CINNEADH (AE) 2022/1414 ÓN gCOIMISIÚN

an 4 Nollaig 2020

maidir leis an scéim cabhrach SA.21259 (2018/C) (ex 2018/NN) arna cur chun feidhme ag an bPortaingéil le haghaidh Zona Franca da Madeira (ZFM) – Scéim III

(a bhfuil fógra tugtha ina leith faoi dhoiciméad C(2020) 8550)

(An téacs Portaingéilise amháin atá barántúil)

(Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

AN COIMISIÚN EORPACH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe an chéad fhomhír d’Airteagal 108(2) de,

Ag féachaint don Chomhaontú ar an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch, agus go háirithe Airteagal 62(1)(a) de,

Tar éis a iarraidh ar pháirtithe leasmhara a mbarúlacha a thíolacadh de bhun Airteagal 108(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (1) agus ag féachaint dá mbarúlacha,

De bhrí go:

1. NÓS IMEACHTA

(1) Le litir dar dáta an 12 Márta 2015, d’iarr an Coimisiún faisnéis ar an bPortaingéil, i gcomhthéacs fheidhmiú faireacháin 2015 (“ faireachán 2015 “) (2), féachaint an raibh scéim Zona Franca da Madeira (“scéim ZFM” nó “Scéim III”), a d’fhormheas an Coimisiún mar chabhair chomhoiriúnach réigiúnach, ag urramú na rialacha is infheidhme agus, go háirithe, an Cinneadh ón gCoimisiún an 27 Meitheamh 2007 (3) (“Cinneadh ón gCoimisiún 2007”), atá infheidhme ón 1 Eanáir 2007 go dtí an 31 Nollaig 2013, agus Cinneadh ón gCoimisiún an 2 Iúil (4)2013 (“Cinneadh 2013”), atá infheidhme ón 1 Eanáir 2013 go dtí an 31 Nollaig 2013. Sa chéad chéim, d’iarr an Coimisiún faisnéis maidir le creat dlíthiúil na scéime, (5) agus ag an dara céim scrúdaíodh cur chun feidhme na scéime trí shampla de 26 tairbhí a bhain tairbhe as scéim ZFM a roghnú sna blianta 2012 agus 2013.

(2) Chuir an Phortaingéil faisnéis isteach an 4 Bealtaine 2015. D’iarr seirbhísí an Choimisiúin faisnéis bhreise an 5 Meitheamh, agus d’fhreagair an Phortaingéil an 6 Iúil. An 1 Deireadh Fómhair 2015, sheol an Coimisiún iarratas eile ar fhaisnéis agus d’fhreagair an Phortaingéil an 29 Deireadh Fómhair. An 29 Feabhra 2016, d’iarr seirbhísí an Choimisiúin faisnéis bhreise a d’fhreagair an Phortaingéil an 1, 8 agus 12 Aibreán 2016. Tar éis iarratais ón gCoimisiún ar fhaisnéis fhorlíontach an 29 Márta agus an 11 Lúnasa 2017, chuir an Phortaingéil faisnéis isteach an 2 Bealtaine agus an 11 Meán Fómhair 2017, faoi seach. Tar éis glao comhdhála a bhí aige le húdaráis na Portaingéile an 26 Deireadh Fómhair 2017, chuir an Coimisiún iarratas eile ar fhaisnéis chuig an bPortaingéil an 27 Deireadh Fómhair, agus d’fhreagair an Phortaingéil an 21 agus an 22 Samhain 2017 é. Tar éis cruinnithe idir an Coimisiún agus údaráis na Portaingéile an 4 Nollaig 2017, d’iarr an Phortaingéil síneadh a chur leis an spriocdháta chun an fhaisnéis a bhí in easnamh a chur isteach go dtí deireadh mhí na Nollag 2017. An 7 Nollaig 2017, sheol seirbhísí an Choimisiúin chuig an bPortaingéil na ceisteanna a rabhthas fós ag súil le freagraí orthu. Chuir an Phortaingéil faisnéis isteach an 2 Feabhra 2018. Tar éis iarratas na Portaingéile, tionóladh cruinniú eile idir an Coimisiún agus údaráis na Portaingéile an 27 Márta 2018.

(3) Le litir dar dáta an 6 Iúil 2018, chuir an Coimisiún in iúl don Phortaingéil go raibh cinneadh déanta aige an nós imeachta a leagtar síos in Airteagal 108(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFUE) a thionscnamh i leith scéim ZFM (“an Cinneadh Tosaigh”) (6).

(4) Le litir dar dáta an 30 Iúil 2018, thug údaráis na Portaingéile dá n-aire gurbh ionann téacs iomlán an Chinnidh Tosaigh, ina dtuairim féin, agus faisnéis rúnda agus d’iarr siad ar an gCoimisiún staonadh ón gCinneadh sin ón gCoimisiún a fhoilsiú agus gan ach achoimre achomair air a fhoilsiú, agus mhol siadsan an téacs a bheadh ann.

(5) Le litir dar dáta an 11 Meán Fómhair 2018, chuir an Phortaingéil liosta ar fáil de na cuideachtaí go léir a bhí cláraithe in ZFM don tréimhse 2007 go 2014 agus liosta de na 25 tairbhí cabhrach ba mhó sna blianta 2007 go 2011 agus 2014, mar a iarrtar i bpointe 1 agus i bpointe 2 de mhír 64 den Chinneadh Tosaigh. D’iarr an Phortaingéil freisin go gcuirfí síneadh leis an spriocdháta chun an fhaisnéis a bhí in easnamh a chur isteach go dtí deireadh mhí Mheán Fómhair 2018. Cuireadh isteach an 26 Meán Fómhair 2018 barúlacha na Portaingéile maidir leis an nós imeachta oscailte de bhun Airteagal 108(2) CFAE agus maidir leis an bhfaisnéis a iarrtar i bpointe 3 go pointe 7 de mhír 64 den Chinneadh Tosaigh.

(6) Le litir dar dáta an 11 Feabhra 2019 (7), tar éis plé fairsing leis an bPortaingéil maidir le saincheisteanna rúndachta a bhaineann leis an gCinneadh Tosaigh agus gan comhaontú a fháil ina leith, chuir an Coimisiún in iúl don Phortaingéil go raibh cinneadh déanta aige diúltú don iarratas rúndachta a chuir údaráis na Portaingéile i láthair agus an cinneadh arna ghlacadh an 6 Iúil 2018 a fhoilsiú. Staon an Phortaingéil ó chaingean i gcoinne an chinnidh a thabhairt isteach i gCúirteanna an Aontais agus d’aontaigh sí lena fhoilsiú i litir dar dáta an 5 Márta 2019.

(7) An 15 Márta 2019, foilsíodh an Cinneadh Tosaigh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh (8). Thug an Coimisiún cuireadh do pháirtithe leasmhara a gcuid barúlacha ar an scéim cabhrach a thíolacadh.

(8) Tar éis iarratas na Portaingéile, tionóladh cruinniú eile idir an Coimisiún agus údaráis na Portaingéile an 10 Aibreán 2019. Le linn an chruinnithe, meabhraíodh don Phortaingéil an fhaisnéis atá in easnamh a iarradh i mír 64 den Chinneadh Tosaigh a sholáthar. I ndiaidh an chruinnithe sin, i litir dar dáta an 24 Aibreán 2019, chuir an Phortaingéil sonraí ar fáil maidir le rialuithe cánach a rinne na húdaráis náisiúnta cánach ar thairbhithe ZFM. Ina theannta sin, sholáthair an Phortaingéil, don tréimhse chéanna, sonraí ar éagsúlachtaí a braitheadh i dtuairisceáin chánach cuideachtaí ZFM agus gnéithe breise ar cheartúcháin ar an gcáin a bhí dlite ó cháiníocóirí ZFM.

(9) Fuair an Coimisiún tuairimí ó pháirtithe leasmhara. Le litreacha dar dáta an 23 Bealtaine agus an 12 Meitheamh 2019, chuir an Coimisiún ar aghaidh chuig an bPortaingéil iad, agus tugadh deis di freagairt. Fuarthas tuairimí na Portaingéile i litir dar dáta an 26 Meitheamh 2019.

2. CUR SÍOS MIONSONRAITHE AR AN SCÉIM CÚNAIMH

2.1. Scéim ZFM faoi Chinneadh 2007 ón gCoimisiún

(10) Tar éis don Phortaingéil an fógra a thíolacadh, d’fhormheas an Coimisiún scéim ZFM (9) in 2007 don tréimhse ón 1 Eanáir 2007 go dtí an 31 Nollaig 2013, ar bhonn na dTreoirlínte maidir le cabhair réigiúnach náisiúnta do 2007 -2013 (10) (Treoirlínte maidir le Cúnamh Réigiúnach, “RAG 2007”). D’fhéadfadh na cuideachtaí a cláraíodh agus a údaraíodh faoin scéim roimh an 31 Nollaig 2013 (11) tairbhe a bhaint as laghdú ar cháin chorparáideach nó as díolúintí eile cánach, mar a thuairiscítear in aithris 12 den Chinneadh seo, go dtí an 31 Nollaig 2020.

(11) D’fhormheas an Coimisiún scéim ZFM mar chabhair oibriúcháin chomhoiriúnach lena ndírítear ar fhorbairt réigiúnach agus ar éagsúlú struchtúr eacnamaíoch Mhaidéara a chur chun cinn. Toisc gur réigiún is forimeallaí é Réigiún Féinrialaitheach Mhaidéara (“ARM”) arna shainiú le hAirteagal 299(2) den Chonradh ag bunú Chomhphobal Eacnamaíochta na hEorpa (“Conradh CE”) (Airteagal 349 CFAE anois), tá sé incháilithe le haghaidh cabhair oibriúcháin réigiúnach faoi Airteagal 87(3)(a) de Chonradh CE (Airteagal 107(3)(a) CFAE anois). Tá an chabhair oibriúcháin réigiúnach beartaithe chun na costais bhreise a eascraíonn as míbhuntáistí struchtúracha na réigiún is forimeallaí a chúiteamh, do ghnóthais atá ag gabháil dá ngníomhaíocht eacnamaíoch sa réigiún sin (12).

(12) Le scéim ZFM, arna ceadú ag an gCoimisiún in 2007, údaraíodh cabhair i bhfoirm cánach ioncaim corparáide laghdaithe (13) ar bhrabúis a eascraíonn ó ghníomhaíochtaí a dhéantar go héifeachtach agus go hábhartha i Maidéara (14), díolúine ó chánacha bardasacha agus áitiúla, chomh maith le díolúine ó cháin aistrithe atá iníoctha ar mhaoin dhochorraithe chun gnó a chur ar bun in ZFM (15), suas le huasmhéideanna cabhrach bunaithe ar uas-uasteorainneacha inchánaithe a chuirtear ar bhonn bliantúil inchánach na dtairbhithe. Leagadh amach na huasteorainneacha sin bunaithe ar líon na bpost a bheadh ag an tairbhí gach bliain fhioscach, mar a leanas: Líon na bpost a cruthaíodh/a coinníodh in aghaidh na bliana Uasteorainneacha an bhoinn inchánach in EUR Uasmhéid cúnaimh in EUR 1 -2 2 000 000 420 000 3 -5 2 600 000 546 000 6 -30 16 000 000 3 360 000 31 -50 26 000 000 5 460 000 51 -100 40 000 000 8 400 000 > 100 150 000 000 31 500 000

(13) Faoi choinníollacha áirithe (16), d’fhéadfadh cuideachtaí atá cláraithe sa Chrios Saorthrádála Tionsclaíoch de scéim ZFM leas a bhaint as ciorrú breise 50 % ar cháin chorparáide.

(14) Bhí an rochtain ar scéim ZFM teoranta do ghníomhaíochtaí ar liosta atá ar áireamh i gCinneadh 2007 ón gCoimisiún, bunaithe ar ainmníocht staidrimh gníomhaíochtaí eacnamaíocha sa Chomhphobal Eorpach, NACE Ath. 1.1 (17): talmhaíocht agus táirgeadh ainmhithe (Roinn A, cóid 01.4 agus 02.02), dobharshaothrú iascaigh agus seirbhísí gaolmhara (Roinn B, cód 05), tionscal déantúsaíochta (Roinn D), táirgeadh agus dáileadh leictreachais, gáis agus uisce (Roinn E, cód 40), trádáil mhórdhíola (Roinn G, cóid 50 agus 51), iompar agus cumarsáid (Roinn I, cóid 60-64), gníomhaíochtaí a bhaineann le maoin dhochorraithe, léasú agus seirbhísí do chuideachtaí (Roinn K, cóid 70-74), ardoideachas agus/nó oideachas aosach (Roinn M, cóid 80.3 agus 80.4), gníomhaíochtaí seirbhísí comhchoiteanna eile (Roinn O, cóid 90, 92 agus 93.01) (18). Dá ndéanfaí aon athruithe ar an liosta, ós rud é gur féidir córais aicmithe den chineál sin a fhorbairt tuilleadh, chomhaontaigh údaráis na Portaingéile fógra a thabhairt don Choimisiún go cuí ina leith (19).

(15) Gach gníomhaíocht lena mbaineann idirghabháil airgeadais, árachas agus gníomhaíochtaí cúntacha airgeadais agus a bhaineann le hárachas (Roinn J, cóid NACE 65-67), chomh maith leis na gníomhaíochtaí seirbhíse laistigh den ghrúpa (ionaid chomhordaithe, chisteáin agus dáileacháin) a d’fhéadfaí a dhéanamh faoi Roinn K, cód 74 (seirbhísí a chuirtear ar fáil go príomha do chuideachtaí) as an áireamh ó chur i bhfeidhm na scéime (20). Áiríodh i gCinneadh 2007 ón gCoimisiún freisin gealltanas údaráis na Portaingéile ainmneacha na gcuideachtaí ar diúltaíodh clárú dóibh sa scéim ZFM a sholáthar don Choimisiún agus na cúiseanna leis na diúltuithe sin (21).

2.2. Scéim ZFM faoi Chinneadh 2013 ón gCoimisiún

(16) Tar éis fógra a fháil ón bPortaingéil, d’údaraigh an Coimisiún in 2013 méadú 36,7 % ar na bun-uasteorainneacha ar a mbeadh feidhm ag an laghdú ar cháin chorparáide. Mar sin, ón mbliain 2013 i leith ba iad seo a leanas na huasteorainneacha bonn inchánach agus na huasmhéideanna cúnaimh: Líon na bpost a cruthaíodh/a coinníodh/sa bhliain Uasteorainneacha bonn inchánach in EUR (2013-2014) Uasmhéid an chúnaimh in EUR (2013-2014) 1 -2 2 730 000 546 000 3 -5 3 550 000 710 000 6 -30 21 870 000 4 374 000 31 -50 35 540 000 7 108 000 51 -100 54 680 000 10 936 000 > 100 205 500 500 41 100 000

(17) Faoin bhfógra as ar tháinig Cinneadh 2013 ón gCoimisiún, chuir údaráis na Portaingéile in iúl go coinníollacha eile uile na scéime mar a faomhadh in 2007 mar a chéile fós (22).

2.3. Scéim ZFM a chuir an Phortaingéil i bhfeidhm agus na tuairimí a ghlac an Phortaingéil i monatóireacht 2015

(18) Rinneadh faireachán ar ScéimIII do na blianta 2012 agus 2013 faoi fhaireachán 2015 (23). Bhí na torthaí seo a leanas ar an bhfaisnéis a chuir an Phortaingéil ar fáil le linn an fhaireacháin agus an imscrúdaithe ex officio (“imscrúdú 2016”) ina dhiaidh sin:

2.3.1. Bunús na mbrabús a bhaineann leas as an laghdú ar cháin ioncaim

(19) Da dtagraítear i gCinntí 2007 agus 2013 ón gCoimisiún, níl feidhm ag an laghdú cánach a cheadaítear faoin scéim ZFM ach amháin maidir le ‘brabúis a eascraíonn as gníomhaíochtaí a dhéantar go héifeachtach agus go hábhartha i Maidéara’ (24). Le linn fhaireachán 2015, d’iarr an Coimisiún soiléiriú ar chur chun feidhme an choinníll sin. Dhealraigh sé le linn fhaireachán 2015 agus imscrúdú 2016 gur bhain roinnt cuideachtaí a bhí cláraithe sa scéim ZFM agus a áirítear sa sampla leas as an gcáin chorparáide laghdaithe ar bhrabúis a d’eascair as gníomhaíochtaí nach ndearnadh “go héifeachtach agus go hábhartha i Maidéara”.

