GA   GA 
 
 
 AN COIMISIÚN  
EORPACH  ARDIONADAÍ AN AONTAIS  
DO GHNÓTHAÍ  
EACHTRACHA AGUS DON  
BHEARTAS SLÁNDÁLA  
Strasbourg, 15.2.2022  
JOIN(2022) 4 final  
 
TEACHTAIREACHT CHOMHPHÁIRTEACH CHUIG PARLAIMINT NA hEORPA 
AGUS CHUIG AN gCOMHAIRLE  
Cur Chuige AE i leith Bainistiú Spástráchta  
Rannchuidiú de chuid an Aontais chun aghaidh a thabhairt ar dhúshlán domhanda   
 
1 
 
 1 RÉAMHRÁ  
I bhfianaise mhéid shíor -mhéadaitheach an smionagair spáis agus mar gheall ar an méadú as 
cuimse atá ag teacht ar thrácht sa spás, is i méid atá an plódú sa spás ag dul, rud atá ina bhagairt 
ar inmharthanacht agus slándáil an bhonneagair spáis agus oibríochtaí sa spás. Ní fhacthas an 
oiread réad sa spás riamh cheana agus is riosca réadúil, dáiríre é seo a théann i bhfeidhm ar 
ghnát h-oibrío chtaí ar fithis gach aon lá, riosca  lena gcruthaítear bagairt dhíreach ó thaobh 
sábháilteachta agus slándála de le haghaidh trácht ar fithis agus inbhuanaitheacht sa spás.  
Tá uair na cinniúna buailte linn: mura n-éiríonn linn teacht ar bhealaí chun an spá strácht a 
bhainistiú, cuirfidh ar ngníomhaíochtaí reatha agus roimhe seo sábháilteacht, slándáil agus 
inbhuanaitheacht an chianspáis i mbaol agus, mar thoradh air sin, cuirfear i mbaol ár gcumas 
brath ar an spás feasta mar chumasóir i leith príom h-sheirbhí sí a théann chun tairbhe don duine.  
Tá imeachtaí gar -ghaobhardaíochta i nDomhanfhithis Íseal (LEO) ag éirí níos coitianta de réir 
mar a thagann méadú ar líon na satailítí mar gheall ar iomadú na meigea -bhuíonta satailítí. Tá 
méadú ag teacht ar líon na n-imeachtaí a tharla le déanaí a d’fhéadfadh torthaí tubaisteacha a 
bheith leo. Mar gheall ar an líon do -áirimh réad spáis inrianaithe agus neam h-inrianaithe atá 
ann agus i ngeall ar luas mear na n-oibríochtaí spáis, tá méadú as cuimse ar an mbaol go 
bhféadfa dh imeachtaí tarlú san am atá romhainn. Leis na hiarmhairtí féideartha is féidir nach 
mbeifear in ann fithisí áirithe a úsáid ar feadh na mblianta fada feasta; agus mar thoradh 
teagmhasach, d’fhéadfadh sé go mbainfí d’éifeacht na n-oibríochtaí sa spás nó g o 
gclisfeadh orthu . Ag féachaint dár spleáchas méadaitheach ar shonraí agus seirbhísí ón spás, 
baineann riosca straitéiseach ar d-leibhéil leis na fadhbanna deiridh a luadh, agus d’fhéadfadh 
sé cur isteach ar sheirbhísí tábhachtacha amhail seirbhísí cumarsá ide, seirbhísí cosanta sibhialta 
agus seirbhísí práinnfhreagartha. I gcás ina gcuirfí isteach ar sholáthar sonraí agus seirbhísí 
domhanda an Aontais maidir le Suí , Loingseoireacht agus Uainiú (PNT) agus Faire na Cruinne, 
nó i gcás ina mbainfí d’éifeacht a n tsoláthair sin, bheadh tionchar díreach aige sin ar fholláine 
saoránach Eorpach, agus ar an gcaoi sin chuirfí teorainn lenár saoirse gníomhaíochta.  
I gcomhthéacs ina bhfuil ag méadú ar an iomaíocht i dtimpeallacht an spáis, rannchuideoidh 
Bainistiú an Sp ástráchta (STM) le gnéithe slándála agus cosanta  an Aontais sa spás. Is 
príomhchumasóirí le haghaidh inniúlachtaí cosanta agus sibhialta iad na seirbhísí ón spás. Mar 
gheall ar an mianach straitéiseach a bhaineann leo, táthar ag déanamh cineálacha éagsúla 
bagairtí ar shócmhainní sa spás. Dá gcuirfí iste ach orthu dhéanfaí difear tromchúiseach do 
chumas an Aontais agus a Bhallstát iad féin a chosaint. Ina theannta sin, dá laghdófaí riosca na 
n-imbhuailtí le linn fithise chuirfí feabhas ar athléimneacht an bhonneagair sa spás, lena 
n-áirítear na satailítí s in a thacaíonn le feidhmeanna cosanta agus slándála. Is den r í-thábhacht 
mar sin go dtógfaí inniúlachtaí de chuid an Aontais ó thaobh Faireachas agus Rianú Spáis atá 
neamhspleách – ach idiroibritheach lenár bpríom h-chomhpháirtithe – chun tacú le STM. Dá 
ndéanfaí iarracht dhomhanda STM chuirfí freisin leis an trédhearcacht agus le cothú na muiníne 
go ginearálta, agus chuideodh sé chun míthuiscintí a sheachaint agus chun teannas a mhaolú i 
gcás imeachtaí.  
Ó tharla gur acmhainn í an timpeallacht fhithiseach a roinntear go domhanda, tá oibreoirí spáis 
ar fud an domhain idirspleách ar leibhéil éagsúla. Dá bharr sin, má táthar chun STM a bhunú ní 
mór do na gníomhaithe spásródaíochta uile iad féin a dhílsiú don togra.  
Is mór -ghníomhaí spásródaíochta idirnáisiúnta é  an tAontas Eorpach ag a bhfuil Beartas 
Eorpach Spáis agus Clár Spáis dá chuid féin, lena n-áirítear comhpháirteanna um Shuí, 
 
2 
 
 Loingseoireacht agus Uainiú (PNT) agus Faire na Cruinne. Dá bhrí sin tá leas dlisteanach ag an 
Aontas, agus tá oibleagáid air, a b heith ag rannchuidiú go gníomhach leis an díospóireacht 
dhomhanda agus seasamh ar leith a ghlacadh maidir le múnlú na ngníomhaíochtaí is gá ó thaobh 
spástrácht a bhainistiú. Cuireann an tAontas cur chuige iltaobhach chun cinn cheana chun 
a áirithiú go gcao mhnófar sábháilteacht agus inbhuanaitheacht fhadtéarmach 
gníomhaíochtaí sa chianspás, ionas go ndéanfar bagairtí agus rioscaí i leith na gcóras spáis 
uile a laghdú.  Tá an tAontas tar éis a bheith i mbun caomhnú le blianta fada ar chianspás 
sábháilte, inbhu anaithe, socair agus slán agus tá sé tiomanta i gcónaí i leith úsáid shíochánta a 
bhaint as an gcianspás.  
I sraith doiciméad beartais ardleibhéil ina n-áitítear gur mithid gníomhú, d’aithin an 
Chomhairle, an Coimisiún agus an tArdionadaí go bhfuil gá le ch ur chuige AE i leith STM chun 
dul i ngleic leis na dúshláin ilghnéitheacha dhomhanda atá roimh shábháilteacht, slándáil agus 
inbhuanaitheacht oibríochtaí sa spás1. 
In éagmais creat rialála idirnáisiúnta, tá roinnt tionscnamh poiblí agus príobháideach ann a 
fhéachann le haghaidh a thabhairt ar shábháilteacht agus slándáil oibríochtaí sa spás. Sa rás atá 
ar siúl chun timpeallacht shlán sa spás a bhunú ionas go ráthófar  an tslándáil ar domhan ní mór 
don Aontas Eorpach gníomhú anois, go mear, i gcomhar le chéile agus go daingean .  
Is é is cuspóir don Teachtaireacht Chomhpháirteach seo cur chuige coincréiteach AE i 
leith STM a leagan amach  le haghaidh úsáid shábháilte, inb huanaithe agus shlán a bhaint 
as an spás, lena gcaomhnaítear leasanna an Aontais i gcomhlíonadh iomlán inniúlachtaí 
an Aontais agus a Bhallstát faoi seach . 
 
