Leis na forálacha a bheartaítear sa togra ní ísleofar na ceanglais maidir le sábháilteacht nó feidhmíocht comhshaoil na bhfeithiclí, na gcóras, na gcomhpháirteanna agus na naonad teicniúil ar leithligh. Ní thabharfar aon bhuntáistí leo do mhonaróirí a bhfuil cineálcheaduithe na Ríochta Aontaithe acu, i gcomparáid le monaróirí a bhfuil cineálcheaduithe AE27 acu. Os a choinne sin, is é rud é go gceadófar leis an togra do mhonaróirí leanúint dá dtáirgí a tháirgeadh i gcomhréir leis na ceanglais dlíthiúla is infheidhme gan cur isteach ar an táirgeadh a dhéantar faoi láthair, rud a d'fhéadfadh tionchair shóisialta agus eacnamaíocha shuntasacha a bheith aige. Agus comhréireacht na monaróirí le dlí an Aontais á héascú aige, áiritheofar leis an tionscnamh go gcosnófar na tomhaltóirí agus na saoránaigh.

·Beartaítear údaráis chineálcheadaithe nua a aithint do na táirgí sin a bhí ar an margadh roimh an tarraingt siar, a áirithiú go mbeidh sé de chúram ar údarás éigin seiceálacha comhréireachta inseirbhíse a dhéanamh nó aisghlaoch féideartha a eisiúint sa todhchaí.

·Ceadaítear go sainráite do na monaróirí lena mbaineann iarratas a chur chuig údarás cineálcheadaithe AE27 ar cheaduithe nua do chineálacha atá ann cheana;

Tagann as na saincheisteanna sin éiginnteacht dhlíthiúil do mhonaróirí a bhfuil cineálcheaduithe ón Ríocht Aontaithe acu. Is é is aidhm don togra seo aghaidh a thabhairt orthu trí na rialacha atá ann cheana a mhodhnú go sealadach agus ar bhonn an-spriocdhírithe chun deis a thabhairt do na monaróirí lena mbaineann cineálcheadaithe AE27 nua a fháil a thiocfaidh in áit na dtáirgí a rinneadh a chineálcheadú sa Ríocht Aontaithe. Leis an togra seo:

Mar shampla, faoi chóras cineálcheadaithe an Aontais, ceadaítear do na monaróirí a niarratais ar chineálcheadú a thíolacadh chuig a rogha údaráis cineálcheadaithe. Mar sin féin, ní cheadaítear aistriú chuig údarás eile ón uair a dheonófar cineálcheadú, agus ní féidir le húdarás amháin leasú a dhéanamh ar chineálcheadú a chuirfidh údarás eile ar fáil. Ar an gcaoi chéanna, ceanglaítear leis an reachtaíocht maidir le cineálcheadú nach bhféadfaidh údarás cinealcheadaithe glacadh le tuarascálacha maidir le tástálacha ach amháin ó sheirbhísí teicniúla atá ainmnithe roimh ré sa Bhallstát lena mbaineann siad agus a nainm sin a bheith curtha in iúl don Choimisiún. Anuas air sin, is prionsabal bunúsach den chóras cineálcheadaithe nach féidir táirge a cheadú faoi réir na gceanglas is infheidhme maidir le cineálacha nua (seachas feithiclí nua) ach amháin tráth a dheonaítear an ceadú nua. Ar deireadh, ón uair a scoirfidh údarás cineálcheadaithe na Ríochta Aontaithe de bheith ina údarás cineálcheadaithe de chuid an Aontais, ní fheadfaidh sé an chomhréireacht táirgeachta a áirithiú a thuilleadh ná comhréireacht inseirbhíse na dtáirgí atá i gcúrsaíocht cheana. Is gá údarás cineálcheadaithe freagrach a bheith ann chun táirge nach bhfuil i gcomhréir leis na ceanglais sábháilteachta nó comhshaoil a aisghlaoch.

Cé go leagtar síos leis an gcreat dlíthiúil do na táirgí sin ceanglais nós imeachta lena gcomhchuibhítear an chaoi a ndeonaítear cineálcheaduithe ar fud an Aontais, fágann roinnt de na coimircí go mbeidh deacrachtaí ag monaróirí ábhartha na bearta is gá a dhéanamh chun comhlíonadh rialála agus leanúnachas gnó a áirithiú nuair nach mbeidh feidhm a thuilleadh ag acquis an Aontais maidir leis an Ríocht Aontaithe.

