RIALACHA NÓS IMEACHTA

9ú téarma parlaiminteach

Iúil 2019

Nóta don léitheoir:

I gcomhréir le cinntí na Parlaiminte maidir le húsáid a bhaint as teanga atá neodrach ó thaobh inscne de ina cuid doiciméad, tá oiriúnú déanta ar na Rialacha Nós Imeachta chun aird a thabhairt ar na treoirlínte ar an ábhar sin a d’fhormheas an Grúpa Ardleibhéil um Chomhionannas Inscne agus Éagsúlacht an 11 Aibreán 2018.

Déantar léirmhínithe ar na Rialacha (de bhun Riail 236) a chur in iúl i gcló iodálach.

CLÁR

TEIDEAL I FEISIRÍ, COMHLACHTAÍ PARLAIMINTE AGUS GRÚPAÍ POLAITIÚLA 11

CAIBIDIL 1 FEISIRÍ PHARLAIMINT NA hEORPA 11

Riail 1 Parlaimint na hEorpa 11

Riail 2 Sainordú neamhspleáchais 12

Riail 3 Fíorú na ndintiúr 12

Riail 4 Téarma oifige na bhFeisirí 13

Riail 5 Pribhléidí agus díolúintí 13

Riail 6 Díolúine a tharscaoileadh 14

Riail 7 Pribhléidí agus díolúine a chosaint 14

Riail 8 Gníomhaíocht phráinneach ag an Uachtarán chun díolúine a dhearbhú 15

Riail 9 Nósanna imeachta i leith díolúine 15

Riail 10 Caighdeáin iompair 16

Riail 11 Leasanna airgeadais agus clár trédhearcachta na bhFeisirí 17

Riail 12 Imscrúduithe inmheánacha arna seoladh ag an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) 18

Riail 13 Breathnadóirí 18

CAIBIDIL 2 OIFIGIGH NA PARLAIMINTE 18

Riail 14 An Cathaoirleach Sealadach 18

Riail 15 Ainmniúcháin agus forálacha ginearálta 18

Riail 16 Toghadh an Uachtaráin — aitheasc tosaigh 19

Riail 17 Toghadh na Leas-Uachtarán 19

Riail 18 Toghadh na gCaestóirí 19

Riail 19 Téarma oifige na nOifigeach 19

Riail 20 Folúntais 20

Riail 21 Luath-fhoirceannadh oifige 20

CAIBIDIL 3 COMHLACHTAÍ AGUS DUALGAIS 20

Riail 22 Dualgais an Uachtaráin 20

Riail 23 Dualgais na Leas-Uachtarán 20

Riail 24 Comhdhéanamh an Bhiúró 21

Riail 25 Dualgais an Bhiúró 21

Riail 26 Comhdhéanamh Chomhdháil na nUachtarán 22

Riail 27 Dualgais Chomhdháil na nUachtarán 22

Riail 28 Dualgais na gCaestóirí 23

Riail 29 Comhdháil Chathaoirligh na gCoistí 23

Riail 30 Comhdháil Chathaoirligh na dToscaireachtaí 23

Riail 31 Leanúnachas oifige le linn tréimhse toghcháin 23

Riail 32 Cuntasacht an Bhiúró agus Chomhdháil na nUachtarán 23

CAIBIDIL 4 GRÚPAÍ POLAITIÚLA 23

Riail 33 Grúpaí polaitiúla a bhunú agus a dhíscaoileadh 23

Riail 34 Gníomhaíochtaí agus staid dhlíthiúil na ngrúpaí polaitiúla 24

Riail 35 Idirghrúpaí 25

Riail 36 Feisirí neamhcheangailte 25

Riail 37 Leithroinnt na suíochán sa Seomra 25

TEIDEAL II NÓSANNA IMEACHTA REACHTACHA, BUISÉADACHA, URSCAOILTE AGUS EILE 26

CAIBIDIL 1 NÓSANNA IMEACHTA REACHTACHA — FORÁLACHA GINEARÁLTA 26

Riail 38 Cláreagrú bliantúil 26

Riail 39 Urraim do chearta bunúsacha 26

Riail 40 An bunús dlí a fhíorú 27

Riail 41 Cumhachtaí reachtacha a tharmligean agus cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt 27

Riail 42 Comhréireacht airgeadais a fhíorú 27

Riail 43 Scrúdú a dhéanamh ar urraim do phrionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta 28

Riail 44 Rochtain ar dhoiciméid agus faisnéis a sholáthar don Pharlaimint 28

Riail 45 Ionadaíocht na Parlaiminte i gcruinnithe den Chomhairle 28

Riail 46 Ceart na Parlaiminte tograí a chur isteach 28

Riail 47 Iarrataí ar an gCoimisiún chun tograí a chur isteach 29

Riail 48 Gníomhartha atá ceangailteach ó thaobh dlí a bhreithniú 29

Riail 49 Luasghéarú na nósanna imeachta reachtacha 30

Riail 50 Nósanna imeachta reachtacha maidir le tionscnaimh a thagann ó institiúidí seachas an Coimisiún nó ó Bhallstáit 30

CAIBIDIL 2 AN NÓS IMEACHTA SA CHOISTE 30

Riail 51 Tuarascálacha reachtacha 30

Riail 52 Nós imeachta simplithe 31

Riail 53 Tuarascálacha neamhreachtacha 31

Riail 54 Tuarascálacha féintionscnaimh 31

Riail 55 Tuarascálacha a dhréachtú 32

Riail 56 Tuairimí na gcoistí 32

Riail 57 Nós imeachta coiste comhlachaithe 33

Riail 58 Nós imeachta comhchoiste 34

CAIBIDIL 3 AN GNÁTHNÓS IMEACHTA REACHTACH 34

ROINN 1 — AN CHÉAD LÉAMH 34

Riail 59 Vótáil sa Pharlaimint — an chéad léamh 34

Riail 60 Tarchur ar ais chuig an gcoiste freagrach 35

Riail 61 Tarchur athnuaite chuig an bParlaimint 36

Riail 62 Comhaontú ar an gcéad léamh 36

ROINN 2 — AN DARA LÉAMH 36

Riail 63 An seasamh ón gComhairle a chur i bhfios 36

Riail 64 Teorainneacha ama a fhadú 36

Riail 65 Nós imeachta sa choiste freagrach 37

Riail 66 Cur faoi bhráid na Parlaiminte 37

Riail 67 Vótáil sa Pharlaimint — an dara léamh 37

Riail 68 Inghlacthacht leasuithe ar an seasamh ón gComhairle 38

Riail 69 Comhaontú ar an dara léamh 38

ROINN 3 — CAIBIDLÍOCHT IDIRINSTITIÚIDEACH LE LINN AN GHNÁTHNÓS IMEACHTA REACHTAIGH 39

Riail 70 Forálacha ginearálta 39

Riail 71 An chaibidlíocht roimh an gcéad léamh sa Pharlaimint 39

Riail 72 An chaibidlíocht roimh an gcéad léamh sa Chomhairle 39

Riail 73 An chaibidlíocht roimh an dara léamh sa Pharlaimint 39

Riail 74 Seoladh na gcaibidlíochtaí 40

ROINN 4 — IDIR-RÉITEACH AGUS AN TRÍÚ LÉAMH 40

Riail 75 Teorainneacha ama a fhadú 40

Riail 76 An Coiste Idir-réitigh a chomóradh 40

Riail 77 Toscaireacht chuig an gCoiste Idir-réitigh 40

Riail 78 Téacs comhpháirteach 41

ROINN 5 — AN NÓS IMEACHTA A THABHAIRT CHUN CRÍCHE 41

Riail 79 Gníomhartha glactha a shíniú agus a fhoilsiú 41

CAIBIDIL 4 FORÁLACHA A BHAINEANN GO SONRACH LEIS AN NÓS IMEACHTA COMHAIRLIÚCHÁIN 41

Riail 80 Togra modhnaithe le haghaidh gníomh atá ceangailteach ó thaobh dlí 41

Riail 81 Seasamh an Choimisiúin maidir le leasuithe 42

Riail 82 Vótáil sa Pharlaimint 42

Riail 83 Obair iardain i ndáil leis an seasamh ón bParlaimint 42

Riail 84 Tarchur athnuaite chuig an bParlaimint 42

CAIBIDIL 5 GNÓTHAÍ BUNREACHTÚLA 42

Riail 85 Gnáth-athbhreithniú ar na Conarthaí 42

Riail 86 Athbhreithniú simplithe ar na Conarthaí 43

Riail 87 Conarthaí aontachais 43

Riail 88 Tarraingt siar ón Aontas 43

Riail 89 Ballstát do dhéanamh sárú ar phrionsabail bhunúsacha agus luachanna bunúsacha 44

Riail 90 Comhdhéanamh na Parlaiminte 44

Riail 91 Comhar feabhsaithe idir Ballstáit 44

CAIBIDIL 6 NÓSANNA IMEACHTA BUISÉADACHA 45

Riail 92 An creat airgeadais ilbhliantúil 45

Riail 93 An nós imeachta buiséadach bliantúil 45

Riail 94 An seasamh ón bParlaimint maidir leis an dréachtbhuiséad 45

Riail 95 Idir-réiteach buiséadach 46

Riail 96 An buiséad a ghlacadh go cinntitheach 46

Riail 97 Córas na ndóú codanna déag sealadacha 46

Riail 98 Cur chun feidhme an bhuiséid 47

Riail 99 Urscaoileadh don Choimisiún i ndáil leis an mbuiséad a chur chun feidhme 47

Riail 100 Nósanna imeachta eile maidir le hurscaoileadh 47

Riail 101 Comhar idirinstitiúideach 47

CAIBIDIL 7 NÓSANNA IMEACHTA BUISÉADACHA INMHEÁNACHA 47

Riail 102 Meastacháin na Parlaiminte 47

Riail 103 An nós imeachta atá le cur i bhfeidhm le linn meastacháin na Parlaiminte a tharraingt suas 48

Riail 104 An chumhacht chun caiteachas a thabhú agus a ghlanadh, chun cuntais a fhormheas agus chun urscaoileadh a dheonú 48

CAIBIDIL 8 AN NÓS IMEACHTA MAIDIR LE TOILIÚ 48

Riail 105 An Nós imeachta maidir le toiliú 48

CAIBIDIL 9 NÓSANNA IMEACHTA EILE 49

Riail 106 An nós imeachta maidir le tuairimí a thabhairt i dtaca le maoluithe ar ghlacadh an euro 49

Riail 107 Nósanna imeachta a bhaineann le hagallamh idir na comhpháirtithe sóisialta 49

Riail 108 Nósanna imeachta maidir le comhaontuithe deonacha samhlaithe a ghrinnscrúdú 49

Riail 109 Códú 50

Riail 110 Athmhúnlú 50

CAIBIDIL 10 GNÍOMHARTHA TARMLIGTHE AGUS GNÍOMHARTHA CUR CHUN FEIDHME 51

Riail 111 Gníomhartha tarmligthe 51

Riail 112 Gníomhartha agus bearta cur chun feidhme 52

Riail 113 Breithniú a dhéanamh faoin nós imeachta coiste comhlachaithe nó faoin nós imeachta comhchoiste 53

TEIDEAL III CAIDREAMH SEACHTRACH 53

CAIBIDIL 1 COMHAONTUITHE IDIRNÁISIÚNTA 53

Riail 114 Comhaontuithe idirnáisiúnta 53

Riail 115 Comhaontuithe idirnáisiúnta a chur i bhfeidhm go sealadach nó a chur ar fionraí nó seasamh an Aontais a bhunú i gcomhlacht arna chur ar bun le comhaontú idirnáisiúnta 54

CAIBIDIL 2 IONADAÍOCHT SHEACHTRACH THAR CEANN AN AONTAIS AGUS AN COMHBHEARTAS EACHTRACH AGUS SLÁNDÁLA 55

Riail 116 Ionadaithe speisialta 55

Riail 117 Ionadaíocht idirnáisiúnta 55

CAIBIDIL 3 MOLTAÍ MAIDIR LE GNÍOMHAÍOCHTAÍ SEACHTRACHA AN AONTAIS 55

Riail 118 Moltaí maidir le beartais sheachtracha an Aontais 55

Riail 119 Comhairliúchán leis an bParlaimint agus faisnéis a sholáthar don Pharlaimint faoi chuimsiú an chomhbheartais eachtraigh agus slándála 56

Riail 120 Sárú ar chearta an duine 56

TEIDEAL IV TRÉDHEARCACHT GNÓ 56

Riail 121 Trédhearcacht ghníomhaíochtaí na Parlaiminte 56

Riail 122 Rochtain phoiblí ar dhoiciméid 56

Riail 123 Rochtain ar an bParlaimint 57

TEIDEAL V CAIDREAMH LE hINSTITIUIDÍ AGUS LE COMHLACHTAÍ EILE 58

CAIBIDIL 1 CEAPACHÁIN 58

Riail 124 Toghadh Uachtarán an Choimisiúin 58

Riail 125 Toghadh an Choimisiúin 58

Riail 126 Cláreagrú ilbhliantúil 59

Riail 127 Tairiscint cáinte i leith an Choimisiúin 59

Riail 128 Ainmniú na mBreithiúna agus na nAbhcóidí Ginearálta i gCúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh 60

Riail 129 Comhaltaí na Cúirte Iniúchóirí a cheapadh 60

Riail 130 Comhaltaí Bhord Feidhmiúcháin an Bhainc Cheannais Eorpaigh a cheapadh 60

Riail 131 Ceapacháin chuig comhlachtaí rialachais eacnamaíoch 60

CAIBIDIL 2 RÁITIS 61

Riail 132 Ráitis ón gCoimisiún, ón gComhairle agus ón gComhairle Eorpach 61

Riail 133 Ráitis ina mínítear cinntí ón gCoimisiún 61

Riail 134 Ráitis ón gCúirt Iniúchóirí 62

Riail 135 Ráitis ón mBanc Ceannais Eorpach 62

CAIBIDIL 3 CEISTEANNA PARLAIMINTEACHA 62

Riail 136 Ceisteanna i gcomhair freagra ó bhéal maille le díospóireacht 62

Riail 137 Tráth na gCeisteanna 63

Riail 138 Ceisteanna i gcomhair freagra i scríbhinn 63

Riail 139 Trascheisteanna móra i gcomhair freagra i scríbhinn 64

Riail 140 Ceisteanna arna ndíriú chuig an mBanc Ceannais Eorpach i gcomhair freagra i scríbhinn 64

Riail 141 Ceisteanna i gcomhair freagra i scríbhinn maidir leis an Sásra Maoirseachta Aonair agus an Sásra Réitigh Aonair 64

CAIBIDIL 4 TUARASCÁLACHA Ó INSTITIÚIDÍ AGUS Ó CHOMHLACHTAÍ EILE 65

Riail 142 Tuarascálacha bliantúla agus tuarascálacha eile ó institiúidí nó ó chomhlachtaí eile 65

CAIBIDIL 5 RÚIN AGUS MOLTAÍ 65

Riail 143 Tairiscintí i gcomhair rún 65

Riail 144 Díospóireachtaí ar chásanna a bhaineann le sáruithe ar chearta an duine, ar an daonlathas agus ar an smacht reachta 66

CAIBIDIL 6 DUL I gCOMHAIRLE LE hINSTITIÚIDÍ AGUS LE COMHLACHTAÍ EILE 67

Riail 145 Dul i gcomhairle le Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa 67

Riail 146 Dul i gcomhairle le Coiste na Réigiún 67

Riail 147 Iarrataí chuig Gníomhaireachtaí Eorpacha 67

CAIBIDIL 7 COMHAONTUITHE IDIRINSTITIÚIDEACHA 67

Riail 148 Comhaontuithe idirinstitiúideacha 67

CAIBIDIL 8 ÁBHAIR ARNA dTARCHUR CHUIG CÚIRT BHREITHIÚNAIS AN AONTAIS EORPAIGH 68

Riail 149 Imeachtaí os comhair Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh 68

TEIDEAL VI CAIDREAMH LE PARLAIMINTÍ NÁISIÚNTA 69

Riail 150 Malartú faisnéise, teagmhálacha agus saoráidí cómhalartacha 69

Riail 151 An Chomhdháil de na Coistí Parlaiminteacha um Ghnóthaí an Aontais (COSAC) 69

