AN COIMISIÚN EORPACH An Bhruiséil,23.5.2022 COM(2022) 629 final TEACHTAIREACHT ÓN gCOIMISIÚN Nuashonrú maidir le Faireachas Feabhsaithe – An Ghréig, Bealtaine, 2022 {SWD(2022) 700 final}



CÚLRA Déantar faireachán ar fhorbairtí agus ar bheartais eacnamaíocha sa Ghréig faoin Seimeastar Eorpach um chomhordú an bheartais eacnamaíoch. Ó bhí 2018 ann agus ó dheireadh an chláir cúnaimh airgeadais, rinneadh faireachán orthu freisin faoin gcreat faireachais fheabhsaithe de réir Airteagail 2 agus 3 de Rialachán (AE) Uimh. 472/2013 ( ). Le cur chun feidhme an fhaireachais fheabhsaithe le haghaidh na Gréige ( ), aithnítear nár mhór don Ghréig leanúint de bhearta a chur chun feidhme chun aghaidh a thabhairt ar chúiseanna nó ar chúiseanna féideartha na ndeacrachtaí eacnamaíocha agus airgeadais, agus athchóirithe struchtúracha á gcur chun feidhme aici chun tacú le fás eacnamaíoch atá láidir inbhuanaithe. Le faireachas feabhsaithe, cuirtear creat cuimsitheach ar fáil chun faireachán a dhéanamh ar fhorbairtí eacnamaíocha agus chun beartais a shaothrú a bhfuil gá leo tar éis thabhairt i gcrích an chláir cúnaimh airgeadais. Leis sin, is féidir measúnú rialta a dhéanamh ar na forbairtí eacnamaíocha agus airgeadais is déanaí sa Ghréig, chomh maith le faireachán a dhéanamh ar choinníollacha maoiniúcháin cheannasaigh agus ar nuashonruithe ar an anailís ar inbhuanaitheacht an fhiachais. Le faireachas feabhsaithe, cuirtear ar fáil freisin an creat chun measúnú a dhéanamh ar an ngealltanas ginearálta a thug an Ghréig don Ghrúpa Euro an 22 Meitheamh 2018, i.e. chun leanúint d’athchóirithe a glacadh faoi chláir cúnaimh airgeadais agus iad a chur i gcrích agus a áirithiú go gcoimircítear cuspóirí na n‑athchóirithe tábhachtacha a glacadh faoi na cláir cúnaimh airgeadais. Sa chomhthéacs sin, úsáideadh faireachas feabhsaithe chun faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme na ngealltanas sonrach chun na príomh-athchóirithe struchtúracha, ar cuireadh tús leo faoin gclár, a thabhairt chun críche i sé phríomhréimse faoi sprioc-amanna a comhaontaíodh suas le lár 2022, eadhon: (i) beartais fhioscacha agus beartais struchtúracha fhioscacha, (ii) leas sóisialach, (iii) cobhsaíocht airgeadais, (iv) margaí saothair agus táirgí, (v) an Chorparáid Heilléanach um Shócmhainní agus Rannpháirtíocht agus príobháidiú, agus (vi) nuachóiriú an riaracháin phoiblí ( ). Is í seo an 14ú tuarascáil faireachais fheabhsaithe don Ghréig. Tá an tuarascáil bunaithe ar thorthaí misin a tionóladh 6 Aibreán 2022 agus ar idirphlé rialta le húdaráis na Gréige. Sheol an Coimisiún Eorpach an misean i gcomhairle leis an mBanc Ceannais Eorpach ( ). Ghlac an Ciste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta páirt ann i gcomhthéacs a chreata Measúnaithe Iarmhaoiniúcháin, agus ghlac an Sásra Cobhsaíochta Eorpach páirt ann i gcomhthéacs a Chórais Réamhrabhaidh agus i gcomhréir le Meabhrán Tuisceana an 27 Aibreán 2018, maidir leis an gcaidreamh oibreachais idir an Coimisiún Eorpach agus an Sásra Cobhsaíochta Eorpach. Déantar measúnú sa tuarascáil reatha ar chur chun feidhme ghealltanais na Gréige don Ghrúpa Euro maidir le hathchóiriú a chur i gcrích faoi lár 2022. D’fhéadfadh an tuarascáil seo a bheith mar bhonn don Ghrúpa Euro chun cinneadh a dhéanamh maidir le scaoileadh na chéad sraithe eile de bhearta fiachais atá teagmhasach le beartas dar luach EUR 748 milliún. Comhaontaíodh na bearta sin leis an nGrúpa Euro an 22 Meitheamh 2018 agus áirítear orthu aistriú méideanna coibhéiseacha ioncaim a eascraíonn ó shealúchais bhannaí rialtais na Gréige ag bainc cheannais faoin gClár Margaí Urrús agus faoin gComhaontú maidir le Glansócmhainní Airgeadais agus áirítear orthu freisin tarscaoileadh i leith chorrlach an úis uaschéimnigh le haghaidh iasachtaí áirithe a sholáthraítear leis an tSaoráid Eorpach um Chobhsaíocht Airgeadais. Eisíodh an séú tráinse de bhearta fiachais atá teagmhasach le beartas tar éis an Ghrúpa Euro an 6 Nollaig 2021. Na gealltanais a thug an Ghréig do chomhpháirtithe an Ghrúpa Euro i mí an Mheithimh 2018, atá mar bhonn le beartais bhreise faoisimh fiachais a eisiúint, leagadh na gealltanais sin síos suas go dtí lár 2022. Is é an Grúpa Euro a dhéanfaidh an cinneadh maidir le scaoileadh na mbeart um fhaoiseamh fiachais atá fós ann. Agus an dul chun cinn maidir le tabhairt i gcrích na ngealltanas á chur san áireamh, d’fhéadfaí an tráinse deiridh de bhearta fiachais a scaoileadh ag deireadh 2022. Leagtar amach sa tuarascáil seo freisin na gealltanais shonracha, lena bhféadfar bonn a thabhairt don Ghrúpa Euro cinneadh a dhéanamh maidir leis an tráinse deiridh sin de bhearta um faoiseamh fiachais a scaoileadh. Cé gur chomhlíon na húdaráis formhór a ngealltanas, tá roinnt gnéithe fós le tabhairt i gcrích ina n‑iomláine. Dá bhrí sin, is éard atá i liosta na ngealltanas a úsáidfear mar bhonn don eisíocaíocht deiridh, na céimeanna atá fágtha. Comhaontaíodh an liosta le húdaráis na Gréige agus is féidir teacht air san iarscríbhinn a ghabhann leis an tuarascáil seo. Le comhlíonadh rathúil fhormhór na ngealltanas beartais agus le cur chun feidhme éifeachtach an athchóirithe, tá feabhas tagtha ar athléimneacht gheilleagar na Gréige agus neartaíodh a cobhsaíocht airgeadais. Mar thoradh air sin, tá laghdú suntasach tagtha ar na rioscaí do na Ballstáit eile sa limistéar euro maidir le héifeachtaí iarmharta díobhálacha, agus dá bhrí sin tugtar aghaidh go héifeachtach ar an gcoinníoll is bonn le faireachas feabhsaithe a chur i bhfeidhm. Tá na húdaráis tiomanta fós do chur chun feidhme a athchóiriú agus do ghnéithe atá fós gan réiteach a thabhairt i gcrích. Ar bhonn na mbreithnithe sin, ní fhéadfaidh an Coimisiún Eorpach síneadh a chur leis an bhfaireachas feabhsaithe tar éis dó dul in éag an 20 Lúnasa 2022. Mura gcuirfí síneadh leis an bhfaireachas feabhsaithe, leanfaí den fhaireachán ar staid eacnamaíoch, fhioscach agus airgeadais na Gréige i gcomhthéacs an fhaireachais iarchláir sheanbhunaithe() agus i gcomhthéacs an tSeimeastair Eorpaigh araon. Leanfaí d’athchóirithe agus infheistíochtaí móra a dhéanamh freisin i gcomhthéacs thabhairt i gcrích phlean téarnaimh agus athléimneachta na Gréige() . Dhéanfaí faireachán ar na gealltanais shonracha a úsáidfear mar bhonn don tráinse deiridh de bhearta fiachais sa chéad tuarascáil faireachais iarchláir a eiseofar i mí na Samhna 2022. MEASÚNÚ FORIOMLÁN Tar éis athbhorradh láidir in 2021, is ar luas is moille a leanfaidh an téarnamh iarphaindéime in 2022 ós rud é gur téarnamh é a ndéanann praghsanna fuinnimh arda agus tionchar eacnamaíoch ionsaí míleata na Rúise i gcoinne na hÚcráine difear dó, tráth atá éiginnteacht fós ann maidir leis an bpaindéim. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, meastar go mbainfidh an fás 3.5 % amach in 2022 agus 3.1 % in 2023. Táthar ag tuar gurb í an infheistíocht is mó a spreagfaidh an fás, ach cuirfidh an tomhaltas príobháideach agus glan-onnmhairí le méadú na gníomhaíochta eacnamaíche freisin. Is é 5.5 % de OTI in 2021 a bhí in easnamh príomha ginearálta an rialtais a ndearnadh faireachán air faoin bhfaireachas feabhsaithe, sin 2.1 pointe céatadáin is lú ná mar a bhíothas a thuar i bhfómhar na bliana seo caite. An téarnamh tapa eacnamaíoch is mó is údar leis an dea-scéala. Is tacaíocht fós é an beartas fioscach in 2022 ós rud é go bhfuil cuid de na bearta éigeandála agus tacaíochta a bhaineann leis an bpaindéim fós i bhfeidhm i gcomhair na bliana, cé gur glacadh bearta fioscacha sealadacha chun aghaidh a thabhairt ar thionchar na méaduithe ar phraghsanna fuinnimh in 2022. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá sé beartaithe ag an rialtas 1.1 % de bharrachas OTI a bhaint amach in 2023, agus cóimheas ard an fhiachais phoiblí a laghdú a thuilleadh ( ). Faoi dheireadh 2023 tá deireadh le cur de réir a chéile leis an gcuid is mó de na bearta tacaíochta a bhaineann leis na méaduithe ar phraghas an fhuinnimh nó leis an bpaindéim. An tráth céanna, tá sé beartaithe ag an rialtas tacú leis an bhfás tríd an laghdú ar na ranníocaíochtaí cánach dlúthpháirtíochta agus slándála sóisialta a cuireadh chun feidhme le linn na paindéime a bhuanú. De dhroim an téarnaimh eacnamaíoch, laghdaigh an ráta dífhostaíochta go 14.7 % in 2021, sin titim ó 17.6 % in 2020 agus ón mbuaicleibhéal 27.8 % a bhí ann in 2013. Cé go bhfuil sé ar na rátaí is airde san Aontas Eorpach, meastar go dtiocfaidh laghdú eile air in 2023. San am atá le teacht meastar gur athléimneach a bheidh an fás fostaíochta i bhfianaise an fháis eacnamaíoch atá fós stóinsithe. Tá ráta riosca na bochtaineachta fós ard (17.7 % in 2020). Ar an iomlán, is é conclúid na tuarascála seo go bhfuil na gníomhaíochtaí is gá déanta ag an nGréig chun a gealltanais shonracha a bhaint amach, in ainneoin na n‑imthosca dúshlánacha a d’eascair as na himpleachtaí eacnamaíocha a bhí le rabhartaí nua na paindéime agus na n‑ionsaithe míleata a rinne an Rúis i gcoinne na hÚcráine. Tá roinnt gealltanais shonracha tugtha i gcrích ag na húdaráis sna réimsí seo a leanas: bainistíocht airgeadais phoiblí, cánachas maoine, sochair mhíchumais, cigireachtaí comhshaoil agus ceartas, agus chomhaontaigh siad le síneadh a chur le sainordú an Chiste Heilléanaigh um Chobhsaíocht Airgeadais. Thug an Ghréig athchóirithe struchtúracha is leithne i gcrích freisin, lena n‑áirítear an t‑athchóiriú ar an soláthar poiblí agus bunú roinn Staidrimh Ceartais san Aireacht Dlí agus Cirt. Tá údaráis na Gréige fós tiomanta do chur chun feidhme athchóiriúcháin agus tá gealltanas tugtha acu leanúint de ghníomhaíochtaí a chur chun feidhme chun dul chun cinn a dhéanamh maidir le gealltanais gan íoc. Is díol sásaimh do na hinstitiúidí Eorpacha dlúth-rannpháirtíocht chuiditheach na n‑údarás i ngach réimse agus molann siad do na húdaráis dlús a choinneáil leis an obair agus, i gcás inar gá, atreisiú a dhéanamh ar na hiarrachtaí chun na céimeanna athchóiriúcháin comhaontaithe uile a thabhairt i gcrích in am don chinneadh maidir leis an sciar deiridh ag deireadh 2022, go háirithe a mhéid a bhaineann le hathchóirithe i réimse bheartais na hearnála airgeadais, an chúraim sláinte phríomhúil, an chláir talún, chódú na reachtaíochta saothair, agus chun na spriocanna a comhaontaíodh maidir le himréiteach riaráistí a bhaint amach. Sa chuid eile den roinn seo, meabhraítear an dul chun cinn a rinneadh i gcreat an fhaireachais fheabhsaithe sna sé phríomhréimse de ghealltanais na Gréige, déantar measúnú ar an méid a baineadh amach le ráithe anuas (an ‘tréimhse tuairiscithe reatha’) agus cuirtear i láthair na céimeanna athchóiriúcháin atá fós ann faoi na gealltanais atá ann cheana. Beartais fhioscacha agus beartais struchtúracha fhioscacha Bhain an Ghréig a sprioc phríomhbharrachais 3.5 % de OTI amach in 2018 agus 2019. Tar éis thús ráig na paindéime, ghníomhachtaigh an Coimisiún Eorpach an clásal éalaithe ginearálta in 2020, ar clásal é lena gceadaítear imeacht sealadach ó na ceanglais bhuiséadacha, lena n‑áirítear spriocanna fioscacha na Gréige a ndéantar faireachán orthu faoi fhaireachas feabhsaithe, ar choinníoll nach cuireann an méid sin an inbhuanaitheacht fhioscach i mbaol sa mheántéarma. Sa Teachtaireacht ón gCoimisiún an 3 Márta 2021 ( ), leag an Coimisiún amach a thuairim i dtaca leis an gcinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach, gur cinneadh é ba cheart a ghlacadh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, inar phríomhchritéar cainníochtúil é leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal roimh an ngéarchéim (deireadh 2019). Mar gheall ar an éiginnteacht mhéadaithe agus ar rioscaí móra ar an taobh thíos i leith an ionchais eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, agus mar gheall ar arduithe nach bhfacthas riamh cheana ar phraghsanna fuinnimh agus ar shuaití sa slabhra soláthair is gá síneadh go dtí 2023 a chur le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis. Maidir le hathchóirithe struchtúracha fioscacha a cuireadh i gcrích i gcomhthéacs an fhaireachais feabhsaithe, chuir an Ghréig feabhas ar a bainistiú airgeadais phoiblí trí fhaireachán agus réamhaisnéis airgid a thabhairt i gcrích le haghaidh a córais cuntais cisteáin, agus rinne sí athchóiriú ar struchtúr luacha saothair an Údaráis Neamhspleách um Ioncaim Phoiblí trí eangach pá ar leith a ghlacadh, rud a d’fhág go raibh sí in ann foireann den scoth a choinneáil agus a mhealladh. Tá an eangach pá ar leith sin ina comhlánú ar an eangach pá aontaithe a glacadh faoin gclár cúnaimh airgeadais agus d’fhéadfadh sí a bheith mar bhonn d’eintitis eile. Sa tréimhse tuairiscithe atá ann faoi láthair, tá gealltanais bhreise tugtha i gcrích ag na húdaráis i réimse na bainistíochta airgeadais poiblí agus an bheartais cánach: ·I réimse na bainistíochta airgeadais poiblí, thug na húdaráis i gcrích an obair maidir le tuilleadh mionchoigeartuithe ar an aicmiú buiséadach de réir feidhme (cuid den athchóiriú ar chairt na gcuntas). Leis an athchóiriú sin beifear in ann anailís is cuimsithí a dhéanamh ar an gcaiteachas poiblí agus, ar an gcaoi sin, cuideoidh sé le feabhas a chur ar cheapadh an bheartais eacnamaíoch. ·Tá cur chun feidhme breis agus 200 moladh ón gCúirt Iniúchóirí Heilléanach tugtha i gcrích ag na húdaráis chun carnadh riaráistí a chosc chomh maith le hathchóiriú is leithne lena simplítear nósanna imeachta fioscacha agus lena gcuirtear dlús leis an slabhra íocaíochta san earnáil phoiblí.

