IARSCRÍBHINN B4

Ualach friotaíochta bóthair agus socrú dinimiméadair

1. Raon feidhme

Tuairiscítear san iarscríbhinn ar chinneadh ualaigh friotaíochta bóthair le haghaidh feithicil tástála agus ar aistriú an ualaigh friotaíochta bóthair sin chuig raon rollach.

2. Téarmaí agus sainmhínithe

2.1. Chun críche an doiciméid seo, beidh tosaíocht ag na téarmaí agus sainmhínithe a thugtar i mír 3 den Rialachán seo. I gcás nach dtugtar sainmhínithe i mír 3. den Rialachán seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe a thugtar in ISO 3833:1977 ‘Feithiclí bóthair – Cineálacha– Téarmaí agus sainmhínithe’.

2.2. Tosóidh pointí luais tagartha ag 20 km/u i gcéimeanna incriminteacha 10 km/u agus leis an luas tagartha is airde i gcomhréir leis na forálacha seo a leanas:

(a) Is é 130 km/u nó an pointe luais tagartha díreach os cionn luas uasta an timthrialla tástála is infheidhme a bheidh sa phointe luais tagartha is airde más lú ná 130 km/u é an luach sin. Sa chás go bhfuil níos lú ná 4 chéim timthrialla ag an timthriall tástála is infheidhme (Íseal, Meánach, Ard, agus Fíor-Ard) agus arna iarraidh sin don mhonaróir agus le formheas an údaráis fhreagraigh, féadfar an luas tagartha is airde a mhéadú chuig an luasphointe tagartha go díreach os cionn luas uasta na céime is airde ina dhiaidh sin, ach é gan a bheith níos airde ná 130 km/u; sa chás sin is amhlaidh a dhéanfar ualach friotaíochta bóthair a chinneadh agus raon rollach a shocrú leis na pointí luais tagartha céanna;

(b) Más mó é pointe luais tagartha is infheidhme ar an timthriall móide 14 km/u ná luas uasta na feithicle vmax nó más ionann leis é, eisiafar an pointe luais tagartha ón tástáil luasmhoillithe saor-rothlaithe agus ón socrú raoin rollaigh. Beidh an chéad phointe luais tagartha is ísle mar an pointe luais tagartha don fheithicil.

2.3. Mura sonraítear a mhalairt, ríomhfar éileamh ar fhuinneamh timthrialla i gcomhréir le mír 5. d’Iarscríbhinn B7 thar spriocrian luais an timthrialla tiomána is infheidhme.

2.4. Is iad f0, f1, f2 na comhéifeachtaí ualaigh friotaíochta bóthair den chothromóid ualaigh friotaíochta bóthair F = f0 + f1 × v + f2 × v2 a chinntear i gcomhréir leis an iarscríbhinn seo.

f0 is ea an chomhéifeacht ualaigh friotaíochta bóthair thairiseach agus slánófar í i gcomhréir le mír 6.1.8. den Rialachán seo chuig ionad deachúlach amháin í, N; f1 is ea an chomhéifeacht ualaigh friotaíochta bóthair den chéad ord agus slánófar i gcomhréir le mír 6.1.8. den Rialachán seo chuig trí ionad dheachúlacha í, N/(km/u); f2 is ea an chomhéifeacht ualaigh friotaíochta bóthair den dara hord agus slánófar i gcomhréir le mír 6.1.8. den Rialachán seo chuig cúig ionad dheachúlacha í, N/(km/u)2.

Mura luaitear a mhalairt, ríomhfar na comhéifeachtaí ualaigh friotaíochta bóthair trí anailís chúlchéimnithe na n-íoschearnóg thar raon pointí luais tagartha.

2.5. Mais rothlach

2.5.1. mr a chinneadh

Is é mr mais éifeachtach choibhéiseach gach rotha agus comhpháirte feithicle a rothlaíonn leis an rothaí ar an mbóthar agus an giarbhosca curtha sa ghiar neodrach, i gcileagraim (kg). mr déanfar é a thomhas nó a ríomh le teicníc iomchuí a ndéantar comhaontú orthu leis an údarás freagrach. Mar mhalairt rogha, féadfar mr a mheas de bheith 3 faoin gcéad de shuim mhais na feithicle in ord reatha agus 25 kg.

2.5.2. Mais rothlach a chur i bhfeidhm ar an ualach friotaíochta bóthair

Aistreofar agaí luasmhoillithe saor-rothlaithe chuig fórsaí agus droim ar ais tríd an mhais tástála is infheidhme a thabhairt san áireamh móide mr. Beidh feidhm aige sin maidir leis na tomhais ar an mbóthar chomh maith le raon rollach.

2.5.3. Mais rothlach a chur i bhfeidhm le haghaidh an tsocraithe táimhe

Má dhéantar an fheithicil a thástáil ar raon rollach in oibríocht ceithre roth, socrófar mais táimhe choibhéiseach an raoin rollaigh chuig an mais tástála is infheidhme.'

Murach sin, socrófar mais táimhe choibhéiseach an raoin rollaigh chuig an mais tástála móide mais éifeachtach choibhéiseach na rothaí nach dtéann i bhfeidhm ar thorthaí tomhais nó 50 faoin gcéad de mr.

2.6. Cuirfear i bhfeidhm maiseanna breise chun an mhais tástála a shocrú sa chaoi go mbeidh dáileadh meáchain na feithicle sin beagnach mar an gcéanna le mais na feithicle lena mais in ord reatha. I gcás feithiclí de Chatagóir N nó feithiclí paisinéirí a dhíorthaítear ó fheithiclí de Chatagóir N, beidh na maiseanna breise suite ar bhealach ionadaíoch agus tabharfar bonn cirt leis don údarás freagrach arna iarraidh sin dóibh. Déanfar dáileadh meáchain na feithicle a thaifeadadh, agus a úsáid le haghaidh aon tástála ina dhiaidh sin chun ualach friotaíochta bóthair a chinneadh.

3. Ceanglais Ghinearálta

Beidh an monaróir freagrach as cruinneas na gcomhéifeachtaí ualaigh friotaíochta bóthair, agus áiritheoidh an méid sin le haghaidh gach feithicil táirgthe laistigh den fhine ualaigh friotaíochta bóthair. Níor cheart go n-úsáidfí lamháltais laistigh de chinneadh an ualaigh friotaíochta bóthair, de na modhanna ionsamhlaithe agus ríomha chun gannmheastachán a dhéanamh ar ualach friotaíochta bóthair na bhfeithiclí táirgthe. Arna iarraidh sin don údarás freagrach, léireofar cruinneas na gcomhéifeachtaí ualaigh friotaíochta bóthair le haghaidh feithicil aonair.

3.1. Cruinneas, beachtas, taifeach agus minicíocht an tomhais fhoriomláin

Is mar a leanas a bheith cruinneas riachtanach foriomlán an tomhais:

(a) Cruinneas luas na feithicle: ±0.2 km/u, ag a bhfuil minicíocht tomhais 10 Hz ar a laghad;

(b) Am: cruinneas íosta: ±10 ms; beachtas íosta agus taifeach: 10 ms;

(c) Cruinneas casmhóiminte rotha: ±6 Nm nó ±0.5 faoin gcéad den chasmhóimint uasta iomlán arna tomhas, cibé acu is mó, i gcás na feithicle iomláine, ag a bhfuil minicíocht thomhaiste 10 Hz ar a laghad;

(d) Cruinne luas na gaoithe: ±0.3 m/s, ag a bhfuil minicíocht tomhais 1 Hz ar a laghad;

(e) Cruinneas threo na gaoithe: ±3°, ag a bhfuil minicíocht tomhais 1 Hz ar a laghad;

(f) Cruinneas na teochta atmaisféaraí: ±1 °C, ag a bhfuil minicíocht tomhais 0.1 Hz ar a laghad;

(g) Cruinneas an bhrú atmaisféaraigh: ±0.3 kPa, ag a bhfuil minicíocht tomhais 0.1 Hz ar a laghad;

(h) Cruinneas mhais na feithicle arna thomhas ar an scála ualaithe céanna roimh an tástáil agus i ndiaidh na tástála: ±10 kg (±20 kg i gcás feithiclí > 4,000 kg);

(i) Cruinneas bhrú na mbonn: ±5 kPa;

(j) Cruinneas luas rothlach rothaí: ±0.05 s-1 nó 1 faoin gcéad, cibé acu is mó.

3.2. Critéir gaoth-tholláin

3.2.1. Treoluas na gaoithe

Fanfaidh treoluas na gaoithe le linn tomhais laistigh de ±2 km/u ag lár na coda tástála. Beidh an treoluas gaoithe féideartha 140 km/u ar a laghad.

3.2.2. Aertheocht

Fanfaidh an aertheocht le linn tomhais laistigh de ±3 °C ag lár na coda tástála. Fanfaidh dáileadh na haertheochta ag asraon an bhuinne laistigh de ±3 °C.

3.2.3. Suaiteacht

I gcás ghreille 3 faoina 3 atá spásáilte go cothrom thar asraon iomlán an bhuinne, ní sháróidh an ghéire suaiteachta, Tu, 1 faoin gcéad. Féach Fíor A4/1.

Fíor A4/1

Déine suaiteachta

i gcás inarb amhlaidh:

Tu í an déine suaiteachta; u' í luaineacht an treoluais shuaitigh, m/s; U∞ é an treoluas saorshreafa, m/s.

3.2.4. Cóimheas baic sholadaigh

Cóimheas bactha na feithicle εsb arna lua mar líon limistéar tosaigh na feithicle agus limistéar asraon an bhuinne arna ríomh ag úsáid na cothromóide seo a leanas, ní sháróidh sé 0.35.

i gcás inarb amhlaidh:

inarb é εsb cóimheas bactha na feithicle; inarb é Af limistéar tosaigh na feithicle, m2; inarb é Anozzle limistéar asraon an bhuinne, m2.

3.2.5. Rothaí rothlacha

Le tionchar aeraidinimiciúil na rothaí a chinneadh i gceart, rothlóidh rothaí na feithicle tástála ag luas éigin ina mbeidh treoluas na feithicle dá bharr laistigh de ±3 km/u de threoluas na gaoithe.

3.2.6. Crios gluaiseachta

Chun sreabhadh sreabháin ag fo-chabhail na feithicle tástála a ionsamhlú, beidh crios gluaiseachta ag an ngaoth-thollán ag síneadh ó thosach go cúl na feithicle. Beidh luas an chreasa gluaiseachta laistigh de ±3 km/u de threoluas na gaoithe.

3.2.7. Uillinn sreafa sreabháin

Ag naoi bpointe a bhfuil dáileadh cothrom eatarthu thar limistéar an bhuinne, ní sháróidh diall fhréamh mheán na gcearnóg na céim-uillinne a agus na huillinne luascála β araon (Y-, Z-phlána) ag asraon an bhuinne 1 .

3.2.8. Aerbhrú

Ag naoi bpointe a bhfuil dáileadh cothrom eatarthu thar limistéar asraon an bhuinne, beidh diall caighdeánach an bhrú iomláin ag asraon an bhuinne níos lú nó cothrom le 0.02.

i gcás inarb amhlaidh:

inarb é σ inarb é diall caighdeánach an chóimheasa brú ; inarb é ΔPt an t-athrú ar an mbrú iomlán idir na pointí tomhais, N/m2; inarb é q an brú dinimiciúil, N/ m2.

Ní imeoidh dearbh-dhifríocht na comhéifeachta brú cp thar fhad 3 mhéadar chun cinn agus 3 mhéadar chun cúil lárchothromaíocht sa deighleog tástála fholamh agus ag airde lár asraon an bhuinne níos mó ná ±0.02.

i gcás inarb amhlaidh:

inarb é cp comhéifeacht an bhrú.

3.2.9. Tiús fóirchisil

Ag x = 0 (lárphointe cothromaíochta), beidh 99 faoin gcéad ar a laghad de threoluas insreafa 30 mm os cionn urlár an ghaoth-tholláin ag treoluas na gaoithe.

δ99(x = 0 m) ≤ 30 mm

i gcás inarb amhlaidh:

inarb é δ99 an fad atá ingearach leis an mbóthar ina mbaintear amach 99 faoin gcéad de luas saorshrutha (tiús fóirchisil).

3.2.10. Cóimheas bactha srianta

Ní bheidh gléasadh an chórais bactha ar thosach na feithicle. Cóimheas bactha coibhneasta limistéar tosaigh na feithicle de bharr an chórais bactha, εrestr, ní sháróidh sé 0.10.

i gcás inarb amhlaidh:

inarb é εrestr cóimheas bactha coibhneasta an chórais bactha; inarb é Arestr limistéar tosaigh an chórais bactha arna theilgean ar éadan an bhuinne, m2; inarb é Af achar tosaigh na feithicle, m2.

3.2.11. Cruinneas tomhais na cothromaíochta san x-treo

Ní sháróidh neamhchruinneas an fhórsa dá thoradh sa x-treo ±5 N. Beidh taifeach an fhórsa thomhaiste laistigh de ±3 N.

3.2.12. Beachtas tomhais

Beidh beachtas an fhórsa thomhaiste laistigh de ±3 N.

4. Tomhas ualaigh friotaíochta bóthair ar an mbóthar

4.1. Ceanglais don tástáil bóthair

4.1.1. Dálaí atmaisféaracha don tástáil bóthair

Déanfar dálaí atmaisféaracha (dálaí gaoithe, teocht atmaisféarach agus brú atmaisféarach) a thomhas i gcomhréir le mír 3.1. den iarscríbhinn seo. Ní úsáidfear ach amháin na dálaí atmaisféaracha úd a thomhaistear le linn thomhais ama luasmhoillithe saor-rothlaithe agus/nó thomhas casmhóiminte chun bailíocht agus ceartúcháin sonraí a sheiceáil.

4.1.1.1. Dálaí gaoithe ceadaithe nuair a úsáidtear ainéimiméadracht chónaithe agus ainéimiméadracht ar bord

4.1.1.1.1. Dálaí gaoithe ceadaithe nuair a úsáidtear ainéimiméadracht chónaithe Déanfar luas na gaoithe a thomhas ag suíomh agus airde os cionn leibhéal an bhóthair in aice le bóthar na tástála ina bhfeicfear na dálaí gaoithe is ionadaíche. I gcásanna nach féidir tástálacha i dtreonna contrártha a dhéanamh ag an gcuid chéanna den rian tástála (e.g. ar rian tástála ubhchruthach lena mbaineann treo tiomána éigeantach), déanfar luas agus treo na gaoithe a thomhas ag na codanna contrártha den rian tástála. Comhlíonfaidh na dálaí gaoithe le linn péirí trialacha gach ceann de na critéir seo a leanas: (a) Beidh luas na gaoithe níos lú ná 5 m/s i gcaitheamh thréimhse mheán gluaisteach 5 shoicind; (b) Ní sháróidh buaic-luasanna gaoithe 8 m/s go ceann níos mó ná 2 shoicind as a chéile; (c) Beidh meán uimhríochtúil na comhchoda veicteora de luas na gaoithe trasna an bhóthair tástála níos lú ná 2 m/s. Ríomhfar an ceartúchán gaoithe i gcomhréir le mír 4.5.3. den iarscríbhinn seo.

4.1.1.1.2. Dálaí gaoithe incheadaithe nuair a úsáidtear ainéimiméadracht ar bord I gcás na tástála ainéimiméadair ar bord, úsáidfear feiste mar a thuairiscítear i mír 4.3.2. den iarscríbhinn seo. Comhlíonfaidh na dálaí gaoithe le linn péirí trialacha gach ceann de na critéir seo a leanas: (a) Beidh meán uimhríochtúil de luas na gaoithe níos lú ná 7 m/s; (b) Ní sháróidh buaic-luasanna gaoithe 10 m/s go ceann níos mó ná 2 shoicind as a chéile; (c) Beidh meán uimhríochtúil na comhchoda veicteora de luas na gaoithe trasna an bhóthair tástála níos lú ná 4 m/s.

4.1.1.2. Teocht atmaisféarach

Ba cheart go mbeadh an teocht atmaisféarach laistigh de raon 5 °C suas le 40 °C agus é sin san áireamh.

De rogha an mhonaróra, féadfar luasmhoillithe saor-rothlaithe a dhéanamh idir 1 °C agus 5 C.

Má tá an difríocht idir an teocht thomhaiste is airde agus is ísle le linn na tástála luasmhoillithe saor-rothlaithe níos mó ná 5 C, cuirfear an ceartúchán teochta i bhfeidhm ar leithligh le haghaidh gach triail le meán uimhríochtúil theocht chomhthimpeallach na trialach sin.

