirbhísí frithchalaoise náisiúnta in éineacht leis na seirbhísí custaim maidir le cásanna calaoiseacha a bhrath in 2021. Ba iad imscrúduithe na seirbhísí frithchalaoise an bealach ba rathúla chun cásanna calaoiseacha a bhrath agus sháraigh siad rialuithe iarscaoilte agus rialuithe scaoilte chun imghabháil dleachta chalaoiseach a bhrath. Braitheadh neamhrialtachtaí neamhchalaoiseacha go príomha trí rialuithe iarscaoilte.

Baineann formhór na gcásanna a tuairiscíodh in 2021 mar chinn chalaoiseacha agus neamhchalaoiseacha le gearrluacháil, tionscnamh mícheart nó aicmiú mícheart/míthuairisc ar earraí. Tá smuigleáil ar cheann de na príomhchineálacha calaoise fós. Ba iad teicstílí, innealra leictreach agus trealamh leictreach na cineálacha earraí ba mhó a rinne calaois agus neamhrialtachtaí difear orthu i líon na gcásanna agus i dtéarmaí airgeadaíochta, agus táirgí ceimiceacha ilghnéitheacha, coisbheart agus tobac i dtéarmaí méideanna agus feithiclí agus plaistigh i téarmaí líon na gcásanna ina dhiaidh sin. In 2021 ba í an tSín an tír thionscnaimh is mó fós maidir le hearraí a rinne neamhrialtachtaí difear orthu a tuairiscíodh mar earraí calaoiseacha nó neamhchalaoiseacha. Maidir le hearraí a bhaineann le COVID‑19, in 2021, breathnaíodh go raibh méadú suntasach ar na méideanna a tuairiscíodh mar neamhrialta i gcás earraí amhail díghalráin agus táirgí steirilithe, éadaí cosanta agus earraí inchaite leighis. Léiríonn anailís, áfach, gur fhan tionchar na neamhrialtachtaí a dhéanann difear d’earraí a bhaineann le COVID‑19 réasúnta íseal in 2021 (54 % de líon iomlán na neamhrialtachtaí a tuairiscíodh agus 6 % de na méideanna gaolmhara). In 2021, lean an Coimisiún, a chuairteanna faireacháin agus rialaithe ar an láthair nó go cianda, chun cur i bhfeidhm ceart reachtaíocht custaim agus ADT an Aontais a áirithiú. I gcás ina meastar go bhfuil an comhar agus an dul chun cinn atá déanta maidir le dul i ngleic le fadhbanna gan réiteach neamhleor, tá bearta ceartaitheacha á gcur i bhfeidhm. Mar a shonraítear i dtuarascáil PIF 2020, tá bearta ceartaitheacha den sórt sin curtha i bhfeidhm cheana féin ag an gCoimisiún in aghaidh na Ríochta Aontaithe i ndáil le teicstílí agus coisbheart faoi bhun luacha ón tSín. An 8 Márta 2022, d’eisigh an Chúirt Bhreithiúnais a rialú i gcás C‑213/19 in aghaidh na Ríocht Aontaithe. Tá an Coimisiún i mbun anailíse ar impleachtaí an rialaithe CBAE sin, don Ríocht Aontaithe (e.g. caillteanais ADT a athríomh), agus do na Ballstáit eile. D’fhan faireachán ar bhearta cosanta trádála atá ann cheana de bheith ina thosaíocht in 2021. Tugadh aird ar leith do na bearta cosanta trádála sin inar braitheadh ​​riosca méadaithe seachanta dleachta, trí chleachtais teacht timpeall, trí laghdú ar an bpraghas onnmhairiúcháin nó trí iompar an phraghais athdhíola, tar éis bearta frithdhumpála nó bearta frithchúitimh a fhorchur. In 2021, thionscain an Coimisiún ceithre imscrúdú maidir le himchéimniú féideartha