AN COIMISIÚN EORPACH Strasbourg, 12.6.2018 COM(2018) 390 final 2018/0210(COD) Togra le haghaidh RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir leis an Ciste Eorpach Muirí agus Iascaigh lena n

x001e

aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 508/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle

{SEC(2018) 276 final}

{SWD(2018) 295 final}



MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN 1.COMHTHÉACS AN TOGRA Foráiltear leis an togra seo gurb é an 1 Eanáir 2021 an dáta teacht i bhfeidhm agus tá sé á thíolacadh d’Aontas ina mbeidh 27 mBallstát, i gcomhréir leis an bhfógra a fuair an Chomhairle Eorpach an 29 Márta 2017 ón Ríocht Aontaithe á rá go bhfuil sé ar intinn ag an Ríocht Aontaithe tarraingt siar ón Aontas Eorpach agus ó Euratom bunaithe ar Airteagal 50 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. •Forais agus cuspóirí an togra Is é is aidhm don togra seo an Ciste Eorpach Muirí agus Iascaigh (CEMI) a bhunú don tréimhse 2021-2027. Is é is aidhm don chiste sin cistiú ó bhuiséad an Aontais a dhíriú chun tacaíocht a thabhairt don Comhbheartas Iascaigh (CBI), do bheartas muirí an Aontais agus do ghealltanais idirnáisiúnta an Aontais i dtaca le rialachas aigéan, go háirithe i gcomhthéacs an Chláir Oibre don Fhorbairt Inbhuanaithe 2030. Is áis thábhachtach é an cistiú sin le haghaidh iascaigh inbhuanaithe agus chaomhnú acmhainní bitheolaíocha na mara, le haghaidh na slándála bia trí bhíthin earraí bia mara a sholáthar, le haghaidh fás geilleagair ghoirm inbhuanaithe agus le haghaidh farraigí agus aigéin atá sláintiúil, sábháilte, slán, glan agus a ndéantar bainistiú inbhuanaithe orthu. Mar ghníomhaí domhanda aigéan agus an cúigiú táirgeoir bia mara is mó ar domhan, tá freagracht mhór ar an Aontas na haigéin agus na hacmhainní atá iontu a chosaint, a chaomhnú agus a úsáid go hinbhuanaithe. Go deimhin tá sé ríthábhachtach na farraigí agus na haigéin a chaomhnú do dhaonra an domhain atá ag fás go mear. Is chun leas socheacnamaíoch an Aontais é freisin: cuirfidh geilleagar gorm inbhuanaithe borradh faoi infheistíochtaí, faoin bhfostaíocht agus faoin bhfás, cothóidh sé taighde agus nuálaíocht agus cuirfidh sé le cinnteacht an tsoláthair fuinnimh trí fhuinneamh an aigéin. Ina theannta sin, tá farraigí agus aigéin shábháilte dhaingne riachtanach maidir le rialú éifeachtach a dhéanamh ag teorainneacha agus maidir leis an gcomhrac domhanda in aghaidh na coireachta muirí, agus mar sin, tugtar aghaidh ar cheisteanna a bhaineann le slándáil saoránach. Tá tacaíocht airgeadais ón Aontas trí CEMI de dhíth ar na tosaíochtaí sin. Déanfar an tacaíocht seo a chomhlánú le cistiú ar leith don Ghníomhaireacht Eorpach um Rialú ar Iascach, na comhaontuithe comhpháirtíochta iascaigh inbhuanaithe (SFPA) agus ballraíocht an Aontais in eagraíochtaí réigiúnacha um bainistíocht iascaigh (RFMO) agus eagraíochtaí idirnáisiúnta eile a chuideoidh le beartais an Aontais in earnáil na niascach agus san earnáil mhuirí a fhorfheidhmiú. •Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana Is é is aidhm leis an togra seo tacú le cuspóirí CBI a bhaint amach, cur chun feidhme bheartas muirí an Aontais a chothú agus rialachas idirnáisiúnta aigéan a threisiú. Aithnítear go bhfuil baint mhór idir na dúshláin agus na deiseanna atá ann i spás na naigéan agus gur gá féachaint orthu ina iomláine agus mar sin, ba cheart na réimsí sin a idirnascadh go dlúth. Leagtar an creat buiséadach do chistiú CBI agus don bheartas muirí amach le togra an Choimisiúin don chreat airgeadais ilbhliantúil (CAI) 2021-2027 a glacadh ar an 02 Bealtaine 2018. Anuas air sin, ghlac an Coimisiún togra an 29 Bealtaine 2018 do Rialachán ‘na bhForálacha Coitianta’ chun feabhas a chur ar chomhordú agus chun comhchuibhiú a dhéanamh ar chur chun feidhme tacaíochta ó Chistí faoi bhainistíocht chomhroinnte (‘na Cistí’) arb é is phríomhaidhm dó seachadadh beartas a shimpliú ar bhealach comhleanúnach. Tá feidhm ag na forálacha coitianta sin maidir leis an gcuid den CEMI atá faoi bhainistíocht chomhroinnte. Baineann cuspóirí comhlántacha leis na Cistí agus tá an modh bainistíochta céanna acu. Dá bhrí sin, leagtar síos le Rialachán na bhForálacha Coitianta sraith cuspóirí coitianta ginearálta agus prionsabail ghinearálta amhail comhpháirtíocht agus rialachas il-leibhéal. Tá eilimintí coiteanna na pleanála straitéisí agus an chlársceidealaithe ann chomh maith, lena náirítear forálacha maidir leis an gComhaontú Comhpháirtíochta atá le tabhairt i gcrích le gach Ballstát, agus leagtar amach cur chuige coiteann maidir le díriú feidhmíochta na gCistí. Dá bhrí sin, tá forálacha ann maidir le coinníollacha cumasaithe, athbhreithniú feidhmíochta, agus socruithe faireacháin, tuairiscithe agus meastóireachta. Leagtar forálacha coitianta amach freisin i ndáil le rialacha incháilitheachta, agus sainítear socruithe speisialta i gcomhair ionstraimí airgeadais agus i gcomhair fhorbairt áitiúil InvestEU faoi stiúir an phobail a úsáid agus i gcomhair bainistíochta airgeadais. Baineann roinnt socruithe bainistíochta agus rialaithe leis na Cistí uile. •Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais Tá an togra agus cuspóirí an togra ag teacht go hiomlán le beartais an Aontais go háirithe beartais chomhshaoil, aeráide, chomhtháthaithe, shóisialta, mhargaidh agus trádála. Déanfar tuairisc a thabhairt sa Chomhaontú Comhpháirtíochta ar chomhlántachtaí idir na Cistí, lena náirítear CEMI, agus cláir eile de chuid an Aontais, i gcomhréir le Rialachán na bhForálacha Coiteanna. Faoi bhainistíocht dhíreach, déanfaidh CEMI sineirgí agus comhlántachtaí a fhorbairt le cistí agus le cláir ábhartha eile de chuid an Aontais. Ceadóidh sé maoiniú i bhfoirm ionstraimí airgeadais mar chuid d'oibríochtaí measctha arna gcur chun feidhme i gcomhréir le Rialachán InvestEU. Ba cheart an tacaíocht faoi CEMI a úsáid chun dul i ngleic le teipeanna margaidh nó le cásanna infheistíochta fo-optamacha, ar dhóigh comhréireach, gan maoiniú príobháideach a dhúbláil ná a phlódú agus ba cheart breisluach Eorpach soiléir a bheith léi. Áiritheoidh sin comhsheasmhacht idir gníomhuithe CEMI agus rialacha an Aontais maidir leis an státchabhair, agus seachnófar saobhadh míchuí iomaíochta sa mhargadh inmheánach. 2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT •Bunús dlí

Airteagail 42, 43(2), 91(1), 100(2), 173(3), 175, 188, 192(1), 194(2), 195(2) agus 349 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. •Coimhdeacht (maidir le hinniúlacht neamheisiach) Cuirtear na forálacha chun feidhme faoi chuimsiú na bainistíochta comhroinnte, na bainistíochta dírí agus na bainistíocht indírí, i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais. •Comhréireacht Comhlíonann na forálacha atá beartaithe prionsabal na comhréireachta mar tá siad iomchuí, riachtanach agus níl aon bhearta eile is lú srian ar fáil chun cuspóirí inmhianaithe an bheartais a bhaint amach. •An rogha ionstraime An ionstraim atá beartaithe: Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 3.TORTHAÍ Ó MHEASTÓIREACHTAÍ EX POST, Ó CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS Ó MHEASÚNUITHE TIONCHAIR •Meastóireachtaí ex post/seiceálacha oiriúnachta ar an reachtaíocht atá ann cheana Bhí torthaí na Meastóireachta ex post ar an gCiste Eorpach Iascaigh (CEI) 2007-2013 ina ngné thábhachtach den Mheasúnú Tionchair a rinneadh chun a mheas an bhféadfaí leanúint de thacaíocht airgeadais a thabhairt d’earnáil an iascaigh tar éis 2020. Bunaítear an Mheastóireacht ex post ar chomhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara a tharla idir mí Feabhra agus mí na Bealtaine 2016 inar breathnaíodh ar thuairimí an phobail i ndáil le héifeachtacht agus le héifeachtúlacht CEI. I measc na bpríomhmholtaí a rinneadh do na blianta tar éis 2020 bhí an nasc idir cistiú agus cuspóirí beartais a threisiú, iascaigh a shaothrú go hinbhuanaithe mar aon leis an timpeallacht agus acmhainní nádúrtha a chaomhnú agus a fheabhsú ach laghdú a dhéanamh ar an tionchar diúltach ar an muirthimpeallacht. Leag sé béim ar an ngá atá le cur chuige níos straitéisí a úsáid le go mbeidh níos mó iomaíochta sa dobharshaothrú, chun táirgeacht a mhéadú agus chun na dúshláin speisialta a bhíonn le sárú ag iascaigh mhionscála ar an gcósta a áireamh ar bhealach níos fearr. •Comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara Maidir leis an gclárthréimhse tar éis 2020, ba é an ghníomhaíocht chomhairliúcháin ba mhó comhdháil CEMI do gheallsealbhóirí darb ainm “Tar éis 2020: Ag tacú le pobail chósta na hEorpa" a reáchtáladh i dTaillinn i mí Dheireadh Fómhair 2017. Bhí idir 70 cainteoir agus breis is 300 rannpháirtí ann, agus thug an ócáid deis do na geallsealbhóirí cuidiú leis an measúnú a dhéanamh ar an tacaíocht airgeadais a chuireann CEMI ar fáil do CBI agus ar bheartas muirí an Aontais i gclárthréimhse 2014-2020. Chomh maith leis sin, chuir sé ar a gcumas ullmhúchán a dhéanamh i dtaobh an chineáil tacaíochta a d’fhéadfadh a bheith ann tar éis 2020. Cumhdaíodh réimse geallsealbhóirí le comhdháil CEMI. As an 300 rannpháirtí, bhí 50% ag déanamh ionadaíochta d’údaráis áitiúla, 12% ag déanamh ionadaíochta do thionsclaíocht, 11% ag déanamh ionadaíochta do ENR, 14% ag déanamh ionadaíochta do chumainn agus d’eagraíochtaí iascaireachta agus 7% ag déanamh ionadaíochta don lucht léinn. Tugadh dhá dheis do bhaill Shainghrúpa CEMI (lucht riaracháin na mBallstát) cur leis an díospóireacht seo agus tuairimí a chur chun cinn sa phróiseas machnaimh. Reáchtáladh na cruinnithe seo an 6 Samhain 2017 agus an 15 Eanáir 2018. Tacaíodh leis na díospóireachtaí sna Sainghrúpaí CEMI le plépháipéir agus ceisteanna i dtaca le beartais a chuir an Coimisiún ar fáil roimh na gcruinnithe. Fuarthas tuairimí i scríbhinn ó na Ballstáit freisin. Anuas air sin, cuireadh litreacha chuig Comhairlí Comhairleacha, chuig ENRanna agus chuig Comhpháirtithe Sóisialta na hEorpa ag iarraidh moltaí uathu i dtaobh cistiú ón Aontas d’earnáil an iascaigh agus don earnáil mhuirí tar éis 2020. Reáchtáladh cruinnithe aonair le Comhpháirtithe Sóisialta chun críocha an chomhairliúcháin. Fuarthas tuairimí freisin ó Chomhdháil Réigiúin Mhuirí Fhorimeallacha na hEorpa (CPMR) amhail an páipéar teicniúil ó mhí na Nollag 2017 i dtaca le “Todhchaí CEMI tar éis 2020: Gnéithe anailíse agus cásanna féideartha”, agus nótaí CPMR ar CEMI tar éis 2020 ó mí Dheireadh Fómhair 2017 agus Márta 2017. Ghlac Biúró Polaitiúil CPMR an seasamh deiridh beartais i ndáil le todhchaí CEMI i mí an Mhárta 2018. Chuir roinnt ceardlann agus tuarascálacha ábhar ar fáil don mheasúnú, amhail seisiún i dtaca le beartais a reáchtáladh le linn chomhdháil Chumann Eacnamaithe Iascaigh na hEorpa (Aibreán 2017) agus ceardlann do gheallsealbhóirí i dtaobh tacaíocht do Bheartas Muirí le linn Laethanta Muirí na hEorpa (Bealtaine 2017). Seo a leanas achoimre ar thorthaí an chomhairliúcháin: –Bhí éileamh láidir ó na geallsealbhóirí go léir nach mór ar leanúnachas agus léiríodh go bhfuil gá le sainionstraim chistithe do thodhchaí an iascaigh agus don bheartas muirí, moladh go leanfaí de na cuspóirí CBI agus leagadh béim ar an tábhacht a bhaineann le deiseanna a thapú sa gheilleagar gorm. –D’aontaigh na Ballstáit gur cheart do chuspóirí an chiste tar éis 2020 tacú leis an inbhuanaitheacht chomhshaoil, gheilleagrach agus shóisialta. Leag na geallsealbhóirí béim air go raibh sé ina thosaíocht le haghaidh an chéad chiste eile go mbainfí amach cuspóirí CBI.