Sa chás sin, déanfar luachanna na gcomhéifeachtaí ualaigh friotaíochta bóthair f0, f1 agus f2 a chinneadh agus a cheartú le haghaidh gach péire rití. Is ionann an tacar deiridh luachanna f0, f1 agus f2 meán uimhríochtúil na gcomhéifeachtaí f0, f1 agus f2 atá ceartaithe ina n-aonar faoi seach.

4.1.2. Bóthar tástála

Beidh dromchla an bhóthair cothrománach, comhréidh, glan, tirim agus saor ó bhacainní nó bacainní gaoithe a d’fhéadfadh cur as do thomhas an ualaigh friotaíochta bóthair, agus beidh a uigeacht agus a chomhdhéanamh ionadaíoch ar dhromchlaí bóthair uirbeacha agus mórbhealaigh atá ann faoi láthair, i.e. dromchla aerstráice-shonrach ar bith. Ní sháróidh fadfhána an bhóthair tástála ±1 faoin gcéad. Ní imeoidh an fána logánta idir aon phointe 3 mhéadar óna chéile níos mó ná ±0.5 faoin gcéad ón bhfadfhána sin. Mura féidir tástálacha a dhéanamh sa treo contrártha ag an gcuid chéanna den rian tástála (e.g. ar rian tástála ubhchruthach lena mbaineann treo tiomána éigeantach), beidh suim na bhfadfhánaí de dheighleoga an riain tástála idir 0 agus fána suas 0.1 faoin gcéad. Beidh dronn uasta an bhóthair tástála ag 1.5 faoin gcéad.

4.2. Ullmhú

4.2.1. Feithicil tástála

Beidh gach feithicil tástála comhréireach ina cuid comhpháirteanna uile leis an tsraith táirgthe, (e.g. beidh an suíomh céanna ag scátháin taoibh agus le linn ghnáthoibriú feithicle, ní bheidh bearnaí cabhlach séalaithe), nó, más difriúil í an fheithicil ón bhfeithicil táirgthe, déanfar tuairisc iomlán a thaifeadadh.

4.2.1.1. Ceanglais le haghaidh roghnú na feithicle tástála

4.2.1.1.1. Gan an modh idirshuímh a úsáid Feithicil tástála (feithicil H) ag a bhfuil comhcheangal de shaintréithe ábhartha lód bóthair (i.e. mais, cúltarraingt aeraidinimice agus friotaíocht rollta boinn) ina dtáirgtear an t-éileamh ar fhuinnimh timthrialla is airde; roghnófar ón bhfine (féach míreanna 6.3.2. agus 6.3.3. den Rialachán seo). Más neamhaithnid é tionchar aeraidinimiciúil na rothaí difriúla laistigh d’fhine idirshuímh amháin, beidh an roghnú bunaithe ar an gcúltarraingt aeraidinimice is airde a bhfuil coinne leis. Mar threoirlíne, féadfar an chúltarraingt aeraidinimice is airde lena bhfuil coinne le haghaidh rothaí (a) ag a bhfuil an leithead is airde, (b) an trastomhas is mó, agus (c) an dearadh struchtúir is oscailte (san ord tábhachta sin). Déanfar an roghnú rothaí sa bhreis ar cheanglas an éileamh is airde ar fhuinneamh timthrialla.

4.2.1.1.2. Modh idirshuímh a úsáid Arna iarraidh sin don mhonaróir, féadfar modh idirshuímh a chur i bhfeidhm. Sa chás seo, roghnófar dhá fheithicil tástála ón bhfine a chomhlíonann an ceanglas fine faoi seach. Is í feithicil tástála H an fheithicil a tháirgeann an t-éileamh fuinnimh timthrialla níos airde, agus an t-éileamh is airde den roghnú sin más féidir, is í feithicil tástála L an ceann a tháirgeann an t-éileamh ar fhuinneamh timthrialla níos ísle, agus an t-éileamh is ísle más féidir, den roghnú sin. Gach ítim de threalamh roghnach agus/nó cruthanna cabhlach a roghnaítear gan iad a chur san áireamh nuair a chuirtear an modh idirshuímh i bhfeidhm, beidh sí comhionann le haghaidh an dá fheithicil tástála H agus L a mhéid a tháirgtear an meascán is airde d’éileamh ar fhuinneamh timthrialla leis na hítimí sin de threalamh roghnach de bharr a saintréithe ábhartha maidir le hualach bóthair (i.e. mais, cúltarraingt aeraidinimice agus friotaíocht rollta boinn). I gcás inar féidir feithiclí aonair a sholáthar le tacar iomlán de rothaí agus boinn chaighdeánacha, agus tacar iomlán bonn sneachta ina theannta sin (ar a bhfuil an comhartha Sliabh 3-Bheannach agus Calóg Sneachta – 3PMS) ina bhfuil rothaí nó nach bhfuil rothaí iontu, ní mheasfar na rothaí/boinn bhreise a bheith ina dtrealamh roghnach.

4.2.1.1.2.1. Comhlíonfar na ceanglais seo a leanas idir feithiclí H agus L le haghaidh na saintréithe ualaigh friotaíochta bóthair ábhartha: (a) Chun comhéifeachtaí ualaigh friotaíochta bóthair eachtarshuite a cheadú: (i) Má tá f0_ind faoi bhun f*0_L nó os cionn f0_H mar a shainítear i mír 3.2.3.2.2.4. d’Iarscríbhinn B7 agus an ríomh i mír 3.2.3.2.2.4. d’Iarscríbhinn B7 á chur i gcrích, beidh na difríochtaí íosta seo a leanas idir H agus L de dhíth: Friotaíocht rollta de 1.0 kg/tona ar a laghad agus mais de 30 kg ar a laghad; i gcás RR idir 0 agus 1.0, ionadófar íosmhéid na difríochta maise le 100 kg in ionad 30 kg; (ii) Má tá f2_ind faoi bhun f*2_L nó os cionn f2_H mar a shainítear i mí 3.2.3.2.2.4. d’Iarscríbhinn B7 agus an ríomh i mír 3.2.3.2.2.4. d’Iarscríbhinn B7 á chur i gcrích, beidh na difríochtaí íosta seo a leanas idir H agus L de dhíth: Cúltarraingt aeraidinimice (CD × Af) dar luach 0.05 m2 ar a laghad. Más féidir leis an monaróir a léiriú go mbeidh na torthaí tar éis eachtarshuímh fós ina dtorthaí réasúnacha, is féidir na híoschritéir i bpointí (i) go (iii) thuas a tharscaoileadh. (b) I gcás gach saintréithe d’ualach friotaíochta bóthair (i.e. mais, cúltarraingt aeraidinimice agus friotaíocht rollta boinn) chomh maith le comhéifeachtaí ualaigh friotaíochta bóthair f0 agus f2, beidh luach fheithicil H níos airde ná luach fheithicil L, murach sin cuirfear i bhfeidhm an cás is measa le haghaidh na saintréithe ábhartha ualaigh friotaíochta bóthair sin. Arna iarraidh sin don mhonaróir agus i gcomhaontú leis an údarás freagrach, is féidir ceanglais an phointe seo a tharscaoileadh.

4.2.1.1.2.2. Chun difríocht leordhóthanach a bhaint amach idir feithicil H agus feithicil L maidir le saintréith ualaigh friotaíochta bóthair ábhartha faoi leith, nó d’fhonn critéir mhír 4.2.1.1.2.1. den iarscríbhinn seo a chomhlíonadh, féadfaidh an monaróir feithicil H a dhéanamh níos measa ar bhonn saorga, e.g. trí mhais tástála níos airde a chur i bhfeidhm.

4.2.1.2. Ceanglais le haghaidh finte

4.2.1.2.1. Na ceanglais le haghaidh chur i bhfeidhm na fine idirshuímh ag úsáid an mhodha idirshuímh I gcás na gcritéar lena sainítear fine idirshuímh, féach mír 6.3.2. den Rialachán seo.

4.2.1.2.2. Is iad na ceanglais le haghaidh chur i bhfeidhm na fine idirshuímh leis an modh idirshuímh: (a) Comhlíonadh na gcritéar fine idirshuímh a liostaítear i mír 6.3.2. den Rialachán seo; (b) Comhlíonadh na gceanglas i míreanna 2.3.1. agus 2.3.2. d’Iarscríbhinn B6; (c) Na ríomhanna i mír 3.2.3.2. d’Iarscríbhinn B7 a dhéanamh.

4.2.1.2.3. Ceanglais le haghaidh chur i bhfeidhm na fine ualaigh friotaíochta bóthair

4.2.1.2.3.1. Arna iarraidh sin don mhonaróir agus ar chomhlíonadh na gcritéar i mír 6.3.3. den Rialachán seo, ríomhfar luachanna ualaigh friotaíochta bóthair le haghaidh fheithiclí H agus L d’fhine idirshuímh.

4.2.1.2.3.2. Tagrófar d’fheithiclí tástála H agus L mar a shainmhínítear i mír 4.2.1.1.2. den iarscríbhinn mar H R agus L R chun críche na fine ualaigh friotaíochta bóthair.

4.2.1.2.3.3. Beidh an difríocht san éileamh ar fhuinneamh timthrialla idir H R agus L R d’fhine an ualaigh friotaíochta bóthair 4 faoin gcéad ar a laghad, agus ní sháróidh sí 35 faoin gcéad bunaithe ar H R i gcaitheamh thimthriall WLTC d’Aicme 3 iomlán. Má áirítear níos mó ná traiseoladh amháin i bhfine an ualaigh friotaíochta bóthair, úsáidfear traiseoladh leis na caillteanais chumhachta is airde le hualach friotaíochta bóthair a chinneadh.

4.2.1.2.3.4. Má dhéantar deilte ualaigh friotaíochta bóthair na rogha feithicle is cúis leis an difríocht frithchuimilte a chinneadh i gcomhréir le mír 6.8. den iarscríbhinn seo, ríomhfar fine ualaigh friotaíochta bóthair lena n-áirítear deilte ualaigh friotaíochta bóthair i bhfeithicil L agus feithicil H den fhine ualaigh friotaíochta bóthair nua sin. f0,N = f0,R + f0,Delta f1,N = f1,R + f1,Delta f2,N = f2,R + f2,Delta i gcás inarb amhlaidh: N do chomhéifeachtaí ualaigh friotaíochta bóthair na fine ualaigh friotaíochta bóthair nua; R do chomhéifeachtaí ualaigh friotaíochta bóthair na fine ualaigh friotaíochta bóthair tagartha; Deilte tagraíonn do na comhéifeachtaí ualaigh friotaíochta bóthair deilte arna gcinneadh i mír 6.8.1. den iarscríbhinn seo.

4.2.1.3. Comhcheangail incheadaithe na gceanglas um roghnú na feithicle tástála agus na gceanglas fine

Taispeántar i dTábla A4/1 na comhcheangail is incheadaithe de roghnú feithicle tástála agus ceanglais fine mar a thuairiscítear i míreanna 4.2.1.1. agus 4.2.1.2. den iarscríbhinn seo.

Tábla A4/1

Comhcheangail incheadaithe roghnú na feithicle tástála agus na gceanglas fine

Na ceanglais atá le comhlíonadh: (1) gan modh idirshuímh (2) Modh idirshuíomh gan fine ualaigh friotaíochta bóthair (3) Fine ualaigh friotaíochta bóthair a chur i bhfeidhm (4) Modh idirshuímh le ceann amháin nó níos mó d’fhinte ualaigh friotaíochta bóthair Feithicil tástála ualaigh friotaíochta bóthair Mír 4.2.1.1.1. den iarscríbhinn seo. Mír 4.2.1.1.2. den iarscríbhinn seo. Mír 4.2.1.1.2. den iarscríbhinn seo. n/bh Fine Mír 4.2.1.2.1. den iarscríbhinn seo. Mír 4.2.1.2.2. den iarscríbhinn seo. Mír 4.2.1.2.3. den iarscríbhinn seo. Mír 4.2.1.2.2. den iarscríbhinn seo. Suíomhanna Gréasáin Breise dada dada dada Cur i bhfeidhm cholún (3) ‘Cur i bhfeidhm na fine ualaigh friotaíochta bóthair’ agus cur i bhfeidhm mhír 4.2.1.3.1. den iarscríbhinn seo.

4.2.1.3.1. Ualaí friotaíochta bóthair d’fhine idirshuímh a dhíorthú ó fhine ualaigh friotaíochta bóthair Déanfar ualaí friotaíochta bóthair HR agus/nó LR a chinneadh i gcomhréir leis an iarscríbhinn seo. Ríomhfar ualach friotaíochta bóthair d’fheithicil H (agus L) d’fhine idirshuímh laistigh den fhine ualaigh friotaíochta bóthair i gcomhréir le míreanna 3.2.3.2.2. go 3.2.3.2.2.4. lena n-áirítear Iarscríbhinn B7 trí: (a) HR agus LR den fhine ualaigh friotaíochta bóthair a úsáid in ionad ionchuir H agus L le haghaidh na gcothromóidí; (b) Paraiméadair ualaigh friotaíochta bóthair a úsáid (i.e. mais tástála, Δ(CD ×Af) i gcomparáid le LR, agus friotaíocht rollta boinn) d’fheithicil H (nó L) den fhine idirshuímh mar ionchuir don fheithicil aonair; (c) Athdhéanamh an ríomha seo le haghaidh gach feithicil H agus L de gach fine idirshuímh laistigh den fhine ualaigh friotaíochta bóthair. Ní chuirfear an t-idirshuíomh ualaigh friotaíochta bóthair i bhfeidhm ach amháin ar na saintréithe sin atá ábhartha d’ualach friotaíochta bóthair a sainaithníodh de bheith difriúil idir tástáil feithicle LR agus HR. I gcás saintréith(e) ábhartha eile d’ualach friotaíochta bóthair, beidh feidhm ag luach fheithicil HR. Féadfar H agus L na fine idirshuímh a dhíorthú ó fhinte difriúla ualaigh friotaíochta bóthair. Má thagann an difríocht sin idir na hualaí friotaíochta bóthair ó chur i bhfeidhm an mhodha deilte, déan tagairt do mhír 4.2.1.2.3.4. den iarscríbhinn seo.

4.2.1.4. Fine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair a chur i bhfeidhm

Feithicil a chomhlíonann na critéir i mír 6.3.4. den Rialachán seo atá:

(a) Ionadaíoch ar an tsraith bheartaithe d’fheithiclí iomlána le clúdach ag fine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair i dtéarmaí an luacha CD mheasta is measa agus chruth na cabhlach; agus

(b) Ionadaíoch ar an tsraith bheartaithe d’fheithiclí iomlána le clúdach ag fine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair i dtéarmaí mheán measta de mhais an trealaimh roghnaigh a úsáidfear chun an t-ualach friotaíochta bóthair a chinneadh.

Sa chás nach féidir aon chruth cabhlach ionadaíoch le haghaidh feithicil iomlán a chinneadh, feisteofar an fheithicil tástála le bosca cearnógach ina bhfuil cúinní cruinne ag a bhfuil gathanna 25 mm ar a mhéad agus leithead atá comhionann le leithead uasta na bhfeithiclí atá cumhdaithe ag an bhfine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair, agus a bhfuil airde iomlán na feithicle tástála ag 3.0 m ±0.1 m, lena n-áirítear an bosca.

Comhaontóidh an monaróir agus an t-údarás freagrach cé acu múnla feithicle tástála a bheidh ionadaíoch.

Déanfar luachanna mhais tástála, fhriotaíocht rollta bonn agus limistéar tosaigh d’fheithicil HM agus LM a chinneadh ar dhóigh go dtáirgeann feithicil HM an t-éileamh ar fhuinneamh timthrialla is airde agus feithicil LM an fuinneamh timthrialla is ísle ó fhine mhaitrís an ualaigh friotaíochta bóthair. Comhaontóidh an monaróir agus an t-údarás freagrach ar pharaiméadair feithicle le haghaidh fheithiclí HM agus LM.

Ríomhfar ualach friotaíochta bóthair gach feithicle aonair d’fhine mhaitrís an ualaigh friotaíochta bóthair, lena n-áirítear HM agus LM, i gcomhréir le mír 5.1. den iarscríbhinn seo.

4.2.1.5. Páirteanna cabhlach aeraidinimiciúla inaistrithe

Oibreoidh páirteanna cabhlach aeraidinimiciúla inaistrithe ar na feithiclí tástála le linn chinneadh an ualaigh friotaíochta bóthair mar atá beartaithe faoi dhálaí tástála WLTP de Chineál 1 (teocht tástála, luas feithicle, agus raon luasghéaraithe, lód innill, etc.).

