Togra le haghaidh RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le déileáil chos istigh agus cúbláil mhargaidh (drochúsáid mhargaidh) /* COIM/2011/0651 leagan deireanach - 2011/0295 (COD) */





MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN 1. COMHTHÉACS AN TOGRA Glacadh leis an Treoir maidir le Drochúsáid Mhargaidh (MAD) 2003/6/CE[1] go luath in 2003 agus tugadh creat cuimsitheach isteach leis an Treoir sin chun tabhairt faoi chleachtais cúblála margaidh agus faoi dhéileáil chos istigh, dá dtagraítear go comhpháirteach mar “dhrochúsáid mhargaidh”. Tá sé d’aidhm ag an Treoir cur le muinín infheisteoirí agus sláine an mhargaidh trí thoirmeasc a chur orthu siúd a bhfuil faisnéis ón taobh istigh acu trádáil a dhéanamh in ionstraimí airgeadais bainteacha, agus trí thoirmeasc a chur ar chúbláil mhargaí trí chleachtais amhail faisnéis bhréagach nó ráflaí a scaipeadh agus trádáil a dhéanamh a dhaingníonn praghsanna ag leibhéal neamhghnách. Tá aird tarraingthe ar an tábhacht a bhaineann le sláine an mhargaidh trí bhíthin na géarchéime eacnamaíche agus airgeadais domhanda atá ann faoi láthair. Sa chomhthéacs seo, d'aontaigh Grúpa an Fhichead (G20) maoirseacht agus rialáil airgeadais a neartú agus creat de chaighdeáin arda arna n-aontú go hidirnáisiúnta a chur le chéile. I gcomhréir le torthaí an G20, moladh sa tuarascáil ón nGrúpa Ardleibhéil um Maoirseacht Airgeadais san AE nach mór go mbeadh creat gnó fónta, stuama maidir le gnó a dhéanamh don earnáil airgeadais bunaithe ar chórais láidre maoirseachta agus smachtbhannaí[2]. Ina theachtaireacht maidir le “Margaí díorthach éifeachtúla, sábháilte agus fónta a áirithiú: Gníomhaíochtaí beartais sa todhchaí”, ghlac an Coimisiún de cheangal air féin forálacha iomchuí MAD a shíneadh d’fhonn margaí na ndíorthach a chumhdach go cuimsitheach[3]. Tá béim curtha freisin ar an tábhacht a bhaineann le cumhdach éifeachtach a bheith ann maidir le hidirbhearta thar an gcuntar i ndíorthaigh i bplé ag fóraim idirnáisiúnta éagsúla lena n-áirítear an G20 agus IOSCO chomh maith leis an gclár um Athchóiriú ar Rialáil Airgeadais Státchiste Stáit Aontaithe Mheiriceá. Ina theannta sin, sa Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir le hAcht um Ghnólachtaí Beaga don Eoraip, iarrtar ar an Aontas agus ar Bhallstáit rialacha a dhearadh de réir an phrionsabail “smaoinigh ar ghnóthais bheaga ar dtús” trí ualaí riaracháin a laghdú, reachtaíocht a chur in oiriúint do riachtanais eisitheoirí, a bhfuil a n-ionstraimí airgeadais ligthe isteach chun a dtrádála ar mhargaí fáis na bhFiontar Beag agus Meánmhéide, agus rochtain na n-eisitheoirí sin ar mhaoiniú a éascú[4]. Tá athbhreithniú ar chumhachtaí smachtbhannaí reatha agus cur i bhfeidhm praiticiúil na gcumhachtaí sin, atá dírithe ar chóineasú smachtbhannaí ar feadh réimse na ngníomhaíochtaí maoirseachta a chur chun cinn, déanta sa Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir le smachtbhannaí san earnáil seirbhísí airgeadais[5]. Tá measúnú déanta ag an gCoimisiún Eorpach ar chur i bhfeidhm MAD agus tá roinnt fadhbanna aitheanta aige a bhfuil drochthionchar acu ó thaobh sláine an mhargaidh agus cosaint na n-infheisteoirí de. Bíonn éagothroime mar thoradh ar na fadhbanna sin, chomh maith le costais chomhlíontachta agus dídhreasachtaí d’eisitheoirí, a ligtear a n-ionstraimí isteach chun a dtrádála ar mhargaí fáis na bhFiontar Beag agus Meánmhéide, chun caipiteal a shaothrú. Tá bearnaí i rialáil ionstraimí thar an gcuntar, ardán agus margaí nua tagtha chun cinn mar thoradh ar fhorbairtí teicneolaíocha, margaidh agus rialála. Ar an gcaoi chéanna, tá bearnaí i rialáil tráchtearraí agus díorthach bainteach mar thoradh ar na fachtóirí céanna. Ós rud é nach bhfuil faisnéis agus cumhachtaí áirithe ar fáil do rialtóirí, agus nach bhfuil smachtbhannaí ann nó nach bhfuil siad sách athchomhairleach, ní féidir le rialtóirí an Treoir a chun i bhfeidhm go héifeachtach. Ar deireadh, tá iliomad roghanna agus discréidí in MAD, chomh maith le heaspa soiléireachta maidir le príomhchoincheapa áirithe a bhaineann an bonn ó éifeachtacht na Treorach. I bhfianaise na bhfadhbanna thuas, tá sé d’aidhm ag an tionscnamh seo cur le sláine an mhargaidh agus cosaint na n-infheisteoirí, leabhar rialacha aonair agus deis chothrom iomaíochta a áirithiú agus cur le mealltacht na margaí urrúis i ndáil le caipiteal a chruinniú. 2. TORTHAÍ AN CHOMHAIRLIÚCHÁIN LE PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS NA MEASÚNUITHE TIONCHAIR Tá an tionscnamh seo mar thoradh ar chomhairliúchán leathan leis na príomhpháirtithe leasmhara uile, lena n‑áirítear údaráis phoiblí (rialtais agus rialtóirí urrús), eisitheoirí, idirghabhálaithe agus infheisteoirí. Tugtar aird ann ar na tuarascálacha arna bhfoilsiú ag Coiste na Rialtóirí um Urrúis Eorpacha ar chineál agus méid chumhachtaí maoirseachta na mBallstát faoin Treoir um Dhrochúsáid Mhargaidh[6] agus ar roghanna agus ar dhiscréidí chóras MAD atá in úsáid ag na Ballstáit[7]. Déantar tuarascáil ón Sainghrúpa Eorpach um Margaí Urrús (ESME) a chur san áireamh freisin[8] ina ndéantar measúnú ar éifeachtacht MAD maidir lena phríomhchuspóirí a bhaint amach. Aithnítear laigí agus fadhbanna áirithe ann freisin, agus leagtar síos feabhsuithe molta[9]. Reáchtáil an Coimisiún Eorpach comhdháil phoiblí an 12 Samhain 2008 i ndáil leis an athbhreithniú ar an gcóras maidir le drochúsáid mhargaidh[10]. An 20 Aibreán 2009, sheol an Coimisiún Eorpach glao ar fhianaise faoin athbhreithniú ar an Treoir um Dhrochúsáid Mhargaidh. Fuair seirbhísí an Choimisiúin 85 tuairisceán. Is féidir féachaint ar na tuairisceáin nach bhfuil faoi rún ar shuíomh Gréasáin an Choimisiúin[11]. An 28 Meitheamh 2010 sheol an Coimisiún comhairliúchán poiblí maidir leis an athbhreithniú ar an Treoir, agus tháinig deireadh leis an comhairliúchán an 23 Iúil 2010[12]. Fuair seirbhísí an Choimisiúin 96 barúil. Is féidir féachaint ar na barúlacha nach bhfuil faoi rún ar shuíomh Gréasáin an Choimisiúin[13]. Tá achoimre in Iarscríbhinn 2 leis an tuarascáil ar mheasúnú tionchair.[14]. An 2 Iúil 2010, reáchtáil an Coimisiún comhdháil phoiblí eile maidir leis an athbhreithniú ar an Treoir[15]. I gcomhréir lena bheartas "Rialáil Níos Fearr", rinne an Coimisiún measúnú tionchair ar na roghanna beartais. Bhain na roghanna beartas le rialáil a dhéanamh ar ionstraimí thar an gcuntar, ardáin agus margaí nua, tráchtearraí agus díorthaigh bhainteacha, smachtbhannaí, cumhachtaí údarás inniúil, soiléiriú ar phríomhchoincheapa agus ualaí riaracháin a laghdú. Rinneadh gach rogha beartais a mheasúnú de réir na gcritéar seo a leanas: an tionchar ar pháirtithe leasmhara, ar éifeachtacht agus ar éifeachtúlacht. Beidh feabhsuithe suntasacha ar láimhseáil drochúsáide margaidh laistigh den AE mar thoradh ar thionchar foriomlán na roghanna beartais tosaigh go léir. Ar an gcéad dul síos, feabhsófar sláine an mhargaidh agus cosaint infheisteoirí trí shoiléiriú a thabhairt maidir leis na margaí agus na hionstraimí airgeadais a chumhdaítear, agus áiritheofar leis sin go gcumhdaítear ionstraimí arna ligean isteach chun a dtrádála ar shaoráid trádála iltaobhach (MTF) amháin agus cineálacha nua saoráidí trádála eagraithe (OTF) eile. Ina theannta sin feabhsóidh na roghanna tosaíochta an chosaint i gcoinne na drochúsáide margaidh trí bhíthin díorthach tráchtearraí trí thrédhearcacht fheabhsaithe an mhargaidh. Ina theannta sin, áiritheofar leo brath níos fearr ar dhrochúsáid mhargaidh trí na cumhachtaí is gá a chur ar fáil d’údaráis inniúla chun imscrúduithe a dhéanamh agus chun an díspreagadh a bhaineann le córais smachtbhannaí a fheabhsú trí phrionsabail íosta a thabhairt isteach i ndáil le bearta riaracháin nó smachtbhannaí. Ceanglaíonn an togra do Threoir [XX] go dtabharfaí isteach smachtbhannaí coiriúla freisin. Beidh cur chuige níos comhtháite ann i ndáil le drochúsáid mhargaidh mar thoradh ar na roghanna tosaíochta freisin, ós rud é go laghdófar na roghanna agus na discréidí do Bhallstáit agus go dtabharfar córas comhréireach isteach d’eisitheoirí a ligtear a n‑ionstraimí airgeadais isteach chun a dtrádála ar mhargadh fáis na bhFiontar Beag agus Meánmhéide. Ar an iomlán, táthar ag súil go gcuirfidh na roghanna beartais tosaíochta le sláine fheabhsaithe na margaí airgeadais. Beidh dea-thionchar aige sin ar mhuinín infheisteoirí, rud a chuirfidh le cobhsaíocht airgeadais na margaí airgeadais a thuilleadh. Bhuail seirbhísí Ard-Stiúrthóireacht MARKT leis an mBord um Measúnú Tionchair an 23 Feabhra 2011. Rinne an Bord anailís ar an Measúnú Tionchair sin agus seachadadh tuairim an Bhoird an 25 Feabhra 2011. I rith an chruinnithe sin, thug comhaltaí an Bhoird roinnt barúlacha do sheirbhísí Ard-Stiúrthóireacht MARKT maidir le bealaí chun feabhas a chur ar inneachar an Mheasúnaithe Tionchair agus rinneadh roinnt modhnuithe ar an téacs dá bharr sin. Is iad sin: – Soiléiriú ar an gcaoi a ndearnadh meastóireacht ar fheidhmíocht na reachtaíochta reatha agus ar an tionchar a d’imir torthaí na meastóireachta ar an anailís a rinneadh ar an bhfadhb; – Meastacháin bunaithe ar fhianaise maidir leis an dochar foriomlán do gheilleagar na hEorpa mar thoradh ar chleachtais drochúsáide sna margaí atá á mbreithniú, agus maidir leis na sochair fhoriomlána mheasta a bhaineann leis na roghanna beartais tosaíochta, le gach caveat is gá maidir le léirmhíniú na meastachán sin; – Soiléiriú sa chás bunlíne maidir leis na bealaí ina bhfuil an Treoir um Dhrochúsáid Mhargaidh á comhlánú ag rialacháin airgeadais bhainteacha eile; – Soiléiriú maidir le hinneachar roghanna beartais áirithe agus cur i láthair feabhsaithe ar na pacáistí roghanna tosaíochta, chomh maith le measúnú ar na tionchair fhoriomlána atá ag na pacáistí roghanna tosaíochta, agus sineirgíochtaí nó comhbhabhtálacha idir roghanna éagsúla, i gcás ina bhfuil ann dóibh, á gcur san áireamh; – Anailís níos comhréirí ar na bearta is costasaí sa mheasúnú ar na costais agus na hualaí riaracháin; – Achoimrí beachta níos soiléire a chur ar fáil sa phríomhthéacs maidir le measúnuithe ar thionchair roghanna beartais i dtéarmaí ceart bunúsach, go háirithe sna réimsí a bhaineann le cumhachtaí imscrúdaitheach agus smachtbhannaí; – Bonn cirt feabhsaithe maidir leis na cúiseanna go bhfuil comhfhogasú an dlí choiriúil fíor-riachtanach do bheartas éifeachtach AE maidir le drochúsáid mhargaidh, bunaithe ar staidéir agus ar fhianaise ó Bhallstáit maidir le héifeachtacht smachtbhannaí coiriúla, chomh maith le hachoimre ar na freagairtí don Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir le córais smachtbhannaí san earnáil seirbhísí airgeadais a threisiú; agus – Cur i láthair níos soiléire sa phríomhthéacs ar dhearcthaí na bpáirtithe leasmhara, lena n-áirítear infheisteoirí institiúideacha agus aonair, maidir leis na roghanna beartais. 3. EILIMINTÍ DLÍ AN TOGRA 3.1. Bunús dlí Tá an togra bunaithe ar Airteagal 114 den CFAE toisc gurb é sin an bunús is iomchuí le haghaidh Rialacháin sa réimse seo. Meastar go bhfuil Rialachán ar an ionstraim dlí is iomchuí chun sainiú a dhéanamh ar an gcreat maidir le drochúsáid mhargaidh san Aontas. Laghdófar castacht rialála mar thoradh ar infheidhmeacht dhíreach Rialacháin agus cuirfear deimhneacht dhlíthiúil níos fearr ar fáil dóibh siúd atá faoi réir na reachtaíochta ar fud an Aontais, tabharfar sraith rialacha lárnacha comhchuibhithe isteach agus cuirfear le feidhmiú an Mhargaidh Aonair. 