MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.Ábhar an togra

Baineann an togra seo leis an gcinneadh lena leagtar síos an seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais trí nós imeachta i scríbhinn a dhéanfaidh na Rannpháirtithe sa Socrú maidir leis na Creidmheasanna Onnmhairiúcháin arna dTacú go hOifigiúil (‘Socrú’) agus na Rannpháirtithe sa Tuiscint Earnála maidir le Creidmheasanna Onnmhairiúcháin le haghaidh Aerárthaí Sibhialta (‘Tuiscint Earnála maidir le hAerárthaí’ nó ‘ASU’) maidir leis na hiarrataí ó Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann (‘an Ríocht Aontaithe’) le bheith ina Rannpháirtí sa Socrú agus in ASU.

2.Comhthéacs an togra

2.1.An Socrú agus an Tuiscint Earnála maidir le hAerárthaí

Comhaontú oinigh is ea an Socrú a bhfuil sé d'aidhm aige creat a chur ar fáil lena bhféadfar na creidmheasanna onnmhairiúcháin a dtacaítear leo go hoifigiúil a úsáid go rianúil. Ciallaíonn sé sin, i gcleachtas, cothroime iomaíochta a bhunú (de bharr an iomaíocht a bheith bunaithe ar phraghas agus ar cháilíocht na n‑earraí agus na seirbhísí a onnmhairítear agus gan a bheith bunaithe ar na téarmaí airgeadais a chuirtear ar fáil), agus ag an am céanna oibriú chun deireadh a chur le fóirdheontais agus le saobhadh trádála a bhaineann le creidmheasanna onnmhairiúcháin a dtacaítear leo go hoifigiúil. (‘tacaíocht oifigiúil’). Tháinig an Socrú i bhfeidhm i mí Aibreáin 1978, agus is go ceann tréimhse éiginnte é.

An Tuiscint Earnála maidir le hAerárthaí, is í Iarscríbhinn III den Socrú í agus is é is aidhm di creat a chur ar fáil le haghaidh úsáid intuartha, chomhsheasmhach, thrédhearcach na gcreidmheasanna onnmhairiúcháin arna dtacú go hoifigiúil i ndáil le díol nó léasú aerárthaí agus earraí agus seirbhísí gaolmhara a shonraítear in Airteagal 4a) de ASU. Ar an gcaoi sin, féachann ASU freisin le cothroime iomaíochta a chothú le haghaidh na n‑onnmhairí in earnáil na n‑aerárthaí agus le deireadh a chur le fóirdheontais agus le saobhadh trádála a bhaineann leis an tacaíocht oifigiúil. Tháinig an Tuiscint Earnála maidir le hAerárthaí i bhfeidhm an 1 Feabhra 2011.

Tá an Socrú, lena n‑áirítear an Tuiscint Earnála maidir le hAerárthaí leabaithe in ECFE ó thaobh riaracháin de, agus cuireann Rúnaíocht ECFE um Chreidmheasanna tacaíocht ar fáil dó. Mar sin féin, ní Gníomhartha de chuid ECFE iad an Socrú ná an Tuiscint Earnála maidir le hAerárthaí.

Is Rannpháirtí é an tAontas Eorpach sa Socrú agus sa Tuiscint Earnála maidir le hAerárthaí – ní rannpháirtithe iad na Ballstáit – agus rinneadh an Socrú agus an Tuiscint a thrasuí san acquis communautaire de bhua Rialachán (AE) Uimh. 1233/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011. Dá bhrí sin, tá an Socrú agus an Tuiscint Earnála maidir le hAerárthaí ceangailteach de réir dlí, óir is é sin dlí an Aontais.

2.2.Rannpháirtithe sa Socrú agus Rannpháirtithe in ASU

Faoi láthair, tá deich rannpháirtí sa Socrú (‘Rannpháirtithe sa Socrú’): An Astráil, Ceanada, an tAontas Eorpach, an tSeapáin, an Chóiré, an Nua Shéalainn, an Iorua, an Eilvéis, an Tuirc agus na Stáit Aontaithe.

Tá deich rannpháirtí sa Tuiscint Earnála maidir le hAerárthaí (‘Rannpháirtithe in ASU’) agus tá an rannpháirtíocht sa ASU mórán mar an gcéanna leis an rannpháirtíocht sa Socrú. Níl de dhifríocht eatarthu ach gur rannpháirtí in ASU í an Bhrasaíl (ach ní Rannpháirtí sa Socrú í), agus nach bhfuil an Tuirc rannpháirteach in ASU (ach gur Rannpháirtí sa Socrú í).

Is trí chomhthoil a ghlacann rannpháirtithe sa Socrú agus rannpháirtithe ASU araon cinntí maidir le modhnuithe ar an Socrú, nó ar ASU.

I gcomhréir le hAirteagal 3 den Socrú, féadfaidh na Rannpháirtithe atá ann faoi láthair cuireadh a thabhairt do chomhaltaí eile ECFE agus do thíortha nach comhaltaí ECFE iad le bheith ina Rannpháirtithe. Féadfaidh rannpháirtí nach rannpháirtí é a bheith ina Rannpháirtí in ASU i gcomhréir leis na nósanna imeachta a leagtar amach i bhFoscríbhinn I a ghabhann le ASU.

Déanann an Coimisiún Eorpach ionadaíocht thar ceann an Aontais sna cruinnithe leis na Rannpháirtithe sa Socrú agus in ASU, agus déanann sé ionadaíocht sna nósanna imeachta i scríbhinn le haghaidh cinnteoireacht Rannpháirtithe sa tSocrú agus Rannpháirtithe in ASU freisin.

2.3.An gníomh atá beartaithe maidir le rannpháirtithe sa Socrú agus rannpháirtithe in ASU

Is é a bheadh sa ghníomh atá beartaithe stádas Rannpháirtí sa Socrú agus in ASU a cheadú don Ríocht Aontaithe, ós rud é go bhfuil iarrataí déanta ag an Ríocht Aontaithe (‘RA’) le bheith ina Rannpháirtí sa Socrú agus in ASU araon.

De thoradh gur fhág an Ríocht Aontaithe an tAontas Eorpach, níl aon ionadaíocht aici a thuilleadh sa Socrú agus in ASU. I litir dar dáta an 28 Eanáir 2021, d'iarr an Ríocht Aontaithe go ndéanfadh na rannpháirtithe ábhartha comhaontú foirmiúil chun an Ríocht Aontaithe a bheith ina Rannpháirtí sa dá ionstraim. Rinne Cathaoirleach an tSocraithe agus Rannpháirtithe in ASU iarrataí na Ríochta Aontaithe a scaipeadh an 29 Eanáir agus leag siad síos spriocdháta an 31 Márta 2021 do na Rannpháirtithe atá ann cheana freagra foirmiúil a thabhairt. I dteachtaireacht an Chathaoirligh an 11 Feabhra 2021, cuireadh síneadh leis an spriocdháta go dtí deireadh mhí na Bealtaine 2021.

Mar thoradh ar rannpháirtíocht na Ríochta Aontaithe sa Socrú agus in ASU a dheimhniú, níor mhór Airteagal 3 den Socrú agus Airteagal 3 de ASU a athrú, i.e. na forálacha ina liostaítear na Rannpháirtithe ábhartha.