GA Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh 212

Ráiteas ar chúiseanna na Comhairle: Seasamh (AE) Uimh. 4/2016 ón gComhairle ar an gcéad léamh d'fhonn Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le galair in-tarchurtha ainmhithe agus lena leasaítear agus lena n-aisghairtear gníomhartha ábhartha i dtaca le sláinte ainmhithe (“an Dlí um Shláinte Ainmhithe”) a ghlacadh

I. RÉAMHRÁ

1. Ar an 6 Bealtaine 2013, chuir an Coimisiún an togra thuasluaite isteach, ar togra é atá bunaithe ar Airteagal 43(2), 114 (3) agus 168(4)(b) CFAE.

2. Ghlac Parlaimint na hEorpa a tuairim ar an gcéad léamh ar an 15 Aibreán 2014. Ghlac Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa a thuairim ar an 10 Nollaig 2013. Chinn Coiste na Réigiún gan tuairim a thabhairt uaidh.

3. Scrúdaigh Meitheal na Saineolaithe Tréidliachta (Sláinte Ainmhithe), Meitheal na bPríomhoifigeach Tréidliachta agus Meitheal na gComhairleoirí/Attachés Talmhaíochta an togra sé bhabhta is tríocha faoi Uachtaránachtaí éagsúla.

4. Ar an 17 Nollaig 2014, tháinig Coreper (Cuid 1) ar chomhaontú maidir le sainordú caibidlíochta tosaigh, agus rinneadh athbhreithniú air ina dhiaidh sin ar an 24 Aibreán 2015. Tionóladh cúig chruinniú thrípháirteacha le Parlaimint na hEorpa faoi Uachtaránacht na Laitvia. Ar an 1 Meitheamh 2015, ag an gcúigiú cruinniú trípháirteach, tháinig na comhreachtóirí ar chomhaontú sealadach maidir le téacs comhréitigh d’fhonn teacht ar chomhaontú luath ar an dara léamh. Ar an 17 Meitheamh 2015, dheimhnigh an Coiste um Thalmhaíocht agus um Fhorbairt Tuaithe, de chuid Pharlaimint na hEorpa, an comhaontú maidir leis an téacs comhréitigh sin agus chuir Cathaoirleach an Choiste sin litir chuig Uachtarán Choiste na mBuanionadaithe ina luaitear go molfadh sé don Chruinniú Iomlánach an seasamh ón gComhairle a ghlacadh ar an dara léamh a dhéanfaidh an Pharlaimint gan é a leasú, i gcás go nglacfaidh an Chomhairle a seasamh ar an gcéad léamh i gcomhréir leis an gcomhréiteach thuasluaite (1).

5. Ar an 14 Meán Fómhair 2015, tháinig an Chomhairle ar chomhaontú polaitiúil maidir leis an téacs comhréitigh.

II. CUSPÓIR

Is é cuspóir ginearálta an Rialacháin a áirithiú go mbeidh ardchaighdeáin sláinte ainmhithe agus sláinte phoiblí san Aontas. Is é is aidhm dó na gealltanais agus na físeanna dá bhforáiltear sa Teachtaireacht ón gCoimisiún faoin Straitéis maidir le Sláinte Ainmhithe (2), lena n-áirítear prionsabal “na Sláinte aonair”, a chur chun feidhme agus an creat dlíthiúil le haghaidh comhbheartais sláinte ainmhithe don Aontas a chomhdhlúthú, trí bhíthin creat rialúcháin solúbtha simplithe aonair do shláinte ainmhithe.

III. ANAILÍS AR AN SEASAMH ÓN gCOMHAIRLE AR AN gCÉAD LÉAMH

1. Faisnéis ghinearálta

Leis an téacs comhréitigh, ar thángthas ar chomhaontú polaitiúil ina leith sa Chomhairle, léirítear go hiomlán ann an comhréiteach ar tháinig na comhreachtóirí air. Cothaítear ann cuspóirí an togra ón gCoimisiún agus, ag an am céanna, tugtar ar aird na leasuithe is tábhachtaí a ghlac Parlaimint na hEorpa ar an gcéad léamh.

2. Na príomh-shaincheisteanna

a) Cumhachtaí tarmligthe agus cumhachtaí cur chun feidhme

Ar an ngníomh atá beartaithe, beidh Rialachán réime lena gcumhachtófar don Choimisiún go leor de na mionsonraí a chinneadh trí bhíthin gníomhartha tarmligthe agus/nó gníomhartha cur chun feidhme. Agus é á scrúdú ag an gComhairle, caitheadh súil ghéar ar na cumhachtaí atá sé beartaithe a thabhairt don Choimisiún. Cé nár chuir an Chomhairle i gcoinne an phrionsabail maidir le Rialachán réime agus cé nár athraigh sí an prionsabal sin, rinneadh go leor de na hAirteagail a athdhréachtú chun cumhachtaí an Choimisiúin a imscríobh ar bhealach níos fearr. Tugadh isteach eilimintí riachtanacha sa bhunghníomh i gcásanna áirithe.