·Tá athchóiriú ar cháin mhaoine ENFIA tugtha i gcrích ag na húdaráis. Leis an athchóiriú cuirtear i bhfeidhm luachanna nua cánach maoine a bhaineann leis an margadh, leathnaítear an bonn cánach agus cuirtear feabhas ar chothroime agus ar éifeachtúlacht eacnamaíoch na cánach maoine. D’eisigh na húdaráis na billí measúnaithe cánach iar-athchóiriúcháin le haghaidh 2022 agus tá íocaíocht na chéad tráthchoda den cháin dlite i mí na Bealtaine. Faoi mhí Dheireadh Fómhair 2022, tá gealltanas tugtha ag na húdaráis na céimeanna seo a leanas a thabhairt i gcrích: ·Meastar go ndéanfar riaráistí neamhphinsin agus riaráistí pinsin a imréiteach faoi mhí Lúnasa 2022, rud a thabharfaidh an gealltanas i gcrích. An moilliú a tháinig ar luas an imréitigh riaráistí sna chéad mhíonna de 2022, is ionann é agus moill 6 mhí a mhéid a bhaineann le riaráistí neamhphinsin agus moill 2 mhí a mhéid a bhaineann le riaráistí pinsin, i gcomparáid leis an bplean. Is éard ba chúis leis an moill sin den chuid is mó an phaindéim leanúnach, an t‑ardú ar phraghsanna fuinnimh, an luas is moille ná mar a bhí beartaithe faoi chur i bhfeidhm feabhsuithe TF agus toradh is lú ná mar a bhí coinne leis ar na bearta a bhí ann roimhe seo. Tá sraith gníomhaíochtaí breise molta ag na húdaráis, agus tá siad curtha chun feidhme go páirteach cheana chun dlús a chur leis an bpróiseas imréitigh. Ar na gníomhaíochtaí sin tá bearta chun feabhas a chur, ar bhonn struchtúrach, ar leachtacht ospidéal agus cuideachtaí iompair phoiblí, agus athruithe spriocdhírithe ar phróiseas dámhachtana pinsean. ·I réimse an riaracháin cánach, tá an córas bailithe TF le bheith lánoibríochtúil sna seirbhísí uile de chuid an Údaráis Neamhspleách um Ioncaim Phoiblí faoi mhí Mheán Fómhair 2022, rud a comhlíonfaidh an gealltanas. Meastar gur treiside cumas an Údaráis cáin a bhailiú an córas. Tá ceithre mhodúl as seacht gcinn oibríochtúil anois sna seirbhísí lárnacha riaracháin cánach agus beidh na trí cinn eile oibríochtúil faoi mhí Mheán Fómhair 2022, i gcomhréir leis an amlíne a comhaontaíodh. Leas sóisialta I gcomhthéacs an fhaireachais fheabhsaithe, tá nuachóiriú déanta ag an nGréig ar a córas leasa shóisialta trí bhunú an Chiste Pinsin Aonair a thabhairt i gcrích, trí rolladh amach gach ceann de na trí cholún den scéim Ioncam Dlúthpháirtíochta Sóisialta/Íos-Ioncaim Ráthaithe a thabhairt i gcrích agus trí shamhail seachadta nua a ghlacadh do bheartais ghníomhacha maidir leis an margadh saothair. Go dtí seo fuair timpeall 400 000 duine an tÍos-Ioncam Ráthaithe agus meastar go mbeidh plean gníomhaíochta aonair faighte acu uile sa 2 bhliain amach romhainn. Mar thoradh ar na hathchóirithe agus ar an téarnamh eacnamaíoch, tháinig laghdú ar an sciar daoine atá i mbaol na bochtaineachta ó 20.2 % in 2017 go dtí 17.7 % in 2020, ach tá sin fós ar na leibhéil is airde san Aontas. Rinne an Ghréig athbhreithniú freisin ar an gcóras fóirdheontas le haghaidh an iompair phoiblí áitiúil, bhunaigh sí an príomhchomhlacht atá freagrach as soláthar sláinte láraithe (EKAPY) agus bhain sí amach sciar 30 % den soláthar láraithe i gcaiteachas iomlán na n‑ospidéal. Sa tréimhse tuairiscithe atá ann faoi láthair, tá gealltanas eile tugtha i gcrích ag na húdaráis i réimse an mheasúnaithe ar mhíchumas agus tá dul chun cinn déanta acu de réir an sceidil maidir le bailiú aisghlámtha cúraim sláinte: ·Ghlac na húdaráis reachtaíocht chun cur chuige nua maidir le measúnaithe ar mhíchumas a thabhairt isteach bunaithe ar chritéir leighis agus ar chritéir feidhmiúlachta araon. Is feabhas nach beag é an cur chuige nua seo i gcomparáid leis an gcóras atá ann faoi láthair, ar córas é faoina ndéantar measúnú ar mhíchumas bunaithe ar mheastóireachtaí leighis amháin. Go háirithe, bunaítear leis an reachtaíocht a glacadh coistí measúnaithe ildisciplíneacha ina bhfuil síceolaithe, teiripeoirí saothair agus oibrithe sóisialta a chuirfidh i bhfeidhm modheolaíocht arna moladh ag an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte chun measúnú a dhéanamh ar ghnéithe feidhmiúlachta na ndaoine a scrúdófar (WHODAS 2.0). Déanfaidh na Coistí breithniú ar ghnáthdheacrachtaí i réimsí amhail an chognaíocht, an tsoghluaisteacht, an sóisialú, an saol gairmiúil, an féinchúram etc. sa bhreis ar réamhmheasúnuithe leighis. Is ar bhonn píolótach ar dtús a úsáidfear an cur chuige ar feadh 24 mhí a thosóidh i bhfómhar 2022 chun sochair chúnaimh phearsanta a dheonú do 1 000 duine faoi mhíchumas. ·A mhéid a bhaineann le cúram sláinte, tá dul chun cinn á dhéanamh ar bhailiú aisghlámtha (i.e. caiteachas os cionn na huasteorann reachtaí maidir le caiteachas poiblí ar an gcógaisíocht agus ar sheirbhísí cúraim sláinte eile atá le bailiú ó sholáthróirí cógaisíochta agus ó sholáthróirí cúraim sláinte) de réir an sceidil le haghaidh seirbhísí cógaisíochta agus seirbhísí eile araon, agus is díol sásaimh é sin. Faoi mhí Dheireadh Fómhair 2022, tá gealltanas tugtha ag na húdaráis na céimeanna seo a leanas a thabhairt i gcrích: ·Tar éis na leasuithe ar an reachtaíocht phríomha maidir leis an bpríomhchóras cúraim sláinte a ghlacadh, glacfaidh na húdaráis an reachtaíocht thánaisteach faoi thús mhí an Mheithimh 2022, ar reachtaíocht í lena sonrófar príomhghnéithe an chórais lena n‑áirítear dreasachtaí do chlárú othar agus do gheatóireacht. Tá gealltanas tugtha ag na húdaráis freisin tús a chur le clárú othar agus é mar aidhm acu 25 % den daonra iomlán atá cláraithe sa chóras a chlárú faoi dheireadh mhí Dheireadh Fómhair agus 50 % faoi dheireadh 2022 agus an bonneagar TF le haghaidh clárúcháin agus ceapachán a thabhairt i gcrích faoi dheireadh mhí an Mheithimh. Faoi dheireadh mhí Iúil, beidh an oiread dochtúirí teaghlaigh féinfhostaithe cláraithe sa chóras chun 85 % ar a laghad den daonra cláraithe a chumhdach. Faoi mhí Dheireadh Fómhair, déanfaidh na húdaráis an scéim dreasachtaí/dídhreasachtaí le haghaidh an chlárúcháin agus na geatóireachta a ghníomhachtú. Ba phríomhghné den chlár cúnaimh airgeadais é athchóiriú a dhéanamh ar an bpríomhchóras cúraim sláinte agus é de chuspóirí uileghabhálacha aige rochtain na saoránach ar sheirbhísí cúraim sláinte a fheabhsú agus rialachas agus éifeachtúlacht a neartú. Is príomhghnéithe lena gcabhrófar leis na cuspóirí sin a bhaint amach is ea clárú daonra agus córas geatóireachta éifeachtach. Sa chreat nua, saothraítear na príomhghnéithe sin trí bhíthin dreasachtaí airgeadais. Má chuirtear córas den sórt sin chun feidhme go hiomlán, bheadh an acmhainneacht ann na cuspóirí a bhaint amach. An tráth céanna, cruthaíonn sé dúshláin maidir le rochtain chomhionann a áirithiú agus an cuspóir maidir le cuimsiú iomlán daonra a bhaint amach, ar nithe iad ar gá faireachán cúramach a dhéanamh orthu. ·Bainfear amach sprioc lár 2022, eadhon sciar 40 % den soláthar láraithe i gcaiteachas iomlán na n‑ospidéal, rud a chomhlíonfaidh an gealltanas. Moltar do na húdaráis dul ar aghaidh go pras leis na tairiscintí atá beartaithe a eisiúint ionas go mbainfear amach an sprioc. Cobhsaíocht airgeadais agus athchóirithe ceartais Tar éis na bliana an-mhaith in 2021 maidir le hiasachtaí neamhthuillmheacha a laghdú, tá an fócas á dhíriú de réir a chéile ar fhiachas neamhthuillmheacha a réiteach le haghaidh féichiúnaithe inmharthana, agus ar bhrabúsacht agus ar staid cuntais caipitil na mbanc a fheabhsú ar bhonn inbhuanaithe. 12.8 % a bhí i gcóimheas na hiasachta neamhthuillmhí ar bhonn aonair i mí na Nollag 2021, agus laghdú mór tagtha air ó 30.1 % ag deireadh 2020 agus ó 40.6 % ag deireadh 2019. Trí úsáid a bhaint as urrúsuithe faoin Scéim um Chosaint Sócmhainní ‘Hercules’, bhí cóimheas iasachta neamhthuillmhí aondigite ag dhá cheann de na ceithre bhanc shistéamacha faoi dheireadh 2021, agus meastar go mbainfidh an dá bhanc eile an sprioc chéanna amach faoi dheireadh 2022 ar a dhéanaí. Mar sin féin, is é an cóimheas iasachta neamhthuillmhí sa Ghréig an cóimheas is airde sa limistéar euro fós. Ina theannta sin, leanadh de ghlansreabhadh teoranta na n‑iasachtaí neamhthuillmheacha nua ( ) sa cheathrú ráithe de 2021 agus beidh gá le dlúthfhaireachán a dhéanamh air, de réir mar a leanann na rioscaí do cháilíocht sócmhainní na mbanc ar aghaidh. Thairis sin, braitheann réiteach rathúil an fhiachais neamhthuillmhigh níos mó ná riamh ar sheirbhíseoirí atá i gceannas ar sheirbhísiú iasachtaí arna n‑urrúsú agus arna ndíol. Cé gur leanadh de mhaoláin chaipitil agus de bhrabúsacht na mbanc a laghdú a bhuí le glanadh chláir chomhardaithe na mbanc, is fearrde an réamhaisnéis le haghaidh 2022 riachtanais soláthair laghdaithe agus giniúint caipitil inmheánaigh trí bhíthin brabúsacht lárnach fheabhsaithe. Mar sin féin, tá staid cuntais caipitil na mbanc fós ar cheann de na seasaimh is ísle sa limistéar euro agus is ábhar imní i gcónaí é a cháilíocht, toisc sciar ard creidmheasanna cánach iarchurtha i gceist leis agus gur ag méadú atá an sciar sin. An éiginnteacht mhéadaithe maidir leis an ionchas eacnamaíoch tar éis ionsaí na Rúise i gcoinne na hÚcráine, d’fhéadfadh sí cur isteach ar fhás creidmheasa amach anseo. Maidir le hathchóirithe san earnáil airgeadais a tugadh i gcrích i gcomhthéacs an fhaireachais fheabhsaithe, chuir an Ghréig deireadh go hiomlán leis na