–Mar thoradh ar an gcomhairliúchán, d’aontaigh na geallsealbhóirí gurbh é ceann de na laigí ba mhó a bhain le CEMI 2014-2020 ná go raibh an ráta glactha mall agus gur cuireadh na cláir feidhmíochta chun feidhme déanach mar gheall go bunúsach gur faomhadh an creat reachtach go déanach. Is é seo, mar aon le reachtaíocht ar leibhéal an Aontais a bhí róshonrach, an léamh righin dolúbtha a rinneadh air agus an iomarca béime ar incháilitheacht seachas ar chuspóirí agus spriocanna a bhaint amach, na dúshláin is mó atá le sárú ag na Ballstáit. I ndáil air seo, d’éiligh formhór na ngeallsealbhóirí go gcuirfí creat reachtach ní ba shimplí chun cinn nach mbeadh chomh casta céanna ó thaobh dlí de. –Bhí comhaontú mór ann idir na geallsealbhóirí go raibh leibhéal áirithe cobhsaíochta de dhíth, go háirithe trí shimpliú a dhéanamh ar gach leibhéal (ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta) i dtaca le CEMI a chur chun feidhme. Mar sin féin, chonacthas go raibh tuairimí éagsúla ann i dtaca leis an gcaoi an chothromaíocht cheart a fháil idir an bhéim cheart a chur ar na torthaí inmhianta a bhaint amach agus ar an ualach riaracháin a laghdú do thairbhithe agus do rialtais agus caiteachas cuí á áirithiú. –Sna moltaí a thug siad, luaigh na Ballstáit go raibh ról lárnach ag an gcóras faireacháin agus meastóireachta maidir le héifeachtacht an chiste mar go gcuireann sé eolas ar fáil i dtaca leis na cúisíochtaí a bhíonn taobh thiar d’fhorbairt earnálacha an iascaigh agus an gheilleagair ghoirm. –Chonacthas deighilt iomlán sna tuairimí a léiríodh maidir le tacaíocht a thabhairt do chabhlaigh iascaigh, agus bhí beagnach leath na ngeallsealbhóirí i bhfabhar go leanfaí de na bearta cabhlaigh agus bhí an leath eile ina gcoinne. –Maidir le hearnáil an dobharshaothraithe, d’aontaigh na geallsealbhóirí gur gá tuilleadh a dhéanamh maidir le cúrsaí riaracháin agus dlí a shimpliú d’fhonn an fad a bhaineann le nósanna imeachta ceadúnaithe a laghdú gan dochar a dhéanamh do na hardchaighdeáin chomhshaoil, chosanta tomhaltóirí agus sláinte ainmhithe a chumhdaítear i ndlí an Aontais. D’athdhearbhaigh siad gurb iad ualaí riaracháin an bac is mó atá ann don fhorbairt san earnáil, mar aon le riachtanais nós imeachta (i ndáil le ceadúnú agus rochtain ar chistiú) atá róchasta. Chomh maith leis sin, chuir grúpa de 11 Bhallstát tacaíocht láidir in iúl dó go leanfaí den tacaíocht a thugann an tAontas don dobharshaothrú leis an gcéad chiste eile, go háirithe an tacaíocht don dobharshaothrú fionnuisce. –I ndáil le hiascaigh mhionscála chósta agus iascaigh sna réigiúin is forimeallaí, bhí na Ballstáit i bhfabhar tacaíocht níos spriocdhírithe agus saincheaptha a chur i bhfeidhm agus ráta tacaíochta níos airde a chur ar fáil agus ar an bhféidearthacht atá ann láimhseáil níos fabhraí a dhéanamh trí réamhíocaíochtaí. Ba cheart leanúint tar éis 2020 de thús áite ó thaobh airgeadais de a thabhairt d’iascaigh mhionscála chósta, lena náirítear iascaigh intíre, dar le Ballstáit áirithe. D’aithin na geallsealbhóirí go raibh gá le solúbthacht chun sainiúlachtaí áitiúla a chur san áireamh agus chun éascú a dhéanamh ar an athnuachan glúine ar lucht saothair atá ag dul in aois. –Bhí na Ballstáit agus geallsealbhóirí ar fad den tuairim go mba cheart tacaíocht a choimeád don bhailiú sonraí, d’iascaigh a rialú agus a forfheidhmiú agus d’eagraíochtaí táirgeoirí mar chuid den chiste iascaigh faoin mbainistíocht chomhroinnte. –Cheap roinnt geallsealbhóirí gur bhreisluach a bheadh ann don Eoraip agus do na réigiúin dá dtreiseofaí gníomhaíocht an Aontais i réimsí éagsúla faoi chuimsiú an bheartais mhuirí (oiliúint, pleanáil spáis mhuirí, sábháilteacht agus faireachán muirí, tionscadail nuálacha a mhaoiniú, etc.) trí CEMI. Cuireadh san áireamh go bhfuil an geilleagar gorm ag forbairt i dtimpeallacht atá anchasta, ba cheart a áirithiú go bhfuil ionstraimí éagsúla ag teacht lena chéile d’fhonn dúbláil agus ilroinnt a sheachaint. –D’aithin formhór na ngeallsealbhóirí freisin an ról tábhachtach a bhíonn ag Forbairt Áitiúil faoi Stiúir an Phobail Forbairt Áitiúil faoi Stiúir an Phobail i bpobail chósta maidir le réitigh áitiúla ar fhadhbanna áitiúla a ghlacadh agus aithníodh mar dheis luachmhar é d’earnáil an iascaigh agus d’earnáil an dobharshaothraithe chun páirt ghníomhach a ghlacadh sa rialtas áitiúil agus maidir le ceisteanna rialachais. Ba mhaith le roinnt geallsealbhóirí go mbeadh ról níos mó ag an bhForbairt Áitiúil faoi Stiúir an Phobail i ndáil leis an ngeilleagar gorm a fhorbairt ar an leibhéal áitiúil. •Bailiú agus úsáid saineolais Dhréachtaigh seirbhísí an Choimisiúin an measúnú tionchair. Maidir leis an measúnú a rinneadh i dtaobh feidhmíocht a fhaire agus a mheas, chuir saineolaithe seachtracha ábhar ar fáil. Cumhdaítear leis an ábhar seo togra do chreat faireacháin agus meastóireachta tar éis 2020 bunaithe ar an gcóras a forbraíodh don tréimhse 2014-2020 mar aon le líon áirithe táscairí toraidh lena náirítear measúnú ar riachtanais, foinsí agus infhaighteacht sonraí. •Measúnú tionchair Déantar forbairt sa Mheasúnú Tionchair ar phríomhchuspóirí ginearálta an chláir agus ar na cuspóirí sonracha. Áirítear ar na cuspóirí cuspóirí trasghearrtha CAI den tsolúbthacht, comhtháthú agus sineirgí, simpliú agus fócas ar fheidhmíocht. Aithnítear agus mínítear sa Mheasúnú Tionchair na dúshláin agus na fadhbanna is mó a dtabharfar aghaidh orthu leis an gclár atá le teacht bunaithe ar thorthaí meastóireachtaí a rinneadh ar chlárthréimhsí roimhe seo agus torthaí na ngníomhaíochtaí comhairliúcháin, ar chuspóirí trasghearrtha CAI nua agus ar thosaíochtaí nua polaitiúla agus fadhbanna atá ag teacht chun solais óna bhfuil idirghabháil an Aontais de dhíth. Bunaithe ar thaithí ar na cláir a bhí ann roimhe seo, cuireann an Measúnú Tionchair na gníomhaíochtaí a d’fhéadfaí a mhaoiniú (i ndáil leis na cuspóirí thuas a bhaint amach) in ord tosaíochta tríd is tríd ó tharla nárbh fhios an leithdháileadh buiséid nuair a ullmhaíodh an Measúnú Tionchair. Rinneadh gnéithe coimhdeachta (breisluach an Aontais/riachtanas do ghníomhaíocht ón Aontas) agus gnéithe comhréireachta de na tosaíochtaí cistiúcháin a mheas. Rinneadh anailís ar athruithe ar raon feidhme agus ar struchtúr an chláir freisin. •Oiriúnacht rialála agus simpliú Cé nach bhfuil aon nasc ag an togra seo leis an gClár um Oiriúnacht agus Feidhmíocht Rialála, tá sé mar aidhm leis ualaí rialacháin a laghdú agus simpliú a dhéanamh ar sheachadadh an chiste. Tugann sé tús áite do thairbhithe beaga ag a bhfuil ráta déine cabhrach ní b’airde agus do foirmeacha sonracha tacaíochta do thairbhithe ó iascaigh mhionscála chósta. •Cearta bunúsacha

Is réamhchoinníoll riachtanach maidir le bainistíocht fónta airgeadais agus cistiú éifeachtach ón Aontas é urraim a thabhairt don smacht reachta. Leagtar síos rialacha sa Rialachán maidir le cosaint a thabhairt do bhuiséad an Aontais i gcás easnamh ginearálaithe maidir leis an smacht reachta sna Ballstáit. Tugtar isteach coinníoll cumasaithe i Rialachán na bhForálacha Coitianta d’fhonn urraim don Chairt um Chearta Bunúsacha a áirithiú. Tá feidhm leis maidir le CEMI. 4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA Foráiltear sa chreat airgeadais ilbhliantúil nach mór do bhuiséad an Aontais leanúint den tacaíocht a chur ar fáil do bheartais mhuirí agus do bheartais iascaigh. Is ionann méideanna buiséid molta CEMI, ag praghsanna reatha, agus EUR 6 140 000 000. Roinntear acmhainní CEMI idir bainistíocht chomhroinnte, dhíreach agus indíreach. Leithdháiltear EUR 5 311 000 000 ar thacaíocht faoin mbainistíocht chomhroinnte agus EUR 829 000 000 ar thacaíocht faoin mbainistíocht dhíreach agus indíreach. Leagtar sonraí ar thionchar airgeadais CEMI amach sa ráiteas airgeadais a ghabhann leis an togra. 5.EILIMINTÍ EILE •Pleananna cur chun feidhme, agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe Ceanglaítear an togra le socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe Rialachán na bhForálacha Coiteanna. Cuirtear na socruithe seo chun feidhme trí chreat faireacháin agus meastóireachta a bhunaítear sa togra. Déanfar na meastóireachtaí i gcomhréir le mír 22 agus le mír 23 den Chomhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016, inar dheimhnigh na trí institiúid gur cheart go dtabharfaí an bunús le haghaidh measúnuithe tionchair le meastóireachtaí ar reachtaíocht agus beartais atá ann cheana. Sna meastóireachtaí sin measfar éifeachtaí an chláir ar an talamh ar bhonn tháscairí/spriocanna an chláir agus anailís mhionsonraithe ar a mhéid is féidir a mheas go bhfuil an clár ábhartha éifeachtach éifeachtúil, ar an gceist an leor an breisluach Eorpach a chuireann sé ar fáil agus ar an gceist an bhfuil sé comhleanúnach le beartais eile de chuid an Aontais. Beidh ceachtanna a foghlaimíodh iontu chun aon laigí nó fadhbanna atá ann a shainaithint nó aon poitéinseal atá ann breis feabhais a chur ar na bearta nó ar a dtorthaí agus chun cuidiú a núsáid agus a dtionchar a uasmhéadú. •Doiciméid mhíniúcháin (le haghaidh treoracha) Ní bhaineann le hábhar •Míniúchán mionsonraithe ar fhorálacha sonracha an togra Cuspóirí Is é is aidhm leis an togra seo le haghaidh Rialacháin ar CEMI tacú le cuspóirí comhshaoil, eacnamaíocha, sóisialta agus fostaíochta CBI a bhaint amach, le cur chun feidhme bheartas muirí an Aontais a chothú agus tacú le gealltanais idirnáisiúnta an Aontais i réimse an rialachais aigéin. Tá sé bunaithe ar na ceithre thosaíocht seo a leanas, ar léiriú iad ar na cuspóirí beartais ábhartha a leagtar amach i Rialachán na bhForálacha Coiteanna agus arb é is aidhm leo uasmhéadú a dhéanamh ar rannchuidiú an Aontais le forbairt geilleagair ghoirm inbhunaithe: (1)Iascaigh inbhuanaithe a chothú agus acmhainní bitheolaíocha na mara a chaomhnú; (2)Cuidiú le slándáil an tsoláthair bia san Aontas trí dhobharshaothrú agus margaí atá iomaíoch agus inbhuanaithe; (3)An fás ar gheilleagar gorm inbhuanaithe a chumasú agus pobail chósta a bhfuil rath orthu a chothú; (4)An rialachas idirnáisiúnta aigéan a threisiú agus farraigí agus aigéin shábháilte, shlána, ghlana, a bhainistítear go hinbhuanaithe a chumasú. Tá breis agus 5 milliún duine fostaithe in earnáil mhuirí na hEorpa agus gineann sin beagnach EUR 500 billiún in aghaidh na bliana, agus tá poitéinseal san earnáil chéanna i bhfad níos mó post a chruthú. Meastar gurb é EUR 1.3 trilliún an luach ar aschur an gheilleagair dhomhanda aigéan, agus d'fhéadfadh sé sin a bheith breis agus a dhá oiread ní ba mhó faoi 2030 (The Ocean Economy in 2030, Tuarascáil ón Eagraíocht um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta). An gá spriocanna CO2 a bhaint amach, éifeachtúlacht acmhainní a mhéadú agus lorg an gheilleagair ghoirm ar an gcomhshaol a laghdú, is mór an spreagadh a bhí sa ghá sin don nuálaíocht in earnálacha eile amhail an trealamh muirí, an tógáil long, an bhreathnóireacht aigéan, an dreidireacht, an chosaint chósta agus an tógáil mhuirí. Rinne cistí struchtúracha an Aontais, go háirithe Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE) agus an Ciste Eorpach Muirí agus Iascaigh (CEMI), infheistíocht sa gheilleagar muirí. Ní mór uirlisí nua infheistíochta, amhail InvestEU, a úsáid chun poitéinseal fáis na hearnála a shásamh. Sa togra ón gCoimisiún maidir le Creat Airgeadais Ilbhliantúil 2021-2027, leagadh síos sprioc níos uaillmhianaí maidir le bearta ar son na haeráide a phríomhshruthú i gcláir uile an Aontais, is é sin 25 % san iomlán de chaiteachas an Aontais a bheith ag rannchuidiú le cuspóirí aeráide a bhaint amach. Déanfar rannchuidiú CEMI le gnóthú na sprice foriomláine sin a rianú le córas marcóirí aeráide de chuid an Aontais ar leibhéal iomchuí imdhealaithe, lena náirítear modheolaíochtaí níos cruinne a úsáid má bhíonn fáil ar a leithéid. Leanfaidh an Coimisiún den fhaisnéis a chur i láthair go bliantúil i dtéarmaí leithreasuithe faoi chomhair gealltanas i gcomhthéacs an dréachtbhuiséid bhliantúil. Chun gur fusa lánleas a bhaint as poitéinseal CEMI rannchuidiú le cuspóirí aeráide, féachfaidh an Coimisiún le gníomhaíochtaí ábhartha a shainaithint i rith na bpróiseas ullmhúcháin, cur chun feidhme, athbhreithnithe agus meastóireachta. Rannchuideoidh CEMI le cuspóirí comhshaoil an Aontais freisin. Déanfar cuntas a choimeád ar an ionchur trí mharcóirí comhshaoil an Aontais a chur i bhfeidhm agus iad a thuairisciú go rialta i gcomhthéacs na meastóireachtaí agus na tuarascála bliantúla feidhmíochta. Simpliú

Is é is aidhm leis an togra simpliú a dhéanamh ar chur chun feidhme CEMI i gcomparáid leis an leagan amach ríchasta a bhí ann sa tréimhse 2014-2020. Go deimhin, bunaítear CEMI 2014-2020 ar chur síos beacht dolúbtha ar dheiseanna maoinithe agus rialacha incháilitheachta (`bearta’), a d’fhág é deacair do na Ballstáit agus do na tairbhithe é a chur chun feidhme. Dá bhrí sin, rachfar i dtreo leagan amach CEMI níos simplí a shocrú i dtaca leis na gnéithe seo a leanas tar éis 2020: –4 thosaíocht – Déantar cur síos leis na tosaíochtaí seo ar raon feidhme na tacaíochta CEMI de réir chuspóirí CBI, an bheartais mhuirí agus gníomhaíochtaí i dtaca le rialachas idirnáisiúnta aigéan. –Réimsí tacaíochta – Ní leagtar amach bearta saintreoracha in airteagail an Rialacháin ach déantar cur síos ar na réimsí éagsúla tacaíochta faoi chuimsiú gach tosaíochta, rud lena gcuirtear creat solúbtha i gcomhair cur chun feidhme ar fáil. –Gan bearta réamhshainithe agus rialacha incháilitheachta ar leibhéal an Aontais – Faoin mbainistíocht chomhroinnte, is faoi na Ballstáit atá sé clár a leagan amach ina léirítear an bealach is oiriúnaí dóibh chun tosaíochtaí CEMI a bhaint amach. Tabharfar solúbthacht dóibh maidir leis na rialacha incháilitheachta a shocrú. Faoi na rialacha a leagtar amach sa CEMI agus i Rialachán na bhForálacha Coitianta féadfar tacaíocht a thabhairt do réimse beart a aithníonn na Ballstáit sna cláir, ar choinníoll go bhfuil siad cumhdaithe faoi na réimsí tacaíochta. –Coinníollacha agus srianta i gcomhair réimsí áirithe – Is gá liosta d’oibríochtaí neamhincháilithe a leagan amach chun tionchair dhíobhálacha ar an gcaomhnú iascaigh a sheachaint, mar shampla, toirmeasc ginearálta a chur ar infheistíochtaí chun an acmhainn iascaireachta a fheabhsú. Chomh maith leis sin, déanfar infheistíochtaí agus cúiteamh a íoc leis an gcabhlach iascaigh (scor buan de ghníomhaíochtaí iascaireachta, scor urghnách de ghníomhaíochtaí iascaireachta, soitheach a fháil, inneall athsholáthair) ar choinníoll go dtagann siad le cuspóirí caomhnaithe CBI. Tá sé seo ríthábhachtach chun a áirithiú go ndírítear an tacaíocht airgeadais ar na cuspóirí sin a bhaint amach. –Táscairí toraidh – Déanfar measúnú ar fheidhmíocht thacaíocht CEMI ar bhonn táscairí. Déanfaidh na Ballstáit tuairisc a thabhairt faoina ndul chun cinn maidir leis na garspriocanna agus na spriocanna atá leagtha síos, agus déanfaidh an Coimisiún athbhreithniú bliantúil ar fheidhmíocht, bunaithe ar na tuarascálacha a ullmhaíonn na Ballstáit, le go mbeifear in ann fadhbanna i ndáil leis an gcur chun feidhme a aithint go luath agus gníomhaíocht cheartaitheach a shocrú. Déanfar córas faireacháin agus creat meastóireachta a bhunú chun na críche sin. Seachas liosta a dhéanamh de na bearta a roghnaíodh ó chlár gníomhaíochtaí incháilithe mar a dhéantar faoi láthair, ba cheart do na cláir náisiúnta díriú ar na tosaíochtaí straitéiseacha a roghnaigh gach Ballstát. Cuirfidh an leagan amach seo feabhas ar chur chun feidhme an chláir chun cuspóirí beartais a bhaint amach ar bhonn feidhmíochta, i gcomhthéacs an idirphlé atá ag dul ar aghaidh idir an Coimisiún agus na Ballstáit i ndáil le torthaí a bhaint amach. Mar sin, is iad solúbthacht, díriú ar thorthaí agus muinín fhrithpháirteach idir an Coimisiún agus na Ballstáit na trí bhunphrionsabal de shimpliú éifeachtach. Faoin mbainistíocht chomhroinnte, déanfaidh na Ballstáit cláir a ullmhú agus déanfaidh an Coimisiún iad a fhaomhadh. I gcomhthéacs an réigiúnaithe agus d’fhonn na Ballstáit a ghríosú chun cur chuige níos straitéisí a ghlacadh agus na cláir á nullmhú, déanfaidh an Coimisiún anailís a fhorbairt ar gach imchuach farraige lena léirítear na láidreachtaí agus na laigí coitianta i ndáil le cuspóirí CBI a bhaint amach. Beidh an anailís sin ina treoir do na Ballstáit agus don Choimisiún araon le linn na hidirbheartaíochta ar gach clár agus dúshláin agus riachtanais réigiúnacha á gcur san áireamh. Agus na cláir á meas, cuirfidh an Coimisiún san áireamh na dúshláin chomhshaoil agus shocheacnamaíocha a bhaineann le CBI, feidhmiú socheacnamaíoch an gheilleagair ghoirm inbhuanaithe, na dúshláin ar leibhéal imchuach farraige, éiceachórais mhuirí a chaomhnú agus a athchóiriú, bruscar muirí a laghdú agus athrú aeráide a mhaolú agus oiriúnú chuige. Déanfar simpliú a bhaint amach freisin trí Rialachán na bhForálacha Coiteanna, mar a leagtar amach an chuid is mó de na forálacha a bhaineann leis cur chun feidhme, le faireachán agus le rialú. Leithdháileadh acmhainní Déanfar CEMI a chur chun feidhme faoi dhá chóras seachadta: –faoin ‘mbainistíocht chomhroinnte’ a dhéanfaidh na Ballstáit trí chláir CEMI bunaithe ar straitéisí náisiúnta, –go díreach ag an gCoimisiún faoin ‘mbainistíocht dhíreach’. Beartaíodh an sciar 2014-2020 de na hacmhainní a choimeád idir an bhainistíocht chomhroinnte agus an bhainistíocht dhíreach. Sa chomhthéacs seo, moltar go leithdháiltear EUR 5 311 000 000 ar an mbainistíocht chomhroinnte (86.5%) agus EUR 829 000 000 ar an mbainistíocht dhíreach (13.5%). Coimeádtar cothromaíocht chuí idir na hacmhainní faoin mbainistíocht chomhroinnte agus faoin mbainistíocht dhíreach le leithdháileadh den sórt sin. Maidir leis an mbainistíocht chomhroinnte, tar éis luach chlár na Ríochta Aontaithe (EUR 243 milliún) a bhaint amach, choimeádfadh na Ballstáit, i dtéarmaí ainmniúla, 96.5% dá leithdháileadh i gcomhair 2014-2020. Chun cobhsaíocht a áirithiú, go háirithe i ndáil le cuspóirí CBI a bhaint amach, déanfar an sainiú ar leithdháiltí náisiúnta a bhunú ar scaireanna 2014-2020. Moltar freisin go ndéanfaí imfhálú ar mhéideanna i gcomhair réimsí áirithe tacaíochta faoin mbainistíocht chomhroinnte: –rialú agus forfheidhmiú agus bailiú agus próiseáil sonraí chun iascaigh a bhainistiú agus chun críoch eolaíochta (íosmhéid 15% den tacaíocht airgeadais a leithdháiltear in aghaidh an Bhallstáit, seachas tíortha talamhiata), –na réigiúin is forimeallaí (méid imfhálaithe a chumhdaíonn idir chóras cúitimh i gcomhair chostais bhreise agus thacaíocht struchtúrach). Coinníollacht

D’aithin Clár Oibre don Fhorbairt Inbhuanaithe 2030 de chuid na Náisiún Aontaithe caomhnú na naigéan agus úsáid inbhuanaithe na naigéan mar cheann den 17 sprioc forbartha inbhuanaithe (SDG 14). Tá an tAontas tiomanta go hiomlán don sprioc sin agus dá cur chun feidhme. Sa chomhthéacs sin, geallann sé geilleagar gorm inbhuanaithe a chur chun cinn a thagann leis an bpleanáil spásúil mhuirí, acmhainní bitheolaíocha a chaomhnú agus stádas maith comhshaoil a bhaint amach, toirmeasc a chur ar chineálacha áirithe fóirdheontas d’iascaigh a chuireann leis an róacmhainneacht agus leis an róiascaireacht, deireadh a chur le fóirdheontais iascaigh a chuireann leis an iascaireacht neamhdhleathach, neamhthuairiscthe agus neamhrialáilte agus gan fóirdheontais nua den chineál sin a thabhairt isteach. Ba cheart go mbeadh an toradh seo ar idirbheartaíocht na hEagraíochta Domhanda Trádála i dtaobh fóirdheontas d’iascaigh bainte amach faoin mbliain 2020. Chomh maith leis sin, mar chuid d’idirbheartaíocht na hEagraíochta Domhanda Trádála ag an gCruinniú Mullaigh Domhanda maidir le Forbairt Inbhuanaithe 2002 agus ag Comhdháil na Náisiún Aontaithe maidir le Forbairt Inbhuanaithe 2012 (Rio +20), gheall an tAontas go gcuirfear deireadh le fóirdheontais a chuireann leis an róacmhainneacht iascaigh agus leis an róiascaireacht. Chomh maith leis sin, forálann Airteagal 42 den Rialachán maidir leis an gComhbheartas Iascaigh gur cheart cúnamh airgeadais ón Aontas faoi CEMI a bheith ann ar choinníoll go gcomhlíonfar rialacha CBI. Dá bhrí sin, ní inghlactha iarratais ó thairbhithe nach gcomhlíonann na rialacha is infheidhme maidir le CBI. Sa bhreis air sin, tabharfar cumhachtaí don Choimisiún chun gníomhú in éadan aon Bhallstát nach gcomhlíonann rialacha CBI. Iascaigh inbhuanaithe a chothú agus acmhainní bitheolaíocha na mara a chaomhnú Áiritheofar le CBI go mbeidh gníomhaíochtaí iascaireachta agus dobharshaothraithe inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil san fhadtéarma agus go mbainisteofar iad ar bhealach a bheidh ag luí leis na cuspóirí tairbhí eacnamaíocha, sóisialta agus fostaíochta a bhaint amach, agus lena gcuirfear le hinfhaighteacht soláthairtí bia. Beidh sé mar aidhm leis a áirithiú go ndéanfaidh saothrú bheo-acmhainní bitheolaíocha na mara líon na speiceas atá á saothrú a athbhunú agus a chothabháil ag leibhéil atá in acmhainn an uastáirgeacht inbhuanaithe a tháirgeadh. Áiritheofar go ndéanfaí na tionchair dhiúltacha a bhíonn ag gníomhaíochtaí iascaireachta ar éiceachóras na mara a íoslaghdú agus go seachnófar sna gníomhaíochtaí maidir le dobharshaothrú agus iascaigh an díghrádú ar an gcomhshaol muirí (Airteagal 2 den Rialachán maidir leis an gComhbheartas Iascaigh). Baineadh an tuafás amach le blianta beaga anuas maidir le stoic éisc a thabhairt ar ais ar leibhéil shláintiúla, brabúsacht a mhéadú in earnáil iascaireachta an Aontais agus éiceachórais mhuirí a chaomhnú. Mar sin féin, tá dúshláin shuntasacha fós le sárú chun cuspóirí socheacnamaíocha agus comhshaoil CBI a bhaint amach. Chuige sin, beidh tacaíocht leanúnach de dhíth tar éis 2020, go háirithe maidir leis na himchuacha farraige mar a bhfuil an dul chun cinn níos moille. Tá an tiascach lárnach i slí mhaireachtála agus oidhreacht chultúrtha go leor pobal cósta san Aontas, go háirithe mar a mbíonn ról tábhachtach ag an iascaireacht bheag chósta. Toisc go bhfuil formhór na ndaoine i bpobail iascaireachta os cionn 50 bliain ar an meán, tá dúshlán fós ag baint leis an athnuachan glúine agus le gníomhaíochtaí a éagsúlú. Tá sé mar aidhm leis an tacaíocht faoi Thosaíocht 1 cuspóirí comhshaoil, eacnamaíocha, sóisialta agus fostaíochta CBI a bhaint amach, mar a shainítear in Airteagal 2 den Rialachán maidir leis an gComhbheartas Iascaigh. Áiritheofar leis an tacaíocht sin go mbeidh gníomhaíochtaí iascaireachta inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil san fhadtéarma agus go mbainisteofar iad ar bhealach a bheidh ag luí leis na cuspóirí tairbhí eacnamaíocha, sóisialta agus fostaíochta a bhaint amach, agus lena gcuirfear le hinfhaighteacht soláthairtí bia. Go háirithe, beidh an tacaíocht ó CEMI dírithe ar ghnóthú agus ar choinneáil na hiascaireachta inbhuanaithe bunaithe ar an uastáirgeacht inbhuanaithe agus dírithe ar íoslaghdú thionchair dhiúltacha na ngníomhaíochtaí iascaireachta ar éiceachóras na mara. Déanfar nuálaíocht agus infheistíochtaí i dtaca le cleachtais agus teicnící iascaireachta ísealtionchair, aeráidseasmhacha agus ísealcharbóin a chuimsiú leis an tacaíocht sin. Is í an oibleagáid gabhálacha a thabhairt i dtír ceann de na dúshláin is mó a bhaineann le CBI. Ciallaíonn sé go raibh athruithe suntasacha ar chleachtais iascaireachta don earnáil agus bhí costas tábhachtach airgeadais ag gabháil leo in amanna. Dá bhrí sin, tacóidh CEMI leis an nuálaíocht agus le hinfheistíochtaí a chuidíonn leis an oibleagáid gabhálacha a thabhairt i dtír a chur chun feidhme amhail infheistíochtaí i dtrealamh roghnaitheach iascaireachta a dhéanamh, infheistíocht chun feabhas a chur ar bhonneagar calafoirt agus infheistíochtaí maidir le margaíocht a dhéanamh ar ghabhálacha de thaisme trí ráta déine cabhrach is airde ná atá atá i bhfeidhm d’oibríochtaí eile a chur i bhfeidhm. Déanfar uasdéine cabhrach 100% a cheadú chun córais thrédhearcacha um dheiseanna iascaireachta a mhalartú idir Ballstáit (‘babhtáil cuóta’) a dhearadh, a fhorbairt, a fhaire, a mheas agus a bhainistiú d’fhonn éifeacht an ‘speicis scoir’ a tharlaíonn mar gheall ar an oibleagáid gabhálacha a thabhairt i dtír a mhaolú. Leis an tacaíocht faoi Thosaíocht 1 féadfar nuálaíocht agus infheistíochtaí ar bord soithí iascaireachta a chumhdach d’fhonn sláinte, sábháilteacht agus dálaí oibre, éifeachtúlacht fuinnimh agus caighdeán na ngabhálacha a fheabhsú. Mar sin féin, níor cheart do thacaíocht dá leithéid méadú a chur ar an gcumas iascaireachta nó ar an gcumas atá ann iasc a aimsiú agus níor cheart an tacaíocht a bhronnadh díreach ar an gcúis gur comhlíonadh na riachtanais atá éigeantach faoi dhlí an Aontais nó faoin dlí náisiúnta. Maidir leis an tsláinte, an tsábháilteacht agus dálaí oibre ar bord soithí iascaireachta, déanfar ráta déine cabhrach is airde ná an ráta i bhfeidhm d’oibríochtaí eile a cheadú. Tá an rialú ar iascach ríthábhachtach maidir le CBI a chur chun feidhme. Dá bhrí sin, faoin mbainistíocht chomhroinnte, tacóidh CEMI le córas rialaithe iascaigh don Aontas, mar a shainítear sa Rialachán um Rialú, a fhorbairt agus a chur chun feidhme. Déanann oibleagáidí áirithe dá bhforáiltear trí bhíthin an athbhreithnithe ar an Rialachán um Rialú (rianú soithí agus córais leictreonacha thuairiscithe, córais leictreonacha chianbhrathadóireachta, tomhas agus taifeadadh leanúnach ar chumhacht inneall tiomáinteachta) dlisteanú ar thacaíocht ar leith a chur ar fáil do na Ballstáit agus do na hiascairí le go mbeidh siad in ann iad a chur chun feidhme go tapa éifeachtúil. Anuas air sin, féadfar infheistíochtaí ó na Ballstáit i sócmhainní rialaithe a úsáid chun faireachas muirí agus comhoibriú i dtaobh feidhmeanna garda cósta a dhéanamh. Braitheann rath CBI ar chomhairle eolaíoch a bheith ar fáil do bhainistíocht iascach agus mar sin, ar shonraí i dtaca leis na hiascaigh a bheith ar fáil. I bhfianaise na ndúshlán agus na gcostas a bhaineann le sonraí iontaofa iomlána a fháil, ní mór tacú le gníomhaíochtaí na mBallstát chun sonraí a bhailiú agus a phróiseáil i gcomhréir leis an gCreatrialachán um Bailiú Sonraí agus cur leis an gcomhairle eolaíoch is fearr atá ar fáil. Leid an tacaíocht sin. éascófar sineirgí i dtaca le cineálacha eile sonraí muirí a bhailiú agus a phróiseáil. Thairis sin, tacóidh CEMI le cur chun feidhme atá bunaithe ar eolas agus le rialachas CBI faoi bhainistíocht dhíreach agus indíreach ach foráil a dhéanamh do chomhairle eolaíoch, córas rialaithe iascaigh don Aontas a fhorbairt agus a chur chun feidhme, Comhairlí Comhairleacha a fheidhmiú agus ranníocaíochtaí saorálacha d’eagraíochtaí idirnáisiúnta. Bainistíocht chabhlaigh a