Riail 152 Comhdháil na bParlaimintí 69

TEIDEAL VII SEISIÚIN 70

CAIBIDIL 1 SEISIÚIN NA PARLAIMINTE 70

Riail 153 Téarma parlaiminteach, seisiúin, páirtseisiúin, suíonna 70

Riail 154 Comóradh na Parlaiminte 70

Riail 155 Ionad na suíonna agus na gcruinnithe 70

Riail 156 Freastal na bhFeisirí ar shuíonna 70

CAIBIDIL 2 ORD GNÓ NA PARLAIMINTE 71

Riail 157 Dréachtchlár oibre 71

Riail 158 An clár oibre a ghlacadh agus a leasú 71

Riail 159 An nós imeachta sa suí iomlánach gan leasú agus gan díospóireacht 71

Riail 160 Tíolacadh gairid 72

Riail 161 Díospóireacht urghnách 72

Riail 162 Díospóireacht ar cheist cúrsaí reatha arna hiarraidh ag grúpa polaitiúil 72

Riail 163 An nós imeachta i gcás práinne 73

Riail 164 Díospóireacht chomhpháirteach 73

Riail 165 Teorainneacha ama 73

CAIBIDIL 3 RIALACHA GINEARÁLTA MAIDIR LE SUÍONNA A SHEOLADH 73

Riail 166 Rochtain ar an Seomra 73

Riail 167 Teangacha 73

Riail 168 Socrú idirthréimhseach 74

Riail 169 Doiciméid a dháileadh 74

Riail 170 Láimhseáil leictreonach doiciméad 74

Riail 171 Leithdháileadh ama labhartha agus liosta na gcainteoirí 74

Riail 172 Óráidí aon nóiméid amháin 75

Riail 173 Ráitis phearsanta 76

Riail 174 Bac a chosc 76

CAIBIDIL 4 BEARTA A GHLACFAR I gCÁS NACH gCOMHLÍONTAR CAIGHDEÁIN IOMPAIR NA bhFEISIRÍ 76

Riail 175 Bearta láithreacha 76

Riail 176 Pionóis 77

Riail 177 Nósanna imeachta maidir le hachomharc inmheánach 78

CAIBIDIL 5 CÓRAM, LEASUITHE AGUS VÓTÁIL 78

Riail 178 Córam 78

Riail 179 Tairseacha 78

Riail 180 Leasuithe a chur síos agus a thíolacadh 79

Riail 181 Inghlacthacht na leasuithe 80

Riail 182 An nós imeachta vótála 81

Riail 183 An t-ord ina ndéanfar vótáil ar leasuithe 81

Riail 184 Coiste do scagadh leasuithe de chuid suí iomlánaigh 82

Riail 185 Vótáil dheighilte 82

Riail 186 Ceart chun vóta a chaitheamh 82

Riail 187 Vótáil 82

Riail 188 Vótáil chríochnaitheach 83

Riail 189 Comhionannas vótaí 83

Riail 190 Vótáil le glaoch rolla 83

Riail 191 Vótáil le ballóid rúnda 84

Riail 192 Úsáid a bhaint as córas vótála leictreonach 84

Riail 193 Díospóidí maidir leis an vótáil 84

Riail 194 Mínithe ar vótáil 84

CAIBIDIL 6 POINTÍ OIRD AGUS TAIRISCINTÍ NÓS IMEACHTA 85

Riail 195 Pointí oird 85

Riail 196 Tairiscintí nós imeachta 85

Riail 197 Tairiscintí ina n-iarrfar go ndearbhófai ábhar a bheith neamh-inghlactha 86

Riail 198 Tarchur ar ais chuig coiste 86

Riail 199 Díospóireacht a chríochnú 86

Riail 200 Díospóireacht nó vótáil a chur ar atráth 86

Riail 201 An suí a chur ar fionraí nó a chríochnú 87

CAIBIDIL 7 TAIFEAD POIBLÍ AR NA hIMEACHTAÍ 87

Riail 202 Miontuairiscí 87

Riail 203 Téacsanna a ghlactar 87

Riail 204 Tuarascálacha focal ar fhocal 88

Riail 205 Taifead closamhairc ar na himeachtaí 88

TEIDEAL VIII COISTÍ AGUS TOSCAIREACHTAÍ 88

CAIBIDIL 1 COISTÍ 88

Riail 206 Buanchoistí a chur ar bun 88

Riail 207 Coistí speisialta 88

Riail 208 Coistí fiosrúcháin 89

Riail 209 Comhdhéanamh na gcoistí 90

Riail 210 Dualgais na gcoistí 91

Riail 211 Ceisteanna inniúlachta 91

Riail 212 Fochoistí 91

Riail 213 Biúrónna na gcoistí 91

Riail 214 Comhordaitheoirí coiste 92

Riail 215 Scáth-rapóirtéirí 92

Riail 216 Cruinnithe coiste 92

Riail 217 Miontuairiscí cruinnithe coiste 93

Riail 218 Vótáil i gcoiste 93

Riail 219 Forálacha a bhaineann le suíonna iomlánacha agus is infheidhme i gcoiste 93

Riail 220 Tráth na gCeisteanna i gcoiste 93

Riail 221 Nós imeachta do chomhairliúchán coiste i ndáil le faisnéis rúnda i gcruinniú coiste i seomra iata 94

Riail 222 Éisteachtaí poiblí agus díospóireachtaí maidir leis na tionscnaimh ó na saoránaigh 94

CAIBIDIL 2 TOSCAIREACHTAÍ IDIRPHARLAIMINTEACHA 95

Riail 223 Toscaireachtaí idirpharlaiminteacha a chur ar bun agus dualgais na dtoscaireachtaí sin 95

Riail 224 Coistí parlaiminteacha comhpháirteacha 96

Riail 225 Comhar le Tionól Parlaiminteach Chomhairle na hEorpa 96

TEIDEAL IX ACHAINÍOCHA 96

Riail 226 Ceart achainí 96

Riail 227 Achainíocha a scrúdú 98

Riail 228 Cuairteanna faisnéise 98

Riail 229 Fógra maidir le hachainíocha 99

Riail 230 Tionscnamh ó na saoránaigh 99

TEIDEAL X OMBUDSMAN 99

Riail 231 Toghadh an Ombudsman 99

Riail 232 Gníomhaíochtaí an Ombudsman 100

Riail 233 An tOmbudsman a chur as oifig 100

TEIDEAL XI ARDRÚNAÍOCHT NA PARLAIMINTE 101

Riail 234 Ardrúnaíocht na Parlaiminte 101

TEIDEAL XII CUMHACHTAÍ AGUS FREAGRACHTAÍ A BHAINEANN LE PÁIRTITHE POLAITIÚLA EORPACHA AGUS FONDÚIREACHTAÍ POLAITIÚLA EORPACHA 101

Riail 235 Cumhachtaí agus freagrachtaí a bhaineann le páirtithe polaitiúla Eorpacha agus fondúireachtaí polaitiúla Eorpacha 101

TEIDEAL XIII NA RIALACHA NÓS IMEACHTA A CHUR I bhFEIDHM AGUS A LEASÚ 102

Riail 236 Na Rialacha Nós Imeachta a chur i bhfeidhm 102

Riail 237 Na Rialacha Nós Imeachta a Leasú 103

TEIDEAL XIV FORÁLACHA ILGHNÉITHEACHA 103

Riail 238 Siombailí an Aontais 103

Riail 239 Príomhshruthú inscne 103

Riail 240 Gnó gan chríochnú 103

Riail 241 Ceartúcháin 104

IARSCRÍBHINN I CÓD IOMPAIR D’FHEISIRÍ PHARLAIMINT NA hEORPA MAIDIR LE LEASANNA AIRGEADAIS AGUS COINBHLEACHTAÍ LEASA 105

IARSCRÍBHINN II CÓD IOMPAIR IOMCHUÍ DO NA FEISIRÍ DE PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS A gCÚRAIMÍ Á bhFEIDHMIÚ ACU 109

IARSCRÍBHINN III CRITÉIR MAIDIR LE CEISTEANNA I gCOMHAIR FREAGRA I SCRÍBHINN FAOI RIALACHA 138, 140 AGUS 141 110

IARSCRÍBHINN IV TREOIRLÍNTE AGUS PRIONSABAIL GHINEARÁLTA ATÁ LE LEANÚINT NUAIR ATÁ ÁBHAIR Á ROGHNÚ LENA gCUR AR AN gCLÁR OIBRE LE hAGHAIDH DÍOSPÓIREACHT AR CHÁSANNA A BHAINEANN LE SÁRUITHE AR CHEARTA AN DUINE, AR AN DAONLATHAS AGUS AR AN SMACHT REACHTA AGUS DÁ bhFORÁILTEAR FAOI RIAIL 144 111

IARSCRÍBHINN V NÓS IMEACHTA MAIDIR LE BREITHNIÚ AGUS GLACADH CINNTÍ CHUN URSCAOILEADH A DHEONÚ 112

IARSCRÍBHINN VI CUMHACHTAÍ AGUS FREAGRACHTAÍ NA mBUANCHOISTÍ 115

IARSCRÍBHINN VII FORMHEAS AN CHOIMISIÚIN AGUS FAIREACHÁN AR GHEALLTANAIS A RINNEADH I RITH NA nÉISTEACHTAÍ 124

IARSCRÍBHINN VIII RIACHTANAIS MAIDIR LE DRÉACHTÚ GNÍOMHARTHA ARNA nGLACADH I gCOMHRÉIR LEIS AN nGNÁTHNÓS IMEACHTA REACHTACH 128

TEIDEAL I

FEISIRÍ, COMHLACHTAÍ PARLAIMINTE AGUS GRÚPAÍ POLAITIÚLA

CAIBIDIL 1

Feisirí Pharlaimint na hEorpa

Riail 1

Parlaimint na hEorpa

1. Is í Parlaimint na hEorpa an tionól arna thoghadh de bhun na gConarthaí, de bhun Ionstraim an 20 Meán Fómhair 1976 maidir le toghadh fheisirí Pharlaimint na hEorpa trí vótáil chomhchoiteann dhíreach agus de bhun reachtaíochta náisiúnta a thig ó na Conarthaí.

2. Is mar a leanas a ghairfear de dhaoine a thoghfar chuig Parlaimint na hEorpa: “Членове на Европейския парламент” I mBulgáiris, “Diputados al Parlamento Europeo” i Spáinnis, “Poslanci Evropského parlamentu” i Seicis, “Medlemmer af Europa-Parlamentet” i nDanmhairgis, “Mitglieder des Europäischen Parlaments” i nGearmáinis, “Euroopa Parlamendi liikmed” in Eastóinis, “Βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου” i nGréigis, “Members of the European Parliament” i mBéarla, “Députés au Parlement européen” i bhFraincis, “Feisirí de Pharlaimint na hEorpa” i nGaeilge, “Zastupnici u Europskom parlamentu” i gCróitis, “Deputati al Parlamento europeo” in Iodáilis, “Eiropas Parlamenta deputāti” i Laitvis, “Europos Parlamento nariai” i Liotuáinis, “Európai Parlamenti Képviselők” in Ungáiris, “Membri tal-Parlament Ewropew” iMáltais, “Leden van het Europees Parlement” in Ollainnis, “Posłowie do Parlamentu Europejskiego” i bPolainnis, “Deputados ao Parlamento Europeu” i bPortaingéilis, “Deputaţi în Parlamentul European” i Rómáinis, “Poslanci Európskeho parlamentu” i Slóvaicis, “Poslanci Evropskega parlamenta” i Slóivéinis, “Euroopan parlamentin jäsenet” i bhFionlainnis, “Ledamöter av Europaparlamentet” i Sualainnis.

Riail 2

Sainordú neamhspleáchais

I gcomhréir le hAirteagal 6(1) d’Ionstraim an 20 Meán Fómhair 1976 agus le hAirteagal 2(1) agus le hAirteagal 3(1) de Reacht Fheisirí Pharlaimint na hEorpa, feidhmeoidh na Feisirí a sainordú go saor agus go neamhspleách, ní bheidh siad faoi cheangal ag aon teagaisc ná ní ghlacfaidh siad le haon sainordú ceangailteach.

Riail 3

Fíorú na ndintiúr

1. Tar éis olltoghcháin chuig Parlaimint na hEorpa, iarrfaidh an tUachtarán ar údaráis inniúla na mBallstát ainmneacha na bhFeisirí tofa a chur in iúl don Pharlaimint gan mhoill ionas go bhféadfaidh na Feisirí go léir a gcuid suíochán sa Pharlaimint a ghlacadh le héifeacht ó oscailt an chéad suí tar éis na dtoghchán. Ag an am céanna, tarraingeoidh an tUachtarán aird na n-údarás sin ar fhorálacha ábhartha Ionstraim an 20 Meán Fómhair 1976 agus iarrfaidh sé orthu na bearta is gá a ghlacadh chun aon neamhréireacht le hoifig Feisire de Pharlaimint an hEorpa a sheachaint.

2. Déanfaidh na Feisirí a mbeidh a dtoghadh curtha in iúl don Pharlaimint dearbhú i scríbhinn, sula nglacfaidh siad a suíocháin sa Pharlaimint, á rá nach bhfuil siad i seilbh aon oifige atá ar neamhréir le hoifig Feisire de Pharlaimint na hEorpa de réir bhrí Airteagal 7(1) nó (2) d’Ionstraim an 20 Meán Fómhair 1976. Tar éis olltoghchán, déanfar an dearbhú, nuair is féidir, tráth nach déanaí ná sé lá roimh an gcéad suí den Pharlaimint tar éis na dtoghchán. Go dtí an tráth a mbeidh dintiúir na bhFeisirí fíoraithe nó go dtí go mbeidh rialú tugtha ar aon díospóid, agus ar choinníoll go mbeidh an dearbhú i scríbhinn thuasluaite sínithe roimh ré ag na Feisirí, tógfaidh siad a suíochán sa Pharlaimint agus ar a cuid comhlachtaí agus teachtfaidh siad na cearta go léir a ghabhann leis sin. I gcás ina suitear, ó fhíorais is infhíoraithe ó fhoinsí atá ar fáil don phobal, go bhfuil Feisire i seilbh oifige atá ar neamhréir le hoifig Feisire de Pharlaimint na hEorpa, de réir bhrí Airteagal 7(1) nó (2) d’Ionstraim an 20 Meán Fómhair 1976, déanfaidh an Pharlaimint, ar bhonn na faisnéise arna soláthar ag a hUachtarán, a shuíomh go bhfuil folúntas ann.

3. Ar bhonn tuarascáil ón gcoiste atá freagrach as fíorú na ndintiúr, fíoróidh an Pharlaimint na dintiúir gan mhoill agus rialóidh sí ar bhailíocht shainordú gach Feisire nuathofa dá cuid agus rialóidh sí freisin ar aon díospóidí arna dtarchur chuici de bhun fhorálacha Ionstraim an 20 Meán Fómhair 1976, seachas díospóidí, a thagann, faoin Ionstraim sin, go heisiach faoi na forálacha náisiúnta dá dtagraíonn an Ionstraim sin. Beidh tuarascáil an choiste bunaithe ar fhógra oifigiúil ó gach Ballstát faoi thorthaí iomlána an toghcháin, ar fógra é ina sonrófar ainmneacha na n-iarrthóirí tofa agus ainmneacha aon chomhaltaí ionaid mar aon lena rangú i gcomhréir le torthaí na vótála. Ní fhéadfar bailíocht sainordú Feisire a dhaingniú mura rud é go ndéantar na dearbhuithe i scríbhinn a éilítear faoin Riail seo agus faoi Iarscríbhinn I a ghabhann leis na Rialacha Nós Imeachta seo.

4. Ar bhonn togra ón gcoiste freagrach, fíoróidh an Pharlaimint gan mhoill dintiúir na bhFeisirí aonair atá ag teacht in ionad Feisirí atá ag dul as oifig agus féadfaidh sí rialú a dhéanamh, tráth ar bith, ar aon díospóid maidir le bailíocht shainordú aon duine dá cuid Feisirí.

5. I gcás ina gceapfar Feisire mar gheall ar iarrthóirí do tharraingt siar ón liosta céanna, áiritheoidh an coiste freagrach gur tharla an tarraingt siar atá i dtrácht i gcomhréir le meon agus ábhar Ionstraim an 20 Meán Fómhair 1976 agus Riail 4(2).

6. Áiritheoidh an coiste freagrach go ndéanfaidh údaráis na mBallstát nó an Aontais aon fhaisnéis a d’fhéadfadh difear a dhéanamh d’incháilitheacht an Fheisire nó d’incháilitheacht nó do rangú na gcomhaltaí ionaid a chur ar aghaidh gan mhoill chuig an bParlaimint agus, i gcás ceapacháin, go léireofar an dáta a mbeidh éifeacht leis. Más rud é go dtionscnóidh údaráis inniúla na mBallstát nós imeachta as a bhféadfaí Feisire a dhícháiliú ó bheith i seilbh oifige, iarrfaidh an tUachtarán orthu é féin a choinneáil ar an eolas go rialta faoin gcéim den nós imeachta a bheidh bainte amach agus tarchuirfidh sé an cheist chuig an gcoiste freagrach. Ar thogra ón gcoiste sin, féadfaidh an Pharlaimint seasamh a ghlacadh ar an ábhar.