2 AN RIACHTANAS LE hAGHAIDH CUR CHUIGE AE I LEITH STM  
I bhfianaise na heaspa norm agus caighdeán idir náisiúnta atá ann, tá an riachtanas go leanfaidh 
an tAontas air i mbun ceapadh beartais agus gníomhaíochta ó thaobh STM de ag brath ar roinnt 
ceisteanna príomhúla – ar theorainneacha an réimse beartais phoiblí seo atá ag forbairt go mear, 
ar na príom h-ghníomhaithe atá ag áitiú go ndéanfaí gníomhaíocht, agus ar conas a d’fhéadfadh 
an tAontas freagairt do na héilimh a bhaineann leis an dúshlán domhanda seo.  
2.1 An sainmhíniú ar STM  
Is é an chéad saincheist nach mór aghaidh a thabhairt uirthi an easpa comhthola at á ann  maidir 
le sainmhíniú soiléir, arna chomhaontú go hidirnáisiúnta,  i dtaobh cad is STM ann maille 
lena phríom h-chuspóirí2. Fad is nár thángthas go fóill ar shainmhíniú comhaontaithe ar an 
téarma ar an leibhéal idirnáisiúnta, i bhfianaise líon síor -mhéa daitheach na ngníomhaithe agus 
                                                 
1 Ar an 22 Feabhra 2021, ghlac an Coimisiún Plean Gníomhaíochta maidir le sineirgí idir na tionscail shibhialta, chosanta agus spáis, inar 
fógraíodh go seolfar dia n-idirphlé agus dia n-obair fhorbartha i leith tionscadal suaitheanta STM. I mBealtaine 2021 d’eisigh an Chomhair le 
Iomaíochais conclúidí maidir le ‘Spás Nua do Dhaoine’ inar cuireadh i dtábhacht ‘an tábhacht a bhaineann le cur chuige i leit h Bainistiú 
Spástráchta (STM) don Eoraip sa todhchaí a fhorbairt chomh maith le treoir -chaighdeáin dhomhanda’. Tá próiseas an Co mpáis Straitéisigh á 
phlé faoi láthair sa Chomhairle agus aithnítear ann an tábhacht a bhaineann le cur chuige AE i leith STM a fhorbairt mar rann chuidiú úsáideach 
i ndáil le cuspóirí an Chomhbheartais Eachtraigh agus Slándála de chuid an Aontais.  
2 Moladh  sainmhínithe éagsúla i roinnt fóram polaitiúil, acadúil agus idirnáisiúnta. Ag an am céanna, cuireadh leis an gcastacht a bha ineann le 
STM a shainmhíniú de réir mar a tháinig coincheapa nua chun cinn, amhail Sábháilteacht Spástráchta (STS), Comhordú Spást ráchta (STC), 
agus Bainistiú agus Comhordú Spástráchta (STCM).  
 
3 
 
 na réad sa spás, ní féidir fanacht a thuilleadh sula ndéanfar an bonneagar sa spás a chosaint agus 
sula ráthófar úsáid shábháilte agus inbhuanaithe an spáis go fadtéarmach.  
Bunaithe ar staidéar cuimsitheach ar na sainmhínithe agus na cuir chuige3 agus d’fhonn dul 
chun cinn a dhéanamh ar leibhéal an Aontais, sa Teachtaireacht seo sainmhínítear STM mar 
an  modh  agus na rialacha maidir leis an gcianspás a rochtain, oibríochtaí a sheoladh ann, 
agus filleadh uaidh ar bh onn sábháilte, inbhuanaithe agus slán.  
Baineann STM leis na heilimintí seo a leanas:  
a) gníomhaíochtaí Fheasacht Staide an Spáis (SSA), lena n-áirítear Faireachas agus 
Rianú Spáis (SST); agus  
b) maolú agus feabhsú smionagair fithisigh;  
c) fithisí sa spás agus spei ctream raidió a bhainistiú;  
d) saolré iomlán na n-oibríochtaí sa spás lena n-áirítear céim an tseolta, oibríochtaí an 
spásárthaigh le linn fithise, agus oibríochtaí deiridh ré d í-fhithise;  
e) céim at h-iontrála an spásárthaigh isteach san aerspás (idir rialáilte agus 
neamhrialáilte).  
Fanann an sainmhíniú infheidhme seo dinimiciúil  agus d’fhéadfadh a thuilleadh forbartha 
teacht air le linn na bpléití maidir le STM atá le tarlú ar leibhéal an Aontais agus idirnáisiúnta, 
ina sonrófar agus lena gcomhlánófar na gcéime anna éagsúla de na gníomhaíochtaí thuas.  
2.2 An géarghá le gníomhú  
Táthar tar éis úsáid thráchtála a bhaint as córais spáis ar feadh 50 bliain, agus anois is géire go 
mór an gá atá le cur chuige AE i leith STM.  Ina bpríomhghné de tá ceithre fhorbairt as a chéile 
in earnáil an spáis. Mar gheall ar na spreagthóirí  sin, lena n-áirítear an plódú agus réimse níos 
leithne gníomhaithe a bheith i dtimpeallacht an spáis, ní féidir déanamh gan STM agus éilítear 
freagra dom handa ó thaobh déanamh beartais de.  
Ar an gcéad dul síos, tá gnéithe eacnamaíocha an spáis ag athrú le teacht ré ‘an spáis nua’4. 
Tá laghdú seasta ag teacht ar an gcostas a bhaineann le satailítí a sheoladh isteach sa spás, go 
háirithe i ngeall ar úsáid la inseálaithe i n-athúsáidte agus forbairt micrea -lainseálaithe. Ag an 
am céanna, tá an costais a bhaineann le pálastaí a thabhairt isteach sa spás á laghdú le forbairt 
na satailítí beaga. Ar an gcúis sin mealladh caipiteal fiontair chuig an earnáil ó tharla go bhfuil 
an toradh féideartha ar infheistíocht ag fás.  
Is é is toradh do thimpeallacht eacnamaíoch athraitheach na ngníomhaíochtaí spáis go bhfuil 
méadú mór ar líon na satailítí ar fithis , go háirithe le forbairt na meigea -bhuíonta satailítí, 
mar a thugt ar orthu. Ó thosach an spásráis, rinneadh thart ar 6  000 lainseáil lenar cuireadh 
11 800 satailít ar fithis a bhfuil 4  550 díobh ag feidhmiú faoi láthair5. Meastar go ndéanfar níos 
mó ná 20  000 satailít bhreise a lainseáil sna deich mbliana amach romhainn6. Cuireann an líon 
                                                 
3 Treoirthionscadal maidir le Bainistiú Spástráchta – Tábhacht an Bhainistithe Spástráchta (STM) ag dul i méid  
4 Sainmhíniú ar an Spás Nua: cuideachtaí príobháideacha, FBManna agus gnólachtaí n uathionscanta a fhorbraíonn teicneolaíochtaí agus 
feidhmeanna spáis nua  
5 Foinse: Eurospace. Lainseáladh níos mó ná 470 spásárthach gach bliain in 2017, 2018 agus 2019, cé nár lainseáladh ach 110 spá sárthach ar 
an meán in aghaidh na bliana idir 2000 agus 2 013 
6 Liosta táscach: Space X Starlink, Amazon Kuiper, an rath a bhí ar One Web, Boeing V -band, Iceye, Kepler, Telesat LEO, Spire, Theia, etc.  
 
4 
 
 méadaitheach satailítí seo le castacht na n-oibríochtaí sa spás agus fágann sé nach féidir 
spásárthach a oibriú go sábháilte gan aird a thabhairt ar spásárthaigh eile.  
Ar an dara dul síos, mar thoradh ar an ardú ar líon na satailítí agus  ar mhéadú na gníomhaíochta 
spástráchta cuirtear le méid an smionagair a ghintear agus leis an riosca imbhuailtí  (féach 
Tábla  1). Inniu cheana, tá thart ar 128  milliún píosa smionagair is lú ná 1  cm ar fithis timpeall 
an Domhain, agus thart ar 900  000 píos a de mhéideanna idir 1  cm agus 10  cm. Seasann an 
cuntas reatha ar smionagar mór (arna shainmhíniú mar phíosa 10  cm nó níos mó) ag 34  0007. 
 
Tábla 1: Imeachtaí = riosca nó ar d-riosca imbhuailte idir dhá spásréad arna bhrath ag SST an Aontais.  
Ar an tríú du l síos, tá méadú ar an iomaíocht sa spás le himeacht aimsire, rud atá ina bhagairt 
ar shlándáil agus athléimneacht  shócmhainní spáis an Aontais agus na mBallstát agus lena 
gcuirtear chun suntais an gá práinneach atá le hidirphlé idirnáisiúnta chun go ndéan faidh 
gníomhaithe stáit agus neamhstáit noirm iompraíochta freagraí sa chianspás a chomhaontú agus 
a chur chun feidhme. Maidir le LEO go háirithe, an limistéar cianspáis timpeall an Domhain a 
chuimsíonn gach fithis is ísle ná 2  000 km agus atá ina limistéa r baile don Stáisiúin Spáis 
Idirnáisiúnta agus do na mílte satailítí eile, tá limistéar guaiseach á dhéanamh de mar thoradh 
ar smionagar spáis agus spásárthaigh do -oibrithe atá ar fithis ar luasanna a n-ard. Le linn 
cascáide méadaíonn gach imbhualadh an dóc húlacht go dtarlóidh tuilleadh imbhuailtí agus le 
himeacht aimsire is mó is dócha go bhfuil cascáid ina riosca dáiríre d’inoibritheacht LEO. 8 
Ar an gceathrú dul síos, cé go bhfuil na trí cinn d’fhorbairtí idirnasctha seo ar dul ar aghaidh, 
níl ann faoi lá thair ach ‘rialacha bóthair’ domhanda a n-teoranta maidir le hiompar sa 
chianspás . D’ainneoin torthaí suntasacha a bheith bainte amach ar leibhéal na Náisiún 
                                                 