dhíriú ar chuspóirí caomhnaithe I bhfianaise na ndúshlán maidir le saothrú inbhuanaithe acmhainní bitheolaíocha na mara i gcomhréir le cuspóirí caomhnaithe CBI, tacóidh CEMIú le bainistíocht iascaigh agus cabhlaigh iascaireachta. Sa chomhthéacs seo, ní mór leanúint in amanna den tacaíocht do chabhlaigh a oiriúnú i ndáil le ranna áirithe cabhlaigh agus imchuacha farraige. Ba cheart tacaíocht dá leithéid a dhíriú ar acmhainní bitheolaíocha na mara a chaomhnú agus a shaothrú go hinbhuanaithe agus ar chothromaíocht a bhaint amach idir an acmhainn iascaireachta agus na deiseanna iascaireachta atá ar fáil. Dá bhrí sin, féadfaidh CEMI tacú le gníomhaíochtaí iascaireachta i ranna cabhlaigh a scoradh go buan nuair nach bhfuil cothromaíocht idir an acmhainn iascaireachta agus na deiseanna iascaireachta atá ar fáil. Beidh tacaíocht den sórt sin ina huirlis de chuid na bpleananna gníomhaíochta chun ranna cabhlaigh inar aithníodh róacmhainneacht struchtúrach a choigeartú, mar a fhoráiltear in Airteagal 22(4) de Rialachán CBI, agus déanfar í a chur chun feidhme trí bhriseadh an tsoithigh iascaireachta nó trína dhíchoimisiúnú nó trína iarfheistiú le haghaidh gníomhaíochtaí eile. I gcás ina gcuirfeadh an tiarfheistiú sin tuilleadh brú ar éiceachóras na mara de dheasca na hiascaireachta áineasa, ní dhéanfar tacaíocht a dheonú ach amháin má tá sé i gcomhréir le CBI agus le cuspóirí na bpleananna bliantúla ábhartha. San am a chuaigh thart, níor leor an spriocdhíriú i dtaca le scor buan de ghníomhaíochtaí iascaireachta agus ní dheachthas i ngleic leis na neamhchothromaíochtaí struchtúracha sa chabhlach iascaireachta. Chun a áirithiú go mbeidh an toiriúnú struchtúrach a dhéantar ar chabhlach ag teacht leis na cuspóirí caomhnaithe, beidh an tacaíocht sin iomlán coinníollach agus ceangailte le torthaí a bhaint amach. Dá bhrí sin, moltar go gcuirfí chun feidhme í trí bhíthin ‘maoiniú nach gceanglaítear le costais’ dá bhforáiltear i Rialachán na bhForálacha Coitianta, agus trí sin amháin. Faoi chuimse an tsásra sin, ní aisíocfaidh an Coimisiún na Ballstáit i ngeall ar scor buan de ghníomhaíochtaí iascaireachta ar bhonn na bhfíorchostas a tabhaíodh ach ar bhonn na gcoinníollacha a chomhlíonadh agus na dtorthaí a bhaint amach. Chuige sin, déanfaidh an Coimisiún coinníollacha den sórt sin a bhunú le gníomh tarmligthe, ar coinníollacha iad a bheidh bainteach cuspóirí caomhnaithe CBI. Cúiteamh i ngeall ar scor urghnách de ghníomhaíochtaí iascaireachta I bhfianaise luaineacht na ngníomhaíochtaí iascaireachta, d’fhéadfadh cúinsí neamhchoitianta caillteanais shuntasacha eacnamaíochta a chruthú d’iascairí. D’fhonn na hiarmhairtí sin a mhaolú, féadfaidh CEMI tacú le cúiteamh ar scor urghnách de ghníomhaíochtaí iascaireachta mar gheall ar bhearta caomhnaithe a chuirtear chun feidhme (i.e. pleananna ilbhliantúla, spriocanna maidir le stoic a chaomhnú agus a shaothrú go hinbhuanaithe, bearta chun acmhainn iascaireachta na soithí iascaireachta a oiriúnú do na deiseanna iascaireachta atá ar fáil agus bearta teicniúla), mar gheall ar bhearta éigeandála a chuirtear chun feidhme (e.g. iascach a dhúnadh), mar gheall go gcuirtear isteach, le comhaontú comhpháirtíochta iascaigh inbhuanaithe a chur i bhfeidhm mar gheall ar chúinsí force majeure, tubaiste nádúrtha nó eachtra chomhshaoil. Ní dhéanfar tacaíocht dá leithéid a cheadú ach amháin má tá tionchar na gcúinsí sin ar iascairí suntasach, i.e. má chuirtear stop le gníomhaíochtaí tráchtála an tsoithigh lena mbaineann 90 lá as a chéile ar a laghad agus más mó na caillteanais eacnamaíochta mar gheall ar an scor agus 30% de láimhdeachas bliantúil na cuideachta lena mbaineann ar an meán le linn tréimhse sonraithe ama. Tús áite a thabhairt don iascaireacht mionscála ar chósta agus do na réigiúin is forimeallaí

Soithí iascaireachta faoi bhun 12 mhéadar agus nach núsáideann trealamh iascaireachta tarraingthe a dhéanann iascaireacht bheag chósta. Cuimsítear leis an earnáil sin beagnach 75% de na soithí iascaireachta ar fad atá cláraithe san Aontas agus beagnach leath den fhostaíocht ar fad in earnáil an iascaigh. Tá oibreoirí in iascaigh mhionscála chósta ag brath go háirithe ar stoic shláintiúla éisc mar phríomhfhoinse ioncaim. Dá bhrí sin, déanfaidh CEMI tús áite a thabhairt dóibh trí ráta déine cabhrach 100% a úsáid, agus é mar aidhm aige a gcleachtais inbhuanaithe iascaireachta a spreagadh. Anuas air sin, déanfar réimsí áirithe tacaíochta a choimeád don iascaireacht mhionscála i ranna cabhlaigh ina bhfuil cothromaíocht idir an acmhainn iascaireachta agus na deiseanna iascaireachta atá ar fáil, i.e. soitheach athláimhe a fháil agus inneall an tsoithigh a athsholáthar nó nuachóiriú a dhéanamh air. Anuas air sin, déanfaidh na Ballstáit plean gníomhaíochta a chur sna cláir don iascaireacht bheag chósta, déanfar faireachán ar an bplean ar bhonn na dtáscairí a socraítear garspriocanna agus spriocanna maidir leo. Mar a shonraítear sa Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, chuig Coiste na Réigiún agus chuig an mBanc Eorpach Infheistíochta an 24 Deireadh Fómhair 2017 dar teideal ‘Comhpháirtíocht straitéiseach athnuaite níos láidre leis na réigiúin is forimeallaí in AE’, tá dúshláin ar leith a bhaineann leis an iargúltacht, an topagrafaíocht agus an aeráid dá dtagraítear in Airteagal 349 den Chonradh roimh na réigiúin is forimeallaí, agus tá sócmhainní ar leith acu lenar féidir geilleagar gorm a fhorbairt. Dá bhrí sin, i gcás gach ceann de na réigiún is forimeallaí, déanfar plean gníomhaíochta i ndáil le hearnáil an gheilleagair ghoirm inbhuanaithe a fhorbairt, lena náirítear saothrú inbhuanaithe iascach agus an dobharshaothraithe, a chur le cláir na mBallstát lena mbaineann agus déanfar leithdháileadh airgeadais a choimeád chun tacú leis na pleananna gníomhaíochta sin a chur chun feidhme. Chomh maith leis sin, d’fhéadfadh CEMI tacú le cúiteamh a íoc leis na réigiúin is forimeallaí as na costais bhreise a bhíonn orthu mar gheall ar an áit ina bhfuil siad agus mar gheall ar a noileánachas. Déanfar teorainn a chur leis an tacaíocht sin mar chéatadán den leithdháileadh foriomlán airgeadais. Anuas air sin, déanfar ráta déine cabhrach is airde ná an ráta a bhfuil feidhm aige maidir le hoibríochtaí eile a chur i bhfeidhm sna réigiúin is forimeallaí. Bithéagsúlacht agus éiceachórais mhuirí a chosaint agus a athbhunú Tá sé ríthábhachtach an bhithéagsúlacht agus éiceachórais na mara agus an chósta a chosaint agus a neartú d'fhonn farraigí agus aigéin shláintiúla a bhaint amach. Faoin mbainistíocht chomhroinnte, rannchuideoidh CEMI leis an gcuspóir seo trí thacaíocht a thabhairt do na hiascairí a bhailíonn trealamh iascaireachta a cailleadh agus bruscar muirí ón bhfarraige agus infheistíochtaí a dhéanamh i gcalafoirt chun saoráidí cuí glactha a chur ar fáil don trealamh iascaireachta a cailleadh agus bruscar muirí. Tabharfar tacaíocht freisin do ghníomhaíochtaí chun stádas maith comhshaoil a bhaint amach nó a choinneáil sa mhuirthimpeallacht, mar a leagtar amach sa Treoir Réime um Straitéis Mhuirí, le haghaidh cur chun feidhme bearta cosanta spásúla arna mbunú de bhun na Treorach sin, le haghaidh bainistiú, athneartú agus faireachán limistéir NATURA 2000 agus le haghaidh cosaint speiceas faoi na Treoracha maidir le gnáthóga agus maidir le héin. Faoin mbainistíocht dhíreach, tacóidh CEMI le farraigí glana sláintiúla a chur chun cinn agus leis an Straitéis Eorpach um Paistigh sa Gheilleagar Ciorclach a forbraíodh sa Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún an 16 Eanáir 2016, a chur chun feidhme, i gcomhréir leis an gcuspóir i ndáil le stádas maith comhshaoil a bhaint amach agus a chothú sa mhuirthimpeallacht. Cuidiú le slándáil an tsoláthair bia san Aontas Cuidíonn an tiascach agus an dobharshaothrú le slándáil an tsoláthair bia agus le cothú san Aontas. Mar sin féin, déanann an tAontas 60% den soláthar ar tháirgí iascaigh a allmhairiú agus dá bhrí sin, tá sé ag brath go mór ar thríú tíortha. Is dúshlán mór é borradh a chur faoin tomhaltas a dhéantar ar phróitéin éisc a tháirgtear san Aontas a bhfuil ardchaighdeáin cáilíochta ag gabháil léi agus atá ar fáil do thomhaltóirí ar phraghsanna réasúnta. Sa chomhthéacs seo, tá ról tábhachtach ag an dobharshaothrú. Dá bhrí sin, féadfaidh CEMI tacú leis an dobharshaothrú, lena náirítear an dobharshaothrú fionnuisce a chur chun cinn agus a fhorbairt go hinbhuanaithe, le go dtógfar ainmhithe agus plandaí uisceacha chun bia agus amhábhair eile a tháirgeadh. Tá nósanna imeachta riaracháin casta fós i bhfeidhm i mBallstáit áirithe, amhail deacrachtaí rochtana ar spás agus nósanna imeachta troma ceadúnaithe agus fágann sé sin gur deacair don earnáil feabhas a chur ar íomhá táirgí saothraithe agus ar iomaíochas na dtáirgí. Ba cheart don tacaíocht a bheith ag luí le pleananna náisiúnta straitéiseacha ilbhliantúla don dobharshaothrú a forbraíodh ar bhonn an Rialacháin maidir leis an gComhbheartas Iascaigh. Go háirithe, tacaíocht i ndáil le hinbhuanaitheacht chomhshaoil, infheistíochtaí táirgiúla, nuálaíocht, sealbhú scileanna gairmiúla, feabhsú dálaí oibre, bearta cúitimh lena soláthraítear talamh criticiúil agus seirbhísí bainistithe nádúir, beidh sí incháilithe. Gníomhaíochtaí sláinte phoiblí, scéimeanna árachais do stoic dhobharshaothraithe agus gníomhaíochtaí sláinte agus leasa ainmhithe, beidh siad incháilithe freisin. Mar sin féin, i gcás infheistíochtaí táirgiúla, ní dhéanfar tacaíocht a sholáthar ach trí ionstraimí airgeadais agus trí InvestEU, toisc go gcuireann siad giaráil is airde ar fáil maidir leis na margaí agus dá bhrí sin is fearr iad ná deontais chun dul i ngleic le dúshláin mhaoinithe na hearnála. Braitheann slándáil an tsoláthair bia ar mhargaí éifeachtúla dea-eagraithe lena gcuirtear feabhas ar thrédhearcacht, cobhsaíocht, cáilíocht agus éagsúlacht i dtaobh an tslabhra soláthair, mar aon le faisnéis do thomhaltóirí. Chun na críche sin, féadfaidh CEMI tacú le margaíocht táirgí iascaigh agus táirgí dobharshaothraithe i gcomhréir le cuspóirí Chomheagrú na Margaí (CEM). Féadfaidh sé tacú go háirithe le heagraíochtaí táirgeoirí a chruthú, pleananna táirgeachta agus margaíochta a chur chun feidhme, margaí nua a chur chun cinn agus faisnéis mhargaidh a fhorbairt agus a scaipeadh. Bíonn ról ag an earnáil phróiseála maidir le táirgí iascaigh agus dobharshaothraithe a bheith ar fáil agus maidir le caighdeán na dtáirgí. Féadfaidh CEMI tacú le hinfheistíochtaí sonraithe sa tionscal sin, ar an gcoinníoll go dtacaíonn siad le cuspóirí CEM a bhaint amach. Léiríonn na sonraí is déanaí atá ar fáil feidhmíocht shláintiúil in earnáil phróiseála an Aontais, dá bhrí sin, ní dhéanfar tacaíocht a chur ar fáil ach amháin trí ionstraimí airgeadais agus trí InvestEU seachas trí dheontais. Féadfar tacú le infheistíochtaí mórscála faoi Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE). Fás ar an ngeilleagar gorm inbhuanaithe a chumasú agus pobail rathúla chósta a chothú Braitheann cruthú post i réigiúin chósta go mór ar an bhforbairt faoi thionchar an phobail a dhéantar ar gheilleagar gorm inbhuanaithe lena dtugtar beocht do chreatlach shóisialta na réigiún sin. Is dócha go gcruthóidh níos fearr le tionscail agus seirbhísí aigéin ná leis an ngeilleagar domhanda agus go gcuirfidh siad go mór leis an bhfostaíocht agus leis an bhfás faoi 2030. Le go mbeidh sé inbhuanaithe, braitheann an fás gorm ar an nuálaíocht agus ar an infheistíocht i ngnólachtaí muirí nua agus sa bhithgheilleagar, lena náirítear samhlacha inbhuanaithe turasóireachta, fuinneamh inathnuaite bunaithe ar na haigéin, longthógáil nuálach ardleibhéil agus seirbhís nua calafoirt, chun poist a chruthú agus feabhas a chur ar an bhforbairt áitiúil san am céanna. Cé gur cheart infheistíocht sa gheilleagar gorm inbhuanaithe a phríomhshruthú ar fud bhuiséad an Aontais, díreoidh CEMI ar choinníollacha cumasaithe maidir le forbairt ar an ngeilleagar gorm inbhuanaithe agus ar dheireadh a chur le bacainní chun infheistíocht agus forbairt ar mhargaí agus ar theicneolaíochtaí nó seirbhísí nua a éascú. Braitheann forbairt geilleagair ghoirm inbhuanaithe go láidir ar chomhpháirtíochtaí idir geallsealbhóirí áitiúla a chuireann go mór le beocht phobail agus gheilleagair chósta agus intíre. Déanfaidh CEMI uirlisí a chur ar fáil chun comhpháirtíochtaí dá leithéid a chothú. Chun na críche sin, tacóidh sé le forbairt áitiúil faoi stiúir an phobail faoin mbainistíocht chomhroinnte. D’éirigh go geal le forbairt áitiúil faoi stiúir an phobail sa tréimhse 2014-2020. Go deimhin, cuireann straitéisí dá leithéid borradh faoin éagsúlú eacnamaíoch i gcomhthéacs áitiúil trí iascaigh agus dobharshaothrú cósta agus intíre a fhorbairt mar aon le geilleagar gorm inbhuanaithe a fhorbairt. Ba cheart dóibh a áirithiú go mbaineann pobail áitiúla leas agus tairbhe as deiseanna a chuireann an geilleagar gorm inbhuanaithe ar fáil agus buntáiste á bhaint as acmhainní comhshaoil, cultúrtha, sóisialta agus daonna. I gcomparáid leis an tréimhse 2014-2020,déanfaidh CEMI leathnú ar raon feidhme na straitéisí d'fhorbairt áitiúil faoi stiúir an phobail: ba cheart go mbeadh gach comhpháirtíocht ag teacht le príomhfhócas a straitéise ach ról agus ionadaíocht chothrom a bheith ag na geallsealbhóirí ar fad ón ngeilleagar gorm inbhuanaithe