GA Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh 1

RIALACHÁN (AE) Uimh. 909/2014 Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

an 23 Iúil 2014

maidir le socraíocht urrús san Aontas Eorpach a fheabhsú agus maidir le taisclanna lárnacha urrús agus lena leasaítear Treoir 98/26/CE agus Treoir 2014/65/AE agus Rialachán (AE) Uimh. 236/2012

(Téacs atá ábhartha maidir leis an LEE)

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 114 de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

Ag féachaint don tuairim ón mBanc Ceannais Eorpach (1),

Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (2),

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach (3),

De bharr an méid seo a leanas:

(1) Cuireann taisclanna lárnacha urrús (TLUanna), i dteannta contrapháirtithe lárnacha (CPLanna), go mór le cothabháil bonneagar iarthrádála a chosnaíonn margaí airgeadais agus a thugann muinín do rannpháirtithe sa mhargadh go bhfuil idirbhearta urrús á ndéanamh i gceart agus ar bhealach tráthúil, lena n-áirítear le linn tréimhsí nuair a bhíonn an-strus ann.

(2) Mar gheall ar a suíomh ríthábhachtach sa phróiseas socraíochta, tá tábhacht shistéamach ó thaobh feidhmiú margaí urrús ag baint leis na córais socraíochta urrús a oibríonn TLUanna. Ós rud é go bhfuil ról tábhachtach acu i gcórais an tsealbhaithe urrús trína dtuairiscíonn a rannpháirtithe na hurrúis atá i seilbh na n-infheisteoirí, is uirlis ríthábhachtach iad na córais socraíochta urrús a oibríonn TLUanna chun sláine na heisiúna, atá ag cur bac ar chruthú nó ar laghdú míchuí na n-urrús eisithe, agus dá bhrí sin a imríonn ról tábhachtach ó thaobh muinín infheisteoirí a chothú. Ina theannta sin, bíonn dlúthbhaint ag córais socraíochta urrús a oibríonn TLUanna le comhthaobhacht urrúis a aimsiú d’oibríochtaí beartais airgeadaíochta agus leis an bpróiseas maidir le comhthaobhacht urrúis a aimsiú idir institiúidí creidmheasa, agus is gníomhaithe tábhachtacha iad dá bhrí sin sna próisis chomhthaobhachta.

(3) Cé gur laghdaíodh le Treoir 98/26/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4) de dheasca imeachtaí dócmhainneachta in aghaidh rannpháirtí sa chóras sin, is gá dul i ngleic le rioscaí eile atá le sárú ag córais socraíochta urrús, agus leis an riosca dócmhainneachta nó bristeachta i bhfeidhmiú TLUanna a oibríonn córais socraíochta urrús. Tá roinnt TLUanna faoi réir rioscaí creidmheasa agus leachtachta a eascraíonn ó sholáthar seirbhísí baincéireachta atá coimhdeach i ndáil le socraíocht.

(4) Tá méadú ar an líon socraíochtaí trasteorann mar iarmhairt ar fhorbairt chomhaontuithe naisc idir TLUanna, rud a ardaíonn ceist maidir le stóinseacht TLUanna, in éagmais comhrialacha stuamachta, le linn allmhairiú na rioscaí a bhaineann do TLUanna ó Bhallstáit eile. Ina theannta sin, in ainneoin an mhéadaithe i socraíochtaí trasteorann, is léir go bhfuil athruithe faoi thionchar an mhargaidh i dtreo margaidh níos comhtháite do sheirbhísí TLU an-mhall. I margadh inmheánach oscailte i socraíocht urrús ba cheart go gceadófaí d’aon infheisteoir san Aontas infheistiú in urrúis go léir an Aontais leis an éascaíocht chéanna agus ag baint úsáid as na próisis chéanna as a mbaintear úsáid le haghaidh urrús intíre. Mar sin féin, tá na margaí socraíochta san Aontas fós ilroinnte thar teorannacha náisiúnta agus leanann socraíocht trasteorann de bheith níos costasaí, i ngeall ar rialacha náisiúnta éagsúla lena rialaítear socraíocht agus gníomhaíochtaí TLUanna agus ar iomaíocht theoranta idir TLUanna. Cruthaítear bac agus costais bhreise agus rioscaí breise i leith socraíochtaí trasteorann de bharr na hilroinnte sin. Mar gheall ar thábhacht shistéamach TLUanna, ba cheart iomaíocht a chur chun cinn eatarthu ionas go mbeidh rogha soláthraithe ann do rannpháirtithe margaidh agus nach mbeidh siad ag brath ar sholáthraí bonneagair amháin. In éagmais oibleagáidí comhionanna le haghaidh oibreoirí margaidh agus comhchaighdeán stuamachta i gcomhair TLU, beidh tionchar diúltach díreach ag bearta éagsúla a d’fhéadfadh a bheith glactha ar an leibhéal náisiúnta ar shábháilteacht, ar éifeachtúlacht agus ar iomaíocht sna margaí socraíochta san Aontas. Is gá na bacainní suntasacha sin maidir le feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh a bhaint, saobhadh ar an iomaíocht a sheachaint agus cosc a chur ar bhacainní agus ar shaobhadh den chineál sin sa todhchaí. Tá gá ann go gcruthófar margaí comhtháite le haghaidh socraíochta urrús gan idirdhealú idir idirbhearta náisiúnta agus trasteorann ionas go bhfeidhmeoidh an margadh inmheánach mar is cuí. Dá réir sin, ba cheart gurbh é Airteagal 114 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) an bunús dlí iomchuí don Rialachán seo, mar a léirítear é i gcomhréir le cásdlí comhsheasmhach Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh.

(5) Is gá roinnt oibleagáidí aonfhoirmeacha a leagan síos i rialachán a bheidh le cur i bhfeidhm ar rannpháirtithe sa mhargadh maidir le gnéithe áirithe den timthriall agus den smacht socraíochta agus sraith ceanglas coiteann a sholáthar i gcomhair TLUanna a bhfuil córais socraíochta urrús á n-oibriú acu. Ba cheart go n-áiritheofaí i rialacha atá infheidhme go díreach de chuid rialacháin go bhfuil gach oibreoir margaidh agus gach TLU faoi réir oibleagáidí, caighdeáin agus rialacha comhionanna atá infheidhme go díreach. Ba cheart go méadófaí sábháilteacht agus éifeachtúlacht socraíochta san Aontas de thoradh ar rialachán, trí chosc a chur ar rialacha éagsúla náisiúnta de thoradh ar threoir a thrasuíomh. Ba cheart an chastacht rialála d’oibreoirí margaidh agus do TLUanna ag eascairt ó rialacha náisiúnta éagsúla a laghdú trí bhíthin rialacháin agus ba cheart a chur ar chumas TLU a gcuid seirbhísí a sholáthar ar bhonn trasteorann gan dualgas a bheith orthu sraitheanna éagsúla ceanglas náisiúnta, amhail na ceanglais sin maidir le húdarú, maoirseacht, eagrúchán nó rioscaí TLUanna a chomhlíonadh. Ba cheart do rialachán lena gcuirtear ceanglais chomhionanna ar TLUanna rannchuidiú freisin le deireadh a chur le saobhadh iomaíochta.

(6) An 20 Deireadh Fómhair 2010, d’iarr an Bord um Chobhsaíocht Airgeadais go gcuirfí bonneagair lárnacha níos stóinsithe ar fáil sa mhargadh agus d’iarr sé go n-athbhreithneofaí agus go bhfeabhsófaí na caighdeáin reatha. In Aibreán 2012, ghlac an Coiste ar Chórais Íocaíochta agus Socraíochta (CPSS) den Bhanc le haghaidh Socraíochtaí Idirnáisiúnta (BSI) agus an Eagraíocht Idirnáisiúnta um Choimisiúin Urrús (IOSCO) caighdeáin dhomhanda maidir le bonneagair sa mhargadh airgeadais. Tiocfaidh na caighdeáin sin in ionad mholtaí BSI ó 2001, moltaí a rinne an Córas Eorpach Banc Ceannais (CEBC) agus Coiste na Rialtóirí um Urrúis Eorpacha oiriúnú orthu trí bhíthin treoirlínte neamhcheangailteacha ar leibhéal na hEorpa in 2009. Agus nádúr domhanda na margaí airgeadais agus thábhacht shistéamach TLUanna á chur san áireamh, is gá cóineasú idirnáisiúnta na gceanglas stuamachta a bhfuil siad faoina réir a áirithiú. Ba cheart go leanfadh an Rialachán seo ar na prionsabail atá ann cheana i dtaca le bonneagair an mhargaidh airgeadais a rinne CPSS-IOSCO a fhorbairt. Ba cheart don Choimisiún agus d’Údarás Maoirseachta na hEorpa (an tÚdarás Eorpach um Urrúis agus Margaí) (“ÚEÚM”) a bunaíodh le Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (5), i ndlúthchomhar le comhaltaí CEBC, comhsheasmhacht a áirithiú leis na caighdeáin reatha agus an fhorbairt a dhéanfar orthu amach anseo a chur san áireamh le linn dó na caighdeáin theicniúla rialála agus cur chun feidhme, mar aon leis na treoirlínte agus na moltaí dá dtagraítear sa Rialachán seo, a tharraingt suas nó moltaí a dhéanamh maidir lena leasú.

(7) Ina conclúidí an 2 Nollaig 2008, leag an Chomhairle béim ar an ngá atá le sábháilteacht agus le hiontaofacht na gcóras socraíochta urrús a neartú agus dul i ngleic le bacainní dlí ar iarthrádáil san Aontas.

(8) Ceann de na cúraimí bunúsacha atá ar CEBC is ea oibriú rianúil na gcóras íocaíochta a chur chun cinn. Maidir leis sin, déanann comhaltaí CEBC maoirseacht trína áirithiú go bhfuil córais éifeachtúla fónta imréitigh agus íocaíochta ann. Is minic a fheidhmíonn comhaltaí CEBC mar ghníomhairí socraíochta don ghné airgid de na hidirbhearta urrús. Is cliaint thábhachtacha iad freisin de TLUanna, a bhainistíonn soláthar urrúis chomhthaobhaigh ar oibríochtaí beartais airgeadaíochta go minic. Ba cheart dlúthbhaint a bheith ag comhaltaí CEBC, trí dhul i gcomhairle leo, maidir le húdarú agus maoirseacht TLUanna, aithint TLU tríú tíortha agus formheas nasc áirithe idir TLUanna. Ionas nach gcruthófaí sraitheanna comhthreomhara rialacha, ba cheart dlúthbhaint a bheith acu trí dhul i gcomhairle leo maidir le leagan síos caighdeán teicniúil cur chun feidhme agus rialála mar aon le treoirlínte agus moltaí cé gur cheart go luífeadh príomhfhreagracht maidir le caighdeáin, treorlínte agus moltaí teicniúla a leagan síos leis an gCoimisiún agus le ÚEÚM, mar atá leagtha síos sa Rialachán seo. Ba cheart go mbeadh an Rialachán seo gan dochar do na freagrachtaí atá ar an mBanc Ceannais Eorpach (BCE) agus ar na bainc cheannais náisiúnta as córais éifeachtúla, fónta imréitigh agus íocaíochta a áirithiú laistigh den Aontas agus le tíortha eile. Níor cheart go gcuirfeadh an Rialachán seo bac ar chomhaltaí CEBC rochtain a fháil ar an bhfaisnéis is ábhartha chun a ndualgais a dhéanamh, lena n-áirítear an mhaoirseacht ar TLUanna agus ar bhonneagair mhargaidh airgeadais eile.

(9) Féadfaidh comhaltaí CEBC nó aon chomhlachtaí eile a chomhlíonann feidhmeanna comhchosúla i mBallstáit nó comhlachtaí poiblí eile a bhfuil sé de chúram orthu an fiachas poiblí san Aontas a bhainistiú nó idiragairt ann, roinnt seirbhísí a sholáthar amhail córas socraíochta urrús a fheidhmiú, lena gcáileofaí mar TLU iad. Ba cheart d’eintitis den sórt sin, agus iad ag gníomhú mar TLUanna gan eintiteas ar leith a bhunú, a bheith díolmhaithe ó na ceanglais údaraithe agus mhaoirseachta, ó cheanglais áirithe eagraíochtúla agus ó cheanglais chaipitil agus infheistíochta, ach ba cheart dóibh a bheith fós faoi réir shraith iomlán na gceanglas stuamachta eile le haghaidh taisclainne lárnaí urrús. I gcás a ngníomhaíonn eintitis Ballstát den sórt sin mar thaisclanna lárnacha urrú, níor cheart dóibh a gcuid seirbhísí a sholáthar i mBallstáit eile. Ós rud é go bhfeidhmíonn comhaltaí CEBC mar ghníomhairí socraíochta chun críche socraíochta, ba cheart go mbeidís díolmhaithe ó na ceanglais a leagtar amach i dTeideal IV den Rialachán seo.

(10) Ba cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo maidir le socraíocht idirbheart in ionstraimí airgeadais agus i ngníomhaíochtaí uile TLUanna mura sonraítear a mhalairt. Ina theannta sin, ba cheart don Rialachán seo a bheith gan dochar do reachtaíocht eile de chuid an Aontais maidir le hionstraimí airgeadais sonracha amhail Treoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hЕorpa agus ón gComhairle (6) agus bearta arna nglacadh i gcomhréir leis an Treoir sin.

(11) Tá taifeadadh na n-urrús i bhfoirm cuntais reatha ina chéim thábhachtach d’fhonn éifeachtúlacht na socraíochta a mhéadú agus d’fhonn sláine eisiúna urrús a áirithiú, go háirithe i gcomhthéacs ina bhfuil castacht na modhanna sealbhaithe agus aistrithe ag dul i méid i gcónaí. Ar mhaithe le sábháilteacht, déantar foráil sa Rialachán seo i gcomhair taifeadadh i bhfoirm cuntais reatha a dhéanamh ar gach urrús inaistrithe a ligtear isteach chun a dtrádála nó atá á dtrádáil ar ionaid trádála arna rialú le Treoir 2014/65/AE ó Pharlaimint na hЕorpa agus ón gComhairle (7) agus le Rialachán (AE) Uimh. 600/2014 ó Pharlaimint na hЕorpa agus ón gComhairle (8). Níor cheart go bhforchuirfí modh amháin ar leith don taifeadadh tosaigh i gcuntais reatha leis an Rialachán seo inar cheart go mbeadh an taifeadadh sin i bhfoirm díluailithe nó trí dhí-ábharú láithreach. Níor cheart go bhforchuirfí an cineál institiúide atá le taifeadadh a dhéanamh ar urrúis i bhfoirm cuntais reatha ar a n-eisiúint leis an Rialachán seo, ach ba cheart ceadú leis do ghníomhaithe éagsúla, lena n-áirítear cláraitheoirí, an fheidhm sin a chomhlíonadh. Mar sin féin, nuair a chuirfear idirbhearta sna hurrúis den chineál sin i gcrích ar ionaid trádála arna rialú le Treoir 2014/65/AE agus Rialachán (AE) Uimh. 600/2014 nó nuair a sholáthraítear mar chomhthaobhacht iad faoi choinníollacha atá leagtha síos i dTreoir 2002/47/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (9), ba cheart na hurrúis sin a thaifeadadh i gcóras cuntais reatha tasclainne lárnaí urrús d’fhonn a áirithiú, inter alia, go bhféadfaí gach urrús den sórt sin a shocrú i gcóras socraíochta urrús. Níor cheart go dtabharfaidh díluailithe nó dí-ábharú le tuiscint aon chailliúint cheart do na sealbhóirí urrús agus ba cheart go mbainfear an méid sin amach ar bhealach a áiritheoidh go bhféadfaidh sealbhóirí urrús a gcearta a fhíorú.