7 Foinse: GES  
8 Cascáid ina ngineann gach imbhualadh smionagair spáis.  

 
5 
 
 Aontaithe (NA)9, tá constaicí suntasacha taidhleoireachta agus polaitiúla roimh chur chuige 
cuimsitheach a fhorbairt ar an leibhéal idirnáisiúnta, rud a chuireann leis an bpráinn chun 
gníomhú.  
I bhfianaise na bhforbairtí sin, tá géarghá ann go ngníomhóidh an tAontas Eorpach agus 
go bhforbróidh sé cur chuige AE i leith STM.  
2.3 Ag gá le gníomhú i gcomhar le chéile  
De bhrí gur leis an Domhan an spás agus  nach bhfuil sé faoi réir teorainneacha náisiúnta , 
tá teorainn le cumas tíre amháin oibleagáidí dlíthiúla a fhorchur ar thír eile, fiú i gcás ina 
dtabharfadh náisiúin mhóra spásródaíochta aghaidh ar  dhúshlán STM trí threoirlínte náisiúnta 
a ghlacadh, amhail SAM a ghlac Space Policy Directive  3 in 201810.  
Más mian le Ballstáit agus leis an Aontas a sócmhainní sa spás a chosaint, is den ríthábhacht 
oibriú ar chur chuige comhchoiteann ina mbeidh na páir tithe leasmhara AE uile rannpháirteach. 
Cuirfidh sé sin le hathléimneacht an Aontais trí spleáchais theicneolaíocha a sheachaint, 
áiritheoidh sé neamhspleáchas straitéiseach trí inniúlachtaí an Aontais a fhorbairt, agus ráthóidh 
sé comhar idir comhpháirtit he, go háirithe trí ualaí a roinnt.  
Tá an tAontas i riocht maith chun gníomhú, ó tharla gur féidir leis riachtanais a 
shainaithint, ceanglais a bhailiú le chéile, tuairimí páirtithe leasmhara a chomhtháthú, an 
teicneolaíocht a ghiaráil agus rannpháirtíocht  sheachtrach a chomhordú.  Beidh cur 
chuige AE i leith STM ag tógáil ar cheithre bhealach  a forbraíodh go comhthreomhar 1) 
tionchair agus ceanglais STM i leith an Aontais a mheasúnú, 2) inniúlachtaí oibríochtúla an 
Aontais a fheabhsú chun tacú le STM, 3) gn éithe rialála STM a chothú agus 4) cur chuige AE 
i leith STM a chur chun cinn ar an leibhéal idirnáisiúnta.  
 
3 TIONCHAIR AGUS CEANGLAIS STM I LEITH AN AONTAIS A 
MHEASÚNÚ  
Teastaíonn ón Aontas tuiscint shoiléir ar na ceanglais agus ar an tionchar féideartha a 
bhaineann le forbairtí  STM  ar pháirtithe leasmhara éagsúla Eorpacha. Seachas a bheith in 
ann riachtanais a bhailiú le chéile agus ceanglais a leagan síos, baineann sé sin le páirtithe 
leasmhara éagsúla thar na pobail shibhialta agus mhíleata a shlógadh ag us cóineasú a áirithiú 
ar leibhéal comhchoiteann.  
Bunóidh an Coimisiún agus an tArdionadaí, laistigh dá n-inniúlachtaí féin, próiseas 
comhairliúcháin agus idirphlé le páirtithe leasmhara ábhartha uile an Aontais chun 
measúnú a dhéanamh ar na riachtanais agus na tionchair a bhaineann le STM ar réimsí éagsúla 
beartais an Aontais. Mar shampla, i réimse an iompair, go háirithe an Eitlíocht inar gá 
comhsheasmhacht a áirithiú idir bainistiú spástráchta agus bainistiú ae rthráchta, chun 
sábháilteacht, slándáil agus feidhmíocht inbhuanaithe na heitlíochta a áirithiú go sonrach, mar 
gheall ar an méadú ar thrácht ag dul isteach sa spás agus ag teacht amach as, agus ó smionagar 
neamhrialaithe ag teacht isteach san aerspás athu air. Mar thoradh air sin, ba cheart comhar a 
chothú idir na gníomhaithe agus na údaráis éagsúla. Chuige sin, bunófar sásra 
comhairliúcháin cuimsitheach agus trédhearcach  chun seasaimh na bpáirtithe leasmhara atá 
                                                 
9 In 2018, d’fhorbair COPUOS 21  treoirlíne maidir le hinbhuanaitheacht fhadtéarma na ngníomhaíochtaí sa chianspás.  
10 https://trumpwhitehouse.archives.gov/presidential -actions/space -policy -directive -3-national -space -traffic -managemen t-policy/  
 
6 
 
 i gceist a bhailiú, lena n-áirítear tionscal  spáis an Aontais. Trí idirphlé rialta maidir le STM 
tabharfar aghaidh, inter alia, ar riachtanais shonracha an éiceachórais Eorpaigh.  
Cé go ndearbhófar an prionsabal go mbeidh STM sibhialtach faoi rialú sibhialtach, ba cheart 
do chur chuige an Aontais i leith STM riachtanais shonracha na cosanta agus na slándála a 
chur san áireamh freisin  mar dhlúthchuid de chultúr comhchoiteann straitéiseach le haghaidh 
réimse an spáis . Maidir leis na riachtanais agus srianta cosanta le haghaidh STM, d’fhéadfadh 
baint a bheith acu le satailítí míleata, pálastaí míleata nó satailítí agus seirbhísí sibhialtacha a 
oibriú, ag a mbeidh úsáideoirí míleata, amhail Sheirbhís Phoiblí Rialáilte (PRS) Galileo. 
D’fhéadfadh riachtanais a bheith ag an lucht míleata freisin a bhaineann le réimsí sonraí 
oibríochta amhail misin agus oibríochtaí faoin gComhbheartas Slándála agus Cosanta.  
Is iad an Coimisiún agus an tArdionadaí a bhaileoidh na riachtanais shibhialta agus mhíleata 
agus déanfaidh siad anailís ar thionchar STM thar réimsí éagsú la beartais an Aontais, agus 
tabharfaidh an  Ghníomhaireacht Eorpach um Chosaint (GES) tacaíocht dóibh ó thaobh na 
riachtanais shonracha mhíleata atá i gceist a chomhdhlúthú agus ó thaobh gníomhú mar 
chomhéadan míleata le haghaidh STM.  
Gníomhaíocht 1:  
Faoi lár 2022, bunóidh an Coimisiún agus an tArdionadaí sásra comhairliúcháin le páirtithe 
leasmhara ábhartha uile an Aontais. Faoi thús 2023 baileoidh sé sin le chéile na ceanglais 
shibhialta agus mhíleata i dtreo chur chuige AE i leith STM agus coinneoidh sé idirphlé rialta 
ar bun maidir le forbairtí a bhaineann le STM lena gcumhdaítear riachtanais shibhialta agus 
mhíleata araon. Mar chuid den sásra sin, oibreoidh GEC leis na Ballstáit chun riachtanais 
mhíleata a chomhdhlúthú . 
 
4 INNIÚLACHTAÍ OIBRIOC HTÚLA AN AON TAIS A FHEABHSÚ CHUN  
TACÚ LE STM  
Chun gníomhaíochta STM a dhéanamh is gá a bheith in ann spástrácht a bhreathnú go 
leanúnach. Is é Faireachas agus Rianú Spáis (SST) an Aontais an colún oibríochtúil  le 
haghaidh chur chuige AE i leith STM. Soláthraíonn Cuibh reannas SST an Aontais11 sonraí, 
faisnéis agus seirbhísí a bhaineann le faireachas agus rianú réad spáis atá ar fithis timpeall na 
Cruinne. Cuirfear Comhpháirtíocht SST an Aontais ina ionad i gcomhréir leis an Rialachán lena 
mbunaítear Clár Spáis an Aontais  (‘Rialachán an Spáis’)12. Cuimseoidh an Chomhpháirtíocht 
nua sin níos mó Ballstát atá toilteanach dul isteach inti agus soláthróidh sí seirbhísí breise le 
haghaidh úsáideoirí idirnáisiúnta agus Eorpacha13. 
                                                 
11 Is é Cuibhrea nnas SST an Aontais a bunaíodh le Cinneadh  541/2014/AE an t-eintiteas a dhéanann seirbhísí SST an Aontais a sheachadadh. 
Tá seacht mBallstát ann, mar atá, an Fhrainc, an Ghearmáin, an Iodáil, an Pholainn, an Phortaingéil, an Rómáin agus an Spáinn . 
12 Rialac hán (AE)  2021/696 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 28  Aibreán 2021 lena mbunaítear Clár Spáis an Aontais agus 
Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um an gClár Spáis agus lena n-aisghairtear Rialacháin (AE) Uimh.  912/2010, (AE) Uimh.  1285/2013 
agus (AE) Uimh.  377/2014 agus  Cinneadh Uimh.  541/2014/AE (IO  L 170, 12.5.2021, lch.  69–148. 
13 Soláthraíonn Ria lachán an Spáis buiséad EUR  200 milliún le haghaidh SST.  
 
7 
 
 4.1 I dtreo Faireachas agus Rianú Réad Spáis de chuid a n Aontais atá 
uathrialach  
Tá an obair a rinne Cuibhreannas SST an Aontais ó 2014 tar éis an bealach a réiteach chun 
forbairt a dhéanamh ar chosaint éifeachtach agus iontaofa a thabhairt do shócmhainní spáis 
an Aontais, go háirithe satailítí de chuid Chlár Spáis an Aontais Eorpaigh, a Bhallstát 
agus oibreoirí spáis eile atá tar éis clárú leis an tseirbhís.  
Inniu, soláthraíonn SST an Aontais seirbhísí seachanta imbhuailtí14 do níos mó ná 260 satailít 
atá suite i nDomhanfhithis Íseal, i nDomhanfhithis Mheánach agus i bhFithis Gheochobhsaí trí 
shócmhainní sibhialta agus míleata na mBallstát a bhfanann faoi rialú an Aontais agus a 
Bhallstát dá bhf oráiltear i Rialacháin an Spáis. Mar chuid de chomhpháirt Fheasacht Staide an 
Spáis de Chlár Spáis an Aontais, is é SST an Aontais an phríom h-inniúlacht oibríochtúil  le 
haghaidh STM AE sa todhchaí. Tacaíonn sé freisin le beartais eile de chuid an Aontais a éilíonn 
cinnteoireacht uathrialach15.  
Chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin STM, ní mór don Aontas a chuid inniúlachtaí SST a 
fhorbairt a thuilleadh go dtí leibhéal leordhóthanach neamhspleáchais, agus an obair leanúnach 
a dhéanann na Ballstáit á cur san  áireamh, lena n-áirítear i gcreat an Chiste Eorpaigh Cosanta 
(EDF). Éilítear leis sin:  
- Feabhas a chur ar fheidhmíocht sheirbhísí SST an Aontais agus seirbhísí breise SST a 
fhorbairt – Is gá feidhmíocht na n-inniúlachtaí oibríochtúla a threisiú chun dúshlá in 
oibríochtúla STM sa todhchaí a bharraíocht; is gá seirbhísí nua a fhorbairt chun an 
tAontas a ullmhú i gcomhar dhúshláin oibríochtúla STM; agus  
- Teicneolaíochtaí nua a úsáid – Cuirtear teicneolaíochtaí nua i bhfeidhm cheana inniu; 
ní mór treisiú lena n-úsáid, áfach, in oirchill na ndúshlán nua a eascraíonn as STM.  
- Rannpháirtíocht éiceachóras tionsclaíoch an Aontais –rannchuidíonn earnáil 
thionsclaíoch an Aontais cheana le SST an Aontais; d’fhéadfaí a n-acmhainneacht a 
ghiaráil a thuilleadh, áfach, maidir le FBManna agus cuideachtaí nuathionscanta, ag 
tógáil ar na seirbhísí poiblí arna seachadadh ag SST an Aontais.  
4.2 Seirbhísí SST an Aontais a fheabhsú agus a leathnú  
Soláthraíonn SST an Aontais seirbhísí atá bunaithe go príomha ar chatalóg réad spáis na Stát  
Aontaithe (SAM), lena gcomhlánaítear an chatalóg sin níos mó agus níos mó lena sonraí agus 
catalóga náisiúnta féin. Is é an breisluach AE is mó a bhaineann le SST an Aontais go 
soláthraítear leis tasc idirmheánach i gcás imeachtaí ar d-spéise, mar shampla sonraí níos 
cothroime le dáta agus níos beaichte a tháirgeadh trí thascanna a thabhairt do shócmhainní SST 
an Aontais agus trí shonraí a phróiseáil.  
Go dtí seo, tá sonraí á soláthar ag SAM maidir le réada spáis is mó ná 10  cm agus leanann siad 
orthu ag fea bhsú a gcatalóige. Chun a athléimneacht a mhéadú trí éagsúlacht foinsí, chun a 
uathriail straitéiseach a áirithiú agus chun tacú le comhar idir comhpháirtithe, go háirithe trí 
                                                 
14 Le hAirteagal  55 1) a) de Rialachán an Spáis déantar an tseirbhís Seachanta Imbhuailtí a  sholáthraíonn SST AE a shainmhíniú mar a leanas: 
measúnú ar riosca an imbhuailte idir spásárthaigh nó idir spásárthaigh agus smionagar spáis agus foláirimh a d’fhéadfaí a tha bhairt maidir le 
seachaint imbhuailte le linn chéimeanna na lainseála, na luathfh ithise, an ardaithe fithise, oibríochtaí le linn fithise agus céimeanna diúscartha 
de mhisin spásárthach.  
15 Mar shampla, cosaint shibhialta i gcás at h-iontráil chontúirteach réad spáis, agus CBES/CBSC mar a mheabhraítear sa Chompás Straitéiseach  
 
8 
 
 ualaí a roinnt,  is gá don Aontas cur le feidhmíocht a chuid inniúlachtaí oibríoc htúla SST.  
Chuige sin, is gá dó an méid seo a leanas a áirithiú:  
 go dtéann Comhpháirtíocht SST an Aontais i mbun na ngníomhaíochtaí is gá chun a 
bheith in ann gach réad  10 cm agus níos mó a bhrath.  
D’fhéadfaí a áireamh ar na gníomhaíochtaí le haghaidh sócm hainní nua a fhorbairt , 
mar shampla, braiteoirí spá s-bhunaithe a fhorbairt i gcomhthéacs an Chláir um Nascacht 
Shlán, agus córais radair agus teileascóip níos feidhmiúla. Ní mór d’fhorbairt 
teicneolaíochtaí agus braiteoirí nua an úsáid is fearr is féidir a  bhaint as sineirgí sibhialta 
agus cosanta.  
 tá rochtain ag Comhpháirtíocht SST an Aontais ar níos mó sócmhainní SST atá suite 
taobh amuigh de mhór -roinn na hEorpa.  
Baineann an inniúlacht chun réada spáis a bhreathnú go héifeachtach go díreach le suí 
geog rafach na sócmhainní (radair, teileascóip agus léasair). Go dtí seo, tá sócmhainní 
AE suite den chuid is mó i mór -roinn na hEorpa.  A mhéid is féidir, ba cheart 
cumhdach na spéire a fheabhsú trí shócmhainní atá faoi rialú an Aontais agus atá 
suite taobh amu igh de mhór -roinn na hEorpa.  
Thairis sin, tá méadú tapa ar líon na satailítí atá á lainseáil agus ar dhlús na lainseálacha, rud a 
mhéadaíonn go huathoibríoch líon na bhfoláireamh a bhaineann le seachaint imbhuailtí agus 
ath-iontrálacha. Soláthraíonn Cuibhr eannas SST an Aontais trí sheirbhís: Seachaint Imbhuailtí, 
rud a thacaíonn le hoibreoirí spásárthach chun cónaisc dá gcuid satailítí a bhainistiú le linn 
oibríochtaí gnácha agus speisialta, chomh maith le hAnailísiú At h-Iontrála agus Anailísiú 
Bloghraithe.  Tugtar isteach dhá sheirbhís bhreise le Rialachán an Spáis: Maolú agus Feabhsú16.  
Beidh gá leis na seirbhísí breise nua sin agus éabhlóid chun feidhmiúlacht na seirbhísí atá ann 
faoi láthair a uasghrádú chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin nua sa spás, a mhail meigea -
bhuíonta satailítí. Agus í ag tógáil ar an obair atá déanta cheana ag Cuibhreannas SST an 
Aontais, ba cheart do Chomhpháirtíocht SST an Aontais a bheidh ann na seirbhísí breise a 
bhaineann le chur chuige AE i leith STM a fhorbairt. D’fhéadfadh  na seirbhísí sin fónamh chun 
tacú le hoibríochtaí maolaithe, agus chun oibríochtaí feabhsaithe agus oibríochtaí 
seirbhísithe le linn fithise a chomhlánú , trí mhéadú a chur ar shábháilteacht oibríochtaí 
criticiúla, trí ardáin a fhorbairt le haghaidh cumars áide agus comhordú oibreoirí satailíte atá 
cláraithe mar úsáideoirí SST an Aontais, agus trí thacaíocht teagmhasachta agus aimhrialtachta 
le linn fithise a sholáthar etc.  
4.3 Teicneolaíochtaí nua a fhorbairt chun dul i ngleic le ceanglais STM  
Ba cheart dlús a chur le forbairt seirbhísí uathoibríocha seachanta imbhuailtí agus le 
húsáid na hintleachta saorga agus na teicneolaíochta candaim  chun déileáil leis an líon 
méadaithe réad spáis agus úsáideoirí SST an Aontais. Ina theannta sin, leis an mborradh a 
bheidh f aoin líon oibreoirí go ginearálta beidh ar an Aontas a áirithiú go dtiocfaidh laghdú ar 
an ráta bréag -rabhaidh (líon na bhfoláireamh bréagach imbhuailte) chun aird a thabhairt ar na 
cónaisc is mó a chruthaíonn fadhbanna. Tabharfaidh an tAontas aghaidh ar n a dúshláin 
theicneolaíocha sin trí ghníomhaíochtaí taighde agus forbartha atá barr -riachtanach chun 
cáilíocht na seirbhísí SST a sholáthraítear a chothú.  
                                                 
16 Féachann  maolú smionagair spáis le giniúint smionagair spáis san am atá le teacht a laghdú agus féachann feabhsú smionagair le modhann a 
a fhorbairt chun an smionagar spáis atá ann cheana a bhainistiú.  
 
