[pic] | AN COIMISIÚN EORPACH |

An Bhruiséil 24.3.2010

COIM(2010)124 leagan deireanach

2008/0002 (COD)

TEACHTAIREACHT ÓN gCOIMISIÚN CHUIG PARLAIMINT NA hEORPA de bhun Airteagal 294(6) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a bhaineann le

seasamh na Comhairle maidir le Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le bianna núíosacha a ghlacadh, lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 1331/2008 agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 258/97 agus Rialachán (CE) Uimh. 1852/2001ón gCoimisiún

2008/0002 (COD)

TEACHTAIREACHT ÓN gCOIMISIÚN CHUIG PARLAIMINT NA hEORPA de bhun Airteagal 294(6) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a bhaineann le

seasamh na Comhairle maidir le Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le bianna núíosacha a ghlacadh, lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 1331/2008 agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 258/97 agus Rialachán (CE) Uimh. 1852/2001ón gCoimisiún

1. CÚLRA

An dáta ar seoladh an togra chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle (doiciméad COIM(2007)872 leagan deireanach – 2008/0002COD): | [14 Eanáir 2008] |

An dáta ar tugadh an tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa: | [29 Bealtaine 2008] |

An dáta ar tugadh an tuairim ó Pharlaimint na hEorpa ar an gcéad léamh: | [25 Márta 2009] |

An dáta ar seoladh an togra leasaithe: | [*…] |

An dáta ar glacadh seasamh na Comhairle: | [15 Márta 2010] |

* Agus an forás a tharla sa Chomhairle le linn chéad léamh Pharlaimint na hEorpa á chur san áireamh aige, níor mheas an Coimisiún gur ghá togra athbhreithnithe a ullmhú ach chuir sé a dhearcadh maidir le leasuithe na Parlaiminte in iúl sa doiciméad SP(2009)3060, doiciméad a cuireadh chuig Parlaimint na hEorpa an 11 Meán Fómhair 2009.

2. CUSPÓIR AN TOGRA ÓN g COIMISIÚN

1. Tá údarú agus úsáid bianna núíosacha á rialáil ar leibhéal an AE ó 1997 i leith, tráth a glacadh Rialachán (CE) Uimh. 258/97 ón gComhairle. Is é is aidhm don dréacht-Rialachán an creat rialála d'údarú bianna núíosacha agus dá gcur ar an margadh a thabhairt chun dáta agus a shoiléiriú, agus sábháilteacht bia, cosaint shláinte an phobail agus leas na dtomhaltóirí agus feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh a áirithiú lena linn sin. Déantar Rialachán (CE) Uimh. 258/97 agus Rialachán (CE) Uimh. 1852/2001 ón gCoimisiún a aisghairm leis.

2. Is é is aidhm don togra seo simpliú agus lárú a dhéanamh ar leibhéal an Aontais ar an nós imeachta um údarú i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 1331/2008 lena mbunaítear an nós imeachta comhchoiteann. Forbraítear leis, freisin, nós imeachta sonrach um údarú le haghaidh bianna traidisiúnta ó thríú tíortha agus soiléirítear ann an sainmhíniú atá ar bhianna núíosacha, lena n-áirítear teicneolaíochtaí nua a mbíonn tionchar acu ar bhia.

3. Cuirtear deireadh leis an nós imeachta atá ann faoi láthair chun úsáid a fhadú agus cuirtear cinntí údarúcháin atá cineálach in ionad na n-údarúchán iarratasóir-nasctha ach amháin i gcásanna ina ndeonófar sonraí a chosaint le haghaidh táirgí bia núíosacha.

3. BARÚLACHA FAOI SHEASAMH NA COMHAIRLE

3.1. BARÚLACHA GINEARÁLTA

Léiríonn seasamh na Comhairle toradh an scrúdaithe ar thogra an Choimisiúin agus na leasuithe a vótáil Parlaimint na hEorpa á gcur san áireamh.

Ghlac an Coimisiún leis na hathruithe ar fad a rinne an Chomhairle ar a thogra, cé is moite den athrú lena n-áirítear sliocht ainmhithe clónáilte (an chéad ghlúin) faoi raon feidhme an togra agus roinnt modhnuithe a tugadh isteach i ndiaidh theacht i bhfeidhm an Chonartha ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh.