Riail 4

Téarma oifige na bhFeisirí

1. Cuirtear tús le téarma oifige Feisire agus tagann deireadh leis an téarma sin de réir mar a leagtar síos in Airteagal 5 agus in Airteagal 13 d’Ionstraim an 20 Meán Fómhair 1976.

2. Déanfaidh Feisirí a éiríonn as oifig fógra a thabhairt don Uachtarán faoina n-éirí as oifig agus faoin dáta a mbeidh éifeacht leis an éirí as oifig sin, ar dáta é nach mbeidh níos déanaí ná 3 mhí tar éis an fógra a thabhairt. Beidh an fógra i bhfoirm taifead oifigiúil arna tharraingt suas i láthair an Ardrúnaí nó a ionadaí, agus é sínithe ag an Ardrúnaí nó ag a ionadaí agus ag an bhFeisire lena mbaineann, agus cuirfear faoi bhráid an choiste fhreagraigh láithreach é agus cuirfidh an coiste sin ar a chlár oibre é don chéad chruinniú tar éis an doiciméad a fháil. Má mheasann an coiste freagrach nach bhfuil an t-éirí as oifig i gcomhréir le hIonstraim an 20 Meán Fómhair 1976, fógrófar folúntas le héifeacht ón dáta a bheidh léirithe ag an bhFeisire a bheidh ag éirí as oifig sa taifead oifigiúil, agus cuirfidh an tUachtarán an Pharlaimint ar an eolas ina thaobh sin. Má mheasann an coiste freagrach nach bhfuil Ionstraim an 20 Meán Fómhair 1976 á comhlíonadh ag an éirí as oifig, molfaidh sé don Pharlaimint gan folúntas a fhógairt.

3. I gcás nach mbeidh aon chruinniú den choiste freagrach sceidealta roimh an gcéad pháirtseisiún eile, scrúdóidh rapóirtéir an choiste fhreagraigh láithreach aon éirí as oifig a mbeidh fógra cuí tugtha ina leith. I gcás ina mbeadh moill i mbreithniú an fhógra dochrach, tarchuirfidh an rapóirtéir an t-ábhar chuig Cathaoirleach an choiste, á iarraidh de bhun mhír 2: — go gcuirfí in iúl don Uachtarán thar ceann an choiste go bhféadfar folúntas a dhearbhú; nó — go ndéanfaí cruinniú urghnách den choiste a chomóradh chun aon deacrachtaí sonracha arna dtabhairt dá aire ag an rapóirtéir a scrúdú.

4. I gcás ina dtugann údaráis inniúla na mBallstát nó an Aontais nó an Feisire lena mbaineann fógra don Uachtarán faoi cheapachán nó toghadh chuig oifig atá ar neamhréir le hoifig Feisire de Pharlaimint na hEorpa, de réir bhrí Airteagal 7(1) nó (2) d’Ionstraim an 20 Meán Fómhair 1976, cuirfidh an tUachtarán an méid sin in iúl don Pharlaimint, agus dearbhóidh an Pharlaimint go bhfuil folúntas ann ó dháta na neamhréireachta. I gcás ina dtugann údaráis inniúla Ballstáit fógra don Uachtarán á rá go bhfuil deireadh le téarma oifige Feisire de Pharlaimint na hEorpa mar thoradh ar neamhréireacht bhreise arna bunú ag dlí an Bhallstáit sin i gcomhréir le hAirteagal 7(3) d’Ionstraim an 20 Meán Fómhair 1976 nó mar thoradh ar tharraingt siar shainordú an Fheisire de bhun Airteagal 13(3) den Ionstraim sin, cuirfidh an tUachtarán in iúl don Pharlaimint gur tháinig deireadh le téarma oifige an Fheisire sin ar an dáta arna chur in iúl ag údaráis inniúla an Bhallstáit. I gcás nach mbeidh an dáta sin curtha in iúl, is é a bheidh i ndáta dheireadh an téarma oifige ná dáta an fhógra arna thabhairt ag an mBallstát sin.

5. I gcás ina ndéanfaidh údaráis na mBallstát nó an Aontais sannadh a bheartaíonn siad a thabhairt d’Fheisire a chur in iúl don Uachtarán, déanfaidh an tUachtarán an cheist i dtaobh an bhfuil an sannadh beartaithe ar comhréir le hIonstraim an 20 Meán Fómhair 1976 a tharchur chuig an gcoiste freagrach agus cuirfidh sé na conclúidí a dtiocfaidh an coiste sin orthu in iúl don Pharlaimint, don Fheisire agus do na húdaráis lena mbaineann.

6. I gcás ina suíonn an Pharlaimint go bhfuil folúntas ann, cuirfidh an tUachtarán an méid sin in iúl don Bhallstát lena mbaineann agus iarrfaidh sí air an suíochán a líonadh gan mhoill.

7. I gcás inar dealraitheach go bhfuil glacadh le hoifig nó foirceannadh oifige bunaithe ar mhíchruinneas ábhartha nó ar thoiliú truaillithe, féadfaidh an Pharlaimint an ceart chun a dhearbhú go bhfuil an ceapachán atá á bhreithniú neamhbhailí nó féadfaidh sí diúltú an folúntas a chruthú.

Riail 5

Pribhléidí agus díolúintí

1. Teachtann na Feisirí na pribhléidí agus díolúintí a leagtar síos i bPrótacal Uimh. 7 ar Phribhléidí agus Díolúintí an Aontais Eorpaigh.

2. I bhfeidhmiú a cumhachtaí i ndáil le pribhléidí agus díolúintí, gníomhóidh an Pharlaimint chun a hiomláine mar thionól reachtach daonlathach a chaomhnú agus chun neamhspleáchas a Feisirí a áirithiú le linn dóibh a gcuid dualgas a chomhlíonadh. Ní pribhléid phearsanta d’Fheisire díolúine pharlaiminteach, ach is ráthaíocht í ar neamhspleáchas na Parlaiminte ina hiomláine agus a cuid Feisirí.

3. Déanfaidh an tAontas Eorpach laissez-passer den Aontas Eorpach, lena dtugtar cead saorghluaiseachta d’Fheisire sna Ballstáit agus i dtíortha eile a aithníonn é mar dhoiciméad taistil bailí, a eisiúint chuig Feisire arna iarraidh sin dó nó di, ar an gcoinníoll go dtugann Uachtarán na Parlaiminte an t-údarú.

4. Chun a ndualgais pharlaiminteacha a chomhlíonadh, beidh sé de cheart ag na Feisirí go léir a bheith rannpháirteach go gníomhach in obair choistí agus thoscaireachtaí na Parlaiminte i gcomhréir le forálacha na Rialacha Nós Imeachta seo.

5. Beidh Feisirí i dteideal aon chomhaid atá i seilbh na Parlaiminte nó i seilbh coiste a iniúchadh, seachas comhaid agus cuntais phearsanta, arb iad na Feisirí lena mbaineann amháin a fhéadfaidh iad a iniúchadh. Tá eisceachtaí ón riail seo maidir le láimhseáil doiciméad a bhféadfar rochtain phoiblí orthu a dhiúltú de bhun Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle ( 1 ) , leagtha síos i Riail 221. Le formheas ón mBiúró, féadfar, ar bhonn cinneadh réasúnaithe, an ceart chun iniúchadh a dhéanamh ar dhoiciméad de chuid na Parlaiminte a shéanadh ar Fheisire más rud é, tar éis éisteacht a thabhairt don Fheisire lena mbaineann, go gcinneann an Biúró go mbeadh iniúchadh den sórt sin ina chúis le damáiste neamh-inghlactha do leasanna institiúideacha na Parlaiminte nó don leas poiblí, agus go bhfuil an Feisire lena mbaineann ag féachaint leis an doiciméad a iniúchadh ar chúiseanna príobháideacha agus pearsanta. Féadfaidh an Feisire achomharc i scríbhinn a thaisceadh i gcoinne cinneadh den sórt sin laistigh de 1 mhí amháin tar éis an fógra a fháil ina leith. Chun bheith inghlactha, ní mór cúiseanna a bheith ar áireamh in achomhairc i scríbhinn. Déanfaidh an Pharlaimint cinneadh ar an achomharc gan díospóireacht le linn an pháirtseisiúin tar éis an t-achomharc a thaisceadh. Tá rochtain ar fhaisnéis rúnda faoi réir na rialacha atá leagtha síos i gcomhaontuithe idirinstitiúideacha arna dtabhairt i gcrích ag an bParlaimint maidir le cóireáil faisnéise rúnda (2) agus leis na rialacha inmheánacha maidir lena gcur chun feidhme arna nglacadh ag comhlachtaí inniúla na Parlaiminte (3).

Riail 6

Díolúine a tharscaoileadh

1. Maidir le haon iarraidh ar tharscaoileadh díolúine, déanfar í a mheas i gcomhréir le hAirteagal 7, le hAirteagal 8 agus le hAirteagal 9 de Phrótacal Uimh. 7 ar Phribhléidí agus Díolúintí an Aontais Eorpaigh agus i gcomhréir leis na prionsabail dá dtagraítear i Riail 5(2).

2. I gcás ina gceanglófar ar Fheisirí láithriú mar fhinnéithe nó mar fhinnéithe saineolacha, ní gá tarscaoileadh díolúine a iarraidh, ar choinníoll: — nach mbeidh oibleagáid orthu láithriú ar dháta nó ag tráth a chuirfidh cosc orthu a gcuid dualgas parlaiminteach a chomhlíonadh, nó a fhágfaidh go mbeidh sé deacair dóibh na dualgais sin a chomhlíonadh, nó go mbeidh siad in ann ráiteas a thabhairt i scríbhinn nó in aon fhoirm eile nach bhfágfaidh go mbeidh sé deacair dóibh a ndualgais pharlaiminteacha a chomhlíonadh; agus — nach mbeidh oibleagáid orthu fianaise a thabhairt maidir le faisnéis a bheidh faighte faoi rún i gcomhlíonadh a gcuid dualgas parlaiminteach agus ar faisnéis í nach cuí leo í a nochtadh.

Riail 7

Pribhléidí agus díolúine a chosaint

1. I gcásanna ina líomhnaítear go ndearna údaráis Ballstáit sárú ar phribhléidí agus ar dhíolúintí Feisire nó iarFheisire, nó go bhfuil siad chun é a dhéanamh, féadfar, i gcomhréir le Riail 9(1), cinneadh ón bParlaimint a iarraidh i dtaobh an ndearnadh, go hiarbhír, sárú ar na pribhléidí agus ar na díolúintí sin, nó ar dóchúil go ndéanfar sárú orthu.

2. Go háirithe, féadfar iarraidh den sórt sin ar chosaint pribhléidí agus díolúintí a dhéanamh más rud é go measfar gurbh é a bheadh ann ná srianadh riaracháin nó srianadh eile ar shaorghluaiseacht Feisirí atá ag taisteal chuig áit chruinnithe de chuid na Parlaiminte, nó ón áit chruinnithe sin, atá sna himthosca nó gur srianadh riaracháin nó srianadh eile é ar thuairim a tugadh nó ar vóta a caitheadh i gcomhlíonadh a ndualgas ag na Feisirí, nó go dtiocfadh na himthosca sin faoi raon feidhme Airteagal 9 den Phrótacal ar Phribhléidí agus Díolúintí an Aontais Eorpaigh.

3. Aon iarraidh ar chosaint pribhléidí agus díolúintí Feisire, ní bheidh sí incheadaithe má fuarthas cheana iarraidh ar tharscaoileadh nó ar chosaint díolúine an Fheisire sin i ndáil leis na fíorais dhlíthiúla chéanna, cibé acu ar glacadh cinneadh nó nár glacadh mar gheall ar an iarraidh níos luaithe sin.

4. Ní dhéanfar iarraidh ar chosaint pribhléidí agus díolúintí Feisire a bhreithniú tuilleadh más rud é go bhfaighfear iarraidh ar tharscaoileadh díolúine an Fheisire sin i ndáil leis na fíorais chéanna.

5. I gcásanna ina ndearnadh cinneadh gan pribhléidí agus díolúintí Feisire a chosaint, féadfaidh an Feisire, ar bhonn eisceachtúil, a iarraidh go ndéanfar an cinneadh a bhreithniú an athuair, trí fhianaise nua a thíolacadh i gcomhréir le Riail 9(1). Ní bheidh an iarraidh ar bhreithniú a dhéanamh an athuair inghlactha má táthar tar éis na himeachtaí a thionscnamh in aghaidh an chinnidh faoi Airteagal 263 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, nó má mheasann an tUachtarán nach mbeidh bunús a dhóthain leis an bhfianaise nua le go ndéanfar an breithniú an athuair.

Riail 8

Gníomhaíocht phráinneach ag an Uachtarán chun díolúine a dhearbhú

1. Ar bhonn práinne, in imthosca ina ndéantar Feisire a ghabháil nó ina gcuirtear bac ar a shaorghluaiseacht nó ar a saorghluaiseacht de shárú dealraitheach ar a chuid nó ar a cuid pribhléidí agus díolúintí, féadfaidh an tUachtarán, tar éis dul i gcomhairle le Cathaoirleach agus rapóirtéir an choiste fhreagraigh, gníomhú ar a thionscnamh féin chun pribhléidí agus díolúintí an Fheisire lena mbaineann a dhearbhú. Tabharfaidh an tUachtarán fógra faoin tionscnamh sin don choiste agus cuirfidh sé an Pharlaimint ar an eolas faoi.

2. Nuair a bhainfidh an tUachtarán úsáid as na cumhachtaí a thugtar dó le mír 1, tabharfaidh an coiste freagrach aitheantas do thionscnamh an Uachtaráin ag a chéad chruinniú eile. I gcás ina measfaidh an coiste gur gá sin, féadfaidh sé tuarascáil a ullmhú lena cur faoi bhráid na Parlaiminte.

Riail 9

Nósanna imeachta i leith díolúine

1. Maidir le haon iarraidh a bheidh seolta ó údarás inniúil Ballstáit chuig an Uachtarán chun díolúine Feisire a tharscaoileadh, nó ó Fheisire nó ó iarFheisire chun pribhléidí agus díolúintí a chosaint, déanfar í a fhógairt sa Pharlaimint agus a tharchur chuig an gcoiste freagrach.

2. Le comhaontú an Fheisire nó an iarFheisire lena mbaineann, féadfaidh Feisire eile, a cheadófar ionadaíocht a dhéanamh ar an bhFeisire nó ar an iarFheisire lena mbaineann ag gach céim den nós imeachta, an iarraidh a dhéanamh. Ní bheidh an Feisire a dhéanann ionadaíocht ar an bhFeisire nó ar an iarFheisire lena mbaineann páirteach sna cinntí a ghlacfaidh an coiste.

3. Déanfaidh an coiste iarrataí ar tharscaoileadh díolúine nó iarrataí ar chosaint pribhléidí agus díolúintí a bhreithniú gan mhoill, ach aird á tabhairt aige ar a chasta agus atá siad.

4. Déanfaidh an coiste togra i gcomhair cinneadh réasúnaithe ina molfar go nglacfar an iarraidh ar tharscaoileadh díolúine nó an iarraidh ar chosaint díolúine agus pribhléidí, nó go ndiúltófar don iarraidh sin. Ní bheidh leasuithe inghlactha. Má dhiúltaítear do thogra, measfar gurb é a mhalairt de chinneadh a bheidh glactha.

5. Féadfaidh an coiste a iarraidh ar an údarás lena mbaineann aon fhaisnéis nó míniú a sholáthar a mheasann an coiste a bheith riachtanach chun go dtiocfaidh sé ar thuairim i dtaobh an ceart díolúine a tharscaoileadh nó a chosaint.