(20) Dheimhnigh an Phortaingéil an staid sin, a thug le fios ina leith sin, chomh fada agus a bhain le cáin chorparáide, go ngearrfaí cáin ansin ar dhaoine inchánach a bhfuil a gceannoifig nó a n-ionad bainistíochta éifeachtach i Maidéara ar a dtuilleamh go léir, is cuma cé acu an ghin a ngníomhaíocht tuilleamh, ionchuir úsáidte agus/nó costais tabhaithe i suíomh difriúil le suíomh a gceannoifige nó a n-ionaid bainistíochta éifeachtaí, fad is a fuarthas an tuilleamh, na hionchuir agus na costais sin, a leithdháileadh agus a d’íoc an gnóthas agus nasctha lena ghníomhaíocht. Gheobhfaí an tuilleamh sin go léir laistigh nó lasmuigh de chríoch na Portaingéile, agus ar choinníoll gur gníomhaíochtaí arna n-údarú laistigh den ZFM agus arna ndéanamh ag eintitis a bhfuil a gceannoifig nó a n-ionad bainistíochta éifeachtach i Maidéara iad, a dhearbhófaí agus a thógfaí an tuilleadh sin san áireamh le haghaidh ríomh an bhoinn chánach agus an méid ar a gcuirfí an ráta cánach ábhartha i bhfeidhm (25).

(21) Chun a chinntiú go ndearbhaítear tuilleamh i gceart chun críocha cánach, mhínigh an Phortaingéil go raibh cuntasaíocht ar leithligh ag teastáil ó scéim ZFM idir tuilleamh a measadh a bheith ginte i gcríoch na Portaingéile, ar tuilleamh é a bhí faoi réir na gnáthchánach ioncaim, agus tuilleamh a measadh a bheith ginte lasmuigh de chríoch na Portaingéile, ar tuilleamh é a bhí faoi réir ráta laghdaithe cánach corpráide scéim ZFM. Is éard atá sa chéad cheann ná an tuilleamh a fhaigheann tairbhithe ZFM ó idirbhearta le cónaitheoirí ar chríoch na Portaingéile, nó ina limistéar geografach, lena n-áirítear ARM, ach ní áirítear Crios Saorthrádála Mhaidéara féin. Is éard atá sa dara ceann ná tuilleamh a fhaigheann tairbhithe ZFM óna n-idirbhearta le heintitis nach bhfuil cónaí orthu sa chríoch náisiúnta chomh maith leis na cinn a ghintear i ZFM féin (26).

(22) D’áitigh an Phortaingéil, i bhfianaise na gcód NACE arna n-údarú laistigh de raon feidhme scéim ZFM, agus cineál agus raon feidhme na ngníomhaíochtaí a rinneadh i ZFM ar bhonn idirnáisiúnta go príomha, nárbh ionann an coinníoll go ndéanfaí gníomhaíochtaí go héifeachtach agus go hábhartha i Maidéara, i.e. agus ní fhéadfadh sé go gciallódh sé, go gcaithfí na gníomhaíochtaí a theorannú, ar bhonn geografach, do chríoch Mhaidéara agus don tuilleamh a fhaightear sa limistéar geografach sin amháin (27). Mar sin, de réir na Portaingéile, theip ar “léirmhíniú sriantach” an Choimisiúin an staid reatha a léiriú, ní raibh sé comhsheasmhach le cuspóir scéimeanna do na réigiúin is forimeallaí, arbh é a bhí ann infheistíocht a mhealladh ón taobh istigh agus lasmuigh den mhargadh aonair, agus bhí sé ar neamhréir freisin le Saoirse bhunaíochta bhunúsach an Aontais agus saorghluaiseacht earraí, daoine, seirbhísí agus caipitil. Bhí easpa iomaíochais i Scéim III i gcomparáid le dlínsí eile atá in iomaíocht le Maidéara ar cheann de na cúiseanna ar cheadaigh an Coimisiún ardú ar uasteorainneacha na scéime in 2013: léirigh sé sin go raibh agus go bhfuil sé thar a bheith tábhachtach d’fhorbairt na réigiún is forimeallaí gnóthais idirnáisiúnta agus ní gnóthais réigiúnacha amháin a mhealladh.

(23) Ina theannta sin, luaigh an Phortaingéil go bhféadfaí an ghníomhaíocht a mheas mar ghníomhaíocht atá á déanamh go héifeachtach agus go hábhartha in ARM, dá ndéanfaí í i ndáiríre ansin agus dá mbeadh oifig cheart, foireann agus acmhainní leordhóthanacha ag an gcuideachta agus dá mbeadh ionad cinnteoireachta éifeachtach iarbhír ann. D’áitigh an Phortaingéil freisin nár chiallaigh sé sin go raibh gá le hacmhainní daonna uile na cuideachta chun a gcuid cúraimí go léir a chur i gcrích ansin nó nach mór a gníomhaíocht a theorannú go dtí limistéar geografach Mhaidéara amháin. Ar deireadh, shonraigh an Phortaingéil nach bhféadfaí a thuiscint go dtagraíonn gníomhaíochtaí “a dhéantar go héifeachtach agus go hábhartha i Maidéara” mar atá sainmhínithe i mír 14 de Chinneadh 2007 ón gCoimisiún ach do ghníomhaíochtaí a dhéantar laistigh de chríoch ARM (28).

(24) Ina theannta sin, chuir an Phortaingéil in iúl gur ar fhéinmheasúnú na dtairbhithe a bunaíodh na dearbhuithe cánach bliantúla, bunaithe ar a socraíodh an cháin a bhí dlite agus an laghdú cánach. Toimhdíonn na húdaráis chánach go bhfuil na ráitis sin fíor agus cruinn agus déanann an tÚdarás Cánach agus Custaim i a bhailíochtú ina dhiaidh sin ar an leibhéal lárnach. I gcás amhrais, cuirtear deireadh leis an toimhde sin, rud a thugann deis do na húdaráis chánach faisnéis bhreise a iarraidh chun a mheasúnú an bhfuil idirbhearta le neamhchónaitheoirí i gceist leis an ioncam atá faoi dhliteanas an ráta laghdaithe iarbhír (29).

(25) Ar deireadh, dúirt an Phortaingéil go ndearnadh rialuithe trí bhíthin iniúchtaí cánach i gcás amhrais i dtaobh an raibh an ghníomhaíocht fíor agus an raibh sí ar siúl i ndáiríre agus go raibh comhar idirnáisiúnta i bhfeidhm le húdaráis chánach eile agus malartaíodh faisnéis ina leith sin (30).

2.3.2. Cruthú/coinneáil poist sa réigiún

(26) Leagadh amach leis scéim ZFM arna húdarú ag an gCoimisiún líon na bpost arna gcruthú agus arna gcoinneáil sa réigiún ag na tairbhithe mar cheann dá critéir bhunúsacha chomhoiriúnachta, rud a nascann an t-uaschúnamh incheadaithe le líon na bpost mar chuidiú leis an bhforbairt réigiúnach.

(27) Dhealraigh sé i bhfaireachán 2015 agus in imscrúdú 2016 ina dhiaidh sin nach bhféadfadh roinnt cuideachtaí atá cláraithe sa scéim ZFM, tar éis dóibh leas a bhaint as an gcáin chorparáide laghdaithe, cruthú/coinneáil éifeachtach post sa réigiún a chruthú, ríomh oibiachtúil ar líon na bpost nó go ndearna na fostaithe dearbhaithe a ngníomhaíocht i Maidéara.

(28) Agus scéim ZFM á cur chun feidhme aici, chuir an Phortaingéil in iúl gur mheas sí gur poist a cruthaíodh go bailí aon chineál caidrimh oibre arna sholáthar leis an gCód Oibreachais náisiúnta (31), ar dá réir a fhéadfar an caidreamh fostaíochta a bhunú in aon cheann de na foirmeacha dá bhforáiltear leis an dlí (32). Ar an mbonn sin, ghlac sé mar phoist bhailí chun críocha chur i bhfeidhm scéim ZFM aon fhostaíocht de chineál dlíthiúil beag beann ar líon na n-uaireanta, laethanta, míonna de shaothar gníomhach in aghaidh na bliana. Toisc go gceadaítear comhaltaí boird agus obair pháirtaimseartha faoin dlí náisiúnta, cuireadh san áireamh poist fostaithe páirtaimseartha (de cibé cineál) agus comhaltaí boird ar tuairiscíodh go raibh siad áitithe i níos mó ná cuideachtaí tairbhíocha amháin, mar phoist bhailí do an cuspóir atá leis an mbuntáiste cánach uasta a ríomh do gach cuideachta tairbhí a dhearbhaigh iad.

(29) Dá bhrí sin, chun críocha shochar cánach thairbhithe ZFM a ríomh, níor bhreithnigh an Phortaingéil na coibhéisí lánaimseartha (‘FTEnna’), ná níor sheiceáil sí iad (33), níor bhreithnigh sí ach líon na bpost a dhearbhaigh na tairbhithe ina ndearbhuithe cánach bliantúla (Foirm 22, ‘Modelo 22’ (34)), agus i gcásanna áirithe, sna dearbhuithe a chuir na cuideachtaí tairbhiúla isteach atá ábhartha do cháin a choinneáil siar ar ioncam a bhfostaithe (Foirm 10, ‘Modelo 10’, foirm 30, ‘Modelo 30’, nó an ráiteas tuarastail míosúil, declaração mensal de remunerações,‘DMR’ (35)): féadfaidh na dearbhuithe deireanacha sin éascaíocht a dhéanamh ar chros-seiceáil a dhéanamh leis an bhfaisnéis faoi phoist dhearbhaithe in “Mód 22” (36). Glactar leis go bhfuil na dearbhuithe sin go léir fíor de réir bhrí Airteagal 75 den Dlí Ginearálta Cánach (‘Lei Geral Tributária’). Mura gcomhlíonann na heintitis a n-oibleagáidí dearbhaithe, trí mhainneachtain iad a chur isteach nó trí fhaisnéis mhícheart a chur isteach, beidh feidhm ag na pionóis a leagtar amach sa Dlí Ginearálta maidir le cionta cánach (‘Regime Geral das Infrações Tributárias’) (37).

(30) Ó 2013 ar aghaidh, chuimsigh an “DMR” ráitis mhíosúla (38), agus thug an Phortaingéil le fios nár chuir sí san áireamh ach líon na bpost a dearbhaíodh i mí na Nollag gach bliain, beag beann ar cibé acu ar oibrigh nó nár oibrigh na fostaithe ábhartha sa chuideachta ar an iomlán bhliain. Nuair a iarradh uirthi ríomhanna a sholáthar ar líon na bpost mar FTEnna de réir shainiú RAG 2007, d’áitigh an Phortaingéil nach raibh feidhm ag an sainmhíniú seo ar fhostaíocht maidir le cabhair oibriúcháin réigiúnach ach le scéimeanna cúnaimh infheistíochta a formheasadh faoi RAG 2007, toisc nár cuireadh san áireamh é go sonrach sa rannán cabhrach oibriúcháin de RAG 2007 ach sa rannán cabhrach infheistíochta. D’áitigh sí freisin nár bhain an sainmhíniú ar bhall foirne a chuimsítear in Airteagal 5 d’Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán (CE) Uimh. 800/2008 ón gCoimisiún (39) (an Rialachán Ginearálta Blocdhíolúine, “2008 GBER”) ach leis an sainmhíniú ar fhiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna) laistigh de raon GBER 2008 agus nach raibh feidhm aige maidir le Scéim III, mar go raibh sé faoi réir cinneadh ad hoc. D’áitigh an Phortaingéil freisin nach é príomhchuspóir na scéime a ceadaíodh maidir le ZFM poist a chruthú ná costais pá a chúiteamh, ach comhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach a chur chun cinn sa réigiún is forimeallaí trí nuachóiriú agus éagsúlú a gheilleagair (40).

(31) I gcomhthéacs imscrúdú 2016, d’iarr seirbhísí an Choimisiúin ar an bPortaingéil líon slándála sóisialta na bhfostaithe uile a bhí fostaithe ag tairbhithe ZFM sna blianta 2012 agus 2013 a chur ar fáil chun comhaireamh dúbailte a d’fhéadfaí a dhéanamh ar phoist a sheiceáil. Cé gur chuir an Phortaingéil na sonraí atá i gceist ar fáil, thug sí le fios nach raibh siad ábhartha chun scéim ZFM a chur i bhfeidhm toisc gur scéim chánach a bhí ann agus go ndearnadh seiceálacha trí thuairisceáin chánach (41).

(32) Ina theannta sin, thug an Phortaingéil le fios nach raibh ar na cuideachtaí tairbhíocha aon fhianaise a sholáthar don Riarachán Cánach maidir leis an gcaidreamh fostaíochta a bhí acu leis na fostaithe a dearbhaíodh, toisc go ndearnadh an measúnú cánach ar bhonn na ndearbhuithe cánach (“Modelos”) a luaitear in aithris 29 den Chinneadh seo (42). Ní féidir leis an Riarachán Cánach faisnéis den sórt sin a iarraidh ach amháin i gcás go bhfuil faisnéis aige a fhágann amhras faoi earráidí, easnaimh, míchruinneas, etc (43). Beartaítear le hAirteagal 16 de Chód Oibreachais na Portaingéile príobháideacht an tsaoil phearsanta a chosaint, rud nach gceadaíonn rochtain uathoibríoch ar shonraí pearsanta a chuimsítear i gcaidreamh fostaíochta gan toiliú an ábhair sonraí (44). Thairis sin, i gcomhréir le hAirteagal 59(2) agus le hAirteagal 75 (1) den Lei Geral Tributária, meastar go bhfuil na cáiníocóirí ag gníomhú de mheon macánta. Dá bhrí sin, toimhdítear go bhfuil na dearbhuithe a chuireann siad isteach, chomh maith le sonraí agus measúnuithe a gcuntas nó a leabharchoimeádta, fíor agus á seoladh de mheon macánta (45).

(33) Ina theannta sin, chuir an Phortaingéil faisnéis isteach a léirigh go raibh cuid de na poist ar deonaíodh sochair chánach ina leith lonnaithe lasmuigh de Mhaidéara (roinnt acu fiú lasmuigh den Aontas) i gcás cuid de thairbhithe na cabhrach ZFM. Chuir an Phortaingéil in iúl, chun críocha chur i bhfeidhm scéim ZFM, gurbh é an cleachtas a bhí aici poist a cruthaíodh laistigh nó lasmuigh de réigiún Maidéara a chur san áireamh, fad is a chruthaigh an chuideachta atá cláraithe laistigh den ZFM na poist, ní raibh sé riachtanach go raibh siad lonnaithe sa réigiún. Toisc go bhfuil na cuideachtaí agus na fostaithe ábalta, i gcomhréir le dlí saothair na Portaingéile, an áit a soláthróidh an fostaí a sheirbhísí a shainiú go conarthach, chun críocha scéim ZFM a chur i bhfeidhm, is féidir an t-ionad oibre a lonnú in áit ar bith, fiú lasmuigh de Mhaidéara agus den Phortaingéil. Mheas an Phortaingéil freisin nach raibh aon bhaint ag sonraí “fostaithe” a cuireadh ar fáil sna dearbhuithe cánach lena mbaineann lena náisiúntacht (i.e. níl náisiúntacht ábhartha chun críocha cánach.) (46). Thairis sin, de réir na Portaingéile, is fostaithe de chuid na cuideachta tairbhí a íoctar go hoibiachtúil fostaithe na gcuideachtaí tairbhí ZFM a oibríonn ar bhonn buan lasmuigh den Phortaingéil agus trína gcuid oibre cuireann siad le giniúint ioncaim don chuideachta is tairbhí agus, dá bhrí sin, ní mór a bpoist a chomhaireamh mar “poist arna gcruthú agus arna gcothabháil” chun críocha chur i bhfeidhm scéim ZFM (47).