(12) Chun sábháilteacht socraíochta a áirithiú, aon rannpháirtí i gcóras socraíochta urrús a cheannaíonn nó a dhíolann ionstraimí airgeadais áirithe, mar atá urrúis inaistrithe, ionstraimí margadh airgid, aonaid i ngnóthais chomhinfheistíochta agus lamháltais astaíochta, ba cheart dó a oibleagáid a shocrú ar an dáta socraíochta a bheidh beartaithe.

(13) Baineann éiginnteacht agus riosca méadaithe do rannpháirtithe i gcórais socraíochta urrús le tréimhsí socraíochta níos faide d’idirbhearta in urrúis inaistrithe. Cuireann faid tréimhse éagsúla do thréimhsí socraíochta i measc na mBallstát éagsúil isteach ar réiteach, agus is foinse earráidí a bhíonn iontu d’eisitheoirí, d’infheisteoirí agus d’idirghabhálaithe araon. Dá bhrí sin, is gá tréimhse shocraíochta choiteann a sholáthar lena n-éascófaí aithint an dáta socraíochta atá beartaithe agus cur chun feidhme beart smachta socraíochta. Níor cheart an dáta socraíochta atá beartaithe d’idirbhearta urrús inaistrithe a chuirfí i gcrích ar ionaid trádála arna rialú le Treoir 2014/65/AE agus Rialachán (AE) Uimh. 600/2014 a bheith tráth nach déanaí ná an dara lá gnó tar éis lá na trádála. Maidir le hoibríochtaí casta ina bhfuil roinnt mhaith idirbheart i gceist amhail comhaontuithe maidir le hurrúis a athcheannach nó a thabhairt ar iasacht, ba cheart go mbeadh feidhm ag an gceanglas seo maidir leis an gcéad idirbheart a bhaineann le hurrúis a aistriú. I bhfianaise a gcarachtar neamhchaighdeánaithe, níor cheart go mbeadh feidhm ag an gceanglas seo maidir le hidirbhearta a dhéanann na páirtithe ábhartha iad a chaibidliú go príobháideach, ach a chuirfear i gcrích ar ionaid trádála atá faoi rialú Treoir 2014/65/AE agus Rialachán (AE) Uimh. 600/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle nó maidir le hidirbhearta a chuirfear i gcrích go déthaobhach, ach a thuairiscítear d’ionad trádála atá faoi rialú Treoir 2014/65/AE agus Rialachán (AE) Uimh. 600/2014. Thairis sin, ba cheart nach gcuirfí an ceanglas seo i bhfeidhm ar an chéad idirbheart i gcás ina bhfuil na hurrúis inaistrithe lena mbaineann faoi réir taifeadta tosaigh i bhfoirm cuntais reatha.

(14) Ba cheart do TLUanna agus do bhonneagair mhargaidh eile bearta a dhéanamh chun teipeanna socraíochta a chosc agus aghaidh a thabhairt orthu. Tá sé riachtanach go gcuirfí na rialacha sin i bhfeidhm go haonfhoirmeach agus go díreach san Aontas. Go háirithe, ba cheart a cheangal ar TLUanna agus ar bhonneagair mhargaidh eile nósanna imeachta a chur i bhfeidhm lena gcuirfear ar a gcumas bearta iomchuí a ghlacadh chun aon rannpháirtí a bhíonn mar chúis le teipeanna socraíochta go córasach a chur ar fionraí agus a chéannacht a nochtadh don phobal, ar choinníoll go mbeadh an deis ag an rannpháirtí sin barúlacha a sheoladh isteach sula ndéanfaí cinneadh den chineál sin.

(15) Ceann de na bealaí is éifeachtaí chun plé le teipeanna socraíochta is ea é a chur de cheanglas ar na rannpháirtithe a dteipfidh orthu a bheith faoi réir fhorfheidhmiú éigeantach an chomhaontaithe bunaidh. Ba cheart go ndéanfaí foráil sa Rialachán seo i gcomhair rialacha aonfhoirmeacha maidir le pionóis agus gnéithe áirithe den idirbheart ceannach isteach i gcomhair gach urrúis inaistrithe, ionstraime margaidh airgid, aonaid i ngnóthais chomhinfheistíochta agus lamháltais astaíochta, amhail uainiú agus praghsáil. Ba cheart na rialacha sin a chur in oiriúint do na sonraíochtaí atá ag margaí urrús éagsúla, ag ionaid trádála áirithe amhail margaidh fháis FBM mar a shainítear iad sa Rialachán (AE) Uimh. 2014/65/AE agus ag oibríochtaí casta éagsúla amhail comhaontuithe maidir le hurrúis a athcheannach nó a thabhairt ar iasacht, i dtreo is nach mbeadh tionchar diúltach acu ar leachtacht agus éifeachtacht mhargaí urrúis. Ba cheart na rialacha maidir leis an araíonacht socraíochta a chur i bhfeidhm ar bhealach ina bhforáiltear do dhreasacht d’idirbhearta a shocrú i ngach ionstraim ábhartha airgeadais faoin dáta socraíochta atá beartaithe dóibh.

(16) Ba cheart go mbeadh na nósanna imeachta agus na pionóis a bhaineann le teipeanna socraíochta i gcomhréir le scála agus tromchúis na dteipeanna sin agus iad á scálú ag an am céanna ar bhealach lena ndéanfar leachtacht na n-ionstraimí ábhartha airgeadais a choimeád agus a chosaint. Go háirithe, tá ról fíorthábhachtach ag gníomhaíochtaí cruthaithe margaidh maidir le leachtacht a chur ar fáil do mhargaí laistigh den Aontas, do mhargaí beagleachtacha ach go háirithe. Ba cheart cothromaíocht a aimsiú idir bearta chun teipeanna socraíochta a chosc agus chun aghaidh a thabhairt orthu agus an riachtanas chun leachtacht sna hurrúis sin a choimeád ar bun agus a chosaint. Ba cheart na pionóis airgid maidir leis na rannpháirtithe a dteipfidh orthu a chur chun sochair, más féidir, ar na cliaint nach dteipfidh orthu mar chúiteamh agus níor cheart go mbeidh siad in aon chás ina fhoinse ioncaim don TLU lena mbaineann. Ba cheart do TLUanna dul i gcomhairle le bonneagair mhargaidh a soláthraíonn siad seirbhísí TLU ina leith maidir le cur chun feidhme bearta maidir le haraíonacht socraíochta atá leagtha síos sa Rialachán seo.

(17) I bhformhór na gcásanna ba cheart tús a chur le próiseas ceannach isteach nuair nach ndéanfar na hionstraimí airgeadais a sheachadadh laistigh de cheithre lá gnó ón dáta socraíochta atá beartaithe. Mar sin féin, i dtaca le hionstraimí airgeadais neamhleachtacha is cuí go gcuirfear suas go dtí seacht lá gnó leis an tréimhse roimh thús a chur leis an bpróiseas ceannach isteach. Ba cheart go leagtar síos an bunús lena gcinntear go meastar ionstraimí airgeadais a bheith neamhleachtach trí chaighdeáin theicniúla rialála, agus na measúnuithe a rinneadh cheana sa Rialachán (AE) Uimh. 600/2014 á gcur san áireamh. I gcás ina ndéantar cinneadh den chineál sin ba cheart go mbeadh suas go dtí seacht lá gnó ann le síneadh an spriocdháta chun tús a chur leis an bpróiseas ceannach isteach.

(18) Is cuí an tsolúbthacht a thabhairt do mhargaidh fháis FBM gan an próiseas ceannach isteach a chur i bhfeidhm suas go 15 lá tar éis lá na trádála ionas go gcuirfear leachtacht mhargaí den chineál sin san áireamh agus ionas go mbeidh gníomhaíocht ag cruthaitheoirí margaidh sna margaí beagleachtacha sin. Ba cheart nach mbeidh feidhm ag na bearta maidir le haraíonacht socraíochta a bhaineann go sonrach le margaidh fháis FBM ach amháin maidir le hidirbhearta a chuirtear i gcrích ar mhargaí den chineál sin. Mar a sainaithníodh i nDoiciméad Inmheánach Oibre an Choimisiúin an 7 Nollaig 2011 a ghabhann leis an teachtaireacht ón gCoimisiún dar teideal, “Plean Gníomhaíochta chun Feabhas a chur ar an Rochtain atá ag FBManna ar Mhaoiniú”, ba cheart rochtain ar mhargaí caipitil a fhorbairt mar mhalairt ar iasachtú bainc do FBManna agus dá bhrí sin is cuí na rialacha a chur in oiriúint chun freastal níos fearr a dhéanamh ar na margaí fáis FBM sin.

(19) Ba cheart go mbeadh TLUanna in ann faireachán a dhéanamh ar fheidhmiú an cheannaigh isteach i leith treoracha iolracha socraíochta, maidir leis na hionstraimí airgeadais céanna agus leis an dáta éaga céanna don tréimhse cur i bhfeidhm, a mbeidh sé mar aidhm acu an líon ceannach isteach a bheidh le déanamh a íoslaghdú a mhéid is a luíonn sé le ceanglais an Rialacháin seo.

(20) Ós rud é gurb é príomhchuspóir an Rialacháin seo roinnt oibleagáidí dlíthiúla a thabhairt isteach a fhorchuirfear go díreach ar oibreoirí margaidh, oibleagáidí arb é a bheidh iontu, inter alia, taifeadadh gach urrúis inaistrithe i bhfoirm cuntais reatha i TLUanna i gcás ina ndéantar na hurrúis sin a thrádáil ar ionaid trádála arna rialú le Treoir 2014/65/AE agus Rialachán (AE) Uimh. 600/2014 nó a sholáthar mar chomhthaobhacht faoi choinníollacha Treoir 2002/47/CE agus i socrú a n-oibleagáidí tráth nach déanaí ná an dara lá gnó tar éis lá na trádála agus ós rud é go bhfuil TLUanna freagrach as oibriú na gcóras socraíochta urrús agus as cur i bhfeidhm na mbeart chun socraíocht a chur ar fáil go tráthúil san Aontas, tá sé riachtanach a áirithiú go mbeidh gach TLU slán agus fónta agus go gcomhlíonfaidh siad go léir na ceanglais dhiana maidir le heagrúchán, maidir le gnó a dhéanamh, agus maidir le ceanglais stuamachta atá leagtha síos sa Rialachán seo i gcónaí, lena n-áirítear trí gach céim réasúnta chun calaois agus faillí a mhaolú. Dá bhrí sin, tá rialacha aonfhoirmeacha atá infheidhme go díreach maidir le húdarú agus maoirseacht leanúnach TLUanna mar atoradh bunriachtanach na n-oibleagáidí dlíthiúla a fhorchuirtear ar rannpháirtithe an mhargaidh leis an Rialachán seo, agus tá baint acu le chéile. Tá sé riachtanach mar sin rialacha maidir le húdarú agus maoirseacht TLUanna a chur ar áireamh san ionstraim chéanna leis na hoibleagáidí dlíthiúla a fhorchuirtear ar rannpháirtithe an mhargaidh.

(21) Ag cuimhneamh gur cheart do TLUanna a bheith faoi réir ceanglas comhchoiteann agus d’fhonn na bacainní reatha ar shocraíocht trasteorann a dhíchur, ba cheart saoirse a bheith ag aon TLU údaruithe seirbhísí a sholáthar laistigh de chríocha an Aontais, lena n-áirítear trí bhrainse a chur ar bun. D’fhonn leibhéal iomchuí sábháilteachta a áirithiú i soláthar seirbhísí TLUanna i mBallstát eile, ba cheart go mbeadh TLUanna den sórt sin faoi réir nós imeachta shonraigh atá leagtha síos sa Rialachán seo áit a mbeidh sé beartaithe acu croísheirbhísí TLU áirithe dá bhforáiltear sa Rialachán seo a chur ar fáil nó brainse a chur ar bun i mBallstát aíochta.

(22) Laistigh de mhargadh socraíochta Aontais gan teorainneacha, is gá inniúlachtaí na n-údarás éagsúil a bhfuil baint acu le cur i bhfeidhm an Rialacháin seo a bhunú. Ba cheart do na Ballstáit na húdaráis inniúla atá freagrach as cur i bhfeidhm an Rialacháin seo a ainmniú go sonrach, agus ba cheart na cumhachtaí maoirseachta agus imscrúdaithe is gá a thabhairt dóibh chun a gcuid feidhmeanna a fheidhmiú. Ba cheart do TLU a bheith faoi réir údarú agus mhaoirseacht údarás inniúil a Bhallstáit bhaile, ar údarás é atá i gcaoi mhaith chun féachaint ar an gcaoi a bhfeidhmíonn TLUanna ar bhonn laethúil, athbhreithnithe rialta a dhéanamh, agus gníomhaíocht iomchuí a dhéanamh nuair is gá, agus ba cheart cumhacht a thabhairt dó chun na nithe sin a dhéanamh. Ba cheart don údarás inniúil lena mbaineann, áfach, dul i gcomhairle agus comhoibriú le húdaráis iomchuí eile a luaithe is féidir agus áirítear ar na húdaráis sin na húdaráis atá freagrach as faireachán a dhéanamh ar gach córas socraíochta urrús a oibríonn TLU, na bainc cheannais a bhfuil na hairgeadraí socraíochta is ábhartha á n-eisiúint acu, nuair is infheidhme, na bainc cheannais iomchuí a ghníomhaíonn mar ghníomhaire socraíochta do gach córas socraíochta urrús agus freisin, nuair is infheidhme, údaráis inniúla grúpeintiteas eile. Tugtar le tuiscint le comhar den sórt sin freisin malartú faisnéise idir na húdaráis lena mbaineann agus go gcuirfear na húdaráis sin ar an eolas láithreach i gcás aon staide éigeandála a dhéanfaidh difear do leachtacht agus do chobhsaíocht an chórais airgeadais in aon cheann de na Ballstáit ina bhfuil TLU nó aon cheann de na rannpháirtithe bunaithe.

(23) I gcás ina soláthraíonn taisclann lárnach urrúis a seirbhísí i mBallstát eile, ba cheart go mbeidh údarás inniúil an Bhallstáit aíochta in ann iarraidh ar údarás inniúil an Bhallstáit bhaile an fhaisnéis go léir a bhaineann le gníomhaíochtaí TLU atá ábhartha i ndáil leis údarás iarrthach. Chun comhordú éifeachtach ar mhaoirseacht a chumasú, d’fhéadfadh an fhaisnéis sin a bheith bainteach go háirithe leis na seirbhísí arna soláthar d’úsáideoirí taisclainne lárnaí urrús atá bunaithe sa Bhallstát aíochta, na hionstraimí nó airgeadraí arna bpróiseáil agus féadfaidh faisnéis maidir le forbairtí díobhálacha, torthaí measúnaithe riosca agus bearta leasúcháin. Ba cheart freisin go mbeidh rochtain ag udarás inniúil an Bhallstát bhaile ar fhaisnéis a dhéanfaidh TLU a thuairisciú go tréimhsiúil chuig udarás inniúil an Bhallstát aíochta.

(24) Aon uair a sholáthraíonn TLU a seirbhísí i mBallstát eile seachas an Ballstát ina bhfuil sí bunaithe, bíodh is gur trí bhrainse a chur ar bun nó trí sholáthar díreach seirbhísí a ndéantar é, is é údarás inniúil na háite ina Bhallstát baile atá freagrach as maoirseacht a dhéanamh ar an TLU sin go príomha. Má tharlaíonn sé go bhfuil tábhacht shuntasach ag baint le gníomhaíochtaí taisclainne lárnaí urrús ó thaobh fheidhmiú na margaí urrús agus infheisteoirí a chosaint sa Bhallstát aíochta sin, ba cheart go mbunóidh údaráis inniúla agus údaráis ábhartha an Bhallstáit bhaile agus an Bhallstáit aíochta socruithe comhair chun maoirseacht a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí an TLU sin sa Bhallstát aíochta. Ba cheart go mbeadh údarás inniúil an Bhallstáit bhaile in ann cinneadh a dhéanamh go mbeartaíonn na socruithe comhair comhar iltaobhach, lena n-áirítear comhar ar bhonn coláisteach, idir údarás inniúil an Bhallstáit bhaile agus údaráis inniúla agus údaráis ábhartha na mBallstát aíochta lena mbaineann. Níor cheart, áfach, socruithe comhair den chineál sin a mheas mar choláistí maoirseoirí dá dtagraítear i Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010. Níor cheart idirdhealú a dhéanamh ar Bhallstát nó ar ghrúpa Ballstát, go díreach nó go hindíreach, mar ionad do sheirbhísí taisclainne lárnaí urrús agus socraíochta. Agus a gcúraimí á ndéanamh acu faoin Rialachán seo, níor cheart go ndéanfaidh aon údarás idirdhealú díreach nó neamhdhíreach in aghaidh gnóthais ó Bhallstát eile. Faoi réir an Rialacháin seo, níor cheart go gcuirfí srian nó cosc ar Bhallstát amháin maidir le hionstraimí airgeadais a shocrú in airgeadra Ballstáit eile nó in airgeadra tríú tíre.

(25) Níor cheart go gcuirfear cosc leis an Rialachán seo ar na Ballstáit é a chur de cheanglas ina ndlí náisiúnta go mbeidh creat sonrach dlíthiúil don chomhar ó lá go lá ar an leibhéal náisiúnta idir údarás inniúil TLU agus na húdaráis ábhartha eile. Ba cheart go mbeadh an creat náisiúnta dlí seo i gcomhréir leis na treoirlínte a bhaineann leis na cleachtais mhaoirseachta agus chomhair idir na húdaráis a fhéadfaidh ÚEÚM a eisiúint faoin Rialachán seo.

(26) Ní mór d’aon duine dlítheanach a thagann faoi raon feidhme an tsainmhínithe ar TLU a bheith údaraithe ag na húdaráis inniúla náisiúnta sula rachaidh sé i mbun gnímh. Ag féachaint do shamhlacha gnó éagsúla a chur san áireamh, ba cheart TLU a shainmhíniú trí thagairt do sheirbhísí lárnacha áirithe, arb éard atá i gceist leo socraíocht, lena dtugtar oibriú córais socraíochta urrús le tuiscint, seirbhísí nótaire agus seirbhísí cothabhála do chuntais urrús lárnacha. Ba cheart do TLU córas socraíochta urrús a oibriú agus seirbhís lárnach amháin eile a sholáthar ar a laghad. Tá an meascán sin bunriachtanach do TLUanna chun a ról sa tsocraíocht urrús a chur i gcrích agus chun sláine eisiúna urrús a áirithiú. Maidir le heintitis nach bhfuil córais socraíochta urrús á n-oibriú acu amhail cláraitheoirí, gníomhairí aistrithe, údaráis phoiblí, comhlachtaí atá i bhfeighil córais chláraithe arna bhunú faoi Threoir 2003/87/CE, nó CPLanna atá á rialú ag Rialachán (AE) Uimh. 648/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (10) ní thagann siad faoi raon fheidhme an tsainmhínithe atá ag TLU.

(27) Ba cheart go mbeadh pleananna téarnaimh ag TLUanna chun leanúnachas a n-oibríochtaí criticiúla a áirithiú. Gan dochar do Threoir 2014/59/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (11), áiritheoidh na húdaráis inniúla go mbunófar agus go gcothófar plean réitigh leordhóthanach le haghaidh gach TLU i gcomhréir leis an dlí náisiúnta ábhartha.

(28) D’fhonn sonraí iontaofa maidir le scála socraíochta urrús lasmuigh de chórais socraíochta a sholáthar agus d’fhonn áirithiú gur féidir faireachán a dhéanamh agus díriú isteach ar na rioscaí a eascraíonn, ba cheart d’institiúidí seachas TLUanna a shocraíonn idirbhearta urrús lasmuigh de chóras socraíochta urrús na húdaráis inniúla lena mbaineann a chur ar an eolas maidir lena ngníomhaíochtaí socraíochta. Ba cheart do na húdaráis inniúla an fhaisnéis sin a tharchur chuig ÚEÚM agus ÚEÚM a chur ar an eolas maidir le haon riosca a bheadh mar thoradh ar ghníomhaíochtaí socraíochta den chineál sin. Thairis sin, ba cheart do ÚEÚM faireachán a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí socraíochta den chineál sin agus na rioscaí ionchasacha a d’fhéadfaidís a chruthú a chur san áireamh.

(29) Ionas nach nglacfaidh na TLUanna aon riosca in aon ghníomhaíochtaí eile seachas na cinn sin atá faoi réir údaraithe faoin Rialachán seo, ba cheart gníomhaíochtaí TLUanna a bheith teoranta do sholáthar seirbhísí atá cumhdaithe faoina n-údarú nó dá dtugtar fógra faoin Rialachán agus níor cheart dóibh aon rannpháirtíocht a shealbhú, mar a shainmhínítear sa Rialachán seo trí thagairt do Threoir 2013/34/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (12), nó níor cheart aon úinéireacht, díreach nó indíreach, a bheith acu ar 20 % nó níos mó de na cearta vótála nó den chaipiteal in aon institiúid seachas na cinn ina gcuirtear seirbhísí comhchosúla ar fáil, mura ndéanfaidh údarás inniúil TLUanna rannpháirtíocht den sórt sin a fhormheas ar an mbonn nach ndéanfaidh sé próifíl riosca TLUanna a ardú ar bhealach suntasach.

(30) Chun sábháilteacht i bhfeidhmiú na gcóras socraíochta urrús a áirithiú, níor cheart ach do TLUanna nó do bhainc cheannais atá ag gníomhú mar TLUanna na córais sin a oibriú faoi réir an Rialacháin seo.

(31) Gan dochar do cheanglais shonracha na reachtaíochta cánach sna Ballstáit, ba cheart TLUanna a údarú chun seirbhísí atá coimhdeach lena seirbhísí lárnacha a sholáthar, lena rannchuideofar le sábháilteacht, le héifeachtúlacht agus trédhearcacht na margaí urrús agus nach gcruthaítear rioscaí míchuí dá seirbhísí lárnacha. Leagtar amach liosta neamhchuimsitheach sa Rialachán seo d’fhonn TLUanna a chumasú freagairt ar fhorbairtí amach anseo sa mhargadh. I gcás ina mbaineann soláthar na seirbhísí sin le hoibleagáidí siarchoinneála agus tuairiscithe maidir leis na húdaráis chánach, leanfar é á dhéanamh i gcomhréir le reachtaíocht na mBallstát lena mbaineann. I gcomhréir le hAirteagal 114(2) CFAE, níl feidhm ag an gcumhacht chun bearta a ghlacadh faoi Airteagal 114(1) maidir le forálacha fioscacha. Ina breithiúnas an 29 Aibreán 2004 i gCás C-338/01, an Coimisiún v an Chomhairle (13), chinn an Chúirt Bhreithiúnais Eorpach nach mór na focail “forálacha fioscacha” a léiriú leis an gciall “lena n-áirítear ní amháin na forálacha lena gcinntear daoine inchánach, idirbhearta inchánach, bunús forchuir, agus rátaí agus díolúintí ó chánacha díreacha agus neamhdhíreacha, ach iad siúd a bhaineann le socruithe maidir le bailiú cánacha den chineál sin freisin”. Ní chumhdaítear leis an Rialachán seo dá bhrí sin socruithe maidir le bailiú cánacha a mbeadh gá ann le bunús dlí difriúil lena aghaidh.

(32) I gcás taisclainne lárnaí urrús a bhfuil sé ar intinn aici seirbhís lárnach a eisfhoinsiú chuig tríú páirtí nó seirbhís nua lárnach nó choimhdeach a sholáthar, córas socraíochta urrús eile a oibriú, chun gníomhaire socraíochta eile a úsáid nó chun aon naisc lena mbaineann rioscaí suntasacha idir TLUanna a bhunú, ba cheart di iarratas a dhéanamh ar údarú tríd an nós imeachta céanna is a theastaíonn i gcás údaraithe tosaigh a leanúint, seachas gur cheart don údarás inniúil TLU is iarratasóir a chur ar an eolas laistigh de thrí mhí ar deonaíodh an t-údarú nó ar diúltaíodh é. Mar sin féin, i gcás naisc idir TLUanna nach bhfuil rioscaí suntasacha ag baint leo a dhéanann a gcuid seirbhísí a bhaineann leis na naisc idir-inoibritheacha leis an eintiteas poiblí a eisfhoinsiú, amhail comhaltaí CEBC, níor cheart go mbeidh siad faoi réir údarú roimh ré, ach ba cheart go ndéanfaidh na TLUanna ábhartha fógra a thabhairt ina leith chuig na húdaráis inniúla atá acu.

(33) Nuair a bheartaíonn TLU a seirbhísí a shíneadh go seirbhísí coimhdeacha de chineál neamh-bhaincéireachta atá liostaithe go sainráite sa Rialachán seo nach bhfuil méadú ina próifíl riosca i gceist leo, ba cheart go mbeadh sí in ann sin a dhéanamh tar éis fógra a thabhairt do údarás inniúil a Ballstát bhaile.

(34) Ba cheart go bhféadfadh TLUanna atá bunaithe i dtríú tíortha a seirbhísí a chur ar fáil san Aontas, lena n-áirítear trí bhrainse a chur ar bun. D’fhonn leibhéal iomchuí sábháilteachta a áirithiú maidir le seirbhísí taisclann lárnacha urrús atá á gcur ar fáil ag TLUanna de chuid tríú tíre, beidh na TLUanna sin faoi réir iad a n-aitheantais ag ÚEÚM nuair a bheidh sé beartaithe acu seirbhísí áirithe a liostaítear sa Rialachán seo a chur ar fáil nó brainse a chur ar bun san Aontas. Ba cheart go mbeadh TLUanna de chuid tríú tíre naisc a bhunú le taisclanna lárnacha Urrú san Aontas in éagmais aitheantais den chineál sin ar choinníoll nach gcuirfí an t-údarás inniúil ábhartha ina choinne. I bhfianaise nádúr domhanda na margaí airgeadais, is é ÚEÚM is fearr atá ábalta aitheantas a thabhairt do TLUanna tríú tíortha. Ní ceart d’ÚEÚM aitheantas a thabhairt do TLUanna tríú tíortha ach amháin má chinneann an Coimisiún go bhfuil siad faoi réir creata maoirseachta agus dlí atá coibhéiseach leis an gceann a sholáthraítear sa Rialachán seo, má tá siad údaraithe go héifeachtúil, maoirsithe go héifeachtúil agus má tá siad faoi réir faireacháin sa tír ina bhfuil siad bunaithe agus má tá socruithe comhair bunaithe idir ÚEÚM agus údaráis inniúla agus údaráis ábhartha TLUanna. Ba cheart go mbeadh aitheantas ó ÚEÚM faoi réir aitheantais choibhéisigh éifeachtaigh den chreat stuamachta is infheidhme maidir le TLUanna atá bunaithe san Aontas agus atá údaraithe faoin Rialachán seo.

(35) Ag féachaint do chastacht agus do nádúr sistéamach TLUanna agus na seirbhísí a sholáthraíonn siad, ba cheart a áirithiú leis na rialacha maidir le rialachas trédhearcach go bhfuil an bhainistíocht shinsearach, comhaltaí an chomhlachta bainistíochta, scairshealbhóirí agus rannpháirtithe, a bhfuil ar a gcumas rialú a fheidhmiú, mar a shainítear é trí thagairt don Treoir 2013/34/AE, ar oibriú TLU, oiriúnach chun bainistíocht fhónta stuama TLU a áirithiú.

(36) Úsáidtear struchtúir éagsúla rialachais ar fud na mBallstát. Sa chuid is mó de chásanna úsáidtear struchtúr bord amháin nó dhá bhord. Ba cheart do na sainmhínithe a úsáidtear sa Rialachán glacadh le gach struchtúr gan aon cheann a mholadh thar a chéile. Tá siad go hiomlán feidhmiúil chun críche rialacha a leagan amach atá dírithe ar thoradh ar leith beag beann ar dhlí náisiúnta na hiomaíochta is infheidhme maidir le hinstitiúid i ngach Ballstát. Níor cheart do na sainmhínithe dá bhrí sin cur isteach ar leithdháileadh ginearálta na n-inniúlachtaí i gcomhréir le dlí náisiúnta na hiomaíochta.

(37) Ba cheart a áirithiú trí bhíthin rialacha maidir le rialachas trédhearcach go ndéanfaí leas scairshealbhóirí agus lucht bainistíochta agus fhoirne TLU, ar thaobh amháin, agus leas a húsáideoirí a bhfuil TLUanna á seirbheáil thar aon ní eile, ar an taobh eile, a chur san áireamh. Ba cheart feidhm a bheith ag na rialacha sin maidir le rialachas gan dochar don tsamhail úinéireachta arna glacadh ag TLU. Ba cheart coistí úsáideoirí a bhunú do gach córas socraíochta urrús atá á fheidhmiú ag TLU chun an deis a thabhairt d’úsáideoirí comhairle a thabhairt do chomhlacht bainistíochta TLU maidir leis na saincheisteanna lárnacha a bhfuil tionchar acu orthu agus ba cheart ligean dóibh tabhairt faoina gcúram. Ba cheart go ndéanfaí ionadaíocht ar choiste na n-úsáideoirí ar leasanna na n-úsáideoirí éagsúla TLUanna, lena n-áirítear leasa sealbhóirí cineálacha éagsúla urrús.

(38) Ba cheart go mbeadh TLUanna in ann oibríocht a gcuid seirbhísí a eisfhoinsiú ar choinníoll go ndéanfar na rioscaí a eascraíonn ó shocruithe eisfhoinsithe a bhainistiú. Agus an tábhacht a bhaineann leis na cúraimí a chuirtear ar TLUanna á chur san áireamh, ba cheart foráil a dhéanamh leis an Rialachán seo nach n-aistreoidh TLUanna a gcuid freagrachtaí chuig tríú páirtithe trí eisfhoinsiú a ngníomhaíochtaí ar conradh chuig tríú páirtithe. Ba cheart do eisfhoinsiú gníomhaíochtaí den chineál sin a bheith faoi réir coinníollacha diana lena gcothaítear freagracht TLUanna i leith a ngníomhaíochtaí féin, agus lena n-áirítear nach gcuirtear bac ar mhaoirseacht agus ar fhaireachán ar na TLUanna. Ba cheart go mbeadh sé indéanta eisfhoinsiú taisclainne lárnaí urrús ar a gníomhaíochtaí chuig eintitis phoiblí a dhíolmhú ó na ceanglais sin faoi choinníollacha áirithe.