Gach córas feithicle a mhodhnaíonn cúltarraingt aeraidinimice na feithicle (e.g. rialú airde na feithicle), measfar é a bheith ina pháirt de chabhail aeraidinimiciúil inaistrithe. Cuirfear ceanglais iomchuí leis má bhíonn feithiclí amach anseo feistithe le míreanna aeraidinimiciúla inaistrithe de threalamh roghnach arb é a thionchar ar chúltarraingt aeraidinimice an t-údar leis an ngá ar cheanglais bhreise.

4.2.1.6. Meá

Roimh nós imeachta an ualaigh friotaíochta bóthair agus ina dhiaidh, déanfar an fheithicil roghnaithe a mheá, lena n-áirítear an tiománaí agus an trealamh tástála, chun an mheánmhais uimhríochtúil a chinneadh mav. Beidh mais na feithicle níos mó nó cothrom le mais tástála na feithicle H nó na feithicle L ag tús nós imeachta um chinneadh an ualaigh friotaíochta bóthair.

4.2.1.7. Cumraíocht na feithicle tástála

Déanfar cumraíocht na feithicle tástála a thaifeadadh, agus úsáidfear í le haghaidh aon tástála luasmhoillithe saor-rothlaithe ina dhiaidh sin.

4.2.1.8. Riocht na feithicle tástála

4.2.1.8.1. Briseadh isteach Déanfar an fheithicil tástála a bhriseadh isteach go hoiriúnach chun críche na tástála ina dhiaidh sin go ceann 10,000 km ar a laghad nó nach faide ná 80,000 km. Arna iarraidh sin don mhonaróir, féadfar feithicil ag a bhfuil 3,000 km mar íosmhéid a úsáid.

4.2.1.8.2. Sonraíochtaí an mhonaróra Beidh an fheithicil comhréireach le sonraíochtaí táirgthe feithiclí beartaithe an mhonaróra maidir le brúnna boinn a thuairiscítear i mír 4.2.2.3. den iarscríbhinn seo, maidir le hailíniú rothaí a thuairiscítear i mír 4.2.1.8.3. den iarscríbhinn seo, maidir le scóip ón talamh, airde feithicle, bealaí ghléasra cumhachta agus imthaca gránach rotha, agus maidir le coigeartú coscán chun cúltarraingt sheadánach neamhionadaíoch a chosc.

4.2.1.8.3. Ailíniú na rothaí Socrófar claon agus dronn chuig an diall uasta ó fhad-ais na feithicle sa raon arna shainiú ag an monaróir. Má fhorordaíonn monaróir luachanna le haghaidh claoin agus droinne don fheithicil, úsáidfear na luachanna sin. Arna iarraidh sin don mhonaróir, féadfar luachanna ag a bhfuil dialltaí níos airde ó fhad-ais na feithicle ná na luachanna forordaithe. Beidh na luachanna forordaithe mar an tagairt le haghaidh gach cothabhála le linn shaolré na feithicle. Socrófar paraiméadair ailínithe rothaí inchoigeartaithe (amhail roithlín) chuig na luachanna atá molta ag an monaróir. In éagmais luachanna molta, socrófar iad chuig meán uimhríochtúil an raoin arna shainiú ag an monaróir. Déanfar paraiméadair inchoigeartaithe agus luachanna socraithe den sórt sin a thaifeadadh.

4.2.1.8.4. Painéil iata Le linn ualach friotaíochta bóthair a chinneadh, beidh an urrann innill, cumhdach urrann an bhagáiste, painéil inaistrithe lámhoibrithe agus gach fuinneog dúnta.

4.2.1.8.5. Modh luasmhoillithe saor-rothlaithe feithicle Mura féidir cinneadh na socruithe dinimiméadair na critéir a thuairiscítear i míreanna 8.1.3. nó 8.2.3. den iarscríbhinn seo a chomhlíonadh de bharr fhórsaí neamh-intáirgthe, beidh an fheithicil feistithe le modh luasmhoillithe saor-rothlaithe feithicle. Is é an t-údarás freagrach a thabharfaidh formheas do mhodh luasmhoillithe saor-rothlaithe na feithicle, agus déanfar a úsáid a thaifeadadh. Má tá feithicil feistithe le modh luasmhoillithe saor-rothlaithe feithicle, beidh sí oibrithe le linn chinneadh an ualaigh friotaíochta bóthair agus ar an raon rollach araon.

4.2.2. Boinn

4.2.2.1. Friotaíocht rollta boinn

Déanfar friotaíochtaí rollta boinn a thomhas i gcomhréir le hIarscríbhinn 6 leis an tsraith 02 de leasuithe ar Rialachán Uimh. 117 ó na Náisiúin Aontaithe, nó coibhéis a nglactar go hidirnáisiúnta léi. Beidh na comhéifeachtaí friotaíochta rollta ailínithe i gcomhréir leis na nósanna imeachta réigiúnacha faoi seach (e.g. AE 1235/2011), agus beidh siad catagóirithe i gcomhréir leis na haicmí friotaíochta rollta i dTábla A4/2.

Tábla A4/2

Aicmí éifeachtúlachta fuinnimh i gcomhréir le comhéifeachtaí friotaíochta rollta (RRC) le haghaidh bhoinn C1, C2 agus C3 agus na luachanna RRC le húsáid le haghaidh na n-aicmí éifeachtúlachta fuinnimh san idirshuíomh, kg/tona

Aicme éifeachtúlachta fuinnimh Raon na gcomhéifeachtaí friotaíochta rollta i gcás bhoinn C1 Raon na gcomhéifeachtaí friotaíochta rollta i gcás bhoinn C2 Raon na gcomhéifeachtaí friotaíochta rollta i gcás bhoinn C3 1 Comhéifeacht friotaíochta rollta ≤ 6.5 Comhéifeacht friotaíochta rollta ≤ 5.5 Comhéifeacht friotaíochta rollta ≤ 4.0 2 6.5 < comhéifeacht friotaíochta rollta ≤ 7.7 5.5 < comhéifeacht friotaíochta rollta ≤ 6.7 4.0 < comhéifeacht friotaíochta rollta ≤ 5.0 3 7.7 < comhéifeacht friotaíochta rollta ≤ 9.0 6.7 < comhéifeacht friotaíochta rollta ≤ 8.0 5.0 < comhéifeacht friotaíochta rollta ≤ 6.0 4 9.0 < comhéifeacht friotaíochta rollta ≤ 10.5 8.0 < comhéifeacht friotaíochta rollta ≤ 9.2 6.0 < comhéifeacht friotaíochta rollta ≤ 7.0 5 10.5 < comhéifeacht friotaíochta rollta ≤ 12.0 9.2 < comhéifeacht friotaíochta rollta ≤ 10.5 7.0 < comhéifeacht friotaíochta rollta ≤ 8.0 6 Comhéifeacht friotaíochta rollta > 12.0 Comhéifeacht friotaíochta rollta > 10.5 Comhéifeacht friotaíochta rollta > 8.0 Aicme éifeachtúlachta fuinnimh Luach comhéifeachta friotaíochta rollta le húsáid le haghaidh idirshuíomh i gcás bhoinn C1 Luach comhéifeachta friotaíochta rollta le húsáid le haghaidh idirshuíomh i gcás bhoinn C2 Luach comhéifeachta friotaíochta rollta le húsáid le haghaidh idirshuíomh i gcás bhoinn C3 1 Comhéifeacht friotaíochta rollta = 5.9 (*1) Comhéifeacht friotaíochta rollta = 4.9 (*1) Comhéifeacht friotaíochta rollta = 3.5 (*1) 2 Comhéifeacht friotaíochta rollta = 7.1 Comhéifeacht friotaíochta rollta = 6.1 Comhéifeacht friotaíochta rollta = 4.5 3 Comhéifeacht friotaíochta rollta = 8.4 Comhéifeacht friotaíochta rollta = 7.4 Comhéifeacht friotaíochta rollta = 5.5 4 Comhéifeacht friotaíochta rollta = 9.8 Comhéifeacht friotaíochta rollta = 8.6 Comhéifeacht friotaíochta rollta = 6.5 5 Comhéifeacht friotaíochta rollta = 11.3 Comhéifeacht friotaíochta rollta = 9.9 Comhéifeacht friotaíochta rollta = 7.5 6 Comhéifeacht friotaíochta rollta = 12.9 Comhéifeacht friotaíochta rollta = 11.2 Comhéifeacht friotaíochta rollta = 8.5

Má chuirtear an modh idirshuímh i bhfeidhm ar fhriotaíocht rollta, is amhlaidh a úsáidtear luachanna friotaíochta rollta iarbhír le haghaidh na mbonn atá feistithe ar fheithiclí tástála L agus H mar ionchur don mhodh idirshuímh. I gcás feithicil aonair laistigh d’fhine idirshuímh, is amhlaidh a úsáidfear an luach RRC le haghaidh aicme éifeachtúlachta fuinnimh na mbonn atá feistithe.

I gcás inar féidir feithiclí aonair a sholáthar le tacar iomlán de rothaí agus boinn chaighdeánacha, agus tacar iomlán bonn sneachta ina theannta sin (ar a bhfuil an comhartha Sliabh 3-Bheannach agus Calóg Sneachta – 3PMS) ina bhfuil rothaí nó nach bhfuil rothaí iontu, ní mheasfar na rothaí/boinn bhreise a bheith ina dtrealamh roghnach.

4.2.2.2. Riocht na mbonn

Na boinn a úsáidfear don tástáil:

(a) Ní bheidh siad níos sine ná 2 bhliain tar éis an dáta táirgthe;

(b) Ní bheidh siad comhoiriúnaithe ná sainchóireáilte (e.g. téite nó aosaithe ar bhonn saorga), cé is moite de líomhadh ar chruth bunaidh an tráchta;

(c) Beidh siad briste isteach ar bhóthar ar feadh 200 km ar a laghad sula ndéantar ualach friotaíochta bóthair a chinneadh;

(d) Beidh doimhneacht tráchta thairiseach acu roimh an tástáil idir 100 agus 80 faoin gcéad den bhundoimhneacht tráchta ag aon phointe thar lánleithead tráchta an bhoinn.

I ndiaidh an doimhneacht tráchta a thomhas, beidh an fad tiomána teoranta do 500 km. Má sháraítear 500 km, déanfar an doimhneacht tráchta a thomhas an athuair.

4.2.2.3. Brú boinn

Teannfar na boinn tosaigh agus cúil chuig an teorainn níos ísle de raon bhrú na mbonn maidir leis an acastóir faoi seach don bhonn roghnaithe ag mais tástála luasmhoillithe saor-rothlaithe, arna shonrú ag monaróir na feithicle.

4.2.2.3.1. Coigeartú bhrú na mbonn Más mó ná 5 C é an difríocht idir teocht chomhthimpeallach agus teocht coimeádta ar theocht sheasta, coigeartófar brú na mbonn mar a leanas: (a) Coimeádfar na boinn ar theocht sheasta iarthiomána ar feadh níos mó ná 1 uair an chloig ag 10 faoin gcéad os cionn na sprioctheochta; (b) Roimh an tástáil, laghdófar an brú boinn chuig an teannadh bonn mar a shonraítear i mír 4.2.2.3. den iarscríbhinn seo, arna choigeartú le haghaidh na difríochta idir teocht thimpeallach arna coimeád ar theocht sheasta iarthiomána agus teocht chomhthimpeallach na tástála ag ráta 0.8 kPa in aghaidh 1 °C ag úsáid na cothromóide seo a leanas: Δpt = 0.8 × (Tsoak – Tamb) i gcás inarb amhlaidh: inarb é Δpt an coigeartú ar bhrú na mbonn atá curtha le brú na mbonn a shainítear i mír 4.2.2.3. den iarscríbhinn seo, kPa; 0.8 an fachtóir coigeartaithe brú, kPa/°C; inarb é Tsoak teocht coimeádta ar theocht sheasta iarthiomána le haghaidh na mbonn, °C; inarb é Tamb meánteocht chomhthimpeallach na tástála °C. (c) Idir an coigeartú brú agus téamh na feithicle, beidh na boinn cumhdaithe ó fhoinsí teasa seachtracha lena n-áirítear radaíocht na gréine.

4.2.3. Ionstraimíocht

Suiteálfar aon ionstraim ar bhealach lena n-íoslaghdófaí a n-éifeachtaí ar shaintréithe aeraidinimiciúla na feithicle.

Má tá coinne leis go mbeidh éifeacht na hionstraime suiteáilte ar (CD × Af) níos mó ná 0.015 m2, déanfar an difríocht ar luach (CD × Af) na feithicle leis an ionstraim agus gan í a thomhas i ngaoth-thollán a chomhlíonann na critéir i mír 3.2. den iarscríbhinn seo. Dealófar an difríocht chomhfhreagrach ón f2. Arna iarraidh sin don mhonaróir, agus le formheas an údaráis fhreagraigh, féadfar an luach cinnte a úsáid le haghaidh feithiclí comhchosúla i gcás ina bhfuil coinne leis gur mar an gcéanna é tionchar an trealaimh.

4.2.4. Téamh na feithicle

4.2.4.1. Ar an mbóthar

Ní dhéanfar an téamh ach amháin trí thiomáint na feithicle.

4.2.4.1.1. Roimh théamh, luasmhoilleofar an fheithicil leis an gcrág scaoilte nó le traiseoladh uathoibríoch curtha sa ghiar neodrach trí choscánú measartha ó 80 go 20 km/u laistigh de 5 agus 10 soicind. I ndiaidh an choscánaithe sin, ní bheidh aon ghníomhrú breise ná coigeartú láimhe ann den chóras coscánaithe. Arna iarraidh sin don mhonaróir agus i gcomhaontú leis an údarás freagrach, féadfar na coscáin a ghníomhachtú i ndiaidh an téimh freisin leis an luasmhoilliú céanna mar a thuairiscítear sa mhír seo, agus ní fhéadfar é a dhéanamh ach amháin más gá.

4.2.4.1.2. Téamh agus cobhsú Tiomáinfear gach feithicil ag 90 faoin gcéad de luas uasta an timthriall tástála comhchuibhithe domhanda d’fheithiclí éadroma is infheidhme. Féadfar an fheithicil a thiomáint ag 90 faoin gcéad de luas uasta na chéad chéime eile is airde (féach Tábla A4/3) má chuirtear an chéim seo leis an nós imeachta téimh WLTC is infheidhme mar a shainítear i mír 7.3.4. den iarscríbhinn seo. Téifear an fheithicil go ceann 20 nóiméad ar a laghad go dtí go mbainfear amach dálaí cobhsaí. Tábla A4/3 Téamh agus cobhsú thar chéimeanna (de réir mar is infheidhme) Aicme timthrialla WLTC is infheidhme 90 faoin gcéad de luas uasta An chéad chéim eile is airde Aicme 1 Íseal1 + Meánach1 58 km/u NA Aicme 2 Íseal2 + Meánach2 + Ard2 + Fíor-Ard2 111 km/u NA Íseal2 + Meánach2 + Ard2 77 km/u Fíor-Ard (111 km/u) Aicme 3 Íseal3 + Meánach3 + Ard3 + Fíor-Ard3 118 km/u NA Íseal3 + Meánach3 + Ard3 88 km/u Fíor-Ard (118 km/u)

4.2.4.1.3. Critéar le haghaidh dáil chobhsaí Féach mír 4.3.1.4.2. den iarscríbhinn seo.

4.3. Tomhas agus ríomh ualaigh friotaíochta bóthair leis an modh luasmhoillithe saor-rothlaithe

Déanfar an t-ualach friotaíochta bóthair a chinneadh trí mhodh na hainéimiméadrachta cónaithe (mír 4.3.1. den iarscríbhinn seo) nó na hainéimiméadrachta ar bord (mír 4.3.2. den iarscríbhinn seo) a úsáid.

4.3.1. Modh luasmhoillithe saor-rothlaithe ag úsáid ainéimiméadracht chónaithe

4.3.1.1. Luasanna tagartha a roghnú chun cuar ualaigh friotaíochta bóthair a chinneadh

Roghnófar luasanna tagartha chun ualach friotaíochta bóthair a chinneadh de réir mhír 2.2 den iarscríbhinn seo.

4.3.1.2. Bailiú sonraí

Le linn na tástála, déanfar am caite agus luas feithicle a thomhas ag minicíocht íosta 10 Hz.