(34) Maidir leis na rialuithe a rinne údaráis na Portaingéile maidir le líon na bpost a chruthaigh agus a choinníonn tairbhithe ZFM, chuir an Phortaingéil in iúl, i gcás neamhréireachtaí idir an fhaisnéis ar na dearbhuithe éagsúla, gur “Samhail 10” agus “Samhail 30” a bhí i gceist, chomh maith leis an “DMR” (amhail an 1 Eanáir 2013) a fuair tosaíocht ar “Samhail 22” (48). Tar éis iarratas ar fhaisnéis ó sheirbhísí an Choimisiúin ar roinnt neamhréireachtaí a braitheadh i bhfaireachán 2015, dúirt an Phortaingéil nár chumasaigh “Samhail 22” cainníochtú ach amháin do na poist a ghineann cáin shiarchoinneálach a cruthaíodh agus a coinníodh le linn na tréimhse ábhartha. D’fhéadfadh neamhréireachtaí leis na “Modelos” eile a bheith mar thoradh air sin, go háirithe i gcás ioncam fostaithe faoi bhun tairseach áirithe nár ghin cáin shiarchoinneálach. Ina theannta sin, chuir an Phortaingéil in iúl gur iarr na húdaráis chánach ar na cuideachtaí ábhartha líon na bpost a dearbhaíodh ina ndearbhuithe cánach bliantúla a cheartú, gan cruthúnas iarbhír a bheith ann go raibh na poist a cuireadh i gceist riamh.

(35) Thug an Phortaingéil le fios freisin, le linn di Scéim III a chur i bhfeidhm, fiú i gcás nár fhág na tairbhithe líon na bpost a cruthaíodh sa réigiún a dhearbhú, gur measadh go raibh na dearbhuithe cánach bliantúla curtha isteach go bailí agus, dá bhrí sin, ní dheachthas i gcion ar an measúnú ar an gcáin a bhí dlite agus ar mhéid an laghdaithe cánach.

(36) Ar deireadh, d’áitigh an Phortaingéil, i gcás cineál sonrach cuideachtaí sealbhaíochta - “Sociedades Gestoras de Participações Sociais” (“SGPS”) -, nach gá poist a chruthú faoi scéim ZFM chun go bhféadfadh na cuideachtaí sin leas a bhaint as an laghdú cánach corparáide. Dar leis an bPortaingéil, cuireadh tarscaoileadh an cheanglais maidir le cruthú fostaíochta do SGPS san áireamh sa dréacht-Dlí Foraithne a (49) ghabhann leis an bhfógra. Dá bhrí sin, de réir a dtuairime, is intuigthe go ndearna Cinneadh 2007 ón gCoimisiún an scéim a cheadú in éineacht le forálacha eile an dlí chéanna.

3. FORAIS LE TÚS A CHUR LEIS AN NÓS IMEACHTA IMSCRÚDAITHE FOIRMIÚIL

(37) Ina Chinneadh Tosaigh, ghlac an Coimisiún leis an réamhdhearcadh gurbh ionann scéim ZFM agus Státchabhair chun críocha Airteagal 107(1) CFAE agus chuir sé in iúl go raibh amhras tromchúiseach ann faoi chomhoiriúnacht na scéime, arna chur chun feidhme ag an bPortaingéil, leis an margadh inmheánach.

(38) Maidir le cúnamh a bheith ann, bhain an Coimisiún de thátal as ar réamhbhonn gurbh ionann scéim ZFM a chuir an Phortaingéil i bhfeidhm i bhfabhar na gcuideachtaí ZFM agus Státchabhair (50). Is é an Stát a chinneann é agus tá sé inleagtha air (51). Tá an cúnamh roghnach toisc go dtugann sé buntáiste do na cuideachtaí atá bunaithe i ZFM sa mhéid is go gceadaíonn sé do chuideachtaí ZFM laghdú cánach a fháil ar an gcáin chorparáide atá dlite de ghnáth, rud nach féidir a chosaint de réir loighic an chórais chánach (52). A mhéid a rinne cuideachtaí atá cláraithe i ZFM gníomhaíochtaí a bhí oscailte d’iomaíocht idirnáisiúnta, bhain an Coimisiún de thátal roimh ré go ndearna scéim ZFM an iomaíocht a shaobhadh nó a bhagairt, toisc go raibh sé faoi dhliteanas feabhas a chur ar sheasamh iomaíoch thairbhithe scéim ZFM i gcomparáid le cuideachtaí eile a raibh siad in iomaíocht leo (53).

(39) Maidir le dlíthiúlacht scéim ZFM, chinn an Coimisiún nós imeachta imscrúdaithe foirmiúil a thionscnamh ar dhá shaincheist (54): (i) bunús geografach na mbrabús, agus (ii) cruthú/coinneáil post neamhfhíoraithe sa réigiún.

(40) De réir Chinntí 2007 agus 2013 ón gCoimisiún, faomhadh scéim ZFM ar an gcoinníoll go gcuirfí an laghdú cánach ioncaim a cheadaítear i bhfeidhm ar bhrabúis a eascraíonn as gníomhaíochtaí a dhéantar go héifeachtach agus go hábhartha sa réigiún. Tá an bunchoinníoll sin nasctha go docht le haidhm na cabhrach oibriúcháin réigiúnaigh do na réigiúin is forimeallaí (i.e. cúiteamh na gcostas breise a thabhaíonn cuideachtaí sna réigiúin sin mar gheall ar mhíbhuntáistí struchtúracha na réigiún) agus mínítear ann freisin cén fáth ar bunaíodh faomhadh Chinneadh 2007 ón gCoimisiún ar an staidéar ar na costais bhreise a thabhaíonn cuideachtaí sa réigiún is forimeallaí de Mhaidéara (55).

(41) Ba é an tátal a rinne an Coimisiún roimh ré, mura ndéanfadh na cuideachtaí a ngníomhaíochtaí i Maidéara, nach mbeadh aon chostais bhreise orthu mar gheall ar a ngníomhaíocht sa réigiún is forimeallaí. Mar sin, níorbh fhéidir iad a mheas mar thairbhithe bailíde chuid na scéime a ceadaíodh maidir le ZFM agus ní raibh siad i dteideal cabhair oibriúcháin réigiúnach.

(42) Thug an Coimisiún dá aire freisin nár sholáthair an Phortaingéil aon fhianaise ar na rialuithe a d’fhéadfadh a bheith déanta ag na húdaráis chánach ábhartha maidir le tionscnamh an ioncaim a dearbhaíodh agus a bhí faoi réir an laghdaithe i gcáin ioncaim. Ina theannta sin, mar atá léirithe i gcás gach tairbhí samplach den scéim, níor thíolaic an Phortaingéil faisnéis maidir leis an ionad gníomhaíochta éifeachtaigh, ach ní dhearna sí ach í féin a theorannú do sheoladh cheannoifig na dtairbhithe i Maidéara a chur isteach. Ós rud é gur aithin an Phortaingéil gurb é an t-ioncam a thagann ó ghníomhaíochtaí lasmuigh den Phortaingéil go príomha a bhí faoi réir laghduithe cánach, tugadh le fios go láidir cheana féin nár comhlíonadh an coinníoll ábhartha comhoiriúnachta maidir le tionscnamh na mbrabús a bhain leas as an laghdú cánach ioncaim. Thairis sin, thug obair thuairiscithe fostaithe lasmuigh de Mhaidéara nó fiú amháin den Aontas, nó neamhláithreacht na bhfostaithe mar gheall ar an líon níos airde dúbailtí, mar a léiríodh i bhfaireachán 2015, léiriú láidir freisin go bhféadfadh sé nach mbaineann na sochair chánach a deonaíodh do thairbhithe ZFM le brabúis a ghintear sa réigiún.

(43) Maidir leis an gcritéar comhoiriúnachta atá ábhartha maidir le cruthú/coinneáil post i réigiún Mhaidéara, mheas an Coimisiún roimh ré go raibh scéim ZFM curtha i bhfeidhm ag an bPortaingéil, ar feadh a ré iomláine, ar bhealach a bhí contrártha do chuspóir na scéime ceadaithe, chomh maith maidir leis na critéir chomhoiriúnachta a leagtar síos i gCinntí 2007 agus 2013 ón gCoimisiún. Léiríodh cruthú/coinneáil post neamhfhíoraithe i dtorthaí fhaireachán 2015, a léirigh: (i) cuireadh fostaithe a d’oibrigh ar feadh cuid den bhliain fhioscach san áireamh mar fhostaithe lánáitithe, (ii) áiríodh fostaithe agus comhaltaí boird go comhuaineach mar fhostaithe bailí i níos mó ná cuideachta ZFM amháin, agus (iii) cuireadh fostaithe a bhí ag obair lasmuigh de Mhaidéara agus fiú lasmuigh den Aontas san áireamh agus cruthú post á ríomh lena dtugtar rochtain ar an asbhaint cánach ioncaim dá bhforáiltear sa scéim, dheimhnigh an Phortaingéil na gnéithe go léir mar chleachtas coiteann in imscrúdú 2016.

(44) Ina theannta sin, thug an Coimisiún faoi deara nár chomhlíon an nóisean “post” agus an modh chun na poist a cruthaíodh agus a choimeád sa réigiún na sainmhínithe, coinníollacha agus prionsabail a leagtar amach in RAG 2007 a ríomh.

(45) Ar réamhbhonn, bhain an Coimisiún de thátal as freisin nach bhféadfaí a mheas gur i Maidéara a dhéantar gníomhaíochtaí a dhéanann fostaithe lasmuigh den réigiún go hábhartha agus go héifeachtach, cé go bhféadfaí an t-ioncam a ghinfí a leithdháileadh ar chuideachtaí atá lonnaithe i ZFM.

(46) Ghlac an Coimisiún leis an réamhdhearcadh freisin gur thug na rialuithe cánach arna gcur chun feidhme ag údaráis chánach na Portaingéile le fios go láidir nach raibh an Phortaingéil i ndáiríre tar éis rialú ceart a áirithiú ar chomhlíonadh na gcritéar comhoiriúnachta bunúsacha a leagadh amach i gCinntí 2007 agus 2013 ón gCoimisiún. Go deimhin, níor thug an Phortaingéil aon chruthúnas go raibh rialuithe déanta aici lasmuigh de raon feidhme faireacháin sheirbhísí an Choimisiúin; ba chosúil go raibh cineál na rialuithe sin bainteach go hiomlán le cáin agus nach raibh baint acu leis na critéir thuas; agus áiríodh [30 %-40 %] (*1) de na fostaithe go léir a dearbhaíodh mar fhostaithe de chuid thairbhithe ZFM do na blianta 2012 agus 2013, mar bheith ag obair i níos mó ná cuideachta tairbhí ZFM amháin chun an laghdú cánach a bhunú do na tairbhithe.

(47) Ar deireadh, chuir an Coimisiún in iúl go raibh sé in amhras faoi easpa coinneála maidir leis na poist a cruthaíodh bunaithe ar thorthaí fhaireachán 2015, rud a léirigh luaineacht an-mhór sna fostaithe a bhí i mbun oibre gach mí do thairbhithe scéim ZFM.

(48) Ina theannta sin, scrúdaigh an Coimisiún an bhféadfaí a mheas go raibh dámhachtainí aonair faoi scéim ZFM comhoiriúnach, dá mba rud é go raibh siad blocdhíolmhaithe le Rialachán (AE) Uimh. 651/2014 ón gCoimisiún (Rialachán Ginearálta Blocdhíolúine, “2014 GBER”) (56), ar rialachán é a bhféadfadh feidhm a bheith aige go haisghníomhach maidir le cabhair aonair a deonaíodh sular tháinig forálacha GBER 2014 faoi seach i bhfeidhm, ar choinníoll gur comhlíonadh na coinníollacha ábhartha (57).

(49) Is é Réigiún Féinrialaithe Mhaidéara an réigiún is forimeallaí arna ainmniú le hAirteagal 349 CFAE. I gcomhréir le hAirteagal 15(4) de GBER 2014, tá sé incháilithe le haghaidh cabhair oibriúcháin réigiúnach faoin maolú dá bhforáiltear in Airteagal 107 (3)(a) CFAE, ar choinníoll: (i) go bhfuil a ngníomhaíocht éifeachtach ag na tairbhithe sa réigiún is forimeallaí, agus (ii) nach sáraíonn méid na cabhrach bliantúla uaschéatadán den oll-bhreisluach a chruthaítear go bliantúil, nó na costais bhliantúla saothair arna dtabhú, nó láimhdeachas bliantúil arna réadú, ag an tairbhí an réigiún.

(50) Is éard atá sa scéim ZFM ná sochair chánach mar a thuairiscítear in aithris 12 den Chinneadh seo, a bhfuil d’éifeacht leo na speansais a bheadh le híoc ag cuideachtaí mar chuid dá ngníomhaíochtaí gnó a laghdú. Dá bhrí sin is cúnamh oibriúcháin é i bhfabhar na gcuideachtaí a d’fhéadfadh leas a bhaint as in ZFM. Bunaithe ar an bhfaisnéis a chuir an Phortaingéil ar fáil le linn an fhaireacháin, áfach, ghlac an Coimisiún leis an réamhdhearcadh nár ghá go mbeadh gníomhaíocht i Maidéara ag tairbhithe na scéime a chuir an Phortaingéil chun feidhme. Thairis sin, ar bhonn tosaigh chinn an Coimisiún nach gá go raibh baint ag méideanna na cabhrach a bhí i gceist le holl-bhreisluach, le costais saothair nó le láimhdeachas a gineadh i Maidéara. (58).

(51) Mar fhocal scoir, léirigh an Coimisiún an réamhdhearcadh nach gcomhlíonfadh scéim ZFM, arna cur chun feidhme ag an bPortaingéil, Cinntí 2007 agus 2013 ón gCoimisiún agus, in aon chás, nach gcomhlíonfadh sí RAG 2007, ó tharla an dá shaincheist dá dtagraítear in aithris 39 den Chinneadh seo ina léiriú ar na bunchoinníollacha chun cabhair oibriúcháin réigiúnach a cheadú faoi RAG 2007. D’ardaigh an Coimisiún amhras freisin go bhféadfaí na cabhracha aonair a deonaíodh faoin scéim a mheas bunaithe ar GBER 2014 maidir le cabhair oibriúcháin sna réigiúin is forimeallaí (59). Ar deireadh, chuir an Coimisiún in iúl go raibh amhras ann go bhféadfaí a mheas go raibh scéim ZFM, arna cur chun feidhme ag an bPortaingéil, ag luí go díreach le bonn Airteagal 107(3)(a) CFAE, toisc gur chosúil gur chuir údaráis na Portaingéile í i bhfeidhm ar bhealach modh nár chúitigh na míbhuntáistí struchtúracha a d’fhéadfadh cuideachtaí a thabhú go héifeachtach ina ngníomhaíocht i Maidéara (60).

4. FAISNÉIS A CUIREADH ISTEACH TAR ÉIS AN CHINNIDH TOSAIGH AGUS TUAIRIMÍ ÓN bPORTAINGÉIL

4.1. Faisnéis bhreise a chuir an Phortaingéil isteach le linn an imscrúdaithe chuimsithigh

(52) Leis an gCinneadh Tosaigh, d’iarr an Coimisiún ar an bPortaingéil faisnéis mhionsonraithe a sholáthar maidir le cur chun feidhme scéim ZFM le linn a ré (2007 go 2014) (61). Go háirithe, ceanglaíodh ar an bPortaingéil na nithe seo a leanas a sholáthar: — liosta de na cuideachtaí go léir atá cláraithe i ZFM don tréimhse 2007 go 2014, ag léiriú na méideanna cabhrach a fuarthas gach bliain; — liosta de na fostaithe go léir atá fostaithe ag cuideachtaí atá cláraithe i ZFM (2007 go 2014); — liosta de na 25 faighteoir de chabhair ZFM is mó faoi Scéim III sna blianta 2007 go 2011 agus 2014 (ag léiriú méideanna cabhrach a fuarthas gach bliain agus líon na bhfostaithe a cuireadh san áireamh chun an laghdú cánach a dheonú agus fianaise dhoiciméadach ábhartha a sholáthar); — cruthúnas ar thionscnamh an ioncaim do gach tairbhí ZFM samplach a roghnaíodh le linn an fhaireacháin do na blianta 2012 agus 2013, agus do na 25 faighteoir de chabhair ZFM is mó do na blianta 2007 go 2011 agus 2014 (lena n-áirítear fianaise dhoiciméadach ábhartha); — cruthúnas ar an ionad gníomhaíochta éifeachtach do gach tairbhí ZFM samplach don tréimhse 2007 go 2014 (lena n-áirítear fianaise dhoiciméadach ábhartha); — ríomh ar líon na bhfostaithe de chuid na dtairbhithe ZFM samplacha go léir (blianta 2007 go 2014) i gcoibhéisí lánaimseartha bunaithe ar an sainmhíniú a leagtar amach i mír 58 agus fonóta 52 de RAG 2007 (lena n-áirítear fianaise dhoiciméadach ábhartha); — argóint nár soláthraíodh roimhe seo maidir le coinníollacha comhoiriúnachta scéim ZFM arna cur chun feidhme ag an bPortaingéil ar bhonn GBER 2014 nó Airteagal 107(3)(a) CFAE.

