MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

Tháinig an Comhaontú le haghaidh comhar eolaíochta agus teicneolaíochta idir an Comhphobal Eorpach agus Poblacht Chónaidhmitheach na Brasaíle (dá ngairtear ‘an Comhaontú’ anseo feasta) i bhfeidhm an 7 Lúnasa 2007. Foráiltear le hAirteagal XII (2) den Chomhaontú ‘go mbeidh sé bailí ar dtús ar feadh tréimhse 5 bliana agus go bhféadfar é a athnuachan le comhaontú idir na Páirtithe tar éis meastóireachta le linn na bliana leithdheireanaí de chuid gach tréimhse athnuachana’. Rinneadh an Comhaontú a athnuachan den uair is déanaí in 2017 agus beidh sé i bhfeidhm go dtí an 7 Lúnasa 2022, mura ndéanfaidh na Páirtithe é a athnuachan le haghaidh an chéad tréimhse 5 bliana eile.

Ón uair dheireanach a rinneadh an Comhaontú a athnuachan (Cinneadh 2018/343/AE, lean an Bhrasaíl de bheith ag déanamh cur chun cinn maidir lena heolaíocht, teicneolaíocht agus nuálaíocht (STI) a fhorbairt. Tá an Bhraisíl mar a bheadh mór-roinn ann féin de bharr a fairsinge agus a hacmhainní, feadfar a mheas gur ‘lárionad mór eolaíoch’ i mór-roinn Meiriceá Laidineach í. Leanann an tír de bheith ina príomh-chomhpháirtí STI de chuid an Aontais sa réigiún, agus comhar sa taighde agus sa nuálaíocht (T&N) ina mbunchlocha tábhachtacha dearfacha i gcónaí maidir le caidreamh foriomlán an Aontais leis an tír seo.

Is iad cláir réime an Aontais maidir le taighde agus nuálaíocht na hionstraimí is tábhachtaí i dtaca le comhar. I measc tríú tíortha neamhchomhlachaithe, ba í an Bhrasaíl an 6ú tír ba ghníomhaí in Fís 2020 (sin breis agus 25 % de rannpháirtíocht thíortha iomlána Meiriceá Laidineach agus Mhuir Chairib), a raibh ráta rathúlachta i bhfad os cionn an mheáin aici. Léiríonn an mheastóireacht a rinne an Coimisiún go soiléir go soláthraítear creat tábhachtach leis an gComhaontú chun comhar idir an tAontas agus an Bhrasaíl a éascú i réimsí tosaíochtaí comhchoiteannaeolaíochta agus teicneolaíochta, a rachaidh chun tairbhe don dá thaobh dá bharr.

Le linn shaolré Fís 2020 (2014-2020), i measc na dtorthaí a bhí ar an gcomhar idir pobal taighde an Aontais agus pobal taighde na Brasaíle, bhí forbairt bhreise ar an taighde agus ar an nuálaíocht mhuirí thrasatlantach laistigh den Chomhghuaillíocht Thrasatlantach um Thaighde ar an Aigéan, bunaithe ar Ráiteas Belém leis an Aontas agus an Afraic Theas. Chomh maith leis sin, rinneadh comhar tábhachtach i leith an taighde sláinte, lenar tugadh aghaidh do dhúshláin domhanda ar nós víreas Zika, agus bhí an Bhrasaíl an-rannpháirteach sna glaonna ar thograí a sheol an tAontas in 2016. Ní mór béim a chur ar an gcomhar tairbheach maidir le haghaidh a thabhairt ar COVID-19, nuair a ghlac eintitis na Brasaíle páirt in dhá thionscadal faoi ‘ghlaonna éigeandála’ a sheol an Coimisiún Eorpach, chomh maith leis an bpáirt a ghlac siad faoi thionscnaimh iltaobhacha, go háirithe an Comhar Taighde Domhanda um Ullmhacht do Ghalair Thógálacha (GloPID-R). Thairis sin, le cúig bliana anuas chuidigh rannpháirtíocht dhearfach eintiteas de chuid na Brasaíle i dtionscadail bhonneagar taighde chun bonneagar taighde Meiriceá Laidineach agus Mhuir Chairib a mhapáil.