4.3.1.3. Nós imeachta luasmhoillithe saor-rothlaithe feithicle

4.3.1.3.1. I ndiaidh nós imeachta téimh na feithicle a thuairiscítear i mír 4.2.4. den iarscríbhinn seo agus go díreach roimh gach rith luasmhoillithe saor-rothlaithe, luasghéarófar an fheithicil chuig 10 go 15 km/u os cionn an luais tagartha is airde, agus tiomáinfear ag an luas sin í go ceann uasmhéid 1 nóiméad. Ina dhiaidh sin, tosófar ar an rith luasmhoillithe saor-rothlaithe láithreach bonn.

4.3.1.3.2. Le linn rith luasmhoillithe saor-rothlaithe, beidh an traiseoladh sa ghiar neodrach. Seachnófar aon ghluaiseacht ar an roth stiúrtha an oiread agus is féidir, agus ní oibreofar coscáin na feithicle.

4.3.1.3.3. Athdhéanfar an tástáil go dtí go gcomhlíonfaidh na sonraí luasmhoillithe saor-rothlaithe na ceanglais um beachtas staidrimh mar a shonraítear i mír 4.3.1.4.2. den iarscríbhinn seo.

4.3.1.3.4. Cé go moltar gur cheart gach triail luasmhoillithe saor-rothlaithe a dhéanamh gan bhriseadh, mura féidir sonraí a bhailiú i dtriail aonair le haghaidh na bpointí tagartha luais uile, féadfar an tástáil luasmhoillithe saor-rothlaithe a dhéanamh le trialacha luasmhoillithe saor-rothlaithe nach gá gurb iad an chéad luas tagartha agus an luas tagartha deireanach na luasanna tagartha is airde agus is ísle. Sa chás seo, beidh feidhm ag na ceanglais bhreise seo a leanas: (a) Forluífidh luas tagartha amháin ar a laghad i ngach triail luasmhoillithe saor-rothlaithe le triail luasmhoillithe saor-rothlaithe an raoin luais atá díreach níos airde. Tagrófar don luas tagartha seo mar phointe geábha; (b) Ag gach luas tagartha forluite, ní imeoidh meánfhórsa na trialach luasmhoillithe saor-rothlaithe ag luas atá díreach níos ísle ó mheánfhórsa na trialach luasmhoillithe saor-rothlaithe ag luas atá díreach níos airde faoi ±10 N nó ±5 faoin gcéad, cibé acu is mó; (c) Ní úsáidfear sonraí luais tagartha fhorluite na trialach luasmhoillithe saor-rothlaithe de luas níos ísle ach amháin le haghaidh chritéar seiceála (b), agus eisiafar ó mheastóireacht an bheachtais staidrimh iad mar a shainítear i mír 4.3.1.4.2. den iarscríbhinn seo; (d) Is féidir leis an luas forluite a bheith níos lú ná 10 km/u ach ní bheidh sé níos lú ná 5 km/u. Sa chás sin, seiceálfar critéar forluí (b) trí chuair iltéarmacha a eachtarshuíomh leis an deighleog luais níos ísle agus níos airde chuig forluí 10 km/u, nó trí chomparáid a dhéanamh leis an meánfhórsa sa raon luais sonrach.

4.3.1.3.5. Moltar gur cheart trialacha luasmhoillithe saor-rothlaithe a dhéanamh go comhleantach gan moill mhíchuí idir trialacha. Má tharlaíonn moill idir na trialacha (e.g. le haghaidh sosa don tiománaí, sláine feithiclí a sheiceáil, etc.), téifear an fheithicil arís mar a thuairiscítear i mír 4.2.4. agus atosófar ar na trialacha luasmhoillithe saor-rothlaithe ón bpointe sin.

4.3.1.4. Tomhas luasmhoillithe saor-rothlaithe

4.3.1.4.1. Déanfar an t-am luasmhoillithe saor-rothlaithe a chomhfhreagraíonn do luas tagartha v j mar an t-am caite ó luas na feithicle (v j + 5 km/h) chuig (v j – 5 km/h) a thomhas.

4.3.1.4.2. Cuirfear i gcrích na tomhais sin i dtreonna contrártha go dtí go mbainfear amach trí phéire tomhas ar a íosmhéid a chomhlíonfaidh an beachtas staidrimh p j arna shainiú sa chothromóid seo a leanas: i gcás inarb amhlaidh: inarb é pj beachtas staidrimh na dtomhas a dhéantar ag luas tagartha vj; inarb é n an líon péirí tomhas; inarb é Δtpj meán armónach an ama luasmhoillithe saor-rothlaithe ag luas tagartha vj sna soicindí a thugtar leis an gcothromóid seo a leanas: i gcás inarb amhlaidh: inarb é Δtji am luasmhoillithe saor-rothlaithe mheán armónach an iú péire na dtomhas ag treoluas vj, soicindí, s, a thugtar leis an gcothromóid seo a leanas: i gcás inarb amhlaidh: Δtjai agus Δtjbi amanna luasmhoillithe saor-rothlaithe an iú tomhas ag luas tagartha vj, i soicindí, s, sna treonna a agus b faoi seach; inarb é σj an diall caighdeánach, arna léiriú i soicindí, s, arna shainiú ag: inarb é h comhéifeacht a thugtar i dTábla A4/4. Tábla A4/4 Comhéifeacht h mar fheidhm n n h n h 3 4.3 17 2,1 4 3.2 18 2,1 5 2.8 19 2,1 6 2.6 20 2,1 7 2.5 21 2,1 8 2.4 22 2,1 9 2.3 23 2,1 10 2.3 24 2,1 11 2.2 25 2,1 12 2.2 26 2,1 13 2.2 27 2,1 14 2.2 28 2,1 15 2.2 29 2,0 16 2.1 30 2,0

4.3.1.4.3. Má tharlaíonn aon fhachtóir seachtrach nó gníomh de chuid an tiománaí le linn tomhais i dtreo amháin ar léir go bhfeidhmíonn sé tionchar ar an tástáil ualaigh friotaíochta bóthair, diúltófar an tomhas sin agus an tomhas comhfhreagrach sa treo eile. Déanfar na sonraí diúltaithe uile agus an fáth leis an diúltú a thaifeadadh, agus ní sháróidh líon na bpéirí tomhais diúltaithe 1/3 de líon iomlán na bpéirí tomhais. I gcás trialacha scoilte, cuirfear na critéir dhiúltaithe i bhfeidhm ag raon luais gach trialach scoilte. De bharr na neamhchinnteachta maidir le bailíocht sonraí agus ar chúiseanna praiticiúla, féadfar níos mó ná íoslíon na bpéirí trialacha is gá i mír 4.3.1.4.2. den iarscríbhinn a dhéanamh, ach ní sháróidh líon iomlán na bpéirí trialacha 30 triail lena n-áirítear na péirí diúltaithe mar a thuairiscítear sa mhír seo. Sa chás seo, déanfar an mheastóireacht ar na sonraí mar a thuairiscítear i mír 4.3.1.4.2. den iarscríbhinn seo ag tosú ón gcéad phéire trialacha, lena n-áirítear ansin an oiread péirí trialacha comhleantacha is gá chun beachtas staidrimh a bhaint amach maidir le tacar sonraí nach bhfuil níos mó ná 1/3 de phéirí diúltaithe iontu. Tabharfar neamhaird ar fhuílleach na bpéirí trialacha.

4.3.1.4.4. Bainfear úsáid as an gcothromóid seo a leanas chun meán uimhríochtúil an ualaigh friotaíochta bóthair a ríomh i gcás ina n-úsáidfear meán armónach na n-amanna luasmhoillithe saor-rothlaithe malartacha: i gcás inarb amhlaidh: inarb ionann Δv agus 5 km/u; is 5 km/h; inarb ionann Δtj agus meán armónach na dtomhas ama ailtéarnach um luasmhoilliú saor-rothlaithe ag treoluas vj, soicind, s, a thugtar le: i gcás inarb amhlaidh: inarb ionann Δtja agus Δtjb agus amanna luasmhoillithe saor-rothlaithe armónacha i dtreonna a agus b, faoi seach, a chomhfhreagraíonn don luas tagartha vj, i soicindí, s, a thugtar ag úsáid an dá chothromóid seo a leanas: agus: i gcás inarb amhlaidh: mav meán uimhríochtúil mhaiseanna na feithicle tástála ag tús agus ag deireadh chinneadh an ualaigh friotaíochta bóthair, kg; mr agus mais éifeachtach choibhéiseach na gcomhpháirteanna rothlacha i gcomhréir le mír 2.5.1. den iarscríbhinn seo; Ríomhfar na comhéifeachtaí, f0, f1 agus f2 sa chothromóid ualaigh friotaíochta bóthair trí anailís chúlchéimnithe na n-íoschearnóg. Sa chás gurb í an fheithicil ar a ndearnadh tástáil an fheithicil ionadaíoch d’fhine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair, socrófar an chomhéifeacht f1 chuig nialas agus déanfar na comhéifeachtaí f0 agus f2 a athríomh le hanailís chúlchéimnithe na n-íoschearnóg.

4.3.1.4.5. Ceartúchán ar na dálaí tagartha An cuar a chinntear i mír 4.3.1.4.4. den iarscríbhinn seo, ceartófar é go dtí na dálaí tagartha mar a shonraítear i mír 4.5. den iarscríbhinn seo.

4.3.2. Modh luasmhoillithe saor-rothlaithe ag úsáid ainéimiméadracht ar bord

Déanfar an fheithicil a théamh agus a chobhsú de réir mhír 4.2.4. den iarscríbhinn seo.

4.3.2.1. Ionstraimíocht bhreise le haghaidh ainéimiméadracht ar bord

Déanfar an t-ainéimiméadar agus an ionstraimíocht ar bord a chalabrú trí oibriú ar an bhfeithicil tástála i gcás ina dtarlaíonn calabrúchán den sórt sin le linn an téimh i gcomhair na tástála.

4.3.2.1.1. Tomhaisfear luas coibhneasta na gaoithe ag íosmhinicíocht de 1 Hz agus chuig cruinneas 0.3 m/s. Cuirfear bac feithicle san áireamh i gcalabrúchán an ainéimiméadair.

4.3.2.1.2. Beidh treo na gaoithe i gcoibhneas le treo na feithicle. Déanfar treo coibhneasta na gaoithe (luascáil) a thomhas le taifeach 1 chéim agus le cruinneas 3 chéim; ní sháróidh banda marbh na hionstraime 10 gcéim agus cuirfear i dtreo chúl na feithicle é.

4.3.2.1.3. Roimh an luasmhoilliú saor-rothlaithe, déanfar an t-ainéimiméadar a chalabrú le haghaidh luais agus seach-chur luascála mar a shonraítear in ISO 10521-1:2006(E) Iarscríbhinn A.

4.3.2.1.4. Ceartófar bac ainéimiméadair sa nós imeachta calabrúcháin mar a thuairiscítear in ISO 10521-1:2006(E) Iarscríbhinn A chun a thionchar a íoslaghdú.

4.3.2.2. Raon luas feithicle a roghnú chun cuar an ualaigh friotaíochta bóthair a chinneadh

Roghnófar raon luais na feithicle tástála de réir mhír 2.2 den Iarscríbhinn seo.

4.3.2.3. Bailiú sonraí

Le linn an nós imeachta, tomhaisfear an t-am atá caite, luas feithicle, agus treoluas aeir (luas, treo) i gcoibhneas leis an bhfeithicil, ag íosmhinicíocht de 5 Hz. Sioncronófar an teocht chomhthimpeallacha agus samplálfar í ag íosmhinicíocht de 0.1 Hz.

4.3.2.4. Nós imeachta luasmhoillithe saor-rothlaithe feithicle

Déanfar na tomhais i bpéirí trialacha i dtreonna malartacha go dtí go bhfaighfear íosmhéid de 10 dtriail leantacha (5 phéire). Mura sásaíonn aon triail aonair na dálaí tástála ainéimiméadrachta ar bord, diúltófar don phéire sin, i.e. an triail sin agus an triail chomhfhreagrach sa treo malartach. Áireofar gach péire bailí san anailís dheiridh le híosmhéid 5 phéire trialacha luasmhoillithe saor-rothlaithe. Féach mír 4.3.2.6.10 den Iarscríbhinn seo chun critéir bhailíochtaithe staitistiúla a fháil.

Suiteálfar an t-ainéimiméadar i suíomh amhail is go n-íoslaghdaítear an tionchar ar saintréithe oibríochta na feithicle.

Suiteálfar an t-ainéimiméadar de réir ceann de na roghanna thíos:

(a) Ag úsáid búm atá thart ar 2 mhéadar os comhair phointe marbhántachta aeraidinimice tosaigh na feithicle;

(b) Ar dhíon na feithicle ag a lárlíne. Más féidir, gléasfar an t-ainéimiméadar laistigh de 30 cm ó bharr an ghaothscátha;

(c) Ar chlúdach urrann innill na feithicle ag a lárlíne, gléasta ar an suíomh láir idir tosach na feithicle agus bun an ghaothscátha.

I ngach cás, gléasfar an t-ainéimiméadar comhthreomhar le dromchla an bhóthair. I gcás ina n-úsáidtear suíomhanna (b) nó (c), coigeartófar torthaí an luasmhoillithe saor-rothlaithe go hanailíseach le haghaidh na cúltarraingthe aeraidinimice breise a spreagann an t-ainéimiméadar. Déanfar an coigeartú tríd an bhfeithicil luasmhoillithe saor-rothlaithe a thástáil i ngaoth-thollán leis an ainéimiméadar suiteáilte agus dá uireasa sa suíomh céanna ar an rian. Is é an difríocht ríofa comhéifeacht na cúltarraingthe aeraidinimice incrimintí CD mar aon leis an limistéar tosaigh, a úsáidfear chun torthaí an luasmhoillithe saor-rothlaithe a cheartú.

4.3.2.4.1. I ndiaidh nós imeachta téimh na feithicle a thuairiscítear i mír 4.2.4. den iarscríbhinn seo agus go díreach roimh gach rith luasmhoillithe saor-rothlaithe, luasghéarófar an fheithicil chuig 10 go 15 km/u os cionn an luais tagartha is airde, agus tiomáinfear ag an luas sin í go ceann uasmhéid 1 nóiméad. Ina dhiaidh sin, tosófar ar an rith luasmhoillithe saor-rothlaithe láithreach bonn.

4.3.2.4.2. Le linn rith luasmhoillithe saor-rothlaithe, beidh an traiseoladh sa ghiar neodrach. Seachnófar aon ghluaiseacht sa roth stiúrtha a mhéid agus is féidir, agus ní oibreofar coscáin na feithicle.

4.3.2.4.3. Cé go moltar gach triail luasmhoillithe saor-rothlaithe a dhéanamh gan bhriseadh, mura féidir sonraí a bhailiú i dtriail aonair le haghaidh na bpointí tagartha luais uile, féadfar an tástáil luasmhoillithe saor-rothlaithe a dhéanamh le trialacha luasmhoillithe saor-rothlaithe nach gá gurb iad an chéad luas tagartha agus an luas tagartha deireanach na luasanna tagartha is airde agus is ísle. I gcás trialacha scoilte, beidh feidhm ag na ceanglais bhreise seo a leanas: (a) Forluífidh luas tagartha amháin ar a laghad i ngach triail luasmhoillithe saor-rothlaithe le triail luasmhoillithe saor-rothlaithe an raoin luais atá díreach níos airde. Tagrófar don luas tagartha seo mar phointe geábha; (b) Ag gach luas tagartha forluite, ní imeoidh meánfhórsa na trialach luasmhoillithe saor-rothlaithe ag luas atá díreach níos ísle ó mheánfhórsa na trialach luasmhoillithe saor-rothlaithe ag raon luais atá díreach níos airde faoi ±10 N nó ±5 faoin gcéad, cibé acu is mó; (c) Ní úsáidfear sonraí luais tagartha fhorluite na trialach luasmhoillithe saor-rothlaithe de luas níos ísle ach amháin le haghaidh chritéar seiceála (b), agus eisiafar ó mheastóireacht an bheachtais staidrimh iad mar a shainítear i mír 4.3.1.4.2. den iarscríbhinn seo; (d) Is féidir leis an luas forluite a bheith níos lú ná 10 km/u ach ní bheidh sé níos lú ná 5 km/u. Sa chás sin, seiceálfar critéar forluí (b) trí chuair iltéarmacha a eachtarshuíomh leis an deighleog luais níos ísle agus níos airde chuig forluí 10 km/u, nó trí chomparáid a dhéanamh leis an meánfhórsa sa raon luais sonrach.