(39) Níor cheart go gcuirfí cosc leis an Rialachán seo ar Bhallstáit a cheadaíonn córais dhíreacha um shealbhú urrús foráil a dhéanamh ina ndlíthe náisiúnta go ndéanfaidh nó go bhféadfaidh páirtithe seachas TLUanna feidhmeanna áirithe a chur i gcrích, a dhéanann TLUanna go tipiciúil i gcineálacha áirithe eile córais sealbhaithe urrús agus ina sonraítear an bealach inar cheart na feidhmeanna sin a dhéanamh. Go háirithe, i roinnt Ballstáit déanann oibreoirí cuntais nó rannpháirtithe sna córais socraíochta urrús atá á bhfeidhmiú ag TLUanna iontrálacha a thaifead i gcuntais urrús atá á gcoinneáil ag TLUanna gan an gá le go mbeidh siad ina sholáthraithe cuntais iad féin. I bhfianaise an ghá atá le deimhneacht dhlíthiúil maidir le hiontrálacha a dhéantar i gcuntais ar leibhéal TLU, ba cheart go n-aithneofar an ról sonrach atá ag na páirtithe eile sin sa Rialachán. Ba cheart go bhféadfaí dá bhrí sin, faoi chúinsí áirithe agus faoi réir rialacha diana a leagtar síos faoin dlí, an fhreagracht a roinnt idir TLU agus an páirtí ábhartha eile nó foráil a dhéanamh do fhreagracht eisiach don pháirtí eile sin maidir le gnéithe áirithe a bhaineann le cuntais urrús a choimeád ar an leibhéal is airde ar an gcoinníoll go mbeidh an páirtí eile sin faoi réir na reachtaíochta agus na maoirseachta is iomchuí. Níor cheart go mbeadh aon srian ar an méid a roinntear an fhreagracht.

(40) Ba cheart an caidreamh idir TLUanna agus a húsáideoirí a bheith trédhearcach de thoradh ar rialacha maidir le gnó a dhéanamh. Go háirithe, ba cheart do TLU critéir thrédhearcacha, oibiachtúla, neamh-idirdhealaitheacha atá nochta go poiblí a bheith aici maidir le rannpháirtíocht sa chóras socraíochta urrús, lena gceadófaí srian ar rochtain na rannpháirtithe ar bhonn na rioscaí atá i gceist agus ar an mbonn sin amháin. Ba cheart leigheas tapa, iomchuí a chur ar fáil d’údaráis inniúla chun dul i ngleic le haon TLU a dhiúltódh, gan bonn cirt maith, a seirbhísí a sholáthar do rannpháirtithe. Ba cheart do TLUanna na praghsanna agus na táillí a bhaineann lena seirbhísí a nochtadh go poiblí. Chun rochtain oscailte agus neamh-idirdhealaitheach a chur ar fáil ar sheirbhísí arna soláthar ag TLUanna, agus i bhfianaise na cumhachta suntasaí margaidh atá ag TLUanna i gcríocha a mBallstáit faoi seach go fóill, níor cheart go mbeadh TLUanna in ann imeacht óna mbeartas praghsála foilsithe dá seirbhísí lárnacha agus ba cheart di cuntais ar leith a choinneáil maidir leis na costais agus leis an ioncam a bhaineann le gach seirbhís lárnach agus lena seirbhísí coimhdeacha. Déantar an ceart atá ag rannpháirtithe sa mhargadh úsáid a bhaint as córas socraíochta i mBallstát eile, faoi mar a dhéantar foráil dó i dTreoir 2014/65/AE, a chomhlánú agus a atreisiú leis na forálacha rannpháirtíochta seo.

(41) Chun taifead, socrú agus íocaíocht éifeachtúil a éascú, ba cheart do TLUanna na nósanna imeachta agus caighdeáin chumarsáide oscailte idirnáisiúnta ábhartha i leith sonraí teachtaireachtaí agus tagartha a chuimsiú ina nósanna imeachta cumarsáide le rannpháirtithe agus leis an mbonneagar margaidh a mbeidh idirphlé acu leo.

(42) Agus ról lárnach atá ag córais socraíochta urrús sna margaí airgeadais á chur san áireamh, ba cheart do na TLUanna a seacht ndícheall a dhéanamh, agus a seirbhísí á soláthar acu, socrú tráthúil a n-idirbheart urrús agus sláine shaincheist na n-urrús a áirithiú. Níor cheart go gcuirfí isteach leis an Rialachán seo ar dhlíthe náisiúnta an Bhallstáit lena rialaítear sealbhú urrús agus na socruithe lena gcoimeádtar sláine shaincheisteanna na n-urrús. Mar sin féin, d’fhonn cosaint shócmhainní a rannpháirtithe agus shócmhainní a gcliant a fheabhsú, ba cheart go gcuirfí de cheanglas ar na TLUanna leis an Rialachán seo na cuntais urrús a choimeádtar do gach rannpháirtí a scaradh, agus arna iarraidh sin dóibh, scaradh breise a thairiscint maidir le cuntais chliaint na rannpháirtithe nach bhféadfaí a bheith ar fáil i gcásanna áirithe ach ar chostas níos airde a íocfaidh cliaint na rannpháirtithe a iarrann scaradh breise. Ba cheart go mbeadh gá le TLUanna agus a rannpháirtithe freastal ar leithscaradh cliant comhthiomsaithe agus leithscaradh cliaint aonair araon ionas go bhféadfaidh cliaint rogha a dhéanamh maidir leis an leibhéal leithscartha a cheapann siad a bheith cuí lena riachtanais. Ba cheart go mbeadh eisiamh amháin ón bhforáil seo i gcás i ngeall ar cheanglas eile beartais phoiblí, go háirithe maidir le bailiú éifeachtach agus trédhearcach cánacha, go mbeadh gá ar TLU agus a rannpháirtithe leithscaradh cliaint aonair a sholáthar do shaoránaigh agus do chónaitheoirí agus do dhaoine dlítheanacha atá bunaithe i mBallstát ina bhfuil, faoi dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo, gá leis an léirscaradh cliaint aonair seo faoi dhlí náisiúnta an Bhallstáit faoina mbunaítear na hurrúis agus do shaoránaigh, do chónaitheoirí agus do dhaoine dlítheanacha atá bunaithe sa Bhallstát sin agus dóibh siúd amháin. Ba cheart do TLUanna a áirithiú go mbainfidh na ceanglais sin ar leithligh le gach córas socraíochta urrús a oibríonn siad. Gan dochar do sholáthar seirbhísí coimhdeacha, ba cheart nach n-úsáidfeadh TLUanna ar a gcuntas féin na hurrúis a bhaineann le rannpháirtí gan údarú sainráite ón rannpháirtí sin agus níor cheart go n-úsáidfidís ar shlí eile ar a gcuntas féin na hurrúis nach mbaineann leo iad. Ina theannta sin ba cheart go gceanglódh TLU ar na rannpháirtithe toiliú is gá leis a fháil roimh ré óna gcliaint.

(43) Foráiltear le Treoir 98/26/CE gur cheart go bhféadfar na horduithe aistrithe atá á iontráil i gcórais socraíochta urrús i gcomhréir le rialacha na gcóras sin a fhorfheidhmiú go dlíthiúil agus go mbeidh siad ceangailteach ar na tríú páirtithe. Mar sin féin, ós rud é nach ndéantar tagairt shonrach i dTreoir 98/26/CE do na TLUanna a oibríonn córais socraíochta urrús, ar mhaithe le soiléire, ba cheart go gcuirfí de cheanglas ar na TLUanna leis an Rialachán seo an tráth nó na tráthanna a ndéanfar orduithe aistrithe a iontráil ina gcuid córas a shainmhíniú mar aon leis an tráth a mbeidh siad do-athraitheach i gcomhréir le rialacha na Treorach sin. Ina theannta sin, d’fhonn deimhneacht dhlíthiúil a mhéadú, ba cheart do na TLUanna an tráth a nochtadh dá rannpháirtithe a bhféadfaí aistriú na n-urrús agus an t-airgead i gcóras socraíochta urrús a fhorfheidhmiú go dlíthiúil agus a mbeidh siad ceangailteach ar na tríú páirtithe i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, de réir mar a bheidh. Ba cheart go dtógfadh na TLUanna na céimeanna uile is cuí lena áirithiú go bhféadfaí aistriú urrús agus airgid a fhorfheidhmiú go dlíthiúil agus go mbeidh siad ceangailteach ar na tríú páirtithe tráth nach déanaí ná deireadh an lae gnó an dáta iarbhír socraíochta.

(44) Chun rioscaí socraíochta i ngeall ar dhócmhainneacht an ghníomhaire socraíochta a sheachaint, ba cheart do TLU an ghné airgid den urrús a shocrú trí chuntais a osclaítear le banc ceannais, tráth ar bith a mbeidh an rogha sin praiticiúil agus ar fáil. Mura mbeidh an rogha sin praiticiúil ná ar fáil, ba cheart go mbeadh TLU in ann socrú a dhéanamh trí chuntais a osclaítear le hinstitiúid chreidmheasa arna bunú faoi na coinníollacha dá bhforáiltear i dTreoir 2013/36/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (14) agus gnólachtaí infheistíochta agus sin faoi réir nós imeachta údarúcháin shonraigh agus ceanglas stuamachta dá bhforáiltear i dTeideal IV den Rialachán seo.

(45) Níor cheart go ndéanfaidh aon chomhlacht gníomhaíochtaí baincéireachta atá coimhdeach do shocraíocht a bhaineann le rioscaí creidmheasa agus leachtachta ach amháin TLU agus níor cheart go ndéanfar iad a eisfhoinsiú ach amháin chuig eintitis a údaraítear chun na seirbhísí baincéireachta atá coimhdeach le gníomhaíochtaí TLU a stiúradh mar a leagtar síos faoin Rialachán seo.

(46) Chun na héifeachtúlachtaí, ar toradh iad ar sheirbhísí taisclainne lárnaí urrús agus ar sheirbhísí baincéireachta a sholáthar laistigh den ghrúpa gnóthas céanna, a shocrú, níor cheart go gcuirfeadh an ceanglas maidir le seirbhísí baincéireachta a bheith á ndéanamh ag institiúidí creidmheasa ar leithligh cosc leis an institiúid chreidmheasa sin a bheith sa ghrúpa céanna gnóthas leis TLU. Tá sé iomchuí foráil a dhéanamh maidir le socruithe faoina bhféadfaí TLUanna a údarú chun seirbhísí coimhdeacha a chur ar fáil dá rannpháirtithe agus d’eintitis eile ón taobh istigh den eintiteas dlíthiúil céanna nó ó laistigh d’eintiteas dlíthiúil faoi leith a d’fhéadfadh a bheith nó gan a bheith mar chuid den ghrúpa céanna gnóthas arna rialú ag an máthairghnóthas. Cibé áit a ngníomhaíonn institiúid chreidmheasa seachas an banc ceannais mar ghníomhaire socraíochta, ba cheart go mbeadh an institiúid chreidmheasa in ann na seirbhísí a leagtar amach sa Rialachán seo a chur ar fáil do rannpháirtithe TLU, a chuimsítear faoin údarú, ach nár cheart dóibh seirbhísí baincéireachta eile a chur ar fáil ón eintiteas dlíthiúil céanna d’fhonn neamhchosaint na gcóras socraíochta a theorannú maidir leis na rioscaí a eascraíonn as teip na hinstitiúide creidmheasa.

(47) Ós rud é nach dtugtar aghaidh go sonrach le Treoir 2013/36/AE ar rioscaí creidmheasa agus leachtachta ionlae a thig ó sholáthar seirbhísí baincéireachta atá coimhdeach le socraíocht, ba cheart institiúidí creidmheasa agus TLUanna a sholáthraíonn seirbhísí den chineál sin a bheith faoi réir ag ceanglais shonracha fheabhsaithe maidir le maolú rioscaí creidmheasa agus leachtachta, lena n-áirítear formhuirear caipitil bunaithe ar riosca a léiríonn na rioscaí ábhartha. Ba cheart go leanfadh ceanglais fheabhsaithe maidir le maolú rioscaí creidmheasa agus leachtachta den chineál sin na caighdeáin dhomhanda maidir le bonneagair mhargaidh airgeadais agus na prionsabail maidir le “Uirlisí faireacháin do bhainistiú leachtachta ionlae” arna foilsiú in Aibreán 2013 ag Coiste Basel um Maoirseacht ar Bhaincéireacht.

(48) Tá roinnt TLUanna a oibríonn freisin mar institiúidí creidmheasa faoi réir ceanglas cistí dílse agus tuairiscithe atá ábhartha le hinstitiúidí creidmheasa agus atá leagtha síos i dTreoir 2013/36/AE ó Pharlaimint na hЕorpa agus ón gComhairle agus Rialachán (AE) Uimh. 575/2013 ó Pharlaimint na hЕorpa agus ón gComhairle (15). Mar gheall ar thábhacht shistéamach TLUanna is iomchuí gur cheart go gcuirfí na ceanglais is déine dá bhforáiltear faoi dhlí an Aontais i bhfeidhm, d’fhonn cur i bhfeidhm rialacha éagsúla an Aontais ar shlí charnach a sheachaint, mar shampla maidir le tuairisciú ceanglas cistí dílse. Aon réimse ina sainaithnítear gur féidir dúbailt cheanglas a bheith ann, ba cheart do ÚEÚM agus don Údarás Baincéireachta Eorpach (EBA), arna bhunú le Rialachán (AE) Uimh. 1093/2010 ó Pharlaimint na hЕorpa agus ón gComhairle (16) agus tuairim a thabhairt maidir le cur i bhfeidhm cuí ghníomhartha an Aontais i gcomhréir le hAirteagal 34 de Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010 agus Rialachán (AE) Uimh. 1093/2010 faoi seach.

(49) De bhreis ar na ceanglais maidir le cistí dílse dá bhforáiltear i dTreoir 2013/36/AE agus Rialachán (AE) Uimh. 575/2013, ba cheart go mbeadh institiúidí creidmheasa agus taisclanna lárnach urrús faoi réir formhuirear caipitil a léiríonn na rioscaí, amhail rioscaí creidmheasa agus leachtachta, a eascraíonn ó chreidmheas ionlae a sholáthar, inter alia, do rannpháirtithe i gcóras socraíochta urrús nó d’úsáideoirí eile seirbhísí taisclainne lárnaí urrús.

(50) Chun comhlíonadh iomlán na mbeart sonrach atá dírithe ar rioscaí creidmheasa agus leachtachta a mhaolú, ba cheart do na húdaráis inniúla bheith in ann a éileamh ar TLUanna níos mó ná institiúid chreidmheasa amháin a ainmniú uair ar bith is féidir leo a léiriú, ar bhonn na fianaise atá ar fáil, nach bhfuil neamhchosaintí institiúide creidmheasa ar chomhchruinniú rioscaí creidmheasa agus leachtachta maolaithe ina iomláine. Ba cheart freisin go mbeadh TLUanna in ann níos mó ná institiúid chreidmheasa amháin a ainmniú.

(51) Ba cheart maoirsiú an chomhlíonta maidir le hinstitiúidí creidmheasa atá ainmnithe nó TLUanna atá údaraithe chun seirbhísí baincéireachta atá coimhdeach don tsocraíocht le ceanglais Threoir 2013/36/AE agus Rialachán (AE) Uimh. 575/2013 agus na ceanglais shonracha ábhartha maidir le stuamacht sa Rialachán seo, a thabhairt do na húdaráis inniúla dá dtagraítear i Rialachán (AE) Uimh. 575/2013. Chun cur i bhfeidhm comhsheasmhach caighdeán maoirseachta a áirithiú, is inmhianaithe go ndéanfaidh BCE maoirseacht dhíreach ar sheirbhísí baincéireachta TLUanna atá de mhéid agus de nádúr gur féidir leo bheith mar riosca sonrach do chobhsaíocht airgeadais an Aontais faoi na coinníollacha dá bhforáiltear i Rialachán (AE) Uimh. 1024/2013 ón gComhairle (17) a bhaineann le beartais maidir le maoirseacht stuamachta ar institiúidí creidmheasa. Ba cheart don Rialachán seo bheith gan dochar do Rialachán (AE) Uimh. 1024/2013

(52) Ba cheart go gcomhlíonfadh institiúid chreidmheasa nó TLU atá údaraithe chun seirbhísí coimhdeacha baincéireachta a sholáthar aon reachtaíocht reatha nó aon reachtaíocht a bheidh ann amach anseo is infheidhme maidir le hinstitiúidí creidmheasa. Ba cheart don Rialachán seo bheith gan dochar do Threoir 2014/59/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus d’aon ghníomh de chuid an Aontais amach anseo maidir leis an gcreat chun institiúidí creidmheasa, gnólachtaí infheistíochta agus institiúidí airgeadais eile a aisghabháil agus a réiteach.

