ACHOIMRE FEIDHMIÚCHÁIN AR AN MEASÚNÚ TIONCHAIR

1.Comhthéacs beartais

1.Ceanglaítear ar an gCoimisiún sa Treoir maidir le Lipéadú Fuinnimh measúnú a dhéanamh ar éifeachtacht na Treorach agus a gníomhartha tarmligthe faoi 2014.

2.Ceanglaítear ar an gCoimisiún sa Treoir maidir le hÉicidhearthóireacht measúnú a dhéanamh ar éifeachtacht na Treorach agus a gníomhartha tarmligthe faoi 2012. Ba é tátal an athbhreithnithe sin nach raibh gá athbhreithniú a dhéanamh go fóill, ach go bhféadfaí an Treoir a athbhreithniú arís in éineacht leis an athbhreithniú ar an Treoir maidir le Lipéadú Fuinnimh, ós rud é gur minic a bhíonn éifeachtaí rialacháin cur chun feidhme na héicidhearthóireachta agus éifeachtaí na rialachán tarmligthe maidir le lipéadú fuinnimh is infheidhme maidir leis na táirgí céanna a bhaineann le fuinneamh, is minic a bhíonn siad bainteach le chéile agus comhlántach.

2.Measúnú agus sainiú na faidhbe

3.Cruthaíodh na Treoracha maidir le Lipéadú Fuinnimh agus Éicidhearthóireacht chun dul i ngleic leis an bhfadhb bhunúsach gur féidir le táirgí díobháil a dhéanamh don chomhshaol ag brath ar an gcaoi a ndéantar, a n-úsáidtear agus a ndiúscraítear iad.

4.Cuireann an Treoir maidir le hÉicidhearthóireacht brú ar an margadh trí thoirmeasc a chur ar na táirgí is lú éifeachtúlacht. Spreagann an Treoir maidir le Lipéadú Fuinnimh tomhaltóirí le táirgí atá níos éifeachtúla ó thaobh fuinnimh de a cheannach trí eolas faoi úsáid fuinnimh táirgí a chur ar fáil dóibh ar lipéid fuinnimh. Leagtar síos na ceanglais maidir le táirgí sonracha a bhaineann le fuinneamh (amhail meaisíní níocháin nó mótair leictreacha) trí ghníomhartha tarmligthe (i gcás an lipéadaithe fuinnimh) agus trí ghníomhartha cur chun feidhme (i gcás na héicidhearthóireachta).

5.Ní chuimsíonn scóip an mheasúnaithe an cheist an mó nó an lú costéifeacht na slite a ndéantar coigilteas fuinnimh in earnálacha eile. Leis na spriocanna maidir le dícharbónú agus fuinneamh a bhaint amach, beidh bearta riachtanach i ngach earnáil chun coigilteas fuinnimh a dhéanamh agus is cothrom le nialas nó faoina bhun na costais a bhaineann leis an gcoigilteas sin a bhaint amach trí éicidhearthóireacht agus lipéadú fuinnimh.

6.Ní ar na bearta aonair cur chun feidhme atá an bhéim ach ar na Treoracha réime atá faoi réir próiseas measúnaithe tionchair faoi leith. Sainaithneofar aon táirgí nua a d'fhéadfaí díriú orthu i bPlean Oibre 20152017, a bhfuil sé beartaithe ag an gCoimisiún a ghlacadh mar chuid den phacáiste don Gheilleagar Ciorclach níos déanaí in 2015.

7.Tá bearta beartais eile lena bhféadfaí éifeachtúlacht táirgí a bhaineann le fuinneamh a mhéadú, amhail bearta fioscacha, scéimeanna dreasachta etc. Sa mheasúnú tionchair seo, áfach, dírítear ar na fadhbanna sonrach a tháinig anuas le linn chur chun feidhme an dá Threoir. I gcomhthéacs níos leithne, feictear go bhfeidhmíonn beartais maidir le lipéadú fuinnimh agus éicidhearthóireacht go maith ar fud an domhain. Tá lipéid fuinnimh glactha ag 59 dtír nach bhfuil san Aontas Eorpach agus tá deartha atá cosúil le lipéad an Aontais Eorpaigh glactha ag a leath díobh sin. Ghlac 45 thír ar a laghad nach bhfuil san Aontas Eorpach íoscheanglais éifeachtúlachta fuinnimh maidir le táirgí.

