AN COIMISIÚN EORPACH An Bhruiséil,23.2.2022 COM(2022) 68 final 2022/0047(COD) Togra le haghaidh RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE i ndáil le rialacha comhchuibhithe maidir le rochtain chothrom ar shonraí agus maidir le húsáid chothrom sonraí

(An Ionstraim um Shonraí) (Téacs atá ábhartha maidir le LEE) {SEC(2022) 81 final} - {SWD(2022) 34 final} - {SWD(2022) 35 final}



MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN 1.COMHTHÉACS AN TOGRA •Forais agus cuspóirí an togra Tá an meabhrán míniúcháin seo ag gabháil leis an togra le haghaidh Rialacháin maidir le rialacha comhchuibhithe maidir le rochtain chothrom ar shonraí agus maidir le húsáid chóir sonraí (an Ionstraim um Shonraí). Dlúthchuid den gheilleagar digiteach is ea sonraí, agus is acmhainn fhíor-riachtanach iad chun na haistrithe glasa agus digiteacha a dhaingniú. Tá méadú easpónantúil ag teacht ar mhéid na sonraí a ghineann daoine agus meaisíní le blianta beaga anuas. Tá an chuid is mó sonraí gan úsáid, áfach, nó tá a luach comhchruinnithe i lámha líon beag cuideachtaí móra. Cuireann leibhéal íseal iontaoibhe, dreasachtaí eacnamaíocha atá ag teacht salach ar a chéile agus bacainní teicneolaíochta bac ar leas iomlán a bhaint as acmhainneacht na nuálaíochta sonraíbhunaithe. Tá sé ríthábhachtach, dá bhrí sin, leas a bhaint as an acmhainneacht sin trí dheiseanna a sholáthar maidir le hathúsáid sonraí, agus trí dheireadh a chur le bacainní ar fhorbairt gheilleagar sonraí Eorpach i gcomhréir le rialacha Eorpacha agus luachanna Eorpacha á n‑urramú go hiomlán, agus i gcomhréir leis an misean an deighilt dhigiteach a laghdú ionas go mbainfidh gach duine tairbhe as na deiseanna sin. Tá acmhainneacht ollmhór ann borradh a chur faoi gheilleagar sonraí inbhuanaithe san Eoraip trí chothromaíocht níos fearr a áirithiú i ndáileadh an luacha ó shonraí i gcomhréim leis an rabharta nua sonraí tionsclaíochta neamhphearsanta agus iomadú na dtáirgí a bhaineann le hIdirlíon na Rudaí Nithiúla. Is réamhriachtanas bunúsach é rochtain ar shonraí agus úsáid sonraí a rialáil chun na deiseanna a chuirtear ar fáil leis an ré dhigiteach atá ann faoi láthair a thapú. Dúirt Uachtarán an Choimisiúin, Ursula von der Leyen, ina treoirlínte polaitiúla don Choimisiún 2019-2024, nach mór don Eoraip ‘sreabhadh agus úsáid sonraí a chothromú agus ardchaighdeáin príobháideachais, slándála, sábháilteachta agus eiticiúla á gcaomhnú san am céanna’. Leagadh amach i gClár Oibre an Choimisiúin 2020 roinnt cuspóirí straitéiseacha, lena n‑áirítear an Straitéis Eorpach maidir le Sonraí, a glacadh i mí Feabhra 2020. Is é is aidhm don straitéis sin fíormhargadh aonair le haghaidh sonraí a thógáil agus ceannaire domhanda a dhéanamh den Eoraip sa gheilleagar atá solúbtha ó thaobh sonraí de. Ar an gcúis sin, is príomhcholún é an Ionstraim um Shonraí agus is é an dara mórthionscnamh é a fógraíodh sa straitéis maidir le sonraí. Go háirithe, rannchuidíonn sé le creat rialachais trasearnálach a chruthú le haghaidh rochtain ar shonraí agus úsáid sonraí trí reachtaíocht a thabhairt isteach maidir le hábhair a mbíonn tionchar acu ar an gcaidreamh idir gníomhaithe sa gheilleagar sonraí, chun dreasachtaí a sholáthar le haghaidh comhroinnt chothrománach sonraí thar earnálacha. Leagadh béim sna Conclúidí ón gComhairle Eorpach an 21-22 Deireadh Fómhair 2021 ar ‘an tábhacht a bhaineann le dul chun cinn gasta a dhéanamh maidir le tionscnaimh atá ann cheana agus le tionscnaimh a bheidh ann amach anseo, go háirithe trí lán a luacha a thabhairt do shonraí san Eoraip, go háirithe trí chreat rialála cuimsitheach a chuideoidh leis an nuálaíocht agus lena n‑éascaítear iniomparthacht sonraí níos fearr, rochtain chothrom ar shonraí agus lena n‑áirithítear idir-inoibritheacht’. Ar an 25 Márta 2021, d’athdhearbhaigh an Chomhairle Eorpach ‘a thábhachtaí atá sé leas níos fearr a bhaint as acmhainneacht na sonraí agus na dteicneolaíochtaí digiteacha ar mhaithe leis an tsochaí agus leis an ngeilleagar’. Ar an 1-2 Deireadh Fómhair 2020, cuireadh i bhfios go láidir ‘an gá atá ann sonraí ardcháilíochta a chur ar fáil ar bhealach níos fusa agus comhroinnt agus comhthiomsú níos fearr sonraí, chomh maith le hidir-inoibritheacht, a chur chun cinn agus a chumasú’. Maidir le néalseirbhísí, an 15 Deireadh Fómhair 2020, ghlac Ballstáit an Aontais d’aon ghuth Dearbhú Comhpháirteach maidir leis an gcéad ghlúin eile den néal a thógáil do ghnólachtaí agus don earnáil phoiblí san Aontas Eorpach. Chuige sin, bheadh gá leis an gcéad ghlúin eile de sheirbhísí néalríomhaireachta AE ina mbeadh na caighdeáin is airde ó thaobh iniomparthachta agus idir-inoibritheachta de, mar shampla. Sa rún ó Pharlaimint na hEorpa an 25 Márta 2021 i ndáil le Straitéis Eorpach maidir le Sonraí, áitíodh ar an gCoimisiún ionstraim um shonraí a chur i láthair chun sreabhadh sonraí níos mó agus níos cothroime a spreagadh agus a chumasú i ngach earnáil, gnólacht le gnólacht, gnólacht le rialtas agus rialtas le gnólacht agus rialtas le rialtas. Sa rún uaithi an 25 Márta 2021, chuir Parlaimint na hEorpa i dtábhacht freisin an gá atá le spásanna coiteanna sonraí Eorpacha a chruthú le haghaidh saorshreabhadh sonraí neamhphearsanta thar theorainneacha agus ar fud earnálacha agus idir gnólachtaí, an saol acadúil, na páirtithe leasmhara ábhartha agus an earnáil phoiblí. Ó thaobh an méid sin de, mhol sí don Choimisiún cearta úsáide a shoiléiriú, go háirithe i gcomhthéacsanna gnólacht le gnólacht agus gnólacht le rialtas. Cuireadh in iúl go láidir go gcuireann míchothromaíochtaí margaidh a eascraíonn as comhchruinniú sonraí srian le hiomaíocht, go méadaíonn siad bacainní ar dhul isteach sa mhargadh agus go laghdaíonn siad rochtain níos leithne ar shonraí agus úsáid níos leithne sonraí. Sa rún uaithi, chuir Parlaimint na hEorpa in iúl freisin nach gá go ráthófaí le comhaontuithe conarthacha gnólacht le gnólacht rochtain leordhóthanach ar shonraí d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna). Is é is cúis leis sin go bhfuil éagothromaíochtaí i gcumhacht agus saineolas caibidlíochta. Dá bhrí sin, chuir Parlaimint na hEorpa i dtábhacht an gá atá le conarthaí chun oibleagáidí soiléire a leagan amach agus dliteanas a chinneadh maidir le rochtain, próiseáil, comhroinnt agus stóráil sonraí chun teorainn a chur le mí‑úsáid na sonraí sin. Mar sin de, iarradh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit den Aontas Eorpach scrúdú a dhéanamh ar chearta na ngníomhaithe agus ar a n‑oibleagáidí rochtain a fháil ar shonraí a raibh baint acu lena nginiúint agus a bhfeasacht a fheabhsú, go háirithe maidir leis an gceart chun rochtain a fháil ar shonraí, iad a phortáil, páirtí eile a ghríosú gan iad a úsáid, nó iad a cheartú nó a scriosadh, agus sealbhóirí na gceart sin á sainaithint agus cineál na gceart sin á léiriú an tráth céanna. Ó thaobh cúrsaí gnólacht le rialtas de, d’iarr Parlaimint na hEorpa ar an gCoimisiún na cásanna, na coinníollacha agus na dreasachtaí a leagan amach faoinar cheart go é a bheith d’oibleagáid ar an earnáil phríobháideach sonraí a chur ar fáil lena n‑úsáid ag an earnáil phoiblí, mar shampla, mar go bhfuil gá leo chun seirbhísí poiblí sonraíbhunaithe a eagrú, agus scrúdú a dhéanamh freisin ar scéimeanna éigeantacha comhroinnte sonraí gnólacht le rialtas, mar shampla i gcásanna nach bhfuil daoine in ann iad a rialú. Sa chomhthéacs sin, cuireann an Coimisiún an Ionstraim um Shonraí atá beartaithe ar aghaidh agus é d’aidhm aige cothroime a áirithiú i leithdháileadh luacha ó shonraí i measc gníomhaithe sa gheilleagar sonraí agus rochtain ar shonraí agus úsáid sonraí a chothú. Beidh an togra ina chuidiú chun na spriocanna beartais níos leithne a bhaint amach, is iad sin a áirithiú go mbeidh gnólachtaí an Aontais Eorpaigh i ngach earnáil in ann nuálaíocht a dhéanamh agus dul san iomaíocht, daoine aonair a chumhachtú go héifeachtach maidir lena sonraí, agus sásra comhréireach intuartha a thabhairt do ghnólachtaí agus d’údaráis phoiblí chun dul i ngleic le mórdhúshláin bheartais agus shochaíocha, lena n‑áirítear éigeandálaí poiblí agus cásanna eisceachtúla eile. Beidh gnólachtaí in ann a gcuid sonraí agus sócmhainní digiteacha eile a mhalartú go héasca idir soláthraithe néalríomhaireachta agus seirbhísí próiseála sonraí eile atá in iomaíocht lena chéile. Chun sonraí a chomhroinnt laistigh d’earnálacha den gheilleagar agus eatarthu, tá gá le creat idir-inoibritheachta maidir le bearta nós imeachta agus reachtacha chun iontaobhas a fheabhsú agus chun éifeachtúlacht a fheabhsú. Trí spásanna coiteanna sonraí Eorpacha a chruthú le haghaidh earnálacha straitéiseacha an gheilleagair agus réimsí a bhaineann le leas an phobail, cuirfear le fíormhargadh inmheánach le haghaidh sonraí lena gcumasófar comhroinnt agus úsáid sonraí thar earnálacha. Dá bhrí sin, cuireann an Rialachán seo leis na creataí rialachais agus an bonneagar sin agus le comhroinnt sonraí lasmuigh de spásanna sonraí. Tá cuspóirí sonracha an togra leagtha amach thíos. –Rochtain ar shonraí agus úsáid sonraí ag tomhaltóirí agus gnólachtaí a éascú, agus dreasachtaí a chaomhnú an tráth céanna chun infheistíocht a dhéanamh ar bhealaí chun luach a ghiniúint trí shonraí. Áirítear leis sin deimhneacht dhlíthiúil a mhéadú maidir le comhroinnt na sonraí a fhaightear ó tháirgí nó seirbhísí gaolmhara nó a ghintear trí úsáid a bhaint astu, chomh maith le rialacha a chur i bhfeidhm chun cothroime a áirithiú i gconarthaí comhroinnte sonraí. Soiléirítear leis an togra cur i bhfeidhm na gceart ábhartha faoi Threoir 96/9/CE maidir le cosaint dhlíthiúil bunachar sonraí (an Treoir maidir le Bunachair Sonraí) dá forálacha. –Foráil a dhéanamh maidir leis an úsáid a bhaineann údaráis phoiblí agus institiúidí, gníomhaireachtaí nó comhlachtaí de chuid an Aontais as sonraí atá i seilbh gnóthas i gcásanna áirithe ina bhfuil gá le sonraí eisceachtúla. Baineann sé sin go príomha le héigeandálaí poiblí, ach freisin le cásanna eisceachtúla eile ina bhfuil údar le comhroinnt sonraí gnólacht le rialtas, chun tacú le beartais agus le seirbhísí poiblí atá fianaise-bhunaithe, éifeachtach, éifeachtúil agus feidhmíochtbhunaithe. –Malartú a éascú idir néalseirbhísí agus imeallseirbhísí. Is réamhchoinníoll é rochtain ar sheirbhísí próiseála sonraí iomaíocha agus idir-inoibritheacha le go mbeidh geilleagar sonraí faoi bhláth ann, inar féidir sonraí a chomhroinnt go héasca laistigh d’éiceachórais earnálacha agus ar fud na n‑éiceachóras sin. Is leis an leibhéal iontaobhais i seirbhísí próiseála sonraí a chinntear an glacadh na seirbhísí sin ag úsáideoirí ar fud earnálacha an gheilleagair. –Cosaintí a chur i bhfeidhm i gcoinne aistriú neamhdhleathach sonraí gan fógra a fháil ó sholáthraithe néalseirbhísí. Is é is cúis leis sin gur cuireadh ábhair imní in iúl maidir le rochtain neamhdhleathach ar shonraí ag rialtais nach rialtais de chuid an Aontais Eorpaigh ná an Limistéir Eorpaigh Eacnamaíoch (LEE) iad. Leis na coimircí sin ba cheart iontaobhas a fheabhsú tuilleadh sna seirbhísí próiseála sonraí a chuireann bonn níos mó faoi gheilleagar Eorpach sonraí. –Foráil a dhéanamh maidir le forbairt caighdeán idir-inoibritheachta le haghaidh sonraí atá le hathúsáid idir earnálacha, agus iarracht á déanamh deireadh a chur le bacainní ar chomhroinnt sonraí thar spásanna coiteanna sonraí Eorpacha a bhaineann go sonrach le réimse ar leith, i gcomhréir le ceanglais idir-inoibritheachta earnálacha, agus idir sonraí eile nach bhfuil faoi raon feidhme spáis choitinn sonraí Eorpaigh shonraigh. Leis an togra tacaítear freisin le caighdeáin a shocrú le haghaidh ‘conarthaí cliste’. Is ríomhchláir iad sin ar mhórleabhair leictreonacha lena bhforghníomhaítear agus lena socraítear idirbhearta bunaithe ar choinníollacha réamhchinntithe. Tá sé de chumas acu ráthaíochtaí a sholáthar do shealbhóirí sonraí agus d’fhaighteoirí sonraí go bhfuil na coinníollacha maidir le comhroinnt sonraí á n‑urramú.

•Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana Tá an togra seo comhsheasmhach leis na rialacha atá ann cheana maidir le sonraí pearsanta a phróiseáil (lena n‑áirítear an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí (‘RGCS’)), agus maidir leis an saol príobháideach agus an rúndacht chumarsáide a chosaint, chomh maith le haon sonraí (pearsanta agus neamhphearsanta) a stóráiltear i dtrealamh teirminéil agus a bhfuil rochtain orthu ón trealamh sin (an Treoir maidir le ríomh‑Phríobháideachas, atá le hionadú leis an Rialachán maidir le r-Phríobháideachas atá ina ábhar caibidlíochtaí reachtacha faoi láthair). Comhlánaíonn an togra seo na cearta atá ann cheana, go sonrach na cearta maidir le sonraí a ghineann táirge úsáideora atá nasctha le líonra cumarsáide leictreonaí atá ar fáil go poiblí. Leis an Rialachán maidir le Saorshreabhadh Sonraí Neamhphearsanta, cuireadh i bhfeidhm bunchloch ríthábhachtach geilleagair Eorpaigh sonraí, trína áirithiú gur féidir sonraí neamhphearsanta a stóráil, a phróiseáil agus a aistriú aon áit san Aontas. Chuir sé cur chuige féinrialaitheach i láthair freisin maidir leis an bhfadhb a bhaineann le ‘gaibhniú in úsáid’ ar leibhéal na soláthraithe seirbhísí próiseála sonraí, trí chóid iompair a thabhairt isteach chun malartú sonraí idir seirbhísí néalríomhaireachta a éascú (na Cóid Iompair atá forbartha ag an tionscal maidir le ‘Soláthraithe Néalríomhaireachta a Mhalartú agus Sonraí a Phortáil’ (SWIPO)). Cuireann an togra seo leis an méid sin, rud a chabhraíonn le gnólachtaí agus le saoránaigh an leas is fearr a bhaint as an gceart maidir le soláthróirí néalríomhaireachta a mhalartú agus sonraí a phortáil. Tá sé go hiomlán comhsheasmhach freisin leis an Treoir maidir le Téarmaí Éagóracha Conartha a mhéid a bhaineann le dlí na gconarthaí. Maidir le néalseirbhísí, ós rud é gur cosúil nach bhfuil tionchar mór ag an gcur chuige féinrialála ar dhinimic an mhargaidh, cuirtear i láthair leis an togra seo cur chuige rialála maidir leis an bhfadhb a léiríodh sa Rialachán maidir le Saorshreabhadh Sonraí Neamhphearsanta. Is le RGCS, le gealltanais trádála na hEagraíochta Domhanda Trádála (EDT), leis an gComhaontú Ginearálta maidir le Trádáil Seirbhísí (GATS) agus le comhaontuithe trádála déthaobhacha a rialaítear próiseáil agus stóráil sonraí idirnáisiúnta agus aistrithe sonraí idirnáisiúnta. Tá dlí na hiomaíochta infheidhme i gcomhthéacs, i measc nithe eile, rialú cumasc, comhroinnt sonraí ag cuideachtaí nó mí‑úsáid ceannasachta gnólachta. Déantar foráil sa Treoir maidir le Bunachair Sonraí maidir le cosaint sui generis bunachair sonraí a cruthaíodh mar thoradh ar infheistíocht shuntasach, fiú mura bunchruthú intleachtúil é an bunachar sonraí féin atá cosanta ag cóipcheart. Ag cur leis an méid suntasach cásdlí lena léirmhínítear forálacha na Treorach maidir le Bunachair Sonraí, tugtar aghaidh sa togra seo ar éiginnteachtaí dlíthiúla leanúnacha maidir le cé acu a bheadh bunachair shonraí ina bhfuil sonraí a ghintear nó a fhaightear trí táirgí nó seirbhísí gaolmhara a úsáid, amhail braiteoirí, nó cineálacha eile sonraí meaisínghinte, i dteideal na cosanta sin nó nach mbeadh. Leis an Rialachán maidir le hArdáin le haghaidh Gnó forchuirtear oibleagáidí trédhearcachta, lena gceanglaítear ar ardáin tuairisc a thabhairt d’úsáideoirí gnó ar na sonraí a ghintear ó sholáthar na seirbhíse. Leagtar amach sa Treoir maidir le Sonraí Oscailte rialacha íosta maidir le hathúsáid sonraí atá i seilbh na hearnála poiblí agus sonraí taighde arna gcistiú go poiblí a chuirtear ar fáil go poiblí trí stórtha. Leis an tionscnamh um Eoraip Idir-inoibritheach féachtar le beartas comhoibritheach idir-inoibritheachta a thabhairt isteach le haghaidh earnáil phoiblí nuachóirithe. D’éirigh an tionscnamh as ISA2, clár cistiúcháin de chuid an Aontais a bhí ann ó 2016 go 2021 agus a thacaigh le forbairt réiteach digiteach chun seirbhísí poiblí idir-inoibritheacha trasteorann agus tras‑earnálacha a chumasú. Comhlánaíonn an togra seo an Gníomh um Rialachas Sonraí a glacadh le déanaí, a bhfuil sé d’aidhm leis comhroinnt dheonach sonraí ag daoine aonair agus ag gnólachtaí a éascú agus na coinníollacha maidir le húsáid sonraí áirithe ón earnáil phoiblí a chomhchuibhiú, gan cearta ábhartha maidir leis na sonraí a athrú ná cearta maidir le rochtain ar shonraí agus úsáid sonraí atá leagtha síos. Comhlánaíonn sé freisin an togra le haghaidh Ionstraim um Margaí Digiteacha, lena gcuirfear de cheangal ar sholáthraithe áirithe croísheirbhísí ardáin a shainaithnítear mar ‘gheatóirí’ inter alia iniomparthacht níos éifeachtaí sonraí a ghintear trí ghníomhaíochtaí úsáideoirí gnó agus úsáideoirí deiridh a sholáthar. Ní dhéanann an togra seo difear do na rialacha atá ann cheana i réimsí na maoine intleachtúla (seachas cur i bhfeidhm cheart sui generis na Treorach maidir le Bunachair Sonraí), na hiomaíochta, an cheartais agus gnóthaí baile agus comhair (idirnáisiúnta) gaolmhair, oibleagáidí a bhaineann le trádáil, ná na cosanta dlíthiúla rún trádála. Tá gá le hoiriúnuithe reachtacha i roinnt réimsí chun an t‑aistriú digiteach a chur chun cinn. Faoin bPas Eorpach Táirgí Digiteacha (atá ina chuid den Tionscnamh um Tháirgí Inbhuanaithe), bunófar rialacha soiléire maidir le rochtain ar shonraí sonracha is gá le haghaidh ciorclaíocht agus inbhuanaitheacht táirgí áirithe le linn a saolré agus i gcásanna neamheisceachtúla. Is príomhghné den chreat foriomlán iad rialacha an dlí phríobháidigh. Dá bhrí sin, déantar dlí na gconarthaí agus rialacha eile a oiriúnú leis an Rialachán seo chun feabhas a chur ar choinníollacha maidir le hathúsáid sonraí sa Mhargadh Inmheánach, agus chun cosc a chur ar pháirtithe conarthaí mí‑úsáid a bhaint as míchothromaíochtaí i gcumhacht chaibidlíochta chun aimhleas na bpáirtithe atá níos laige. Mar thogra cothrománach, beartaítear leis an Ionstraim um Shonraí rialacha bunúsacha le haghaidh gach earnála a mhéid a bhaineann leis na cearta chun sonraí a úsáid, amhail i réimsí an innealra chliste nó na n‑earraí tomhaltais. Mar sin féin, rinneadh na cearta agus na hoibleagáidí maidir le rochtain ar shonraí agus úsáid sonraí a rialáil go leibhéil éagsúla ar leibhéal na hearnála. Ní athróidh an Ionstraim um Shonraí aon reachtaíocht den sórt sin atá ann cheana, ach ba cheart reachtaíocht a bheidh ann amach anseo sna réimsí sin a ailíniú i bprionsabal le prionsabail chothrománacha na hIonstraime um Shonraí. Ba cheart measúnú a dhéanamh ar chóineasú rialacha cothrománacha na hIonstraime um Shonraí nuair a dhéanfar athbhreithniú ar ionstraimí earnálacha. Fágann an togra seo gur féidir rialacha níos mionsonraithe a leagan síos le reachtaíocht ingearach chun cuspóirí rialála earnáilsonracha a bhaint amach. I bhfianaise na reachtaíochta earnálaí atá ann cheana, a mhéid a bhaineann le spás sonraí don Chomhaontú Glas a chruthú, cumasófar tuilleadh infhaighteachta agus athúsáide sonraí spásúlachta agus comhshaoil tríd an athbhreithniú ar an Treoir INSPIRE. Is é is aidhm don tionscnamh seo é a dhéanamh níos éasca d’údaráis phoiblí, do ghnólachtaí agus do shaoránaigh AE tacú leis an aistriú chuig geilleagar atá níos glaise agus neodrach ó thaobh carbóin de agus an t‑ualach riaracháin a laghdú. Tá coinne leis go dtacóidh sé le seirbhísí sonraí in‑athúsáidte ar mhórscála chun cabhrú le bailiú, comhroinnt, próiseáil agus anailís méideanna móra sonraí ábhartha chun comhlíonadh na reachtaíochta comhshaoil a áirithiú agus gníomhaíochtaí tosaíochta an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip. Leis an togra freisin, déanfar an tuairisciú agus an laghdú ualaigh a chuíchóiriú trí athúsáid níos fearr na sonraí atá ann cheana, trí ghiniúint thuairiscithe uathoibríoch trí bhíthin mianadóireacht sonraí agus trí éirim ghnó. Le Rialachán Leictreachais an Aontais Eorpaigh, ceanglaítear ar na hoibreoirí córas tarchurtha sonraí a sholáthar do rialtóirí agus sonraí le haghaidh pleanáil leormhaitheasa acmhainní a sholáthar, agus le Treoir Leictreachais an Aontais Eorpaigh déantar foráil maidir le rochtain thrédhearcach neamh‑idirdhealaitheach ar shonraí agus tugtar sainordú don Choimisiún ceanglais agus nósanna imeachta idir-inoibritheachta gaolmhara a fhorbairt chun é sin a éascú. Osclaítear leis an Treoir um Sheirbhísí Íocaíochta 2 roinnt cineálacha faisnéise idirbheartaíochta íocaíochta agus faisnéis cuntas faoi choinníollacha áirithe, rud a chumasaíonn comhroinnt sonraí gnólacht le gnólacht i réimse na teicneolaíochta airgeadais. In earnáil na soghluaisteachta agus an iompair, tá réimse leathan de rialacha maidir le rochtain ar shonraí agus comhroinnt sonraí. Tá faisnéis deisithe agus chothabhála ó mhótarfheithiclí agus ó mheaisíní talmhaíochta faoi réir oibleagáidí sonracha rochtana/comhroinnte faoin reachtaíocht maidir le cineálcheadú. Tá gá le rialacha nua, áfach, chun a áirithiú go mbeidh an reachtaíocht atá ann cheana maidir le cineálcheadú feithiclí oiriúnach don ré dhigiteach agus go gcuirfidh chun cinn forbairt feithiclí glana, nasctha agus uathoibrithe léi. Ag cur leis an Ionstraim um Shonraí mar chreat chun sonraí a rochtain agus a úsáid, tabharfaidh na rialacha seo aghaidh ar dhúshláin earnáilsonracha, lena n‑áirítear rochtain ar fheidhmeanna agus ar acmhainní feithiclí. Faoi chuimsiú na Treorach maidir le Córais Chliste Iompair, forbraíodh roinnt rialachán tarmligthe agus leanfar d’fhorbairt a dhéanamh orthu, go háirithe chun inrochtaineacht sonraí d’iompar de bhóthar agus d’iompar ilmhódach paisinéirí a shonrú, go háirithe trí Phointí Rochtana Náisiúnta. Maidir le bainistiú aerthráchta, tá sonraí neamhoibríochtúla tábhachtach chun idirmhódúlacht agus nascacht a fheabhsú. Bheadh sonraí oibríochtúla a bhaineann le bainistíocht aerthráchta faoi réir an chórais shonraigh a shainítear i gcreat an Aerspáis Eorpaigh Aonair. Maidir le faireachán um thrácht árthach, tá sonraí a bhaineann le árthaí (rianú agus rianú) tábhachtach chun idirmhódúlacht agus nascacht a fheabhsú: tagann na sonraí sin faoin gcóras sonrach a shainítear sa Treoir VTMIS. Tagann sé faoi shainchúram an Chórais Mhuirí Dhigitigh agus na Seirbhísí Muirí Digiteacha freisin. An togra le haghaidh Rialachán maidir le himscaradh bonneagair breoslaí ionadúla, sonraítear na cineálacha sonraí ábhartha atá le cur ar fáil, i sineirge leis an gcreat ginearálta a bhunaítear sa Treoir maidir le Córais Chliste Iompair. •Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais Tá an togra seo i gcomhréir le tosaíochtaí an Choimisiúin chun an Eoraip a chur in oiriúint don ré dhigiteach agus chun geilleagar a thógáil atá réidh don todhchaí agus a fhóireann do dhaoine, geilleagar ina bhfuil ardleibhéal iontaobhais, slándála, sábháilteachta agus rogha do thomhaltóirí ina bpríomhthréith de dhigitiú an mhargaidh inmheánaigh. Tá digitiú an mhargaidh inmheánaigh an‑iomaíoch a bhuí le creat atá i bhfabhar na trédhearcachta, na hiomaíochta agus na nuálaíochta, agus atá neodrach ó thaobh na teicneolaíochta de. Tacaíonn sé leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus ceachtanna á bhfoghlaim ó phaindéim COVID-19 agus na buntáistí a bhaineann le sonraí a bhfuil rochtain níos éasca orthu i gcás inar gá. Tacaíonn an togra seo leis an ról ríthábhachtach atá ag sonraí maidir le cuspóirí an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip a bhaint amach ar bhealaí éagsúla. Ar an gcéad dul síos, trí thuiscint níos fearr a fháil ar rialtais, ar ghnólachtaí agus ar dhaoine aonair maidir leis an tionchar a bhíonn ag táirgí, seirbhísí agus ábhair ar an tsochaí agus ar an ngeilleagar ar fud na slabhraí soláthair ar fad. Ar an dara dul síos, tríd an saibhreas sonraí ábhartha ón earnáil phríobháideach atá ann cheana a shlogadh chun dul i ngleic le saincheisteanna a bhaineann leis an aeráid, leis an mbithéagsúlacht, leis an truailliú agus le hacmhainní nádúrtha i gcomhréir le cuspóirí an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip, leis na conclúidí ábhartha ón gComhairle agus leis na seasaimh ábhartha ó Pharlaimint na hEorpa. Ar an tríú dul síos, trí bhearnaí eolais a dhúnadh agus géarchéimeanna gaolmhara a bhainistiú trí ghníomhaíochtaí feabhsaithe maidir le maolú, ullmhacht, freagairt agus téarnamh. I gcomhréir leis an Straitéis Eorpach maidir le tionsclaíocht, sa togra pléitear teicneolaíochtaí an‑straitéiseach amhail néalríomhaireacht agus córais intleachta saorga: limistéir nach bhfuil leas iomlán á bhaint ag an Aontas as a n‑acmhainneacht go fóill, agus an chéad rabharta sonraí tionsclaíocha eile ar leac an dorais againn. Cuirtear chun feidhme leis sprioc na Straitéise Eorpaí maidir le Sonraí is é sin go mbeadh gnólachtaí in ann nuálaíocht a dhéanamh agus dul san iomaíocht ar bhonn luachanna AE, agus ar bhonn phrionsabal an tsaorshreabhaidh sonraí laistigh den mhargadh inmheánach. Tá sé ag teacht leis an bPlean Gníomhaíochta um Maoin Intleachtúil chomh maith inar gheall an Coimisiún athbhreithniú a dhéanamh ar an Treoir maidir le Bunachair Sonraí.

