MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 16 Meitheamh 2022

maidir le foghlaim don aistriú glas agus don fhorbairt inbhuanaithe

(2022/C 243/01)

(Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 165 agus 166 de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

De bharr an mhéid seo a leanas:

1. In ainneoin go bhfuil dul chun cinn maith déanta ag a lán Ballstát ar fud an Aontais maidir le beartais agus cláir foghlama a chur chun feidhme chun tacú leis an aistriú glas agus chun an fhoghlaim don fhorbairt inbhuanaithe a chur chun cinn, ní mór, mar sin féin, leanúint de na hiarrachtaí agus dlús a chur leo i ndáil leis an méid sin. Ba cheart tuilleadh spreagtha agus tacaíochta a thabhairt do bheartas agus cleachtas don chineál seo foghlama. Ní mór a aithint go bhfuil gá le foghlaim idirnasctha ar fud cholúin chomhshaoil, eacnamaíocha agus shóisialta na forbartha inbhuanaithe, agus béim shonrach a leagan ar an gcolún comhshaoil.

2. Sa Chomhaontú Glas don Eoraip (1), i Straitéis Bhithéagsúlachta an Aontais Eorpaigh do 2030 (2), straitéis na hEagraíochta Oideachais, Eolaíochta agus Chultúir na Náisiún Aontaithe (UNESCO) maidir le hOideachas don Fhorbairt Inbhuanaithe do 2030 agus obair ghaolmhar Choimisiún Eacnamaíochta na Náisiún Aontaithe don Eoraip (UNECE) (3), cuirtear chun suntais ról tábhachtach na scoileanna, an ardoideachais agus na n-institiúidí oideachais agus oiliúna eile chun dul i gcion ar fhoghlaimeoirí, tuismitheoirí, oideachasóirí (4) agus an pobal i gcoitinne maidir leis na hathruithe is gá le haghaidh aistriú glas rathúil, cóir agus cuimsitheach. Sna conclúidí uaithi maidir le “Bithéagsúlacht – an gá le gníomh práinneach” (5), chuir an Chomhairle i bhfios go láidir go bhfuil an infheistíocht san oideachas, i measc réimsí eile, ríthábhachtach chun na sonraí is fearr a bhailiú agus chun teacht ar na réitigh is fearr i ndáil leis sin. I Straitéis Óige an Aontais Eorpaigh, sainaithnítear Eoraip ghlas inbhuanaithe mar sprioc agus iarrtar go mbeadh gach duine óg gníomhach ó thaobh an chomhshaoil de agus go mbeadh oideachas orthu ina leith.

3. Leis an aistriú glas agus an fhorbairt inbhuanaithe, tacaítear le foghlaimeoirí, gan beann ar aois, ionas go mbeidh siad in ann an t-eolas, na scileanna agus na dearcthaí is gá a shealbhú chun maireachtáil ar bhealach níos inbhuanaithe, patrúin tomhaltais agus táirgeachta a athrú, slite maireachtála níos sláintiúla a ghlacadh chucu féin agus rannchuidiú – ar bhonn aonair agus ar bhonn comhchoiteann – le geilleagar agus sochaí níos inbhuanaithe a bhaint amach. Rannchuidíonn an fhoghlaim sin freisin le scileanna agus inniúlachtaí a fhorbairt atá ag teastáil níos mó ná riamh sa mhargadh saothair. Cuirtear chun cinn léi freisin tuiscint ar na dúshláin dhomhanda idirnasctha atá romhainn, lena n-áirítear an ghéarchéim aeráide, díghrádú an chomhshaoil agus cailliúint na bithéagsúlachta, a bhfuil gnéithe comhshaoil, sóisialta, eacnamaíocha agus cultúrtha ag baint leo go léir.

4. Le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe NA, go háirithe Sprioc 4.7, iarrtar ar gach foghlaimeoir eolas agus scileanna a shealbhú faoi 2030 ar eolas agus scileanna iad is gá chun an fhorbairt inbhuanaithe a chur chun cinn, lena n-áirítear tríd an oideachas don fhorbairt inbhuanaithe agus stíleanna maireachtála inbhuanaithe, cearta an duine, an comhionannas inscne, cultúr na síochána agus an neamhfhoréigin a chur chun cinn, an tsaoránacht dhomhanda agus meas a léiriú ar an éagsúlacht chultúrtha agus ar an gcaoi a gcuireann an cultúr leis an bhforbairt inbhuanaithe, mar aon le nithe eile nach iad (6).

5. Leis an Teachtaireacht maidir leis an Limistéar Eorpach Oideachais (7), Colún Eorpach na gCeart Sóisialta (8), an creat straitéiseach le haghaidh comhar Eorpach san oideachas agus san oiliúint i dtreo Limistéar Eorpach Oideachais agus níos faide anonn (2021-2030) (9) agus an Teachtaireacht maidir le LET nua um Taighde agus um Nuálaíocht (10), iarrtar go ndíreofaí beartais agus infheistíochtaí oideachais agus oiliúna ar aistriú glas agus ar aistriú digiteach cuimsitheach don athléimneacht agus rathúnas san am atá le teacht.

6. Is é is aidhm do na heochair-inniúlachtaí, a shainítear sa Chreat Tagartha Eorpach Eochair-inniúlachtaí don fhoghlaim ar feadh an tsaoil (11), tacú le daoine ar fud na hEorpa an t-eolas, na scileanna agus na dearcthaí is gá a shealbhú le haghaidh sásamh agus forbairt phearsanta, infhostaitheachta, cuimsiú sóisialta, stíl mhaireachtála inbhuanaithe, saol rathúil i sochaí shíochánta, bainistiú saoil atá airdeallach ar an tsláinte, saoránacht ghníomhach i ré ina bhfuil athruithe ó bhonn ag teacht go tapa.

7. Leis an gClár Oibre Nua Scileanna don Eoraip (12), fógraíodh tacaíocht chun tacar croíscileanna glasa a fhorbairt le haghaidh an mhargaidh saothair chun glúin gairmithe atá feasach ar an gcomhshaol agus oibreoirí eacnamaíocha glasa a chruthú agus fógraíodh tacaíocht chun saincheisteanna comhshaoil agus aeráide a chomhtháthú san oideachas ginearálta, san ardoideachas, sa ghairmoideachas, sa ghairmoiliúint agus sa taighde a dhéantar. Tá gairmithe rí-inniúla ag teastáil san Eoraip chun tacú leis an aistriú glas agus chun go mbeidh an Eoraip ina ceannaire domhanda i réimse na dteicneolaíochtaí inbhuanaithe.

