DOICIMÉAD INMHEÁNACH OIBRE DE CHUID AN CHOIMISIÚIN

ACHOIMRE FEIDHMIÚCHÁIN AR AN MEASÚNÚ TIONCHAIR

A ghabhann leis an doiciméad

RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 1225/2009 ón gComhairle maidir le cosaint i gcoinne allmhairí dumpáilte ó thíortha nach baill den Chomhphobal Eorpach iad agus Rialachán (CE) Uimh. 597/2009 ón gComhairle maidir le cosaint i gcoinne allmhairí fóirdheontais ó thíortha nach baill den Chomhphobal Eorpach iad

1. RÉAMHRÁ

Leagtar amach sa Mheasúnú Tionchair seo conas mar ba cheart don Choimisiún aghaidh a thabhairt ar na dúshláin atá ann dá bheartas cosanta trádála, nach ndearnadh aon mhór‑athchóiriú air ó 1995. Teacht ar réitigh lena simpleofaí an córas atá mar phríomhchuspóir ag an gCoimisiún, chun barréifeachtúlacht chomh maith le barréifeachtacht na n-ionstraimí a áirithiú gan cur isteach ar an gcothromaíocht atá ann cheana idir leasanna éagsúla na bpáirtithe leasmhara. Ar an mbonn sin déantar scrúdú sa Mheasúnú Tionchair ar thrí rogha beartais.

Tá cosaint trádála ina cuid den dlíchóras arna chruthú ag an Eagraíocht Dhomhanda Trádála (EDT) agus arna soláthar dá baill le hAirteagal VI den Chomhaontú Ginearálta um Tharaifí agus Trádáil (CGTT) 1994 agus leis na Comhaontuithe Frithdhumpála agus Frith‑fhóirdheontais. Ní féidir cosaint trádála a úsáid ach amháin má chomhlíontar na coinníollacha ábhartha agus má chinntear tar éis imscrúdaithe gur dumpáladh earraí allmhairithe nó go bhfuair siad buntáiste ó fhóirdheontas, agus gur díobháil ábharach, nó baol air, don tionscal intíre iad. Ní fhéadfaidh aon bhearta a fhorchuirfear dul thar leibhéal na dumpála nó an fhóirdheontais a aimsítear.

Sa bhreis ar íoscheanglais na hEagraíochta Domhanda Trádála, cuimsítear eilimintí breise sa chreat AE, ar a dtugtar 'WTO+', i.e. riail na dleachta níos lú (LDR), lena gceadaítear dleachtanna a fhorchur atá níos ísle ná corrlach iarbhír na dumpála nó an fhóirdheontais, agus tástáil leasa an Aontais. Déantar leasanna oibreoirí eacnamaíocha uile an AE a scrúdú leis an tástáil seo sula bhforchuirtear bearta.

In 2006/2007 seoladh freachnamh athchóirithe i bhfoirm páipéir uaine, ach theip air de dheasca easpa cóineasaithe i measc páirtithe leasmhara. Ar na príomhcheisteanna conspóideacha bhí raon feidhme thástáil leasa an Aontais agus an sainmhíniú ar thionscal an Aontais. De thoradh na ndúshlán nua a tháinig chun cinn sa timpeallacht trádála le blianta anuas is ea a seoladh an tionscnamh seo i nDeireadh Fómhair 2011.

Chuathas i muinín thaithí sheirbhísí an Choimisiúin féin, staidéar a d'ullmhaigh comhairleoir seachtrach, agus comhairliúchán poiblí leis na páirtithe leasmhara trí bhíthin ceistneora ar line chun fianaise a bhailiú don tionscnamh seo. Fuarthas 310 freagra ó pháirtithe leasmhara amhail comhlachais ghnó ar an leibhéal Eorpach agus náisiúnta, tionscal an AE, allmhaireoirí, etc.

2. AN FHADHB A SHAINIÚ

Sainaithníodh réimsí éagsúla sa chóras a bhfuil gá iad a fheabhsú d'fhonn dul i ngleic níos fearr leis an timpeallacht trádála a bhíonn de shíor ag athrú .

