1. Réamhrá agus Saincheisteanna Nós Imeachta

Tá sé leagtha síos mar chuspóir ag an Aontas Eorpach ina Straitéis 2020, laghdú de 20 milliún ar a laghad i líon na ndaoine atá i mbaol bochtaineachta nó eisiaimh shóisialta a bhaint amach. Ach tá ardú ag teacht ar bhochtaineacht agus ar eisiamh sóisialta i mórán Ballstát, rud a chuireann leis an imní i dtaobh na n‑iarmhairtí do dhaoine aonair agus don tsochaí i gcoitinne. In ainneoin go bhfuil riachtanais na ndaoine atá ar imeall na sochaí ag dul i méid, tá laghdú tagtha ar thoilteanas agus ar chumas na mBallstát tacú leo siúd atá ar imill na sochaí i mórán cásanna. Is minic an milleán nó cuid den mhilleán á chur ar an leibhéal Eorpach as na forbairtí seo. Bunaíodh clár um dháileadh bia an AE ar mhaithe leis na Daoine is Díothaí sa bhliain 1987 chun úsáid chiallmhar a bhaint as na barrachais talmhaíochta a bhí ann ag an am. Meastar nach mbeidh ann do na stoic idirghabhála nó ar a laghad go mbeidh sé rí-dheacair iad a thuar le linn na tréimhse 2011-2020 agus mar thoradh air sin tá an bhunréasúnaíocht caillte faoin dtráth seo ag clár na nDaoine is Díothaí, agus ní leanfar leis tar éis dheireadh na bliana 2013.

Tá gá le cúnamh ábhartha a thabhairt go fóill do na daoine is díothaí, áfach. Dá bhrí sin, tá buiséad EUR 2.5 billiún curtha ar leataobh ag an gCoimisiún ina thogra don chéad chreat airgeadais ilbhliantúil eile. Is é Ciste Sóisialta na hEorpa (CSE) atá ina phríomhionstraim ag an Aontas chun tacú le hinfhostaitheacht, chun bochtaineacht a chomhrac agus chun cuimsiú sóisialta a chur chun cinn, agus is leis a chloífear feasta. Tar éis anailís dhlíthiúil a dhéanamh léiríodh go bhfuil ionstraim ar leith de dhíth toisc go gceanglaítear i mbunús dlí an CSE (Airteagal 162 den CFAE) go mbeadh dlúthnasc idir na gníomhaíochtaí atá ag fáil tacaíochta agus an fhostaíocht nó an tsoghluaisteacht. Déantar scrúdú sa mheasúnú tionchair seo ar an réimse idirghabhálacha a bhféadfaí tacú leis faoin gCiste um Chúnamh Eorpach do na Daoine is Díothaí.

2. Comhairliúcháin

Faightear léargas suntasach agus tuairimí don todhchaí ón bplé sa Chomhairle, sa Pharlaimint agus leis an tsochaí shibhialta agus na húdaráis áitiúla maidir leis an gcabhair reatha do na daoine is díothaí faoin gclár do na daoine is díothaí.

Bhí líon mór freagraí diúltacha mar thoradh ar an ngearradh suntasach a moladh ar an tacaíocht faoin scéim do na daoine is díothaí in 2012 tar éis rialú an 13 Aibreán 2011 ón gCúirt Ghinearálta. Leag go leor daoine béim ar thábhacht na tacaíochta sin agus d'impigh siad go leanfaí leis an scéim ag am a raibh an gá léi ag dul i ngéire.

Tá sé tugtha le fios arís agus arís eile ag carthanachtaí móra agus ag eagraíochtaí na sochaí sibhialta a ndéanann ionadaíocht ar bhainc bhia, chomh maith le heagraíochtaí a oibríonn le leanaí agus le daoine gan dídean, an gá atá le leanúint leis an tacaíocht tar éis 2013 agus tá teagmháil déanta acu le hionadaithe ó na Ballstáit agus le hUachtarán Chomhairle na hEorpa. Tá údaráis áitiúla ag tacú le leanúint leis an tacaíocht freisin.