(53) Chun leibhéal leordhóthanach sábháilteachta agus leanúnachais a sholáthar i ndáil leis na seirbhísí a sholáthraíonn na TLUanna, ba cheart don TLU a bheith faoi réir ceanglas caipitil agus ceanglas stuamachta aonfhoirmeach is infheidhme go díreach lena maolaítear a rioscaí dlíthiúla, oibríochtúla agus infheistíochta.

(54) Ba cheart do shábháilteacht na socruithe naisc a bhunaítear idir TLUanna a bheith faoi réir ceanglas sonrach ionas go mbeidh rochtain ag a rannpháirtithe ar chórais socraíochta urrús eile. Níor cheart go gcuirfeadh soláthar seirbhísí coimhdeacha de chineál baincéireachta trí laistigh d’eintitis dhlíthiúil ar leithligh cosc ar na TLUanna na seirbhísí sin a fháil, go háirithe nuair is rannpháirtithe iad i gcóras socraíochta urrús a oibríonn TLU eile. Tá sé fíorthábhachtach go maolófar ina n-iomláine aon rioscaí féideartha atá mar thoradh ar na socruithe nasctha amhail rioscaí maidir le creidmheas, leachtacht, eagraíocht nó aon riosca ábhartha eile atá ann do TLUanna. I gcás nasc idir-inoibritheacha, tá sé tábhachtach go mbeadh pointí comhionanna ag córais nasctha socraíochta urrús maidir leis an tráth a dtagann orduithe aistrithe isteach sa chóras agus maidir le do-athraitheacht orduithe aistrithe den sórt sin agus rialacha comhionanna a úsáid maidir le tráth críochnaitheachta aistrithe urrús agus airgid. Ba cheart feidhm a bheith ag na prionsabail chéanna maidir le TLUanna ina n-úsáidtear comhbhonneagar teicneolaíochta faisnéise (TF) socraíochta.

(55) Chun go mbeidh údaráis inniúla in ann maoirseacht a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí TLUanna go héifeachtach, ba cheart go mbeidh TLUanna faoi réir diancheanglas maidir le taifid a choinneáil faoin Rialachán seo. Ba cheart do TLUanna na taifid agus na sonraí go léir a bhaineann leis na seirbhísí a fhéadfaidh siad a sholáthar a choimeád ar feadh deich mbliana ar a laghad, lena n-áirítear sonraí idirbhirt maidir le seirbhísí chun bainistiú comhthaobhachta a sholáthar a bhaineann le próiseáil comhaontuithe maidir le hurrúis a athcheannach nó a thabhairt ar iasacht. Féadfaidh sé tarlú go mbeidh gá le TLUanna formáid chomhchoiteann a shonrú ina soláthraíonn a gcliaint sonraí idirbhirt ionas gur féidir an ceanglas maidir le taifid a choimeád a bhaint amach, i gcomhréir le caighdeáin theicniúla cur chun feidhme agus rialála arna nglacadh faoin Rialachán seo.

(56) Ceanglaítear leis an dlí náisiúnta ar eisitheoirí i go leor Ballstát cineálacha áirithe urrús a eisiúint, go háirithe scaireanna, laistigh dá TLUanna náisiúnta. Chun deireadh a chur leis an mbac sin ar fheidhmiú rianúil mhargadh iarthrádála an Aontais agus d’fhonn cur ar chumas eisitheoirí an bealach is éifeachtúla chun bainistiú a gcuntais a roghnú, ba cheart é a bheith de cheart ag eisitheoirí aon TLU atá bunaithe san Aontas a roghnú chun a n-urrúis a thaifeadadh agus chun aon seirbhísí taisclainne lárnaí urrús iomchuí a fháil. Ós rud é go bhfuil comhchuibhiú na ndlíthe corparáideacha náisiúnta thar raon feidhme an Rialacháin seo, ba cheart go mbeidh feidhm i gcónaí ag an dlí corparáideach náisiúnta nó dlí den sórt sin faoina mbunaítear na hurrúis agus go ndéanfar socraíochtaí le háirithiú gur féidir ceanglais maidir leis an dlí corparáideach náisiúnta nó le dlí den sórt sin a chomhlíonadh i gcás ina bhfeidhmítear an ceart roghnúcháin taisclainne lárnaí urrús. Beidh an caidreamh idir an t-eisitheoir atá acu agus na sealbhóirí nó aon tríú tír á rialú ag an dlí corparáideach náisiúnta agus dlíthe den sórt sin (amhail dlí na maoine, dlí na dócmhainneachta, an dlí cánach) faoina mbunaítear na hurrúis, mar aon leis na cearta agus na dualgais faoi seach atá acu in éineacht leis na hurrúis amhail cearta vótála, díbhinní agus gníomhaíochtaí corparáideacha. Féadfar diúltú chun seirbhísí a chur ar fáil d’eisitheoir a bheith bunaithe ar measúnú cuimsitheach riosca agus sin amháin nó mura gcuirfear ar fáil leis an TLU sin aon seirbhísí eisiúna i ndáil le hurrúis a bhunaítear faoin dlí corparáideach nó faoi dhlí den sórt sin sa Bhallstát ábhartha. Ba cheart leigheas tapa, iomchuí a chur ar fáil d’údaráis inniúla chun dul i ngleic le haon TLU a dhiúltódh, gan bonn cirt maith, a seirbhísí a sholáthar d’eisitheoirí.

(57) I bhfianaise na sealúchas trasteorann méadaitheach agus na n-aistrithe urrús a fheabhsaítear leis an Rialachán seo, tá sé thar a bheith práinneach agus tábhachtach rialacha soiléir a bhunú i ndáil leis an dlí is infheidhme maidir le gnéithe dílsithe i gcás urrús atá i seilbh taisclainne lárnaí urrús. Mar sin féin, is saincheist chothrománach é sin atá thar raon feidhme an Rialacháin seo agus is féidir baint leis i ngníomhartha reachtaíochta de chuid an Aontais sa todhchaí.

(58) Sa Chód Iompair Eorpach maidir le hImréiteach agus Socraíocht an 7 Samhain 2006, cruthaíodh creat deonach chun rochtain a chumasú idir TLUanna agus bonneagair eile mhargaidh. Mar sin féin, tá earnáil na hiarthrádála ilroinnte i gcónaí ar bhonn náisiúnta agus bíonn trádálacha trasteorann níos costasaí, gan aon ghá leis, dá dheasca sin. Is gá coinníollacha aonfhoirmeacha a leagan síos maidir le naisc idir TLUanna agus maidir le rochtain idir TLUanna agus bonneagair eile mhargaidh. Chun TLUanna a chumasú chun rochtain ar mhargaí eile a thairiscint dá rannpháirtithe, ba cheart é a bheith de cheart acu a bheith ina rannpháirtithe de chuid taisclainne lárnaí urrús eile nó iarraidh ar TLU eile feidhmeanna speisialta a fhorbairt chun rochtain a bheith acu uirthi. Ní fhéadfar rochtain mar sin a dhiúltú ach amháin nuair a chuirtear feidhmiú rianúil agus ordúil na margaí airgeadais i mbaol leis nó nuair a chruthaítear riosca córasach leis. Ba cheart leigheas tapa, iomchuí a chur ar fáil d’údaráis inniúla chun dul i ngleic le haon TLU a dhiúltódh, gan bonn cirt maith, rochtain a chur ar fáil ar TLU eile. Nuair a chruthaíonn naisc idir TLUanna rioscaí suntasacha ó thaobh socraíochta de, ba cheart dóibh a bheith faoi réir údarú agus mhaoirseacht mhéadaithe na n-údarás inniúil iomchuí.

(59) Ba cheart rochtain a bheith ag TLUanna ar fhothaí idirbheart ó chontrapháirtí lárnach nó ó ionad trádála freisin agus ba cheart rochtain a bheith ag na bonneagair mhargaidh sin ar na córais socraíochta urrús arna n-oibriú ag na TLUanna. Ní fhéadfar rochtain mar sin a dhiúltú ach amháin nuair a chuirtear feidhmiú rianúil agus ordúil na margaí airgeadais i mbaol leis nó nuair a chruthaítear riosca córasach leis agus ní fhéadfaidh sé diúltú mar gheall ar sciar de mhargadh a chailliúint.

(60) Ba cheart leigheas tapa, iomchuí a chur ar fáil d’údaráis inniúla chun dul i ngleic le haon TLU nó le haon bhonneagar margaidh a dhiúltódh, gan bonn cirt maith, rochtain ar a seirbhísí a sholáthar. Comhlánaíonn an Rialachán seo na socruithe maidir le rochtain idir ionaid trádála, contrapháirtithe lárnacha agus TLUanna atá leagtha síos i Rialachán (AE) Uimh. 648/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus i Rialachán (AE) Uimh. 600/2014 atá riachtanach chun margadh inmheánach iomaíoch a bhunú i seirbhísí iartrádála. Ba cheart do ÚEÚM agus don Choimisiún leanúint le faireachán géar a dhéanamh ar an athrú a thagann ar bhonneagar iarthrádála agus ba cheart dó, nuair is gá, idiragairt d’fhonn saobhadh iomaíoch a chosc sa mhargadh inmheánach.

(61) Ba cheart creat gnó fónta maidir le stuamacht agus gnó a dhéanamh don earnáil airgeadais a bheith bunaithe ar chórais láidre mhaoirseachta agus pionós. Chun na críche sin, ba cheart cumhachtaí leordhóthanacha feidhmithe a thabhairt d’údaráis mhaoirseachta agus ba cheart go mbeidís in ann brath ar chórais smachtbhannaí dhíspreagthacha le húsáid i gcoinne aon iompair neamhdhleathaigh. Tá athbhreithniú ar chumhachtaí smachtbhannaí reatha agus ar chur i bhfeidhm praiticiúil na gcumhachtaí sin, atá dírithe ar chóineasú smachtbhannaí ar fud réimse na ngníomhaíochtaí maoirseachta a chur chun cinn, déanta sa Teachtaireacht ón gCoimisiún an 8 Nollaig 2010 dar teideal “Córais smachtbhannaí a dhaingniú in earnáil na seirbhísí airgeadais”.

(62) Dá bhrí sin, ba cheart d’údaráis inniúla a bheith in ann pionóis agus bearta eile riaracháin atá éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach a chur i bhfeidhm d’fhonn comhlíonadh éifeachtach cheanglais an Rialacháin seo a áirithiú ag TLUanna, ag institiúidí creidmheasa atá ainmnithe mar ghníomhairí socraíochta, ag comhaltaí dá gcuid comhlachtaí bainistíochta agus ag aon duine eile a dhéanann rialú éifeachtach ar a ngnó nó aon duine eile.

(63) D’fhonn díspreagadh agus cur i bhfeidhm comhsheasmhach na bpionós ar fud na mBallstát a sholáthar, ba cheart don Rialachán seo foráil a dhéanamh maidir le liosta na bpríomhphionós riarachán agus na mbeart eile nach mór a bheith ar fáil do na húdaráis inniúla, maidir leis an gcumhacht chun na smachtbhannaí agus na bearta sin a fhorchur ar gach duine, cibé acu an duine dlítheanach nó duine nádúrtha atá i gceist, atá freagrach as sárú, maidir le liosta de na príomhchritéir nuair a bheidh leibhéal agus cineál na smachtbhannaí sin á áirithiú agus maidir le leibhéil na bhfíneálacha riaracháin. Ba cheart a chur san áireamh i bhfíneálacha riaracháin tosca amhail aon tairbhe airgeadais shonraithe de thoradh an tsáraithe, tromaíocht agus fad an tsáraithe, aon tosca géaraitheacha nó maolaitheacha, an gá atá le fíneálacha éifeacht bhactha a bheith acu agus, i gcás inarb iomchuí, ba cheart go n-áireofaí leo lascaine ar chomhar leis an údarás inniúil. Agus na smachtbhannaí á nglacadh agus á bhfoilsiú, ba cheart cearta bunúsacha a urramú mar a leagtar amach i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (“an Chairt”) iad, go háirithe na cearta go ndéanfar an saol príobháideach agus an saol teaghlaigh a urramú (Airteagal 7), an ceart go ndéanfar sonraí pearsanta a chosaint (Airteagal 8) agus an ceart chun leigheas éifeachtach agus triail chóir a fháil (Airteagal 47).

(64) D’fhonn sáruithe féideartha a bhrath, ba cheart sásraí éifeachtacha a chur i bhfeidhm chun tuairisciú sháruithe féideartha nó dáiríre an Rialacháin seo d’údaráis inniúla a spreagadh. Ba cheart coimircí leordhóthanacha a chuimsiú sna sásraí sin le haghaidh daoine a thuairisceoidh sáruithe ar an Rialachán seo a d’fhéadfadh a bheith ann nó sáruithe iarbhír air, agus na daoine a gcuirfear na sáruithe sin ina leith. Ba cheart nósanna imeachta iomchuí a bhunú ar mhaithe le comhlíonadh ceart an chúisí i leith sonraí pearsanta a chosaint agus an ceart cosanta agus an ceart chun éisteacht a fháil sula nglacfar cinneadh deireanach a bhaineann leis an duine sin mar aon leis an gceart chun leigheas éifeachtach a lorg os comhair binse in aghaidh aon chinnidh nó aon bhirt a bhaineann leis an duine sin.

(65) Ba cheart an Rialachán seo a bheith gan dochar d’aon fhorálacha i ndlí na mBallstát a bhaineann le pionóis choiriúla.

(66) Déantar próiseáil sonraí pearsanta a dhéanfar sna Ballstáit de bhun an Rialacháin seo a rialú le Treoir 95/46/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18). Ba cheart aon mhalartú nó aon tarchur sonraí pearsanta idir údaráis inniúla na mBallstát a dhéanamh i gcomhréir leis na rialacha maidir le tarchur sonraí pearsanta mar a leagtar síos i dTreoir 95/46/CE iad. Déantar próiseáil sonraí pearsanta a dhéanfaidh ÚEÚM de bhun an Rialacháin seo a rialú le Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19). Ba cheart aon mhalartú nó tarchur sonraí pearsanta arna dhéanamh ag ÚEÚM a bheith i gcomhréir leis na rialacha maidir le tarchur sonraí pearsanta mar a leagtar síos i Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 iad.

(67) Leis an Rialachán seo, comhlíontar na cearta bunúsacha agus na prionsabail a aithnítear, go háirithe, leis an gCairt, go háirithe na cearta maidir le saol príobháideach agus saol an teaghlaigh a urramú, an ceart go ndéanfaí sonraí pearsanta a chosaint, an ceart chun leigheas éifeachtach nó triail chóir a fháil, an ceart chun nach ndéanfar duine a thriail ná a phionósú faoi dhó in imeachtaí coiriúla i ngeall ar an gcion coiriúil céanna, agus an tsaoirse chun gnó a sheoladh, agus ní mór é a chur i bhfeidhm i gcomhréir leis na cearta agus leis na prionsabail sin.