(a) Trédhearcacht agus intuarthacht fho-optamach

D'fhéadfadh tionchar a bheith ag saincheisteanna maidir le trédhearcacht agus intuarthacht ar cháilíocht na mbeart a ghlacfaí agus mar a chaithfí le páirtithe leasmhara. Tá cuma air go gcruthaítear fadhbanna i gcásanna áirithe de bharr easpa nochta roimh chinneadh sealadach an Choimisiúin, agus easpa trédhearcachta i leith obair na gcoistí frithdhumpála agus frith‑fhóirdheontais. Sainaithníodh chomh maith míchothromaíochtaí áirithe i scaipeadh faisnéise a bhaineann leis na coistí sin. Baineann ábhair imní eile a tháinig aníos le saincheisteanna níos teicniúla amhail rogha na tíre analógaí, ríomh an chorrlaigh díobhála, anailís ar leasa an Aontais, an mhodheolaíocht arna húsáid in athbhreithnithe maidir le dul in éag, leaganacha neamhrúnda gearán agus aighneachtaí, nó nósanna imeachta aisíocaíochta.

(b) Frithbheartaíocht in aghaidh úsáideoirí ionstraime cosanta trádála

Bíonn ar tháirgeoirí an AE a úsáideann, nó a bhfuil sé ar intinn acu úsáid a bhaint as, ionstraimí cosanta trádála aghaidh a thabhairt ar bhagairtí frithbheartaíochta díreacha agus indíreacha. Faoi láthair, bíonn eagla ar tháirgeoirí AE roimh fhás na 'straitéisí díoltasacha' agus cinneann cuid acu gan gearán a chlárú ná a thacú, gan comhoibriú nó fiú aistarraingt ar fad ó imscrúdú. Ós rud é nach ndéantar foráil sna bunrialacháin reatha maidir le hoibleagáid chun comhoibrithe, d'fhéadfadh sé tarlú nach mbeadh go leor faisnéise ag an gCoimisiún leanúint ar aghaidh leis an imscrúdú. Áirítear ar fhrithbheartaíocht tríú tíortha, idir fhrithbhearta ar na táirgí céanna nó ar tháirgí difriúla agus dúmhál pearsanta.

(c) Bearta a imchéimniú

Tá éifeachtacht na mbeart frithdhumpála agus frith-fhóirdheontais á gcur i gcontúirt níos mó agus níos mó de bharr an imchéimnithe. Cuimsítear i gcleachtais imchéimnithe, i measc nithe eile, mionmhodhnú ar na táirgí nó ar a n‑aicmiú go míchruinn, chun éalú ón dleacht a íoc. Tá sé an-deacair do thionscal an AE na cleachtais sin a bhraith toisc an fhaisnéis ábhartha a bheith faoi rún agus gan í a bheith ar fáil sa staidreamh oifigiúil.

(d) Fóirdheonú saofa trádála agus saobhadh amhábhair i dtríú tíortha

Tarlaíonn fóirdheonú nuair a thugann rialtais ranníocaíochtaí airgeadais dá gcuideachtaí, cleachtas a mheastar atá níos tromchúisí mar chleachtas trádála míchóra ná an dumpáil féin. Is teirce, áfach, cásanna frithdhumpála ná cásanna frith-fhóirdheontais toisc a dheacra is atá sé teacht ar fhianaise faoin bhfóirdheonú sa tríú tír, agus de bharr thionchar riail na dleachta níos lú i gcásanna comhthreomhara frithdhumpála agus frith-fhóirdheontais. Dá thoradh, i gcleachtas, is minic a bhíonn tríú tíortha ag fóirdheonú saor ó phionós.

Ábhar imní eile a luadh chomh maith is ea saobhadh struchtúrtha amhábhair. Is féidir an saobhadh sin a bheith i bhfoirm fóirdheontais (e.g. fuinneamh saor á chur ar fáil ag an rialtas). Is minic, áfach, nach mbíonn sé in-fhrithchúitithe agus is gá aghaidh a thabhairt air i gcomhthéacs frithdhumpála, e.g. foirmeacha éagsúla srianta ar onnmhairithe, nó trádáil amhábhar ar mhalartáin speisialaithe atá faoi thionchar an stáit agus a bhfuil rochtain shrianta ag cuideachtaí orthu.

(e) Cáilíocht na sonraí atá ar fáil don phróiseas cinnteoireachta

Braitheann imscrúdaithe cosanta trádála ar fhaisnéis arna soláthar ag páirtithe leasmhara, a mbíonn orthu ceistneoir a chomhlánú agus a bhfuil orthu cead a thabhairt d'imscrúdaitheoirí an Choimisiúin a gcuid sonraí a fhíorú. Is minic an fhaisnéis a bhailítear a bheith neamhiomlán de thoradh an obair i líonadh ceistneoirí laistigh de thréimshí gearra a bheith fadálach agus trom. Is mó deacrachtaí a bhíonn ag FBManna cloí leis na spriocdhátaí sin agus teipeann orthu faisnéis ábhartha a chur ar fáil, agus dá dheasca sin cuirtear pictiúr neamhiomlán ar fáil do sheirbhísí an Choimisiúin.