9 
 
 Éileoidh sé sin deiseanna cistithe atá ar fáil ar leibhéal an Choimisiúin agus na mBallstát 
a shlógad h, lena n-áirítear  cistiú sineirgí nó cistí Aontais agus náisiúnta a chumasc. D’fhéadfaí 
é sin a chomhlánú le cistí ó nGníomhaireacht Eorpach Spáis (GES) mar thacaíocht le beartas 
an Aontais, ar choinníoll go gcosnaítear leasanna slándála an Aontais agus a  mBallstát.  
Anuas air sin, is gá sineirgí a áirithiú idir gníomhaíochtaí taighde arna dtacú le Fís Eorpach17 
agus gníomhaíochtaí faoin gClár Eorpach Forbartha Tionscal i réimse na Cosanta (EDIDP) 
agus faoin gCiste Eorpach Cosanta (EDF) . 
4.4 Buntáiste a bhaint as éiceachóras tionsclaíoch an Aontais  
Tá baint dhíreach ag tionscal an Aontais le forbairt na n-inniúlachtaí oibríochtúla SST atá ann 
faoi láthair: Tá cuideachtaí ón Aontas rannpháirteach i nglaonna ar thairiscintí a fhoilsíonn baill 
Chuibhreannas SST an  Aontais. Mar thoradh air sin, déantar suas le 75 % de na cistí a 
sholáthraíonn an tAontas do Chuibhreannas SST an Aontais a ligean ar fochonradh do 
thionscal an Aontais 18. Tá sé sin tar éis éiceachóras tionsclaíoch Eorpach a chruthú cheana 
timpeall SST ar  cheart dó a bheith in ann rannchuidiú le cur chuige AE i leith STM.   
Is gá a áirithiú go mbaintear tairbhe as an acmhainneacht uile a thairgeann tionscal an 
Aontais, lena n-áirítear Spás Nua, agus é sin ag tógail ar na seirbhísí poiblí arna 
seachadadh ag SST an Aontais . D’fhéadfadh Sonraí SST a bheith ina shár -dheis do thionscal 
an Aontais. Le Rialachán an Spáis foráiltear go bhforbrófar catalóg SST an Aontais19 faoi 
dheireadh 2024 ag úsáid braiteoirí SST an Aontais.  Bunófar an chatalóg sin20 ar an obair a 
rinneadh le blianta beag anuas nuair a bunaíodh ardán roinnte sonraí SST an Aontais (bunachar 
sonraí SST an Aontais21). Mar thoradh ar fhorbairt inniúlachtaí oibríochtúla feabhsaithe SST 
agus ar fhorbairt sócmhainní breise suite taobh amuigh de mhór -roinn na  hEorpa, cuirfear 
tuilleadh feabhais ar cháilíocht chatalóg an Aontais amach anseo. Cuirfear roinnt sraitheanna 
den chatalóg sin agus den ardán roinnte sonraí ar fáil do chuideachtaí ón Aontas le haghaidh 
gníomhaíochtaí taighde a bhaineann le seirbhísí STM  breisluacha díorthaithe san Eoraip agus 
ar an leibhéal idirnáisiúnta.  
Ina theannta sin, is gá an t-idirphlé le tionscal an Aontais a bhaineann le SST a threisiú. Is é is 
aidhm dó an úsáid is fearr a bhaint as inniúlachtaí  agus nuálaíocht  an Aontais i ré imse 
SST. Ba cheart é sin a dhéanamh trí ghníomhaíochtaí arna dtionscnamh ag Comhpháirtíocht 
SST an Aontais chun tairbhí acmhainneacht nuálaíochta thionscal an Aontais a bhaint. 
D’fhéadfaí a áireamh ar na bearta sonracha, mar shampla, Laethanta Tionscail  rialta nuair a 
bheadh deis ag cuideachtaí teicneolaíochtaí agus inniúlachtaí nua a chur i láthair, nó amhail 
laistigh de chreat thionscnamh CASSINI ,22 haiceatóin thiomnaithe le haghaidh FBManna agus 
cuideachtaí tionscanta, glaonna, deontais, duaiseanna, etc.   
                                                 
17 Sa doiciméad seo tagraíonn an téarma ‘Fís Eorpach’ don Chlár sonrach lena gcuirtear chun feidhme Fís Eorpach agus don Institiúid Eorpach 
um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht; bíonn gníomhaíochtaí a dhéantar fúthu dírithe go heisiach ar fheidhmeanna sibhialtacha amh áin. 
18 Glacann na heintitis rannpháirteacha de chuid Ch uibhreannas SST an Aontais féin fuílleach  25 % na gcistí.  
19 Taifead comhsheasmhach agus stair de shonraí inrianaithe (e.g. Faisnéis faoin réad, sonraí tomhais, sonraí fithise, éiginntea cht) arna 
gcoinneáil ar bun ag córas uathúil.  
20 Ba cheart go mbeadh Cat alóg SST AE ar fáil faoi dheireadh 2024.  
21 Is é bunachar sonraí SST an Aontais an t-ardán le haghaidh sonraí a roinnt, a stóráil agus a scaipeadh laistigh de SST an Aontais (e.g. faisnéis 
faoi réad, sonraí tomhais, sonraí fithise, iarrataí a dháileadh, catalóga náisiúnta agus SST an Aontais) agus nasctar é le hIonaid Oibríochtaí na 
mBallstát.  
22 https://ec. europa.eu/defence -industry -space/eu -space -policy/space -researc h-and-innovation/cassini -space -entrepreneurship -initiative_en   
 
10 
 
 Le linn dóibh nuálaíocht a spreagadh, cothóidh na bearta sin Comhpháirtíocht SST an Aontais 
leis na forbairtí teicneolaíochta is déanaí.  
Gníomhaíocht 2:  Déanfaidh an Coimisiún, le tacaíocht Chomhpháirtíocht SST an Aontais, na 
nithe seo a leanas  
a) feabhas a chur ar fheidhmíocht seirbhísí atá ann faoi láthair:  
- faoi lár 2023 (céim ullmhúcháin) mionfhorbairt a dhéanamh ar anailís ailtireachta i gcomhair 
riachtanais STM sa todhchaí lena n-áirítear na hacmhainní is gá a shainaithint le haghaidh córas 
SST an Aontais níos éifeachtaí agus níos feidhmiúla a bheadh in ann gach réad is mó ná 10  cm 
a bhrath; agus  
- faoi 2025 (céim cur chun feidhme), tús a chur le himlonnú seirbhísí breise.  
b) seirbhísí nua a fhorbairt:  
- faoi lár 2023, seirbhísí nua a mholadh chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin a bheidh ag teacht 
chun cinn as STM;  
- faoi 2025, bailíochtú a dhéanamh ar na seirbhísí nua a bheidh oibríochtúil.  
c) teicneolaíocht a chothú:  
- faoi dheireadh 2023, idirchaidreamh a dhéanamh le tionscal an Aontais ch un fóram sonrach a 
bhunú maidir le cro s-toirchiú teicneolaíochta agus nuálaíochta;  
- faoi dheireadh 2023, plean mionsonraithe taighde a ullmhú ina ndíreofar ar theicneolaíochtaí 
nua; agus  
- faoi dheireadh 2025, a phróiseas cur chun feidhme a mheasúnú.  
Gníomhaíocht 3:  Tionscnóidh an Coimisiún bearta sonracha laistigh de chreat CASSINI chun 
teacht i dtír go hiomlán ar acmhainneacht nuálaíochta cuideachtaí nua -thionscanta.  
Gníomhaíocht 4:  Tabharfaidh an Coimisiún, i gcomhar le Comhpháirtíocht SST an Aontais, 
rochtain do thionscal an Aontais ar na nithe seo a leanas:  
- faoi 2023, codanna den ardán roinnte sonraí; agus  
- faoi 2025, codanna de chatalóg SST an Aontais sa todhchaí.  
 
5 GNÉITHE RIALÁLA STM A CHOTHÚ  
Tugann cur chuige AE i leith STM aghaidh freisin ar ghnéithe rialála STM. Áireofar ann bearta 
neam h-cheangailteacha (caighdeáin agus treoirlínte) agus, mar aon leis sin, oibleagáidí 
ceangailteacha (reachtaíocht) ar leibhéal an Aontais . 
 
