an seasamh ón gComhairle maidir le glacadh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear an Ciste Eorpach Cosanta

2018/0254 (COD)

TEACHTAIREACHT ÓN gCOIMISIÚN

CHUIG PARLAIMINT NA hEORPA



de bhun Airteagal 294(6) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh



maidir leis

an seasamh ón gComhairle maidir le glacadh Rialacháin ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear an Ciste Eorpach Cosanta

(Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

1.Cúlra

An dáta a tíolacadh an togra chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (doiciméad COM(2018) 476 final – 2018/0254 COD):

13 Meitheamh 2018 Dáta an chur chuige ghinearálta pháirtigh ón gComhairle: 19 Samhain 2018 Dáta an chéad chruinnithe thríthaobhaigh: 16 Eanáir 2019 Dáta an dara cruinniú tríthaobhach: 5 Feabhra 2019 Dáta an tríú cruinniú tríthaobhach: 19 Feabhra 2019 Dáta na tuarascála ar dhul chun cinn ina léirítear an chomhthuiscint ar thángthas uirthi ag an tríú cruinniú tríthaobhach i gCoiste na mBuanionadaithe: 27 Feabhra 2019. Dáta an tseasaimh ó Pharlaimint na hEorpa, an chéad léamh: 18 Aibreán 2019. Dáta an chomhaontaithe ón gComhairle maidir le sainordú caibidlíochta athbhreithnithe: 30 Meán Fómhair 2020 Dáta an cheathrú cruinniú tríthaobhach: 30 Samhain 2020 Dáta an chúigiú cruinniú tríthaobhach (cruinniú deiridh): 14 Nollaig 2020 Dáta an chomhaontaithe pholaitiúil i gCoiste na mBuanionadaithe: 18 Nollaig 2020 An dáta a vótáil Coiste um Thionsclaíocht, um Thaighde agus um Fhuinneamh Pharlaimint na hEorpa leis an

gcomhaontú comhréitigh a fhormhuiniú:

14 Eanáir 2021 An dáta a glacadh an seasamh ón gComhairle, an chéad léamh: 16 Márta 2021

2.Cuspóir an togra ón gCoimisiún

Tá athrú as cuimse tagtha ar chomhthéacs geopholaitiúil an Aontais Eorpaigh (AE) le 10 mbliana anuas. Tá cúrsaí míshocair sna réigiúin máguaird agus ar fud an domhain agus ní mór don Aontas dul i ngleic le timpeallacht chasta dhúshlánach ina bhfuil bagairtí nua ag teacht chun cinn, amhail cibear-ionsaithe agus ionsaithe hibrideacha, timpeallacht ina bhfuil dúshláin thraidisiúnta ag teacht chun cinn arís freisin.

Ní mór don gcosaint san Eoraip agus do thionscal cosanta na hEorpa dul i ngleic le neamhéifeachtúlachtaí margaidh suntasacha, neamhéifeachtúlachtaí a bhaineann le barainneachtaí scála nach mbaintear leas astu (ilroinnt margaí náisiúnta le ceannaitheoir aonair) agus le forluí acmhainní ar an leibhéal náisiúnta. Is ó na Ballstáit amháin a thagann an t‑éileamh ar fad nach mór, ach le 10 mbliana anuas rinneadh ciorruithe móra ar a mbuiséid chosanta náisiúnta, go háirithe i dtaca le taighde agus forbairt. Den chuid is mó, tá an earnáil ilroinnte thar theorainneacha náisiúnta, agus tá dúbailtí suntasacha ann as a n‑eascraíonn neamhéifeachtúlachtaí i dtaca le gan bheith in ann leas a bhaint as barainneachtaí scála agus as an bhfoghlaim. D’ainneoin an mheascáin de chostais mhéadaitheacha agus de bhuiséid chosanta atá seasta nó atá ag laghdú, is saincheisteanna a bhaineann leis na Ballstáit go príomha iad an phleanáil, caiteachas taighde agus forbartha agus cothabháil agus soláthar trealaimh, agus is an-teoranta an comhar atá ar siúl idir na Ballstáit ina leith. Leis an easpa comhair sin idir na Ballstáit, lagaítear a thuilleadh cumas thionscal cosanta an Aontais na hacmhainní tionsclaíocha agus teicneolaíocha is gá a chothú chun neamhspleáchas straitéiseach an Aontais a chaomhnú agus chun freastal ar na riachtanais chosanta agus slándála atá aige faoi láthair agus a bheidh aige amach anseo.

