Foilsiú iarratais ar ainm a chlárú de bhun Airteagal 50(2)(a) de Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le scéimeanna cáilíochta do tháirgí talmhaíochta agus do bhia-earraí

(2023/C 20/09)

Leis an bhfoilseachán seo, tugtar an ceart chun cur i gcoinne an iarratais de bhun Airteagal 51 de Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (1) laistigh de 3 mhí ó dháta an fhoilseacháin seo.

DOICIMÉAD AONAIR

“ MELOCOTÓN DE CIEZA ”

Uimh. AE: PGI-ES-02644 –– 16.10.2020

STFC ( ) TGFC (X)

1. Ainm(neacha)

“Melocotón de Cieza”

2. Ballstát nó Tríú Tír

An Spáinn

3. Tuairisc ar an táirge talmhaíochta nó ar an mbia-earra

3.1. An cineál táirge

Aicme 1.6. Torthaí, glasraí agus gránaigh, iad úr nó próiseáilte

3.2. Tuairisc ar an táirge lena mbaineann an t-ainm in (1)

Péitseoga de chineálacha:

— Baby Gold 6

— Romea

Cineál Baby Gold 6

Dath

Maidir le péitseoga den chineál Baby Gold 6 a fhástar i limistéar tionchair TGFC, bíonn luach uillinne lí níos mó ag dath an chraicinn (79.23 ∓ 0.62) ná mar a bhíonn i limistéir inchomparáide (72.02 ∓ 3.71). Ar an gcaoi chéanna, bíonn luach sáithiúcháin níos mó ag dath an laín (46.10 ± 0.27) ná mar a bhíonn ag péitseoga ó limistéir eile (42.34 ± 0.52). Leis na difríochtaí sin, táirgtear laíon a bhfuil dath níos buí air agus imir bhuí níos sáithithe air.

Teinne

Tráth na bainte, is iad (21.08* ∓ 0.68) luachanna teinne chineál Baby Gold 6 (21.08* ∓ 0.68), thart ar 7 % níos mó ná mar a bhíonn na luachanna i limistéir inchomparáide (19.72 ± 1.23). Leis sin, méadaítear an difríocht le limistéir inchomparáide go mór nuair a chuirtear na torthaí ar an margadh, le luachanna (19.01 ± 0.64), thart ar 16.34 % níos mó ná mar a bhíonn an luach sa limistéar inchomparáide (16.34 ± 0.89).

Méid

Íosmhéid: A (Trastomhas: 67 – < 73 mm)

Uasmhéid: AAAA (Trastomhas: > 90 mm)

Cineál Romea

Dath

Maidir le péitseoga den chineál Romea a fhástar i limistéar tionchair TGFC, bíonn ardluachanna lí suntasacha an chraicinn (78.21 ∓ 0.47) 10 % níos mó ná mar a bhíonn siad i limistéir eile (70.98 ∓ 0.26). Ar an gcaoi chéanna, bíonn luach sáithiúcháin (56.13 ± 0.34) 26.6 % níos mó ná mar a bhíonn sé i limistéir eile (44.34 ± 1.02). Leis na luachanna sin, táirgtear eipideirm a mbíonn dath níos buí uirthi.

Teinne

Bíonn ardluachanna teinne ag cineál Romea nuair a chuirtear ar an margadh é, 14 lá tar éis a bhainte. Bíonn na luachanna teinne (16.55 ± 0.88) 30 % níos mó ná mar a bhíonn siad i limistéir inchomparáide eile (12.51 ± 0.69).

Fágann an teinne sin go mbíonn seilfré níos faide ag an bpéitseog ó limistéar tionchair TGFC ná mar a bhíonn ag péitseoga ón limistéar inchomparáide, mar gheall ar an aeráid agus ar shaintréithe fisiceacha agus ceimiceacha na hithreach sa limistéar. Tugtar tuairisc orthu sin sa roinn maidir leis an nasc geografach.