3.2. Coimhdeacht agus comhréireacht I gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta (Airteagal 5.3 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh), ní féidir beart a dhéanamh ar leibhéal an Aontais mura féidir leis na Ballstáit na haidhmeanna atá beartaithe a bhaint amach go leormhaith as a stuaim féin agus gurbh fhearr, i ngeall ar scála nó ar éifeachtaí na gníomhaíochta atá beartaithe, iad a bhaint amach ar leibhéal an Aontais. Cé go bhfuil impleachtaí tábhachtacha do gach Ballstát ar leith ag na fadhbanna a luaitear thuas, ní féidir a dtionchar iomlán a thuiscint i gceart ach i gcomhthéacs trasteorann. Is é is cúis leis sin gur féidir le drochúsáid mhargaidh tarlú aon áit a bhfuil an ionstraim sin liostaithe, nó á díol thar an gcuntar, fiú i margaí seachas bunmhargadh na hionstraime lena mbaineann. Tá an‑bhaol ann, dá bhrí sin, go dtiocfar timpeall ar na freagairtí náisiúnta ar dhrochúsáid mhargaidh nó go mbeidh siad mí-éifeachtach ceal gníomhaíochta ar leibhéal an AE. Ina theannta sin, tá cur chuige comhsheasmhach fíor-riachtanach chun arbatráiste rialála a sheachaint. Ós rud é go bhfuil an cheist sin cuimsithe cheana féin ag an acquis MAD reatha, is trí iarracht chomhchoiteann is fearr a láimhseálfar na fadhbanna arna n‑aibhsiú thuas. I bhfianaise an méid sin, is léir gurb iomchuí gníomhaíocht ar leibhéal an Aontais maidir le prionsabal na coimhdeachta. Faoi phrionsabal na comhréireachta, éilítear go mbeadh aon idirghabháil spriocdhírithe agus nach rachadh sí níos faide ná mar is gá chun na cuspóirí a bhaint amach. Bhí an prionsabal sin mar threoir don phróiseas idir aithint agus meastóireacht a dhéanamh ar roghanna beartais malartacha go dréachtú an togra seo. 3.3. Comhlíonadh Airteagal 290 agus Airteagal 291 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh Ar an 23 Meán Fómhair 2009, ghlac an Coimisiún tograí le haghaidh Rialachán lena mbunaítear ÚBE, EIOPA, agus an ESMA [16]. I dtaca leis sin is mian leis an gCoimisiún a thabhairt chun cuimhne na Ráitis maidir le hAirteagal 290 agus le hAirteagal 291 de Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a rinne sé ag glacadh na Rialachán lenar bunaíodh na hÚdaráis Mhaoirseachta Eorpacha agus a thug an méid seo a leanas le fios: “Maidir leis an bpróiseas chun glacadh le caighdeáin rialála, leagann an Coimisiún béim ar charachtar uathúil earnáil na seirbhísí airgeadais, a leanann as struchtúr Lamfalussy agus dar tugadh aitheantas go sainráite i nDearbhú 39 leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. Mar sin féin, tá Coimisiún an-amhrasach faoi cibé an bhfuil na srianta ar a ról le linn dó gníomhartha tarmligthe agus bearta cur chun feidhme a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 agus le hAirteagal 291 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh”. 3.4. Míniú mionsonraithe ar an togra 3.4.1. . Caibidil I (Forálacha Ginearálta) 3.4.1.1. Rialú margaí nua, saoráidí trádála agus ionstraimí airgeadais thar an gcuntar Tá MAD bunaithe ar an gcoincheap toirmeasc a chur ar dhéileáil chos istigh nó ar chúbláil mhargaidh in ionstraimí airgeadais a ligtear isteach iad chun a dtrádála ar mhargadh rialáilte. Ó glacadh Treoir MiFID[17], tá breis trádála déanta ar ionstraimí airgeadais ar MTFanna, ar chineálacha eile saoráidí trádála eagraithe, amhail saoráidí forfheidhmithe babhtála nó córais trasnaithe bróicéara, nó trádáilte thar an gcuntar amháin. Tá breis iomaíochta curtha ar fáil ag na hionaid agus na saoráidí trádála nua sin don mhargadh rialáilte reatha, rud a bhaineann amach sciar leachtachta níos mó agus a mheallann réimse níos leithne infheisteoirí. Bhí sé níos deacra faireachán a dhéanamh ar dhrochúsáid mhargaidh fhéideartha mar gheall ar an méadú trádála in ionaid éagsúla. Dá bhrí sin, leathnaíonn an Rialachán raon feidhme an chreata um dhrochúsáid mhargaidh a bhaineann le haon ionstraim airgeadais lena nglactar chun trádáil ar MTF nó ar OTF chomh maith le haon ionstraimí gaolmhara airgeadais arna dtrádáil thar an gcuntar a fhéadann dul i bhfeidhm ar an mbunmhargadh atá cumhdaithe. Tá sé seo riachtanach chun aon arbatráiste rialála a sheachaint i measc ionad trádála, chun a áirithiú go gcaomhnaítear cosaint infheisteoirí agus sláine na margaí le deis chothrom iomaíochta san Aontas ar fad, agus chun a áirithiú go dtoirmeasctar go soiléir cúbláil mhargaidh na n-ionstraimí airgeadais den sórt sin trí dhíorthaigh arna dtrádáil thar an gcuntar, amhail CDS. 3.4.1.2. 1Rialáil na ndíorthach tráchtearraí agus na gconarthaí gaolmhara spot‑tráchtearraí Tá spotmhargaí agus margaí gaolmhara díorthach idirnasctha go mór agus féadfaidh drochúsáid mhargaidh tarlú ar fud na margaí sin. Ardaíonn sé seo imní ar leith i leith spotmhargaí mar baineann na rialacha reatha maidir le trédhearcacht agus sláine an mhargaidh le margaí airgeadais agus díorthach amháin, agus ní bhaineann siad leis na spotmhargaí gaolmhara. Ní hé cuspóir an Rialacháin seo na spotmhargaí sin a rialú go díreach. Go deimhin, ba cheart aon idirbheart nó iompraíocht atá laistigh de na margaí neamhairgeadais sin amháin a bheith lasmuigh de raon feidhme an Rialacháin seo agus a bheith faoi réir rialála sonraí agus earnála agus maoirseachta mar a fhoráiltear dóibh i réimse an fhuinnimh trí thogra an Choimisiúin le haghaidh Rialacháin maidir le maidir le sláine agus trédhearcacht an mhargaidh fuinnimh (REMIT)[18]. Mar sin féin, ba cheart don Rialachán na hidirbhearta nó na hiompraíochtaí sna spotmhargaí sin a bhfuil baint agus tionchar acu ar mhargaí airgeadais nó díorthach atá laistigh dá raon feidhme a chuimsiú. Go háirithe, faoin MAD reatha, d’fhéadfadh an easpa sainmhínithe atá soiléir agus ceangailteach ar fhaisnéis ón taobh istigh maidir le margaí díorthach tráchtearraí neamhshiméadrachtaí faisnéise a cheadú i dtaca leis na spotmhargaí gaolmhara sin. Fágann sé seo, faoin gcreat reatha um dhrochúsáid mhargaidh, go bhféadtar go bhfuil níos lú cosanta ag infheisteoirí i ndíorthaigh tráchtearraí ná mar atá ag infheisteoirí i ndíorthaigh mhargaí airgeadais toisc go bhféadfadh duine leas a bhaint as faisnéis ón taobh istigh i spotmhargadh trína bheith ag trádáil ar mhargadh díorthach gaolmhar. Mar gheall air sin, ba cheart go ndéanfaí an sainmhíniú ar fhaisnéis ón taobh istigh i ndáil le díorthaigh tráchtearraí a chomhfhogasú don sainmhíniú ginearálta ar fhaisnéis ón taobh istigh, rud a leathnódh é chuig faisnéis phraghas-íogair atá ábhartha do chonradh an spot-tráchtearra ghaolmhair, agus don díorthach féin freisin. Leis seo, áiritheofar deimhneacht dhlíthiúil agus faisnéis níos fearr d’infheisteoirí. Thairis sin, ní thoirmeascann MAD ach aon chúbláil a shaobhann praghas ionstraimí airgeadais. Ós rud é go bhféadtar idirbhearta áirithe sna margaí díorthach a úsáid chun praghas na spotmhargaí gaolmhara a chúbláil freisin, agus go bhféadtar idirbhearta sna spotmhargaí a úsáid chun margaí díorthach a chúbláil, ba cheart go leathnófaí an sainmhíniú ar chúbláil mhargaidh sa Rialachán chun na cineálacha seo de chúbláil thras-mhargaidh a chuimsiú freisin. I gcás sonrach na dtáirgí mórdhíola fuinnimh, déanfaidh na húdaráis inniúla agus an ESMA comhoibriú le ACER agus le húdaráis rialála náisiúnta na mBallstát lena áirithiú go nglacfar cur chuige atá comhordaithe maidir le forghníomhú na rialacha ábhartha a bhaineann le hionstraimí airgeadais agus le táirgí mórdhíola fuinnimh. Go háirithe, ba cheart do na húdaráis inniúla saintréithe sonracha na sainmhínithe de [Rialachán (AE) Uimh. ... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le Sláine agus Trédhearcacht an Mhargaidh Mhórdhíola Fuinnimh] a chur san áireamh nuair a chuireann siad na sainmhínithe ar an bhfaisnéis ón taobh istigh, ar dhéileáil chos istigh agus ar chúbláil mhargaidh sa Rialachán seo i bhfeidhm maidir le hionstraimí airgeadais a bhaineann le táirgí fuinnimh mórdhíola. 3.4.1.3. Cúbláil Mhargaidh trí thrádáil algartamach agus ardmhinicíochta Tá méadú forleathan ar úsáid mhodhanna uathoibrithe trádála amhail trádáil algartamach nó trádáil ardmhinicíochta sna margaí airgeadais. Is é atá i gceist le trádáil den sórt sin ná cinneadh á dhéanamh ag algartaim ríomhaire maidir le hordú a chur nó gan é a chur agus/nó maidir le gnéithe d’fheidhmiú an ordaithe. Tugtar trádáil ardmhinicíochta (HFT) ar chineál sonrach trádála algartamaí. Níl HFT ina straitéis ann féin go hiondúil, ach is ionann é agus úsáid teicneolaíochta atá an‑sofaisticiúil chun straitéisí traidisiúnta trádála amhail straitéisí arbatráiste agus straitéisí déanta margaidh a chur chun feidhme. Cé go bhfuil an chuid is mó de straitéisí algartamacha agus de straitéisí HFT dlisteanach, tá straitéisí uathoibrithe ar leith atá sainaitheanta ag rialtóirí ar dhóigh dóibh a bheith ina ndrochúsáid mhargaidh dá n-úsáidfí iad. Mar shampla, áirítear leis seo straitéisí amhail luachana a chur isteach agus a tharraingt siar go gasta ina dhiaidh sin, srathú agus fioscaireacht. Tá an sainmhíniú ar chúbláil mhargaidh sa Treoir um Dhrochúsáid Mhargaidh an‑leathan agus féadfar é a chur i bhfeidhm ar iompraíocht éagórach, is cuma cén meán a úsáidtear le haghaidh trádála. Mar sin féin, is iomchuí samplaí ar leith de straitéisí ina n‑úsáidtear trádáil algartamach agus trádáil ardmhinicíochta a thagann laistigh den toirmeasc i gcoinne na cúblála margaidh a shonrú a thuilleadh sa Rialachán seo. Trí straitéisí éagóracha a shainaithint a thuilleadh, áiritheofar cur chuige atá comhsheasmhach maidir le faireachán agus forghníomhú ag údaráis inniúla. 3.4.1.4. Iarracht ar chúbláil mhargaidh Ós rud é nach gcuimsíonn MAD iarrachtaí ar chúbláil mhargaidh, chun cúbláil mhargaidh a chruthú, tá gá le rialtóirí le léiriú gur cuireadh ordú nó gur cuireadh idirbheart i bhfeidhm. Mar sin féin, tá cásanna ina ndéanann duine céimeanna agus ina bhfuil fianaise shoiléir faoi intinn chun an margadh a chúbláil, ach nach bhfuil an t‑ordú curtha iontu, ná nach bhfuil an t-ordú curtha i bhfeidhm. Toirmeasctar sa Rialachán go sainráite iarrachtaí ar chúbláil mhargaidh a chuirfidh le sláine an mhargaidh. Bhí gnéithe d’iarracht ar iompraíocht chúblála sa sainmhíniú atá ann cheana féin ar dhéileáil chos istigh. Déanfar iad seo a bhaint amach agus cáileofar iarracht ar dhéileáil chos istigh mar chion ar leithligh. 3.4.1.5. Lamháltais astaíochtaí Déanfar lamháltais astaíochtaí a athaicmiú mar ionstraimí airgeadais mar chuid den athbhreithniú ar an Treoir maidir le margaí in ionstraimí airgeadais. Dá thoradh sin tiocfaidh siad faoi raon feidhme an chreata um dhrochúsáid mhargaidh. Cé go mbeadh feidhm ag an gcuid is mó de bhearta faoin gcóras um dhrochúsáid mhargaidh i leith na lamháltas astaíochtaí gan oiriúnú, beidh gá le roinnt forálacha a choigeartú i gcomaoin nádúr sonrach na n-ionstraimí seo agus i gcomaoin na ngnéithe struchtúracha den mhargadh seo. Go háirithe, murab ionann agus an chuid is mó d’aicmithe ionstraimí airgeadais, ní fhéadtar nochtadh faisnéise ón taobh istigh, chomh maith le dualgais a bhaineann le liostaí daoine ar an taobh istigh agus le hidirbhearta bainisteoirí, a sheoladh go héifeachtach chuig eisitheoir na lamháltas astaíochtaí ar a bhfuil freagrachtaí as forbairt agus cur chun feidhme bheartais aeráide an Aontais. Cibé ar bith, tá d’oibleagáid ar na húdaráis phoiblí atá i gceannas (lena n-áirítear an Coimisiún) nochtadh cothrom agus neamh-idirdhealaitheach agus rochtain ar chinntí, fhorbairtí agus shonraí nua a áirithiú. Thairis sin, níor cheart go mbeadh na Ballstáit, an Coimisiún Eorpach ná comhlachtaí eile atá ainmnithe go hoifigiúil teoranta ag na dualgais atá leagtha síos ag an gcóras um dhrochúsáid mhargaidh agus iad ag saothrú bheartas aeráide an Aontais. Dá bhrí sin, tugtar isteach sainmhíniú ar leith ar fhaisnéis ón taobh istigh le haghaidh lamháltas astaíochtaí. Cuirfear an oibleagáid chun faisnéis ón taobh istigh a nochtadh ar na rannpháirtithe sa mhargadh lamháltas astaíochtaí, mar is iad siúd a bheidh i seilbh na faisnéise ábhartha atá oiriúnach do nochtadh ad-hoc nó do nochtadh tréimhsiúil. Bhainfeadh tairseach (a bheadh curtha in iúl i dtéarmaí astaíochtaí nó ionchuir theirmigh nó teaglaim díobh sin) atá sainmhínithe i ngníomh tarmligthe as raon feidhme na hoibleagáide faoi Airteagal 12 (agus Airteagal 13 agus Airteagal 14 freisin) gach ceann de na haonáin sin nach mbeadh tionchar ábhartha acu ar bhonn aonair ar phraghasmhúnlú na lamháltas astaíochtaí nó ar na rioscaí (iarmhartacha) a bhaineann le déileáil chos istigh. Faoi dheireadh, i ngeall ar aicmiú lamháltas astaíochtaí mar ionstraimí airgeadais faoin MiFID is féidir na bearta um dhrochúsáid margaidh maidir le ceantáil lamháltas astaíochtaí a chur i leabhar rialacha aonair agus i gcomhpháirt leis an gcóras ginearálta in aghaidh drochúsáide margaidh i gcás an mhargaidh thánaistigh. 3.4.2. Caibidil II (Déileáil Chos Istigh agus Cúbláil Mhargaidh) 3.4.2.1. Faisnéis ón taobh istigh Is féidir mí-úsáid a bhaint as faisnéis ón taobh istigh sula mbíonn eisitheoir faoi oibleagáid í a nochtadh. D'fhéadfadh sé go mbeadh staid na n‑idirbheartaíochtaí, téarmaí arna gcomhaontú go sealadach in idirbheartaíochtaí conartha, an fhéidearthacht ionstraimí airgeadais a láithriú, na coinníollacha faoina margófar ionstraimí airgeadais, nó téarmaí sealadacha le haghaidh láithriú ionstraimí airgeadais ina bhfaisnéis ábhartha le haghaidh infheisteoirí. Ar an ábhar sin, ba cheart an fhaisnéis sin a mheas mar fhaisnéis ón taobh istigh. Mar sin féin, d'fhéadfadh nach mbeadh an fhaisnéis sin beacht go leor chun go mbeadh an t‑eisitheoir faoi oibleagáid í a nochtadh. Sna cásanna sin, ba cheart feidhm a bheith ag an toirmeasc ar dhéileáil chos istigh, ach ní ceart feidhm a bheith ag an oibleagáid ar an eisitheoir maidir leis an bhfaisnéis a nochtadh. 