6. Tabharfar deis don Fheisire lena mbaineann éisteacht a fháil agus féadfaidh sé aon doiciméid nó aon fhianaise eile i scríbhinn a mheasfaidh sé a bheith ábhartha a thíolacadh. Ní bheidh an Feisire lena mbaineann i láthair le linn na ndíospóireachtaí maidir le hiarraidh ar tharscaoileadh nó ar chosaint a dhíolúine nó a díolúine, seachas i gcás na héisteachta féin. Tabharfaidh Cathaoirleach an choiste cuireadh chun éisteachta don Fheisire, agus cuirfidh sé an dáta agus an t-am in iúl dó. Féadfaidh an Feisire lena mbaineann an ceart chun éisteachta a thréigean. Má mhainníonn an Feisire lena mbaineann láithriú ag an éisteacht de bhun an chuiridh sin, measfar go bhfuil a cheart nó a ceart chun éisteachta tréigthe aige nó aici, mura rud é gur iarr sé nó sí go scaoilfí ón éisteacht é nó í ar an dáta agus ag an tráth a moladh, agus gur thug sé nó sí a chúiseanna nó a cúiseanna. Tabharfaidh Cathaoirleach an choiste rialú i dtaobh an féidir glacadh leis an iarraidh go ndéanfar an Feisire a scaoileadh ón éisteacht i bhfianaise na gcúiseanna a tugadh. Ní cheadófar don Fheisire lena mbaineann an rialú sin a achomharc. Má ghéilleann Cathaoirleach an choiste don iarraidh ar scaoileadh ón éisteacht, tabharfaidh sé nó sí cuireadh chun éisteachta don Fheisire lena mbaineann ar dháta nua agus ag tráth nua. Má mhainníonn an Feisire lena mbaineann déanamh de réir an dara cuireadh chun éisteachta, leanfar ar aghaidh leis an nós imeachta d’uireasa éisteacht a thabhairt don Fheisire. Ní fhéadfar ansin glacadh le haon iarrataí eile ar a bheith scaoilte ón éisteacht nó ar éisteacht a fháil.

7. I gcás ina lorgaítear tarscaoileadh nó cosaint díolúine san iarraidh ar roinnt scór, féadfaidh gach ceann díobh sin a bheith ina ábhar do chinneadh ar leithligh. Féadfar a mholadh i dtuarascáil an choiste, ar bhonn eisceachtúil, gur ceart feidhm a bheith ag an tarscaoileadh nó cosaint díolúine maidir le himeachtaí ionchúisimh amháin agus, go dtí go ndéanfar an phianbhreith chríochnaitheach a ghearradh, gur ceart don Fheisire a bheith díolmhaithe ó aon chineál coinneála nó athchuir nó ó aon bheart eile a chuirfeadh cosc ar an bhFeisire sin na dualgais is cuí don sainordú a chomhlíonadh.

8. Féadfaidh an coiste tuairim réasúnaithe a thabhairt i dtaobh inniúlacht an údaráis i dtrácht agus i dtaobh inghlacthacht na hiarrata, ach ní dhéanfaidh sé, in imthosca ar bith, tuairim a thabhairt i dtaobh chiontacht nó éigiontacht an Fheisire, ná ní dhéanfaidh sé tuairim a thabhairt i dtaobh an údar maith ionchúisimh iad na tuairimí nó na gníomhartha a chuirtear i leith an Fheisire, fiú amháin más rud é, agus an iarraidh á breithniú aige, go bhfaigheann an coiste eolas mionsonraithe faoi fhíorais an cháis.

9. Déanfar an togra le haghaidh cinneadh ón gcoiste a chur isteach mar chéad mhír ar chlár oibre an chéad suí tar éis an lae a gcuirfear síos í. Ní fhéadfar aon leasuithe ar an togra sin a chur síos. Beidh an plé teoranta do na cúiseanna i bhfabhar agus i gcoinne gach togra chun díolúine a tharscaoileadh nó díolúine a chaomhnú, nó chun díolúine nó pribhléid a chosaint. Gan dochar do Riail 173, ní ceadmhach don Fheisire arb iad a chuid pribhléidí nó díolúintí nó a cuid pribhléidí nó díolúintí atá á mbreithniú labhairt sa díospóireacht. Maidir leis an togra nó na tograí i gcomhair cinnidh atá sa tuarascáil, déanfar vótáil air nó orthu ag an gcéad am vótála tar éis na díospóireachta. Tar éis don Pharlaimint an t-ábhar a bhreithniú, glacfar vótáil ar leithligh ar gach ceann de na tograí atá sa tuarascáil. Má dhiúltaítear do thogra, measfar gurb é a mhalairt de chinneadh a bheidh glactha.

10. Cuirfidh an tUachtarán cinneadh na Parlaiminte in iúl láithreach don Fheisire lena mbaineann agus d’údarás inniúil an Bhallstáit lena mbaineann, maille le hiarraidh go gcuirfear an tUachtarán ar an eolas faoi aon fhorbairtí agus faoi aon rialuithe breithiúnacha sna himeachtaí ábhartha. Nuair a gheobhaidh an tUachtarán an fhaisnéis sin, tarchuirfidh sé chuig an bParlaimint í ar an tslí is oiriúnaí, dar leis, agus tar éis dul i gcomhairle leis an gcoiste freagrach más gá sin.

11. Maidir leis na nithe sin agus le haon doiciméid a fhaightear, déileálfaidh an coiste leo mar ábhar fíor-rúnda. Is i seomra iata i gcónaí a bhreithneoidh an coiste iarrataí a bhaineann le nósanna imeachta ar dhíolúine.

12. Ní dhéanfaidh an Pharlaimint scrúdú ach ar iarrataí ar tharscaoileadh díolúine Feisire a bheidh tarchurtha chuici ag na húdaráis bhreithiúnacha nó ag Buanionadaíochtaí na mBallstát.

13. Leagfaidh an coiste síos prionsabail maidir le cur chun feidhme na Rialach seo.

14. Is i gcomhréir leis na rialacha thuas a dhéileálfar le haon fhiosrú arna dhéanamh ag údarás inniúil maidir le scóip pribhléidí agus díolúintí Feisirí.

Riail 10

Caighdeáin iompair

1. Léireoidh iompar na bhFeisirí urraim fhrithpháirteach, agus beidh sé bunaithe ar na luachanna agus ar na prionsabail a leagtar síos sna Conarthaí, agus go háirithe sa Chairt um Chearta Bunúsacha. Léireoidh na Feisirí urraim do dhínit na Parlaiminte agus ní tharraingeoidh siad droch-cháil uirthi.

2. Ní bhainfidh na Feisirí an bonn de sheoladh réidh ghnó na Parlaiminte agus ní bhainfidh siad an bonn de chothabháil na slándála agus an oird ar áitribh na Parlaiminte ná d’fheidhmiú a fearais.

3. Ní chuirfidh na Feisirí as do dhea-ord an tSeomra agus staonfaidh siad ó iompar míchuí. Ní chuirfidh siad bratacha ar taispeáint.

4. I ndíospóireachtaí parlaiminteacha sa Seomra, ní rachaidh na Feisirí i muinín urlabhra mhaslach. Le measúnú a dhéanamh ar cibé acu atá an urlabhra a úsáideann Feisire i ndíospóireacht pharlaiminteach maslach nó nach bhfuil, ba cheart go gcuirfí san áireamh, inter alia, intinní inaitheanta an chainteora, an dearcadh atá ag an bpobal ar an ráiteas, a mhéid a dheanann sé dochar do dhínit agus do dhea-cháil na Parlaiminte, agus saoirse cainte an Fheisire lena mbaineann. Mar shampla urlabhra chlúmhillteach, “fuathchaint” agus gríosadh chun idirdhealaithe bunaithe, go háirithe, ar aon fhoras dá dtagraítear in Airteagal 21 de Chairt um Chearta Bunúsacha, cásanna “d’urlabhra mhaslach” a bheadh iontu sin de réir bhrí na Rialach seo.

5. Comhlíonfaidh na Feisirí rialacha na Parlaiminte maidir leis an tslí ina ndéileáiltear le faisnéis rúnda.

6. Staonfaidh na Feisirí d’aon chineál ciaptha síceolaí nó gnéis agus urramóidh siad an Cód iompair iomchuí d’Fheisirí de Pharlaimint na hEorpa i bhfeidhmiú a gcuid dualgas, ar cód é atá ag gabháil mar iarscríbhinn leis na Rialacha Nós Imeachta seo ( 4 ) Ní fhéadfar Feisirí a thoghadh mar shealbhóirí oifige de chuid na Parlaiminte ná de cheann dá chomhlachtaí, ná ní fhéadfar iad a cheapadh mar rapóirtéir, ná a bheith rannpháirteach i dtoscaireacht oifigiúil nó i gcaibidlíocht idirinstitiúideach, más rud é nach mbeidh an dearbhú a bhaineann leis an gCód sin sínithe acu.

7. Más rud é, maidir le duine a bheidh ag obair d’Fheisire nó do duine eile a ndearna an Feisire socrú rochtain a bheith aige ar áitribh nó ar threalamh na Parlaiminte, go mainníonn sé na caighdeáin iompair a leagtar síos sa Riail seo a chomhlíonadh, féadfar, i gcás inarb iomchuí, an t-iompar sin a chur i leith an Fheisire lena mbaineann.

8. Ní hé a leanfaidh as cur i bhfeidhm na Rialach seo go mbainfear, ar bhealach eile, de bhríomhaireacht na ndíospóireachtaí parlaiminteacha ná ní bhainfear an bonn de shaoirse cainte na bhFeisirí leis an gcur i bhfeidhm sin.

9. Beidh feidhm ag an Riail seo, mutatis mutandis , i gcomhlachtaí, coistí agus toscaireachtaí na Parlaiminte.

Riail 11

Leasanna airgeadais agus clár trédhearcachta na bhFeisirí

1. Déanfaidh an Pharlaimint rialacha a leagan síos lena rialófar trédhearcacht leasanna airgeadais a cuid Feisirí i bhfoirm Cód Iompair a ghlacfaidh tromlach na bhFeisirí a chomhdhéanann í agus a bheidh ag gabháil mar iarscríbhinn leis na Rialacha Nós Imeachta seo ( 5 ) Ní dhéanfaidh na rialacha sin dochar ar bhealach eile d’Fheisirí, ná ní chuirfidh siad srian orthu ar bhealach eile, i bhfeidhmiú a n-oifige nó i bhfeidhmiú aon ghníomhaíochta polaitiúla gaolmhaire nó aon ghníomhaíochta gaolmhaire eile.

2. Ba cheart d’Fheisirí an cleachtas córasach a ghlacadh gur le hionadaithe sainleasa atá cláraithe sa Chlár Trédhearcachta, a bunaíodh trí bhíthin an Chomhaontaithe idir Parlaimint na hEorpa agus an Coimisiún Eorpach, amháin a bheidh cruinnithe acu ( 6 )

3. Ba cheart do na Feisirí gach cruinniú beartaithe le hionadaithe leasmhara a thagann faoi raon feidhme an Chláir Trédhearcachta a fhoilsiú ar líne. Gan dochar d’Airteagal 4(6) d’Iarscríbhinn I, déanfaidh na rapóirtéirí, na scáthrapóirtéirí agus cathaoirligh na gcoistí, le haghaidh gach tuarascála, gach cruinniú beartaithe le hionadaithe leasmhara a thagann faoi raon feidhme an Chláir Trédhearcachta a fhoilsiú ar líne. Ba cheart don Bhiúró foráil a dhéanamh maidir leis an mbonneagar is gá ar shuíomh gréasáin na Parlaiminte.

4. Soláthróidh an Biúró an bonneagar is gá ar leathanach baile na bhFeisirí ar shuíomh gréasáin na Parlaiminte do na Feisirí sin ar mian leo iniúchadh nó dearbhú deonach a fhoilsiú, amhail dá bhforáiltear faoi rialacha infheidhme Reacht na bhFeisirí agus faoina rialacha cur chun feidhme, go gcomhlíonann an úsáid atá á baint acu as an Liúntas do Chaiteachas Ginearálta na rialacha is infheidhme maidir le rialacha Reacht na bhFeisirí agus lena bhearta cur chun feidhme.

5. Ní dhéanfaidh na rialacha seo dochar ar bhealach eile d’Fheisirí, ná ní chuirfidh siad srian orthu ar bhealach eile, i bhfeidhmiú a n-oifige nó i bhfeidhmiú aon ghníomhaíochta polaitiúla gaolmhaire nó aon ghníomhaíochta gaolmhaire eile.

6. Déanfar cód iompair agus cearta agus pribhléidí iar-Fheisirí a leagan síos le cinneadh ón mBiúró. Ní dhéanfar aon idirdhealú sa tslí ina ndéileáiltear le hiar-Fheisirí.

Riail 12

Imscrúduithe inmheánacha arna seoladh ag an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF)

Maidir leis na rialacha coiteanna atá leagtha síos i gComhaontú Idirinstitiúideach maidir le himscrúduithe inmheánacha arna ndéanamh ag an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) (7) ina mbeidh na bearta is gá chun feidhmiú rianúil imscrúduithe arna seoladh ag an Oifig a éascú laistigh den Pharlaimint, de bhun Chinneadh na Parlaiminte an 18 Samhain 1999 (8).

Riail 13

Breathnadóirí

1. I gcás Conradh ar aontachas Stáit don Aontas Eorpach a bheith sínithe, féadfaidh an tUachtarán, tar éis comhaontú Chomhdháil na nUachtarán a fháil, a iarraidh ar pharlaimint an Stáit aontachais líon áirithe breathnadóirí atá comhionann le líon na suíochán i bParlaimint na hEorpa a leithdháilfear ar an Stát sin tar éis aontachas a bhaint amach a cheapadh as measc a comhaltaí féin.

2. Glacfaidh na breathnadóirí sin páirt in imeachtaí na Parlaiminte fad a bheidh teacht i bhfeidhm an Chonartha Aontachais ar feitheamh, agus beidh ceart labhartha acu i gcoistí agus i ngrúpaí polaitiúla. Ní bheidh ceart acu chun vótáil a dhéanamh ná chun seasamh lena dtoghadh chuig poist sa Pharlaimint, ná ní dhéanfaidh siad ionadaíocht ar an bParlaimint go seachtrach. Ní bheidh aon éifeacht dhlíthiúil ag a rannpháirtíocht ar imeachtaí na Parlaiminte.

3. Déanfar an chóir a chuirfear orthu a asamhlú leis an gcóir a chuirtear ar Fheisire maidir le húsáid shaoráidí na Parlaiminte agus maidir le haisíoc caiteachas taistil agus cothaithe arna dtabhú ar a gcuid gníomhaíochtaí mar bhreathnadóirí.

CAIBIDIL 2

Oifigigh na Parlaiminte

Riail 14

An Cathaoirleach Sealadach (9)

1. Ag an suí dá bhforáiltear faoi Riail 154(2), agus ag aon suí eile a thionóltar chun an tUachtarán agus an Biúró a thoghadh, is é an sean-Uachtarán, nó murab ann dó, is duine de na seanLeas-Uachtaráin, arna chinneadh i gcomhréir lena n-ord tosaíochta, nó murab ann d’aon duine díobh sin, is é nó í an Feisire is faide i seilbh oifige, a rachaidh sa chathaoir go dtí go dtoghtar an tUachtarán.

2. Ní dhéanfar aon ghnó fad a bheidh Feisire sa chathaoir go sealadach de bhua mhír 1 mura rud é go mbaineann sé le toghadh an Uachtaráin nó fíorú na ndintiúr faoin dara fomhír de Riail 3(2). Déanfar aon ábhar eile a bhaineann le fíorú dintiúr agus a ardaítear nuair atá an Feisire sin sa chathaoir a tharchur chuig an gcoiste freagrach.

Riail 15

Ainmniúcháin agus forálacha ginearálta (10)

1. Déanfar an tUachtarán a thoghadh le ballóid rúnda, agus ina dhiaidh sin na Leas- Uachtaráin agus na Caestóirí, i gcomhréir le Riail 191. Is le toiliú an ainmnithigh a bheidh na hainmniúcháin, agus ní fhéadfaidh ach grúpa polaitiúil nó Feisirí a shroicheann an tairseach íseal ar a laghad ainmniúcháin a dhéanamh Féadfar aimniúcháin nua a thabhairt isteach roimh gach ballóid. Mura mbeidh an líon ainmniúchán níos mó ná an líon suíochán a bheidh le líonadh, déanfar na hiarrthóirí a thoghadh d’aon gháir, mura rud é go n-iarrfaidh Feisirí nó grúpa polaitiúil nó grúpaí polaitiúla a shroicheann an tairseach uasal ar a laghad ballóid rúnda. I gcás ballóid aonair do níos mó ná oifigeach amháin, ní bheidh an páipéar ballóide bailí ach amháin má chaitear níos mó ná leath de na vótaí a bhíonn ar fáil.

2. Le linn an tUachtarán, na Leas-Uachtaráin agus na Caestóirí a thoghadh, is ceart aird a thabhairt ar an ngá lena chinntiú go bhfuil ionadaíocht chothrom fhoriomlán ann i leith tuairimí polaitiúla, agus go bhfuil inscne agus cothromaíocht gheografach ann freisin.