Leis an togra seo, ba cheart na prionsabail faoi Phlean Gníomhaíochta Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta a chomhlíonadh agus ceanglais inrochtaineachta Threoir (AE) 2019/882 i ndáil leis na ceanglais inrochtaineachta le haghaidh táirgí agus seirbhísí a chomhlíonadh freisin. 2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT •Bunús dlí Is é an bunús dlí leis an togra seo Airteagal 114 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, arb é is cuspóir dó an margadh inmheánach a bhunú agus a fheidhmiú trí bhearta a fheabhsú chun rialacha náisiúnta a chomhfhogasú. Tá sé beartaithe leis an togra seo cur le comhlánú an mhargaidh inmheánaigh le haghaidh sonraí ina mbaintear an úsáid is fearr is féidir as sonraí ón earnáil phoiblí, ó ghnólachtaí agus ó dhaoine aonair, agus cearta i ndáil leis na sonraí sin agus na hinfheistíochtaí a rinneadh chun iad a bhailiú á n‑urramú san am céanna. Is é is aidhm do na forálacha maidir le malartú idir seirbhísí próiseála sonraí dálaí margaidh cothroma agus iomaíocha a bhunú don mhargadh inmheánach i néalseirbhísí, imeallseirbhísí agus seirbhísí gaolmhara. Is gné thábhachtach de dhea-fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh é sonraí rúnda gnó agus rúin trádála a chosaint, mar is amhlaidh i gcás comhthéacsanna eile ina malartaítear seirbhísí agus ina ndéantar earraí a thrádáil. Áirithítear leis an togra seo go n‑urramaítear rúin trádála i gcomhthéacs úsáid sonraí idir gnólachtaí nó ag tomhaltóirí. Leis an tionscnamh, cuirfear ar chumas an Aontais tairbhe a bhaint as scála an mhargaidh inmheánaigh, ós rud é gur minic a dhéantar táirgí nó seirbhísí gaolmhara a fhorbairt trí úsáid sonraí ó Bhallstáit éagsúla, agus go ndéantar iad a thráchtálú ina dhiaidh sin ar fud an Aontais. Tá gníomhaíocht reachtach déanta ag roinnt Ballstát chun aghaidh a thabhairt ar na fadhbanna a bhfuil tuairisc orthu thuas, i gcásanna gnólacht le gnólacht agus gnólacht le rialtas, ach níl beart reachtach déanta ag Ballstáit eile. D’fhéadfadh ilroinnt reachtach sa mhargadh inmheánach agus rialacha agus cleachtais éagsúla ar fud an Aontais a bheith ina dtoradh air sin agus costais ghaolmhara le haghaidh cuideachtaí a mbeadh orthu córais éagsúla a chomhlíonadh. Dá bhrí sin, tá sé tábhachtach a áirithiú go gcuirfear na bearta atá beartaithe i bhfeidhm go comhsheasmhach ar fud na mBallstát. •Coimhdeacht (i gcás inniúlacht neamheisiach) Ós rud é gur de chineál trasteorann úsáid na sonraí agus go leor réimsí tionchair na hIonstraime um Shonraí, ní féidir aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar na saincheisteanna a dtugtar aghaidh orthu sa togra seo ar leibhéal na mBallstát. Ba cheart an ilroinnt a eascraíonn as difríochtaí idir rialacha náisiúnta a sheachaint, ós rud é go mbeadh costais níos airde idirbheartaíochta ann dá bharr, easpa trédhearcachta, éiginnteacht dhlíthiúil agus siopadóireacht dlínse neamh‑inmhianaithe. Tá tábhacht ar leith ag baint leis an méid sin a sheachaint i ngach cás a bhaineann leis na gnéithe sonraí den chaidreamh gnólacht le gnólacht, lena n‑áirítear téarmaí conarthacha cothroma agus oibleagáidí mhonaróirí tháirgí nó sheirbhísí gaolmhara Idirlín na Rudaí Nithiúla, gnéithe dá dteastaíonn aonchineálacht an chreata ar fud an Aontais. Ina theannta sin, léiríodh i measúnú ar na gnéithe trasteorann de shreafaí sonraí i réimse chomhroinnt sonraí gnólacht le rialtas gur gá gníomhú ar leibhéal an Aontais. Is cuideachtaí ilnáisiúnta iad go leor gníomhaithe príobháideacha a shealbhaíonn sonraí ábhartha. Níor cheart go mbeadh ar na cuideachtaí sin dul i ngleic le córas dlíthiúil ilroinnte. Is annamh nach dtairgtear seirbhísí néalríomhaireachta ach in aon Bhallstát amháin. I gcomhréir le RGCS agus leis an Rialachán maidir le Saorshreabhadh Sonraí Neamhphearsanta lena gcuirtear ar a gcumas do thomhaltóirí agus gnólachtaí sonraí pearsanta agus sonraí neamhphearsanta a phróiseáil áit ar bith san Aontas, tá próiseáil trasteorann sonraí laistigh den Aontas ríthábhachtach chun gnó a sheoladh sa mhargadh inmheánach. Tá sé ríthábhachtach, dá bhrí sin, go gcuirfí forálacha maidir le malartú seirbhísí próiseála sonraí i bhfeidhm ar leibhéal an Aontais, chun ilroinnt dhíobhálach a sheachaint i margadh le haghaidh seirbhísí próiseála sonraí atá aontaithe seachas sin. Is le comhghníomhaíocht ar leibhéal an Aontais amháin a fhéadfar na cuspóirí a leagtar síos sa togra seo a bhaint amach, lena n‑áirítear cothroime iomaíochta nuálach agus iomaíoch a chruthú le haghaidh gnólachtaí sonraíbhunaithe agus saoránaigh a chumhachtú. Is céim mhuiníneach chun tosaigh í an chomhghníomhaíocht sin chun an fhís a bhaint amach d’fhonn fíormhargadh inmheánach le haghaidh sonraí a chruthú. •Comhréireacht Freastalaíonn an togra seo ar chearta agus ar leasanna na bpáirtithe leasmhara lena mbaineann agus an cuspóir ginearálta aige úsáid níos leithne sonraí a éascú le haghaidh réimse leathan gníomhaithe. Cruthaítear leis creat cumasúcháin nach dtéann thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí a bhaint amach. Tugtar aghaidh ann ar bhacainní atá ann cheana maidir le leas as an luach féideartha sonraí a bhaint amach ar bhealach níos iomláine i measc gnólachtaí, tomhaltóirí agus na hearnála poiblí. Leagtar amach ann freisin creat le haghaidh rialacha earnálacha a bheidh ann amach anseo chun ilroinnt agus éiginnteacht dhlíthiúil a sheachaint. Soiléirítear ann na cearta atá ann cheana agus, i gcás inar gá, déantar foráil ann maidir le cearta rochtana ar shonraí, rud a chuidíonn le margadh inmheánach le haghaidh comhroinnt sonraí a fhorbairt. Leis an tionscnamh, fágtar méid suntasach solúbthachta maidir le cur i bhfeidhm ar an leibhéal earnáilsonrach. Eascróidh costais airgeadais agus riaracháin as an togra seo. Is iad na húdaráis náisiúnta, monaróirí agus soláthraithe seirbhíse is mó a sheasfaidh iad, ionas go gcomhlíonfaidh siad na hoibleagáidí a leagtar amach sa Rialachán seo. Mar sin féin, féachadh ar roghanna éagsúla agus na costais ionchasacha a bhaineann leo, agus is é is toradh air sin dearadh cothrom na hionstraime. Ar an mbealach céanna, déanfar na costais ar úsáideoirí sonraí agus ar shealbhóirí sonraí a chúiteamh leis an luach atá le baint as rochtain agus úsáid níos leithne na sonraí mar aon le glacadh na seirbhísí núíosacha sa mhargadh. •An rogha ionstraime Roghnaíodh rialachán mar gurb é an sásra is fearr é chun freastal ar na spriocanna beartais níos leithne, is é sin a áirithiú go mbeidh gach gnólacht san Aontas in ann nuálaíocht a dhéanamh agus dul san iomaíocht, is fearr is féidir le tomhaltóirí rialú a dhéanamh ar a gcuid sonraí, agus is fearr a bheidh institiúidí, gníomhaireachtaí agus comhlachtaí an Aontais in ann dul i ngleic le dúshláin mhóra beartais, lena n‑áirítear éigeandálaí poiblí. Tá gá le rialachán i bhfianaise sprioc an chomhchuibhithe chuimsithigh atá á saothrú leis an togra, chun deimhneacht dhlíthiúil agus trédhearcacht a áirithiú le haghaidh oibreoirí eacnamaíocha, lena n‑áirítear micrifhiontair agus fiontair bheaga agus mheánmhéide, agus chun an leibhéal céanna de chearta agus d’oibleagáidí atá in‑fhorfheidhmithe le dlí a chur ar fáil do dhaoine dlítheanacha agus nádúrtha i ngach Ballstát, chun forfheidhmiú comhsheasmhach a áirithiú i ngach Ballstát, chomh maith le comhar éifeachtach idir údaráis inniúla na mBallstát éagsúil. Leis an togra neartófar an margadh inmheánach le haghaidh sonraí trí dheimhneacht dhlíthiúil a mhéadú agus trí chreat dlíthiúil aonfhoirmeach, cothrománach agus comhleanúnach a ráthú. 3.TORTHAÍ AR MHEASTÓIREACHTAÍ EX POST, AR CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS AR MHEASÚNUITHE TIONCHAIR •Meastóireachtaí ex post/seiceálacha oiriúnachta ar an reachtaíocht atá ann cheana

Cuireann an togra seo go páirteach leis an meastóireacht is déanaí ar an Treoir maidir le Bunachair Sonraí agus leis an staidéar ón gCoimisiún a thacaíonn le hathbhreithniú na Treorach. Leis an Treoir maidir le Bunachar Sonraí, tugadh isteach, i measc nithe eile, ceart sonrach sui generis chun bunachair sonraí a chosaint má infheistíonn táirgeoir bunachair sonraí go mór chun na sonraí a fháil, a fhíorú agus a chur i láthair. Ón uair a glacadh an Treoir den chéad uair, rinneadh meastóireacht uirthi faoi dhó. Forlíontar an dá mheastóireacht le teachtaireachtaí ón gCoimisiún maidir le beartas don gheilleagar sonraí. Tá géarú curtha ag Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh ar an tuiscint ar infheistíochtaí suntasacha i mbunachar sonraí, rud a shoiléiríonn go bhfuil sé d’aidhm ag an gceart sui generis infheistíochtaí sa bhailiúchán a chosaint, seachas sonraí a chruthú mar fhotháirge ó ghníomhaíocht eacnamaíoch eile. Mar sin féin, tá neamhchinnteacht ann fós maidir le feidhmiú an chirt sui generis, bíodh sé tionóisceach nó neamhbheartaithe, ar bhunachair sonraí ina bhfuil sonraí meaisínghinte, i.e. na sonraí a fhaightear ó tháirgí nó seirbhísí gaolmhara nó a ghintear trí úsáid a bhaint astu. Is gá cothromaíocht a bhaint amach idir na cuspóirí beartais maidir le cosaint maoine intleachtúla na mbunachar sonraí sin i gcomhthéacs an gheilleagair sonraí, i gcás ina meastar i gcoitinne gur bac ar nuálaíocht é eisiachas sonraí mar earra nach mbaineann iomaíocht leis. Chun comhsheasmhacht leis na hidirghabhálacha rialála atá beartaithe sa togra seo a áirithiú, leis an idirghabháil maidir leis an gceart sui generis, tugtar aghaidh go sonrach ar chur i bhfeidhm fadhbach an chirt sui generis i gcomhthéacs Idirlíon na Rudaí Nithiúla. Tá an Coimisiún ag ullmhú na meastóireachta ar Rialachán (AE) 2018/1807 faoi láthair, a mheastar a bheidh ann faoi mhí na Samhna 2022. I dtuarascálacha tosaigh ó chonraitheoirí seachtracha léiríodh éifeacht theoranta na gCód Iompraíochta SWIPO ar néalmhalartú. •Comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara Cuireadh tús le hobair fhairsing le linn shainordú an Choimisiúin a bhí ann roimhe seo maidir le sainaithint na bhfadhbanna lena gcuirtear cosc ar an Aontas leas iomlán na nuálaíochta sonraíbhunaithe sa gheilleagar a bhaint amach. Cuireann an togra le gníomhaíochtaí comhairliúcháin a rinneadh roimhe seo, amhail an comhairliúchán poiblí 2017 lena dtacaítear leis an Teachtaireacht ón gCoimisiún ‘Building a European data economy’ [Geilleagar Sonraí Eorpach a chur ar bun], an comhairliúchán poiblí 2017 maidir leis an meastóireacht ar an Treoir maidir le Bunachair Sonraí, an comhairliúchán poiblí 2018 maidir leis an athbhreithniú ar an Treoir maidir le faisnéis ón earnáil phoiblí a athúsáid, comhairliúchán painéil 2018 FBM maidir le prionsabail agus treoir i ndáil le comhroinnt sonraí gnólacht le gnólacht, agus comhairliúchán oscailte ar líne an Choimisiúin maidir leis an Straitéis Sonraí ó mhí Feabhra go mí na Bealtaine 2020. Foilsíodh Measúnú ar Thionchar Tionscanta ar an tairseach um Rialáil Níos Fearr an 28 Bealtaine 2021 agus fágadh ar oscailt é le haghaidh aiseolais ar feadh 4 seachtaine. Fuair an Coimisiún 91 aighneacht ar an Tairseach um Rialáil Níos Fearr, ó ghnólachtaí den chuid is mó. Foilsíodh comhairliúchán poiblí ar líne maidir leis an Ionstraim um Shonraí ina dhiaidh sin, ar an 3 Meitheamh 2021. Tháinig deireadh leis ar an 3 Meán Fómhair 2021. Sa chomhairliúchán, díríodh ar na nithe a cuimsíodh sa tionscnamh le rannóga agus ceisteanna ábhartha. Díríodh ann ar gach cineál páirtí leasmhair, agus bailíodh ionchuir maidir le comhroinnt sonraí, rochtain ar shonraí agus úsáid sonraí i gcomhthéacsanna gnólacht le gnólacht agus gnólacht le rialtas, maidir le cumhachtú agus iniomparthacht sonraí tomhaltóirí, ar an ról a d’fhéadfadh a bheith ag bearta teicniúla amhail conarthaí cliste, cumas an úsáideora malartú idir néalseirbhísí, cearta maoine intleachtúla (rud a chiallaíonn bunachair sonraí a chosaint), agus coimircí le haghaidh sonraí neamhphearsanta sa chomhthéacs idirnáisiúnta. Tar