2011/0156 (COD)

TEACHTAIREACHT ÓN gCOIMISIÚN CHUIG PARLAIMINT NA hEORPA de bhun Airteagal 294(6) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh maidir leis

an seasamh ón gComhairle ag an gcéad léamh chun go nglacfaí Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le bia a bhfuil beartaithe é a úsáid mar bhia do naíonáin agus do leanaí óga, bia chun críoch speisialta míochaine agus malartú ar aiste bia iomlán chun críocha meáchan a rialú

1. CÚLRA

An dáta a seoladh an togra chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (doiciméad COM (2011) 353 leagan deireanach – 2011/0156 COD): || 24 Meitheamh 2011

Dáta na tuairime ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa: || 26 Deireadh Fómhair 2011

Dáta an tseasaimh ó Pharlaimint na hEorpa, an chéad léamh: || 14 Meitheamh 2012

An dáta a seoladh an togra leasaithe: || [*]

An dáta a glacadh an seasamh ón gComhairle: || 22 Aibreán 2013

* Ar thabhairt san áireamh dó na forbairtí a rinneadh i rith an phlé neamhfhoirmiúil idir an Chomhairle agus Parlaimint na hEorpa i ndiaidh chéad léamh Pharlaimint na hEorpa, níor ullmhaigh an Coimisiún togra leasaithe ach chuir sé a thuairimí maidir le leasuithe na Parlaiminte in iúl in "Communication de la Commission sur les suites données aux avis et résolutions adoptés par le Parlement eropéen lors de la session de juin 2012" (doiciméad SP (2012)540) arna chur chuig Parlaimint na hEorpa an 12 Iúil 2012.

2. CUSPÓIR AN TOGRA ÓN gCOIMISIÚN

Déanann an togra athbhreithniú ar an gcreat reachtaíochta a bhaineann le hearraí bia a bhfuil sé beartaithe iad a úsáid chun críocha cothaitheacha áirithe, ‘bianna diaitéiteacha’ mar a ghairtear orthu, mar atá leagtha amach i dTreoir 2009/39/CE[1].

Agus éabhlóidiú an mhargaidh bhia agus dhlí bia an AE le breis is deich mbliana anuas á gcur san áireamh, cuireann an togra le haghaidh Rialacháin deireadh leis an gcoincheap leathan 'd’earraí bia a bhfuil sé beartaithe iad a úsáid chun críocha cothaitheacha áirithe', a forbraíodh ar dtús i 1977 agus a bhí mar bhonn le deacrachtaí a chruthú do gheallsealbhóirí agus d’údaráis rialaithe i margadh éabhlóidithe agus i gcomhthéacs dlí éabhlóidithe. Déantar foráil ann le haghaidh creat nua lena mbunaítear forálacha ginearálta le haghaidh líon teoranta catagóirí bia a mheastar atá riachtanach do ghrúpaí leochaileacha ar leith den daonra, i.e. naíonáin agus leanaí óga agus daoine atá faoi chúram leighis.

Tuartar sa togra freisin go mbunófaí liosta aonair don Aontas de chatagóirí áirithe substaintí (e.g. vitimíní, mianraí, aimínaigéid …) arbh fhéidir iad a chur leis na catagóirí bia atá clúdaithe ag an togra. Déantar comhdhlúthú le liosta an Aontais ar liostaí difriúla a bhfuil foráil déanta dóibh trí bhearta difriúla a ghlac an Coimisiún faoin gcreat dlí reatha a bhaineann le hearraí bia a bhfuil sé beartaithe iad a úsáid chun críocha cothaitheacha áirithe.

Tá an togra dírithe ar chuspóirí an rialaithe níos fearr, ó tharla go gcaomhnaítear ann rialacha sainiúla do tháirgí sa chás go bhfuil a leithéid riachtanach chun grúpaí leochaileacha den daonra a chosaint, agus sa chás go bhfuil sé mar bhonn leis an reachtaíocht reatha a shimpliú trí fháil réidh le rialacha nach bhfuil gá leo a thuilleadh nó le rialacha atá frithráiteach anois agus trí na liostaí difriúla substaintí a d’fhéadfaí a chur leis na táirgí seo a thabhairt le chéile.

3. TRÁCHTAÍ MAIDIR LEIS AN SEASAMH ÓN gCOMHAIRLE

3.1. Tráchtaí ginearálta

Seoladh togra an Choimisiúin chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle an 24 Meitheamh 2011. Ghlac Parlaimint na hEorpa a seasamh ag an gcéad léamh an 14 Meitheamh 2012 agus thacaigh sí le príomhchuspóirí thogra an Choimisiúin. Chomhaontaigh Parlaimint na hEorpa go háirithe leis an ngá atá le deireadh a chur leis an gcoincheap d’earraí bia a bhfuil sé beartaithe iad a úsáid chun críocha cothaitheacha áirithe mar aon leis an ngá teorainn a chur le scóip na reachtaíochta ionas nach mbeidh ach catagóirí áirithe bia atá dírithe ar ghrúpaí leochaileacha den daonra i gceist. San áireamh sa seasamh ó Pharlaimint na hEorpa bhí 83 leasú ar thogra bunaidh an Choimisiúin.

Níor eisíodh aon togra modhnaithe ón gCoimisiún. San "Communication de la Commission sur les suites données aux avis et résolutions adoptés par le Parlement européen lors de la session de juin 2012" (doiciméad SP (2012) 540) arna chur chuig Parlaimint na hEorpa an 12 Iúil 2012, chuir an Coimisiún in iúl go bhféadfadh sé glacadh go hiomlán, i bpáirt, i bprionsabal nó faoi réir athscríobh le 53 den 83 leasú, ó tharla gur mheas sé go mbeadh na leasuithe seo mar bhonn le togra an Choimisiúin a shoiléiriú nó a fheabhsú agus go raibh a leithéid ag teacht lena chuid aidhmeanna ginearálta.