Ionstraim chun iomaíochas agus nuálaíocht bhonn teicneolaíoch agus tionsclaíoch cosanta na hEorpa a chothú atá beartaithe leis an gCiste Eorpach Cosanta agus, ar an dóigh sin, cuirfidh sé le neamhspleáchas straitéiseach an Aontais. Tá sé d'aidhm ag an gCiste tús a chur le cláir chomhoibritheacha nach mbeadh ann dóibh gan rannchuidiú ón Aontas agus, trí thacú le gníomhaíochtaí taighde agus forbartha, na dreasachtaí is gá a chur ar fáil chun borradh a chur faoin gcomhar ag gach céim den timthriall tionsclaíoch.

Spreagfar, go háirithe, tionscadail chomhoibríocha ina bhfuil líon suntasach fiontar beag agus meánmhéide rannpháirteach. Áiritheofar leis sin go mbeidh an Ciste fós oscailte do rannpháirtithe ó gach Ballstát, ar bhonn a gcumais rannchuidiú lena chuspóirí gan beann ar a méid nó ar an áit a bhfuil siad lonnaithe san Aontas.

3.Tráchtanna maidir leis an seasamh ón gComhairle

Léirítear leis an seasamh ón gComhairle an comhaontú ar thángthas air sna cruinnithe tríthaobhacha. I gcomparáid leis an togra ón gCoimisiún, áirítear an méid seo a leanas ar na hathruithe is tábhachtaí a tugadh isteach:

–Buiséad: Is é EUR 7 953 000 000 i bpraghsanna reatha a bheidh san imchlúdach airgeadais do chur chun feidhme an Chláir don tréimhse 2021–2027. Níor tháinig aon athrú ar chóimheas dáilte an mhéid, is é sin aon trian amháin i gcás gníomhaíochtaí taighde agus dhá thrian i gcás gníomhaíochtaí forbartha.

–Fad tréimhse: An Ciste Eorpach Cosanta a ailíniú le fad tréimhse CAI 2021-2027.

–Rialachas: Cláir oibre bhliantúla agus cinntí dámhachtana an Chiste Eorpaigh Cosanta le haghaidh gníomhaíochtaí taighde agus forbartha araon, glacfar iad i bhfoirm gníomhartha cur chun feidhme (coisteolaíocht dhúbailte) trí úsáid a bhaint as an nós imeachta scrúdúcháin, sa chaoi nach bhféadfar an dréachtghníomh cur chun feidhme a ghlacadh i gcás nach dtugtar aon tuairim. Cuirfear an Ciste chun feidhme tríd an mbainistíocht dhíreach, ach trí bhíthin maolú, i gcásanna a bhfuil údar cuí leo, féadfaidh comhlachtaí dá dtagraítear in Airteagal 62(1)(c) den Rialachán Airgeadais gníomhaíochtaí sonracha a chur chun feidhme faoin mbainistíocht indíreach; ní chumhdófar an nós imeachta roghnúcháin agus dámhachtana leis an maolú sin, áfach.

–Gníomhaíochtaí incháilithe: Gníomhaíochtaí chun airm uathrialacha mharfacha a fhorbairt gan an duine a bheith in ann aon rialú suntasach a dhéanamh ar chinntí roghnaithe agus úsáide agus ionsaithe á ndéanamh ar dhaoine, ní bheidh na gníomhaíochtaí sin incháilithe do thacaíocht ón gCiste, gan dochar don fhéidearthacht cistiú a chur ar fáil le haghaidh gníomhaíochtaí chun córais luathrabhaidh agus frithbhearta a fhorbairt chun críoch cosanta.

–Teicneolaíochtaí suaiteacha: Leithdháilfear 4 % ar a laghad agus suas le 8 % den imchlúdach airgeadais ar ghlaonna ar thograí nó ar dhámhachtainí cistiúcháin a thacaíonn le teicneolaíochtaí suaiteacha chun críoch cosanta, agus ar an gcaoi sin méadófar an uasteorainn 5 % a mhol an Coimisiún Eorpach i dtús báire.

–Úinéireacht na dtorthaí: Beidh sé éigeantach torthaí atá faoi réir rialú nó srianta ag tríú tír neamhchomhlachaithe nó ag eintiteas de chuid tríú tír neamhchomhlachaithe a eisiamh agus beidh sé éigeantach fógra ex-ante a thabhairt don Choimisiún freisin, agus ar an gcaoi sin cuirfear teorainn le corrlach lánroghnach an Choimisiúin agus na coinníollacha sin á gcur i bhfeidhm aige ar bhonn cás ar chás. Soiléiriú nach ndéanfaidh an Rialachán maidir leis an gCiste Eorpach Cosanta difear do rogha na mBallstát i ndáil leis an mbeartas maidir le honnmhairiú táirgí a bhaineann leis an gcosaint. Ina theannta sin, go mbeidh cearta rochtana, atá saor ó ríchíosanna, ag na Ballstáit nó ag tíortha comhlachaithe ar thorthaí gníomhaíochtaí taighde, gníomhaíochtaí a bheidh riachtanach chun gníomhaíochtaí leantacha comhpháirteacha a chur i gcrích.