8.Tá 24 rialachán cur chun feidhme maidir le héiceidhearthóireacht curtha i bhfeidhm go dtí seo. Ar na táirgí a chumhdaítear tá fearais tí, amhail cuisneoirí, lampaí agus coirí, agus trealamh tionsclaíoch agus proifisiúnta, amhail mótair leictreacha agus gaothráin. Ina theannta sin, tá 12 rialachán tharmligthe ann lena n-áirithítear go gcaithfear raon táirgí, ar táirgí do thomhaltóirí den chuid is mó iad, a dhíol agus lipéad fuinnimh de chuid an Aontais Eorpaigh ceangailte leo.

9.Maidir le coigilteas fuinnimh meastar go sábhálfaidh na bearta éicidhearthóireachta agus lipéadaithe fuinnimh 175Mtoe fuinnimh phríomha in aghaidh na bliana faoi 2020. Is lú an tionchar intomhaiste go dtí seo i gcás gnéithe eile a bhaineann leis an gcomhshaol seachas ídiú fuinnimh. Meastar go mbeidh coigilteas 100 billiún euro ann in aghaidh na bliana in 2020. Is ionann sin agus 465 euro an teaghlach.

10.Cé is moite de na leasanna comhshaoil agus airgeadaíochta, téann sé chun leasa na tionsclaíochta ceanglais a leagan síos ag léibhéal an Aontais Eorpaigh. A bhuí le creat rialála atá comhchuibhithe ar leibhéal an Aontais laghdaítear na costais ar mhonaróirí agus spreagtar nuálaíocht i dtaca le héifeachtúlacht fuinnimh.

11.Ach mar sin féin, tá sé léirithe ag an meastóireacht a rinneadh ar an measúnú tionchair go háirithe gur laghdaíodh éifeachtacht lipéad fuinnimh nuair a tugadh isteach na haicmí A+ go A+++. Tá cumas an lipéid tomhaltóirí a ghríosú le táirgí atá níos éifeachtúla a cheannach laghdaithe de dheasca na n-aicmí A+ go A+++ a tugadh isteach nuair a athmhúnlaíodh an Treoir in 2010. Tá scála nua an lipéid intuigthe ag tomhaltóirí, ach tá toilteanas na dtomhaltóirí céanna níos mó airgid a íoc as táirgí atá níos éifeachtúla laghdaithe dá dheasca. Is lú an spreagadh dóibh an difríocht idir A+ agus A+++ ná an difríocht idir C agus A. Le tuilleadh dul chun cinn teicneolaíoch a chur san áireamh, is gá aicmí an lipéid a athscálú nuair a bhainfidh sciar mór den mhargadh aicme A+++ amach. Níor tugadh faoin athscálú fós toisc nár aontaíodh ar mhodh oibre. Tá fadhb eile le lipéid fuinnimh, is é sin go bhfuil méadú tagtha ar dhíolachán múnlaí móra. Tá na múnlaí sin éifeachtúil agus a baineann siad ardaicme fuinnimh amach dá réir sin, ach mar sin féin is airde ar fad an dearbhúsáid fuinnimh atá acu seachas ag fearais bheaga den chineál céanna.

12.Tá fadhbanna eile ann a bhaineann leis an éicidhearthóireacht agus leis an lipéadú fuinnimh araon. Ar an gcéad dul síos, tá baint a bheag nó a mhór ag neamhchomhlíonadh na gceanglas maidir le héicidhearthóireacht agus lipéadú le heaspa forfheidhmithe ag údaráis faireachas margaidh náisiúnta. Ar an dara dul síos, tá leibhéal íseal uaillmhéine ag baint le roinnt rialachán táirgí agus ina theannta sin, próiseas fada déanta rialacha, rud a fhágann go mbíonn an obair theicniúil agus an obair ullmhúcháin as dáta nuair a dhéantar cinntithe beartais.

13.Tá fadhb eile fós a bhaineann go príomha le héicidhearthóireacht: d'fhéadfaí níos mó aire a dhíriú ar thionchair ar an gcomhshaol cé is moite d'ídiú fuinnimh le linn na céime úsáide.

3.Coimhdeacht

14.Dá nglacfadh Ballstáit beartais maidir le héifeachtúlacht táirgí, chruthófaí bacainní ar shaorghluaiseacht san Aontas agus chuirfí ualach neamhriachtanach ar lucht tionsclaíochta toisc go mbeadh orthu tacair rialacha éagsúla a chomhlíonadh sna Ballstáit éagsúla. Gníomhú ar leibhéal an Aontais, is é sin an t-aon bhealach lena áirithiú gurb ionann sna Ballstáit go léir na ceanglais agus na lipéid i gcomhair táirgí a chuirtear ar an margadh.

4.Cuspóirí