maidir le cur i bhfeidhm an Chomhaontaithe idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Vanuatú maidir leis an tarscaoileadh ar víosa ghearrfhanachta a chur ar fionraí ina iomláine

MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

Tá Poblacht Vanuatú liostaithe in Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán (AE) 2018/1806 mar cheann de na tríú tíortha a bhfuil a náisiúnaigh díolmhaithe ón gceanglas víosa a bheith ina seilbh acu ag trasnú teorainneacha seachtracha na mBallstát dóibh i gcás tréimhse fanachta nach faide ná 90 lá in aon tréimhse 180 lá.

Tá an díolúine ón gceanglas víosa le haghaidh náisiúnaigh Vanuatú infheidhme ó bhí an 28 Bealtaine 2015 ann, an dáta a síníodh an Comhaontú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Vanuatú maidir leis an tarscaoileadh ar víosa ghearrfhanachta (‘an Comhaontú’) agus a cuireadh tús lena chur i bhfeidhm ar bhonn sealadach i gcomhréir le hAirteagal 8(1) den Chomhaontú. Tháinig an Comhaontú i bhfeidhm an 1 Aibreán 2017.

Ó bhí an 25 Bealtaine 2015 ann tá Vanuatú ag oibriú scéimeanna saoránachta d’infheisteoirí lena mbaineann rioscaí ó thaobh beartais phoiblí agus slándála de do Bhallstáit an Aontais. Go háirithe, leis na scéimeanna sin is féidir le náisiúnaigh tríú tír ar gá víosa a bheith ina seilbh acu náisiúntacht tíre atá díolmhaithe ó cheanglas víosa a fháil go héasca sa chaoi gur féidir leo dul thar ar nós imeachta víosa Schengen agus cead isteach san Aontas gan víosa a fháil.

Rinne an Coimisiún measúnú ar na scéimeanna saoránachta d’infheisteoirí a oibríonn Vanuatú agus tháinig sé ar an gconclúid go mbaineann riosca méadaithe do shlándáil inmheánach na mBallstát leis na scéimeanna sin. Conclúid eile ar thángthas uirthi sa mheasúnú gurbh féidir, de bharr scéimeanna saoránachta Vanuatú d’infheisteoirí, go bhféadfadh náisiúnaigh tríú tír dul timpeall nós imeachta an Aontais maidir le víosaí gearrfhanachta agus timpeall an mheasúnaithe ar na rioscaí slándála agus imirce a bhaineann leis an nós imeachta sin.

I gcomhréir le hAirteagal 8(4) den Chomhaontú, is féidir cuid de a chur ar fionraí nó é a chur ar fionraí ina iomláine ar chúiseanna a bhaineann leis na beartais phoiblí nó chun an tslándáil náisiúnta a chosaint.

I bhfianaise an mhéid thuasluaite, ghlac an Coimisiún, an 12 Eanáir 2022, togra le haghaidh cinneadh ón gComhairle lena ndéanfaí cur i bhfeidhm an Chomhaontaithe a chur ar fionraí go páirteach. Ghlac an Chomhairle an cinneadh an 3 Márta 2022. Ba cheart an cur ar fionraí a bheith teoranta do ghnáthphasanna arna n‑eisiúint ón 25 Bealtaine 2015 ar aghaidh, dáta a tháinig méadú suntasach ar líon na n‑iarratasóirí ar éirigh leo faoi scéimeanna saoránachta Vanuatú d’infheisteoirí.