ar allmhairí fabraicí snáithíní gloine ón Tuirc agus ó Mharacó tar éis dleachtanna frithdhumpála agus frithchúitimh a fhorchur ar na táirgí sin de thionscnamh na Síne agus na hÉigipte in 2020. Rinneadh imscrúdú frith‑iompartha amháin freisin ar an táirge céanna, de thionscnamh na hÉigipte. Mar gheall air sin ba iad líon iomlán na n‑imscrúduithe sin a tionscnaíodh le 3 bliana anuas ná aon imscrúdú déag agus dhá imscrúdú faoi seach. Ina theannta sin, in 2021, shuigh an Coimisiún go raibh na dleachtanna frithdhumpála a bhí i bhfeidhm ar dhá chineál éagsúla scragall alúmanaim tí ón tSín á imchéimniú trí mheán na Téalainne, áit nach raibh an táirge faoi réir ach mionoibríochtaí cóimeála. Is léiriú iad roinnt de na cásanna a imscrúdaíodh, a bhain le trasloingsiú tar éis don táirge lena mbaineann a bheith seolta ón tSín chun dul trí mhionoibríochtaí cóimeála sa Tuirc agus i Maracó, mar shamhlacha ar na dúshláin a bhaineann le beartas Creasa agus Bóthair na Síne agus diongbháilteacht an Choimisiúin beart láidir a dhéanamh in aghaidh trádáil éagórach a eascraíonn as. 6.3.Caiteachas Cé gur tugadh solúbthachtaí agus ionstraimí isteach chun aghaidh a thabhairt ar an ngéarchéim a tharla de bharr na paindéime COVID‑19, bhí dúshláin agus rioscaí nua os comhair bhuiséad an Aontais. Ar an iomlán, d’éirigh leis an gCoimisiún ardleibhéal cumhdaigh iniúchta agus dearbhaithe a choinneáil ar bun. B’amhlaidh an cás freisin sna Ballstáit, a dhéanann formhór na n‑iniúchtaí agus na rialuithe uile i mbainistíocht chomhroinnte. D’áirithigh sé seo nach raibh maolú ar na rialuithe mar thoradh ar an tsolúbthacht a cuireadh ar fáil. Bhí na rialacha leasaithe a tugadh isteach i nósanna imeachta um rialú na mBallstát teoranta ó thaobh ama agus raon feidhme de. Chabhraigh sé seo le tairbhithe agus leis na Ballstáit i gcúinsí deacra. Cuireadh bearta maolaitheacha láidre i bhfeidhm freisin, nó bhí siad i bhfeidhm cheana féin, chun na rioscaí a bhaineann leis an neamhfhéidearthacht iniúchtaí agus rialuithe ar an láthair a dhéanamh a mhaolú. Áiríodh orthu sin athsholáthar iniúchtaí ar an láthair le hathbhreithnithe deisce agus cian‑iniúchóireachtaí, agus an fhéidearthacht réitigh TF a chur in ionad iniúchtaí ar an láthair (grianghraif le geochlib orthu, íomhánna satailíte, cruinnithe físeáin, etc.). Ar an gcúlra sin, agus i gcomhréir leis an treocht lena bhfuil coinne, le 5 bliana anuas, tá laghdú tagtha ar líon na neamhrialtachtaí a tuairiscíodh (calaoiseacha agus neamhchalaoiseacha) a bhaineann le caiteachas an Aontais le haghaidh chlárthréimhse 2007‑2013, agus tá méadú ag teacht orthu siúd a bhaineann le creat airgeadais 2014‑2020, ar bhealach comhsheasmhach leis na timthriallta chur chun feidhme, ionas gurb ionann iad anois agus tromlach mór na neamhrialtachtaí tuairiscithe (thart ar 90 %). Bhí neamhrialtachtaí tuairiscithe a bhaineann le caiteachas bliantúil (cabhair dhíreach d’fheirmeoirí agus bearta tacaíochta margaidh) fós cobhsaí.