rialuithe caipitil a forchuireadh le linn an chláir cúnaimh airgeadais, thug sí athchóiriú mór ar an gcreat dócmhainneachta i gcrích, lena n‑áirítear scéim i ndáil le réitigh lasmuigh den chúirt agus oiliúint airgeadais a chur ar fáil do na breithiúna chun na hathchóirithe sin a chur chun feidhme, agus chuir sí tús le déanaí le bunú eintitis um dhíol agus um aisléasú san am céanna. D’fhorbair an Ciste Heilléanach um Chobhsaíocht Airgeadais straitéis scoir maidir le díol na ngeall atá faoi úinéireacht na mbanc sistéamach agus dheimhnigh an Ghréig go ndearnadh ailíniú ar shainordú a Painéil Roghnúcháin le sainordú an Chiste. Sa tréimhse tuairiscithe atá ann faoi láthair, tá tuilleadh dul chun cinn déanta maidir le cur chun feidhme na ngníomhaíochtaí a comhaontaíodh san earnáil airgeadais, ach tá dúshláin fós ann, go háirithe maidir le riaráistí na gcásanna dócmhainneachta teaghlaigh agus na ráthaíochtaí stáit gairthe a ghlanadh. Tá gealltanas a bhaineann leis an gCiste Heilléanach um Chobhsaíocht Airgeadais tugtha i gcrích ag na húdaráis agus tá tairiscint seolta acu don chóras comhtháite bainistithe cásanna le haghaidh cúirteanna: ·De réir a chéile tá ag éirí leis na hardáin faoin gcreat nua dócmhainneachta, go háirithe maidir le socraíochtaí lasmuigh den chúirt, agus tá tuilleadh feabhsuithe á bhforbairt go leanúnach. ·Coimeádadh an treocht in airde maidir le dátaí éisteachta nua a shannadh do chásanna dócmhainneachta teaghlaigh atá ar feitheamh ach is teoranta é an líon cinntí críochnaitheacha cúirte. ·Ar an gcaoi chéanna, tá úsáid níos mó á baint as na ceantanna, agus tá eintitis eile seachas bainc nó seirbhíseoirí ag fáil sciar níos mó de na sócmhainní a aistrítear trí bhíthin ceantanna a thugtar i gcrích go rathúil. ·In ainneoin roinnt feabhsuithe, leasaíodh an amlíne maidir le glanadh riaráiste na ráthaíochtaí stáit gairthe chun go léireofaí na heasnaimh charntha in íocaíocht amach ráthaíochtaí gairthe agus na dúshláin dhlíthiúla nach raibh coinne leo a chuireann cosc ar éilimh áirithe a íoc. Tá measúnú á dhéanamh ag na húdaráis ar réitigh fhéideartha chun teorainn a chur leis an moill a bhíonn ar íocaíocht na n‑éileamh sin agus tá rún daingean acu fós gan an sprioc-am maidir le tabhairt i gcrích na n‑íocaíochtaí uile a athrú, i.e. faoin dara ráithe de 2024. Le glacadh an Chóid nua um Eagrú an Cheartais agus Stádas na mBreithiúna, meastar go n‑éascófar glanadh is tapúla ar riaráistí leagáide agus go n‑áiritheofar feidhmiú rianúil an chreata dócmhainneachta nua.

·Tá an próiseas lamháltais maidir le cur ar bun an eintitis um dhíol agus um aisléasú meastar go seolfar é i mí na Bealtaine, agus tá scéim tacaíochta eatramhach á cur ar bun le haghaidh féichiúnaithe leochaileacha chun a áirithiú go mbeidh aistriú rianúil ann le linn na tréimhse is gá go dtí go dtosóidh an t‑eintiteas nua i mbun oibríochtaí, tréimhse a mheastar nach mbeidh níos faide ná 15 mhí. ·Chomhaontaigh na húdaráis athchóiriú ar an gCiste Heilléanach um Chobhsaíocht Airgeadais leis na hinstitiúidí Eorpacha. Meastar go nglacfar an dlí go luath. Tá síneadh curtha le fad an Chiste go dtí deireadh 2025 ionas go bhféadfaidh an Ciste an dá chuspóir atá aige a bhaint amach, eadhon, a shócmhainní a dhífheistiú go héifeachtach agus cur le cobhsaíocht chóras baincéireachta na Gréige san am céanna. Leis an athchóiriú déantar struchtúr rialachais an Chiste a chuíchóiriú agus leagtar amach sraith prionsabal a bheidh mar threoir dá straitéis dífheistiúcháin. Rinneadh cearta speisialta an Chiste a chuíchóiriú freisin. ·Sheol na húdaráis an tairiscint le haghaidh an chórais chomhtháite bainistithe cásanna le haghaidh cásanna sibhialta agus coiriúla (OSDDY-PP). Meastar go mbronnfar an conradh faoi dheireadh 2022 agus go gcuirfear chun feidhme é sna 36 mhí ina dhiaidh sin. Faoi mhí Dheireadh Fómhair 2022, tá gealltanas tugtha ag na húdaráis na céimeanna seo a leanas a thabhairt i gcrích: ·Tá comhdú leictreonach sna cúirteanna riaracháin le comhlánú ina iomláine agus tá na húdaráis tiomanta é sin a bhaint amach faoi dheireadh mhí an Mheithimh 2022, rud a fhágfaidh go gcuirfear an gealltanas i gcrích. Rinneadh dul chun cinn maidir leis an gcur chun feidhme agus i dtaca leis an ardán lenar féidir aighneachtaí tosaigh, meabhráin agus doiciméid nós imeachta a chomhdú i gcomhthéacs na nósanna imeachta atá ar feitheamh, tá an t‑ardán sin réidh agus beidh sé lánoibríochtúil i mí an Mheithimh 2022. Seoladh leathnú na bhfeidhmiúlachtaí i gcéim phíolótach, 2 mhí níos déanaí ná mar a bhí beartaithe roimhe seo, de dheasca moilleanna ar thaobh an chonraitheora. ·Roinnt céimeanna sonracha a ghlacadh faoi na gníomhaíochtaí a comhaontaíodh san earnáil airgeadais, go háirithe maidir le riaráiste na gcásanna dócmhainneachta teaghlaigh agus riaráiste na ráthaíochtaí stáit gairthe a ghlanadh. Déanfaidh na húdaráis athchóiriú is leithne i réimse an cheartais, eadhon Cód nua um Eagrú an Cheartais agus Stádas na mBreithiúna a chur síos i bParlaimint freisin. Leis an gcód, tabharfar isteach roinnt feabhsuithe maidir le comhlíonadh dualgas breithiúnach, measúnú gairmiúil agus cur chun cinn breithiúna, a gcreat araíonachta agus bearta chun feabhas a chur ar éifeachtacht agus éifeachtúlacht imeachtaí breithiúnacha. Cuireadh an cód faoi bhráid na hArdrúnaíochta um Ghnóthaí Dlíthiúla agus Parlaiminte an 13 Bealtaine 2022 agus tá sé le cur faoi bhráid na Parlaiminte faoi dheireadh mhí na Bealtaine. Tiocfaidh sé i bhfeidhm láithreach ina dhiaidh sin, cé is moite de na rialacha maidir le meastóireacht ar bhreithiúna, ar rialacha iad a thiocfaidh i bhfeidhm ag tús na bliana nua breithiúnaí. Ina theannta sin, glacfaidh na húdaráis, faoi dheireadh mhí na Bealtaine, an píosa deiridh reachtaíochta tánaistí chun an roinn um Staidreamh Ceartais (JustStat) a chur i ngníomh, ar roinn í ar a bhfuil sé de chúram sonraí breithiúnacha ó na cúirteanna agus ó oifigí an ionchúisitheora sa Ghréig a bhailiú, a chomhiomlánú, a phróiseáil agus a fhoilsiú; meastar freisin go ndéanfaidh an roinn cáilíocht an staidrimh bhreithiúnaigh a chosaint agus a fheabhsú ar bhonn buan. Margaí saothair agus táirgí Maidir le hathchóirithe sa mhargadh saothair agus sa mhargadh táirgí a tugadh i gcrích i gcomhthéacs an fhaireachais fheabhsaithe, thug an Ghréig i gcrích cur chun feidhme an phlean gníomhaíochta maidir le hobair neamhdhearbhaithe, nuashonraigh sí an pá íosta i gcomhréir leis an nós imeachta a shonraítear i nDlí 4172/13 i mí Feabhra 2019 agus i mí Eanáir 2022, d’athbhreithnigh sí an t‑aicmiú núise, shimpligh sí nósanna imeachta maidir le ceadúnú infheistíochta in earnálacha comhaontaithe, lena n‑áirítear an earnáil iompair, oideachais, turasóireachta, leasa shóisialta, agus dobharshaothraithe agus bhronn sí conradh chun an córas faisnéise ábhartha a chur in úsáid. In earnáil an fhuinnimh, sheol an Ghréig an Spriocshamhail le haghaidh an mhargaidh leictreachais agus d’aontaigh sí le leigheas in aghaidh trustaí lenar féidir leis na hiomaitheoirí i gCorparáid na Cumhachta Poiblí, an t‑oibreoir leictreachais atá faoi úinéireacht stáit na Gréige, níos mó leictreachais a cheannach ar bhonn is fadtéarmaí, agus ar an gcaoi sin, cás seanbhunaithe in aghaidh trustaí a dhúnadh. Sa tréimhse tuairiscithe atá ann faoi láthair, tá nuashonrú curtha chun feidhme ag na húdaráis maidir leis an bpá íosta agus tá gealltanas eile tugtha i gcrích acu i réimse na gcigireachtaí chun maoirseacht a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí eacnamaíocha agus ar mhargaí táirgí: ·Mar fhreagairt ar an mboilsciú ard, chuir na húdaráis chun feidhme méadú ar an bpá íosta an 1 Bealtaine 2022, arb é an dara méadú é le haghaidh na bliana 2022, tar éis an phróisis comhairliúcháin sheanbhunaithe, ach ar comhairliúchán é atá aibithe giorraithe. Tháinig méadú 7.5 % ar an bpá íosta an 1 Bealtaine 2022 ( ). Tá an méadú sin sna sála ar mhéadú beag 2 % a cuireadh chun feidhme an 1 Eanáir 2022 tar éis reo 3 bliana ar an bpá íosta. Lean na húdaráis na céimeanna a leagtar amach i ndlí leasaithe 4172/13 chun an pá íosta a chinneadh. I gcomhthéacs an phróisis comhairliúcháin, is méaduithe beaga a mhol na comhpháirtithe sóisialta, na hinstitiúidí taighde agus na rannpháirtithe éagsúla eile chun caillteanais sa chumhacht cheannaigh a mhaolú i ngeall ar an mboilsciú ard agus chun oibreoirí ísealioncaim a chosaint, ós rud é go bhfaigheann beagnach 28 % d’fhostaithe na tíre an pá íosta. Measann na húdaráis nach ndéanfadh an méadú ar an bhfíorphá in 2022 an fás táirgiúlachta a shárú – go deimhin, measann siad go dtiocfaidh laghdú mór in 2022 ar fhíorchúiteamh na bhfostaithe in aghaidh an duine sa gheilleagar ina iomláine, in ainneoin an mhéadaithe ar an bpá íosta. Tá na meastacháin sin i gcomhréir ar an mórchóir, le réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, ina meastar, mar sin féin, go mbeidh tionchar is láidre ag an bpá íosta ar fhás comhiomlán an phá ar an iomlán, agus meastar go dtiocfaidh meath ar an bhfíorchúiteamh d’fhostaithe in aghaidh an duine. Tháinig feabhas ar an iomaíochas, arna thomhas le costas aonad saothair ( ), roimh an bpaindéim, a bhuí sin go príomha le laghdú ar phá agus gnóthachain táirgiúlachta mar thaca is mó leis. In 