MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

Is mór an cur isteach atá á dhéanamh ag paindéim COVID‑19 ar thionscal na ngluaisrothar agus iliomad suaití dulta i bhfeidhm air, é thíos ar thaobh amháin le cur isteach láithreach ar na láithreáin táirgthe agus ar na slabhraí luacha idirnáisiúnta, agus ar an taobh eile le laghdú suntasach éilimh agus méadú ar líon na bhfeithiclí sa stoc. Bhí éifeacht aige sin ar chumas na monaróirí roinnt de na spriocdhátaí a fhorchuirtear le Rialachán (AE) Uimh. 168/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Eanáir 2013 a shásamh.

De réir an Rialacháin sin, beidh feidhm ag céim Euro 5 maidir le hastaíochtaí truailleán an 1 Eanáir 2021, rud a chiallaíonn nach bhféadfar a chur ar mhargadh an Aontais ón dáta sin i leith ach feithiclí a shásóidh riachtanais Euro 5.

Tá díolachán gluaisrothar thíos go mór le tionchar ráig COVID‑19, áfach. Is idir Márta agus Iúil a dhéantar 60% den díolachán sin go hiondúil. D’fhág an dianghlasáil a chuir údaráis na mBallstát i bhfeidhm nárbh fhéidir díolachán a dhéanamh le linn na tréimhse ba mhó a mbeadh rath air. De réir foinsí eolais sa tionscal féin, meastar gur tuairim agus 553,700 feithicil Euro 4 a bhí sa stoc i Márta 2020. Le linn na dianghlasála, tháinig laghdú 98% ar an díolachán agus tá lagtrá ann ó shin. Dá bhrí sin, ní móide go ndíolfar na feithiclí Euro 4 ar fad atá sa stoc faoi dheireadh na bliana.

Má fhoráiltear le Rialachán (AE) 168/2013 don fhéidearthacht a bheith ag monaróirí feithiclí ceann sraithe a dhíol, faoi mar a thugtar orthu (i.e. feithiclí ‘seanstoic’ nach sásaíonn na riachtanais is déanaí), déantar é sin a theorannú i ngach Ballstát de réir uasmhéid 10% den mheánlíon feithiclí a díoladh sa dá bhliain roimhe sin nó 100 feithicil. Is faoi na Ballstáit atá sé a shocrú cén líon feithiclí is féidir a chlárú mar fheithiclí ceann sraithe.

I bhfianaise an chur isteach sin, agus mar gheall ar an líon feithiclí atá sa stoc, agus an stop iomlán, nach mór, a cuireadh leis an díolachán nuair a bhí séasúr 2020 ar a bhuaic, ní sásra iomchuí atá sna forálacha reatha maidir le feithiclí ceann sraithe chun aghaidh a thabhairt ar an gcás sin. Ba cheart, dá bhrí sin, na forálacha maidir le feithiclí ceann sraithe a oiriúnú lena cheadú do dhéileálaithe méideanna níos mó dá stoc feithiclí Euro 4 a dhíol in 2021 amháin.

Ní mhéadófar astaíochtaí truailleán leis an togra seo toisc go mbeidh an tsolúbthacht teoranta d’fheithiclí a táirgeadh cheana tráth na dianghlasála. Ina theannta sin, fágann sé nach gá feithiclí a chuirfí ar an margadh murach an ghéarchéim a chaitheamh i dtraipisí gan chúis. Ní chuirfear siar leis an togra seo teacht i bhfeidhm chéim Euro 5 do na feithiclí nuatháirgthe ar fad an 1 Eanáir 2021.

2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT

•Bunús dlí

Airteagal 114 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh

•Coimhdeacht (maidir le hinniúlacht neamheisiach)

Tá feidhm ag prionsabal na coimhdeachta ós rud é nach dtagann an togra faoi inniúlacht eisiach an Aontais. Ós rud é go bhfuil leasuithe ar reachtaíocht de chuid an Aontais atá ann cheana i gceist sa togra, is é an tAontas amháin atá in ann aghaidh a thabhairt ar na saincheisteanna go héifeachtach. Ina theannta sin, ní féidir na cuspóirí beartais a ghnóthú go leordhóthanach le gníomhartha na mBallstát. D’fhonn córas cineálcheadaithe feithiclí de chuid an Aontais a thabhairt isteach, ní mór comhchuibhiú a dhéanamh ag leibhéal an Aontais ar cheanglais theicniúla le haghaidh cineálcheadú mótarfheithiclí maidir le heilimintí sábháilteachta agus comhshaoil. Bhainfeadh gníomhaíocht ó na Ballstáit an bonn den chóras cineálcheadaithe feithicle ina iomláine. Is gá bearta ón Aontas Eorpach ionas nach dtiocfaidh bacainní chun cinn don mhargadh aonair. Dá bhrí sin, comhlíonann an togra prionsabal na coimhdeachta.

•Comhréireacht