(f) Rochtain FBManna ar Ionstraimí Cosanta Trádála

Ní nithe éasca do FBManna iad na hionstraimí cosanta trádála, toisc bailiú na fianaise riachtanaí a bheith costasach agus dian ó thaobh acmhainní.

(g) Easnaimh sa mhodh athbhreithniúcháin

Faoi láthair, ní cheadaítear le hathbhreithniú maidir le dul in éag ach aisghairm na dleachta nó í a choimeád ar an leibhéal céanna. Ach, i gcás an dara nó an tríú athbhreithniú maidir le dul in éag, nuair atá bearta i bhfeidhm le 10 mbliana nó níos mó, d'fhéadfadh athruithe móra bheith tagtha ar dhálaí an mhargaidh, agus b'fhéidir go mbeadh athrú ar leibhéal na ndleachtanna oiriúnacha.

Saincheist eile ar gá aghaidh a thabhairt uirthi is ea aisíocaíocht na ndleachtanna a bailíodh le linn thréimhse an athbhreithnithe, nuair a léirítear san imscrúdú ar an athbhreithniú gur cheart an dleacht a aisghairm.

(h) Athbhreithniú ar fhorálacha áirithe sna bunrialacháin

Tá roinnt rialuithe réitigh agóide déanta ag an Eagraíocht Dhomhanda Trádála agus rialuithe déanta ag Cúirt Bhreithiúnais na gComhphobal Eorpach ón uair dheireanach a rinneadh athruithe substainteacha ar na bunrialacháin sa bhliain 1995 agus is gá iad sin a léiriú sna bunrialacháin. Tá soiléiriú ar nithe áirithe atá tagtha chun cinn maidir le cleachtas na n‑ionstraimí cosanta trádála ag teastáil freisin.

(i) Breithniú neamhleor ar shlabhraí luacha

Bítear ag maíomh go dteipeann ar Ionstraimí Cosanta Trádála slabhraí luacha domhanda a thabhairt san áireamh. De réir na reachtaíochta reatha (i gcomhréir le dlí an EDT), ní shainítear mar thionscal an Aontais ach na cuideachtaí sin a tháirgíonn go fisiciúil san AE, rud a fhágann allmhaireoirí céime deireanaí gan chead an lipéad 'táirgeoir intíre (Aontais)' a úsáid.

(j) An t-am a thógann sé ó thosú na díobhála go bhforchuirtear bearta

Is faide an tréimhse a chaitear idir cás a thionscnamh agus dleachtanna sealadacha a fhorchur san AE ná i roinnt tríú tíortha a úsáideann ionstraimí cosanta trádála. Laghdaítear go mór, dá thoradh sin, ar thionchar díspreagtha na n-ionstraimí cosanta trádála i dteannta cé chomh casta is atá sé an fhaisnéis riachtanach a bhailiú.

(k) Fad na mbeart maidir le hionstraim cosanta trádála

Bíonn feidhm le bearta maidir le hionstraim cosanta trádála ar feadh 5 bliana de ghnáth. Féadfar iad a fhadú tar éis athbhreithniú maidir le dul in éag ar feadh tréimhse 5 bliana eile. Níl teorainn ar bith le líon na n-athbhreithnithe maidir le dul in éag agus dá bhrí sin níl aon teorainn le fad foriomlán beart maidir le hionstraim cosanta trádála. Tá táirgeoirí AE i bhfábhar an chleachtais reatha. Bíonn allmhaireoirí ag gearán, áfach, faoin easpa céille le bearta a bheith ann ar feadh 10 mbliana nó níos faide.

