GA    GA GA 
GA    GA  COIMISIÚN NA gCOMHPHOBAL EORPACH 
An Bhruiséil, 4.12.2008  
SEC(2008) 2951  
  
DOICIMÉAD INMHEÁNACH OIBRE AN CHOIMISIÚIN  
Doiciméad a ghabhann leis an  
 
Togra le haghaidh 
 
RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE  
 
maidir le cearta paisinéirí agus iad ag taiste al ar muir agus ar uiscebhealaí intíre agus 
lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 2006/2004 maidir le comhar idir údaráis náisiúnta 
atá freagrach as dlíthe cosant a tomhaltóirí a fhorfheidhmiú  
 
ACHOIMRE AR AN M EASÚNÚ IARMHARTA  
{COIM(2008) 816 leagan deireanach} 
{SEC(2008) 2950} 
GA 2   GA DOICIMÉAD INMHEÁNACH OIBRE AN CHOIMISIÚIN  
maidir le cearta paisinéirí agus iad ag taiste al ar muir agus ar uiscebhealaí intíre agus 
lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 2006/2004 maidir le comhar idir údaráis náisiúnta 
atá freagrach as dlíthe cosant a tomhaltóirí a fhorfheidhmiú  
1. SAINCHEISTEANNA NÓS IMEACHTA AGUS COMHAIRLIÚCHÁN LEIS NA PÁIRTITHE 
LEASMHARA  
Eagraíocht  
Rinneadh an measúnú iarmharta d'fhonn iniúchadh a dhéanamh ar an staid maidir le cearta 
paisinéirí a chosaint san earnáil mhuirí a gus an riachtanas reachtaíocht a bhunú ag deonú 
cearta ginearálta ar phaisinéirí. Díríonn sé ar na  príomhréimsí imní ar tharraing an Coimisiún 
aird orthu ina dhoiciméid b eartais, eadhon: cearta daoine a bhfuil a soghluaisteacht 
laghdaithe; cáilíocht na seirbhí se; cúnamh agus cúiteamh do pha isinéirí nuair a chuirtear 
isteach ar thaisteal i gcás moille nó cealú; an ceart chun faisnéise; agus saincheisteanna neamh-idirdhealaithe. 
Comhairliúchán agus saineolas  
In 2005-2006, choimisiúnaigh DG TREN staidéar  neamhspleách a rinne iniúchadh ar an 
leibhéal reatha cosanta do chearta pais inéirí in earnáil iompair mhuirí an AE
 a raibh briseadh 
seirbhíse ag cur isteach orthu. Sheol an Co imisiún Eorpach comhairliúchán poiblí in 2006 
chomh maith. Ba é conclúid an dá ghníomh seo gur chóir go mbeadh íosleibhéal cosanta 
coiteann ann do chearta paisinéirí ar fud an AE, is cuma cén modh iompair nó cibé an 
ndéantar an turas iomlán laistigh de Bhalls tát amháin nó go dtéann sé thar theorainn 
inmheánach nó sheachtrach. 
2. SAINIÚ NA FAIDHBE  
Na fadhbanna a bhíonn ag daoine a bhfuil a so ghluaisteacht laghdaithe mar phaisinéirí  
Féachann roinnt mhaith (79%) de na saorán aigh atá ina gcónaí san Aontas Eorpach ar 
mhíchumas mar mhíbhuntáiste. Tá comhdhearca dh soiléir ar fud na mBallstát (91%) gur 
cheart níos mó a dhéanamh, agus gur chóir níos  mó airgid a chaith eamh, chun inrochtaine a 
fheabhsú. I gcás seirbhísí iompair, ní féidir cearta daoine a bhfuil a soghluaisteacht laghdaithe 
a theorannú d'inrochtaine modhanna iompair, ma r cuimsíonn siad neamh-idirdhealú, cúnamh 
leanúnach feadh an turais agus faisnéis. 
Fadhbanna na hearnála muirí do phaisinéirí an AE  
Déanann cosaint éifeachtúil ar chearta paisin éirí agus iad ag taisteal ar muir nó ar 
uiscebhealach intíre don earnáil mhuirí ina hiomláin e: i.e. trácht náisi únta, trácht laistigh den 
Chomhphobal, trácht idirnáisiúnta a gus trácht long turais mhara. 