áitiúil. Faoin mbainistíocht chomhroinnte, tacóidh CEMI le geilleagar gorm inbhuanaithe ach sonraí a bhailiú, a bhainistiú agus a úsáid d’fhonn eolas ar staid na muirthimpeallachta a fheabhsú. Ba cheart go mbeadh sé mar aidhm leis an tacaíocht sin na riachtanais faoi na Treoracha maidir le hÉin agus Gnáthóga a chomhlíonadh, tacú leis an bpleanáil spásúil mhuirí agus feabhas a chur ar cháilíocht sonraí agus ar roinnt sonraí trí bhíthin an Líonra Eorpaigh um Breathnóireacht agus Sonraí Muirí. Faoin mbainistíocht dhíreach agus indíreach, díreodh CEMI ar na coinníollacha cumasaithe don gheilleagar gorm inbhuanaithe trí rialachas agus bainistíocht chomhtháite an bheartais mhuirí a chur chun cinn, feabhas a chur ar aistriú agus ar ghlacadh taighde, nuálaíocht agus teicneolaíocht sa gheilleagar gorm inbhuanaithe, scileanna muirí a fheabhsú, tuiscint ar na haigéin agus sonraí socheacnamaíocha faoin ngeilleagar gorm inbhuanaithe a roinnt, geilleagar gorm inbhuanaithe ísealcharbóin aeráidseasmhach a chur chun cinn agus tairseach thionscadail agus ionstraimí nuálacha airgeadais a fhorbairt. Rialachas idirnáisiúnta aigéin a threisiú agus farraigí agus aigéin shábháilte, shlána, ghlana, a bhainistítear go hinbhuanaithe a chumasú Tá 60% de na haigéin lastall de theorainneacha dlínse náisiúnta. Ciallaíonn sin go bhfuil comhfhreagracht idirnáisiúnta ann. Is fadhbanna trasteorann iad formhór na bhfadhbanna a bhaineann leis na haigéin lena náirítear an dúshaothrú, an tathrú aeráide, an taigéadú, an truailliú agus an bhithéagsúlacht atá ag meath agus dá bhrí sin, ní mór freagairt chomhroinnte a thabhairt orthu. Faoi Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe maidir le Dlí na Farraige, ina bhfuil an tAontas mar Pháirtí, bunaíodh neart cearta dlínsiúla, institiúidí agus creataí ar leith chun gníomhaíocht an duine ar na haigéin a rialú agus a bhainistiú. Le blianta beaga anuas, tá comhaontú domhanda ann gur cheart an mhuirthimpeallacht agus gníomhaíochtaí muirí an duine a bhainistiú go héifeachtach chun aghaidh a thabhairt ar an mbrú ar na haigéin atá ag méadú de shíor. Mar ghníomhaí domhanda, tá an tAontas meáite ar an rialachas idirnáisiúnta aigéan a chur chun cinn, i gcomhréir leis an Teachtaireacht Chomhpháirteach chuig an gComhairle, chuig Parlaimint na hEorpa, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún an 10 Samhain 2016 dar teideal ‘Rialachas idirnáisiúnta aigéan: clár oibre le haghaidh thodhchaí na naigéan.’ Is beartas nua é beartas rialachais aigéan an Aontais lena gcumhdaítear na haigéin ar bhealach comhtháite. Ní amháin go bhfuil an rialachas idirnáisiúnta aigéan lárnach maidir leis an gClár Oibre don Fhorbairt Inbhuanaithe 2030 agus go háirithe i dtaca le Sprioc Forbartha Inbhuanaithe 14 (‘na haigéin, na farraigí agus acmhainní muirí a chaomhnú agus a úsáid go hinbhuanaithe don fhorbairt inbhuanaithe’) ach tá sé tábhachtach chun farraigí agus aigéin shábháilte, shlána, ghlana a bhainistítear go hinbhuanaithe a chinntiú do na glúine atá le teacht freisin. Ní mór don Aontas seasamh leis na gealltanais idirnáisiúnta sin a thug sé agus bheith ina cheann feadhna maidir le rialú idirnáisiúnta aigéan níos fearr a dhéanamh ar an leibhéal déthaobhach, réigiúnach agus iltaobhach lena náirítear iascaireacht neamhthuairiscthe neamhrialáilte a chosc, a stopadh agus a dhíothú, feabhas a chur ar an gcreat um rialachas idirnáisiúnta aigéan, brú ar na haigéin agus ar na farraigí a laghdú, dálaí a chruthú do gheilleagar gorm inbhuanaithe agus taighde agus sonraí idirnáisiúnta faoi na haigéin a threisiú. Tacóidh CEMI leis na gealltanais agus cuspóirí idirnáisiúnta sin faoin mbainistíocht dhíreach. Cuirfidh gníomhaíochtaí faoi CEMI lena gcuirtear an rialachas idirnáisiúnta aigéan chun cinn feabhas ar an gcreat uileghabhálach de phróisis idirnáisiúnta agus réigiúnacha, comhaontuithe, rialacha agus institiúidí chun gníomhaíocht an duine ar na haigéin a rialáil agus a bhainistiú. Cisteodh CEMI socruithe idirnáisiúnta a rinne an tAontas i réimsí nach gcumhdaítear leis na Comhaontuithe Comhpháirtíochta Iascaigh Inbhuanaithe (CCIIanna) a bunaíodh le tríú tíortha éagsúla agus ar ranníocaíocht dhlíthiúil ballraíochta an Aontais le hEagraíochtaí Réigiúnacha um Bainistíocht Iascaigh (ERBIanna). Leanfar den chistiú a thugtar do CCIIanna agus ERBIanna faoi snáithe éagsúla de bhuiséad an Aontais. I ndáil leis an tslándáil agus an chosaint, tá feabhas ar an gcosaint teorainneacha agus ar an bhfaireachas muirí riachtanach. Faoi Straitéis Slándála Muirí an Aontais a ghlac Comhairle an Aontais Eorpaigh an 24 Meitheamh 2014 agus an Plean Gníomhaíochta a ghabhann léi a glacadh an 16 Nollaig 2016, tá an chomhroinnt faisnéise agus an comhar Garda Teorann agus Cósta Eorpaigh idir an Ghníomhaireacht Eorpach um Rialú ar Iascach, an Ghníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht Mhuirí agus an Garda Teorann agus Cósta Eorpach, tá siad antábhachtach chun na cuspóirí sin a ghnóthú. Dá bhrí sin, tacóidh CEMI leis an bhfaireachas muirí agus le comhoibriú an gharda cósta faoin mbainistíocht chomhroinnte agus dhíreach, lena náirítear trí bhíthin sócmhainní a cheannach i gcomhair oibríochtaí muirí ilchuspóireacha. Ina theannta sin, cuirfidh sé ar a gcumas do na gníomhaireachtaí ábhartha tacaíocht a chur chun feidhme i réimse an fhaireachais agus na slándála muirí faoin ‘mbainistíocht indíreach’.

2018/0210 (COD) Togra le haghaidh RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE maidir leis an Ciste Eorpach Muirí agus Iascaigh lena naisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 508/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH, Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 42, Airteagal 43(2), Airteagal 91(1), Airteagal 100(2), Airteagal 173(3), Airteagal 175, Airteagal 188, Airteagal 192(1), Airteagal 194(2), Airteagal 195(2) agus Airteagal 349 de, Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach, Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta, Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún, Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach, De bharr an méid seo a leanas: (1)Is gá Ciste Eorpach Muirí agus Iascaigh (CEMI) a bhunú don tréimhse 2021-2027. Ba cheart é a bheith mar aidhm leis an gciste sin cistiú ó bhuiséad an Aontais a dhíriú ar thacaíocht a thabhairt don Comhbheartas Iascaigh (CBI), do bheartas muirí an Aontais agus do ghealltanais idirnáisiúnta an Aontais i dtaca le rialachas aigéan. Is áis thábhachtach é an cistiú sin le haghaidh iascaigh inbhuanaithe agus chaomhnú acmhainní bitheolaíocha na mara, le haghaidh na slándála bia trí bhíthin earraí bia mara a sholáthar, le haghaidh fás geilleagair ghoirm inbhuanaithe agus le haghaidh farraigí agus aigéin atá sláintiúil, sábháilte, slán, glan agus a ndéantar bainistiú inbhuanaithe orthu. (2)Mar ghníomhaí domhanda aigéan agus an cúigiú táirgeoir bia mara is mó ar domhan, tá freagracht mhór ar an Aontas na haigéin agus na hacmhainní atá iontu a chosaint, a chaomhnú agus a úsáid go hinbhuanaithe. Go deimhin tá sé ríthábhachtach na farraigí agus na haigéin a chaomhnú do dhaonra an domhain atá ag fás go mear. Is chun leas socheacnamaíoch an Aontais é freisin: cuirfidh geilleagar gorm inbhuanaithe borradh faoi infheistíochtaí, faoin bhfostaíocht agus faoin bhfás, cothóidh sé taighde agus nuálaíocht agus cuirfidh sé le cinnteacht an tsoláthair fuinnimh trí fhuinneamh an aigéin. Ina theannta sin, tá farraigí agus aigéin shábháilte dhaingne riachtanach maidir le rialú éifeachtach a dhéanamh ag teorainneacha agus maidir leis an gcomhrac domhanda in aghaidh na coireachta muirí, agus mar sin, tugtar aghaidh ar cheisteanna a bhaineann le slándáil saoránach. (3)Glacadh Rialachán (AE) xx/xx Ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle [Rialachán lena leagtar síos Forálacha Coiteanna] (‘Rialachán na bhForálacha Coiteanna') d’fhonn feabhas a chur ar an gcomhordú a dhéantar ar thacaíocht ó Chistí faoin mbainistíocht chomhroinnte (na ‘Cistí’), agus chun comhchuibhiú a dhéanamh ar a cur chun feidhme agus é mar phríomhaidhm dó seachadadh beartas a shimpliú ar bhealach comhleanúnach. Tá feidhm ag na forálacha coitianta sin maidir leis an gcuid den CEMI atá faoi bhainistíocht chomhroinnte. Baineann cuspóirí comhlántacha leis na Cistí agus tá an modh bainistíochta céanna acu. Dá bhrí sin, leagtar síos le Rialachán (AE) [an Rialachán lena leagtar síos na Forálacha Coiteanna] sraith cuspóirí coiteanna ginearálta agus prionsabail ghinearálta amhail an chomhpháirtíocht agus an rialachas il-leibhéal. Tá eilimintí coiteanna na pleanála straitéisí agus an chlársceidealaithe ann chomh maith, lena náirítear forálacha maidir leis an gComhaontú Comhpháirtíochta atá le tabhairt i gcrích le gach Ballstát, agus leagtar amach cur chuige coiteann maidir le díriú feidhmíochta na gCistí. Dá réir sin, áirítear coinníollacha cumasaithe, athbhreithniú feidhmíochta agus socruithe i gcomhair faireacháin, tuairiscithe agus meastóireachta ann. Leagtar forálacha coitianta amach freisin i ndáil le rialacha incháilitheachta, agus sainítear socruithe speisialta i gcomhair ionstraimí airgeadais agus i gcomhair fhorbairt áitiúil InvestEU faoi stiúir an phobail a úsáid agus i gcomhair bainistíochta airgeadais. Baineann roinnt socruithe bainistíochta agus rialaithe leis na Cistí uile. Ba cheart tuairisc a thabhairt sa Chomhaontú Comhpháirtíochta ar chomhlántachtaí idir na Cistí, lena náirítear CEMI, agus cláir eile de chuid an Aontais, i gcomhréir le Rialachán (AE) [an Rialachán lena leagtar síos na Forálacha Coiteanna]. (4)Tá feidhm maidir leis an Rialachán seo ag rialacha airgeadais cothrománacha a ghlac Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle ar bhonn Airteagal 322 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. Leagtar síos na rialacha sin i Rialachán (AE) xx/xx ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle [an Rialachán maidir leis na rialacha airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta an Aontais] ('an Rialachán Airgeadais') agus cinntear leo, go háirithe, an nós imeachta maidir leis an mbuiséad a bhunú agus a chur chun feidhme trí dheontais, trí sholáthar, trí dhuaiseanna, trí chur chun feidhme indíreach, agus déantar foráil iontu maidir le seiceálacha ar fhreagracht gníomhaithe airgeadais. Na rialacha a ghlactar ar bhonn Airteagal 322 den Chonradh, baineann siad freisin le cosaint bhuiséad an Aontais i gcás easnaimh ghinearálaithe maidir le smacht reachta sna Ballstáit, ós rud é gur réamhchoinníoll riachtanach urramú an smachta reachta i dtaca le bainistiú fónta airgeadais agus cistiú éifeachtach de chuid an Aontais Eorpaigh. (5)Faoi bhainistíocht dhíreach, ba cheart do CEMI sineirgí agus comhlántachtaí a fhorbairt le cistí agus le cláir ábhartha eile de chuid an Aontais. Ba cheart dó maoiniú a cheadú freisin i bhfoirm ionstraimí airgeadais mar chuid d'oibríochtaí measctha arna gcur chun feidhme i gcomhréir le Rialachán (AE) xx/xx ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle [an Rialachán maidir le InvestEU]. (6)Ba cheart tacaíocht faoi CEMI a úsáid chun aghaidh a thabhairt, ar bhealach comhréireach, ar theipeanna margaidh nó ar chásanna infheistíochta fo-optamacha agus níor cheart, de dheasca na tacaíochta sin, maoiniú príobháideach a dhúbailt ná a phlódú ná níor cheart an iomaíocht a shaobhadh sa mhargadh inmheánach. Ba cheart breisluach Eorpach soiléir a bheith ag baint leis an tacaíocht. (7)Ba cheart na cineálacha maoinithe agus na modhanna cur chun feidhme faoin Rialachán seo a roghnú ar bhonn an chumais atá iontu na tosaíochtaí a leagtar amach i gcomhair na ngníomhaíochtaí a ghnóthú agus torthaí a bhaint amach, ag cur san áireamh chostais na rialuithe, an ualaigh riaracháin agus an riosca neamhchomhlíonta a bhfuiltear ag súil leis. Ba cheart úsáid cnapshuimeanna, rátaí comhréidhe agus costas aonaid a chur san áireamh leis sin, chomh maith le maoiniú nach bhfuil baint aige le costais dá dtagraítear in Airteagal 125(1) de Rialachán (AE) [an Rialachán maidir leis na rialacha airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta an Aontais]. (8)Foráiltear sa chreat airgeadais ilbhliantúil a leagtar amach i Rialachán (AE) xx/xx nach mór do bhuiséad an Aontais leanúint de thacaíocht a chur ar fáil do bheartais mhuirí agus do bheartais iascaigh. Ba cheart gurbh ionann méideanna buiséid CEMI, ag praghsanna reatha, agus EUR 6 140 000 000. Ba cheart acmhainní CEMI a roinnt idir bainistíocht chomhroinnte, dhíreach agus indíreach. Ba cheart EUR 5 311 000 000 a leithdháileadh ar thacaíocht faoin mbainistíocht chomhroinnte agus EUR 829 000 000 ar thacaíocht faoin mbainistíocht dhíreach agus indíreach. D’fhonn cobhsaíocht a áirithiú, go háirithe i ndáil le cuspóirí CBI a bhaint amach, ba cheart an sainiú ar leithdháiltí náisiúnta faoin mbainistíocht chomhroinnte don tréimhse phleanála 2021-2027 a bhunú ar scaireanna CEMI 2014-2020. Ba cheart méideanna ar leith a choimeád do na réigiúin is forimeallaí, i gcomhair rialú agus forfheidhmiú, chun sonraí a bhailiú agus a phróiseáil le haghaidh bainistíocht iascaigh agus chun críocha eolaíocha, agus ba cheart uasteorainn a chur leis na méideanna le haghaidh scor buan agus scor sealadach de ghníomhaíochtaí iascaireachta.

