MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

Tugtar isteach leasú leis an togra seo ar na rialacha eitlíochta i gCóras Trádála Astaíochtaí an Aontais Eorpaigh (EU ETS) chun fógra atá le tabhairt ag na Ballstáit d’aerlínte sceidealaithe atá bunaithe san Aontas maidir leis an bhfritháireamh don bhliain 2021 faoin Scéim Fritháirithe agus Laghdaithe Carbóin don Eitlíocht Idirnáisiúnta (CORSIA) de chuid na hEagraíochta Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta (ICAO) a chur chun feidhme.

Is é is cuspóir dó an fógra sin a chur chun feidhme ar bhealach lena n‑íoslaghdaítear an t‑ualach riaracháin a bheidh ar údaráis náisiúnta agus ar oibreoirí aerlínte sceidealaithe, agus soláthraítear leis deimhneacht dhlíthiúil a mhéid a bhaineann leis an bhfritháireamh a dhéanfaidh aerlínte sceidealaithe atá bunaithe i mBallstáit tríd an Scéim Fritháirithe agus Laghdaithe Carbóin don Eitlíocht Idirnáisiúnta.

Is sásra fritháirithe é CORSIA de chuid na hEagraíochta Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta i gcás inar cheart do thíortha a cheangal ar aerlínte sceidealaithe atá bunaithe sna tíortha sin astaíochtaí CO2 a sháraíonn an bhonnlíne ábhartha de réir creidmheasanna idirnáisiúnta a fhritháireamh. I ngeall ar phaindéim COVID‑19, chinn Comhairle ICAO i mí an Mheithimh 2020 gur cheart astaíochtaí 2019 a úsáid mar bhonnlíne in 2021-2023 in ionad mheánastaíochtaí 2019-2020. Déanfar scrúdú in athbhreithniú CORSIA in 2022 ar thionchar COVID‑19 ar CORSIA i dtaca le saincheisteanna éagsúla.

Faoi réir na ndifríochtaí a fógraíodh in 2018 agus an bhealaigh ina leasaíonn Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle reachtaíocht an Aontais, tá sé i gceist ag an Aontas CORSIA a chur chun feidhme. Dá bhrí sin, ba cheart d’aerlínte sceidealaithe atá bunaithe san Aontas creidmheasanna a thabhairt suas más ábhartha d’fhonn fritháireamh CORSIA a chomhlíonadh i leith a n‑astaíochtaí le haghaidh 2021. Mar a bheartaítear i gcaighdeáin agus i gcleachtais mholta CORSIA, ba cheart do Bhallstáit den Aontas Eorpach a bhfritháireamh i leith astaíochtaí 2021 a ríomh agus a chur in iúl d’aerlínte sceidealaithe faoin 30 Samhain 2022; ina dhiaidh sin, ba cheart do na haerlínte sceidealaithe sin an líon creidmheasanna dá réir sin a chur ar ceal faoin 31 Eanáir 2025.

I ngeall ar phaindéim COVID‑19, tháinig laghdú 64 % ar astaíochtaí CO2 i gCóras Trádála Astaíochtaí na heitlíochta in 2020 i gcomparáid le 2019. I mí na Samhna 2020, d’fhoilsigh an Eagraíocht Eorpach um Shábháilteacht na hAerloingseoireachta (Eurocontrol) a réamhaisnéis maidir le téarnamh earnáil eitlíochta na hEorpa le haghaidh na mblianta 2020-2024. Tugtar tuairisc ann ar an tionchar a bhí ag paindéim COVID‑19 ar aerthrácht. De réir na réamhaisnéise, fiú sa chás is dóchasaí ar fad, ní bhainfí leibhéil astaíochtaí 2019 amach roimh 2024, ach tuartar téarnamh den sórt sin faoi 2029 sa chás is measa.

