Infheistíonn ELTIFanna i raon leathan tionscadal, amhail bonneagar sóisialta agus iompair, sócmhainní réadacha agus fiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna). Tá sé de chuspóir ag ELTIFanna infheistíochtaí fadtéarmacha a éascú agus foinse airgeadais mhalartach neamhbhainc a sholáthar don fhíorgheilleagar. I mí an Mheithimh 2020, d’fhoilsigh an Fóram Ardleibhéil maidir le hAontas na Margaí Caipitil (CMU) tuarascáil ina moltar athbhreithniú spriocdhírithe a dhéanamh ar ELTIFanna chun feabhas a chur ar an nglacadh íseal a ghabhann leo sa mhargadh agus chun an sreabhadh maoinithe fhadtéarmaigh a mhéadú.

Le Rialachán (AE) 2015/760 maidir le Cistí Infheistíochta Fadtéarmaí Eorpacha (‘Rialachán ELTIF’) bunaítear creat rialála Eorpach le haghaidh cistí infheistíochta malartacha (AIFanna) lena ndéantar infheistíocht i dtionscadail fhadtéarmacha. Is é is aidhm dóibh caipiteal a chruinniú agus a chur i dtreo infheistíochtaí fadtéarmacha Eorpacha san fhíorgheilleagar agus cuspóir an Aontais i leith fás cliste, inbhuanaithe agus cuimsitheach a chur chun cinn.

I bplean gníomhaíochta athbhreithnithe CMU aithnítear an gá atá le tacaíocht a thabhairt do mhaoiniú na dtionscadal infheistíochta fadtéarmach agus do rannpháirtíocht na n‑infheisteoirí miondíola. Thug an Coimisiún gealltanas athbhreithniú a dhéanamh ar Rialachán ELTIF freisin. Tá naisc láidre ag an athbhreithniú sin le CMU, leis an gComhaontú Glas don Eoraip, leis an Aontas Fuinnimh Eorpach, leis an straitéis airgeadais inbhuanaithe agus le tionscnaimh thábhachtacha eile de chuid an Aontais. An 2 Nollaig 2020, d’iarr Comhairle an Aontais Eorpaigh ar an gCoimisiún Rialachán ELTIF a athbhreithniú.

Leagtar amach an ceanglas chun athbhreithniú a dhéanamh ar fheidhmiú chreat rialála ELTIF in Airteagal 37 de Rialachán ELTIF lena gceanglaítear go ndéanfar anailís san athbhreithniú ar bheartais fhuascailte, ar na ceanglais maidir le héagsúlú sócmhainní, ar a mhéid is a mhargaítear ELTIFanna san Aontas agus ar cibé acu ba cheart liosta na sócmhainní cáilithe a thabhairt cothrom le dáta.

Sa tuarascáil sin baintear leas as comhairle theicniúil ón Údarás Eorpach um Urrúis agus Margaí (ÚEUM), as taighde deisce agus as an aiseolas a fuarthas ó na páirtithe leasmhara le linn an chomhairliúcháin phoiblí. Sainaithnítear sa tuarascáil roinnt bacainní ar fhás an mhargaidh mar aon le saincheisteanna eile a bhaineann le feidhmiú chreat ELTIF. Féachtar sa tuarascáil le Parlaimint na hEorpa agus Comhairle an Aontais Eorpaigh a chur ar an eolas faoi phríomhréimsí an athbhreithnithe agus lena príomhthorthaí a chur ina láthair go hachomair.

I gcomhthéacs an athbhreithnithe ar chreat ELTIF, déantar achoimre sa tuarascáil sin ar phríomhthorthaí na meastóireachta ar fheidhmiú an chreata rialála.

2. Feidhmiú chreat ELTIF: meastóireacht

Amhail ó mhí Dheireadh Fómhair 2021, ní raibh ach thart ar 57 ELTIF, a raibh tuairim is EUR 2.4 billiún i nglansócmhainní faoi bhainistíocht iontu, údaraithe chun oibriú. Ní raibh sainchónaí ar na ELTIFanna tuairiscithe ach i gceithre Bhallstát (an Fhrainc, Lucsamburg, an Iodáil agus an Spáinn). De réir na faisnéise arna tiomsú ag ÚEUM, tháinig fás ar mhéid iomlán mhargadh ELTIFanna ó ábhairín os cionn EUR 1.5 billiún in 2020 go dtí thart ar EUR 2.4 billiún in 2021. D’ainneoin an fháis choibhneasta sin, nuair a chuirtear i gcomparáid é le méid foriomlán mhargadh AIF an Aontais, ar fiú luach EUR 6.8 trilliún é, níl sna ELTIFanna ach sciar an‑bheag den mhargadh.

An líon íseal ELTIFanna atá ann, luach íseal a nglansócmhainní, a ndlús geografach agus a gcomhdhéanamh punainne, is léiriú iad na gnéithe sin go bhfuil tionscadal ELTIF fós i mbéal forbartha. Mar thoradh air sin, níl creat ELTIF tar éis a lánacmhainneacht a bhaint amach ó thaobh méide de (go háirithe, i dtéarmaí sócmhainní faoi bhainistíocht agus líon na gcistí) agus ó thaobh raon feidhme de (e.g. raon na dtionscadal agus na n‑infheistíochtaí incháilithe). Níor bhain ELTIFanna tarraingteacht phríomhshrutha sa mhargadh amach ná an acmhainneacht atá iontu chun maoiniú caipitil a chur i dtreo infheistíochtaí fadtéarmacha.

2.1. Srianta ar thaobh an éilimh

Is iad na príomhrudaí a spreagann fadhbanna ar thaobh an éilimh na rialacha lena bhforchuirtear srianta agus lena gcruthaítear deacrachtaí d’infheisteoirí infheistiú in ELTIFanna. Is cosúil go gcruthaíonn na rialacha atá i bhfeidhm faoi láthair bacainní neamhriachtanacha, rud a chuireann cosc ar infheisteoirí miondíola dul isteach sa mhargadh. Mar shampla, maidir leis an oibleagáid faoi Rialachán ELTIF nach mór don bhainisteoir sócmhainní measúnú a dhéanamh ar eolas agus taithí infheisteora mhiondíola, dúblaíonn sí go páirteach an measúnú oiriúnachta faoi Threoir 2014/65/AE maidir le margaí in ionstraimí airgeadais (MiFID II).

Ina theannta sin, faoi mar a leagtar amach sa mheasúnú tionchair, is bacainní suntasacha ar infheisteoirí miondíola iad an infheistíocht íosta tosaigh EUR 10 000 agus an teorainn 10 % ar an infheistíocht chomhiomlán le haghaidh infheisteoirí ag a bhfuil punann airgeadais de luach is lú ná EUR 500 000. Fiú i gcás inar mian le hinfheisteoir suim EUR 10 000 a infheistiú in ELTIF aonair, d’fhéadfadh sé a bheith deacair don infheisteoir infheistiú in ELTIFanna eile agus a phunann fhadtéarmach a éagsúlú, i bhfianaise an cheanglais maidir le tairseach chomhiomlán 10 %. Thairis sin, tá na figiúirí risíochta EUR 500 000 agus 10 % araon bunaithe ar fhéintuairisciú ag infheisteoirí miondíola, agus ní bhíonn bainisteoirí sócmhainní in ann risíochtaí iarbhír na n‑infheisteoirí miondíola a bhailíochtú.