(68) Ba cheart ról lárnach a bheith ag ÚEÚM i gcur i bhfeidhm an Rialacháin seo trí chur i bhfeidhm comhsheasmhach rialacha an Aontais ag údaráis inniúla náisiúnta a áirithiú agus trí easaontais eatarthu a réiteach.

(69) Ba cheart do ÚEÚM tuarascálacha bliantúla a chur faoi bhráid an Choimisiúin ina ndéanfar measúnú ar threochtaí agus ar rioscaí féideartha sna margaí a chumhdaítear leis an Rialachán seo. Áireofar sna tuarascálacha sin ar a laghad measúnú ar éifeachtúlacht socraíochta, socraíocht inmheánaithe, soláthar trasteorann seirbhísí, na cúiseanna maidir le cearta rochtana a dhiúltú agus aon bhaic ábhartha eile ar iomaíocht sna seirbhísí airgid iarthrádála lena n-áirítear aon bhaic a eascraíonn ó úsáid mhíchuí socruithe ceadúnais, oiriúnacht na bpionós le haghaidh teipeanna socraíochta, go háirithe an gá atá le níos mó solúbthachta maidir leis na pionóis le haghaidh teipeanna socraíochta i ndáil le hionstraimí neamhleachtacha airgeadais, cur i bhfeidhm rialacha dliteanais shibhialta na mBallstát maidir le caillteanas atá inchurtha i leith TLUanna, na coinníollacha a bhaineann le seirbhísí coimhdeacha de chineál baincéireachta a sholáthar, le ceanglais maidir le hurrúis na rannpháirtithe agus le hurrúis a gcliant a chosaint agus leis an gcóras smachtbhannaí agus féadfaidh moltaí maidir le gníomhaíocht choisctheach nó cheartaitheach, i gcás inar gá, a bheith iontu. Ba cheart do ÚEÚM athbhreithnithe piaraí a dhéanamh lena gcumhdaítear gníomhaíochtaí na n-údarás inniúil faoin Rialachán seo laistigh de thréimhse iomchuí agus i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010. Mar gheall ar thábhacht shistéamach TLUanna agus go bhfuil siad le rialú ar leibhéal an Aontais den chéad uair, is iomchuí go gceanglófaí go dtarlóidh na hathbhreithnithe den chineál sin gach trí bliana ar a laghad ar dtús báire, maidir le maoirseacht ar TLUanna a úsáideann an tsaoirse chun seirbhísí a sholáthar nó bheith rannpháirteach i nasc idir-inoibritheach.

(70) Ós rud é gur comhlacht é ÚEÚM a bhfuil saineolas an-speisialaithe aige maidir le hurrúis agus margaí urrús, is éifeachtúil agus is iomchuí forbairt dréachtchaighdeán rialála agus cur chun feidhme, nach mbeadh roghanna beartais ag baint leo, a chur ar iontaoibh ÚEÚM, lena gcur faoi bhráid an Choimisiúin. Aon áit a sainítear sin, ba cheart do ÚEÚM dlúthchomhar a chur ar bun freisin le comhaltaí CECB agus ÚBE.

(71) Ba cheart an Coimisiún a chumhachtú chun caighdeáin theicniúla rialála a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE agus le hAirteagal 10 go dtí Airteagal 14 de Rialachán (AE) Uimh. 1093/2010 agus de Rialachán (AE) Uimh. 1093/2010 agus le hAirteagal 10 go dtí Airteagal 14 de Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010 agus maidir leis na gnéithe mionsonraithe de na bearta maidir le smacht socraíochta; tuairisciú ar shocraíocht inmheánaithe; an fhaisnéis agus gnéithe eile atá le háireamh ag TLU ina hiarratas ar údarú; na coinníollacha faoina bhféadfaidh na húdaráis inniúla TLU a rannpháirtíocht i gcaipitil de chuid eintiteas dlíthiúil áirithe a fhormheas, an fhaisnéis a sholáthróidh údaráis éagsúla dá chéile nuair a bheidh na TLUanna á maoirsiú acu; an fhaisnéis a sholáthróidh TLU is iarratasóir don ÚEÚM ina hiarratas ar aitheantas; gnéithe de na socruithe rialachais i gcomhair TLU; mionsonraí na dtaifead a bheidh le coinneáil ag TLUanna; na baoil atá le cur san áireamh ag TLUanna agus measúnú cuimsitheach riosca á dhéanamh acu, agus ag údaráis inniúla agus measúnú á dhéanamh acu ar na cúiseanna a bhaineann le diúltú iarratas ar rochtain, na heilimintí den nós imeachta maidir le rochtain rannpháirtithe agus eisitheoirí ar TLUanna, rochtain idir TLUanna nó idir TLUanna agus bonneagair eile mhargaidh; mionsonraí na mbeart a bheidh le glacadh ag TLUanna ionas go gcoinneofar sláine na heisiúna; maolú na rioscaí oibriúcháin agus infheistíochta agus na rioscaí a eascraíonn ó na naisc idir TLUanna; mionsonraí na gceanglas caipitil le haghaidh TLU; mionsonraí an iarratais ar údarú chun seirbhísí coimhdeacha de chineál baincéireachta a sholáthar; an formhuirear caipitil; na ceanglais stuamachta maidir le rioscaí creidmheasa agus leachtachta do na TLUanna agus do na hinstitiúidí creidmheasa ainmnithe atá údaraithe chun seirbhísí coimhdeacha de chineál baincéireachta a sholáthar.

(72) Ba cheart an Coimisiún a chumhachtú freisin chun caighdeáin theicniúla chur chun feidhme a ghlacadh trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme de bhun Airteagal 291 CFAE agus i gcomhréir le hAirteagal 15 de Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010 maidir le foirmeacha caighdeánacha agus teimpléid chaighdeánacha don tuairisciú ar shocraíocht inmheánaithe; ar iarratas le húdarú ag TLUanna; do sholáthar faisnéise idir údaráis inniúla éagsúla ar mhaithe le TLUanna a mhaoirsiú; do na socruithe comhair ábhartha idir údaráis Ballstát bhaile agus údaráis Ballstát aíochta; d’fhormáidí na dtaifead a bheidh le coinneáil ag TLUanna; do na nósanna imeachta i gcásanna ina ndiúltófar rochtain do rannpháirtí nó d’eisitheoir ar TLU, ina ndiúltófar rochtain do TLUanna eatarthu féin nó idir TLUanna agus bonneagair eile mhargaidh; agus do chomhairliúchán na n-údarás éagsúil sula ndeonófar údarú do ghníomhaire socraíochta.

(73) Chun na cuspóirí a leagtar amach sa Rialachán seo a bhaint amach, ba cheart an chumhacht gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean don Choimisiún i ndáil le sonraí mionsonraithe a bhaineann le roinnt sainmhínithe, paraiméadair chun pionóis airgid do na rannpháirtithe is cúis le teipeanna socraíochta a ríomh, agus na critéir faoinar cheart oibríochtaí TLU i mBallstát aíochta a mheas go bhfuil siad an-tábhachtach don Bhallstát sin. Tá sé ríthábhachtach go ndéanfadh an Coimisiún comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear comhairliúchán le saineolaithe. Ba cheart don Choimisiún, le linn dó gníomhartha tarmligthe a ullmhú agus a tharraingt suas, a áirithiú go ndéanfar doiciméid ábhartha a chur chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle ar bhealach comhuaineach, tráthúil agus iomchuí.

(74) Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú chun an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún chun cinntí a dhéanamh maidir le measúnú ar rialacha ó thríú tíortha chun TLUanna i dtríú tíortha a aithint. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20).

(75) Agus rialacha ábhartha tríú tíortha á meas, ba cheart go mbainfí leas as cur chuige comhréireach a bheidh bunaithe ar thorthaí, ina ndíreofar ar na rialacha iomchuí de chuid an Aontais a chomhlíonadh mar aon le ceanglais idirnáisiúnta, i gcás inarb ábhartha. Féadfar aitheantas coinníollach nó idirthréimhseach a dheonú áit nach mbeidh aon réimse difríochta ó thaobh ábhair de a bhféadfadh éifeacht dhochrach intuartha aige ar mhargaí an Aontais.

(76) Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóirí an Rialacháin seo, mar atá ceanglais aonfhoirmeacha a leagan síos le haghaidh socraíochta agus le haghaidh TLUanna, a ghnóthú go leordhóthanach, ach gur fearr, de bharr fhairsinge na gníomhaíochta, iad a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh i gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, mar a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a bhaint amach.

(77) Is gá leasú a dhéanamh ar Threoir 98/26/CE d’fhonn í a thabhairt i gcomhréir le Treoir 2010/78/AE ó Pharlaimint na hЕorpa agus ón gComhairle (21), ionas nach gcuirfear córais socraíochta urrús ainmnithe in iúl don Choimisiún a thuilleadh ach go gcuirfear in iúl do ÚEÚM iad.

(78) Ós rud é go ndéantar na bearta a chomhchuibhiú ar leibhéal an Aontais leis an Rialachán seo, ar bearta iad chun teipeanna socraíochta a chosc agus chun aghaidh a thabhairt orthu agus go bhfuil raon feidhme cur i bhfeidhm níos leithne aige maidir le bearta den sórt sin ná mar atá ag Rialachán (AE) Uimh 236/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (22), beidh gá le hAirteagal 15 den Rialachán sin a aisghairm.

(79) Ba cheart TLUanna a dhíolmhú ó chur i bhfeidhm Threoir 2014/65/AE agus Rialachán (AE) Uimh. 600/2014 aon uair a gcuirfidh siad seirbhísí ar fáil a liostaítear go sainráite sa Rialachán seo. Mar sin féin, d’fhonn a áirithiú go mbeidh aon eintitis a chuireann seirbhísí agus gníomhaíochtaí infheistíochta ar fáil faoi réir Threoir 2014/65/AE agus Rialachán (AE) Uimh. 600/2014 agus chun saobhadh iomaíochta a sheachaint idir cineálacha éagsúla soláthraithe na seirbhísí sin, beidh gá é a chur de cheanglas ar TLUanna a chuireann seirbhísí agus gníomhaíochtaí infheistíochta ar fáil agus a gcuid seirbhísí coimhdeacha á gcur i gcrích acu bheith faoi réir cheanglais Threoir 2014/65/AE agus Rialachán (AE) Uimh. 600/2014.

(80) Ba cheart cur i bhfeidhm na gceanglas údaraithe agus aitheantais sa Rialachán seo a chur siar chun a ndóthain ama a thabhairt do TLUanna atá bunaithe san Aontas nó i dtríú tíortha an t-údarú agus an t-aitheantas maidir lena gcuid gníomhaíochtaí dá dtagraítear sa Rialachán seo a iarraidh. Go dtí go ndéanfar cinneadh faoin Rialachán seo maidir le TLUanna agus a ngníomhaíochtaí a údarú agus a aithint, lena n-áirítear na naisc idir TLUanna, ba cheart go mbeadh feidhm ag na rialacha náisiúnta faoi seach maidir le TLUanna a údarú agus a aithint.

(81) Is gá freisin cur i bhfeidhm na gceanglas maidir le na gceanglas a chur siar maidir le hurrúis inaistrithe a thaifeadadh i bhfoirm cuntais reatha agus oibleagáidí i gcórais socraíochta urrús a shocrú tráth nach déanaí ná an dara lá gnó tar éis lá na trádála chun a ndóthain ama a thabhairt do rannpháirtithe sa mhargadh, ag a bhfuil urrúis i bhfoirm páipéir á sealbhú nó a bhaineann úsáid as tréimhsí socraíochta níos faide, chun na ceanglais sin a chomhlíonadh.

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

TEIDEAL I

ÁBHAR, RAON FEIDHME AGUS SAINMHÍNITHE

Airteagal 1

Ábhar agus raon feidhme

1. Leagtar síos leis an Rialachán seo ceanglais aonfhoirmeacha maidir le socraíocht ionstraimí airgeadais san Aontas agus rialacha maidir le heagrú agus le hiompar na dtaisclann lárnach urrús (TLUanna) d’fhonn socraíocht shábháilte, éifeachtúil agus rianúil a chur chun cinn.

2. Beidh feidhm ag an Rialachán seo i leith socraíochta in ionstraimí airgeadais agus i ngníomhaíochtaí uile TLUanna mura sonraítear a mhalairt i bhforálacha an Rialacháin seo.

3. Tá an Rialachán seo gan dochar d’fhorálacha dhlí an Aontais maidir le hionstraimí airgeadais sonracha, go háirithe Treoir 2003/87/CE.

4. Níl feidhm ag Airteagail 10 go 20, 22 go 24 agus 27, Airteagal 28(6), Airteagal 30(4) agus Airteagal 46 agus Airteagal 47, ná forálacha Theideal IV agus na ceanglais chun tuairisciú do na húdaráis inniúla nó do na húdaráis ábhartha nó chun a n-orduithe a chomhlíonadh faoin Rialachán seo, maidir le comhaltaí CEBC, comhlachtaí náisiúnta eile na mBallstát a gcuireann feidhmeanna den chuma chéanna i gcrích, nó maidir le comhlachtaí poiblí eile na mBallstát a mbeidh sé de chúram orthu an fiachas poiblí a bhainistiú nó idiragairt ann san Aontas maidir le haon taisclann lárnach urrús ar a ndéanann na comhlachtaí a luadh roimhe seo bainistiú díreach faoi fhreagracht an chomhlachta bainistithe chéanna, a bhfuil rochtain aici ar chistí na gcomhlachtaí sin agus nach eintiteas ar leithligh é.

Airteagal 2

Sainmhínithe

1. Chun críocha an Rialacháin seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

(1) ciallaíonn “taisclann lárnach urrús” nó “TLU” duine dlítheanach a oibríonn an córas socraíochta urrús dá dtagraítear i bpointe (3) de Roinn A den Iarscríbhinn agus a chuireann ar fail ar a laghad seirbhís lárnach amháin eile a liostaítear i Roinn A den Iarscríbhinn;

(2) ciallaíonn “TLU de chuid tríú tíre” aon eintiteas dlíthiúil arna bhunú ag tríú tír a gcuireann seirbhís den chuma chéanna ar fáil i gcomparáid leis an tseirbhís lárnach dá dtagraítear i bpointe (3) de Roinn A den Iarscríbhinn agus a gcuireann seirbhís lárnach amháin eile a liostaítear i Roinn A den Iarscríbhinn i gcrích;

(3) ciallaíonn “díluailiú” lonnaíocht na n-urrús fisiceach i TLU a dhíriú ar bhealach lena bhféadfar na haistrithe ina dhiaidh sin a dhéanamh trí chuntas reatha;

(4) ciallaíonn “foirm dhí-ábharaithe” nach bhfuil ionstraimí airgeadais ann ach i bhfoirm taifead cuntais reatha;

(5) ciallaíonn “TLU is faighteoir” TLU a fhaigheann an iarraidh ó TLU eile, TLU iarrthach, rochtain a bheith aige ar a sheirbhísí trí nasc taisclainne lárnaí urrús.