Earnáil bhuiséadach Neamhrialtachtaí calaoiseacha Neamhrialtachtaí neamhchalaoiseacha FDR IDR Níl EUR (milliún) Níl EUR (milliún) % % Talmhaíocht 250 30.0 3 455 204.0 0.06 % 0.38 % Forbairt Tuaithe 144 16.5 2 400 94.7 0.12 % 0.68 % Tacaíocht le talmhaíocht 98 13.0 1 015 107.5 0.03 % 0,27 % An dá cheann/Doiléir 8 0,5 40 1.8 - - Cistí Struchtúrtha agus Infheistíochta na hEorpa 215 1 624.0 2 271 812.9 2.57 % 1.29 % Comhtháthú agus réigiúnach 155 1 605.5 1 627 588.5 3.42 % 1.25 % Beartas sóisialta 50 16.7 614 217.6 0.11 % 1.39 % Iascaigh 10 1.8 70 6.8 0.35 % 1.32 % Cistí eile atá faoi bhainistíocht chomhroinnte 0 0 45 4.3 0.00 % 0.22 % Réamhaontachas 29 1.9 86 4.2 0.10 % 0.22 % Cúnamh Réamhaontachais 1 0,4 - - Ionstraim um Chúnamh Réamhaontachais I 4 0,4 29 2.3 - - Ionstraim um Chúnamh Réamhaontachais II 25 1.5 56 1.5 - - Caiteachas díreach 54 7.0 825 35.9 0.03 % 0,16 % IOMLÁN 548 1 662.9 6 682 1 061.3 1.0 % 0.63 % 6.3.1.Bainistíocht chomhroinnte Talmhaíocht - Deimhníonn anailís na tréimhse 5 bliana (2017‑2021) na príomhphatrúin a cuireadh i dtábhacht i dtuarascálacha PIF roimhe seo. Fiú má bhíonn méadú de réir a chéile ag teacht orthu, is lú na neamhrialtachtaí calaoiseacha i bhforbairt na tuaithe a bhaineann leis an gclárthréimhse 2014‑2020 fós ná na cinn a tuairiscíodh le haghaidh na tréimhse 2007‑2013 tar éis tréimhse cur chun feidhme inchomparáide. Tá tuairisciú calaoise mar thacaíocht don talmhaíocht (lena n‑áirítear cabhair dhíreach agus bearta margaidh) cobhsaí go maith fós le himeacht ama, fiú má léiríonn sé laghdú 17 % in 2021 ón mbliain roimhe sin. Tá minicíocht na calaoise tuairiscithe mar sciar de na híocaíochtaí fós an‑íseal le haghaidh íocaíochtaí díreacha. Is í an mhinicíocht is airde maidir le bearta margaidh, go háirithe san earnáil torthaí agus glasraí agus i ndáil le cláir náisiúnta tacaíochta in earnáil an fhíona. Bhí na méideanna airgeadais lena mbaineann cuibheasach ard freisin don bheart margaidh a bhain go sonrach le táirgí talmhaíochta a chur chun cinn. Maidir le forbairt tuaithe agus íocaíochtaí díreacha le feirmeoirí, déanann anailís riosca agus faisnéis spontáineach ón tsochaí shibhialta, lena n‑áirítear ó na meáin, rannchuidiú imeallach le neamhrialtachtaí calaoiseacha agus neamhchalaoiseacha a bhrath. I ndáil le bearta margaidh, tá ról níos láidre ag anailís riosca maidir le brath, mar gheall ar ghrinnscrúdú rioscabhunaithe ar dhoiciméid tráchtála na n‑eintiteas sin a fhaigheann íocaíochtaí.

Ar bhonn an Phlean Gníomhaíochta maidir le Táirgeadh Orgánach a Fhorbairt, neartaigh an Coimisiún an comhrac in aghaidh na calaoise sa táirgeadh orgánach tuilleadh. Maidir le leasanna airgeadais an Aontais a chosaint, rinne sé cros‑seiceáil faisnéise sa Chóras Faisnéise na Feirmeoireachta Orgánaí (OFIS) a chórasú maidir le neamhchomhlíontachtaí féideartha i dtáirgeadh orgánach leis an bhfaisnéis atá aige maidir le tacaíocht airgeadais an Aontais a sholáthar do tháirgeadh orgánach. Sa chomhthéacs seo thug OLAF rochtain dhíreach ar shonraí do OFIS. Rinneadh plé taiscéalaíoch le OIPE maidir le rochtain a thabhairt dó ar shonraí ó OFIS, cé gur deonaíodh é cheana féin do TRACES. Thart ar 10 mbliana i ndiaidh an tuairiscithe tosaigh, tá cion na gcásanna calaoise amhrasta nár lean ciontú orthu fós an‑ard, agus tá sciar na gcásanna ina suitear calaois íseal. D’fhéadfaí gur comhartha é seo go bhfuil gá le níos mó infheistíochta a dhéanamh chun é a imscrúdú agus a ionchúiseamh. Le linn na tréimhse 2017‑2021, maidir le híocaíochtaí cúnaimh díreacha le feirmeoirí, ba iad falsú cruthúnais dhoiciméadaigh nó iarratas ar chabhair na neamhrialtachtaí calaoiseacha ba mhinice a braitheadh. Is féidir raon leathan doiciméad agus faisnéise a fhals