Méid

Íosmhéid: A (Trastomhas: 67 – < 73 mm)

Uasmhéid: AAAA (Trastomhas: > 90 mm)

Saintréithe orgánaileipteacha an dá chineál

— Dianbhlas milis a leanann as cothromaíocht mhaith idir siúcraí agus aigéadacht fhoriomlán. Uigeacht theann agus shúmhar. Dea-bholadh deas, a bhaineann go sonrach le péitseog.

— Dath: Dath idir buí éadrom agus oráiste ar an gcraiceann. D’fhéadfadh luisne de dhath oráiste éadrom nó dearg a bheith ar chineál Romea san áit ina mbíonn teagmháil ag an gcraiceann leis an ngrian.

— Teinne íoslach tráth na buainte: 20 N.

— Cruth: Slánaithe. D’fhéadfadh bolg beag saintréitheach a bheith ag gob thoradh chineál Baby Gold 6.

3.3. Beatha (maidir le táirgí de thionscnamh ainmhíoch amháin) agus amhábhair (maidir le táirgí próiseáilte amháin)

Níl sé infheidhme.

3.4. Céimeanna sonracha sa táirgeadh nach mór dóibh tarlú sa limistéar geografach sainithe

Tarlaíonn gach céim táirgthe sa limistéar geografach críochaithe.

1. Plandú

2. Uisciú

3. Leasú

4. Prúnáil

5. Tanúchán 5.1. Tanúchán na mbláthanna 5.2. Tanúchán na dtorthaí

6. Saothrú

3.5. Sainrialacha maidir le slisniú, grátáil, agus pacáistiú etc. an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

Níl sé infheidhme.

3.6. Sainrialacha maidir le lipéadú an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

Maidir le péitseoga a chumhdaítear leis an TGFC, ní mór lipéad aitheantais uimhrithe a bheith le feiceáil orthu nach mór lógó TGFC a bheith san áireamh ann. Tá an fhoclaíocht shonrach “Melocotón de Cieza” éigeantach. Ní mór don lipéad an comhlacht rialaithe údaraithe atá ag gníomhú mar chomhlacht dheimhniúcháin don táirge a shainaithint. Eisíonn nó sannann an comhlacht rialaithe na lipéid ina sraitheanna a bhfuil uimhreacha comhfhreagracha acu, agus seiceálann sé iad i gcónaí. Ní mór na lipéid a ghreamú ag an suíomh pacáistithe ar bhealach a chuireann cosc ar a n-úsáid arís.

4. Sainmhíniú achomair ar an limistéar geografach

Leagtar síos teorainn chríochaithe “Melocotón de Cieza” TGFC mar a leanas, lena n-áirítear cuid de bhardais Cieza, Calasparra, Jumilla agus Abarán:

— San iarthar: ar theorainn shuíomhanna Las Cañadas agus Agua Amarga i mbardas Cieza;

— Sa deisceart: ar theorainn shuíomhanna Rotas agus El Macabeo i mbardas Calasparra;

— San oirthear: ar theorainn shuíomh Corona i mbardas Abarán agus an staisiún traenach in Blanca;

— Sa tuaisceart: ar theorainn bhardas Jumilla ag suíomh El Boquerón.

5. Nasc leis an limistéar geografach

Tá an iarraidh maidir le clárú “Melocotón de Cieza” TGFC bunaithe ar shaintréithe an táirge agus a cháilíocht.

