MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

Faoi mar a cuireadh i dtreis i straitéis an Aontais chun dul i ngleic leis an gcoireacht eagraithe 2021-2025, ní mór don Aontas Eorpach dlús a chur leis an gcomhrac in aghaidh airgeadas na coiriúlachta. Baineann grúpaí coireachta eagraithe úsáid as brabúis mhídhleathacha chun insíothlú a dhéanamh ar an ngeilleagar dlíthiúil agus ar institiúidí poiblí, rud a laghdaíonn an smacht reachta agus cearta bunúsacha agus a bhaineann an bonn de cheart na ndaoine chun sábháilteachta agus dá muinín sna húdaráis phoiblí. €139 mbilliún in 2019 a bhí san ioncaim neamhdhleathach a gineadh san Aontas mar gheall ar ghníomhaíochtaí coiriúla, rud arb ionann agus 1 % d’olltáirgeacht intíre an Aontais. D’ainneoin gur forbraíodh creat dlíthiúil maidir le sócmhainní a aisghabháil ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta, ní choigistítear ach céatadán beag d’ionstraimeachtaí agus d’fháltais ón gcoireacht. Tá gá le rochtain thapa ar fhaisnéis airgeadais chun imscrúduithe airgeadais éifeachtúla a dhéanamh agus chun ionstraimeachtaí agus fáltais ón gcoireacht a rianú agus a choigistiú go rathúil ina dhiaidh sin. I ndáil leis sin, tá sé ríthábhachtach fios bheith ann maidir le cé na daoine a bhfuil cuntas bainc acu i mBallstát eile seachas sa Bhallstát arb é an Ballstát atá i mbun an imscrúdaithe: ní hamháin chun gur féidir a shuíomh cén Ballstát a bhfuil na horduithe calctha agus coigistíochta le seoladh chuige, ach chun treoir a d’fhéadfadh a bheith tábhachtach a thabhairt d’imscrúdaitheoirí freisin. Mar sin féin, na húdaráis atá freagrach as cionta coiriúla a chosc, a bhrath, a imscrúdú nó a ionchúiseamh i mBallstát amháin, ionas gur féidir leo faisnéis a fháil faoi na daoine is ábhar d’imscrúdú a bhfuil cuntais bhainc acu i mBallstát eile, bíonn orthu an fhaisnéis a bhailiú faoi láthair trí bealaí sa chomhar póilíneachta nó breithiúnach. Is minic ualach riaracháin agus ama sa phróiseas sin, ualach a chuireann bac ar rochtain thapa ar an bhfaisnéis, mar a léirítear in Iarscríbhinn 7 den Mheasúnú Tionchair a ghabhann leis an bpacáiste de thograí reachtacha ón gCoimisiún maidir le Frithsciúradh Airgid agus Maoiniú na Sceimhlitheoireachta a Chomhrac (AML/CFT), agus maidir le forfheidhmiú an dlí.

De bhun Airteagal 32a den Treoir (an cúigiú ceann) maidir le Frithsciúradh Airgid, tá na Ballstáit le sásraí uathoibrithe láraithe a chur ar bun, amhail cláir lárnacha nó córais lárnacha leictreonacha um aisghabháil sonraí, chun go mbeifear in ann daoine nádúrtha nó dlítheanacha a bhfuil cuntais íocaíochta, cuntais bhainc nó taisceadáin acu nó á rialú acu a shainaithint.

Faoi Treoir (AE) 2019/1153, tá sé de cheangal ar na Ballstáit cheana féin údaráis a ainmniú, na húdaráis atá inniúil ar chionta coiriúla a chosc, a bhrath, a imscrúdú nó a ionchúiseamh chun go mbeidh siad in ann na sásraí uathoibrithe láraithe (dá dtagraítear i dTreoir (AE) 2019/1153 mar chlárlanna láraithe cuntas bainc, an téarma a úsáidtear anseo feasta) a rochtain agus a chuardach. Ceanglaítear orthu freisin oifigí aisghabhála sócmhainní a áireamh i measc a n‑údaráis inniúla ainmnithe agus cuireann sé ar chumas na mBallstát údaráis chánach agus gníomhaireachtaí frithéillithe a ainmniú mar údaráis inniúla a mhéid atá siad inniúil ar chionta coiriúla a chosc, a bhrath, a imscrúdú nó a ionchúiseamh faoin dlí náisiúnta. Is é an 1 Lúnasa 2021 an spriocdháta chun an Treoir a thrasuí.

De bhun an togra ón gCoimisiún le haghaidh treoir nua maidir le frithsciúradh airgid, togra atá á tíolacadh in éineacht leis an togra seo, áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh an fhaisnéis ó chlárlanna láraithe cuntas bainc ar fáil trí phointe rochtana aonair de chuid na gclárlann cuntas bainc (BAR), rud atá le forbairt agus le hoibriú ag an gCoimisiún. Trí chlárlanna láraithe na gcuntas bainc a idirnascadh, bheadh na húdaráis a bhfuil rochtain acu ar phointe rochtana aonair BAR in ann a shuíomh go tapa an bhfuil cuntais bhainc ag duine aonair i mBallstáit eile gan é a bheith de cheangal orthu iarraidh a sheoladh chuig a gcomheagraíochtaí uile i ngach Ballstát. I gcomhréir lena bunús dlí (Airteagal 114 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE)), is do na AFAanna amháin a thabharfar rochtain ar phointe rochtana aonair BAR faoin treoir nua maidir le frithsciúradh airgid, arb iad na comhlachtaí náisiúnta a fhaigheann tuarascála ar idirbhearta amhrasacha ó na heintitis faoi oibleagáid, agus a chuireann ar aghaidh iad, de réir mar is iomchuí, chuig na húdaráis um imscrúdú coiriúil. Mar sin féin, ar mhaithe leis an gcoireacht thromchúiseach a chomhrac agus, go háirithe, imscrúduithe airgeadais éifeachtacha a dhéanamh, na húdaráis atá inniúil ar chionta coiriúla a chosc, a bhrath, a imscrúdú nó a ionchúiseamh, ní mór rochtain a bheith acu freisin ar phointe rochtana aonair BAR chun gur féidir leo an fhaisnéis airgeadais atá ábhartha d’imeachtaí coiriúla a shainaithint, a anailísiú agus a léirmhíniú.

An rochtain ar phointe rochtana aonair BAR, rud a thabharfar isteach leis an treoir nua maidir le frithsciúradh airgid, féachann an togra seo leis an rochtain sin a chur ar fáil do na húdaráis atá inniúil ar chionta coiriúla a chosc, a bhrath, a imscrúdú nó a ionchúiseamh, ar cionta iad arna n‑ainmniú ag na húdaráis inniúla de bhun Airteagal 3(1) de Threoir (AE) 2019/1153.

•Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana

Comhlánaíonn an togra seo na forálacha maidir le pointe rochtana aonair BAR atá sa togra ón gCoimisiún le haghaidh na treorach nua i maidir le frithsciúradh airgid. Baineann an bunús atá leis an gcreat maidir le frithsciúradh airgid (Airteagal 114 CFAE) leis an margadh inmheánach agus is éard is aidhm dó cosc a chur ar úsáid chóras airgeadais an Aontais chun sciúradh airgid a dhéanamh nó chun sceimhlitheoirí a mhaoiniú. Comhlánaíonn an togra seo an ghné choisctheach de bheartais chun an sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta a chomhrac, agus neartaítear an creat dlíthiúil ó thaobh an chomhair i bhforfheidhmiú an dlí de. Is togra é seo atá i gcomhréir leis an bplean gníomhaíochta le haghaidh beartas cuimsitheach de chuid an Aontais arb é is aidhm dó sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta a chosc, plean a ghlac an Coimisiún i mí na Bealtaine 2020. Cuirtear in iúl sa phlean gníomhaíochta go bhfuil gá le hidirnascadh uile-Aontais na gclár láraithe cuntas bainc chun dlús a chur le rochtain na AFAanna agus na n‑údarás forfheidhmithe dlí ar fhaisnéis cuntas bainc agus chun comhar trasteorann a éascú. I Straitéis an Aontais Eorpaigh um Aontas Slándála (Iúil 2020) cuirtear in iúl go láidir freisin go bhféadfadh idirnascadh den sórt sin dlús mór a chur le rochtain na AFAanna agus na n‑údarás inniúil ar an bhfaisnéis airgeadais. Straitéis nua an Aontais chun dul i ngleic leis an gcoireacht eagraithe, is rud é a léiríonn go ndéanfaidh an Coimisiún athbhreithniú ar Threoir (AE) 2019/1153 chun rochtain a thabhairt d’údaráis forfheidhmithe dlí ar an ardán a bheidh ann amach anseo lena ndéanfar clárlanna láraithe cuntas bainc a idirnascadh ar fud an Aontais.

•Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais

An treoir atá beartaithe, tá sí i gcomhréir le haidhmeanna beartais an Aontais, go háirithe an comhrac i gcoinne na coireachta tromchúisí agus an creat chun sciúradh airgid agus maoiniú na sceimhlitheoireachta a chosc, lena n‑áirítear an pacáiste nua maidir le frithsciúradh airgid.

2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT

•Bunús dlí

I gcomhréir leis an mbunús dlí a úsáidtear chun an gníomh dlí atá á leasú a ghlacadh, i.e. Treoir (AE) 2019/1153, is é Airteagal 87(2) CFAE an bunús dlí leis an Treoir atá beartaithe. De thairbhe na forála sin, is féidir leis an Aontas bearta a ghlacadh maidir le comhar póilíneachta a mbeidh údaráis inniúla na mBallstát páirteach iontu (lena n‑áirítear seirbhísí póilíneachta, seirbhísí custaim agus sainseirbhísí forfheidhmithe dlí eile), go háirithe i dtaca le bailiú, stóráil agus malartú na faisnéise atá ábhartha chun cionta coiriúla a chosc, a bhrath agus a imscrúdú.

•Coimhdeacht (i gcás inniúlacht neamheisiach)