Reáchtáladh dhá chruinniú le brateagraíochtaí a bhí ag déanamh ionadaíochta ní hamháin ar na tairbhithe ach ar na tairbhithe deiridh féin chun na ceisteanna a chíoradh. Fáiltíodh go ginearálta roimh an leathnú a d'fhéadfaí a dhéanamh ar raon feidhme na hionstraime thairis cúnamh bia amháin agus fáiltíodh roimh an gcinneadh daoine a chur i gcroílár na hionstraime fiú má bhí díomá ar na heagraíochtaí i ndáil leis an laghdú ar an mbuiséad.

Níl na Ballstáit ar aon fhocal maidir le hionstraim dá shórt: maíonn seacht mBallstát gur beartas sóisialta agus inniúlacht naisiúnta atá sa tacaíocht bhia. Tá daoine eile a dhéanann argóint láidir ar son na scéime ar chúiseanna polaitiúla agus sóisialta. D'eisigh trí Bhallstát déag ráiteas i mí na Nollag 2011, inar iarr siad go leanfaí leis an scéim do na daoine is díothaí i ndiaidh 2013. Tá a dtacaíocht láidir curtha in iúl ag Parlaimint na hEorpa agus ag na grúpaí polaitiúla go léir go leanfaí ar aghaidh leis an gclár.

I mí na Nollag 2011, scríobh 11 bhrateagraíocht chuig an gCoimisinéir agus chuig an Ard‑Stiúrthóir Fostaíochta, Gnóthaí Sóisialacha agus Cuimsithe chun a iarraidh go ndéanfaí dul chun cinn i dtreo Stráitéise Easpa Dídine don AE a bhunú. Rinne ar a laghad leath de na Ballstáit tagairt ina gCláir Náisiúnta um Athchóiriú sa bhliain 2012 don easpa dídine mar ábhar tosaíochta dá mbeartais cuimsithe sóisialta. Ina theannta sin, d'iarr Parlaimint na hEorpa go n‑ullmhófaí straitéis ar easpa dídine – i dtosach i nDearbhú i Scríbhinn (2010) agus ansin ina rún (2011).

Sa Chomhshocrú le haghaidh Fáis agus Post arna ghlacadh ag an gComhairle Eorpach an 29 Meitheamh 2012 luaitear "Agus na moltaí a bhaineann go sonrach le tíortha ar leith á gcur chun feidhme, cuirfidh na Ballstáit béim ar leith ar... d[h]ul i ngleic leis an dífhostaíocht agus aghaidh a thabhairt ar iarmhairtí sóisialta na géarchéime ar bhealach éifeachtach [...agus] beartais éifeachtacha a fhorbairt agus a chur chun feidhme chun an bhochtaineacht a chomhrac agus chun tacú le grúpaí leochaileacha".

3. An fhadhb a shainiú

Cé gur ionstraim nua atá san ionstraim atá beartaithe, is ábhartha féachaint ar an gclár do na daoine is díothaí arb ann dó go fóill, agus arb é an t-aon chlár de chuid an Aontais Eorpaigh faoi láthair a théann chun tairbhe do na daoine is díothaí san AE.

Ní dhearna an scéim do na daoine is díothaí iarracht riamh ar thearcrochtain bhia a réiteach. Ach, i mórán cásanna is í an scéim do na daoine is díothaí príomhfhoinse an chúnaimh bhia. Le linn na bpléití leis na brateagraíochtaí, bhí gach éinne go láidir den tuairim go raibh intuarthacht na tacaíochta Eorpaí a thagann tríd an scéim do na daoine is díothaí ina gné ríthábhachtach dá gcuid oibríochtaí. Bagairt don acquis é dá gcuirfí deireadh leis an scéim do na daoine is díothaí gan aon ní a chur ina hionad, agus d'fhéadfadh sé easpa spéise an Aontais Eorpaigh i gceisteanna práinneacha sóisialta a thabhairt le tuiscint.