Deimhnítear le staidéar eolaíoch saintréithe speisialta na bpéitseog a fhástar i limistéar tionchair TGFC “Melocotón de Cieza”, agus dá bhrí sin, an nasc idir saintréithe agus cáilíocht an táirge agus a thionscnamh. Is iad Grúpa Iar-fhómhair agus Cuisniúcháin na Ranna Teicneolaíochta agus Trealamh Talmhaíochta na Scoile Forásaí Teicniúla um Agranamaíocht Ollscoil Pholaiteicnic Cartagena a rinne an staidéar. Is é an teideal a bhí air: “Staidéar comparáideach ar na cineálacha Romea agus Baby Gold 6 chun críoch Tásc Geografach Faoi Chosaint ‘Melocotón de Cieza’ a bhaint amach”. Cartagena, mí Iúil 2018. (https://melocotondecieza.com/estudio-upct/)

Socraíodh an teorainn sin de réir critéir a bhaineann le hithir, le haeráid agus leis na limistéir dá bhfuil na cineálacha a chumhdaítear leis an TGFC seo oiriúnaithe níos fearr. Tá luach breise “Melocotón de Cieza” bunaithe ar a shaintréithe sonracha a bhíonn mar thoradh den chuid is mó ar na tosca aeráide, ithreach agus daonna a bhaineann go sonrach leis an limistéar a chumhdaítear leis an TGFC.

Tosca nádúrtha

Is toisc í an aeráid sa limistéar geografach sainithe táirgthe a dhéanann táirge sainiúil as cineálacha Baby Gold 6 agus Romea “Melocotón de Cieza”. Sa gheimhreadh, bíonn teochtaí fuara na n-oícheanta idir -2o C agus 5o C, agus tarlaíonn na teochtaí is teo i mí na Bealtaine (33o C), mí an Mheithimh (37o C) agus mí Iúil (41o C). Leis na teochtaí an-difriúil sin, tugtar méid agus dath suaithinseach agus saintréitheach do na cineálacha péitseoige sin.

Bíonn tionchar ag aeráid mhíchuibheasach Mheánmhuirí an limistéir ar shaintréithe sonracha “Melocotón de Cieza”, ina chineálacha Romea agus Baby Gold 6, a mbaineann triomach samhraidh dian léi agus is ar éigean a bhaineann meánlíon bliantúil na báistí 300 mm amach. Is báisteach cónochta é, agus is í mí Dheireadh Fómhair an mhí ina mbíonn an méid is mó báistí. Thairis sin, mar gheall ar an ngaireacht choibhneasta don Mheánmhuir agus suíomh íseal na dtailte, is é an meánlíon bliantúil báistí an meánlíon is airde i réigiún Murcia. Tá an aeráid is tirime ag na tailte sin in Abhantrach Segura. Is de bharr na dtosca sin uile le chéile a aithnítear le saintréithe sonracha chineálacha na péitseoige sin an difríocht idir iad agus na péitseoga uile eile de na cineálacha céanna a tháirgtear i limistéir eile. Chomh maith leis sin, tá saintréithe speisialta Abhainn Segura, a sholáthraíonn uisce do mhachairí Cieza, ríthábhachtach chun na saintréithe suaithinseacha sin a tháirgeadh. I dtéarmaí saintréithe orgánaileipteacha an dá chineál go sonrach, bíonn milseacht agus teinne níos mó ag a dtiúchan i solaid intuaslagtha.

De réir na tuarascála a d’eisigh Údarás Abhantraí Segura (Confederación Hidrográfica del Segura) (N/REF: IAMB-0015/2021) maidir le cáilíocht an uisce i stráice Abhainn Segura agus í ag dul trí bhardas Cieza: ‘Agus í ag dul trí bhardas Cieza, aicmítear Abhainn Segura mar réimse uisce “ESES0701010111 Río Segura” ó phointe cumair le hAbhainn Quipar go dtí damba Azud de Ojós. Sa phlean deiridh measúnúcháin agus bainistíochta uisce le haghaidh Abhainn Segura (Plan Hidrológico del Segura, PHDS), marcáiltear stádas foriomlán an réimse uisce sin mar “maith”. Rangaítear an stádas éiceolaíochta i gcúig chatagóir, ón gcatagóir is fearr go dtí an catagóir is measa: an-mhaith, maith, measartha, dona agus an-dona. Tá an stádas “maith”, sa chás seo. Tá dhá chatagóir ann maidir le stádas ceimiceach: “maith” agus “níor baineadh maith amach”. Sa chás seo, tá an stádas “maith”.