Fágann sin freisin go scoirfidh údarás cineálcheadaithe na Ríochta Aontaithe de bheith ina údarás cineálcheadaithe de chuid an Aontais agus ní bheidh sé in ann cumhachtaí agus oibleagáidí údaráis cineálcheadaithe faoi reachtaíocht an Aontais a chomhlíonadh a thuilleadh. Ar an gcaoi sin, ní mór do mhonaróirí a fuair ceaduithe sa Ríocht Aontaithe san am atá thart ceaduithe nua a fháil ó údaráis chineálcheadaithe AE27, ceaduithe maidir le táirgí atá á dtáirgeadh cheana san áireamh, d'fhonn a áirithiú go leanfaidh siad de reachtaíocht an Aontais a chomhlíonadh agus go gcoinneoidh siad rochtain ar mhargadh an Aontais.

Faoi réir aon socrú sealadach a d'fhéadfadh a bheith ina chuid de chomhaontú féideartha maidir le tarraingt siar, ní bheidh feidhm ag creat reachtach an Aontais lena rialaítear roinnt táirgí maidir leis an Ríocht Aontaithe amhail ó dháta an tarraingt siar, go háirithe:

Chuir an Ríocht Aontaithe isteach fógra, an 29 Márta 2017, á rá go raibh rún aici tarraingt siar ón Aontas de bhun Airteagal 50 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. Fágann sin, mura ndaingneofar comhaontú um tharraingt siar ina leagfar síos dáta eile, go scoirfidh dlí uile an Aontais, an dlí príomhúil agus an dlí tánaisteach araon, d'fheidhm a bheith aige maidir leis an Ríocht Aontaithe ón 30 Márta 2019, ("dáta an tarraingt siar"). Uaidh sin amach, beidh an Ríocht Aontaithe ina “tríú tír”.

Le linn na tréimhse aiseolais ón 26 Aibreán 2018 go 10 Bealtaine 2018, thug 15 gheallsealbhóir barúlacha, naoi gcomhlachas geallsealbhóirí Eorpacha ina measc, trí chomhlachas ón Ríocht Aontaithe, beirt mhonaróirí agus saoránach amháin. Bhí dearcadh dearfach ann, go ginearálta, maidir leis an rún atá ann tuilleadh deimhneachta dlíthiúla a chur ar fáil. Bhain roinnt de na barúlacha le saincheisteanna de chineál cothrománach maidir le gach cineál earraí, leis an gcaibidlíocht maidir leis an gcomhaontú tarraingt siar agus leis an ngaol a bheidh idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe sna blianta atá romhainn. Cuireadh an taiseolas san áireamh mar ábhar ábhartha agus an togra á ullmhú.

Tá deis ag geallsealbhóirí aiseolas a thabhairt maidir leis an tionscnamh trí bhíthin na tairsí um Rialáil níos fearr (“Nocht do Thuairim”) de chuid an Choimisiún Eorpaigh.

I bhfianaise go sainmhínítear leis an ngníomh rialacha sonracha chun dul i ngleic le cás fíorshonrach aonuaire, go heisceachtúil ní dhéanfar na gníomhartha sin a mhodhnú leis, ach beidh feidhm aige mar ghníomh aonair ar feadh tréimhse theoranta. Os rud é gur rialacháin trí cinn de na gníomhartha lena mbaineann agus gur treoir ceann amháin díobh (a dtiocfaidh rialachán ina háit a mbeidh feidhm aige amhail ón 1 Meán Fómhair2020) is dealraitheach gur rialachán é an taon fhoirm gnímh leordhóthanach lena gceadófar do na Ballstáit dialladh ó na rialacha ginearálta ábhartha is infheidhme i ngach cás eile. Is le rialachán is fearr a fhreagraítear don phráinn a bhaineann leis an ábhar.

Meastar go bhfuil an togra comhréireach mar go ndéantar foráil leis maidir leis an athrú dlíthiúil is gá agus san am céanna nach dtéann sé thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí atá ann maidir lena cheadú do mhonaróirí a bhfuil cineálcheaduithe ón Ríocht Aontaithe acu an reachtaíocht maidir le cineálcheadú a chomhlíonadh, na cuspóirí sin a ghnóthú. Déantar foráil leis maidir leis na coinníollacha dlíthiúla is gá chun cothrom iomaíochta do mhonaróirí a choinneáil a mhéid is féidir.