2021, tháinig fás 7.8 % ar an táirgiúlacht saothair ( ) agus meastar go mbainfidh a ráta fáis 2.0 % ar an meán amach in 2022 agus 2023. Agus an méid sin á chur san áireamh in éineacht leis an tionchar a mheastar a bheidh ag an méadú pá íosta ar an bhfás foriomlán pá, meastar go dtiocfaidh meath de bheagán ar chostas aonad saothair na Gréige thar an tréimhse chéanna ach ar leibhéal is lú ná mar a thiocfaidh ar an Aontas ina iomláine. Mar sin féin, tá bonn onnmhairiúcháin na Gréige fós dírithe ar tháirgí ag a bhfuil leibhéal íseal sofaisticiúlachta teicneolaíochta agus tá an cóimheas idir onnmhairí agus OTI íseal, d’ainneoin feabhsuithe a tharla le déanaí ( ). ·Thug na húdaráis an t‑athchóiriú ar an gcreat cigireachta i gcrích tríd an reachtaíocht thánaisteach deiridh a ghlacadh i réimse chosaint an chomhshaoil. Leis an reachtaíocht ceadaítear an tsamhail bhainistíochta forfheidhmiúcháin a gníomhachtú, ar córas í a chuidíonn le cigirí cinntí forfheidhmiúcháin a dhéanamh i gcomhréir le critéir réamhchinntithe agus a éascaíonn cur chuige comhchuibhithe maidir le cur i bhfeidhm an chórais forfheidhmiúcháin. Faoi mhí Dheireadh Fómhair 2022, tá gealltanas tugtha ag na húdaráis na céimeanna seo a leanas a thabhairt i gcrích: ·Códú dlíthiúil na reachtaíochta saothair a thabhairt i gcrích. Cé go bhfuil tús curtha leis an bpróiseas códúcháin, i dtaca leis an sprioc-am le haghaidh glacadh na dtéacsanna comhdhlúite, rud lena gcomhlíonfar an gealltanas, cuireadh siar go dtí mí Dheireadh Fómhair 2022 é mar gheall ar athchóiriú suntasach a rinneadh le déanaí ar na Seirbhísí Poiblí Fostaíochta, athchóiriú ba ghá a chur san áireamh sa phróiseas códúcháin. Cuirfear an dréachtreachtaíocht chódaithe i láthair faoi mhí an Mheithimh. ·Maidir leis an athchóiriú cadastrach, tá an dul chun cinn á dhéanamh maidir leis an mapáil chadastrach sa ráithe dheireanach faoi mar a beartaíodh agus beidh 65 % de na cearta maoine iomlána i bhfeidhm nó á gcur i láthair go poiblí faoi dheireadh mhí Mheán Fómhair 2022. Cuireadh moill bhreise ar dhaingniú na léarscáileanna foraoise, rud a d’fhéadfadh fad breise a chur leis an amlíne chun an cadastar a thabhairt i gcrích. Is é is cúis leis an moill leasú dlíthiúil a rinneadh le déanaí a chuir deireadh leis an stádas ‘foraois’, i.e. toimhde na húinéireachta poiblí, ó thimpeall 5 % de limistéar na tíre. Cé go bhfuil roinnt saincheisteanna seanbhunaithe á réiteach leis an leasú sin, beidh gá le hathbhreithniú a dhéanamh ar na conarthaí atá ann cheana le haghaidh mapáil chadastrach agus beidh gá leis an athchóiriú cadastair a nochtadh do riosca go mbeidh dúshláin dhlíthiúla nua ann. I dtaca leis an amlíne le haghaidh dhaingniú 95 % de na léarscáileanna foraoise, cuireadh an amlíne sin siar 2 mhí go dtí mí Mheán Fómhair 2022 chun an staid nua a léiriú. D‘fhonn tuilleadh moille ar dhaingniú léarscáileanna foraoise a sheachaint agus d’fhonn an mhapáil chadastrach a thabhairt i gcrích, tá sé comhaontaithe ag na húdaráis foráil dlí a ghlacadh lena gceadófar úinéireacht phoiblí a tharraingt siar go huathoibríoch sa 5 % de limistéar talún na Gréige thuasluaite. Is ag moilliú atá an luas atá faoi bhunú oifigí nua an Chadastair Heilléanaigh de dheasca easpa foirne bainistíochta, ach táthar ag earcú foireann bainistíochta faoi láthair. Iarrtar ar na húdaráis cloí leis an amlíne athbhreithnithe agus an t‑athchóiriú iomlán a thabhairt i gcrích faoi mhí na Nollag 2022. Maidir le hathchóirithe is leithne a cuireadh chun feidhme sa tréimhse tuairiscithe seo, ghlac na húdaráis an píosa deiridh de reachtaíocht thánaisteach atá criticiúil chun an dlí nua maidir le soláthair poiblí a chur chun feidhme. Baineann an reachtaíocht le heintiteas dlíthiúil nua a bhunú, arb eintiteas é a fhorbróidh agus a choinneoidh ar bun córas comhtháite nua le haghaidh sonraíochtaí teicniúla agus costáil oibreacha teicniúla. Chomh maith leis sin, d’ullmhaigh agus d’fhormheas na húdaráis bille ardoideachais i gComhairle na nAirí. Leis an dlí déantar neamhspleáchas, solúbthacht agus éifeachtúlacht eagraíochtúil agus oideachais na n‑institiúidí ardoideachais a nuachóiriú agus a fheabhsú, agus déantar a rialachas a dhílárú agus a chuíchóiriú. Meastar go gcuirfear an bille faoi bhráid na Parlaiminte i mí an Mheithimh 2022. An Chorparáid Heilléanach um Shócmhainní agus Rannpháirtíocht agus príobháidiú I gcomhthéacs an fhaireachais fheabhsaithe, ghlac an Chorparáid Heilléanach um Shócmhainní agus Rannpháirtíochtaí an chéad dá Phlean Straitéiseacha in 2018 agus 2022, chuir sí raon athchóirithe rialachais i bhfeidhm le haghaidh na bhfiontar faoi úinéireacht stáit atá ina punann agus thug sí timthriallta fairsinge d’athbhreithnithe agus de cheapacháin bhoird i gcrích sna fiontair sin, thionscain sí idirghabhálacha slánúcháin i bpríomhfhiontair faoi úinéireacht stáit (cé gur pointe airde criticiúil fós é an bainistiú réadmhaoine), agus thosaigh sí ag seachadadh sruthanna ioncaim díbhinní. Chuir Ciste Forbartha Sócmhainní na Poblachta Heilléanaí deireadh le roinnt idirbhearta príobháidithe, lena n‑áirítear idirbhearta Hellinikon, síneadh a chur le comhaontú lamháltais Aerfort Idirnáisiúnta na hAithne, díolachán 66 % d’oibreoir an chórais tarchurtha gáis nádúrtha DESFA, agus lamháltas Marina Alimos, ar mhaithe le fáltais phríobháidiúcháin dar luach EUR 2.4 billiún. Sa tréimhse tuairiscithe reatha, chuiran Chorparáid Heilléanach um Shócmhainní agus Rannpháirtíochtaí tús le cur chun feidhme a Plean Straitéisigh, plean a ceadaíodh i mí Eanáir 2022, lena n‑áirítear athnuachaintí boird i gcuideachtaí atá ina punann, ach laghdaíodh cuid de na gníomhaíochtaí mar gheall ar an éiginnteacht a bhain le conair ioncaim díbhinní na Corparáide. Tá dul chun cinn déanta maidir le cur chun feidhme an tSásra Comhordúcháin ó tharla an reachtaíocht thánaisteach is gá a bheith eisithe chun conradh feidhmíochta a chur chun feidhme le hEagraíocht Iompair Uirbigh na hAithne (OASA) agus ó tharla bearta a bheith déanta chun na Ráitis Gealltanas a thabhairt cothrom le dáta, lena leagtar amach príomhtháscairí feidhmíochta d’fhiontair atá faoi úinéireacht stáit i bpunann na Corparáide. I réimse an phríobháidiúcháin, tá dul chun cinn déanta maidir le cur chun feidhme an Phlean Forbartha Sócmhainní agus glacadh an Plean nuashonraithe, ar plean é lena leagtar síos na chéad bhearta eile le haghaidh na n‑idirbheart a áirítear ann. Tá gealltanas tugtha ag na húdaráis na bearta seo a leanas a dhéanamh faoi mhí Dheireadh Fómhair 2022, ar bearta iad a bhaineann le bainistíocht sócmhainní poiblí agus leis an gCorparáid:

·Reachtaíocht a ghlacadh chun an creat institiúideach le haghaidh fiontar atá faoi úinéireacht stáit a nuachóiriú, lena n‑áirítear oibriú neamhspleách tráchtála na gcuideachtaí atá i bpunann na Corparáide. Tar éis an dréachtreachtaíocht a chur faoi bhráid na Parlaiminte, meastar go nglacfar an t‑athchóiriú faoi mhí an Mheithimh. Meastar gur athchóiriú mór a bheidh ann lena neartaítear rialachas na bhfiontar atá faoi úinéireacht an stáit. ·Straitéis chuimsitheach a leagan amach do Chuideachta na Réadmhaoine Poiblí chun toradh uaillmhianach a bhaint amach don phunann réadmhaoine uile. Measann an Chorparáid go mbeidh sin ullamh faoi dheireadh mhí na Bealtaine 2022. ·An staidéar féidearthachta mionsonraithe le haghaidh an Lárionaid Luchchleasaíochta Oilimpigh (OAKA) a sheoladh, mar chuid dá aistriú chuig an gCorparáid Heilléanach um Shócmhainní agus Rannpháirtíochtaí, arb aistriú é a dhéanfar amach anseo. Measann na húdaráis go ndéanfar sin faoi mhí an Mheithimh 2022. ·Aistriú na sócmhainní réadmhaoine incháilithe a thabhairt i gcrích, arb aistriú é atá i bpacáiste 2018 de chuid na Cuideachta na Réadmhaoine Poiblí. Maidir le hidirbhearta príobháidiúcháin faoin bPlean Forbartha Sócmhainní go sonrach, féachfaidh na húdaráis go gníomhach le dul chun cinn a dhéanamh sna réimsí seo a leanas: ·Tá Ciste Forbraíochta Sócmhainní na Poblachta Heilléanaí (HRADF) ar tí príobháidiú Bhonneagar na Corparáide Poiblí Gáis (DEPA) a thabhairt i gcrích, agus meastar go ndéanfar é a phríobháidiú ar thairiscint airgeadais shuntasach dar luach EUR 733 mhilliún (i gcás leas 65 % den Chiste comhfhreagraíonn sin do EUR 476 mhilliún). Tá tábhacht nach beag ag baint leis an idirbheart príobháidiúcháin ós rud é go meastar go rannchuideoidh an ceannaitheoir, ar cuideachta Iodálach é, le líonra dáilte gáis na tíre a fheabhsú agus a mhéadú. ·In ainneoin dul chun cinn áirithe a bheith déanta, tá moill ar na hoibreacha tógála agus ar chéadúnú na dtollán ar mhórbhealach Egnatia a thabhairt i gcrích agus tá riosca ann nach mbeidh an mhórbhealach ullamh chun é a aistriú chuig an lamháltóir a roghnaíodh faoi dheireadh 2022, faoi mar a beartaíodh ar dtús. Is é an toradh a d’fhéadfadh a bheith air sin go mbeadh ar an stát cúiteamh a íoc leis an lamháltóir, agus go mbeadh ar an lamháltóir na hoibreacha le haghaidh na tógála agus an cheadúnúcháin agus na costais ghaolmhara a ghlacadh ar láimh. Is fiú beagnach EUR 1.5 billiún ina íocaíocht tosaigh an lamháltas, sa bhreis ar na híocaíochtaí bliantúla rialta ón lamháltóir. ·An próiseas tairisceana atá ar siúl faoi láthair maidir le lamháltas a dhéanamh ar stóráil gáis