(53) Chuir an Coimisiún in iúl don Phortaingéil freisin go gcaithfeadh sí, cheal na faisnéise sin, cinneadh a ghlacadh bunaithe ar an bhfaisnéis a bhí ina sheilbh (62).

(54) Le litreacha dar dáta 11 agus 26 Meán Fómhair 2018 (63) agus 24 Aibreán 2019, faoi seach, chuir an Phortaingéil faisnéis bhreise ar fáil maidir le cur chun feidhme scéim ZFM agus chuir sí isteach a tuairimí maidir leis an gCinneadh Tosaigh.

(55) An 11 Meán Fómhair 2018, chuir an Phortaingéil sonraí isteach maidir le gach cuideachta atá cláraithe i ZFM ar feadh ré iomlán na scéime (ó 2007 go dtí 2014). Sholáthair sé freisin na méideanna cabhrach a fuarthas gach bliain in aghaidh an tairbhí go dtí 2014. Chuir an Phortaingéil liosta ar fáil freisin de na 25 tairbhí de chabhair ZFM ba mhó sna blianta 2007 go 2011 agus 2014 (64), lena n-áirítear na méideanna cabhrach a fuarthas a shonrú. Ina theannta sin, trí litir ón 26 Meán Fómhair 2018 do na blianta 2007 go 2014, sholáthair an Phortaingéil liosta fostaithe ag gach cuideachta atá cláraithe i ZFM (65). Mar sin féin, ní éascaítear leis an bhfaisnéis sin fíorú iomlán a dhéanamh ar na saincheisteanna fadhbacha a bhraitear san fhaireachán: (i) comhaltaí boird agus oibrithe a bhfuil feidhmeanna den sórt sin acu go comhuaineach in go leor cuideachtaí ZFM, (ii) comhaireamh dúbailte post, agus (iii) poist pháirtaimseartha a chuirtear san áireamh chun post a chruthú/a choinneáil agus na sochair chánach iomlána a thugtar do chuideachtaí ZFM.

(56) Níor chuir an Phortaingéil faisnéis ar fáil maidir le líon na bhfostaithe a cuireadh san áireamh chun laghdú cánach a dheonú do na blianta 2008, 2009 agus 2010 (66), agus chuir sí faisnéis neamhiomlán ar fáil do na blianta 2011 agus 2014 (67). Ina theannta sin, do gach bliain cuirtear an fhaisnéis a chuirtear isteach ar líon na bhfostaithe i láthair ar théarmaí doiléire: (i) foinsí éagsúla, agus (ii) tréimhsí éagsúla dearbhaithe gan gaol simplí idir líon na bpost a cruthaíodh/coinníodh agus méid na cabhrach a fuarthas i ngach tréimhse.

(57) Ina theannta sin, níor sholáthair an Phortaingéil an fhaisnéis, na sonraí agus an fhianaise thacúil dhoiciméadach (68) a theastaíonn chun comhoiriúnacht na cabhrach a mheasúnú: — cruthúnas ar na doiciméid a úsáideadh chun líon na bhfostaithe a fhíorú; i gcás na mblianta go dtí 2010, shonraigh an Phortaingéil nach raibh aon oibleagáid ar na cuideachtaí líon na bhfostaithe a dhearbhú ina ndearbhuithe cánach; — cruthúnas ar thionscnamh ioncaim na dtairbhithe samplacha a roghnaíodh le linn an réamh-imscrúdaithe (69) agus na 25 tairbhí ba mhó de scéim ZFM sna blianta 2007 go 2009 (70); — cruthúnas ar áit ghníomhaíochta éifeachtach fhostaithe thairbhithe scéim ZFM; — ríomh líon na bhfostaithe de gach tairbhí samplach de chuid scéim ZFM a roghnaíodh le linn an fhaireacháin do na blianta 2012 agus 2013, chomh maith leis na 25 tairbhí cabhrach ba mhó sna blianta 2007 go 2011 agus 2014, in FTEnna ar bhonn an tsainmhínithe atá leagtha amach i mír 58 agus fonóta 52 de RAG 2007.

(58) Ag an gcruinniú le seirbhísí an Choimisiúin an 10 Aibreán 2019 dá dtagraítear in aithris 8 den Chinneadh seo, meabhraíodh don Phortaingéil céimeanna nós imeachta an nós imeachta um imscrúdú foirmiúil leanúnach agus meabhraíodh di gealltanas an chomhair fhrithpháirtigh ó Mheán Fómhair 2017, nach raibh torthaí fónta leo go dtí seo. Ina theannta sin, iarradh ar an bPortaingéil an fhaisnéis a bhí in easnamh a sholáthar i gcomhréir le mír 64 den Chinneadh Tosaigh, a cheadódh do sheirbhísí an Choimisiúin sraith iomlán fíricí/faisnéise a bheith acu maidir le scéim ZFM.

(59) I litir dar dáta an 24 Aibreán 2019 (71), chun aghaidh a thabhairt ar réamhdhearcadh an Choimisiúin maidir le míchuibheas na rialuithe (72)cánach, chuir an Phortaingéil sonraí maidir le rialuithe cánach a rinneadh idir 2015 agus 2018 ar (73) thairbhithe ZFM trí chigireachtaí cánach. Sa tréimhse lena mbaineann, cuireadh tús le [300-600] cigireacht cánach agus cuireadh [300-600] cigireacht cánach i gcrích. Is ionann na ceartuithe cánach a tuairiscíodh agus tuairim is EUR [100-250] milliún. Thuairiscigh an Phortaingéil tuilleadh éagsúlachtaí maidir le [100-300] tuairisceán cánach thairbhithe ZFM. Mar sin féin, maidir leis na hiniúchtaí cánach dúnta do scéim ZFM (Scéim III), níor éascaíodh leis an bhfaisnéis a cuireadh ar fáil nasc a bhunú idir na rialuithe cánach agus na ceartúcháin a tuairiscíodh agus an dá shaincheist ar ar tionscnaíodh an nós imeachta imscrúdaithe foirmiúil.

(60) Ina theannta sin, d’aithin an Phortaingéil gur cheart na critéir maidir le cruthú/coinneáil post a shoiléiriú tuilleadh, d’fhonn deireadh a chur le haon amhras maidir lena léirmhíniú, trí mhí-úsáid na cabhrach i dtrácht a chosc agus trí ráthaíochtaí breise a thabhairt isteach go gcuirfeadh an chuntasaíocht post le forbairt shóisialta agus eacnamaíoch Mhaidéara (74). Maidir leis sin, thíolaic an Phortaingéil dréacht-Ordú (‘projetode despacho da Vice - Liberidência do Governo Regional da Madeira’) ina soiléiríodh an choincheap “cruthú post” i gcomhréir leis na sainmhínithe i RAG 2007 (75).

(61) Sa chomhthéacs sin, d’aithin an Phortaingéil go raibh gá le hathruithe reachtaíochta a thabhairt isteach i scéim ZFM chun mí-úsáid fhéideartha a sheachaint. Ina theannta sin, chuir an Phortaingéil sraith beart reachtach, rialúcháin agus cigireacht ar aghaidh chuig scéim ZFM ar iarr sí comhaontú an Choimisiúin ina leith trí mholadh inar moladh bearta iomchuí don Bhallstát lena mbaineann de bhun Airteagal 22(a) agus (b) de Rialachán (AE) 2015/1589 ón gComhairle (76). Mar mhalairt air sin, bhí sé beartaithe ag an bPortaingéil gur cheart leasuithe dlíthiúla den sórt sin a fhormheas le Cinneadh ón gCoimisiún (“cinneadh coinníollach”), dá bhforáiltear in Airteagal 9(4) de Rialachán (AE) 2015/1589 (77).

(62) I dtaca leis sin, mar thoradh ar an soiléiriú ar an gcoincheap “cruthú post” a léirítear in aithris 60 den Chinneadh seo, mhol an Phortaingéil leasuithe ar bhunús dlí scéim ZFM (78): (i) SGPS a eisiamh (79); (ii) ioncam cánach corparáide ZFM a choinsíniú chuig cuspóirí beartais sláinte agus oideachais; (iii) clásal sonrach frith-mhí-úsáide a chruthú do scéim ZFM i gcomhréir le Treoir (AE) 2016/1164 ón gComhairle (80) maidir le cleachtais seachanta cánach a dhéanann difear go díreach d’fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh i ndáil le neamhréireanna hibrideacha le tríú tíortha; agus (iv) an sainmhíniú ar chritéir chun íocóirí móra cánach i ZFM a shainaithint, ar gá faireachán buan a dhéanamh ag Oifig na Saor-Chrios ar a staid chánachais (‘Gabineteda Zona Franca’) (81) mar chomhlánú ar ghníomhaíochtaí iniúchta cánachais a bheidh le déanamh ar bhonn bliantúil.

4.2. Tuairimí ón bPortaingéil

(63) Tá achoimre ar na tuairimí a chuir an Phortaingéil isteach i litir an 26 Meán Fómhair 2018 sna haithrisí seo a leanas.

(64) Áitíonn an Phortaingéil go mbeadh tionchar suntasach agus doleigheasta ag cinneadh diúltach ar scéim ZFM ar inbhuanaitheacht eacnamaíoch Mhaidéara (82). Ba cheart don Choimisiún, dá bhrí sin, stádas an réigiúin is forimeallaí atá ag Maidéara, a aithnítear in Airteagal 349 CFAE, a chur san áireamh.

(65) Áitíonn an Phortaingéil freisin gur cheart don Choimisiún measúnú a dhéanamh ar thionchar eacnamaíoch scéim ZFM i bhforbairt an réigiúin (83), go háirithe trí thionchar eacnamaíoch na scéime ar an trádáil náisiúnta, ar an trádáil Eorpach agus ar an trádáil idirnáisiúnta a bhreithniú (84).

(66) Ar deireadh, measann an Phortaingéil go ndéanfadh an t- imscrúdú cuimsitheach leanúnach idirdhealú ar Mhaidéara i gcoinne dlínsí eile, a chuireann rátaí cánach ioncaim fabhracha agus rialacha Státchabhrach éalaithe i bhfeidhm (85).

Cabhair a bheith ann

(67) Measann an Phortaingéil nach bhfuil acmhainní Stáit i gceist le scéim ZFM (i.e. méadú ar chaiteachas nó fiú laghdú ar ioncam don bhuiséad poiblí). Ní chomhfhreagraíonn an scéim do “fíorchaiteachas cánach” ach go díreach le caiteachas fíorúil cánach nó fiú ficsean cuntasaíochta (“caillteanas ioncaim cánach teoiriciúil”) (86). Míníonn an Phortaingéil freisin nach bhfuil cuideachtaí bunaithe ach i ZFM, agus go n-infheistíonn siad ann, tar éis an faoiseamh cánach a bheith ann. Seachas sin, gan an sochar cánach, ní bheadh siad bunaithe i ZFM ná ní íocfadh siad na gnáthchánacha is infheidhme ar Mhór-roinn na Portaingéile nó i Maidéara (87).

(68) Áitíonn an Phortaingéil go bhfuil scéim ZFM mar chuid de gheilleagar ginearálta scéim chánach na Portaingéile (88). Measann an Phortaingéil freisin, de réir chleachtas an Choimisiúin (89), gur cheart breathnú ar ráta íseal cánach a chuirtear i bhfeidhm i mBallstát nó i réigiún féinrialaitheach ina iomláine mar bheart ginearálta agus, dá bhrí sin, ní thugann sé buntáiste do na cuideachtaí atá bunaithe i ZFM (90).

(69) Measann an Phortaingéil freisin nach bhfuil scéim ZFM roghnach toisc nach bhfuil an beart ‘fabhrach do ghnóthais áirithe nó do tháirgeadh earraíáirithe’ de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE. Áitíonn an Phortaingéil, de bhun Airteagal 36(6) den Reacht um Dhreasachtaí Cánach (Estatuto dos Benefícios Fiscais, “EBF”), gur dócha go mbunófar i ZFM gach cuideachta atá i mbun gníomhaíochtaí tráchtála, tionsclaíocha, muirí nó seirbhísí eile (mura bhfuil sé eisiata go sainráite ón scéim, mar is amhlaidh i gcás gníomhaíochtaí árachais agus airgeadais). Dá bhrí sin, ní chomhlíonann na sochair chánach atá ag tairbhithe ZFM coinníoll na roghnaíochta, rud atá riachtanach chun go mbeidh Státchabhair ann. Ar deireadh, ní féidir teacht ar an gconclúid fiú go bhfuil roghnaíocht ‘de facto’ ann, ós rud é nach bhfuil na sochair chánach ábhartha teoranta do chatagóirí nó d’earnálacha áirithe a bhfuil tréithe coitianta acu.

(70) Baineann an Phortaingéil de thátal as nach mór scéim ZFM a mheas mar bheart ginearálta seachas mar bheart Státchabhrach (91). Níl buntáiste roghnach ag baint leis an mbeart atá á scrúdú do na cuideachtaí atá cláraithe i ZFM agus is féidir é a chosaint de réir loighic an chórais chánach. Ar deireadh, measann an Phortaingéil go bhfuil an dualgas cruthúnais ar an gCoimisiún chun a chinneadh an bhfuil cabhair de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE i gceist le scéim ZFM.

(71) Ina theannta sin, áitíonn an Phortaingéil dá mbeadh “cabhair” i gceist le scéim ZFM, go gcaithfí í a cháiliú mar “chabhair reatha”. Tháinig scéim ZFM roimh aontachas na Portaingéile leis an CEE (92) agus ní dhearnadh aon athruithe substaintiúla ar an scéim lasmuigh den chreat caibidlíochta maidir le cabhair atá ann cheana. Mar sin, níor cheart go mbeadh scéim ZFM faoi réir formheas a fháil roimh ré ón gCoimisiún faoi Airteagal 108(3) CFAE. Os a choinne sin, ba cheart don Choimisiún tús a chur leis an nós imeachta um bearta iomchuí ina ionad sin (93), a bhféadfadh athrú a bheith i gceist leis ar ábhar na scéime cabhrach, ceanglais a thabhairt isteach nó soiléiriú a dhéanamh air. Mar mhalairt air sin, molann an Phortaingéil don Choimisiún cinneadh dearfach a ghlacadh faoi réir coinníollacha (“cinneadh coinníollach”) (94).

Bunús na mbrabús a bhaineann leas as an laghdú ar cháin ioncaim

(72) Aithníonn an Phortaingéil go bhforáiltear le Cinntí 2007 agus 2013 ón gCoimisiún go mbeidh feidhm ag an gcabhair i bhfoirm laghdaithe cánach corparáide maidir le ‘brabúis a eascraíonn as gníomhaíochtaí a dhéantar go héifeachtach agus go hábhartha i Maidéara’ (95). Mar sin féin, diúltaíonn an Phortaingéil don chonclúid ón gCoimisiún, mura ndéanann na cuideachtaí a gcuid gníomhaíochtaí i Maidéara, nach dtabhaíonn siad aon chostais bhreise mar gheall ar a gcuid gníomhaíochtaí sa réigiún is forimeallaí agus, dá bharr sin, nach bhfuil siad i dteideal cabhair oibriúcháin réigiúnach a fháil (96).