3.4.2.2. Deis chothrom iomaíochta i measc ionad agus saoráidí trádála maidir le drochúsáid mhargaidh a chosc agus a bhrath. I ngeall ar an méadú ar thrádáil ionstraimí ar fud ionad éagsúil, tá sé níos deacra faireachán a dhéanamh ar dhrochúsáid fhéideartha mhargaidh. De réir an MiFID, féadann oibreoirí margaidh nó gnólachtaí infheistíochta MTFanna a fheidhmiú. Beidh feidhm ag na hoibleagáidí faireacháin atá in Airteagal 26 den MiFID ina leith freisin. Mar sin féin, níl feidhm ag an oibleagáid in Airteagal 6 den Treoir um Dhrochúsáid Mhargaidh chun forálacha struchtúracha a ghlacadh atá dírithe ar chleachtais cúblála margaidh a chosc agus a bhrath ach i leith oibreoirí margaidh amháin. Tá sé mar aidhm ag an Rialachán deis chothrom iomaíochta a áirithiú i measc na n‑ionad agus na saoráidí trádála ar fad atá laistigh dá raon feidhme trí éileamh orthu na bearta struchtúracha is gá a ghlacadh atá dírithe ar chleachtais cúblála margaidh a chosc agus a bhrath. 3.4.3. Caibidil III (Ceanglas maidir le nochtadh) 3.4.3.1. Nochtadh poiblí faisnéise ón taobh istigh Éilítear in Airteagal 6(1) de MAD go ndéanann eisitheoirí ionstraimí airgeadais faisnéis ón taobh istigh a bhaineann go díreach leis na heisitheoirí siúd a chur in iúl don phobal chomh luath agus is féidir. Ceadaítear i mír 2 do na heisitheoirí siúd an nochtadh poiblí a mhoilliú faoi choinníollacha sonracha. Faoin Rialachán, éileofar ar eisitheoirí a gcinneadh ar nochtadh na faisnéise ón taobh istigh a mhoilliú a chur in iúl do na húdaráis inniúla láithreach tar éis nochta den sórt sin a dhéanamh. Is leis an eisitheoir a fhanann an fhreagracht as measúnú a dhéanamh ar cé acu an bhfuil údar cuí le moill den sórt sin nó nach bhfuil. Trí bhíthin na féidearthachta do na húdaráis inniúla, nuair is iomchuí, imscrúdú ex post a dhéanamh ar cé acu ar comhlíonadh nó nár comhlíonadh i ndáiríre na coinníollacha sonracha leis an moill, méadófar cosaint infheisteoirí agus sláine an mhargaidh. Mar sin féin, más rud é go bhfuil tábhacht chórasach ag baint le faisnéis ón taobh istigh agus go bhfuil sé chun leas an phobail moill a chur ar fhoilsiú na faisnéise sin, beidh sé de chumhacht ag na húdaráis inniúla moill den sórt sin a cheadú ar feadh tréimhse teoranta ar mhaithe le leas an phobail níos leithne maidir le cobhsaíocht an chórais airgeadais a chothabháil agus chun na caillteanais a d’fhéadfadh a bheith mar thoradh, mar shampla, ar theip an eisitheora lena bhfuil tábhacht shistéamach a sheachaint. 3.4.3.2. Liostaí daoine ar an taobh istigh Tá liostaí daoine ar an taobh istigh ina n-uirlis thábhachtach d’údaráis inniúla agus iad ag déanamh imscrúdú ar dhrochúsáid fhéideartha mhargaidh. Tá sé mar aidhm ag an Rialachán deireadh a chur le difríochtaí náisiúnta a d’fhorchuir ualaí neamhriachtanacha riaracháin ar eisitheoirí go dtí seo, trí fhoráil a dhéanamh go sainmhíneofaí na sonraí beachta atá le cur san áireamh i liostaí den sórt sin i ngníomhartha tarmligthe agus trí chaighdeáin theicniúla cur chun feidhme arna nglacadh ag an gCoimisiún. 3.4.3.3. Ceanglais maidir le nochtadh d’eisitheoirí a ligtear a n-ionstraimí airgeadais isteach chun a dtrádála ar mhargadh fáis na bhFiontar Beag agus Meánmhéide. Gan dochar do na cuspóirí a bhaineann le sláine agus trédhearcacht na margaí airgeadais a chaomhnú agus le hinfheisteoirí a chosaint, cuirtear an creat um dhrochúsáid mhargaidh in oiriúint do shaintréithe agus riachtanais na n-eisitheoirí a ligtear a n-ionstraimí airgeadais isteach chun a dtrádála ar mhargaí fáis na bhFiontar Beag agus Meánmhéide (FBM). Tríd an gcreat nua um dhrochúsáid mhargaidh den Rialachán a chur i bhfeidhm ar bhealach neamhdhifreálach le gach margadh fáis FBM, d’fhéadfaí eisitheoirí ar na margaí sin a dhíspreagadh ó chaipiteal a chruinniú ar na margaí caipitil. Tá raon feidhme agus méid ghnó na n-eisitheoirí sin níos teoranta agus bíonn na teagmhais as a n-eascraíonn an gá a bhíonn le faisnéis ón taobh istigh a nochtadh níos teoranta de ghnáth ná iad siúd de chuid eisitheoirí níos mó. Éilítear sa Rialachán ar na heisitheoirí sin faisnéis ón taobh istigh a nochtadh ar bhealach modhnaithe agus simplithe atá sainiúil don mhargadh. Féadann na margaí fáis FBM sin faisnéis ón taobh istigh den sórt sin a fhoilsiú, ar son na n-eisitheoirí sin, i gcomhréir le hinneachar caighdeánaithe agus formáid chaighdeánaithe arna sainiú i gcaighdeáin theicniúla chur chun feidhme arna nglacadh ag an gCoimisiún. Tá na heisitheoirí sin díolmhaithe freisin, faoi choinníollacha áirithe, ón oibleagáid maidir le liostaí daoine ar an taobh istigh a choinneáil agus a thabhairt cothrom le dáta ar bhonn leanúnach, agus baineann siad leas as an tairseach nua maidir le hidirbhearta bainisteora a luaitear thíos a thuairisciú. 3.4.3.4. Idirbhearta bainisteora a thuairisciú Soiléirítear leis an Rialachán raon na n-oibleagáidí tuairiscithe i ndáil le hidirbhearta bainisteora. Fónann na tuairiscí seo d’fheidhmeanna tábhachtacha trí chosc a chur ar bhainisteoirí a bheith páirteach i dtrádáil chos istigh agus trí fhaisnéis úsáideach a sholáthar don mhargadh faoi thuairim an bhainisteora maidir le gluaiseacht praghsanna scaireanna na n-eisitheoirí. Soiléirítear leis an Rialachán gur gá tuairisc a thabhairt do na húdaráis inniúla ar aon idirbheart arna dhéanamh ag duine ag feidhmiú discréide thar ceann bhainisteoir an eisitheora, nó trína ngeallann an bainisteoir a scaireanna nó trína dtugann sé ar iasacht iad, agus is gá an tuairisc sin a chur ar fáil don phobal. Ina theannta sin, tugtar isteach tairseach EUR 20 000 leis, atá aonfhoirmeach sna Ballstáit go léir, lena spreagtar an oibleagáid chun idirbhearta an bhainisteora sin a thuairisciú. 3.4.4. Caibidil IV (An ESMA agus Údaráis Inniúla) 3.4.4.1. Cumhachtaí na nÚdarás Inniúil Faoi Airteagal 12(2)(b) de MAD, tá sé de chumhacht ag údaráis inniúla éileamh ar aon duine faisnéis a sholáthar. Tá bearna faisnéise ann, áfach, do spotmhargaí tráchtearraí, sa chás nach bhfuil aon rialacha trédhearcachta ná oibleagáidí tuairiscithe ann do rialtóirí earnála, más ann dóibh. Leis an gcumhacht chun faisnéis a iarraidh ó aon duine, is iondúil go mbíonn rochtain ag údaráis inniúla ar an bhfaisnéis ar fad a bhíonn de dhíth le haghaidh amhras faoi dhrochúsáid fhéideartha mhargaidh a imscrúdú. D’fhéadfaí, áfach, nach leor an fhaisnéis seo, go háirithe mura bhfuil ann d’aon údarás earnála chun maoirseacht a dhéanamh ar na spotmhargaí tráchtearraí seo. Ceadaítear leis an Rialachán d’údaráis inniúla rochtain a fháil ar shonraí leanúnacha trína éileamh go gcuirtear sonraí dá leithéid go díreach faoina mbráid i bhformáid shonraithe. Trí rochtain a fháil ar chórais spot-tráchtearraí trádálaithe margaidh, tá údaráis inniúla in ann faireachán a dhéanamh ar shreafaí sonraí fíor-ama freisin. Chun críche cásanna déileála cos istigh agus cúblála margaidh a bhrath, ní mór an fhéidearthacht a bheith ag údaráis inniúla rochtain a fháil ar áitribh phríobháideacha agus doiciméid a urghabháil. Tá an rochtain ar áitribh phríobháideacha tábhachtach go háirithe i gcás: (i) ina mhainníonn an duine ar éilíodh faisnéis uaidh cheana (go hiomlán nó i go páirteach) an t-éileamh sin a chomhlíonadh; (ii) i gcás ina bhfuil forais réasúnacha ann le go gcreidfí nach gcomhlíonfaí an t‑éileamh sin dá ndéanfaí é, nó go ndéanfaí an doiciméad nó an fhaisnéis lena mbaineann an t‑éileamh ar fhaisnéis a bhaint, a chrioscaíleadh nó a scriosadh. Cé go ndéanann na dlínsí uile foráil maidir le rochtain ar aon doiciméad faoi láthair, níl sé de chumhacht ag na húdaráis inniúla uile dul isteach in áitribh phríobháideacha agus doiciméid a urghabháil. Dá thoradh sin, tá an baol ann nach bhfuil teacht ag na húdaráis inniúla ar fhianaise thábhachtach agus riachtanach, agus dá réir sin, fanann cásanna déileála cos istigh agus cúblála margaidh gan bhrath agus gan phionós. Sa chomhthéacs seo, tá sé tábhachtach luigh air go bhféadfadh sé gurb ionann an rochtain sin ar áitribh phríobháideacha agus sárú ceart bunúsach maidir le hurraim don saol príobháideach agus do shaol an teaghlaigh mar a aithnítear faoi seach in Airteagal 7 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh. Tá sé fíor-riachtanach go mbeidh aon teorannú air comhoiriúnach go hiomlán le hAirteagal 52 den Chairt. Dá bhrí sin, ba cheart nach mbeadh sé de chumhacht ag údarás inniúil Ballstáit dul isteach in áitribh phríobháideacha chun doiciméid a urghabháil ach amháin nuair atá údarú faighte aige roimh ré ó údarás breithiúnach an Bhallstáit lena mbaineann i gcomhréir leis an dlí náisiúnta agus i gcás ina bhfuil amhras réasúnach ann go bhféadfadh doiciméid a bhaineann le hábhar na cigireachta a bheith ábhartha chun a chruthú gur cás déileála cos istigh nó cúblála margaidh atá ann ag sárú an Rialacháin seo nó na Treorach seo (MAD nua). Tá feidhm ag an toirmeasc ar dhéileáil chos istigh agus ar chúbláil mhargaidh maidir le gach duine. Dá bhrí sin, ní foláir do na húdaráis inniúla rochtain a fháil ar fhaisnéis, ní hé amháin faisnéis atá i seilbh gnólachtaí infheistíochta ach faisnéis atá i seilbh na ndaoine sin féin agus ar fhaisnéis a bhaineann le hiompraíocht na ndaoine sin arna coimeád i mbunachair sonraí ag cuideachtaí neamhairgeadais. Is ionann taifid atá ann cheana de thrácht teileafóin agus de thrácht sonraí ó ghnólachtaí infheistíochta a dhéanann idirbhirt, agus taifid atá ann cheana de thrácht teileafóin agus de thrácht sonraí ó oibreoirí teileachumarsáide agus fianaise thábhachtach chun déileáil chos istigh agus cúbláil mhargaidh a chruthú agus a bhrath. D'fhéadfadh sé go ndéanfadh taifid de thrácht teileafóin agus de thrácht sonraí céannnacht duine atá freagrach as faisnéis bhréagach nó mhíthreorach a scaipeadh a shuigh. Bíonn formhór na gcásanna déileála cos istigh agus cúblála margaidh ag brath ar ghníomhaíochtaí beirte nó níos mó, ag aistriú faisnéise nó ag comhordú a ngníomhaíochtaí. D'fhéadfaí a shuigh trí thaifid de thrácht teileafóin agus de thrácht sonraí go bhfuil caidreamh ann idir duine a bhfuil rochtain aige ar fhaisnéis ón taobh istigh agus gníomhaíocht trádála amhrasach duine eile, nó chun nasc a shuigh idir gníomhaíocht trádála chlaonpháirteach beirte. Go háirithe meastar rochtain ar thaifid de thrácht teileafóin agus de thrácht sonraí ó oibreoirí teileachumarsáide mar cheann de na ceisteanna is tábhachtaí chun cúraimí imscrúdúcháin agus forghníomhaithe chomhaltaí an CESR a chomhlíonadh[19]. Go deimhin, is mír fianaise tábhachtach é an rochtain ar thaifid de thrácht teileafóin agus de thrácht sonraí chun a shuigh cibé ar aistríodh nó nár aistríodh faisnéis ón taobh istigh ó phríomhdhuine ar an taobh istigh chuig duine atá ag trádáil leis an bhfaisnéis seo ón taobh istigh, agus uaireanta is é an t-aon mhír fianaise amháin atá ann. Mar shampla, bheadh na sonraí seo ina bhfianaise i gcás ina ndéanann comhalta boird de chuid cuideachta atá i seilbh fianaise ón taobh istigh faisnéis ón taobh istigh a aistriú trí theileafón chuig cara, chuig gaol nó chuig ball teaghlaigh, duine a dhéanfadh idirbheart amhrasach ina dhiaidh sin bunaithe ar an bhfaisnéis ón taobh istigh a fuarthas. D'fhéadfadh an rialtóir na taifid de thrácht teileafóin agus de thrácht sonraí ó oibreoirí teileachumarsáide a úsáid chun a léiriú gur chuir an príomhdhuine ar an taobh istigh glaoch ar chara nó ar ghaol leis/léi go gearr sular chuir an duine sin glaoch ar a bhróicéir chun a rá leis/léi idirbheart amhrasach a dhéanamh. Bheadh na taifid de thrácht teileafóin agus de thrácht sonraí ó oibreoirí teileachumarsáide ina bhfianaise de nasc a d'fhéadfaí a úsáid mar fhianaise chun an cás a cheadú nach mbraithfí riamh dá n‑uireasa. Sampla eile ná nuair a dhéantar teachtaireacht bhréagach nó mhíthreorach a chur ar taispeáint ar chlár fógraí Idirlín chun difear a dhéanamh do phraghas ionstraime airgeadais. Is féidir le taifid de thrácht teileafóin agus de thrácht sonraí a úsáid chun an t‑údar a shainaithint. Ina theannta sin, is féidir leis na taifid sin fianaise a sholáthar go bhfuil nasc ann le duine eile a rinne idirbhearta amhrasacha roimh ré nó tar éis sin chun a chruthú go ndearnadh cúbláil mhargaidh trí fhaisnéis bhréagach nó mhíthreorach a scaipeadh. Sa chomhthéacs seo, tá sé tábhachtach deis chothrom iomaíochta a thabhairt isteach sa mhargadh inmheánach i ndáil le rochtain a thabhairt d'údaráis inniúla ar thaifid atá ann cheana de thrácht teileafóin agus de thrácht sonraí atá i seilbh oibreora teileachumarsáide nó gnólacht infheistíochta. Dá bhrí sin, ba cheart d'údaráis inniúla a bheith ábalta taifid atá ann cheana de thrácht teileafóin agus de thrácht sonraí a éileamh, i gcás ina bhfuil amhras réasúnach ann go bhféadfadh na taifid sin a bhaineann le hábhar na cigireachta a bheith ábhartha chun déileáil chos istigh nó cúbláil mhargaidh a chruthú mar atá sainithe sa Rialachán seo nó sa MAD nua. Ba cheart é bheith soiléir freisin nach mbainfidh na taifid seo mar sin féin le hinneachar na teachtaireachta lena mbaineann siad. Ós rud é go bhféadann drochúsáid mhargaidh tarlú thar theorainneacha agus thar mhargaí éagsúla, tá ról láidir comhordúcháin ag an ESMA agus éilítear ar údaráis inniúla comhoibriú agus faisnéis a mhalartú le húdaráis inniúla eile agus, más infheidhme maidir le díorthaigh tráchtearraí, leis na húdaráis rialála atá freagrach as na spotmhargaí bainteacha, laistigh den Aontas agus i dtríú tíortha. 