éis don Choimisiún mionanailís a dhéanamh ar na freagraí, d’fhoilsigh sé tuarascáil achomair ar a shuíomh gréasáin. San iomlán, fuarthas 449 aighneacht ó 32 thír. Is ó eintitis ghnó a fuarthas an líon is mó aighneachtaí, 122 ó chomhlachais ghnó agus 105 ó chuideachtaí/eagraíochtaí gnó. Sa bhreis air sin, ba údaráis phoiblí iad 100 fhreagróir agus ba bhaill aonair den phobal iad 58 acu. Go ginearálta, deimhníodh leis na freagraí go bhfuil go leor bacainní ar chomhroinnt éifeachtach éifeachtúil sonraí i ngach cineál caidrimh sonraí. Sa chomhthéacs gnólacht le gnólacht, d’ainneoin gur cleachtas coiteann é comhroinnt sonraí idir gnólachtaí, shainaithin freagróirí a raibh deacrachtaí acu constaicí, mar shampla, constaicí de chineál teicniúil (formáidí, easpa caighdeán – 69 %); diúltú glan rochtain a dheonú nach mbaineann le hábhair imní iomaíochta (55 %) nó mí‑úsáid míchothromaíochta conarthaí (44 %). Maidir le saincheisteanna conarthacha, bhí beagnach leath na bhfreagróirí i bhfabhar measúnú éagóra a thabhairt isteach (46 %), agus san am céanna ní raibh 21 % na bhfreagróirí i bhfabhar. Léirigh FBManna tacaíocht láidir (50 %) do mheasúnú éagóra, agus bhí líon suntasach cuideachtaí móra i bhfabhar an mheasúnaithe sin (41 %) freisin. Ar an gcaoi chéanna, léirigh 46 % de na páirtithe leasmhara ar fud na n‑earnálacha go raibh siad i bhfách le rialacha ginearálta rochtana bunaithe ar théarmaí cothroma, réasúnacha agus neamh‑idirdhealaitheacha (46 %). D’aontaigh 60 % de na freagróirí, FBManna agus micrifhiontair go háirithe (78 %), go bhféadfadh téarmaí conarthacha eiseamláireacha rannchuidiú le méadú ar chomhroinnt sonraí. Chuir 70 % de na páirtithe leasmhara in iúl go bhfuil fadhb chothroime ann maidir le sonraí a ghintear i gcomhthéacs Idirlíon na Rudaí Nithiúla, agus nár cheart go mbeadh monaróirí táirgí bainteacha nó seirbhísí gaolmhara in ann cinneadh aontaobhach a dhéanamh maidir le céard a dhéantar leis na sonraí a ghintear leis na táirgí sin. Mheas 79 % de na freagróirí go bhféadfadh conarthaí cliste a bheith ina n‑uirlis éifeachtach chun rochtain ar shonraí agus úsáid sonraí a chur chun feidhme go teicniúil i gcomhthéacs sonraí Idirlíon na Rudaí Nithiúla a chomhghintear. Bhí éiginnteacht dhlíthiúil agus bacainní, dídhreasachtaí tráchtála, agus easpa bonneagair iomchuí i measc na bpríomhthosca a chuir bac ar chomhroinnt sonraí gnólacht le rialtas arna sainaithint ag freagróirí. Measann beagnach gach údarás poiblí gur gá (don Aontas nó don Bhallstát) gníomhú maidir le comhroinnt sonraí gnólacht le rialtas, i gcomparáid le 80 % d’institiúidí acadúla/taighde agus 38 % de chuideachtaí/eagraíochtaí gnó/comhlachais. Chomh maith leis sin, chuir tromlach mór na bpáirtithe leasmhara (go háirithe saoránaigh agus údaráis riaracháin phoiblí) tuairim in iúl gur cheart comhroinnt sonraí gnólacht le rialtas a bheith éigeantach, le cosaintí soiléire do chásanna sonracha úsáide a bhfuil leas poiblí soiléir acu in éigeandálaí agus chun críoch bainistithe géarchéime, le haghaidh staidreamh oifigiúil, le haghaidh chosaint an chomhshaoil agus le haghaidh sochaí níos sláintiúla i gcoitinne. Dhearbhaigh freagróirí freisin a úsáidí atá an ceart maidir le malartú d’úsáideoirí gnó a bhaineann úsáid as seirbhísí néalríomhaireachta. Maidir le coimircí le haghaidh sonraí neamhphearsanta i gcomhthéacsanna idirnáisiúnta, braitheann 76 % de na freagróirí go bhféadfadh rochtain a bheith ag údaráis eachtracha ar shonraí ar bhonn reachtaíocht eachtrach mar riosca dá n‑eagraíocht, agus léiríonn 19 % díobh gur riosca mór atá ann. •Bailiú agus úsáid saineolais Tacaíodh leis an togra le roinnt staidéar, ceardlann agus ionchur eile ó shaineolaithe: –Staidéar chun tacú leis an Measúnú Tionchair seo maidir le feabhas a chur ar úsáid sonraí san Eoraip , lena n‑áirítear agallaimh le páirtithe leasmhara spriocdhírithe. Áiríodh leis sin dhá cheardlann thrasearnálacha ar chomhroinnt sonraí gnólacht le gnólacht agus gnólacht le rialtas, agus ceardlann bhailíochtaithe deiridh a eagraíodh in earrach 2021. –Staidéar ar théarmaí conarthacha eiseamláireacha, rialú cothroime i ndáil le comhroinnt sonraí agus néalchonarthaí agus ar chearta maidir le rochtain ar shonraí ina ndearnadh measúnú, go háirithe, ar ghnéithe cothroime sa chaidreamh comhroinnte gnólacht le gnólacht agus áiríodh ann agallaimh spriocdhírithe le páirtithe leasmhara agus ceardlann bailíochtaithe. –Staidéar ar an dochar eacnamaíoch ó chonarthaí néalríomhaireachta éagóracha agus neamhchothromaithe. Áiríodh leis sin suirbhé ar líne ar shampla de FBManna agus de ghnólachtaí nuathionscanta a úsáideann néalríomhaireacht chun a ngnó a sheoladh. –Staidéar ar mhalartú soláthraithe néalseirbhísí, lena n‑áirítear ceardlann thrasearnálach sa dara ráithe de 2017. –Staidéar chun tacú leis an athbhreithniú ar an Treoir maidir le Bunachair Sonraí, lena n‑áirítear agallaimh le páirtithe leasmhara spriocdhírithe. Chuidigh sí leis an gCoimisiún an Measúnú Tionchair seo a ullmhú a bheidh ag gabháil leis an athbhreithniú ar an Treoir maidir le Bunachair Sonraí, i gcomhthéacs na hIonstraime um Shonraí agus chun a gcuspóirí atá fite fuaite ina chéile a bhaint amach. –Tacaíocht ó thaobh modheolaíochta de le measúnú tionchair maidir le húsáid sonraí atá á sealbhú go príobháideach de réir staidrimh oifigiúil. Leis an gcleachtadh sin faightear ionchur leis an measúnú ar an tionchar a bhíonn ag athúsáid sonraí gnólacht le rialtas i staidreamh oifigiúil trí chur chuige modheolaíochta a fhorbairt agus trí chur síos a dhéanamh ar thairbhí agus ar chostais athúsáide sonraí agus ar chásanna úsáide roghnaithe do réimsí staidrimh éagsúla agus do chineálacha éagsúla sonraí ón earnáil phríobháideach. Sa bhreis air sin, cuireann sé le taighde leanúnach agus le pléití leanúnacha d’fhonn tuiscint níos fearr a fháil ar chomhroinnt sonraí gnólacht le rialtas. –Seimineáir ghréasáin ar ardáin sonraí pearsanta agus ardáin sonraí tionsclaíocha. Eagraíodh trí sheimineáir ghréasáin ar 6, 7 agus 8 Bealtaine 2020. Thug siad le chéile na tionscadail ábhartha ardáin sonraí sa phunann Comhpháirtíocht Phríobháideach‑Phoiblí ar Luach Mórshonraí. –An Tuarascáil ón Sainghrúpa Ardleibhéil maidir le comhroinnt sonraí gnólacht le rialtas. Tá anailís sa tuarascáil ar na fadhbanna a bhaineann le comhroinnt sonraí gnólacht le rialtas san Aontas agus cuirtear sraith moltaí ar fáil léi chun comhroinnt sonraí gnó le rialtas atá inscálaithe, freagrach agus inbhuanaithe a áirithiú ar mhaithe le leas an phobail. Chomh maith leis an moladh don Choimisiún féachaint ar an rogha creata dlí sa réimse sin, cuirtear i láthair inti bealaí éagsúla chun cuideachtaí príobháideacha a spreagadh chun a gcuid sonraí a chomhroinnt. Áirítear leo sin dreasachtaí airgeadaíochta agus neamhairgeadaíochta, mar shampla dreasachtaí cánach, infheistíocht cistí poiblí chun tacú le forbairt uirlisí teicniúla iontaofa agus scéimeanna aitheantais le haghaidh comhroinnt sonraí.

–Ceardlann ar lipéid le haghaidh deimhniú soláthraithe réiteach teicniúil le haghaidh malartú sonraí.. D’fhreastail thart ar chéad rannpháirtí ó ghnólachtaí (lena n‑áirítear FBManna), institiúidí Eorpacha agus lucht léinn ar an seimineár gréasáin sin an 12 Bealtaine 2020. Bhí sé d’aidhm aige scrúdú a dhéanamh an bhféadfadh scéim lipéadaithe nó deimhniúcháin borradh a chur faoi ghlacadh gnó idirghabhálaithe sonraí trí iontaobhas san éiceachóras sonraí a fheabhsú. –Eagraíodh deich gceardlann idir mí Iúil agus mí na Samhna 2019 a ghlac níos mó ná 300 páirtí leasmhar páirt iontu, agus cumhdaíodh leo earnálacha éagsúla. Pléadh sna ceardlanna conas a d’fhéadfadh eagrú comhroinnte sonraí i réimsí áirithe,, amhail an comhshaol, talmhaíocht, fuinneamh nó cúram sláinte, dul chun tairbhe don tsochaí ina hiomláine, rud lena gcabhrófaí le gníomhaithe poiblí beartais níos fearr a cheapadh agus seirbhísí poiblí a fheabhsú, chomh maith le gníomhaithe príobháideacha chun seirbhísí a tháirgeadh a rannchuidíonn le haghaidh a thabhairt ar dhúshláin shochaíocha. –Comhairliúchán an phainéil fiontar beag agus meánmhéide. Sa chomhairliúchán painéil sin, a mhair ó Dheireadh Fómhair 2018 go mí Eanáir 2019, iarradh tuairimí ó FBManna faoi phrionsabail agus treoir an Choimisiúin maidir le comhroinnt sonraí idir gnólachtaí agus a eisíodh sa Teachtaireacht ‘Towards a common European data space’ [I dtreo spáis choitinn sonraí Eorpaigh] agus a ghabhann leis an Doiciméad Inmheánach Oibre an 25 Aibreán 2018. –An Eorabharaiméadar is déanaí maidir le tionchar an digitithe. Áirítear sa suirbhé ginearálta sin ar shaol laethúil mhuintir na hEorpa ceisteanna faoi smacht daoine ar fhaisnéis phearsanta agus faoi chomhroinnt na faisnéise sin. Arna fhoilsiú an 5 Márta 2020, tugann sé faisnéis faoi thoilteanas shaoránaigh na hEorpa a gcuid faisnéise pearsanta a chomhroinnt, lena n‑áirítear na coinníollacha faoina bhfuil siad toilteanach sin a dhéanamh. –An Tuairim ón Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí (MECS) maidir leis an Straitéis Eorpach maidir le Sonraí. An 16 Meitheamh 2020, ghlac MECS Tuairim 3/2020 faoin Straitéis Eorpach maidir le Sonraí. Is díol sásaimh do MECS an straitéis, agus é á bhreithniú aige gur deis atá ina cur chun feidhme chun eiseamláir a leagan amach le haghaidh samhail mhalartach de gheilleagar sonraí. •Measúnú tionchair Tá measúnú tionchair ag gabháil leis an togra seo, a cuireadh faoi bhráid an Bhoird um Ghrinnscrúdú Rialála an 29 Meán Fómhair 2021 agus an 13 Nollaig 2021. An 21 Eanáir 2022, d’eisigh an Bord tuairim dhearfach faoi réir forchoimeádas. •Oiriúnacht rialála agus simpliú Trína shoiléiriú nach bhfuil feidhm ag an gceart sui generis faoin Treoir maidir le Bunachair Sonraí (Treoir 96/9/CE) maidir le bunachair sonraí ina bhfuil sonraí a ghintear nó a fhaightear trí tháirgí nó seirbhísí gaolmhara a úsáid, áirithítear leis an togra nach gcuirfidh an ceart sui generis isteach ar na cearta atá ag gnólachtaí agus tomhaltóirí sonraí a rochtain agus a úsáid agus sonraí a chomhroinnt dá bhforáiltear sa Rialachán seo. Leis an soiléiriú, déanfar cur i bhfeidhm cheart sui generis a ailíniú le haidhm an togra reachtaigh agus beidh tionchar dearfach aige ar chur i bhfeidhm aonfhoirmeach na rialacha sa mhargadh inmheánach agus ar an ngeilleagar sonraí. Trí rochtain ar shonraí agus úsáid sonraí a éascú, ba cheart go laghdófaí ualaí leis an Ionstraim um Shonraí, san earnáil phoiblí agus i measc gnólachtaí araon, go príomha mar thoradh ar chostais idirbheart a ísliú agus i dtéarmaí gnóthachain éifeachtúlachta. Faoi raon feidhme an phrionsabail ‘ceann amháin isteach, ceann amháin amach’, a bhfuil sé d’aidhm aige an t‑ualach ar shaoránaigh agus ar ghnólachtaí a bhaineann leis na himpleachtaí agus na costais atá i gceist le cur i bhfeidhm reachtaíochta a íoslaghdú, i gcás ualach riaracháin measta na hIonstraime um Shonraí, bunaithe ar an Measúnú Tionchair, bheadh sochair i gceist ar dócha go gcúiteoidh siad costais riaracháin ghaolmhara agus ina theannta sin, gurbh mhó i bhfad na sochair ná iad. •Cearta bunúsacha Tá an togra i gcomhréir le reachtaíocht an Aontais maidir le cosaint sonraí pearsanta agus príobháideachas cumarsáide agus trealamh teirminéil agus tá sé beartaithe coimircí breise a bheith ann ina bhféadfadh rochtain ar shonraí pearsanta a bheith i gceist, agus i gcásanna atá faoi réir cearta maoine intleachtúla chomh maith. I gCaibidil II, treisítear ardleibhéal cosanta do thomhaltóirí leis an gceart nua chun rochtain a fháil ar shonraí a ghineann úsáideoirí i gcásanna nár cumhdaíodh faoi dhlí an Aontais roimhe sin. Le ceart chun rochtain a fháil ar shonraí a ghintear ó úsáid réad Idirlíon na Rudaí Nithiúla, treisítear an ceart sealúchais a fhaightear go dleathach a úsáid agus a dhiúscairt. Ar an gcaoi sin, d’fhéadfadh an t‑úinéir tairbhe a bhaint as taithí níos fearr ar úsáideoirí agus as raon níos leithne de sheirbhísí