3.2. NA PRÍOMHLEASUITHE A THUGTAR ISTEACH LE SEASAMH NA COMHAIRLE

Tá roinnt leasuithe a ghlac Parlaimint na hEorpa ar an gcéad léamh agus lenar ghlac an Coimisiún freisin curtha isteach ina seasamh ag an gComhairle.

a) Cuspóirí an Rialacháin

I seasamh na Comhairle (Airteagal 1 agus athris 1 agus aithris 2), áiríodh cosaint an chomhshaoil agus leas ainmhithe faoi chúspóirí an Rialacháin, ar bhonn leasuithe Pharlaimint na hEorpa. Luíonn na cuspóirí sin le reachtaíocht shonrach bia eile atá tugtha chun dáta agus ar féidir leis an gCoimisiún tacú léi.

b) Bianna traidisiúnta ó thríú tíortha

Leagadh síos nós imeachta simplithe i dtogra an Choimisiún, bunaithe ar fhógra ó pháirtí leasmhar ar bith, sula ndéantar bianna traidisiúnta ó thríú tíortha dá bhfuil cruthúnas ar fáil ar a n-úsáid shábháilte mar bhia a chur ar mhargadh an Aontais Eorpaigh.

Dhiúltaigh an Chomhairle don nós imeachta sin óir is mian léi go dtabharfadh an tÚdarás Eorpach um Shábháilteacht Bia tuairim eolaíoch uaidh agus go rachfaí i gcomhairle leis na Ballstáit maidir leis an údarú chun bianna traidisiúnta ó thríú tíortha a chur ar mhargadh an AE. Tháinig an Chomhairle ar chomhaontú, áfach, faoi nós imeachta sonrach (Airteagal 11(3) agus 11(5)) ina mbeadh spriocdhátaí níos giorra (9 mí seachas 18 mí). Féadann an Coimisiún tacú leis an gcomhréiteach sin.

c) Nanaitheicneolaíochtaí

Maidir le nanaitheicneolaíochtaí, d'iarr Parlaimint na hEorpa go dtabharfaí isteach sainmhíniú dlíthiúil ar nanábhair agus go ndéanfaí na hearraí sin a lipéadú go héigeantach.

Maidir le lipéadú, measann an Chomhairle gur cheart na rialacha maidir le lipéadú, de réir mar is cuí, a fhorchur tríd an gcinneadh údarúcháin ar bhonn gach cáis faoi leith.

Foráiltear i seasamh na Comhairle (Airteagal 3(2) a) iv) agus 3(2) c)) do shainmhíniú ar "nanábhair a ndearnadh innealtóireacht orthu" agus do mheastóireacht chórasach agus údarú réamh-mhargaíochta ar gach comhábhar bia ina bhfuil na nanábhair sin.

Féadann an Coimisiún tacú leis na leasuithe sin.

d) Clónáil Ainmhithe

Tá difear mór idir seasamh na Comhairle agus seasamh Pharlaimint na hEorpa maidir le clónáil. Tá leasuithe Pharlaimint na hEorpa i bhfabhar táirgí ó chlóin agus ó shliocht clón a bhaint amach as an raon feidhme agus táthar i bhfabhar fabhraítear toirmeasc a chur ar bhia ó chlóin agus ó shliocht clón a úsáid nó, mar dhara rogha, moratorium a chur i bhfeidhm go dtí go mbeadh reachtaíocht shonrach i bhfeidhm. Dá mbainfí na táirgí sin as an raon feidhme, go dtí go nglacfaí reachtaíocht shonrach maidir le clónáil, ní bheadh aon reachtaíocht chomhchuibhithe de chuid an AE infheidhme i ndiaidh aisghairm an Rialacháin atá ann faoi láthair maidir le bia núíosach.

Measann an Chomhairle gurbh inmhianta an rud é reachtaíocht shonrach maidir le clónáil chun dul i ngleic leis na gnéithe éagsúla de shaincheist na clónála. Aontaíonn an Chomhairle, áfach, gur cheart go bhfanfadh an Rialachán maidir le bia núíosach i bhfeidhm d'fhonn bia ó ainmhithe clónáilte a chlúdach go dtí go mbeidh reachtaíocht shonrach ann. Ina theannta sin, d'aontaigh an Chomhairle d'aon ghuth bia ón gcéad ghlúin de shliocht clón a áireamh sa sainmhíniú ar bhia núíosach, rud a thugann le fios go mbeadh bia den sórt sin faoi réir údarú margaíochta sula gcuirfí ar an margadh é.

Le seasamh na Comhairle (Airteagal 24(2)), tugtar isteach, freisin, an oibleagáid go gcuirfidh an Coimisiún tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle maidir le gach gné de bhia a tháirgtear ó ainmhithe clónáilte agus óna sliocht móide, más iomchuí, aon togra reachtach.

Ní thacaíonn an Coimisiún le bia ó shliocht clón a áireamh raon feidhme agus, dá bhrí sin, ní féidir leis aontú le seasamh na Comhairle (Airteagal 3(2) b)). Is é seasamh an Choimisiúin é an status quo dlíthiúil a choimeád maidir leis an mbia a tháirgtear le teicnicí pórúcháin nua amhail clónáil agus an tuarascáil dá bhforáiltear a ullmhú faoi dheireadh na bliana.