I ndiaidh Parlaimint na hEorpa a seasamh a ghlacadh ar an gcéad léamh, leanadh leis an bplé neamhfhoirmiúil idir toscaireachtaí Pharlaimint na hEorpa, Uachtaránacht na Comhairle agus an Coimisiún, agus é mar aidhm teacht ar chomhaontú ag céim an chomhsheasaimh ('comhaontú luath ag an dara léamh').

D'éirigh go maith leis an bplé sin agus tá sé sin le sonrú sa chomhsheasamh ón gComhairle, seasamh a glacadh trí thromlach cáilithe. Measann an Coimisiún go dtagann an comhsheasamh ón gComhairle le spriocanna bunaidh thogra an Choimisiúin agus chomh maith leis sin go dtugann sé san áireamh a lán dá raibh ina ábhar imní ag Parlaimint na hEorpa. Cé nach bhfuil an comhsheasamh ag teacht le togra bunaidh an Choimisiúin maidir le heilimintí ar leith de, measann an Coimisiún go bhfuil comhréiteach dea-thomhaiste sa chomhsheasamh agus tá sé sásta go gcumhdaítear sa chomhsheasamh na saincheisteanna ar fad a mheas an Coimisiún a bhí riachtanach nuair a ghlac sé a thogra.

3.2. Leasuithe ó Pharlaimint na hEorpa a nglacann an Coimisiún leo agus atá ionchorpraithe go hiomlán, i bpáirt nó i bprionsabal sa seasamh ón gComhairle ag an gcéad léamh

Bianna chun críocha meáchan a laghdú: chomhaontaigh Parlaimint na hEorpa le togra an Choimisiúin go n-aistreofaí na rialacha reatha maidir le táirgí malartaithe ar bhéile chun meáchan a rialú faoi Rialachán (CE) Uimh. 1924/2006 maidir le maímh chothaíochais agus sláinte a dhéantar maidir le bianna. Ghlac sé leasuithe, áfach, d’fhonn táirgí um malartú ar aiste bia iomlán chun críocha meáchan a rialú, lena n‑áirítear táirgí Aiste Bia le Méid An‑Bheag Calraí (VLCDanna) a chur san áireamh i scóip an Rialacháin, ar táirgí iad a ghabhann ionad iomláine an aiste bia laethúil freisin ach a mbhfuil comhábhar fuinnimh níos ísle acu (leasuithe 1, 11, 12, 20, 22, 26, 36, 46). Chomh maith leis sin, leag Parlaimint na hEorpa rialacha mionsonraithe amach do na táirgí seo sa ghníomh bunaidh (leasuithe 71, 82).

Ina Theachtaireacht maidir leis an seasamh ó Pharlaimint na hEorpa ag an gcéad léamh, ghlac an Coimisiún leis an bprionsabal a leithéid sin de tháirgí a áireamh i scóip an Rialacháin, ar mhaithe le spiorad an chomhréitigh a chothú. Mhínigh sé, áfach, nár cheart rialacha mionsonraithe a áireamh sa ghníomh bunaidh. Ina áit sin, ba chóir iad a bhunú le gníomh tarmligthe arna ghlacadh faoi chreat an Rialacháin amhail mar a tharlaíonn i gcás gach bia eile faoina scóip.

Tá an seasamh ón gComhairle ag teacht leis an seasamh ón gCoimisiún, sa mhéid is nach bhfuil malartuithe ar bhéile san áireamh sa scóip, ach go bhfuil táirgí do mhalartú ar aiste bia iomlán sa scóip, VLCDanna san áireamh, agus tuartar go nglacfar rialacha sainiúla do na táirgí seo le gníomhartha tarmligthe. Tá tuairisc shoiléir ar na VLCDanna le fáil sna haithrisí, agus tá an tuairisc sin ag teacht le hábhar imní Pharlaimint na hEorpa mar atá léirithe ina leasuithe siúd. Tá an seasamh ón gComhairle inghlactha ag an gCoimisiún.

Deochanna bainne‑bhunaithe agus táirgí comhchosúla atá beartaithe do leanaí óga: ghlac Parlaimint na hEorpa, ina seasamh ag an gcead léamh, le leasuithe 21 agus 81 a éilíonn ar an gCoimisiún tuarascáil a ghlacadh faoi bhainne do leanaí óga ('bainne le haghaidh fáis' mar a ghairtear air). Sa tuarascáil, ar tuarascáil í atá le bunú ar chomhairle an Údaráis Eorpaigh um Shábháilteacht Bia, ba chóir go ndéanfaí measúnú ar an ngá atá le forálacha speisialta do na táirgí seo.

Chomhaontaigh an Coimisiún le Parlaimint na hEorpa maidir le húsáideacht tuarascála a bhunófaí ar chomhairle eolaíochta an Údaráis Eorpaigh um Shábháilteacht Bia, agus go háirithe tuarascáil a thabharfadh san áireamh dearcthaí difriúla maidir le cibé acu an bhfuil nó nach bhfuil na táirgí seo ag teastáil chun riachtanais chothaitheacha leanaí óga a shásamh. Chomh maith leis sin, comhaontaíonn an Chomhairle le Parlaimint na hEorpa agus molann sí dréachtú a éilíonn ar an gCoimisiún dréacht‑tuarascáil maidir leis na táirgí seo a ullmhú mar a éilíonn Parlaimint na hEorpa, laistigh de dhá bhliain ó theacht i bhfeidhm an Rialacháin. Iarrann an Chomhairle ar an gCoimisiún machnamh a dhéanamh sa tuarascáil, i measc nithe eile, ar riachtanais chothaitheacha leanaí óga, ról na dtáirgí sin in aiste bia leanaí óga agus cibé acu an bhfuil nó nach bhfuil tairbhí cothaitheacha ar bith ag baint leis na táirgí seo i gcomparáid le gnáthaiste bia linbh atá á scoitheadh den chíoch.