Chuir Comhaontú Comhair, faoin gComhaontú, arna shíniú in 2013, agus arna athnuachan in 2018, idir an tAirmheán Comhpháirteach Taighde agus an Aireacht Eolaíochta, Teicneolaíocht agus Nuálaíochta de chuid na Brasaíle, chuir sé le comhar déthaobhach i go leor réimsí eadhon cosc tubaistí agus bainistiú géarchéime, faireachán a dhéanamh ar fhalscaithe agus díghrádú foraoisí trí bhíthin cianbhraiteachta; athrú aeráide agus amhábhair chriticiúla.

De ghnáth, íocann eintitis dhlíthiúla i dtríú tíortha ardioncaim neamhchomhlachaithe na costais maidir lena rannpháirtíocht i ngníomhaíochtaí comhair faoi chlár réime an Aontais maidir le taighde agus nuálaíocht. Sa chomhthéacs sin, is fiú a thabhairt faoi deara gur síníodh an Comhshocrú Riaracháin idir Poblacht Chónaidhmitheach na Brasaíle agus comhlachtaí Maoinithe Stáit na Brasaíle agus an Coimisiún Eorpach i mí Bhealtaine 2018 , agus é d’aidhm aige comhar a éascú leis na Gníomhaireachtaí a chur maoiniú ar fáil d’eintitis dhlíthiúla na Brasaíle a bheith rannpháirteach i ngníomhaíochta comhair Fís 2020. Tá comhshocrú comhchosúil le síniú i gcomhthéacs Fís Eorpach chomh maith, a áiritheofar go mbeidh tacaíocht ag eintitis de chuid na Brasaíle maidir lena rannpháirtíocht i dtionscadail Fís Eorpach a roghnaítear le haghaidh maoinithe.

Deimhníodh i gcruinniú de chuid Chomhchoiste Stiúrtha AE-na Brasaíle um Eolaíocht agus Teicneolaíocht an 24 Márta 2021 na dinimicí dearfacha inár bplé sna réimsí thuasluaite, agus an fhéidearthacht ann go leanfar de chomhar taighde agus nuálaíochta déthaobhach agus go gcuirfear dlús faoin gcomhar sin faoi Fís Eorpach (2021-2027). Is dea-thuar é seo ar fad maidir le deiseanna rannpháirtíocht na Brasaíle i Misin agus Comhpháirtíochtaí Fís Eorpach a bheidh ann amach anseo. Anuas air sin, tá an Bhrasaíl le sonrú go láidir i bpleanáil forbartha SEGS ar feadh na tréimhse 2021-2027 le go leor Tionscnamh Fhoireann na hEorpa (TEInna) de chuid AE-na Brasaíle, atá dírithe ar chuspóirí uileghabhálacha an Aontais. Leis sin, athdhearbhaítear seasamh na Brasaíle mar chomhpháirtí straitéiseach STI de chuid an Aontais chomh maith leis an acmhainneacht shuntasach maidir le sineirgíochtaí. I bhfianaise an mhéid sin thuas, is chun leasa an Aontais atá sé an Comhaontú maidir le comhar eolaíochta agus teicneolaíochta idir an Comhphobal Eorpach agus Poblacht Chónaidhmitheach na Brasaíle a athnuachan ar feadh tréimhse nua de 5 bliana. Dheimhnigh an dá Pháirtí gur mian leo an Comhaontú a athnuachan trí litreacha a mhalartú, arna ndátú an 11 Bealtaine 2021 agus an 24 Bealtaine 2021. Is ionann an t‑inneachar ábhartha a bheidh sa Chomhaontú athnuaite agus an t‑inneachar ábhartha atá sa Chomhaontú reatha.

•Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana