lena leasaítear Rialachán (AE, Euratom) 2020/2093 lena leagtar síos an creat airgeadais ilbhliantúil do na blianta 2021 go 2027

–coigeartú uathoibríoch ar uasteorainneacha an Chreata Airgeadais Ilbhliantúil bunaithe ar acmhainní dílse nua a thabhairt isteach a d’fhágfadh go mbeifí in ann iasachtaíocht NextGenerationEU a aisíoc.

Tá athbhreithniú spriocdhírithe á mholadh ag an gCoimisiún ar Rialachán (AE, Euratom) 2020/2093 ón gComhairle an 17 Nollaig 2020 chun na gcríoch seo a leanas:

Sa Chomhaontú Idirinstitiúideach an 16 Nollaig 2020, chomhaontaigh Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún ‘go gcaithfear aisíocaíocht phríomhshuim na gcistí sin a bheidh le húsáid le haghaidh caiteachas faoi Ionstraim Théarnaimh an Aontais Eorpaigh (NextGenerationEU) agus an t‑ús gaolmhar atá dlite a mhaoiniú le buiséad ginearálta an Aontais, lena n‑áirítear trí fháltais leordhóthanacha ó acmhainní dílse nua a thabharfar isteach tar éis 2021.’ Ina theannta sin, d’aithin na trí institiúid an tábhacht atá le comhthéacs Ionstraim Théarnaimh an Aontais Eorpaigh agus dúirt siad ‘nár cheart laghdú míchuí ar chaiteachas cláir ná ar ionstraimí infheistíochta faoin gCreat Airgeadais Ilbhliantúil a bheith mar thoradh ar chaiteachas bhuiséad an Aontais i ndáil le haisíocaíocht Ionstraim Théarnaimh an Aontais Eorpaigh’. Thairis sin, deirtear sa Chomhaontú Idirinstitiúideach ‘go bhfuil sé inmhianaithe freisin na méaduithe ar an acmhainn dhílis bunaithe ar an ollioncam náisiúnta a mhaolú do na Ballstáit’.

Sna conclúidí uaithi an 21 Iúil 2020, dúirt an Chomhairle Eorpach gur cheart na fáltais ó na hacmhainní dílse nua a tugadh isteach tar éis 2021 a úsáid chun iasachtaíocht Next Generation EU a aisíoc. Thairis sin, d’iarr sí ar an gCoimisiún ‘athscrúdú ar an gCreat Airgeadais Ilbhliantúil a mholadh chuige sin in am agus i dtráth’.

–glaoráta aonfhoirmeach a chur i bhfeidhm ar an sciar de bhrabúis iarmharacha na bhfiontar ilnáisiúnta, a ath‑leithdháileadh ar Bhallstáit [de bhun na Treorach maidir le cur chun feidhme an chomhaontaithe dhomhanda i dtaca le hath‑leithdháileadh a dhéanamh ar chearta chun cánachais].

–sciar den ioncam faoin Treoir maidir le Córas Trádála Astaíochtaí, a bhfuil sé molta ag an gCoimisiún go ndéanfaí leasú uirthi,

I gcomhréir lena ghealltanas sa Treochlár a comhaontaíodh mar chuid den Chomhaontú Idirinstitiúideach an 16 Nollaig 2020, molann an Coimisiún an Cinneadh maidir le hAcmhainní Dílse a leasú chun na hacmhainní dílse nua seo a leanas a bhunú i gcomhair bhuiséad an Aontais Eorpaigh:

1.2 An chéad ghlúin eile d’acmhainní dílse a chur chun feidhme le haghaidh bhuiséad an Aontais.

Is cuid thábhachtach de ghníomh an Aontais chun na spriocanna uaillmhianacha aeráide a bhaint amach é an córas nua trádála astaíochtaí le haghaidh foirgneamh agus iompar de bhóthar atá beartaithe a thabhairt isteach. Ba cheart go gcuideodh sé le haghaidh a thabhairt ar an easpa laghduithe astaíochtaí go dtí seo sna hearnálacha sin ar an mbealach is costéifeachtaí. Cuirfidh an tabhairt isteach sin le hacmhainní dílse nua i gcomhair bhuiséad an Aontais freisin. An tráth céanna, meastar go mbeidh tionchar díreach ag na coigeartuithe is gá sna hearnálacha sin, sa ghearrthéarma, ar theaghlaigh leochaileacha agus ar mhicrifhiontair leochaileacha ar fud an Aontais, chomh fada agus atá siad ag brath ar mhodhanna iompair agus téimh ar mór a lorg carbóin. Chun cuidiú le dul i ngleic leis na tionchair shóisialta sin, tá tionscnamh nua curtha chun cinn ag an gCoimisiún: Ciste Sóisialta na hAeráide.

Is é is aidhm don phacáiste ‘Oiriúnach do 55’ a moladh an 14 Iúil 2021 an t‑athrú ó bhonn atá de dhíth ar fud an gheilleagair, na sochaí agus na hearnála tionsclaíochta a chur i bhfeidhm.

Mar chuid den phacáiste reachtach ‘Oiriúnach do 55’, tá sé molta ag an gCoimisiún go mbunófaí Ciste Sóisialta Aeráide (‘an Ciste’) chun cuidiú le haghaidh a thabhairt ar na tionchair shóisialta a eascraíonn as an trádáil astaíochtaí le haghaidh earnálacha na bhfoirgneamh agus an iompair de bhóthar. Leis an gCiste, ba cheart go gcuirfí cistiú ar fáil do na Ballstáit chun tacú le bearta agus le hinfheistíochtaí in éifeachtúlacht fuinnimh, i gcórais nua téimh agus fuaraithe, agus i soghluaisteacht níos glaine chomh maith le tacaíocht ioncaim dhíreach shealadach.