4.3.2.4.4. Moltar gur cheart trialacha luasmhoillithe saor-rothlaithe a dhéanamh go comhleantach gan moill mhíchuí idir trialacha. Má tharlaíonn moill idir na trialacha (e.g. le haghaidh sosa don tiománaí, sláine feithiclí a sheiceáil, etc.), téifear an fheithicil arís mar a thuairiscítear i mír 4.2.4. agus atosófar ar na trialacha luasmhoillithe saor-rothlaithe ón bpointe sin.

4.3.2.5. An chothromóid ghluaiseachta a chinneadh

Liostaítear siombailí a úsáidtear i gcothromóidí gluaiseachta an ainéimiméadair ar bord i dTábla A4/5.

Tábla A4/5

Siombailí a úsáidtear i gcothromóidí gluaiseachta an ainéimiméadair ar bord

Siombail Aonaid Tuairisc Af m2 limistéar tosaigh na feithicle a0 … an céimeanna-1 comhéifeachtaí na cúltarraingthe aeraidinimice mar fheidhm d’uillinn luascála Am N comhéifeacht an fhórsa cúltarraingthe mheicniúil Bm N/(km/u) comhéifeacht an fhórsa cúltarraingthe mheicniúil Cm N/(km/u)2 comhéifeacht an fhórsa cúltarraingthe mheicniúil CD(Y) comhéifeacht na cúltarraingthe aeraidinimice ag uillinn luascála Y D N fórsa cúltarraingthe Daero N cúltarraingt aeraidinimice Df N cúltarraingt an acastóra tosaigh (lena n-áirítear gléasra cumhachta) Dgrav N cúltarraingt imtharraingthe Dmech N cúltarraingt mheicniúil Dr N cúltarraingt an acastóra cúil (lena n-áirítear gléasra cumhachta) Dtyre N friotaíocht rollta boinn (dh/ds) - síneas fhána an riain sa treo taistil (tugann + le fios go bhfuil sé ag ardú) (dv/dt) m/s2 luasghéarú g m/s2 tairiseach imtharraingthe mav kg mais mheán uimhríochtúil na feithicle tástála sula gcinntear an t-ualach friotaíochta bóthair agus ina dhiaidh me kg mais éifeachtach feithicle lena n-áirítear comhpháirteanna rothlacha ρ kg/m3 dlús aeir t s am T K teocht v km/u luas na feithicle vr (km/u) luas coibhneasta na gaoithe Y céimeanna uillinn luascála na gaoithe dealraithí i gcoibhneas le treo taistil na feithicle

4.3.2.5.1. Foirm ghinearálta Seo a leanas foirm ghinearálta na cothromóide gluaiseachta: i gcás inarb amhlaidh: Dmech = Dtyre + Df + Dr; Daero = ; Dgrav = I gcás ina bhfuil fána an riain tástála cothrom le nó níos lú ná 0.1 faoin gcéad os cionn a fhaid, is féidir Dgrav a shocrú ag nialas.

4.3.2.5.2. Samhaltú an fhórsa cúltarraingthe mheicniúil Déanfar samhaltú ar fhórsa cúltarraingthe meicniúil de chomhpháirteanna ar leithligh a léiríonn caillteanais Dtyre boinn agus frithchuimilte acastóra tosaigh agus cúil Df agus Dr (lena n-áirítear caillteanais traiseolta) mar iltéarmach trí théarma mar fheidhm de luas feithicle v mar atá sa chothromóid thíos: Dmech = Am + Bm v + Cm v2 i gcás ina gcinntear Am, Bm, agus Cm san anailís sonraí trí mhodh na n-íoschearnóg a úsáid. Léiríonn na tairisigh sin an fórsa cúltarraingthe gléasra cumhachta agus boinn le chéile. I gcás inar feithicil ionadaíoch den fhine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair an fheithicil a thástáiltear, socrófar an chomhéifeacht Cm chuig nialas agus athríomhfar comhéifeachtaí Am agus Cm le hanailís chúlchéimnithe na n-íoschearnóg.

4.3.2.5.3. Samhaltú na cúltarraingthe aeraidinimice Déanfar CD comhéifeacht na cúltarraingthe aeraidinimice (Y) a shamhaltú mar iltéarmach cúig théarma mar fheidhm d’uillinn luascála Y mar atá sa chothromóid thíos: CD(Y) = a0 + a1Y + a2Y2 + a3Y3 + a4Y4 is comhéifeachtaí tairiseacha iad a0 agus a4 a gcinntear a luachanna san anailís sonraí. Cinnfear an chúltarraingt aeraidinimice tríd an gcomhéifeacht fórsa cúltarraingthe a mheascadh le limistéar tosaigh Af na feithicle agus le vr treoluas coibhneasta na gaoithe.

4.3.2.5.4. Cothromóid ghluaiseachta chríochnaitheach Trí ionadú, is ionann foirm chríochnaitheach na cothromóide gluaiseachta agus:

4.3.2.6. Laghdú sonraí

Ginfear cothromóid trí théarma chun tuairisc a thabhairt ar fhórsa an ualaigh friotaíochta bóthair mar fheidhm de threoluas, F = A + Bv + Cv2, ceartaithe chuig an teocht chomhthimpeallach agus na dálaí brú caighdeánacha, agus in aer socair. Tugtar tuairisc i míreanna 4.3.2.6.1. go 4.3.2.6.10. agus an Iarscríbhinn seo san áireamh ar mhodh an phróisis anailíse sin.

4.3.2.6.1. Comhéifeachtaí calabrúcháin a chinneadh Murar cinneadh cheana féin iad, cinnfear fachtóirí calabrúcháin chun bac feithicle a cheartú le haghaidh luas coibhneasta na gaoithe agus uillinn luascála. Taifeadfar v luas na feithicle, vr treoluas coibhneasta na gaoithe agus toisí Y luascála le linn chéim téimh an nós imeachta tástála. Déanfar trialacha i bpéirí i dtreonna malartacha ar an rian tástála ag treoluas tairiseach 80 km/u, agus cinnfear meánluachanna uimhríochtúla v, vr agus Y le haghaidh gach trialach. Roghnófar fachtóirí calabrúcháin a íoslaghdaíonn earráidí iomlána i ngaoth chinn agus i ngaoth trasna thar gach péire trialach, i.e. suim (headi – headi+1)2 etc., i gcás ina dtagraíonn headi agus headi+1 do luas na gaoithe agus treo na gaoithe ó na trialacha tástála i bpéirí i dtreonna malartacha le linn téamh/cobhsú na feithicle roimh an tástáil.

4.3.2.6.2. Breithnithe soicind ar shoicind a dhíorthú Ó na sonraí a bailíodh le linn na dtrialacha luasmhoillithe saor-rothlaithe, cinnfear luachanna le haghaidh v, , vr 2 agus Y trí fhachtóirí calabrúcháin a fuarthas i míreanna 4.3.2.1.3. agus 4.3.2.1.4. den Iarscríbhinn seo a chur i bhfeidhm. Úsáidfear scagadh sonraí chun samplaí a choigeartú chuig minicíocht 1 Hz.

4.3.2.6.3. Réamhanailís Ag úsáid teicníc cúlchéimniú líneach na n-íoschearnóg, déanfar anailís ar na pointí sonraí ar fad ag an am céanna chun Am, Bm, Cm, a0, a1, a2, a3 agus a4 má ghlactar leis gur me, , , v, vr agus ρ.

4.3.2.6.4. Asluitigh sonraí Ríomhfar fórsa tuartha me agus cuirfear i gcomparáid é leis na pointí sonraí a bhreithnítear. Nótálfar pointí sonraí le diall iomarcacha, e.g. níos mó ná trí dhiall chaighdeánacha.

4.3.2.6.5. Scagadh sonraí (roghnach) D'fhéadfaí teicnící iomchuí um scagadh sonraí a chur i bhfeidhm agus socrófar na pointí sonraí atá fágtha.

4.3.2.6.6. Díchur sonraí Nótálfar pointí sonraí a bhailítear i gcás ina bhfuil uilleannacha luascála níos mó ná ±20 céim ó threo taistil na feithicle. Nótálfar freisin pointí sonraí a bailíodh i gcás ina bhfuil an ghaoth choibhneasta níos lú ná + 5 km/u (chun coinníollacha a sheachaint i gcás ina bhfuil luas na gaoithe cúil níos airde ná luas na feithicle). Srianfar anailís sonraí chuig luasanna feithicle laistigh de raon luais a roghnófar de réir mhír 4.3.2.2 den iarscríbhinn seo.

4.3.2.6.7. Anailísíocht sonraí chríochnaitheach Déanfar anailís ar na sonraí ar fad nach bhfuil nótáilte ag baint úsáid as teicníc chúlchéimniú líneach na n-íoschearnóg. Má ghlactar leis go gcinnfear me, , , v, vr agus ρ, Am, Bm, Cm, a0, a1, a2, a3 agus a4.

4.3.2.6.8. Anailís shrianta (roghnach) Chun fórsa cúltarraingthe aeraidinimiciúil agus meicniúil na feithicle a scaradh níos fearr, d’fhéadfaí anailís shrianta a chur i bhfeidhm ionas gur féidir Af limistéar tosaigh na feithicle agus CD chomhéifeacht fórsa cúltarraingthe a dheisiú má cinneadh roimhe seo iad.

4.3.2.6.9. Ceartúchán ar na dálaí tagartha Ceartófar cothromóidí gluaiseachta chuig dálaí tagartha mar a shonraítear i mír 4.5. den iarscríbhinn seo.

4.3.2.6.10. Critéir staitistiúla le haghaidh ainéimiméadracht ar bord Athrófar ualach friotaíochta bóthair ríofa le haghaidh gach vj luas tagartha luasmhoillithe saor-rothlaithe atá níos lú ná an ceanglas coinbhéirseachta má fhágtar amach gach péire aonair trialacha luasmhoillithe saor-rothlaithe, le haghaidh gach i agus j: i gcás inarb amhlaidh: ΔF(vj) an difríocht idir an t-ualach friotaíochta bóthair ríofa le gach triail luasmhoillithe saor-rothlaithe agus an t-ualach friotaíochta bóthair ríofa leis an iú péire trialacha luasmhoillithe saor-rothlaithe fágtha ar lár, N; F(vj) an t-ualach friotaíochta bóthair ríofa le gach triail luasmhoillithe saor-rothlaithe san áireamh, N; vj an luas tagartha, km/u; n an líon péirí trialacha luasmhoillithe saor-rothlaithe, áirítear gach péire bailí. Sa chás nach gcomhlíontar an ceanglas coinbhéirseachta, bainfear péirí ón anailís, ag tosú leis an bpéire a thugann an t-athrú is mó san ualach friotaíochta bóthair ríofa, go dtí go gcomhlíontar an ceanglas coinbhéirseachta, chomh fada is go n-úsáidtear íosmhéid 5 phéire bhailí le haghaidh an chinnidh chríochnaithigh maidir leis an ualach friotaíochta bóthair.

4.4. Friotaíocht reatha a thomhas agus a ríomh ag úsáid mhodh an mhéadair casmhóiminte

Mar mhalairt ar na modhanna luasmhoillithe saor-rothlaithe, d’fhéadfaí modh an mhéadair casmhóiminte a úsáid freisin ina gcinntear an fhriotaíocht reatha trí chasmhóimint rotha a thomhas ar na rothaí tiomáinte ag na pointí tagartha luais le haghaidh tréimhsí ama 5 soicind ar a laghad.

4.4.1. Suiteáil méadar casmhóiminte

Suiteálfar méadair chasmhóiminte rotha idir mol an rotha agus roth gach roth tiomáinte, ag tomhas na casmhóiminte is gá chun an fheithicil a choimeád ag luas seasmhach.

Calabrófar an méadar casmhóiminte ar bhonn tráthrialta, ar a laghad uair amháin sa bhliain, inrianaithe chuig caighdeáin náisiúnta nó idirnáisiúnta, d’fhonn an cruinneas agus an beachtas a éilítear a chomhlíonadh.

4.4.2. Nós imeachta agus sampláil sonraí

4.4.2.1. Luasanna tagartha a roghnú chun an cuar friotaíochta reatha a chinneadh

Roghnófar pointí luais tagartha chun friotaíocht reatha a chinneadh de réir mhír 2.2 den Iarscríbhinn seo.

Tomhaisfear na luasanna tagartha in ord íslitheach. Arna iarraidh sin don mhonaróir, d’fhéadfadh tréimhse cobhsaithe a bheith ann idir tomhais ach ní sháróidh an luas cobhsaithe luas an chéad luas tagartha eile.

4.4.2.2. Bailiú sonraí

Tomhaisfear tacair sonraí vji luais iarbhír Cji casmhóimint iarbhír agus am thar thréimhse 5 soicind ar a laghad le haghaidh gach vj ag minicíocht samplála 10 Hz ar a laghad. Déanfar tagairt do na tacair sonraí arna mbailiú thar thréimhse ama amháin le haghaidh vj luais tagartha amhail tomhas amháin.

4.4.2.3. Nós imeachta chun méadar casmhóiminte feithicle a thomhas

Roimh tomhas tástáil an mhodha méadair casmhóiminte, déanfar téamh feithicle i gcomhréir le mír 4.2.4 den iarscríbhinn seo.

Le linn tomhas tástála, seachnófar gluaiseacht sa roth stiúrtha a mhéid agus is féidir, agus ní oibreofar coscáin na feithicle.

Athdhéanfar an tástáil go dtí go gcomhlíonann na sonraí friotaíochta reatha na ceanglais maidir le beachtas an tomhais mar a shonraítear i mír 4.4.3.2 den iarscríbhinn seo.

4.4.2.4. Diall treoluais

Le linn tomhais ag pointe tagartha luais aonair, beidh an diall treoluais ón treoluas meán uimhríochtúil (vji-vjm) arna ríomh de réir mhír 4.4.3. den iarscríbhinn seo, laistigh de na luachanna i dTábla A4/6.

Anuas air sin, ní bheidh diall ag treoluas meán uimhríochtúil jm ag gach pointe tagartha luais ón luas tagartha vj níos mó ná ±1 km/u nó 2 faoin gcéad den luas tagartha vj, cibé acu is mó.

Tábla A4/6

Diall treoluais

Tréimhse ama, s Diall treoluais, km/u 5 - 10 ±0.2 10 - 15 ±0.4 15 - 20 ±0.6 20 - 25 ±0.8 25 - 30 ±1.0 ≥ 30 ±1.2

4.4.2.5. Teocht atmaisféarach

Déanfar tástálacha faoi na dálaí teochta céanna mar a shainítear i mír 4.1.1.2. den iarscríbhinn seo.

4.4.3. Treoluas meán uimhríochtúil agus casmhóimint mheán uimhríochtúil a ríomh

4.4.3.1. An próiseas ríomha

Ríomhfar vjm treoluas meán uimhríochtúil, km/u, agus Cjm casmhóimint mheán uimhríochtúil, in Nm, gach tomhais ó na tacair sonraí a bailíodh de réir cheanglais mhír 4.4.2.2. den iarscríbhinn seo ag úsáid na gcothromóidí seo a leanas:

agus

i gcás inarb amhlaidh:

vji luas iarbhír feithicle an iú tacar sonraí ag luas tagartha pointe j, km/u; k an líon tacar sonraí i dtomhas aonair; Cji casmhóimint iarbhír an iú tacar sonraí, Nm; Cjs an téarma cúitimh le haghaidh féithiú luais, Nm, a thugtar sa chothromóid a leanas: Cjs = (mst + mr) × αjrj ní bheidh níos mó ná 0.05 agus is féidir neamhaird a thabhairt air mura bhfuil αj níos mó ná ±0.005 m/s2; mst mais na feithicle tástála ag tús na dtomhas agus déanfar í a thomhas díreach roimh an nós imeachta téimh agus ní dhéanfar é níos túisce, kg; mr agus mais éifeachtach choibhéiseach na gcomhpháirteanna rothlacha i gcomhréir le mír 2.5.1. den iarscríbhinn seo, kg; rj ga dinimiciúil an bhoinn a chinntear ag pointe tagartha 80 km/u nó ag pointe luais tagartha is airde na feithicle má tá an luas sin níos ísle ná 80 km/u, arna ríomh ag úsáid na cothromóide seo a leanas:

i gcás inarb amhlaidh:

n minicíocht rothlaithe an bhoinn tiomáinte, s-1; αj luasghéarú meán uimhríochtúil, m/s2, arna ríomh ag úsáid na cothromóide seo a leanas:

i gcás inarb amhlaidh:

ti an t-am ag ar sampláladh an iú tacar sonraí, s.