(9)Tá breis agus 5 milliún duine fostaithe in earnáil mhuirí na hEorpa agus gineann sin beagnach EUR 500 billiún in aghaidh na bliana, agus tá poitéinseal san earnáil chéanna i bhfad níos mó post a chruthú. Meastar gurb é EUR 1.3 trilliún an luach ar aschur an gheilleagair dhomhanda aigéan, agus d'fhéadfadh sé sin a bheith breis agus a dhá oiread ní ba mhó faoi 2030. An gá spriocanna CO2 a bhaint amach, éifeachtúlacht acmhainní a mhéadú agus lorg an gheilleagair ghoirm ar an gcomhshaol a laghdú, is mór an spreagadh a bhí sa ghá sin don nuálaíocht in earnálacha eile amhail an trealamh muirí, an tógáil long, an bhreathnóireacht aigéan, an dreidireacht, an chosaint chósta agus an tógáil mhuirí. Rinne cistí struchtúracha an Aontais, go háirithe Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE) agus CEMI, infheistíocht sa gheilleagar muirí. Ní mór uirlisí nua infheistíochta, amhail InvestEU, a úsáid chun poitéinseal fáis na hearnála a shásamh. (10)Ba cheart CEMI a bhunú ar na ceithre thosaíocht: iascaigh inbhuanaithe a chothú agus acmhainní bitheolaíocha na mara a chaomhnú; cuidiú le slándáil an tsoláthair bia san Aontas trí dhobharshaothrú agus margaí atá iomaíoch agus inbhuanaithe; an fhorbairt ar gheilleagar gorm inbhuanaithe a chumasú agus pobail chósta a bhfuil rath orthu a chothú; an rialachas idirnáisiúnta aigéan a threisiú agus farraigí agus aigéin shábháilte, shlána, ghlana, a bhainistítear go hinbhuanaithe a chumasú. Ba cheart coinneáil leis na tosaíochtaí sin tríd an mbainistíocht chomhroinnte, dhíreach agus indíreach. (11)Ba cheart CEMI tar éis 2020 a beith bunaithe ar leagan amach simplithe gan bearta agus rialacha mionsonraithe incháilitheachta a réamhshainiú ar bhealach atá saintreorach ar leibhéal an Aontais. Ina ionad sin, ba cheart tuairisc a thabhairt ar réimsí leathana tacaíochta faoi gach tosaíocht. Mar sin, ba cheart do na Ballstáit clár a leagan amach ina léirítear an bealach is oiriúnaí dóibh chun na tosaíochtaí a bhaint amach. D'fhéadfaí tacaíocht a thabhairt do réimse beart a aithníonn na Ballstáit sna cláir sin faoi na rialacha a leagtar amach sa Rialachán seo agus i Rialachán (AE) Uimh. [Rialachán lena leagtar síos na Forálacha Coiteanna], ar choinníoll go gcumhdaítear leo na réimsí tacaíochta a aithnítear sa Rialachán seo. Mar sin féin, ní mór liosta d’oibríochtaí neamhincháilithe a dhéanamh chun tionchair dhíobhálacha ar an gcaomhnú iascaigh a sheachaint, mar shampla, toirmeasc ginearálta a chur ar infheistíochtaí chun an acmhainn iascaireachta a fheabhsú. Chomh maith leis sin, ba cheart infheistíochtaí agus cúiteamh a íoc leis an gcabhlach ar choinníoll go dtagann siad le cuspóirí caomhnaithe CBI. (12)D’aithin Clár Oibre don Fhorbairt Inbhuanaithe 2030 de chuid na Náisiún Aontaithe caomhnú na naigéan agus úsáid inbhuanaithe na naigéan mar cheann den 17 sprioc forbartha inbhuanaithe (SDG 14). Tá an tAontas tiomanta go hiomlán don sprioc sin agus dá cur chun feidhme. Sa chomhthéacs sin, tá sé tiomanta geilleagar gorm inbhuanaithe a chur chun cinn a bheidh ag teacht leis an bpleanáil spásúil mhuirí, acmhainní bitheolaíocha a chaomhnú agus stádas maith comhshaoil a bhaint amach, toirmeasc a chur ar chineálacha áirithe fóirdheontas d’iascaigh a chuireann leis an róacmhainneacht agus leis an róiascaireacht, deireadh a chur le fóirdheontais a chuireann leis an iascaireacht neamhdhleathach, neamhthuairiscthe agus neamhrialáilte agus gan fóirdheontais den chineál sin a thabhairt isteach. Ba cheart an toradh sin a bheith ar idirbheartaíocht na hEagraíochta Domhanda Trádála i dtaobh fóirdheontais iascaigh. Chomh maith leis sin, mar chuid d’idirbheartaíocht na hEagraíochta Domhanda Trádála ag an gCruinniú Mullaigh Domhanda maidir le Forbairt Inbhuanaithe 2002 agus ag Comhdháil na Náisiún Aontaithe maidir le Forbairt Inbhuanaithe 2012 (Rio +20), gheall an tAontas go gcuirfear deireadh le fóirdheontais a chuireann leis an róacmhainneacht iascaigh agus leis an róiascaireacht. (13)Mar léiriú ar a thábhachtaí atá sé dul i ngleic leis an athrú aeráide i gcomhréir le gealltanais an Aontais Comhaontú Pháras agus Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a chur chun feidhme, ba cheart don Rialachán seo cuidiú chun an ghníomhaíocht ar son na haeráide a phríomhshruthú agus chun sprioc fhoriomlán 25 % de chaiteachais bhuiséadacha an Aontais a bhaint amach maidir leis an tacaíocht do chuspóirí aeráide. Le gníomhaíochtaí faoin gClár seo, meastar go gcaithfear le 30 % d’imchlúdach airgeadais foriomlán an Chláir ar chuspóirí aeráide. Sainaithneofar gníomhuithe ábhartha le linn ullmhú agus chur chun feidhme CEMI agus déanfar athmheasúnú ar na gníomhuithe sin mar chuid de na meastóireachtaí agus na próisis athbhreithnithe ábhartha. (14)Ba cheart do CEMI tacú le cuspóirí comhshaoil an Aontais a bhaint amach. Ba cheart cuntas a choimeád ar an ionchur ach marcóirí comhshaoil an Aontais a chur i bhfeidhm agus iad a thuairisciú go rialta i gcomhthéacs na meastóireachtaí agus na dtuarascálacha bliantúla ar fheidhmíocht. (15)I gcomhréir le hAirteagal 42 den Rialachán (AE) Uimh. 1380/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (‘Rialachán CBI’), ba cheart do chúnamh airgeadais faoi CEMI a bheith ar choinníoll go gcomhlíontar rialacha CBI. Níor cheart iarratais ó thairbhithe nach gcomhlíonann rialacha infheidhme CBI a ghlacadh. (16)Chun aghaidh a thabhairt ar na coinníollacha sonracha de CBI dá dtagraítear i Rialachán (AE) Uimh. 1380/2013 agus chun cuidiú le rialacha CBI a chomhlíonadh, ba cheart forálacha sa bhreis ar na rialacha maidir le briseadh, fionraíocht agus ceartuithe airgeadais mar a leagtar amach i Rialachán (AE) Uimh. [Rialachán lena leagtar síos na Forálacha Coiteanna] a leagan amach. Sa chás nach gcomhlíonann Ballstát nó tairbhí na hoibleagáidí a cuireadh air faoi CBI, nó sa chás go bhfuil fianaise ag an gCoimisiún a thugann le fios nach bhfuiltear ag comhlíonadh na noibleagáidí, ba cheart go mbeadh cead ag an gCoimisiún spriocdhátaí le haghaidh íocaíochta a bhriseadh mar bheart réamhchúraim. Chomh maith le bheith in ann an spriocdháta le haghaidh íocaíochta a bhriseadh, agus ionas nach ndéanfar caiteachas neamhincháilithe a íoc amach, ba cheart cead a thabhairt don Choimisiún íocaíochtaí a chur ar fionraí agus ceartuithe airgeadais a fhorchur sa chás nach gcomhlíonann Ballstát rialacha CBI ar bhealach tromchúiseach. (17)Baineadh an tuafás amach le blianta beaga anuas le CBI maidir le stoic éisc a thabhairt ar ais ar leibhéil shláintiúla, brabúsacht a mhéadú in earnáil iascaireachta an Aontais agus éiceachórais mhuirí a chaomhnú. Mar sin féin, tá dúshláin shuntasacha fós le sárú chun cuspóirí socheacnamaíocha agus comhshaoil CBI a bhaint amach. Chuige sin, beidh tacaíocht leanúnach de dhíth tar éis 2020, go háirithe maidir leis na himchuacha farraige mar a bhfuil an dul chun cinn níos moille. (18)Tá an tiascach lárnach i slí mhaireachtála agus oidhreacht chultúrtha go leor pobal cósta san Aontas, go háirithe mar a mbíonn ról tábhachtach ag an iascaireacht bheag chósta. Toisc go bhfuil formhór na ndaoine i bpobail iascaireachta os cionn 50 bliain ar an meán, tá dúshlán fós ag baint leis an athnuachan glúine agus le gníomhaíochtaí a éagsúlú. (19)Ba cheart do CEMI díriú ar chuspóirí comhshaoil, eacnamaíocha, sóisialta agus fostaíochta CBI a bhaint amach, mar a shainítear in Airteagal 2 de Rialachán (AE) Uimh. 1380/2013. Áiritheofar leis an tacaíocht sin go mbeidh gníomhaíochtaí iascaireachta inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil san fhadtéarma agus go mbainisteofar iad ar bhealach a bheidh ag luí leis na cuspóirí tairbhí eacnamaíocha, sóisialta agus fostaíochta a bhaint amach, agus lena gcuirfear le hinfhaighteacht soláthairtí bia. (20)Ba cheart an tacaíocht ó CEMI a bheith dírithe ar ghnóthú agus ar choinneáil na hiascaireachta inbhuanaithe bunaithe ar an uastáirgeacht inbhuanaithe agus dírithe ar íoslaghdú thionchair dhiúltacha na ngníomhaíochtaí iascaireachta ar éiceachóras na mara. Ba cheart nuálaíocht agus infheistíochtaí i dtaca le cleachtais agus teicnící iascaireachta ísealtionchair, aeráidseasmhacha agus ísealcharbóin a chuimsiú leis an tacaíocht sin. (21)Is í an oibleagáid gabhálacha a thabhairt i dtír ceann de na dúshláin is mó a bhaineann le CBI. Ciallaíonn sé go raibh athruithe suntasacha ar chleachtais iascaireachta don earnáil agus bhí costas tábhachtach airgeadais ag gabháil leo in amanna. Dá bhrí sin, an nuálaíocht agus na hinfheistíochtaí a chuidíonn leis an oibleagáid gabhálacha a thabhairt i dtír a chur chun feidhme amhail infheistíochtaí i dtrealamh roghnaitheach iascaireachta a dhéanamh, infheistíocht chun feabhas a chur ar bhonneagar calafoirt agus infheistíochtaí maidir le margaíocht a dhéanamh ar ghabhálacha de thaisme, ba cheart CEMI a bheith in ann tacú leis an nuálaíocht agus leis na hinfheistíochtaí sin le ráta déine cabhrach is airde ná an ráta atá i bhfeidhm d’oibríochtaí eile. Ba cheart uasráta déine cabhrach 100% a cheadú chun córais thrédhearcacha chun deiseanna iascaireachta a mhalartú idir Ballstáit (babhtáil cuóta) a dhearadh, a fhorbairt, a fhaire, a mheas agus a bhainistiú, d’fhonn éifeacht an ‘speicis scoir’ a tharlaíonn mar gheall ar an oibleagáid gabhálacha a thabhairt i dtír a mhaolú. (22)Ba cheart CEMI a bheith in ann tacú leis an nuálaíocht agus le hinfheistíochtaí ar bord soithí iascaireachta d’fhonn sláinte, sábháilteachta agus dálaí oibre, éifeachtúlacht fuinnimh agus caighdeán na ngabhálacha a fheabhsú. Mar sin féin, níor cheart do thacaíocht dá leithéid méadú a chur ar an gcumas iascaireachta nó ar an gcumas atá ann iasc a aimsiú agus níor cheart an tacaíocht a bhronnadh díreach ar an gcúis gur comhlíonadh na riachtanais atá éigeantach faoi dhlí an Aontais nó faoin dlí náisiúnta. Faoin leagan amach gan bearta saintreoracha, ba cheart go mbeadh sé faoi na Ballstáit rialacha incháilitheachta beachta a shainiú le haghaidh na ninfheistíochtaí sin. Maidir leis an tsláinte, an tsábháilteacht agus dálaí oibre ar bord soithí iascaireachta, ba cheart ráta déine cabhrach is airde ná an ráta i bhfeidhm d’oibríochtaí eile a cheadú. (23)Tá an rialú ar iascach ríthábhachtach maidir le CBI a chur chun feidhme. Dá bhrí sin, ba cheart do CEMI, faoi bhainistíocht chomhroinnte, tacú le córas rialaithe iascaigh don Aontas, mar a shainítear i Rialachán (CE) Uimh. 1224/2009 ón gComhairle (‘an Rialachán maidir le Rialú’). Déanann oibleagáidí áirithe dá bhforáiltear tríd an athbhreithniú ar an Rialachán um Rialú dlisteanú ar thacaíocht ar leith ó CEMI, i.e. córais rianaithe soithí agus córais leictreonacha éigeantacha i gcás soithí iascaireachta mionscála cósta, córais leictreonacha éigeantacha tuairiscithe agus chianbhrathadóireachta agus tomhas agus taifeadadh leanúnach éigeantach ar chumhacht inneall tiomáinteachta. Anuas air sin, féadfar infheistíochtaí ó na Ballstáit i sócmhainní rialaithe a úsáid chun faireachas muirí agus comhoibriú i dtaobh feidhmeanna garda cósta a dhéanamh. (24)Braitheann rath CBI ar chomhairle eolaíoch a bheith ar fáil do bhainistíocht iascach agus mar sin, ar shonraí i dtaca leis na hiascaigh a bheith ar fáil. I bhfianaise na ndúshlán agus na gcostas a bhaineann le sonraí iontaofa iomlána a fháil, ní mór tacú le gníomhaíochtaí na mBallstát chun sonraí a bhailiú agus a phróiseáil i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 2017/1004 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (‘an Rialachán maidir leis an gCreat um Bailiú Sonraí’) agus cur leis an gcomhairle eolaíoch is fearr atá ar fáil. Ba cheart don tacaíocht seo sineirgí a cheadú i dtaca le cineálacha eile sonraí muirí a bhailiú agus a phróiseáil. (25)Ba cheart do CEMI tacú le cur chun feidhme atá bunaithe ar eolas agus le rialachas CBI faoin mbainistíocht dhíreach agus indíreach ach foráil a dhéanamh do chomhairle eolaíoch, córas rialaithe iascaigh don Aontas a fhorbairt agus a chur chun