Os rud é go ndéanfadh an gníomh atá beartaithe ceithre ghníomh de chuid an Aontais a chomhlánú agus a nábhar a mhodhnú, ní fhéadfaí é seo a bhaint amach ach amháin trí ghníomhaíocht ar leibhéal an Aontais agus ní trí ghníomhaíocht ar leibhéal an Bhallstáit.

Is é Airteagal 114 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) bunús dlí an togra seo.

Tagann an togra seo go hiomlán le sainordú na Comhairle maidir leis an gcaibidlíocht leis an Ríocht Aontaithe i dtaca lena tarraingt siar ón Aontas.

Is lex specialis a bheidh sa togra seo do na ceithre ghníomh a liostaítear ina raon feidhme a mhéid is go ndiallann sé uathu agus a mhéid sin amháin; leanfaidh forálacha ginearálta na ngníomhartha sin d'fheidhm a bheith acu. Ar an gcaoi sin tagann an togra seo go hiomlán leis an reachtaíocht atá ann cheana.

Anailís dhlíthiúil ar an reachtaíocht maidir le cineálcheadú lena gcuirtear bonn faoi dhá fhógra do na scairshealbhóirí: Treoir do gheallsealbhóirí maidir le tionchar cineálcheadaithe mótarfheithiclí an 8 Feabhra 2018 agus Treoir do gheallsealbhóirí maidir le tionchar cineálcheadaithe feithiclí agus innill áirithe an 28 Márta 2018.

Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa,

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach,

De bharr an méid seo a leanas:

(1)An 29 Márta 2017, chuir an Ríocht Aontaithe isteach fógra á rá go raibh rún aici tarraingt siar ón Aontas de bhun Airteagal 50 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. Fágann sin, mura ndéanfar le comhaontú daingnithe tarraingt siar nó mura ndéanfaidh an Chomhairle Eorpach, i gcomhaontú leis an Ríocht Aontaithe, dáta eile a bhunú d'aon ghuth, scoirfidh dlí an Aontais d'fheidhm a bheith aige maidir leis an Ríocht Aontaithe ón 30 Márta 2019. Uaidh sin amach, beidh an Ríocht Aontaithe ina “tríú tír”.

(2) Bunaíodh creat reachtaíochta cuimsitheach maidir le cineálcheadú le Treoir 2007/46/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Rialachán (AE) Uimh. 167/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Rialachán (AE) Uimh. 168/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Rialachán (AE) 2016/1628 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle.

(3)Leis na gníomhartha sin is faoi na monaróirí féin atá sé an túdarás a roghnú óna bhfaighidh siad cineálcheadú rud a fhágann go mbíonn siad in ann táirgí a chur ar an margadh sna Ballstáit uile.

(4)Is é an éifeacht a bheadh ag tarraingt siar na Ríochta Aontaithe ón Aontas, in éagmais aon fhorálacha speisialta, nach bhféadfaí rochtain ar mhargadh an Aontais a áirithiú a thuilleadh le cineálcheaduithe a deonaíodh roimhe sin ag údarás cineálcheadaithe na Ríochta Aontaithe. Tá ceaduithe den chineál sin freisin ag monaróirí atá bunaithe i mBallstáit cé is moite den Ríocht Aontaithe. Cé gur féidir feithiclí, córais, comhpháirteanna agus aonaid theicniúla ar leithligh atá cineálcheadaithe ag an Ríocht Aontaithe a chur ar mhargadh an Aontais go dtí go scoirfidh dlí an Aontais d'fheidhm a bheith aige maidir leis an Ríocht Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe, ní mór forálacha ar leith a bhunú chun críocha chur ar an margadh na dtáirgí sin tar éis an dáta sin a éascú.

(5)Faoi láthair ní dhéantar foráil le reachtaíocht an Aontais maidir leis an deis cineálacha a ceadaíodh cheana san Aontas a athcheadú. Mar sin féin, ba cheart go mbeadh monaróirí in ann leanúint d'fheithiclí, córais, comhpháirteanna agus aonaid theicniúla ar leithligh nua, a bhí bunaithe roimhe sin ar chineálcheaduithe a bhí deonaithe ag an Ríocht Aontaithe, a tháirgeadh agus leanúint de na táirgí sin a chur ar mhargadh an Aontais. Dá bharr sin ní mór ceadú do mhonaróirí ceaduithe nua a fháil ó údaráis i mBallstáit an Aontais cé is moite den Ríocht Aontaithe.

