MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1. Ábhar an togra

Is é atá sa chinneadh seo ón gCoimisiún togra le haghaidh cinneadh ón gComhairle maidir leis an seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais i gCoiste Ambasadóirí ACC-AE, i dtaca le leasú ar Chinneadh Uimh. 3/2019 maidir le bearta idirthréimhseacha de bhun Airteagal 95(4) den Chomhaontú Comhpháirtíochta idir an tAontas Eorpach agus Grúpa Stát na hAfraice, Mhuir Chairib agus an Aigéin Chiúin (ACC), a síníodh in Cotonou an 23 Meitheamh 2000 (‘Comhaontú Comhpháirtíochta Cotonou’ nó ‘CPA’) (‘cinneadh maidir le bearta idirthréimhseacha’). Leasaíodh Cinneadh Uimh. 3/2019 den chéad uair le Cinneadh Uimh. 2/2020 ó Choiste Ambasadóirí ACC-AE an 4 Nollaig 2020 chun síneadh a chur le cur i bhfeidhm Chomhaontú Comhpháirtíochta Cotonou go dtí an 30 Samhain 2021. Tá sé beartaithe ag an gCoimisiún síneadh breise a chur le cur i bhfeidhm fhorálacha Chomhaontú Comhpháirtíochta Cotonou ina n‑iomláine go dtí an 30 Meitheamh 2022, nó go dtí teacht i bhfeidhm nó cur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe Comhpháirtíochta nua idir an tAontas agus Stáit ACC, cibé acu is túisce.

2.Comhthéacs an togra

2.1.Comhaontú Comhpháirtíochta Cotonou

Is é Comhaontú Comhpháirtíochta Cotonou an creat a bhí i bhfeidhm le haghaidh chaidreamh an Aontais le 79 dtír ACC ó bhí 2000 ann. Tugadh an Comhaontú i gcrích ar feadh tréimhse 20 bliain, ón 1 Márta 2000 go dtí an 29 Feabhra 2020. Athbhreithníodh é ina dhiaidh sin in 2005 agus in 2010.

Le Cinneadh Uimh. 3/2019 ó Choiste Ambasadóirí ACC-AE an 17 Nollaig 2019, cuireadh síneadh le cur i bhfeidhm fhorálacha Chomhaontú Comhpháirtíochta Cotonou go dtí an 31 Nollaig 2020 nó go dtí teacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe nua idir an tAontas agus Stáit ACC, cibé acu is túisce. Leasaíodh Cinneadh Uimh 3/2019 den chéad uair le Cinneadh Uimh. 2/2020 ó Choiste Ambasadóirí ACC-AE an 4 Nollaig 2020 lena cuireadh síneadh le cur i bhfeidhm Chomhaontú Comhpháirtíochta Cotonou go dtí an 30 Samhain 2021.

Cuireadh tús leis an gcaibidlíocht i dtreo Chomhaontú Comhpháirtíochta ACC-AE nua i mí Mheán Fómhair 2018. An 15 Aibreán 2021, chuir na príomh‑idirbheartaithe a gcuid inisealacha le téacs an Chomhaontaithe Comhpháirtíochta nua idir an tAontas agus comhaltaí Eagraíocht na Stát san Afraic, i Muir Chairib agus san Aigéan Ciúin (OACPS). Ina dhiaidh sin sheol an Coimisiún a thogra chuig an gComhairle lena shíniú. Rinneadh an chaibidlíocht a athoscailt, áfach, agus tá sí ar siúl go fóill maidir le cineál dlíthiúil an chomhaontaithe. Is léir anois nach mbeidh de thoradh ar an gcaibidlíocht Comhaontú nua a bheidh réidh le cur i bhfeidhm faoin dáta éaga atá ann faoi láthair maidir le cur i bhfeidhm Chomhaontú Comhpháirtíochta Cotonou an 30 Samhain 2021. D’fhágfadh an cás sin go mbeadh folús i gcaidreamh AE-ACC is gá a líonadh.