Nuair a osclaíodh suas an marg adh níor baineadh amach an éifeacht a bhíothas ag súil leis 
maidir le cáilíocht na gcaighdeán agus na seirbh ísí a fheabhsú, lena n-áir ítear cearta níos fearr 
GA 3   GA do phaisinéirí agus modhanna c hun díospóidí a réiteach atá áisi úil don úsáideoir. Ní mór do 
phaisinéirí, a bhfuil orthu déileáil le spriocdhá taí éagsúla agus nósanna imeachta éagsúla, ag 
brath ar an gcuideachta, a bheith in ann leas a bhaint as nósanna imeachta coiteanna iad féin 
chun a míshástacht a chur in iúl, nuair is gá. Fágann an easpa nósanna imeachta coiteanna paisinéirí ar leithlis agus cuir eann sé cosc orthu a míshástacht a chur in iúl nuair a theastaíonn 
uathu a leithéid a dhéanamh. 
Gnéithe bunúsacha na faidhbe   
– Tá easpa aonfhoirmeachta ann maidir le mé id agus leibhéal na cosanta do chearta 
paisinéirí.  
– Níl aon chreat coiteann ann maidir le réiti gh láithreacha agus réamhshainithe i gcás 
cealuithe nó moilleanna.  
– Níl go leor faisnéise ag paisinéirí i gcoi tinne agus go háirithe paisinéirí a bhfuil a 
soghluaisteacht laghdaithe i g cás teagmhas tromchúiseach. 
– Tá féidearthacht ann maidir le hidirdhealú i gcoinne daoine a bhfuil a soghluaisteacht 
laghdaithe chomh maith le heaspa áiseanna tiomnaithe in iompar muirí.  
Cé hiad na daoine a dtéann sé i gcion orthu agus conas a tharlaíonn sé?  
Tá an líon paisinéirí a bhaineann úsáid as iomp ar muirí ag dul i méid toisc gur osclaíodh na 
margaí iompair mhuirí, agus mar thoradh air seo tá raon níos leithne de chinn scríbe 
turasóireachta á dtairi scint, ag praghsanna níos ísle ná riamh. In 2006, measadh go raibh líon 
iomlán bliantúil na bpaisinéirí muirí do na tío rtha a breithníodh cothrom le 199 milliún, agus 
as sin bhí beagnach 60% i dtrácht náisiúnta,  35% i dtrácht laistigh den Chomhphobal agus bhí 
an chuid eile roinnte idir thaisteal idirnáis iúnta agus turais mhara. Ba é 136.2 milliún duine 
líon iomlán na ndaoine a a bhfuil a s oghluaisteacht laghdaithe san AE-27 in 2005
1.  
An bhfuil sé de cheart ag an AE beart a dhéanamh?  
Tá cosaint paisinéirí, agus go háirithe cosaint na ngrúpaí paisinéirí is soghonta, mar chuid den 
mhargadh inmheánach agus de chomhbheartais iompair an Aontais Eorpaigh. Meastar go 
bhfuil an margadh aonair bunaithe nuair is féidir  le tomhaltóirí agus cuideachtaí na tairbhí is 
mó a bhaint as. Tá an comh-mhargadh in iomp ar muirí bainte amach anois, agus mar sin 
caithfear cosaint ceart paisinéirí muirí lais tigh den chomh-mhargadh Eorpach seo a chur ar 
bun dá réir. Tá an ghné Eorpach seo aitheanta ch eana féin agus beart déanta ina leith ag an 
rialtóir Eorpach ar leibhéal an Chomhphoba il sna hearnálacha aeriompair agus iompair 
iarnróid araon2. Ina theannta sin, tá togra le haghaidh Rialacháin maidir le cearta paisinéirí 
agus iad ag taisteal ar bhus a gus ar chóiste faoi chomhairliúchán  idir-seirbhíse faoi láthair. 
Tá comhshraith prionsabal ag teastáil, do phais inéirí agus don tionscal, a rialóidh dliteanas i 
gcás na modhanna iompair go léir : dliteanas i gcás tionóiscí; fa isnéis agus cosaint cáilíochta 
                                                 
1 Anailís PwC ar shonraí ó Eurostat agus ó One-Stop -Shop for Accessible Touris m in Europe (OSSATE): 
'Anailís ar inrochtaine an mhargaidh agus na bpháirtithe leasmhara' ( Accessibility Market and 
Stakeholder Analysis ).  
