1.Réamhrá

Tá sé fíor-riachtanach idir-inoibritheacht córas faisnéise a chur chun feidhme, córais atá mar bhonn taca le réimse na saoirse, na slándála agus an cheartais, chun éifeacht agus éifeachtúlacht seiceálacha ag na teorainneacha seachtracha a threisiú chun an inimirce neamhdhleathach a chosc, chun feabhas a chur ar chur chun feidhme an chomhbheartais víosaí, agus chun cionta sceimhlitheoireachta agus cionta coiriúla eile a chosc, a bhrath agus imscrúdú a dhéanamh orthu agus chun sainaithint daoine nach eol cé hiad a éascú.

Tháinig na Rialacháin Idir-inoibritheachta i bhfeidhm an 11 Meitheamh 2019. Leagtar síos leo forálacha maidir le faireachán agus meastóireacht ón gCoimisiún agus ó Ghníomhaireacht an Aontais Eorpaigh chun Bainistiú Oibríochtúil a dhéanamh ar Chórais Mhórscála TF sa Limistéar Saoirse, Slándála agus Ceartais (eu-LISA) i dtaca le staid chur chun feidhme na hIdir-inoibritheachta.

Chuir an Coimisiún an chéad tuarascáil isteach faoi chur chun feidhme na Rialachán Idir-inoibritheachta an 21 Lúnasa 2020 agus an dara tuarascáil an 10 Samhain 2021. Cumhdaíonn an tríú tuarascáil sin an tréimhse idir foilsiú na tuarascála ar dhul chun cinn roimhe sin i mí na Samhna 2021 agus ullmhú na tuarascála seo in Iúil 2022.

Tá an tríú tuarascáil seo á foilsiú ag tráth an‑chinniúnach don tionscadal idir-inoibritheachta. Leanann an obair ar chur chun feidhme na Rialachán Idir-inoibritheachta ar fud na mBallstát, na dtíortha atá comhlachaithe le Schengen agus ghníomhaireachtaí de chuid an Aontais ar luasanna éagsúla. Tá dúshláin shonracha roimh roinnt Ballstát agus iad ag ullmhú d’ollstruchtúr TF nua do chórais faisnéise an Aontais agus dá n‑idir-inoibritheacht, dúshláin atá nasctha le moilleanna náisiúnta sa soláthar poiblí, deacrachtaí le conarthaí, agus nuair nach leor an saineolas agus na hacmhainní daonna riachtanacha atá ar fáil.

De bharr moilleanna i seachadadh an Chórais Dul Isteach/Imeachta (EES) ar an leibhéal lárnach, dheimhnigh na hAirí amlíne athbhreithnithe do na córais TF nua ag cruinniú neamhfhoirmiúil na Comhairle Ceartais agus Gnóthaí Baile an 11 Iúil 2022. De réir na hamlíne nua, cuirfear cur chun feidhme na gcóras nua uile a bhaineann le bainistiú teorainneacha seachtracha (SIS, EES agus ETIAS) i gcrích faoi dheireadh 2023, i gcomhréir leis an gcuspóir foriomlán polaitiúil, ach forbrófar na comhchodanna idir-inoibritheachta le linn 2023 agus ba cheart iad a chur i bhfeidhm de réir a chéile tráth nach déanaí ná Meitheamh 2024.

Ós rud é gur comhiarracht é an Idir-inoibritheacht, ní mór do na páirtithe leasmhara uile oibriú ar bhealach comhordaithe toisc go gcuireann moilleanna i gcuid amháin den chóras isteach ar chách. Sna míonna atá amach romhainn, leanfaidh an Coimisiún de dhlúthfhaireachán a dhéanamh ar na Ballstáit agus de thacú leo chun sprioc thábhachtach na hidir-inoibritheachta a bhaint amach laistigh den amchlár a comhaontaíodh.