4.4.3.2. Beachtas tomhais

Cuirfear i gcrích na tomhais sin i dtreonna contrártha go dtí go mbainfear amach íosmhéid trí phéire tomhas ag gach vi luas tagartha, lena gcomhlíontar an beachtas ρj de réir na cothromóide seo a leanas:

i gcás inarb amhlaidh:

n an líon péirí tomhas le haghaidh Cjm; an fhriotaíocht reatha ag an luas vi, Nm, arna thabhairt leis an gcothromóid:

i gcás inarb amhlaidh:

Cjmi casmhóimint mheán uimhríochtúil an iú péire na dtomhas ag luas vj, Nm, agus a thugtar le:

i gcás inarb amhlaidh:

Cjmai agus Cjmbi na casmhóimintí meán uimhríochtúil den iú tomhas ag luas vj a chinntear i mír 4.4.3.1. den iarscríbhinn seo le haghaidh gach treo, a agus b, faoi seach, Nm; s an diall caighdeánach, Nm, arna ríomh ag úsáid na cothromóide seo a leanas: h comhéifeacht mar fheidhm arna tabhairt i dTábla A4/4 i mír 4.3.1.4.2. den iarscríbhinn seo.

4.4.4. Cuar na friotaíochta reatha a chinneadh

Ríomhfar an luas meán uimhríochtúil agus an chasmhóimint mheán uimhríochtúil ag gach pointe luais tagartha ag úsáid na gcothromóidí seo a leanas:

Vjm = ½ × (vjma + vjmb)

Cjm = ½ × (Cjma +Cjmb)

Cuirfear in oiriúint cuar aischéimnithe na n-íoschearnóg de fhriotaíocht reatha mheán uimhríochtúil ar gach péire sonraí (Vjm, Cjm) ag gach luas tagartha a thuairiscítear i mír 4.4.2.1 den iarscríbhinn seo chun na comhéifeachtaí c0, c1 agus c2 a chinneadh.

Déanfar na comhéifeachtaí, c0, c1 agus c2 mar aon leis na hamanna luasmhoillithe saor-rothlaithe arna dtomhas ar an raon rollach (féach mír 8.2.4 den iarscríbhinn seo) a thaifeadadh.

Sa chás gur feithicil ionadaíoch d’fhine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair í an fheithicil ar a ndearnadh tástáil, socrófar an chomhéifeacht c1 chuig nialas agus déanfar na comhéifeachtaí c0 agus c2 a athríomh le hanailís chúlchéimnithe na n-íoschearnóg.

4.5. Ceartúchán ar dhálaí tagartha agus trealamh tomhais

4.5.1. Fachtóir ceartúcháin friotaíochta aeir

Cinnfear an fachtóir ceartúcháin le haghaidh friotaíochta aeir K2 ag úsáid na cothromóide seo a leanas:

i gcás inarb amhlaidh:

T meán uimhríochtúil teocht atmaisféarach gach trialach aonair, Ceilvin (K); P an meán uimhríochtúil brú atmaisféarach, kPa.

4.5.2. Fachtóir ceartúcháin friotaíochta rollta

Is féidir fachtóir ceartúcháin K0 le haghaidh friotaíochta rollta, in Celsius–1 (°C–1), a chinneadh bunaithe ar shonraí eimpíreacha agus formheasta ag an údarás freagrach maidir leis an bhfeithicil áirithe agus cónasc boinn atá le tástáil, nó d’fhéadfaí glacadh leis gur mar seo a leanas:

K0 = 8.6 × 10–3°C–1

4.5.3. Gaothcheartú

4.5.3.1. Gaothcheartú nuair a úsáidtear ainéimiméadracht chónaithe

D’fhéadfaí gaothcheartú a tharscaoileadh nuair is ionann meán uimhríochtúil luas na gaoithe le haghaidh gach péire trialacha bailí agus 2 m/s nó níos lú. Sa chás go dtomhaistear luas na gaoithe ag níos mó ná cuid amháin den rian tástála, amhail i gcás ina ndéantar an tástáil ar rian tástála ubhchruthach (féach mír 4.1.1.1.1. den iarscríbhinn seo), tabharfar meán de luas na gaoithe ag gach suíomh tomhais agus úsáidfear an ceann is airde den dá mheánluas gaoithe lena chinneadh an bhfuil ceartúchán luas na gaoithe le cur i bhfeidhm nó d’fhéadfaí é a tharscaoileadh.

4.5.3.1.1. Ríomhfar W 1 ceartúchán friotaíochta gaoithe le haghaidh an mhodha luasmhoillithe saor-rothlaithe nó W 2 le haghaidh an mhodha méadair casmhóiminte leis na cothromóidí seo a leanas: nó: i gcás inarb amhlaidh: w1 an ceartúchán friotaíochta gaoithe le haghaidh an mhodha luasmhoillithe saor-rothlaithe, N; f2 comhéifeacht an téarma aeraidinimiciúil arna chinneadh de réir mhír 4.3.1.4.4. den iarscríbhinn seo; vw sa chás nach dtomhaistear luas na gaoithe ach ag pointe amháin, is é vw comhpháirt veicteora meán uimhríochtúil luas na gaoithe comhthreomhar leis an tástáil bóthair le linn gach péire trialach bailí, m/s; vw sa chás go dtomhaistear luas na gaoithe ag dhá phointe, is é vw an ceann is ísle den dá chomhpháirt veicteora meán uimhríochtúil luas na gaoithe comhthreomhar leis an tástáil bóthair le linn gach péire trialach bailí, m/s; W2 an ceartúchán friotaíochta gaoithe le haghaidh an mhodha méadair casmhóiminte, Nm; c2 comhéifeacht an téarma aeraidinimiciúil le haghaidh an mhodha méadair casmhóiminte arna chinneadh de réir mhír 4.4.4. den iarscríbhinn seo.

4.5.3.2. Gaothcheartú nuair atá ainéimiméadracht ar bord á úsáid

Sa chás go bhfuil an modh luasmhoillithe saor-rothlaithe bunaithe ar ainéimiméadracht ar bord, socrófar w1 agus w2 sna cothromóidí i mír 4.5.3.1.1. den iarscríbhinn seo ag nialas, mar go bhfuil an ceartúchán gaoithe curtha i bhfeidhm cheana féin de réir mhír 4.3.2. den iarscríbhinn seo.

4.5.4. Fachtóir ceartúcháin don mhais tástála

Cinnfear K1 an fhachtóra ceartúcháin le haghaidh mais tástála na feithicle tástála ag úsáid na cothromóide seo a leanas:

i gcás inarb amhlaidh:

TM mais tástála na feithicle, kg; mav meán uimhríochtúil mhaiseanna na feithicle tástála ag tús agus ag deireadh chinneadh an ualaigh friotaíochta bóthair, kg.

4.5.5. Ceartúchán chuar ualaigh friotaíochta bóthair

4.5.5.1. Ceartófar an cuar a chinntear i mír 4.3.1.4.4. den iarscríbhinn seo chuig dálaí tagartha mar a leanas:

i gcás inarb amhlaidh:

F* an t-ualach friotaíochta bóthair ceartaithe, N; f0 an chomhéifeacht ualaigh friotaíochta bóthair thairisigh, N; f1 an chomhéifeacht ualaigh friotaíochta bóthair den chéad ord, N (km/u); f2 an chomhéifeacht ualaigh friotaíochta bóthair den dara hord, N/(km/u)2; K0 an fachtóir ceartúcháin le haghaidh friotaíochta rollta mar a shainmhínítear i mír 4.5.2. den iarscríbhinn seo; K1 an ceartúchán ar mhais tástála mar a shainmhínítear i mír 4.5.4. den iarscríbhinn seo; K2 an fachtóir ceartúcháin le haghaidh friotaíochta aeir mar a shainmhínítear i mír 4.5.1. den iarscríbhinn seo; T an meán uimhríochtúil do theocht atmaisféarach le linn gach péire trialach bailí, C; v treoluas na feithicle, km/u; W1 an ceartúchán friotaíochta gaoithe mar a shainmhínítear i mír 4.5.3. den iarscríbhinn seo, N.

Úsáidfear toradh an ríomha thíos mar chomhéifeacht spriocualach friotaíochta bóthair At i ríomh shocrú ualaigh an raon rollaigh mar a thuairiscítear i mír 8.1. den iarscríbhinn seo:

Úsáidfear toradh an ríomha thíos mar chomhéifeacht spriocualach friotaíochta bóthair Bt i ríomh shocrú ualaigh an raon rollaigh mar a thuairiscítear i mír 8.1. den iarscríbhinn seo:

(f1 × (1 + K0 × (T-20))).

Úsáidfear toradh an ríomha thíos mar chomhéifeacht spriocualach friotaíochta bóthair Ct i ríomh shocrú ualaigh an raon rollaigh mar a thuairiscítear i mír 8.1. den iarscríbhinn seo:

(K2 × f2).

4.5.5.2. Ceartófar an cuar a chinntear i mír 4.4.4. den iarscríbhinn seo chuig na dálaí tagartha agus an trealamh tomhais arna shuiteáil de réir an nós imeachta seo a leanas.

4.5.5.2.1. Ceartúchán ar na dálaí tagartha i gcás inarb amhlaidh: C* an fhriotaíocht reatha cheartaithe, Nm; C0 an téarma tairiseach mar a chinntear i mír 4.4.4. den iarscríbhinn seo, Nm; C1 comhéifeacht an téarma den chéad ord mar a chinntear i mír 4.4.4. den iarscríbhinn seo, Nm/(km/u); C2 comhéifeacht an téarma den dara hord mar a chinntear i mír 4.4.4. den iarscríbhinn seo, Nm/(km/u)2; K0 an fachtóir ceartúcháin le haghaidh friotaíochta rollta mar a shainmhínítear i mír 4.5.2. den iarscríbhinn seo; K1 an ceartúchán ar mhais tástála mar a shainmhínítear i mír 4.5.4. den iarscríbhinn seo; K2 an fachtóir ceartúcháin le haghaidh friotaíochta aeir mar a shainmhínítear i mír 4.5.1. den iarscríbhinn seo; v is ea treoluas na feithicle, km/u; T an meán uimhríochtúil do theocht atmaisféarach le linn gach péire trialach bailí, C; W2 an ceartúchán friotaíochta gaoithe mar a shainmhínítear i mír 4.5.3. den iarscríbhinn seo.

4.5.5.2.2. Ceartúchán le haghaidh méadar casmhóiminte suiteáilte Má chinntear an fhriotaíocht reatha de réir an mhodha méadair casmhóiminte, ceartófar an fhriotaíocht reatha le haghaidh éifeachtaí an trealaimh tomhais casmhóiminte a suiteáladh lasmuigh den fheithicil ar a shaintréithe aeraidinimiciúla. Ceartófar comhéifeacht friotaíochta reatha c2 ag úsáid na cothromóide seo a leanas: c2corr = K2 × c2 × (1 + (Δ(CD × Af))/(CD’ × Af’)) i gcás inarb amhlaidh: Δ(CD × Af) = (CD × Af) - (CD’ × Af’); CD’ × Af’ toradh chomhéifeacht na cúltarraingthe aeraidinimice iolraithe faoi limistéar tosaigh na feithicle le trealamh tomhais méadair casmhóiminte suiteáilte arna thomhas i ngaoth-thollán a chomhlíonann critéir mhír 3.2. den iarscríbhinn seo, m2; CD × Af toradh chomhéifeacht na cúltarraingthe aeraidinimice iolraithe faoi limistéar tosaigh na feithicle gan trealamh tomhais méadair casmhóiminte suiteáilte arna thomhas i ngaoth-thollán a chomhlíonann critéir mhír 3.2. den iarscríbhinn seo, m2.

4.5.5.2.3. Comhéifeachtaí spriocfhriotaíochta reatha Úsáidfear toradh an ríomha thíos mar chomhéifeacht spriocfhriotaíochta reatha bóthair at i ríomh shocrú ualaigh an raon rollaigh mar a thuairiscítear i mír 8.2. den iarscríbhinn seo: Úsáidfear toradh an ríomha thíos mar chomhéifeacht spriocfhriotaíochta reatha bóthair bt i ríomh shocrú ualaigh an raon rollaigh mar a thuairiscítear i mír 8.2. den iarscríbhinn seo: (c1 × (1 + K0 × (T-20))). Úsáidfear toradh an ríomha thíos mar chomhéifeacht spriocfhriotaíochta reatha bóthair ct i ríomh shocrú ualaigh an raon rollaigh mar a thuairiscítear i mír 8.2. den iarscríbhinn seo: (c2corr × r).

5. Modh chun ualach friotaíochta bóthair nó friotaíocht reatha a ríomh bunaithe ar pharaiméadair feithicle

5.1. Ualach friotaíochta bóthair agus friotaíocht reatha a ríomh d’fheithiclí bunaithe ar fheithicil ionadaíoch fine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair Má chinntear ualach friotaíochta bóthair na feithicle ionadaíche de réir modh luasmhoillithe saor-rothlaithe a thuairiscítear i mír 4.3. den iarscríbhinn seo nó de réir an mhodha gaoth-tholláin a thuairiscítear i mír 6. den iarscríbhinn seo, ríomhfar ualach friotaíochta bóthair feithicle aonair de réir mhír 5.1.1. den iarscríbhinn seo. Má chinntear friotaíocht reatha na feithicle ionadaíche de réir an mhodha méadair casmhóiminte a thuairiscítear i mír 4.4. den iarscríbhinn seo, ríomhfar friotaíocht reatha feithicle aonair de réir mhír 5.1.2. den iarscríbhinn seo.

5.1.1. Chun ualach friotaíochta bóthair feithiclí fine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair a ríomh, úsáidfear na paraiméadair feithicle a thuairiscítear i mír 4.2.1.4. den iarscríbhinn seo agus comhéifeachtaí ualaigh friotaíochta bóthair na feithicle tástála ionadaíche a chinntear i mír 4.3. den iarscríbhinn seo.

5.1.1.1. Ríomhfar an fórsa ualaigh friotaíochta bóthair le haghaidh feithicil aonair ag úsáid na cothromóide seo a leanas: Fc = f0 + (f1 × v) + (f2 × v2) i gcás inarb amhlaidh: Fc an fórsa ualaigh friotaíochta bóthair ríofa mar fheidhm de threoluas feithicle, N; f0 an chomhéifeacht ualaigh friotaíochta bóthair thairisigh, N, arna shainmhíniú leis an gcothromóid: f0 = Max((0.05 × f0r + 0.95 × (f0r × TM/TMr + ( ) × 9.81 × TM)); (0.2 × f0r + 0.8 × (f0r × TM/TMr + ( ) × 9.81 × TM))) f0r comhéifeacht ualaigh friotaíochta bóthair thairisigh fheithicil ionadaíoch fhine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair, N; f1 an chomhéifeacht ualaigh friotaíochta bóthair den chéad ord, N (km/u), agus socrófar é chuig nialas; f2 an chomhéifeacht ualaigh friotaíochta bóthair den dara hord, N/(km/h)2, arna shainmhíniú leis an gcothromóid: f2 = Max((0.05 × f2r + 0.95 × f2r × Af / Afr); (0.2 × f2r + 0.8 × f2r × Af / Afr)) f2r comhéifeacht ualaigh friotaíochta bóthair den dara hord fheithicil ionadaíoch fhine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair, N/(km/h)2; v inarb é luas na feithicle, km/u; TM mais tástála iarbhír fheithicil aonair fhine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair, kg; TMr mais tástála fheithicil ionadaíoch fhine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair, kg; Af limistéar tosaigh fheithicil aonair fhine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair, m2, Afr limistéar tosaigh fheithicil ionadaíoch fhine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair, m2; RR friotaíocht rollta boinn fheithicil aonair fhine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair, kg/tona; RRr friotaíocht rollta boinn fheithicil ionadaíoch fhine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair, kg/tona. Maidir leis na boinn atá feistithe le feithicil aonair, socrófar luach friotaíochta rollta RR chuig luach aicme an aicmiúcháin is infheidhme i dtaca le héifeachtúlacht fuinnimh na mbonn de réir Thábla A4/2 d’Iarscríbhinn B4. Má bhaineann na boinn ar na hacastóirí tosaigh nó cúil le haicmiúchán difriúil i dtaca le héifeachtúlacht fuinnimh, úsáidfear an meán ualaithe, arna ríomh ag úsáid na cothromóide i mír 3.2.3.2.2.2. d’Iarscríbhinn B7. Má feistíodh na boinn chéanna leis na feithiclí tástála L agus H, socrófar luach RRind nuair atá an modh idirshuímh á úsáid chuig RRH.

5.1.2. Chun friotaíocht reatha feithiclí fine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair a ríomh, úsáidfear na paraiméadair feithicle a thuairiscítear i mír 4.2.1.4. den iarscríbhinn seo agus comhéifeachtaí friotaíochta reatha na feithicle tástála ionadaíche a chinntear i mír 4.4. den iarscríbhinn seo.