2 Rialacháin (CE) Uimh. 261/2004, IO L 46, agus (CE) Uimh. 1107/2006, IO L 204, maidir le 
haeriompar; maidir le hiompar d'iarnród, féach Rialachán 1371/2007. 
GA 4   GA do dhaoine faoi mhíchumas agus  do dhaoine a bhfuil a soghluaisteacht laghdaithe; cúnamh 
agus cúiteamh i gcás moille nó cealú. 
3. CUSPÓIRÍ  
Tá cuspóirí ginearálta an AE i dtaobh leibhéal  ard cosanta custaiméirí, comhtháthú sóisialta 
agus eacnamaíoch níos fearr, cuimsiú sóisialta grúpaí sóisialta difriúla agus gluaiseacht daoine laistigh den Aontas Eorpach a áirith iú, mar bhonn agus mar thaca ag na cuspóirí 
ginearálta lena mbunaítear cearta paisinéirí.  
4. R
OGHANNA  
"Gnó mar is gnách" (Rogha 1)   
Gan beart ar bith a dhéanamh ar leibhéal an AE, agus coimeádtar an staid mar atá sé, lena 
dlíthe éagsúla náisiúnta agus idirnáisiúnta. 
Beart reachtach Comhphobail chun cearta daoi ne a fheabhsú agus iad ag taisteal ar 
bhád (Rogha 2)  
Rogha eile a d'fhéadfaí a bheartú ná beart ri alála ar leibhéal an  AE, mar go bhfuil sé 
ceangailteach agus infheidhme láithreach. Ní ha mháin go mbeadh feidhm leis an Rialachán 
seo i gcás bealaí idirnáisiúnta ina bhfuil cala fort AE amháin ar a laghad, ach bheadh feidhm 
leis freisin maidir le seirbhís intíre ar bith laistigh de Bhallstát a onair. Dhéanfadh gníomh AE 
den sórt seo: 
• Cearta a bhunú maidir le daoine a bhfu il a soghluaisteacht la ghdaithe: inrochtaine 
i gcalafoirt, cúnamh i gcalafoirt agus  ar bord long, agus ceanglais faisnéise 
• Cearta a bhunú do phaisinéirí nuair a chuirtea r isteach ar thaistea l i gcás cealú nó 
moilleanna 
• Caighdeáin a bhunú chun faisné is a sholáthar ar chear ta paisinéirí muirí don 
phobal i gcoitinne agus go háirithe do thaistea laithe, lena n-áiríte ar daoine a bhful 
a soghluaisteacht laghdaithe 
• Foráil chun déileáil le gearáin agus chun monatóireacht agus forfheidhmiú a 
dhéanamh ar chearta paisinéirí.  
Comhordú AE agus malartú na gcleachtas is fearr chun feabhas a chur ar an 
reachtaíocht náisiúnta (Rogha 3)  
Sa chás seo, tá an rialachán AE teoranta do chomhchreat de dhlíthe nach bhfuil chomh 
ceangailteach céanna agus an dlí traidisiúnta ( soft law ) a chur chun cinn do na Ballstáit. 
Bheadh an creat dlí seo bunaithe ar na cleachtais is fearr agus sholáthródh sé tagarmharc do 
dhlíthe náisiúnta chun cearta paisinéirí a chur i bhfeidhm agus iad ag taisteal ar muir nó ar 
uiscebhealaí intíre. 
GA 5   GA Comhaontuithe deonacha (Rogha 4)  
Tá an éifeachtacht ag comhaontuithe deonacha in iompar paisinéirí conspóideach: 
deimhníonn na dearcthaí láidre arna léiriú ag  eagraíochtaí tomhaltóirí gur theip ar an 
bhfíorbheagán cóid iompair a forbraíodh go dtí seo. Is cosúil go ndeimhníonn an taithí go dtí 
seo i rialú na hearnála aeriompair nár éiri gh le mórán comhaontuithe den chineál seo.  