11 
 
 5.1 Faireachán a dhéanamh ar fhorbairt chaighdeáin agus threoirlínte STM  
Is iomaí sin tairbhe a bhaineann le caighdeáin  do thionscal na hEorpa23. Tá sé d’aidhm ag 
caighdeáin STM arna bhforbairt ag páirtithe leasmhara an spáis idir -inoibritheacht agus 
sábháil teacht a áirithiú, costas a laghdú agus inlíochtaí sa spás a éascú. Cuidíonn caighdeáin le 
monaróirí costas a laghdú, teacht roimh cheanglais theicniúla agus táirgiúlacht, nuálaíocht agus 
éifeachtacht a mhéadú.  
Tá earnáil an spáis a n-teicniúil agus éilíon n sí go n-úsáidtear caighdeáin ag gach céim den 
luachshlabhra. Glacann comhlachtaí caighdeánaithe náisiúnta, Eorpacha agus idirnáisiúnta 
caighdeáin spáis. Bíonn ról tábhachtach ag gníomhaireachtaí teicniúla NA maidir le caighdeáin 
earnálacha dhomhanda a bh unú. Seachas na comhlachtaí traidisiúnta caighdeánaithe24, tá 
roinnt gníomhaithe sonracha in earnáil an spáis25. Forbraítear treoirlínte a bhaineann leis an 
spás laistigh de chreat NA freisin , arb é ‘treoirlínte NA maidir le hInbhuanaitheacht 
Fhadtéarmach’ an sampla is déanaí díobh.26 Bíonn tionchar díreach ag caighdeáin agus 
treoirlínte STM ar úsáid shábháilte agus inbhuanaithe an chianspáis.  
Ba cheart don Aontas cur chuige coiteann AE a chothú i leith caighdeán ó tharla go mbíonn 
tionchar dáiríre acu ar mh únlú chóras domhanda STM a bheidh ann sa todhchaí. I 
ndlúthchomhar leis na Ballstáit, bunófar fóram sonrach  a fhéachann le chur chuige AE 
iomlánaíoch i leith STM a áirithiú sna fóraim idirnáisiúnta caighdeánaithe a bhíonn ag déileáil 
le STM. Beidh deis ag gníomhaithe eile an Aontais uile a bheith rannpháirteach, amhail 
Comhpháirtíocht SST an Aontais, tionscal an Aontais, etc.  
5.2 Caighdeáin agus treoirlínte STM a fhorbairt agus a chur chun cinn  
Ba cheart don Aontas éascaíocht a dhéanamh ar chaighdeáin agus treo irlínte STM a fhorbairt a 
fhéachann le húsáid shábháilte agus inbhuanaithe an spáis a áirithiú.  
Ar an gcúis sin, ba cheart don Aontas a bheith ar thús cadhnaíochta maidir le caighdeáin 
agus treoirlínte STN a bhunú . Ba cheart don Aontas a bheith réamhghnío mhach  ó thaobh 
caighdeáin idirnáisiúnta a fhorbairt nuair is féidir agus nuair is gá, agus ó thaobh a chuid 
caighdeáin AE féin a fhorbairt nuair is iomchuí. Ina theannta sin, ba cheart don Aontas tosaíocht 
a thabhairt do na caighdeáin agus treoirlínte is m ó tionchar, agus a gcur chun feidhme a chur 
chun cinn  trí bhosca uirlisí agus trí mholtaí.  
Tá sé beartaithe ag an gCoimisiún bosca uirlisí a fhorbairt  bunaithe ar chaighdeáin agus 
treoirlínte sainaitheanta STM a d’fhéadfadh cuidiú le Ballstáit nuair a dhéa nann siad ceadúnais 
a dheonú le haghaidh soláthar seirbhísí a iarrann oibreoirí satailítí os cionn a gcríche. Tá sé 
d’aidhm aige a áirithiú go sainaithnítear agus go maolaítear rioscaí a bhaineann le spástrácht 
(cur isteach agus seachaint imbhuailtí go hái rithe). Bheadh an cur chuige ar aon dul le Bosca 
uirlisí an Aontais le haghaidh shlándáil 5G27. 
                                                 
23 Ar an 2  Feabhra  2022, ghlac an Coimisiún  Straitéis AE um Chaighdeánú: Caighdeáin dhomhanda a leagan síos chun tacú le margadh aon air 
an Aontais atá athléimneach, glas agus digiteach, COM(2022)  31 final, ina gcuirtear i dtábhacht an nasc idir caighdeánú agus cur chun cinn 
luachanna, ceannaireacht thionsclaíoch, an tírdhreach geopholaitiúil athraitheach, agus ról an Aontais mar ghníom haí iontaofa le haghaidh 
caighdeáin dhomhanda a fhorbairt.  
24 Comhlachtaí Caighdeánaithe Náisiúnta, CEN/CENELEC agus an Eagraíocht Idirnáisiúnta um Chaighdeánú  
25 Amhail Comhar Eorpach le haghaidh Caighdeáin Spáis (ECSS), an Coiste Comhairliúcháin um Chórais  agus Sonraí Spáis (CCSDS), agus 
an Coiste Comhordúcháin Idirghníomhaireachta um Smionagar Spáis (IADC).  
26 Treoirlínte maidir le hInbhuanaitheacht Fhadtéarmach Gníomhaíochtaí sa Chianspás, A/AC.105/2018/CRP.20, 27  Meitheamh  2018.  
27 Bosca uirlisí an Aontais  le haghaidh shlándáil 5G | Todhchaí dhigiteach na hEorpa a mhúnlú (europa.ie)  
 
12 
 
 Agus é ag obair go dlúth leis na Ballstáit i réimse an chaighdeánaithe, d’fhéadfadh an Coimisiún 
tacú le roghnú chaighdeáin agus treoirlínte STM a d’fhéadfaí a c hur chun cinn ar leibhéal an 
Aontais.  D’fhéadfadh na caighdeáin sin a bheith bainteach, mar shampla, le húsáid gaireas 
chun rianú satailítí a éascú, foláireamh a thabhairt faoi aon mhór -imeacht nó at h-iontráil, chomh 
maith le forbairt treoirlínte le hagha idh chásanna speisialta STM, amhail satailítí nó buíonta 
satailítí neam h-innealta.  
5.3 Caighdeáin agus treoirlínte STM a dhreasú  
Chun go gcothófar úsáid na dtreoirlínte agus na gcaighdeán a mholtar ar leibhéal an Aontais, 
cuirfear bearta dreasachta ar bun . Mar shampla, déanfaidh an tAontas na nithe seo a leanas 
a mheas:  
 lipéad ‘spás sábháilte’  a úsáid atá cosúil le coincheap an éicilipéid. D’fhéadfadh na 
cuideachtaí agus na hoibreoirí sin a bhaineann úsáid as an lipéad cur lena sciar den 
mhargadh trí ghéilleadh do chliaint atá leochaileach i leith oibríochtaí sábháilte agus 
inbhuanaithe sa spás ; 
 critéir dhámhachtana  a chur in oiriúint chun  úsáid na dtreoirlínte agus na gcaighdeán 
molta a chur chun cinn laistigh de na hionstraimí AE ábhartha (Horizon Europe, Space 
Programme Regulation, InvestEU, European Defence Fund, agus tionscnaimh spáis 
eile, etc.),  
 liosta cuideachtaí agus oibreoirí  a bhunú a chuireann treoirlínte agus caighdeáin STM 
chun feidhme.  
D’éileodh aon uirlis dhreasaithe go mbunófaí sásra chun maoirsiú a dhéanamh ar chur chun 
feidhme na dtreoirlínte agus na gcaighdeán molta . Déanfaidh an tAontas, i ndlúthchomhar 
leis na Ballstáit, machnamh ar shásra deimhniúcháin le haghaidh STM  a fhorbairt chun a 
bheith in ann bailíochtú a dhéanamh ar chur chun feidhme na dtreoirlínte agus na gcaighdeán 
molta ag na cuideachtaí.  
5.4 I dtreo oib leagáidí STM  
Sa ghearrthéarma, ba cheart oibleagáidí teoranta áirithe lena mbaineann costas teoranta 
don tionscal a bheartú. Tá oibleagáidí áirithe á bhforchur ar gach oibreoir satailítí mar gheall 
ar an méadú ollmhór ar thrácht isteach sa spás agus amach as, mar gheall ar an líon satailítí sna 
fithisí éagsúla agus mar gheall ar an ngá le giniúint smionagair de bharr imbhuailtí breise a 
sheachaint. Dá bhrí sin, ba cheart a fhorchur le togra dlíthiúil go gcláróidh na hoibreoirí satailítí 
uile a sholáthraíonn  seirbhísí laistigh den Aontas le seirbhís seachanta imbhuailtí  a thairgeann 
leibhéal feidhmíochta atá ar a laghad comhchosúil leis na seirbhísí a thairgeann SST an Aontais 
faoi láthair.  
Ina theannta sin, maidir leis na heintitis atá i gceannas ar sheirbh ísí seachanta imbhuailtí, ba 
cheart go mbeadh fáil acu ar shásraí agus teagmhálaithe cumarsáide (i.e. eolaire oibreoirí) chun 
imeachtaí cónaisc a bhainistiú in éineacht le soláthraithe seirbhísí eile chun freagairtí tráthúla 
agus inlíochtaí comhordaithe se achanta imbhuailtí a áirithiú.  
Sa mheántéarma , ba cheart cur chuige rialála níos cuimsithí i leith STM a fhorbairt, i 
gcomhairle leis an Ballstáit, chun réimsí ábhartha le haghaidh reachtaíochta a shainaithint, agus 
iomaíochas thionscal an Aontais á chaomh nú ag an am céanna, i gcomhréir le hinniúlachtaí an 
Aontais agus a Bhallstát faoi seach.  
 