3.4.5. Caibidil V (Smachtbhannaí riaracháin) 3.4.5.1. Smachtbhannaí Is minice anois a bhíonn margaí airgeadais comhtháite san Aontas agus féadann éifeachtaí trasteorann san Aontas a bheith ag cionta. Cothaíonn na córais éagsúla smachtbhannaí atá ann i measc Ballstát arbatráiste rialála agus cuireann siad isteach ar bhunchuspóirí shláine an mhargaidh agus thrédhearcacht an mhargaidh laistigh den Mhargadh Aonair do sheirbhísí airgeadais. I measúnú a rinneadh ar na córais náisiúnta atá curtha ar bun, mar shampla, léiríodh go bhfuil an-éagsúlacht ann idir leibhéil na smachtbhannaí airgid i measc na mBallstát, nach bhfuil cumhachtaí tábhachtacha áirithe smachtbhannaí ar fáil do roinnt údarás inniúil agus nach bhféadann roinnt údarás inniúil smachtbhannaí a chur ar dhaoine nádúrtha dlítheanacha.[20] Dá bhrí sin, tugtar isteach leis an Rialachán rialacha íosta maidir le bearta, smachtbhannaí agus fíneálacha riaracháin. Ní chuireann an méid seo cosc ar Bhallstáit aonair caighdeáin níos airde a shocrú. Éascaítear leis an Rialachán aisíoc aon bhrabús i gcás ina sainaithnítear iad, úis san áireamh, agus, le haghaidh éifeacht iomchuí dhíspreagthach a áirithiú, tugtar isteach fíneálacha ar gá dóibh bheith níos mó ná aon bhrabús a fuarthas ná aon chaillteanas a seachnaíodh mar gheall ar shárú an Rialacháin seo, agus ní mór gurb iad na húdaráis inniúla a chinneann na fíneálacha, i bhfianaise na bhfíricí agus na gcúinsí. Ina theannta sin, tá éifeacht dhíspreagthach níos láidre ag smachtbhannaí coiriúla ná bearta ná smachtbhannaí riaracháin. Leis an togra le haghaidh Threoir (XX), tugtar isteach an ceanglas do na Ballstáit go léir smachtbhannaí éifeachtacha, comhréireacha agus athchomhairleacha a bhunú do na cionta is tromchúisí i leith na déileála cos istigh agus na cúblála margaidh. Cuirfear san áireamh na forálacha a bhunaítear sa Rialachán seo, lena n-áirítear bearta ionchasacha cur chun feidhme, agus an Treoir sin á cur i bhfeidhm. Féadfaidh na sainmhínithe a úsáidtear chun críocha na Treorach a bheith difriúil leis na sainmhínithe a úsáidtear chun críocha an Rialacháin seo, áfach. 3.4.5.2. Cosaint agus dreasachtaí do sceithirí D’fhéadfadh sceithireacht a bheith ina foinse úsáideach bunfhaisnéise agus d’fhéadfaí údaráis inniúla a chur san airdeall ar chásanna de dhrochúsáid mhargaidh amhrasta trína bíthin. Sa Rialachán seo, cuirtear feabhas ar an gcreat um dhrochúsáid mhargaidh san Aontas, agus tugtar isteach leis cosaint iomchuí do sceithirí a thuairiscíonn drochúsáid mhargaidh amhrasta, an fhéidearthacht maidir le dreasachtaí do dhaoine a sholáthraíonn d’údaráis inniúla faisnéis shuntasach a bhfuil smachtbhanna airgeadaíochta mar thoradh uirthi, agus feabhsuithe ar fhorálacha Ballstát maidir le fógraí sceithireachta a fháil agus a athbhreithniú. 4. IMPLEACHT BHUISÉADACH Baineann impleachtaí buiséadacha sonracha an togra leis an gcúram a leithdháiltear ar an ESMA de réir mar atá sonraithe sna ráitis airgeadais reachtacha a ghabhann leis an togra seo. Déantar impleachtaí buiséadacha sonracha don Choimisiún a mheasúnú sa ráiteas airgeadais a ghabhann leis an togra seo. Tá impleachtaí ag an togra seo do bhuiséad an Chomhphobail. 2011/0295 (COD) Togra le haghaidh RIALACHÁIN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir le déileáil chos istigh agus cúbláil mhargaidh (drochúsáid mhargaidh) (Téacs atá ábhartha maidir leis an LEE) TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH, Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe d’Airteagal 114 de, Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach[21], Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na Parlaimintí náisiúnta, Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa[22], Ag féachaint don tuairim ón mBanc Ceannais Eorpach[23], Ag féachaint don tuairim ón Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí, Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach, De bharr an méid seo a leanas: (1) Tá fíor-mhargadh aonair le haghaidh seirbhísí airgeadais ríthábhachtach i gcomhair an fháis eacnamaíoch agus chun poist a chruthú san Aontas. (2) Teastaíonn sláine mhargaidh ó mhargadh airgeadais atá comhtháite agus éifeachtach. Is réamhriachtanais ar son an fháis eacnamaíoch agus an tsaibhris iad feidhmiú cothrom na margaí urrús agus iontaoibh an phobail i margaí. Déanann drochúsáid mhargaidh dochar do shláine na margaí airgeadais agus d’iontaoibh an phobail in urrúis agus i ndíorthaigh. (3) I dTreoir 2003/6/CE[24] ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le déileáil chos istigh agus cúbláil mhargaidh (drochúsáid mhargaidh), a glacadh an 28 Eanáir 2003, comhlánaíodh agus nuashonraíodh creat dlíthiúil an Aontais um shláine an mhargaidh a chosaint. Ba cheart an Treoir a ionadú anois, áfach, mar gheall ar na forbairtí reachtaíochta, margaidh agus teicneolaíocha ó shin a raibh athruithe suntasacha ar chúinsí airgeadais mar thoradh orthu, chun a áirithiú go mbogfaidh sí ar aghaidh leis na forbairtí seo. Tá gá le hionstraim nua reachtaíochta freisin chun rialacha aonfhoirmeacha agus soiléireacht choincheap ríthábhachtach a áirithiú, mar aon le leabhar rialacha aonair atá ar aon dul le cinntí an Ghrúpa Ardleibhéil um Maoirseacht Airgeadais.[25]. (4) Tá gá le creat aonfhoirmeach a bhunú chun sláine an mhargaidh a chaomhnú agus chun arbatráiste ionchasach rialála a sheachaint agus chun breis cinnteachta dlíthiúla, agus níos lú castachta rialála, a sholáthar do rannpháirtithe sa mhargadh. Tá an gníomh dlí sin infheidhme go díreach agus tá sé d’aidhm aige cur le feidhmiú rianúil an mhargaidh inmheánaigh ar bhealach cinntitheach agus ba cheart, dá bhrí sin, go mbunófaí é ar fhorálacha Airteagal 114 den CFAE, arna léiriú i gcomhréir le cásdlí comhsheasmhach Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh. (5) Chun deireadh a chur leis na constaicí atá fágtha fós in aghaidh trádála agus le deireadh a chur saobhadh suntasach ar iomaíocht de thoradh dibhéirsithe idir dlíthe náisiúnta agus chun cosc a chur le constaicí breise a d’fhéadfadh a bheith ann in aghaidh trádála agus le haon saobhadh suntasach ar an iomaíocht, tá sé riachtanach Rialachán a ghlacadh lena mbunófar rialacha aonfhoirmeacha a bheidh infheidhme i ngach Ballstát. Dá ndéanfaí ceanglais maidir le drochúsáid mhargaidh a chumadh i bhfoirm Rialacháin, ba cheart go n‑áiteodh sin go mbeadh na ceanglais sin infheidhme go díreach. Ba cheart don chumadh sin dálaí aonfhoirmeacha a áirithiú trí chosc a chur ar cheanglais éagsúla náisiúnta de thoradh ar threoir a thrasuíomh. Ba cheart go mbeadh mar thoradh ar an Rialachán seo go mbeadh na rialacha céanna á leanúint ag gach duine ar fud an Aontais. Lena chois sin, ba cheart don Rialachán castacht rialála agus costais comhlíonta gnólachtaí a laghdú, go mór mór i gcás gnólachtaí atá ag feidhmiú ar bhonn trasteorann, agus cabhrú le deireadh a chur le saobhadh iomaíochta. (6) Sa teachtaireacht ón gCoimisiún maidir le “hAcht um Ghnólachtaí Beaga don Eoraip"[26] iarrtar ar an Aontas agus ar Bhallstáit rialacha a dhearadh chun ualaí riaracháin a laghdú, reachtaíocht a chur in oiriúint do riachtanais na n-eisitheoirí ar mhargaí fáis le haghaidh fiontar beag agus meánmhéide agus rochtain na n-eisitheoirí sin ar mhaoiniú a éascú. Forchuirtear i roinnt forálacha i dTreoir 2003/6/CE ualaí riaracháin ar eisitheoirí, go háirithe orthu siúd a ligtear a n-ionstraimí airgeadais isteach chun a dtrádála ar mhargaí fáis na bhFiontar Beag agus Meánmhéide, ar cheart iad a laghdú. (7) Is í drochúsáid mhargaidh an coincheap a chuimsíonn an iompraíocht neamhdhleathach ar fad sna margaí airgeadais agus, chun críocha an Rialacháin seo, ba cheart go dtuigfí gurbh é atá ann ná déileáil chos istigh nó mí-úsáid faisnéise ón taobh istigh agus cúbláil mhargaidh. Cuireann iompraíochtaí den saghas seo cosc ar thrédhearcacht iomlán cheart an mhargaidh, atá ina réamhriachtanas trádála do na gníomhaithe eacnamaíocha go léir i margaí comhtháite airgeadais. (8) I raon feidhme Threoir 2003/6/CE, díríodh ar ionstraimí airgeadais a ligtear isteach iad chun a dtrádála ar mhargaí rialáilte ach, le blianta beaga anuas, is minice a bhíonn ionstraimí airgeadais á dtrádáil ar shaoráidí trádála iltaobhacha (MTFanna). Tá ionstraimí airgeadais freisin a thrádáiltear ar chineálacha eile saoráidí trádála eagraithe (OTFanna) amháin, amhail córais trasnaithe bróicéara, nó a dtrádáiltear thar an gcuntar amháin iad. Mar sin de, ba cheart raon feidhme an Rialacháin seo a leathnú ionas go gcuirfí san áireamh leis aon ionstraim airgeadais a thrádáiltear ar MTF nó ar OTF, chomh maith le hionstraimí airgeadais a thrádáiltear thar an gcuntar, amhail, mar shampla, babhtálacha mainneachtana creidmheasa, nó aon iompraíocht nó aon bheart atá in ann tionchar a imirt ar ionstraim airgeadais den saghas sin a thrádáiltear ar mhargadh rialáilte, MTF nó OTF. Ba cheart go gcuirfeadh an méid sin feabhas ar chosaint infheisteoirí, go gcaomhnódh sé sláine na margaí agus go n-áiritheodh sé go mbeadh toirmeasc soiléir ar chúbláil mhargaidh ionstraimí dá leithéid trí bhíthin ionstraimí airgeadais arna dtrádáil thar an gcuntar. (9) D’fhéadfadh cobhsú ionstraimí airgeadais nó trádáil i scaireanna dílse i gcláir aischeannaigh a bheith dlisteanach, i gcásanna áirithe, ar chúiseanna eacnamaíocha agus, dá bhrí sin, níor cheart amharc orthu iontu féin mar dhrochúsáid mhargaidh. (10) Níor cheart Ballstáit agus an Córas Eorpach Banc Ceannais, an tSaoráid Eorpach um Chobhsaíocht Airgeadais, bainc cheannais náisiúnta agus gníomhaireachtaí nó aonáin sainchuspóireacha eile de cheann amháin de na Ballstáit nó níos mó, mar aon leis an Aontas agus comhlachtaí poiblí áirithe eile, a shrianadh agus bainistíocht airgeadaíochta, ráta malairte nó fiachais phoiblí nó beartas aeráide á dhéanamh acu. (11) Bunaíonn infheisteoirí réasúnacha a gcinntí infheistíochta ar fhaisnéis atá ar fáil dóibh cheana féin, is é sin, ar fhaisnéis ex ante atá ar fáil. Dá bhrí sin, i dtaobh na ceiste, agus cinneadh infheistíochta á dhéanamh ag infheisteoir réasúnach ar dhócha go gcuirfeadh sé mír áirithe faisnéise san áireamh, ba cheart an cheist a mheas ar bhonn na faisnéise ex ante a bheadh ar fáil. Ba cheart a chur san áireamh ina leithéid de mheasúnú tionchar réamh-mheasta na faisnéise i bhfianaise ghníomhaíocht bhainteach an eisitheora ina hiomláine, iontaofacht na foinse faisnéise agus aon athróg eile sa mhargadh ar dhócha go mbeadh tionchar acu ar na hionstraimí airgeadais, ar na conarthaí gaolmhara spot-tráchtearraí, nó ar na táirgí ceantáilte bunaithe ar na lamháltais astaíochtaí sna himthosca ar leith. (12) Is féidir faisnéis ex post a úsáid chun an toimhde go raibh an fhaisnéis ex ante íogair ó thaobh phraghas de a sheiceáil, ach níor cheart í a úsáid chun gníomh a dhéanamh i gcoinne daoine a bhain conclúidí réasúnacha as faisnéis ex ante a bhí ar fáil acu. (13) Ba cheart deimhneacht dhlíthiúil le haghaidh rannpháirtithe sa mhargadh a fheabhsú trí shainmhíniú níos cruinne a thabhairt ar dhá cheann de na gnéithe riachtanacha le haghaidh an tsainmhínithe ar fhaisnéis ón taobh istigh, mar atá, cineál cruinn na faisnéise sin agus tábhacht an tionchair a d'fhéadfadh a bheith aici ar phraghsanna na n-ionstraimí airgeadais, na gconarthaí spot-tráchtearraí, nó na dtáirgí ceantáilte bunaithe ar na lamháltais astaíochtaí. Maidir le díorthaigh ar táirgí mórdhíola fuinnimh iad, ba cheart go háirithe faisnéis a gceanglaítear a nochtadh de réir Rialachán [Rialachán (AE) Uimh... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le Sláine agus Trédhearcacht an Mhargaidh Fuinnimh Mhórdhíola] a mheas mar fhaisnéis ón taobh istigh. (14) Is féidir mí-úsáid a bhaint as faisnéis ón taobh istigh sula mbíonn an t‑eisitheoir faoi oibleagáid í a nochtadh. Is féidir mí-úsáid a bhaint as faisnéis ón taobh istigh sula mbíonn eisitheoir faoi oibleagáid í a nochtadh. D'fhéadfadh sé go mbeadh staid na n‑idirbheartaíochtaí, téarmaí arna gcomhaontú go sealadach in idirbheartaíochtaí conartha, an fhéidearthacht ionstraimí airgeadais a láithriú, na coinníollacha faoina margófar ionstraimí airgeadais, nó téarmaí sealadacha le haghaidh láithriú ionstraimí airgeadais ina bhfaisnéis ón taobh istigh ina bhfaisnéis ábhartha le haghaidh infheisteoirí. Ar an ábhar sin, ba cheart an fhaisnéis sin a mheas mar fhaisnéis ón taobh istigh. Mar sin féin, d'fhéadfadh nach mbeadh an fhaisnéis sin beacht go leor chun go mbeadh an t‑eisitheoir faoi oibleagáid í a nochtadh. Sna cásanna sin, ba cheart feidhm a bheith ag an toirmeasc ar dhéileáil chos istigh, ach ní ceart feidhm a bheith ag an oibleagáid ar an eisitheoir maidir leis an bhfaisnéis a nochtadh. (15) Tá spotmhargaí agus margaí gaolmhara na ndíorthach idirnasctha go mór agus is margaí domhanda iad freisin. D’fhéadfadh drochúsáid mhargaidh tarlú thar mhargaí chomh maith le thar theorainneacha. Is fíor é sin maidir le déileáil chos istigh agus le cúbláil mhargaidh. Go háirithe, is féidir fhaisnéis ón taobh istigh ó spotmhargadh dul chun tairbhe duine atá ag trádáil ar mhargadh airgeadais. Dá bhrí sin, ba cheart go gcuirfí an sainmhíniú ginearálta ar fhaisnéis ón taobh istigh i ndáil le margaí airgeadais agus le díorthaigh tráchtearraí i bhfeidhm ar gach faisnéis atá ábhartha ó thaobh an tráchtearra lena mbaineann. Ina theannta sin, féadfaidh straitéisí cúblála leathnú freisin thar spotmhargaí agus thar mhargaí díorthach. Is féidir trádáil in ionstraimí airgeadais, lena n‑áirítear díorthaigh tráchtearraí, a úsáid chun conarthaí spot-tráchtearraí gaolmhara a chúbláil, agus is féidir conarthaí spot-tráchtearraí a úsáid chun ionstraimí airgeadais gaolmhara a chúbláil. Ba cheart go gcuimseofaí idirnascálacha den sórt seo sa toirmeasc ar chúbláil mhargaidh. Mar sin féin, ní bheadh sé iomchuí nó indéanta raon feidhme an Rialacháin a leathnú le go gcuimseodh sé iompraíocht nach mbaineann le hionstraimí airgeadais, mar shampla, trádáil i gconarthaí spot-tráchtearraí nach mbeadh tionchar aici ach ar an spotmhargadh. I gcás sonrach na dtáirgí mórdhíola fuinnimh, ba cheart do na húdaráis inniúla saintréithe sonracha na sainmhínithe de [Rialachán (AE) Uimh. ... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le Sláine agus Trédhearcacht an Mhargaidh Mhórdhíola Fuinnimh] a chur san áireamh nuair a chuireann siad na sainmhínithe ar an bhfaisnéis ón taobh istigh, ar dhéileáil chos istigh agus ar chúbláil mhargaidh sa Rialachán seo i bhfeidhm maidir le hionstraimí airgeadais a bhaineann le táirgí fuinnimh mórdhíola. (16) De thoradh aicmiú na lamháltas astaíochtaí mar ionstraimí airgeadais mar chuid den athbhreithniú ar an Treoir maidir le Margaí in Ionstraimí Airgeadais, tiocfaidh na hionstraimí sin faoi raon feidhme an Rialacháin seo freisin. Agus aird á tabhairt do nádúr sonrach na n‑ionstraimí sin agus do ghnéithe struchtúracha an mhargaidh carbóin, is gá a áirithiú nach mbeidh gníomhaíocht na mBallstát, an Choimisiúin Eorpaigh agus comhlachtaí oifigiúla ainmnithe eile maidir le lamháltais astaíochtaí srianta maidir le beartas aeráide an Aontais a shaothrú. Ina theannta sin ba cheart go mbeadh sé de dhualgas ar rannpháirtithe uile an mhargaidh sin i gcoitinne faisnéis ón taobh istigh a nochtadh. Dá ainneoin sin, chun nochtadh an mhargaidh do thuairisciú nach bhfuil úsáideach a sheachaint agus chun cost-éifeachtúlacht an bhirt dá fhoráiltear a choimeád, is dealraitheach gur gá tionchar rialála an dualgais sin a theorannú d’oibreoirí Scéim an AE maidir le Trádáil Astaíochtaí, a bhféadfaí a bheith ag súil go réasúnta leis go mbeadh tionchar suntasach acu ar phraghas na lamháltas astaíochtaí de bhua a méid agus ngníomhaíochtaí, agus do na hoibreoirí sin amháin. Sa chás go bhfuil dualgais choibhéiseacha um nochtadh faisnéise ón taobh istigh, go háirithe de bhun an Rialacháin maidir le sláine agus trédhearcacht an mhargaidh fuinnimh (Rialachán (AE) Uimh... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le Sláine agus Trédhearcacht an Mhargaidh Mhórdhíola Fuinnimh), á gcomhlíonadh cheana féin ag rannpháirtithe sa mhargadh lamháltas astaíochtaí, níor cheart go ndéanfaí nochtuithe éigeantacha ina bhfuil an t-ábhar beagnach mar an gcéanna faoi dhó mar thoradh ar an dualgas chun faisnéis ón taobh istigh maidir le lamháltais astaíochtaí a nochtadh. (17) Rialachán an Choimisiúin (AE) Uimh. 1031/2010 ón gComhairle an 12 Samhain 2010, maidir le huainiú, riarachán agus gnéithe eile a bhaineann le ceantáil lamháltas astaíochtaí gáis cheaptha teasa de bhun Threoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear scéim i ndáil le trádáil lamháltas astaíochtaí gáis cheaptha teasa laistigh den Chomhphobal[27] go mbeadh dhá chóras chomhthreomhara ann maidir le drochúsáid mhargaidh a bheadh infheidhme maidir le ceantanna lamháltas astaíochtaí. Mar sin féin, mar thoradh ar aicmiú na lamháltas astaíochtaí mar ionstraimí airgeadais, ba cheart go mbeadh an Rialachán seo ina leabhar rialacha aonair de bhearta drochúsáide margaidh a bheadh infheidhme maidir le hiomlán an phríomh-mhargaidh agus an mhargaidh thánaistigh i lamháltais astaíochtaí. Beidh feidhm ag an Rialachán freisin maidir le ceantáil lamháltas astaíochtaí nó táirgí ceantáilte eile atá bunaithe orthu de bhun Rialachán an Choimisiúin Uimh. 1031/2010 ón gComhairle an 12 Samhain 2010, maidir le huainiú, riarachán agus gnéithe eile a bhaineann le ceantáil lamháltas astaíochtaí gáis cheaptha teasa de bhun Threoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear scéim i ndáil le trádáil lamháltas astaíochtaí gás ceaptha teasa laistigh den Chomhphobal. (18) Ba cheart go ndéanfaí foráil do bhearta maidir le cúbláil mhargaidh sa Rialachán seo ar féidir iad a chur in oiriúint le haghaidh modhanna nua trádála nó straitéisí nua a d'fhéadfadh a bheith ina ndrochúsáid. Mar léiriú ar an gcaoi go bhfuil trádáil in n‑ionstraimí airgeadais ag éirí níos uathoibrithe i gcónaí, is inmhianaithe é go ndéanfaí an chúbláil mhargaidh a léiriú le samplaí de straitéisí sonracha drochúsáide a d’fhéadfaí a chur i gcrích le trádáil algartamach lena n-áirítear trádáil ardmhinicíochta. Níl sé i gceist go mbeadh na samplaí atá curtha ar fáil uileghabhálach agus níl sé i gceist ach oiread go dtabharfaí le fios nár straitéisí drochúsáide a bheadh iontu dá gcuirfí i bhfeidhm iad ar bhealaí eile. (19) Chun an toirmeasc ar chúbláil mhargaidh a chomhlánú, ba cheart go mbeadh toirmeasc sa Rialachán seo ar iarracht a dhéanamh dul i mbun cúblála margaidh, ós rud é gur cheart smachtbhannaí a chur freisin ar iarrachtaí a dhéantar an margadh a chúbláil ach a dteipeann orthu. Ba cheart idirdhealú a dhéanamh idir iarracht dul i mbun cúblála margaidh agus cásanna nuair nach mbíonn an toradh inmhianaithe ag an iompraíocht ar phraghas ionstraime airgeadais. Meastar gur cúbláil mhargaidh í iompraíocht den sórt sin toisc gur dhócha go léireodh sí comharthaí bréagacha nó míthreoracha. (20) Ba cheart a shoiléiriú sa Rialachán seo freisin gur féidir dul i mbun cúblála margaidh nó iarracht a dhéanamh dul i mbun cúblála margaidh in ionstraim airgeadais trí ionstraimí airgeadais gaolmhara ar nós ionstraimí díorthacha a thrádáiltear in ionad eile trádála nó thar an gcuntar a úsáid. (21) Chun a áirithiú go mbeidh dálaí aonfhoirmeacha sa mhargadh idir ionaid agus saoráidí trádála faoi réir an Rialacháin seo, ba cheart a cheangal ar oibreoirí margaí rialáilte, ar shaoráidí trádála iltaobhacha (MTFanna) agus ar shaoráidí trádála eagraithe (OTFanna) forálacha comhréireacha struchtúracha a ghlacadh a mbeadh sé d’aidhm acu cleachtais cúblála margaidh a chosc agus a bhrath. (22) Is féidir cúbláil ionstraimí airgeadais nó iarracht cúblála ionstraimí airgeadais a bheith i gceist freisin le horduithe a dhéanamh nach gcuirfear i gcríoch iad. Thairis sin, is féidir ionstraim airgeadais a chúbláil trí iompraíocht a tharlaíonn lasmuigh d’ionad trádála. Dá bhrí sin, i gcás na ndaoine sin a shocraíonn nó a dhéanann idirbhearta ar bhonn gairmiúil agus a n‑éilítear orthu córais a bheith ar bun acu chun idirbhearta amhrasacha a bhrath agus a thuairisciú, ba cheart dóibh orduithe agus idirbhearta amhrasacha lasmuigh d’ionad trádála a thuairisciú freisin. (23) D'fhéadfadh sé gurb é atá i gcúbláil ionstraimí airgeadais nó iarracht a leithéid a dhéanamh faisnéis bhréagach nó mhíthreorach a scaipeadh. Is féidir tionchar nach beag ar phraghsanna ionstraimí airgeadais a theacht as scaipeadh faisnéise bréagaí nó míthreoraí laistigh de thréimhse sách gearr. D'fhéadfadh sé gur léir gur cumadh faisnéise bréagaí atá i gceist ach freisin d'fhéadfadh easnamh toiliúil na bhfíoras ábharthach chomh maith le tuairisciú neamhchruinn faisnéise d'aonturas a bheith ann. Tá an cineál seo cúblála margaidh thar a bheith díobhálach d'infheisteoirí, mar dá thoradh sin bunaíonn siad a gcinntí infheistíochta ar fhaisnéis atá mícheart nó saofa. Tá sé díobhálach d'eisitheoirí, mar go laghdaíonn sé an mhuinín san fhaisnéis atá ar fáil a bhaineann leosan. Ar a uain déanann an easpa muiníne sa mhargadh cumas eisitheora maidir le hionstraimí nua airgeadais a eisiúint nó maidir le creidmheas a fháil ó rannpháirithe eile sa mhargadh chun a oibríochtaí a mhaoiniú a chur i gcontúirt. Leathann an fhaisnéis ar fud an mhargaidh go han-tapa. Dá thoradh sin, d'fhéadfadh sé go leanfadh an díobháil do na hinfheisteoirí agus d'eisitheoirí go ceann tréimhse sách fada go dtí go bhfaighfear amach go bhfuil an fhaisnéis bréagach nó míthreorach, agus gur féidir leis an eisitheoir nó pé duine atá freagrach as a scaipeadh í a cheartú. Is gá dá bhrí sin scaipeadh faisnéise bréagaí nó míthreoraí, lena n‑áirítear ráflaí nó nuacht bhréagach nó mhíthreorach a cháiliú mar shárú ar an Rialachán seo. Is iomchuí dá bhrí sin gan a cheadú dóibh siúd atá gníomhach sna margaí airgeadais faisnéis a chur i bhfios gan srianadh in aghaidh a dtuairime féin nó a gceartbhreithiúnais, faisnéis a bhfuil fhios acu ina taobh gur faisnéis bhréagach nó mhíthreorach í, chun dochair infheisteoirí agus eisitheoirí. (24) Tá sé riachtanach d’eisitheoir faisnéis ón taobh istigh a nochtadh go poiblí agus go pras chun déileáil chos istigh a sheachaint agus chun a áirithiú nach gcuirfear infheisteoirí amú. Dá bhrí sin, ba cheart go n-éileofaí ar eisitheoirí faisnéis ón taobh istigh a chur in iúl don phobal a luaithe is féidir, ach amháin sa chás nár dhócha go gcuirfeadh moill dul amú ar an bpobal agus ina bhfuil an t-eisitheoir ábalta rúndacht na faisnéise a áirithiú. (25) Uaireanta, i gcás ina mbíonn cúnamh éigeandála iasachtaithe á fháil ag institiúid airgeadais, b’fhéidir go mb’fhearr a rachadh sé chun tairbhe na cobhsaíochta airgeadais dá gcuirfí moill ar nochtadh faisnéise ón taobh istigh dá mbeadh tábhacht chórasach ag baint leis an bhfaisnéis sin. Dá bhrí sin, ba cheart go mbeadh sé de chumhacht ag an údarás inniúil moill a údarú maidir le nochtadh faisnéise ón taobh istigh. (26) D’fhéadfadh an ceanglas chun faisnéis ón taobh istigh a nochtadh a bheith ina ualach trom ar eisitheoirí, a ligtear a gcuid ionstraimí airgeadais isteach chun a dtrádála ar mhargaí fáis na bhFiontar Beag agus Meánmhéide (FBM), mar gheall ar na costais a bhaineann le faireachán a dhéanamh ar fhaisnéis atá ina seilbh acu agus le comhairle dhlíthiúil a lorg cibé an gá faisnéis a nochtadh agus, más gá, cathain is ga é sin a dhéanamh. Dá ainneoin sin, tá sé riachtanach faisnéis ón taobh istigh a nochtadh go pras chun muinín infheisteoirí sna heisitheoirí sin a áirithiú. Dá bhrí sin, ba cheart go mbeadh sé de chumas ag an Údarás Eorpach Urrús agus Margaí (ESMA) treoirlínte a eisiúint chun cabhrú le heisitheoirí a n-oibleagáidí a chomhlíonadh maidir le faisnéis ón taobh istigh a nochtadh gan cur isteach ar cosaint infheisteoirí. (27) Tá liostaí daoine ar an taobh istigh ina n-uirlis thábhachtach do rialtóirí agus iad ag déanamh imscrúdú ar dhrochúsáid fhéideartha mhargaidh, ach cuireann difríochtaí náisiúnta maidir leis na sonraí a bheadh san áireamh sna liostaí sin ualaí riaracháin neamhriachtanacha ar eisitheoirí. Dá bhrí sin, ba cheart go mbeadh na réimsí sonraí is gá le haghaidh liostaí daoine ar an taobh istigh aonfhoirmeach chun na costais sin a laghdú. Tríd an riachtanas maidir le liostaí daoine ar an taobh istigh a choinneáil agus a thabhairt cothrom le dáta, cuirtear ualaí riaracháin go sonrach ar eisitheoirí i margaí fáis na bhFiontar Beag agus Meánmhéide. Toisc go bhfuil sé de chumas ag na húdaráis inniúla maoirseacht éifeachtach a dhéanamh ar dhrochúsáid mhargaidh gan na liostaí sin a bheith ar fáil i gcónaí le haghaidh na n‑eisitheoirí sin, ba cheart d’údaráis inniúla a bheith díolmhaithe ón oibleagáid seo chun na costais riaracháin a fhorchuirtear leis an Rialachán seo a laghdú. (28) Beart coisctheach i gcoinne na drochúsáide margaidh is ea trédhearcacht níos fearr i leith na n-idirbheart arna ndéanamh ag daoine a bhfuil freagrachtaí bainistíochta orthu ar leibhéal an eisitheora agus, nuair is infheidhme, i gcás daoine a bhfuil dlúthbhaint acu leo. Lena chois sin, d’fhéadfadh foilsiú na n‑idirbheart sin ar bhonn pearsanta ar a laghad ina fhoinse faisnéise an-luachmhar le haghaidh infheisteoirí. Is gá a shoiléiriú go n‑áirítear leis an oibleagáid maidir le hidirbhearta na mbainisteoirí sin a fhoilsiú ionstraimí airgeadais a ghealltar nó a thugtar ar iasacht agus aon idirbheart arna dhéanamh ag duine eile ag feidhmiú discréide thar ceann an bhainisteora freisin. Chun a áirithiú go mbeidh cothromaíocht chuí idir leibhéal na trédhearcachta agus líon na dtuairiscí a fhógrófar d'údaráis inniúla agus don phobal, ba cheart tairseach aonfhoirmeach a thabhairt isteach sa Rialachán seo agus nach bhfógrófaí aon idirbheart a bheadh faoina bun. (29) Tugtar ráthú go mbeidh maoirseacht éifeachtach ann trí shraith uirlisí agus cumhachtaí éifeachtacha i gcomhair an údaráis inniúil i ngach Ballstát. Ba cheart do ghnóthais sa mhargadh agus do gach gníomhaí eacnamaíocha cur le sláine an mhargaidh freisin. Dá bhrí sin, i gcás ainmniú údaráis inniúil amháin i gcomhair drochúsáide margaidh, níor cheart go n‑eisiafadh an t-ainmniú sin naisc chomhoibrithe nó tarmligean faoi fhreagracht an údaráis inniúil idir an t‑údarás agus gnóthais sa mhargadh d'fhonn a ráthú go ndéanfar maoirseacht éifeachtúil ar chomhlíonadh na bhforálacha sa Rialachán seo. (30) Chun críche cásanna déileála cos istigh agus cúblála margaidh a bhrath, ní mór an fhéidearthacht a bheith ag údaráis inniúla rochtain a fháil ar áitribh phríobháideacha agus doiciméid a urghabháil. Tá an rochtain ar áitribh phríobháideacha tábhachtach go háirithe i gcás: ina mhainníonn an duine ar éilíodh faisnéis uaidh cheana (go hiomlán nó i go páirteach) an t-éileamh sin a chomhlíonadh; nó i gcás ina bhfuil forais réasúnacha ann le go gcreidfí nach gcomhlíonfaí an t‑éileamh sin dá ndéanfaí é, nó go ndéanfaí an doiciméad nó an fhaisnéis, lena mbaineann an t‑éileamh ar fhaisnéis, a bhaint, a chrioscaíleadh nó a scriosadh. (31) Is ionann taifid atá ann cheana de thrácht teileafóin agus de thrácht sonraí ó ghnólachtaí infheistíochta a dhéanann idirbhearta, agus taifid atá ann cheana de thrácht teileafóin agus de thrácht sonraí ó oibreoirí teileachumarsáide agus fianaise thábhachtach chun déileáil chos istigh agus cúbláil mhargaidh a chruthú agus a bhrath. D'fhéadfadh sé go ndéanfadh taifid de thrácht teileafóin agus de thrácht sonraí céannnacht duine atá freagrach as faisnéis bhréagach nó mhíthreorach a scaipeadh a shuigh, go raibh daoine i dteagmháil tráth áirithe, agus go bhfuil caidreamh idir beirt nó níos mó daoine. Chun deis chothrom iomaíochta a thabhairt isteach san Aontas i ndáil le rochtain ag údaráis inniúla ar thaifid atá ann cheana de thrácht teileafóin agus de thrácht sonraí atá i seilbh oibreora teileachumarsáide nó gnólachta infheistíochta, ba cheart do na húdaráis inniúla a bheith ábalta taifid atá ann cheana de thrácht teileafóin agus de thrácht sonraí atá i seilbh oibreora teileachumarsáide nó gnólachta infheistíochta a éileamh, i gcás ina bhfuil amhras réasúnach ann, go bhféadfadh na taifid sin a bhaineann le hábhar na cigireachta bheith ábhartha chun déileáil chos istigh nó cúbláil mhargaidh mar a shainítear i sárú an Rialacháin seo (MAD nua) nó na Treorach seo (MAD nua) a chruthú. Ní chuimsítear inneachar na dtaifead sin sna taifid de thrácht teileafóin agus de thrácht sonraí. (32) Ós rud é go bhféadtar drochúsáid mhargaidh a dhéanamh thar theorainneacha agus thar mhargaí, ba cheart a chur de cheangal ar údaráis inniúla comhoibriú agus faisnéis a mhalartú le húdaráis inniúla agus rialála eile, agus leis an ESMA, go háirithe i ndáil le gníomhaíochtaí imscrúdúcháin. I gcás ina bhfuil údarás inniúil cinnte dearfa go bhfuil drochúsáid mhargaidh á déanamh, nó déanta, i mBallstát eile nó ag cur isteach ar ionstraimí airgeadais arna dtrádáil i mBallstát eile, ba cheart don údarás é sin a chur in iúl don údarás inniúil agus don ESMA. I gcásanna drochúsáide margaidh a bhfuil torthaí trasteorann acu, ba cheart a chur de cheangal ar an ESMA comhordú a dhéanamh ar an imscrúdú má iarrann ceann de na húdaráis inniúla lena mbaineann air é sin a dhéanamh. (33) Chun malartuithe faisnéise agus comhar le húdaráis tríú tír maidir le forghníomhú éifeachtach an Rialacháin seo a áirithiú, ba cheart d’údaráis inniúla socruithe comhoibrithe a chur i gcrích le húdaráis inniúla i dtríú tíortha. Comhlíonfaidh aon aistriú sonraí pearsanta arna dhéanamh ar bhonn na gcomhaontuithe sin Treoir (CE) 95/46/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Deireadh Fómhair 1995 maidir le daoine aonair a chosaint i dtaca le próiseáil sonraí pearsanta agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin[28] agus le Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Nollaig 2000 maidir le daoine aonair a chosaint i dtaca le próiseáil sonraí pearsanta arna déanamh ag na hinstitiúidí agus na comhlachtaí Comhphobail agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin[29]. (34) Ba cheart go mbeadh creat gnó fónta, stuama maidir le gnó a dhéanamh don earnáil airgeadais bunaithe ar chórais láidre maoirseachta agus smachtbhannaí. Chun na críche sin, ba cheart cumhachtaí leordhóthanacha feidhmithe a thabhairt d’údaráis mhaoirseachta agus ba cheart go mbeidís in ann brath ar chórais smachtbhannaí atá cothrom, láidir agus bactha in aghaidh gach mí-iompair airgeadais, agus ba cheart na smachtbhannaí sin a fhorghníomhú go héifeachtach. Mar sin féin, mheas an Grúpa Ardleibhéil nach bhfuil aon cheann de na gnéithe seo i bhfeidhm faoi láthair. Tá athbhreithniú ar chumhachtaí smachtbhannaí reatha agus ar chur i bhfeidhm praiticiúil na gcumhachtaí sin, atá dírithe ar chóineasú smachtbhannaí ar fud réimse na ngníomhaíochtaí maoirseachta a chur chun cinn, déanta sa Teachtaireacht ón gCoimisiún an 8 Nollaig 2010 maidir le córais smachtbhannaí a dhaingniú san earnáil airgeadais[30]. (35) Chomh maith le huirlisí agus cumhachtaí éifeachtacha maoirseachta a sholáthar do rialtóirí, ba cheart, dá bhrí sin, sraith beart, smachtbhannaí agus fíneálacha riaracháin a shocrú chun cur chuige comhchoiteann a áirithiú i mBallstáit agus chun feabhas a chur ar a n-éifeacht bhactha. Ba cheart go gcuirfí san áireamh i bhfíneálacha riaracháin tosca amhail aisíoc aon tairbhe airgeadais shonraithe, tromaíocht agus fad an tsáraithe, aon tosca géaraitheacha nó maolaitheacha, an gá atá le fíneálacha éifeacht bhactha a bheith acu agus, nuair is iomchuí, ba cheart go n-áireofaí leo lascaine ar chomhar leis an údarás inniúil. Agus na smachtbhannaí á nglacadh agus á bhfoilsiú, ba cheart cearta bunúsacha a urramú mar atá leagtha amach i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, go háirithe an ceart go ndéanfar an saol príobháideach agus an saol teaghlaigh a urramú (Airteagal 7), an ceart go ndéanfar sonraí pearsanta a chosaint (Airteagal 8) agus an ceart chun leigheas éifeachtach agus triail chóir a fháil (Airteagal 47). (36) Cuireann sceithirí faisnéis nua faoi shúile na n-údarás inniúil, rud a chuidíonn leo cásanna déileála cos istigh agus cúblála margaidh a bhrath agus smachtbhannaí a chur ina leith. Mar sin féin, féadfar go gcuirfear cosc le sceithireacht mar gheall ar eagla roimh frithbheart nó easpa dreasachtaí. Dá bhrí sin, ba cheart a áirithiú tríd an Rialachán seo go bhfuil socruithe iomchuí curtha ar bun chun spreagadh a thabhairt do sceithirí údaráis inniúla a chur ar an eolas maidir le sáruithe féideartha ar an Rialachán seo agus chun iad a chosaint ó fhrithbheart. Mar sin féin, níor cheart go mbeadh sceithirí i dteideal na ndreasachtaí sin ach amháin i gcás ina dtugann siad chun solais faisnéis nua nach bhfuil d’oibleagáid acu, ó thaobh an dlí de, í a chur in iúl agus i gcás ina gcuirtear smachtbhanna as sárú an Rialacháin seo mar thoradh ar an bhfaisnéis sin. Ba cheart do Bhallstáit a áirithiú go gcuirtear san áireamh sna scéimeanna sceithireachta a chuireann siad chun feidhme meicníochtaí a sholáthraíonn cosaint iomchuí do dhuine arna thuairisciú, go háirithe ag féachaint don cheart chun a shonraí pearsanta a chosaint agus do nósanna imeachta lena n‑áiritheofar ceart an duine thuairiscithe i leith cosanta agus an ceart chun éisteacht a fháil sula nglacfar cinneadh a bhaineann leis, chomh maith leis an gceart chun leigheas éifeachtach a fháil os comhair cúirte in aghaidh cinnidh a bhaineann leis. (37) Ós rud é go bhfuil reachtaíocht lena gcuirtear Treoir 2003/6/CE chun feidhme glactha ag Ballstáit agus go ndéantar foráil do ghníomhartha tarmligthe agus do chaighdeáin theicniúla cur chun feidhme ar cheart a ghlacadh sula bhféadfar an creat a thabharfar isteach a chur i bhfeidhm ar bhealach úsáideach, is gá cur i bhfeidhm fhorálacha substainteacha an Rialacháin seo a chur siar ar feadh tréimhse leordhóthanach ama. (38) Chun aistriú rianúil chuig teacht i bhfeidhm an Rialacháin seo a éascú, d’fhéadfadh cleachtaí margaidh atá ann cheana roimh theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo agus arna nglacadh ag údaráis inniúla i gcomhréir le Rialachán an Choimisiúin (CE) Uimh. 2273/2003 an 22 Nollaig 2003 lena gcuirtear i bhfeidhm Treoir 2003/6/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le díolúintí i leith cláir aischeannaigh agus chobhsú na n-ionstraimí airgeadais[31] chun críche phointe 2(a) d’Airteagal 1 de Threoir 2003/6/CE a chur i bhfeidhm, a bheith infheidhme go ceann aon bhliana amháin tar éis an dáta a shonraítear do chur i bhfeidhm éifeachtach an Rialacháin seo, ar an gcoinníoll go gcuirtear in iúl iad don ESMA. (39) Sa Rialachán seo, urramaítear na cearta bunúsacha agus comhlíontar na prionsabail atá aitheanta i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh mar atá cumhdaithe sa Chonradh, go háirithe an ceart go ndéanfar an saol príobháideach agus an saol teaghlaigh a urramú, an ceart go ndéanfar sonraí pearsanta a chosaint, an tsaoirse chun tuairimí a nochtadh agus faisnéis a fháil, an tsaoirse chun gnó a sheoladh, an ceart chun leigheas éifeachtach agus triail chóir a fháil, toimhde na neamhchiontachta agus ceart chun cosaint a fháil, na prionsabail na dlíthiúlachta agus na comhréireachta i dtaca le cionta coiriúla agus pionóis, agus an ceart chun nach ndéanfar duine a thriail ná a phionósú faoi dhó in imeachtaí coiriúla i ngeall ar an gcion coiriúil céanna. Tá teorannuithe curtha ar na cearta seo i gcomhréir le hAirteagal 52(1) den Chairt toisc go bhfuil siad riachtanach chun cuspóirí leasa ghinearálta maidir le cosaint na n‑infheisteoirí agus shláine na margaí airgeadais a áirithiú, agus soláthraítear coimircí cuí lena áirithiú nach gcuirtear teorainn le cearta ach amháin a mhéad is gá chun na cuspóirí seo a chomhlíonadh agus trí bhearta atá comhréireach leis an gcuspóir atá le comhlíonadh. Go háirithe, tá tuairisciú idirbheart amhrasta riachtanach chun a áirithiú go bhféadfaidh údaráis inniúla cúbláil mhargaidh a bhrath agus smachtbhannaí a chur ina leith. Is gá iarrachtaí ar a bheith páirteach i gcúbláil mhargaidh a thoirmeasc chun cur ar chumas údarás inniúil smachtbhannaí a chur ar iarrachtaí dá leithéid ina bhfuil fianaise acu faoi intinn cúbláil mhargaidh a dhéanamh, fiú in éagmais aon tionchair inaitheanta ar phraghsanna margaidh. Tá rochtain ar thaifid sonraí agus teileafóin riachtanach chun fianaise agus treoracha imscrúdaitheacha ar dhéileáil fhéideartha chos istigh nó ar chúbláil mhargaidh a chur ar fáil, agus dá bhrí sin chun cúbláil mhargaidh a bhrath agus smachtbhannaí a chur ina leith. Áirithítear leis na coinníollacha arna bhforchur leis an Rialachán comhlíonadh ceart bunúsach. Tá bearta maidir le sceithireacht riachtanach chun éascú a dhéanamh ar an drochúsáid mhargaidh a bhrath agus chun cosaint an sceithire agus an duine arna tuairisciú a áirithiú, lena n‑áirítear cosaint a saoil phríobháidigh, a sonraí pearsanta, agus an ceart chun éisteacht agus leigheas éifeachtach a fháil os comhair cúirte. Tá tabhairt isteach rialacha íosta coiteanna le haghaidh