5. ANAILÍS AR AN IARMHAIRT EACNAMAÍOCH  
Rogha 1: Gnó mar is gnách   
Ní ghearrtar aon chostais bhreise ar oibreoirí, ar chalafoirt, ar lucht riaracháin ná ar údaráis 
áitiúla faoin rogha beartais seo. D'fhéadfadh ca illiúint a bheith i gcei st dóibh faoi dheoidh, 
áfach, mar ní thiocfadh aon trách t breise ina dtreo. Gan bearta i bhfabhar paisinéirí atá ag 
taisteal ar bhád, ní cosúil go méadóidh líon na bpaisinéirí.  
Iarmhairt eile ar oibreoirí, ar chalafoirt, ar lu cht riaracháin agus ar údaráis áitiúla san AE agus 
lasmuigh den AE ná an costas toisc éagsúla chtaí a bheith ann idir dlíthe náisiúnta. 
Rogha 2: Idirghabháil reachtach Comhphobail  
(1) Costas na mbeart maidir le daoi ne a bhfuil a soghluaisteacht laghdaithe 
Is féidir leibhéal inrochtaine inghlactha a bhaint amach i gcalaf oirt ag íoschostas d'oibreoirí 
aon uair a chuirtear teirminéal faoi réir athchóiriú ollmhór, nó nuair a thógtar as an nua é. 
Maidir le costas an chúnaimh i gcalafoirt, is é an t-aon chostas ar ghá d'oibreoirí loinge íoc as 
ná cúrsaí oiliúna. Tá sé de dhua lgas ar iompróirí cúrsaí oiliúna  a chur ar fáil dá bpearsanra 
cheana féin maidir le "cúnamh ar longa". Measta r gurb é €2.9m an costas bliantúil as oiliúint 
a chur ar fhostaithe na hoifige tosaigh. Mar si n féin, ar mhaithe le feasacht a ardú, d'fhéadfadh 
go mbeadh ar phearsanra na cúl-oifige freastal ar na cúrsaí oiliúna seo chomh maith. Sa chás áirithe seo, ríomhadh an costas breise ag thart ar €1m.  
D'fhéadfaí féachaint ar oibleagáidí faisnéise ma r mhionchostas, mar is féidir an mhír seo a 
chur isteach mar chuid d'fhaisnéis eile atá tá irgthe / scaipthe ag oibreoirí cheana féin.  
(2) Costas na mbeart nuair a chuirtear is teach ar thaisteal i gcás moille nó cealú 
Ní cosúil go mbeidh costais mhóra i gceist leis na bearta atá dírithe ar  scéimeanna cúitimh a 
shainmhíniú agus ar fhaisnéis a sholáthar i dtreo agus go mbeadh paisinéirí feasach ar a 
gcearta, ach tá sé deacair a leithéid a thuar áfach. Mar sin féin, is cosúil nach mbeidh aon 
éifeacht shuntasach ar ioncam agus ar bhrab úis; go háirithe níor chóir go mbeadh ach 
iarmhairt bheag ar iomaíochas chuideachtaí an Chomhphobail, mar bheadh na hoibreoirí go 
léir atá bainteach leis an earnáil clúdaithe. 
(3) Costais a thagann ó na hoibleag áidí chun faisnéis a sholáthar 
Ní cosúil go mbeidh costais bhreise ar leith i gc eist d'oibreoirí mar thoradh ar an oibleagáid 
chun faisnéis a sholáthar. 
(4) Costas na seirbhíse chun déile áil le gearáin agus monatóireacht 
GA 6   GA Ní mheastar go mbeidh aon ualaí eacnamaíocha bhreise ar oibreoirí de  thoradh an phróisis 
chun déileáil le díospóidí a réiteach.  
(5) Iarmhairt ar phaisinéirí muirí  D'fhéadfadh laghdú teacht ar ch orrlaigh oibríochta oibreoirí l ong nó méadú teacht ar tháillí 
paisinéirí mar thoradh ar na costais mhéadaithe. Bhraithfeadh iarmhairt ar bith ar tháillí ticéad 
ar na costais bhreise a bh eadh i ndán d'oibreoirí long.  
(6) Iarmhairt ar an tionscal turasóireachta  Is cosúil go mbeadh iarmhairt thairbhiúil ag na bearta atá beartaith e ar staid iomaíoch 
ghnóthaí an AE.  