(73) Meabhraíonn an Phortaingéil go ndearnadh na costais bhreise chainníochtaithe a thabhaigh cuideachtaí sa réigiún is forimeallaí i Maidéara (97) a choigeartú de réir ghné eacnamaíoch an ZFM, a aithníodh le Cinneadh 2007 ón gCoimisiún (98). Thairis sin, tá cur chun feidhme reatha scéim ZFM go hiomlán comhleanúnach leis an méid a d’eascair ó Chinneadh 2007 agus ó Chinneadh 2013 ón gCoimisiún, inar cinneadh “go n-éascaítear leis an mbeart costais bhreise na gcuideachtaí atá lonnaithe sa réigiún is forimeallaí dá dtagraítear a chúiteamh” (99). Áitíonn an Phortaingéil freisin go bhfuil sochair chánach ZFM i bhfad níos lú ná na “costais bhreise” agus go léirítear an coinníoll gur cheart gníomhaíochtaí a dhéanamh “go héifeachtach agus go hábhartha i Maidéara” in oibleagáid cheadúnaithe ZFM agus i gcomhlíonadh ceanglas dlíthiúil eile, lena ndéantar tairbhithe dlisteanacha na scéime de na cuideachtaí atá cláraithe i scéim ZFM (Scéim III) lena gcáilítear iad i leith cabhair oibriúcháin réigiúnach (100)

(74) Athdhearbhaíonn an Phortaingéil nár cheart go gciallódh ‘a ngníomhaíochtaí a dhéanamh i Maidéara’ ach go ndéanfaí an ghníomhaíocht i Maidéara má ghabhtar de láimh ansin í le hoifig chláraithe, lárionad bainistíochta agus cinnteoireachta gan aon ghá le buanchaipiteal iomlán daonna ansin. Measann an Phortaingéil go séanann an Coimisiún, trí chur chun feidhme éifeachtach na ngníomhaíochtaí i Maidéara, ar gníomhaíochtaí iad de réir sainmhínithe idirnáisiúnta, nasc na ngníomhaíochtaí idirnáisiúnta sin leis an réigiún, a aithnítear le Cinntí 2007 agus 2013 ón gCoimisiún (101).

(75) Ina theannta sin, maidir lena gceangal go gcuirfear gníomhaíochtaí i gcrích go héifeachtach agus go hábhartha i Maidéara, athdhearbhaíonn an Phortaingéil a tuairim nach gciallaíonn, ná nach bhféadfadh sé go gciallaíonn sé, nach mór na gníomhaíochtaí a theorannú, ar bhonn geografach, do chríoch Mhaidéara agus tuilleamh a fhaightear sa limistéar geografach sin amháin. Dá bhrí sin, níl “léirmhíniú sriantach” an Choimisiúin ag teacht le cásdlí socraithe an Aontais maidir leis an “bpríomhionad leasa (102)“, le cleachtas cinnidhan Choimisiúin agus le cásdlí an Aontais maidir leis an “iarmhairt iarmhartach”, (103)agus le saoirse bhunúsach an Aontais chun earraí, daoine, seirbhísí agus caipiteal a bhunú agus chun saorghluaiseacht a dhéanamh ina leith.

(76) Tagann an Phortaingéil ar an gconclúid freisin go dtarlaíonn do-chlaontacht trí thagairt a dhéanamh d’áit cheannoifig na cuideachta nó do shuíomh a bainistíochta éifeachtaí. Tá sé sin comhsheasmhach go hiomlán le Cinneadh 2007 ón gCoimisiún, a fhorálann go “bhfuil feidhm ag an scéim gan idirdhealú maidir le cuideachtaí a bhfuil cónaí orthu agus nach bhfuil cónaí orthu sa Phortaingéil” (104). Aithnítear freisin i gCinneadh 2013 ón gCoimisiún gur gníomhaíochtaí idirnáisiúnta den chuid is mó iad gníomhaíochtaí na gcuideachtaí ceadúnaithe ZFM, ós rud é go bhfuil ‘na gníomhaíochtaí a dhéanann na cuideachtaí sin oscailte d”iomaíocht idirnáisiúnta’ (105). Mar sin, tá athléiriú mhír 14 de Chinneadh 2007 ón gCoimisiún nach bhféadfaí na gníomhaíochtaí ábhartha a chur chun feidhme go hiomlán ach amháin laistigh de theorainneacha geografacha dochta Mhaidéara ag teacht salach ar scéim ZFM féin agus RAG 2007 mar phríomhionstraim chun infheistíocht de thionscnamh an mhargaidh inmheánaigh agus lasmuigh de a mhealladh. Tagann sé salach freisin ar aidhm Airteagal 349 CFAE, lena gceadaítear bearta sonracha (cánach) a ghlacadh chun infheistíocht a mhealladh agus ar an gcaoi sin nuachóiriú agus éagsúlú an gheilleagair a spreagadh.

(77) Ina theannta sin, comhlíonann an Phortaingéil a gealltanais faoi Phlean Gníomhaíochta an ECFE maidir le Creimeadh Bonn agus Aistriú Brabúis (106) (“Plean Gníomhaíochta BEPS”) a shínigh sí in 2016. Áirítear i bPlean Gníomhaíochta BEPS an coincheap de “ghníomhaíocht shubstaintiúil”, a chuireann srian le feidhmiú scéimeanna fabhracha i leith tuillimh a bhfuil nasc cúiseach acu le costais a d’íoc an chuideachta chun an bhunsócmhainn a fhorbairt.

(78) Measann an Phortaingéil gur cheart don Choimisiún, ina scrúdú ar dhlíthiúlacht scéim ZFM, an critéar maidir le “gníomhaíocht shubstaintiúil” mar atá sainmhínithe i rialacha OCED agus, go háirithe, na “treoirphrionsabail ghinearálta a bhaineann le meastóireacht ar bhearta faoi Phlean Gníomhaíochta BEPS a mheas” (107). Na hionstraimí dlí atá ag an Aontas faoi láthair maidir le himghabháil chánach agus calaois a chomhrac, go háirithe, na rialacha maidir le mí-úsáid socruithe fíorúla arna mbunú le Treoir (AE) 2016/1164, measann an Phortaingéil gur cheart don Choimisiún iad a áireamh ina mheasúnú. Chomh maith leis sin, na rialacha maidir le malartú éigeantach uathoibríoch faisnéise i réimse an chánachais i ndáil leis na socruithe trasteorann intuairiscithe a tugadh isteach le Treoir 2011/16/AE ón gComhairle (108).

(79) Míníonn an Phortaingéil go bhféachtar le rialacha seachanta cánach a tugadh isteach le Treoir (AE) 2016/1164 le feidhm a bheith acu maidir le socruithe neamhfhíorúla (i.e. cásanna ina ngearrtar cáin ar chuideachtaí atá bunaithe i limistéir ísealchánach agus nach bhfuil ag déanamh aon chineál gníomhaíochta eacnamaíche ann ag ráta níos ísle) nó fiú ag ráta nialasach cánach). I gcomhréir leis an Treoir seo, ba cheart a chur in iúl, chun críocha measúnú a dhéanamh ar dhlíthiúlacht na gcuideachtaí atá bunaithe i ZFM, gur cheart don Choimisiún dul i muinín clásail ghinearálta frith-mhí-úsáide ag an gcéim mheasúnaithe de dheonú Státchabhrach. Measann an Phortaingéil nach bhfuil sé inghlactha teacht ar an tátal go gciallaíonn an buntáiste cánach a thugtar do chuideachtaí ceadúnaithe i ZFM, arb ionann é agus “faoiseamh cánach”, go bhfuil cuideachtaí den sórt sin i socrú neamhfhíor (109).

(80) Ar deireadh, déanann an Phortaingéil cur síos ar an gcóras rialaithe cánach atá i bhfeidhm maidir leis na cuideachtaí atá cláraithe i ZFM (110). Ina theannta sin, déanann an Phortaingéil cur síos ar fhíorú an cheanglais chuntasaíochta ar leithligh maidir le tuilleamh ZFM (111), agus ar an mbonn sin cuireann sí in aghaidh thuairim an Choimisiúin sa Chinneadh Tosaigh go bhféadfadh amhras a bheith ann faoi éifeachtacht na rialuithe arna ndéanamh ag na húdaráis chánach. (112).

Cruthú/coinneáil poist sa réigiún

(81) Míníonn an Phortaingéil go bhfuil tabhairt isteach na dteorainneacha a bhaineann leis an íoslíon post ina chuid bhunúsach de loighic chomhchosúil le beart frith-mhí-úsáide: ba é an sprioc a bhí ann cuideachtaí, nach bhfuil gníomhaíocht eacnamaíoch shubstaintiúil acu, a sheachaint ó bhuntáiste míchuí a ghlacadh i Maidéara. Mar sin féin, ní fhorchuireann ná ní dhlisteanaíonn sé sin léamh ar cheanglais fostaíochta lasmuigh de chomhthéacs an dlí Aontais agus an dlí náisiúnta is infheidhme.

(82) De bhreis ar reachtaíocht an Aontais maidir le comhchuibhiú (113), áitíonn an Phortaingéil nach nglacann dlí an Aontais coincheap aonfhoirmeach maidir le “conradh saothair” ná “caidreamh saothair” ná “oibrí” nó, (114) dá réir sin, maidir le “post”. Tá an coincheap “post” ábhartha leagtha amach i ndlí saothair na Portaingéile (115), nach dtagann salach ar dhlí an Aontais is infheidhme.

(83) Mheas an Phortaingéil i gcónaí nach bhfuiltear ag cloí leis an gceanglas atá ar eintitis atá ceadúnaithe chun oibriú i ZFM poist a chruthú nó a choinneáil ach amháin a fhad agus a bhunaítear conradh saothair le cuideachta atá bunaithe i ZFM (116). Ní féidir neamhaird a dhéanamh de na cineálacha saothair conraitheoireachta atá mar chuid de rialacha an Aontais agus de rialacha náisiúnta, go háirithe fostaíocht shealadach agus an tsaoirse (bunúsach) gluaiseachta d’oibrithe.

(84) Áitíonn an Phortaingéil freisin gurb (117) é an meon atá i reachtaíocht an Aontais (118) agus i gcás dlí an Aontais glacadh leis na cineálacha éagsúla caidrimh fostaíochta (bíodh siad sealadach nó buan) agus le soghluaisteacht oibrithe sna Ballstáit agus iad a chosaint, tríd an bhfeiniméan sin (soghluaisteacht), lena n-áirítear mar ghné dhearfach d’fhorbairt gheilleagar na mBallstát, a chur san áireamh. Ar an gcaoi chéanna, aithníonn an tAontas go ginearálta an tsaoirse atá ag cuideachtaí chun seirbhísí a sholáthar ó Bhallstáit eile, chun a gcuid fostaithe a phostú go sealadach sna Ballstáit sin, rud a léiríonn arís cineál soghluaiste na gcaidreamh fostaíochta reatha, gan tabhairt le tuiscint leis sin go bhfuil easpa fíoraithe ar ghníomhaíocht shubstaintiúil eacnamaíoch na gcuideachtaí. Mar sin, ní ghlacann an Phortaingéil leis go bhfuil dlíthiúlacht scéim ZFM ag brath go díreach ar chruthú líon áirithe post, ná ar bhonn coincheap cúlchéimnithe maidir le “post”, atá bunaithe go heisiach ar choincheap an spáis (áit fhisiciúil) ina ndéanann na fostaithe a gcuid cúraimí, agus ar bhonn buan (119).

(85) Tagraíonn an Phortaingéil don chaibidlíocht leis an gCoimisiún i gcomhthéacs chinntí formheasa 2002 ón gCoimisiún maidir le Scéim II (120), ar ghlac an Phortaingéil leis ina dhiaidh sin na huasteorainneacha inchánach a bhaineann le líon na bpost a áireamh; níor chiallaigh sé sin, áfach, go raibh an coinníoll sin ina choinníoll sine qua non agus níor chuir an Phortaingéil an scéim i bhfeidhm riamh ag glacadh leis go raibh sé (121).

(86) Ar deireadh, measann an Phortaingéil nach scéim cúnaimh fostaíochta í scéim ZFM ach scéim cúnaimh chun Maidéara a éagsúlú agus a nuachóiriú. Is é aidhm scéim ZFM go príomha cur leis an Olltáirgeacht Intíre (“OTI”) réigiúnach. Léiríonn cion na scéime le OTI Mhaidéara an nasc láidir idir na gníomhaíochtaí eacnamaíocha a dhéanann cuideachtaí ZFM agus an réigiún.

Sainmhíniú ar líon na bpost a cruthaíodh

(87) Athdhearbhaíonn an Phortaingéil nach bhfuil feidhm ag na coincheapa ‘cruthú post’ agus ‘aonaid oibrithe bhliantúla’ (ALU) a leagtar amach i mír 58 agus i bhfonóta 52 de scéim RAG 2007 maidir le scéim ZFM. Ní bhaineann na sainmhínithe ach le “cabhair faoi choinne infheistíocht réigiúnach” (roinn a ceathair de RAG 2007) agus ní le cabhair oibriúcháin (roinn a cúig de rag 2007). Ina theannta sin, cuireann an Phortaingéil i bhfios go láidir nach bhfuil fasach ar bith i gcur i bhfeidhm an choincheapa ALU ar chabhair réigiúnach sa réigiún is forimeallaí, contrártha leis an méid a luaigh an Coimisiún sa Chinneadh Tosaigh (122). De réir údaráis na Portaingéile, i ngeall ar chineál eisceachtúil na réigiún is forimeallaí, ba cheart glacadh le sainmhíniú difriúil ar chruthú post. Meabhraíonn an Phortaingéil, ar bhealach níos domhanda, go bhfuil RAG 2007 mar aon le coinníollacha Chinntí 2007 agus 2013 ón gCoimisiún neamhcheangailteach. Ar aon chuma, a mhéid a bhaineann sé le coincheap cruthú post in RAG 2007, níor gheall an Phortaingéil riamh an coincheap sin a chur i bhfeidhm. Níor cheart, dá bhrí sin, ríomh na bpost a chruthaítear agus a choinnítear sa réigiún a bheith faoi réir na gcoinníollacha dá bhforáiltear in RAG 2007 nó faoi réir líon na foirne arna chinneadh faoi Airteagal 5 den Mholadh ón gCoimisiún maidir le micreaghnóthais, fiontair bheaga agus mheánmhéide a shainiú (123).

Poist lonnaithe lasmuigh de réigiún Mhaidéara

(88) Deir an Phortaingéil arís eile nár cheart go dtarlódh gníomhaíocht thairbhithe ZFM sa réigiún toisc go bhfuil sé mar aidhm leis an scéim infheistíocht eachtrach a mhealladh agus seirbhísí idirnáisiúnta a fhorbairt. Baineann léirmhíniú sriantach lena gcuirtear teorainn le gníomhaíocht chuig críoch Mhaidéara an dreasacht d’idirnáisiúnú gnólachtaí, rud a aisiompaíonn loighic na forbartha réigiúnaí nach mór a chur chun cinn. Is é tátal na Portaingéile nárbh iad na poist a bhí teoranta go heisiach do Mhaidéara nó do bhailiú ioncam cánach príomhchúraimí scéim ZFM.

Rialuithe maidir le cruthú/coinneáil post

(89) Athdhearbhaíonn an Phortaingéil go ndéantar rialú leordhóthanach ar chruthú/coinneáil post ZFM trí na dearbhuithe cánach bliantúla “Samhail 10, 30 agus DMR (dearbhú ráitis mhíosúil)” agus an dearbhú ar phoist a cruthaíodh/coinníodh mar a shonraítear i “Samhail 22”, Iarscríbhinn D, réimse 6 (éigeantach d’fhaighteoirí scéime ZFM amháin) (124). Leis na dearbhuithe sin, i gcomhréir le dlí Saothair na Portaingéile, beifear in ann na poist atá ann cheana a sheiceáil ag tús agus ag deireadh na bliana airgeadais.

(90) Measann an Phortaingéil go n-ionchorpraítear i gcóras cánach na Portaingéile ionstraimí iomadúla a chumasaíonn rialú éifeachtach ar scéim ZFM. Tá na cuideachtaí atá bunaithe i ZFM faoi réir a n-iniúchta ag an Údarás Cánach agus Custaim (“AT”), an Rialtas Réigiúnach, an Ard-Chigireacht Airgeadais agus gach roinn chánach eile, lena n-áirítear an Stiúrthóireacht um Imscrúdú Calaoise agus Gníomhaíocht Speisialta, an Stiúrthóireacht um Chigireacht Cánach agus an tAonad Móríocóirí Cánach. Ina theannta sin, tionscnaítear cionta riaracháin nó fiú imeachtaí coiriúla aon uair a bhraitear gníomhaíocht mhídhleathach. Tá maoirseacht, cigireacht agus rialú dhlíthiúlacht na ngníomhaíochtaí a dhéantar i ZFM mar thosaíocht sna pleananna iniúchta cánach náisiúnta.

