DOICIMÉAD INMHEÁNACH OIBRE DE CHUID AN CHOIMISIÚIN ACHOIMRE FEIDHMIÚCHÁIN AR AN MEASÚNÚ TIONCHAIR A ghabhann leis an doiciméad Togra le haghaidh rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 261/2004 lena mbunaítear comhrialacha maidir le cúiteamh agus cúnamh do phaisinéirí sa chás nach gceadaítear dóibh bordáil agus sa chás ina gcuirtear eitiltí ar ceal nó go gcuirtear moill fhada orthu, agus Rialachán (CE) Uimh. 2027/97 maidir le dliteanas aeriompróirí i gcás tionóiscí /* SWD/2013/063 final */





1. An fhadhb a shainiú 1.1. Nádúr na faidhbe Is minic a theipeann ar aerlínte na cearta a thabhairt do phaisinéirí atá siad i dteideal a fháil i gcás nach gceadaítear dóibh bordáil, nó i gcás moilleanna fada, cealúchán nó bagáiste a míláimhseáladh, go háirithe faoi Rialachán (CE) Uimh 261/2004[1] ("an Rialachán") agus faoi Rialachán (CE) Uimh 2027/97[2]. 1.2. Cúiseanna is bonn leis an bhfadhb 1.2.1. Forfheidhmiú ar fud na hEorpa nach bhfuil éifeachtach go leor ná aonfhoirmeach go leor Níl an córas forfheidhmithe atá i bhfeidhm faoi láthair éifeachtach go leor ná ní chuirtear i bhfeidhm ar bhealach atá aonfhoirmeach é ar fud an AE. Sainaithníodh trí phríomhcheist: (a) Leis na limistéir liatha atá i Rialachán 261/2004 cruthaítear neamhchinnteacht dhlíthiúil a chuireann bac ar fhorfheidhmiú cuí ceart aerphaisinéirí agus dá thoradh sin is iomaí díospóid a éiríonn idir aeriompróirí agus paisinéirí. (b) Tá beartais smachtbhannaí ann atá neamhréireach agus nach bhfuil éifeachtach go leor: cheal comhordaithe fhoirmiúil, cuireann na comhlachtaí náisiúnta forfheidhmithe éagsúla (CNFanna) beartais difriúla smachtbhannaí i bhfeidhm agus léirmhíníonn siad ar bhealaí difriúla codanna éagsúla de Rialachán 261/2004. Níl sé de cheanglas ar aon chomhlacht forfheidhmiúcháin ar leith forálacha Rialachán 2027/97 (ná Coinbhinsiún Montreal[3]) a fhorfheidhmiú maidir le bagáiste a míláimhseáladh. (c) Próisis uireasacha maidir le láimhseáil gearán agus modhanna neamhleora maidir le héilimh aonair ar chúiteamh: bíonn deacrachtaí praiticiúla ag mórán paisinéirí agus gearán á dhéanamh acu le haeriompróir. 1.2.2. Cuid de na costais a bhaineann le hoibleagáidí an Rialacháin, ní spreagadh ar bith iad chun cearta paisinéirí a chomhlíonadh Níl aerlínte ábalta na costais agus na rioscaí (a bhaineann le cúram agus cúiteamh) a sheasamh ná a thomhas i gcásanna áirithe: (a) ón taithí a fuarthas le scamall an luaithrigh bholcánaigh in Aibreán 2010 léiríodh go bhféadfadh riosca a bheith ann do chobhsaíocht airgeadais iompróirí cheal teorainn ama a bheith ar dhliteanas na n‑iompróirí i gcás imeachtaí urghnácha a mhairfidh ar feadh tréimhse fada. (b) níl costais áirithe maidir le cúram/cúnamh i gcomhréir le hioncam iompróirí i gcás oibríochtaí ar mhionscála. (2) Tá éifeacht láidir dídhreasaithe ag gnéithe áirithe den chúiteamh airgeadais: (a) Ní féidir cuid mhaith de na moilleanna a réiteach laistigh den tairseach ama reatha de 3 