Rogha 3: Comhordú AE agus malartú na gcleac htas is fearr chun feabhas a chur ar an 
reachtaíocht náisiúnta  
Braithfidh na tairbhí agus na costais a thiocfai dh as na bearta atá beartaithe ar an méid a 
bheidh Ballstáit an AE tiomna ithe rialacha náisiúnta a ghlac adh, agus iad a fhorfheidhmiú. 
Táthar ag súil go mbeidh iarmhairt dhearfach ar an tionscal turasóireachta áit a bhfuil bearta 
náisiúnta i gceist. Beidh an t-ion cam breise ionchais ó thurasóire acht níos ísle áfach ná mar a 
bheadh faoi rogha 2, toisc nach  mbeadh seirbhísí inrochtana go hiomlán ach sna Ballstáit a 
chloífeadh go hiomlán le moltaí an AE.  
Rogha 4: Comhaontuithe deonacha  
Tá na cineálacha costais mar an gcéanna leis  na cinn do na roghanna roimhe seo. Meastar go 
mbeadh na costais iomlána níos ísle áfach ná mar a bheadh do na roghanna eile, toisc nach 
mbeadh ach ar líon teoranta oibreoirí costais bhreise a íoc ar bhonn deonach. 
6. A
NAILÍS AR AN IARMHAIRT SHÓISIALTA  
Rogha 1: Gnó mar is gnách  
D'athródh muinín na bpaisinéirí i modhann a iompair eile, bunaithe ar chearta arna 
bhfaomhadh ar leibhéal an Chomhphobail chea na féin, go drochiontaibh má dhiúltaíonn 
iompar muirí an t-íosleibhéal aonfhoirmeachta, soiléire agus éi feachtúlachta seo a sholáthar 
do phaisinéirí maidir lena gcea rta. D'fhéadfadh caillteanais pos t agus easpa lánpháirtithe do 
dhaoine scothaosta agus do dhaoi ne faoi mhíchumas tarlú mar thoradh ar iarmhairtí sóisialta 
diúltacha.  
Rogha 2: Beart reachtach Comhphobail  
Bainfidh paisinéirí a bheidh ag taisteal ar muir nó ar uiscebhealaí intíre  tairbhe as caighdeán 
seirbhíse feabhsaithe. Beidh cúnamh ar fáil dóibh chomh maith má tharlaíonn aon 
mhíchaoithiúlacht le linn an turais.  
Maidir le fostaíocht bhreise i gcalafoirt, d'fhéadfadh níos mó foirne a bheith ag teastáil i 
gcalafoirt agus i gcríochfoirt pa isinéirí má bhíonn líon níos mó pa isinéirí ag taisteal ar longa. 
Is ionann an líon ionchais fostaithe breise a fhostófar i gcalafoirt agus 176 400 agus sin 
GA 7   GA sampla coimeádach. D'fhéadfadh éagsúlacht a bhe ith san fhostaíocht bhreise san earnáil 
turasóireachta ó bheagnach 12 000 go breis agus  24 000 fostaí ar choibhéis lánaimseartha. 
Rogha 3: Comhordú AE agus malartú na gcleac htas is fearr chun feabhas a chur ar an 
reachtaíocht náisiúnta  
Faoin rogha seo, braithfidh na tairbhí agus na cost ais ionchais ar leibhéal tiomantais Bhallstáit 
an AE ó thaobh na rialacha nua a ghlacadh agus a fhorfheidhmiú. 
Rogha 4: Comhaontuithe deonacha  
Braithfidh na tairbhí agus na costais ionchais ar leibhéal tiomantais na  n-oibreoirí ó thaobh 
cearta paisinéirí a ghlacadh, gl acadh leo má ghlactar iad le chéile, agus iad a urramú i 
gcleachtas pé scéal é. 
7. IARMHAIRT AR AN gCOMHSHAOL  
Rogha 1: Gnó mar is gnách  
Má theipeann ar iompar muirí ionchais na bpa isinéirí a chomhlíonadh is cosúil go gcuirfidh 
na paisinéirí a míshástacht in iúl trí mhodh iomp air eile a roghnú áit a bhf uil a leithéid ar fáil. 
