[pic] | AN COIMISIÚN EORPACH |

An Bhruiséil 10.11.2010

COIM(2010) 649 leagan deireanach

2010/0318 (COD)

Togra le haghaidh

RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 55/2008 ón gComhairle lena dtugtar isteach fabhair uathrialacha trádála do Phoblacht na Moldóive

MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1. COMHTHÉACS AN TOGRA

Tá fadhbanna ag Poblacht na Moldóive (dá ngairtear "an Mholdóiv" anseo feasta) faoi láthair maidir le fíon a onnmhairiú chuig cuid dá margaí traidisiúnta agus tá na fadhbanna sin ag bagairt ar théarnamh eacnamaíoch na tíre agus ar an bpróiseas athchóirithe atá á leanúint go dlúth ag Rialtas na Moldóive.

Is ar an ábhar sin a d'iarr an Mholdóiv ar an gCoimisiún Eorpach i mí Iúil 2010 an taraifchuóta saor ó dhleacht le haghaidh fíona a mhéadú faoi na Fabhair Uathrialacha Trádála, ar fabhair iad sin a deonaíodh don Mholdóiv le Rialachán (CE) Uimh. 55/2008 ón gComhairle an 21 Eanáir 2008[1]. Is ionann earnáil na talmhaíochta agus tuairim is 40 faoin gcéad de gheilleagar na Moldóive agus is cuid thábhachtach de sin í earnáil an fhíona a fhostaíonn thart ar 300 000 duine (ceathrú cuid den phobal oibre) a chónaíonn den chuid is mó i gceantair thuaithe agus a shaothraíonn ceapa beaga nó ceapa meánmhéide teaghlaigh.

D'fhonn tacaíocht a thabhairt do théarnamh eacnamaíoch na Moldóive agus d'fhonn meon dearfach a chur chun cinn do na daoine atá ag obair i dtionscal an fhíona sa Mholdóiv, beartaítear an taraifchuóta saor ó dhleacht le haghaidh fíona a mhéadú ó 100 000 heictilítear (hl) go 150,000 hl don bhliain 2011, ó 120 000 hl go 180 000 hl don bhliain 2012, agus beartaítear an taraifchuóta a mhéadú go 240 000 hl in aghaidh na bliana ó 2013 amach. Tá an méadú atá beartaithe bunaithe ar an dóigh a bhfuil an cuóta reatha ídithe go córasach ag an Moldóiv agus ar chumas na hearnála a margaí nideoige san AE a fheabhsú. Ag an am céanna, ní dhéanfaidh leibhéal an mhéadaithe an tionscal fíona san AE a dhíchobhsú. Meastar go leanfaidh earnáil fíona na Moldóive de bheith ag feabhsú cháilíocht a cuid fíonta.

Toisc go rachaidh Rialachán (CE) Uimh. 55/2008 ón gComhairle in éag an 31 Nollaig 2012, agus toisc go bhfuil sé tábhachtach deimhneacht dhlíthiúil a áirithiú do tháirgeoirí, d'onnmhaireoirí agus d'allmhaireoirí, beartaítear bailíocht Rialachán (CE) Uimh. 55/2008 ón gComhairle a fhadú go ceann trí bliana eile go dtí an 31 Nollaig 2015. Is tréimhse réasúnach ama é sin, a chuireann tuairimí san áireamh maidir le limistéar saorthrádála domhain cuimsitheach idir an AE agus an Mholdóiv amach anseo. Le Rialachán (CE) Uimh. 55/2008 ón gComhairle foráiltear freisin do tharaif-chuótaí fabhracha maidir le táirgí eile i dteannta an fhíona. Agus measúnú déanta ar an staid sna hearnálacha éagsúla atá cumhdaithe faoi na cuótaí, tá sé beartaithe go méadófar cuid de na cuótaí eile sin de réir a chéile i gcomhréir leis na leibhéil atá leagtha síos i dtábla 1 a ghabhann leis an togra seo.

2. BUNÚS DLÍ AN TOGRA

Is é Airteagal 207(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh bunús dlí an togra seo.

3. IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA

Ní thabhaítear aon chostas a ghearrfar ar bhuiséad an AE de thoradh an Rialacháin atá beartaithe. Toisc nach bhfuil i gceist le leibhéal ginearálta na n-allmhairí ón Moldóiv ach 0.04% d'allmhairí an AE, ní mheastar go mbeadh tionchar diúltach ar an AE dá n-osclófaí an margadh níos mó. I láthair na huaire, tagann tuairim is 90% d'allmhairí ón Moldóiv isteach san AE saor ó dhleacht.

Is sa bhliain 2011 amháin a bheidh caillteanas beag ioncaim ó tharaifí de thoradh na dtaraifchuótaí breise atá beartaithe do na blianta ó 2011 go 2015. Idir 2012 agus 2015, ní chaillfear aon ioncam ó tharaifí toisc go bhfuil méid reatha na n-onnmhairí ón Moldóiv, maidir leis na táirgí go léir atá cumhdaithe faoi tharaif-chuótaí saor ó dhleacht, cumhdaithe faoi leibhéal cuótaí na bliana 2012. Ní mheastar gur caillteanas ioncaim ó tharaifí é ioncam barúlach a d'fhéadfaí a shaothrú le honnmhairí sa todhchaí.

2010/0318 (COD)

Togra le haghaidh

RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 55/2008 ón gComhairle lena dtugtar isteach fabhair uathrialacha trádála do Phoblacht na Moldóive

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 207(2) de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na Parlaimintí náisiúnta,

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach,

De bharr an méid seo a leanas:

(1) Tháinig Rialachán (CE) Uimh. 55/2008 ón gComhairle[2] i bhfeidhm an 31 Eanáir 2008 agus tá feidhm aige ón 1 Márta 2008. Tugtar isteach scéim shonrach um fhabhair uathrialacha trádála do Phoblacht na Moldóive (dá ngairtear an Mholdóiv anseo feasta) leis an Rialachán sin. Maidir le táirgí atá de thionscnamh na Moldóive, foráiltear go bhfuil saor-rochtain acu go léir ar mhargadh an Aontais Eorpaigh, seachas na táirgí talmhaíochta atá liostaithe in Iarscríbhinn I a bhfuil lamháltais teoranta tugtha ina leith i bhfoirm díolúine ó dhleachtanna custaim laistigh de theorainn na dtaraifchuótaí nó i bhfoirm laghdaithe ó dhleachtanna custaim.

(2) Faoi chuimsiú Bheartas Comharsanachta na hEorpa (BCE), Phlean Gníomhaíochta BCE idir an AE agus an Mholdóiv, agus Chomhpháirtíocht an Oirthir, tá clár oibre uaillmhianach glactha ag an Moldóiv chun comhchaidreamh polaitiúil agus tuilleadh comhtháthaithe eacnamaíoch a bhaint amach leis an Aontas. Thosaigh caibidlíocht maidir le Comhaontú Comhlachais nua i mí Eanáir 2010. Tá dul chun cinn nach beag á dhéanamh ag an Moldóiv maidir le comhfhogasú rialála freisin as a dtiocfaidh cóineasú le dlithe agus caighdeáin an Aontais mar ullmhúchán roimh chaibidlíocht eile amach anseo maidir le limistéar saorthrádála domhain cuimsitheach idir an AE agus an Moldóiv, faoi chuimsiú Chomhaontú Comhlachais na todhchaí.

(3) Gach bliain ó cuireadh Rialachán (CE) Uimh. 55/2008 i bhfeidhm, bhí an taraifchuóta le haghaidh fíona go hiomlán caite na míonna roimh dheireadh na bliana.

(4) Tá geilleagar na Moldóive buailte go dona ag drochthionchar na ngéarchéimeanna eacnamaoícha agus airgeadais. Tá tuairim is 300 000 oibrí fostaithe in earnáil an fhíona agus foinse thábhachtach tuillimh ó onnmhairí atá in onnmhairí fíona.

(5) D'fhonn tacaíocht a thabhairt d'iarrachtaí na Moldóive i gcomhréir le Beartas Comharsanachta na hEorpa agus Comhpháirtíocht an Oirthir, agus d'fhonn margadh tarraingteach agus iontaofa a sholáthar d'onnmhairí fíona na tíre, beartaítear an taraifchuóta reatha le haghaidh fíona a mhéadú ó 100 000 hl[3] go 150 000 hl don bhliain 2011, ó 120 000 hl go 180 000 hl don bhliain 2012, agus beartaítear an taraifchuóta a mhéadú go 240 000 hl in aghaidh na bliana ó 2013 amach.