uair an chloig nuair a thagann ceart chun cúitimh i bhfeidhm. (b) D'fhéadfadh na suimeanna caighdeánaithe cúitimh lena ndéantar cailliúint ama atá coiteann don uile phaisinéir a chúiteamh, luach na ndamáistí arna dtabhú ag paisinéirí a shárú[4]. (3) Tá aerlínte faoi dhliteanas maidir le cúram agus cúiteamh fiú nuair is tríú páirtithe is cúis leis an gcur isteach ar na heitiltí, ach de thoradh forálacha náisiúnta agus conarthacha, cuirtear bac ar aeriompróirí a gcuid costas a fháil ar ais ó thríú páirtithe freagracha. Ní fhaigheann na páirtithe sin dreasacht eacnamaíoch ar bith chun bearta a dhéanamh a laghdódh a mhinice a chuirfí isteach ar eitiltí sa dóigh sin nó a dhéine a bheadh na cásanna sin. 2. Anailís ar choimhdeacht Ar an gcéad dul síos, tá raon feidhme na mBallstát an‑teoranta i ndáil le gníomhú leo féin chun tomhaltóirí a chosaint, toisc nach gceadaítear aon raon feidhme dóibh le Rialachán 1008/2008 maidir le hAerseirbhísí[5] chun breis ceanglas a chur ar aeriompróirí an Chomhphobail atá ag iarraidh seirbhísí a oibriú laistigh den AE. Ar an dara dul síos, tagraíonn formhór na bhfadhbanna arna sainaithint thuas do na héagsúlachtaí i gcur i bhfeidhm/i bhforfheidhmiú Rialachán 261/2004 ar fud na mBallstát agus as sin déantar lagú ar chearta paisinéirí agus lagú ar chothroime iomaíochta idir aeriompróirí. Is le hidirghabháil chomhordaithe an AE amháin a thabharfar aghaidh ar na fadhbanna sin. 3. Cuspóirí beartais I bhfianaise na bhfadhbanna arna sainaithint thuas agus de bhun Airteagal 100(2) den CFAE, is é cuspóir ginearálta an tionscnaimh seo leas aerphaisinéirí a chur chun cinn trína áirithiú go gcomhlíonann aeriompróirí ardleibhéal cosanta d'aerphaisinéirí nuair a chuirtear isteach ar eitiltí, agus a áirithiú ag an am céanna go bhfeidhmíonn aeriompróirí faoi choinníollacha comhchuibhithe i margadh léirscaoilte. Is féidir an cuspóir thuas a iompú ina gcuspóirí níos sonraí: 1. Forfheidhmiú éifeachtach agus comhsheasmhach ceart paisinéirí a áirithiú ar fud an AE trí na nithe seo a leanas a dhéanamh: 1.1. Soiléiriú a dhéanamh ar shainmhínithe agus ar phríomhphrionsabail atá mar bhunús ag cearta paisinéirí agus na cearta sin a shimpliú; 1.2. Beartas smachtbhannaí atá éifeachtach agus comhsheasmhach a áirithiú; 1.3. Próisis láimhseála gearán agus modhanna sásaimh do phaisinéirí atá éifeachtach a áirithiú 2. Tionchair dhídhreasaithe ar aerlínte a laghdú maidir le costais áirithe a ghabhann leis an Rialachán: 2.1. A áirithiú go gcumhdaítear rioscaí atá teoranta ó thaobh ama agus/nó méide de sna hoibleagáidí ar aerlínte maidir le cearta paisinéirí; 2.2. A áirithiú nach dtabharfadh cúiteamh airgeadais i gcásanna áirithe ar aerlínte gan na rialacha a chomhlíonadh; 2.3. A áirithiú go spreagtar tríú pháirtithe chun aghaidh a thabhairt ar na cúiseanna le cur isteach ar thaisteal i gcás ina bhfuil siadsan freagrach astu. 4. Roghanna Beartais 4.1. Cineálacha féideartha idirghabhála AE Cuireadh i leataobh