Cé nach ndéantar foráil i meastacháin maidir le haon cheanglas fritháirithe CORSIA iarbhír le linn na tréimhse 2021-2023, ba cheart ina ainneoin sin oibleagáid dhlíthiúil a bheith i ndlí an Aontais ar na Ballstáit fógra faoi na figiúirí fritháirithe a thabhairt d’aerlínte sceidealaithe atá bunaithe san Aontas faoin 30 Samhain 2022 i leith astaíochtaí le linn 2021. Bunaithe ar an bhfianaise fhíorasach thuas maidir le 2020 agus an chéad leath de 2021, is beag dóchúlacht atá ann go dtiocfaidh aon cheanglas fritháirithe iarbhír de chuid CORSIA chun cinn i leith 2021, agus ní dócha go dtiocfaidh sé chun cinn i leith 2022 ach an oiread. Dá bhrí sin, meastar leis an togra seo a luaithe is a bheifear cinnte cad é an figiúr fritháirithe breise i leith na bliana 2021, a bheidh is dócha, nialasach, go gcuirfidh na Ballstáit é sin in iúl d’aerlínte sceidealaithe, le linn 2022. Ba cheart don Chomhairle agus do Pharlaimint na hEorpa an togra seo a ghlacadh nuair a bheidh na sonraí astaíochtaí le haghaidh 2021 ar eolas, is é sin tar éis an 1 Eanáir 2022.

Glacfar an cur chuige céanna i leith blianta ina dhiaidh sin i gcás nach mbeidh na tograí ábhartha i gcomhair ‘Oiriúnach do 55’ glactha go fóill.

Tá feidhm fós le hoibleagáidí Chóras Trádála Astaíochtaí na n‑aerlínte sceidealaithe atá bunaithe san Aontas mar atá i ndlí an Aontais de bhun Threoir 2003/87/CE. Ar na hoibleagáidí sin tá an oibleagáid maidir le faireachán a dhéanamh agus tuairisc a thabhairt ar a gcuid astaíochtaí, lena n‑áirítear iad sin a bhaineann le heitiltí idir LEE agus tríú tíortha.

•Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana

Cuid lárnach de phacáiste ‘Oiriúnach do 55’ an Aontais is ea athbhreithniú a dhéanamh ar rialacha eitlíochta an Chórais Trádála Eitlíochta. Cuirfear CORSIA chun feidhme trí Threoir AE maidir le Trádáil Astaíochtaí mar chuid den athbhreithniú.

Is é an togra seo an t‑aon leasú amháin a bhaineann le CORSIA ba cheart a bheith i bhfeidhm faoin 30 Samhain 2022, ionas go mbeifear in ann fógra a thabhairt maidir le fritháireamh nialasach breise faoin dáta sin. I measc na leasuithe eile a bhaineann le cur chun feidhme CORSIA tá forálacha maidir le húsáid a bhaint as creidmheasanna idirnáisiúnta le haghaidh eitiltí lasmuigh de LEE; oibleagáidí maidir le tabhairt suas le haghaidh eitiltí lasmuigh de LEE; an chaoi a láimhseáiltear aerlínte sceidealaithe nach bhfuil bunaithe san Aontas le haghaidh eitiltí amach as an Eoraip; an chaoi a láimhseáiltear aerlínte sceidealaithe atá bunaithe san Aontas ar bhealaí nach gcuirtear CORSIA i bhfeidhm orthu ar an mbealach céanna; agus cumhdach na Treorach maidir le heitiltí aerlínte sceidealaithe an Aontais idir dhá thríú tír. Tá na leasuithe eile seo a bhaineann le cur chun feidhme CORSIA ar áireamh i dtogra níos leithne le haghaidh Treorach chun Treoir 2003/87/CE a leasú a mhéid a bhaineann le rannchuidiú na heitlíochta do chuspóir laghdaithe astaíochtaí an Aontais ar fud an gheilleagair agus beart domhanda margadhbhunaithe a chur chun feidhme go hiomchuí.

•Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais

Ní ardaítear aon saincheist maidir le comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais leis an togra seo atá an‑sonrach.

2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT

•Bunús dlí