Tá éifeacht ghiarála shuntasach i gceist toisc gurb iad na heagraíochtaí carthanacha bainteacha a chuireann formhór na n-acmhainní ar fáil do dháileadh an chúnaimh bhia agus do chodanna den chúnamh bia féin fiú. Cóimheas de thart ar 3 atá idir iomlán na n-acmhainní le hionchuir na scéime do na daoine is díothaí .

Ní léir céard go cruinn atá i raon ná i dtionchar an chláir. Mar sin féin, is leor an cur chuige oscailte atá i bhfeidhm cheana maidir leis an spriocghrúpa a shainiú, dar le tairbhithe. Ina theannta sin, bheadh ualaigh riaracháin níos troime fós de thoradh ar chritéir mhionsonraithe agus mhéadófaí an costas ar chúnamh toisc gur gá critéir dá leithéid a sheiceáil.

Maireann ocht faoin gcéad de shaoránaigh na hEorpa, nó thart ar 40 milliún, faoi dhálaí géardhíthe ábhartha agus níl ar a gcumas íoc as roinnt bunriachtanais a nglactar leo mar riachtanais bhunúsacha san Eoraip chun saol maith a chur síos. Ní hionann leibhéal na bochtaineachta agus an eisiaimh shóisialta ar fud an AE. I gcoitinne, is géire na fadhbanna sna Ballstáit thoir agus theas.

Ní hamháin gur chuir an ghéarchéim eacnamaíoch le leibhéil na bochtaineachta agus an eisiaimh shóisialta, ach bhain sí de chumas roinnt Ballstát caiteachas sóisialta agus infheistíocht a choinneáil ar leibhéil leordhóthanacha a aisiompódh an treocht dhiúltach sin. Sa tréimhse 2009-2012, táthar ag tuar go dtitfidh na sochair chomhchineáil a bhaineann le cosaint shóisialta i gcoibhneas le holltáirgeacht intíre (OTN) i bhformhór na mBallstát. Ba cheart go laghdófaí sochair chosanta shóisialta i bhfoirm airgid thirim i gcoibhneas le OTN i nach mór leath na mBallstát.

Gan bheith ábalta ar rochtain d'fháil ar chainníochtaí cuí ná ar cháilíocht chuí bia a bhí ina cúis imní ag 8.7 % de dhaonra na hEorpa sa bhliain 2010. Lean laghdú ar líon na ndaoine a bhí ag fulaingt díothacht bhia go dtí 2009 nuair a iompaíodh bun os cionn an treocht sin. Ní dhírítear tacaíocht shóisialta arna soláthar ag na Ballstáit agus ag údaráis réigiúnacha agus ag údaráis áitiúla riamh, nó má dhírítear is annamh é, ar rochtain ar bhia, seachas i gcás fóirdheontas do cheaintíní scoileanna nó béilí a sheachadtar chun an tí ar dhaoine scothaosta nó ar dhaoine faoi mhíchumas.

Is leagan fíorghéar de dhíothacht ábhartha é easpa dídine. Is deacair, áfach, a thomhas cé chomh forleathan is atá an easpa dídine agus ba cheart na sonraí a fheabhsú. Mar sin féin, léiríodh i meastacháin a rinneadh go raibh 4.1 milliún duine gan dídean san Eoraip in 2009/2010. Tá méadú ag teacht ar an easpa dídine. Cúis níos mó imní is ea próifíl nua na ndaoine gan dídean atá ag teacht chun cinn, ina measc teaghlaigh le leanaí, daoine óga agus daoine a bhfuil cúlra imircigh acu. Cé go bhfuil éagsúlachtaí idir rólanna eagraíochtaí neamhrialtasacha agus eagraíochtaí stáit mar sholáthraithe seirbhísí do dhaoine gan dídean san Eoraip, an tsamhail is coitianta is ea an tsamhail ina bhfuil an phríomhfhreagracht ar údaráis áitiúla na seirbhísí sin a chumasú agus a threorú agus is iad na heagraíochtaí neamhrialtasacha na príomhsholáthraithe seirbhísí, arna gcistiú don chuid is mó ag bardasachtaí.