2.Staid na himeartha

Tá obair ar bun chun an t‑ollstruchtúr TF nua a fhorbairt agus a chur chun feidhme do chórais faisnéise an Aontais maidir le teorainneacha, imirce agus slándáil, agus tá a n‑idir-inoibritheacht ar bun freisin. Choinnigh an Coimisiún an Chomhairle agus Parlaimint na hEorpa ar an eolas faoin dul chun cinn atá déanta trí thuairisciú bliantúil agus trí nósanna imeachta Choistí agus Ghrúpaí Saineolaithe an Choimisiúin. Ina theannta sin, d’iarr an Coimisiún go tráthrialta ar Pharlaimint na hEorpa agus ar an gComhairle freastal ar fhóraim ábhartha do mhalartú faisnéise leis na Ballstáit, mar shampla an Fóram Idir-inoibritheachta débhliantúil. Lena chois sin pléadh staid na himeartha go leanúnach ar an leibhéal teicniúil agus polaitiúil, lena n‑áirítear i gcomhlachtaí ábhartha na Comhairle amhail Meitheal na Comhairle um Malartú Faisnéise CGB (IXIM), Coreper chomh maith leis an gComhairle Ceartais agus Gnóthaí Baile.

·Córais TF agus a n‑idir-inoibritheacht

I mí na Samhna 2022, déanfar Córas Faisnéise Schengen (SIS) a athnuachan le foláirimh nua, sonraí uasghrádaithe agus feidhmiúlachtaí feabhsaithe. Cuirfidh na húrnuachtaí in SIS feabhas ar an gcóras trí chomhar a fheabhsú idir na Ballstáit, cosaint a thabhairt do na daoine is leochailí, bainistiú imirce neamhrialta a fheabhsú, an choiriúlacht a chomhrac agus cearta na saoránach a choimirciú.

Mar ullmhúchán do theacht i bhfeidhm EES i mí Bealtaine 2023, glacadh na gníomhartha cur chun feidhme agus tarmligthe uile. Táthar ag dul isteach sna céimeanna deiridh forbartha agus tástála maidir le cur chun feidhme an chórais, ar an leibhéal lárnach agus ar an leibhéal náisiúnta araon. I bhfianaise na ndúshlán a bhaineann le cur i gcrích agus seachadadh tráthúil EES ar an leibhéal lárnach, chuaigh eu-LISA agus an Coimisiún i mbun plé le hionadaithe an chuibhreannais atá ag forbairt EES chun an riosca go mbeadh moill bhreise ann a laghdú an oiread agus ab fhéidir. Chun brú ar phointí trasnaithe teorann atá gnóthach cheana féin a mhaolú, tá measúnú á dhéanamh ag an gCoimisiún ar an bhféidearthacht cead a thabhairt do na Ballstáit i gcásanna eisceachtúla cuid áirithe de chomhaid EES gan sonraí bithmhéadracha a chruthú, tar éis theacht i bhfeidhm EES.

A mhéid a bhaineann leis an gCóras Eorpach um Fhaisnéis agus Údarú Taistil (ETIAS), tá gníomhaíochtaí cur chun feidhme ar bun chun go dtiocfaidh sé i bhfeidhm faoi lár mhí na Samhna 2023. Glacadh gach gníomh cur chun feidhme agus tarmligthe is gá chun an córas a fhorbairt, sin nó baineadh amach leagan cobhsaí de na gníomhartha sin. Tá na gníomhartha eile i gcéimeanna deiridh an ghlactha. Tá feachtas cumarsáide fairsing á ullmhú chomh maith le suíomh gréasáin tiomnaithe ETIAS chun a áirithiú go gcuirfear turasóirí chuig an Eoraip ar an eolas go tráthúil agus go leormhaith faoi na ceanglais nua.

Tá dul chun cinn á dhéanamh ar fhorbairt ar an gCóras Faisnéise Eorpach um Thaifid Choiriúla maidir le náisiúnaigh tríú tír (ECRIS‑TCN) chun go dtiocfaidh sé i bhfeidhm i lár mhí na Samhna 2023 i gcomhréir leis an gcinneadh is déanaí ón gComhairle CGB. A mhéid a bhaineann leis an gCóras Faisnéise Víosaí (VIS), tá obair ar bun sa Choimisiún chun go n‑ullmhófar an reachtaíocht thánaisteach is gá chun VIS athbhreithnithe a fhorbairt, i gcomhthéacs an chreata idir-inoibritheachta níos leithne.