(6)Ba cheart a áirithiú freisin leis an Rialachán seo go leanfaidh monaróirí den tsaoirse is mó is féidir a bheith acu chun údarás ceadaithe a roghnú. Go háirithe, ba cheart nach mbeadh an rogha sin atá ag an monaróir ag brath ar thoiliú údarás cineálcheadaithe na Ríochta Aontaithe nó ar aon socruithe a bheith ann idir údarás cineálcheadaithe na Ríochta Aontaithe agus an túdarás cineálcheadaithe nua.

(7)Chun an deimhneacht dhlíthiúil is gá a chur ar fáil do na páirtithe leasmhara uile lena mbaineann agus chun cothrom iomaíochta a áirithiú do mhonaróirí, ní mór coinníollacha is infheidhme sna Ballstáit uile a leagan síos ar dhóigh thrédhearcach.

(8)Chun táirgeadh leantach agus cur ar an margadh na bhfeithiclí, na gcóras, na gcomhpháirteanna agus na naonad teicniúil ar leithligh a chumasú, is é ba cheart a bheith sna ceanglais a bheidh le comhlíonadh ag na cineálacha sin ionas go bhfaighidh siad ceadú ó údarás Ballstáit de chuid an Aontais cé is moite den Ríocht Aontaithe ná na ceanglais is infheidhme maidir le feithiclí nua, córais, comhpháirteanna agus aonaid theicniúla ar leithligh a chur ar an margadh agus níor cheart na ceanglais is infheidhme maidir le cineálacha nua a bheith san áireamh.

(9)Tá feidhm ag na ceanglais maidir le feithiclí, córais, comhpháirteanna agus aonaid theicniúla ar leithligh ar an gcaoi chéanna maidir le monaróirí a bhfuil cineálcheaduithe acu a dheonaigh na Ballstáit eile cé is moite den Ríocht Aontaithe. Na ceanglais chéanna a shocrú maidir le cineálacha a cheadú faoin Rialachán seo agus maidir le feithiclí, córais, comhpháirteanna agus aonaid theicniúla ar leithligh nua a chur ar an margadh, ar an gcaoi sin is é is aidhm don mhéid sin a áirithiú go gcaithfear ar an gcaoi chéanna le monaróirí atá thíos le tarraingt siar na Ríochta Aontaithe agus leis na monaróirí a bhfuil cineálcheaduithe acu a bhí deonaithe ag Ballstáit cé is moite den Ríocht Aontaithe.

(10)Ba cheart nach ndéanfaí, le haon ní atá sa Rialachán seo, cosc a chur ar mhonaróir feithicle iarratas a dhéanamh ar bhonn deonach ar cheadú ón Aontas i leith cineál feithicle, a ceadaíodh cheana sa Ríocht Aontaithe, faoi réir ceanglais áirithe is infheidhme maidir le cineálacha córas, comhpháirteanna nó aonad teicniúil ar leithligh nua i gcás ina leanann an cineál feithicle de bheith chomhionann ar gach dóigh leis an gcineál a ceadaíodh sa Ríocht Aontaithe.

(11)Maidir le cineálcheaduithe a lorgaítear i dtaobh cineálacha nua feithiclí, córais, comhpháirteanna nó aonaid theicniúla ar leithligh, ba cheart nach dtiocfaidís faoi raon feidhme an Rialacháin seo.

(12)Ba cheart go bhféadfadh na cineálcheaduithe a dheonaítear ar bhonn an Rialacháin seo a bheith bunaithe ar na tuarascálacha tástála a cuireadh isteach cheana chun críocha ceaduithe a fháil sa Ríocht Aontaithe, áit nár tháinig athrú ar na ceanglais arb iad is bonn leis na tuarascálacha tástála sin. Chun go gceadófaí leanúint d'úsáid a bhaint as na tuarascálacha tástála arna eisiúint ag an tseirbhís ar thug an Ríocht Aontaithe fógra fúithi, ba cheart go ndéanfaí leis an Rialachán foráil maidir le díolmhú ón gceanglas nach mór don údarás a dheonaíonn cineálcheadú an tseirbhís theicniúil sin a ainmniú agus fógra a thabhairt fúithi don Choimisiún. Chun an tam a bheidh scortha ag dlí an Aontais de bheith infheidhme maidir leis an Ríocht Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe a chumhdach freisin, ba cheart foráil a dhéanamh leis an Rialachán seo freisin maidir le díolmhú ó na ceanglais shonracha a bhaineann le seirbhísí teicniúla tríú tíortha a ainmniú agus fógra a thabhairt fúthu.