(91) Ar deireadh, maidir le réamhdhearcach an Choimisiúin nach féidir na dearbhuithe cánach éagsúla a úsáid mar bhonn chun líon na bpost atá ag gach tairbhí de chuid scéim ZFM a ríomh go cruinn agus nach féidir iad a úsáid mar mhalairt bhailí ar an sainmhíniú ar phoist de réir bhrí RAG 2007 (125), measann an Phortaingéil gur sárú é ar an urraim atá dlite d’fheidheanna an Stáit mar a fhoráiltear in Airteagal 4(2) den Chonradh ar an Aontas Eorpach.

Ionchur le forbairt réigiúnach

92. Cuireann an Phortaingéil béim ar an méid a chuireann scéim ZFM le forbairt réigiúnach an réigiúin is forimeallaí de Mhaidéara agus cuireann sí staidéar (126) ar fáil chun na críche sin ina léirítear ualú ZFM in idirnáisiúnú agus in éagsúlú gheilleagar Mhaidéara. Áitíonn an Phortaingéil freisin go gcomhlíonann an beart feidhmithe Cinntí 2007 agus 2013 ón gCoimisiún agus rialacha infheidhme maidir le Státchabhair. Is é tátal na Portaingéile freisin gur cheart don Choimisiún measúnú a dhéanamh, ar bhealach comhsheasmhach, ar scéim ZFM i gcoinne bheartais an Aontais maidir leis na réigiúin is forimeallaí i dtaca le comhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach.

Cur i bhfeidhm aisghníomhach GBER 2014

(93) Athdhearbhaíonn an Phortaingéil nach bhféadfaidh GBER 2014 iarratas a dhéanamh go haisghníomhach ar dhámhachtainí cabhrach aonair faoi scéim ZFM chun críocha a gcomhoiriúnacht a dhearbhú, dá ndíolmhófaí leis an Rialachán Ginearálta Blocdhíolúine iad. Measann an Phortaingéil freisin nach gceanglófaí le léirmhíniú solúbtha GBER 2014 go mbeadh a ngníomhaíochtaí eacnamaíocha ag tairbhithe ZFM go heisiach sa réigiún is forimeallaí de Mhaidéara. Tháinig an Phortaingéil ar an tuairim go gcaithfidh feidhmiú scéim ZFM a bheith bunaithe ar RAG 2007, a bhí i bhfeidhm ag an am sin.

Aisghabháil agus sárú maidir le hionchais dhlisteanacha agus deimhneacht dhlíthiúil

(94) Áitíonn an Phortaingéil gur cheadaigh an Coimisiún scéim ZFM roinnt uaireanta san am a chuaigh thart. Mar sin, níorbh fhéidir a iarraidh ar na húdaráis chánach náisiúnta anois an chabhair a aisghabháil.

(95) Measann an Phortaingéil freisin gur bronnadh na sochair chánach go léir i leith scéim ZFM. Dá bhrí sin, ní chomhlíonfadh léirmhíniú difriúil na ceanglais maidir le soiléire, cruinneas nó intuarthacht éifeachtaí i gcásdlí socraithe an Aontais (127). Ghlac an Phortaingéil agus faighteoirí cabhrach leis go bhféadfadh muinín a bheith acu go raibh scéim ZFM a cuireadh i bhfeidhm clúdaithe go dlisteanach i gCinntí 2007 agus 2013 ón gCoimisiún. Baineann an Phortaingéil de thátal as go bhfuair cuideachtaí, a fuair cúnamh faoi Scéim III, an ceart chun deimhneacht dhlíthiuil agus slándála agus chun ionchais dhlisteanacha gan a bheith faoi réir aon chinneadh aisghabhála.

5. TUAIRIMÍ Ó THRÍÚ PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS BARÚLACHA ÓN bPORTAINGÉIL

5.1. Tuairimí ó thríú páirtithe leasmhara

(96) Fuair an Coimisiún barúlacha ó 102 páirtí leasmhar (saoránaigh, cuideachtaí nó cumainn cuideachtaí). Is iad cuideachtaí ZFM agus a gcuid fostaithe a chuir formhór na dtuairimí isteach (94 as 102). Chuir na páirtithe leasmhara sin béim ar a n-imní faoi fhoirceannadh nó laghdú oibríocht ZFM, rud a mbeadh caillteanas post ollmhór agus tionchar diúltach ar an ngeilleagar réigiúnach mar thoradh air. Ina theannta sin, d’áitigh siad nár cheart cineál na ngníomhaíochtaí arna bhforbairt ag cuideachtaí ZFM a theorannú do chríoch Mhaidéara, ní hamháin toisc go raibh méid an mhargaidh measartha beag, ach go príomha toisc go raibh idirnáisiúnú an gheilleagair sa réigiún is forimeallaí ar cheann d’aidhmeanna an ZFM óna bhunú. Ina theannta sin, bhain siad de thátal as gurbh ionann dearcadh an Choimisiúin ar ‘an áit ina ndearnadh na gníomhaíochtaí eacnamaíocha’ agus léirmhíniú sriantach ar dhálaí oibriúcháin ZFM i gcomhthéacs geilleagar oscailte domhanda.

(97) Ina theannta sin, fuair an Coimisiún barúlacha ó sheacht gcomhlachas cuideachtaí earnála (128) agus ón gcuideachta a bhainistíonn an ZFM féin (129). Cháin siad d’aon toil an méid a mheasann siad a bheith ina léiriú sriantach ag an gCoimisiún ar an nasc idir an chabhair agus cruthú agus coinneáil post réadach i Maidéara agus an díolúine ó cháin ioncaim a chur i bhfeidhm ar ioncam a thig ó ‘ghníomhaíochtaí a dhéantar go héifeachtach agus go hábhartha i Maidéara’.

(98) Tá achoimre sna haithrisí seo a leanas ar na hargóintí a chuir páirtithe leasmhara ar aghaidh chun tacú lena dtuairimí maidir le cabhair a bheith ann, tionscnamh na mbrabús agus cruthú post.

(99) Ní áitíonn ach páirtí leasmhar amháin, Cumann Tráchtála agus Tionscail Funchal (Associação Comercial e Industrial do Funchal, “ACIF”) (130), nach ionann an laghdú ar cháin chorparáide agus cabhair. Measann sé nach léiríonn an laghdú cánach ach an difreálach idir na cánacha neamhbhailithe ar ioncam nach mbeadh, in éagmais an laghdaithe cánach sin, ann ar chor ar bith. Costas cánach saorga agus teoiriciúil amháin atá i gceist le scéim ZFM, ar costas é a dhéantar a bhuiséadú agus a ríomh go bliantúil chun críocha cuntasaíochta amháin, toisc nach gcomhfhreagraíonn sé do chostas cánach iarbhír nó do laghdú ar ioncam bailithe. Ní bheadh bailiú an difreálaigh cánach sin mar thoradh ar dheireadh a chur le sochair chánach ZFM. Measann ACIF freisin, más rud é go gcaithfear Maidéara a chur i gcomparáid le tíortha Eorpacha eile a bhfuil córais chánach iomaíocha acu, nach bhfuil na srianta buana céanna rompu agus nach gcuireann teorainn leis na sochair chánach do na poist a chruthaítear, ba cheart a chinneadh nach bhfuil aon bhuntáiste eacnamaíoch ann a bhaineann le scéim ZFM Mhaidéara. I dtaca leis sin, tá seans mór ann go ndéanfaidh scéim ZFM an iomaíocht a shaobhadh agus go ndéanfaidh sí difear don trádáil idir na Ballstáit.

(100) Áitíonn na páirtithe leasmhara go bhfuil an tacaíocht i bhfabhar réigiún is forimeallaí Mhaidéara á teorannú go mícheart le suíomh na ngníomhaíochtaí agus na bpost atá idirnáisiúnta de réir a gcineáil i réigiún Mhaidéara do chúiteamh díreach ar chostais bhreise arna dtabhú ag cuideachtaí i Maidéara mar gheall ar a míbhuntáistí nádúrtha mar atá cumhdaithe in Airteagal 349 CFAE.

(101) Measann na páirtithe leasmhara nach dtugann léirmhíniú an Choimisiúin aird ar an gcás nach féidir le gach cuideachta atá bunaithe in ZFM leas a bhaint as an scéim ach amháin má tá buanbhunaíocht acu i Maidéara, agus samhail Choinbhinsiún an ECFE chun cánachas dúbailte a sheachaint á cur san áireamh (131), agus go bhfuil a n-áit chónaithe agus a n-áit éifeachtach ghnó sa réigiún.

(102) Thairis sin, maíonn na páirtithe leasmhara nach mór líon mór gníomhaíochtaí atá á gcur i gcrích ag cuideachtaí ZFM faoi láthair sa bhreis ar ghníomhaíochtaí neamhábhartha a chur i gcrích in áit eile seachas a gceanncheathrú. Is ionann teorannú féidearthachta den sórt sin agus caitheamh lánroghnach agus dhiúltach le Maidéara, rud atá dothuigthe agus míréasúnta, go háirithe i gcás dreasachtaí nach caiteachas cánach éifeachtach iad – ach caiteachas fíorúil nó dealraitheach – ná fiú caillteanas ioncaim cánach do réigiún Mhaidéara.

(103) Ní éilíonn ach líon teoranta páirtithe leasmhara go bhfuil an Coimisiún ag cur coisc ar idirnáisiúnú gheilleagar Mhaidéara trí leithlisiú eacnamaíoch an réigiúin a spreagadh, rud a sháróidh prionsabail an gheilleagair mhargaidh agus comhtháthú na réigiún is lú fabhrach isteach ann.

(104) Measann na páirtithe leasmhara freisin go bhfuil cur isteach scéim ZFM i leith na sainmhínithe, na gcoinníollacha agus na bprionsabal a leagtar amach ii RAG 2007 maidir le sainmhíniú agus ríomh post maslach, ós rud é gur faomhadh an scéim cabhrach mar chabhair oibriúcháin réigiúnach agus ní mar chabhair infheistíochta. Dá bhrí sin, níl sé iomchuí na critéir agus na coincheapa a shainítear i mír 58 agus fonóta 52 de RAG 2007 a chur i bhfeidhm, fiú amháin ar bhealach analógach, maidir leis an measúnú ar Státchabhair réigiúnach oibriúcháin, lena n-áirítear an chabhair atá údaraithe do scéim ZFM. Ar deireadh, maíonn na páirtithe leasmhara nach mór an coincheap ‘post’ a mheas faoi na sainmhínithe agus na coinníollacha atá leagtha amach i gCód Oibreachais na Portaingéile.

(105) Sonraíonn na páirtithe leasmhara freisin, faoi fhorálacha GBER, go ndéantar foráil go heisiach don choincheap “cruthú fostaíochta” le hAirteagal 14, lena rialaítear cúnamh infheistíochta réigiúnach, agus le hAirteagal 17, lena rialaítear cúnamh infheistíochta do FBManna. Sa dá chás, chun a gcostais incháilithe a dhí-theorannú, “déantar na costais mheasta pá a eascraíonn as fostaíocht a chruthú, mar thoradh ar infheistíocht tosaigh, a ríomh thar thréimhse dhá bhliain”. Tagann na páirtithe leasmhara ar an gconclúid “nach mbaineann an chabhair a dheonaítear do chuideachtaí ZFM le costais pá, nach dtagann sé faoi aon infheistíocht tosaigh agus nach bhfuil sé teoranta do thréimhse 2 bhliain”.

(106) Ní áitíonn ach líon teoranta páirtithe leasmhara nach bhfuil an coincheap “líon aonad oibrithe bliantúil (AWU)” leagtha amach ach in Airteagal 5 d’Iarscríbhinn I a ghabhann le GBER 2014 (mar a bhí faoi GBER 2008). Ina theannta sin, áitíonn siad go bhfuil sé i gceist leis an gcoincheap FBManna a “chosaint” trí chosc a chur ar a mheas go bhfuil a gcuid fostaithe go léir “éifeachtach” agus ar iad a áireamh mar “fhostaí iomlán”, go háirithe chun nach mbeidh an t-uaslíon oibrithe inghlactha chun críche a stádas FBM a shárú (132).

(107) Ina theannta sin, áitíonn na páirtithe leasmhara nach bhfuil aon chiall loighciúil agus dhlíthiúil ag baint le “ceanglas na AWUnna” do phoist bhainistíochta na gcuideachtaí a bhaineann leas as an scéim. I gcomhréir leis na rialacha náisiúnta is infheidhme lena rialaítear comhaltaí de chomhlachtaí corpraithe bainistíochta (133), tá comhlíonadh cúraimí/dualgas den sórt sin i níos mó ná cuideachta amháin dlíthiúil. Dá bhrí sin, ní hamháin go ndéanann léirmhíniú an Choimisiúin “lena gcuirtear toirmeasc” ar chomhlíonadh cúraimí/dualgas den sórt sin i níos mó ná cuideachta amháin an creat dlí náisiúnta a threascairt, ach déanann sé neamhaird d’ábhar feidhme na ndualgas/na bpost lena mbaineann agus de shaintréithe na ndaoine a chomhlánaíonn na poist sin.

(108) Maíonn na páirtithe leasmhara nach bhfuil buanseasmhacht agus infhaighteacht iomlán eisiach de dhíth do na poist bhainistíochta agus na cúraim lena mbaineann, toisc gur daoine ardcháilithe agus ardoilte a líonann na dualgais oifige sin de ghnáth, a thugann faoi ghníomhaíochtaí gairmiúla agus gnó eile go minic. Tá cásanna gan teorainn de riarthóirí/stiúrthóirí agus/nó bainisteoirí-fiontraithe atá nasctha le roinnt cuideachtaí, a chuireann a saineolas agus a scileanna gairmiúla le forbairt cuideachtaí den sórt sin. Ina theannta sin, tháinig na páirtithe leasmhara ar an tuairim, contrártha do thuairim an Choimisiúin, nach bhfuil aon riail ná teorann ann maidir le carnadh féideartha post/dualgas i níos mó ná cuideachta amháin atá bunaithe i ZFM. Mar sin, meastar gur “fostaithe éifeachtacha” iad sealbhóirí bord bainistíochta cuideachta ar choinníoll go gcomhlíontar na rialacha sa reachtaíocht náisiúnta chun na críche sin.

(109) Ní éilíonn ach líon teoranta páirtithe leasmhara idirdhealú dearfach i bhfabhar Mhaidéara ar bhonn a stádais mar an réigiún is forimeallaí mar a aithnítear in Airteagal 349 CFAE agus leagann siad béim ar thábhacht ZFM i ngeilleagar Mhaidéara (134) (lena n-áirítear cainníochtú an tionchair ar an réigiún, má scoireann an gnó is mó atá ag oibriú ann faoi láthair de bheith ag trádáil (135)).

(110) Ar deireadh, tá líon teoranta páirtithe leasmhara ag éileamh go sáródh aon téarnamh prionsabail ghinearálta dhlí an Aontais. Chuige sin, áitíonn siad go sáródh an Coimisiún prionsabail na deimhneachta dlíthiúla (136) agus na n-ionchas dlisteanach mar a shocraítear i gcásdlí an Aontais iad, trína chinneadh gurb ionann an scéim atá á cur chun feidhme ag an bPortaingéil agus cabhair neamhdhleathach (137).

5.2. Tuairimí ón bPortaingéil

(111) Chuir an Coimisiún na barúlacha a fuarthas ó pháirtithe leasmhara ar aghaidh chuig an bPortaingéil ar an 23 Bealtaine agus ar an 12 Meitheamh 2018. Is féidir freagra na Portaingéile ar na barúlacha sin a achoimriú mar seo a leanas (138).