beart, smachtbhannaí agus fíneálacha riaracháin riachtanach chun a áirithiú go gcuirtear smachtbhannaí ar sháruithe inchomparáide drochúsáide margaidh ar bhealach inchomparáide agus chun a áirithiú go bhfuil na smachtbhannaí a fhorchuirtear i gcomhréir leis an sárú. Ní chuireann an Rialachán seo cosc ar bhealach ar bith ar Ballstáit a rialacha bunreachtúla a bhaineann le saoirse an phreasa agus le saoirse chun tuairimí a nochtadh sna meáin a chur i bhfeidhm. (40) Is le Treoir 95/46/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Deireadh Fómhair 1995 maidir le daoine aonair a chosaint maidir le daoine aonair a chosaint i dtaca le próiseáil sonraí pearsanta agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin[32] agus Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Nollaig 2000 maidir le daoine aonair a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseálann institiúidí agus comhlachtaí an AE agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin[33], a rialaítear próiseáil na sonraí pearsanta arna déanamh ag an ESMA laistigh de chreat an Rialacháin seo agus faoi mhaoirseacht údaráis inniúla na mBallstát, go háirithe na húdaráis phoiblí neamhspleácha atá sainithe ag na Ballstáit. Ba cheart go mbeadh aon mhalartú nó tarchur faisnéise idir údaráis inniúla i gcomhréir leis na rialacha maidir le tarchur sonraí pearsanta mar atá leagtha síos i dTreoir 95/46/CE. Ba cheart go mbeadh aon mhalartú nó tarchur faisnéise a dhéanann an ESMA i gcomhréir leis na rialacha maidir le tarchur sonraí pearsanta mar atá leagtha síos i Rialachán (CE) Uimh. 45/2001. (41) Tá an Rialachán seo, chomh maith leis na gníomhartha tarmligthe, caighdeáin agus treoirlínte arna nglacadh i gcomhréir leis, gan dochar do chur i bhfeidhm rialacha an Aontais maidir le hiomaíocht. (42) Ba cheart é a bheith de chumhacht ag an gCoimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh. Go háirithe, ba cheart gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i leith na ndálaí do chláir aischeannaigh agus i leith chobhsú na n-ionstraimí airgeadais, i leith na dtáscairí d'iompraíocht chúblála atá liostaithe in Iarscríbhinn I, i leith an tairsigh lena gcinntear cur i bhfeidhm na hoibleagáide maidir le nochtadh poiblí do rannpháirthithe sa mhargadh lamháltas astaíochtaí, i leith na ndálaí do liostaí daoine ar an taobh istigh a tharraingt suas, i leith an tairsigh agus na ndálaí a bhaineann le hidirbhearta bainisteoirí. Tá sé an‑tábhachtach go ndéanfaidh an Coimisiún comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid réamhoibre, lena n-áirítear leibhéal na saineolaithe. Ba cheart don Choimisiún a áirithiú, agus gníomhartha tarmligthe á n-ullmhú agus á dtarraingt suas aige, go ndéanfar na doiciméid ábhartha a tharchur an tráth céanna, go tráthúil agus go hiomchuí chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle. (43) Ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún chun dálaí aonfhoirmeacha a áirithiú maidir le cur chun feidhme an Rialacháin seo i ndáil le nósanna imeachta maidir le sáruithe an Rialacháin seo a thuairisciú. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 183/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Feabhra 2011 lena leagtar síos na rialacha agus prionsabail ghinearálta a bhaineann le meicníochtaí le haghaidh rialú na mBallstát ar fheidhmiú a chumhachtaí cur chun feidhme ag an gCoimisiún. (44) Ba cheart do chaighdeáin theicniúla i seirbhísí airgeadais dálaí aonfhoirmeacha ar fud an Aontais a áirithiú in ábhair arna gcumhdach ag an Rialachán seo. Ós rud é gur comhlacht é an ESMA a bhfuil saineolas an-speisialaithe aige, b’éifeachtúil agus b’iomchuí forbairt dréachtchaighdeán rialála agus cur chun feidhme, nach mbeadh roghanna beartais ag baint leo, a chur ar iontaoibh an ESMA, lena gcur faoi bhráid an Choimisiúin. (45) Ba cheart don Choimisiún na dréachtchaighdeáin theicniúla rialála a d’fhorbair an ESMA maidir leis an méid seo a leanas a ghlacadh: nósanna imeachta agus socruithe le haghaigh ionad trádála lena ndírítear ar drochúsáid mhargaidh a chosc agus a bhrath; córais agus teimpléid atá le húsáid ag daoine chun orduithe agus idirbhearta a bhrath agus a chur i bhfios; socruithe teicniúla do chatagóirí daoine ionas gur féidir faisnéis lena moltar straitéis infheistíochta a thíolacadh go hoibiachtúil agus leasanna áirithe nó coinbhleachtaí leasa a nochtadh trí bhíthin ghníomhartha tarmligthe de bhun Airteagal 290 den CFAE agus i gcomhréir le hAirteagal 10 go hAirteagal 14 de Rialachán (AE) Uimh. 1093/2010 a ghlacadh. Tá sé an-tábhachtach go ndéanfaidh an Coimisiún comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid réamhoibre, lena n‑áirítear leibhéal na saineolaithe. (46) Ba cheart go dtabharfaí de chumhacht freisin don Choimisiún glacadh le bearta chun caighdeáin theicniúla a chur chun feidhme trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme de bhun Airteagal 291 CFAE agus i gcomhréir le hAirteagal 15 de Rialachán (AE) Uimh 1093/2010. Ba cheart é a chur ar iontaoibh an ESMA caighdeáin theicniúla cur chun feidhme a dhréachtú lena gcur faoi bhráid an Choimisiúin maidir le nochtadh poiblí ar fhaisnéis ón taobh istigh, formáidí liostaí daoine ar an taobh istigh agus formáidí agus nósanna imeachta don chomhar agus don mhalartú faisnéise idir údaráis inniúla eatarthu féin agus leis an ESMA. (47) Ó tharla nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an bhirt atá beartaithe, eadhon drochúsáid mhargaidh i bhfoirm déileála cos istigh agus cúblála margaidh a chosc, a bhaint amach go leordhóthanach agus gur fearr dá bhrí sin, de bharr fhairsinge agus éifeacht na mbeart, is féidir iad a bhaint amach ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta mar atá leagtha amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, mar atá leagtha amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo níos faide ná mar is gá chun an cuspóir sin a chur i gcrích. (48) Toisc nach bhfuil forálacha Threoir 2003/6/CE ábhartha ná leordhóthanach a thuilleadh, ba cheart an Treoir sin a aisghairm ó [24 mí tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo].Baineann na riachtanais agus na toirmisc sa Rialachán seo go docht leo siúd atá san MiFID. Dá bhrí sin ba cheart dóibh teacht i bhfeidhm ar dháta theacht i bhfeidhm athbhreithniú an MiFID. TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH: CAIBIDIL I FORÁLACHA GINEARÁLTA Roinn 1 Ábhar agus raon feidhme Airteagal 1 Ábhar Bunaítear leis an Rialachán seo comhchreat rialúcháin ar dhrochúsáid mhargaidh d’fhonn sláine na margaí airgeadais san Aontas a áirithiú agus d’fhonn cosaint infheisteoirí agus muinín sna margaí sin a fheabhsú. Airteagal 2 Raon feidhme 1. Beidh feidhm ag an Rialachán seo maidir leis an méid seo a leanas: (a) ionstraimí airgeadais ar ligeadh isteach iad chun a dtrádála ar mhargadh rialáilte nó a bhfuil iarraidh ar chead trádála ar mhargadh rialáilte déanta ina leith; (b) ionstraimí airgeadais arna dtrádáil ar MTF nó ar OTF i mBallstát amháin ar a laghad, (c) iompraíocht nó idirbhearta a bhaineann le hionstraim airgeadais dá dtagraítear i bpointe (a) nó i bpointe (b), beag beann ar cé acu a tharlaíonn nó nach dtarlaíonn an iompraíocht nó an t-idirbheart dáiríre ar mhargadh rialáilte, ar MTF nó ar OTF. (d) iompraíocht nó idirbhearta, lena n‑áirítear tairscintí, a bhaineann le ceantáil lamháltas astaíochtaí nó táirgí ceantáilte eile atá bunaithe air sin de bhun Rialachán (AE) Uimh. 1031/2010 ón gCoimisiún[34]. Gan dochar d'aon fhorálacha sonracha a thagraíonn do thairiscintí arna dtíolacadh i gcomhthéacs ceantála, beidh feidhm ag aon cheanglais agus aon thoirmisc sa Rialachán seo lena dtagraítear d'orduithe trádála maidir leis na tairiscintí sin. 2. Beidh feidhm ag Airteagal 7 agus ag Airteagal 9 maidir le gnóthú nó diúscairt ionstraimí airgeadais nach dtagraítear dóibh i bpointe (a) ná i bpointe (b) de mhír 1, ach a mbaineann a luach le hionstraim airgeadais dá dtagraítear sa mhír sin. Áirítear leis go háirithe ionstraimí díorthacha chun an riosca creidmheasa a bhaineann le hionstraim airgeadais dá dtagraítear i mír 1 a aistriú agus conarthaí airgeadais a bhaineann le hionstraim airgeadais den sórt sin. 3. Beidh feidhm ag Airteagal 8 agus ag Airteagal 10 maidir le hidirbhearta, orduithe chun trádáil a dhéanamh nó iompraíocht eile a bhaineann leis an méid seo a leanas: (a) cineálacha ionstraimí airgeadais, lena n-áirítear conarthaí díorthacha nó ionstraimí díorthacha le haghaidh aistriú an riosca creidmheasa i gcásanna ina bhfuil tionchar ag an idirbheart, ag an ordú nó ag an iompraíocht, nó i gcásanna inar dóigh tionchar a bheith acu, nó i gcásanna ina bhfuil siad ceaptha chun tionchar a bheith acu, ar ionstraim airgeadais dá dtagraítear i bpointe (a) nó i bpointe (b) de mhír 1; (b) conarthaí spot-tráchtearraí, nach táirgí mórdhíola fuinnimh iad, i gcásanna ina bhfuil tionchar ag an idirbheart, ag an ordú nó ag an iompraíocht, nó i gcásanna inar dóigh tionchar a bheith acu, nó i gcásanna ina bhfuil siad ceaptha chun tionchar a bheith acu, ar ionstraim airgeadais dá dtagraítear i bpointe (a) nó i bpointe (b) de mhír 1; nó (c) cineálacha ionstraimí airgeadais, lena n-áirítear conarthaí díorthacha nó ionstraimí díorthacha le haghaidh aistriú an riosca creidmheasa i gcásanna ina bhfuil tionchar ag an idirbheart, ag an ordú nó ag an iompraíocht, nó i gcásanna inar dóigh tionchar a bheith acu, nó i gcásanna ina bhfuil siad ceaptha chun tionchar a bheith acu, ar chonarthaí spot-tráchtearraí. 4. Beidh feidhm ag na toirmisc agus ceanglais sa Rialachán seo maidir le gníomhartha arna ndéanamh san Aontas nó lasmuigh den Aontas a bhaineann le hionstraimí dá dtagraítear i mír 1 go mír 3. Roinn 2 Eisiamh ón raon feidhme Airteagal 3 Díolúine do chláir aischeannaigh agus do chobhsú 1. Ní bheidh feidhm ag na toirmisc in Airteagal 9 agus Airteagal 10 den Rialachán seo maidir le trádáil i scaireanna dílse i gcláir aischeannaigh nuair a nochtar sonraí iomlána an chláir roimh thús na trádála, nuair a dhéantar trádálacha a thuairisciú don údarás inniúil mar chuid den chlár aischeannaigh agus nuair a nochtar iad don phobal ina dhiaidh sin, agus nuair a thugtar urraim do theorainneacha leormhaithe maidir le praghas agus méid. 2. Ní bheidh feidhm ag na toirmisc in Airteagal 9 agus Airteagal 10 den Rialachán seo maidir le trádáil i scaireanna dílse chun ionstraim airgeadais a chobhsú nuair a dhéantar an cobhsú ar feadh tréimhse theoranta ama, nuair a nochtar faisnéis ábhartha maidir leis an gcobhsú, agus nuair a thugtar urraim do theorainneacha leormhaithe maidir le praghas agus méid. 3. Déanfaidh an Coimisiún, trí bhíthin gníomhartha tarmligthe i gcomhréir le hAirteagal 31, bearta a ghlacadh lena sonrófar dálaí nach mór do chláir aischeannaigh agus do bhearta cobhsaithe den sórt sin dá dtagraítear i mír 1 agus i mír 2 cloí leo, lena n‑áirítear dálaí trádála, srianta maidir le ham agus méid, oibleagáidí nochta agus tuairiscithe, agus dálaí praghais. Airteagal 4 Eisiamh do ghníomhaíochtaí bainistíochta airgeadaíochta agus fiachais phoiblí agus do ghníomhaíochtaí beartais aeráide 1. Ní bheidh feidhm ag an Rialachán seo maidir le hidirbhearta, orduithe ná iompraíochtaí arna ndéanamh agus beartas airgeadaíochta, beartas ráta malartaithe, nó beartas bainistíochta fiachais phoiblí á shaothrú ag Ballstát, ag an gCóras Eorpach Banc Ceannais, ag banc ceannais náisiúnta de chuid Ballstáit, ag aon aireacht, aon ghníomhaireacht nó aon aonán sainchuspóireach de chuid Ballstáit, nó ag aon duine ag gníomhú ar a son agus, i gcás Ballstáit atá ina stát cónaidhme, ní bheidh feidhm ag an Rialachán maidir le hidirbhearta, orduithe ná iompraíochtaí den sórt sin arna ndéanamh ag comhalta atá páirteach sa chónaidhm. Ní bheidh feidhm aige ach an oiread maidir le hidirbhearta, orduithe ná iompraíochtaí den sórt sin arna ndéanamh ag an Aontas, ag aonán sainchuspóireach do roinnt Ballstát, ag an mBanc Eorpach Infheistíochta, institiúid airgeadais idirnáisiúnta arna bunú ag dhá Bhallstát nó níos mó, a bhfuil sé mar aidhm aici cistiú a chur ar bun agus cúnamh airgeadais a thabhairt ar mhaithe lena cuid comhaltaí a bhfuil fadhbanna tromchúiseacha airgid acu nó atá i mbaol fadhbanna tromchúiseacha airgid, nó ag an tSaoráid Eorpach um Chobhsaíocht Airgeadais. 