deisithe agus cothabhála, mar shampla. I gcomhthéacs chosaint tomhaltóirí, ní cheart aird ar leith a thabhairt ar chearta leanaí leochaileacha mar thomhaltóirí leochaileacha agus cuirfidh rialacha na hIonstraime um Shonraí le soiléire maidir le cásanna rochtana agus úsáide sonraí. Leis an ceart atá ag tríú páirtithe maidir le rochtain ar shonraí Idirlíon na Rudaí Nithiúla a fháil, cuirtear teorainn leis an tsaoirse fiontraíochta agus leis an tsaoirse chonarthach atá ag an monaróra nó an dearthóra táirge nó seirbhíse gaolmhaire. Tá bonn cirt leis an teorannú chun cosaint tomhaltóirí a fheabhsú, go háirithe chun leasanna eacnamaíocha an tomhaltóra a chur chun cinn. Is iondúil go mbíonn rialú eisiach ag monaróir nó dearthóir táirge nó seirbhíse gaolmhaire ar úsáid na sonraí a ghintear trí úsáid táirge nó seirbhíse gaolmhaire, rud a chuireann le héifeachtaí glasála agus a chuireann bac ar iontráil sa mhargadh le haghaidh gníomhaithe a thairgeann seirbhísí iarmhargaidh. Leis an gceart maidir le rochtain ar shonraí Idirlíon na Rudaí Nithiúla tugtar aghaidh ar an gcás sin trí thomhaltóirí a úsáideann táirgí nó seirbhísí gaolmhara a chumhachtú a thuilleadh rialú fóinteach a dhéanamh ar an mbealach a n‑úsáidtear na sonraí a ghintear trína n‑úsáid táirge nó seirbhíse gaolmhaire agus trí nuálaíocht a dhéanfaidh níos mó gníomhaithe sa mhargadh a chumasú. Dá bhrí sin, is féidir le tomhaltóirí tairbhe a bhaint as rogha níos leithne i seirbhísí iarmhargaidh, amhail deisiú agus cothabháil, agus ní bheidh siad ag brath a thuilleadh ar sheirbhísí an mhonaróra amháin. Leis an togra, éascaítear iniomparthacht shonraí an úsáideora do thríú páirtithe agus dá bhrí sin déantar foráil maidir le tairiscint iomaíoch seirbhísí iarmhargaidh, chomh maith le nuálaíocht sonraíbhunaithe níos leithne agus forbairt táirgí nó seirbhísí nach bhfuil gaolmhar leis na cinn a cheannaigh an t‑úsáideoir nó a raibh sé ina rannpháirtí iontu ar dtús. Tá teorannú shaoirse chonarthach agus shaoirse fiontraíochta an mhonaróra nó an dearthóra comhréireach agus maolaítear é mar nach ndéantar difear don chumas atá ag an monaróir nó ag an dearthóir na sonraí a úsáid freisin, sa mhéid is atá sé i gcomhréir leis an reachtaíocht is infheidhme agus leis an gcomhaontú leis an úsáideoir. Thairis sin, bainfidh an monaróir nó an dearthóir tairbhe as an gceart cúiteamh a éileamh as rochtain tríú páirtí a chumasú. Tá an ceart rochtana gan dochar do na cearta rochtana agus iniomparthachta atá ann cheana le haghaidh ábhair sonraí faoi RGCS. Áirithítear le coimircí breise go mbainfidh an tríú páirtí úsáid chomhréireach as na sonraí. I gCaibidil IV, rannchuideoidh córas cosanta cothrom agus éifeachtach in aghaidh téarmaí éagóracha conartha i gcomhroinnt sonraí le cumas na micrifhiontar, na bhfiontar beag nó na bhfiontar meánmhéide gnó a sheoladh. Leis an bhforáil seo, cuirtear srian teoranta ar shaoirse chonarthach cuideachtaí sa raon feidhme, ós rud é nach bhfuil feidhm aici ach amháin maidir le téarmaí éagóracha conartha a bhaineann le rochtain ar shonraí agus úsáid sonraí a fhorchuireann páirtí conarthach amháin go haontaobhach ar mhicreafhiontar, ar fhiontar beag nó ar fhiontar meánmhéide. Tá údar leis sin ós rud é go mbíonn FBManna níos laige margála de ghnáth agus nach mbíonn aon rogha eile acu ná glacadh le téarmaí conarthacha ‘rogha an dá dhíogha’. Ní dhéantar difear den chuid is mó don tsaoirse chonarthach ós rud é nach ndéantar ach téarmaí iomarcacha agus mí‑úsáideacha a neamhbhailíochtú, agus go bhfuil an conradh atá tabhartha i gcrích fós bailí, más féidir, gan na téarmaí éagóracha. Ina theannta sin, is féidir leis na páirtithe téarma conarthach sonrach a chaibidliú ar bhonn aonair. I gCaibidil V, cuirfidh na forálacha a bhaineann le comhroinnt sonraí gnólacht le rialtas, bunaithe ar riachtanas eisceachtúil, le cumas na n‑údarás poiblí beart a dhéanamh ar mhaithe leis an leas coiteann, amhail freagairt, cosc nó cúnamh a thabhairt i ndáil le téarnamh ó éigeandáil phoiblí. Ina theannta sin, beidh cuíchóiriú na nósanna imeachta maidir le hiarrataí sonraí chun tairbhe na hearnála príobháidí. I gCaibidil VI, leis na forálacha maidir le malartú soláthraithe próiseála sonraí feabhsaítear seasamh na gcustaiméirí gnó agus déantar coimirciú ar an rogha atá acu soláthraí a athrú. Tá bonn cirt leis an teorannú ar an gceart gnó a sheoladh i gcás soláthraithe próiseála sonraí mar go dtugtar aghaidh sna rialacha nua ar éifeachtaí glasála sa mhargadh néalríomhaireachta agus imeallríomhaireachta agus feabhsaítear leo rogha na n‑úsáideoirí gnó agus na ndaoine aonair seirbhísí próiseála sonraí. I gCaibidil X, ní chuireann an idirghabháil maidir leis an gceart sui generis ar bhunachar sonraí atá sa Treoir maidir le Bunachair Sonraí teorainn leis an gcosaint maoine intleachtúla atá inti. Ina ionad sin, cuireann sí le deimhneacht dhlíthiúil i gcásanna nach raibh cosaint an chirt sui generis doiléir roimhe seo. 4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA

Níl aon impleachtaí buiséadacha ag an togra seo. 5.EILIMINTÍ EILE •Pleananna cur chun feidhme, agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe Ar leibhéal na hearnála agus ar leibhéal maicreacnamaíoch, leis an staidéar leanúnach maidir le Faireachán ar an Margadh Sonraí cabhrófar le tionchar eacnamaíoch an togra reatha ar fhás an mhargaidh sonraí san Aontas a rianú. Déanfar measúnú ar an tionchar ar FBManna, eadhon an tuiscint atá acu ar fhadhbanna a bhaineann le rochtain ar shonraí agus úsáid sonraí, trí bhíthin chomhairliúchán painéal FBM 5 bliana tar éis ghlacadh na hIonstraime um Shonraí. I bhfianaise ról lárnach na spásanna coiteanna sonraí Eorpacha i gcur chun feidhme na Straitéise Eorpaí maidir le Sonraí, déanfar faireachán ar go leor d’éifeachtaí an tionscnaimh seo ar leibhéal na spásanna sonraí earnála, agus ar na léargais a bhailíonn an Ionad Tacaíochta Spásanna Sonraí a bheidh le cistiú faoin gClár don Eoraip Dhigiteach. Ba cheart an t‑idirghníomhú rialta idir seirbhísí an Choimisiúin, an Lárionad Tacaíochta agus an Bord Eorpach um Nuálaíocht Sonraí (atá le bunú tar éis theacht i bhfeidhm an Ghnímh um Rialachas Sonraí) a bheith ina fhoinse iontaofa faisnéise ar féidir dul chun cinn a mheas léi. Ar deireadh, seolfar meastóireacht 4 bliana tar éis ghlacadh na hIonstraime um Shonraí chun an tionscnamh a mheas agus chun bearta breise a ullmhú de réir mar is gá. •Míniúchán mionsonraithe ar fhorálacha sonracha an togra I gCaibidil I, sainmhínítear ábhar agus raon feidhme an rialacháin agus leagtar amach na sainmhínithe a úsáidtear ar fud na hionstraime. I gCaibidil II, méadaítear an deimhneacht dhlíthiúil le haghaidh tomhaltóirí agus gnólachtaí maidir le rochtain ar shonraí a ghineann na táirgí nó na seirbhísí gaolmhara ar leo iad, a nglacann siad ar cíos nó atá á léasú acu. Ní mór do mhonaróirí agus do dhearthóirí na táirgí a dhearadh ar bhealach lena mbeidh rochtain éasca ar na sonraí mar réamhshocrú, agus ní mór dóibh a bheith trédhearcach maidir leis na sonraí a bheidh inrochtana agus conas rochtain a fháil orthu. Ní dhéanfaidh forálacha sa Chaibidil seo difear don deis atá ag monaróirí rochtain a fháil ar shonraí ó tháirgí nó ó sheirbhísí gaolmhara a thairgeann siad agus iad a úsáid, i gcás ina gcomhaontaítear sin leis an úsáideoir. Tá oibleagáid ar an sealbhóir sonraí na sonraí sin a sholáthar do thríú páirtithe ar iarraidh ón úsáideoir. Beidh úsáideoirí i dteideal an sealbhóir sonraí a údarú chun rochtain ar na sonraí a thabhairt do sholáthraithe seirbhísí tríú páirtí, amhail soláthraithe seirbhísí iarmhargaidh. Beidh micrifhiontair agus fiontair bheaga díolmhaithe ó na hoibleagáidí sin. I gCaibidil III, leagtar amach na rialacha ginearálta is infheidhme maidir le hoibleagáidí sonraí a sholáthar. I gcás ina mbeidh sé d’oibleagáid ar shealbhóir sonraí a chur ar fáil d’fhaighteoir sonraí mar atá leagtha amach i gCaibidil II nó i ndlí eile de chuid an Aontais nó i reachtaíocht Ballstáit, tugtar aghaidh sa chreat ginearálta ar na coinníollacha faoina gcuirtear sonraí ar fáil agus ar an gcúiteamh as na sonraí a chur ar fáil. Ní mór aon choinníollacha a bheith cóir agus neamh‑idirdhealaitheach, agus ní mór aon chúiteamh a bheith réasúnach, gan bac a chur ar dhlí eile de chuid an Aontais ná ar reachtaíocht náisiúnta eile lena gcuirtear dlí an Aontais chun feidhme ó chúiteamh a eisiamh nó cúiteamh níos ísle a sholáthar as sonraí a chur ar fáil. Ní fhéadfaidh aon chúiteamh a shocraítear do FBManna dul thar na costais a thabhaítear as na sonraí a chur ar fáil, mura sonraítear a mhalairt sa reachtaíocht earnálach. Féadfaidh comhlachtaí um réiteach díospóidí arna ndeimhniú ag na Ballstáit cúnamh a thabhairt do pháirtithe nach n‑aontaíonn leis an gcúiteamh nó maidir leis na coinníollacha ar a dtiocfar ar chomhaontú. I gCaibidil IV, tugtar aghaidh ar mhíchothromaíocht téarmaí conarthacha i gconarthaí comhroinnte sonraí idir gnólachtaí, i gcásanna ina bhforchuireann páirtí amháin téarma conarthach go haontaobhach ar mhicreafhiontar, ar fhiontar beag nó ar fhiontar meánmhéide. Ráthaítear leis an gCaibidil seo nach mbaintear leas as míchothromaíochtaí i gcumhacht chaibidlíochta idir na páirtithe conarthacha trí chomhaontuithe conarthacha maidir le rochtain ar shonraí agus úsáid sonraí. Áirítear i measúnú éagóra foráil ghinearálta lena sainítear éagóir téarma chonarthaigh a bhaineann le comhroinnt sonraí agus liosta clásal atá i gcónaí éagórach nó a mheastar a bheith éagórach. I gcásanna ina bhfuil cumhacht mhargála mhíchothrom ann, leis an measúnú sin cosnaítear an páirtí conarthach níos laige chun conarthaí éagóracha a sheachaint. Cuireann an éagóir sin bac ar an dá pháirtí conarthacha sonraí a úsáid. Leis sin, áirithítear leis na forálacha leithdháileadh níos cothroime luacha sa gheilleagar sonraí. Féadfaidh téarmaí conarthacha eiseamláireacha arna moladh ag an gCoimisiún cabhrú le páirtithe tráchtála i gconarthaí a thabhairt i gcrích bunaithe ar théarmaí córa. I gCaibidil V, cruthaítear creat comhchuibhithe le haghaidh úsáid sonraí ag údaráis phoiblí agus ag institiúidí, gníomhaireachtaí agus comhlachtaí an Aontais, ar sonraí iad atá i seilbh fiontar i gcásanna ina bhfuil riachtanas eisceachtúil leis na sonraí atá á n‑iarraidh. Tá an creat bunaithe ar oibleagáid sonraí a chur ar fáil agus ní bheadh feidhm aige ach amháin i gcás éigeandálaí poiblí nó i gcásanna ina bhfuil riachtanas eisceachtúil ag údaráis phoiblí sonraí áirithe a úsáid, ach nach féidir na sonraí sin a fháil ar an margadh, ar bhealach tráthúil trí reachtaíocht nua a achtú, nó trí bhíthin oibleagáidí tuairiscithe atá ann cheana. I gcás riachtanais eisceachtúil a bheith ann freagairt d’éigeandáil phoiblí, amhail éigeandálaí sláinte poiblí, nó mórthubaistí nádúrtha nó de dhéantús an duine, chuirfí sonraí ar fáil saor in aisce. I gcásanna eile riachtanais eisceachtúil, lena n‑áirítear éigeandáil phoiblí a chosc nó cabhrú le téarnamh uaidh, ba cheart an sealbhóir sonraí a chuireann na sonraí ar fáil a bheith i dteideal cúitimh ina n‑áirítear costais a bhaineann leis na sonraí ábhartha a chur ar fáil móide corrlach réasúnta. Chun a áirithiú nach mbainfear mí‑úsáid as an gceart chun sonraí a iarraidh agus go mbeidh an earnáil phoiblí fós freagrach as a úsáid, ba ghá go mbeadh na hiarrataí ar shonraí comhréireach, go léireofaí go soiléir an cuspóir atá le baint amach, agus go n‑urramófaí leasanna an fhiontair a bhfuil na sonraí á gcur ar fáil aige. D’áiritheodh na húdaráis inniúla go mbeadh gach iarraidh trédhearcach agus ar fáil don phobal. Láimhseálfadh siad aon ghearáin a d’eascródh as sin freisin. I gCaibidil VI, tugtar isteach íoscheanglais rialála de chineál conarthach, tráchtála agus teicniúil, a fhorchuirtear ar sholáthraithe néalseirbhísí, imeallseirbhísí agus seirbhísí próiseála sonraí eile, chun gur féidir malartú idir na seirbhísí sin. Go