MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

D'fhág an Ríocht Aontaithe an tAontas Eorpach an 31 Eanáir 2020. I gcomhréir leis an gComhaontú um Tharraingt Siar, is tríú tír anois an Ríocht Aontaithe i dtaca leis an Aontas.

Ina ainneoin sin, chomhaontaigh an tAontas agus an Ríocht Aontaithe ar idirthréimhse go deireadh 2020 ar lena linn a leanfaidh, inter alia, reachtaíocht an Aontais maidir le CBL d'fheidhm a bheith aici sa Ríocht Aontaithe.

Amhail ón 1 Eanáir 2021, ní bheidh feidhm a thuilleadh ag reachtaíocht CBL an Aontais maidir leis an Ríocht Aontaithe. Mar sin féin, ar bhonn an Phrótacail maidir le hÉirinn/Tuaisceart Éireann (an “Prótacal” anseo feasta), ar cuid den Chomhaontú um Tharraingt Siar é, beidh Tuaisceart Éireann faoi reachtaíocht CBL an Aontais maidir le hearraí d'fhonn teorainn chrua idir Éire agus Tuaisceart Éireann a sheachaint. I gcás seirbhísí, ar an taobh eile, meastar go bhfuil Tuaisceart Éireann, in éineacht leis an gcuid eile den Ríocht Aontaithe, lasmuigh den Aontas.

Dar ndóigh, is é an toradh atá air sin córas CBL measctha nó déach i dTuaisceart Éireann ina bhfuil soláthairtí, éadálacha agus allmhairithe earraí laistigh den Chomhphobal atá lonnaithe i dTuaisceart Éireann, de réir na rialacha maidir le suíomh idirbheart inchánach a leagtar síos i dTeideal V den Treoir maidir le CBL, córas ina bhfuil na soláthairtí agus na hearraí sin faoi réir rialacha comhchuibhithe an Aontais agus san am céanna, nach bhfuil soláthairtí seirbhísí a dhéantar sa chríoch sin faoi réir chóras CBL an Aontais.

Ionas go bhfeidhmeoidh córas CBL an Aontais mar is ceart, tá sé ríthábhachtach daoine inchánach a shainaithint chun críocha CBL de réir rialacha an Aontais, is é sin le rá daoine a bhíonn ag dáileadh soláthairtí earraí i dTuaisceart Éireann (lena n‑áirítear “soláthairtí laistigh den Chomhphobal” mar a thugtar orthu) nó éadálacha earraí laistigh den Chomhphobal (lena n‑áirítear éadálacha ag daoine neamh-inchánach) mar a liostaítear in Airteagal 214. Is gá freisin a áirithiú go mbeidh na scéimeanna speisialta roghnacha ag feidhmiú mar is ceart le haghaidh daoine inchánach a bhíonn ag soláthar seirbhísí do dhaoine neamh-inchánach nó a bhíonn i mbun ciandíolachán earraí.

I bhfianaise an mhéid sin, tá sé tábhachtach go ndéantar na daoine dlítheanacha inchánach sin (agus i gcás inarb iomchuí, daoine neamh-inchánach) a shainaithint i dTuaisceart Éireann trí bhíthin uimhir aitheantais CBL an Aontais, a dheonaítear de réir rialacha an Aontais agus atá difriúil le haon uimhir aitheantais CBL sa Ríocht Aontaithe (dar tús “GB”) a dheonófar de réir reachtaíocht na Ríochta Aontaithe. D'fhéadfadh sé gur ghá uimhir aitheantais CBL de chuid an Aontais a dheonú mar aon le huimhir aitheantais CBL a úsáidtear sa Ríocht Aontaithe i gcás, mar shampla, ina soláthraíonn gnólacht earraí agus seirbhísí araon i dTuaisceart Éireann.