Riail 16

Toghadh an Uachtaráin — aitheasc tosaigh (11)

1. Déanfar na hainmniúcháin don Uachtarán a thabhairt don Fheisire atá sa chathaoir go sealadach de bhua Riail 14 agus fógróidh seisean nó sise don Pharlaimint iad. Más rud é, tar éis trí bhallóid, nach mbeidh tromlach glan de na vótaí a chaitear faighte ag aon iarrthóir, ní bheidh sa cheathrú ballóid, de mhaolú ar Riail 15(1), ach an bheirt Fheisirí a fuair an líon is airde vótaí sa tríú ballóid. I gcás comhionannas vótaí, dearbhófar gurb é nó í an t-iarrthóir is sine atá tofa.

2. A luaithe a thoghtar an tUachtarán, fágfaidh an Feisire atá sa chathaoir go sealadach de bhua Riail 14 an chathaoir. Is é an tUachtarán tofa amháin a fhéadfaidh aitheasc tosaigh a thabhairt.

Riail 17

Toghadh na Leas-Uachtarán

1. Déanfar na Leas-Uachtaráin a thoghadh ansin ar bhallóid aonair. Maidir leis na daoine sin, suas go dtí 14 dhuine, arb iad na daoine iad a gheobhaidh tromlach glan de na vótaí a chaitear ar an gcéad bhallóid, dearbhófar iad a bheith tofa in ord uimhriúil a gcuid vótaí. I gcás ina bhfuil an líon iarrthóirí a thoghtar níos lú ná an líon suíochán atá le líonadh, seolfar an dara ballóid faoi na coinníollacha céanna chun na suíocháin atá fágtha a líonadh. Má tá gá le tríú ballóid, is leor tromlach coibhneasta chun na suíocháin atá fágtha a líonadh. I gcás comhionannas vótaí, dearbhófar gurb é nó í an t-iarrthóir is sine atá tofa.

2. Faoi réir fhorálacha Riail 20(1), beidh tosaíocht ag na Leas-Uachtaráin san ord ina dtoghtar iad agus, i gcás comhionannas vótaí, de réir aoise. I gcás ina dtoghtar d’aon gháir na Leas-Uachtaráin, tionólfar ballóid rúnda chun a n-ord tosaíochta a chinneadh.

Riail 18

Toghadh na gCaestóirí

Déanfaidh an Pharlaimint cúigear Caestóirí a thoghadh leis an nós imeachta céanna agus a úsáidtear chun na Leas-Uachtaráin a thoghadh.

Riail 19

Téarma oifige na nOifigeach (12)

1. Dhá bhliain go leith a bheidh i dtéarma oifige an Uachtaráin, na Leas-Uachtarán agus na gCaestóirí. I gcás ina n-athraíonn Feisirí ó ghrúpa polaitiúil amháin go ceann eile, déanfaidh siad, ar feadh an chuid eile den téarma oifige 2 bhliain go leith, aon suíochán atá acu sa Bhiúró nó mar Chaestóirí a choinneáil.

2. Más rud é go dtarlaíonn folúntas do cheann amháin de na poist sin sula rachaidh an téarma oifige sin in éag, ní fhónóidh an Feisire a thoghtar ach ar feadh na tréimhse a bheidh fágtha de théarma oifige a réamhtheachtaí.

Riail 20

Folúntais (13)

1. Más gá duine eile a chur in ionad an Uachtaráin, in ionad Leas-Uachtaráin nó in ionad Caestóra, toghfar comharba i gcomhréir leis na rialacha faoi seach maidir le toghcháin chuig an oifig lena mbaineann. Glacfaidh Leas-Uachtarán nuathofa ionad a réamhtheachtaí san ord tosaíochta.

2. Más rud é go dtiocfaidh oifig an Uachtaráin chun bheith folamh, gníomhóidh duine de na chéad Leas-Uachtaráin, arna chinneadh de réir an oird tosaíochta, mar Uachtarán go dtí go dtoghfar Uachtarán nua.

Riail 21

Luath-fhoirceannadh oifige

Féadfaidh Comhdháil na nUachtarán, ag gníomhú le tromlach trí chúigiú de na vótaí a chaitear, agus ionadaíocht ó thrí ghrúpa pholaitiúla ar a laghad a bheith ann sna vótaí sin, togra a chur faoi bhráid na Parlaiminte go ndéanfaidh sí téarma oifige an Uachtaráin, Leas-Uachtaráin, Caestóra, Cathaoirligh nó Leaschathaoirligh coiste, Cathaoirligh nó Leaschathaoirligh toscaireachta idirpharlaimintí, nó aon sealbhóra oifige eile arna thoghadh nó arna toghadh laistigh den Pharlaimint, a thabhairt chun deiridh i gcás ina measann sí go bhfuil an Feisire atá i gceist ciontach i mí- iompar tromchúiseach. Déanfaidh an Pharlaimint cinneadh faoin togra sin a ghlacadh le tromlach dhá thrian de na vótaí a chaitear, ach tromlach na bhFeisirí a chomhdhéanann í a bheith ann sa líon vótaí sin.

I gcás ina sáraíonn rapóirtéir forálacha an Chóid Iompair d’Fheisirí Pharlaimint na hEorpa, is forálacha a bhaineann le leasanna airgeadais agus le coinbhleachtaí leasa (14), féadfaidh an coiste a rinne an rapóirtéir sin a cheapadh, ar thionscnamh an Uachtaráin agus ar thogra ó Chomhdháil na nUachtarán, seilbh na hoifige sin a fhoirceannadh. Beidh feidhm ag na tromlaigh a leagtar síos sa chéad mhír mutatis mutandis ag gach céim den nós imeachta seo.

CAIBIDIL 3

Comhlachtaí agus dualgais

Riail 22

Dualgais an Uachtaráin

1. Stiúrfaidh an tUachtarán gníomhaíochtaí go léir na Parlaiminte agus gníomhaíochtaí go léir a cuid comhlachtaí i gcomhréir leis na Rialacha seo agus teachtfaidh sé na cumhachtaí go léir is gá chun bheith i gceannas ar imeachtaí na Parlaiminte agus chun a chinntiú go ndéantar iad a sheoladh go cuí.

2. Is iad na dualgais a bheidh ar an Uachtarán ná suíonna a oscailt, a chur ar fionraí agus a dhúnadh; rialú a dhéanamh ar inghlacthacht leasuithe agus ar théacsanna eile a chuirtear chun vóta, agus ar inghlacthacht ceisteanna parlaiminteacha; comhlíonadh na Rialacha seo a áirithiú; ord a choinneáil; cainteoirí a ghairm; díospóireachtaí a dhúnadh; nithe a chur chun vóta agus torthaí na vótála a fhógairt; chomh maith le haon chumarsáid a bhaineann le coistí a tharchur chucu.

3. Ní fhéadfaidh an tUachtarán labhairt i ndíospóireacht ach amháin chun achoimre a dhéanamh nó chun cainteoirí a ghlaoch chun oird. Más rud é gur mian leis páirt a ghlacadh i ndíospóireacht, fágfaidh sé an chathaoir agus ní fhillfidh uirthi go dtí go mbeidh an díospóireacht thart.

4. Is é an tUachtarán a dhéanfaidh ionadaíocht thar ceann na Parlaiminte i gcaidreamh idirnáisiúnta, ar ócáidí searmanais agus i leith ábhair riaracháin, dlí agus airgeadais agus féadfaidh an tUachtarán na cumhachtaí sin a tharmligean.

5. Is é an tUachtarán atá freagrach as slándáil agus dosháraitheacht áitreabh Pharlaimint na hEorpa.

Riail 23

Dualgais na Leas-Uachtarán

1. Más rud é nach bhfuil an tUachtarán i láthair nó nach bhfuil ar a chumas a chuid dualgas a urscaoileadh, nó más rud é gur mian leis páirt a ghlacadh i ndíospóireacht de bhun Riail 22(3), glacfaidh duine de na Leas-Uachtaráin arna chinneadh i gcomhréir leis an ord tosaíochta a ionad.

2. Déanfaidh na Leas-Uachtaráin na dualgais a thugtar dóibh faoi Riail 25, faoi Riail 27(3) agus (5) agus faoi Riail 77(3) a chomhlíonadh freisin.

3. Féadfaidh an tUachtarán aon dualgais, amhail ionadaíocht a dhéanamh thar ceann na Parlaiminte ag searmanais shonracha nó i leith gníomhartha sonracha, a tharmligean chuig na Leas- Uachtaráin. Go sonrach, féadfaidh an tUachtarán Leas-Uachtarán a ainmniú chun dualgais an Uachtaráin a leagtar síos i Riail 137 agus i Riail 138(2) a chomhlíonadh.

Riail 24

Comhdhéanamh an Bhiúró

1. Beidh an Biúró comhdhéanta d’Uachtarán na Parlaiminte agus de 14 Leas-Uachtarán na Parlaiminte.

2. Beidh na Caestóirí ina gcomhaltaí den Bhiúró i gcáil chomhairleach.

3. Más é is toradh ar vótáil sa Bhiúró ná comhionannas vótaí, beidh an vóta réitigh ag an Uachtarán.

Riail 25

Dualgais an Bhiúró

1. Comhlíonfaidh an Biúró na dualgais a shanntar dó faoi na Rialacha Nós Imeachta seo.

2. Glacfaidh an Biúró cinntí airgeadais, eagrúcháin agus riaracháin ar nithe a bhaineann le heagrú inmheánach na Parlaiminte, a hArdrúnaíochta agus a comhlachtaí.

3. Ar thogra ón Ardrúnaí nó ó ghrúpa polaitiúil, glacfaidh an Biúró cinntí airgeadais, eagrúcháin agus riaracháin ar nithe a bhaineann leis na Feisirí.

4. Glacfaidh an Biúró cinntí ar nithe a bhaineann le seoladh suíonna.

5. Glacfaidh an Biúró na forálacha dá dtagraítear i Riail 36 maidir le Feisirí Neamhcheangailte.

6. Cinnfidh an Biúró plean bunaíochta Ardrúnaíocht na Parlaiminte agus leagfaidh sé síos rialacháin maidir le staid riaracháin agus airgeadais na n-oifigeach agus na seirbhíseach eile.

7. Tarraingeoidh an Biúró suas réamhdhréacht de mheastacháin bhuiséid na Parlaiminte.

8. Glacfaidh an Biúró na treoirlínte do na Caestóirí agus féadfaidh sé a iarraidh go ndéanfaidh siad cúraimí áirithe.

9. Is é an Biúró an t-údarás a bheidh freagrach as údarú a thabhairt maidir le cruinnithe nó misin coistí in áiteanna seachas na gnátháiteanna oibre, maidir le héisteachtaí agus maidir le haistir staidéir agus cuairteanna faisnéise ag rapóirtéirí. I gcás ina n-údaraítear cruinnithe nó misin den sórt sin, cinnfear na socruithe teanga ar bhonn an Chóid Iompair um Ilteangachas arna ghlacadh ag an mBiúró. Beidh feidhm ag an riail chéanna maidir le toscaireachtaí.

10. Ceapfaidh an Biúró an tArdrúnaí i gcomhréir le Riail 234.

11. Leagfaidh an Biúró síos na rialacha cur chun feidhme a bhaineann leis na rialacháin lena rialaítear páirtithe agus fondúireachtaí polaitiúla ar an leibhéal Eorpach agus maidir leis na rialacha i ndáil lena maoiniú.

12. Déanfaidh an Biúró rialacha a leagan síos maidir leis an tslí ina ndéileálfaidh an Pharlaimint agus a comhlachtaí, sealbhóirí oifige agus Feisirí eile le faisnéis rúnda, agus aon chomhaontú idirinstitiúideach arna thabhairt i gcrích i ndáil le nithe den sórt sin á chur san áireamh. Déanfar na rialacha sin a fhoilsiú in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh .

13. Féadfaidh an tUachtarán agus/nó an Biúró cúraimí ginearálta nó cúraimí sainiúla a thagann faoi réim inniúlachta an Uachtaráin agus/nó an Bhiúró a chur ar chomhalta amháin nó níos mó den Bhiúró. Ag an am céanna, leagfar síos na bealaí agus na slite chun na cúraimí sin a chur i gcrích.

14. Ainmneoidh an Biúró beirt Leas-Uachtarán a mbeidh cur chun feidhme an chaidrimh leis na parlaimintí náisiúnta mar chúram orthu.

15. Ainmneoidh an Biúró Leas-Uachtarán a mbeidh cur chun feidhme comhairliúcháin struchtúrtha le sochaí shibhialta na hEorpa ar mhórthopaicí mar chúram air.

16. Beidh an Biúró freagrach as Reacht na bhFeisirí a chur i bhfeidhm agus cinnfidh sé méideanna na liúntas ar bhonn an bhuiséid bhliantúil.

Riail 26

Comhdhéanamh Chomhdháil na nUachtarán

1. Beidh Comhdháil na nUachtarán comhdhéanta d’Uachtarán na Parlaiminte agus de Chathaoirligh na ngrúpaí polaitiúla. Féadfaidh Cathaoirleach grúpa pholaitiúil socrú a dhéanamh go bhfeidhmeoidh comhalta den ghrúpa sin thar a cheann nó thar a ceann.

2. Tar éis dó deis a thabhairt dóibh a dtuairimí a chur in iúl, iarrfaidh Uachtarán na Parlaiminte ar dhuine de na Feisirí neamhcheangailte freastal ar chruinnithe de chuid Chomhdháil na nUachtarán, ach ní bheidh aon cheart vótála ag an duine sin.

3. Féachfaidh Comhdháil na nUachtarán le teacht ar chomhthoil faoi na nithe a tharchuirtear chuige. I gcás nach féidir teacht ar chomhthoil, déanfar vótáil ar an ní de réir ualú atá bunaithe ar an líon Feisirí i ngach grúpa polaitiúil.

Riail 27

Dualgais Chomhdháil na nUachtarán

1. Comhlíonfaidh Comhdháil na nUachtarán na dualgais a shanntar di faoi na Rialacha Nós

2. Déanfaidh Comhdháil na nUachtarán cinntí maidir le heagrú obair na Parlaiminte agus le nithe a bhaineann le pleanáil reachtach.

3. Is í Comhdháil na nUachtarán an t-údarás atá freagrach as nithe a bhaineann le caidreamh na Parlaiminte le hinstitiúidí agus comhlachtaí eile an Aontais Eorpaigh agus le parlaimintí náisiúnta na mBallstát. Is ar bhonn seasaimh arna nglacadh ag an bParlaimint, agus éagsúlacht na dtuairimí polaitiúla a léirítear sa Pharlaimint á gcur san áireamh, a ghlacfar cinntí a bhaineann le sainordú agus le comhdhéanamh na toscaireachta ón bParlaimint, ar toscaireacht é a bheidh páirteach sna comhairliúcháin laistigh den Chomhairle agus d’Institiúidí eile de chuid an Aontais Eorpaigh ar shaincheisteanna bunúsacha a bhaineann le forbairt an Aontais Eorpaigh (próiséas Sherpa). Na Leas-Uachtaráin a bhfuil cur chun feidhme chaidreamh na Parlaiminte le parlaimintí náisiúnta mar chúram orthu, tuairisceoidh siad do Chomhdháil na nUachtarán go rialta maidir lena gcuid gníomhaíochtaí i ndáil leis sin.

4. Is í Comhdháil na nUachtarán an t-údarás atá freagrach as nithe a bhaineann leis an gcaidreamh le tíortha nach Ballstáit iad agus le hinstitiúidí agus eagraíochtaí nach cuid den Aontas iad.

5. Beidh Comhdháil na nUachtarán freagrach as comhairliúchán struchtúrtha a eagrú le sochaí shibhialta na hEorpa ar mhórthopaicí. D’fhéadfadh sé go n-áireofaí sa chomhairliúchán sin díospóireachtaí poiblí ar ábhair de leas ginearálta Eorpach a sheoladh, ar díospóireachtaí iad a mbeadh saoránaigh leasmhara in ann páirt a ghlacadh iontu. Déanfaidh na Leas-Uachtaráin a bhfuil sé de chúram orthu an comhairliúchán sin a chur chun feidhme tuairisciú go tráthrialta do Chomhdháil na nUachtarán maidir lena ghníomhaíochtaí nó lena gníomhaíochtaí i ndáil leis sin.

6. Tarraingeoidh Comhdháil na nUachtarán suas dréachtchlár oibre pháirtseisiúin na Parlaiminte.

7. Déanfaidh Comhdháil na nUachtarán tograí don Pharlaimint maidir le comhdhéanamh agus inniúlacht na gcoistí, na gcoistí fiosrúcháin, na gcoistí parlaiminteacha comhpháirteacha agus na mbuantoscaireachtaí. Beidh Comhdháil na nUachtarán freagrach as toscaireachtaí ad hoc a údarú.