8. Leis an Moladh ón gComhairle maidir leis an ngairmoideachas agus an ghairmoiliúint (VET) le haghaidh an iomaíochais inbhuanaithe, na cothroime sóisialta agus na hathléimneachta (13), agus le Dearbhú Osnabrück, aithnítear go bhfuil earnáil an ghairmoideachais agus na gairmoiliúna ríthábhachtach le haghaidh an aistrithe ghlais agus an aistrithe dhigitigh.

9. Leis an gComhshocrú Aeráide Eorpach, iarrtar ar dhaoine aonair, ar phobail agus ar eagraíochtaí a bheith rannpháirteach sa ghníomhaíocht ar son na haeráide agus Eoraip atá níos glaise a fhorbairt trí dheiseanna a thairiscint chun foghlaim faoin athrú aeráide, réitigh a fhorbairt agus a chur chun feidhme agus nasc a dhéanamh le daoine eile chun tionchar na réiteach sin a iolrú. Tá sé d’aidhm ag an Oideachas le haghaidh Comhghuaillíocht Aeráide pobal a chruthú a bheidh á stiúradh ag mic léinn agus múinteoirí, in éineacht lena scoileanna agus lena líonraí agus le gníomhaithe oideachais eile, ceachtanna a fhoghlaim ón oiread eispéireas ábhartha is féidir, agus dul i ngleic leis an ilroinnt idir earnálacha oideachais, fearainn oideachais agus an pobal oideachais.

10. Leis an bPlean Gníomhaíochta don Oideachas Digiteach (14), soláthraítear fís le haghaidh oideachas agus oiliúint dhigiteach atá ar ardcháilíocht, cuimsitheach agus inrochtana agus cuirtear i dtábhacht arís leis a thábhachtaí atá teicneolaíochtaí digiteacha mar chumasóirí cumhachtacha le haghaidh an aistrithe ghlais agus, san am céanna, éascaítear leis an t-aistriú i dtreo iompar inbhuanaithe maidir le táirgí digiteacha a fhorbairt agus a úsáid araon.

11. Leis an Bauhaus Eorpach Nua, cuirtear gné chultúrtha chruthaitheach leis an gComhaontú Glas don Eoraip, gné darb aidhm léiriú a dhéanamh ar an gcaoi ar féidir leis an nuálaíocht inbhuanaithe athruithe dearfacha follasacha a dhéanamh sa saol laethúil, lena n-áirítear i bhfoirgnimh scoile agus i dtimpeallachtaí foghlama eile.

12. Trína chlár um Oideachas le haghaidh Forbairt Inbhuanaithe, tá UNESCO ag oibriú ar an oideachas agus an oiliúint a dhéanamh níos lárnaí agus níos feiceálaí sa fhreagairt idirnáisiúnta ar an ngéarchéim aeráide agus chun na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe uile a bhaint amach, go háirithe Sprioc 4.7 maidir leis an oideachas le haghaidh na forbartha inbhuanaithe. Faoi Chreat-Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide agus faoi Chomhaontú Pháras, geallann na páirtithe go gcuirfidh siad, i gcomhthéacs gach gné den fhorbairt inbhuanaithe, go háirithe an t-oideachas, an oiliúint, feasacht an phobail, rannpháirtíocht an phobail agus rochtain an phobail ar fhaisnéis maidir leis an athrú aeráide chun cinn agus go ndéanfaidh siad comhar i dtaobh na nithe sin.

13. Tá méadú ag teacht ar an bhfeasacht agus ar an mian i measc daoine óga i ndáil le dul i ngleic le saincheisteanna na forbartha inbhuanaithe, go háirithe saincheisteanna comhshaoil agus aeráide. Léiríonn torthaí suirbhé Eorabharaiméadair a eisíodh i mí na Bealtaine 2022 go gceapann daoine óga san Aontas go bhfuil “an comhshaol a chosaint agus an t-athrú aeráide a chomhrac” ar cheann de na príomhthosaíochtaí ar cheart díriú orthu le linn Bhliain Eorpach na hÓige (2022). Léiríonn sonraí ECFE (15) ó 2018 go raibh daoine óga d’aois 15 bliana an-fheasach ar an athrú aeráide agus ar an ngéarchéim chomhshaoil agus gur gá aghaidh a thabhairt orthu. Léiríonn na sonraí céanna, áfach, go mbraitheann líon i bhfad níos lú scoláirí go bhfuil sé de chumhacht acu aon difear ar fiú trácht air a dhéanamh. Le géarchéim aeráide agus chomhshaoil chomh mór sin, ráineodh go mbraithfeadh foghlaimeoirí sáraithe ag an bhfadhb nó go mbraithfidís nach bhfuil aon chumhacht acu, agus is amhlaidh a chuireann faisnéis mhíchruinn nó mífhaisnéis leis sin.

14. Tá sé thar a bheith tábhachtach go n-éistfeadh na córais agus na hinstitiúidí oideachais agus oiliúna lena bhfuil á rá anois ag daoine óga maidir leis na géarchéimeanna aeráide agus bithéagsúlachta agus go mbeadh daoine óga rannpháirteach i mbun réitigh a dhearadh a bhaineann leis an bhfoghlaim don aistriú glas agus don fhorbairt inbhuanaithe agus go rachaidís i mbun gníomhaíochta ar mhaithe le todhchaí inbhuanaithe. Tá ról tábhachtach ag Bliain Eorpach na hÓige 2022 chun rannpháirtíocht na n-óg a spreagadh a thuilleadh.