I gcás gnólachtaí, go háirithe iad siúd atá i mbun trádáil earraí chuig Tuaisceart Éireann agus as Tuaisceart Éireann, ba cheart é a bheith soiléir sothuigthe cé na rialacha atá i bhfeidhm, is iad sin na rialacha atá i bhfeidhm san Aontas nó na rialacha is infheidhme sa Ríocht Aontaithe. Tá uimhir aitheantais CBL an Aontais an-tábhachtach ar fad i bhfeidhmiú chóras CBL an Aontais, e.g. chun bonn cirt a thabhairt leis an díolúine do “soláthairtí laistigh den Chomhphobal” maidir le hearraí, mar a thugtar orthu (trí chóras VIES), na nósanna imeachta um aisíocaíocht CBL is infheidhme (córas aisíocaíochta CBL an Aontais nó an 13ú Treoir), grúpáil CBL, idirbhearta triantánacha agus idirbhearta slabhracha (“oibreoir idirmheánach”), socruithe stoic ar glao, “nós imeachta custaim 42”, an “líontán sábhála” (áit éadála laistigh den Chomhphobal sa Bhallstát a d'eisigh CBL).

Dá bhrí sin, beartaítear go mbeidh an réimír shonrach “XI” ag uimhreacha aitheantais CBL i dTuaisceart Éireann. Ós rud é nach bhfuil cód ISO 3166 – alfa 2 ar leith ag Tuaisceart Éireann, cód a úsáidtear chun réimíreanna uimhreacha aitheantais CBL san Aontas a chinneadh mar a leagtar síos in Airteagal 215 den Treoir maidir le CBL, teastaíonn réimír shonrach nua. Mar sin féin, déantar foráil le ISO go bhféadfaí cóid X a úsáid le haghaidh críocha nach bhfuil cód sonrach acu; is rogha loighciúil é an cód “XI” dá bhrí sin.

Tugtar faoi deara, cé go bhfuil oibleagáid fhoriomlán faoi Airteagal 214 de Threoir CBL chun daoine inchánach ó thaobh CBL de a shainaithint (agus, i gcás inarb infheidhme, daoine dlítheanacha neamh-inchánach), gur féidir chomh maith leis sin, faoi réir choinníollacha Airteagal 272 den Treoir maidir le CBL, daoine inchánach áirithe a eisiamh ón oibleagáid seo nó ó oibleagáidí eile. Dá bharr sin, d'fhéadfadh an Ríocht Aontaithe a roghnú teorainn a chur leis an tsainaithint sin agus úsáid a bhaint as an réimír shonrach le haghaidh na dtrádálaithe sin i dTuaisceart Éireann atá, go héifeachtach, i mbun trádáil earraí laistigh den Aontas agus na gnólachtaí sin, mar shampla, atá ag soláthar sa chríoch bhaile amháin a eisiamh.

Mar a luadh roimhe, tá ról tábhachtach ag uimhir aitheantais CBL (a bhfuil an réimír cheart thíre uirthi) sa trádáil laistigh den Aontas. Is coinníoll shubstainteach anois é uimhir aitheantais CBL, a bhfuil an réimír cheart uirthi, a úsáid chun an díolúine in Airteagal 138 den Treoir maidir le CBL i ndáil le “soláthairtí [earraí] laistigh den Chomhphobal”. Ní mór d'iarratasóirí a bheith in ann rochtain a fháil ar chóras aisíocaíochta CBL an Aontais.

•Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana

Tá úsáid an chóid “XI” atá beartaithe comhsheasmhach leis an úsáid atá beartaithe dó chun críocha Custaim agus Máil i ndáil le Tuaisceart Éireann.

•Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais

Tá an togra comhsheasmhach le cur chun feidhme iomlán an Phrótacail, agus dá bhrí, sin féadtar ullmhú rianúil tráthúil a áirithiú maidir le seasamh sonrach Thuaisceart Éireann tar éis don Ríocht Aontaithe tarraingt siar as an Aontas Eorpach.

2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT

•Bunús dlí