Shainaithin an Chomhairle gníomhartha tarmligthe tábhachtacha agus gníomhartha cur chun feidhme tábhachtacha, nach bhféadfaí an Rialachán a chur i bhfeidhm i gceart ina n-éagmais. Ionas go mbeadh deis ag na Ballstáit agus ag oibreoirí iad féin a chur in oiriúint go cuí do na rialacha nua, caithfidh an Coimisiún na gníomhartha sin a ghlacadh 24 mhí, ar a dhéanaí, roimh an dáta a dtiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm.

b) Liosta na ngalar liostaithe

De réir an togra ón gCoimisiún, ghlacfaí trí bhíthin gnímh cur chun feidhme liosta na ngalar lena mbaineann na rialacha coisctheacha agus rialaithe galar atá sa Rialachán (“galair liostaithe”).

Tar éis plé mionsonraithe agus ar iarraidh bhríomhar ó Pharlaimint na hEorpa, d’aontaigh an Chomhairle gur cheart an liosta a ghlacadh mar Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán, ach amháin i gcás cúig ghalar a measadh gur chomhlíon siad na critéir liostála ar bhealach chomh neamhchonspóideach sin gur sainaithníodh cheana iad in Airteagal ábhartha an Rialacháin.

Threisigh an Chomhairle freisin leis na critéir a áirítear sa bhunghníomh maidir le hathbhreithniú a dhéanamh ar liosta na ngalar liostaithe san Iarscríbhinn agus d’aontaigh sí gur cheart don Choimisiún na leasuithe is gá a dhéanamh air i gcomhréir leis na critéir sin (trí bhíthin gníomhartha tarmligthe) 24 mhí, ar a dhéanaí, roimh an dáta a dtiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm.

Áirítear ar an gcéad liosta san Iarscríbhinn na galair sin atá incháilithe, de réir Rialachán (AE) Uimh. 652/2014, do chómhaoiniú ón Aontas ar mhaithe lena gcláir dhíothaithe, rialaithe agus faireachais nó ar mhaithe le bearta éigeandála, cé is moite de na cúig ghalar a leagtar amach san Airteagal dá dtagraítear thuas.

c) Na critéir chun na galair liostaithe a aicmiú

D’aontaigh an Chomhairle leis an gCoimisiún go bhféadfaidh an Coimisiún an t-aicmiú ar na galair liostaithe, i.e. na rialacha coisctheacha agus rialaithe galar a chur i bhfeidhm maidir le gach ceann de na galair sin, go bhféadfaidh sé an t-aicmiú sin a dhéanamh trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme. Ionas go mbeadh an próiseas maidir le haicmiú níos trédhearcaí agus níos intuartha, chuir an Chomhairle tuilleadh sonraí leis na critéir atá beartaithe, thug sí isteach critéir nua agus shocraigh sí go mbeadh na critéir sin ceangailteach. D’aontaigh sí freisin nach bhféadfaí na critéir maidir le haicmiú a leasú ach amháin tríd an ngnáthnós imeachta reachtach.

d) Gluaiseachtaí neamhthráchtála peataí

I Rialachán (AE) Uimh. 576/2013, leagtar amach nós imeachta simplithe maidir le gluaiseachtaí peataí nuair a mheastar gur gluaiseachtaí neamhthráchtála iad i gcomhréir leis an Rialachán sin. Leis an togra ón gCoimisiún, dhéanfaí an Rialachán sin a aisghairm agus dhéanfaí forálacha an Rialacháin sin a chomhtháthú faoi fhorálacha an Dlí maidir le Sláinte Ainmhithe trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme agus gníomhartha tarmligthe, cé gur le déanaí a glacadh an Rialachán sin. D’fhonn cobhsaíocht rialacha an Rialacháin sin a áirithiú, d’aontaigh an Chomhairle gur cheart feidhm bheith aige go ceann 10 mbliana, ainneoin gur cheart go ndéanfaí é a aisghairm leis an Rialachán seo. Chuir an Chomhairle isteach freisin formhór na n-eilimintí sa bhunghníomh.

IV. CONCLÚID

Léirítear go hiomlán sa seasamh ón gComhairle ar an gcéad léamh an comhaontú ar tháinig an dá chomhreachtóir air, rud a dhearbhaigh an litir thuasluaite ó Chathaoirleach an Choiste um Thalmhaíocht agus um Fhorbairt Tuaithe de chuid Pharlaimint na hEorpa, chuig Cathaoirleach Choiste na mBuanionadaithe (Cuid 1) dar dáta an 17 Meitheamh 2015. D’fhormhuinigh an Chomhairle ina dhiaidh sin é ar an 14 Meán Fómhair 2015 trí chomhaontú polaitiúil a ghlacadh.

(1) Faoi réir fíorúcháin dhlítheangeolaíoch

(2) Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún maidir le Straitéis nua um Shláinte Ainmhithe don Aontas Eorpach (2007-2013) ina moltar “Is fearr cosc ná leigheas”, (13292/07 – COM(2007) 539 final).