go luath sa mheasúnú dhá idirghabháil fhéideartha ar leibhéal an AE arna moladh ag páirtithe leasmhara: · Thiocfadh laghdú substaintiúil ar an leibhéal cosanta do chearta paisinéirí mar thoradh ar an Rialachán a aisghairm. · Ní bheadh ciste tionscail do na costais ar fad a bhaineann le cúram agus cúiteamh chomh héifeachtúil céanna (go háirithe maidir le hathródú) agus chuirfeadh sé leis na costais riaracháin. · Is léir ó na hábhair treorach agus geallúintí deonacha atá ann cheana nach bhfuil mórán scóipe ann tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh trí bhearta neamh‑rialúcháin. Nuashonrú ar chreat rialúcháin reatha an AE an t‑aon fhoirm idirghabhála AE a d'fhéadfadh aghaidh a thabhairt ar phríomhchúiseanna na bhfadhbanna a sainaithníodh. 4.2. Scagadh tosaigh ar na bearta beartais Cuireadh i leataobh le scagadh tosaigh na bearta beartais nár thug sochair sách ard i gcomparáid lena gcostas agus a míbhuntáistí. Cuireadh san áireamh sa scagadh sin tuairimí páirtithe leasmhara, comhoiriúnacht phraiticiúil agus dhlíthiúil, éifeachtacht agus comhlántacht. Rinneadh measúnú ar na bearta beartais i gcomhthéacs phrionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta freisin. 4.3. Cur síos ar na roghanna beartais Tá na roghanna beartais atá á meas éagsúil ó thaobh na comhbhabhtála arna roghnú idir forfheidhmiú níos láidre agus dreasachtaí eacnamaíocha coigeartaithe d'aerlínte: cé gur dreasacht i gcoinne comhlíonta atá i gcostais níos airde d'aerlínte, is spreagadh chun comhlíonta é beartas níos láidre smachtbhannaí. Dá bhrí sin, i gcás ina bhfuil na costais níos airde de thoradh oibleagáidí an Rialacháin, is gá beartas forfheidhmithe níos doichte a bheith ann agus comhordú níos fearr a dhéanamh air, agus a mhalairt: (1) Díriú ar dhreasachtaí eacnamaíocha: díriú ar chostais a laghdú trí árachas roghnach a thairiscint do phaisinéirí in áit cuid de na hoibleagáidí maidir le cúram (i.e. lónadóireacht, cóiríocht). (2) Cothromaíocht a dhéanamh idir beartas forfheidhmithe níos láidre agus dreasachtaí eacnamaíocha: comhordú láidir ar chomhlachtaí náisiúnta forfheidhmithe. Dhá rogha mhalartacha chun costais a laghdú: (a) An tairseach ama maidir le ceart chun cúitimh i gcás moilleanna a mhéadú ó thrí uair an chloig go dtí ar a laghad cúig uair an chloig; (b) Nó raon feidhme "imthosca urghnácha" a fhairsingiú ionas go gcuimseofaí formhór fabhtanna teicniúla. Rinneadh measúnú ar fhoroghanna malartacha de rogha 2 maidir le modhnú a dhéanamh ar na suimeanna cúitimh agus/nó tuilleadh modhnaithe ar na tairseacha ama maidir le cúiteamh i gcás moilleanna (e.g. an tairseach a chur ag brath ar fhad na heitilte). (3) Díriú ar fhorfheidhmiú: díríonn rogha 3 go hiomlán ar fhorfheidhmiú níos láidre ag na comhlachtaí náisiúnta forfheidhmithe agus déantar soiléiriú ar na cearta atá ag paisinéirí cheana chun iad a chur chun feidhme ar bhealach níos éifeachtaí. (4) Forfheidhmiú lárnaithe: díríonn rogha 4 go hiomlán