Ithir

Is mar gheall ar thacar tosca comhchoiteanna san ithir sa limistéar táirgthe sin atá na cúinsí is fearr le haghaidh na torthaí cloiche seo a shaothrú. Is iad na príomh-shaintréithe a dhéanann an ithir uathúil in éineacht leis an aeráid: an uigeacht dhúrabháin chréúil, leibhéil cré os cionn 30 %, pH > 8.3, aol gníomhach > 20 %, agus leibhéil ábhair orgánaigh idir 1 % agus 2 %. Socraíonn na saintréithe fisiceacha agus ceimiceacha sin, chomh maith le roinnt eile, cáilíocht, teinne, seilfré agus blas, go hachomair, saintréithe follasacha péitseoige a bhfuil DNA geografach aici.

Níl mar gheall ar aon cháilíocht aonair fhisiceach, cheimiceach nó atá bainteach le hithir a shocraítear saintréithe intreacha “Melocotón de Cieza”. Is de thoradh cumaisc chomhchuí d’iliomad tosca iad na torthaí sin. Tá tábhacht shonrach ar leith leis na tosca sin a bhaineann leis an ithir.

Toisc tháirgeachta

Is saintréith limistéar Cieza, lena ndealaítear ó limistéir eile é, gur modh ceardaí go hiomlán é an modh tanúcháin le haghaidh blátha agus torthaí araon, bláth ar bhláth. Tá sé sin difriúil le limistéir eile na Spáinne ina n-úsáideann oibrithe talmhaíochta meaisíní tanúcháin chun an bláth breise a bhaint de gach craobh.

Tagann roghnú blátha níos fearr as úsáid an mhodha thraidisiúnta, rud a fhágann go mbaineann cáilíocht níos fearr leis na torthaí.

Tosca stairiúla agus cáil shóisialta

Maidir leis na gnéithe stairiúla, tá fianaise ann go raibh péitseoga in Cieza sa tríú céad AD i scailpeanna La Serreta agus, ag céim níos déanaí, i roinnt toibreacha tirime tithe in Siyâsa, an lonnaíocht dhaingnithe Andalúiseach suite ar fhánaí Monte del Castillo, a tréigeadh le linn an tríú céad déag. Aimsíodh iarsmaí de shíolta péitseoige, a thugann fianaise dúinn maidir le cleachtais talmhaíochta i ngoirt phéitseoige Cieza an tráth sin.

I bhfianaise stair áitritheoirí Cieza san aois ársa, bhí gach cultúr nasctha ar bhealach éigin leis an talmhaíocht, agus bhí príomhról ag péitseoga.

Sa ré nua-aoiseach, bhí forbairt thionsclaíoch an limistéir nasctha leis an táirgeacht phéitseoige shuntasach. Bhí an earnáil channadóireachta ar cheann de na cúiseanna ba mhó le méadú agus leathadh saothraithe péitseoige ar fud limistéar Cieza.

In Cieza, tá 8 448 heicteár talaimh churaíochta ann atá faoi réir uiscithe. Astu sin, tá 5 861 heicteár, thart ar 70 %, tiomnaithe do chrainn phéitseoige (sonraí ó Lárionad Réigiúnach Staidrimh Murcia (CREM)). De réir na bhfigiúirí sin is é Cieza an bardas is mó táirgeachta phéitseoige san Eoraip, os cionn 180 milliún cileagram go bliantúil.