2. Ní bheidh feidhm ag an Rialachán seo maidir le gníomhaíocht de chuid Ballstáit, de chuid an Choimisiúin Eorpaigh ná de chuid aon chomhlachta eile atá ainmnithe go hoifigiúil, nó de chuid aon duine ag gníomhú ar a son, a bhaineann le lamháltais astaíochtaí agus a dhéantar agus iad ag saothrú bheartas aeráide an Aontais. Roinn 3 Sainmhínithe Airteagal 5 Sainmhínithe Chun críocha an Rialacháin seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas: 1. ciallaíonn "ionstraim airgeadais" aon ionstraim de réir bhrí Airteagal 2(1)(8) de Rialachán [MiFIR]. 2. ciallaíonn "margadh rialáilte" córas iltaobhach de réir bhrí Airteagal 2(1)(5) de Rialachán [MiFIR]. 3. ciallaíonn “saoráid trádála iltaobhach (MTF)" córas iltaobhach san Aontas de réir bhrí Airteagal 2(1)(6) de Rialachán [MiFIR]. 4. ciallaíonn “saoráid trádála eagraithe (OTF)" córas nó saoráid san Aontas dá dtagraítear in Airteagal 2(1)(7) de Rialachán [MiFIR]. 5. ciallaíonn “saoráid trádála" córas nó saoráid san Aontas dá dtagraítear in Airteagal 2(1)(26) de Rialachán [MiFIR]. 6. ciallaíonn "margadh fáis na bhFiontar Beag agus Meánmhéide" MTF san Aontas de réir bhrí Airteagal 4(1)(17) de Threoir [MiFID nua]. 7. ciallaíonn “údarás inniúil” an t‑údarás inniúil atá ainmnithe i gcomhréir le hAirteagal 16. 8. ciallaíonn "duine" duine nádúrtha nó duine dlítheanach ar bith. 9. ciallaíonn "tráchtearra" tráchtearra de réir bhrí Airteagal 2(1) de Rialachán (CE) Uimh. 1287/2006[35]. 10. ciallaíonn "conradh spot-tráchtearraí" aon chonradh do sholáthar tráchtearra arna thrádáil ar spotmhargadh a sholáthraítear go prás nuair a bhíonn an t-idirbheart socraithe, lena n-áirítear aon chonradh díorthach nach mór a bheith socraithe go fisiciúil. 11. ciallaíonn "spotmhargadh" aon mhargadh tráchtearraí ina ndíoltar tráchtearraí ar airgead tirim agus a soláthraítear iad go pras nuair a bhíonn an t-idirbheart socraithe. 12. ciallaíonn "clár aischeannaigh" trádáil i scaireanna dílse i gcomhréir le hAirteagal 19 go hAirteagal 24 de Threoir 77/91/CEE ón gComhairle[36]. 13. ciallaíonn "trádáil algartamach" trádáil ionstraimí airgeadais ag úsáid algartaim ríomhaire de réir bhrí Airteagal 4(1)(37) de Threoir [MiFID nua]. 14. ciallaíonn “lamháltais astaíochtaí” ionstraim airgeadais mar a shainmhínítear i bpointe (11) de Roinn C d'Iarscríbhinn I de Threoir (MiFID nua). 15. ciallaíonn "rannpháirtí sa mhargadh lamháltas astaíochtaí" aon duine a dhéanann idirbhearta, lena n-áirítear orduithe a chur chun trádáil a dhéanamh, i lamháltais astaíochtaí. 16. ciallaíonn "eisitheoir ionstraime airgeadais" eisitheoir mar a shainmhínítear in Airteagal 2(1)(h) de Threoir 2003/71/CE[37]. 17. ciallaíonn "ACER" an Ghníomhaireacht um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh arna bunú faoi Rialachán (CE) Uimh. 713/2009[38]. 18. tá an chiall chéanna ag "táirge fuinnimh mhórdhíola" is atá aige in Airteagal 2(4) de [Rialachán (AE) Uimh... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le Sláine agus Trédhearcacht an Mhargaidh Fuinnimh Mhórdhíola][39]. 19. tá an chiall chéanna ag “údarás rialála náisiúnta" is atá aige in Airteagal 2(7) de [Rialachán (AE) Uimh... ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le Sláine agus Trédhearcacht an Mhargaidh Fuinnimh Mhórdhíola][40]. Roinn 4 Faisnéis ón taobh istigh, déileáil chos istigh agus cúbláil mhargaidh Airteagal 6 Faisnéis ón taobh istigh 1. Chun críocha an Rialacháin seo, beidh faisnéis ón taobh istigh comhdhéanta de na cineálacha faisnéise seo a leanas: (a) faisnéis de chineál beacht, nach bhfuil poiblithe, a bhaineann, go díreach nó go hindíreach, le heisitheoir ionstraime airgeadais amháin nó níos mó le hionstraimí airgeadais amháin nó níos mó agus, dá bpoibleofaí í, ar dhócha go mbeadh tionchar suntasach aici ar phraghsanna na n-ionstraimí airgeadais sin nó ar phraghas na n‑ionstraimí airgeadais díorthacha lena mbaineann. (b) maidir le díorthaigh ar thráchtearraí, faisnéis de chineál beacht, nach bhfuil poiblithe, a bhaineann, go díreach nó go hindíreach, le díorthach amháin dá leithéid nó níos mó nó leis an gconradh spot-tráchtearraí gaolmhar, agus, dá bpoibleofaí í, ar dhócha go mbeadh tionchar suntasach aici ar phraghsanna na ndíorthach sin nó na gconarthaí spot‑tráchtearraí gaolmhar; go háirithe faisnéis a gceanglaítear a nochtadh i gcomhréir le forálacha dlí nó rialála ar leibhéal an Aontais nó ar an leibhéal náisiúnta, rialacha margaidh, conarthaí nó custaim, ar na díorthaigh tráchtearraí nó spotmhargaí ábhartha. (c) maidir le lamháltais astaíochtaí nó táirgí ceantáilte bunaithe ar an gcéanna, faisnéis de chineál beacht, nach bhfuil poiblithe, a bhaineann, go díreach nó go hindíreach, le hionstraim amháin dá leithéid nó níos mó, agus dá bpoibleofaí í, ba dhócha go mbeadh tionchar suntasach aici ar phraghas ionstraimí dá leithéid nó ar phraghas na n‑ionstraimí airgeadais díorthacha lena mbaineann. (d) maidir le daoine a bhfuil cúram orthu maidir le forghníomhú orduithe a bhaineann le hionstraimí airgeadais, ciallaíonn sé freisin faisnéis a chuireann cliant in iúl agus a bhaineann le horduithe ar feitheamh an chliaint in ionstraimí airgeadais, atá de chineál beacht, a bhaineann, go díreach nó go hindíreach, le heisitheoir ionstraimí airgeadais amháin nó níos mó nó le hionstraim airgeadais amháin nó níos mó, agus, dá bpoibleofaí í, ar dhócha go mbeadh tionchar suntasach aici ar phraghsanna na n-ionstraimí airgeadais sin, ar phraghas na gconarthaí spot-tráchtearraí gaolmhara, nó ar phraghas na n‑ionstraimí airgeadais díorthacha lena mbaineann. (e) faisnéis nach dtagann faoi mhír (a), faoi mhír (b), faoi mhír (c) ná faoi mhír (d) a bhaineann le heisitheoir amháin ionstraimí airgeadais nó níos mó nó le hionstraim airgeadais amháin nó níos mó, nach bhfuil ar fáil don phobal i gcoitinne, ach a bheadh, dá gcuirfí ar fáil í d’infheisteoir réasúnach a dhéileálann go rialta ar an margadh agus san ionstraim airgeadais nó i gconradh spot-tráchtearraí gaolmhar atá i gceist, á meas ag an duine sin gurbh fhaisnéis ábhartha í, agus cinneadh á dhéanamh aige ar na téarmaí ar ar cheart idirbhearta san ionstraim airgeadais nó i gconradh spot-tráchtearraí a chur i gcrích. 2. Ar mhaithe le mír 1 a chur i bhfeidhm, measfar go bhfuil faisnéis de chineál beacht má léirítear inti sraith cúinsí atá ann nó a fhéadfar a bheith ag súil go réasúnach go mbeidh ann nó teagmhas a tharla nó a fhéadfar a bheith ag súil go réasúnta go dtarlóidh sé, agus má tá sí sainiúil go leor ionas go bhféadfar tátal a bhaint as éifeacht fhéideartha na sraithe cúinsí sin nó an teagmhais sin ar phraghsanna na n-ionstraimí airgeadais, ar phraghsanna na gconarthaí spot-tráchtearraí gaolmhar nó ar phraghsanna ceantáilte bunaithe ar lamháltais astaíochtaí. 3. Ar mhaithe le mír 1 a chur i bhfeidhm, ciallóidh faisnéis ar dhócha dá bpoibleofaí í go mbeadh tionchar suntasach aici ar phraghsanna na n-ionstraimí airgeadais, na gconarthaí spot‑tráchtearraí gaolmhara, nó na dtáirgí ceantáilte bunaithe ar na lamháltais astaíochtaí faisnéis ar dhócha go mbainfeadh infheisteoir réasúnach úsáid aisti mar chuid de bhonn a chinntí infheistíochta. Airteagal 7 Déileáil chos istigh agus faisnéis ón taobh istigh a nochtadh go míchuí 1. Chun críocha an Rialacháin seo, tagann déileálacha cos istigh chun cinn i gcás ina bhfuil faisnéis ón taobh istigh ag duine agus ina n-úsáideann sé an fhaisnéis sin trí ionstraimí airgeadais lena mbaineann an fhaisnéis sin a fháil nó a dhiúscairt, ar a chuntas féin nó ar chuntas tríú páirtí, go díreach nó go hindíreach. Measfar freisin gurb ionann déileáil chos istigh agus úsáid na faisnéise ón taobh istigh chun ordú maidir le hionstraim airgeadais lena mbaineann an fhaisnéis a chealú nó a leasú i gcás inar tugadh an t-ordú sula raibh an fhaisnéis ón taobh istigh ag an duine lena mbaineann. 2. Chun críocha an Rialacháin seo, tagann iarrachtaí ar a bheith páirteach i ndéileáil chos istigh chun cinn i gcás ina bhfuil faisnéis ón taobh istigh ag duine agus ina ndéanann sé iarracht ar ionstraimí airgeadais lena mbaineann an fhaisnéis sin a fháil nó a dhiúscairt, ar a chuntas féin nó ar chuntas tríú páirtí, go díreach nó go hindíreach. Measfar freisin gurb ionann iarracht ar a bheith páirteach i ndéileáil chos istigh agus an iarracht ordú i ndáil le hionstraim airgeadais lena mbaineann an fhaisnéis a chealú nó a leasú ar bhonn faisnéis ón taobh istigh i gcás inar tugadh an t‑ordú sula raibh an fhaisnéis ón taobh istigh ag an duine lena mbaineann. 3. Chun críocha an Rialacháin seo, molann nó spreagann duine duine eile chun a bheith páirteach i ndéileáil chos istigh má tá faisnéis ón taobh istigh ag an duine agus má mholann sé nó má spreagann sé duine eile, ar bhonn na faisnéise ón taobh istigh, chun ionstraimí airgeadais lena mbaineann an fhaisnéis sin a fháil nó a dhiúscairt. 4. Chun críocha an Rialacháin, tagann nochtadh míchuí faisnéise ón taobh istigh chun cinn i gcás ina bhfuil faisnéis ón taobh istigh ag an duine agus a nochtann sé an fhaisnéis ón taobh istigh do dhuine eile, ach amháin i gcás ina ndéantar an nochtadh le linn ghnáthchúrsa an fheidhmithe dualgas a éiríonn as post nó as gairm. 5. Beidh feidhm ag mír 1, mír 2, mír 3 agus mír 4 maidir le haon duine a bhfuil faisnéis ón taobh istigh aige mar thoradh ar aon cheann de na cúinsí seo a leanas: (a) é a bheith ina chomhalta de chomhlachtaí riaracháin, bainistíochta nó maoirseachta de chuid eisitheora; (b) sealúchas a bheith aige i gcaipiteal de chuid eisitheora; (c) rochtain a bheith aige ar an bhfaisnéis i bhfeidhmiú dualgas a thig ó phost nó ó ghairm; (d) baint a bheith aige le gníomhaíochtaí coiriúla. Beidh feidhm ag mír 1, mír 2, mír 3 agus mír 4 freisin maidir le haon fhaisnéis ón taobh istigh a fuair duine in imthosca seachas iad siúd dá dtagraítear i bpointe (a) go pointe (d) agus arb eol don duine í nó ar cheart gurbh eol don duine gur faisnéis ón taobh istigh í. 6. Más duine dlítheanach an duine dá dtagraítear i mír 1 agus i mír 2, beidh feidhm ag forálacha na míreanna sin maidir leis na daoine nádúrtha a ghlacann páirt sa chinneadh, nó a imríonn tionchar ar an gcinneadh, ar an bhfáil nó ar an diúscairt a dhéanamh, nó ar iarracht a dhéanamh ar an bhfáil nó ar an diúscairt a dhéanamh, chun cuntais an duine dhlítheanaigh lena mbaineann. 7. Más duine dlítheanach an duine dá dtagraítear i mír 1, ní bheidh feidhm ag forálacha na míre sin maidir le hidirbheart ag an duine dlítheanach má chuir an duine dlítheanach i bhfeidhm socruithe éifeachtacha lena n‑áirítear nach raibh baint ar bith ag aon duine a raibh faisnéis ón taobh istigh aige, a bhí bainteach leis an idirbheart, leis an gcinneadh ná nár iompair sé ar bhealach a d’imreodh tionchar ar an gcinneadh ná nach raibh teagmháil ar bith aige leo siúd a bhí bainteach leis an gcinneadh trína bhféadfaí an fhaisnéis a tharchur nó trína bhféadfaí a shonrú go raibh sí ann. 8. Ní bheidh feidhm ag mír 1 maidir le hidirbhearta arna ndéanamh i gcomhlíonadh oibleagáide atá tagtha chun bheith dlite chun ionstraimí airgeadais a fháil nó a dhiúscairt i gcás ina n-eascraíonn an oibleagáid sin as comhaontú a rinneadh, nó chun oibleagáid dhlíthiúil nó rialála a tháinig chun cinn a shásamh, sula raibh faisnéis ón taobh istigh ag an duine lena mbaineann. 9. Maidir le ceantanna lamháltas astaíochtaí nó táirgí eile ceantáilte atá bunaithe orthu arna gcoinneáil de bhun Rialachán (Uimh) 1031/2010, beidh feidhm ag an toirmeasc faoi mhír 1 maidir le húsáid faisnéise ón taobh istigh freisin trí thairiscint a chur isteach, a mhodhnú nó a tharraingt siar ar chuntas féin an duine a bhfuil faisnéis ón taobh istigh aige nó chun cuntais tríú pháirtí. Airteagal 8 Cúbláil mhargaidh 1. Chun críocha an Rialacháin seo, beidh cúbláil mhargaidh comhdhéanta de na gníomhaíochtaí seo a leanas: (a) idirbheart a dhéanamh, ordú chun trádáil a dhéanamh, nó aon iompraíocht eile a dhéanamh ag a bhfuil na hiarmhairtí seo a leanas: – iompraíocht faoina dtugtar, nó faoinar dócha go dtabharfar, comharthaí míthreoracha nó bréagacha maidir le soláthar ionstraime airgeadais nó conartha spot-tráchtearraí ghaolmhair, maidir leis an éileamh atá orthu, nó maidir lena bpraghas; nó – iompraíocht faoina socraítear, nó faoinar dócha go socrófar, an praghas atá ar ionstraim airgeadais amháin nó níos mó nó an praghas atá ar chonarthaí spot-tráchtearraí gaolmhara ar leibhéal neamhghnách nó saorga; (b) idirbheart a dhéanamh, ordú chun trádáil a dhéanamh, nó aon iompraíocht eile a dhéanamh a imríonn tionchar ar an bpraghas atá ar ionstraim airgeadais amháin nó níos mó nó ar an bpraghas atá ar chonradh spot-tráchtearraí gaolmhar, ina n‑úsáidtear gléas bréige nó aon fhoirm eile de dhallamullóg nó d’acra; nó (c) faisnéis a scaipeadh trí na meáin, lena n-áirítear an tIdirlíon, nó ar aon slí eile, a thugann, nó is dócha a thabharfaidh na hiarmhairtí dá dtagraítear i fomhír (a