háirithe, áirithítear leis an togra go gcoinneoidh custaiméirí ar bun coibhéis fheidhmiúil (íosleibhéal feidhmiúlachta) na seirbhíse tar éis dóibh malartú chuig soláthraí seirbhíse eile. Tá eisceacht sa togra maidir le neamh‑indéantacht theicniúil, ach cuirtear an dualgas cruthúnais ina leith sin ar an soláthraí seirbhíse. Ní shainordaítear leis an togra caighdeáin theicniúla shonracha ná comhéadain shonracha. Mar sin féin, ní mór seirbhísí a bheith comhoiriúnach le caighdeáin Eorpacha nó le sonraíochtaí teicniúla idir-inoibritheachta oscailte más ann dóibh. I gCaibidil VII, tugtar aghaidh ar rochtain neamhdhleathach tríú páirtí ar shonraí neamhphearsanta atá á gcoinneáil san Aontas ag seirbhísí próiseála sonraí a thairgtear ar mhargadh an Aontais. Ní dhéanann an togra difear don bhunús dlí atá le hiarrataí rochtana sonraí a dhéantar ar shonraí atá i seilbh shaoránaigh nó ghnólachtaí an Aontais Eorpaigh agus tá sé gan dochar do chreat an Aontais maidir le cosaint sonraí agus príobháideachas. Cuirtear coimircí sonracha ar fáil leis, mar go bhfuil ar sholáthraithe gach beart réasúnta teicniúil, dlíthiúil agus eagraíochtúil a dhéanamh chun an rochtain sin a chosc, ar rochtain í atá ar neamhréir le hoibleagáidí iomaíocha chun chun na sonraí sin a chosaint faoi dhlí an Aontais, mura gcomhlíontar coinníollacha dochta. Comhlíonann an Rialachán gealltanais idirnáisiúnta an Aontais san Eagraíocht Dhomhanda Trádála agus i gcomhaontuithe déthaobhacha trádála. I gCaibidil VIII, déantar foráil maidir le ceanglais fhíor-riachtanacha a bheidh le comhlíonadh maidir le hidir-inoibritheacht le haghaidh oibreoirí spásanna sonraí agus soláthraithe seirbhísí próiseála sonraí agus maidir le ceanglais fhíor-riachtanacha le haghaidh conarthaí cliste chomh maith. Leis an gCaibidil freisin, is féidir sonraíochtaí idir-inoibritheachta oscailte agus caighdeáin Eorpacha le haghaidh idir-inoibritheacht na seirbhísí próiseála sonraí a chur chun cinn chun néaltimpeallacht ildíoltóra atá gan uaim a chur chun cinn. I gCaibidil IX leagtar síos an creat cur chun feidhme agus forfheidhmiúcháin le húdaráis inniúla i ngach Ballstát, lena n‑áirítear sásra um ghearáin. Molfaidh an Coimisiún téarmaí conarthacha eiseamláireacha deonacha maidir le rochtain ar shonraí agus maidir le húsáid sonraí. I gcás sáruithe ar an Rialachán seo, beidh feidhm ag pionóis ina leith. I gCaibidil X, tá foráil faoina mbeidh feidhm ag an gceart sui generis a bunaíodh le Treoir 96/9/CE maidir le bunachair sonraí ina bhfuil sonraí a fuarthas ó tháirge nó seirbhís ghaolmhar a úsáid nó a ghintear trí úsáid táirge nó seirbhíse gaolmhaire chun bac a chur ar fheidhmiú éifeachtach cheart na n‑úsáideoirí chun sonraí a rochtain agus a úsáid i gcomhréir le hAirteagal 4 den Rialachán seo nó an chirt chun na sonraí sin a chomhroinnt le tríú páirtithe i gcomhréir le hAirteagal 5 den Rialachán seo. I gCaibidil XI, ceadaítear don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh chun sásra faireacháin a thabhairt isteach maidir le muirir mhalartaithe a ghearradh ar sholáthraithe seirbhísí próiseála sonraí, na ceanglais fhíor-riachtanacha maidir le hidir-inoibritheacht a shonrú tuilleadh, agus an tagairt do shonraíochtaí idir-inoibritheachta oscailte agus caighdeáin Eorpacha le haghaidh idir-inoibritheacht na seirbhísí próiseála sonraí a fhoilsiú. Déantar foráil ann freisin maidir leis an nós imeachta coiste chun gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh chun éascú a dhéanamh ar ghlacadh sonraíochtaí coiteanna le haghaidh idir-inoibritheachta agus conarthaí cliste i gcás nach ann do chaighdeáin chomhchuibhithe nó nach bhfuil na caighdeáin sin leordhóthanach chun comhréireacht leis na ceanglais fhíor-riachtanacha a áirithiú. Soiléirítear sa togra freisin an caidreamh le gníomhartha dlí eile de chuid an Aontais lena rialaítear cearta agus oibleagáidí comhroinnte sonraí. 2022/0047 (COD)

Togra le haghaidh RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE i ndáil le rialacha comhchuibhithe maidir le rochtain chothrom ar shonraí agus maidir le húsáid chothrom sonraí

(An Ionstraim um Shonraí) (Téacs atá ábhartha maidir le LEE) TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH, Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 114 de, Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach, Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta, Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún, Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach, De bharr an mhéid seo a leanas: (1)Le blianta beaga anuas, tá tionchar claochlaitheach á imirt ag teicneolaíochtaí sonraíbhunaithe ar gach earnáil den gheilleagar. An leathadh táirgí a bhaineann le hIdirlíon na Rudaí Nithiúla go háirithe, tá sé ag cur le méid agus luach féideartha na sonraí le haghaidh tomhaltóirí, gnólachtaí agus na sochaí. Méadaítear ar an iomaíochas agus ar an nuálaíocht mar thoradh ar shonraí ardcháilíochta agus idir-inoibritheacha ó réimsí éagsúla agus áirithítear leis na sonraí sin fás eacnamaíoch inbhuanaithe. D’fhéadfaí an tacar sonraí céanna a úsáid agus a athúsáid le haghaidh cuspóirí éagsúla agus gan teorainn, gan aon chailleadh maidir lena cháilíocht nó a chainníocht. (2)Má bhíonn bacainní ar chomhroinnt sonraí, bíonn cosc ar leithdháileadh optamach sonraí chun leas na sochaí. Áirítear leis na bacainní sin easpa dreasachtaí chun sealbhóirí sonraí a chumasú le comhaontuithe maidir le cosaint sonraí a dhéanamh go deonach, neamhchinnteacht faoi chearta agus oibleagáidí i ndáil le sonraí, na costais a bhaineann le comhéadain theicniúla a chur ar conradh agus a chur chun feidhme, an leibhéal ard d’ilroinnt faisnéise i stórais aonraithe sonraí, drochbhainistiú meiteashonraí, easpa caighdeán maidir le hidir-inoibritheacht shéimeantach agus theicniúil, bacainní a chuireann srian leis an rochtain ar shonraí, easpa cleachtais chomhchoiteanna um chomhroinnt sonraí agus mí‑úsáid míchothromaíochtaí conarthacha maidir le rochtain ar shonraí agus úsáid sonraí. (3)In earnálacha inar saintréith iad micrifhiontair agus fiontair bheaga agus mheánmhéide, is minic a bhíonn easpa acmhainneachtaí agus scileanna digiteacha ann chun sonraí a bhailiú, a anailísiú agus a úsáid, agus is minic srian leis an rochtain i gcás ina bhfuil na sonraí i seilbh aon ghníomhaí amháin sa chóras nó mar gheall ar easpa idir-inoibritheachta idir sonraí, idir seirbhísí sonraí nó thar theorainneacha. (4)Chun freastal ar riachtanais an gheilleagair dhigitigh agus chun fáil réidh leis na bacainní ar mhargadh inmheánach dea-fheidhmiúil le haghaidh sonraí, is gá creat comhchuibhithe a leagan síos lena sonraítear cén duine, seachas an monaróir nó sealbhóir sonraí eile, atá i dteideal na sonraí a bhíonn á nginiúint ag táirgí nó ag na seirbhísí gaolmhara a rochtain, faoi cén coinníollacha agus ar cén bunús. Dá réir sin, níor cheart do na Ballstáit ceanglais náisiúnta bhreise a ghlacadh nó a choinneáil ar bun maidir leis na hábhair a thagann laistigh de raon feidhme an Rialacháin seo, mura ndéantar foráil shonrach maidir leis sin sa Rialachán seo, mar go ndéanfadh sin difear do chur i bhfeidhm díreach agus aonfhoirmeach an Rialacháin seo. (5)Áirithítear leis an Rialachán seo gur féidir le húsáideoirí táirge nó seirbhíse gaolmhaire san Aontas na sonraí a ghintear trí úsáid an táirge sin nó seirbhíse gaolmhaire a rochtain go tráthúil agus gur féidir leis na húsáideoirí sin na sonraí a úsáid, lena n‑áirítear na sonraí a chomhroinnt lena rogha tríú páirtithe. Déanann sé oibleagáid a fhorchur ar an sealbhóir sonraí na sonraí a chur ar fáil d’úsáideoirí agus do thríú páirtithe a bheidh le hainmniú ag na húsáideoirí i gcúinsí áirithe. Áirithítear leis freisin go gcuirfidh na sealbhóirí sonraí na sonraí ar fáil d’fhaighteoirí sonraí san Aontas faoi théarmaí atá cóir, réasúnta agus neamh‑idirdhealaitheach agus ar bhealach trédhearcach. Is príomhghné de chreat foriomlán na comhroinnte sonraí é rialacha an dlí phríobháidigh. Dá bhrí sin, leis an Rialachán seo déantar rialacha dhlí na gconarthaí a oiriúnú agus coisctear dúshaothrú na míchothromaíochtaí conarthacha lena gcuirtear bac ar rochtain chothrom ar shonraí agus ar úsáid chothrom sonraí i gcás micrifhiontar agus fiontair bheaga agus mheánmhéide de réir bhrí Mholadh 2003/361/CE. Áirithítear leis an Rialachán seo freisin go gcuirfidh na sealbhóirí sonraí, i gcás ina bhfuil riachtanas eisceachtúil ann, na sonraí ar fáil do chomhlachtaí earnála poiblí na mBallstát agus d’institiúidí, gníomhaireachtaí nó comhlachtaí de chuid an Aontais, ar gá leo chun cúraimí a dhéanamh a chuirtear i gcrích ar mhaithe leis an leas poiblí. Ina theannta sin, féachtar leis an Rialachán seo an malartú idir seirbhísí próiseála sonraí a éascú agus idir-inoibritheacht sonraí agus sásraí agus seirbhísí comhroinnte sonraí san Aontas a fheabhsú. Níor cheart an Rialachán seo a léirmhíniú mar rialachán lena n‑aithnítear ná lena gcruthaítear aon bhunús dlí don sealbhóir sonraí chun sonraí a bheith ina sheilbh aige, a rochtain nó a phróiseáil, ná mar rialachán lena dtugtar aon cheart nua don sealbhóir sonraí úsáid a bhaint as sonraí a ghintear trí úsáid táirge nó seirbhíse gaolmhaire. Ina ionad sin, is é atá ina phointe tosaigh aige an smacht atá ag an sealbhóir sonraí go héifeachtach, de facto nó de jure, ar shonraí a ghintear trí tháirgí nó na seirbhísí gaolmhara. (6)Is toradh í an ghiniúint sonraí ar ghníomhaíochtaí dhá ghníomhaí ar a laghad, dearthóir nó monaróir táirge agus úsáideoir an táirge sin. Bíonn ceisteanna ann de bharr na giniúna sonraí maidir le cothroime sa gheilleagar digiteach, mar gur ionchur tábhachtach atá sna sonraí a bhíonn á dtaifeadadh ag na táirgí nó na seirbhísí gaolmhara sin le haghaidh seirbhísí iarmhargaidh, seirbhísí coimhdeacha agus seirbhísí eile. Chun tairbhí tábhachtacha eacnamaíocha na sonraí mar earra nach mbaineann iomaíocht leis a fhíorú don gheilleagar agus don tsochaí, is fearr cur chuige ginearálta i leith cearta rochtana agus úsáide sonraí a shannadh ná cearta eisiacha rochtana agus úsáide a dheonú. (7)Déantar an ceart bunúsach go ndéanfaí sonraí pearsanta a chosaint a choimirciú faoi Rialacháin (AE) 2016/679 agus 2018/1725 go háirithe. Ina theannta sin, le Treoir 2002/58/CE cosnaítear an saol príobháideach agus rúndacht na cumarsáide, lena n‑áirítear coinníollacha a sholáthar maidir le haon stóráil sonraí pearsanta nó neamhphearsanta i dtrealamh teirminéil nó rochtain ar na sonraí pearsanta nó neamhphearsanta sin ó threalamh teirminéil. Tá na hionstraimí sin ina mbunús le próiseáil sonraí inbhuanaithe agus freagrach, lena n‑áirítear cásanna ina gcuimsítear le tacair sonraí teaglaim de shonraí pearsanta agus neamhphearsanta. Comhlánaíonn an Rialachán seo dlí an Aontais maidir le cosaint sonraí agus príobháideachas, agus tá sé gan dochar don dlí sin, go háirithe Rialachán (AE) 2016/679 agus Treoir 2002/58/CE. Níor cheart aon fhoráil den Rialachán seo a chur i bhfeidhm nó a léirmhíniú ar chaoi a laghdódh nó a theorannódh an ceart chun cosaint sonraí pearsanta nó an ceart chun príobháideachais agus rúndacht na cumarsáide. (8)Tá prionsabail an íoslaghdaithe sonraí agus na cosanta sonraí trí dhearadh agus mar réamhshocrú fíor-riachtanach i gcás ina mbíonn rioscaí móra do chearta bunúsacha an duine ann mar thoradh ar an bpróiseáil. Agus an úrscothacht á cur san áireamh, ba cheart do gach páirtí sa chomhroinnt sonraí, laistigh de raon feidhme an Rialacháin seo san áireamh, bearta teicniúla agus eagraíochtúla a chur chun feidhme chun na cearta sin a chosaint. Áirítear leis na bearta sin ní hamháin bréagainmniú agus criptiú ach freisin úsáid teicneolaíochta a bhfuil a hinfhaighteacht ag méadú de réir a chéile, lena gcumasaítear algartaim a chur i bhfeidhm i leith na sonraí agus léargais luachmhara a bhaint astu gan aistriú idir páirtithe ná cóipeáil neamhriachtanach na sonraí loma nó struchtúrtha féin.