2.2.Comhairle Airí ACC-AE

Is comhlacht é Comhairle Airí ACC-AE ar leibhéal aireachta, arna bhunú leis an gComhaontú (Airteagal 15 CPA). Sa chomhairle, ar thaobh amháin, tá comhaltaí Chomhairle an Aontais Eorpaigh agus comhaltaí an Choimisiúin Eorpaigh agus, ar an taobh eile, tá comhalta rialtais de gach Stát ACC. Áirítear ar fheidhmeanna Chomhairle na nAirí, le cois nithe eile, na cinntí is gá a ghlacadh chun CPA a chur chun feidhme agus a chur i gcrích. Glacann Comhairle na nAirí a cinntí de chomhthoil na bPáirtithe. Chun go mbeidh na cinntí bailí, ní mór (i) leathchuid de chomhaltaí Chomhairle an Aontais Eorpaigh (i.e. 14 Aire ó Bhallstáit an Aontais), (ii) aon chomhalta amháin den Choimisiún, agus (iii) dhá thriain de na comhaltaí a dhéanann ionadaíocht ar rialtais Stáit ACC (i.e. comhaltaí rialtais ó 55 stát ACC éagsúla) a bheith i láthair.

2.3.Bearta idirthréimhseacha

Seo a leanas Airteagal 95(4), an dara fomhír de CPA: ‘Glacfaidh Comhairle na nAirí aon bheart idirthréimhseach a d’fhéadfadh gá a bheith leis go dtí go dtiocfaidh an Comhaontú nua i bhfeidhm’. De réir Airteagal 95(4) an dara fomhír CPA, féadtar bearta idirthréimhseacha a chur i bhfeidhm chun síneadh a chur le cur i bhfeidhm CPA ina iomláine, nó codanna de, go dtí dáta chur i bhfeidhm an Chomhaontaithe nua (cur i bhfeidhm sealadach nó teacht i bhfeidhm). Chun leanúnachas dlíthiúil, polaitiúil agus institiúideach le ACC a choimeád, ós rud é nach dtiocfaidh an Comhaontú nua i bhfeidhm roimh dhul in éag an chreata dhlíthiúil atá ann faoi láthair, is gá síneadh a chur leis na bearta idirthréimhseacha arna nglacadh d’fhonn leanúint de chur i bhfeidhm an Chomhaontaithe atá ann faoi láthair.

2.4.Bearta idirthréimhseacha á leasú ag Coiste Ambasadóirí ACC-AE

I gcomhréir le hAirteagal 95(4) CPA, tá an cinneadh maidir le bearta idirthréimhseacha le glacadh ag Comhairle Airí ACC-AE. Mar sin féin, de bhun Airteagal 15(4) CPA, féadfaidh Comhairle na nAirí cumhachtaí a tharmligean chuig Coiste Ambasadóirí ACC-AE. Chuige sin, an 23 Bealtaine 2019 tharmlig Comhairle na nAirí an chumhacht chun an cinneadh maidir le bearta idirthréimhseacha a ghlacadh chuig Coiste Ambasadóirí ACC-AE. De bhun Airteagal 16(2) CPA, féadfaidh Coiste Ambasadóirí ACC-AE cinntí a ghlacadh nó a leasú atá ceangailteach ar na páirtithe de réir an tsainordaithe a thug Comhairle na nAirí dó. De réir Airteagal (1) de Rialacha Nós Imeachta Choiste na nAmbasadóirí, tiocfaidh an coiste le chéile go rialta, go háirithe chun cruinnithe Chomhairle na nAirí a ullmhú agus i gcás inar gá, arna iarraidh sin ag ceann de na páirtithe. Ó tharla go bhfuil an tsaoirse sin ann, féadfaidh Coiste na nAmbasadóirí a áirithiú go nglacfar an leasú ar an gcinneadh maidir le bearta idirthréimhseacha go tráthúil agus tráth nach déanaí ná lár mhí na Samhna 2021. Dá bhrí sin, ag cruinniú de Choiste Ambasadóirí ACC-AE, tá an leasú ar an gcinneadh maidir le bearta idirthréimhseacha (‘an gníomh atá beartaithe’) le glacadh ag an gCoiste. Is é is cuspóir don ghníomh atá beartaithe síneadh breise a chur le cur i bhfeidhm Chomhaontú Comhpháirtíochta Cotonou, ina iomláine, go dtí an 30 Meitheamh 2022, nó go dtí teacht i bhfeidhm nó cur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe Comhpháirtíochta nua idir an tAontas agus Stáit ACC, cibé acu is túisce.

3.An seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais