MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

Ghlac an Chomhairle Rialachán (AE) 2017/1939 ón gComhairle lena gcuirtear chun feidhme comhar feabhsaithe maidir le hOifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (OIPE) an 12 Deireadh Fómhair 2017 agus tháinig sé i bhfeidhm an 20 Samhain 2017.

I gcomhréir le hAirteagal 20 de Rialachán (AE) 2017/1939 ón gComhairle, is é an Coimisiún atá freagrach as bunú OIPE agus oibriú tosaigh OIPE ó thaobh an riaracháin de go dtí go mbeidh an acmhainneacht ag OIPE a bhuiséad féin a chur chun feidhme.

Is réamhriachtanas chun OIPE a chur ar bun é roghnú agus ceapachán a chomhaltaí agus a fhoirne, go háirithe na hIonchúisitheoirí Eorpacha, agus mar aon leis an bPríomh‑Ionchúisitheoir Eorpach, is iad Coláiste OIPE iad araon. Ní mór do Choláiste OIPE roinnt príomhchinntí de chineál ginearálta a dhéanamh nach mbeadh sé in ann tús a chur lena ghníomhaíochtaí dá n‑uireasa. Áirítear leis sin, e.g. rialacha nós imeachta inmheánacha OIPE chomh maith le dálaí oibre na nIonchúisitheoirí Tarmligthe Eorpacha a ghlacadh, agus Ionchúisitheoirí Tarmligthe Eorpacha agus Stiúrthóir Riaracháin a cheapadh.

Le hAirteagal 16(1) de Rialachán (AE) 2017/1939 ón gComhairle ceanglaítear ar gach Ballstát rannpháirteach triúr iarrthóirí a ainmniú (a) atá ina mball gníomhach d'Oifig an Stiúrthóra Ionchúiseamh Poiblí nó breithiúna an Bhallstáit ábhartha, (b) nach bhfuil a neamhspleáchas inchurtha in amhras; agus (c) a bhfuil na cáilíochtaí is gá aige le haghaidh ceapachán chun ardoifig ionchúisithe nó breithiúna a mBallstát féin, agus a bhfuil taithí praiticiúil ábhartha acu ar chórais náisiúnta dlí, ar imscrúduithe airgeadais agus ar chomhar breithiúnach idirnáisiúnta in ábhair choiriúla.

Ina theannta sin, sonraítear in Airteagal 16(2) de Rialachán (AE) 2017/1939 ón gComhairle go ndéanfaidh an Chomhairle, tar éis di an tuairim réasúnaithe a fháil ón bpainéal roghnúcháin dá bhforáiltear in Airteagal 14(3) de Rialachán (AE) 2017/1939 ón gComhairle, duine de na hiarrthóirí a roghnú agus a cheapadh chun bheith ina Ionchúisitheoir Eorpach den Bhallstát i dtrácht. Má chinneann an painéal roghnúcháin nach gcomhlíonann iarrthóir na coinníollacha is gá chun cúraimí Ionchúisitheora Eorpaigh a chomhlíonadh, beidh a thuairim ina ceangal ar an gComhairle.

An 13 Iúil 2018, ghlac an Chomhairle Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2018/1696 ón gComhairle maidir le rialacha oibriúcháin an phainéil roghnúcháin dá bhforáiltear in Airteagal 14(3) de Rialachán (AE) 2017/1939 ón gComhairle.

I riail VII Uimh. 2 de na rialacha oibriúcháin sin sonraítear go dtabharfaidh an painéal roghnúcháin éisteacht d'iarrthóirí a ainmneoidh na Ballstáit le haghaidh phost an Ionchúisitheora Eorpaigh agus foirmeoidh sé tuairim ar cháilíochtaí an iarrthóra chun cúraimí na nIonchúisitheoirí Eorpacha a chomhlíonadh. Luafaidh an painéal go sainráite cé acu a chomhlíonann iarrthóir a ainmneoidh na Ballstát na coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 16(1) de Rialachán (AE) 2017/1939 ón gComhairle nó nach gcomhlíonann, agus, mura gcomhlíonann, trína rúnaíocht, iarrfaidh sé go n‑ainmneoidh an Ballstát lena mbaineann líon comhfhreagrach iarrthóirí nua. Ina dhiaidh sin, cuirfidh an painéal na hiarrthóirí in ord tosaíochta de réir a gcuid cáilíochtaí agus taithí. Cuirfear in iúl leis an rangú ord tosaíochta an phainéil roghnúcháin agus ní bheidh sé ina cheangal ar an gComhairle.