nádúrtha faoi thalamh i nDeisceart Kavala, a bhfuil tábhacht ar leith ag baint leis d’fhonn feabhas a chur ar chinnteacht an tsoláthair fuinnimh, ní féidir dul ar aghaidh leis go dtí go n‑eiseoidh an tÚdarás Rialála Fuinnimh cinneadh maidir lena chreat i ndáil le socrú taraifí. Cuireadh moill ar an gcinneadh sin agus meastar anois go n‑eiseofar é faoi dheireadh mhí Bealtaine 2022. ·Tá dul chun cinn maith á dhéanamh maidir le hidirbhearta eile atá ar siúl faoi láthair, go háirithe maidir leis na hidirbhearta sin le haghaidh na gcalafort réigiúnach agus ‘Gournes Heraklion’ (forbairt ar chuid d’iar-bhunáit mhíleata na Stát Aontaithe ar an gCréit). Leanfaidh na húdaráis le cur chun feidhme an Phlean Forbartha Sócmhainní. Riarachán poiblí I gcomhthéacs an fhaireachais fheabhsaithe, thug na húdaráis i gcrích ceapachán na mBuanrúnaithe agus na nArd-Stiúrthóirí uile mar chuid de na hiarrachtaí chun dhípholaitiú a dhéanamh ar an riarachán poiblí, na timthriallta beartaithe de bhreithmheasanna soghluaisteachta agus feidhmíochta, agus príomhghnéithe den Chóras Bainistíochta Acmhainní Daonna comhtháite, eadhon cairteacha eagrúcháin digiteacha agus sainchuntais phoist, le haghaidh an riaracháin phoiblí. D’fhonn feabhas a chur ar an deimhneacht dhlíthiúil agus ar an rochtain ar an dlí trí bhíthin códú dlíthiúil, dhámh na húdaráis conradh ar trína bhíthin a mheastar a chuirfearTairseach Náisiúnta um Chódú i bhfeidhm faoi 2024. Ina theannta sin, thug sí i gcrích cur chun feidhme a phlean náisiúnta in aghaidh éilliú le haghaidh 2018-2021. Sa tréimhse tuairiscithe atá ann faoi láthair, tá gealltanais bhreise tugtha i gcrích ag na húdaráis i réimse an chomhraic i gcoinne an éillithe: ·Chuir na húdaráis ar bun bearta nach beag chun na trí mholadh atá fágtha ón gceathrú babhta meastóireachta de chuid an Ghrúpa Stát i gcoinne na hÉillitheachta (GRECO) a chur chun feidhme. Tabharfar isteach cuid mhaith de na bearta leis an gCód um Eagrú an Cheartais agus Stádas na mBreithiúna, ar cód é a cuireadh faoi bhráid na hArdrúnaíochta um Ghnóthaí Dlíthiúla agus Parlaiminte an 13 Bealtaine agus tá sé le cur faoi bhráid na Parlaiminte faoi dheireadh mhí na Bealtaine 2022. Déanfaidh GRECO athmheasúnú foirmiúil ar na moltaí i dtuarascáil 2023 uaidh. Maidir le hathchóirithe is leithne a cuireadh chun feidhme sa tréimhse tuairiscithe sin, tá dul chun cinn déanta ag na húdaráis chun rialú ar fhostú agus ar thuarastail oifigeach poiblí a neartú. Ar an gcéad dul síos, ullmhaíodh measúnú riachtanas le haghaidh múinteoirí buana agus múinteoirí sealadacha agus meastar go dtabharfar i gcrích é faoi dheireadh mhí na Bealtaine 2022, tar éis an athbhreithnithe ón Aireacht Oideachais agus Gnóthaí Reiligiúnacha. Meastar go gcuirfidh sin feabhas ar intuarthacht na bpost sin, intuarthacht a chuir faoi deara méadú mór ar phoist shealadacha san am a chuaigh thart, agus gur minic a tiontaíodh na poist shealadacha sin ina bpoist bhuana. Ar an dara dul síos, d’ullmhaigh na húdaráis leasuithe dlíthiúla chun aghaidh a thabhairt ar roinnt dialltaí a breathnaíodh ón ngreille pá aontaithe, a mheastar a ghlacfar faoi dheireadh mhí Bealtaine 2022. Áirítear leo sin forálacha chun cur i bhfeidhm comhsheasmhach an luacha saothair do phoist bhainistíochta agus do speansais taistil a áirithiú. Cuireadh bailchríoch ar mhodheolaíocht nua maidir le liúntais a dheonú do phoist ghuaiseacha agus throma agus tá sé beartaithe go mbeidh sí i bhfeidhm faoi mhí Lúnasa 2022. Ar deireadh, seoladh an próiseas ceapacháin don phost mar Rúnaí Buan san Aireacht Oideachais agus Gnóthaí Reiligiúnacha agus meastar go dtabharfar i gcrích é faoi mhí Iúil 2022. FORBAIRTÍ MAICREACNAMAÍOCHA In ainneoin na neamhchinnteachta fada mar gheall ar bhabhtaí leantacha den phaindéim, théarnaigh geilleagar na Gréige go tapa in 2021, rud a rinne an meath mór eacnamaíoch ó 2020 a fhritháireamh go hiomlán, beagnach. Tháinig fás 8.3 % ar fhíor-OTI na Gréige in 2021, ar léiriú é ar an séasúr turasóireachta, séasúr ar éirigh níos fearr leis ná mar a bhí coinne leis, agus san am céanna bhí téarnamh iomlán ann nach mór i dtaca leis an tomhaltas príobháideach de i gcomparáid leis an leibhéal a bhí ann roimh an bpaindéim, de dhroim na tacaíochta éigeandála ioncaim éifeachtaí a chuir an rialtas chun feidhme agus de dhroim na húsáide a baineadh as coigiltis charntha. Cuireadh go mór leis an bhfás freisin a bhuí le borradh suntasach a bhí faoin infheistíocht phríobháideach, borradh a fuair tacaíocht ó bhearta tacaíochta an rialtais le haghaidh gnólachtaí, agus trí ghníomhaíochtaí a chur i bhfeidhm de réir a chéile faoi phlean téarnaimh agus athléimneachta na Gréige agus faoi Chiste Sóisialta na hEorpa agus faoin gCiste Comhtháthaithe. Leanadh den mhéadú ar onnmhairí earraí, de réir mar a thairbhíonn an tír den téarnamh san Aontas agus de chomhpháirtithe trádála eile. An tráth céanna, tá difear á dhéanamh fós ag praghsanna fuinnimh d’ioncaim réadacha agus don easnamh sa chuntas reatha. I ngeall go mór ar an méadú mór a tháinig ar phraghsanna fuinnimh, tháinig méadú nach beag ar an mboilsciú príomha go 9.4 % i mí Aibreáin 2022, agus ráta 0.6 % ar an meán aige in 2021. Leis na forbairtí eacnamaíocha a tharla sna chéad mhíonna de 2022, roimh ionsaí míleata na Rúise i gcoinne na hÚcráine, cuireadh in iúl go raibh ag éirí leis an téarnamh sa Ghréig. Léirigh táscairí ardmhinicíochta i gcás an chéad dá mhí de 2022 gur tháinig méadú ar an gcaiteachas príobháideach, agus go raibh meon eacnamaíoch láidir ann i gcónaí go dtí deireadh mhí Feabhra, mar a léiríodh le muinín na dtomhaltóirí agus le muinín lucht gnó araon. Léirigh luath-tháscairí i gcás na turasóireachta go raibh dea-shéasúr i ndán don Ghréig, agus go raibh bearta tacaíochta á gcur chun feidhme ag an rialtas chun na héifeachtaí diúltacha ó phraghsanna arda fuinnimh ar ioncam indiúscartha a mhaolú i bpáirt. Tá ionradh na Rúise ar an Úcráin ag cur faoi deara athmheasúnú ar an ionchas eacnamaíoch do na Ballstáit uile, lena n‑áirítear an Ghréig. Meastar go ndéanfaidh an cogadh difear do gheilleagar na Gréige ar thrí phríomhbhealach. Thar aon ní eile, tháinig méadú breise ar phraghsanna fuinnimh ar fud an domhain mar thoradh ar an gcogadh, agus meastar go gcuirfidh na praghsanna sin leis an mbrú boilscitheach intíre agus go laghdófar an t‑ioncam indiúscartha réadach atá ag teaghlaigh. Mar sin féin, le bearta tacaíochta an rialtais, leis an méadú ar an bpá íosta ó mhí na Bealtaine 2022, agus leis na coigiltis mhóra atá fós carntha, meastar go maolófar go pointe áirithe na héifeachtaí diúltacha ar an tomhaltas príobháideach. Ar an dara dul síos, cé gur fíortheoranta í neamhchosaint dhíreach na hearnála airgeadais ar an Rúis, d’fhéadfadh sé go gcuirfí moill ar roinnt tionscadail infheistíochta nua a sheoladh mar gheall ar an éiginnteacht agus ar an gcol riosca méadaithe, mar aon le scrogaill soláthair mhéadaithe. Ar deireadh, is dócha go dtiocfaidh laghdú ar an bhfás onnmhairiúcháin i bhfianaise an mhoillithe atá tuartha don Aontas agus don gheilleagar domhanda ina iomláine. Mar sin féin, meastar go mbeidh an turasóireacht fós athléimneach, ós rud é nach bhfuil sa líon turasóirí a thagann ón Rúis, ón Úcráin agus ón mBealarúis ach sciar beag den líon iomlán turasóirí. Sa chomhthéacs sin, tuaradh i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go dtiocfadh fás 3.5 % in 2022 agus 3.1 % in 2023 ar fhíor-OTI. Meastar go mbainfidh an boilsciú an ráta is airde amach sa dara ráithe de 2022 agus go mbeidh an ráta sin fós ard ina dhiaidh sin sula laghdóidh sé in 2023. Is iad na príomhchúiseanna atá leis an ardú ar an mboilsciú, an méadú atá ag teacht ar phraghsanna idirnáisiúnta ola agus gáis, agus an borradh atá faoi phríomhchostais ionchuir, amhail leasacháin agus iompar, tá sé ag déanamh difear do phraghsanna bia. Táthar ag tuar go sroichfidh an boilsciú príomha 6.3 % in 2022, agus 1.9 % in 2023. Tá tuilleadh feabhais tagtha ar an staid i margadh saothair na Gréige, ach tá an ráta dífhostaíochta fós ar cheann de na rátaí is airde san Aontas. Leis na bearta spriocdhírithe tacaíochta fostaíochta in earnálacha íogaire, bhí fostóirí in ann fostaithe a choinneáil tar éis ghéarchéim an choróinvíris agus déantar éascaíocht do théarnamh an gheilleagair. Tháinig fás láidir ar an gcruthú post sa dara leath de 2021, agus meastar go leanfar den fhás sin freisin in 2022, in ainneoin moilliú foriomlán ar an ngníomhaíocht eacnamaíoch mar gheall ar an mbrú boilscitheach an bhliain sin. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go sroichfidh an ráta dífhostaíochta 13.7 % agus 13.1 % in 2022 agus in 2023, faoi seach. Maidir leis an dífhostaíocht fhadtéarmach – a bhfuil treocht anuas fúithi ó bhí 2015 ann - tháinig laghdú breise uirthi ó 10.5 % in 2020 go 9.2 % in 2021. Maidir leis an ardú ar an bpá íosta ó mhí na Bealtaine 2022 ar aghaidh, socraíodh é chun tacú le fás pá ainmniúil sa dara leath den bhliain, ós rud é go bhfaigheann beagnach 28 % d’fhostaithe na tíre an pá íosta ( ). Meastar go mbeidh éifeacht dhearfach ag na ciorruithe cánach a fógraíodh le haghaidh 2023 ar an ioncam indiúscartha, ar an infheistíocht agus ar an bhfostaíocht (féach an roinn ar fhorbairtí fioscacha thíos).