(9)Comhlánaíonn an Rialachán seo dlí an Aontais agus tá sé gan dochar don dlí sin, dlí arb aidhm dó leasanna na dtomhaltóirí a chur chun cinn agus ardleibhéal cosaint tomhaltóirí a áirithiú, chun a sláinte, a sábháilteacht agus a leasanna eacnamaíocha a chosaint, go háirithe Treoir 2005/29/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Treoir 2011/83/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Treoir 93/13/CEE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. (10)Tá an Rialachán seo gan dochar do ghníomhartha dlí de chuid an Aontais lena ndéantar foráil maidir le comhroinnt sonraí, rochtain ar shonraí agus úsáid sonraí chun cionta coiriúla a chosc, a imscrúdú, a bhrath nó a ionchúiseamh, nó chun pionóis choiriúla a fhorghníomhú, nó chun críoch custaim agus cánachais, gan beann ar an mbunús dlí faoin gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh ar glacadh iad ar a bhonn. Áirítear leis na gníomhartha sin Rialachán (AE) 2021/784 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2021 maidir le haghaidh a thabhairt ar scaipeadh ábhair sceimhlitheoireachta ar líne, na [tograí r-fhianaise [COM(2018) 225 agus 226] a luaithe a ghlacfar iad], an [Moladh le haghaidh] Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le Margadh Aonair do Sheirbhísí Digiteacha (Ionstraim um Sheirbhísí Digiteacha) agus lena leasaítear Treoir 2000/31/CE, chomh maith le comhar idirnáisiúnta sa chomhthéacs seo go háirithe ar bhonn Choinbhinsiún Chomhairle na hEorpa 2001 maidir le Cibearchoireacht (‘Coinbhinsiún Budapest’). Tá an Rialachán seo gan dochar d’inniúlachtaí na mBallstát maidir le gníomhaíochtaí a bhaineann leis an tslándáil phoiblí, an chosaint agus an tslándáil náisiúnta i gcomhréir le dlí an Aontais, agus maidir le gníomhaíochtaí custaim i dtaca le bainistíocht riosca agus i gcoitinne, fíorú go bhfuil an Cód Custaim á chomhlíonadh ag na hoibreoirí eacnamaíocha. (11)Leis an Rialachán seo níor cheart difear a dhéanamh do dhlí an Aontais lena socraítear na riachtanais um dhearadh fisiceach agus um shonraí maidir le táirgí a bheidh le cur ar mhargadh an Aontais. (12)Comhlánaíonn an Rialachán seo dlí an Aontais, arb é is aidhm dó riachtanais inrochtaineachta a leagan síos maidir le táirgí agus seirbhísí áirithe, go háirithe Treoir 2019/882, agus tá sé gan dochar don dlí sin. (13)Tá an Rialachán seo gan dochar d’inniúlachtaí na mBallstát maidir le gníomhaíochtaí a bhaineann leis an tslándáil phoiblí, an chosaint agus an tslándáil náisiúnta i gcomhréir le dlí an Aontais, agus maidir le gníomhaíochtaí custaim i dtaca le bainistíocht riosca agus i gcoitinne, fíorú go bhfuil an Cód Custaim á chomhlíonadh ag na hoibreoirí eacnamaíocha. (14)Ba cheart a chumhdach leis an Rialachán seo táirgí fisiceacha a mbíonn sonraí maidir lena bhfeidhmíocht, a n‑úsáid nó a dtimpeallacht á bhfáil, á nginiúint nó á mbailiú acu, trí bhíthin a gcomhpháirteanna, táirgí atá in ann na sonraí sin a chur in iúl trí sheirbhís cumarsáide leictreonaí atá ar fáil go poiblí (a dtugtar Idirlíon na Rudaí Nithiúla air). Áirítear leis na seirbhísí cumarsáide leictreonaí líonraí teileafóin ar talamh, líonraí teilifíse cábla, líonraí bunaithe ar shatailítí agus líonraí cumarsáide neasréimse. Féadfar a áireamh leis na táirgí sin feithiclí, trealamh tís agus earraí tomhaltóra, feistí leighis agus sláinte, nó innealra talmhaíochta agus tionsclaíoch. Is é atá sna sonraí digitiú na ngníomhaíochtaí agus na dteagmhas úsáideora agus ba cheart iad a bheith inrochtana ag an úsáideoir dá réir, agus maidir le faisnéis a dhíorthaítear nó a thuigtear ó na sonraí sin, i gcás ina sealbhaítear go dleathach iad, níor cheart í a chur san áireamh laistigh de raon feidhme an Rialacháin seo. D’fhéadfadh sonraí mar sin a bheith luachmhar don úsáideoir agus tacú leis an nuálaíocht agus le forbairt seirbhísí digiteacha agus seirbhísí eile lena gcosnaítear an comhshaol, an tsláinte agus an geilleagar ciorclach, go háirithe trí choinneáil ar bun agus deisiú na dtáirgí atá i gceist a éascú. (15)Os a choinne sin, leis an Rialachán seo níor cheart táirgí áirithe a chumhdach atá ceaptha den chuid is mó chun inneachar a thaispeáint nó a sheinm, nó chun inneachar a thaifeadadh agus a tharchur, i measc táirgí eile atá le húsáid ag seirbhís ar líne. Áirítear leis na táirgí sin, mar shampla, ríomhairí pearsanta, freastalaithe, táibléid agus fóin chliste, ceamaraí, ceamaraí gréasáin, córais taifeadta fuaime agus scanóirí téacs. Éilíonn siad ionchur daonna chun foirmeacha éagsúla ábhair a tháirgeadh, amhail doiciméid téacs, comhaid fuaime, comhaid físe, cluichí, léarscáileanna digiteacha. (16)Is gá rialacha a leagan síos a bhaineann le táirgí nasctha a bhfuil seirbhís ionchorpraithe iontu nó atá idirnasctha le seirbhís sa chaoi nach mbeadh ar chumas an táirge a fheidhmeanna a dhéanamh in éagmais na seirbhíse. Seirbhísí gaolmhara den chineál sin, is féidir leo a bheith ina gcuid den chomhaontú díola, cíosa nó léis, nó soláthraítear seirbhísí den chineál sin le haghaidh táirgí den chineál céanna de ghnáth agus d’fhéadfadh an t‑úsáideoir a bheith ag súil go réasúnach go soláthrófaí iad i bhfianaise chineál an táirge agus aon ráiteas poiblí á chur san áireamh arna dhéanamh ag an díoltóir, an cíosaí, an léasóir nó aon duine eile i naisc shlabhra na n‑idirbheart roimhe seo, lena n‑áirítear an monaróir. D’fhéadfadh na seirbhísí gaolmhara sin sonraí a bhfuil luach don úsáideoir ag baint leo a ghiniúint iad féin go neamhspleách ar chumais bailithe sonraí an táirge a bhfuil siad idirnasctha leis. Ba cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo freisin maidir le seirbhís ghaolmhar nach soláthraíonn an díoltóir, an cíosaí nó an léasóir féin, ach a bhíonn á soláthar ag tríú páirtí faoin gconradh díolacháin, cíosa nó léis. I gcás ina bhfuil amhras ann faoi cé acu atá nó nach bhfuil an soláthar seirbhíse ina chuid den chonradh díolacháin, cíosa nó léis, ba cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo. (17)Ar na sonraí a bhíonn á nginiúint trí úsáid táirge nó seirbhíse gaolmhaire áirítear sonraí a dhéanann an t‑úsáideoir a thaifeadadh d’aon ghnó. San áireamh le sonraí mar sin freisin tá sonraí a ghintear mar sheachtháirge ó ghníomhaíocht an úsáideora, amhail sonraí diagnóisice, agus gan aon ghníomhaíocht ón úsáideoir, amhail nuair a bhíonn an táirge sa ‘mhód fuireachais’, agus sonraí a thaifeadtar le linn tréimhsí ina mbíonn an táirge casta as. Leis na sonraí sin, ba cheart sonraí a bheith san áireamh san fhoirm agus san fhormáid ina ngineann an táirge iad, ach níor cheart sonraí a bheith san áireamh a eascraíonn as aon phróiseas bogearraí lena ríomhtar sonraí díorthacha ó shonraí mar sin, mar d’fhéadfadh an próiseas bogearraí sin a bheith faoi réir cearta maoine intleachtúla. (18)Ba cheart an t‑úsáideoir táirge a mheas mar dhuine dlítheanach nó nádúrtha, amhail gnólacht nó tomhaltóir a cheannaigh an táirge nó a thóg ar cíos nó ar léas é. Ag brath ar an teideal dlíthiúil faoina n‑úsáideann sé é, is ag an úsáideoir sin atá na rioscaí agus tairbhí a bhaineann le húsáid an táirge nasctha, agus is eisean ba cheart tairbhe a bhaint freisin as an rochtain ar na sonraí a bhíonn á nginiúint ag an táirge. Dá bhrí sin, ba cheart an t‑úsáideoir a bheith i dteideal tairbhe a bhaint as sonraí a bhíonn á nginiúint ag an táirge sin nó aon seirbhís ghaolmhar. (19)Níl na sonraí uile a bhíonn á nginiúint ag táirgí nó seirbhísí gaolmhara inrochtana go héasca ag a n‑úsáideoirí, agus is minic a bhíonn teorainn leis na féidearthachtaí maidir le hiniomparthacht sonraí a bhíonn á nginiúint ag táirgí a bhaineann le hIdirlíon na Rudaí Nithiúla. Ní féidir le húsáideoirí na sonraí is gá a fháil chun úsáid a bhaint as soláthraithe seirbhísí deisiúcháin agus seirbhísí eile, agus ní féidir le gnólachtaí seirbhísí nuálacha a sheoladh atá níos éifeachtúla agus níos áisiúla. In go leor earnálacha, is minic a bhíonn monaróirí in ann a chinneadh, trí a smacht ar dhearadh teicniúil an táirge nó na seirbhísí gaolmhara, cé na sonraí a ghintear agus conas is féidir iad a rochtain, cé nach bhfuil aon cheart dlíthiúil acu ar na sonraí. Dá bhrí sin is gá a áirithiú go ndéantar táirgí a dhearadh agus a mhonarú agus go soláthraítear na seirbhísí gaolmhara sa chaoi go bhfuil an t‑úsáideoir in ann rochtain éasca a fháil i gcónaí ar na sonraí a bhíonn á nginiúint ag a n‑úsáid. (20)I gcás ina bhfuil roinnt daoine nó eintiteas ina n‑úinéirí táirge nó i gcás inar comhpháirtithe iad i gcomhaontú léis nó cíosa agus go bhfuil rochtain acu ar sheirbhís ghaolmhar dá bharr, ba cheart iarrachtaí réasúnta a dhéanamh maidir le dearadh an táirge nó seirbhíse gaolmhaire nó an chomhéadain ábhartha ionas gur féidir le gach duine na sonraí a ghineann siad a rochtain. I gcás úsáideoirí táirgí lena ngintear sonraí, éilítear leo go hiondúil cuntas úsáideora a chur ar bun. Cuireann sin ar a chumas don mhonaróir an t‑úsáideoir a shainaithint, agus is bealach é freisin chun cumarsáid a dhéanamh chun iarrataí rochtain ar shonraí a fheidhmiú agus a phróiseáil. Monaróirí nó dearthóirí táirge a bhíonn á úsáid ag roinnt daoine go hiondúil, ba cheart dóibh sásra riachtanach a chur i bhfeidhm lena gcumasófar cuntais úsáideora ar leith do dhaoine aonair, i gcás inarb ábhartha, nó a chuirfidh ar a gcumas do roinnt daoine an cuntas úsáideora céanna a úsáid. Ba cheart rochtain a dheonú don úsáideoir trí shásraí simplí iarrata lena gcumasaítear forghníomhú uathoibríoch, sásraí nach n‑éilíonn imscrúdú nó imréiteach ón monaróir ná ón sealbhóir sonraí. Ciallaíonn sin nár cheart sonraí a chur ar fáil ach amháin i gcás ina dteastaíonn sin ón úsáideoir. I gcás nach féidir an iarraidh rochtain ar shonraí a fhorghníomhú go huathoibríoch, mar shampla, trí chuntas úsáideora nó trí fheidhmchlár móibíleach a sholáthraítear in éineacht leis an táirge nó seirbhís, ba cheart don mhonaróir an t‑úsáideoir a chur ar an eolas faoi conas is féidir na sonraí a rochtain. (21)Féadfar táirgí a dhearadh sa chaoi go mbeidh fáil ar shonraí áirithe go díreach ó stóráil sonraí sa ghaireas nó ó fhreastalaí cianda a ndéantar na sonraí a tharchur chuige. Féadfar rochtain ar an stóráil sonraí sa ghaireas a chumasú trí líonraí achair logánta, bídís cáblabhunaithe nó gan sreang, atá nasctha le seirbhís cumarsáide leictreonaí atá ar fáil go poiblí nó le líonra móibíleach. Féadfaidh acmhainneacht freastalaí áitiúil an mhonaróra féin a úsáid mar fhreastalaí, é sin nó freastalaí tríú páirtí nó soláthraí néalseirbhíse a fheidhmíonn mar shealbhóir sonraí. Féadfaidh siad a bheith deartha sa chaoi go gcuirfidh siad ar a chumas don úsáideoir nó do thríú páirtí na sonraí a phróiseáil maidir leis an táirge nó maidir le hásc ríomhaireachta de chuid an mhonaróra. (22)Tá méadú ag teacht de réir a chéile ar ról na gcúntóirí IS maidir le timpeallachtaí tomhaltóra a dhigitiú agus feidhmíonn siad mar chomhéadan atá éasca le húsáid agus lenar féidir ábhar a sheinm, faisnéis a fháil, nó míreanna fisiceacha a ghníomhachtú a bhfuil baint acu le hIdirlíon na Rudaí Nithiúla. Is féidir le cúntóirí fíorúla feidhmiú mar thairseach aonair, mar shampla, i dtimpeallacht baile chliste, agus méideanna móra sonraí ábhartha a thaifeadadh faoin gcaoi a mbíonn úsáideoirí ag idirghníomhú le táirgí a bhaineann le hIdirlíon na Rudaí Nithiúla, lena n‑áirítear táirgí a bhíonn á monarú ag páirtithe eile, agus is féidir cúntóirí fíorúla a chur in ionad úsáid comhéadan arna soláthair ag monaróirí amhail scáileáin tadhaill nó aipeanna fóin chliste. D’fhéadfadh sé gur mhian leis an úsáideoir na sonraí sin a chur ar fáil do mhonaróirí tríú páirtí agus seirbhísí foirgnimh chliste núíosacha a chumasú. Ba cheart na cúntóirí IS sin a bheith cumhdaithe ag an gceart maidir le rochtain ar shonraí dá bhforáiltear sa Rialachán seo, rud a bhaineann freisin le sonraí a taifeadadh sular gníomhachtaíodh an cúntóir IS tríd an bhfocal dúiseachta agus le sonraí a ghintear nuair a bhíonn úsáideoir ag idirghníomhú le táirge trí chúntóir IS arna sholáthar ag eintiteas seachas monaróir an táirge. Mar sin féin, níl laistigh de raon feidhme an Rialacháin seo ach na sonraí a eascraíonn as an idirghníomhú idir an t‑úsáideoir agus an táirge tríd an gcúntóir IS. Ní ábhar don Rialachán seo iad sonraí a bhíonn á dtáirgeadh ag an gcúntóir IS nach mbaineann le húsáid táirge. (23)Sula dtugtar conradh i gcrích chun táirge a cheannach, a fháil ar cíos nó a fháil ar léas nó chun seirbhís ghaolmhar a sholáthar, ba cheart faisnéis shoiléir leormhaith a sholáthar don úsáideoir faoin gcaoi le rochtain a fháil ar na sonraí a ghintear. Leis an oibleagáid sin soláthraítear trédhearcacht maidir leis na sonraí a bhíonn á nginiúint agus feabhsaíonn sé rochtain éasca don úsáideoir. An oibleagáid sin chun faisnéis a sholáthar, ní dhéanann sé difear don oibleagáid atá ar an rialaitheoir faisnéis a sholáthar don ábhar sonraí de bhun Airteagail 12, 13 agus 14 de Rialachán 2016/679. (24)Leis an Rialachán seo déantar an oibleagáid a fhorchur ar shealbhóirí sonraí na sonraí a chur ar fáil i gcúinsí áirithe. A mhéid a phróiseáiltear sonraí pearsanta, ba cheart an sealbhóir sonraí a bheith ina rialaitheoir faoi Rialachán (AE) 2016/679. I gcás inar ábhair sonraí iad na húsáideoirí, ba cheart ceangal a bheith ar na sealbhóirí sonraí rochtain ar a sonraí a sholáthar dóibh agus na sonraí a chur ar fáil do thríú páirtithe a roghnóidh an t‑úsáideoir i gcomhréir leis an Rialachán seo. Mar sin féin, ní chruthaítear leis an Rialachán seo bunús dlí faoi Rialachán (AE) 2016/679 don sealbhóir sonraí chun rochtain ar shonraí pearsanta a sholáthar nó na sonraí a chur ar fáil do thríú páirtí arna iarraidh sin d’úsáideoir nach ábhar sonraí é, agus níor cheart a thuiscint as go dtugtar aon cheart nua don sealbhóir sonraí leis chun úsáid a bhaint as sonraí a ghintear trí úsáid táirge nó seirbhíse gaolmhaire. Tá sé sin ábhartha go háirithe i gcás gurb é an monaróir an sealbhóir sonraí. Sa chás sin, ba cheart comhaontú conarthach idir an monaróir agus an t‑úsáideoir a bheith ina bhunús don mhonaróir chun sonraí neamhphearsanta a úsáid. Féadfaidh an comhaontú a bheith ina