13 
 
 Ghlac roinnt Ballstát reachtaíocht náisiúnta maidir le STM. Tá Ballstáit eile ag meas na 
féidearthachta go nglacfar bearta náisiúnta. I gcás ina nglactar cur chuige ilroinnte i leith an 
spáis ar leibhéal an Aontais, ní hamháin go gcuirtear cosc ar theacht chun cinn margaidh 
inmheánaigh dea -fheidhmiúil atá tábhacht d’fhorbairt earraí agus seirbhísí an Aontais a 
bhaineann le húsáid an Spáis, ach freisin is féidir leis tionchair dhiúltacha a imirt ar bheartais 
eile an Aontais amhail an aeráid, an timpeallacht agus iompar, agus go háirithe eitlíocht, áit a 
bhfuil iarrachtaí á ndéanamh chun ilroinnt aerspás na hEorpa a laghdú. Is cosúil go bhfuil gá le 
cur chuige comhleanúnach ar leibhéal an Aontais. Chuige sin, agus bunaithe ar riachtanais 
pháirtithe leasmhara a n Aontais agus ar na rialacha agus caighdeáin shainaitheanta, agus tar 
éis na Ballstáit a rannchuidiú sa phróiseas comhairliúcháin, ba cheart don Aontas togra 
reachtach a dhéanamh lena gcumhdaítear rialacha STM .  
Ba cheart go mbeadh sé d’aidhm ag an togra reachtach cothrom iomaíochta a fhorbairt ar 
leibhéal an Aontais, lena n-áiritheofaí nach ngearrfaí pionós ar na hoibreoirí is suáilcí. Ba cheart 
dó a áirithiú freisin nach mbeidh oibreoirí an Aontais thíos leis mar gheall ar shaobhadh 
iomaíochta ag oibreoi rí atá bunaithe lasmuigh den Aontas agus a bhaineann tairbhe as 
caighdeáin is lú déine, mar shampla trí chóir chomhionann a fhorchur ar oibreoirí an Aontais 
agus ar aon oibreoirí satailítí a bheartaíonn seirbhísí a sholáthar laistigh den Aontas Eorpach.  
Ó thaobh na substainte de, d’fhéadfaí an togra féideartha a theorannú go dtí ceanglais fhíor -
riachtanacha STM a bhunú, agus na ceanglais reatha ar leibhéal an Aontais le haghaidh bainistiú 
aerthráchta á gcur san áireamh. Dá bharr sin, d’fhéadfadh na heagraío chtaí caighdeánaithe 
Eorpacha na ceanglais theicniúla ábhartha le haghaidh STM a fhorbairt i bhfoirm caighdeáin 
nó treoirlínte chomhchuibhithe, rud a thabharfadh deis d’oibreoirí a chruthú go bhfuil na 
ceanglais fhíor -riachtanacha sin á gcomhlíonadh.  
 
14 
 
 Gnío mhaíocht 5:  Déanfaidh an Coimisiún agus an tArdionadaí, ag brath ar an inniúlacht AE  
atá i gceist agus i ndlúthchomhar leis na Ballstáit, na nithe seo a leanas:  
- faoi dheireadh 2023, an fóram is gá a bhunú chun a áirithiú go mbeidh faisnéis agus comhordú 
ar bun san Aontas maidir leis na caighdeáin agus treoirlínte a fhorbraítear ar an leibhéal 
idirnáisiúnta.  
Le tacaíocht ó Chomhpháirtíocht SST an Aontais, tionscal an Aontais agus GES, déanfaidh an 
fóram sin na nithe seo a leanas:  
 a) caighdeáin nua Eorpacha agus idirnáisiúnta a fhorbairt;  
 b) caighdeáin agus treoirlínte roghnaithe a chur chun cinn ar leibhéal an Aontais; agus  
 c) bosca uirlisí a chruthú chun cúnamh a thabhairt do Bhallstáit maidir le hiarrataí ceadúnaithe 
ó oibreoirí satailítí.  
Gníom haíocht 6:  Déanfaidh an Coimisiún, i ndlúthchomhar leis na Ballstáit, na nithe seo a 
leanas:  
- faoi dheireadh 2023, bearta féideartha dreasaithe a shainaithint agus sásra deimhniúcháin a 
shainaithint i dtreo caighdeáin agus treoirlínte STM a chur chun feid hme 
- faoi dheireadh 2024, sásra deimhniúcháin a bhunú agus bearta dreasachta a chur chun feidhme.  
Gníomhaíocht 7:  Déanfaidh an Coimisiún, i ndlúthchomhar leis na Ballstáit, na nithe seo a 
leanas  
- faoi dheireadh 2023, tacar tosaigh teoranta oibleagáidí a mholadh;  
- faoi lár 2024, réimsí féideartha a shainaithint le haghaidh reachtaíocht STM de chuid an 
Aontais agus  
- faoi dheireadh 2024, togra a dhéanamh le haghaidh reachtaíocht STM de chuid an Aontais.  
 
6 CUR CHUIGE AN AONTAIS I LEITH STM A CHUR CHUN CINN  AR FUD 
AN DOMHAIN  
Tá sé deo chuspóir ag cur chuige AE i leith STM rannchuidiú le hiarracht dhomhanda , ag 
cur inniúlachtaí agus uirlisí réigiúnacha atá ann faoi láthair ag obair le huaillmhian fhoriomlán 
i leith comhar domhanda. Is é sin ‘bealach seachtrac h’ chur chuige AE i leith STM, lena 
gcuirfear chur cinn go gníomhach réitigh phragmatacha agus choincréiteacha i dtreo STM atá 
níos domhanda. Chomhlíonfadh sé sin cro í-phrionsabail agus luachanna an Aontais maidir leis 
an gcianspás agus ag an am céanna cha omhnófaí a chuid leasanna taidhleoireachta, 
eacnamaíocha agus polaitiúla agus na leasanna sin de chuid a Bhallstát.  
6.1 STM iltaobhach a chur chun cinn  
Féachann chur chuige AE i leith STM le rannchuidiú le STM domhanda a bheidh á bhainistiú 
ar leibhéal idirná isiúnta. Déanann an tAontas cheana na nithe seo a leanas:  
 
15 
 
  cuireann sé chun cinn caomhnú timpeallachta spáis atá sábháilte, slán agus 
inbhuanaithe  agus úsáid shíochánta an chianspáis ar bhonn cothrom agus inghlactha 
go frithpháirteach;  
 cuireann sé i dtábha cht an tábhacht a bhaineann le trédhearcacht agus bearta 
cothaithe muiníne;  agus  
 molann sé iompar freagrach sa chianspás  laistigh de chreat na Náisiún Aontaithe.  
Ag tógáil ar na prionsabail sin, beidh cur chuige AE i leith STM i bhfabhar cur chuige 
iltaobhach i leith STM laistigh de chreat na Náisiún Aontaithe . Mar chuid de chur chuige 
AE i leith STM, féachfaidh an tAontas le plé a chothú maidir le STM i bhfóraim ábhartha NA, 
go háirithe ag an gCoiste um Úsáid Shíochánta an Chianspáis (COPUOS), ach f reisin ag an 
gComhdháil ar Dh í-Armáil agus é mar chuspóir an cheist a phlé ag Comhthionól Ginearálta na 
Náisiún Aontaithe. Maidir le comhlachtaí ábhartha NA a d’fhéadfadh tacú nó rannchuidiú le 
gníomhaíochtaí den sórt, sainaithneoidh an tAontas iad agus ra chaidh sé i gcomhairle leo. Mar 
shampla, tá an tAontas Idirnáisiúnta Teileachumarsáide bainteach cheana le bainistiú fithisí 
agus minicíochtaí a chomhdú, agus is gnách leis gníomhaíochtaí caighdeánaithe a láimhseáil i 
réimsí éagsúla. Tá an Eagraíocht Eitlí ochta Sibhialta Idirnáisiúnta bainteach freisin le 
caighdeáin a fhorbairt i réimsí ina mbíonn oibríochtaí spáis ag idirghníomhú leis an eitlíocht 
shibhialta.  
Dá nglacfadh an tAontas na Conarthaí agus Coinbhinsiúin ábhartha de chuid na Náisiún 
Aontaithe mai dir leis an spás, rud atá iarrtha agus at h-iarrtha ag Ballstáit, chuirfí le 
hinchreidteacht an Aontais maidir le húsáid inbhuanaithe an spáis, agus iompraíochtaí 
freagracha ann, a chur chun cinn, agus freisin neartófaí a sheasamh agus a dhlisteanacht ar an  
leibhéal idirnáisiúnta. Tá na rialacha idirnáisiúnta is infheidhme maidir le gníomhaíochtaí spáis 
ar áireamh i gcúig choinbhinsiún idirnáisiúnta, dá dtagraítear go coitianta ‘cúig chonradh na 
Náisiún Aontaithe maidir leis an gcianspás’, nach dtugann aithe antas faoi láthair do 
rannpháirtíocht eagraíochtaí idirnáisiúnta. Ceadaítear an rannpháirtíocht sin leis an 
gComhaontú Tarrthála, leis an gCoinbhinsiún ar Dhliteanas agus leis an gCoinbhinsiún 
Clárúcháin, ach ní ar comhchéim le páirtithe Stáit. I bhfianais e na hinniúlachta 
comhthreomhaire a theachtann an tAontas i réimse an spáis in éineacht lena Bhallstáit, ba cheart 
tabhairt faoi ghníomhaíochtaí chun scrúdú a dhéanamh ar rannpháirtíocht an Aontais sa 
Chomhaontú Tarrthála, sa Choinbhinsiún ar Dhliteanas ag us sa Choinbhinsiún Clárúcháin, agus 
cosaint á tabhairt ag an am céanna do leasanna sonracha an Aontais a bhaineann leis an gClár 
Spáis a chur chun feidhme.  
6.2 I dtreo rannchuidithe réigiúnacha STM le hiarracht dhomhanda  
B’fhearr go hidéalach réimeas STM sa todhchaí a eagrú ar bhonn domhanda. Sa lá atá ann inniu 
is beag tír ar domhan atá in ann imlonnú a dhéanamh ar chóras SST a fheidhmíonn go domhanda 
agus atá in ann na seirbhísí is gá a phróiseáil chun STM a chur i gcrích, a bhfuil tuairisc air i 
gcaibidil  4, ná sainmhíniú agus faireachán a dhéanamh ar ghnéithe Rialála STM, a bhfuil 
tuairisc orthu i gcaibidil  5. Dá bhrí sin, is réiteach praiticiúil atá ar mhaithe le leasanna gach 
duine é go gcruthófaí comhpháirtíochtaí agus go roinnfí ualach STM trí inniúlac htaí agus noirm 
chomhlántacha.  
Thairis sin, braitheann STM ar leibhéal áirithe muiníne i measc na náisiún spásródaíochta agus 
éilíonn sé córas iomarcacha. Bealach pragmatach arna thógáil ón mbonn aníos is ea cur 
 