5.1.2.1. Ríomhfar an fhriotaíocht reatha le haghaidh feithicle aonair ag úsáid na cothromóide seo a leanas: Cc = c0 + c1 × v + c2 × v2 i gcás inarb amhlaidh: Cc an fhriotaíocht reatha arna ríomh mar fheidhm de threoluas feithicle, Nm; c0 comhéifeacht friotaíochta reatha thairisigh, Nm, arna shainmhíniú leis an gcothromóid: c0 = r’/1.02 × Max((0.05 × 1.02 × c0r/r’ + 0.95 × (1.02 × c0r/r’ × TM/TMr + ( ) × 9.81 × TM)); (0.2 × 1.02 × c0r/r’ + 0.8 × (1.02 × c0r/r’ × TM/TMr + ( ) × 9.81 × TM))) c0r comhéifeacht friotaíochta reatha thairisigh fheithicil ionadaíoch fhine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair, Nm; c1 an chomhéifeacht friotaíochta reatha den chéad ord, Nm(km/u), agus socrófar é chuig nialas; c2 an chomhéifeacht friotaíochta reatha den dara hord, Nm/(km/h)2, arna shainmhíniú leis an gcothromóid: c2 = r’/1.02 × Max((0.05 × 1.02 × c2r/r’ + 0.95 × 1.02 × c2r/r’ × Af / Afr); (0.2 × 1.02 × c2r/r’ + 0.8 × 1.02 ×c2r/r’ × Af / Afr)) c2r comhéifeacht friotaíochta reatha den dara hord fheithicil ionadaíoch fhine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair, N/(km/u)2; v inarb é luas na feithicle, km/u; TM mais tástála iarbhír fheithicil aonair fhine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair, kg; TMr mais tástála fheithicil ionadaíoch fhine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair, kg; Af limistéar tosaigh fheithicil aonair fhine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair, m2; Afr limistéar tosaigh fheithicil ionadaíoch fhine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair, m2; RR friotaíocht rollta boinn fheithicil aonair fhine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair, kg/tona; RRr friotaíocht rollta boinn fheithicil ionadaíoch fhine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair, kg/tona; r’ ga dinimiciúil an bhoinn ar dhinimiméadar an raoin rollaigh a fuarthas ag 80 km/u, m; 1.02 neas-chomhéifeacht ag cúiteamh do chaillteanais gléasra cumhachta.

5.2. An t-ualach friotaíochta bóthair réamhshocraithe a ríomh bunaithe ar pharaiméadair feithicle

5.2.1. Mar mhalairt ar ualach friotaíochta bóthair a chinneadh leis an luasmhoilliú saor-rothlaithe nó modh méadair casmhóiminte, is féidir modh ríofa le haghaidh ualaigh friotaíochta bóthair réamhshocraithe a úsáid. Chun an t-ualach friotaíochta bóthair réamhshocraithe a ríomh bunaithe ar pharaiméadair feithicle, úsáidfear roinnt paraiméadar, amhail mais tástála, leithead agus airde na feithicle. Ríomhfar an t-ualach friotaíochta bóthair réamhshocraithe Fc le haghaidh na bpointí luais tagartha.

5.2.2. Ríomhfar fórsa ualaigh friotaíochta bóthair réamhshocraithe ag úsáid na cothromóide seo a leanas: Fc = f0 + (f1 × v) + (f2 × v2) i gcás inarb amhlaidh: Fc an fórsa ualaigh friotaíochta bóthair ríofa réamhshocraithe mar fheidhm de threoluas feithicle, N; f0 an chomhéifeacht ualaigh friotaíochta bóthair thairisigh, N, arna shainmhíniú leis an gcothromóid a leanas: f0 = 0.140 × TM; f1 an chomhéifeacht ualaigh friotaíochta bóthair den chéad ord, N (km/u), agus socrófar é chuig nialas; f2 an chomhéifeacht ualaigh friotaíochta bóthair den dara hord, N/(km/u)2, arna shainmhíniú leis an gcothromóid seo a leanas: f2 = (2.8 × 10–6 × TM) + (0.0170 × width × height); v treoluas na feithicle, km/u; TM mais tástála, kg; width leithead feithicle arna shainmhíniú i dtéarma Uimh. 6.2. de Chaighdeán ISO 612:1978, m; height airde feithicle arna shainmhíniú i dtéarma Uimh. 6.3. de Chaighdeán ISO 612:1978, m.

6. Modh gaoth-tholláin

Modh tomhais ualaigh friotaíochta bóthair is ea an modh gaoth-tholláin ag úsáid meascán de ghaoth-tholláin agus dinimiméadar raoin rollaigh nó de ghaoth-tholláin agus dinimiméadar creasa chothroim. D’fhéadfadh na binsí tástála a bheith ina saoráidí ar leithligh nó d’fhéadfaidís a bheith comhtháite lena chéile.

6.1. Modh tomhais

6.1.1. Cinnfear an t-ualach friotaíochta bóthair trí: (a) Na fórsaí ualaigh friotaíochta bóthair arna dtomhas i ngaoth-thollán agus iad siúd arna dtomhas ag úsáid dinimiméadar creasa chothroim a chur le chéile; nó (b) Na fórsaí ualaigh friotaíochta bóthair arna dtomhas i ngaoth-thollán agus iad siúd arna dtomhas ar dhinimiméadar raoin rollaigh a chur le chéile.

6.1.2. Tomhaisfear an chúltarraingt aeraidinimice sa ghaoth-thollán.

6.1.3. Tomhaisfear friotaíocht rollta agus caillteanais gléasra cumhachta ag úsáid creasa chothroim nó dinimiméadair raoin rollaigh, ag tomhas aiseanna tosaigh agus cúil go comhuaineach.

6.2. Formheas na saoráidí ag an údarás freagrach

Cuirfear torthaí mhodh an ghaoth-tholláin i gcomparáid leo siúd a fuarthas ag úsáid an mhodha luasmhoillithe saor-rothlaithe chun cáilíocht na saoráidí a léiriú agus taifeadfar iad.

6.2.1. Roghnóidh an t-údarás freagrach trí fheithicil. Cumhdóidh na feithiclí an raon feithiclí (e.g. méid, meáchan) a bheartaítear a thomhas leis na saoráidí lena mbaineann.

6.2.2. Déanfar dhá thástáil luasmhoillithe saor-rothlaithe ar leithligh le gach ceann de na trí fheithicil de réir mhír 4.3. den iarscríbhinn seo, agus cinnfear na comhéifeachtaí ualaigh friotaíochta bóthair mar thoradh air sin, f 0 , f 1 agus f 2 , de réir na míre sin agus ceartófar iad de réir mhír 4.5.5. den iarscríbhinn seo. Meán uimhríochtúil de chomhéifeachtaí ualaigh friotaíochta bóthair a dhá thástáil luasmhoillithe saor-rothlaithe ar leithligh a bheidh i dtoradh tástála luasmhoillithe saor-rothlaithe ar fheithicil tástála. Más gá níos mó ná dhá thástáil luasmhoillithe saor-rothlaithe a dhéanamh chun formheas critéar saoráidí a chomhlíonadh, tabharfar meán ar gach tástáil bhailí.

6.2.3. Déanfar tomhas leis an modh gaoth-tholláin de réir mhíreanna 6.3. go 6.7. agus an iarscríbhinn seo san áireamh ar na trí fheithicil chéanna is a roghnaíodh i mír 6.2.1. den iarscríbhinn seo agus sna coinníollacha céanna, agus cinnfear na comhéifeachtaí ualaigh friotaíochta bóthair mar thoradh air sin, f 0 , f 1 agus f 2 . Má roghnaíonn an monaróir ceann amháin nó níos mó de na nósanna imeachta malartacha atá ar fáil a úsáid laistigh den mhodh gaoth-tholláin (i.e. mír 6.5.2.1. ar réamhoiriúnú, míreanna 6.5.2.2. agus 6.5.2.3. ar an nós imeachta, lena n-áirítear mír 6.5.2.3.3. ar shocrú dinimiméadair), úsáidfear na nósanna imeachta sin chomh maith chun na saoráidí a fhormheas.

6.2.4. Critéir fhormheasa Formheasfar an tsaoráid nó an cónasc saoráidí a úsáidtear má chomhlíontar an dá chritéar seo a leanas: (a) Beidh an difríocht san fhuinneamh timthrialla, arna chur in iúl amhail εk, idir an modh gaoth-tholláin agus an modh luasmhoillithe saor-rothlaithe laistigh de ±0.05 le haghaidh gach ceann de na trí fheithicil k de réir na cothromóide seo a leanas: i gcás inarb amhlaidh: εk an difríocht san fhuinneamh timthrialla thar Aicme 3 iomlán WLTC le haghaidh feithicil k idir an modh gaoth-tholláin agus an modh luasmhoillithe saor-rothlaithe, faoin gcéad; Ek,WTM an fuinneamh timthrialla thar Aicme 3 iomlán WLTC le haghaidh feithicil k, arna ríomh leis an ualach friotaíochta bóthair díorthaithe ón modh gaoth-tholláin (WTM) arna ríomh de réir mhír 5 d’Iarscríbhinn B7, J; Ek,luasmhoilliú saor-rothlaithe an fuinneamh timthrialla thar Aicme 3 iomlán WLTC le haghaidh feithicil k, arna ríomh leis an ualach friotaíochta bóthair díorthaithe ón modh luasmhoillithe saor-rothlaithe arna ríomh de réir mhír 5 d’Iarscríbhinn B7, J; agus (b) Beidh meán uimhríochtúil na dtrí dhifríocht laistigh de 0.02. Taifeadfaidh an t-údarás freagrach an formheas lena n-áirítear na sonraí tomhais agus na saoráidí lena mbaineann. Is féidir an tsaoráid a úsáid chun ualach friotaíochta bóthair a chinneadh le haghaidh 2 bhliain ar a mhéid tar éis don fhormheas a bheith deonaithe. Formheasfar gach cónasc de dhinimiméadar raoin rollaigh nó crios gluaiseachta agus gaoth-thollán ar leithligh. Bailíochtófar gach cónasc de luas na gaoithe (féach mír 6.4.3. den iarscríbhinn seo) a úsáidtear chun luachanna ualaigh friotaíochta bóthair a chinneadh ar leithligh.

6.3. Ullmhú agus teocht na feithicle

Déanfar leabú isteach agus ullmhú na feithicle de réir mhíreanna 4.2.1. agus 4.2.2. den iarscríbhinn seo agus tá feidhm acu maidir leis an gcrios cothrom nó na dinimiméadair raoin rollaigh agus na tomhais gaoth-tholláin.

Sa chás go gcuirtear an nós imeachta téimh malartach a thuairiscítear i mír 6.5.2.1. den iarscríbhinn seo i bhfeidhm, déanfar an sprioc-choigeartú mais tástála, meá na feithicle agus an tomhas gan an tiománaí san fheithicil.

Beidh pointe socraithe teochta 20 °C ag an gcrios cothrom nó ag cealla tástála raoin rollaigh le lamháltas ±3 °C. Arna iarraidh sin ag an monaróir, d’fhéadfadh an pointe socraithe a bheith ag 23 °C le lamháltas ±3 °C.

6.4. Nós imeachta gaoth-tholláin

6.4.1. Critéir gaoth-tholláin Soláthróidh dearadh, modhanna tástála agus ceartúcháin an ghaoth-tholláin luach (CD × Af) ionadaíoch den luach (CD × Af) ar an mbóthar agus le hin-atrialltacht ±0.015 m2. Le haghaidh gach tomhas (CD × Af), comhlíonfar na critéir ghaoth-tholláin a liostaítear i mír 3.2. den iarscríbhinn seo leis na modhnuithe a leanas: (a) Beidh an cóimheas baic sholadaigh a thuairiscítear i mír 3.2.4. den iarscríbhinn seo níos lú ná 25 faoin gcéad; (b) Beidh an dromchla creasa a theagmhaíonn le bonn ar bith níos faide ná achar teagmhála an bhoinn sin faoi 20 faoin gcéad ar a laghad agus beidh sé ar a laghad chomh leathan leis an bpaiste teagmhála sin; (c) Beidh diall caighdeánach an bhrú aeir iomláin ag asraon an bhuinne a thuairiscítear i mír 3.2.8. den iarscríbhinn seo níos lú ná 1 faoin gcéad; (d) Beidh cóimheas baic an chórais srianta a thuairiscítear i mír 3.2.10. den iarscríbhinn seo níos lú ná 3 faoin gcéad; (e) Anuas ar an gceanglas a shainmhínítear i mír 3.2.11. den iarscríbhinn seo, le linn feithiclí Aicme 1 a thomhas, ní sháróidh beachtas an fhórsa arna thomhas ±2.0 N.

6.4.2. Tomhas gaoth-tholláin Beidh an fheithicil sa riocht a thuairiscítear i mír 6.3. den iarscríbhinn seo. Cuirfear an fheithicil comhthreomhar le lárlíne comhréireach an tolláin le huaslamháltas ±10 mm. Cuirfear an fheithicil le huillinn luascála 0 ° laistigh de lamháltas ±0.1 °. Tomhaisfear cúltarraingt aeraidinimice ar feadh 60 soicind ar a laghad agus a ag íosmhinicíocht de 5 Hz. De rogha air sin, d’fhéadfaí an cúltarraingt a thomhas ag íosmhinicíocht de 1 Hz agus le 300 sampla ar a laghad ina dhiaidh sin. Meán uimhríochtúil den chúltarraingt a bheidh sa toradh. Roimh thástáil, seiceálfar go dtugann an fórsa aeraidinimiciúil arna thomhas ag luas na gaoithe 0 km/u toradh cothrom le 0 Niútan. Sa chás go bhfuil páirteanna cabhlach aeraidinimiciúla inaistrithe ag feithicil, beidh feidhm ag mír 4.2.1.5. den iarscríbhinn seo. I gcás ina bhfuil páirteanna inaistrithe ag brath ar threoluas, tomhaisfear gach suíomh is infheidhme sa ghaoth-thollán agus tabharfar fianaise don údarás freagrach a thugann le fios an caidreamh idir an luas tagartha, suíomh na páirte inaistrithe agus an (CD × Af) comhfhreagrach.

6.4.3. Luasanna gaoithe le haghaidh tomhas gaoth-tholláin Tomhaisfear an fórsa aeraidinimiciúil ag dhá luas gaoithe faoi na dálaí luais a leanas: (a) Feithiclí Aicme 1 Beidh an luas gaoithe níos ísle vlow chun fórsa aeraidinimiciúil a thomhas vlow < 80 km/u; Beidh an luas gaoithe vhigh níos airde (vlow + 40 km/u ≤ vhigh ≤ 150 km/u). (b) Feithiclí Aicme 2 agus 3 Beidh an luas gaoithe níos ísle vlow chun fórsa aeraidinimiciúil a thomhas 80 km/u ≤ vlow ≤ 100 km/u; Beidh an luas gaoithe níos airde (vlow + 40 km/u ≤ vhigh ≤ 150 km).

6.5. Crios cothrom curtha i bhfeidhm le haghaidh an mhodha gaoth-tholláin

6.5.1. Critéir chreasa chothroim

6.5.1.1. Tuairisc ar an mbinse tástála creasa chothroim Rothlóidh na boinn ar chriosanna cothroma nach n-athraíonn saintréithe rothlaithe na mbonn i gcomparáid leo sin ar an mbóthar. Áireofar sna fórsaí arna dtomhas san x-threo na fórsaí frithchuimilte sa ghléasra cumhachta.

6.5.1.2. Córas srianta feithicle Beidh an dinimiméadar feistithe le feiste láraithe a ailíneoidh an fheithicil laistigh de lamháltas ±0.5 chéim rothlaithe timpeall ar an z-ais. Cothóidh an córas srianta an suíomh rotha tiomána láraithe le linn na dtrialacha luasmhoillithe saor-rothlaithe chun ualach friotaíochta bóthair a chinneadh laistigh de na teorainneacha a leanas:

6.5.1.2.1. Suíomh cliathánach (y-ais) Fanfaidh an fheithicil ailínithe sa y-threo agus íoslaghdófar gluaiseacht chliathánach.

6.5.1.2.2. Suíomh tosaigh agus cúil (x-ais) I dteannta cheanglais mhír 6.5.1.2.1. den iarscríbhinn seo, beidh aiseanna an dá rotha laistigh de ±10 mm de lárlínte cliathánacha an chreasa.