(6) Beidh feidhm ag Rialachán (CE) Uimh. 55/2008 go dtí an 31 Nollaig 2012.

(7) Tá sé mar chuspóir ag an Aontas agus ag an Moldóiv araon dul i mbun caibidlíochta maidir le limistéar saorthrádála domhain cuimsitheach idir an Aontas agus an Mholdóiv a bheith ann amach anseo, nuair a bheidh léirithe ag an Moldóiv go bhfuil sí réidh le dul i mbun caibidlíochta agus réidh le tionchar gnóthas chomh huaillmhianach sin a chothabháil. D'fhonn dóthain ama a fhágáil chun ullmhúchán agus caibidlíocht iomchuí a dhéanamh i leith limistéir saorthrádála dhomhain chuimsithigh, is gá Rialachán (CE) Uimh. 55/2008 a fhadú thar an 31 Nollaig 2012.

(8) Déanann sé ciall cinneadh a dhéanamh maidir le Rialachán (CE) Uimh. 55/2008 a athnuachan i bhfad roimh an dáta ar a rachaidh sé in éag, chun córas trádála trédhearcach agus intuartha a sholáthar d'oibrithe eacnamaíocha na Moldóive maidir lena n-onnmhairí chuig an Aontas tar éis an 31 Nollaig 2012. Dá bhrí sin, ba cheart bailíocht an Rialacháin sin a fhadú anois go dtí an 31 Nollaig 2015.

(9) I bhfianaise na taithí a fuarthas faoin scéim reatha um fhabhair uathrialacha trádála, agus d'fhonn tacaíocht a thabhairt don Mholdóiv maidir lena geilleagar a fhorbairt agus maidir le próiseas an chomhfhogasaithe rialála as a dtiocfaidh cóineasú le dlíthe agus caighdeáin an Aontais i gcomhthéacs Chomhpháirtíocht an Oirthir, is iomchuí athbhreithniú a dhéanamh ar leibhéal na dtaraifchuótaí le haghaidh roinnt táirgí atá cumhdaithe faoi na FDUanna reatha.

(10) D'fhonn a áirithiú go n-urramófar oibleagáidí idirnáisiúnta an Aontais, ba cheart na fabhair atá sa Rialachán seo a bheith coinníollach ar fhadú nó ar athnuachan an tarscaoilte a ghnóthaigh an tAontas ó oibleagáidí na hEagraíochta Trádála Domhanda.

(11) Ba cheart, dá bhrí sin, Rialachán (CE) Uimh. 55/2008 a leasú dá réir,

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

Airteagal 1

Leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 55/2008 mar seo a leanas:

1. Cuirtear an méid seo a leanas in ionad an dara fomhír d'Airteagal 16:

"Beidh feidhm aige go dtí an 31 Nollaig 2015.

Scoirfidh na fabhair a bhfuil foráil déanta dóibh sa Rialachán seo d'fheidhm a bheith acu, ina n-iomláine nó i bpáirt, más rud é nach gceadófar iad, ina n-iomláine nó i bpáirt, le tarscaoileadh arna dheonú ag an Eagraíocht Dhomhanda Trádála.

Beidh feidhm ag scor den chineál sin ón lá nach mbeidh feidhm ag an tarscaoileadh a thuilleadh.

Tráth atá luath a dhóthain roimh an dáta sin, foilseoidh an Coimisiún fógra in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh chun oibreoirí agus na húdaráis inniúla a chur ar an eolas. Sonrófar san fhógra sin cé na fabhair a bhfuil foráil déanta dóibh sa Rialachán seo nach mbeidh feidhm acu a thuilleadh agus an dáta óna mbeidh siad gan feidhm."

2. Déantar an téacs atá san Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo a chur in ionad Thábla 1 d'Iarscríbhinn I.

Airteagal 2

Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm ar an seachtú lá tar éis a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh .

Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.

Arna dhéanamh i/sa [...]

