MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

Le Cinneadh 2003/17/CE ón gComhairle tá tríú tíortha áirithe coibhéiseach a mhéid a bhaineann le cigireachtaí allamuigh agus le táirgeadh síl speiceas áirithe a dhéantar i gcomhréir le Treoracha 66/401/CEE, 66/402/CEE, 2002/54/CE, 2002/55/CE agus 2002/57/CE. Maidir leis na forálacha náisiúnta lena rialaítear síol a bhuaintear agus a rialaítear sna tíortha sin, tá ag gabháil leo na ráthaíochtaí céanna a mhéid a bhaineann le saintréithe an tsíl agus leis na socruithe i dtaca lena scrúdú, i dtaca le sainaithint an tsíl a áirithiú, i dtaca le marcáil agus le rialú agus atá ag gabháil leis na forálacha is infheidhme maidir le síol a bhuaintear agus a rialaítear laistigh den Aontas Eorpach. Is féidir síol ó na tríú tíortha sin a chur ar an margadh ina dhiaidh sin san Aontas. Rannchuidíonn an córas coibhéise le soláthar leanúnach síl a choinneáil san Aontas.

Rachaidh Cinneadh 2003/17/CE in éag an 31 Nollaig 2022. Tá sé de chuspóir ag an togra seo síneadh a chur le tréimhse chur i bhfeidhm an Chinnidh seo d’fhonn aon bhaol go gcuirfí isteach ar allmhairiú síl isteach san Aontas a sheachaint. Chun táirgeadh síl arna dheimhniú i gcomhréir le reachtaíocht an Aontais, is gá roinnt infheistíochtaí a dhéanamh (mar shampla, cineálacha a chlárú i gCatalóga Coiteanna an Aontais). Ina theannta sin, teastaíonn roinnt blianta iolrúcháin chun cainníochtaí leordhóthanacha síl a fháil le cur ar an margadh. Agus na gnéithe sin á gcur san áireamh, meastar gurb iomchuí síneadh seacht mbliana a chur leis an tréimhse a n‑aithnítear coibhéis ina leith.

Ina theannta sin, tá sé d’aidhm ag an togra seo an Bholaiv a chur leis an liosta de thríú tíortha ar ina leith a aithnítear an choibhéis. Níl an Bholaiv ar áireamh i liosta na dtríú tíortha sin. Dá bhrí sin, ní féidir, faoi láthair, síol gránach (idir arbhar Indiach agus sorgam) agus síol plandaí ola agus plandaí snáithín (lus na gréine) a bhaintear sa Bholaiv a allmhairiú isteach san Aontas Eorpach.

Chuir an Bholaiv iarratas faoi bhráid an Choimisiúin an 29 Eanáir 2016, ag iarraidh ar an gCoimisiún síol sorgaim, arbhar Indiach agus lus na gréine a tháirgtear sa Bholaiv a mheas mar shíol a thugann na dearbhuithe céanna le síol a tháirgtear san Aontas maidir le céannacht, sláinte agus cáilíocht an tsíl trí rialuithe oifigiúla a dhéanann údaráis ábhartha na tíre.

I ndiaidh an iarratais sin, rinne an Coimisiún measúnú ar reachtaíocht reatha na Bolaive agus rinne sé iniúchadh sa Bholaiv ar a chóras táirgthe agus deimhnithe síl. Mhol an Coimisiún go ndéanfaí roinnt rialacha agus caighdeán teicniúil a chuirtear i bhfeidhm sa Bholaiv maidir le táirgeadh agus deimhniú síl a thabhairt i gcomhréir le ceanglais Scéimeanna Síolta ECFE agus le Treoracha 66/402/CEE agus 2002/57/CE. Faoin 30 Samhain 2018, bhí na Rúin Riaracháin go léir glactha ag an mBolaiv a raibh gá leo chun na moltaí ón gCoimisiún a chur chun feidhme, rud a thug ar an gCoimisiún a mheas go mbaineann an dearbhú céanna le córas na Bolaive atá i bhfeidhm agus a bhaineann le córas na Bolaive.

Leis an togra spreagfar trádáil síl idir an Bholaiv agus an tAontas. Trí infheistíocht a dhéanamh i gcumais táirgthe síl sa Bholaiv, is féidir le cuideachtaí atá bunaithe san Aontas agus atá i dteideal cineálacha arbhair Indiaigh, sorgaim agus lus na gréine atá san áireamh i gcatalóg choiteann an Aontais de chineálacha a iolrú, is féidir leo a limistéir táirgthe síl a éagsúlú chun na rioscaí a bhaineann le táirgeadh in aon chrios aeráide amháin a laghdú. Is é an príomhbhuntáiste a bheadh ag an mBolaiv ar mhargadh an Aontais ná táirgeadh frithshéasúrach síl, rud a chinnteodh go mbeadh síolta áirithe ar fáil san earrach sa Leathsféar Thuaidh. Trí choibhéis an Aontais a dheonú, rannchuideofaí dá bhrí sin le soláthar leanúnach síl ar ardchaighdeán a choinneáil san Aontas. D’fhéadfadh sé freisin go mbeadh sé níos tarraingtí do chuideachtaí atá bunaithe san Aontas infheistíocht a dhéanamh i bhforbairt talmhaíochta na Bolaive ós rud é go mbeadh an tAontas ina mhargadh onnmhairiúcháin.

Ar na cúiseanna thuasluaite, is iomchuí a aithint go bhfuil córas táirgthe agus deimhnithe síl na Bolaive coibhéiseach le córas an Aontais, agus is féidir allmhairí de shíol sorgaim, d’arbhar Indiach agus de shíol lus na gréine ón tír sin chuig margadh an Aontais a cheadú.

•Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana

Leis an Togra seo cuirtear na ceanglais atá ann cheana chun feidhme go teicniúil agus tá sé comhsheasmhach, dá bhrí sin, le forálacha beartais atá ann cheana i réimse beartais margaithe síolta.

•Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais

Tá an togra seo ag teacht le cuspóirí an chomhbheartais talmhaíochta agus é d’aidhm aige leanúint go réidh leis an trádáil síl agus an soláthar leanúnach síl san Aontas a choinneáil ar bun. Ina theannta sin, tá an togra seo ag teacht le haidhmeanna Chomhstraitéis Eorpach an Aontais Eorpaigh le haghaidh na Bolaive, arna seoladh in 2018, mar cuirfidh sé borradh faoi thrádáil síl a chomhlíonann rialacha an Aontais agus cuirfidh sé le forbairt tuaithe sa Bholaiv.

2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT

•Bunús dlí

Is é Airteagal 43(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) bunús dlí an ghnímh seo, airteagal lena dtugtar de chumhacht do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle forálacha a bhunú is gá chun cuspóirí an chomhbheartais talmhaíochta a shaothrú.

• Coimhdeacht (i gcás inniúlacht neamheisiach)