16 
 
 chuige ina bhfuil rannchuidithe réigiúnacha  chun an mhuinín sin a chothú agus leis an 
iomarcaíocht is gá a áirithiú. Nuair a bheidh na heilimintí réigiúnacha éagsúla STM sách aibí 
agus sách cóineasaithe, agus nuair a bheidh comhthoil leordhóthanach ann maidir leis na 
rialacha agus caighdeáin éagsúla  a bhfuil tuairisc orthu i gCaibidil  4, d’fhéadfadh 
comhpháirteanna réigiúnacha STM a bheith ina gcodanna de STM domhanda, leis an rialachas 
iomchuí fós le cinneadh.  
Maidir le forbairt chuir chuige AE i leith STM laistigh den Aontas, níl ann an chéad chéi m i 
próiseas níos ginearálta. Féachfar le cur chuige AE i leith STM a leathnú ón Aontas agus a 
Bhallstáit go dtí cur chuige ar fud na hEorpa, agus ar an mbonn sin tionscnófar próiseas ar an 
leibhéal idirnáisiúnta agus go déthaobhach. Tá sé tábhachtach dá b hrí sin an coincheap a 
bhaineann le cur chuige iltaobhach le rannchuidithe réigiúnacha a chur chun cinn i measc 
comhpháirtithe seachtracha.  
6.3 Idirphlé faoi phribhléid le SAM  
Is é SAM an gníomhaí is faide chun cinn maidir le STM, tar éis dó na billiúin USD a infheistiú 
in inniúlachtaí SST le 20 bliain anuas. Mar thoradh air sin, tá an inniúlacht SST is fearr 
feidhmíocht ar domhan aige, agus roinneann sé a chuid sonraí ar fud an domhain. Trí Space 
Policy Directive  3, tá sé tar éis tosú ar chur chuige tiomnait he a fhorbairt i réimse STM.  
Cé nach mór don Aontas a chur chuige féin i leith STM a fhorbairt i dtosach, ní mór dó déanamh 
amhlaidh i ndlúthchomhar le SAM. Ag Cruinniú Mullaigh AE -SAM i Meitheamh 2021, 
chomhaontaigh an dá thaobh ar mhalartú a dhéanamh mai dir lena gcuir chuige i leith STM . 
I ndáil leis an méid sin agus ag féachaint don chúlra ina bhfuil gníomhaíochtaí SAM maidir le 
STM ag dul i méid, scrúdóidh an Coimisiún agus an tArdionadaí bealaí chun a áirithiú go 
mbeidh comhar níos dlúithe  agus idir -inoibritheacht agus comhlántacht fhrithpháirteach ann 
maidir le STM le SAM.  
6.4 Idirphlé le tríú tíortha eile  
Rachaidh an tAontas i mbun taidhleoireacht ghníomhach a bhaineann le STM . Ba cheart 
don idirphlé le comhpháirtithe idirnáisiúnta díriú ar ábhair shibhia lta (e.g. oibríochtaí, cúrsaí 
caighdeánaithe, etc.) ach ba cheart dó gnéithe STM a bhaineann le slándáil agus cosaint a chur 
i dtábhacht freisin. Go háirithe, ba cheart go n-áireofaí air sin cur chuige AE i leith STM a chur 
chun cinn o thaobh dearcthaí ábh artha amhail sábháilteacht oibríochtúil agus 
inbhuanaitheacht fhadtéarmach na timpeallachta fithise, lena n-áirítear trí shuim a 
spreagadh i seirbhísí an Aontais  atá ar fáil do phobal domhanda níos leithne(e.g. SST an 
Aontais).  
Gníomhaíocht 8:  Rachaidh an Coimisiún agus an tArdionadaí, ag brath ar an inniúlacht AE 
atá i gceist agus i ndlúthchomhar leis na Ballstáit, i gcomhar le NA chun comhlachtaí sonracha 
le haghaidh STM a shainaithint nó a chruthú d’fhonn réitigh choincréiteacha STM a chur c hun 
feidhme ar leibhéal domhanda.  
Gníomhaíocht 9:  Faoi lár 2022, scrúdóidh an Coimisiún bealaí féideartha trína bhféadfadh an 
tAontas a bheith rannpháirteach i gComhaontú Tarrthála NA, sa Choinbhinsiún ar Dhliteanas 
agus sa Choinbhinsiún Clárúcháin, agus leasanna an Aontais á gcosaint ag an am céanna. 
Chuige sin, déanfaidh an Coimisiún anailís agus obair ar bhearta féideartha ba ghá chun na 
hoibleagáidí a chumhdaítear sna Coinbhinsiúin sin a chur chun feidhme.  
 
17 
 
 Gníomhaíocht 10 : Déanfaidh an Coimisiún agus an tArdionadaí, ag brath ar an inniúlacht AE 
atá i gceist agus i ndlúthchomhar leis na Ballstáit, na nithe seo a leanas:  
- cur chuige réigiúnach i leith STM a chur chun cinn le tríú páirtithe agus comhpháirtithe fóraim 
ábhartha réigiúnacha chun ullmhú i gcomhair córas domhanda STM a bhunú sa todhchaí 
buna ithe ar rannchuidithe réigiúnacha,  
- dul i dteagmháil tuilleadh le SAM d’fhonn a áirithiú go mbeidh comhar níos dlúithe agus idir -
inoibritheacht fhrithpháirteach ann maidir le hábhair a bhaineann le STM,  
- aghaidh a thabhairt go córasach ar STM le linn i dirphlé faoin spás le tríú tíortha.  
  
 
18 
 
 7 CONCLÚID  
Mar rannchuidiú Aontais i leith dúshlán domhanda beartais phoiblí, tá sé de chuspóir ag an 
Teachtaireacht Chomhpháirteach seo tús a chur le cur chuige AE i leith STM atá 
comhleanúnach agus comhordaithe le haghaidh an Aontais agus a Bhallstáit, agus seasamh  AE 
maidir le STM a chur chun cinn i bhfóraim idirnáisiúnta agus iltaobhacha.  
Ní mór don Aontas gníomhú anois – go mear, i gcomhar le chéile agus go daingean chun go 
n-úsáidfear an Spás ar bhealach sábháilte, slán agus inbhuanaithe. Moltar leis an Teachta ireacht 
Chomhpháirteach cur chuig AE dinimiciúil agus athraitheach ina bhfuil roinnt bearta 
coincréiteacha STM, d’fhonn leasanna an Aontais agus a Bhallstáit a chaomhnú i gcomhlíonadh 
iomlán inniúlachtaí an Aontais agus a Bhallstát.  
Cuimsíonn na bearta sin  ceanglais shibhialta agus chosanta STM i leith an Aontais a mheasúnú, 
inniúlachtaí oibríochtúla an Aontais a fheabhsú chun tacú le STM ó thaobh seirbhísí agus 
teicneolaíochtaí, cothú gnéithe rialála STM a mbeidh reachtaíocht ábhartha mar thoradh air, 
agus cur chuige AE i leith STM a chur chun cinn ar fud an domhain.   
Leis na hiarrachtaí sin cuirfear feabhas ar athléimneacht bhonneagar spáis an Aontais agus a 
Bhallstát ar a mbíonn ár sochaithe agus geilleagair ag brath, cuirfear cinnteacht níos fearr ar fáil 
d’oibreoirí, tacófar le hiomaíochas thionscal an Aontais, agus , in éineacht lenár 
gcomhpháirtithe, cuirfear rannchuidiú coincréiteach leis an iarracht dhomhanda maidir le 
seirbhísí agus feidhmeanna spáis a chothabháil sna blianta fada atá amach romhainn.