MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.ÁBHAR AN TOGRA

Leis an gCinneadh a mholtar ón gComhairle, cuirfear ar chumas na mBallstát an Coinbhinsiún maidir le díothú an fhoréigin agus an chiaptha i saol na hoibre, Coinbhinsiún a bhféadfar an Coinbhinsiún maidir le Foréigean agus Ciapadh, 2019 (Uimh. 190) (dá ngairtear “an Coinbhinsiún” anseo feasta) de chuid na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair (EIS) a ghairm de, a dhaingniú le haghaidh na n‑ábhar a thagann faoi inniúlacht an Aontais.

2.COMHTHÉACS AN TOGRA

Mar atá léirithe le déanaí ag an ngluaiseacht #metoo agus ag gluaiseachtaí gaolmhara, tá foréigean agus ciapadh i saol na hoibre, lena n‑áirítear foréigean agus ciapadh inscnebhunaithe, forleathan ar fud an domhain. Caithfear feabhas a chur ar iarrachtaí coisc agus íospartaigh a chosaint.

Chun aghaidh a thabhairt air sin, ghlac an 108ú (Comóradh Céad Bliain) Comhdháil Idirnáisiúnta Saothair ar an 21 Meitheamh 2019 Coinbhinsiún EIS maidir le Foréigean agus Ciapadh, 2019 (Uimh. 190) mar aon leis an Moladh maidir le Foréigean agus Ciapadh, 2019 (Uimh. 206) (dá ngairtear an Moladh anseo feasta).

Is é an Coinbhinsiún an chéad ionstraim idirnáisiúnta ina leagtar amach caighdeáin is infheidhme ar fud an domhain maidir le dul i ngleic le ciapadh agus foréigean oibre agus ina sainítear na bearta is gá ó stáit agus ó ghníomhaithe ábhartha eile. Féachtar sa Choinbhinsiún agus sa Mholadh le cur chuige cuimsitheach, comhtháite agus inscne-íogair a bhunú chun foréigean agus ciapadh a chosc agus a dhíothú i saol na hoibre.

Tá an tAontas Eorpach (AE) tiomanta do chearta an duine agus d’obair chuibhiúil, lena n‑áirítear dálaí oibre sláintiúla sábháilte, a chur chun cinn, don comhionannas idir fir agus mná agus do dheireadh a chur le leithcheal, go hinmheánach agus ina chaidreamh seachtrach.

San Aontas Eorpach, rinne na Comhpháirtithe Sóisialta Eorpacha “Creat-chomhaontú maidir le ciapadh agus foréigean ag an obair” a thabhairt i gcrích in 2007 ar bhonn chomhairliúchán an Choimisiúin leis na Comhpháirtithe Sóisialta Eorpacha maidir le foréigean ag an láthair oibre agus leis an tionchar atá aige ar shláinte agus ar shábháilteacht ag an obair. Is creat é atá dírithe ar ghníomhaíocht agus trínar féidir le fostóirí, le hoibrithe agus lena n‑ionadaithe fadhbanna a bhaineann le ciapadh agus foréigean ag an obair a aithint, a sheachaint agus a bhainistiú.

Is chun leas an Aontais Eorpaigh é go gcuirfeadh sé chun cinn cur chun feidhme ionstraime idirnáisiúnta lena ndéantar foréigean agus ciapadh i saol na hoibre a chomhrac i gcomhréir lena chreat inmheánach, toisc go dtugtar aghaidh sa Choinbhinsiún ar réimsí áirithe de dhlí an Aontais agus nach bhfuil an tAontas Eorpach in ann aontú dó. Ní ábhar imní í substaint an Choinbhinsiúin i bhfianaise acquis an Aontais Eorpaigh atá ann cheana féin. Dá bhrí sin, is chun leas an Aontais Eorpaigh é go ndaingneodh Ballstáit an Aontais an Coinbhinsiún. Chun na críche sin, agus i bhfianaise inniúlacht AE sna réimsí a dtugtar aghaidh orthu sa Choinbhinsiún, is gá go mbainfí aon bhac dlíthiúil ar leibhéal an Aontais Eorpaigh ar na Ballstáit an Coinbhinsiún a dhaingniú.

2.1Ábhar an Choinbhinsiúin

Is féidir ábhar Choinbhinsiún EIS maidir le Foréigean agus Ciapadh, 2019 (Uimh. 190) a achoimriú mar a leanas:

I mbrollach an Choinbhinsiúin:

·Aithnítear ceart gach aon duine chun saol oibre atá saor ó fhoréigean agus ó chiapadh;

·Aithnítear gur féidir gur sárú nó drochúsáid ar chearta an duine iad an foréigean agus an ciapadh i saol na hoibre, agus gur bagairt ar chomhionannas deiseanna iad an foréigean agus an ciapadh agus go bhfuil siad do-ghlactha agus ar neamhréir le hobair chuibhiúil;

·Aithnítear go bhfuil tionchar ag an bhforéigean agus ag an gciapadh i saol na hoibre ar shláinte shíceolaíoch, coirp agus gnéis agus ar dhínit an duine, agus ar a thimpeallacht shóisialta agus ar a theaghlach freisin, agus gur féidir leo daoine, mná go háirithe, a chosc ar dhul isteach, ar fhanacht agus ar dhul chun cinn a dhéanamh sa mhargadh saothair;

Faoi Chuid I, sainmhínithe, sa Choinbhinsiún:

·Leagtar síos sainmhíniú aonair ar “foréigean agus ciapadh” a chlúdaíonn réimse iompraíochta agus cleachtas do-ghlactha, nó bagairtí iompraíochta agus cleachtas den sórt sin, gan beann ar an dtarlaíonn siad uair amháin nó athuair, an bhfuil sé mar aidhm acu nó mar thoradh orthu, nó an dóigh dóibh go mbeidh mar thoradh orthu, díobháil fhisiciúil, shíceolaíoch, ghnéasach nó eacnamaíoch a dhéanamh (Airteagal 1.a);