3. CUSPÓIRÍ

(1) Cuspóirí Ginearálta:

(a) Cur le trádáil atá saor agus cóir ar fud an domhain

(b) Rannchuidiú le fás eacnamaíoch, leasanna tomhaltóirí agus éifeachtaí saothair

(c) Dálaí trádála córa a athbhunú

(2) Cuspóirí Sonracha:

(a) Timpeallacht trádála a chruthú inar féidir le tionscail AE (agus a n-oibrithe, dá bhrí sin) dul in iomaíocht bunaithe ar bhuntáistí iomaíochta atá acu i bhfírinne agus a áirithiú gur féidir leo úsáid iomlán a bhaint as na hionstraimí atá ar fáil go dleathach dóibh chun cothrom iomaíochta a athbhunú

(b) Cead a thabhairt d'úsáideoirí agus do thomhaltóirí leas a bhaint as allmhairí bunaithe ar na fíorbhuntáistí ó sholáthraithe iasachta

(c) Cur le muinín agus le feasacht i gcóras ionstraimí cosanta trádála an AE i measc na bpáirtithe leasmhara go léir, lena n-áirítear i measc fiontar beag agus meánmhéide

(d) Leibhéal comhair na bpáirtithe leasmhara go léir lena mbaineann nósanna imeachta ionstraimí cosanta trádála a fheabhsú

(e) Cothromaíocht na leas atá ann cheana a chaomhnú idir leasanna na dtáirgeoirí agus leasanna na n-allmhaireoirí

(3) Cuspóirí Oibríochtúla:

(a) Trédhearcacht agus intuarthacht a fheabhsú

(b) Frithbheartaíocht a chosc

(c) Éifeachtacht agus forfheidhmiú a áirithiú

(d) Comhar a éascú

(e) Cleachtas athbhreithnithe a bharrfheabhsú

(f) Deimhneacht dhlíthiúil a fheabhsú (códú)

4. ROGHANNA BEARTAIS

Rogha Beartais 1: Gan athrú: leis an rogha seo leanfaí le cúrsaí mar atá siad mar chéad rogha, agus ní dhéanfaí aon athrú ar an reachtaíocht ná ar an gcleachtas reatha.

Rogha Beartais 2: sa rogha seo bheartófaí idirghabháil ar leith do gach fadhb aonair arna sainaithint (agus arna coinneáil) – le réitigh mhalartacha i líon teoranta cásanna.

Rogha Beartais 3: is éard atá sa tríú rogha pacáiste de na hidirghabhálacha ar leith a ndéantar scrúdú orthu faoi Rogha 2 agus ag súil gur dhearfach a bheadh an tionchar foriomlán, agus nach n-athrófaí cothromaíocht leasanna idir táirgeoirí agus allmhaireoirí.

5. ANAILÍS TIONCHAIR

Rogha 1 – gan athrú:

Fiú más í rogha na tosaíochta ag roinnt páirtithe leasmhara gan rud ar bith a athrú, dá gcinnfí gan gníomh ar bith a dhéanamh, d'fhágfaí na fadhbanna go léir a sainaithníodh gan aghaidh a thabhairt orthu. Tionchar diúltach teoranta eacnamaíoch a bheadh de thoradh air sin. Ualach riaracháin níos mó a bheadh mar thoradh air agus ualach oibre níos mó do na páirtithe leasmhara go léir lena mbaineann dá bhrí sin. D'fhéadfadh líon níos mó agóidí dlíthiúla éirí as an easpa comhairle ar cheisteanna teicniúla áirithe a bhaineann le himscrúdú agus an gá le breis soiléirithe ar cheisteanna áirithe dlí. Ní thabharfaí aghaidh ar fheiniméan níos nua sin na frithbheartaíochta. Go fadtéarmach, d'fhéadfadh roinnt iarmhairtí sóisialta agus comhshaoil a bheadh diúltach agus teoranta teacht as freisin.

Rogha 2 – idirghabhálacha sonracha d'fhadhbanna aonair arna sainaithint:

Déantar anailísiú i rogha 2 ar thionchar gach idirghabhála ar leith atá beartaithe chun aghaidh a thabhairt ar na fadhbanna aonair arna sainaithint. Moltar réitigh mhalartacha i líon teoranta cásanna agus déantar anailísiú ar a dtionchar ar bhonn aonair chomh maith. Cé go bhféadfadh tionchar na n-idirghabhálacha sin a bheith suntasach maidir leis na fadhbanna sonracha aonair a dtabharfaí aghaidh orthu, meastar gur imeallach a bheadh an tionchar foriomlán ar shreabha trádála rogha 2 agus níltear ag tuar go mbeadh aon tionchar suntasach sóisialta agus comhshaoil dá thoradh.