Nuair a dhírítear ar fhorbairtí ar fud na mBallstát léirítear maidir leis na rioscaí bochtaineachta nó eisiaimh shóisialta d'aoisghrúpaí difriúla, gur mhinic go raibh tionchar míréireach ag an ngéarchéim ar leanaí agus ar dhaoine fásta óga. Níl ar chumas 5.9 % de na teaghlaigh san AE íoc as éadaí nua dá leanaí agus tá 4.5 % de na teaghlaigh nach féidir leo fiú dhá phéire bróg atá oiriúnach ó thaobh a dtomhas a cheannach (lena n-áirítear péire bróg uile-aimsire). Tá 6 mhilliún leanbh go neasach san áireamh anseo. Is lú seans a bhíonn ag leanaí a bhíonn thíos le díothacht ábhartha, i gcomparáid lena bpiaraí níos rachmasaí, rath a bheith orthu ar scoil, a bheith i ndeashláinte nó a gcumas iomlán a bhaint amach agus iad fásta.

Cuireann eagraíochtaí neamhrialtasacha agus eagraíochtaí sochaí sibhialta réimse tacaíochta ar fáil do leanaí, tacaíocht a théann níos sia ná bia a sholáthar atá curtha in oiriúint do riachtanais shonracha leanaí agus feasacht sláinte a ardú. Baineann an tacaíocht seo - mar shampla – le héadaí, le himeachtaí fóillíochta nó áineasa (ar dúshlán i gcónaí iad do mhórán leanaí atá faoi mhíbhuntáiste ach atá ríthábhachtach dá bhforbairt) nó le tacaíocht do thuismitheoirí (e.g. ardú feasachta, comhairle, uaireanta in éineacht le gníomhaíochtaí imeartha ina mbíonn leanaí páirteach).

Is cuí beart ón AE ar bhonn Airteagal 174 (CFAE) ina bhforáiltear go ndéanfaidh an tAontas "a fhorbairt chomhchuí i gcoitinne a chur ar aghaidh" agus de bhonn Airteagal 175 (CFAE) ina ndéantar forálacha do bhearta áirithe lasmuigh de na Cistí Struchtúracha.

Is gá beart ar leibhéal an AE i bhfianaise leibhéal agus chineál na bochtaineachta agus an eisiaimh shóisialta san Aontas, i ndiaidh don ghéarchéim eacnamaíoch cur leo, agus ós rud é go bhfuil neamhchinnteacht ann maidir le cumas na mBallstát uile caiteachas sóisialta agus infheistíocht a choinneáil ar bun ar leibhéil a bheadh leordhóthanach chun a áirithiú nach dtiocfadh tuilleadh meatha ar an gcomhtháthú sóisialta agus go mbainfear amach cuspóirí agus aidhmeanna na straitéise Eoraip 2020.

4. Cuspóirí

Cur le laghdú ar bhochtaineacht a bhaint amach, agus dá thoradh sin cur le comhtháthú sóisialta san Aontas Eorpach, mar atá ina sprioc ag an straitéis Eoraip 2020 is cuspóir ginearálta den Chiste um Chabhair Eorpach do na Daoine is Díothaí.

Is iad seo a leanas na sainchuspóirí: fuascailt a thabhairt ó na cineálacha is measa bochtaineachta san Aontas Eorpach agus cabhrú le hiarrachtaí a chomhordú agus ionstraimí a fhorbairt agus a thabhairt isteach chun cuimsiú sóisialta na ndaoine is díothaí a chur chun cinn.