15. Le paindéim COVID-19, cuireadh i dtábhacht na dlúthnaisc atá againn leis an dúlra agus cuireadh béim an athuair ar chórais oideachais agus oiliúna. Foghlaimíodh ceachtanna freisin faoi na féidearthachtaí nua oideachais agus oiliúna, lena n-áirítear cur chuige foghlama cumaisc i suíomhanna difriúla (lena n-áirítear ar líne), rannpháirtíocht agus féinriar foghlaimeoirí agus naisc idir an fhoghlaim fhoirmiúil agus an pobal i gcoitinne. Mhéadaigh an phaindéim an imní atá ann le fada an lá freisin faoi dhea-bhail fhisiceach, mheabhrach agus mhothúchánach leanaí, daoine óga agus daoine fásta.

16. Tá ionaid aonair oideachais agus cúraim luath-óige, scoileanna, institiúidí ardoideachais, eagraíochtaí taighde, soláthraithe gairmoideachais agus gairmoiliúna ag éirí níos gníomhaí an t-am ar fad maidir leis an ngéarchéim aeráide agus an ghéarchéim bhithéagsúlachta. Ní gné shistéamach den oideachas ná den oiliúint ar fud an Aontais go fóill í an inbhuanaitheacht.

17. I dtíortha go leor, glacadh le foghlaim ar mhaithe le hinbhuanaitheacht agus le coincheapa eile atá chomh inoibrithe céanna, amhail oideachas don fhorbairt inbhuanaithe agus oideachas don tsaoránacht dhomhanda i mbeartais, i straitéisí agus i gcuraclaim. Mar sin féin, tá tuilleadh den tacaíocht spriocdhírithe, den saineolas, agus deiseanna oiliúna ag teastáil ó oideachasóirí chun prionsabail an aistrithe ghlais agus na forbartha inbhuanaithe a ionchorprú ina gcleachtais teagaisc agus oiliúna. Braitheann siad nach bhfuil na scileanna cuí acu chun déileáil leis an imní faoin gcomhshaol ná leis an doirbhíochas faoin gcomhshaol ná chun cabhrú le foghlaimeoirí dul i ngleic le saincheisteanna aeráide agus comhshaoil ar bhealach dearfach.

18. Ní ann i gcónaí do chur chuige uile-institiúide maidir le hinbhuanaitheacht ina dtugtar isteach na réimsí uile gníomhaíochta. Áirítear leis na cuir chuige sin an teagasc agus an fhoghlaim; rialachas; an taighde agus an nuálaíocht; bonneagar, saoráidí agus oibríochtaí, agus ba cheart dóibh suim a mhúscailt i measc foghlaimeoirí, foirne, tuismitheoirí agus pobail áitiúla agus an phobail i gcoitinne.

19. Ní mór féachaint arís ar an bpoitéinseal agus na deiseanna atá ann chun na cláir oideachais agus oiliúna a chomhlánú agus a láidriú a thuilleadh. Leis an teagasc agus leis an bhfoghlaim don aistriú glas agus don fhorbairt inbhuanaithe, féadfar tacú go hiomlán le beartais agus le cláir don tsláinte, an fholláine agus an chuimsiú; an tsaoránacht ghníomhach agus dhomhanda; an dlúthpháirtíocht; an fhoghlaim mhac léinn-lárnach; an taighde agus an nuálaíocht; agus an claochlú digiteach, lena n-áirítear an intleacht shaorga (16)..

20. Trí ghné an oideachais agus na hoiliúna a chomhtháthú go córasach i mbeartais eile a bhaineann leis an aistriú glas agus leis an bhforbairt inbhuanaithe, agus i ndearcadh feadh an tsaoil, is féidir tacú le cur chun feidhme na mbeartas sin. Leis an gcomhtháthú sin freisin, is féidir earnálacha éagsúla den tsochaí agus den gheilleagar a nascadh agus an inbhuanaitheacht a dhaingniú go héifeachtach san oideachas agus san oiliúint.

21. Tugtar lán-urraim leis an Moladh seo do phrionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta. Aithnítear ann go bhfuil difríochtaí móra ann ó thaobh an leibhéil neamhspleáchais atá ag na hinstitiúidí oideachais agus oiliúna i measc na mBallstát. I roinnt Ballstát, tá leibhéal ard neamhspleáchais ag institiúidí oideachais agus oiliúna, ag institiúidí oideachais múinteoirí, agus ag múinteoirí agus oiliúnóirí. Cuirfear an Moladh chun feidhme i gcomhréir le himthosca náisiúnta agus i gcomhar leis na Ballstáit.

AG MOLADH, LEIS SEO, DO NA BALLSTÁIT, agus lánurraim á tabhairt aici do phrionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta, agus á admháil di leibhéil éagsúla neamhspleáchais na n-institiúidí oideachais agus oiliúna, i gcomhréir le himthosca náisiúnta,

1. Dlús agus neart a chur le hiarrachtaí chun tacú le córais oideachais agus oiliúna gníomhú le haghaidh an aistrithe ghlais agus na forbartha inbhuanaithe ionas gur féidir le foghlaimeoirí, gan beann ar aois nó ar chúlra, rochtain a fháil ar oideachas agus ar oiliúint chuimsitheach atá ar ardchaighdeán, cothrom agus cuimsitheach maidir le hinbhuanaitheacht, an t-athrú aeráide, cosaint an chomhshaoil agus na bithéagsúlachta agus aird chuí á tabhairt ar cúrsaí comhshaoil, sóisialta agus eacnamaíocha.

2. An fhoghlaim don aistriú glas agus d’fhorbairt inbhuanaithe a bhunú mar cheann de na réimsí tosaíochta i mbeartais agus i gcláir oideachais agus oiliúna chun tacú leis an earnáil agus í a chumasú chun rannchuidiú le todhchaí inbhuanaithe a bhaint amach, a bheidh leabaithe i dtuiscint iomlánaíoch ar an oideachas. Cineálacha cur chuige cuimsitheacha agus comhoibríocha maidir leis an teagasc agus leis an bhfoghlaim a chur chun feidhme agus a fhorbairt a thuilleadh don aistriú glas agus don fhorbairt inbhuanaithe, a mbeidh na páirtithe ábhartha uile sa chóras oideachais agus oiliúna rannpháirteach iontu, chomh maith le geallsealbhóirí ó earnálacha ábhartha eile.