8. Cinnfidh Comhdháil na nUachtarán, de bhun Riail 37, conas a leithroinnfear suíocháin sa Seomra.

9. Is í Comhdháil na nUachtarán an t-údarás atá freagrach as údarú a thabhairt maidir le tarraingt suas tuarascálacha féintionscnaimh.

10. Déanfaidh Comhdháil na nUachtarán tograí maidir le nithe riaracháin agus nithe buiséadacha a bhaineann leis na grúpaí polaitiúla a chur faoi bhráid an Bhiúró.

Riail 28

Dualgais na gCaestóirí

Beidh na Caestóirí freagrach as nithe riaracháin agus nithe airgeadais a bhaineann go díreach le Feisirí, i gcomhréir le treoirlínte arna leagan síos ag an mBiúró, agus as cúraimí eile atá curtha faoina gcúram.

Riail 29

Comhdháil Chathaoirligh na gCoistí

1. Beidh Comhdháil Chathaoirligh na gCoistí comhdhéanta de Chathaoirligh na mbuanchoistí nó na gcoistí sealadacha go léir. Toghfaidh sí a Cathaoirleach féin.

2. I gcás nach bhfuil an Cathaoirleach i láthair, rachaidh an Feisire is sine atá i láthair i gceannas ar an gcruinniú.

3. Féadfaidh Comhdháil Chathaoirligh na gCoistí moltaí a chur faoi bhráid Chomhdháil na nUachtarán faoi obair na gcoistí agus faoi dhréachtú chláir oibre na bpáirtseisiún.

4. Féadfaidh an Biúró agus Comhdháil na nUachtarán a threorú do Chomhdháil Chathaoirligh na gCoistí cúraimí sonracha a chomhall.

Riail 30

Comhdháil Chathaoirligh na dToscaireachtaí

1. Beidh Comhdháil Chathaoirligh na dToscaireachtaí comhdhéanta de Chathaoirligh na mbuantoscaireachtaí idirpharlaiminteacha go léir. Toghfaidh sí a Cathaoirleach féin.

2. I gcás nach bhfuil an Cathaoirleach i láthair, rachaidh an Feisire is sine atá i láthair i gceannas ar an gcruinniú.

3. Féadfaidh Comhdháil Chathaoirligh na dToscaireachtaí moltaí a chur faoi bhráid

4. Féadfaidh an Biúró agus Comhdháil na nUachtarán a threorú do Chomhdháil Chathaoirligh na dToscaireachtaí cúraimí sonracha a chomhall.

Riail 31

Leanúnachas oifige le linn tréimhse toghcháin

Nuair a thoghtar Parlaimint nua, leanfaidh daoine i gcomhlachtaí uile na seanPharlaiminte agus sealbhóirí oifige uile na seanPharlaiminte de bheith i seilbh oifige go dtí tráth an chéad suí den Pharlaimint nua.

Riail 32

Cuntasacht an Bhiúró agus Chomhdháil na nUachtarán

1. Déanfar miontuairiscí an Bhiúró agus Chomhdháil na nUachtarán a aistriú isteach sna teangacha oifigiúla, agus a dháileadh ar na Feisirí Parlaiminte go léir. Beidh rochtain ag an bpobal orthu, mura rud é, ar chúiseanna rúndachta, faoi réir Airteagal 4(1) go (4) de Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001, go gcinnfidh an Biúró nó Comhdháil na nUachtarán a mhalairt, go heisceachtúil, maidir le hítimí áirithe de na miontuairiscí.

2. Féadfaidh aon Fheisire de chuid na Parlaiminte ceisteanna a chur a bhaineann lena ndualgais faoi seach a bheith á bhfeidhmiú ag an mBiúró, ag Comhdháil na nUachtarán agus ag na Caestóirí. Cuirfear ceisteanna den sórt sin faoi bhráid an Uachtaráin i scríbhinn, fógrófar do na Feisirí iad agus déanfar iad a fhoilsiú, maille leis na freagraí a thugtar orthu, ar shuíomh gréasáin na Parlaiminte laistigh de 30 lá ón tráth a chuirtear síos iad.

CAIBIDIL 4

Grúpaí polaitiúla

Riail 33

Grúpaí polaitiúla a bhunú agus a dhíscaoileadh

1. Féadfaidh na Feisirí iad féin a bhunú i ngrúpaí de réir a gcleamhnachtaí polaitiúla. Ní bheidh call don Pharlaimint de ghnáth meastóireacht a dhéanamh ar chleamhnacht pholaitiúil comhaltaí grúpa. Nuair a bhunaíonn Feisirí grúpa le chéile faoin Riail seo, glacann na Feisirí lena mbaineann leis, uaidh sin, go bhfuil cleamhnacht pholaitiúil eatarthu. Más rud é go séanfaidh na Feisirí lena mbaineann nach amhlaidh atá, is sa chás sin amháin a bheidh ar an bParlaimint a mheas an ndearnadh an grúpa a chomhdhéanamh i gcomhréir leis na Rialacha.

2. Beidh grúpa polaitiúil comhdhéanta d’Fheisirí arna dtoghadh sa cheathrú cuid ar a laghad de na Ballstáit. Is é 25 líon íosta na bhFeisirí is gá chun grúpa polaitiúil a bhunú.

3. thiteann grúpa polaitiúil faoi cheann amháin de na tairseacha is gá, féadfaidh an tUachtarán, le comhaontú Chomhdháil na nUachtarán, cead a thabhairt don ghrúpa lena mbaineann leanúint de bheith ar marthain go dtí an chéad suí bunaithe eile den Pharlaimint, ar choinníoll go gcomhlíontar na coinníollacha seo a leanas: — go leanann a líon Feisirí de bheith ionadaitheach don chúigiú cuid ar a laghad de naBallstáit; — go bhfuil an grúpa ar marthain ar feadh tréimhse is faide ná 1 bhliain amháin. Ní chuirfidh an tUachtarán an maolú seo i bhfeidhm i gcás ina bhfuil dóthain fianaise ann is ábhar d’amhras go bhfuil drochúsáid á baint as.

4. Ní fhéadfaidh Feisire a bheith i níos mó ná grúpa polaitiúil amháin.

5. Nuair a chuirtear grúpa polaitiúil ar bun, cuirfear an méid sin in iúl don Uachtarán i ráiteas. Sonrófar sa ráiteas sin: — ainm an ghrúpa, — dearbhú polaitiúil, lena leagtar amach cuspóir an ghrúpa, agus I ndearbhú polaitiúil ó ghrúpa, leagfar amach na luachanna ar a son a seasann an grúpa agus na príomhchuspóirí polaitiúla a bhfuil sé ar intinn ag a chomhaltaí a shaothrú le chéile faoi chreat a sainordú a fheidhmiú. Sa dearbhú, tabharfar tuairisc ar chlaonadh polaitiúil comhpháirteach an ghrúpa ar bhealach substaintiúil, sainiúil agus dílis. — ainmneacha a chomhaltaí agus chomhaltaí an bhiúró. Déanfaidh comhaltaí uile an ghrúpa a dhearbhú i scríbhinn in iarscríbhinn a ghabhann leis an ráiteas go bhfuil an chleamhnacht pholaitiúil chéanna acu.

6. Beidh an ráiteas i gceangal le miontuairiscí an pháirtseisiúin ar lena linn a dhéanfar an fógra maidir le bunú an ghrúpa pholaitiúil.

7. Fógróidh an tUachtarán bunú na ngrúpaí polaitiúla sa Pharlaimint. Beidh éifeacht dhlíthiúil chúlghabhálach ag an bhfógra sin ón nóiméad a thug an grúpa fógra don Uachtarán faoina bhunú i gcomhréir leis an Riail seo. Fógróidh an tUachtarán freisin díscaoileadh na ngrúpaí polaitiúla sa Pharlaimint. Gabhfaidh éifeacht dhlíthiúil le fógra den sórt sin an lá tar éis an lae nach raibh na coinníollacha maidir le bheith ar marthain á gcomhlíonadh a thuilleadh ag an ngrúpa polaitiúil.

Riail 34

Gníomhaíochtaí agus staid dhlíthiúil na ngrúpaí polaitiúla

1. Déanfaidh na grúpaí polaitiúla a gcuid dualgas a chomhall mar chuid de ghníomhaíochtaí an Aontais, lena n-áirítear na cúraimí a leithroinntear orthu leis na Rialacha Nós Imeachta seo. Déanfar rúnaíocht ar bhonn phlean bunaíochta Ardrúnaíocht na Parlaiminte, saoráidí riaracháin agus na leithreasaí a thaifeadfar chun na críche sin i mbuiséad na Parlaiminte a sholáthar do na grúpaí polaitiúla.

2. Ag tús gach téarma pharlaimintigh, féachfaidh Comhdháil na nUachtarán le teacht ar chomhaontú faoi nósanna imeachta chun éagsúlacht pholaitiúil na Parlaiminte a léiriú sna coistí agus sna toscaireachtaí, agus sna comhlachtaí cinnteoireachta chomh maith.

3. Déanfaidh an Biúró, ag féachaint d’aon togra a dhéanann Comhdháil na nUachtarán, na rialacha a leagan síos a bhaineann le soláthar, le cur chun feidhme agus le faireachán ar na saoráidí agus na leithreasaí dá dtagraítear i mír 1, chomh maith le rialacha a bhaineann le tarmligean gaolmhar chumhachtaí cur chun feidhme an bhuiséid agus leis na hiarmhairtí maidir le haon mhainneachtain na rialacha sin a urramú.

4. Leis na rialacha sin, cinnfear na hiarmhairtí riaracháin agus airgeadais a bheidh ann i gcás ina ndéantar grúpa polaitiúil a dhíscaoileadh.

Riail 35

Idirghrúpaí

1. Féadfaidh feisirí aonair idirghrúpaí a bhunú le grúpálacha neamhoifigiúla eile Feisirí, chun na críche malartú neamhfhoirmiúil tuairimí a dhéanamh maidir le saincheisteanna sonracha, ar malartú é a mbeidh grúpaí éagsúla polaitiúla agus comhaltaí de choistí éagsúla parlaiminteacha páirteach ann, agus teagmháil idir Feisirí agus an tsochaí shibhialta a chur chun cinn.

2. Beidh idirghrúpaí chomh maith le grúpálacha neamhoifigiúla eile go hiomlán trédhearcach ina ngníomhaíochtaí agus ní ghabhfaidh siad d’aon ghníomhaíochtaí a d’fhéadfadh a bheith ina gcúis le mearbhall i dtaca le gníomhaíochtaí oifigiúla na Parlaiminte nó a cuid comhlachtaí. Ní fhéadfaidh siad imeachtaí a eagrú i dtríú tíortha a tharlaíonn i gcomhthráth le misean de chomhlacht oifigiúil na Parlaiminte, lena n-áirítear toscaireacht oifigiúil breathnóireachta toghcháin.

3. Ar choinníoll go gcomhlíontar na coinníollacha arna leagan síos i rialacha inmheánacha na Parlaiminte lena rialaítear bunú grúpálacha den sórt sin, féadfaidh grúpa polaitiúil a gcuid gníomhaíochtaí a éascú trí thacaíocht lóistíochta a sholáthar.

4. Ceanglófar ar idirghrúpaí dearbhú bliantúil a dhéanamh maidir le haon tacaíocht, cibé acu in airgead tirim nó tacaíocht chomhchineáil (e.g. cúnamh rúnaíochta), ar tacaíocht í a chaithfí a dhearbhú faoi Iarscríbhinn I dá gcuirfí ar fáil d’Fheisirí mar dhaoine aonair í. Ceanglófar freisin ar ghrúpaí neamhoifigiúla eile go ndearbhóidís, faoi dheireadh na míosa ina dhiaidh sin, aon tacaíocht, cibé acu in airgead tirim nó tacaíocht chomhchineáil, nár dhearbhaigh na Feisirí go leithleach i gcomhréir lena n-oibleagáidí faoi Iarscríbhinn I.

5. Ní fhéadfaidh ach ionadaithe leasmhara atá cláraithe sa Chlár Trédhearcachta a bheith rannpháirteach i ngníomhaíochtaí idirghrúpa nó i ngníomhaíochtaí grúpála neamhoifigiúla eile arna n-eagrú ar áitribh na Parlaiminte, mar shampla trí fhreastal ar chruinnithe nó imeachtaí an idirghrúpa nó na grúpála neamhoifigiúla eile, trí thacaíocht a thabhairt dó nó di, nó trína imeachtaí/himeachtaí a chomh-óstáil.

6. Coimeádfaidh na Caestóirí clár de na dearbhuithe dá dtagraítear i mír 4. Déanfaidh na Caestóirí rialacha mionsonraithe a ghlacadh maidir leis na dearbhuithe sin agus maidir lena bhfoilsiú ar shuíomh gréasáin na Parlaiminte.

7. Déanfaidh na Caestóirí forfheidhmiú éifeachtach na Rialach seo a áirithiú.

Riail 36

Feisirí neamhcheangailte

1. Soláthrófar rúnaíocht d’Fheisirí nach mbaineann le grúpa polaitiúil. Déanfaidh an Biúró, ar thogra ón Ardrúnaí, na socruithe mionsonraithe a bhaineann le soláthar rúnaíochtaí a leagan síos.

2. Déanfaidh an Biúró stádas agus cearta parlaiminteacha na bhFeisirí neamhcheangailte a chinneadh.

3. Leagfaidh an Biúró síos na rialacha a bhainfidh le soláthar, cur chun feidhme agus iniúchadh na leithreasaí a thaifeadfar i mbuiséad na Parlaiminte chun na costais rúnaíochta agus saoráidí riaracháin d’Fheisirí neamhcheangailte a chumhdach.

Riail 37

Leithroinnt na suíochán sa Seomra

Cinnfidh Comhdháil na nUachtarán conas a bheidh suíocháin sa Seomra le leithroinnt ar na grúpaí polaitiúla, ar na Feisirí Neamhcheangailte agus ar institiúidí an Aontais.

TEIDEAL II

NÓSANNA IMEACHTA REACHTACHA, BUISÉADACHA, URSCAOILTE AGUS EILE

CAIBIDIL 1

Nósanna imeachta reachtacha — forálacha ginearálta

Riail 38

Cláreagrú bliantúil

1. Oibreoidh an Pharlaimint in éineacht leis an gCoimisiún agus leis an gComhairle chun pleanáil reachtach an Aontais Eorpaigh a chinneadh. Comhoibreoidh an Pharlaimint agus an Coimisiún le chéile le linn Clár Oibre an Choimisiúin a ullmhú — is é sin, rannchuidiú an Choimisiúin i ndáil le cláreagrú bhliantúil agus ilbhliantúil an Aontais — i gcomhréir leis an tráthchlár agus na socruithe atá comhaontaithe idir an dá institiúid (15).

2. Tar éis Clár Oibre an Choimisiúin a ghlacadh, déanfaidh an Pharlaimint, an Chomhairle agus an Coimisiún, de bhun mhír 7 de Chomhaontú Idirinstitiúideach maidir le Reachtóireacht Níos Fearr ( 16 ) , tuairimí a mhalartú agus comhhdhearbhú a chomhaontú maidir le cláreagrú idirinstitiúideach bliantúil ina leagtar amach cuspóirí agus tosaíochtaí leathana. Sula ndéanfar an comhdhearbhú a chaibidil leis an gComhairle agus leis an gCoimisiún, reáchtálfaidh an tUachtarán malartú tuairimí le Comhdháil na nUachtarán agus Comhdháil Chathaoirligh na gCoistí maidir le cuspóirí agus tosaíochtaí leathana na Parlaiminte. Sula síneofar an comhdhearbhú, féachfaidh an tUachtarán le formheas Chomhdháil na nUachtarán.

3. Déanfaidh an tUachtarán aon rún arna ghlacadh ag an bParlaimint maidir le pleanáil reachtach agus tosaíochtaí reachtacha a chur ar aghaidh chuig na hinstitiúidí eile atá páirteach i nós imeachta reachtach an Aontais agus chuig parlaimintí na mBallstát.

4. Má tá sé ar intinn ag an gCoimisiún togra a tharraingt siar, tabharfaidh an coiste freagrach cuireadh don Choimisinéir ábhartha chun cruinniú chun an intinn sin a phlé. Féadfar cuireadh a thabhairt d’Uachtaránacht na Comhairle teacht chun an chruinnithe sin chomh maith. Má easaontaíonn an coiste freagrach leis an aistarraingt bheartaithe, féadfaidh sé a iarraidh go ndéanfaidh an Coimisiún ráiteas chun na Parlaiminte. Beidh feidhm ag Riail 132.

Riail 39

Urraim do chearta bunúsacha

1. Ina gníomhaíochtaí uile, urramóidh an Pharlaimint na cearta, na saoirsí agus na prionsabail a aithnítear le hAirteagal 6 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, agus na luachanna atá cumhdaithe in Airteagal 2 de.