chuid den chomhaontú díolacháin, cíosa nó léis a bhaineann leis an táirge. Aon téarma conartha sa chomhaontú lena sonraítear go bhféadfaidh an sealbhóir sonraí na sonraí a bhíonn á nginiúint ag an úsáideoir táirge nó seirbhíse gaolmhaire a úsáid, is gá an téarma sin a bheith trédhearcach don úsáideoir, agus áirítear leis sin a mhéid a bhaineann leis an gcuspóir atá beartaithe ag an sealbhóir sonraí na sonraí a úsáid lena aghaidh. Níor cheart don Rialachán seo cosc a chur le coinníollacha conarthacha arb é an éifeacht a bhaineann leo úsáid na sonraí, nó catagóirí áirithe de na sonraí, a eisiamh nó a theorannú don sealbhóir sonraí. Ar an gcaoi chéanna, níor cheart don Rialachán seo cosc a chur ar cheanglais rialála earnáilsonracha faoi dhlí an Aontais, nó faoi dhlí náisiúnta atá comhoiriúnach le dlí an Aontais, a d’eisiafadh nó a theorannódh úsáid sonraí áirithe mar sin don sealbhóir sonraí ar fhorais dhea-shainithe um beartas poiblí. (25)In earnálacha inar saintréith é comhchruinniú de líon beag monaróirí a dhéanann soláthar d’úsáideoirí deiridh, níl ar fáil d’úsáideoirí ach roghanna teoranta maidir le sonraí a chomhroinnt leis na monaróirí sin. I gcúinsí mar sin, d’fhéadfadh nár leormhaith comhaontuithe conarthacha chun cuspóir an chumhachtaithe úsáideoirí a bhaint amach. Is gnách leis na sonraí fanacht faoi smacht na monaróirí, rud a dhéanann deacair d’úsáideoirí é luach a fháil ó na sonraí a bhíonn á nginiúint ag an trealamh a cheannaíonn siad nó a thógann siad ar léas. Dá bhrí sin, is teoranta an acmhainneacht atá ann le haghaidh gnólachtaí beaga nuálacha chun réitigh shonraíbhunaithe a chur ar fáil ar bhealach iomaíoch agus le haghaidh geilleagar ilghnéitheach sonraí san Eoraip. Leis an Rialachán seo, mar sin, ba cheart cur leis na forbairtí le déanaí in earnálacha sonracha, amhail an Cód Iompair maidir le comhroinnt sonraí talmhaíochta trí chomhaontú conarthach. Féadfar reachtaíocht earnálach a thabhairt chun cinn chun aghaidh a thabhairt ar na riachtanais agus na cuspóirí earnáilsonracha. Thairis sin, níor cheart don sealbhóir sonraí úsáid a bhaint as aon sonraí a bhíonn á nginiúint trí úsáid an táirge nó na seirbhíse gaolmhaire chun léargais a fháil ar sheasamh eacnamaíoch an úsáideora nó a shócmhainní nó modhanna táirgthe, nó trí úsáid an táirge nó na seirbhíse gaolmhaire ar aon bhealach eile a d’fhéadfadh dochar a dhéanamh do sheasamh tráchtála an úsáideora sna margaí ina bhfuil sé gníomhach. Is é a d’fhéadfadh a bheith i gceist leis sin, mar shampla, úsáid a bhaint as eolas faoi fheidhmíocht fhoriomlán gnólachta nó feirme i gcaibidlíocht chonarthach leis an úsáideoir faoi éadáil fhéideartha táirgí nó táirgí talmhaíochta an úsáideora chun dochair an úsáideora, nó mar shampla, an t‑eolas sin a úsáid lena fhothú i mbunachair mhóra a phléann le margaí áirithe go comhiomlán (e.g. bunachair a bhaineann le táirgeacht barr don séasúr buainte atá le teacht), mar d’fhéadfadh an úsáid sin difear diúltach a dhéanamh don úsáideoir go hindíreach. Ba cheart an comhéadan teicniúil a thabhairt don úsáideoir ar gá leis chun ceadanna a bhainistiú, comhéadan le roghanna ceada gráinneacha más féidir (amhail ‘ceadaigh uair amháin’ nó ‘ceadaigh le linn úsáid na haipe nó seirbhíse seo’), lena n‑áirítear an rogha chun cead a tharraingt siar. (26)I gconarthaí idir sealbhóir sonraí agus tomhaltóir mar úsáideoir táirge nó seirbhíse gaolmhaire lena ngintear sonraí, tá feidhm ag Treoir 93/13/CEE maidir le téarmaí an chonartha chun a áirithiú nach bhfuil an tomhaltóir faoi réir téarmaí éagóracha conartha. I gcás téarmaí éagóracha conartha a fhorchuirtear go haontaobhach ar mhicrifhiontar nó ar fhiontar beag nó meánmhéide mar a shainmhínítear in Airteagal 2 den Iarscríbhinn a ghabhann le Moladh 2003/361/CE, foráiltear leis an Rialachán seo nach mbeidh na téarmaí míchothroma sin ina gceangal ar an bhfiontar sin. (27)Féadfaidh an sealbhóir sonraí aitheantas úsáideora iomchuí a éileamh chun ceart an úsáideora chun na sonraí a rochtain a fhíorú. I gcás sonraí pearsanta a phróiseálann próiseálaí thar ceann an rialaitheora, ba cheart don sealbhóir sonraí a áirithiú gurb é an próiseálaí a fhaigheann agus a láimhseálann an t‑iarratas rochtana. (28)Ba cheart an tsaoirse a bheith ag an úsáideoir na sonraí a úsáid le haghaidh aon chuspóir dleathach. Áirítear leis sin na sonraí atá faighte ag an úsáideoir lena bhfuil an ceart á chleachtadh aige faoin Rialachán seo chun tríú páirtí a bhfuil seirbhís iarmhargaidh á cur ar fáil aige a d’fhéadfadh a bheith in iomaíocht le seirbhís atá á soláthar ag an sealbhóir sonraí, nó iarraidh ar an sealbhóir sonraí amhlaidh a dhéanamh. Ba cheart don sealbhóir sonraí a áirithiú go bhfuil na sonraí a chuirtear ar fáil don tríú páirtí díreach chomh cruinn, iomlán, iontaofa agus cothrom le dáta céanna leis na sonraí a fhéadfaidh an sealbhóir sonraí féin a bheith in ann nó i dteideal a rochtain mar thoradh ar úsáid an táirge nó seirbhíse gaolmhaire. Ba cheart aon rún ceirde nó ceart maoine intleachtúla a urramú agus na sonraí á láimhseáil. Is tábhachtach dreasachtaí a choinneáil chun infheistiú i dtáirgí ag a bhfuil feidhmiúlachtaí atá bunaithe ar úsáid sonraí ó bhraiteoirí atá leabaithe sa táirge sin. Ba ceart dá réir gurbh é an aidhm a thuigfí leis an Rialachán seo forbairt táirgí nua nuálacha nó na seirbhísí gaolmhara a chothú, nuálaíocht a spreagadh in iarmhargaí, ach ina theannta sin, forbairt seirbhísí atá núíosach go hiomlán a spreagadh agus leas á bhaint as na sonraí, lena n‑áirítear leas bunaithe ar shonraí ó tháirgí nó seirbhísí gaolmhara éagsúla. An tráth céanna, is é is aidhm dó gan dochar a dhéanamh do na dreasachtaí infheistíochta don chineál táirge as a bhfaightear na sonraí, mar shampla, trí úsáid sonraí chun táirge iomaíoch a fhorbairt.

(29)Féadfaidh fiontar, eagraíocht taighde nó eagraíocht sheachbhrabúsach a bheith i gceist le tríú páirtí a gcuirtear sonraí ar fáil dó. Agus na sonraí á gcur ar fáil don tríú páirtí, níor cheart don sealbhóir sonraí mí‑úsáid a bhaint as a staid chun féachaint le buntáiste iomaíoch a fháil i margaí ina bhféadfaidh an sealbhóir sonraí agus an tríú páirtí a bheith in iomaíocht dhíreach le chéile. Dá bhrí sin níor cheart don sealbhóir sonraí aon sonraí a bhíonn á nginiúint ag úsáid an táirge nó seirbhíse gaolmhaire a úsáid chun léargais a fháil ar staid eacnamaíoch an tríú páirtí nó a shócmhainní nó modhanna táirgthe, nó ag úsáid an táirge nó seirbhíse gaolmhaire ar aon bhealach eile a d’fhéadfadh dochar a dhéanamh do staid tráchtála an tríú páirtí sna margaí ina bhfuil sé gníomhach. (30)Féadfaidh úsáid táirge nó seirbhíse gaolmhaire sonraí a ghiniúint a bhaineann le duine nádúrtha aitheanta nó inaitheanta (an t‑ábhar sonraí), go háirithe i gcás inar duine nádúrtha an t‑úsáideoir. Tá próiseáil na sonraí sin faoi réir na rialacha a bunaíodh faoi Rialachán (AE) 2016/679, lena n‑áirítear cásanna ina bhfuil dlúthbhaint ag sonraí pearsanta agus neamhphearsanta i dtacar sonraí le chéile. Féadfaidh an t‑úsáideoir nó duine nádúrtha eile a bheith mar an t‑ábhar sonraí. Ní fhéadfaidh ach amháin ábhar sonraí nó rialaitheoir sonraí pearsanta a bhailiú. I gcúinsí áirithe, tá an ceart ag úsáideoir arb é an t‑ábhar sonraí é faoi Rialachán (AE) 2016/679 sonraí pearsanta a bhaineann leis a rochtain, agus ní dhéanann an Rialachán seo aon difear do na cearta sin. Faoin Rialachán seo, tá an ceart ag an úsáideoir atá ina dhuine nádúrtha na sonraí uile a bhíonn á nginiúint ag an táirge a rochtain, sonraí pearsanta agus neamhphearsanta araon. I gcás nach é an t‑úsáideoir é an t‑ábhar sonraí ach fiontar, lena n‑áirítear trádálaí aonair, agus ní i gcás úsáid tís chomhroinnte an táirge, beidh an t‑úsáideoir ina rialaitheoir de réir bhrí Rialachán (AE) 2016/679. Dá réir sin, tá ceanglas ar an úsáideoir sin mar rialaitheoir a bhfuil beartaithe aige sonraí pearsanta a bhíonn á nginiúint ag úsáid táirge nó seirbhíse gaolmhaire bunús dlí a bheith aige maidir le sonraí a phróiseáil faoi Airteagal 6(1) de Rialachán (AE) 2016/679, amhail toiliú an ábhair sonraí nó an leasa dhlisteanaigh. Ba cheart don úsáideoir sin a áirithiú go gcuirtear an t‑ábhar sonraí ar an eolas go hiomchuí faoi na cuspóirí sonraithe, sainráite agus dlisteanacha lena mbaineann próiseáil na sonraí sin, agus faoin gcaoi ar féidir leis an ábhar sonraí a chearta a fheidhmiú go héifeachtach. I gcás ina bhfuil an sealbhóir sonraí agus an t‑úsáideoir ina gcomhrialaitheoirí de réir bhrí Airteagal 26 de Rialachán (AE) 2016/679, tá ceanglas orthu, ar bhealach trédhearcach trí bhíthin socrú eatarthu, a bhfreagrachtaí ar leith féin a chinneadh maidir le comhlíonadh an Rialacháin sin. Ba cheart a thuiscint go bhféadfaidh an t‑úsáideoir sin, a luaithe a chuirtear na sonraí ar fáil, a bheith ina shealbhóir sonraí dá réir, má chomhlíonann sé na critéir faoin Rialachán seo agus, dá bhrí sin, go mbeidh sé faoi réir na n‑oibleagáidí chun an sonraí a chur ar fáil faoin Rialachán seo. (31)Sonraí a ghintear trí úsáid táirge nó seirbhíse gaolmhaire, níor cheart iad a chur ar fáil do thríú páirtí ach amháin arna iarraidh sin don úsáideoir. Dá réir sin, comhlánaíonn an Rialachán seo an ceart a bhfuil foráil déanta maidir leis faoi Airteagal 20 de Rialachán (AE) 2016/679. Déantar foráil san Airteagal sin maidir le fáil sonraí pearsanta a bheith ina ceart ag ábhair sonraí, agus iad a fháil i bhformáid atá struchtúrtha, a úsáidtear go coiteann agus atá inléite ag meaisín, agus an ceart a bheith acu na sonraí pearsanta sin a phortáil chuig rialaitheoirí eile, i gcás ina bpróiseáiltear na sonraí sin ar bhonn Airteagal 6(1), pointe (a), nó Airteagal 9(2), pointe (a), nó ar bhonn conradh de bhun Airteagal 6(1), pointe (b). I gcás ina bhfuil sé indéanta go teicniúil, ba cheart an ceart a bheith ag an ábhar sonraí go ndéanfaí na sonraí pearsanta a tharchur go díreach ó rialaitheoir amháin go rialaitheoir eile, ach i gcás inarb infheidhme go teicniúil amháin. Sonraítear in Airteagal 20 go mbaineann sé le sonraí a sholáthraíonn an t‑ábhar sonraí ach ní shonraítear ann cé acu a éilítear leis sin iompraíocht ghníomhach ar thaobh an ábhair sonraí nó a bhaineann sé freisin le cúinsí ina mbíonn táirge nó an tseirbhís ghaolmhar, de réir dearaidh, ag faire ar bhealach éighníomhach ar iompraíocht ábhair sonraí nó ar fhaisnéis eile i ndáil le hábhar sonraí. An ceart faoin Rialachán seo, comhlánaíonn sé an ceart chun sonraí pearsanta a fháil agus a phortáil faoi Airteagal 20 de Rialachán (AE) 2016/679 ar roinnt bealaí. Tugann sé an ceart d’úsáideoirí aon sonraí a bhíonn á nginiúint ag úsáid táirge nó seirbhíse gaolmhaire a rochtain agus a chur ar fáil do thríú páirtí, gan beann ar a gcineál mar shonraí pearsanta, ar an idirdhealú idir sonraí a sholáthraítear go gníomhach nó a ndéantar breathnóireacht orthu go héighníomhach, agus gan beann ar bhunús dlí na próiseála. Murab ionann agus na hoibleagáidí teicniúla dá bhforáiltear in Airteagal 20 de Rialachán (AE) 2016/679, tugann an Rialachán seo sainordú maidir le hindéantacht theicniúil na rochtana tríú páirtí le haghaidh sonraí de gach cineál laistigh dá raon feidhme, bídís pearsanta nó neamhphearsanta, agus áirithítear leis an indéantacht sin. Cuireann sé ar a chumas don sealbhóir sonraí freisin cúiteamh réasúnta a shocrú a bheidh le comhlíonadh ag tríú páirtithe, ach ní ag an úsáideoir, as aon chostas a thabhaítear agus rochtain dhíreach á cur ar fáil ar na sonraí a bhíonn á nginiúint ag táirge an úsáideora. Mura bhfuil sealbhóir sonraí agus tríú páirtí in ann teacht ar chomhaontú maidir leis an rochtain dhíreach sin, níor cheart aon chosc a chur ar an ábhar sonraí na cearta atá san áireamh i Rialachán (AE) 2016/679 a fheidhmiú, lena n‑áirítear an ceart chun iniomparthachta sonraí, trí bhearta ceartaitheacha a lorg i gcomhréir leis an Rialachán sin. Tá sé le tuiscint sa chomhthéacs sin, i gcomhréir le Rialachán (AE) 2016/679, nach ndéantar foráil le comhaontú conarthach go mbeidh an sealbhóir sonraí nó an tríú páirtí in ann catagóirí speisialta sonraí pearsanta a phróiseáil. (32)Rochtain ar aon sonraí a stóráiltear i dtrealamh teirminéil agus a bhfuil rochtain orthu ón trealamh sin, tá sí faoi réir Threoir 2002/58/CE agus éilítear léi cead ón rannpháirtí nó úsáideoir de réir bhrí na Treorach sin ach amháin má tá géarghá leis an rochtain sin chun seirbhís sochaí faisnéise a sholáthar arna héileamh ag an úsáideoir nó an rannpháirtí go sainráite (nó chun teachtaireacht a tharchur agus é sin amháin). Cosnaíonn Treoir 2002/58/CE (‘Treoir r-Phríobháideachais’) (agus an Rialachán r-Phríobháideachais atá beartaithe) sláine threalamh teirminéil an úsáideora a mhéid a bhaineann le cumais phróiseála agus stórála a úsáid agus faisnéis a bhailiú. Meastar gur trealamh teirminéil atá i dtrealamh a bhaineann le hIdirlíon na Rudaí Nithiúla má tá sé nasctha go díreach nó go hindíreach le líonra cumarsáide poiblí. (33)Chun dúshaothrú úsáideoirí a chosc, i gcás tríú páirtithe ar cuireadh sonraí ar fáil dóibh arna iarraidh sin don úsáideoir, níor cheart dóibh na sonraí a phróiseáil ach amháin le haghaidh na gcuspóirí a comhaontaíodh leis an úsáideoir agus níor cheart dóibh iad a chomhroinnt le tríú páirtí eile ach amháin i gcás inar gá sin chun an tseirbhís arna hiarraidh ag an úsáideoir a sholáthar. (34)I gcomhréir le prionsabal an íoslaghdaithe sonraí, níor cheart don tríú páirtí faisnéis bhreise a rochtain ach amháin má tá gá léi chun an tseirbhís arna hiarraidh ag an úsáideoir a sholáthar. Agus rochtain faighte ag an tríú páirtí ar na sonraí, níor cheart dó iad a phróiseáil ach amháin chun na gcríoch a comhaontaíodh leis an úsáideoir, gan chur isteach ón sealbhóir sonraí. Ba cheart é a bheith chomh héasca céanna ar an úsáideoir rochtain an tríú páirtí ar na sonraí a dhiúltú nó deireadh a chur léi is atá sé ar an úsáideoir an rochtain a údarú. Níor cheart don tríú páirtí an t‑úsáideoir a chomhéigniú, a mheabhlú ná a chúbláil ar aon bhealach trí neamhspleáchas, cinnteoireacht nó roghanna an úsáideora a threascairt nó a lagú, lena n‑áirítear é sin a dhéanamh trí bhíthin comhéadan digiteach leis an úsáideoi