Tá iarrachtaí substaintiúla á ndéanamh sna Ballstáit maidir le hobair ullmhúcháin do theacht i bhfeidhm na gcomhchodanna Idir-inoibritheachta

·Reachtaíocht maidir le hIdir-inoibritheacht a chur chun feidhme

Foráiltear sna Rialacháin Idir-inoibritheachta gur cheart an reachtaíocht cur chun feidhme a ghlacadh chun gnéithe teicniúla mionsonraithe áirithe sna Rialacháin a fhorlíonadh agus a chur chun feidhme. Tá cuid de na gníomhartha sin riachtanach chun go mbeidh eu-LISA in ann tús a chur le dearadh agus forbairt na gcomhchodanna i gcomhthéacs ollstruchtúr foriomlán an chórais, go háirithe toisc gur gá sonraíochtaí teicniúla a shainmhíniú agus nósanna imeachta soláthair a ullmhú chun dul i mbun oibre le conraitheoirí. Tá gá le gníomhartha eile chun rialacha teicniúla a leagan síos chun oibríocht na n‑údarás ábhartha ar an láthair a éascú, mar shampla trí fhoirmeacha caighdeánacha a úsáid agus nósanna imeachta comhair a bhunú chun aghaidh a thabhairt ar theagmhais slándála.

Ó foilsíodh an tuarascáil deiridh ar dhul chun cinn, lean an Coimisiún de bheith ag plé sraith gníomhartha cur chun feidhme agus tarmligthe is gá chun na comhchodanna idir-inoibritheachta a fhorbairt sna coistí agus grúpaí saineolaithe ábhartha. Go dtí seo, glacadh formhór mór na ngníomhartha sin i gcomhar le Parlaimint na hEorpa agus le Comhairle an Aontais Eorpaigh mar a fhoráiltear sna nósanna imeachta is infheidhme. Ar an iomlán ghlac an Coimisiún 3 ghníomh tarmligthe agus 9 ngníomh cur chun feidhme a bhaineann leis na Rialacháin Idir-inoibritheachta maidir leis na nithe seo a leanas: nósanna imeachta teicniúla agus freagraí ón tairseach chuardaigh Eorpach (ESP) (airteagal 9.7), feidhmíocht na seirbhíse comhroinnte meaitseála sonraí bithmhéadracha (airteagal 13.5), foirmeacha is gá i gcás nasc dearg (airteagal 32.5) agus i gcás nasc bán (airteagal 33.6), cáilíocht sonraí (airteagal 37.4), nósanna imeachta comhair i gcás teagmhais slándála (airteagal 43.5), oibríocht na tairsí gréasáin (airteagal 49.6) agus réiteach teicniúil chun iarrataí rochtana ó úsáideoirí forfheidhmithe dlí a bhainistiú (airteagal 78.10). Tá trí cinn de na gníomhartha a glacadh cheana féin faoi athbhreithniú chun leasuithe a ionchorprú a eascraíonn as an Rialachán nua a bhaineann leis an gCóras Faisnéise Víosaí (VIS) agus leasuithe iarmhartacha ar an gCóras Eorpach um Fhaisnéis agus Údarú Taistil (ETIAS): na gníomhartha i ndáil le rialacha teicniúla chun naisc a chruthú idir sonraí ó chórais faisnéise éagsúla de chuid an Aontais (airteagal 28.7) agus do na próifílí úsáideora ESP (airteagal 8.2) agus an gníomh maidir leis an Lárstóras um Thuairisciú agus Staidreamh (airteagal 39.5). I mí Eanáir 2022, chuir Parlaimint na hEorpa i gcoinne an ghnímh tarmligthe maidir leis na nósanna imeachta chun na cásanna a chinneadh ina bhféadfar a mheas go bhfuil na sonraí céannachta mar an gcéanna nó go bhfuil siad cosúil lena chéile (airteagal 28.5). Rinne an Coimisiún athbhreithniú ar an ngníomh chun aghaidh a thabhairt ar ábhair imní Pharlaimint na hEorpa agus chun leasuithe a ionchorprú a eascraíonn as an Rialachán VIS nua agus leasuithe iarmhartacha ar ETIAS. Áiríodh sa phróiseas ullmhúcháin comhairliúchán cuí le Foghrúpa Idir-inoibritheachta an Ghrúpa Saineolaithe maidir le Córais Faisnéise le haghaidh Teorainneacha agus Slándála, comhairliúchán inar ghlac saineolaithe ó Pharlaimint na hEorpa páirt. Ghlac an Coimisiún an gníomh athbhreithnithe maidir le sonraí céanna nó cosúla i mí Iúil 2022.

Tá gníomh amháin fós le glacadh – an gníomh cur chun feidhme maidir leis an bhformáid uilíoch teachtaireachta (UMF) (airteagal 38.3). Tá an nós imeachta maidir le glacadh ar bun don ghníomh sin laistigh den Choimisiún tráth ullmhúcháin na tuarascála seo.