(6) ciallaíonn “TLU iarrthach” TLU a iarrann rochtain ar sheirbhísí taisclainne lárnaí urrús eile, TLU is faighteoir trí nasc taisclainne lárnaí urrús;

(7) ciallaíonn “socraíocht” idirbheart urrús a chur i gcrích aon uair a thugtar chun críche é d’fhonn oibleagáidí na bpáirtithe maidir leis an idirbheart sin a chomhlíonadh trí aistriú airgid thirim nó aistriú urrús nó an dá rud;

(8) ciallaíonn “ionstraimí airgeadais” nó “urrúis” ionstraimí airgeadais mar a shainmhínítear i bpointe (15) d’Airteagal 4(1) de Threoir 2014/65/AE iad;

(9) ciallaíonn “ordú aistrithe” ordú aistrithe mar a shainmhínítear é sa dara fleasc de phointe (i) d’Airteagal 2 de Threoir 98/26/CE:

(10) ciallaíonn “córas socraíochta urrús” córas faoin gcéad fhleasc, faoin dara fleasc agus faoin tríú fleasc de phointe (a) d’Airteagal 2 de Threoir 98/26/CE nach bhfuil á oibriú ag contrapháirtí lárnach arb í an ghníomhaíocht atá á déanamh aige forghníomhú orduithe aistrithe;

(11) ciallaíonn “inmheánaitheoir socraíochta” aon institiúid lena n-áirítear institiúidí amháin a údaraítear i gcomhréir le Treoir 2013/36/AE nó le Treoir 2014/65/AE a fhorghníomhaíonn orduithe aistrithe thar ceann cliant nó ar a chuntas féin seachas trí chóras socraíochta urrús;

(12) ciallaíonn “dáta socraíochta atá beartaithe” an dáta a chuirtear isteach sa chóras socraíochta urrús mar an dáta socraíochta agus a gcomhaontaíonn na páirtithe maidir le hidirbheart urrús go dtarlóidh an socrú sin;

(13) ciallaíonn “tréimhse shocraíochta” an tréimhse idir an dáta trádála agus an dáta socraíochta atá beartaithe;

(14) ciallaíonn “lá gnó” lá gnó mar a shainmhínítear i bpointe (n) d’Airteagal 2 de Threoir 98/26/CE é;

(15) ciallaíonn “teip socraíochta” nach socraítear idirbheart urrús, nó nach socraítear é ach go páirteach ar an dáta socraíochta atá beartaithe i ngeall ar easpa urrús nó airgid, agus beag beann ar an mbunchúis;

(16) ciallaíonn “contrapháirtí lárnach” nó “CPL” CPL mar atá sainmhínithe i bpointe 1 d’Airteagal 2 de Rialachán (AE) Uimhir 648/2012;

(17) ciallaíonn “údarás inniúil” an t-údarás a ainmníonn gach Ballstát i gcomhréir le hAirteagal 11 ach amháin a shonraítear a mhalairt sa Rialachán seo;

(18) ciallaíonn “údarás ábhartha” aon údarás dá dtagraítear in Airteagal 12;

(19) ciallaíonn “rannpháirtí” aon rannpháirtí, mar a shainmhínítear i bpointe (f) d’Airteagal 2 de Threoir 98/26/CE é, i gcóras socraíochta urrús;

(20) ciallaíonn ‘rannpháirtíocht’ rannpháirtíocht de réir bhrí na chéad abairte de phointe (2) d’Airteagal 2 de Threoir 2013/34/AE, nó úinéireacht, dhíreach nó indíreach, ar 20 % nó níos mó de chearta vótála nó de chaipiteal gnóthais;

(21) ciallaíonn “rialú” an caidreamh idir dhá ghnóthas mar a ndéantar cur síos air in Airteagal 22 de Threoir 2013/34/AE;

(22) ciallaíonn “fochuideachta” gnóthas fochuideachta de réir bhrí Airteagal 2(10) agus Airteagal 22 de Threoir 2013/65/AE;

(23) ciallaíonn “Ballstát baile” an Ballstát a bhfuil TLU bunaithe ann;

(24) ciallaíonn “Ballstát aíochta” an Ballstát, seachas an Ballstát baile, ina bhfuil brainse ag TLU, nó ina soláthraíonn sí seirbhísí TLU;

(25) ciallaíonn “brainse” áit ghnó seachas an cheannoifig atá mar chuid de TLU, nach bhfuil aon phearsantacht dhlítheanach aici agus ina soláthraítear seirbhísí TLU a bhfuil TLU údaraithe ina leith;

(26) ciallaíonn “mainneachtain”, maidir le rannpháirtí, cás ina ndéantar imeachtaí dócmhainneachta, mar a shainmhínítear i bpointe (j) d’Airteagal 2 de Threoir 98/26/CE iad, a thionscnamh i gcoinne rannpháirtí;

(27) ciallaíonn “soláthar in áit íocaíochta” sásra socraíochta urrús a nascann aistriú urrús le haistriú airgid thirim ionas nach ndéantar urrúis a sheachadadh ach amháin má dhéantar an t-aistriú comhfhreagrach airgid thirim, agus sin amháin, nó má dhéantar a mhalairt;

(28) ciallaíonn “cuntas urrús” cuntas ar féidir urrúis a chur chun sochair nó chun dochair air;

(29) ciallaíonn “nasc idir TLU” socrú idir TLUanna ina mbíonn TLU amháin mar rannpháirtí i gcóras socraíochta urrús de chuid TLU eile chun aistriú urrús ó rannpháirtithe TLU chuig rannpháirtithe TLU roimhe sin a éascú, nó socrú ina bhfaigheann TLU rochtain ar TLU eile go neamhdhíreach trí idirghabhálaí. Áirítear ar naisc idir TLUanna naisc chaighdeánacha, naisc shaincheaptha, naisc neamhdhíreacha agus naisc idir-inoibritheacha;

(30) ciallaíonn “nasc caighdeánach” nasc idir TLU áit a mbeidh TLU ina rannpháirtí sa chóras socraíochta urrús de chuid TLU eile faoi na téarmaí agus na coinníollacha céanna atá infheidhme maidir le haon rannpháirtí eile sa chóras socraíochta urrús atá á oibriú ag an gcéad rannpháirtí;

(31) ciallaíonn “nasc” saincheaptha’ nasc idir TLUanna ina mbeidh seirbhísí sonracha breise curtha ar fáil do TLU a bheidh ina rannpháirtí sa chóras socraíochta urrús atá ag TLU eile i gcomparáid leis na gnáthsheirbhísí a chuireann TLU sin ar fáil do rannpháirtithe sa chóras socraíochta urrús;

(32) ciallaíonn “nasc neamhdhíreach” socrú idir TLU agus tríú páirtí seachas TLU, atá ina rannpháirtí sa chóras socraíochta urrús atá ag TLU eile. Bunófar nasc mar sin le TLU d’fhonn aistriú urrús a éascú chuig a rannpháirtithe ó rannpháirtithe TLU eile;

(33) ciallaíonn “nasc idir-inoibritheach” nasc idir TLU ina gcomhaontaíonn na TLUanna réitigh theicniúla chomhpháirteacha a bhunú sna córais socraíochta urrús a oibríonn siad;

(34) ciallaíonn “nósanna imeachta agus caighdeáin cumarsáide oscailte idirnáisiúnta” caighdeáin lena nglactar go hidirnáisiúnta le haghaidh nósanna imeachta cumarsáide, amhail formáidí caighdeánaithe teachtaireachta agus léiriú sonraí a chuirtear ar fáil d’aon pháirtí leasmhar ar bhealach cothrom, oscailte agus neamh-idirdhealaitheach;

(35) ciallaíonn “urrúis inaistrithe” urrúis inaistrithe mar a shainmhínítear i bpointe (44) d’Airteagal 4(1) de Threoir 2014/65/AE é;

(36) ciallaíonn “scaireanna” urrúis dá dtagraítear i bpointe (44)(a) d’Airteagal 4(1) de Threoir 2014/65/AE;

(37) ciallaíonn “ionstraimí an mhargaidh airgid” ionstraimí an mhargaidh airgid mar shainmhínítear i bpointe (17) d’Airteagal 4(1) de Threoir 2014/65/AE iad;

(38) ciallaíonn “aonaid i ngnóthais chomhinfheistíochta” aonaid i ngnóthais chomhinfheistíochta dá dtagraítear i bpointe (3) de Roinn C d’Iarscríbhinn I de Threoir 2014/65/AE;

(39) ciallaíonn “lamháltais astaíochta” lamháltais astaíochta mar a shainítear é i bpointe (11) de Chuid C d’Iarscríbhinn I de Threoir 2014/65/AE seachas na díorthaigh atá i lamháltais astaíochta;

(40) ciallaíonn “margadh rialáilte” margadh rialáilte mar shainmhínítear i bpointe (21) d’Airteagal 4(1) de Threoir 2014/65/AE é;

(41) ciallaíonn “saoráid trádála iltaobhach” nó “STI” saoráid trádála iltaobhach mar a shainmhínítear i bpointe (22) d’Airteagal 4(1) de Threoir 2014/65/AE í;

(42) ciallaíonn “ionad trádála” ionad trádála mar a shainmhínítear i bpointe (24) d’Airteagal 4(1) de Threoir 2014/65/AE;

(43) ciallaíonn “gníomhaire socraíochta” gníomhaire socraíochta mar a shainmhínítear i bpointe (d) d’Airteagal 2 de Threoir 98/26/CE;

(44) ciallaíonn “margadh fáis FBManna” margadh fáis FBManna mar a shainmhínítear i bpointe (12) d’Airteagal 4(1) de Threoir 2014/65/AE

(45) ciallaíonn “comhlacht bainistithe” comhlacht nó comhlachtaí TLU, a cheaptar i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, a bhfuil sé de chumhacht aige straitéis, cuspóirí agus treoir fhoriomlán an TLU a shocrú, agus a dhéanann maoirseacht agus faireachán ar chinnteoireacht an lucht bainistíochta. Áireofar leis seo daoine a stiúrann obair an TLU go héifeachtach. Nuair a bheidh comhlachtaí difriúla a bhfuil feidhmeanna sonracha acu i gceist i gcomhlacht bainistíochta, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, ní bheidh feidhm ag ceanglais an Rialacháin seo ach amháin maidir leis na comhaltaí den chomhlacht bainistíochta a sanntar dóibh leis an dlí náisiúnta is infheidhme an fhreagracht faoi seach;

(46) ciallaíonn “bainistíocht shinsearach” na daoine nádúrtha a fheidhmíonn gnó feidhmiúcháin laistigh de TLU agus atá freagrach as an gcomhlacht bainistithe maidir le bainistiú laethúil an TLU sin agus cuntasach dó freisin.

2. Cumhachtófar an Coimisiún chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 67 a bhaineann le bearta chun na seirbhísí coimhdeacha de chineál neamhbhaincéireachta a leagtar amach i bpointe (1) go pointe (4) de Roinn B den Iarscríbhinn a shonrú tuilleadh mar aon leis na seirbhísí coimhdeacha de chineál baincéireachta a leagtar amach i Roinn C den Iarscríbhinn.

TEIDEAL II

SOCRAÍOCHT URRÚS

CAIBIDIL 1

Foirm cuntais reatha

Airteagal 3

Foirm cuntais reatha

1. Gan dochar do mhír 2, aon eisitheoir a bheidh lonnaithe san Aontas a eiseoidh nó a d’eisigh urrúis inaistrithe, a ligfear isteach chun a dtrádála nó a thrádálfar ar ionaid trádála, socróidh sé go léireofar na hurrúis sin i bhfoirm cuntais reatha mar dhíluailiú nó tar éis na hurrúis a eisiúint go díreach i bhfoirm dhí-ábharaithe.

2. I gcás ina dtarlóidh idirbheart i ndáil le hurrúis inaistrithe ar ionad trádála, déanfar na hurrúis sin a thaifead i bhfoirm cuntais reatha i TLU ar an nó roimh an dáta socraíochta atá beartaithe, mura mbeidh siad taifeadta mar sin cheana féin.

I gcás ina ndéanfar na hurrúis inaistrithe a aistriú i ndiaidh socraithe comhthaobhachta airgeadais mar a shainmhínítear i bpointe (a) d’Airteagal 2(1) de Threoir 2002/47/CE é, taifeadfar na hurrúis sin i bhfoirm cuntais reatha i TLU ar an dáta socraíochta nó roimhe sin, mura ndearnadh iad a thaifeadadh mar sin cheana féin.

Airteagal 4

Forfheidhmiú

1. Áiritheoidh údaráis an Bhallstáit ina mbeidh an t-eisitheoir a eiseoidh urrúis bunaithe go gcuirfear Airteagal 3(1) i bhfeidhm.

2. Maidir leis na húdaráis is inniúil ar mhaoirseacht a dhéanamh ar na hionaid trádála, lena n-áirithítear na húdaráis inniúla a shainítear i gcomhréir le hAirteagal 21(1) de Threoir 2003/71/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (23), áiritheoidh siad go gcuirfear an chéad fhomhír d’Airteagal 3(2) den Rialachán seo i bhfeidhm nuair a dhéanfar na hurrúis dá dtagraítear in Airteagal 3(1) den Rialachán seo a thrádáil ar ionaid trádála.

3. Maidir le húdaráis na mBallstát atá freagrach as Treoir 2002/47/CE a chur i bhfeidhm, áiritheoidh siad go gcuirfear an dara fomhír d’Airteagal 3(2) den Rialachán seo i bhfeidhm nuair a aistreofar na hurrúis dá dtagraítear in Airteagal 3(1) den Rialachán seo i ndiaidh socraithe comhthaobhachta airgeadais mar a sainmhínítear i bpointe (a) d’Airteagal 2(1) de Threoir 2002/47/CE é.

CAIBIDIL II

Tréimhsí socraíochta

Airteagal 5

Dátaí socraíochta atá beartaithe

1. Aon rannpháirtí i gcóras socraíochta urrús a shocróidh sa chóras sin ar a chuntas féin nó thar ceann tríú páirtí idirbhearta in urrúis inaistrithe, ionstraimí an mhargaidh airgid, aonaid i ngnóthais chomhinfheistíochta agus lamháltais astaíochtaí, déanfaidh sé idirbhearta den sórt sin a shocrú ar an dáta socraíochta atá beartaithe.

2. Maidir le hidirbhearta sna hurrúis inaistrithe dá dtagraítear i mír 1, a dhéanfar ar ionaid trádála, is é an dáta socraíochta atá beartaithe tráth nach déanaí ná an dara lá gnó tar éis don trádáil a bheith ar bun. Ní bheidh feidhm ag an gceanglas sin maidir le hidirbhearta a dhéanfar a chaibidliú go príobháideach ach a chuirfear i gcrích iad ar na hionaid trádála nó ar an gcéad idirbheart i gcás ina bhfuil na hurrúis inaistrithe lena mbaineann faoi réir taifeadta tosaigh i bhfoirm cuntais reatha de bhun Airteagal 3(2).

3. Áiritheoidh na húdaráis inniúla go gcuirfear mír 1 i bhfeidhm.

Maidir leis na húdaráis atá inniúil chun ionaid trádála a mhaoirsiú, beidh siad inniúil chun a áirithiú go gcuirfear mír 2 i bhfeidhm.

CAIBIDIL III

Smacht socraíochta

Airteagal 6

Bearta chun teipeanna socraíochta a chosc

1. Bunófar le hionaid trádála nósanna imeachta a chuirfidh ar a gcumas sonraí ábhartha a bhaineann le hidirbhearta sna hionstraimí airgeadais dá dtagraítear in Airteagal 5(1) ar an dáta a ndéanfar an t-idirbheart.

2. D’ainneoin an cheanglais a leagtar síos i mír 1, déanfaidh gnólachtaí infheistíochta a údaraítear de bhun Airteagal 5 de Threoir 2014/65/AE, i gcás inarb infheidhme, bearta a dhéanamh chun líon na dteipeanna socraíochta a theorannú.

Áireofar ar bhearta den sórt sin ar a laghad socraíochtaí idir an gnólacht infheistíochta agus a chliaint ghairmiúla dá dtagraítear in Iarscríbhinn II a ghabhann le Treoir 2014/65/AE lena áirithiú go gcuirfear leithdháileadh urrús i ndáil leis an idirbheart in iúl go gasta, go ndeimhneofar an leithdháileadh sin agus go ndeimhneofar glacadh nó diúltú téarmaí go tráthúil roimh an dáta socraíochta atá beartaithe.