Clúdaíonn an sainmhíniú athbhreithnithe atá ann faoi láthair ar bhia núíosach gach bia (lena n-áirítear feoil agus bainne) a dhíorthaítear ó ainmhithe a fhaightear trí theicnící atáirgthe nua (amhail clónáil), ach ní chlúdaíonn sé an bia a dhíorthaítear ó ainmhithe a fhaightear trí ghnáth-theicnící atáirgthe (i.e. teicnící arna n-úsáid roimh theacht i bhfeidhm Rialachán (CE) 258/97).

Measann an Coimisiún nach bhfuil aon chall bia ó shliocht clón a áireamh faoin raon feidhme mar faightear iad trí ghnáth-theicnící pórúcháin agus, dá bhrí sin, bheadh sé míréireach maidir le cupsóirí an Rialacháin, go háirithe maidir le sábháilteacht bia, agus ní luífeadh sé leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh bia ó shliocht clón a chur faoi chóras réamh-mhargaidh. Ina theannta sin, bheadh foráil den sórt sin ar neamhréir le tiomantais idirnáisiúnta an AE.

e) Cosaint sonraí

D'fhonn nuálaíocht a chothú i dtionscal an bhia, thug togra an Choimisiún an deis isteach fianaise eolaíoch nuafhorbartha agus sonraí eolaíocha dílseánacha a chosaint. Tacaíonn seasamh na Comhairle leis na bearta sin agus treisíonn sé iad (Airteagal 16(1) agus 16(4)) trí chritéir incháilitheachta a shainiú le haghaidh cosaint sonraí agus trí údarúchán iarratasóir-nasctha a sholáthar ar feadh tréimhse cúig bliana. Féadann an Coimisiún tacú leis na leasuithe sin.

f) Oiriúnú do Chonradh Liospóin

I ndiaidh theacht i bhfeidhm Chonradh Liospóin, cuireadh seasamh na Comhairle in oiriúint chun Airteagail 290 agus 291 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a chur san áireamh.

Is trí ghníomhartha cur chun feidhme a áiritheofaí go nglacfaí tuilleadh critéar chun soiléiriú a dhéanamh ar na sainmhínithe atá leagtha síos in Airteagal 3(2) pointí a) (i) go (iv) a bhaineann le fochatagóirí bianna núíosacha, i bpointe c) maidir le sainmhíniú "nanábhair a ndearnadh innealtóireacht orthu" agus pointe d) agus e) a bhaineann le bianna traidisiúnta ó thríú tíortha. Measann an Coimisiún gurb ionann cinneadh na gcritéar sin agus beart lena bhfuiltear ag iarraidh eilimintí neamhriachtanacha den Rialachán a chomhlánú, agus ba cheart é a ghlacadh trí ghníomhartha tarmligthe.

Maidir le hoiriúnú an tsainmhínithe ar "nanábhair a ndearnadh innealtóireacht orthu" d'ascnamh eolaíoch agus teicniúil agus do shainmhínithe arna gcomhaontú ar an leibhéal idirnáisiunta, measann an Coimisiún go dtugann an easpa forála i seasamh na Comhairle ar an gcéad léamh, lena gceadófaí athbhreithniú an tsainmhínithe chun forbairt theicniúil a léiriú, le fios go bhfuil an gnáthnós imeachta reachtach á thabhairt isteach chun an sainmhíniú sin a athbhreithniú. Chuirfeadh sé sin cosc ar an sainmhíniú sin an staid is fearr san eolaíocht a léiriú agus bheadh iarmhairt dhiúltach aige sin do nuálaíocht i dtionscal an bhia. Tá oiriúnú den sórt sin ceaptha chun eilimintí neamhriachtanacha den rialachán seo a leasú agus ba cheart é a ghlacadh trí ghníomhartha tarmligthe[1].

Ar na cúiseanna thuas, cuireann an Coimisiún in aghaidh na bhforálacha thuasluaite de chuid sheasamh na Comhairle.

Ní féidir leis an gCoimisiún glacadh le haithris 36 mar atá sí maidir le comhairliúchán le saineolaithe agus gníomhartha tarmligthe á n-ullmhú. Rinne an Coimisiún tiomantas polaitiúil ina Theachtaireacht an 9 Nollaig 2009 maidir le hAirteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh comhairliúchán a dhéanamh go córasach le saineolaithe ó údaráis náisiúnta na mBallstát, ach amháin i gcásanna nach bhfuil aon saineolas nua ag teastáil don obair ullmhúcháin sin. Ós rud é, áfach, nach bhforáiltear sa Chonradh do ghrúpaí saineolais, ní féidir ról institiúideach foirmiúil a bheith acu. Dá bhrí sin, níor cheart forálacha a áireamh sna gníomhartha bunaidh, ar forálacha iad maidir le saineolaithe a bheith bainteach le hullmhú gníomhartha tarmligthe.

Ar deireadh, maidir le fad na tréimhse chun agóid a dhéanamh in aghaidh gníomhartha tarmligthe, measann an Coimisiún nár thug an Chomhairle dóthain cúiseanna tréimhse trí mhí a roghnú. Seasann an Coimisiún ar an tréimhse dhá mhí (tréimhse ar féidir mí amháin breise a chur léi) agus ní fhéadann sé tacú leis an leasú sin ón gComhairle.

Mar sin féin, is féidir leis an gCoimisiún tacú le hoiriúnú na mbeart seo a leanas trí ghníomhartha cur chun feidhme:

- An nós imeachta chun stádas mar bhia núíosacha a chinneadh (Airteagal 4, mír 4);

- An cinnneadh an dtagann cineálacha bianna faoin raon feidhme (Airteagal 5);

- Liosta na mbianna traidisiúnta ó thríú tíortha in Airteagal 11(5) a thabhairt chun dáta;

- Rialacha mionsonraithe a ghlacadh le haghaidh cur chun feidhme an nós imeachta do bhianna traidisiúnta ó thríú tíortha (Airteagal 11(7));

- Liosta an Aontais i gcás cosanta sonraí roimh dheireadh na tréimhse cúig bliana do chosaint sonraí in Airteagal 16(5) a thabhairt chun dáta;

- Bearta cur chun feidhme a ghlacadh chun faisnéis phoiblí a áirithiú (Airteagal 17);

- Bearta idirthréimhseacha a ghlacadh d'iarrataí atá ar feitheamh in Airteagal 27(2);

- Liosta an Aontais de bhianna núíosacha údaraithe in Airteagal 28(8) a thabhairt chun dáta.

4. CONCLÚID

Ghlac an Coimisiún leis na hathruithe ar fad a rinne an Chomhairle ar a thogra cé is moite den athrú lena n-áirítear sliocht ainmhithe clónáilte (an chéad ghlúin) faoi raon feidhme an togra agus an t-oiriúnú do Chonradh Liospóin a moladh a dhéanmh ar roinnt forálacha a bhaineann leis an nós imeachta coiste. Dá bhrí sin, ní fhéadann an Coimisiún tacú le seasamh na Comhairle.

IARSCRÍBHINN

Ráiteas ón gCoimisiún

Is é an tuairim a tugadh i gcomhaontú polaitiúil na Comhairle i mí an Mheithimh 2009 maidir le hoiriúnú an tsainmhínithe ar nanábhair a ndearnadh innealtóireacht orthu d'ascnamh eolaíoch agus teicniúil agus do na sainmhínithe a comhaontaíodh ina dhiaidh sin ar an leibhéal idirnáisiúnta, gur cheart an t-oiriúnú sin a dhéanamh i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú. I seasamh na Comhairle mar atá sé faoi láthair ar an gcéad léamh, tá oiriúnú an tsainmhinithe sin srianta do thuilleadh critéar a ghlacadh chun é a shoiléiriú.

Ar an gcéad dul síos, tugann an modhnú sin le fios nach bhféadfaí aon oiriúnú a dhéanamh ar an sainmhíniú féin ach amháin tríd an ngnáthnós imeachta reachtach. Tá an Coimisiún in aghaidh an tsriain sin mar chuirfeadh sé cosc ar an sainmhíniú sin an staid is fearr san eolaíocht a léiriú, agus bheadh iarmhairt dhiúltach aige do nuálaíocht i dtionscal an bhia.

Ina theannta sin, tá an Coimisiún in aghaidh tuilleadh critéar a ghlacadh chun sainmhínithe a shoiléiriú trí ghníomhartha cur chun feidhme de bhun Airteagal 291 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. Measann an Coimisiún go dtugann glacadh na gcritéar sin comhlánú eilimintí neamhriachtanacha den Rialachán le fios agus gur cheart iad a ghlacadh trí ghníomhartha tarmlighte de bhun Airteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. Baineann sé sin le sainmhínithe atá leagtha síos in Airteagal 3(2)(a)(i) go (iv) maidir le fochatagóirí bianna núíosacha, le hAirteagal 3(2)(c) maidir le nanábhair a ndearnadh innealtóireacht orthu, agus le hAirteagal 3(2)(d) agus (e) maidir le bianna traidisúnta ó thríú tíortha.

[1] Ráiteas a rinne an Coimisiún ag an gComhairle an 15 Márta 2010.