Chuir ionsaí míleata na Rúise i gcoinne na hÚcráine leis na rioscaí ar an taobh thíos a bhaineann leis an ionchas eacnamaíoch. Braitheann an réamhaisnéis ar thoimhdí teicniúla maidir le fad agus déine na méaduithe ar phraghsanna fuinnimh domhanda agus maidir le briseadh i slabhraí luacha domhanda. Na meastacháin maidir le hionchas caiteachais teaghlach baile agus an dinimic infheistíochta, is meastacháin iad atá an-aireach ar na toimhdí sin. Riosca eile ar an taobh thíos is ea briseadh i soláthar acmhainní fuinnimh chuig an nGréig. Tá neamhchinnteacht ann freisin maidir leis an séasúr turasóireachta, ós rud é go bhféadfadh laghdú a theacht, i ngeall ar an mboilsciú, ar an ioncam indiúscartha réadach atá ag teaghlaigh i dtíortha as a dtagann turasóirí, cé go bhfuil an iliomad luatháirithintí á ndéanamh fós. Ar an taobh dearfach de, is léir, ar a láidre a bhí feidhmíocht onnmhairithe earraí le linn na tréimhse deireanaí ina raibh briseadh mór i dtaobh an tsoláthair, gur éirigh onnmhairithe na Gréige níos athléimní, arb é an toradh a d’fhéadfadh a bheith air sin gur fearr a bheidh an t‑ionchas maidir le feidhmíocht sheachtrach na tíre. Tábla 1: Achoimre ar na príomhathróga maicreacnamaíocha (%) Foinse: An Coimisiún Eorpach FORBAIRTÍ FIOSCACHA Is é 5.5 % de OTI in 2021 a bhí in easnamh príomha ginearálta na Gréige a ndearnadh faireachán air faoin bhfaireachas feabhsaithe. Tá sin 2.1 pointe céatadáin níos ísle ná mar a tuaradh i réamhaisnéis an fhómhair 2021 ón gCoimisiún. Is é is cúis go príomha leis an bhfeabhsú, fás níos tapúla ar OTI ainmniúil agus éabhlóid níos fabhraí ar bhoinn chánach, go háirithe ioncam corparáideach agus cáin phearsanta. Is é is cúis le timpeall 1.8 pointe céatadáin den fheabhsú. Chomh maith leis sin, bhí an caiteachas ar shochair shóisialta níos lú ná mar a tuaradh. Cuirfear deireadh de réir a chéile in 2022 le formhór na mbeart fioscach a glacadh chun costais shóisialta agus eacnamaíocha na paindéime a mhaolú. Cuireadh deireadh le formhór na mbeart cheana faoi mhí na Bealtaine 2022 agus cuirfear deireadh de réir a chéile leis na bearta eile faoi dheireadh na bliana, e.g. clár fóirdheontais earcaíochta sínte chun 50 000 post nua a chruthú trí ranníocaíochtaí slándála sóisialta a fhóirdheonú ar feadh 6 mhí do gach teagmháil nua fostaíochta agus caiteachas méadaithe ar chúram sláinte a bhaineann go páirteach leis an bhfeachtas vacsaínithe. Meastar go sroichfidh tionchar fioscach na mbeart a bhaineann leis an bpaindéim 1.8 % de OTI in 2022, sin titim ó 7.2 % de OTI in 2021. I bhfianaise an mhéadaithe atá ag teacht ar phraghsanna fuinnimh, ghlac an rialtas bearta sealadacha nach beag chun an tionchar diúltach atá acu ar theaghlaigh agus ar ghnólachtaí a mhaolú. Meastar gur 2.3 % de OTI in 2022 a bhí i méid iomlán na mbeart sin ach tá a dtionchar buiséadach díreach teoranta do 1.1 % de OTI toisc go gcumhdaítear cuid den chaiteachas sin leis an ioncam amhantair ó na foinsí in-athnuaite is toradh ar an méadú ar phraghsanna leictreachais (1.2 % de OTI). Ar na bearta sin tá: I)Bearta lena laghdaítear costas méadaithe an tomhaltais leictreachais agus gáis a úsáidtear le haghaidh téimh: Is éard atá iontu fóirdheontais le haghaidh teaghlach agus le haghaidh fiontar, ar fóirdheontais iad atá nasctha le farasbarr na bpraghsanna reatha leictreachais thar thairseach ar leith. Maidir le teaghlaigh, leis an bhfóirdheontas cumhdaítear ar an meán 80 % den mhéadú ar an bpraghas os cionn na tairsí (i.e. 90 % den mhéadú i gcás an chéad 150 KWh a tomhlaítear gach mí agus 70 % den mhéadú i gcás an chéad 150 KWh eile), agus 95 % a chumhdaítear i gcás teaghlaigh leochaileacha. Ní thugtar aon fhóirdheontas i gcás an chuid den tomhaltas os cionn 300 KWh. Tairbhíonn fiontair d’fhóirdheontas, lena gcumhdaítear 40 % agus 30 % den mhéadú ar an bpraghas sa chéad seimeastar agus sa dara seimeastar de 2022 faoi seach. Tugadh fóirdheontas breise d’fhiontair an-bheag le haghaidh na chéad cheithre mhí de 2022, fóirdheontas lena gcumhdaítear 80 % san iomlán den mhéadú ar an bpraghas le haghaidh thomhaltas na tréimhse sin. Thug na húdaráis liúntas téimh breise freisin chun an tionchar atá ag an méadú géar ar phraghsanna gáis nádúrtha a mhaolú le haghaidh na tréimhse idir mí Eanáir agus mí Aibreáin 2022. Meastar go sroichfidh méid iomlán na bhfóirdheontas sin 1.9 % de OTI go dtí deireadh na bliana agus meastar gur 0.7 % de OTI an costas buiséadach a bheidh air. Cinntear leibhéal na bhfóirdheontas thuasluaite le foirmle lena n‑áirithítear gur beart sealadach é agus go rachaidh sé in éag a luaithe a thitfidh na praghsanna fuinnimh faoi bhun tairseach áirithe. Tá sé beartaithe ag na húdaráis an t‑ioncam méadaithe ón gcóras trádála astaíochtaí a úsáid chun an costas buiséadach a mheastar a bheidh ar an mbeart a chumhdach. II)Bearta lena dtugtar aghaidh ar an tionchar atá ag an mboilsciú ard ar theaghlaigh leochaileacha: Tugadh dearbhán EUR 200 do theaghlaigh leochaileacha lena n‑áirítear pinsinéirí ísealioncaim, tairbhithe sochar míchumais agus daoine scothaosta neamhárachaithe. Rinneadh tráthchuid bhreise den ioncam íosta ráthaithe agus den sochar linbh a íoc i mí Aibreáin 2022 chun tionchar an bhoilscithe mhéadaithe a mhaolú. Ina theannta sin, tugadh fóirdheontas do phóraitheoirí ainmhithe chun an costas méadaithe ar bheatha ainmhithe a chúiteamh. Meastar gur 0.2 % de OTI in 2022 atá i gcostas fioscach na n‑íocaíochtaí aonuaire sin. III)Bearta lena dtugtar aghaidh ar thionchar na bpraghsanna arda breosla: Daoine aonair a bhfuil ioncam bliantúil teaghlaigh dearbhaithe suas go dtí EUR 30 000 acu, chinn na húdaráis costas breosla a fhóirdheonú do na daoine sin, ar feadh 3 mhí, i bhfoirm cárta réamhíoctha EUR 40. Ina theannta sin, tá fóirdheonú EUR 0.12 in aghaidh an lítir á dhéanamh i leith phraghas an díosail agus fuair tiománaithe tacsaí sochar aonuaire EUR 200 i leith na gcostas breosla méadaithe. Maidir le costas fioscach na mbeart sin, meastar go sroichfidh sé 0.1 % de OTI in 2022. IV)Ciorruithe cánach spriocdhírithe: Chinn na húdaráis an ráta cánach breisluacha laghdaithe i leith an iompair a shíneadh go dtí mí na Nollag 2022, ráta a rachadh in éag i mí an Mheithimh 2022 murach sin, chinn siad freisin an ráta cánach breisluacha le haghaidh leasacháin talmhaíochta a laghdú ó 13 % go 6 % ó mhí Aibreáin 2022 ar aghaidh, agus an tobhach speisialta ar dhíosal i leith feirmeoirí, a bailíodh le haghaidh na bliana 2022, a aisíoc. Meastar gur 0.1 % de OTI atá sa chaillteanas ioncaim. Ós rud é go meastar go mbeidh an caiteachas os cionn na n‑uasteorainneacha buiséid bunaidh, ghlac na húdaráis buiséad forlíontach EUR 2 bhilliún (1.0 % de OTI) go luath i mí Aibreáin. Fágann sin gur féidir níos mó a chaitheamh ar bhearta agus ar chostais, a bhaineann leis na praghsanna fuinnimh arda, i gcás eintitis rialtais ghinearálta. Chun aghaidh a thabhairt ar an éiginnteacht, glacann an Coimisiún ar láimh leithreasuithe breise 0.4 % de OTI le haghaidh 2022, ar leithreasuithe iad atá san áireamh freisin i réamh-mheastacháin Chlár Cobhsaíochta na Gréige. Meastar go gcaithfear vótáil ar na leithreasuithe sin trí bhíthin an dara buiséad forlíontach faoi mhí Mheán Fómhair 2022. Le réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún meastar go mbeidh easnamh 1.9 % de OTI ar an bpríomhchomhardú in 2022 agus go sroichfidh sé barrachas 1.3 % de OTI in 2023, leibhéal a bheadh i gcomhréir le réamh-mheastachán na n‑údarás. Is é an téarnamh eacnamaíoch leanúnach agus an deireadh atá á chur de réir a chéile leis na bearta tacaíochta fioscaí is cúis go príomha leis an bhfeabhas ar an riocht buiséadach i gcomparáid le riocht 2021. Tá réamh-mheastacháin chomhchosúla i gClár Cobhsaíochta na Gréige le haghaidh 2022, ina dtuartar easnamh príomhúil 2.0 % de OTI in 2022 ( ) agus príomhbharrachas 1.1 % de OTI in 2023. Cuirtear san áireamh leis an réamhaisnéis plean na n‑údarás dhá chiorrú cánach bhuana lena gcothófaí an fás a dhéanamh in 2023, ar plean é a luaitear ina leith sa Chlár Cobhsaíochta go bhfuil a chur chun feidhme ag brath ar an gcomhlíontacht le rialacha fioscacha an Aontais is infheidhme. Chuir na húdaráis in iúl ina gClár Cobhsaíochta go bhfuil sé beartaithe acu ráta laghdaithe reatha na ranníocaíochtaí slándála sóisialta agus ráta laghdaithe reatha an fhormhuirir dlúthpháirtíochta a choimeád i bhfeidhm ó 2023. Tá sé d’aidhm ag na bearta sin an t‑ualach ard cánach ar theaghlaigh a laghdú (roimh an bpaindéim, bhí an ding chánach ar shaothar sa Ghréig dhá phointe céatadáin níos airde ná an meán sa limistéar euro ), tacú leis an éileamh saothair agus borradh a chur faoi ioncam indiúscartha teaghlach, ar beart é a meastar go mbeidh tionchar dearfach aige ar thomhaltas agus ar an téarnamh eacnamaíoch i gcoitinne. Tógann na bearta sin ar bhearta a tugadh isteach ar dtús le haghaidh 2021 agus 2022, a rachadh in éag ag deireadh na bliana, chun tionchar na paindéime a mhaolú. Go háirithe, leis na bearta buanaítear an laghdú sealadach trí phointe céatadáin ar an ranníocaíocht slándála sóisialta (ar laghdú ar ranníocaíochtaí fostóirí é 1.8 pointe céatadáin díobh sin, agus ar laghdú ar ranníocaíochtaí na bhfostaithe 1.2 pointe céatadáin díobh) agus buanaítear freisin tarscaoileadh an fhormhuirir dlúthpháirtíochta a deonaíodh le linn na paindéime. Tá feidhm ag an bhformhuirear dlúthpháirtíochta maidir le bonn cánach difriúil leis an gcáin ioncaim phearsanta, lena dtugtar deis an córas cánach a shimpliú a thuilleadh. Meastar gur 0.8 % de OTI in aghaidh na bliana a bheidh i gcostas fioscach na mbeart sin. De réir an Chláir Cobhsaíochta, braitheann cur chun feidhme na gníomhaíochta beartais sin ar a mhéid a chomhlíonann sí na rialacha fioscacha Eorpacha is infheidhme ó 2023 ar aghaidh. Tar éis Clár Cobhsaíochta na Gréige agus scoithdháta réamhaisnéis earrach 2022 ón gCoimisiún a bheith curtha isteach, d’fhógair an rialtas pacáiste nua beart arb é is aidhm dó aghaidh a thabhairt ar na hiarmhairtí a bhaineann le praghsanna fuinnimh méadaithe. Ar an gcéad dul síos, d’fhógair an Ghréig sásra nua chun an praghas leictreachais mórdhíola a laghdú, ar sásra é a thabharfar isteach ón 1 Iúil 2022. Ar an dara dul síos, leanfaidh an scéim fóirdheontais atá i bhfeidhm cheana (féach pointe i) thuas) d’fheidhm a bheith aici go dtí deireadh 2022 agus leathnófar í ó mhí Bealtaine 2022 chun sciar is mó den mhéadú ar phraghas a chumhdach i gcás tomhaltas míosúil suas go dtí 300 KWh, tomhaltas míosúil os cionn 300 KWh, agus gach áit chónaithe, i.e. ní an phríomháit chónaithe amháin. Ar deireadh, eiseofar fóirdheontas cúlghabhálach chun 60 % de na billí leictreachais a chumhdach ó mhí na Nollag 2021 go dtí mí na Bealtaine 2022 i gcás na príomháite cónaithe. Meastar gur 0.4 % de OTI in 2022 a bheidh i méid na mbeart sin. Maidir le costas na mbeart sin chomh maith leis an gcaillteanas ioncaim ó na foinsí in-athnuaite i ngeall ar an laghdú ar an bpraghas mórdhíola, tá sé i gceist ag na húdaráis na costais agus na caillteanais sin a chumhdach le tobhach urghnách 90 % ar ioncam amhantair na dtáirgeoirí fuinnimh le haghaidh na tréimhse ó mhí Dheireadh Fómhair 2021 go dtí mí an Mheithimh 2022 (0.3 % de OTI) agus faoin den chúlchiste a úsáideadh (0.4 % de OTI), a bhí san áireamh cheana i réamhaisnéis earrach 2022 ón gCoimisiún. Tá measúnú á dhéanamh faoi láthair ag seirbhísí an Choimisiúin féachaint an gcomhlíonann na bearta nua an treoraíocht a thugtar sa Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir le REPowerEU ( ) agus reachtaíocht ábhartha an Aontais. D’ainneoin olltoradh níos fearr ná mar a bhí coinne leis in 2021, tá rioscaí fioscacha substaintiúla ann fós. An éiginnteacht a bhaineann leis na margaí fuinnimh, tá sí ar an riosca is mó don réamhaisnéis toisc go bhféadfadh sí cur le costas na bhfóirdheontas fuinnimh agus brú a chruthú le haghaidh bearta tacaíochta breise, fiú amháin dá laghdófaí an costas go pointe a bhuí le hioncaim mhéadaithe is toradh ar mhéadú ar phraghsanna fuinnimh. Maidir leis an bpaindéim, cé go bhfuil deireadh ag teacht leis an riosca gearrthéarmach go leathnófaí a thuilleadh na bearta éigeandála atá ann cheana, tá riosca fós ann maidir leis na ráthaíochtaí a eiseofar mar chuid de na bearta tacaíochta a ghlaofar sna blianta atá le teacht. Na socruithe beartais airgeadais a rinneadh le déanaí nó atá beartaithe, lena n‑áirítear an scéim um díol agus um aisléasú le haghaidh réadmhaoine faoi úinéireacht féichiúnaithe leochaileacha, agus féadfaidh siad an t‑easnamh nó an fiachas a mhéadú ag brath ar a n‑aicmiú staidrimh deiridh. Eascraíonn rioscaí breise as na cásanna dlí atá ar feitheamh, go háirithe an cás maidir le cúiteamh cúlghabhálach le haghaidh ciorruithe ar na pinsin fhorlíontacha agus bónais shéasúracha agus cásanna dlíthíochta i gcoinne Chuideachta na Réadmhaoine Poiblí (ETAD). Ar an taobh dearfach de, d’fhéadfadh sé go leanfaidh an bhrabúsacht chorparáideach de bheith os cionn na leibhéal a tuaradh, faoi mar a bhí i gcás olltoradh fioscach 2021. MAOINIÚCHÁN CEANNASACH