3. Raon deiseanna foghlama a sholáthar i suíomhanna foirmiúla, seachfhoirmiúla agus neamhfhoirmiúla ionas gur féidir le daoine de gach aois ullmhú don aistriú glas agus cur go gníomhach leis agus gníomhú le haghaidh geilleagar atá slán ó thaobh an chomhshaoil de, inbhuanaithe, ciorclach, agus aeráidneodrach agus sochaithe atá cóir, cuimsitheach agus síochánta.

4. Na bearta seo a leanas ar leibhéal an chórais a mheas: a) Straitéisí agus pleananna san oideachas agus san oiliúint a ailíniú, i ndlúthchomhar leis na geallsealbhóirí ábhartha, leis an aistriú glas agus leis an bhforbairt inbhuanaithe, lena n-áirítear na cinn sin a bhaineann le curaclaim agus measúnú, agus oiliúint tosaigh agus forbairt ghairmiúil leanúnach na n-oideachasóirí. Tacaíocht a thabhairt do straitéisí agus beartais náisiúnta agus eile a chur chun feidhme, lena n-áirítear straitéisí agus beartais maidir le coincheapa gaolmhara amhail an t-oideachas le haghaidh na forbartha inbhuanaithe, trí shásraí le haghaidh obair leanúnach agus faireacháin. b) Infheistíocht a dhéanamh, i gcás inarb iomchuí, i dtrealamh, in acmhainní agus i mbonneagar (foirgnimh, tailte agus teicneolaíocht) glas inbhuanaithe le haghaidh na foghlama, an tsóisialaithe agus an áineasa, agus oiliúint a chur ar fáil ina leith, chun timpeallachtaí foghlama sláintiúla, sábháilte, cuimsitheacha agus athléimneacha a áirithiú. c) Feasacht a mhúscailt maidir leis na tairbhí agus na deiseanna a bhaineann leis an bhfoghlaim don aistriú glas agus don fhorbairt inbhuanaithe, agus tacú le hinstitiúidí foirmiúla, seachfhoirmiúla agus neamhfhoirmiúla oideachais agus oiliúna, lena n-áirítear oideachas agus cúram na luath-óige, chun go mbeidh an t-athrú aeráide, cosaint an chomhshaoil, an bhithéagsúlacht agus saincheisteanna inbhuanaitheachta ábhartha do shaol laethúil a bhfoghlaimeoirí agus chun cultúr na hinbhuanaitheachta a chothú. d) Eolas, scileanna agus dearcthaí foghlaimeoirí de gach aois a fhorbairt ionas go mbeidh siad in ann maireachtáil ar bhealach níos inbhuanaithe, patrúin tomhaltais agus táirgthe inbhuanaithe a chur chun cinn, stíleanna maireachtála níos sláintiúla agus níos airdeallaí ar an gcomhshaol a ghlacadh chucu féin agus rannchuidiú, ina n-aonar agus i dteannta a chéile, le claochlú ár sochaithe. e) Tacú leis an teagasc agus leis an bhfoghlaim don aistriú glas agus don fhorbairt inbhuanaithe trí bhonneagar, uirlisí digiteacha agus acmhainní digiteacha a chur ar fáil agus tacú le hinniúlachtaí digiteacha oideachasóirí. f) Ról a thabhairt do na foghlaimeoirí uile ar bhealach fiúntach comhordaithe maidir le cuir chuige a mholadh agus a chomhchruthú i ndáil leis an méid ar cheart dóibh a fhoghlaim faoin aistriú glas agus forbairt inbhuanaithe, an chaoi ar cheart dóibh an fhoghlaim sin a dhéanamh agus an áit ar cheart dóibh an fhoghlaim sin a dhéanamh. Rannpháirtíocht atá cothrom ó thaobh inscne de a spreagadh i measc foghlaimeoirí ó gach cúlra, lena n-áirítear iad siúd ar lú iad na deiseanna a bhíonn acu. Cumhacht a thabhairt do gach foghlaimeoir a bheith rannpháirteach sa chinnteoireacht agus dul i ngleic léi ar leibhéal a n-institiúide agus a bpobal áitiúil agus níos leithne. g) Cláir agus creataí curaclaim a fhorbairt agus tacú leo, i ndlúthchomhar leis na geallsealbhóirí ábhartha, lena gceadófar am agus spás d’fhoghlaimeoirí inniúlachtaí inbhuanaitheachta (17) a fhorbairt ó aois óg. Féadfaidh an fhoghlaim idirghlúine – mar aon le samplaí, fadhbanna agus freagairtí áitiúla – an curaclam a dhéanamh níos ábhartha le haghaidh foghlaimeoirí agus a léiriú go bhfuil an t-athrú aeráide, an bhithéagsúlacht, cosaint an chomhshaoil agus an inbhuaine le feiceáil go háitiúil agus gur féidir gníomhú ina leith. h) Tacú le comhar agus líonrú maidir le hinbhuanaitheacht, cosaint an chomhshaoil agus bithéagsúlacht, agus rannpháirtíocht a bheith ann ó, mar shampla, údaráis áitiúla, obair don óige agus eagraíochtaí don óige, ionaid oideachais agus oiliúna comhshaoil, ionaid foghlama domhanda, foraoisí, páirceanna, feirmeacha, músaeim, leabharlanna, eagraíochtaí neamhrialtasacha, taighde, eagraíochtaí tomhaltóirí agus gnólachtaí, agus ar an gcaoi sin na naisc idir foghlaim fhoirmiúil, neamhfhoirmeálta agus neamhfhoirmiúil a neartú. i) Tacú le méadú ar dhea-chleachtais agus ar thaighde oideolaíoch ar an teagasc agus ar an bhfoghlaim don aistriú glas agus don fhorbairt inbhuanaithe ar gach leibhéal agus ar gach cineál oideachais agus oiliúna.