ar bheartas forfheidhmithe AE atá cumhachtach agus lárnaithe a chaithfidh frithghníomhú in aghaidh dreasachtaí diúltacha a bhaineann le costas an chomhlíonta. || Rogha 1 || Rogha 2a || Rogha 2b || Rogha 3 || Rogha 4 Forfheidhmiú feabhsaithe || Comhordú "éadrom" || Comhordú "meánach" || Comhordú "meánach" + ceanglas acmhainne || Comhordú "láidir" Conas? || - Sreabhadh níos fearr faisnéise idir CNFanna agus an Coimisiún - forfheidhmiú ginearálta agus láimhseáil gearán a scaradh óna chéile || - Féadfaidh an Coimisiún a iarraidh ar CNFanna imscrúduithe a dhéanamh - Féadfaidh coiste foirmeálta cinneadh a dhéanamh i dtaobh comhnósanna imeachta (e.g. aistriú gearán, malartú faisnéise) - forfheidhmiú agus láimhseáil gearán a scaradh óna chéile || De bhreis ar rogha 2: ceanglas ar aerlínte ionadaí a bheith acu i ngach aerfort a bheadh inniúil ar chinntí a dhéanamh maidir le cúram agus cúiteamh || Comhlacht forfheidhmithe AE: - bheadh CNFanna ina bhfochuideachtaí den chomhlacht lárnach - forfheidhmiú ginearálta agus láimhseáil gearán a scaradh óna chéile Dreasachtaí/Dídhreasachtaí Eacnamaíocha || Costas Íseal || Costas Meánach || Costas Ard || Costas Ard Cúram || -Árachas roghnach do phaisinéirí || - Teorainn ama ar chóiríocht i gcás imeachtaí urghnácha a mhaireann ar feadh tréimhse fada - Páirtmhaolú d'oibríochtaí ar mhionscála || - Ciste tionscail d'imeachtaí urghnácha a mhaireann ar feadh tréimhse fada || - Ciste tionscail (féach rogha 3) - ceart chun athródaithe i gcás moille fada Íocaíochtaí cúitimh || Ceart chun cúitimh as moill níos faide ná 5 uair an chloig. || Ceart chun cúitimh as moill níos faide ná 5 uair an chloig. || Ceart chun cúitimh as moill níos faide ná 3 uair an chloig. || Ceart chun cúitimh as moill níos faide ná 3 uair an chloig. || Ceart chun cúitimh as moill níos faide ná 3 uair an chloig. Sainmhíniú docht ar imthosca urghnácha || Sainmhíniú docht ar imthosca urghnácha || Raon feidhme níos leithne d’imthosca urghnácha (lena n‑áirítear fabhtanna teicniúla) || Sainmhíniú docht ar imthosca urghnácha || Sainmhíniú docht ar imthosca urghnácha Cnapshuimeanna laghdaithe mar chúiteamh le béim ar achair ghairide || Tuilleadh foroghanna malartacha: suimeanna cúitimh a laghdú nó gan iad a laghdú - tairseacha ama aonair nó iolracha do chúiteamh as moilleanna || Dhá fhorogha mhalartacha: suimeanna cúitimh a laghdú nó gan iad a laghdú || Cnapshuimeanna neamhathraithe mar chúiteamh || Cnapshuimeanna neamhathraithe mar chúiteamh Tréithe comhchoiteanna || - Soiléiriú ar chearta maidir le nasceitiltí a chailleadh, athsceidealú roimh ré, trealamh luaineachta, moilleanna ar an tarmac agus beartas maidir le "neamhláithreacht" - Comhlacht forfheidhmithe do na cearta atá ann cheana i gcás bagáiste a míláimseáladh - Nósanna imeachta íosta d'aerlínte maidir le láimhseáil gearán - Comhroinnt dualgas le tríú páirtithe 5. Anailís ar na tionchair 5.1. Tionchair eacnamaíocha Tionchar ar bheartais forfheidhmithe