Tá dlúthcheangal idir an táirge “Melocotón de Cieza” agus comhshaol sóisialta an bhardais toisc go saothraíonn os cionn 10 000 duine a mbeatha as gníomhaíochtaí a bhaineann leis an toradh sin go bunúsach. Dá bhrí sin is é atá i dtionchar áitiúil, réigiúnach agus náisiúnta gach rud a bhaineann le “Melocotón de Cieza” léiriú ar cháil an táirge atá fréamhaithe sa chultúr áitiúil. Tá a fhainaise sin i gceiliúrtha éagsúla atá bainteach le “Melocotón de Cieza”, cuir i gcás an Chomhdháil “Melocotón de Cieza” agus, tráth níos faide siar sna 1980idí, an fhéile phéitseoige “Fiesta del Melocotón”. Tá imeachtaí eile, cuir i gcás an chomhdháil náisiúnta torthaí cloiche, san áireamh. Anuas air sin, is gníomhaíocht turasóirí í “Floración de Cieza” a bhfuil cáil idirnáisiúnta uirthi a bhaineann go díreach le “Melocotón de Cieza”. Bronntar gradam péitseoige órga “Melocotón de Oro” go bliantúil ar dhaoine aonair nó ar institiúidí as an obair shármhaith a dhéanann siad ó thaobh forbairt talmhaíochta in Cieza a chur chun cinn. Aithnítear leis an ngradam tábhacht na bpéitseog maidir leis an ngeilleagar a chur chun cinn.

Tá comharthaí eile ann maidir le cáil an táirge atá fréamhaithe sa chultúr agus an seasamh áitiúil, réigiúnach, agus idirnáisiúnta fiú, atá aige. Tá samplaí suntasach d’úsáid “Melocotón de Cieza” sa ghastranamaíocht lena n-áirítear Manjar de Cieza (briosca Cieza) agus speisialtacht na Nollag Murciatone, mar aon le oidis eile cosúil le granita péitseoige agus Trenza de “Melocotón de Cieza” [taosrán “Melocotón de Cieza”], chomh maith le milseogra ar nós cáca “Melocotón de Cieza”.

Tá cluichí traidisiúnta ann freisin lena n-áirítear “Melocotón Respondón” [“Péitseog Plucaireachta”] agus tagairtí liteartha cuir i gcás an leabhar a foilsíodh in 2017 dar teideal “An phéitseog i stair Cieza”. Is bailiúchán staidéar é an leabhar ar bhunús na talmhaíochta, réimsí uiscithe, shaothraithe crann torthaí cloiche agus ar na cineálacha is mó a úsáidtear agus atá á gcur sa limistéar ón aois ársa.

Thairis sin, bíonn “Melocotón de Cieza” le feiceáil ag na haontaí talmhaíochta domhanda is tábhachtaí amhail Fruit Attraction agus Fruit Logistica i mBeirlín. Bronnadh duais an táirge air in 2021 ag an nuachtán La Verdad.

Bibleagrafaíocht

El melocotón en la historia de Cieza. [An phéitseog i stair Cieza] Arna foilsiú ag Asociación Cultural La Floración de Cieza. Rianaíonn an leabhar an ghaolmhaireacht idir muintir Cieza agus an phéitseog ó thús an tsaoil. I bhfianaise gur foilsíodh leabhar ar ábhar “Melocotón de Cieza” go sonrach, .

Is bailiúchán staidéar é an saothar ar bhunúis talmhaíochta, réimsí uiscithe, shaothraithe agus ar na cineálacha péitseoige is ionadaíche a cuireadh sa limistéar ón aois ársa.

Anuas air sin, cumhdaíonn sé na gníomhaíochtaí agus tionscail a forbraíodh mar gheall ar an bhfás péitseoige agus a raibh tionchar mór socheacnamaíoch acu ar Cieza. Áirítear orthu sin tionscal na suibhe, onnmhairiú, litríocht, péintéireacht agus cócaireacht.

Tagairt d’fhoilsiú na sonraíochta

Tagairt: PGI-ES-02644

Dáta: 16 Deireadh Fómhair 2020

Nasc leis an bhfoilseachán: https://cutt.ly/AT5SvJA

(1) IO L 343, 14.12.2012, lch. 1.