maidir le gnéithe áirithe den tsábháilteacht eitlíochta i ndáil le deireadh na hidirthréimhse a luaitear sa Chomhaontú maidir le Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann a bheith ag tarraingt siar as an Aontas Eorpach agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach

MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•1.1.Forais agus cuspóirí an togra

An 1 Feabhra 2020, tharraing an Ríocht Aontaithe siar as an Aontas de bhun Airteagal 50 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. Thug an tAontas an Comhaontú maidir le Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann a bheith ag tarraingt siar as an Aontas Eorpach agus as an gComhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach (‘an Comhaontú um Tharraingt Siar’) i gcrích le Cinneadh (AE) 2020/135 ón gComhairle agus tháinig sé i bhfeidhm an 1 Feabhra 2020. An 31 Nollaig 2020, tiocfaidh deireadh leis an idirthréimhse dá dtagraítear in Airteagal 126 den Chomhaontú um Tharraingt Siar, ar lena linn a leanfaidh dlí an Aontais d’fheidhm a bheith aige maidir leis an Ríocht Aontaithe agus sa Ríocht Aontaithe i gcomhréir le hAirteagal 127 den chomhaontú sin.

Mura dtiocfar ar chomhaontú maidir leis an gcaidreamh sa todhchaí lena gcumhdófar sábháilteacht eitlíochta faoi dheireadh na hidirthréimhse, déanfaidh tarraingt siar na Ríochta Aontaithe as an Aontas difear go háirithe do bhailíocht deimhnithe agus ceadúnas arna n‑eisiúint ag Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh (“an Ghníomhaireacht”) thar ceann na Ríochta Aontaithe, nó ag eagraíochtaí deartha áirithe atá bunaithe sa Ríocht Aontaithe, faoi Rialachán (AE) 2018/1139 agus na gníomhartha cur chun feidhme agus na gníomhartha tarmligthe arna nglacadh de bhua an Rialacháin sin nó de bhua Rialachán (CE) Uimh. 216/2008.

Maidir leis an éifeacht a bheidh le deireadh na hidirthréimhse i ndáil le deimhnithe agus formheasanna i réimse na sábháilteachta eitlíochta, is féidir le páirtithe leasmhara sin a leigheas trí bhearta éagsúla, lena n‑áirítear “aistriú” chuig údarás eitlíochta sibhialta Ballstáit den Aontas, nó trí iarratas a dhéanamh ar dheimhniú tríú tír a bheidh le heisiúint ag an nGníomhaireacht a mbeidh éifeacht leis ó dheireadh na hidirthréimhse (ar a dtugtar ‘iarratas luath’). Ina theannta sin, faoi Airteagal 41 den Chomhaontú um Tharraingt Siar, maidir le páirteanna agus fearais ar eisigh údaráis inniúla na Ríochta Aontaithe deimhniú comhréireachta bailí ina leith faoi rialacha sábháilteachta eitlíochta an Aontais, is féidir iad a úsáid san Aontas i gcomhréir leis na forálacha is infheidhme, agus tar éis dheireadh na hidirthréimhse freisin, ar choinníoll gur cuireadh ar mhargadh an Aontais nó na Ríochta Aontaithe iad roimh dheireadh na hidirthréimhse.

Mar sin féin, murab ionann agus réimsí eile de chuid dhlí an Aontais, i gcásanna áirithe ní féidir le daoine nádúrtha ná daoine dlítheanacha bristeacha díréireacha san Aontas a mhaolú. Dá bhrí sin, ba cheart don Choimisiún bearta a bheartú lena n‑áireofar go leanfaidh deimhnithe le haghaidh táirgí, comhpháirteanna, fearais agus cuideachtaí aerloingseoireachta áirithe de bheith bailí.

Maidir le táirgí aerloingseoireachta áirithe (“deimhnithe cineáil”) agus cuideachtaí áirithe (“formheasanna eagraíochta”), glacfaidh an Ríocht Aontaithe, i gcás a dlínse féin ó dheireadh na hidirthréimhse ar aghaidh, a ról mar “Stát an deartha” faoin gCoinbhinsiún um Eitlíocht Shibhialta Idirnáisiúnta. Go dtí an 31 Nollaig 2020 tá na freagrachtaí sin á gcomhlíonadh faoi láthair ag Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh.

Is gá dá bhrí sin sásra aistrithe rialaithe a fhorbairt lena n‑áiritheofar gur féidir leanúint de na táirgí nó de na dearaí lena mbaineann a úsáid in aerárthaí an Aontais gan aon bhriseadh, ar táirgí nó dearaí iad arna ndeimhniú ag an nGníomhaireacht roimh dheireadh na hidirthréimhse nó ag eagraíocht deartha arna deimhniú ag an nGníomhaireacht.

Ní ísleofar na ceanglais maidir le sábháilteacht ná feidhmíocht chomhshaoil na heitlíochta san Aontas de dheasca na bhforálacha atá beartaithe. Fágfaidh an togra go mbeidh monaróirí an Aontais in ann leanúint de bheith ag táirgeadh a dtáirgí agus beidh oibreoirí in ann leanúint de bheith ag oibriú na dtáirgí sin, i gcomhréir le ceanglais dhlí an Aontais is infheidhme. Thiocfadh dúshláin mhóra, idir shóisialta agus eacnamaíoch, as briseadh sna gníomhaíochtaí sin. Trína áirithiú go gcomhlíonfaidh eagraíochtaí dlí an Aontais, áiritheoidh an togra freisin go gcosnófar tomhaltóirí agus saoránaigh

Tá an gníomh seo ina chuid de phacáiste beart atá an Coimisiún a ghlacadh.

•1.2.Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana

Tá an Rialachán seo atá beartaithe ceaptha feidhmiú mar lex specialis lena rachfar i ngleic le cuid de na hiarmhairtí a bheidh ann toisc nach mbeidh feidhm a thuilleadh sa Ríocht Aontaithe ag Rialachán (AE) Uimh. 2018/1139 ná ag na gníomhartha cur chun feidhme ná na gníomhartha tarmligthe a glacadh dá bhun ná de bhun rialacha Rialachán (AE) Uimh. 216/2008. Tá a chuid forálacha teoranta don mhéid is gá chun a áirithiú go ndéanfar aistriú rialaithe chuig margadh eitlíochta nach bhfuil an Ríocht Aontaithe ann a thuilleadh. Beidh feidhm fós ag forálacha ginearálta na ngníomhartha thuasluaite cé is moite de sin. Tá an togra seo iomlán comhsheasmhach leis an reachtaíocht atá ann cheana, go háirithe Rialachán (AE) Uimh. 2018/1139.

•1.3Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais

Baineann an togra le sábháilteacht eitlíochta agus comhlánaíonn sé Rialachán (CE) Uimh. 2018/1139 an Aontais chun déileáil go sonrach leis an staid a bheidh i gceist le deireadh na hidirthréimhse a leagtar amach sa Chomhaontú um Tharraingt Siar in éagmais comhaontaithe a chumhdaíonn cúrsaí sábháilteachta eitlíochta is infheidhme faoin dáta sin.

2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT

•2.1.Bunús dlí

Is é an bunús dlí atá leis Airteagal 100(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE).

•2.2.Coimhdeacht (maidir le hinniúlacht neamheisiach)