IARSCRÍBHINN

Déanfar sonraíochtaí teicniúla na scagthástálacha ailse a liostaítear thíos, a chomhlíonann ceanglais an Mholta, a shonrú a thuilleadh i dtreoirlínte Eorpacha le scéimeanna dearbhaithe cáilíochta. Iarrtar ar na Ballstáit measúnú a dhéanamh ar a socruithe rialachais náisiúnta agus réigiúnacha maidir le scagthástáil ailse chun gur féidir aon treoirlínte Eorpacha nua nó nuashonraithe a chur chun feidhme go tráthúil agus go héifeachtach.

Cuirtear san áireamh san Iarscríbhinn tuairim eolaíoch (1) Ghrúpa na bPríomhchomhairleoirí Eolaíochta maidir le scagthástáil ailse a fheabhsú ar fud an Aontais. Moltar sa tuairim eolaíoch sin go ndéanfaí na cláir scagthástála eagraithe a leathnú chuig ailse scamhóg agus ailse próstataigh, agus chuig ailse ghastrach sna tíortha ina bhfuil an mhinicíocht ailse gastraí agus na rátaí báis is airde. Mar sin féin, tá gá le tuilleadh fianaise maidir le fíoréifeachtacht, costéifeachtacht costais agus indéantacht straitéisí scagthástála ar leith.

Iarrtar ar na Ballstáit féachaint an bhféadfaí na scagthástálacha ailse seo a leanas a chur chun feidhme, bunaithe ar fhianaise eolaíoch dhochloíte, agus measúnú á dhéanamh agus cinntí á ndéanamh acu ar an leibhéal náisiúnta nó réigiúnach ag brath ar ualach an ghalair agus ar na hacmhainní cúraim sláinte atá ar fáil, ar an gcothromaíocht idir díobháil is tairbhe agus ar chostéifeachtacht scagthástála ailse, agus ar thaithí ó thrialacha eolaíocha agus ó threoirthionscadail. I gcás daoine ar leith a bhfuil baol méadaithe ailse ar leith ag baint leo, ba cheart do na Ballstáit féachaint an bhféadfaí cláir shonracha a thabhairt isteach a mbeadh spriocdhaonraí agus déine breise iontu, agus fianaise eolaíoch agus an comhthéacs áitiúil á gcur san áireamh.

Ailse cíche:

I gcomhréir leis an bhfianaise a chuirtear i láthair sna treoirlínte Eorpacha (2), moltar scagthástáil ailse cíche le mamagrafaíocht a dhéanamh do mhná idir 50 agus 69 mbliana d’aois. Moltar íosteorainn aoise 45 bliana agus uasteorainn aoise 74 bliana a úsáid. Moltar go bhféadfaí tomaisintéis cíche dhigiteach nó mamagrafaíocht dhigiteach a úsáid. Ba cheart féachaint an bhféadfaí íomháú athshondais mhaighnéadaigh (MRI) a úsáid nuair a bheadh sé iomchuí ó thaobh leighis de.

Ailse ceirbheacs:

Tástáil le haghaidh papalómaivíreas daonna (HPV) gan úsáid a bhaint ach as measúnachtaí arna mbailíochtú go cliniciúil mar na rogha scagthástálacha do mhná idir 30 agus 65 bliana d’aois le heatramh 5 bliana nó níos mó. Féachaint an bhféadfaí aoiseanna agus eatraimh a chur in oiriúint don riosca aonair bunaithe ar stair vacsaínithe HPV na ndaoine aonair agus féachaint an bhféadfaí fearais a thairiscint lena mbeadh mná in ann féinsampla a ghlacadh, go háirithe i gcás neamhfhreagróirí ar chuirí scagthástála.

Ailse cholaireicteach:

Meastar gurb é tástáil chainníochtúil imdhíoncheimiceach faecais (FIT) an scagthástáil is fearr chun daoine idir 50 agus 74 bliana d’aois a tharchur le haghaidh ionscópacht drólainne leantach. D’fhéadfaí faisnéis chainníochtúil ó thorthaí FIT a úsáid ar bhonn taighde breise chun straitéisí riosca-oiriúnaithe a chur chun feidhme, lena dtabharfaí isteach tairseacha arna sainiú de réir inscne agus aoise, agus torthaí tástála níos luaithe. Féadfar ionscópacht a ghlacadh mar phríomhuirlis chun straitéisí comhcheangailte a chur i bhfeidhm.

Ailse scamhóg:

Agus an fhianaise ar scagthástáil ina n-úsáidtear tomagrafaíocht ríofa íseal-dáileoige agus an gá atá le cur chuige céim ar chéim á gcur san áireamh, ba cheart do thíortha indéantacht agus éifeachtacht an chláir sin a fhiosrú, mar shampla trí staidéir chur chun feidhme a úsáid. Ba cheart cuir chuige an choisc phríomhúil agus an choisc thánaistigh a chomhtháthú sa chlár, ag tosú le daoine aonair ardriosca. Ba cheart aird ar leith a thabhairt ar phróifílí ardriosca a shainaithint agus a spriocdhíriú, ag tosú le daoine a chaitheann tobac go trom agus iarchaiteoirí tobac a chaitheadh go trom, agus ba cheart do na Ballstáit tuilleadh taighde a dhéanamh maidir le conas teacht ar an spriocghrúpa agus cuireadh a thabhairt dóibh, ós rud é nach bhfuil aon sonraí córasacha (doiciméadacht) ann maidir le hiompar caiteoirí tobac. Ina theannta sin, ba cheart aird a thabhairt ar phróifílí ardriosca eile a shainaithint agus a spriocdhíriú.

Ailse próstataigh:

Agus an réamhfhianaise agus méid suntasach na scagthástála tráthúla leanúnaí á gcur san áireamh, ba cheart do thíortha féachaint an bhféadfaí cur chuige céim ar chéim a thabhairt isteach, lena n-áirítear píolótú agus tuilleadh taighde chun meastóireacht a dhéanamh ar indéantacht agus éifeachtacht chur chun feidhme na gclár eagraithe (3), agus é mar aidhm bainistiú agus cáilíocht iomchuí a áirithiú ar bhonn tástáil antaiginí a bhaineann go sonrach leis an bpróstatach i gcás fear, i gcomhar le híomháú athshondais mhaighnéadaigh (MRI) breise mar thástáil leantach.

Ailse ghastrach:

Ba cheart féachaint an bhféadfaí straitéisí scáileáin agus cóireála do Helicobacter pylori, lena n-áirítear staidéir ar chur chun feidhme, a úsáid sna tíortha nó sna réigiúin sin laistigh de thíortha ina bhfuil minicíocht ailse ghastraigh agus rátaí báis atá ard. Ba cheart go dtabharfaí aghaidh sa scagthástáil freisin ar straitéisí chun othair a bhfuil loit bholg réamhailseacha orthu nach mbaineann le hionfhabhtuithe Helicobacter pylori a shainaithint agus faireachas a dhéanamh orthu.

(1) Tuairim eolaíoch Ghrúpa na bPríomhchomhairleoirí Eolaíochta maidir le scagthástáil ailse a fheabhsú ar fud an Aontais: https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/519a9bf4-9f5b-11ec-83e1-01aa75ed71a1

(2) European guidelines on breast cancer screening and diagnosis | ECIBC (europa.eu)

(3) cancer-screening-workshop-report-01.pdf (sapea.info)