5. Tacaíocht a thabhairt d’fhoghlaimeoirí trí na bearta seo a leanas a chur san áireamh: a) Deiseanna a thabhairt d’fhoghlaimeoirí, ón uair a bhíonn siad ar réamhscoil, an domhan nádúrtha agus an bhithéagsúlacht a thuiscint, suim a chur iontu agus meas a léiriú orthu, fiosracht a mhúscailt sna foghlaimeoirí agus deiseanna a thabhairt dóibh foghlaim conas gníomhú ar son na hinbhuaine, ar bhonn aonair agus i gcomhar le chéile. b) Foghlaim ar ardcháilíocht ar feadh an tsaoil a neartú, lena n-áirítear trí thacaíocht airgeadais, i gcomhréir le scéimeanna náisiúnta tacaíochta airgeadais, don aistriú glas agus don fhorbairt inbhuanaithe, lena n-áirítear cúrsaí oiliúna, printíseachtaí, obair dheonach, gníomhaíochtaí seach-churaclaim, gníomhaíochtaí oibre óige agus cineálacha eile foghlama foirmiúla, neamhfhoirmiúla agus neamhfhoirmeálta agus na naisc eatarthu. Gníomhaíochtaí agus cláir rannpháirtíochta saoránach a spreagadh agus a aithint ina leith sin. c) Modhanna foghlama agus cineálacha cur chuige foghlama a éascú atá comhoibríoch, eispéireasach, dírithe ar chleachtas, atá ábhartha maidir le comhthéacsanna agus traidisiúin áitiúla, agus a thacaíonn le gníomhaíochtaí idirdhisciplíneacha agus traschuraclaim. Áirítear leis sin deiseanna gníomhacha a thabhairt d’fhoghlaimeoirí breathnú ar an dúlra agus aire a thabhairt dó agus laghdú, deisiú, ath-úsáid agus athchúrsáil a dhéanamh, agus ar an gcaoi sin, cabhrófar leo an tábhacht a bhaineann le stíleanna maireachtála inbhuanaithe agus an geilleagar ciorclach a thuiscint. d) Faisnéis atá bunaithe ar fhíorais agus atá inrochtana a sholáthar faoi ghéarchéim na haeráide, an chomhshaoil agus na bithéagsúlachta, agus faoi na cúiseanna atá léi, mar a comhaontaíodh faoi Choinbhinsiún Aarhus (18). e) Scileanna maidir le réiteach fadhbanna agus comhoibriú a fhorbairt; smaointeoireacht chriticiúil, scileanna litearthachta sna meáin agus smaointeoireacht chórais a chothú; agus tacú le gníomhaíocht dhearfach, lena n-áirítear obair dheonach, chun aghaidh a thabhairt ar an eagla agus an díchumhachtú a d‘fhéadfadh a bheith ann d’fhoghlaimeoirí agus aghaidh á tabhairt acu ar ghéarchéimeanna pláinéadacha agus an eagla sin a laghdú.

6. Tuileadh tacaíochta a thabhairt d’oideachasóirí an fhoghlaim le haghaidh an aistrithe ghlais agus na forbartha inbhuanaithe a éascú trí na bearta seo a leanas a chur san áireamh: a) A aithint gur oideachasóirí inbhuaine iad na hoideachasóirí uile, gan beann ar an disciplín nó an earnáil oideachais ina bhfuil siad ag feidhmiú, agus gur gá dóibh tacaíocht a thabhairt do na foghlaimeoirí ullmhú don aistriú glas. A chur ar chumas na bhfoghlaimeoirí a bhfeasacht a mhéadú maidir leis na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe. Ról a thabhairt d’oideachasóirí agus comhairliúchán a dhéanamh leo agus tacú leo maidir le curaclaim agus cláir a fhorbairt agus athchóirithe oideachais eile a bhaineann leis an aistriú glas agus leis an bhforbairt inbhuanaithe agus maidir le forbairt ghairmiúil iomchuí a cheapadh. b) Tacú leis an aistriú glas agus leis an bhforbairt inbhuanaithe a chomhtháthú i gcláir thosaigh oideachais do mhúinteoirí agus d’oiliúnóirí; i gcláir forbartha gairmiúla leanúnaí ; agus i gcaighdeáin agus creataí gairmiúla múinteoirí chun tacú le hinniúlacht oideachasóirí a fhorbairt maidir leis an inbhuaine. c) Tacú le scéimeanna meantóireachta agus cláir forbartha gairmiúla ar leibhéal na n-institiúidí. Tacú le hoideachasóirí uirlisí agus teicneolaíochtaí digiteacha a úsáid ina gcleachtas chun an teagasc agus an fhoghlaim don aistriú glas agus don fhorbairt inbhuanaithe a fheabhsú. d) Deiseanna agus dreasachtaí a fhorbairt a thuilleadh agus a fhiosrú chun gur féidir le hoideachasóirí páirt a ghlacadh i gcláir forbartha gairmiúla a bhaineann leis an inbhuaine, mar shampla, trí na cláir a chur san áireamh i ndul chun cinn gairme agus forbairt gairme agus róil a chruthú le haghaidh oideachasóirí amhail comhordaitheoir inbhuaine. e) Tacú le hoideachasóirí, lena n-áirítear tríd an am agus an spás is gá a chur ar fáil, chun oideolaíochtaí a ghlacadh lena bhfeabhsófar an teagasc agus an fhoghlaim don aistriú glas agus don fhorbairt inbhuanaithe ar bhealaí idirdhisciplíneacha agus lena bhforbraítear gnéithe soch-mhothúla na foghlama, ionas gur féidir leis na foghlaimeoirí uile a bheith ina ngníomhaithe don athrú agus go bhfoghlaimeoidh siad chun machnamh agus gníomhú, ar bhonn aonair agus i dteannta a chéile, go háitiúil agus ar fud an domhain, ar mhaithe le domhan níos inbhuanaithe. f) An teagasc agus an fhoghlaim chlaochlaitheach idirdhisciplíneach a spreagadh agus a chumasú, i gcás inarb iomchuí, trí chuir chuige thraidisiúnta agus nuálacha a úsáid, lena n-áirítear an fhoghlaim ghníomhach, an cur chuige ETIEM (19), haiceatóin, foghlaim seirbhíse agus cluichiú. g) Acmhainní a fhorbairt agus a chur ar fáil chun tacaíocht a thabhairt d’oideachasóirí, go háirithe maidir leis an measúnú. Tacaíocht a thabhairt d’oideachasóirí uirlisí traidisiúnta agus nua agus ábhair thraidisiúnta agus nua a úsáid chun a bheith ag teagasc agus ag oiliúint don aistriú glas agus don fhorbairt inbhuanaithe i réimse suíomhanna laistigh agus lasmuigh agus suíomhanna digiteacha agus neamhdhigiteacha. Rochtain ar ionaid saineolais a sholáthar, lena n-áirítear ionaid um oideachas agus oiliúint comhshaoil. h) An pobal taighde agus nuálaíochta a spreagadh chun comhrá a dhéanamh le soláthraithe oiliúna agus oideachais fhoirmiúil, sheachfhoirmiúil agus neamhfhoirmiúil chun tacaíocht a thabhairt d’oideachasóirí i réimse an aistrithe ghlais agus na forbartha inbhuanaithe. Tacaíocht a thabhairt do rannpháirtíocht i dtionscadail agus i dtaighde turgnamhach a bhaineann leis an ngéarchéim aeráide, leis an ngéarchéim chomhshaoil, agus leis an inbhuaine.