2. I gcás ina mbeidh an coiste atá freagrach as an ábhar, grúpa polaitiúil nó Feisirí a shroicheann an tairseach íseal ar a laghad den tuairim nach gcomhlíonann togra le haghaidh gníomh reachtach, go hiomlán nó go páirteach, cearta bunúsacha an Aontais Eorpaigh, déanfar an t-ábhar, arna iarraidh sin dóibh, a tharchur chuig an gcoiste atá freagrach as cearta bunúsacha a chosaint.

3. Cuirfear an iarraidh sin isteach laistigh de 4 seachtaine oibre ón tráth a dhéantar an tarchur chuig an gcoiste atá freagrach as an ábhar a fhógairt sa Pharlaimint.

4. Déanfar tuairim an choiste atá freagrach as cosaint na gceart bunúsach a chur i gceangal le tuarascáil an choiste atá freagrach as an ábhar.

Riail 40

An bunús dlí a fhíorú

1. I gcás ina ndéantar togra le haghaidh gníomh atá ceangailteach ó thaobh dlí a tharchur chuig an gcoiste atá freagrach as an ábhar, déanfaidh an coiste sin an bunús dlí a fhíorú ar dtús.

2. Má dhíospóideann an coiste sin bailíocht nó oiriúnacht an bhunúis dlí, lena n-áirítear i gcomhthéacs comhlíonadh Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach a fhíorú, iarrfaidh sé tuairim ar an gcoiste atá freagrach as gnóthaí dlíthiúla.

3. Ina theannta sin, féadfaidh an coiste atá freagrach as gnóthaí dlíthiúla freisin, ar a thionscnamh féin, ceisteanna a bhaineann leis an mbunús dlí a ardú ag aon chéim den nós imeachta reachtach. I gcásanna den sórt sin, cuirfidh sé an coiste atá freagrach as an ábhar ar an eolas go cuí.

4. Más rud é, i gcás inarb iomchuí tar éis malartú tuairimí leis an gComhairle agus leis an gCoimisiún i gcomhréir leis na socruithe arna gcomhaontú ar leibhéal idirinstitiúideach ( 17 ) , go gcinneann an coiste atá freagrach as gnóthaí dlíthiúla bailíocht nó oiriúnacht an bhunúis dlí a dhíospóid, tuairisceoidh sé a chonclúidí don Pharlaimint. Gan dochar do Riail 61, vótálfaidh an Pharlaimint air sin sula ndéanfaidh sí vótáil ar shubstaint an togra.

5. Mura bhfuil an coiste atá freagrach as an ábhar nó an coiste atá freagrach as gnóthaí dlíthiúla tar éis bailíocht nó oiriúnacht an bhunúis dlí a dhíospóid, ní bheidh leasuithe arna gcur síos sa Pharlaimint chun an bunús dlí a athrú inghlactha.

Riail 41

Cumhachtaí reachtacha a tharmligean agus cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt

1. Le linn don Pharlaimint grinnscrúdú a dhéanamh ar thogra le haghaidh gníomh reachtach lena dtarmligtear cumhachtaí chuig an gCoimisiún, de réir mar a fhoráiltear in Airteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, tabharfaidh sí aird ar leith ar chuspóirí, inneachar, raon feidhme agus ré an tarmligin agus ar na coinníollacha a mbeidh an tarmligean sin faoina réir.

2. Le linn togra le haghaidh gníomh reachtach a thugann cumhachtaí cur chun feidhme de bhun Airteagal 291 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, tabharfaidh an Pharlaimint aird ar leith ar an bhfíric nach bhféadfaidh an Coimisiún, i bhfeidhmiú cumhachtaí cur chun feidhme, leasú ná forlíonadh a dhéanamh ar ghníomh reachtach, fiú amháin i ndáil lena eilimintí neamhriachtanacha.

3. Féadfaidh an coiste atá freagrach as an ábhar tuairim an choiste atá freagrach as léirmhíniú agus cur i bhfeidhm dhlí an Aontais a iarraidh aon tráth.

4. Ina theannta sin, féadfaidh an coiste atá freagrach as léirmhíniú agus cur i bhfeidhm dhlí an Aontais, ar a thionscnamh féin, déileáil le ceisteanna maidir le cumhachtaí reachtacha a tharmligean agus cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt. I gcásanna den sórt sin, cuirfidh sé an coiste atá freagrach as an ábhar ar an eolas go cuí.

Riail 42

Comhréireacht airgeadais a fhíorú

1. II gcás ina bhfuil impleachtaí airgeadais ag gabháil le togra le haghaidh gníomh atá ceangailteach ó thaobh dlí, suífidh an Pharlaimint an bhfuil acmhainní dóthanacha airgeadais á soláthar.

2. Déanfaidh an coiste atá freagrach as an ábhar a sheiceáil go bhfuil aon togra le haghaidh gníomh atá ceangailteach ó thaobh dlí comhréireach ó thaobh airgeadais leis an rialachán maidir leis an gcreat airgeadais ilbhliantúil.

3. I gcás ina leasóidh an coiste atá freagrach as an ábhar dearlaic airgeadais an ghnímh atá á bhreithniú aige, iarrfaidh sé tuairim an choiste atá freagrach as saincheisteanna buiséadacha.

4. Ina theannta sin, féadfaidh an coiste atá freagrach as saincheisteanna buiséadacha, ar a thionscnamh féin, ceisteanna a ardú freisin, ar ceisteanna iad a bhaineann le comhréireacht airgeadais tograí le haghaidh gníomhartha atá ceangailteach ó thaobh dlí. I gcásanna den sórt sin, cuirfidh sé an coiste atá freagrach as an ábhar ar an eolas go cuí.

5. Má chinneann an coiste atá freagrach as saincheisteanna buiséadacha comhréireacht airgeadais an togra a dhíospóid, tuairisceoidh sé a chuid conclúidí don Pharlaimint sula vótálfaidh an Pharlaimint ar an togra.

Riail 43

Scrúdú a dhéanamh ar urraim do phrionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta

1. Le linn an scrúdaithe ar thogra le haghaidh gníomh reachtach, tabharfaidh an Pharlaimint aird ar leith ar urraim do phrionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta.

2. Ní fhéadfaidh ach an coiste atá freagrach as urraim do phrionsabal na coimhdeachta a chinneadh moltaí a thabhairt ar aird don choiste atá freagrach as an ábhar i ndáil le togra le haghaidh gníomh reachtach.

3. Ach amháin sna cásanna práinne dá dtagraítear in Airteagal 4 de Phrótacal Uimh. 1 maidir le ról na bparlaimintí náisiúnta san Aontas Eorpach, ní rachaidh an coiste atá freagrach as an ábhar ar aghaidh lena vótáil chríochnaitheach sula rachaidh an tréimhse 8 seachtaine in éag mar a leagtar síos in Airteagal 6 de Phrótacal Uimh. 2 maidir le prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta a chur i bhfeidhm.

4. Má sheolann parlaimint náisiúnta tuairim réasúnaithe chuig an Uachtarán i gcomhréir le hAirteagal 3 de Phrótacal Uimh.1, tarchuirfear an doiciméad sin chuig an gcoiste atá freagrach as an ábhar agus cuirfear ar aghaidh é mar eolas chuig an gcoiste atá freagrach as urraim do phrionsabal na coimhdeachta.

5. I gcás inarb ionann líon na dtuairimí réasúnaithe á rá nach gcomhlíonann togra le haghaidh gníomh reachtach prionsabal na coimhdeachta agus trian ar a laghad de na vótaí uile arna leithroinnt ar na parlaimintí náisiúnta i gcomhréir leis an dara fomhír d’Airteagal 7(1) de Phrótacal Uimh. 2, nó an ceathrú cuid de na vótaí sin i gcás togra le haghaidh gníomh reachtach arna thíolacadh ar bhonn Airteagal 76 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ní dhéanfaidh an Pharlaimint cinneadh go dtí go gcuirfidh údar an togra in iúl conas a bheartaíonn sé leanúint ar aghaidh.

6. Más rud é, faoin ngnáthnós imeachta reachtach, gurb ionann líon na dtuairimí réasúnaithe á rá nach gcomhlíonann togra le haghaidh gníomh reachtach prionsabal na coimhdeachta agus tromlach simplí ar a laghad de na vótaí uile arna leithroinnt ar na parlaimintí náisiúnta i gcomhréir leis an dara fomhír d’Airteagal 7(1) de Phrótacal Uimh. 2, féadfaidh an coiste atá freagrach as an ábhar, tar éis dó na tuairimí réasúnaithe arna dtíolacadh ag na parlaimintí náisiúnta agus ag an gCoimisiún a bhreithniú, agus tar éis dó éisteacht a thabhairt do thuairimí an choiste atá freagrach as urraim do phrionsabal na coimhdeachta, moladh a dhéanamh don Pharlaimint an togra a dhiúltú ar an bhforas go sáraítear prionsabal na coimhdeachta nó féadfaidh sé aon mholadh eile a chur faoi bhráid na Parlaiminte ar moladh é a bhféadfaidh barúlacha a bheith ann maidir le leasuithe a bhaineann le hurraim do phrionsabal na coimhdeachta. Déanfar an tuairim a thabharfaidh an coiste atá freagrach as urraim do phrionsabal na coimhdeachta a chur i gceangal le haon mholadh den sórt sin. Cuirfear an moladh sin faoi bhráid na Parlaiminte i gcomhair díospóireachta agus vótála. Má dhéantar moladh chun diúltú don togra a ghlacadh le tromlach na vótaí a chaitear, dearbhóidh an tUachtarán go bhfuil an nós imeachta tugtha chun críche. I gcás nach ndiúltóidh an Pharlaimint don togra, leanfaidh an nós imeachta ar aghaidh, agus aon mholtaí a fhormheasfaidh an Pharlaimint á gcur i gcuntas.

Riail 44

Rochtain ar dhoiciméid agus faisnéis a sholáthar don Pharlaimint

1. Déanfaidh an Pharlaimint agus a cuid coistí, ar fud an nós imeachta reachtaigh, rochtain ar na doiciméid go léir a bhaineann le tograí le haghaidh gníomhartha reachtacha a iarraidh faoi na coinníollacha céanna atá i gceist i gcás na Comhairle agus a cuid meithleacha oibre.

2. Le linn togra le haghaidh gníomh reachtach a bheith á scrúdú, iarrfaidh an coiste freagrach ar an gCoimisiún agus ar an gComhairle é a choimeád ar an eolas faoin dul chun cinn ar an togra sin sa Chomhairle agus ina meithleacha oibre agus, go háirithe, é a chur ar an eolas faoi aon chomhghéilleadh a thagann chun cinn agus lena ndéanfaí an togra bunaidh a leasú go substaintiúil nó faoi é a bheith ar intinn ag údar an togra a thogra a tharraingt siar.

Riail 45

Ionadaíocht na Parlaiminte i gcruinnithe den Chomhairle

I gcás ina dtabharfaidh an Chomhairle cuireadh don Pharlaimint páirt a ghlacadh i gcruinniú den Chomhairle, iarrfaidh an tUachtarán ar Chathaoirleach nó ar rapóirtéir an choiste atá freagrach as an ábhar, nó ar Fheisire eile a bheidh ainmnithe ag an gcoiste sin, ionadaíocht a dhéanamh thar ceann na Parlaiminte.

Riail 46

Ceart na Parlaiminte tograí a chur isteach

I gcásanna ina dtugann na Conarthaí ceart tionscnaimh don Pharlaimint, féadfaidh an coiste freagrach a chinneadh tuarascáil féintionscnaimh a tharraingt suas i gcomhréir le Riail 54.

Is é a bheidh sa tuarascáil:

(a) tairiscint i gcomhair rúin;

(b) dréacht-togra;

(c) ráiteas míniúcháin lena n-áirítear, más cuí, ráiteas airgeadais.

I gcás ina mbeidh formheas nó toiliú na Comhairle agus tuairim nó toiliú an Choimisiúin de dhíth chun go nglacfaidh an Pharlaimint gníomh, féadfaidh an Pharlaimint, tar éis vótáil ar an ngníomh beartaithe agus ar thogra ón rapóirtéir, a chinneadh an vóta ar thairiscint i gcomhair rúin a chur siar go dtí go mbeidh a seasamh ina leith tugtha ag an gComhairle nó ag an gCoimisiún.

Riail 47

Iarrataí ar an gCoimisiún chun tograí a chur isteach

1. Féadfaidh an Pharlaimint a iarraidh ar an gCoimisiún, de bhun Airteagal 225 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, aon togra cuí a chur faoina bráid chun gníomh nua a ghlacadh nó gníomh atá ann a leasú. Déanfaidh an Pharlaimint amhlaidh trí rún a ghlacadh ar bhonn tuarascála féintionscnaimh ón gcoiste freagrach arna tarraingt suas ag an gcoiste freagrach i gcomhréir le Riail 54. Glacfar an rún le tromlach na bhFeisirí a chomhdhéanann an Pharlaimint sa vóta críochnaitheach. Féadfaidh an Pharlaimint, ag an am céanna, sprioc-am a shocrú do thíolacadh togra den sórt sin.

2. Féadfaidh aon Fheisire togra i gcomhair gníomh Aontais a chur síos ar bhonn an chirt tionscnaimh arna dheonú don Pharlaimint de bhun Airteagal 225 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. Féadfaidh suas le 10 bhFeisire togra den sórt sin a chur síos go comhpháirteach. Léireofar sa togra sin an bunús dlí ar a ndéantar é agus féadfaidh ráiteas míniúcháin nach mó ná 150 focal a bheith ag gabháil leis. Cuirfear an togra faoi bhráid an Uachtaráin agus fíoróidh an tUachtarán an bhfuil na ceanglais dhlíthiúla á gcomhlíonadh. Féadfaidh sé an togra a tharchur chuig an gcoiste atá freagrach as an bhfíorú sin chun tuairim maidir le hoiriúnacht a bhunúis dlí a fháil uaidh. Má dhearbhaíonn an tUachtarán an togra a bheith inghlactha, fógróidh sé sa suí iomlánach é agus tarchuirfidh sé nó sí chuig an gcoiste atá freagrach as an ábhar é. Sula ndéanfar an tarchur sin chuig an gcoiste atá freagrach as an ábhar, déanfar an togra a aistriú go dtí na teangacha oifigiúla sin a mheasann Cathaoirleach an choiste sin a bheith riachtanach chun gur féidir breithniú achomair a dhéanamh ina leith. Déanfaidh an coiste atá freagrach as an ábhar cinneadh i dtaobh tuilleadh gníomhaíochta laistigh de 3 mhí ón tráth tarchurtha, tar éis an deis a thabhairt d’údair an togra díriú ar an gcoiste. Déanfar údair an togra a ainmniú i dteideal na tuarascála.

3. Léireoidh an rún ón bParlaimint an bunús dlí cuí agus beidh moltaí ina theannta a bhaineann lena bhfuil sna tograí a éilítear.

4. I gcás ina mbeidh impleachtaí airgeadais ag togra, léireoidh an Pharlaimint conas is féidir acmhainní dóthanacha airgeadais a sholáthar.

5. Déanfaidh an coiste atá freagrach as an ábhar faireachán ar an dul chun cinn maidir le hullmhú gnímh bheartaithe dhlíthiúil Aontais a tharraingítear suas tar éis iarraidh ar leith ón bParlaimint.

6. Déanfaidh Comhdháil Chathaoirligh na gCoistí faireachán rialta an gcomhlíonann an Coimisiún mír 10 den Chomhaontú Idirinstitiúideach maidir le Reachtóireacht Níos Fearr, ar dá réir atá an Coimisiún le freagairt d’iarrataí ar thograí a chur isteach laistigh de 3 mhí trí chumarsáid ar leith a ghlacadh ina luafar na gníomhaíochtaí leantacha beartaithe atá le déanamh. Tuairisceoidh Comhdháil Chathaoirligh na gCoistí go rialta ar thorthaí an fhaireacháin sin do Chomhdháil na nUachtarán.

Riail 48

Gníomhartha atá ceangailteach ó thaobh dlí a bhreithniú

1. Déanfaidh an tUachtarán tograí le haghaidh gníomhartha atá ceangailteach ó thaobh dlí a gheofar ó institiúidí eile nó ó na Ballstáit a tharchur chuig an gcoiste freagrach lena mbreithniú.

2. I gcásanna amhrais, féadfaidh an tUachtarán, sula bhfógrófar tarchur sa Pharlaimint chun an choiste fhreagraigh, ceist a bhaineann le hinniúlacht a chur faoi bhráid Chomhdháil na nUachtarán. Glacfaidh Comhdháil na nUachtarán a cinneadh ar bhonn moladh ó Chomhdháil Chathaoirligh na gCoistí, nó ó chathaoirleach Chomhdháil Chathaoirligh na gCoistí, i gcomhréir le Riail 211(2).

3. Féadfaidh an coiste freagrach, am ar bith, a chinneadh rapóirtéir a cheapadh chun céim ullmhúcháin togra a leanúint, go háirithe i gcás ina bhfuil an togra liostaithe i gClár Oibre an Choimisiúin.

4. I gcás foráil de na Rialacha Nós Imeachta a bhaineann leis an dara léamh agus leis an tríú léamh a bheith ar neamhréir le haon fhoráil eile de na Rialacha, beidh forlámhas ag an bhforáil a bhaineann leis an dara léamh agus leis an tríú léamh.

Riail 49

Luasghéarú na nósanna imeachta reachtacha

Féadfaidh an coiste freagrach nó na coistí freagracha luasghéarú nósanna imeachta reachtacha i gcomhar leis an gComhairle agus leis an gCoimisiúin maidir le tograí sonracha, a roghnaítear go háirithe as measc na gceann sin a shainaithnítear mar thosaíochtaí sa chomhdhearbhú maidir le cláreagrú idirinstitiúideach bliantúil de bhun Riail 38(2), a chomhaontú.

Riail 50

Nósanna imeachta reachtacha maidir le tionscnaimh a thagann ó institiúidí seachas an Coimisiún nó ó Bhallstáit

1. Nuair a bheifear ag déileáil le tionscnaimh a thagann ó institiúidí seachas an Coimisiún nó a thagann ó Bhallstáit, féadfaidh an coiste freagrach cuireadh a thabhairt d’ionadaithe de chuid na n-institiúidí nó na mBallstát tionscnaimh sin a dtionscnamh a thíolacadh don choiste. Féadfaidh Uachtaránacht na Comhairle a bheith i dteannta ionadaithe na mBallstát tionscnaimh.

2. Sula rachaidh an coiste freagrach ar aghaidh leis an vótáil, fiafróidh sé den Choimisiún an bhfuil tuairim ar an tionscnamh á hullmhú aige, nó má sé ar intinn aige togra eile a thíolacadh laistigh de thréimhse ghearr ama. Má fhaigheann sé freagra dearfa, ní ghlacfaidh an coiste a thuarascáil sula bhfaighidh sé an tuairim sin nó togra eile.

3. I gcás ina ndéantar dhá thogra nó níos mó, arna dtionscnamh ag an gCoimisiún agus/nó ag institiúid eile agus/nó ag Ballstáit, ar tograí iad a bhfuil an cuspóir reachtach céanna acu, a chur faoi bhráid na Parlaiminte ag an am céanna nó laistigh de thréimhse ghearr ama óna chéile, déileálfaidh an Pharlaimint leo i dtuarascáil aonair. Léireoidh an coiste freagrach, ina thuarascáil, cén téacs a bhfuil leasuithe molta aige ina leith agus tagróidh sé do gach téacs eile sa rún reachtach.

CAIBIDIL 2

An nós imeachta sa choiste

Riail 51

Tuarascálacha reachtacha

1. Déanfaidh Cathaoirleach an choiste a ndéantar togra le haghaidh gníomh atá ceangailteach ó thaobh dlí a tharchur chuige an nós imeachta a bheidh le leanúint a mholadh don choiste sin.

2. Tar éis cinneadh a ghlacadh ar an nós imeachta a bheidh le leanúint, agus mura bhfuil feidhm ag an nós imeachta simplithe faoi Riail 52, déanfaidh an coiste rapóirtéir ar an togra le haghaidh gníomh atá ceangailteach ó thaobh dlí a cheapadh as measc a chomhaltaí nó a bhuanchomhaltaí ionaid mura mbeidh sé sin déanta cheana ar bhonn Riail 48(3).

3. Áireofar na nithe seo i dtuarascáil an choiste: (a) leasuithe, más ann, ar an togra mar aon le réasúnuithe gearra, más cuí, ar réasúnaithe iad a mbeidh an t-údar freagrach astu agus nach ndéanfar vótáil orthu; (b) dréachtrún reachtach, i gcomhréir le Riail 59(5); (c) más cuí, ráiteas míniúcháin, lena n-áirítear, i gcás inar gá, ráiteas airgeadais ina suitear méid aon tionchair airgeadais a ghabhann leis an tuarascáil agus comhréireacht na tuarascála leis an gcreat airgeadais ilbhliantúil; (d) más ann, tagairt don Mheasúnú Tionchair ag an bParlaimint.

Riail 52

Nós imeachta simplithe

1. Tar éis an chéad phlé ar thogra le haghaidh gníomh atá ceangailteach ó thaobh dlí, féadfaidh an Cathaoirleach a mholadh go bhformheasfar é gan aon leasú. Mura rud é go gcuirfidh comhaltaí nó grúpa polaitiúil nó grúpaí polaitiúla a shroicheann an meántairseach ar a laghad sa choiste ina aghaidh, measfar gur formheasadh an nós imeachta beartaithe. Tíolacfaidh an Cathaoirleach, nó an rapóirtéir, má ceapadh rapóirtéir, tuarascáil lena bhformheastar an togra don Pharlaimint. Beidh feidhm ag an dara fomhír de Riail 159(1) agus ag Riail 159(2) agus (4).

2. Mar mhalairt air sin, féadfaidh an Cathaoirleach a mholadh go ndréachtóidh an Cathaoirleach nó an rapóirtéir sraith leasuithe ina léirítear plé an choiste. Mura gcuirfidh comhaltaí nó grúpa polaitiúil nó grúpaí polaitiúla a shroicheann an meántairseach ar a laghad sa choiste ina aghaidh, measfar gur formheasadh an nós imeachta beartaithe agus seolfar na leasuithe sin chun comhaltaí an choiste. Mura gcuirfidh comhaltaí nó grúpa polaitiúil nó grúpaí polaitiúla a shroicheann an meántairseach ar a laghad sa choiste in aghaidh na leasuithe sin laistigh de theorainn ama réamhshocraithe nach giorra ná 10 lá oibre ó dháta seolta na leasuithe, measfar an tuarascáil a bheith glactha ag an gcoiste. Sa chás sin, cuirfear an dréachtrún reachtach agus na leasuithe faoi bhráid na Parlaiminte gan díospóireacht de bhun an dara fomhír de Riail 159(1) agus Riail 159(2) agus (4). Má chuireann comhaltaí nó grúpa polaitiúil nó grúpaí polaitiúla a shroicheann an meántairseach ar a laghad sa choiste in aghaidh na leasuithe, déanfar vótáil ar na leasuithe ag an gcéad chruinniú eile den choiste.

3. Seachas na forálacha a bhaineann leis an aighneacht chun na Parlaiminte, beidh feidhm ag an Riail seo, mutatis mutandis , maidir le tuairimí an choiste de réir bhrí Riail 56.

Riail 53

Tuarascálacha neamhreachtacha

1. I gcás ina dtarraingíonn coiste tuarascáil neamhreachtach suas, ceapfaidh sé rapóirtéir as measc a chomhaltaí nó a bhuanchomhaltaí ionaid.

2. Is é a bheidh i dtuarascáil an choiste: (a) tairiscint i gcomhair rúin; (b) ráiteas míniúcháin lena n-áirítear, i gcás inar gá, ráiteas airgeadais ina suitear méid an tionchair airgeadais a ghabhann leis an tuarascáil, más ann, agus comhréireacht na tuarascála leis an gcreat airgeadais ilbhliantúil; (c) téacsanna aon tairiscintí i gcomhair rún atá le cur san áireamh faoi Riail 143(7).

Riail 54

Tuarascálacha féintionscnaimh

1. Féadfaidh coiste a bhfuil sé ar intinn aige tuarascáil neamhreachtach nó tuarascáil faoi Riail 46 nó Riail 47 a tharraingt suas ar ábhar ina inniúlacht nach mbeidh aon tarchur déanta air, sin a dhéanamh ach amháin le húdarú ó Chomhdháil na nUachtarán. Maidir le hiarrataí ar údarú chun tuarascálacha a tharraingt suas, ar iarrataí iad arna dtíolacadh de bhun na chéad fhomhíre, glacfaidh Comhdháil na nUachtarán cinneadh ina leith ar bhonn forálacha cur chun feidhme a leagfaidh an Chomhdháil síos.

2. I gcás ina gcinnfidh Comhdháil na nUachtarán an t-údarú sin a choinneáil siar, luafaidh sí na cúiseanna atá aici le déanamh amhlaidh. I gcás ina dtiocfaidh ábhar na tuarascála laistigh de réim cheart tionscnaimh na Parlaiminte dá dtagraítear i Riail 46, ní fhéadfaidh Comhdháil na nUachtarán cinneadh a dhéanamh údarú den sórt sin a choinneáil siar ach amháin i gcás nach gcomhlíontar na coinníollacha a leagtar amach sna Conarthaí.

3. Sna cásanna dá dtagraítear i Riail 46 agus i Riail 47, déanfaidh Comhdháil na nUachtarán cinneadh laistigh de 2 mhí.

4. Déanfar tairiscintí i gcomhair rún arna gcur faoi bhráid na Parlaiminte a scrúdú faoin nós imeachta um thíolacadh gairid a leagtar amach i Riail 160. Ní bheidh leasuithe ar na tairiscintí sin i gcomhair rún agus iarrataí ar vótáil dheighilte nó vótáil ar leithligh inghlactha lena mbreithniú i suí iomlánach ach amháin má chuireann an rapóirtéir síos iad d’fhonn faisnéis nua a chur i gcuntas nó má chuireann an deichiú cuid ar a laghad d’Fheisirí na Parlaiminte síos iad. Féadfaidh grúpaí polaitiúla tairiscintí malartacha i gcomhair rún a chur síos i gcomhréir le Riail 181(3). Beidh feidhm ag Riail 190 maidir le tairiscint an choiste i gcomhair rúin agus leasuithe air sin. Beidh feidhm ag Riail 190 freisin maidir leis an vótáil aonair ar thairiscintí malartacha i gcomhair rún.

5. Ní bheidh feidhm ag mír 4 i gcás ina gcáilíonn ábhar na tuarascála le haghaidh díospóireacht lárnach i suí iomlánach, i gcás ina dtarraingítear suas an tuarascáil de bhun an chirt tionscnaimh dá dtagraítear i Riail 46 nó i Riail 47, nó i gcás ina mbeidh an tuarascáil údaraithe mar thuarascáil straitéiseach ( 18 )

Riail 55

Tuarascálacha a dhréachtú

1. Beidh an rapóirtéir freagrach as tuarascáil an choiste a ullmhú agus as an tuarascáil sin a thíolacadh don Pharlaimint thar ceann an choiste sin.

2. Beidh an rapóirtéir freagrach as an ráiteas míniúcháin agus ní dhéanfar vótáil air. Ní mór, áfach, go mbeidh sé ag teacht le téacs na tairisceana i gcomhair rúin faoi mar a glacadh é agus le haon leasuithe arna moladh ag an gcoiste. Mura mbeidh sé amhlaidh, féadfaidh Cathaoirleach an choiste an ráiteas míniúcháin a scriosadh.

3. Luafar sa tuarascáil toradh na vótála a dhéantar ar an tuarascáil ina hiomláine agus léireoidh sí de réir Riail 218(3), conas a vótáil gach comhalta.

4. Féadfar seasaimh mhionlaigh a thabhairt nuair a dhéantar an vótáil ar an téacs ina iomláine agus féadfar, ar iarraidh óna n-údair, iad a bheith ina n-ábhar do dhearbhú i scríbhinn nach faide ná 200 focal, dearbhú a chuirfear i gceangal leis an ráiteas míniúcháin. Réiteoidh an Cathaoirleach aon díospóidí a éireoidh mar thoradh ar chur i bhfeidhm na míre seo.

5. Ar thogra óna Chathaoirleach, féadfaidh an coiste tréimhse ama a shocrú ar laistigh di nach mór don rapóirtéir an dréacht-tuarascáil a chur isteach. Féadfar an tréimhse ama sin a fhadú nó féadfar rapóirtéir nua a cheapadh.

6. Nuair a bheidh an tréimhse ama imithe in éag, féadfaidh an coiste treoir a thabhairt dá Chathaoirleach a iarraidh go gcuirfear an t-ábhar a tarchuireadh chuige ar chlár oibre ceann de na chéad suíonna eile den Pharlaimint. Féadfar na díospóireachtaí agus na vótálacha a sheoladh ar bhonn tuarascála ó bhéal ón gcoiste lena mbaineann.

Riail 56

Tuairimí na gcoistí

1. Más rud é gur mian leis an gcoiste ar tarchuireadh ábhar chuige i dtosach barúlacha coiste eile a chloisteáil, nó más mian le coiste eile a chuid barúlacha a chur in iúl don choiste ar tarchuireadh ábhar chuige i dtosach, féadfaidh na coistí sin a iarraidh ar an Uachtarán, i gcomhréir le Riail 210(2), coiste amháin a ainmniú mar an gcoiste freagrach agus an coiste eile a ainmniú mar an gcoiste a thugann tuairim. Féadfaidh an coiste a thugann tuairim rapóirtéir um thuairim a cheapadh as measc a chomhaltaí nó a bhuanionadaithe nó a sheoladh i bhfoirm litir ón gCathaoirleach.

2. I gcás ina mbainfidh togra le haghaidh gníomh atá ceangailteach ó thaobh dlí leis an tuairim, is é a bheidh sa tuairim ná leasuithe ar an téacs a tarchuireadh chuig an gcoiste mar aon le réasúnuithe gearra, más cuí. Beidh a n-údar freagrach as na réasúnuithe sin agus ní dhéanfar vótáil orthu. Más gá, féadfaidh an coiste a thugann tuairim réasúnú gearr don tuairim ina hiomláine a thíolacadh i scríbhinn. Beidh an rapóirtéir don tuairim freagrach as an réasúnú gearr i scríbhinn sin. I gcás nach mbainfidh togra le haghaidh gníomh atá ceangailteach ó thaobh dlí leis an tuairim, is é a bheidh sa tuairim ná moltaí i ndáil le codanna den tairiscint i gcomhair rúin arna gcur isteach ag an gcoiste freagrach. Déanfaidh an coiste freagrach vótáil ar na leasuithe nó ar na moltaí sin. Ní dhéileálfaidh na tuairimí ach amháin leis na nithe sin a thagann faoi réimsí freagrachta an choiste a thugann tuairim.

3. Socróidh an coiste freagrach tréimhse ama ar laistigh di nach mór don choiste a thugann tuairim an tuairim sin a thabhairt ionas go bhféadfaidh an coiste freagrach í a chur i gcuntas. Déanfaidh an coiste freagrach aon athruithe ar an tráthchlár fógartha a chur in iúl don choiste/do na coistí a thugann tuairim. Ní thiocfaidh an coiste freagrach ar a chuid conclúidí críochnaitheacha sula mbeidh an teorainn ama sin imithe in éag.

4. Ina ionad sin, féadfaidh an coiste a thugann tuairim a chinneadh go dtíolacfar a sheasamh i bhfoirm leasuithe a chuirfear síos go díreach sa choiste freagrach tar éis a nglactha. Cuirfidh an Cathaoirleach nó an rapóirtéir thar ceann an choiste a thugann tuairim na leasuithe sin síos.

5. Cuirfidh an coiste a thugann tuairim síos na leasuithe dá dtagraítear i mír 4 laistigh den teorainn ama i gcomhair leasuithe atá leagtha síos ag an gcoiste freagrach.

6. Déanfar gach tuairim agus leasú a ghlacann an coiste a thugann tuairim a chur i gceangal le tuarascáil an choiste fhreagraigh.

7. Ní féidir le coistí a thugann tuairim de réir bhrí na Rialach seo leasuithe a chur síos lena mbreithniú ag an bParlaimint.

8. Iarrfar ar Chathaoirleach agus ar rapóirtéir an choiste a thugann tuairim páirt a ghlacadh i gcáil chomhairleach i gcruinnithe den choiste freagrach, sa mhéid go mbaineann na cruinnithe sin leis an ábhar is díol spéise comhchoitinne dóibh.

Riail 57

Nós imeachta coiste comhlachaithe

1. I gcás ina ndéanfar ceist inniúlachta a tharchur chuig Comhdháil na nUachtarán de bhun Riail 211, agus go measann Comhdháil na nUachtarán, ar bhonn Iarscríbhinn VI, go dtagann an t-ábhar, ar bhonn comhionann beagnach, faoi réim inniúlacht dhá choiste nó níos mó nó go dtagann codanna éagsúla den ábhar faoi réim in