Déanfaidh ÚEÚM, i ndlúthchomhar le comhaltaí CEBC, treoirlínte a eisiúint i gcomhréir le hAirteagal 16 de Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010 maidir leis na nósanna imeachta caighdeánaithe agus leis na prótacail teachtaireachta atá le húsáid chun an dara fomhír den mhír seo a chomhlíonadh.

3. Maidir le gach córas socraíochta urrús a oibreoidh sí, bunóidh TLU nósanna imeachta lena n-éascófar socrú idirbhearta in ionstraimí airgeadais dá dtagraítear in Airteagal 5(1) maidir leis an dáta socraíochta atá beartaithe leis an neamhchosaint is lú is féidir dá rannpháirtithe maidir le riosca contrapháirtí agus riosca leachtachta agus ráta íseal teipeanna socraíochta. Molfaidh sé go ndéanfaí socraíocht luath ar an dáta socraíochta atá beartaithe trí bhíthin sásraí iomchuí.

4. Maidir le gach córas socraíochta urrús a oibreoidh sí, cuirfidh TLU bearta i bhfeidhm le socrú tráthúil idirbheart ag a rannpháirtithe a spreagadh agus a dhreasú. Cuirfear TLUanna de cheanglas ar na rannpháirtithe a n-idirbhearta a shocrú ar an dáta socraíochta atá beartaithe.

5. Forbróidh ÚEÚM i ndlúthchomhar le comhaltaí CEBC dréachtchaighdeáin theicniúla rialála ionas go sonrófar na bearta atá le glacadh ag gnólachtaí infheistíochta i gcomhréir leis an gcéad fhomhír de mhír 2, sonraí na nósanna imeachta lena n-éascófar socrú dá dtagraítear i mír 3 agus sonraí na mbeart d’fhonn socrú tráthúil idirbheart dá dtagraítear i mír 4 a spreagadh agus a dhreasú.

Cuirfidh ÚEÚM na dréachtchaighdeáin theicniúla rialála sin faoi bhráid an Choimisiúin 18 Meitheamh 2015.

Tarmligtear an chumhacht don Choimisiún na caighdeáin theicniúla rialála dá dtagraítear sa chéad fhomhír a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta a leagtar síos in Airteagal 10 go hAirteagal 14 de Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010.

Airteagal 7

Bearta chun dul i ngleic le teipeanna socraíochta

1. Maidir le gach córas socraíochta urrús a oibreoidh sí, bunóidh TLU córas a dhéanfaidh faireachán ar chásanna ina dteipfidh ar na hidirbhearta sna hionstraimí airgeadais dá dtagraítear in Airteagal 5(1) a shocrú. Tabharfaidh sí tuarascálacha rialta don údarás inniúil agus do na húdaráis ábhartha, maidir le líon agus le sonraí na dteipeanna socraíochta agus aon fhaisnéis ábhartha eile lena n-áirítear na bearta atá beartaithe ag na TLUanna agus ag a rannpháirtithe le feabhas a chur ar éifeachtúlacht socraíochta i bhfoirm chomhiomlánaithe. Fógróidh na TLUanna na tuarascálacha sin, gan ainmneacha ar bhonn bliantúil. Roinnfidh na húdaráis inniúla le ÚEÚM aon fhaisnéis ábhartha maidir le teipeanna socraíochta.

2. Maidir le gach córas socraíochta urrús a oibreoidh sí, bunóidh TLU nósanna imeachta lena n-éascófar socrú idirbhearta in ionstraimí airgeadais dá dtagraítear in Airteagal 5(1) nach mbeidh socraithe ar an dáta socraíochta a beartaíodh. Déanfar foráil do shásra pionóis leis na nósanna imeachta sin a fheidhmeoidh mar bhac éifeachtach i gcomhair rannpháirtithe a bheidh mar chúis leis na teipeanna socraíochta.

Roimh di na nósanna imeachta dá dtagraítear sa chéad fhomhír a bhunú, ionaid trádála, rachaidh TLU i gcomhairliúchán leis na hionaid trádála ábhartha agus leis na TLUanna ábhartha a gcuirfidh sí seirbhísí socraíochta ar fáil ina leith.

Áireofar ar an sásra pionóis dá dtagraítear sa chéad fomhír pionóis airgid thirim le haghaidh rannpháirtithe is cúis le teipeanna socraíochta (“rannpháirtithe a dteipfidh orthu”). Ríomhfar pionóis airgid ar bhonn laethúil i ndáil le gach lá gnó a dteipfear ar idirbheart a shocrú tar éis an dáta socraíochta a beartaíodh go deireadh tréimhse an phróisí cheannaigh isteach dá dtagraítear i mír 3 ach nach mbeidh níos faide ná an lá socraíochta iarbhír. Níor cheart na pionóis airgid thirim a chumrú mar fhoinse ioncaim do TLU.

3. Gan dochar don sásra pionóis dá dtagraítear i mír 2 den Airteagal seo, agus don cheart chun an t-idirbheart a chealú go déthaobhach, más rud é nach n-éireoidh an rannpháirtí a dteipfidh air na hionstraimí airgeadais dá dtagraítear in Airteagal 5(1) a thabhairt don rannpháirtí is faighteoir laistigh de 4 lá gnó tar éis an dáta socraíochta a bheidh beartaithe (“tréimhse sínithe”) cuirfear tús le próiseas ceannaigh isteach i gcás ina mbeidh na hionstraimí sin ar fáil le haghaidh socraíochta agus go ndéanfar iad a sheachadadh chuig an rannpháirtí is faighteoir laistigh de thréimhse ama iomchuí.

Má bhaineann an t-idirbheart le hionstraim airgeadais a thrádálfar ar mhargadh fáis na bhfiontar beag agus meánmhéide, beidh 15 lá sa tréimhse sínithe ach amháin má chinneann margadh fáis na bhfiontar beag agus meánmhéide tréimhse níos giorra a chur i bhfeidhm.

4. Beidh feidhm ag na díolúintí a leanas ón gceanglas dá dtagraitear i mír 3:

(a) ar bhonn an chineáil sócmhainne agus ar leachtacht na n-ionstraimí airgeadais lena mbaineann, féadfar an tréimhse sínithe a mhéadú ó cheithre lá gnó suas le seacht lá gnó ar a mhéid áit a mbeadh tionchar ag tréimhse sínithe níos giorra ar fheidhmiú ordúil réidh na margaí airgeadais lena mbaineann;

(b) maidir le hoibríochtaí casta ina bhfuil roinnt mhaith idirbheart i gceist lena n-áirítear comhaontuithe athcheannaigh urrús nó comhaontuithe iasachta, ní bheidh feidhm ag an bpróiseas ceannach isteach dá dtagraítear i mír 3 i gcás ina mbeidh tréimhse ama na n-oibríochtaí sin gearr go leor agus ina mbeidh an próiseas ceannach isteach neamhéifeachtach mar thoradh air sin.

5. Gan dochar do mhír 7, ní bheidh feidhm ag na díolúintí dá dtagraítear i mír 4 maidir le hidirbhearta le haghaidh scaireanna nuair a bheidh na idirbhearta sin imréitithe ag CPL.

6. Gan dochar don sásra pionóis dá dtagraítear i mír 2, i gcás ina mbeidh praghas na scaireanna a comhaontaíodh tráth na trádála níos airde ná an praghas a íocadh as an gceannach isteach a fheidhmiú, íocfaidh an rannpháirtí a dteipfidh air an difríocht chomhfhreagrach leis an rannpháirtí is faighteoir tráth nach déanaí ná an dara lá gnó tar éis na n-ionstraimí airgeadais dá dtagraítear in Airteagal 5(1) a bheith curtha ar fáil i ndiaidh an cheannaigh isteach.

7. Mura n-éireoidh leis an gceannach isteach nó mura bhféadfar é a dhéanamh, féadfaidh an rannpháirtí is faighteoir rogha a dhéanamh íocaíocht a fháil trí chúiteamh airgid nó feidhmiú an cheannaigh isteach a chur siar go dáta níos déanaí a bheidh iomchuí (“tréimhse iarchurtha”). Mura dtabharfar na hionstraimí airgeadais ábhartha don rannpháirtí is faighteoir ag deireadh na tréimhse iarchurtha, íocfar an cúiteamh airgid.

Íocfar an cúiteamh airgid don rannpháirtí is faighteoir tráth nach déanaí ná an dara lá gnó tar éis dheireadh an phróisis ceannaigh isteach dá dtagraítear i mír 3 nó na tréimhse iarchurtha, i gcás inar roghnaíodh an tréimhse iarchurtha.

8. Aisíocfaidh an rannpháirtí a dteipfidh air an t-eintiteas a fheidhmeoidh ceannach isteach na suimeanna uile a íocfar i gcomhréir le mír 3, le mír 4 agus le mír 5, lena n-áirítear aon táillí feidhmiúcháin a eascraíonn as an gceannach isteach. Ba cheart táillí mar sin a chur in iúl go soiléir do na rannpháirtithe.

9. Bunóidh TLUanna, CPLanna agus ionaid trádála nósanna imeachta lena gcuirfear ar a gcumas, i gcomhairle lena n-údaráis inniúla faoi seach, aon rannpháirtí a mhainneoidh ar bhonn seasta agus córasach na hionstraimí airgeadais dá dtagraítear in Airteagal 5(1) a chur ar fáil ar an dáta socraíochta a bheidh beartaithe a fhionraí, agus ainm an rannpháirtí sin a chur ar fáil don phobal tar éis deis a thabhairt don rannpháirtí sin a bharúlacha a chur isteach agus ar an gcoinníoll go gcuirfear údaráis inniúla TLUanna, na CPLanna agus na n-ionad trádála, agus an rannpháirtí féin ar an eolas mar is iomchuí, agus sa chás sin amháin. Chomh maith le dul i gcomhairle sula ndéanfar aon fhionraí, cuirfidh na TLUanna, na CPLanna agus na hionaid thrádála na n-údarás inniúil faoi seach ar an eolas faoi rannpháirtí a fhionrófar. Cuirfidh an t-údarás inniúil na húdaráis ábhartha ar an eolas láithreach faoi fhionraí rannpháirtí.

Ní thabharfar sonraí pearsanta de réir bhrí phointe (a) d’Airteagal 2 de Threoir 95/46/CE nuair a nochtfar fionraí go poiblí.

10. Beidh feidhm ag mír 2 go mír 9 maidir le gach idirbheart de chuid na n-ionstraimí airgeadais dá dtagraítear in Airteagal 5(1) a ligfear isteach chun a dtrádála nó a thrádálfar ar ionad trádála nó a bheidh imréitithe ag contrapháirtí lárnach mar a leanas:

(a) I gcás idirbheart a imréiteoidh CPL, is é CPL an t-eintiteas a fheidhmeoidh an ceannach isteach i gcomhréir le mír 3 go mír 8.

(b) Maidir le hidirbhearta nach mbeidh imréitithe ag CPL, ach a fheidhmeofar ar ionad trádála, áireoidh an t-ionad trádála ina rialacha inmheánacha oibleagáid ar a chomhaltaí agus ar a rannpháirtithe na bearta dá dtagraítear i mír 3 go mír 8 a chur i bhfeidhm.

(c) Maidir leis na hidirbhearta go léir seachas iad siúd dá dtagraítear i bpointe (a) agus i bpointe (b) den fhomhír seo, áireoidh na TLUanna ina rialacha inmheánacha oibleagáid ar a rannpháirtithe a bheith faoi réir na mbeart dá dtagraítear i mír 3 go mír 8.

Cuirfidh TLU an fhaisnéis riachtanach socraíochta ar fáil do chontrapháirtithe lárnacha agus d’ionaid thrádála lena chur ar a gcumas a n-oibleagáidí faoin mír seo a chomhlíonadh.

Gan dochar do phointe (a), phointe (b) agus pointe (c) den chéad fhomhír féadfaidh TLUanna faireachán a dhéanamh ar chur i bhfeidhm ceannach isteach dá dtagraítear sna pointí seo i leith treoracha iolracha socraíochta, maidir leis na hionstraimí airgeadais chéanna agus leis an dáta éaga céanna don tréimhse cur i bhfheidhm, a mbeidh sé mar aidhm acu an líon ceannach isteach a bheidh le déanamh a íoslaghdú agus dá bhrí sin an tionchar ar phraghsanna na n-ionstraimí ábhartha airgeadais.

11. Ní bheidh feidhm ag mír 2 go mír 9 i gcás rannpháirtithe ar CPLanna iad agus a dteipfidh orthu.

12. Ní bheidh feidhm ag mír 2 go mír 9 mura dtionscnófar imeachtaí dócmhainneachta in aghaidh rannpháirtí a dteipfidh air.

13. Ní bheidh feidhm ag an Airteagal seo i gcás ina mbeidh an príomh-ionad chun scaireanna a thrádáil lonnaithe i dtríú tír. Tá láthair an phríomh-ionaid chun scaireanna a thrádáil le cinneadh i gcomhréir le hAirteagal 16 de Rialachán (AE) Uimh. 236/2012.

14. Cumhachtófar an Coimisiún chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 67 chun go ndéanfar an méid seo a leanas a shonrú: paraiméadair chun díspreagadh agus leibhéal comhréireach pionós airgeadais dá dtagraítear sa tríú fomhír de mhír 2 a ríomh bunaithe ar an gcineál sócmhainne agus ar leachtacht na hionstraime airgeadais agus ar chineál an idirbhirt lena n-áiritheofar a lán smachta socraíochta agus feidhmiú rianúil agus ordúil na margaí airgeadais lena mbaineann.

15. Déanfaidh ÚEÚM, i ndlúthchomhar le comhaltaí CEBC, dréachtchaighdeáin theicniúla rialála a fhorbairt chun an méid seo a leanas a shonrú;

(a) sonraí an chórais faireacháin maidir le teipeanna socraíochta agus na tuarascálacha maidir le teipeanna socraíochta dá dtagraítear i mír 1,

(b) na próisis chun pionóis airgid a bhailiú agus a ath-leithdháileadh agus aon fháltais eile a d’fhéadfaidh teacht as pionóis den sórt sin i gcomhréir le mír 2;

(c) sonraí oibríocht an phróisis ceannach isteach iomchuí dá dtagraítear i mír 3 go mír 8, lena n-áirítear tréimhsí ama iomchuí leis an ionstraim airgeadais a sholáthar tar éis an phróisis ceannach isteach dá dtagraítear i mír 3. Beidh na tréimhsí ama sin calabraithe agus an cineál sócmhainne agus leachtacht na n-ionstraimí airgeadais á gcur san áireamh.

(d) na cúinsí ina bhféadfaí cur leis an tréimhse sínithe i gcomhréir leis an gcineál sócmhainne, le leachtacht na n-ionstraimí airgeadais, i gcomhréir leis na coinníollacha dá dtagraítear i bpointe (a) de mhír 4 agus na critéir i ndáil le leachtacht a mheasúnú faoi phointe (17) d’Airteagal 2(1) de Rialachán (AE) Uimh. 600/2014 á gcur san áireamh;

(e) cineál na n-oibríochtaí agus na tréimhsí ama sonracha a bhaineann leo dá dtagraítear i bpointe (b) de mhír 4 lena ndéantar ceannach-isteach mí-éifeachtach;

(f) modheolaíocht chun an cúiteamh airgid dá dtagraítear i mír 7 a ríomh.

(g) na coinníollacha faoina meastar go dteipeann ar rannpháirtí ar bhonn comhsheasmhach agus ar bhonn córasach na hionstraimí airgeadais amhail dá dtagraí