MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

Tháinig Coinbhinsiún Stócólm ar Thruailleáin Orgánacha Mharthanacha (an Coinbhinsiún) i bhfeidhm an 17 Bealtaine 2004. Formheasadh é le Cinneadh ón gComhairle an 14 Deireadh Fómhair 2004, thar ceann an Chomhphobail Eorpaigh, maidir le Coinbhinsiún Stócólm ar Thruailleáin Orgánacha Mharthanacha (2006/507/CE) agus tháinig sé i bhfeidhm maidir leis an gComhphobal Eorpach an 14 Feabhra 2005. Is é is aidhm don Choinbhinsiún sláinte an duine agus an comhshaol a chosaint ar thruailleáin orgánacha mharthanacha (POPanna). Cuirtear creat ar fáil leis an gCoinbhinsiún, creat atá bunaithe ar phrionsabal an réamhchúraim, chun deireadh a chur le táirgeadh, úsáid, allmhairiú agus onnmhairiú POPanna, maidir lena láimhseáil agus lena ndiúscairt go sábháilte agus le scaoileadh POPanna áirithe a tháirgtear go neamhbheartaithe a dhíothú nó a laghdú.

Le Rialachán (AE) 2019/1021 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle cuirtear chun feidhme i ndlí an Aontais na gealltanais a leagtar amach sa Choinbhinsiún agus sa Phrótacal a ghabhann le Coinbhinsiún 1979 ar Thruailliú Aeir Trasteorann Fadraoin maidir le Truailleáin Orgánacha Mharthanacha (an Prótacal), arna fhormheas le Cinneadh 259/2004/CE ón gComhairle.

Bunaíodh Comhdháil na bPáirtithe de bhun Airteagal 19 den Choinbhinsiún agus is é comhlacht rialaithe Choinbhinsiúin Stócólm. Uair gach dhá bhliain is gnách leis an gcomhlacht sin teacht le chéile, chun faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme an Choinbhinsiúin. Chomh maith leis sin, déanann sé athbhreithniú ar cheimiceáin a chuireann an Coiste Athbhreithnithe Truailleán Orgánach Marthanach faoina bhráid chun a measta (CAPOP).

I gcomhréir le hAirteagal 8(1) den Choinbhinsiún, chuir Páirtí faoi bhráid na Rúnaíochta togra chun aigéad sulfónach sárfhluaraiheacsáin (PFHxS), a shalainn agus a chomhdhúile a bhaineann le PFHxS a liostú in Iarscríbhinn A a ghabhann leis an gCoinbhinsiún, togra a ndearna CAPOP a athbhreithniú de réir Airteagal 8(3) agus (4). Mhol CAPOP do Chomhdháil na bPáirtithe chun aigéad sulfónach sárfhluaraiheacsáin (PFHxS), a shalainn agus a chomhdhúile a bhaineann le PFHxS a liostú in Iarscríbhinn A gan díolúintí sonracha. Is faoi rialú Airteagal 22 den Choinbhinsiún atá an nós imeachta um leasuithe ar Iarscríbhinní a ghlacadh.

I gcomhréir le hAirteagal 23 den Choinbhinsiún, is aon vóta amháin atá ag gach Páirtí. Mar sin féin, i dtaca le heagraíochtaí réigiúnacha comhtháite eacnamaíochta – an tAontas Eorpach, mar shampla – feidhmíonn na heagraíochtaí sin a gceart chun vótáil le líon vótaí is ionann agus líon a mBallstát atá ina bpáirtithe sa Choinbhinsiún.

Ag an deichiú gnáthchruinniú, measfaidh Comhdháil na bPáirtithe cinneadh a ghlacadh maidir le haigéad sulfónach sárfhluaraiheacsáin (PFHxS), a shalainn agus a chomhdhúile a bhaineann le PFHxS, a liostú in Iarscríbhinn A (díothú), in Iarscríbhinn B (srianadh) agus/nó in Iarscríbhinn C (táirgeadh neamhbheartaithe) a ghabhann leis an gCoinbhinsiún.