feidhme, Comhairlí Comhairleacha a fheidhmiú agus ranníocaíochtaí saorálacha d’eagraíochtaí idirnáisiúnta. (26)I bhfianaise na ndúshlán maidir le cuspóirí caomhnaithe CBI a bhaint amach, ba cheart CEMI a bheith in ann tacú le gníomhaíochtaí i ndáil le bainistíocht iascaigh agus cabhlaigh iascaireachta. Sa chomhthéacs sin, ní mór leanúint in amanna den tacaíocht do chabhlaigh a oiriúnú i ndáil le ranna áirithe cabhlaigh agus imchuacha farraige. Ba cheart tacaíocht dá leithéid a dhíriú ar acmhainní bitheolaíocha na mara a chaomhnú agus a shaothrú go hinbhuanaithe agus ar chothromaíocht a bhaint amach idir an acmhainn iascaireachta agus na deiseanna iascaireachta atá ar fáil. Dá bhrí sin, ba cheart CEMI a bheith in ann tacú le scor buan gníomhaíochtaí iascaireachta i ranna cabhlaigh nuair nach bhfuil cothromaíocht idir an acmhainn iascaireachta agus na deiseanna iascaireachta atá ar fáil. Ba cheart tacaíocht den sórt sin a bheith ina huirlis de chuid na bpleananna gníomhaíochta chun ranna cabhlaigh inar aithníodh róacmhainneacht struchtúrach a choigeartú, mar a fhoráiltear in Airteagal 22(4) de Rialachán (AE) Uimh. 1380/2013, agus ba cheart í a chur chun feidhme trí bhriseadh an tsoithigh iascaireachta nó trína dhíchoimisiúnú nó trína iarfheistiú le haghaidh gníomhaíochtaí eile. I gcás ina gcuirfeadh an tiarfheistiú sin tuilleadh brú ar éiceachóras na mara de dheasca na hiascaireachta áineasa, níor cheart tacaíocht a dheonú ach amháin dá mbeadh sé i gcomhréir le CBI agus le cuspóirí na bpleananna bliantúla ábhartha. Chun a áirithiú go mbeidh an toiriúnú struchtúrach a dhéantar ar chabhlach ag teacht leis na cuspóirí caomhnaithe, ba cheart an tacaíocht do scor buan gníomhaíochtaí iascaireachta a bheith iomlán coinníollach agus ceangailte le torthaí a bhaint amach. Dá bhrí sin, ba cheart tacaíocht den sórt sin a chur chun feidhme trí bhíthin maoiniú nach bhfuil nasctha le costais’, dá bhforáiltear i Rialachán (AE) [Rialachán lena leagtar síos na Forálacha Coiteanna]. Faoi chuimse an tsásra sin, níor cheart don Choimisiún cúiteamh leis na Ballstáit i ngeall ar scor buan de ghníomhaíochtaí iascaireachta ar bhonn na bhfíorchostas a tabhaíodh ach ar bhonn na gcoinníollacha a chomhlíonadh agus na dtorthaí a bhaint amach. Chuige sin, ba cheart don Choimisiún coinníollacha den sórt sin a bhunú le gníomh tarmligthe, ar coinníollacha iad ba cheart a bheith bainteach cuspóirí caomhnaithe CBI. (27)I bhfianaise luaineacht na ngníomhaíochtaí iascaireachta, d’fhéadfadh cúinsí eisceachtúla caillteanais shuntasacha eacnamaíochta a chruthú d’iascairí. D’fhonn na hiarmhairtí sin a mhaolú, ba cheart CEMI a bheith in ann tacú le cúiteamh ar scor urghnách de ghníomhaíochtaí iascaireachta mar gheall ar bhearta caomhnaithe a chuirtear chun feidhme i.e. pleananna ilbhliantúla, spriocanna maidir le stoic a chaomhnú agus a shaothrú go hinbhuanaithe, bearta chun acmhainn iascaireachta na soithí iascaireachta a oiriúnú do na deiseanna iascaireachta atá ar fáil agus bearta teicniúla, mar gheall ar bhearta éigeandála a chuirtear chun feidhme, mar gheall go gcuirtear isteach ar chomhaontú comhpháirtíochta iascaigh inbhuanaithe a chur i bhfeidhm mar gheall ar chúinsí force majeure, tubaiste nádúrtha nó eachtra chomhshaoil. Níor cheart tacaíocht a cheadú ach amháin má tá tionchar na gcúinsí sin ar iascairí suntasach, i.e. má chuirtear stop le gníomhaíochtaí tráchtála an tsoithigh lena mbaineann 90 lá as a chéile ar a laghad agus más mó na caillteanais eacnamaíochta mar gheall ar an scor agus 30% de láimhdeachas bliantúil na cuideachta lena mbaineann ar an meán le linn tréimhse sonraithe ama. Ba cheart na sainiúlachtaí a bhaineann le hiascaigh eascann a chur san áireamh sna coinníollacha i ndáil le tacaíocht den sórt sin a bhronnadh. (28)Soithí iascaireachta faoi bhun 12 mhéadar agus nach núsáideann trealamh iascaireachta tarraingthe a dhéanann iascaireacht bheag chósta. Cuimsítear leis an earnáil sin beagnach 75% de na soithí iascaireachta ar fad atá cláraithe san Aontas agus beagnach leath den fhostaíocht ar fad in earnáil an iascaigh. Tá oibreoirí in iascaigh mhionscála chósta ag brath go háirithe ar stoic shláintiúla éisc mar phríomhfhoinse ioncaim. Dá bhrí sin, ba cheart do CEMI tús áite a thabhairt dóibh le ráta déine cabhrach 100%, lena náirítear oibríochtaí a bhaineann leis an rialú agus leis an bhforfheidhmiú, agus é mar aidhm aige cleachtais inbhuanaithe iascaireachta a spreagadh. Anuas air sin, ba cheart réimsí áirithe tacaíochta a choimeád don iascaireacht mhionscála i ranna cabhlaigh ina bhfuil cothromaíocht idir an acmhainn iascaireachta agus na deiseanna iascaireachta atá ar fáil, i.e. tacaíocht chun soitheach athláimhe a fháil agus inneall an tsoithigh a athsholáthar nó a nuachóiriú. Anuas air sin, ba cheart do na Ballstáit plean gníomhaíochta a chur sna cláir don iascaireacht bheag chósta, ba cheart faireachán a dhéanamh ar an bplean ar bhonn na dtáscairí dar socraítear garspriocanna agus spriocanna.

(29)Mar a shonraítear sa Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, chuig Coiste na Réigiún agus chuig an mBanc Eorpach Infheistíochta an 24 Deireadh Fómhair 2017 dar teideal ‘Comhpháirtíocht straitéiseach athnuaite níos láidre leis na réigiúin is forimeallaí san Aontas’, tá dúshláin ar leith a bhaineann leis an iargúltacht, an topagrafaíocht agus an aeráid dá dtagraítear in Airteagal 349 den Chonradh roimh na réigiúin is forimeallaí, agus tá sócmhainní ar leith acu lenar féidir geilleagar gorm a fhorbairt. Dá bhrí sin, i gcás gach ceann de na réigiúin is forimeallaí, ba cheart plean gníomhaíochta i ndáil le hearnáil an gheilleagair ghoirm inbhuanaithe a fhorbairt, lena náirítear saothrú inbhuanaithe iascach agus an dobharshaothraithe, a chur le cláir na mBallstát lena mbaineann agus ba cheart leithdháileadh airgeadais a choimeád chun tacú leis na pleananna gníomhaíochta sin a chur chun feidhme. Chomh maith leis sin, ba cheart CEMI a bheith in ann tacú le cúiteamh a íoc leis na réigiúin is forimeallaí as na costais bhreise a bhíonn orthu mar gheall ar an áit ina bhfuil siad agus mar gheall ar a noileánachas. Ba cheart teorainn a chur leis an tacaíocht sin mar chéatadán den leithdháileadh foriomlán airgeadais. Anuas air sin, ba cheart ráta déine cabhrach is airde ná an ráta a bhfuil feidhm aige maidir le hoibríochtaí eile a chur i bhfeidhm sna réigiúin is forimeallaí. (30)Faoi bhainistíocht chomhroinnte, ba cheart CEMI a bheith in ann tacú leis an mbithéagsúlacht agus éiceachórais na mara agus an chósta a chosaint agus a athbhunú. Chun na críche sin, ba cheart tacaíocht a bheith ar fáil le haghaidh cúiteamh a íoc le hiascairí a bhailíonn trealamh iascaireachta a cailleadh agus bruscar muirí ón bhfarraige agus le haghaidh infheistíochtaí i gcalafoirt chun saoráidí cuí glactha a chur ar fáil i gcomhair an trealaimh iascaireachta sin a cailleadh agus bruscar muirí. Ba cheart tacaíocht a bheith ar fáil freisin le haghaidh gníomhaíochtaí chun stádas maith comhshaoil a bhaint amach nó a choinneáil sa mhuirthimpeallacht, mar a leagtar amach i dTreoir 2008/56/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (Treoir Réime um Straitéis Mhuirí’), le haghaidh cur chun feidhme bearta cosanta spásúla arna mbunú de bhun na Treorach sin agus, i gcomhréir leis na creataí gníomhaíochta tosaíochta a bhunaítear de bhun Threoir 92/43/CEE ón gComhairle ('an Treoir maidir le Gnáthóga'), le haghaidh bainistiú, athneartú agus faireachán limistéir NATURA 2000 chomh maith le cosaint speiceas faoi Threoir 92/43/CEE agus Treoir 2009/147/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle ('an Treoir maidir le héin'). Faoin mbainistíocht dhíreach, ba cheart do CEMI tacú le farraigí glana sláintiúla a chur chun cinn agus leis an Straitéis Eorpach um Paistigh sa Gheilleagar Ciorclach a forbraíodh sa Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún an 16 Eanáir 2016, a chur chun feidhme, i gcomhréir leis an gcuspóir i ndáil le stádas maith comhshaoil a bhaint amach agus a chothú sa mhuirthimpeallacht. (31)Cuidíonn an tiascach agus an dobharshaothrú le slándáil an tsoláthair bia agus le cothú san Aontas. Mar sin féin, déanann an tAontas 60% den soláthar ar tháirgí iascaigh a allmhairiú agus dá bhrí sin, tá sé ag brath go mór ar thríú tíortha. Is dúshlán mór é borradh a chur faoin tomhaltas a dhéantar ar phróitéin éisc a tháirgtear san Aontas a bhfuil ardchaighdeáin cáilíochta ag gabháil léi agus atá ar fáil do thomhaltóirí ar phraghsanna réasúnta. (32)Ba cheart CEMI a bheith in ann tacú leis an dobharshaothrú, lena náirítear an dobharshaothrú fionnuisce, a chur chun cinn agus a fhorbairt go hinbhuanaithe, le go saothrófar ainmhithe agus plandaí uisceacha chun bia agus amhábhair eile a tháirgeadh. Tá nósanna imeachta riaracháin casta fós i bhfeidhm i mBallstáit áirithe, amhail deacrachtaí rochtana ar spás agus nósanna imeachta troma ceadúnaithe agus fágann sé sin gur deacair don earnáil feabhas a chur ar íomhá táirgí saothraithe agus ar iomaíochas na dtáirgí. Ba cheart an tacaíocht a bheith ag luí le pleananna náisiúnta straitéiseacha ilbhliantúla don dobharshaothrú arna bhforbairt ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1380/2013. Go háirithe, tacaíocht i ndáil le hinbhuanaitheacht chomhshaoil, infheistíochtaí táirgiúla, nuálaíocht, sealbhú scileanna gairmiúla, feabhsú dálaí oibre, bearta cúitimh lena soláthraítear talamh criticiúil agus seirbhísí bainistithe nádúir, ba cheart í a bheith incháilithe. Gníomhaíochtaí sláinte phoiblí, scéimeanna árachais do stoic dhobharshaothraithe agus gníomhaíochtaí sláinte agus leasa ainmhithe, ba cheart iad a bheith incháilithe freisin. Mar sin féin, i gcás infheistíochtaí táirgiúla, níor cheart tacaíocht a sholáthar ach trí ionstraimí airgeadais agus trí InvestEU, toisc go gcuireann siad giaráil is airde ar fáil maidir leis na margaí agus dá bhrí sin is fearr iad ná deontais chun dul i ngleic le dúshláin mhaoinithe na hearnála. (33)Braitheann slándáil an tsoláthair bia ar mhargaí éifeachtúla dea-eagraithe lena gcuirtear feabhas ar thrédhearcacht, cobhsaíocht, cáilíocht agus éagsúlacht i dtaobh an tslabhra soláthair agus lena gcuirtear faisnéis ar fáil do thomhaltóirí. Chun na críche sin, ba cheart CEMI a bheith in ann tacú le margadh an iascaigh agus na dtáirgí dobharshaothraithe i gcomhréir le cuspóirí Rialachán (AE) Uimh. 1379/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (‘Rialachán um Chomheagrú na Margaí’). Go háirithe, ba cheart tacaíocht a bheith ar fáil le haghaidh eagraíochtaí táirgeoirí a bhunú, pleananna táirgeachta agus margaíochta a chur chun feidhme, margaí nua a chur chun cinn agus faisnéis mhargaidh a fhorbairt agus a scaipeadh. (34)Bíonn ról ag tionscal na próiseála maidir le táirgí iascaigh agus dobharshaothraithe a bheith ar fáil agus caighdeán na dtáirgí. Ba cheart CEMI a bheith in ann tacú le hinfheistíochtaí sonraithe sa tionscal sin, ar choinníoll go dtacaíonn siad le gnóthú cuspóirí CEM. Níor cheart tacaíocht den sórt sin a chur ar fáil ach amháin trí ionstraimí airgeadais agus trí InvestEU seachas trí dheontais. (35)Braitheann cruthú post i réigiúin chósta go mór ar an bhforbairt faoi thionchar an phobail a dhéantar ar gheilleagar gorm inbhuanaithe lena dtugtar beocht do chreatlach shóisialta na réigiún sin. Is dócha go gcruthóidh níos fearr le tionscail agus seirbhísí aigéin ná leis an ngeilleagar domhanda agus go gcuirfidh siad go mór leis an bhfostaíocht agus leis an bhfás faoi 2030. Le go mbeidh sé inbhuanaithe, braitheann an fás gorm ar an nuálaíocht agus ar an infheistíocht i ngnólachtaí muirí nua agus sa bhithgheilleagar, lena náirítear samhlacha inbhuanaithe turasóireachta, fuinneamh inathnuaite bunaithe ar na haigéin, longthógáil nuálach ardleibhéil agus seirbhís nua calafoirt, chun poist a chruthú agus feabhas a chur ar an bhforbairt áitiúil san am céanna. Cé gur cheart infheistíocht sa gheilleagar gorm inbhuanaithe