Ós rud é go bhfuil an ionstraim le cur chun feidhme faoi bhainistíocht chomhroinnte, ba cheart go gcuirfí measúnuithe ex-ante na gclár oibriúcháin aonair san áireamh agus cuspóirí oibriúcháin á sainaithint. Tá siad seo fós le déanamh. Ar an leibhéal Eorpach, is iad na cuspóirí oibriúcháin nach mór do na córas faireacháin sonraí comhsheasmhacha a sholáthar ina leith:

1. Cúnamh i bhfoirm earraí bunúsacha a tabhairt do dhaoine atá ar an ngannchuid;

2. Éifeacht iolraitheora de 2 ar a laghad a bheith acu. Meastar an éifeacht iolraitheora mar chóimheas iomlán na n-acmhainní úsáidte i gcomparáid leis na hacmhainní a sholáthar an AE.

5. Roghanna Beartas

I ngach rogha measfar gur faoi bhainistíocht chomhroinnte agus trí chláir oibriúcháin a chuirfear chun feidhme iad. Is iad na Ballstáit a mholann na cláir sin, agus is é an Coimisiún a dhéanann cinneadh ina dtaobh. Bíonn feidhm leo ar feadh seacht mbliana. Ról bróicéireachta agus maoirseachta a bhíonn ag an gCoimisiún. Is iad na hÚdaráis Bhainistíochta a chuireann chun feidhme iad. Ag brath ar na cláir atá i gceist, is iad na hÚdaráis Bhainistíochta a eagraíonn ceannach lárnach na n-earraí cúnaimh ábhartha a bhíonn le dáileadh, nó fágann siad an soláthar sin faoi na tairbhithe iad féin. Níl difríocht i dtéarmaí dáilte acmhainní ar Bhallstáit idir na roghanna arna meas.

Is é an phríomhcheist raon feidhme bhearta na hionstraime nua. Tá raon roghanna ar fáil ó ionstraim a bheadh go bunúsach ina comharba ar an ionstraim reatha lena ndáiltear Cabhair Bhia (rogha 1) ar na daoine is díothaí, agus athmhachnamh níos bunúsaí. Faoin rogha maidir le Cúnamh Bia (rogha 2), d'fhéadfaí cistiú a dhéanamh leis an gclár ar roinnt bearta nó seirbhísí atá bainteach go díreach le soláthar cúnaimh bhia. Maille le raon leathan feidhme (rogha 3), ní bheadh cúnamh bia mar ghné amháin leis féin ach i dteannta foirmeacha eile cúnaimh ábhartha ina mbeadh bearta tionlacain comhfhreagracha eile indéanta. Bheidís sin gaolmhar le heaspa dídine leanaí agus le bochtaineacht leanaí, dhá réimse a mbíonn ról lárnach acu i gcuimsiú sóisialta agus a léiríonn treocht atá ag dul in olcas de dheasca na géarchéime. Go dtí seo, ní chlúdaíonn ionstraimí eile an chomhphobail, ar nós an CSE, na réimsí sin. Dhéanfadh bearta tionlacain a bhainfeadh go díreach leis an tacaíocht ábhartha arna soláthar neartú breise ar na cineálacha cur chuige comhtháite maidir le laghdú bochtaineachta agus an comhrac in aghaidh eisiaimh shóisialta i gcomhréir leis an ardán Eorpach in aghaidh na bochtaineachta agus an eisiaimh shóisialta.

Úsáid chiallmhar a bhaint as barrachais talamhaíochta a bhí i gcroílár na scéime do na daoine is díothaí. Ní dhéanfar thuilleadh anailíse ar úsáid stoc idirghabhála ar na forais theicniúla seo a leanas: (i) laghdaítear ar thrédhearcacht bhuiséadach le húsáid stoc idirghabhála agus spreagtar gníomhú ar ionchais i dtaobh forbairtí ar phraghsanna sa todhchaí ar na táirgí talmhaíochta sin i gclár a dhíríonn ar thacaíocht a chur ar fáil do na daoine is díothaí san AE; (ii) is cinnte go mbeidh rialachán ina fhoráiltear úsáid a bhaint as stoic idirghabhála níos casta dá thoradh sin; agus (iii) de réir na réamh-mheastachán ní thiocfaidh an deis aníos pé scéal é toisc go bhfuiltear ag súil le heasnamh stoc idirghabhála (gach ní san áireamh) sa todhchaí. Mar sin féin, d'fhéadfaí bonn údair bheith leis chun foráil a dhéanamh maidir le húsáid roghnach.

Cuirtear tionchar na roghanna difriúla i láthair agus i gcomparáid le chéile sa tábla thíos. Sa chaoi sin, léirítear sa líon daoine atá ag fáil tacaíochta agus sa mhéid a bhfuiltear ag tabhairt aghaidh ar na riachtanais is práinní, an cuspóir oibriúcháin maidir le cúnamh i bhfoirm earraí bunúsacha a thabhairt do dhaoine atá ar an ngannchuid. Cuirtear an cuspóir oibriúcháin d'iolraitheoir de 2 ar a laghad i láthair sa dá cheist seo: an éiríonn leis na roghanna na hacmhainní a úsáid agus an bhfuil na ceanglais riaracháin foriomlána réasúnta.

Is léir go mbaineann na héifeachtaí ar chuimsiú sóisialta agus ar fhostaíocht agus ar mhargadh an tsaothair leis an gcuspóir ginearálta. Meastar é bheith ró-uaillmhianach, áfach, a mhaíomh go bhfuil nasc láidir díreach, ná fiú nasc intomhaiste ann, idir an ionstraim agus na héifeachtaí sin.

Tábla 1. An tionchar a bhfuil súil leis.

|| Rogha 0 – Gan chistiú || Rogha 1 – Cabhair Bhia amháin (bunlíne) || Rogha 2 – Cúnamh Bia || Rogha 3 – Raon leathan feidhme

Líon na ndaoine lena dtacaítear || - Gan aon chlár – ní thacaítear le duine ar bith || 0 2.1 milliún sa bhliain an tionchar measta díreach || - 1.96 milliún sa bhliain an tionchar measta díreach. Beagán níos lú ná an bhunlíne toisc cuid de na hacmhainní ar fáil á gcaitheamh bhearta tionlacain || 0 2.13 milliún sa bhliain an tionchar measta díreach

Na daoine is díothaí a fuair cúnamh (an breisluach is airde) || - || 0 || 0 || + Ba cheart don tsolúbthacht fheabhsaithe an deis a thabhairt díriú níos fearr ar na riachtanais i ngach Ballstát/réigiún

Tionchar ar chuimsiú sóisialta || - || 0 Tugtar aghaidh ar fhadhb amháin na díothachta bia (easpa bia), gan dearbhú gurb é sin an riachtanas is práinní || + An spriocghrúpa céanna, ach tairiscint níos éifeachtaí || ++ Ba cheart méadú ar thionchar an chuimsithe sóisialta teacht de thoradh ar an díriú feabhsaithe ar na riachtanais is práinní

Fostaíocht agus margadh an tsaothair || ?? Braitheann an tionchar ag rogha 0 ar fhostaíocht agus ar mhargadh an tsaothair ar mar a úsáidtear an t-airgead. Dá rachadh an t-airgead a fhoráiltear don scéim seo go dtí an CSE d'fhéadfadh an tionchar ar fhostaíocht agus ar mhargadh an tsaothair bheith neodrach nó dearfach || 0 || + B'fhéidir go gcruthófaí fostaíocht ar bhonn níos éifeachtúla ach cúnamh bia agus bearta eile gníomhachtúcháin, a leanann slabhra tacaíochta, a chomhcheangal || + I gcomparáid le rogha 2 d'fhéadfadh cuid de na rannpháirtithe bheith níos scoite amach arís ó mhargadh an tsaothair (e.g. leanaí) D'fhéadfaí é sin a chúiteamh, áfach, leis an tsolúbthacht bhreise a úsáid i gcásanna áitiúla

Tionchar foriomlán sóisialta || ? braitheann sé ar an méid acmhainní a dháilfí ar chláir eile ach is dócha gur diúltach a bheadh sé i gcomparáid leis an rogha bunlíne || 0 || + || ++

Úsáid acmhainní || - D'éireodh ranníocaíochtaí saorálacha níos deacra le scor an chláir || 0 || + || ++

Castacht riaracháin agus trédhearcacht || + Gan aon chlár – gan aon riarachán (gan a chur san áireamh go bhféadfadh tacaíocht a bheith de dhíth ar na daoine seo go fóill rud a bheadh níos deacra a eagrú || 0 || - Ós rud é go bhfreagraíonn Rogha 2 do raon níos leithne feidhme méadaítear léi na leibhéil chastachta don bhainistíocht. Méadaítear freisin an forluí féideartha le scéimeanna eile go háirithe an CSE || -- Rud céanna le rogha 2 cé go bhféadfadh sé bheith níos casta toisc raon feidhme níos leithne fós a bheith aici, is é sin má bheartaíonn an clár oibriú ar níos mó ná aon réimse amháin.

Tionchar foriomlán eacnamaíoch || ? Ag brath go mór ar conas a thacófar leis na daoine seo seachas seo || 0 || + || ++

Tionchair chomhshaoil || - || 0 || + || +

Eochair: bunlíne 0; - níos measa ná an bhunlíne; - níos fearr ná an bhunlíne; -- níos measa ná -; ++ níos fearr ná +

Bunaithe ar an taithí atá faighte ón gclár tacaíochta atá ann faoi láthair, is féidir a thuar go bhféadfadh an clár seo cabhrú le thart ar 2 mhilliún duine in aghaidh na bliana ag brath ar na roghanna a mheasfar. Freagraíonn sé sin do 5 %, go neasach, den daonra atá faoi mhórdhíth ábhartha. Tá cuma air go bhfuil an clúdach iarbhír dhá oiread chomh fairsing toisc nach gcuirtear san áireamh sa mheastachán seo úsáid acmhainní breise ó fhoinsí naisiúnta agus príobhaideacha. Is minic leo sin go ndéantar dúbailt agus níos mó fiú ar iomlán na n‑acmhainní atá ar fáil. De bhreis air sin, ní féidir glacadh le haicmiú na nDaoine faoi Mhórdhíth Ábhartha ach mar thuairim gharbh maidir leis an spriocdhaonra. Úsáidtear é i gcás nach bhfuil aon cheann níos fearr ná é ar fáil. Ní cháilítear ach cuid bheag, i ndáiríre, don chúnamh faoi aon cheann de na cláir sna roghanna atá san áireamh.

Is féidir bheith ag súil go rachaidh tionchar sóisialta an Chiste um Chúnamh Eorpach do na Daoine is Díothaí thairis amach. Trí ardán a chur ar fáil ar féidir le cleachtóirí faisnéis agus taithí a mhalartú thart air, rachaidh sé chun sochair shuntasaigh do mhórán páirtithe leasmhara ó thaobh próiseas de. Dá ndéanfaí an Ciste um Chúnamh Eorpach do na Daoine is Díothaí a chur chun feidhme ar bhealach a bheadh bunaithe ar fhianaise agus é dírithe idir an meántéarma agus an fadtéarma, agus dá gcuirfí i gcrích é trí chláir oibriúcháin, chothófaí sé plé idir grúpaí éagsúla na bpáirtithe leasmhara agus d'éascófaí an cur chuige straitéiseach amach anseo. Ba cheart go n-áiritheodh feabhsuithe ar na sásraí seachadta (go háirithe simpliú agus laghdú ar an ualach riaracháin) go gcaomhnófar ábharthacht éifeachtaí an phróisis.. Beidh an Ciste um Chúnamh Eorpach do na Daoine is Díothaí ina ionstraim chun idirphlé praiticiúil a éascú idir tosaíochtaí Eorpacha agus beartais chomhtháthaithe sóisialta.