(112) Cuireann an Phortaingéil i bhfios go láidir go sonraítear go soiléir i ngach barúil a fhaightear ó pháirtithe leasmhara go bhfuil scéim ZFM mar atá curtha i bhfeidhm ag an bPortaingéil ag luí leis an margadh inmheánach. Leagtar béim sna na barúlacha sin freisin ar a thábhachtaí atá an ZFM don fhorbairt réigiúnach, do chomhtháthú na críche, d’fhostaíocht réigiún Mhaidéara chomh maith lena chion le hiarmhairtí stádas is forimeallaí Mhaidéara a laghdú. Dá bhrí sin measann siad nach gcruthaítear na rioscaí agus na cásanna ba chúis le réamhchonclúidí an Choimisiúin

(113) Tugann an Phortaingéil dá haire freisin go léiríonn líon agus brí na mbarúlacha a fuarthas nach bhfuil aon tionchar suntasach ag an scéim ar thrádáil idir Ballstáit nó ar an iomaíocht.

(114) Ina theannta sin, na barúlacha dearfacha ginearálta a fuarthas, an easpa barúlacha ó dhlínsí atá in iomaíocht le scéim ZFM, agus an easpa barúlacha ó chuideachtaí nach mbaineann leas as an scéim, measann an Phortaingéil gur táscairí láidre iad sin go bhfuil an scéim curtha i bhfeidhm i gceart.

(115) Áitíonn an Phortaingéil ar an gCoimisiún cineál dlíthiúil ARM mar réigiún is forimeallaí a chur san áireamh faoi théarmaí agus chun críocha Airteagal 349 CFAE agus Ionstraim Aontachais na Portaingéile le Comhphobal Eacnamaíochta na hEorpa (CEE), ag cur san áireamh go bhfuil údar leis an idirdhealú dearfach mar thoradh ar an scéim fhaofa.

(116) Measann an Phortaingéil freisin go bhfuil ZFM thar a bheith tábhachtach don Stát agus do nuachóiriú, éagsúlú agus forbairt réigiún Mhaidéara, toisc go gcuireann sé go cinntitheach leis na córais eacnamaíocha agus airgeadais agus go bhfuil tionchar ábhartha aige ar an ngeilleagar náisiúnta agus ar an airgeadas. Ní bheadh a leithéid de nuachóiriú agus forbairt indéanta mura mbeadh na poist cruthaithe agus forbartha go héifeachtach sa réigiún mar aon le hinfheistíochtaí ábhartha.

(117) Cuireann an Phortaingéil i bhfios go láidir go bhfuil éagsúlacht na ngníomhaíochtaí a dhéantar i ZFM, líon na bpost díreach agus indíreach a cruthaíodh, na hinfheistíochtaí (intíre agus coigríche) a rinneadh, an tomhaltas a ghintear, ranníocaíocht láidir na gcánacha a bailíodh leis an mbuiséad réigiúnach chomh maith le hidirnáisiúnú an gheilleagair réigiúnaigh ríthábhachtach d’inbhuanaitheacht eacnamaíoch agus shóisialta Mhaidéara. Tá sé sin mar thoradh freisin ar na staidéir eacnamaíocha atá i gceangal leis na barúlacha a chuir ACIF isteach.

(118) Ina theannta sin, cuireann an Phortaingéil a tuairim in iúl go ndearbhaítear sna barúlacha ó pháirtithe leasmhara gur fheidhmigh údaráis na Portaingéile a cumhachtaí maoirseachta maidir le coinníollacha incháilitheachta na scéime. Go pointe áirithe léirítear sna barúlacha a cuireadh isteach go raibh an rialú a rinne údaráis na Portaingéile ar thairbhithe scéim ZFM níos déine ná ceanglais Chinntí 2007 agus 2013 ón gCoimisiún.

(119) Ar deireadh, áitíonn an Phortaingéil go gceanglaítear le hAirteagal 36 den EBF poist a chruthú gan a lua go sainráite nach mór poist den sórt sin a chruthú sa réigiún. Áitíonn an Phortaingéil freisin nár ceapadh cruthú post mar bhealach chun a fhíorú conas a chuir gach cuideachta go sonrach le forbairt an réigiúin; ina ionad sin, ní dhearnadh ach é a mheas mar chritéar gníomhaíochta eacnamaíche substaintiúla, i bhfianaise mholtaí ECFE agus an Ghrúpa um an gCód Iompair (Cánachas Gnó (139)), d’fhonn cuideachtaí “caocha” a eisiamh (140).

6. MEASÚNÚ AR AN gCABHAIR

6.1. Cabhair a bheith ann de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE

(120) De réir Airteagal 107(1) CFAE “aon chabhair arna deonú ag Ballstát nó arna deonú trí bhíthin acmhainní Stáit i bhfoirm ar bith, agus a bhéarfaidh nó is baolach a bhéarfadh saobhadh ar iomaíocht trí thaobhú le gnóthais áirithe nó le táirgeadh earraí áirithe, ní luífidh sí leis an margadh inmheánach sa mhéid is go dtéann sí i gcion ar an trádáil idir Ballstáit”.

(121) Dá réir sin, chun beart tacaíochta a mheas mar chabhair de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE ní mór dó na coinníollacha seo a leanas a chomhlíonadh go carnach: (i) caithfidh sé a bheith maoinithe ag an Stát nó trí acmhainní Stáit agus ní foláir é a bheith inleagtha ar an Stát; (ii) caithfidh sé buntáiste roghnaíoch a thabhairt dá fhaighteoirí trí bheith fabhrach do ghnóthais áirithe nó do tháirgeadh earraí áirithe; (iii) caithfidh sé an iomaíocht a shaobhadh nó bagairt a dhéanamh í a shaobhadh; agus (iv) caithfidh sé go mbeadh an cumas aige cur isteach ar thrádáil idir na Ballstáit.

(122) Sna haithrisí seo a leanas déanfaidh an Coimisiún measúnú ar cibé an gcomhlíonann scéim ZFM arna chur chun feidhme ag an bPortaingéil i bhfabhar thairbhithe ZFM na critéir atá luaite in aithris 121 agus an Státchabhair atá inti dá bharr.

6.1.1. Acmhainní stáit agus a mhéid atá siad inchurtha i leith an Stáit

(123) Measann an Phortaingéil nach bhfuil acmhainní Stáit i gceist le scéim ZFM toisc nach bhfreagraíonn sí do “fíorchaiteachas cánach” ach do chaiteachas fíorúil cánach (“caillteanais ioncam cánach teoiriciúla”) go díreach agus, dá bhrí sin, ní beart Státchabhrach í (141).

(124) Ardaíonn páirtí leasmhar amháin, ACIF, argóintí comhchosúla agus measann sé nach cabhair atá sa scéim (142).

(125) Sonraíonn an Coimisiún go n-aithníonn Bunreacht na Portaingéile Maidéara mar “Réigiún Féinrialaitheach” ag a bhfuil a stádas polaitiúil agus riaracháin (‘Estatuto Político-Administrativo da Região Autónoma da Madeira’ (143), “Estatuto”) agus institiúidí féinrialaitheacha féin. Sonraíonn an Coimisiún freisin go bhfuil, inter alia, neamhspleáchas airgeadais, eacnamaíoch agus fioscach ag Réigiún Féinrialaitheach Mhaidéara (ARM), de bhun Airteagal 5(1) dá Estatuto. Sonraíonn an Coimisiún freisin go n-áirithíonn an Estatuto go bhfuil “córas cánach réigiúnach” sonrach ann, a ina gcuimsítear an ZFM go sainráite freisin (144). Is ioncam ón ARM (145) iad cánacha agus tobhaigh arna mbailiú ag na húdaráis réigiúnacha agus is ionann ioncaim chánach, inter alia, agus na cinn a eascraíonn as ioncam agus gnóthachain daoine dlítheanacha agus dleacht stampa (146). Tá a inniúlacht fhioscach féin ag an ARM agus an chumhacht forálacha náisiúnta fioscacha a oiriúnú do ghnéithe réigiúnacha ar leith (147). Ina theannta sin, tá sé de chumhacht ag an bparlaimint réigiúnach ráta na cánach corparáide a bhunaíonn an pharlaimint náisiúnta do chríoch na Portaingéile a laghdú ar bhonn bliantúil (148). Ar deireadh, tugann an Coimisiún dá aire go rialaítear creat dlíthiúil ZFM le hAirteagal 36 den EBF (149).

(126) Mar a thuairiscítear in aithrisí 12 agus 13 den Chinneadh seo, baineann scéim ZFM le laghdú ar cháin chorparáide agus le díolúintí cánach eile is iníoctha de ghnáth le Stát na Portaingéile (150). Go sonrach, éascaítear cáin chorparáide laghdaithe leis i gcomparáid leis an gcáin is iníoctha de ghnáth ar ioncam corparáideach faoin gCód Cánach Corparáide – Ioncam agus Gnóthachain Daoine Comhchoiteanna (Código do Imposto sobre o Rendimento das Pessoas Coletivas, ‘CIRC’) (151), lena n-áirítear, faoi choinníollacha áirithe, laghdú eile 50 % ar an gcáin chorparáide.

(127) Is ionann caillteanas ioncaim chánach don Stát agus ídiú acmhainní an Stáit i bhfoirm caiteachas cánach. Trí laghdú cánach a cheadú ó CIRC i gcomhréir le scéim ZFM arna fhormheas le hAirteagal 36 den EBF, déanann an Phortaingéil gan ioncam a bheadh faighte aici mura mbeadh an fhoráil fhioscach sin achtaithe aici. Is trí acmhainní an Stáit a dheonaítear an laghdú ar cháin ioncaim chorparáideach. Cuireadh an beart seo i bhfeidhm mar rialachán Stáit (an Reacht um Dhreasachtaí Cánach, Estatuto dos Benefícios Fiscais“EBF” ar gníomh parlaiminte é) ar gníomh dlí é atá inchurtha i leith Stát na Portaingéile. Ós rud é go ndeonaíonn údaráis na Portaingéile an sochar cánach seo, tá sé inleagtha ar an Stát.

(128) Ní hamháin go gcuimsíonn an coincheap “cabhair” tairbhí dearfacha, ach freisin bearta a mhaolaíonn, i bhfoirmeacha éagsúla, na muirir a chuimsítear de ghnáth i mbuiséad an ghnóthais agus atá, gan a bheith ina bhfóirdheontas i gciall dhocht an fhocail, cosúil ó thaobh carachtair de agus a bhfuil an éifeacht chéanna acu (152).

(129) Dá bhrí sin tagann an Coimisiún ar an tátal go ndeonaítear an laghdú ar cháin chorparáide (lena n-áirítear an ciorrú breise ar cháin chorparáide de 50 % do chuideachtaí a sheolann gníomhaíochtaí tionsclaíochta i gcrios tionsclaíoch ZFM) ó acmhainní an Stáit agus nach féidir agus atá inleagtha ar an Stáit (153).

6.1.2. Buntáiste roghnaitheach

(130) Measann an Phortaingéil freisin nach bhfuil scéim ZFM roghnach toisc nach bhfuil an beart ‘ag fabhrú do ghnóthais áirithe nó do tháirgeadh earraí áirithe’ de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE. Measann an Phortaingéil gur dócha go mbeidh gach cuideachta atá ag gabháil do ghníomhaíochtaí tráchtála, tionsclaíocha, muirí nó seirbhísí eile bunaithe i ZFM. Áitíonn sé go bhfuil scéim ZFM mar chuid de gheilleagar ginearálta scéim chánach na Portaingéile agus nach bhfuil buntáiste roghnach ag baint leis an mbeart do na cuideachtaí atá cláraithe in ZFM. Dá bhrí sin, ní hionann é agus státchabhair. Ba cheart don scéim ZFM a bheith cáilithe mar bheart ginearálta (154).

(131) De réir chásdlí socraithe an Aontais, chun a chinneadh an Státchabhair atá i mbeart Stáit, is gá a shocrú an bhfaigheann na gnóthais is faighteoirí buntáiste eacnamaíoch nach mbeadh faighte acu faoi ghnáthdhálaí an mhargaidh, i.e. in éagmais idirghabháil an Stáit. Beart trína ndeonaíonn údaráis phoiblí díolúine ó cháin do ghnóthais áirithe a chuireann na faighteoirí i staid níos fabhraí ná cáiníocóirí eile, is ionann é agus Státchabhair de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE (155). Ar an gcaoi chéanna, d’fhéadfadh sé gurb ionann beart a cheadaíonn do ghnóthais áirithe laghdú cánach a bhíonn dlite de ghnáth agus Státchabhair.

(132) Is scéim cabhrach réigiúnach í scéim ZFM, a d’údaraigh, mar a faomhadh le Cinneadh 2007 ón gCoimisiún, cabhair i bhfoirm cánach corpráide laghdaithe ar bhrabúis a eascraíonn as gníomhaíochtaí a dhéantar go héifeachtach agus go hábhartha i Maidéara agus díolúintí cánach eile mar a thuairiscítear in aithris 12 den Cinneadh seo.

(133) I gcomhréir le haithris 127 den Chinneadh seo, tá scéim ZFM á rialú le hAirteagal 36 den EBF (156).

(134) Bhí gnóthais i réigiún Mhaidéara faoi réir roinnt rátaí cánach corparáide (normálta) sa tréimhse 2007 go 2014 faoi dhlíthe buiséadacha réigiúnacha comhleanúnacha (157). Baineann cuideachtaí atá cláraithe i ZFM leas as laghdú cánach chorparáide ar bhrabúis (158) nó ó dhíolúintí cánach eile go dtí an 31 Nollaig 2020. Cuireann scéim ZFM ar chumas na dtairbhithe airgead a shábháil ar a gcuid caiteachais. Cuirtear an maolú sin i bhfeidhm agus é mar chuspóir sonrach leis dul chun tairbhe na ngníomhaíochtaí a dhéanann na cuideachtaí atá cláraithe i ZFM agus iad a chur chun cinn, rud a chuireann na cuideachtaí sin i staid níos fabhraí ná cuideachtaí eile atá lonnaithe in áit eile sa tír nó san ARM.

(135) Dá bhrí sin, tugann an beart atá á scrúdú buntáiste do na cuideachtaí atá bunaithe in ZFM, agus do na cuideachtaí sin amháin. I bhfianaise raon feidhme geografach a chur i bhfeidhm, tá an beart atá á scrúdú roghnach, toisc nach bhfuil sé ar fáil ach do na cuideachtaí atá cláraithe i ZFM teoranta.

(136) I bhfianaise an mhéid thuas, is é tátal an Choimisiúin, trí mhuirear fioscach a mhaolú ar cheart dóibh a íoc de ghnáth, go dtugann scéim ZFM buntáiste roghnach do na cuideachtaí atá cláraithe i ZFM de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE.

6.1.3. Saobhadh na hiomaíochta agus an éifeacht ar thrádáil

(137) Níor mhaígh an Phortaingéil go díreach nach ndearna an beart iomaíocht a shaobhadh ná nach raibh baol ann go ndéanfadh sé í a shaobhadh agus nach ndearna sé difear don trádáil idir Bhallstáit (159). Os a choinne sin, d’áitigh ACIF, ceann de na páirtithe leasmhara, gur lú an seans go ndéanfadh scéim ZFM an iomaíocht a shaobhadh agus go ndéanfadh sé difear do thrádáil idir na Ballstáit (160).

(138) Meastar go ndéanann beart arna dheonú ag Stát saobhadh ar iomaíocht, nó go ndéanann sé bagairt iomaíocht a shaobhadh, nuair is dóigh dó staid iomaíochta an fhaighteora a fheabhsú i gcomparáid le gnóthais eile a bhfuil sé in iomaíocht leo (161). Ar an gcaoi sin, glactar leis go bhfuil saobhadh iomaíochta de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE chomh luath agus a thugann an Stát buntáiste airgeadais do ghnóthas in earnálacha léirscaoilte ina bhfuil iomaíocht nó ina bhféadfadh iomaíocht a bheith (162). I gcás ina neartóidh cabhair airgeadais ó Stát staid gnóthais i gcomparáid le gnóthais eile atá in iomaíocht le trádáil laistigh den Chomhphobal, ní foláir a mheas go ndéanann an chabhair sin difear do na gnóthais sin (163).

(139) A mhéid a dhéanann na cuideachtaí atá cláraithe i ZFM gníomhaíochtaí atá oscailte d’iomaíocht idirnáisiúnta, feabhsaítear leis an mbeart atá i gceist a staid iomaíoch agus déanann sé bagairt an iomaíocht a shaobhadh agus dá bhrí sin féadfaidh sé difear a dhéanamh don trádáil idir na Ballstáit.