Tá an t‑iarratas ar thuarascáil, arna dréachtú ag an gComhairle, inghlactha don Choimisiún.

Lotnaidicídí: sa seasamh ó Parlaimint na hEorpa ag an gcéad léamh mhol sí leasuithe a dhéanamh chun forálacha mionsonraithe a áireamh sa ghníomh bunaidh maidir le húsáid lotnaidicídí, go háirithe maidir le bia do naíonáin agus do leanaí óga (leasuithe 15, 16, 17, 62, 63). Dhírigh na forálacha seo ar an tábhacht, i measc rudaí eile, agus an reachtaíocht á cur chun feidhme, le srian a chur a mhéid agus is féidir ar úsáid lotnaidicídí atá beartaithe le húsáid i dtáirgeadh bia atá clúdaithe faoin Rialachán, ar an tábhacht atá le bearta sa réimse seo a nuashonrú go rialta agus ar an tábhacht atá le haird ar leith a thabhairt ar lotnaidicídí áirithe a bhfuil substaintí dainséaracha gníomhacha, teorantóirí nó sineirgíocha iontu, agus é mar aidhm úsáid a leithéid sin a sheachaint ar fad.

Tugann an Chomhairle leasuithe comhchosúla isteach a bhfuil an aidhm chéanna leo agus atá le leasuithe Pharlaimint na hEorpa. Ní dhearna an Chomhairle tagairt, áfach, ina leasuithe don phointe a chiallaíonn nuair a bheidh an reachtaíocht á cur chun feidhme, gur chóir gurb é an cuspóir a bheadh ann úsáid lotnaidicídí áirithe a bhfuil substaintí dainséaracha gníomhacha, teorantóirí nó sineirgíocha iontu a sheachaint.

Bhí glactha ag an gCoimisiún i bpáirt, i bprionsabal nó faoi réir athfhoclaithe, le leasuithe Pharlaimint na hEorpa. Sa chomhthéacs seo, ba chóir a thabhairt faoi deara gur sonraíodh i dtogra an Choimisiún an fhéidearthacht go sonródh an Coimisiún, áit ar gá, rialacha sainiúla maidir le lotnaidicídí sna gníomhartha tarmligthe a bhfuil táirgí clúdaithe iontu i scóip an Rialacháin, agus go bhfuil athbhreithniú déanta le déanaí ar reachtaíocht maidir le lotnaidicídí agus go bhfuil grúpaí leochaileacha á gcur san áireamh (lena n‑áirítear leanaí, féatais agus suthanna). Chuige sin, ba chóir don Choimisiún a bheith solúbtha agus in ann tagairt a dhéanamh d'úsáid lotnaidicídí fad is go bhfuil a leithéid ag teacht leis na rialacha reatha maidir le lotnaidicídí. Tá an Coimisiún ag tacú leis an seasamh ón gComhairle ar an gceist, agus measann sé gur comhréiteach maith is ea é a bhfuil príomhábhar imní Pharlaimint na hEorpa san áireamh ann. Lena chois sin, déanann an Coimisiún tagairt don ráiteas a rinneadh i bhfoirm ceangaltáin.

Pictiúir á n‑úsáid i lipéadú bhainne foirmle leantach: tá glactha ag an gCoimisiún, i bprionsabal, le leasú 59 Pharlaimint na hEorpa lipéadú an bhainne foirmle leantach a chur faoi réir na srianta reatha a bhaineann le lipéadú bainne foirmle do naíonáin maidir le cosc ar úsáid pictiúr de naíonáin, téacs, etc. ag idéalú úsáid an táirge. Leag an Coimisiún béim, áfach, ar an bpointe go mbeadh sé níos ciallmhaire a leithéid sin de rialacha a phlé i gcomhthéacs an ghnímh tharmligthe ábhartha.

Comhaontaíonn an Chomhairle, ina seasamh siúd, le Parlaimint na hEorpa agus molann sí leasuithe chuige sin. Chomh maith leis sin, molann an Chomhairle go gcuirfí leis an gceanglas sin, mar phrionsabal ginearálta gur chóir go ndearfaí an lipéadú, an tíolacadh agus an fhógraíocht le haghaidh bainne foirmle do naíonáin agus bainne foirmle leantach ar bhealach nach ndéanfaidh dí-mhisniú ar chleachtadh an bheathaithe leis an gcíoch.

Glacann an Coimisiún, i bhfianaise thábhacht pholaitiúil na forála seo, gur chóir é a chur san áireamh sa ghníomh bunaidh, mar atá molta ag an mbeirt chomhreachtóirí, agus measann sé go bhfuil seasamh na Comhairle inghlactha.

Treoir theicniúil: thug Parlaimint na hEorpa isteach leasuithe 30 agus 72 a éilíonn ar an gCoimisiún glacadh le treoirlínte trí na gníomhartha tarmligthe chun géilliúlacht oibreoirí i ngnó an bhia, FBManna go háirithe, le ceanglais an Rialacháin a éascú. Ghlac an Coimisiún leis na leasuithe seo i bprionsabal.

Tuarann an Chomhairle go mbeidh féidearthacht ag an gCoimisiún glacadh le treoir theicniúil ach ní éilítear go gcaithfear go mbeadh a leithéid á dhéanamh trí mheán gníomhartha tarmligthe. Glacann an Coimisiún le seasamh na Comhairle.

Prionsabal réamhchuraim: thug Parlaimint na hEorpa isteach leasuithe 9, 10, 53, 64, 69 le hathlua go bhfuil an prionsabal réamhchúraim, mar atá sonraithe i Rialacháin an Dlí Ghinearálta Bia (CE) Uimh. 178/2002[2], infheidhme i ndáil le bearta bainistíochta riosca atá ábhartha don bhia atá clúdaithe faoin Rialachán seo. Ghlac an Coimisiún le cuid de na leasuithe i bprionsabal, i spiorad an chomhréitigh. D’fhonn déileáil le hábhar imní Pharlaimint na hEorpa, d'áirigh an Chomhairle crostagairt do na ceanglais ábhartha i Rialachán (CE) Uimh. 178/2002. I bhfianaise nádúir chothrománaigh Rialachán (CE) Uimh. 178/2002, is fearr leis an gCoimisiún crostagairt a chinnteodh comhsheasmhacht níos fearr le rialacha AE agus, ar an tslí sin, a thacaíonn le seasamh na Comhairle.