Tar éis chur ar fionraí páirteach an Chomhaontaithe le Cinneadh (AE) 2022/366 ón gComhairle, i gcomhréir le hAirteagail 8(2)(d), Airteagal 8(3) agus Airteagal 8(6) de Rialachán (AE) 2018/1806, is é conclúid an Choimisiúin gur riosca méadaithe do shlándáil inmheánach agus do bheartais phoiblí na mBallstát é saoránacht a bheith á deonú ag Vanuatú faoina scéimeanna saoránachta d’infheisteoirí agus chinn sé go raibh gá le gníomhaíocht. Ar bhonn Airteagal 8(6)(a) de Rialachán (AE) 2018/1806, glacadh Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2022/693 ón gCoimisiún maidir leis an díolúine víosa le haghaidh náisiúnaigh Vanuatú a chur ar fionraí go sealadach, a mhéid a bhaineann le daoine a bhfuil gnáthphasanna arna n‑eisiúint ag Vanuatú ón 25 Bealtaine 2015 ar aghaidh ina seilbh acu, agus is infheidhme an Rialachán Cur Chun Feidhme sin ón 4 Bealtaine 2022 go dtí an 3 Feabhra 2023.

Tar éis theacht i bhfeidhm chur ar fionraí na díolúine ón gceanglas víosa do náisiúnaigh Vanuatú an 4 Bealtaine 2022 agus i gcomhréir leis an bhfomhír dheireanach d’Airteagal 8(6)(a) de Rialachán (AE) 2018/1806, lainseáil an Coimisiún idirphlé feabhsaithe le Vanuatú chun na dálaí as ar tháinig cur ar fionraí sealadach an cheanglais víosa a leigheas.

An 12 Bealtaine 2022 reáchtáladh cruinniú tosaigh an idirphlé sin, cruinniú inar thoiligh an dá pháirtí teacht ar réiteach a mbeadh an dá pháirtí sásta leis. Mhol an Coimisiún cruinnithe teicniúla míosúla a reáchtáil chuige sin. Thoiligh Vanuatú idirghabhálaí a cheapadh agus a bheith i dteagmháil leis an gCoimisiún i dtaca leis sin, chun go leanfadh na cruinnithe dá éis sin ar aghaidh. Mar sin féin, cé gur sheol an Coimisiúin meabhrúcháin an 1 Meitheamh agus an 23 Meitheamh 2022, níor thug Vanuatú aon ainm teagmhálaí ná aon fhaisnéis don Choimisiún a leanfadh as an toiliú sin.

I Meán Fómhair 2022, fuair seirbhísí an Choimisiúin nuashonrú ó ionadaithe Vanuatú i leith stádas polaitiúil na tíre sin, mar gur lánscoireadh an Pharlaimint an 18 Lúnasa 2022 agus go bhfuil olltoghcháin le bheith ann an 13 Deireadh Fómhair 2022. Ina fhianaise sin, mhínigh ionadaithe Vanuatú nár mhór fanacht go bhfaighfí torthaí na n‑olltoghchán agus go gcuirfí an rialtas nua le chéile sula ndéanfaí aon chinneadh faoi leanúint den idirphlé leis an gCoimisiún.

Ní dhearna Vanuatú bearta chun na dálaí as ar tháinig cur ar fionraí sealadach na díolúine víosa a leigheas sa chaoi go bhfuil an riosca méadaithe do shlándáil inmheánach agus beartais phoiblí ann fós sna Ballstáit. San am céanna, measann an Coimisiún nach bhfuil Vanuatú i mbun idirphlé leis an Aontas. Dá bhrí sin, measann an Coimisiún nach mór an Comhaontú a chur ar fionraí ina iomláine.

Dá bhrí sin ba cheart Cinneadh ón gComhairle maidir le cur i bhfeidhm an Chomhaontaithe idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Vanuatú maidir leis an tarscaoileadh ar víosa ghearrfhanachta a chur ar fionraí ina iomláine a chur in ionad Chinneadh (AE) 2022/366 ón gComhairle.

2022/0327 (NLE)

Togra le haghaidh

CINNEADH ÓN gCOMHAIRLE

maidir le cur i bhfeidhm an Chomhaontaithe idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Vanuatú maidir leis an tarscaoileadh ar víosa ghearrfhanachta a chur ar fionraí ina iomláine



TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 77(2), pointe (a), i gcomhar le hAirteagal 218(9) de,