Na hiasachtaí ón gCiste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta a bhí fós le híoc ag an nGréig, d’aisíoc sí roimh an sprioc-am iad. Ag tús mhí Aibreáin 2022, d’éirigh leis an nGréig aisíoc luath a dhéanamh ar na hiasachtaí a bhí fós le haisíoc aici don Chiste. EUR 1.9 billiún a bhí i méid na haisíocaíochta. Faoin sceideal bunaidh is in 2023-2024 go príomha a thiocfadh na hiasachtaí in aibíocht. D’éirigh leis an nGréig an t‑aisíoc luath a dhéanamh mar gheall ar staid airgeadais na Gréige a bheith ag dul i bhfeabhas, ar choinníollacha maoiniúcháin fabhracha agus ar a maolán airgid ard. Meastar, i dtreo dheireadh 2022, go ndéanfaidh an Ghréig aisíoc luath ar chuid dá hiasachtaí faoi Shaoráid Iasachta na Gréige. Tá an maolán airgid fós ard, lenar thacaigh eisiúint bannaí nua agus leis an gcéad tráthchuid den tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta. Ag deireadh mhí Aibreáin 2022, d’éirigh leis an nGréig EUR 1.5 billiún a chruinniú ar an margadh trí chuntais an bhanna 7 mbliana, a thiocfaidh in aibíocht in 2027, a athoscailt. Is é 2.4 % an toradh a baineadh amach, rud a léiríonn go bhfuil torthaí agus leataí thar Bund na Gearmáine fós sách ard i gcomparáid lena leibhéal le linn na paindéime. Timpeall EUR 38 mbilliún a bhí sa mhaolán airgid i lár mhí Aibreáin 2022( ). Áirítear sa mhéid sin an chéad tráthchuid den tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta dar luach EUR 3.6 billiún a fuair an Ghréig an 8 Aibreán 2022. Ag deireadh mhí Aibreáin 2022, rinne Standard & Poor’s rátáil chreidmheasa na Gréige a uasghrádú go BB+, lena ngabhann dearcadh cobhsaí, mar gheall ar an bhfeabhas leanúnach a tháinig ar éifeachtacht beartais na Gréige. Leis seo, níl rátáil na tíre, de réir Standard and Poor’s, ach eang amháin ar shiúl ón ngrád infheistíochta. ANAILÍS AR INBHUANAITHEACHT AN FHIACHAIS Tar éis fhoilsiú na Tuarascála maidir le hInbhuanaitheacht Fhioscach ón gCoimisiún ( ), rinneadh an mhodheolaíocht a úsáideadh don anailís ar inbhuanaitheacht fiachais don Ghréig a ailíniú go hiomlán le cur chuige cothrománach an Choimisiúin a úsáideadh do na Ballstáit uile eile. Leis an nuashonrú modheolaíoch reatha leantar ailíniú na dtoimhdí maicreacnamaíocha agus na dtoimhdí maidir leis an ráta úis a cuireadh i láthair cheana sa 12ú tuarascáil ar fhaireachas feabhsaithe ar chur chuige cothrománach an Choimisiúin agus baineann sé le toimhdí an bheartais fhioscaigh. Leis an toimhde fhioscach a úsáideadh go dtí seo i dtuarascálacha faireachais fheabhsaithe, tuaradh príomhchomhardú 2.2 % de OTI tar éis na tréimhse réamhaisnéise gearrthéarmaí, ar comhardú é a bhainfear amach ar an meán sa tréimhse 2023-2060. Tuaradh go mbeidh an toimhde sin i gcomhréir leis an gComhshocrú Cobhsaíochta agus Fáis, bunaithe ar mheasúnú a rinneadh i mí an Mheithimh 2018 ar bhonn na sonraí a bhí ar fáil ag an am sin. Leis an modheolaíocht athbhreithnithe, cuirtear chun feidhme an toimhde fhioscach nach mbeidh aon athrú beartais ann, a chuirtear i bhfeidhm maidir leis na Ballstáit uile sna Tuarascálacha maidir le hInbhuanaitheacht Fhioscach ón gCoimisiún agus i bhFaireacháin ar Inbhuanaitheacht Fiachais. Tuartar, go háirithe, go leanfaidh an príomhchomhardú struchtúrach de bheith seasta ón mbliain réamhaisnéise dheireanach (2023 sa chás seo) ( ). Leis an toimhde fhioscach nach mbeidh athrú beartais ann, tugtar le tuiscint gurb airde, ar an meán, an príomhchomhardú ainmniúil ná an toimhde roimhe sin thar an tréimhse réamh-mheastacháin iomlán. I dTábla 2 déantar comparáid idir na toimhdí maidir le príomhchomhardú a cuireadh i bhfeidhm sa tuarascáil roimhe seo agus an príomhchomhardú a cuireadh i bhfeidhm sa tuarascáil seo. Sa ghearrthéarma, tá an dá thoimhde ag teacht le réamhaisnéis fhioscach earrach 2022 ón gCoimisiún. An toimhde go mbeidh príomhchomhardú struchtúrach leanúnach ann le haghaidh na tréimhse idir 2024 agus 2026, gurb airde i bhfad an príomhchomhardú ná an comhardú a tuaradh roimhe sin, i ngeall ar an mbearna aschuir dhearfach agus mhéadaitheach atáthar a thuar agus i ngeall ar an gcoigilteas ar chaiteachas poiblí ar phinsin a eascraíonn as athchóirithe pinsin a rinneadh roimhe seo (i.e. costas is ísle maidir le haosú). Ó dheireadh na 2020í, nuair a dhúnfar an bhearna aschuir, laghdófar an príomhchomhardú, ach beidh sé fós beagán os cionn na toimhde roimhe seo go dtí deireadh na 2050í, mar a thugtar le tuiscint leis an réamhaisnéis reatha ar na toimhdí maidir le príomhchomhardú struchtúrach agus costais atá nasctha le haosú. I dtreo dheireadh na tréimhse sin, le laghdú breise ar chostas an aosaithe – ceteris paribus – cuirtear feabhas nach beag ar an bpríomhchomhardú, a shroichfidh 3.6 % in 2060( ). Glactar leis i gcur chuige cothrománach an Choimisiúin go gcuireann na hathchóirithe a bhaineann leis an gcóras pinsin faoi deara na gcoigilteas fioscach a cuireadh i láthair i dTuarascáil 2021 maidir le hAosú ( ) agus go n‑úsáidtear na coigiltis ábhartha uile le haghaidh aisíocaíochtaí fiachais. Tábla 2: Athruithe ar an toimhde fhioscach Foinse: Seirbhísí an Choimisiúin Nóta: Na príomhchomharduithe a chuirtear i láthair sa tábla seo, is i dtéarmaí Chóras Cuntas Eorpach 2010 atá siad agus tá siad bunaithe ar réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún le haghaidh na tréimhse 2022-2023. Tábla 3: Príomhthoimhdí maidir leis an gcás bunlíne - dréacht Foinse: Seirbhísí an Choimisiúin Nóta: An príomhchomhardú a chuirtear i láthair sa tábla seo, is i dtéarmaí Chóras Cuntas Eorpach 2010 atá sé agus tá sé bunaithe ar réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún le haghaidh na tréimhse 2022-2023. Tábla 4: Príomhthoimhdí maidir leis na cásanna - dréacht Foinse: Seirbhísí an Choimisiúin Nóta: Na príomhchomharduithe a chuirtear i láthair sa tábla seo, is i dtéarmaí Chóras Cuntas Eorpach 2010 atá siad agus tá siad bunaithe ar réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún le haghaidh na tréimhse 2022-2023. Mar thoradh ar an nuashonrú ar an anailís ar inbhuanaitheacht an fhiachais tagann athrú anuas nach beag ar chonairí na riachtanas fiachais agus oll-mhaoiniúcháin i ngach cás ina léirítear an túsphointe is ísle, ionchais boilscithe is airde ( ) agus an chonair fhioscach nua bunaithe ar an toimhde nach mbeidh athrú beartais ann ( ). In 2021, shroich an cóimheas fiachais-OTI 193 %, atá 10 bpointe céatadáin níos ísle ná mar a bhí coinne leis sa tuarascáil roimhe seo. Is í an olltáirgeacht intíre ainmniúil, a bhí níos airde ná mar a bhí coinne leis, ba chúis go príomha leis an bhfeabhas sin, ach bhí an t‑easnamh príomhúil, a bhí níos ísle ná mar a bhí coinne leis, ina chúis leis freisin. Ar an iomlán, i bhfianaise leibhéal ard an fhiachais, léirítear san anailís ar inbhuanaitheacht an fhiachais go bhfuil rioscaí arda ann sa mheántéarma() . Sa chás bunlíne, laghdóidh an cóimheas fiachais-OTI go dtí timpeall 32 % de OTI in 2060, agus tiocfaidh laghdú faoi bhun 10 % de OTI ar na hollriachtanais mhaoiniúcháin san fhadtéarma( ). Ceann de na príomhthosca i gcomhair an athraithe i gcomparáid leis an tuarascáil roimhe seo is ea an méadú is tapúla ar OTI ainmniúil, go háirithe sa ghearrthéarma agus sa mheántéarma, arb é an borradh sa bhoilsciú is mó is cúis leis agus a léirítear freisin sna hionchais mhargadhbhunaithe maidir le boilsciú. Ní dhéantar an feabhsú sin a fhritháireamh go hiomlán leis an méadú ar rátaí úis, mar gheall ar mheánaibíocht ualaithe an-fhada fhiachas na Gréige, rud a mhaolaíonn, sa ghearrthéarma agus sa mheántéarma, tionchar na ngluaiseachtaí ráta úis sa mhargadh. Is é an príomhchúis eile atá leis na torthaí nuashonraithe, an chonair fhioscach atá bunaithe ar thoimhde nach mbeidh athrú beartais ann. I bhfianaise an phríomhchomhardaithe struchtúraigh 1.4 % OTI le haghaidh 2023 a tuaradh agus na dtoimhdí maidir le costas na bhforbairtí aosúcháin, is airde de 0.4 pointe céatadáin ar an meán an chonair fhioscach ó 2023 go 2060 ná an toimhde roimhe seo de 2.2 % de OTI. Sa chás préimhe a bhfuil riosca níos airde ag baint leis, laghdóidh an fiachas go 42 % de OTI in 2060, agus beidh an t‑ollmhaoiniúchán fós faoi 10 % de OTI san fhadtéarma. Fiú amháin sa chás ísealfháis ( ), is ar chonair anuas atá an cóimheas fiachais san fhadtéarma, agus tá ollriachtanais mhaoiniúcháin fós faoi bhun 20 % de OTI. Chun freastal ar rioscaí a bhaineann leis an mbeartas fioscach, toimhdítear, sa cheathrú cás, conair is ísle maidir leis an bpríomhchomhardú ( ). Leis an gcás sin tugtar le tuiscint go mbeidh príomhchomhardú i bhfad níos ísle ann le haghaidh na tréimhse 2023-2060, eadhon 0.4 % de OTI ar an meán. Sa chás sin, is ar chonair anuas atá an fiachas fós, ach tiocfaidh laghdú i bhfad níos moille air ná mar a thiocfaidh i gcásanna eile, agus é fós os cionn 100 % de OTI faoi dheireadh na tréimhse réamh-mheastacháin. Is airde iad na hollriachtanais mhaoiniúcháin freisin, agus iad timpeall 15 % de OTI sa mheántéarma, agus timpeall 20 % de OTI san fhadtéarma. Graf 1: Torthaí na hanailíse ar inbhuanaitheacht an fhiachais Foinse: Seirbhísí an Choimisiúin Tá an measúnú ar inbhuanaitheacht fiachais ag brath ar na toimhdí foluiteacha agus tá sé faoi réir éiginnteacht shuntasach a bhaineann go háirithe le suaitheadh an bhoilscithe atá ann faoi láthair. Is éard a thugtar le tuiscint leis an gconair fhioscach nua, príomhbharrachas i bhfad níos airde ar an meán ná mar a bhí faoin toimhde fhioscach a bhí ann roimhe seo. Tá sé thar a bheith uaillmhianach príomhchomhardú meánach 2.6 % ar feadh beagnach 40 bliain a bhaint amach agus a choinneáil ar bun agus bheadh gá le smacht fioscach nach raibh a leithéid ann riamh i