6.5.1.2.3. Fórsa ceartingearach Dearfar an córas srianta ionas nach gcuireann sé aon fhórsa ceartingearach ar na rothaí tiomána.

6.5.1.3. Cruinneas na bhfórsaí arna dtomhas Ní thomhaisfear ach an fórsa freagartha chun na rothaí a chasadh. Ní áireofar aon fhórsa seachtrach sa toradh (e.g. fórsa an aeir ón fean fuaraithe, srianta feithicle, fórsaí freagartha aeraidinimiciúla an chreasa chothroim, caillteanais dinimiméadair, etc.). Tomhaisfear an fórsa san x-threo le cruinneas de ±5 N.

6.5.1.4. Rialú luais creasa chothroim Rialófar luas an chreasa le cruinneas de ±0.1 km/u.

6.5.1.5. Dromchla creasa chothroim Beidh dromchla an chreasa chothroim glan, tirim agus saor ó ábhar eachtrach a d’fhéadfadh a bheith ina chúis le sciorradh boinn.

6.5.1.6. Fuarú Séidfear sruth aeir de luas athraitheach i dtreo na feithicle. Beidh pointe socraithe threoluas líneach an aeir ag asraon an tséidire cothrom le luas comhfhreagrach an dinimiméadair os cionn luasanna tomhais 5 km/u. Beidh treoluas líneach an aeir ag asraon an tséidire laistigh de ±5 km/u nó ±10 faoin gcéad den luas tomhais comhfhreagrach, pé acu is mó.

6.5.2. Tomhas creasa chothroim Is féidir an nós imeachta tomhais a dhéanamh de réir mhír 6.5.2.2. nó mhír 6.5.2.3. den iarscríbhinn seo.

6.5.2.1. Réamhoiriúnú Déanfar an fheithicil a réamhoiriúnú ar an dinimiméadar mar a thuairiscítear i míreanna 4.2.4.1.1. go 4.2.4.1.3. agus an iarscríbhinn seo san áireamh. Beidh an socrú ualaigh dinimiméadair Fd le haghaidh an réamhoiriúnaithe: Fa = ad + (bd × v) + (cd × v2) i gcás ina gcuirtear mír 6.7.2.1 i bhfeidhm: ad = 0 bd = f1a; cd = f2a; i gcás ina gcuirtear mír 6.7.2.2. i bhfeidhm: ad = 0 bd = 0 Is é an mais tástála a bheidh i dtáimhe coibhéiseach an dinimiméadair. Cinnfear an cúltarraingt aeraidinimice a úsáidtear don socrú ualaigh de réir mhír 6.7.2. den iarscríbhinn seo agus d’fhéadfaí í a shocrú go díreach mar ionchur. Seachas sin, úsáidfear ad, bd, agus cd ón mír seo. Arna iarraidh sin ag an monaróir, mar mhalairt ar mhír 4.2.4.1.2. den iarscríbhinn seo, is féidir an téamh a dhéanamh tríd an fheithicil a thiomáint leis an gcrios cothrom. Sa chás seo, beidh an luas téimh ag 110 faoin gcéad de luas uasta WLTC is infheidhme. Meastar go bhfuil an téamh críochnaithe nuair a thiomáintear an fheithicil ar feadh ar a laghad 1,200 soicind agus go bhfuil an t-athrú ar fhórsa arna thomhas thar thréimhse 200 soicind níos lú ná 5 N.

6.5.2.2. Nós imeachta tomhais le luasanna cobhsaithe

6.5.2.2.1. Déanfar an tástáil ón bpointe luais tagartha is airde go dtí an pointe is ísle.

6.5.2.2.2. Láithreach tar éis an tomhais ag an bpointe luais roimhe sin, déanfar an luasmhoilliú ón bpointe luais tagartha reatha go dtí an chéad phointe luais tagartha eile is infheidhme trí aistriú réidh timpeall 1 m/s 2 .

6.5.2.2.3. Cobhsófar an luas tagartha ar feadh 4 shoicind ar a laghad agus le haghaidh 10 soicind ar a mhéad. Áiritheoidh an trealamh tomhais go gcobhsaítear comhartha an fhórsa arna thomhas tar éis na tréimhse sin.

6.5.2.2.4. Tomhaisfear an fórsa ag gach luas tagartha ar feadh 6 shoicind ar a laghad fad is a choinnítear luas na feithicle seasmhach. Meán uimhríochtúil den chúltarraingt le linn an tomhais a bheidh san fhórsa mar thoradh air sin le haghaidh an phointe luais tagartha sin pointe F jDyno .

6.5.2.2.5. Athdhéanfar na céimeanna i míreanna 6.5.2.2.2. go 6.5.2.2.4. agus an iarscríbhinn seo san áireamh le haghaidh gach luas tagartha.

6.5.2.3. Nós imeachta tomhais trí luasmhoilliú

6.5.2.3.1. Feidhmeofar réamhoiriúnú agus socrú dinimiméadair de réir mhír 6.5.2.1. den iarscríbhinn seo. Roimh gach luasmhoilliú saor-rothlaithe, tiomáinfear an fheithicil ag an luas tagartha is airde nó, sa chás go n-úsáidtear an nós imeachta téimh malartach ag 110 faoin gcéad den luas tagartha is airde, ar feadh 1 nóiméad ar a laghad. Luasghéarófar an fheithicil ina dhiaidh sin go dtí 10 km/u ar a laghad os cionn an luais tagartha is airde agus tosófar an luasmhoilliú saor-rothlaithe láithreach.

6.5.2.3.2. Feidhmeofar an tomhas de réir mhíreanna 4.3.1.3.1. go 4.3.1.4.4. agus an iarscríbhinn seo san áireamh ach ní eisiatar mír 4.3.1.4.2., i gcás ina n-ionadaítear Δt ja agus Δt jb le Δt j . Stopfar an tomhas tar éis dhá luasmhoilliú má tá fórsa an dá luasmhoilliú saor-rothlaithe ag gach pointe luais tagartha laistigh de ±10 N, nó sin feidhmeofar ar a laghad trí luasmhoilliú saor-rothlaithe ag úsáid na gcritéar a leagtar amach i mír 4.3.1.4.2. den iarscríbhinn seo.

6.5.2.3.3. Ríomhfar fórsa f jDyno ag gach luas tagartha v j tríd an bhfórsa socraithe dinimiméadair a bhaint: fjDyno = fjDecel – fdj i gcás inarb amhlaidh: fjDecel an fórsa a chinntear de réir na cothromóide lena ríomhtar Fj i mír 4.3.1.4.4. den iarscríbhinn seo ag luas tagartha pointe j, N; fdj an fórsa a chinntear de réir na cothromóide lena ríomhtar Fd i mír 6.5.2.1. den iarscríbhinn seo ag luas tagartha pointe j, N. De rogha air sin, arna iarraidh sin ag an monaróir, d’fhéadfaí cd a shocrú chuig nialas le linn an luasmhoillithe saor-rothlaithe agus chun fjDyno a ríomh.

6.5.2.4. Coinníollacha tomhais Beidh an fheithicil sa riocht a thuairiscítear i mír 4.3.1.3.2. den iarscríbhinn seo.

6.5.3. Toradh an tomhais de réir mhodh an chreasa chothroim Déanfar tagairt do thoradh an dinimiméadair creasa chothroim fjDyno amhail fj le haghaidh ríomhanna breise i mír 6.7. den iarscríbhinn seo.

6.6. Raon rollach curtha i bhfeidhm le haghaidh an mhodha gaoth-tholláin

6.6.1. Critéir Anuas ar na tuairiscí i míreanna 1. agus 2. d’Iarscríbhinn B5, beidh feidhm ag na critéir a thuairiscítear i míreanna 6.6.1.1. go 6.6.1.6.

6.6.1.1. Tuairisc ar an raon rollach Beidh na hacastóirí tosaigh agus cúil feistithe le rollóir aonair le trastomhas nach lú ná 1.2 méadar.

6.6.1.2. Córas srianta feithicle Beidh an dinimiméadar feistithe le feiste láraithe a ailíneoidh an fheithicil. Cothóidh an córas srianta an suíomh rotha tiomána láraithe laistigh de na teorainneacha molta a leanas le linn na dtrialacha luasmhoillithe saor-rothlaithe chun an t-ualach friotaíochta bóthair a chinneadh:

6.6.1.2.1. Suíomh na feithicle Suiteálfar an fheithicil atá le tástáil ar an rollóir raoin rollaigh mar a shainmhínítear i mír 7.3.3. den iarscríbhinn seo.

6.6.1.2.2. Fórsa ceartingearach Comhlíonfaidh an córas srianta na ceanglais i mír 6.5.1.2.3. den iarscríbhinn seo.

6.6.1.3. Cruinneas na bhfórsaí arna dtomhas Tabharfar tuairisc ar chruinneas na bhfórsaí arna dtomhas mar a thuairiscítear i mír 6.5.1.3. den iarscríbhinn seo seachas an fórsa san x-threo a thomhaisfear le cruinneas a thuairiscítear i mír 2.4.1. d’Iarscríbhinn B5.

6.6.1.4. Rialú luais dinimiméadair Rialófar luasanna rollóra le cruinneas de ±0.2 km/u.

6.6.1.5. Dromchla rollóra Beidh dromchla rollóra glan, tirim agus saor ó ábhar eachtrach a d’fhéadfadh a bheith ina chúis le sciorradh boinn.

6.6.1.6. Fuarú Beidh an fean fuaraithe mar a thuairiscítear i mír 6.5.1.6. den iarscríbhinn seo.

6.6.2. Tomhas dinimiméadair Feidhmeofar an tomhas mar a thuairiscítear i mír 6.5.2. den iarscríbhinn seo.

6.6.3. Fórsaí raoin rollaigh tomhaiste a cheartú chucu sin ar dhromchla comhréidh Ceartófar na fórsaí tomhaiste ar a raon rollach chuig coibhéis tagartha leis an mbóthar (dromchla comhréidh) agus déanfar tagairt don toradh amhail fj. i gcás inarb amhlaidh: c1 codán na friotaíochta rollta boinn de fjDyno; c2 fachtóir ceartúcháin gha raon rollach-sonrach; fjDyno an fórsa arna ríomh i mír 6.5.2.3.3. den iarscríbhinn seo le haghaidh gach luas tagartha j, N; RWheel leath amháin de thrastomhas dearadh ainmniúil an bhoinn, m; RDyno ga rollóir an raoin rollaigh a fuarthas, m. Aontóidh an monaróir agus an t-údarás freagrach ar na fachtóirí c1 agus c2 atá le húsáid, bunaithe ar fhianaise na tástála comhghaolaithe arna sholáthar ag an monaróir le haghaidh an raon saintréithe boinn a bhfuil sé i gceist iad a úsáid ar an raon rollach. De rogha air sin, féadfar an chothromóid choimeádach seo a leanas a úsáid: Beidh C2 ag 0.2 seachas go n-úsáidfear 2.0 má úsáidtear an modh deilte ualaigh friotaíochta bóthair (féach mír 6.8. den iarscríbhinn seo) agus go bhfuil an deilte ualaigh friotaíochta bóthair arna ríomh de réir mhír 6.8.1. den iarscríbhinn seo diúltach.

6.7. Ríomhanna

6.7.1. Ceartúchán thorthaí an chreasa chothroim agus an raoin rollaigh Ceartófar na fórsaí tomhaiste a chinntear i míreanna 6.5. agus 6.6. den iarscríbhinn seo chuig dálaí tagartha ag úsáid na cothromóide seo a leanas: i gcás inarb amhlaidh: FDj an fhriotaíocht cheartaithe arna tomhas ag an gcrios cothrom nó raon rollach ag luas tagartha j, N; fj an fórsa arna thomhas ag luas tagartha j, N; K0 an fachtóir ceartúcháin le haghaidh friotaíochta rollta mar a shainmhínítear i mír 4.5.2. den iarscríbhinn seo, K-1; K1 an ceartúchán mais tástála mar a shainmhínítear i mír 4.5.4. den iarscríbhinn seo, N; T an meán uimhríochtúil teochta sa chill tástála le linn an tomhais, K.

6.7.2. An fórsa aeraidinimiciúil a ríomh Cuirfear i bhfeidhm an ríomh i mír 6.7.2.1. ag breithniú torthaí an dá luas gaoithe. Ach, má tá difríocht thoradh na comhéifeachta cúltarraingthe agus (CD × Af) an limistéir tosaigh arna thomhas ag luasanna gaoithe vlow agus vhigh níos lú ná 0.015 m2, d’fhéadfaí an ríomh i mír 6.7.2.2. a chur i bhfeidhm arna iarraidh sin ag an monaróir.

6.7.2.1. Ríomhfar fórsa aeraidinimiciúil gach luas gaoithe F 0wind , F low , agus F high ag úsáid na cothromóide thíos. i gcás inarb amhlaidh: (CD × Af) toradh na comhéifeachta cúltarraingthe agus an limistéir tosaigh arna thomhas sa ghaoth-thollán ag luas tagartha áirithe pointe j, más infheidhme, m2; ρ0 an dlús aeir thirim mar a shainmhínítear i mír 3.2.10. den Rialachán seo, kg/m3; Fw an fórsa aeraidinimiciúil arna ríomh ag luas gaoithe w, N; vw luas na gaoithe is infheidhme, km/u. W an tagairt do luas na gaoithe is infheidhme, "0wind", “íseal” agus “ard”; F0wind an fórsa aeraidinimiciúil ag 0 km/u, N; Flow an fórsa aeraidinimiciúil ag clow, N; Fhigh an fórsa aeraidinimiciúil ag chigh, N. Déanfar comhéifeachtaí an fhórsa aeraidinimiciúil f1a agus f2a a ríomh trí anailís chúlchéimnithe na n-íoschearnóg ag úsáid F0wind, Flow, agus Fhigh agus an chothromóid thíos: F = f1a × v + f2a × v2 Déanfar an toradh deiridh le haghaidh fórsa aeraidinimiciúil FAj a ríomh leis an gcothromóid thíos ag pointe luais tagartha vj. Má tá an fheithicil feistithe le páirteanna de chabhail aeraidinimiciúil inaistrithe ag brath ar threoluas, cuirfear i bhfeidhm an fórsa aeraidinimiciúil comhfhreagrach le haghaidh na bpointí luais tagartha lena mbaineann. FAj = f1a × vj + f2a × v2 j

6.7.2.2. Déanfar an fórsa aeraidinimiciúil a ríomh ag úsáid na cothromóide thíos, i gcás ina n-úsáidfear (C D × A f ) dheiridh luas na gaoithe sin freisin chun trealamh roghnach a chinneadh laistigh den mhodh idirshuímh. Má tá an fheithicil feistithe le páirteanna de chabhail aeraidinimiciúil inaistrithe ag brath ar threoluas, cuirfear i bhfeidhm na luachanna (C D × A f ) comhfhreagracha le haghaidh na bpointí luais tagartha lena mbaineann. i gcás inarb amhlaidh: FAj an fórsa aeraidinimiciúil arna ríomh ag luas tagartha j, N; (CD × Af)j toradh na comhéifeachta cúltarraingthe agus an limistéir tosaigh arna thomhas sa ghaoth-thollán ag luas tagartha áirithe pointe j, más infheidhme, m2; Fw an dlús aeir thirim mar a shainmhínítear i mír 3.2.10. den Rialachán seo, kg/m3; vj luas tagartha j, km/u.

6.7.3. Ríomh luachanna ualaigh friotaíochta bóthair Déanfar ualach friotaíochta bóthair iomlán mar shuim de thorthaí mhír 6.7.1 agus 6.7.2. den iarscríbhinn seo a ríomh ag úsáid na cothromóide seo a leanas: F* j = FDj + FAj le haghaidh gach pointe luais tagartha j is infheidhme, N. Le haghaidh gach F* j, ríomhfar na comhéifeachtaí, f0, f1 agus f2 sa chothromóid ualaigh friotaíochta bóthair trí anailís chúlchéimnithe na n-íoschearnóg agus úsáidfear iad mar sprioc-chomhéifeachtaí i mír 8.1.1. den iarscríbhinn seo. Sa chás go bhfuil feithicil ar a ndearnadh tástáil de réir an mhodha gaoth-tholláin ionadaíoch d’fheithicil fine maitríse ualaigh friotaíochta bóthair, socrófar an chomhéifeacht f1 chuig nialas agus déanfar na comhéifeachtaí f0 agus f2 a athríomh le hanailís chúlchéimnithe na n-íoschearnóg.

6.8. Modh deilte ualaigh friotaíochta bóthair

Chun roghanna a áireamh i gcás ina n-úsáidtear an modh idirshuímh nach bh