Díreofar, leis an gCiste, ar theaghlaigh leochaileacha, ar úsáideoirí iompair leochaileacha agus ar mhicrifhiontair leochaileacha a ndéanann an CTA nua le haghaidh foirgneamh agus iompar de bhóthar difear dóibh.

Déanfar an Ciste a mhaoiniú faoi cheannteideal 3 ‘Acmhainní Nádúrtha agus an Comhshaol’ den Chreat Airgeadais Ilbhliantúil, agus in ainmníocht an bhuiséid bhliantúil mar chuid den bhraisle ‘beartas um Chomhshaol agus Gníomhú ar son na hAeráide’.

Ba cheart, dá bhrí sin, Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán (AE, Euratom) 2020/2093 ón gComhairle an 17 Nollaig 2020 a leasú agus an Iarscríbhinn a ghabhann leis an togra seo a chur ina hionad.

2.2Coigeartú bliantúil sonrach bunaithe ar acmhainní dílse nua

Chun go mbeifí in ann iasachtaíocht NextGenerationEU a aisíoc, molann an Coimisiún sásra coigeartúcháin uathoibríoch ar uasteorainneacha an Chreata Airgeadais Ilbhliantúil. Foráiltear leis an sásra coigeartúcháin, a mholtar mar airteagal 4a nua den Rialachán an Chreata Airgeadais Ilbhliantúil, maidir le:

–coigeartú ar uasteorainn an Chreata Airgeadais Ilbhliantúil i gcomhair fho-cheannteideal 2b i leithreasuithe faoi chomhair gealltanas, agus ar an uasteorainn do leithreasuithe faoi chomhair íocaíochtaí, atá le déanamh go bliantúil, ar cóimhéid le hioncam iarbhír a eascraíonn as acmhainní dílse nua a bailíodh an bhliain roimhe sin, mar a cuireadh isteach i cuntais shealadacha an Choimisiúin i gcomhréir le hairteagal 245(3) den Rialachán Airgeadais;

–cuirfear chun feidhme an sásra le haghaidh an choigeartaithe bhliantúil ó 2024 ar aghaidh bunaithe ar na hacmhainní dílse nua atáthar ag brath a thabhairt isteach faoin 1 Eanáir 2023;

–cuirfear uasteorainn ar mhéid an choigeartaithe ag méid EUR 15 bhilliún in aghaidh na bliana i bpraghsanna 2018. Don bhliain 2027, laghdófar méid an choigeartaithe faoi mhéid EUR 8 mbilliún (i bpraghsanna 2018).

–cuirfidh an Coimisiún an coigeartú in iúl do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle go gairid tar éis na cuntais shealadacha a ghlacadh agus dá bhrí sin faoi lár mhí Aibreáin.

Freagraíonn méid EUR 15 bhilliún do phróifíl aisíocaíochta líní ó bhuiséad an Aontais le haghaidh tacaíocht neamh‑inaisíoctha bunaithe ar phleanáil eisiúna an Choimisiún le haghaidh NextGenerationEU, lena n‑áirítear an struchtúr aibíochta.

An méid socraithe de EUR 8 mbilliún a asbhainfear agus an coigeartú á ríomh sa bhliain 2027, freagraíonn sé sin don mheánchaiteachas bliantúil i gcomhair Chiste Sóisialta na hAeráide ó 2026, nuair a chuirfear tús le hioncaim ó CTA foirgneamh agus iompar de bhóthar, go 2032.

Ní chuirfear san áireamh an coigeartú bliantúil sonrach sin ar an uasteorainn íocaíochta agus na huasmhéideanna á ríomh don choigeartú bliantúil san uasteorainn íocaíochta faoin Ionstraim Corrlaigh Aonair dá dtagraítear in airteagal 11(3) de Rialachán CAI.

Beidh dréachtbhuiséad leasaitheach a mhéadóidh, mar is iomchuí, línte buiséid caiteachais i mbuiséad na bliana ina gcuirfear an sásra i bhfeidhm ag gabháil leis an sásra coigeartúcháin bunaithe ar acmhainní dílse nua.

3.TIONCHAR BUISÉADACH

Tiocfaidh tionchar buiséadach an choigeartaithe bhliantúil shonraigh atá bunaithe ar acmhainní dílse nua i bhfeidhm ó 2024 ar aghaidh. Beidh an méid coibhéiseach leis an méid iarbhír caiteachais a eascraíonn as acmhainní dílse nua a bailíodh an bhliain roimhe sin, mar a cuireadh isteach sna cuntais shealadacha, agus cuirfear uasteorainn air ag méid EUR 15 bhilliún in aghaidh na bliana i bpraghsanna 2018. Sa bhliain 2027, beidh laghdú de mhéid socraithe EUR 8 mbilliún (praghsanna 2018) i ríomh an choigeartaithe.

Maidir le Ciste Sóisialta na hAeráide, molann an Coimisiún an uasteorainn do leithreasuithe faoi chomhair gealltanas faoi cheannteideal 3 ‘Acmhainní Nádúrtha agus an Comhshaol’ a mhéadú faoi mhéid EUR 2 176 milliún in 2025, EUR 9 132 milliún in 2026 agus EUR 8 786 milliún in 2027, i bpraghsanna 2018.

Beidh méadú ar riachtanais íocaíochta mar thoradh ar na méaduithe atá beartaithe ar an uasteorainn gealltanas. Dá bhrí sin, molann an Coimisiún an uasteorainn íocaíochta le haghaidh na mblianta 2025, 2026 agus 2027 a athbhreithniú faoi EUR 2 176 milliún, EUR 9 132 milliún agus EUR 8 786 milliún faoi seach, i bpraghsanna 2018.

2021/0429 (APP)