Rochtain ar dhoiciméid: thug Parlaimint na hEorpa, ina seasamh siúd, isteach leasú 76 d’fhonn rochtain chothrom a thabhairt ar dhoiciméid ar aon dul le rialacha Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001[3]. Ghlac an Coimisiún i bpáirt leis an leasú seo agus glacfar leis tríd an athdhréachtú a dhéanfaidh an Chomhairle. Tá seasamh na Comhairle inghlactha de bhrí go bhfuil crostagairt ann do Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 rud a chinntíonn comhsheasmhacht rialacha an AE.

3.3. Leasuithe Pharlaimint na hEorpa arna ndiúltú ag an gCoimisiún agus ionchorpraithe go hiomlán, i bpáirt nó i bprionsabal i seasamh na Comhairle ar an gcéad léamh

Liosta substaintí an Aontais: foráladh i dtogra an Choimisiúin go mbunófaí liosta de chatagóirí áirithe substaintí don Aontas (e.g. vitimíní, mianraí, aimínaigéid…) a d’fhéadfaí a chur leis na catagóirí bia atá clúdaithe faoin Rialachán. I dtogra an Choimisiúin bhí sé riachtanach an liosta seo a bhunú agus a nuashonrú trí gníomhartha cur chun feidhme bunaithe ar na critéir bhunaithe atá sonraithe sa ghníomh bunúsach.

Bunaithe ar a seasamh siúd, mhol Parlaimint na hEorpa gur chóir gurb ionann liosta substaintí seo an Aontais agus Iarscríbhinn leis an Rialachán agus gur cheart í a bhunú agus a nuashonrú trí ghníomhartha tarmligthe (leasuithe 22, 87, 88, 89). Chiallaigh leasuithe Pharlaimint na hEorpa go raibh an Iarscríbhinn folamh agus go raibh sé le líonadh ag an gCoimisiún tar éis glacadh leis an Rialachán. Dhiúltaigh an Coimisiún do na leasuithe sin, ó tharla gur measadh, de réir rialacha an Chonartha ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, gur cheart go mbeadh liosta de chatagóirí dea‑shainithe substaintí á bhunú agus á nuashonrú bunaithe ar na critéir atá sonraithe sa ghníomh bunúsach trí mheán gníomhartha tarmligthe.

Ina seasamh, glacann an Chomhairle le seasamh Pharlaimint na hEorpa gur chóir gurb ionann liosta an Aontais agus Iarscríbhinn leis an Rialachán. Ní fhágann an Chomhairle an Iarscríbhinn folamh, áfach, chun cur ar chumas an Choimisiúin glacadh leis amach anseo, ach bunaíonn sí liosta an Aontais as a stuaim féin, agus san áireamh san Iarscríbhinn seo beidh na substaintí ar fad a bhaineann le catagóirí áirithe substaintí (e.g. vitimíní, mianraí, aimínaigéid…) a d’fhéadfaí a chur leis na catagóirí bia atá clúdaithe faoin Rialachán. Os a choinne sin, comhaontaíonn an Chomhairle le Parlaimint na hEorpa gur cheart leasuithe ar liosta an Aontais (i dtéarmaí catagóirí clúdaithe nó substaintí san áireamh) a dhéanamh trí mheán gníomhartha tarmligthe, ach ba chóir athdhréachtú a dhéanamh ar Airteagail ábhartha an Rialacháin i bhfianaise an athraithe ar nádúr na gcumhachtaí tarmligthe don Choimisiún.

Tuigeann an Coimisiún, i bhfianaise leochaileacht na gcatagóirí den daonra ar tomhaltóirí na mbianna atá clúdaithe sa Rialachán seo iad, gur mian leis an reachtóir cinneadh a dhéanamh as a stuaim féin maidir leis na substaintí atá le cur san áireamh ar liosta an Aontais. Dá réir sin, féadfaidh an Coimisiún glacadh leis go mbeidh liosta substaintí an Aontais á bhunú ag an reachtóir in Iarscríbhinn leis an Rialachán. Chomh maith leis sin, féadfaidh an Coimisiún glacadh leis gur cheart go mbeadh modhnuithe ar an Iarscríbhinn á ndéanamh trí mheán gníomhartha tarmligthe, ó tharla go bhfágann dréachtú i seasamh na Comhairle rogha shuntasach don Choimisiún agus a leithéid de bhearta á nglacadh, ar aon dul le nádúr na ngníomhartha tarmligthe sonraithe sa Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh.

Nana‑ábhair: ghlac Parlaimint na hEorpa le leasú 87 a éilíonn go bhfuil critéir shainiúla maidir le meastóireachtaí agus cuimsiú substaintí ar nana‑ábhair mhonaraithe iad i liosta an Aontais, go háirithe i ndáil leis na modhanna tástála a bhaineann lena sábháilteacht a mheas. Chomh maith leis sin, chuir Parlaimint na hEorpa crostagairt leis an sainmhíniú ar 'nana‑ábhar monaraithe' a ndéantar foráil dó i Rialachán (AE) Uimh. 1169/2011 maidir le soláthar faisnéise bia do thomhaltóirí[4] (leasú 41). Dhiúltaigh an Coimisiún do na leasuithe seo ar an mbonn gur bhraith sé gur déileáladh go cuí le hábhar imní Pharlaimint na hEorpa i dtogra an Choimisiúin agus dá réir sin nach raibh gá leis na leasuithe seo.