7. Leanúint de thacaíocht a thabhairt d’institiúidí oideachais agus oiliúna foirmiúla agus neamhfhoirmiúla chun an t-aistriú glas agus an fhorbairt inbhuanaithe a chomhtháthú go héifeachtach, i gcás inarb iomchuí, ar fud a ngníomhaíochtaí agus a n-oibríochtaí uile trí na bearta seo a leanas a mheas: a) Bealaí cur chuige éifeachtacha uile-institiúideach i leith na hinbhuanaitheachta a spreagadh agus a éascú ina gcuimsítear an teagasc agus an fhoghlaim;; fís, pleanáil agus rialachas; rannpháirtíocht ghníomhach foghlaimeora agus foirne; rannpháirtíocht teaghlach; bainistiú foirgneamh agus acmhainní; comhpháirtíochtaí le pobail áitiúla agus leis an bpobal i gcoitinne; agus an taighde agus an nuálaíocht. Tacaíocht a thabhairt do cheannairí oideachais an t-athrú eagraíochtúil a bhainistiú trí fhorbairt agus trí threoir ghairmiúil thiomanta a thabhairt dóibh ina ról. b) Tacaíocht a thabhairt d’institiúidí oideachais agus oiliúna a straitéisí inbhuaine a cheapadh, faireachán agus meastóireacht a dhéanamh orthu agus/nó an inbhuaine a leabú i bpróisis agus i mbearta atá ann cheana (e.g. pleananna forbartha scoile, ráitis misin agus straitéisí ardoideachais). A aithint gur próiseas fadtéarmach é lena n-éilítear céimeanna beaga intomhaiste ar a ndéantar faireachán agus meastóireacht ar bhonn leanúnach, lena n-áirítear tríd an bhféinmheastóireacht a dhéanann an institiúid. c) I gcomhréir lena neamhspleáchas institiúideach, spreagadh agus tacaíocht a thabhairt d’ionaid cúraim agus oideachais luath-óige, scoileanna, institiúidí ardoideachais, soláthraithe gairmoideachais agus gairmoiliúna, institiúidí foghlama aosach agus soláthraithe oideachais eile chun páirt a ghlacadh i dtionscnaimh éicilipéid ar féidir leo tairbhí comhshaoil, sóisialta, oideachais agus eacnamaíocha a thabhairt. Struchtúir thacaíochta a sholáthar le haghaidh scéimeanna den sórt sin, e.g. gníomhaireachtaí nó comhlachtaí chun tacú le cuir chuige uile-institiúide, an mheantóireacht agus an líonrú, teimpléid agus treoir, agus tacaíocht airgeadais. d) Cuid de na sásraí athbhreithnithe inmheánaigh agus/nó sheachtraigh agus dearbhaithe cáilíochta a bhíonn ag eagraíochtaí oideachais agus oiliúna a dhíriú ar an inbhuaine. Rannpháirtíocht éifeachtach na n-institiúidí ardoideachais a aithint trí mhodhanna iomchuí, lena n-áirítear, mar shampla, sásraí maoiniúcháin. e) An t-aistriú glas agus an fhorbairt inbhuanaithe a neadú a thuilleadh i gcláir, siollabais agus modúil gairmoideachais agus gairmoiliúna agus san ardoideachas (i gcomhréir le neamhspleáchas institiúideach agus saoirse acadúil), thar réimse disciplíní, lena n-áirítear staidéir ghnó, eolaíochtaí sóisialta, eolaíochtaí oideolaíocha, daonnachtaí, na dána, ailtireacht agus innealtóireacht, pleanáil agus bainistiú úsáide talún. Úsáid a bhaint as acmhainní agus as ábhair a fhorbraíonn eagraíochtaí comhshaoil agus oideachais neamhrialtasacha agus comhlachtaí ábhartha eile. f) Tacaíocht a thabhairt don ardoideachas, d’institiúidí gairmoideachais agus gairmoiliúna agus foghlama aosach agus cúrsaí foghlama beaga agus saincheaptha a fhorbairt maidir leis an aistriú glas agus leis an bhforbairt inbhuanaithe, lena bhféadfar micridhintiúir, i measc nithe eile, a bheith de thoradh orthu, chun inniúlachtaí gairmiúla a dhoimhniú, a leathnú agus a thabhairt cothrom le dáta. g) Comhpháirtíochtaí leis na disciplíní agus na gníomhaithe uile, lena n-áirítear gnólachtaí, na healaíona, feirmeacha, an oidhreacht chultúrtha, an spórt, an óige, institiúidí taighde, eagraíochtaí na sochaí sibhialtach, tionscal na n-acmhainní oideachais (lena n-áirítear an teicneolaíocht, an fhoilsitheoireacht agus trealamh curaclaim eile) agus an taighde oideachais. Tacú le cláir sheach-churaclaim, cláir shamhraidh agus cláir eile a fhorbairt agus tacaíocht a thabhairt do shocrúcháin oibre i suíomhanna éagsúla, mar shampla, saotharlanna, gnólachtaí, institiúidí taighde agus eagraíochtaí neamhrialtasacha. h) Tacú le cláir lena gcuirtear an nuálaíocht inbhuanaitheachta agus an fhiontraíocht chun cinn. Institiúidí ardoideachais agus gairmoideachais agus gairmoiliúna a neartú chun moil inbhuanaitheachta a bhunú nó a threisiú lena gcuirfear feabhas ar an nuálaíocht agus ar an bhfiontraíocht don aistriú glas agus don fhorbairt inbhuanaithe, don gheilleagar ciorclach agus don bhithéagsúlacht.