(13)San am céanna, ós rud é go mbeidh údaráis cheadaithe freagrach go hiomlán as na ceaduithe nua a dheonóidh siad, ba cheart an lánrogha a bheith acu ceangal a chur tástálacha nua a déanamh ar aon ghné den cheadú de réir mar is cuí leo.

(14)A mhéid is nach ndéantar foráil maidir lena mhalairt leis an ngníomh seo, ba cheart go leanfadh na rialacha ginearálta maidir le cineálcheadú ón Aontas d'fheidhm a bheith acu.

(15)Ba cheart a chur san áireamh nach dtiocfaidh deireadh leis an ról a thugtar d'údaráis chineálcheadaithe nuair a tháirgfear feithicil, córas, comhpháirt agus aonad teicniúil ar leithligh nó nuair a chuirfear ar an margadh é, ach go leanfaidh sé ar feadh roinnt blianta tar éis na táirgí sin a bheith curtha ar an margadh. Tá feidhm aige sin go háirithe maidir le hoibleagáidí comhréireachta inseirbhíse i dtaca le feithiclí a thagann faoi Threoir 2007/46/CE agus maidir le hoibleagáidí deisithe agus cothabhála, aisghlaonna féideartha i dtaca le feithiclí, córais, comhpháirteanna agus aonaid theicniúla ar leithligh a thagann faoi Threoir 2007/46/CE, Rialachán (AE) Uimh. 167/2013, Rialachán (AE) Uimh. 168/2013 nó Rialachán (AE) Uimh. 2016/1628. Dá bharr sin ní mór don údarás a dheonaíonn an cineálcheadú i gcomhréir leis an Rialachán seo na hoibleagáidí sin a thógáil air féin freisin i dtaca le feithiclí, córais, comhpháirteanna agus aonaid theicniúla ar leithligh atá bunaithe ar an gcineál céanna agus a cuireadh ar an margadh cheana san Aontas ar bhonn an chineálcheadaithe a deonaíodh sa Ríocht Aontaithe chun a áirithiú gurb ann d'údarás cineálcheadaithe freagrach.

(16)Ar na cúiseanna céanna, ní mór freisin go dtógfaidh údarás cineálcheadaithe AE oibleagáidí áirithe air féin i dtaca le feithiclí, córais, comhpháirteanna agus aonaid theicniúla ar leithligh a cuireadh ar an margadh san Aontas ar bhonn cineálcheaduithe a deonaíodh sa Ríocht Aontaithe nach bhfuil bailí a thuilleadh de bhun Airteagal 17 de Threoir 2007/46/CE, Airteagal 32 de Rialachán (AE) Uimh. 167/2013, Airteagal 37 de Rialachán (AE) Uimh. 168/2013 nó Airteagal 30 de Rialachán (AE) 2016/1628, nó nach bhfuil cineálcheadú á iarraidh ina leith faoin Rialachán seo. Lena áirithiú gurb ann d'údarás cineálcheadaithe freagrach, ba cheart a cheangal ar mhonaróirí iarraidh ar an údarás atá ag ceadú cineálacha a ceadaíodh cheana sa Ríocht Aontaithe oibleagáidí a thógáil orthu féin i dtaca le haisghlaonna, faisnéis deisithe agus cothabhála agus seiceálacha comhréireachta inseirbhíse i ndáil lena bhfeithiclí, a gcórais, a gcomhpháirteanna agus a naonaid theicniúla ar leithligh atá bunaithe ar chineálacha eile agus atá curtha ar mhargadh an Aontais cheana. Chun méid na noibleagáidí a thógfaidh údarás cineálcheadaithe AE air féin a theorannú, ba cheart nach mbeadh na hoibleagáidí sin bainteach ach le táirgí atá bunaithe ar chineálcheaduithe na Ríochta Aontaithe a deonaíodh tar éis 1 Eanáir 2008.

(17)Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an Rialacháin seo, eadhon Treoir 2007/46/CE, Rialachán (AE) Uimh. 167/2013, Rialachán (AE) Uimh. 168/2013 agus Rialachán EU 2016/1628 a chomhlánú le rialacha speisialta a bhaineann le tarraingt siar na Ríochta Aontaithe ón Aontas, an cuspóir sin a ghnóthú agus, de bharr fairsinge agus éifeachtaí an Rialacháin seo, gur fearr is féidir é a bhaint amach ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a ghnóthú.