Rogha 3 – rogha phacáiste:

Sa phacáiste atá molta i rogha 3 cuimsítear, i measc nithe eile, 'clásal na trí seachtaine loingseoireachta', i.e. tréimhse cairdis nuair nach bhforchuirtear dleachtanna. Bheadh trí seachtaine ag allmhaireoirí rudaí a chur in ord sula bhforchuirfí dleachtanna sealadacha. Ina theannta sin, d'aisíocfaí dleachtanna a bailíodh le linn athbhreithniú maidir le dul in éag i gcás ina ndéanfaí dleachtanna a fhoirceannadh ar fad. Dea-thionchar teoranta a bheadh ag an dá thogra ar allmhaireoirí.

Bheadh an tionchar diúltach ar tháirgeoirí an Aontais teoranta, ós rud é nach leor 3 seachtaine chun mórán orduithe breise a dhéanamh ná bheith páirteach i mórstoc-charnadh. Níltear ag súil le haon tionchar diúltach ar tháirgeoirí an Aontais tar éis na dleachtanna a aisíoc, os rud é go mbeidh bearta i bhfeidhm i gcónaí le linn na tréimhse athbhreithnithe.

I gcás nach gcuirtear i bhfeidhm riail na dleachta níos lú, i gcásanna fóirdheonaithe nó saobha struchtúrtha amhábhair, mhéadófaí ar dhleachtanna sna cásanna sin agus d'fhéadfadh tionchar a bheith acu dá bhrí sin ar chostais d'allmhaireoirí agus do thomhaltóirí deiridh. Ag an am céanna, le dleachtanna níos airde thabharfaí faoiseamh éigin do tháirgeoirí an Aontais atá thíos le cleachtais éagothroma mar iad agus ba cheart go ndéanfadh dleachtanna níos airde díspreagadh ar rialtais tríú tíortha agus ar onnmhaireoirí ó bheith páirteach in iompar a dhéanann saobhadh ar thrádáil.

Le rogha 3 beartaítear tionscnaimh ex officio agus oibleagáid dul i gcomhar le táirgeoirí an Aontais i gcás frithbheartaíochta. D'fheabhsófaí cumas tháirgeoirí an Aontais cosaint a lorg agus laghdófaí a nochtadh ar iarmhairtí eacnamaíochta an iompair frithbheartaíochta sin. Maidir le FBManna, chuideodh deasc cabhrach níos fearr leo teacht ar thuiscint níos fearr ar imeachtaí ionstraime cosanta trádála agus déileáil leo.

Go hiomlán, táthar ag súil gur bheag an tionchar a bheadh ar shreabha trádála. Bheadh aon tionchar sóisialta agus comhshaoil teoranta chomh maith ach dearfach, i.e. rannchuideodh rogha 3 le srian a chur ar chailliúint postanna san AE.

6. COMPARÁID IDIR NA ROGHANNA

Rogha 2:

Sa mhéid a dtugann rogha beartais 2 aghaidh ar na fadhbanna aonair sainaitheanta, bhainfí amach méid áirithe de na cuspóirí oibríochtúla agus bhainfí amach cuid de na cuspóirí sonracha. Ach ós rud é go bhfuil easpa comhsheasmhachta inti, ní chuideodh sí in aon tslí shuntasach le baint amach na gcuspóirí ginearálta. Bheadh an riosca ann le cur chuige aonair mar seo freisin go gcruthófaí míchothromaíocht idir leasanna táirgeoirí agus leasanna allmhaireoirí.

Rogha 3:

Chuideodh an rogha seo go hiomlán nó i bpáirt le gach ceann de na cuspóirí ginearálta a bhaint amach. I dteannta díspreagadh a thabhairt d'oibreoirí ó bheith páirteach i gcleachtais saofa trádála agus iompar frithbheartaíochta, chuideodh se chomh maith le cothrom iomaíochta a athbhunú. Ar deireadh, chothódh sé an chothromaíocht leasanna i measc páirtithe leasmhara. I mbeagán focal, freagraíonn rogha 3 do gach ceann de na cuspóirí sonracha agus déantar rannchuidiú suntasach i dtreo na cuspóirí ginearálta a bhaint amach.

7. FAIREACHÁN AGUS MEASTÓIREACHT

Chun meastóireacht a dhéanamh ar thionchar agus ar éifeachtacht an tionscnaimh seo is ea a ceapadh táscairí a cheadódh faireachán a dhéanamh ar fhorbairt chóras ionstraime cosanta trádála an AE. Moltar an bhliain 2013 a úsáid mar bhliain tagarmhairc, agus mar thréimhse meastóireachta, a chumhdódh ar a laghad trí bliana tar éis theacht i bhfeidhm na leasuithe atá beartaithe.