I gcás gach rogha, bheadh an beartas forfheidhmithe – a bhunaítear faoi láthair ar ghearáin aonair go príomha – níos éifeachtúla ach ról níos réamhghníomhaí a ghlacadh trína sheiceáil go bhfuil lámhleabhair, téarmaí agus coinníollacha agus pleananna teagmhasacha aerlínte i gcomhréir le cearta paisinéirí. Éiríonn an comhordú níos láidre idir bheartais náisiúnta forfheidhmithe ó rogha 1 go rogha 4 ach is gnách leis na costais riaracháin ghaolmhara dul i méid chomh maith. Soiléiriú agus simpliú ar chearta I gcás gach rogha, déantar soiléiriú ar na cearta atá ann cheana ag aerphaisinéirí, go háirithe maidir le coincheap na n‑imthosca urghnácha, lena gcuirtear srian ar réimse an léirmhínithe. Faoi rogha 2 agus rogha 4, déantar na cearta a shimpliú níos mó leis an mbeart a fhágfaidh go gcuirfí cúram ar fáil i bhfoirm béilí agus sólaistí i gcónaí tar éis moille dhá uair an chloig, beag beann ar fhad na heitilte ná ar bhunús na moille ar an taistealaí. Tionchar ar chostas an chomhlíonta Is féidir achoimre a dhéanamh i slí shimplí ar an tionchar ar chostas an chomhlíonta d'aerlínte mar seo: · de réir rogha 1, laghdófaí an costas comhlíonta go mór; tionchar teoranta a bheadh ag imeacht urghnách a mhairfidh ar feadh tréimhse fada; agus costais chosúla a bheadh ar iompróirí réigiúnacha. · de réir rogha 2 (agus a foroghanna malartacha), bheadh an costas cosúil leis an mbunrogha ach ba lú an baol go rachadh an costas in airde sa chás go mbeadh cúiteamh á éileamh ag níos mó paisinéirí nó i gcás imeachta urghnách a mhairfidh ar feadh tréimhse fada; bheadh an costas ar iompróirí réigiúnacha cosúil leis an gcostas ar chineálacha eile aerlínte. · de réir rogha 3 agus rogha 4, bheadh an costas cosúil leis an mbunrogha, ach bheadh is mó an seans go rachadh an costas in airde sa chás go mbeadh cúiteamh á éileamh ag níos mó paisinéirí; bheadh teorainn ar fhorbairtí costais i gcás imeachta urghnách a mhairfidh ar feadh tréimhse fada; ach bheadh an costas ar iompróirí réigiúnacha fós an‑ard i gcomhréir lena n‑ioncam. Tionchar na bpacáistí iomlána beartas i gcomparáid leis an gcás bunlíne || Costas iomlán ag an ráta éilimh reatha (toimhdítear méadú mall le himeacht ama) || Uaschostas teoiriciúil an Rialacháin (dá n‑éileodh gach paisinéir a bhí i dteideal cúitimh é) || Glanluach láithreach (2015-2025) sna milliúin EUR || athrú mar % i gcomparáid leis an mbunrogha || Glanluach láithreach (2015-2025) sna milliúin EUR || athrú mar % i gcomparáid leis an mbunrogha Bunrogha || 10.4 || - || 23.6 || - Rogha 1 || 2.1 || -80% || 8.0 || -66% Rogha 2a (leibhéil chúitimh neamhathraithe) || 9.8 || -6% || 18.4 || -22% Rogha 2b (leibhéil chúitimh neamhathraithe) || 9.6 || -8% || 17.5 || -26% Rogha 3 || 11.3 || +9% || 26.0 || +10% Rogha 4 || 11.6 || +12% || 26.2 || +11% Foinse: Steer Davies Gleave + meastacháin an Choimisiúin D'fhéadfadh aerfoirt agus páirtithe leasmhara eile cuid de na costais ar aerlínte a roinnt toisc go dtugtar