Thar ceann Pharlaimint na hEorpa Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán An tUachtarán

IARSCRÍBHINN

" IARSCRÍBHINN I

TÁIRGÍ ATÁ FAOI RÉIR TEORAINNEACHA CAINNÍOCHTÚLA NÓ TAIRSEACH I LEITH PRAGHAIS DÁ dTAGRAÍTEAR IN AIRTEAGAL 3

In ainneoin na rialacha maidir le léirmhíniú na hAinmníochta Comhcheangailte, is ceart a mheas nach bhfuil ach luach táscach san fhoclaíocht atá in úsáid sa tuairisc ar na táirgí. Cinntear an scéim fhábhrach, i gcomhthéacs na hIarscríbhinne seo, trí raon feidhme chóid na hAinmníochta Comhcheangailte (cóid AC). I gcás ina luaitear cóid AC a bhfuil 'ex' rompu, cinntear an scéim fhabhrach trí bhíthin an cód AC agus an tuairisc a fhreagraíonn dó araon a chur i bhfeidhm.

1. Táirgí atá faoi réir taraifchuótaí bliantúla saor ó dhleacht

Líne buiséid | Ioncam[4] | Tréimhse 12 mhí dar tús ll/mm/bbbb | 2011 |

Airteagal 120 | Tionchar ar acmhainní dílse (dleachtanna custaim) | -0.1 |

An staid tar éis na ghníomhaíochta |

2012 | 2013 | 2014 | 2015 |

Airteagal 120 | - | - | - | - |

4. BARÚLACHA EILE

Sa bhliain 2008 measadh gurb ionann impleachtaí airgeadais ó thaobh caillteanais ioncaim ó tharaifí mar gheall ar fhabhair uathrialacha trádála breise agus méid comhlán de thuairim is EUR 1 500 000 (glanmhéid EUR 1 125 000).

Is sa bhliain 2011 amháin a bheidh caillteanas ioncaim ó tharaifí de thoradh na dtaraifchuótaí breise atá beartaithe do na blianta ó 2011 go 2015. Idir 2012 agus 2015, ní chaillfear aon ioncam ó tharaifí toisc go bhfuil méid reatha na n-onnmhairí ón Moldóiv, maidir leis na táirgí go léir atá cumhdaithe faoi tharaif-chuótaí saor ó dhleacht, cumhdaithe faoi leibhéal cuótaí na bliana 2012. Ní mheastar gur caillteanas ioncaim ó tharaifí é ioncam barúlach a d'fhéadfaí a shaothrú le honnmhairí sa todhchaí.

Sa bhliain 2009, allmhairíodh 111 082 hl d'fhíon ón Mholdóiv, ar méid é sin atá 11 082 hl níos mó ná an taraifchuóta reatha saor ó dhleacht don bhliain 2011, rud a chiallaíonn go bhféadfaí faoi bhun EUR 150 000 a chailleadh ó ioncam ó tharaifí, bunaithe ar mheándleacht de EUR 13.1 in aghaidh an heictilítir.

11 082 hl * 13.1 EUR/hl = EUR 145 174 (EUR 108 881 glanmhéid ar ioncam).

Leis an taraifchuóta reatha saor ó dhleacht (120 000 hl) don bhliain 2012, cumhdaítear go hiomlán leibhéal reatha na n-onnmhairí agus mar sin de ní thiocfaidh caillteanas ioncaim ó tharaifí as in 2012 agus ina dhiaidh sin.

B'ionann iomlán na cruithneachta a allmhairíodh ón Moldóiv in 2009 agus 38 232 tona, méid atá go hiomlán laistigh den taraifchuóta reatha saor ó dhleacht don bhliain 2012 (50 000 tona) agus mar sin de ní thiocfaidh caillteanas ioncaim ó tharaifí as.

Maidir leis na taraifchuótaí le haghaidh eorna agus gráin bhuí, sa bhliain 2009 fágadh fuílleach 16.8 % agus 11.9 % faoi seach nár úsáideadh agus mar sin tá siad go hiomlán laistigh de na taraifchuótaí reatha saor ó dhleacht atá bunaithe don bhliain 2012, agus dá bhrí sin ní thiocfaidh aon chaillteanas ioncam ó tharaifí as.

[1] IO L 20, 24.1.2008, lch. 1.

[2] IO L 20, 24.1.2008, lch. 1.

[3] Heictilítir.

[4] A fhad a bhaineann le hacmhainní traidisiúnta dílse (dleachtanna talmhaíochta, tobhaigh siúcra, dleachtanna custaim), ní mór na méideanna a luaitear a bheith ina nglanmhéideanna, i.e. méideanna comhlána tar éis 25 % de chostais bhailiúcháin a bhaint astu.