mbeagnach gach Ballstát den Aontas. Is éard atá sa toimhde fhioscach nach mbeidh aon athrú beartais ann, socrú reatha an bheartais fhioscaigh agus athbhreithneofar é tar éis gach réamhaisnéise ón gCoimisiún. Faoi mar a cuireadh i dtábhacht le cás an phríomhchomhardaithe struchtúraigh is ísle, i gcás inar suntasaí na rioscaí inbhuanaitheachta, is rud ríthábhachtach í an stuamacht fhioscach chun inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú. A mhéid a bhaineann leis an mboilsciú, dá mba rud é nach mbeadh an borradh atá ann faoi láthair chomh seasmhach céanna agus a thoimhdítear, toimhde atá bunaithe ar an modheolaíocht atá ann faoi láthair agus ar ionchais an mhargaidh, bheadh conair is airde fiachais ann mar gheall ar an bhfás ainmniúil is ísle. Maidir leis an bhfíorfhás, le déanaí tá fás ionchasach na Gréige faoi bhun an fháis fhadtréimhsigh a tuaradh sa chás bunlíne agus sna cásanna fáis is ísle araon, lena n‑áirítear an tionchar fáis a mheastar a bheidh ag na hinfheistíochtaí faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta bunaithe ar ionsamhlúcháin chaighdeánacha T+ 10 ón gCoimisiún arna gcoigeartú ar bhonn na samhla QUEST suas go dtí an 10ú bliain réamhaisnéise, agus atá daingnithe ar thoimhdí maicreacnamaíocha Thuarascáil 2021 ar an Aosú ina dhiaidh sin( ). Chun na rátaí fáis aschuir is airde a thuartar a bhaint amach, beidh gá athchóirithe struchtúracha a chur chun feidhme mar aon le hinfheistíochtaí láidre spreagtha fáis, lena n‑áirítear iad siúd a chuirtear i láthair i bplean athléimneachta agus téarnaimh na Gréige. Tá siad ríthábhachtach freisin chun rátaí úis fabhracha a chothú san fhadtéarma. FORBAIRTÍ SAN EARNÁIL AIRGEADAIS D’éirigh go han-mhaith le bainc na Gréige maidir le hiasachtaí neamhthuillmheacha a laghdú, de réir mar a dhírítear de réir a chéile ar fhiachas neamhthuillmheach a réiteach le haghaidh féichiúnaithe inmharthana, i gcás inar féidir. 12.8 % a bhí i gcóimheas na n‑iasachtaí neamhthuillmheacha ar bhonn aonair i mí na Nollag 2021, agus laghdú mór tagtha air ó 30.1 % ag deireadh 2020 agus ó 40.6 % ag deireadh 2019. Bhí cóimheas iasachta neamhthuillmhí aondigite ag dhá cheann de na ceithre bhanc shistéamacha faoi dheireadh 2021, agus meastar go mbainfidh an dá bhanc eile an sprioc chéanna amach faoi dheireadh 2022 ar a dhéanaí. Ba iad na hidirbhearta urrúsúcháin faoi Scéim Cosanta Sócmhainní Hercules ba mhó ba chúis leis an titim thapa sin ar stoc na n‑iasachtaí neamhthuillmheacha, ar stoc é a laghdaíodh go dtí EUR 18.4 billiún ó bhuaicleibhéal EUR 107.2 billiún (deireadh mhí an Mhárta 2016)( ). Tá trí idirbheart breise urrúsaithe ag bainc shistéamacha fós ar na bacáin ( ) agus meastar go dtabharfar i gcrích iad in am. Tiocfaidh méadú ar an gcostas a bheidh ar na bainc thionscnaimh as idirbhearta a dhéanfar amach anseo mar gheall ar na táillí ráthaíochta atá ag dul i méid i ngeall ar an tionchar a bheidh ag an gcogadh san Úcráin ar raonta difríochta na babhtála mainneachtana creidmheasa. Na hiarrachtaí a dhéanfar amach anseo chun cóimheas na hiasachta neamhthuillmheacha a thabhairt níos gaire do mheán an Aontais, beidh siad ag brath níos mó ar na bainc iasachtaí nua a thairiscint (éifeacht an ainmneora), agus ar bhainistíocht iasachtaí atá ar mainneachtain nó atá i mbaol mainneachtana agus ar a gcumas réitigh fhadtéarmacha inmharthana a sholáthar. An tráth céanna, beidh aisghabháil éifeachtach chomhthaobhachta ríthábhachtach nuair nach féidir athstruchtúrú rathúil a dhéanamh. Graf 2: Éabhlóid stoc na n‑olliasachtaí neamhthuillmheacha agus cóimheas na n‑iasachtaí neamhthuillmheacha atá ag bainc na Gréige Foinse: Banc na Gréige Nóta: Olliasachtaí neamhthuillmheacha mar sciar d’iasachtaí iomlána custaiméirí, le haghaidh iasachtaí laistigh den chlár comhardaithe i gcomhréir le sainmhínithe an Údaráis Baincéireachta Eorpaigh. Is ar ráta teoranta fós a leantar de ghlanchruthú iasachtaí neamhthuillmheacha nua, de réir mar atá rioscaí fós ann do cháilíocht sócmhainní na mbanc. Leanadh de ghlan-insreafaí ( ) na n‑iasachtaí neamhthuillmheacha sa cheathrú ráithe de 2021, don chúigiú ráithe as a chéile, bíodh is gur ag ráta níos ísle a bhí sé. I dtaca le táirgí ‘uaschéimneacha’ na mbanc a thairgtear do chustaiméirí inmharthana a bhfuil deacrachtaí sealadacha acu agus na moratóirí íocaíochta eile a dheonaítear don earnáil fáilteachais, chuaigh siad in éag go hiomlán beagnach ag deireadh 2021, agus tá an líon ábhartha iasachtaí a thairbhíonn de bhearta tacaíochta stáit trí bhíthin na scéimeanna ‘Gefyra’ agus ‘Gefyra II’ ( ) ag scoradh de réir a chéile ó na scéimeanna sa chéad leath den bhliain. Tá ráta cobhsaí teoranta fós á thuairisciú ag na bainc maidir leis an ráta mainneachtana agus an ráta athmhainneachtana le haghaidh iasachtaí a scor na moratóirí agus tá comharthaí luatha ann go bhfuil ráta mainneachtana comhchosúil ann maidir le hiasachtaí a scorann na scéimeanna ‘Gefyra’ agus gurb airde de bheagán na rátaí maidir leis na bainc sin a scorann táirgí ‘uaschéimneacha’ na mbanc. Mar sin féin, ní bheidh na chéad torthaí daingne tar éis dheireadh na mbeart tacaíochta sin ar fáil roimh dheireadh mhí an Mheithimh 2022. Ina theannta sin, cé gur teoranta í neamhchosaint dhíreach nó indíreach earnáil baincéireachta na Gréige ar chónaitheoirí Rúiseacha nó Úcránacha, tá rioscaí ar an taobh thíos ann maidir le cáilíocht sócmhainní na mbanc a eascraíonn as éifeachtaí indíreacha a d’fhéadfadh a bheith ar an ionchas eacnamaíoch agus ar ioncam indiúscartha réadach atá ag teaghlaigh a bhaineann leis an ionradh gan chúis a rinne an Rúis ar an Úcráin. Braitheann réiteach rathúil an fhiachais neamhthuillmhigh níos mó ná riamh ar sheirbhíseoirí atá i gceannas ar sheirbhísiú iasachtaí arna n‑urrúsú agus arna ndíol. An fiachas neamhthuillmheach a scor cláir chomhardaithe na mbanc, tá sé fós i lámha institiúidí airgeadais speisialaithe neamhbhainc (i.e. seirbhíseoirí), a bhainistigh, ó dheireadh mhí na Nollag 2021, EUR 79.7 billiún d’iasachtaí a bhí neamhthuillmheach den chuid is mó, a raibh cuid mhór díobh i bhfoirm punann iasachtaí neamhthuillmheacha urrúsaithe faoin scéim Hercules. Féachann na hinstitiúidí sin le haisghabhálacha a uasmhéadú trí bhíthin athstruchtúruithe, mura féidir sin, trí bhíthin leachtuithe. D’fhág an phaindéim go bhfuil sé níos casta pleananna gnó na seirbhíseoirí a thabhairt i gcrích go rianúil i gcás cuid de na punanna iasachtaí neamhthuillmheacha urrúsaithe. Leis an uirlis nua um réiteach lasmuigh den chúirt agus normalú an phróisis forfheidhmithe fiachais, ar cuireadh tús leis sa cheathrú ráithe de 2021, meastar freisin go n‑éascófar iarrachtaí seirbhíseoirí chun spriocanna an phlean gnó a bhaint amach. Thairis sin, chun feabhas a chur ar ghiniúint an tsreafa airgid ag roinnt de na meáin sin, tá sé ar intinn ag seirbhíseoirí punanna iasachtaí a dhíol ar bhonn spriocdhírithe. Trí mhargadh tánaisteach le haghaidh na n‑iasachtaí sin a fhorbairt de réir a chéile, meastar go n‑éascófar athmhaoiniú na mbanc ar fhéichiúnaithe a ndéanfar athstruchtúrú orthu agus a bheidh aththuillmheach, rud a d’fhéadfadh cur ar a gcumas, faoi choinníollacha áirithe, a bheith i leabhair iasachtaí na mbanc arís amach anseo. Tá feabhas tagtha ar bhrabúsacht lárnach na mbanc le míreanna aonuaire a bhfuil tionchar acu ar thorthaí. Rinne gach ceann de na ceithre bhanc brabús in 2021, nuair chuirtear imeachtaí aonuaire as an áireamh. Na caillteanais aonuaire a d’eascair as iasachtaí neamhthuillmheacha a ghlanadh, rinne siad difear do thorthaí dhá bhanc shistéamacha. Mar sin féin, de réir ríomhanna na mbanc, ba bhrabúsach gach oibríocht athfhillteach, rud a léiríonn go bhfuiltear ag filleadh de réir a chéile ar an mbrabúsacht. Le méadú stóinsithe ar tháillí agus ar choimisiúin, bhíothas in ann brúnna ar ioncaim úis a fhritháireamh den chuid is mó mar gheall ar an timpeallacht ina bhfuil ráta úis íseal agus le tabhairt i gcrích urrúsuithe iasachtaí neamhthuillmheacha ( ), agus feabhas á chur ar cháilíocht an mheascáin ioncaim san am céanna. I bhfianaise a sealúchas suntasach de bhannaí ceannasacha intíre, tá bearta déanta ag bainc shistéamacha chun maolú ar thionchar na méaduithe a d’fhéadfadh teacht ar thorthaí ceannasacha ar a mbrabúsacht. Ó thaobh costais de, leanann na bainc dá n‑iarrachtaí costais foirne a shrianadh. An éiginnteacht sa mhargadh atá ann faoi láthair, bhí éifeacht dhíobhálach aici ar chostais chistiúcháin neamhurraithe fhadtéarmacha na mbanc agus féadfaidh sí difear a dhéanamh dá straitéis maidir le tuilleadh eisiúintí fiachais chun an t‑íoscheanglas maidir le cistí dílse agus dliteanais incháilithe (MREL) a chomhlíonadh( ), i dtéarmaí uainiú agus chineál na n‑ionstraimí arna n‑eisiúint. Maidir leis na brúnna a d'fhéadfadh a bheith ar a gcostais chistiúcháin i ngeall ar na tosca sin, tá sé beartaithe ag na bainc na brúnna sin a fhrithchothromú trí phleananna gnó a chur chun feidhme, lena gcuirtear san áireamh na féidearthachtaí maidir le fás creidmheasa, na laguithe laghdaithe tar éis iarrachtaí a rinneadh le déanaí iasachtaí neamhthuillmheacha a laghdú, agus foinsí malartacha ioncaim a fhorbairt trí dhlús a chur le claochlú digiteach na mbanc. Choinnigh na bainc ar bun spriocanna uaillmhianacha a bpleananna gnó maidir le hiasachtú suntasach nua, in ainneoin na rioscaí ar an taobh thíos, a eascraíonn ó aon éifeacht indíreach ar an éileamh ar chreidmheas, a bhaineann leis an éiginnteacht gheopholaitiúil agus na costais fuinnimh arda atá ann faoi láthair. An tráth céanna, d’fhéadfadh cineál an éilimh ar chreidmheas ag corparáidí athrú i dtreo caipiteal oibre seachas i dtreo riachtanais infheistíochta a mhaoiniú. Lean glanadh chláir chomhardaithe na mbanc de thionchar a bheith aige ar staid cuntais caipitil na mbanc, ach is fearr an réamhaisnéis atá ann le haghaidh 2022 a bhuí le riachtanais soláthair laghdaithe ( ) agus giniúint caipitil inmheánaigh is láidre trí bhíthin brabúis mhéadaithe. 12.6 % agus 15.2 % de shócmhainní ualaithe ó thaobh riosca ar bhonn comhdhlúite a bhí i meánchóimheas Ghnáthchothromas Leibhéal 1 agus meánchóimheas Caipitil Iomlán na mbanc, faoi seach ag deireadh 2021 ( ). Bhí staid cuntais caipitil na mbanc fós níos ísle ná ag deireadh 2020 (15.0 % agus 16.6 %), rud a léiríonn an costas a bhaineann le díghiaráil na n‑iasachtaí neamhthuillmheacha agus le deireadh a chur de réir a chéile le coigeartuithe stuamachta idirthréimhseacha ( ). Ba thaca le staid cuntais caipitil na mbanc in 2021 iad na méaduithe ar scairchaipiteal a thug dhá bhanc i gcrích agus roinnt urrúsuithe sintéiseacha ( ). Meastar go dtiocfaidh tuilleadh gníomhaíochtaí feabhsaithe caipitil chun cinn in 2022, agus meastar freisin go dtairbheoidh staid an chuntais caipitil de ghiniúint an bhrabúis orgánaigh, trí bhíthin brabúis mhéadaithe. De réir mar a thabharfar i gcrích formhór na ngníomhaíochtaí chun iasachtaí neamhthuillmheacha a laghdú, meastar gur lú tionchar an cheannacháin iasachtaí neamhthuillmheacha ar staid an chuntais caipitil. Mar sin féin, tá staid cuntais caipitil na mbanc fós ar cheann de na seasaimh is ísle san Aontas agus is ábhar imní fós é a cháilíocht, toisc sciar ard creidmheasanna cánach iarchurtha i gceist leis agus gur ag méadú atá an sciar sin(timpeall 64 % de chaipiteal maoirseachta ag deireadh 2021 ar an leibhéal comhdhlúite).