Baineann an tionchar comhshaoil a eascraíonn ón gCiste um Chúnamh Eorpach do na Daoine is Díothaí go bunúsach le dáileadh earraí agus le cur amú bia a laghdú. Léirítear leis na figiúirí ar shábháil charbóin idir 0.5 agus 1.0 tona de laghdú CO2 in aghaidh an tona bia. San iomlán, tá an cuma air gur féidir a rá go bhfuil tionchar comhshaoil dearfach ag cúnamh bia i gcomparáid le gan aon chúnamh bia a thabhairt. Tá roghanna 1 (cúnamh bia amháin) go 3 (raon leathan feidhme) ag freagairt do mhéideanna cúnaimh bhia atá ag laghdú agus dá bhrí sin do leibhéil sábhála carbóin atá ag laghdú (ó 573 míle tona anuas go 400 míle tona). D'fhéadfadh bearta in aghaidh cur amú bia agus maidir le hathchúrsáil a spreagadh, atá incháilithe faoin ionstraim i roghanna 2 agus 3, d'fhéadfaidís cuid nó iomlán an tionchair sin a chúiteamh. Cé gur sábháil theoranta ar charbón í, níl sí gan luach.

Is é Rogha 3 rogha na tosaíochta ar an mbonn go gcuirfí ar chumas na mBallstát a n‑idirghabhálacha a dhíriú níos fearr ar a riachtanais. Ina theannta sin, ba cheart do na bearta tionlacain tuilleadh inbhuanaitheachta a áirithiú maidir leis na torthaí atá á mbaint amach.

6. Faireachán agus meastóireacht

Cuirfear an clár chun feidhme faoi bhainistíocht chomhroinnte. Tá éagsúlachtaí móra idir na Ballstáit maidir leis an mbealach a ndéanfar an clár a dhíriú go cruinn agus an nasc le hionstraimí tacaíochtaí atá ann cheana. Fairis sin, na hinstitiúidí sin a mbíonn ag fáil tacaíochta, bíonn siad ag brath go mór ar obair dheonach agus ar dheonacháin. Dá bhrí sin, b'fhearr ceanglais throma tuairiscithe ar eagraíochtaí mar iad a sheachaint an méid agus is féidir. Beidh ceangal fós ar na heagraíochtaí sin, áfach, ní hamháin an Coimisiún ach deontóirí eile agus na hoibrithe deonacha, a chur ar an eolas faoina gcuid oibre chun faobhar a choimeád ar a ndúthracht. Más líon teoranta mórlínte gníomhaíochta a bheidh ann ba cheart go mbeadh sé indéanta tuairisc a thabhairt ar gach ceann de na línte sin ag úsáid roinnt táscairí coiteanna ionchuir agus aschuir ar bhonn bliantúil.

Gabhfaidh suirbhéanna struchtúrtha, a ndéanfar ar a laghad faoi dhó le linn na tréimhse cur chun feidhme, le tuairisciú bliantúil bunúsach mar é. Díreoidh na suirbhéanna sin ar na nithe seo:

1. léargais a thabhairt ar struchtúr an daonra cliant;

2. measúnú a dhéanamh ar thábhacht na ranníocaíochtaí comhchineáil gan earraí a áireamh;

3. sonraí a bhailiú maidir leis an tionchar láithreach a bhíonn ag an gcúnamh arna sholáthar do na daoine a fuair an cúnamh sin.

Beidh na suirbhéanna sin mar bhonn leis an meastóireacht ar éifeachtacht, éifeachtúlacht agus ar thionchar na gclár oibriúcháin.