8. Cistí náisiúnta agus cistí an Aontais a shlógadh, i gcás inarb iomchuí, le haghaidh infheistíocht, oiliúint, uirlisí agus acmhainní chun athléimneacht agus ullmhacht an oideachais fhoirmiúil agus neamhfhoirmiúil agus na hoiliúna le haghaidh an aistrithe ghlais a mhéadú, go háirithe Erasmus+, an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, an Cór Dlúthpháirtíochta Eorpach, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Eorpach um Choigeartú don Domhandú, Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, an Ionstraim um Thacaíocht Theicniúil, an clár don Eoraip Dhigiteach, Fís Eorpach agus an Clár InvestEU.

9. Infheistíocht a dhéanamh san fhaireachán, sa taighde agus sa mheastóireacht a dhéantar maidir leis na dúshláin bheartais agus tionchar na dtionscnamh sin chun cur leis na ceachtanna a foghlaimíodh cheana agus mar bhonn eolais leis an gceapadh beartas. Féadfar cur chun feidhme na dtáscairí agus na spriocanna atá ann cheana a áireamh leis sin, lena n-áirítear ar an leibhéal idirnáisiúnta.

IARRANN SÍ AR AN gCOIMISIÚN, AGUS AIRD CHUÍ Á TABHAIRT AICI AR AN gCOIMHDEACHT AGUS AR NA hIMTHOSCA NÁISIÚNTA, AN MÉID SEO A LEANAS A DHÉANAMH:

1. Comhar agus piarfhoghlaim a éascú idir na Ballstáit agus na geallsealbhóirí maidir leis an bhfoghlaim don aistriú glas agus don fhorbairt inbhuanaithe, trí na nithe seo a leanas: a) An creat straitéiseach le haghaidh comhar Eorpach san oideachas agus san oiliúint i dtreo Limistéar Eorpach Oideachais agus níos faide anonn (2021-2030) (20), ina bhfuil an t-oideachas agus an oiliúint le haghaidh an aistrithe ghlais ina phríomhréimse tosaíochta. b) Deiseanna chun scaipeadh agus spreagadh a dhéanamh ar úsáid an oideachais agus na hoiliúna foirmiúla agus neamhfhoirmiúla le haghaidh an aistrithe ghlais agus na forbartha inbhuanaithe laistigh de chláir mhaoinithe an Aontais, amhail Erasmus+, an Cór Dlúthpháirtíochta Eorpach, LIFE, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Eorpach um Choigeartú don Domhandú, Fís Eorpach lena n-áirítear gníomhaíochtaí Marie Skłodowska-Curie agus an Clár um Fhorbairt Oideachais agus Ardú Feasachta, agus ionstraim um thacaíocht theicniúil, na deiseanna sin a chur chun cinn agus a chumasú agus tacú leis na deiseanna sin. c) Dea-chleachtais ó mhalartuithe foirne, ó thionscadail agus ó líonraí Erasmus+ a chomhroinnt, lena n-áirítear trí chomhghuaillíocht na nOllscoileanna Eorpacha, an pobal r-Nasctha ar líne, na hAcadaimh Múinteoirí Erasmus+, mar aon le hIonaid Barr Feabhais Gairme, gníomhaíochtaí Marie Skłodowska-Curie agus an Institiúid Eorpach um Nuálaíocht agus Teicneolaíocht. d) Na dea-chleachtais a shainaithint, a dhoiciméadú agus a chomhroinnt, lena n-áirítear trí na hardáin ar líne atá ann cheana (21) agus tacaíocht a thabhairt do líonrú eagraíochtaí náisiúnta agus eagraíochtaí eile atá gníomhach san oideachas agus i réimse an aistrithe ghlais agus na forbartha inbhuanaithe san oideachas agus san oiliúint fhoirmiúil agus sheachfhoirmiúil. e) Ról a thabhairt do dhaoine óga maidir leis an Moladh a chur chun feidhme, go háirithe trí Bhliain Eorpach na hÓige 2022 agus trí Idirphlé Óige an Aontais Eorpaigh, chun a áirithiú go gcuirtear tuairimí, dearcthaí agus riachtanais daoine óga agus eagraíochtaí óige san áireamh go hiomlán. f) Sineirgí a chruthú leis an gComhghuaillíocht “Oideachas ar mhaithe leis an Aeráid” agus an Bauhaus Eorpach Nua.

2. Acmhainní, ábhair agus taighde maidir leis an bhfoghlaim don aistriú glas agus don fhorbairt inbhuanaithe a fhorbairt, a roinnt agus a chur ar fáil, i gcomhar leis na Ballstáit, lena n-áirítear maidir le GreenComp, an creat nua Eorpach um inniúlacht inbhuanaitheachta.

3. Tacú le hoideachasóirí teagasc a dhéanamh don aistriú glas agus don fhorbairt inbhuanaithe tríd an méid seo a leanas a dhéanamh: a) acmhainní agus ábhair thacaíochta a sholáthar lena n-úsáid ar bhonn deonach ar an Ardán ar líne na hEorpa don Oideachas Scoile, EPALE agus Tairseach Eorpach na hÓige; b) aitheantas a thabhairt d’iarrachtaí sármhaithe sa teagasc agus san fhoghlaim le haghaidh an aistrithe ghlais agus na forbartha inbhuanaithe trí scéimeanna dámhachtana de chuid an Aontais, lena n-áirítear an Gradam Eorpach don Teagasc Nuálach, an Duais Eorpach um r-Nascadh agus na Dámhachtainí Eorpacha um Ghairmscileanna.

4. Faireachán a dhéanamh ar fhorbairt scileanna glasa nó dearcthaí a bhíonn i réimse an ardoideachais, ag céimithe gairmoideachais agus gairmoiliúna agus ag taighdeoirí luathghairme i leith inbhuanaitheacht chomhshaoil, gan oibleagáidí tuairiscithe nua a chruthú ná aon ualach breise a chur ar na Ballstáit, trí shuirbhéanna Eorpacha atá ann cheana, amhail an tionscnamh Eorpach um rianú céimithe, mar shampla trí cheisteanna faoi na dearcthaí sin a chur san áireamh sna suirbhéanna sin.