a phríomhshruthú ar fud bhuiséad an Aontais, ba cheart do CEMI díriú ar choinníollacha cumasaithe maidir le forbairt ar an ngeilleagar gorm inbhuanaithe agus ar dheireadh a chur le bacainní chun infheistíocht agus forbairt ar mhargaí agus ar theicneolaíochtaí nó seirbhísí nua a éascú. Ba cheart tacaíocht d’fhorbairt an gheilleagair ghoirm inbhuanaithe a sholáthar tríd an mbainistíocht chomhroinnte, dhíreach agus indíreach. (36)Braitheann forbairt geilleagair ghoirm inbhuanaithe go láidir ar chomhpháirtíochtaí idir geallsealbhóirí áitiúla a chuireann go mór le beocht phobail agus gheilleagair chósta agus intíre. Ba cheart do CEMI uirlisí a chur ar fáil chun comhpháirtíochtaí dá leithéid a chothú. Chun na críche sin, ba cheart tacaíocht a bheith la fáil le haghaidh forbairt áitiúil faoi stiúir an phobail faoin mbainistíocht chomhroinnte. Ba cheart do straitéisí den sórt sin borradh a chur faoin éagsúlú eacnamaíoch i gcomhthéacs áitiúil trí iascach agus dobharshaothrú cósta agus intíre a fhorbairt mar aon le geilleagar gorm inbhuanaithe a fhorbairt. Ba cheart do straitéisí FÁSAP a áirithiú go mbaineann pobail áitiúla leas agus tairbhe as deiseanna a chuireann an geilleagar gorm inbhuanaithe ar fáil, go mbaintear buntáiste as acmhainní comhshaoil, cultúrtha, sóisialta agus daonna agus go ndéantar iad a threisiú. Ba cheart, dá bhrí sin, go mbeadh gach comhpháirtíocht ag teacht le príomhfhócas a straitéise ach ról agus ionadaíocht chothrom a bheith ag na geallsealbhóirí ar fad ón ngeilleagar gorm inbhuanaithe áitiúil. (37)Faoin mbainistíocht chomhroinnte, ba cheart CEMI a bheith in ann tacú leis an ngeilleagar gorm inbhuanaithe ach sonraí a bhailiú, a bhainistiú agus a úsáid d’fhonn eolas ar staid na muirthimpeallachta a fheabhsú. Ba cheart go mbeadh sé mar aidhm leis an tacaíocht sin na riachtanais faoi Threoir 92/43/CEE agus faoi Threoir 2009/147/CE a chomhlíonadh, tacú leis an bpleanáil spásúil mhuirí agus feabhas a chur ar cháilíocht sonraí agus ar roinnt sonraí trí bhíthin an Líonra Eorpaigh um Breathnóireacht agus Sonraí Muirí. (38)Faoin mbainistíocht dhíreach agus indíreach, ba cheart do CEMI díriú ar na coinníollacha cumasaithe don gheilleagar gorm inbhuanaithe trí rialachas agus bainistíocht chomhtháite an bheartais mhuirí a chur chun cinn, feabhas a chur ar aistriú agus ar ghlacadh taighde, nuálaíocht agus teicneolaíocht sa gheilleagar gorm inbhuanaithe, scileanna muirí a fheabhsú, tuiscint ar na haigéin agus sonraí socheacnamaíocha faoin ngeilleagar gorm inbhuanaithe a roinnt, geilleagar gorm inbhuanaithe ísealcharbóin aeráidseasmhach a chur chun cinn agus tairseach thionscadail agus ionstraimí nuálacha airgeadais a fhorbairt. Ba cheart machnamh cuí a dhéanamh ar chás na réigiún is forimeallaí i ndáil leis na réimsí thuasluaite. (39)Tá 60% de na haigéin lastall de theorainneacha dlínse náisiúnta. Ciallaíonn sin go bhfuil comhfhreagracht idirnáisiúnta ann. Is fadhbanna trasteorann iad formhór na bhfadhbanna a bhaineann leis na haigéin lena náirítear an dúshaothrú, an tathrú aeráide, an taigéadú, an truailliú agus an bhithéagsúlacht atá ag meath agus dá bhrí sin, ní mór freagairt chomhroinnte a thabhairt orthu. Faoi Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe maidir le Dlí na Farraige, ina bhfuil an tAontas mar Pháirtí faoi Chinneadh 98/392/CE ón gComhairle, bunaíodh neart cearta dlínsiúla, institiúidí agus creataí ar leith chun gníomhaíocht an duine ar na haigéin a rialú agus a bhainistiú. Le blianta beaga anuas, tá comhaontú domhanda ann gur cheart an mhuirthimpeallacht agus gníomhaíochtaí muirí an duine a bhainistiú go héifeachtach chun aghaidh a thabhairt ar an mbrú ar na haigéin atá ag méadú de shíor. (40)Mar ghníomhaí domhanda, tá an tAontas meáite ar an rialú idirnáisiúnta aigéan a chur chun cinn, i gcomhréir leis an Teachtaireacht Chomhpháirteach chuig an gComhairle, chuig Parlaimint na hEorpa, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún an 10 Samhain 2016 dar teideal ‘Rialachas idirnáisiúnta aigéan: clár oibre le haghaidh thodhchaí na naigéan’. Is beartas nua é beartas rialachais aigéan an Aontais lena gcumhdaítear na haigéin ar bhealach comhtháite. Ní amháin go bhfuil an rialachas idirnáisiúnta aigéan lárnach maidir leis an gClár Oibre don Fhorbairt Inbhuanaithe 2030 agus go háirithe i dtaca le Sprioc Forbartha Inbhuanaithe 14 (‘na haigéin, na farraigí agus acmhainní muirí a chaomhnú agus a úsáid go hinbhuanaithe don fhorbairt inbhuanaithe’) ach tá sé tábhachtach chun farraigí agus aigéin shábháilte, shlána, ghlana a bhainistítear go hinbhuanaithe a chinntiú do na glúine atá le teacht freisin. Ní mór don Aontas seasamh leis na gealltanais idirnáisiúnta sin a thug sé agus bheith ina cheann feadhna maidir le rialachas idirnáisiúnta aigéan níos fearr a dhéanamh ar an leibhéal déthaobhach, réigiúnach agus iltaobhach lena náirítear iascaireacht neamhthuairiscthe neamhrialáilte a chosc, a stopadh agus a dhíothú, feabhas a chur ar an gcreat um rialachas idirnáisiúnta aigéan, brú ar na haigéin agus ar na farraigí a laghdú, dálaí a chruthú do gheilleagar gorm inbhuanaithe agus taighde agus sonraí idirnáisiúnta faoi na haigéin a threisiú. (41)Cuirfidh gníomhaíochtaí faoi CEMI lena gcuirtear an rialachas idirnáisiúnta aigéan chun cinn feabhas ar an gcreat uileghabhálach de phróisis idirnáisiúnta agus réigiúnacha, comhaontuithe, rialacha agus institiúidí chun gníomhaíocht an duine ar na haigéin a rialáil agus a bhainistiú. Ba cheart do CEMI maoiniú a dhéanamh ar shocruithe idirnáisiúnta a rinne an tAontas i réimsí nach gcumhdaítear leis na Comhaontuithe Comhpháirtíochta Iascaigh Inbhuanaithe (CCIIanna) a bunaíodh le tríú tíortha éagsúla agus ar ranníocaíocht dhlíthiúil ballraíochta an Aontais le hEagraíochtaí Réigiúnacha um Bainistíocht Iascaigh (ERBIanna). Leanfar den chistiú a thugtar do CCIIanna agus ERBIanna faoi snáithe éagsúla de bhuiséad an Aontais. (42)I ndáil leis an tslándáil agus an chosaint, tá cosaint teorainneacha níos fearr agus slándáil mhuirí riachtanach. Faoi Straitéis Slándála Muirí an Aontais a ghlac Comhairle an Aontais Eorpaigh an 24 Meitheamh 2014 agus an Plean Gníomhaíochta a ghabhann léi a glacadh an 16 Nollaig 2014, tá an chomhroinnt faisnéise agus an comhar Garda Teorann agus Cósta Eorpaigh idir an Ghníomhaireacht Eorpach um Rialú ar Iascach, an Ghníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht Mhuirí agus an Garda Teorann agus Cósta Eorpach, tá siad antábhachtach chun na cuspóirí sin a ghnóthú. Dá bhrí sin, ba cheart do CEMI tacú leis an bhfaireachas muirí agus le comhoibriú an gharda cósta faoin mbainistíocht chomhroinnte agus dhíreach, lena náirítear trí bhíthin earraí a cheannach i gcomhair oibríochtaí muirí ilchuspóireacha. Ba cheart dó freisin cead a thabhairt do ghníomhaireachtaí ábhartha tacaíocht a chur chun feidhme i réimse an fhaireachais agus na slándála muirí tríd an ‘mbainistíocht indíreach’. (43)Faoin mbainistíocht chomhroinnte, ba cheart do gach Ballstát clár amháin a ullmhú agus ba cheart don Choimisiún iad a fhaomhadh. I gcomhthéacs an réigiúnaithe agus d’fhonn na Ballstáit a ghríosú chun cur chuige níos straitéisí a ghlacadh agus na cláir á nullmhú, ba cheart don Choimisiún anailís a fhorbairt ar gach imchuach farraige lena léirítear na láidreachtaí agus na laigí coitianta i ndáil le cuspóirí CBI a bhaint amach. Ba cheart go mbeadh an anailís sin mar threoir do na Ballstáit agus don Choimisiún araon le linn idirbheartaíocht a dhéanamh ar gach clár agus dúshláin agus riachtanais réigiúnacha á gcur san áireamh. Agus na cláir á meas, ba cheart don Choimisiún na dúshláin chomhshaoil agus shocheacnamaíocha a bhaineann le CBI, feidhmiú socheacnamaíoch an gheilleagair ghoirm inbhuanaithe, na dúshláin ar leibhéal imchuach farraige, éiceachórais mhuirí a chaomhnú agus a athchóiriú, bruscar muirí a laghdú agus athrú aeráide a mhaolú agus oiriúnú chuige a chur san áireamh. (44)Ba cheart measúnú a dhéanamh ar fheidhmíocht thacaíocht CEMI sna Ballstáit ar bhonn táscairí. Ba cheart do na Ballstáit tuairisc a thabhairt faoina ndul chun cinn maidir leis na garspriocanna agus na spriocanna atá leagtha síos, agus ba cheart don Choimisiún athbhreithniú feidhmíochta a dhéanamh, bunaithe ar na tuarascálacha a ullmhaíonn na Ballstáit, le go mbeifear in ann fadhbanna i ndáil leis an gcur chun feidhme a aithint go luath agus gníomhaíocht cheartaitheach a shocrú. Ba cheart córas faireacháin agus creat meastóireachta a bhunú chun na críche sin. (45)De bhun mhír 22 agus mhír 23 den Chomhaontú Idirinstitiúideach idir Parlaimint na hEorpa, Comhairle an Aontais Eorpaigh agus an Coimisiún Eorpach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr, is gá meastóireacht a dhéanamh ar CEMI ar bhonn faisnéis arna bailiú trí cheanglais faireacháin shonracha agus, san am céanna, rórialáil agus ualach riaracháin, ar na Ballstáit go háirithe, a sheachaint. Ar na ceanglais sin is féidir a áireamh, i gcás inarb iomchuí, táscairí intomhaiste mar bhonn chun meastóireacht a dhéanamh ar éifeachtaí CEMI an láthair. (46)Ba cheart don Choimisiún gníomhaíochtaí faisnéise agus cumarsáide a bhaineann le CEMI, agus a bhaineann le gníomhaíochtaí agus torthaí CEMI, a chur chun feidhme. Leis na hacmhainní airgeadais arna leithdháileadh ar CEMI, ba cheart rannchuidiú freisin le cumarsáid chorparáideach faoi thosaíochtaí polaitiúla an Aontais, a fhad a bhaineann siad le tosaíochtaí CEMI. (47)I gcomhréir le Rialachán (EU) [Rialachán maidir leis na rialacha airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta an Aontais] Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2988/95 ón gComhairle, Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96 ón gComhairle agus Rialachán (AE) Uimh. 2017/1939 ón gComhairle déanfar leasanna airgeadais an Aontais a chosaint trí bhearta comhréireacha, lena náirítear trí neamhrialtachtaí, lena náirítear calaois, a chosc, a bhrath agus a fhiosrú, cistí a cailleadh, a íocadh go mícheart nó a úsáideadh go mícheart a ghnóthú agus, i gcás inarb iomchuí, smachtbhannaí riaracháin a fhorchur. Go háirithe, i gcomhréir le Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 agus Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96 d'fhéadfadh an Oifig Eorpach FrithChalaoise (OLAF) imscrúduithe a dhéanamh, lena náirítear seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair, d’fhonn a shuí ar tharla calaois, éilliú nó aon ghníomhaíocht neamhdhleathach eile a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2017/1939 ón gComhairle, d'fhéadfadh Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh calaois agus cionta coiriúla eile a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais a fhiosrú, de réir mar a fhoráiltear i dTreoir (AE) 2017/1371 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle. I gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. [Rialachán maidir leis na rialacha airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta an Aontais] ní mór d’aon duine nó d'aon eintiteas a fhaigheann cistí ón Aontas comhoibriú go hiomlán i gcosaint leasanna airgeadais an Aontais agus na cearta agus an rochtain is gá a thabhairt don Choimisiún, do OLAF, do OIPE agus do Chúirt Iniúchóirí na hEorpa (CIE) agus ní mór dó a áirithiú go dtabharfaidh aon tríú páirtithe a bheidh páirteach i gcur chun feidhme cistí de chuid an Aontais cearta coibhéiseacha. Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go ndéantar leasanna airgeadais an Aontais a chosaint i ndáil le CEMI a bhainistiú agus a chur chun feidhme, i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. [Rialachán maidir leis na rialacha airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta an Aontais] agus le Rialachán (AE) Uimh. [Rialachán lena leagtar síos na Forálacha Coiteanna]. (48)Chun feabhas a chur ar an trédhearcacht maidir le húsáid chistí an Aontais agus maidir leis an mbainistíocht fhónta airgeadais a dhéantar ort