Is é an éifeacht atá leis an liostú in Iarscríbhinn A, B agus/nó C go mbeidh na ceimiceáin faoi réir bearta atá dírithe ar tháirgeadh agus ar úsáid na gceimiceán sin a dhíothú nó ar shrian a chur orthu, lena n‑áirítear scaoileadh POPanna a tháirgtear go neamhbheartaithe a laghdú nó a dhíothú.

Beidh an gníomh atá beartaithe ina cheangal ar na páirtithe i gcomhréir le hAirteagal 22(4) den Choinbhinsiún, lena bhforáiltear maidir leis an méid seo a leanas: ‘Beidh moladh, glacadh agus teacht i bhfeidhm na leasuithe ar Iarscríbhinní A, B nó C faoi réir na nósanna imeachta céanna agus a bhaineann le moladh, glacadh agus teacht i bhfeidhm iarscríbhinní breise ar an gCoinbhinsiún, ach amháin nach dtiocfaidh leasú ar Iarscríbhinn A, B nó C i bhfeidhm maidir le haon Pháirtí a dhéanann dearbhú maidir leis na hIarscríbhinní sin a leasú i gcomhréir le mír 4 d’Airteagal 25, agus aon leasú den sórt sin, tiocfaidh sé i bhfeidhm maidir leis an bPáirtí sin an nóchadú lá tar éis thaisceadh a ionstraime daingniúcháin, a ghlactha, a fhormheasa nó a aontachais leis an taisce i ndáil leis an leasú sin.’

Ní úsáidtear aigéad sulfónach sárfhluaraiheacsáin (PFHxS), a shalainn agus a chomhdhúile a bhaineann le PFHxS, san Aontas Eorpach d’aon turas ach féadfaidh na ceimiceáin a bheith ann mar eisíontas i gcúr comhraic dóiteáin de bhunús fluairín agus in aigéad sulfónach sárfhluarochtáin (PFOS). Maidir le PFHxS a bheith in PFOS, ba cheart a thabhairt faoi deara go liostaítear PFOS in Iarscríbhinn B a ghabhann le Coinbhinsiún Stócólm agus in Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán (AE) 2019/1021, rialachán agus coinbhinsiún lena toirmiscfear PFOS a úsáid san Aontas cé is moite dá úsáid mar shochtach ceocháin i bplátáil chrua-chrómiam go dtí 2025. Cuireadh deireadh le húsáid PFOS de réir a chéile i mbeagnach gach Ballstát.

Baineann an togra seo leis an gcinneadh lena mbunaítear an seasamh atá le glacadh thar ceann an Aontais ag Comhdháil Pháirtithe Choinbhinsiún Stócólm i dtaca le cinneadh a mheastar a ghlacfar maidir le hIarscríbhinn A a leasú trí aigéad sulfónach sárfhluaraiheacsáin (PFHxS), a shalainn agus a chomhdhúile a bhaineann le PFHxS a liostú. Má dhéanann Comhdháil na bPáirtithe i gCoinbhinsiún Stócólm cinneadh chun PFHxS a liostú in Iarscríbhinn A, ceanglófar ar na Páirtithe sa Choinbhinsiún na bearta is gá a ghlacadh chun úsáid PFHxS ina gcríoch a dhíothú nó srian a chur lena úsáid, i gcomhréir lena n‑oibleagáidí faoin gCoinbhinsiún. Chun cinneadh an Aontais a chur chun feidhme, molfaidh an Coimisiún gníomh tarmligthe chun leasú a dhéanamh ar Iarscríbhinn I a ghabhann leis an Rialachán maidir le POPanna chun aigéad sulfónach sárfhluaraiheacsáin (PFHxS), a shalainn agus a chomhdhúile a bhaineann le PFHxS a áireamh. Beidh toirmeasc ar na substaintí sin a tháirgeadh agus a úsáid san Aontas.