Cuireann an Chomhairle, ina seasamh siúd, trí dhréachtú difriúil, leasuithe Pharlaimint na hEorpa san áireamh. Chomh maith leis sin, déanann sí athdhréachtú ar an togra chun an idirghníomhaíocht idir an Rialachán agus Rialachán (CE) Uimh. 258/97 maidir le bianna núíosacha[5] a shoiléiriú. Féadfaidh an Coimisiún glacadh le seasamh na Comhairle, i spiorad an chomhréitigh, agus i bhfianaise go bhfuil comhsheasmhacht leis na píosaí eile de reachtaíocht AE á chinntiú.

Leasú ar shainmhínithe: ghlac togra an Choimisiúin leis an bhféidearthacht na sainmhínithe bia atá clúdaithe faoin Rialachán seo a oiriúnú bunaithe ar ghníomhartha tarmligthe, ag cur dul chun cinn teicniúil agus eolaíochta agus forbairtí ábhartha ag leibhéal idirnáisiúnta san áireamh, de réir mar is cuí. Moladh é seo freisin d'fhonn réiteach cásanna idir eatarthu a d’fhéadfadh a bheith ann amach anseo a bhaineann le bia agus atá clúdaithe faoi Rialachán seo a éascú. Comhaontaíonn Parlaimint agus Comhairle na hEorpa gur gnéithe riachtanacha den Rialachán molta iad sainmhínithe agus, dá réir sin, nach féidir iad a mhodhnú trí mheán gníomhartha tarmligthe.

Ainneoin gur dhiúltaigh an Coimisiún do leasú 48 Pharlaimint na hEorpa, féadfaidh sé glacadh le leasú na Comhairle anois, i spiorad an chomhréitigh agus ag cur tabhairt isteach Airteagal nua na Comhairle sa togra ar chinntí léirmhínithe san áireamh (féach thíos faoi 3.6).

Tarmligean na gcumhachtaí ar an gCoimisiún: tuarann seasamh Pharlaimint na hEorpa (leasú 77) agus seasamh na Comhairle go bhfuil an chumhacht glacadh le gníomhartha tarmligthe bronnta ar an gCoimisiún ar feadh tréimhse cúig bliana, tréimhse a chuirtear léi mura gcuirtear ina coinne, in ionad tréimhse éiginnte mar a mhol an Coimisiún ag an tús. Féadfaidh an Coimisiún glacadh leis seo i spiorad an chomhréitigh agus ó tharla go bhfuil a leithéid ag teastáil ón mbeirt chomhreachtóirí.

3.4. Leasuithe Pharlaimint na hEorpa arna nglacadh ag an gCoimisiún go hiomlán, i bpáirt nó i bprionsabal, ach nach bhfuil ionchorpraithe i seasamh na Comhairle ar an gcéad léamh

Catagóirí éagsúla bianna chun críoch speisialta míochaine: bhí glactha ag Parlaimint na hEorpa le leasú 47 a shoiléirigh gur féidir bia chun críoch speisialta míochaine a áireamh i dtrí chatagóir éagsúla (i.e. bia iomlán cothaitheach le foirmiú caighdeánach cothaitheach; bia iomlán cothaitheach le foirmiú cothaitheach-oiriúnaithe; bia iomlán cothaitheach le foirmiú oirúnaithe cothaitheach). Ainneoin go raibh glactha i bprionsabal ag an gCoimisiún leis an leasú seo, níor áirigh an Chomhairle ina seasamh é.

Tá seasamh na Comhairle inghlactha don Choimisiún, áfach, ó tharla go bhfuil an t‑idirdhealú idir na trí chatagóir dhifriúla bia chun críoch speisialta míochaine sa reachtaíocht cheana féin agus go mbeidh sé á bhunú sa ghníomh tarmligthe ábhartha. Tríd an leibhéal seo mionsonraí a áireamh sna gníomhartha tarmligthe cinnteofar an tsolúbthacht riachtanach dá mba rud é go mbeadh sé riachtanach a leithéid sin de chatagóirí a mhodhnú amach anseo.

3.5. Leasuithe Pharlaimint na hEorpa arna ndiúltú ag an gCoimisiún agus nach bhfuil ionchorpraithe i seasamh na Comhairle ar an gcéad léamh

Bianna 'saor ó ghlútan' agus 'méid an‑bheag glútain': ar dtús mhol an Coimisiún gur cheart rialacha maidir leis na táirgí seo, atá san áireamh i Rialachán sainiúil i láthair na huaire ar glacadh leis faoin gCreat‑Treoir maidir le 'bianna diaitéiteacha', a fhágáil mar sin ach é a aistriú faoi Rialachán (CE) Uimh. 1924/2006 maidir le maímh chothaíochais agus sláinte sonraithe ar bhianna[6]. Mhol Parlaimint na hEorpa ina seasamh siúd (leasuithe 1, 11, 12, 20, 35, 44, 45, 70, 90) bia do dhaoine atá éadulangach ar ghlútan a áireamh i scóip an Rialacháin agus cuireadh rialacha sainiúla san áireamh sa ghníomh bunúsach. Dhiúltaigh an Coimisiún dó seo ó tharla nach mbeadh sé riachtanach agus nach mbeadh sé ag teacht le cuspóir an Rialaithe níos fearr agus simplithe.

Níor ionchorpraigh an Chomhairle leasuithe Pharlaimint na hEorpa agus bhunaigh sí, a mhalairt ar fad, gur cheart rialacha reatha atá infheidhme i ndáil leis na táirgí seo a aistriú faoi Rialachán (AE) Uimh. 1169/2011 nuair a sholáthraítear faisnéis bia do thomhaltóirí, trí nósanna imeachta sainiúla a thuairiscítear ansin. In aithris, sonraíonn an Chomhairle gur cheart go gcinnteodh an t‑aistriú seo an leibhéal céanna cosanta, ar a laghad, do dhaoine atá éadulangach ar ghlútan mar a fhoráiltear faoi láthair faoi na rialacha reatha agus gur cheart é a thabhairt chun críche roimh an Rialachán seo a chur i bhfeidhm. Ina theannta sin, tuarann an Chomhairle gur cheart don Choimisiún machnamh a dhéanamh ar a chinntiú go bhfuil dóthain eolais ag daoine atá éadulangach ar ghlútan an difríocht idir bia atá á tháirgeadh, á ullmhú agus/nó á phróiseáil go speisialta chun cion glútain ceann amháin nó níos mó de na comhábhair a bhfuil glútan iontu a laghdú agus bia eile atá saor ó ghlútan go nádúrtha.

Tacaíonn an Coimisiún le seasamh na Comhairle, is é sin ní hamháin go rathófar cothabháil an leibhéal céanna cosanta do thomhaltóirí, ach ceadófar na rialacha reatha a leathnú agus bianna nach bhfuil réamhphacáistithe a chur san áireamh, agus ar an tslí sin, cosaint tomhaltóirí a mhéadú. Chomh maith leis sin, beidh aistriú na rialacha faoi Rialachán (AE) Uimh. 1169/2011, a bhfuil rialacha ann cheana féin maidir le léiriú sainordaitheach ar láithreacht comhábhar a bhfuil glútan ann, comhsheasmhach le prionsabail an Rialaithe níos fearr mar aon le rathú a thabhairt go bhfuil na rialacha ar fad a bhaineann le glútan clúdaithe faoin gcreat dlí chéanna.

Bainne foirmle do naíonáin ísealmheáchan breithe agus naíonáin réamh-théarma: níor ghlac an Coimisiún le seasamh Pharlaimint na hEorpa (leasuithe 34, 43 agus 92) gur cheart bainne foirmle do naíonáin ísealmheáchan breithe agus naíonáin réamh-théarma a áireamh i scóip an Rialacháin mar fhochatagóir chun críoch speisialta míochaine agus, i ngach cás, gur cheart go mbeadh na ceanglais infheidhme do bhia chun críoch speisialta míochaine á gcomhlíonadh ag a leithéid de bhainne foirmle mar aon leis na ceanglais infheidhme do bhainne foirmle caighdeánach do naíonáin. D'admhaigh an Chomhairle ina seasamh gur cheart machnamh a dhéanamh ar na rialacha atá infheidhme do bhainne foirmle caighdeánach do naíonáin agus bainne foirmle leantach ar cheart a bheith i gceist le bianna chun críoch speisialta míochaine do naíonáin, agus é mar aidhm b’fhéidir na rialacha infheidhme a leathnú. Ghlac sé le leasuithe, áfach, a d’fhág gur an Coimisiún a bhí freagrach as a leithéid a dhéanamh i gcomhthéacs na ngníomhartha tarmligthe.

Tá seasamh na Comhairle inghlactha don Choimisiún. Go deimhin, ní theastaíonn bia chun críoch speisialta míochaine ó gach naíonán ísealmheáchan breithe agus naíonán réamh-théarma, agus ní mór cinneadh maidir le riachtanais chothaitheacha naíonán ísealmheáchan breithe agus naíonán réamh-théarma a dhéanamh bunaithe ar gach cás ar leith. A dhála sin, níor cheart go mbeadh na rialacha ar fad infheidhme do bhainne foirmle do naíonáin i gceist le bainne foirmle do naíonáin ísealmheáchan breithe agus naíonáin réamh-théarma, ó tharla go dteastaíonn méid áirithe solúbthachta.

Le linn rialacha sainiúla a ghlacadh do bhia chun críoch speisialta míochaine trí mheán gníomhartha tarmligthe, beidh féidearthacht ag an gCoimisiún machnamh a dhéanamh faoi na rialacha ar chóir a bheith i bhfeidhm do bhia chun críoch speisialta míochaine do naíonáin, ag cur forbairtí sa mhargadh agus méadú suntasach ar an tairiscint a bhaineann lena leithéid sin de tháirgí san áireamh. Measann an Coimisiún go n‑áirítear i ndréachtadh na Comhairle ábhar imní Pharlaimint na hEorpa, ó tharla go dtuartar go mbeidh ar an gCoimisiún a mhachnamh a dhéanamh ar an tsaincheist sular nglacfar leis na gníomhartha tarmligthe.

Nuálaíocht: ní ionchorpraíonn an Chomhairle ina seasamh leasuithe 31, 50 agus 91 de chuid Pharlaimint na hEorpa a bhaineann leis an nós imeachta sealadach údaraithe do tháirgí nuálacha. Tá leasuithe Pharlaimint na hEorpa atá dírithe ar chead a thabhairt táirgí nuálacha nach bhfuil na riachtanais chomhdhéanaimh atá leagtha síos sna gníomhartha tarmligthe glactha faoin Rialachán le cur ar an margadh le haghaidh dhá bhliain á gcomhlíonadh acu.

Measann an Chomhairle gur leor togra an Choimisiúin sa chás seo, ó tharla go dtuarann an Coimisiún go mbeidh an fhéidearthacht ann riachtanais chomhdhéanaimh na ngníomhartha tarmligthe do tháirgí clúdaithe faoin Rialachán a mhodhnú. Déanann an Chomhairle an togra a mhodhnú, áfach, trí bhéim a leagan ar an bpointe gur cheart do leasuithe ar a leithéid sin de riachtanais cuntas a dhéanamh de na sonraí ábhartha ar fad, lena n‑áirítear sonraí soláthartha ag páirtithe leasmhara i ndáil le, i measc nithe eile, táirgí nuálacha. Glacann an Coimisiún le seasamh na Comhairle sa mhéid is gurb ionann é agus cothromaíocht chóir idir an tacaíocht atá á tabhairt do nuálaíocht agus an deis atá ann deireadh a chur le rialacha nach bhfuil gá leo agus ualach riaracháin nach bhfuil call leis.