féidearthachtaí feabhsaithe d'aerlínte cúiteamh a éileamh as costais arna dtabhú ó thríú páirtithe atá freagrach as moilleanna nó cealuithe. Tionchair eacnamaíocha eile Tá an tionchar ar FBManna[6] an‑teoranta toisc nach mbaineann an Rialachán seo ach le líon beag díobh. Bhainfeadh a bhformhór fónamh as na bearta sonracha a moladh d'oibríochtaí ar mhionscála i rogha 2. Le gach rogha beartais cruthaítear roinnt costas nua riaracháin d'aerlínte (costais a bhaineann le pleananna teagmhasacha a réiteach go príomha) agus do chomhlachtaí náisiúnta forfheidhmithe (costais a bhaineann le beartas forghníomhach a chur chun feidhme go príomha a d’fhéadfaí a chúiteamh trí líon na ngearán a laghdú). 5.2. Tionchair shóisialta 5.2.1. Tionchar ar thomhaltóirí Tá tréithe comhchoiteanna ag na roghanna go léir: · Forfheidhmiú feabhsaithe ceart paisinéirí (bagáiste san áireamh) · Modhanna feabhsaithe chun éilimh aonair a fhorfheidhmiú. · Soiléiriú agus neartú ar chearta i mórán cásanna Laghdaítear go suntasach le rogha 1 na hoibleagáidí ar aerlínte seachas ar phaisinéirí nuair a chuirtear isteach ar thaisteal. Cé gur féidir le paisinéirí árachas a roghnú de réir mar a oireann dá gcás aonair féin, i bhfianaise an ráta ísil tarlaithe moilleanna agus cealuithe, d’fhéadfadh sé nach dtuigfeadh cuid mhór paisinéirí an gá atá le hárachas mar é. De réir rogha 2, neartaítear na hoibleagáidí maidir le cúram agus cúnamh, ach déantar laghdú áirithe ar an gceart chun cúiteamh airgeadais a éileamh. Ina theannta sin, níl cosaint chomh maith céanna ann do phaisinéirí i gcás imeachtaí urghnácha a mhairfidh ar feadh tréimhse fada (seachas paisinéirí faoi mhíchumas luaineachta) ná do phaisinéirí ar eitiltí réigiúnacha[7]. Déantar e seo a chúiteamh áfach trí fhorfheidhmiú feabhsaithe ar na cearta atá ann cheana (féach thuas). Is iomaí buntáiste atá i rogha 3 agus rogha 4 do phaisinéirí cosúil le hatreisiú agus forfheidhmiú feabhsaithe ar a gcearta. D'fhéadfadh, áfach, praghsanna beagán níos airde a bheith ar thicéid dá thoradh agus beidh ar cháiníocóirí cuid den chostas forfheidhmithe ardaithe a íoc. 5.2.2. Tionchar ar fhostaíocht Tá an tionchar ar fhostaíocht teoranta go fóill toisc go ndírítear go príomha ar bharr feabhais a chur ar na cearta atá ag paisinéirí cheana agus ar fhorfheidhmiú feabhsaithe. Níl éifeacht dhíobhálach ar bith ag na bearta beartais ar chearta bunúsacha an tsaoránaigh. 5.3. Tionchair chomhshaoil Tionchar teoranta atá ag na roghanna beartais atá á meas ar astaíochtaí CO2. 5.4. Comparáid idir na roghanna Is fearr rogha 2 thar na roghanna eile toisc gurb é is éifeachtaí agus is éifeachtúla ó thaobh na cuspóirí beartais a chomhlíonadh. Tugtar tosaíocht bheag do rogha 2a thar 2b toisc an bhaoil go dtarlódh níos mó cealaithe[8] dá gcoimeádfaí an tairseach i gcás moilleanna ag 3 uair an chloig amhail le rogha 2b agus go bhféadfaí mearbhall a chur ar phaisinéirí toisc go dtagann an ceart (neamhathraithe) chun cúitimh atá i