6.1.4. Aicmiú cabhrach atá ann cheana agus bearta iomchuí

(140) Áitíonn an Phortaingéil gur cheart caitheamh le scéim ZFM mar chabhair atá ann cheana féin, dá mbeadh “cabhair” i gceist léi. Áitíonn an Phortaingéil freisin gur bunaíodh an ZFM in 1980 (164), atá roimh aontachas na Portaingéile le CEE in 1986, agus nach ndearnadh aon athruithe suntasacha uirthi lasmuigh den chreat caibidlíochta maidir le cabhair atá ann cheana. Ba cheart, dá bhrí sin, í a aicmiú mar scéim “chabhrach atá ann cheana” de réir bhrí Airteagal 1(b)(i) de Rialachán (AE) 2015/1589. (165).

(141) I bhfianaise an mhéid thuas, measann an Phortaingéil gur cheart don Choimisiún bearta iomchuí a mholadh chun comhoiriúnacht leanúnach scéim ZFM leis an margadh inmheánach a áirithiú, rud a d’fhéadfadh athrú a dhéanamh ar ábhar na scéime cabhrach, ceanglais a thabhairt isteach nó soiléiriú na gceanglas atá ann cheana a bheith i gceist leis (166).

(142) Sainmhínítear le hAirteagal 1(b)(i) de Rialachán (AE) 2015/1589 “an chabhair atá ann cheana” mar “gach cabhair a bhí ann roimh theacht i bhfeidhm CFAE sna Ballstáit faoi seach, is é sin le rá, scéimeanna cabhrach agus cabhair aonair a cuireadh i bhfeidhm roimh theacht i bhfeidhm CFAE sna Ballstáit faoi seach agus atá fós infheidhme i bhfeidhm sna Ballstáit sin”.

(143) Le hAirteagal 26 agus le halt 10 d’Iarscríbhinn I a ghabhann le hIonstraim Aontachais na Portaingéile (167), déantar foráil maidir le hoiriúnuithe ar ghníomhartha arna nglacadh ag na hinstitiúidí lena n-áirítear “Zona Franca da Madeira” faoi roinn na reachtaíochta custaim. Ní fhoráiltear le hIonstraim Aontachais na Portaingéile gur cheart an ZFM a mheas mar chabhair atá ann cheana de réir bhrí Airteagal 88(1) de Chonradh CE (Airteagal 108(1) CFAE anois).

(144) Ina theannta sin, rinneadh an chéad fhógra faoi scéim ZFM (Scéim I) faoi rialacha státchabhrach in 1986, rud a d’fhormheas an Coimisiún le Cinneadh an 25 Bealtaine 1987. Ó 1987 i leith, d’fhormheas Cinntí ón gCoimisiún in 2002 agus in 2007, faoi seach, go raibh síntí agus scéimeanna comharba éagsúla le scéim ZFM (168). Ina theannta sin, bhí scéim ZFM faoi réir athruithe móra ó scéim go chéile, mar atá scéimeanna I, II agus III. Níor theastaigh cruthú/coinneáil post le Scéim1. Tugadh an ceanglas seo isteach faoi Scéim II (nasctha le huasteorainneacha bonn inchánach arna gcur ar bhonn bliantúil inchánach na dtairbhithe) agus coimeádadh é i Scéim III. Eisiatar le Scéim II na gníomhaíochtaí go léir a bhaineann le hidirghabháil airgeadais, le hárachas agus le gníomhaíochtaí cúntacha airgeadais agus a bhaineann le hárachas mar aon le gníomhaíochtaí seirbhísí inghrúpa (comhordú, lárionaid státchiste agus dáilte) (169). Tugadh isteach leis freisin laghdú forásach ar chabhair sa chóras trí na rátaí cánach infheidhme a mhéadú (1 % in 2003 agus 2004, 2 % in 2005 agus 2006, agus 3 % ó 2007). Ar deireadh, tugadh isteach leis an tairbhe bhreise a bhaineann le laghdú cánach chorparáide de 50 % do chuideachtaí atá lonnaithe i gcrios saorthrádála tionsclaíoch ZFM. Faoi Scéim III, go háirithe de bharr Chinneadh 2013 ón gCoimisiún, formheasadh méadú 36,7 % ar na huasteorainneacha bonn inchánach ar a bhféadfadh an laghdú ar cháin chorparáide a bheith i bhfeidhm.

(145) I bhfianaise a bhfuil thuas, ní hionann an beart sa chás seo agus cabhair atá ann cheana de réir bhrí Airteagal 1(b)(i) de Rialachán (AE) 2015/1589. Dá bhrí sin, níl feidhm ag Airteagal 22 den Rialachán sin, a gceanglaíonn an Phortaingéil ar an gCoimisiún ar a bhonn í féin a theorannú do “bhearta iomchuí” a ghlacadh.

6.1.5. Cabhair de minimis

(146) I gcásanna ina bhfuair tairbhithe aonair scéim ZFM buntáiste nach sáraíonn na tairseacha a shonraítear i Rialachán (CE) Uimh. 1998/2006 ón gCoimisiún (170), ní mheasfar gur Státchabhair é an buntáiste sin agus, dá bhrí sin, ní thagann sé faoi réir thoirmeasc Airteagal 87 (1) de Chonradh CE (Airteagal 107 (1) CFAE anois), ar choinníoll go gcomhlíonfar na coinníollacha eile go léir a leagtar síos leis an rialachán sin. Sa chaoi chéanna, ní bhfuair tairbhithe scéim ZFM a fuair buntáiste nach mó ná na tairseacha a shonraítear i Rialachán (AE) Uimh. 1407/2013 ón gCoimisiún (171) (a bhfuil feidhm chúlghabhálach aige maidir leis an gcás reatha de bhua Airteagal 7 (1) de) státchabhair a thagann faoi Airteagal 107 (1) CFAE, ar choinníoll go gcomhlíonfar na coinníollacha eile go léir a leagtar síos leis an rialachán sin.

(147) Ar bhonn na sonraí cainníochtúla arna soláthar ag an bPortaingéil, is dealraitheach i mórán cásanna go bhfuil méid na cabhrach a fhaigheann tairbhithe ZFM faoi bhun na tairsí de minimis de EUR 200 000.

Conclúid maidir le cabhair a bheith ann

(148) I bhfianaise an mhéid thuas, measann an Coimisiún gur Státchabhair de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE é an beart arna chur chun feidhme ag an bPortaingéil i bhfabhar chuideachtaí ZFM.

(149) Go teagmhasach, ba cheart a chur leis nach ndearna an Phortaingéil agóid i gcoinne an chinnidh go raibh cabhair ar fáil ag an gCoimisiún ina Chinneadh 2007 (172).

6.2. Comhoiriúnacht na cabhrach

6.2.1. Comhlíonadh scéim ZFM le Cinntí 2007 agus 2013 ón gCoimisiún

(150) Measann an Phortaingéil go bhfuil scéim ZFM arna cur chun feidhme ag údaráis na Portaingéile i gcomhréir leis na gealltanais a rinne an Phortaingéil tráth an fhógra agus go bhfuil sí comhsheasmhach le Cinntí 2007 agus 2013 ón gCoimisiún.

Bunús na mbrabús a bhaineann leas as an laghdú ar cháin ioncaim

(151) Rinneadh scéim ZFM a mheasúnú ar bhonn RAG 2007 mar chabhair oibriúcháin réigiúnach agus faomhadh í le Cinntí 2007 agus 2013 ón gCoimisiún. D’údaraigh scéim ZFM cabhair i bhfoirm cáin chorparáide laghdaithe ar bhrabúis mar thoradh ar ghníomhaíochtaí a dhéantar go héifeachtach agus go hábhartha i Maidéara agus ar dhíolúine ó chánacha eile, suas le huasmhéideanna cabhrach, arna ríomh ar uasteorainneacha bonn inchánach bunaithe ar líon na bpost a bhíonn ag na tairbhithe gach bliain fhioscach.

(152) Le linn an phróisis fógartha as ar tháinig Cinneadh 2007 ón gCoimisiún, níor chuir an Phortaingéil in aghaidh go mbeadh na laghduithe fioscacha dá bhforáiltear sa scéim teoranta do ghníomhaíochtaí arna ndéanamh i Maidéara, mar a mheabhraítear i mír 32 den Chinneadh Tosaigh (173).

(153) Ní cheadaíonn RAG 2007 cabhair oibriúcháin réigiúnach ach i gcásanna eisceachtúla (174): “féadfar cabhair den sórt sin a dheonú i réigiúin atá incháilithe faoin maolú in Airteagal 87(3)(a) de Chonradh CE (Airteagal 107(3)(a) CFAE anois), ar choinníoll: (i) go bhfuil údar maith leis i dtéarmaí a ranníocaíochta le forbairt réigiúnach agus maidir lena cineál, agus (ii) go bhfuil a leibhéal i gcomhréir leis na míbhuntáistí ar mian leis iad a mhaolú” (175).

(154) Níl aon amhras ach gur réigiún is forimeallaí í Maidéara chun críocha Airteagal 349 CFAE agus go bhfuil sí incháilithe mar sin faoi Airteagal 107(3)(a) CFAE.

(155) Mar sin féin, ní mór ranníocaíocht scéime um chabhair oibriúcháin le forbairt réigiúnach réigiúin a mheasúnú i gcoibhneas agus i gcomhréir le míbhuntáistí an réigiúin seo, ar míbhuntáistí struchtúracha agus buana iad i gcás na réigiún is forimeallaí atá aitheanta in CFAE, amhail iargúltacht, oileánacht, méid bheag, topagrafaíocht dheacair agus aeráid dheacair, spleáchas eacnamaíoch ar bheagán táirgí, mar a chumhdaítear in Airteagal 349 CFAE.

(156) Mar a mheabhraítear i mír 30 den Chinneadh Tosaigh, is é ‘raison d”être’ na cabhrach oibriúcháin réigiúnaí do na réigiúin is forimeallaí na costais bhreise a chúiteamh a thabhaíonn cuideachtaí sna réigiúin sin de dheasca na gciseanna sin.

(157) Agus scéim ZFM á measúnú, sainaithníodh agus cainníochtaíodh na costais bhreise bunaithe ar staidéar a chuir údaráis na Portaingéile isteach. I gCinneadh 2007 ón gCoimisiún, rinneadh measúnú ar chomhréireacht an bhirt ar bhonn na gcostas breise cainníochtaithe sin, ar leibhéal comhiomlán an ZFM, agus ar leibhéal gach tairbhí atá cláraithe i ZFM (176).

(158) Maidir le tionscnamh na mbrabús a bhaineann leas as an laghdú ar cháin ioncaim, áitíonn an Phortaingéil nach mór í a mheasúnú maidir le ranníocaíocht na scéime le forbairt réigiúnach an ARM agus nár cheart í a shrianadh go geografach don réigiún toisc go gcuirfeadh sé sin teorainn leis an tacaíocht a chuireann an scéim le forbairt réigiúnach an ARM do chúiteamh díreach ar na costais bhreise a thabhaíonn cuideachtaí atá lonnaithe i ZFM (177). Áitíonn an Phortaingéil freisin go bhfuil an scéim arna cur i bhfeidhm comhsheasmhach le caighdeáin chánach idirnáisiúnta agus go ndéanann na cuideachtaí i ZFM gníomhaíocht shubstaintiúil laistigh de bhrí Phlean Gníomhaíochta BEPS an OECD agus go bhfuil siad faoi réir ceanglais dlí cánach agus faoi réir go leor rialuithe (178). Tacaíonn na páirtithe leasmhara leis an seasamh sin de ghnáth (179).

(159) Murab ionann agus an méid a deir an Phortaingéil (180), ní thabhaíonn cuideachtaí atá cláraithe i ZFM costais bhreise den sórt sin ach amháin má sheolann siad a ngníomhaíochtaí go héifeachtach agus go hábhartha i Maidéara, rud a thugann le tuiscint go n-eascraíonn a gcuid brabús as oibríochtaí atá faoi ualach díreach leis na costais bhreise sin. Ní féidir cineálacha eile brabús, nach bhfuil faoi ualach na gcostas sin toisc gur réadaíodh iad mar thoradh ar ghníomhaíochtaí a rinneadh lasmuigh den réigiún, a chur san áireamh sa bhonn inchánach a bhaineann tairbhe as an mbeart cánach.

(160) Tugann an Coimisiún dá aire gur luaigh an Phortaingéil go soiléir le linn fhaireachán 2015 agus gur dheimhnigh sí le linn an imscrúdaithe fhoirmiúil nárbh ghá go raibh ar thairbhithe a ngníomhaíocht a dhéanamh sa réigiún agus gur bhain fiú gníomhaíochtaí a rinneadh lasmuigh den réigiún leas as cabhair faoin scéim (féach aithris 20 agus aithris 21 den Chinneadh seo).

(161) Measann an Coimisiún nach bhfuil sa “srian geografach” mar a thugtar air, ar thionscnamh na mbrabús atá séanta ag an bPortaingéil ach aistriúchán i gCinneadh 2007 agus 2013 ón gCoimisiún ar na bunphrionsabail a shonraítear in RAG 2007 agus nach bhfuil cur chun feidhme scéim ZFM ar thionscnamh na mbrabús i gcomhréir leis na forálacha maidir le cabhair oibriúcháin sna Treoirlínte sin.

(162) Ina Chinneadh Tosaigh, níor ardaigh an Coimisiún aon amhras faoi chomhsheasmhacht na scéime le caighdeáin idirnáisiúnta cánach agus ceanglais dhlíthiúla cánach. Chun críocha rialú Státchabhrach, ní mór éifeachtacht agus ábharthacht na gníomhaíochta a dhéanann na tairbhithe a mheasúnú i ndáil le prionsabail RAG 2007 maidir le cabhair oibriúcháin a athghairmtear in aithris 156 agus in aithris 157 den Chinneadh seo, agus ní maidir le comhaontuithe cánach ECFE, a bhfuil a gcuid cuspóirí cánach féin acu.

(163) Ar an gcaoi chéanna, cuireann an Coimisiún in iúl nach leor, mar sin, an ceanglas dlíthiúil a bhaineann le cuntasaíocht ar leithligh ar ioncam arna ghiniúint i ZFM chun críocha cánach, a bhfuil cur síos déanta air in aithris (21) den Chinneadh seo, chun aghaidh a thabhairt ar amhras an Choimisiúin maidir leis an mbonn inchánach leordhóthanach don scéim ZFM, ós rud é nach bhfuil giniúint ioncaim i ZFM faoi réir an cheanglais seo sainmhínithe i ndáil le prionsabail RAG 2007 maidir le cabhair oibriúcháin.

(164) Os a choinne sin, ní léiríonn deighilt cuntas den sórt sin ach gur cuireadh an ráta cánach níos ísle i bhfeidhm ar thuilleamh de bharr idirbhearta idir, ar thaobh amháin, tairbhithe na cabhrach agus, ar an taobh eile, eintitis a bhfuil cónaí orthu i ZFM chomh maith le heintitis a bhfuil cónaí orthu lasmuigh de chríoch náisiúnta na Portaingéile. Mar sin féin, ní eascaítear deighilt cuntas den sórt sin le haon chonclúid maidir le cibé ar tháinig na hidirbhearta sin as gníomhaíochtaí a rinne tairbhithe na cabhrach go héifeachtach agus go hábhartha, laistigh nó lasmuigh de Mhaidéara.

(165) Ar deireadh, tugann an Coimisiún dá aire go ndearnadh na rialuithe cánach cuimsiteacha a rinneadh maidir leis an mbonn inchánach agus maidir le tionscnamh an bhrabúis i bhfianaise chur chuige údaráis na Portaingéile a mheabhraítear in aithris 158 den Chinneadh seo agus nár cuireadh san áireamh an nasc idir brabúis incháilithe agus costais bhreise arna dtabhú i ZFM, mar atá intuigthe le RAG 2007 agus ag Cinntí 2007 agus 2013 seo ón gCoimisiún a leanas.

(166) Measann an Coimisiún, mar sin, nach bhfuil na hargóintí a chuir an Phortaingéil ar aghaidh maidir le comhsheasmhacht le rialacha cánachais, ceanglais dhlíthiúla agus rialuithe a bhaineann le cáin ábhartha maidir le measúnú ar chur chun feidhme scéim ZFM maidir le RAG 2007 agus le RAG 2007 agus Cinntí 2013 ón gCoimisiún.

(167) I bhf