Bianna 'saor ó lachtós': ina seasamh bunaithe ar an gcéad léamh mhol Parlaimint na hEorpa leasú 80 a d'iarr ar an gCoimisiún tuarascáil a dhréachtú chun stádas na léirithe "saor ó lachtós" agus "méid an‑bheag lachtóis" a shoiléiriú mar aon le togra reachtach má tá gá lena leithéid. Molann an Chomhairle, ina seasamh siúd, gur cheart na ráitis seo a chomhchuibhiú, más gá, faoi rialacha Rialachán (AE) Uimh. 1169/2011 maidir le soláthar faisnéise bia do thomhaltóirí, mar a tharlaíonn i gcás glútain. Chomh maith leis sin, tagraítear in aithris don chomhairle eolaíochta reatha atá á soláthar ag an Údarás Eorpach um Shábháilteacht Bia maidir leis an gceist[7].

Measann an Coimisiún nach mbeadh gá le tuarascáil ó tharla go bhfuil stádas na léirithe seo soiléir faoi dhlí ginearálta an bhia, agus gur ann do chomhairle eolaíochta faoin ábhar cheana féin. Glacann an Coimisiún le seasamh na Comhairle a chinntíonn comhsheasmhacht le bainistiú na rialacha a bhaineann le bianna 'saor ó ghlútan', agus leis na rialacha a bhaineann le léiriú sainordaitheach ar láithreacht comhábhar a bhfuil lachtós iontu, atá riachtanach cheana féin freisin faoi Rialachán (AE) Uimh. 1169/2011.

3.6. Forálacha nua arna dtabhairt isteach ag an gComhairle

Bianna atá beartaithe don lucht spóirt: ar dtús bhí sé beartaithe ag an gCoimisiún bianna don lucht spóirt a fhágáil as scóip an Rialacháin atá beartaithe agus na bianna don lucht spóirt a chlúdach go heisiach faoi reachtaíocht ghinearálta bia (agus go háirithe an Rialachán a bhaineann le héilimh). Chomhaontaigh Parlaimint na hEorpa, ina seasamh bunaithe ar an gcéad léamh, leis an gCoimisiún sa mhéid is gur mheas sí gur cheart go mbeifí ag déileáil leis na táirgí seo lasmuigh de scóip an Rialacháin ach d'iarr sí ar an gCoimisiún "measúnú a dhéanamh, tráth nach déanaí ná 1 Iúil 2015, ar an ngá atá le hathbhreithniú a dhéanamh ar dhlí ginearálta an bhia chuige seo" (leasú 6).

Chomhaontaigh an Chomhairle ina seasamh na táirgí seo a fhágáil as an áireamh ó scóip an Rialacháin bheartaithe ach bhunaigh sí leasuithe a d'éiligh ar an gCoimisiún tuarascáil a dhréachtú maidir leis an riachtanas, más ann dá leithéid, a bhaineann le rialacha sainiúla do na táirgí seo mar aon leis an bhféidearthacht go gcuirfí togra reachtach leis an tuarascáil seo. Féadfar glacadh le hiarratas na Comhairle ar thuarascáil i spiorad an chomhréitigh deiridh, agus go háirithe ag cur san áireamh go gcomhaontaíonn comhreachtóirí, idir an dá linn, nach mbeidh na táirgí seo san áireamh i scóip an Rialacháin.

Cinntí léirmhínithe: bhunaigh an Chomhairle ina seasamh siúd Airteagal a thugann cead don Choimisiún glacadh le bearta cur chun feidhme chun cinneadh a dhéanamh maidir le cibé an bhfuil nó nach bhfuil bia laistigh de scóip an Rialacháin agus faoi cén chatagóir. Measann an Coimisiún gurb ionann leasú na Comhairle agus feabhas úsáideach ar an togra, a éascóidh cur chun feidhme an Rialacháin agus a laghdóidh na deacrachtaí a bhaineann le cásanna idir eatarthu. Go deimhin, bhí an deacracht a bhaineann le cásanna idir eatarthu idir bianna a nglactar leo faoi láthair mar bhianna chun críocha cothaitheacha áirithe agus 'gnáthbhianna' ar cheann de na cúiseanna a chur ina luí ar an gCoimisiún an togra a chur le chéile.

Idirthréimhsí agus aisghairm na mbeart reatha: tuarann seasamh na Comhairle go mbeidh idirthréimhse trí bliana i gceist mar aon le hídiú stoc, seachas dhá bhliain mar aon le hídiú stoc mar atá molta ag an gCoimisiún. Chomh maith leis sin, molann an Chomhairle gur cheart an idirthréimhse seo a leathnú do tháirgí sainiúla ar fhaitíos go mbíonn moill ar an gCoimisiún glacadh leis na gníomhartha tarmligthe ábhartha. Tá seasamh na Comhairle inghlactha i gcomhthéacs an chomhréitigh ghinearálta agus aird á thabhairt ar an dréacht athbhreithnithe atá mar bhonn le soiléireacht a fheabhsú d’oibreoirí agus d’údaráis rialaithe.

Scrios rialacha maidir le bearta éigeandála: scriosann an Chomhairle ina seasamh rialacha maidir le bearta éigeandála de bhrí go bhfuil siad san áireamh cheana féin i Rialachán (CE) Uimh. 178/2002 ar dhlí ginearálta an bhia. Tá seasamh na Comhairle inghlactha ag an gCoimisiún.

4. CONCLÚID

Measann an Coimisiún gur léargas é an seasamh coiteann arna ghlacadh ag an gComhairle le tromlach cáilithe ar chuspóirí bunaidh thogra an Choimisiúin agus cuirtear san áireamh ann freisin go leor d'ábhair imní Pharlaimint na hEorpa. Ainneoin i gcás eilimintí ar leith, nach bhfuil an seasamh coiteann ag teacht le togra bunaidh an Choimisiúin, glacann an Coimisiún leis go bhfuil comhréiteach atá tomhaiste go cúramach forbartha aige agus tá sé sásta go bhfuil na saincheisteanna ar fad a measann an Coimisiún a bheith riachtanach agus a thogra á ghlacadh aige san áireamh.