5. Faireachán a dhéanamh ar dhul chun cinn maidir leis an oideachas don aistriú glas agus don fhorbairt inbhuanaithe faoi chuimsiú na dtuarascálacha atá ann cheana ar an Limistéar Eorpach Oideachais agus ar an Margadh Glas Eorpach, gan oibleagáidí nua tuairiscithe a chruthú ná aon ualach breise a chur ar na Ballstáit. Áirítear leis sin tacú le forbairt táscairí a d’fhéadfadh a bheith ann nó spriocanna maidir le hinbhuanaitheacht ar leibhéal an Aontais mar a leagtar amach sa Rún ón gComhairle maidir leis an gcreat straitéiseach le haghaidh comhar Eorpach san oideachas agus san oiliúint i dtreo an Limistéir Eorpaigh Oideachais agus níos faide i gcéin (2021-2030).

6. An comhar atá ann cheana le heagraíochtaí idirnáisiúnta a láidriú, go háirithe UNESCO agus comhlachtaí eile NA, lena n-áirítear UNECE, chun cur chuige i leith an oideachais agus na hoiliúna le haghaidh an aistrithe ghlais agus na forbartha inbhuanaithe a chothú le lucht ceaptha beartas, cleachtóirí agus geallsealbhóirí sna Ballstáit agus eatarthu, lena gcuimsítear an cothromas, an t-ionchuimsiú agus an ceartas, i gcomhréir leis an gComhaontú Glas don Eoraip, na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe agus Treochlár 2030 UNESCO maidir leis an Oideachas don Fhorbairt Inbhuanaithe.

7. Leanúint den ghné ghlas atá sna cláir Erasmus+ agus an Chóir Dlúthpháirtíochta Eorpaigh a threisiú, sa dá chás trí na soghluaisteachta glaise, comhar ar líne, cleachtas glas i dtionscnaimh agus fócas láidir ar an aistriú glas agus ar an bhforbairt inbhuanaithe sa chomhar idir geallsealbhóirí éagsúla i réimsí an oideachais, na hoiliúna agus na hóige.

Arna dhéanamh i Lucsamburg, 16 Meitheamh 2022. Thar ceann na Comhairle An tUachtarán O. DUSSOPT

(1) COM(2019) 640 final.

(2) COM(2020) 380 final.

(3) Lena n-áirítear an creat nua le haghaidh cur chun feidhme Straitéis UNECE don Oideachas don Fhorbairt Inbhuanaithe ó 2021 go 2030.

(4) Chun críocha an Mholta seo, áirítear leis an téarma “oideachasóir” múinteoirí, oiliúnóirí, oibrithe óige, oideoirí múinteoirí agus gach gairmí san oideachas foirmiúil, seachfhoirmiúil agus neamhfhoirmiúil.

(5) 12210/20.

(6) UNESCO, Education for sustainable development: a roadmap, 2020. [Oideachas ar mhaithe leis an bhforbairt inbhuanaithe: treochlár, 2020].

(7) COM(2020) 625 final.

(8) IO C 428, 13.12.2017, lch. 10.

(9) IO C 66, 26.2.2021, lch. 1.

(10) COM(2020) 628 final.

(11) Moladh ón gComhairle an 22 Bealtaine 2018 maidir le hinniúlachtaí lárnacha d’fhoghlaim ar feadh an tsaoil (IO C 189, 4.6.2018, lch. 1).

(12) COM(2020) 274 final.

(13) IO C 417, 2.12.2020, lch. 1.

(14) COM(2020) 624 final.

(15) ECFE (2020), Are Students Ready to Thrive in an Interconnected World? PISA 2018, Eagrán VI.

(16) Is é an Lárionad Taighde Idirnáisiúnta maidir leis an Intleacht Shaorga (IRCAI), faoi choimirce UNESCO, an chéad lárionad domhanda a thugann aghaidh ina chuid gníomhaíochtaí ar an intleacht shaorga, ar an oideachas agus ar an bhforbairt inbhuanaithe.

(17) Leis an gcoincheap “inniúlachtaí inbhuanaitheachta” a bhfuil tuairisc air in GreenComp, an creat inniúlachta inbhuanaitheachta Eorpach, cumhdaítear an t-eolas, na scileanna agus an meon atá ag teastáil ó fhoghlaimeoirí de gach aois chun maireachtáil, oibriú agus gníomhú ar bhealach inbhuanaithe (lena n-áirítear smaointeoireacht chriticiúil, smaointeoireacht chórais agus nasc leis an dúlra). Baineann “scileanna glasa” leis na scileanna gairmiúla atá ag teastáil ó gach earnáil agus ar gach leibhéal sa mhargadh saothair don aistriú glas, lena n-áirítear poist ghlasa nua a chruthú.

(18) Coinbhinsiún maidir le Rochtain ar Fhaisnéis, Rannpháirtíocht Phoiblí i gCinnteoireacht agus Rochtain ar Cheartas i gCúrsaí Comhshaoil.

(19) Leis an gcur chuige ETIEM (Eolaíocht, Teicneolaíocht, Innealtóireacht, na hEalaíona agus Matamaitic), baintear leas as an bhféidearthacht chruthaitheach atá ann nuair a nasctar oideachas ETIM leis na healaíona, na dána agus na heolaíochtaí sóisialta.

(20) Rún ón gComhairle maidir le creat straitéiseach le haghaidh comhar Eorpach san oideachas agus san oiliúint i dtreo an Limistéir Eorpaigh Oideachais agus níos faide anonn (2021-2030), IO C 66, 26.2.2021, lch. 1.

(21) D’fhéadfadh sé go n-áireofaí air sin an Chomhghuaillíocht um an Athrú Aeráide, an tArdán Eorpach um Oideachas Scoile, Cúinne na Foghlama, Science is Wonderful! Tairseach Eorpach na hÓige, Ríomh-Ardán don Fhoghlaim Aosach san Eoraip (EPALE), Scientix, an Comhaontas Eorpach do Phrintíseachtaí, agus an Comhaontú um Scileanna.