bhfeidhm cheana féin i gceist tar éis 3 uair an chloig, i.e. sula dtagann an ceart (neamhathraithe) chun aisíocaíochta i bhfeidhm (5 uair an chloig). Níl aon chritéar oibiachtúil ann a thabharfadh tosaíocht d'fhorogha mhalartach amháin de rogha 2a thar aon cheann eile. Breithiúnas polaitiúil atá i gceist má ghlactar leis go bhfuil bonn cirt le laghdú breise costais - trí na leibhéil chúitimh a athrú nó trí athruithe breise a dhéanamh ar an tairseach ama i gcás moilleanna - fiú agus na féidearthachtaí maidir le cúiteamh do phaisinéirí a bheith laghdaithe. 6. Faireachán agus meastóireacht Déanfaidh an Coimisiún meastóireacht chuí ar chur chun feidhme an Rialacháin 4 bliana tar éis don Chomhairle agus don Pharlaimint é a ghlacadh. Is é an Coimisiún a dhéanfaidh an mheastóireacht i ndlúthchomhar le páirtithe leasmhara. Is iad tuarascálacha bliantúla na gcomhlachtaí náisiúnta forfheidhmithe a bheidh mar phríomhuirlis faireacháin ar leibhéil chomhlíonta agus chomhsheasmhachta beartas forfheidhmithe náisiúnta. Féadfaidh an Coimisiún tuarascálacha rialta a ullmhú bunaithe ar na tuarascálacha náisiúnta, comhlánaithe nuair is gá lena thaithí féin, le staidéir ad hoc nó le faisnéis ó shuirbhéanna paisinéirí. [1] Rialachán (CE) Uimh. 261/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Feabhra 2004 lena mbunaítear comhrialacha maidir le cúiteamh agus cúnamh do phaisinéirí sa chás nach gceadaítear dóibh bordáil agus sa chás ina gcuirtear eitiltí ar ceal nó go gcuirtear moill fhada orthu, agus lena n‑aisghairtear Rialachán (CEE) Uimh. 295/91 - IO L 46, 17.2.2004. [2] Rialachán (CE) Uimh. 2027/97 ón gComhairle an 9 Deireadh Fómhair 1997 maidir le dliteanas aeriompróirí i ndáil le hiompar paisinéirí agus a gcuid bagáiste d'aer (IO L 285, 17.10.1997, lch. 1), arna leasú le Rialachán (CE) Uimh. 889/2002 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Bealtaine 2002 (IO L 140, 30.5.2002, lch. 2). [3] An Coinbhinsiún um Aontú Rialacha Áirithe maidir le hIompar Idirnáisiúnta d'Aer (Coinbhinsiún Montreal), IO L 194, 18.07.2001, http://europa.eu/legislation_summaries/transport/air_transport/l24255_en.htm [4] De réir staidéar éagsúil meastar luach an ama, tar éis coigeartú don bhoilsciú, a bheith idir EUR 40.00 san uair (don taisteal fóillíochta) agus EUR 98.00 san uair (do thaisteal ar ghnó). Ós ag tagairt do shuimeanna caighdeánaithe lena gcumhdaítear damáiste atá coiteann do gach paisinéir, is ceart glacadh leis an luach is ísle mar thagairt. [5] Rialachán (CE) Uimh. 1008/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meán Fómhair 2008 maidir le rialacha comhchoiteanna le haghaidh oibriú aersheirbhísí sa Chomhphobal, IO L 293 de 31.10.2008. [6] Ní dhéanann an Rialachán seo aon difear do mhicrifhiontair. [7] Bunaithe ar staidreamh ó 2011, baineann an beart seo le níos lú ná 0.05% de na paisinéirí ar fad a chumhdaítear leis an Rialachán. [8] Mar atá léiríthe le samhlacha optamúcháin sceidil na n‑aerlínte