Ar na cúiseanna leagtha amach anseo thuas tacaíonn an Coimisiún leis an seasamh coiteann arna ghlacadh an 22 Aibreán 2013.

5. RÁITEAS ÓN GCOIMISIÚN AR LOTNAIDICÍDÍ

Le hAirteagal 11(1)(b) á chur chun feidhme, tabharfaidh an Coimisiún aird ar leith ar lotnaidicídí a bhfuil substaintí gníomhacha, teorantóirí nó sineirgíocha iontu atá aicmithe de réir Rialachán (CE) Uimh. 1272/2008[8] mar chatagóir só‑ghinigh 1A nó 1B, catagóir carcanaigine 1A nó 1B, tocsaineach do chatagóir atáirgthe 1A nó 1B, nó a meastar go bhfuil airíonna briste inchrínigh ag baint leis a d'fhéadfadh a bheith mar bhonn le héifeachtaí díobhálacha sa duine, nó atá an‑tocsaineach, nó a d’fhéadfadh a bheith mar bhonn le héifeachtaí criticiúla cosúil le héifeachtaí forbraíochta néarthocsaineacha nó imdhíon-thocsaineacha, agus é mar chuspóir a n‑úsáid a sheachaint i ndeireadh na dála.

[1] Treoir 2009/39/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 6 Bealtaine 2009 maidir le hearraí bia a bhfuil beartaithe iad a úsáid chun críocha cothaitheacha áirithe (IO L 124, 20.5.2009, lch. 21–29). Faoin reachtaíocht réime sin, ghlac an Coimisiún le sraith beart áirithe. Ar bhonn níos sainiúla, Treoir 2006/141/CE ón gCoimisiún an 22 Nollaig 2006 maidir le bainne foirmle do naíonáin agus bainne foirmle leantach agus ag leasú Treoir 1999/21/CE (IO L 401, 30.12.2006, lch. 1–33); Treoir 2006/125/CE ón gCoimisiún an 5 Nollaig 2006 maidir le bianna gránachbhunaithe próiseáilte agus bia do naíonáin agus do leanaí óga (IO L 339, 6.12.2006, lch. 16–35); Treoir 96/8/CE ón gCoimisiún an 26 Feabhra 1996 maidir le bianna a bhfuil beartaithe iad a úsáid in aistí bia fuinneamhshrianta chun críocha meáchan laghdú (IO L 55, 6.3.1996, lch. 22–26); Treoir 1999/21/CE ón gCoimisiún an 25 Márta 1999 maidir le bianna diaitéiteacha chun críoch speisialta míochaine (IO L 91, 7.4.1999, lch. 29–36); Rialachán (CE) Uimh. 41/2009 ón gCoimisiún an 20 Eanáir 2009 maidir le comhdhéanamh agus lipéadú earraí bia do dhaoine atá éadulangach ar ghlútan (IO L 16, 21.1.2009, lch. 3–5); Rialachán (CE) Uimh. 953/2009 ón gCoimisiún an 13 Deireadh Fómhair 2009 maidir le substaintí is féidir a chur le bianna a bhfuil beartaithe iad a úsáid chun críocha cothaitheacha áirithe, chun críocha sonracha cothaitheacha (IO L 269, 14.10.2009, lch. 9–19); Treoir 92/52/CEE ón gComhairle an 18 Meitheamh 1992 maidir le bainne foirmle do naíonáin agus bainne foirmle leantach a bheartaítear le honnmhairiú go dtí tríú tíortha (IO J L 179, 1.7.1992, lch. 129–130).

[2] Rialachán (CE) Uimh. 178/2002 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 28 Eanáir 2002 lena leagtar síos prionsabail agus ceanglais ghinearálta dhlí an bhia, lena mbunaítear an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia agus lena leagtar síos nósanna imeachta i dtaca le sábháilteacht bia, IO L 31, 1.2.2002, lch. 1–24.

[3] Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle agus an Choimisiúin, IO L 145, 31.5.2001, lch. 43–48.

[4] Rialachán (AE) Uimh. 1169/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Deireadh Fómhair 2011 maidir leis an soláthar faisnéise bia do thomhaltóirí, lena leasaítear Rialacháin (CE) Uimh. 1924/2006 agus (CE) Uimh. 1925/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, agus ag aisghairm Treoir 87/250/CEE ón gCoimisiún, Treoir 90/496/CEE ón gComhairle, Treoir 1999/10/CE ón gCoimisiún, Treoir 2000/13/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Treoracha 2002/67/CE agus 2008/5/CE ón gCoimisiún agus Rialachán (CE) Uimh. 608/2004 ón gCoimisiún, IO L 304, 22.11.2011, lch. 18–63.

[5] Rialachán (CE) Uimh. 258/97 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Eanáir 1997 maidir le bianna nuíosacha agus comhábhair bhia nuíosaigh, IO L 43, 14.2.1997, lch. 1–6.

[6] Rialachán (CE) Uimh. 1924/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Nollaig 2006 maidir le maímh chothaíochais agus sláinte a dhéantar maidir le bianna, IO L 404, 30.12.2006, lch. 9–25.

[7] Painéal EFSA ar Tháirgí Diaitéiteacha, Cothú agus Ailléirgí (NDA); Tuairim Eolaíochta maidir le tairseacha lachtóis in éadulaingt lachtóis agus galachtóiséime. Iriseán EFSA 2010; 8(9):1777. [29 lgh.]. doi:10.2903/j.efsa.2010.1777.

[8] Rialachán (CE) Uimh. 1272/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Nollaig 2008 maidir le haicmiú, lipéadú agus pacáistiú substaintí agus meascán, ag leasú agus ag aisghairm Treoracha 67/548/CEE agus 1999/45/CE, agus ag leasú Rialachán (CE) Uimh. 1907/2006, IO L 353, 31.12.2008, lch. 1–1355.