Tagann ocht n-uaire níos lú trua illithe ó lastas a iompar ar l ong ná mar a thagann ó aeriompar, 
an t-aon rogha ar féidir glacadh leis mar rogha mhalartach. Is fiú costas comhshaoil na rogha 
'gan beart a dhéanamh' a bhreithniú dá bhrí sin.  
Rogha 2: Idirghabháil reachtach Comhphobail  
Mhéadódh an t-éileamh ar iompar muirí dá mb eadh caighdeán na seirbhísí do phaisinéirí i 
bhfad níos fearr. Dá méadódh líon na bpaisinéirí , ba iad na príomhiarmhairtí ná go méadófaí 
fachtóirí ualaigh ar an meán agus go mbeifí in ann an cabhlach Eorpach reatha a bhainistiú 
níos fearr. Dá méadódh líon na  seirbhísí iompair muirí, áf ach, bheadh iarmhairt dhearfach 
imeallach aige sin ar an gcomhshaol, mar bheadh an  chuid is mó de na paisinéirí nua ag teacht 
ó mhodhanna iompair eile (a dhéanann níos mó truaillithe).  
Rogha 3: Comhordú AE agus malartú na gcleac htas is fearr chun feabhas a chur ar an 
reachtaíocht náisiúnta  
Níltear ag súil go dtiocfaidh feabhas ar an tseirb hís i dtíortha nár ghlac na bearta atá beartaithe 
ag an AE. Is dóigh go gcuirfidh na paisinéirí a míshástacht in iúl trí mhodhanna iompair eile a 
roghnú a dhéanann níos mó trua illithe ná iompar muirí. 
Rogha 4: Comhaontuithe deonacha  
Níltear ag súil go dtiocfaidh feabhas ar sheirbhí sí muirí. Bheadh an toradh cosúil le Rogha 3 
thuas. 
8. COSTAS RIARACHÁIN  
Bheadh an t-eintiteas a bheadh freagrach as fo rfheidhmiú agus monatóireacht a dhéanamh ar 
na rialacha atá beartaithe agus as déileáil le gearáin an-chosú il i dtaobh raon feidhme a chuid 
gníomhaíochta, a chuid cúraimí agus a struchtúir leis an gceann arna ainmniú ag gach Ballstát 
GA 8   GA d'fhorfheidhmiú an "Rialacháin maidir le Cearta agus Oibleagáidí Paisinéirí Iarnróid 
Idirnáisiúnta"3 nó an "Rialacháin maidir le Cearta Paisinéirí Aeir".4 Tá an taithí atá faighte in 
aeriompar cheana féin fíor-luachmhar sa chás seo mar sin. Bheadh an costas intuartha iomlán ag €568 000 i gcás an AE.  
9. C
OMPARÁID IDIR NA ROGHANNA  
Is iad conclúidí an staidéir mheasúnaithe iarmha rta ná, as na ceithre rogha a pléadh, gurb é 
beart reachtach an AE an rogha atá in ann na cuspóirí go léir a bhaint amach.  
Ag tabhairt breithiúnais ar an sampla de mhodhanna iompair eile , tá sé soiléir nach féidir 
feabhas suntasach a bhaint amach i gcosaint paisin éirí ach ar leibhéal an AE amháin. Cé gur 
léir an tairbhe atá ann do phaisinéirí, tu gann comhchuibhiú na g ceart bunúsach buntáiste 
suntasach don tionscal iompair freisin a fhei dhmíonn i margadh aonair. De ghnáth gineann 
rialacha náisiúnta arna ndéanam h ina bpíosaí agus arna gcumhdach i ngiotaí reachtaíochta 
agus conarthaí dínasctha costais oiriúnaith e agus cuireann siad srian ar sholúbthacht 
gheografach oibreoirí chun leas a bhaint as foirne agus modhanna iompair. 
                                                 
3 COIM (2004) 143 leagan deireanach 
4 Rialachán (CE) 261/2004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Feabhra 2004 lena 
mbunaítear comhrialacha maidir le cúiteamh agus cúnamh do phaisinéirí i gcás bordáil a bheith 
diúltaithe agus i gcás cealú eitiltí nó moill fhada ar eitiltí, agus lena n-aisghairtear Rialachán (CEE) 
Uimh. 295/91.