Mar thoradh ar an riail sin, i gcás nach gcuirfidh Ballstát triúr iarrthóirí incháilithe ar fáil laistigh d’am réasúnta, ní fhéadfaidh an painéal roghnúcháin an tuairim réasúnaithe ar na hiarrthóirí a chur ar fáil don Chomhairle agus ní féidir an nós imeachta roghnúcháin a chur i gcrích. D’fhéadfadh sé sin cosc a chur ar an gComhairle Ionchúisitheoir Eorpach ón mBallstát sin a chur ar fáil go tráthúil agus, dá réir sin, chuirfí moill ar bhunú agus ar theacht i ngníomh OIPE.

Léiríodh leis an taithí ón bpróiseas roghnúcháin le haghaidh na gcéad Ionchúisitheoirí Eorpacha go bhféadfadh sé go mbeadh deacrachtaí suntasacha ag Ballstát iarrthóirí incháilithe a shainaithint agus a ainmniú, agus i gcásanna eisceachtúla, d’fhéadfadh sé nárbh fhéidir go hoibiachtúil an líon iarrthóirí incháilithe is gá a ainmniú laistigh d’am réasúnta.

Tá sé d’aidhm ag an togra seo an painéal roghnúcháin a chumasú a thuairim a chur ar fáil don Chomhairle maidir le beirt iarrthóirí incháilithe, agus beirt iarrthóirí amháin, i gcásanna eisceachtúla agus le húdar cuí i.e. i gcás ina gcinnfear go leordhóthanach nach féidir le Ballstát go hoibiachtúil an tríú hiarrthóir incháilithe a aimsiú laistigh d’am réasúnta, d'ainneoin go ndearnadh gach iarracht is gá leis an tríú hiarrthóir a aimsiú, i bhfianaise na n‑imthosca eisceachtúla a bhaineann leis an mBallstát sin. Sna cásanna sin, d’fhéadfadh an painéal roghnúcháin a thuairim réasúnaithe a sheoladh chuig an gComhairle maidir le beirt iarrthóirí incháilithe, agus bheadh lánchead ag an gComhairle leanúint ar aghaidh ar bhonn na tuairime sin.

•Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana

Déantar foráil maidir le bunú OIPE in Airteagal 86 CFAE. Beidh OIPE ar an gcéad chomhlacht de chuid an Aontais ag a bhfuil cumhachtaí imscrúdaithe agus cumhachtaí ionchúisimh choiriúil maidir le coireanna a bhfuil tionchar acu ar an Aontas agus beidh sé ina ghníomhaí iomlán nua i dtimpeallacht bhreithiúnach Eorpach. Meastar go mbeidh beartas níos cuimsithí agus éifeachtaí ann mar gheall ar OIPE i dtaca le coireanna a bhfuil tionchar acu ar bhuiséad an Aontais, rud a bheidh ina chúis le líon níos mó ionchúiseamh, ciontuithe agus leibhéal níos airde athchomhairlithe agus aisghabháil chistí an Aontais a cailleadh go calaoiseach. Tríd an togra seo a chur isteach chun Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2018/1696 ón gComhairle a leasú, tá an Coimisiún ag comhlíonadh a oibleagáide faoi Airteagal 20, Airteagal 14(3) agus Airteagal 16(2) de Rialachán 2017/1939 ón gComhairle. Leis an togra seo, féadfar an roghnúchán agus nósanna imeachta ceapacháin Ionchúisitheoirí Eorpacha OIPE is gá a chur i gcrích agus féadfar na gníomhaíochtaí tosú go tráthúil. Dá bhrí sin, tá an togra seo comhsheasmhach go hiomlán leis na forálacha beartais atá ann faoi láthair sa réimse beartais faoi seach.

•Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais

Tá an tionscnamh seo i gcomhréir le beartais eile de chuid an Aontais agus forbairtí reachtaíochta a bhfuil sé d'aidhm acu cosaint leasanna airgeadais an Aontais a neartú.

2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT