Séanadh: Ní dhéantar a cheangal leis an achoimre feidhmiúcháin seo ach na seirbhísí sin de chuid an Choimisiúin a bhí bainteach le hullmhú na hachoimre agus tá sí gan dochar d'fhoirm chríochnaitheach aon chinnidh a dhéanfaidh an Coimisiún.

Réamheolas

Baineann soláthar poiblí leis an tslí a chaitheann údaráis phoiblí airgead cháiníocóirí mar thoradh ar chinntí infheistíochta poiblí agus ceannaigh phoiblí. Meastar soláthar poiblí a bheith ar cheann de na nithe is mó a imríonn tionchar ar bheartais phoiblí. I dtéarmaí eacnamaíochta, bíonn tionchar mór ag soláthar poiblí ar sciar maith de shreabhadh trádála an domhain. Is ionann an ceannach earraí agus seirbhísí ag údaráis phoiblí agus tuairim is agus 17 % d'olltáirgeacht intíre an AE. Bíonn tionchar ag soláthar poiblí ar bhreis agus 22 príomh‑mhargadh earraí agus seirbhísí inar ceannaitheoirí poiblí iad na custaiméirí uile nó a bhformhór, nó ar mórchliaint acu iad údaráis phoiblí. Tríd is tríd, d'fhéadfadh láimhdeachas na ngnóthas sin a fheidhmíonn sna margaí soláthair sin a bheith os coinn 25 % d'olltáirgeacht intíre an AE agus d'fhéadfadh 31 milliún post a bheith i gceist leis.

Le linn na caibidlíochta a rinneadh le tríú tíortha, chuir an AE chun cinn oscailt uaillmhianach a dhéanamh ar mhargaí idirnáisiúnta soláthair phoiblí. Ní thugtar cothrom iomaíochta do chuideachtaí ón AE maidir leis sin, áfach, toisc go mbíonn leisce go minic ar mhórán comhpháirtithe trádála a gcuid margaí soláthair a oscailt tuilleadh d'iomaíocht idirnáisiúnta – rud a chuireann srian mór ar a ndeiseanna gnó.

Comhairliúchán leis na geallsealbhóirí

Cuireadh tuairimí ó réimse leathan geallsealbhóirí san áireamh agus an tuarascáil measúnú tionchair á réiteach, lena n‑áirítear Ballstáit, an tsochaí shibhialta, lucht tionscail, agus eagraíochtaí neamhrialtasacha. Leis na tuairimí sin a bhailiú, d'eagraigh an Coimisiún seisiún comhairliúcháin , éisteacht phoiblí, agus sásraí eile comhairliúcháin. Go ginearálta, bhí fáilte roimh thionscnamh an Choimisiúin Eorpaigh ag freagróirí sa chomhairliúchán idirlín agus d'aontaigh siad maidir leis an tuairisc ar na fadhbanna atá ann, ach bhí tuairimí éagsúla acu maidir leis na roghanna a bhí le déanamh. Tá an chum ar an scéal go bhfuil móramh mór de na geallsealbhóirí a bhfuil an chosúlacht ar a bhfreagraí go bhfuil siad i bhfách le tionscnamh reachtach, ach go bhfuil mionlach nach beag ar fearr leo an rogha 'gan beart a dhéanamh’. Ní hionann na tuairimí maidir leis an rud ba cheart a bheith sa rogha reachtach sin ach oiread. Cé go bhfuil tacaíocht mhór ann don rogha reachtach le cur chuige A[1], tá líon suntasach freagróirí i bhfách le chur chuige malartach nach A ná B[2] é. Is fiú a lua chomh maith go bhfuair 'cur chuige B’ tacaíocht ó líon nach beag freagróirí, fiú má bhí sé ar an rogha is lú tacaíocht.

1. Sainiú na Faidhbe

1.1. Rochtain theoranta ar mhargaí soláthair phoiblí ar fud an domhain

Tá soláthar poiblí eisiata ón gComhaontú Ginearálta um Tharaifí agus Trádáil agus ón gComhaontú Ginearálta maidir le Trádáil Seirbhísí, a dhéanann rialáil ar thrádáil dhomhanda in earraí agus seirbhísí. Tá tíortha tionsclaithe, an AE agus 14 tír eile (lena n‑áirítear Stáit Aontaithe Mheiriceá, an tSeapáin, Ceanada agus an Chóiré) ina measc, anois ina bpáirtithe de Chomhaontú na hEagraíochta Domhanda Trádála maidir le Soláthar Rialtais (Comhaontú maidir le Soláthar Rialtais). Tiomnaíonn na páirtithe sa Chomhaontú maidir le Soláthar Rialtais a margaí féin a oscailt a thuilleadh do chineálacha áirithe ceannacháin a dhéanann eintitis phoiblí áirithe os cionn luachanna sonracha. Thiomnaigh an AE agus tíortha eile cosúil leis an gCóiré nó an tSile a margaí soláthair phoiblí a oscailt a thuilleadh trí chomhaontuithe saorthrádála lasmuigh den Eagraíocht Dhomhanda Trádála.

Tá tionchar díreach ar an AE ag an oscailt ar leibhéal domhanda atá á dhéanamh ar mhargaí soláthair phoiblí ach i bhfírinne, as measc na margaí soláthair phoiblí sin a d'fhéadfaí dul in iomaíocht iontu níl ach 25% acu faoi rialú gealltanais idirnáisiúnta, pé acu an Comhaontú maidir le Soláthar Rialtais nó comhaontuithe saorthrádála atá i gceist. Cé nach gcuirtear ach EUR 5 bhilliún d'onnmhairí ar fáil don AE (0.4 % d'allmhairí iomlána an AE) de bharr an Chomhaontaithe maidir le Soláthar Rialtais agus comhaontuithe saorthrádála, tá áfach, tionchar ag an oscailt atá ag teacht ar mhargaí soláthair phoiblí ar EUR 5 bhilliún eile a bhaineann le margaí soláthair nach bhfuil faoi ghealltanais, a bhfuil tionchar trí chéile aige ar thrádáil idirnáisiúnta earnálacha tionsclaíochta i 22 margadh roghnaithe, arb ionann a gcuid láimhdeachais agus 25 % d'olltáirgeacht Intíre an AE agus thart ar 31 milliún post. Ar an iomlán, tá breis agus 50 % de na margaí soláthair phoiblí a d'fhéadfaí dul in iomaíocht iontu dúnta trí bhearta cosantacha ar nós meicníochtaí tosaíochtaí praghais nó comhdhéanamh áitiúil mar cheanglais. De bhreis ar an méid sin, tá 25 % oscailte de facto, ach d'fhéadfaí iad a dhúnadh am ar bith. Fágann sin EUR 12 billiún ar luach na n‑onnmhairí nach ndéanann an AE ach a d'fhéadfadh sé a dhéanamh. Ina theannta sin, níl aon chomhaontuithe go dtí seo maidir le soláthar poiblí ag an AE le tíortha ar nós na Síne agus na hIndia, cé go bhfuiltear i mbun caibidlíochta maidir le gealltanais faoi rochtain ar mhargaí leis an dá thír sin faoi láthair.

ar oscailt na margaí soláthair phoiblí go dtí seo de thoradh tosaíochtaí náisiúnta a bheith á gcur chun cinn go láidir de bharr brú inmheánaigh sna tíortha tionsclaithe, agus de thoradh an ghá céim níos airde teicneolaíochta a bhaint amach i dtíortha éiritheacha.

1.2. Níl ar chumas an AE domhandú an tsoláthair a chothú ceal giaráil chaibidlíochta

Tá gealltanais leathana tugtha ag an AE maidir lena mhargadh soláthair phoiblí i gcomparáid le páirtithe eile sa Chomhaontú maidir le Soláthar Rialtais. Dá thoradh sin, tá leasanna eacnamaíocha straitéiseacha roinnt de na páirtithe sa chomhaontú sin á sásamh agus cúrsaí mar atá siad. Ina theannta sin, ós rud é nach bhfuil an Comhaontú maidir le Soláthar Rialtais mar chuid de chaibidlíocht iltaobhach trádála, is mar chuid de chaibidlíocht a bhaineann le rochtain ar mhargaí, agus mar cuid de sin amháin is féidir rochtain ar mhargaí sholáthar phoiblí a thrádáil (agus ní in aghaidh taraifí níos ísle, mar shampla). Ina theannta sin, cuirtear leis an mbraistint go bhfuil margadh soláthair phoiblí an AE níos oscailte ná an leibhéal a fhoráiltear ina chuid gealltanas idirnáisiúnta, ó tharla gur bronnadh roinnt conarthaí iomráiteacha i gcineálacha soláthair nach raibh cumhdaithe ag gealltanais.

1.3. Cuireann roinnt Ballstáit bearta sriantacha naisiúnta i bhfeidhm chun an rochtain ar a soláthar poiblí a rialáil

Sa chomhthéacs seo, chuir roinnt Ballstáit bearta sriantacha naisiúnta i bhfeidhm chun an rochtain ar a soláthar poiblí a rialáil. Chuir a thuilleadh acu in iúl don Choimisiún – go neamhfhoirmeálta – go raibh sé ar aigne acu bearta a thabhairt isteach. Ós rud é gur léir go bhfuil rialáil na rochtana atá ag soláthróirí ó thríú tíortha ar mhargadh soláthair an AE faoin inniúlacht eisiach atá ag an AE maidir leis an gcomhbheartas tráchtála, níl Ballstáit i dteideal reachtaíocht a rith sa réimse ina n‑aonar.

Ar bhealach níos praiticiúla, de thoradh easpa treorach ón AE agus easpa reachtaíochta maidir le rochtain do tairgeoirí iasachta ar mhargadh soláthair phoiblí an AE, bíonn na húdaráis chonarthacha san AE faoi mhíbhuntáiste nuair a bhíonn siad ag iarraidh raon feidhme na ngealltanas i réimse an tsoláthair phoiblí a thuiscint. I gcás 28 % de na fógraí faoi dhámhachtain conarthaí, déantar measúnú earráideach i leith an chumhdaigh a thugann an Comhaontú maidir le Soláthar Rialtais – rud a chuireann tairgeoirí coigríche ar míthreoir.

1.4. Fadhbanna ginearálta

Ar an iomlán, tá an chuid is mó de na margaí soláthair phoiblí i dtríú tíortha fós dúnta do ghnólachtaí an AE. Tá rochtain á diúltú dóibh ar onnmhairí dar luach EUR 12 billiún dá bhféadfaidís iad a dhéanamh. Dá mbeadh tríú tíortha sásta a mbearta cosantacha a tharraingt siar sna hearnála sin ina bhfuil leasanna ionsaitheacha straitéiseacha acu, agus sna hearnálacha sin amháin, d'osclóidís rochtain don AE ar onnmhairí dar luach suas le EUR 4 bhilliún. Bíonn tionchar aige seo ar chumas ghnólachtaí an AE barainneachtaí scála a chruthú. Ina theannta sin, na cuideachtaí sin de chuid an AE atá ag soláthar earraí agus seirbhísí don 25 % sin de na margaí soláthair atá oscailte de facto, d'fhéadfaidís a bheith buailte le bearta cosantacha tráth ar bith.

D'fhéadfadh bearta cosantacha atá ann faoi láthair cinntí infheistíochta a chur as a riocht, agus d'fhéadfadh sé go n‑aistreofaí poist amach ón AE ar bhealach saorga de thoradh orthu freisin.

D'fhéadfaí an rud céanna a rá faoi aistrithe teicneolaíochta a dhéantar ar chúiseanna beartais tionsclaíochta (e.g. beartas "nuálaíocht dhúchasach" na Síne) seachas ar chúiseanna tráchtála amháin. Sa mheántéarma, d'fhéadfadh fadhbanna rochtana dul chomh fada leis na hearnálacha sin ina bhfuil buntáiste ó thaobh iomaíochta ag an AE lenar féidir bacainní atá ann cheana a sheachaint (e.g. cógaisíocht). Níl cuideachtaí, earraí ná seirbhísí an AE ag fáil cothrom iomaíochta. Ó pheirspictíocht earnála de, tugadh deis do chuideachtaí tógála Síneacha agus d'Iarnróid Seapánacha a gcuid a dhíol le húdaráis chonarthacha an AE, ach ní féidir díolacháin a dhéanamh ar ais sa treo eile. I roinnt cásanna, bhí ar chumas cuideachtaí a fhaigheann tacaíocht ón stát (mar shampla, ón Rúis agus ón tSín) tairiscintí a bhí as cuimse íseal a chur isteach.

1.5. Anailís ar choimhdeacht

Ní thagann ceist na coimhdeachta i bhfeidhm i gcomhthéacs an tionscnaimh seo, toisc go gcuimsítear rialacha agus caibidlíocht maidir le rochtain ar mhargadh soláthair an AE sa chomhbheartas tráchtála, ar inniúlacht eisiach an AE í faoi Airteagal 207 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. Dá bhrí sin, aon ghníomhaíocht lena socraítear creat chun comhaontú trádála idirnáisiúnta a chur chun feidhme, ní mór í a dhéanamh ar leibhéal an AE. .

2. Cuspóirí

Príomhionstraimí don fhás geilleagrach agus do chruthú post is ea iomaíocht chóir agus rochtain ar mhargaí soláthair phoiblí, go háirithe i gcomhthéacs na géarchéime eacnamaíche. Ina fhianaise sin, bheadh an tionscnamh reachtach seo ina spreagadh le níos mó oscailte a bhaint amach i margaí soláthair phoiblí i dtríú tíortha chun deiseanna gnó do ghnólachtaí an AE a fheabhsú.

Má déantar amhlaidh, creidtear go mbainfidh an tionscnamh na nithe seo a leanas amach: iomaíochas ghnólachtaí an AE a fheabhsú, san AE agus go hidirnáisiúnta; idirnáisiúnú na bhfiontar beag agus meánmhéide a threisiú i ngeilleagar domhandaithe; agus fostaíocht a mhéadú maraon le nuálaíocht a chur chun cinn san AE. Tiontaíodh na cuspóirí ginearálta sin ina gcuspóirí sonracha agus ina gcuspóirí oibriúcháin sa mheasúnú tionchair. Ar na cuspóirí sonracha sin áirítear: onnmhairithe earraí agus seirbhísí an AE go margaí soláthair phoiblí lasmuigh den AE a threisiú; giaráil fheabhsaithe a thabhairt don AE i gcaibidlíocht idirnáisiúnta maidir le soláthar; deimhneacht dhlíthiúil a mhéadú maidir leis an rochtain atá ag tríú tíortha ar an margadh soláthair phoiblí san AE; agus a áirithiú go n‑urramaítear na gealltanais go léir maidir le soláthar poiblí a thugtar don AE mar chuid dá chomhaontaithe idirnáisiúnta.

3. Roghanna beartais

3.1. Cás bunlíne: "Gan beart a dhéanamh" (rogha 1)

Léiríonn an cás bunlíne gur dócha go dtiocfaidh forbairt ar na fadhbanna a bhfuil tuairisc orthu i sainiú na faidhbe gan aon ghníomhaíocht eile ón AE. Sa chás seo, ní thabharfadh an AE faoi aon ghníomhaíocht nua; d'fhanfadh creat dlíthiúil reatha an AE agus na gnása comhfhreagracha mar atá; agus leanfadh an AE de bheith ag caibidlíocht chun a thuilleadh rochtana a fháil ar mhargaí (aontachas na Síne leis an gComhaontú maidir le Soláthar Rialtais, comhaontuithe saorthrádála leis an India agus leis an Seapáin, comhaontuithe déthaobhacha le Stáit Aontaithe Mheiriceá maidir le soláthar poiblí) agus de bheith ag brath go mór ar ghealltanais atá ann faoi láthair maidir le margaí a oscailt, ar gealltanais iad a fuarthas sa Chomhaontú maidir le Soláthar Rialtais nó i gcomhaontuithe saorthrádála, maraon leis na gealltanais sin a d'fhéadfaí a fháil amach anseo. Is í an fhírinne, áfach, go bhfuil go leor éiginnteachta maidir le méid agus ráta an dul chun cinn is dóigh a dhéanfar sa chaibidlíocht i dtaobh rochtana ar mhargaí atá ar siúl faoi láthair faoi chuimsiú an Comhaontaithe maidir le Soláthar Rialtais, agus maidir leis an toradh ar chaibidlíocht dhéthaobhach atá ag dul ar aghaidh go fóill.

3.2. Rogha Neamhreachtach (rogha 2):

3.2.1. Reachtaíocht bhog agus sásra chun díospóid a réiteach agus nós imeachta maidir le sárú (rogha 2A)

Tabharfadh an Coimisiún soiléiriú faoin rogha seo, i ndoiciméid mhíniúcháin, an raon feidhme atá ag gealltanais idirnáisiúnta an AE agus thabharfadh treoir maidir le forfheidhmiú ionstraim atá ann cheana ar nós Airteagal 58 agus Airteagal 59 de Rialachán 2004/17 (soláthar in earnálacha an uisce, an fhuinnimh agus an iompair). Bhréathnódh an Coimisiún úsáid níos gníomhaí a bhaint as uirlisí atá ann cheana cosúil lena nósanna imeachta féin maidir le sárú agus na sásraí chun díospóid a réiteach atá ag an Eagraíocht Dhomhanda Trádála cheana nó atá i gcomhaontuithe saorthrádála cheana i gcás ina sáródh comhpháirtithe trádála a ngealltanais.

3.2.2. Treisiú Caibidlíocht atá ar siúl a threisiú (rogha 2B)

Faoin rogha seo, thabharfadh an AE spreagadh ar bhonn córasach do chomhpháirtithe trádála bheith rannpháirteach sa Chomhaontú maidir le Soláthar Rialtais, d'éileodh sé caibidlí soláthair phoiblí i ngach comhaontú saorthrádála (agus d'osclófaí arís an tAontas Custaim leis an Tuirc chun caibidil faoi sholáthair a chur isteach), chuirfeadh sé tús le caibidlí nua agus chuirfeadh sé leis na caibidlí soláthair i gcomhaontuithe saorthrádála atá ann cheana (an tSile, Meicsiceo).

3.3. Rogha reachtach le maoirseacht ag an gCoimisiún Eorpach (rogha 3)

Dhéanfadh an rogha reachtach seo sainiú agus rialáil ar an rochtain ar sholáthar poiblí atá cumhdaithe agus nach bhfuil cumhdaithe ag gealltanais idirnáisiúnta an AE agus bhunódh sé "rialacha tionscnaimh i gcursaí soláthair" chun tionscnamh earraí agus seirbhísí a shainaithint. Chun freagra a thabhairt ar an imní a léirigh eagraíochtaí neamhrialtasacha, thabharfadh sé cead rochtana iomlán chomh maith d'earraí agus seirbhísí ó na tíortha is lú forbairt. De bhreis ar na príomheilimintí seo a bheadh i bhfreagairt reachtach beartais, is féidir trí chur chuige malartacha a shainaithint a bhfuil tuairisc orthu i roghanna 3A, 3B agus 3C.

3.3.1. Cur chuige bunaithe ar shrian fhoriomlán ar rochtain maidir le soláthar ag leibhéal an AE nach bhfuil cumhdaithe (rogha 3A)

Faoin gcéad chur chuige, bheadh ceanglas ar eintitis chonarthacha na mBallstát, i bprionsabal, eisiamh a dhéanamh ar earraí, seirbhísí agus cuideachtaí ó thríú tír nach bhfuil cumhdaithe ag gealltanais de chuid an AE. Mar sin féin, chun constaicí a sheachaint maidir le soláthar earraí agus seirbhísí nach bhfuil ar fáil san AE agus/nó a bheadh ag teastáil i gcásanna éigeandála agus/nó ar mhaithe le leas sáraitheach poiblí, bhunódh an tionscnamh eisceachtaí dlí ón dualgas eisiata, agus thabharfadh sé an deis don Choimisiún a thuilleadh maoluithe a eisiúint trí tharscaoileadh nuair is gá i ndálaí speisialta.

3.3.2. Cur chuige bunaithe ar chinntí aonair ó eintitis soláthair an AE agus sásra a stiúrfaidh an Coimisiún i gcás soláthair nach bhfuil cumhdaithe (rogha 3B)

3.3.2.1. Ar leibhéal na mBallstát: cinntí ó eintitis soláthair aonair faoi mhaoirseoireacht an Choimisiúin Eorpaigh (3B1)

I gcás soláthair nach bhfuil cumhdaithe, bheadh rogha ag eintitis chonarthacha an AE glacadh le soláthraithe earraí agus seirbhísí de thionscnamh tríú tíortha nó iad a eisiamh ón bpróiseas tairisceana. Bheadh an cinneadh tairiscintí ón iasacht a eisiamh faoi réir fógra ex ante go dtí an Coimisiún (tríd an bhfógra conartha). Chuirfeadh sé seo ar chumas an Choimisiúin faireachán a dhéanamh ar an staid reatha agus comhsheasmhacht a áirithiú ar fud an AE.

3.3.2.2. Ar leibhéal an AE: an sásra a stiúrfaidh an Coimisiún (3B2)

Ar leibhéal an AE, bunaithe ar chinneadh maidir le deacrachtaí rochtana ar an margadh agus/nó gearáin shonracha, chinnfeadh an Coimisiún an mbeadh imscrúduithe le déanamh i leith beart cosantach agus bacainní eile trádála a bheith á gcur ar sholáthróirí an AE nó ar thairiscintí i dtríú tíortha. Ansin d'fhéadfadh an Coimisiún (1) cuireadh a thabhairt don chomhpháirtí trádála dul i mbun caibidlíochta chun na bacainní trádála sin atá ann cheana a dhíchur, agus/nó gealltanais rochtana margaidh chómhalartacha a thabhairt chun rochtain ar mhargaí soláthair phoiblí an pháirtí eile a áirithiú agus (2) bearta sriantacha a ghlacadh in aghaidh tairiscintí ó na dtríú tíortha sin, sa chás go ndiúltaíonn an comhpháirtí trádála i dtrácht dul i mbun caibidlíochta.

3.3.3. Rogha 3C: Rogha faoina nglacfadh na heintitis chonarthacha le cuideachtaí, earraí agus seirbhísí nach bhfuil cumhdaithe ag gealltanais idirnáisiúnta an AE, faoi réir fógra ón gCoimisiún, agus faoina mbeadh an deis ag an gCoimisiún bearta cosantacha a chur i bhfeidhm maidir le rochtain ar mhargadh soláthair an AE.

Chuirfeadh an rogha seo ar chumas na n‑eintiteas conarthacha, faoi réir ceada ón gCoimisiún, glacadh le cuideachtaí, le hearraí agus le seirbhísí nach dtairbhíonn de ghealltanais rochtana margaidh idirnáisiúnta. I dtosach, bheadh orthu a dtoilteanas glacadh leis na cuideachtaí, earraí agus seirbhísí sin a bheith fógartha acu san fhógra conartha. Dá dtarlódh sé go bhfaigheadh siad tairiscintí iarbhír d'earraí agus de sheirbhísí den sórt sin bheadh orthu fógra a thabhairt ansin don Choimisiún. Dhéanfadh an Coimisiún cinneadh bunaithe ar 'cómhalartacht shubstaintiúil' laistigh de 6‑8 seachtain.

3.4. Cur chuige reachtach gan maoirseacht an Choimisiúin Eorpaigh (síneadh Airteagal 58 go raon feidhme iomlán na dtreoracha go léir)

Chun éalú ón ró‑ualach ar údaráis chonarthacha de thoradh an dualgais fógra a thabhairt don Choimisiún, dhéanfaí forálacha Airteagal 58 agus Airteagal 59 a shíneadh chun seirbhísí, oibreacha, eagrais atá á rialú ag dlí poiblí, údaráis lárnacha agus údaráis áitiúla a chumhdach. Thabharfaí treoir maidir le cur i bhfeidhm na nAirteagal seo i ndoiciméid mhíniúcháin (mar atá i rogha 2). Ar deireadh, d'úsáidfeadh an tionscnamh seo na príomheilimintí chéanna le rogha 3.

3.5. Rogha 5: 'Buy Europe'

Chun teacht ar chothrom iomaíochta le comhpháirtithe trádála ar nós Stáit Aontaithe Mheiriceá agus na Síne, d'fhéadfadh an AE córas tosaíochtaí praghsanna le corrlach 25 % a chruthú mar fhreagairt ar na beartais "Buy American" agus "Buy Chinese" atá ann cheana i gcás soláthar nach bhfuil cumhdaithe. Ach, dá ndéanfadh sé amhlaidh, bheadh an AE ag tabhairt le fios go raibh sé ag faomhadh an chineáil sásra tosaíochta praghsanna ar fud an domhain a bhfuil sé i ndáiríre go mór ina haghaidh. Is ceart, dá bhrí sin, neamhaird a dhéanamh den rogha seo ó thús agus gan anailís a dhéanamh air.

3.6. Rogha 6: 'tairiscintí atá as cuimse íseal 'a cheartú (rogha chomhlántach)

D'fhéadfaí na roghanna thuasluaite a chomhlánú le rogha a dhíreodh ar réiteach na bhfadhbanna a thagann chun cinn nuair a dhéanann soláthróirí ó thríú tíortha áirithe costais ísle (agus an‑íseal) a thairiscint ós rud é go bhfaigheann siad fóirdheontais nó sochar éigin eile ó chleachtais éagóracha san iomaíocht.

4. Measúnú tionchair

Cuirtear foireann de 9 gcritéir i gcuntas agus measúnú ar na roghanna go léir á dhéanamh ag cur san áireamh tionchar ar shreabhadh trádála, tionchar giarála chomhpháirtithe trádála i gcaibidlíocht idirnáisiúnta agus tionchar ar ualach riaracháin.

Is gá na tionchair sin a mheas i gcomhthéacs an mhéadaithe a d'fhéadfadh a bheith ann ar onnmhairí, mar atá EUR 4 bhilliún (arbh ionann agus thart ar 60 000 post), dá n‑osclódh an 12 chomhpháirtí trádála na margaí soláthair sin a bhfuil leasanna ionsaitheacha comhfhreagracha acu san AE. Chun éifeachtúlacht gach rogha acu a chinneadh, cuirfear costas gach ceann acu i gcomparáid leis an tagarmharc seo. D'fhéadfadh comhpháirtithe trádála freagairt le bearta díoltais agus ba cheart é seo a chur san áireamh nuair a bhíonn costais agus leasanna gach rogha acu á meas.

Táthar ag tuar go dtabharfaidh rogha 1 (cás bunlíne) agus rogha 2B (tuilleadh caibidlíochta) EUR 1 bhilliún d'onnmhairí breise leo (12 000 - 18 000 post).

Is faoi rogha 2A (soiléiriú dlí agus úsáid fheabhsaithe a bhaint as sásraí atá ann cheana), le níos mó úsáide a bhaint as srianta atá leagtha síos cheana in Treoir 2004/17/EC (Airteagal 58.2) a bhainfí amach formhór na n‑éifeachtaí ó thaobh soiléire ar rialacha agus soiléireacht dhlíthiúil. Is cinnte go gcuidíonn treorú maidir leis an raon feidhme soláthair atá faoi ghealltanas agus nach bhfuil faoi ghealltanas leis an deimhneacht dhlíthiúil nuair a bhítear ag diúltú do thairiscintí earraí agus seirbhísí coigríche le linn nósanna imeachta tairisceana. Níltear ag tuar go mbeidh aon tionchar suntasach ag rogha 2A ar aon chritéir eile.

Rogha 3A (srian foriomlán ar rochtain don soláthar nach bhfuil cumhdaithe ag leibhéal an AE) deimhneacht dhlíthiúil a fheabhsú go suntasach toisc gur cheart go seachnófaí leis na fadhbanna cruthaithe ag cur i bhfeidhm clásail chómhalartachta shiméadracha. Bheadh ar chumas formhór na margaí soláthair lena mbaineann srianta a chur i bhfeidhm, ach gur dócha go gcuirfí tarscaoilte i bhfeidhm maidir le soláthar breosla, cógais, trealamh leighis agus ríomhairí. Tá an tionchar a d'fhéadfadh a bheith ann ar shreabhadh trádála forleathan toisc go bhféadfadh an rogha seo suas le luach EUR 4 bhilliún d'allmhairí a bhac. D'fhéadfadh mórbhearta díoltais a bheith mar thoradh ar an rogha seo (EUR 1 bhilliún) chomh maith le móréifeacht ghiarála. Leanfaí den tionchar an‑teoranta ar chistí poiblí agus ar an ualach riaracháin.

Faoi rogha 3B (d'fhéadfadh eintitis aonair faoi mhaoirseoireacht an Choimisiúin Eorpaigh, tairiscintí ó thriú tíortha a eisiamh (3B1) de bhreis ar sin, an uirlis a bheadh á stiúradh ag an gCoimisiún chun fiosrúcháin a dhéanamh faoi staid rochtana margaidh d'earraí, do sheirbhísí agus do chuideachtaí de chuid an AE (3B2)), bheadh leibhéal níos airde deimhneachta dlíthiúla toisc an focal deiridh a bheith ag an gCoimisiún maidir le bearta idirdhealaitheacha féideartha Chlúdódh an rogha seo formhór na n‑earnálacha sa gheilleagar. D'fhéadfadh an tionscnamh i ndáiríre dul i dtreo oscailtí sa mhargadh arbh fhiú EUR 4 bhilliún in onnmhairí breise iad chomh maith le 60 000 post a chruthú. Bheadh acmhainn giarála na rogha seo beagán níos fearr ná rogha 3A toisc go bhféadfaí díriú ar leasanna ionsaitheacha na dtríú tíortha sin faoi rogha 3B2. Bheag an baol díoltais leis an rogha seo beag go leor ós rud é gur teoranta agus dírithe a bheadh aon dúnadh ar mhargadh soláthair phoiblí an AE. Bheadh an tionchar ar chistí poiblí teoranta, cé go mbeadh an t‑ualach riaracháin ar údaráis chonarthacha, ar ghnólachtaí agus fiú ar an gCoimisiún féin measartha trom de thoradh an chórais fhógartha 6‑8 seachtain.

Bheadh na tionchair chéanna ag leanúint rogha 3A agus a leanfadh roghanna 3C agus 4. Ach, chruthódh rogha 3C an t‑ualach riaracháin is mó thar na roghanna eile ar fad (fógraí in áit tarscaoiltí) agus ní fheabhsódh rogha 4 leibhéal an urramaithe i leith gealltanas idirnáisiúnta an méid céanna le rogha 3A nó 3B.

Bheadh rogha 6 ('tairiscintí atá as cuimse íseal' a cheartú) mar chomhlánú ar na roghanna eile agus ní bheadh tionchar aici ach ar thairiscintí coigríche. Ba bheag an tionchar a bheadh ar an ualach riaracháin agus ar chistí poiblí ach bhraithfeadh sé ar líon na gcásanna. Más ea, tá baol ann ó bhearta díoltais, de thoradh gur cuideachtaí iad ar le Stáit iad de ghnáth a bhíonn eisiata de dheasca tairiscintí uathu a bheith as cuimse íseal.

5. Na roghanna a chur i gcomparáid

Cuireadh na roghanna a moladh i gcomparáid le chéile ar bhonn a dtionchar ar na cuspóirí a bhí le baint amach agus ar bhonn a n‑éifeachtúlacht.

Ní shásaíonn rogha 1 na cuspóirí atá sainaitheanta agus dá bhrí sin rinneadh í a mheas mar chás bunlíne amháin agus cuireadh i gcomparáid léi na roghanna beartais eile. Is teoranta an cion a bheidh ag rogha 2 i gcomhlíonadh na gcuspóirí atá sainaitheanta (maidir le deimhneacht dhlíthiúil agus rochtain ar mhargaí i dtríú tíortha a fheabhsú) agus is lú buntáistí á leanúint i dtéarmaí éifeachtúlachta, éifeachta agus comhchuibhis. Comhlíonann rogha 3A, rogha 3C agus rogha 4 na cuspóirí atá sainaitheanta – ach níl siad éifeachtach toisc na costais díoltais a d'fhéadfadh iad a leanúint, chomh maith le fadhbanna do shlabhraí soláthair de chuid ghnólachtaí an AE i Stáit Aontaithe Mheiriceá agus sa tSín. Cruthaíonn rogha 3C ualach suntasach riaracháin. Ní dhíríonn aon cheann de na 6 roghanna ar thairiscintí as cuimse íseal a thagann ó ghnólachtaí, earraí agus seirbhísí a fhaigheann tacaíocht stáit. Is í rogha 3B an rogha is dealraithí a bhainfeadh na cuspóirí ar fad amach agus is mó a chomhlíonfadh iad. Fuair sé an scór is fearr chomh maith i dtéarmaí éifeachtúlachta, éifeachta agus comhchuibhis i gcomparáid le roghanna beartais eile. Dá thoradh sin, moltar rogha 3B a ghlacadh agus í a chomhlánadh le rogha 6 agus rogha 2B.

6. Faireachán agus Meastóireacht

Déanfaidh an Coimisiún faireachán ar Bhallstáit agus ar údaráis chonarthacha na mBallstáit ó thaobh na dualgais atá leagtha síos sa tionscnamh soláthair sheachtraigh a chomhlíonadh. Moltar sraith táscairí sa tionscnamh chun rianú a dhéanamh ar conas mar atá ag éirí le gach ceann de na cuspóirí, go háirithe trí fhaireachán a dhéanamh ar na nithe seo a leanas:

· a thuilleadh onnmhairí atá bainteach le soláthar

· líon na n‑earnálacha (i measc an 22 roghnaithe) a osclaíodh ar an gcoigríoch i gcomparáid leis

· an líon atá ann faoi láthair

· leathnú ar shreabhadh trádála i réimse an tsoláthair.

· an líon imscrúduithe arna seoladh ag gCoimisiún Eorpach.

· bacainní trádála soláthair in aghaidh soláthróirí ón AE i dtríú tíortha áirithe a bhaint

· athruithe sa dlí náisiúnta a fhreagraíonn do cheangaltais idirnáisiúnta i réimse an tsoláthair phoiblí.

[1] Cur Chuige A: Bheadh ceanglas ar eintitis soláthair an AE, i bprionsabal, eisiamh a dhéanamh ar earraí, seirbhísí agus cuideachtaí ó thríú tír nach bhfuil cumhdaithe ag gealltanais idirnáisiúnta de chuid an AE.

[2] Cur Chuige B: Faoi réir fógra a thabhairt don Choimisiún, bheadh sé de rogha ag eintitis soláthair an AE cinneadh a dhéanamh earraí, seirbhísí agus cuideachtaí ó thríú tír nach bhfuil cumhdaithe ag gealltanais de chuid an AE a eisiamh. Lena chois sin, thabharfaí uirlis shonrach don Choimisiún chun fiosrúcháin a dhéanamh maidir le staid na rochtana ar mhargaídh atá ag earraí, seirbhísí agus gnólachtaí de chuid an AE agus bearta sriantacha a chur i bhfeidhm ar earraí agus ar sheirbhísí de thionscnamh na dtríú tíortha sin nach gceadaíonn go leor rochtana d'earraí, do sheirbhísí ná do ghnólachtaí de chuid an AE i margadh an tsoláthair phoiblí sna tíortha sin.