GA Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh L NaN/12

RIALACHÁN (AE) Uimh. 99/2013 Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

an 15 Eanáir 2013

maidir leis an gclár staidrimh Eorpach 2013-17

(Téacs atá ábhartha maidir leis an LEE agus maidir leis an Eilvéis)

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 338(1) de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach (1),

De bharr an méid seo a leanas:

(1) Tá sonraí eimpiriciúla agus staidreamh iontaofa fíor-riachtanach chun dul chun cinn bheartais agus chláir an Aontais a thomhas agus chun meastóireacht a dhéanamh orthu, go háirithe i gcomhthéacs straitéis Eoraip 2020 arna leagan amach sa Teachtaireacht ón gCoimisiún an 3 Márta 2010 dar teideal “Eoraip 2020: Straitéis d’fhás cliste, inbhuanaithe agus cuimsitheach” (Eoraip 2020).

(2) De bhun Rialachán (CE) Uimh. 223/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Márta 2009 maidir le staidreamh Eorpach (2), ba cheart clár staidrimh Eorpach ilbhliantúil (an “clár ilbhliantúil”) a bhunú, lena soláthrófar creat chun gníomhaíochtaí an Aontais a mhaoiniú.

(3) I gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 223/2009, ba cheart don chlár ilbhliantúil an creat a sholáthar chun staidreamh Eorpach a fhorbairt, a tháirgeadh agus a scaipeadh, agus le haghaidh phríomhréimsí agus chuspóirí na ngníomhaíochtaí atá beartaithe ar feadh tréimhse nach faide ná cúig bliana. Ba cheart dó tosaíochtaí a leagan síos maidir le riachtanais faisnéise le haghaidh gníomhaíochtaí an Aontais a chur i gcrích. Ba cheart go mbreathnófaí ar na riachtanais sin le hais na n-acmhainní sin a mbeidh gá leo ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta chun an staidreamh riachtanach a sholáthar, agus freisin le hais an ualaigh fhreagartha agus le hais chostais ghaolmhara na bhfreagróirí, agus aird ar leith á tabhairt ar chostéifeachtúlacht.

(4) Ba cheart forbairt, táirgeadh agus scaipeadh staidrimh Eorpaigh faoi chuimsiú chreat reachtach an chláir ilbhliantúil a bhaint amach trí chomhar dlúth agus comhordaithe laistigh den Chóras Staidrimh Eorpach (CSE) idir údarás staidrimh an Aontais, arb é an Coimisiún (Eurostat) é, agus na hinstitiúidí staidrimh náisiúnta agus údaráis náisiúnta eile de réir mar a ainmneoidh na Ballstáit iad (3) (i dteannta a chéile, “údaráis staidrimh náisiúnta”). Tá neamhspleáchas gairmiúil na n-institiúidí staidrimh náisiúnta agus an Choimisiúin (Eurostat) riachtanach chun sonraí staidrimh inchreidte agus ardcháilíochta a sholáthar.

(5) Tá comhar níos dlúithe idir an Coimisiún (Eurostat) agus na hinstitiúidí staidrimh náisiúnta fíor-riachtanach chun cáilíocht an staidrimh Eorpaigh a fheabhsú. Ba cheart don chomhar níos dlúithe sin díriú go príomha ar oiliúint mhodheolaíoch bhreise ar staidreamh agus ar ábhair ghaolmhara, maidir le dea-chleachtais atá ann cheana féin a fhorbairt agus a scaipeadh laistigh de CSE, agus maidir le foireann a mhalartú sa dá threo idir na Ballstáit agus an Coimisiún (Eurostat).

(6) Is deis é cur chun feidhme an chláir ilbhliantúil chun staidreamh Eorpach comhchuibhithe a sholáthar chun rannchuidiú le forbairt, táirgeadh agus scaipeadh faisnéise staidrimh atá coiteann, inchomparáide agus iontaofa ar leibhéal an Aontais.

(7) Tá staidreamh ardcháilíochta arna fhorbairt, arna tháirgeadh agus arna scaipeadh faoin gclár ilbhliantúil riachtanach le haghaidh cinnteoireachta fianaise-bhunaithe, ba cheart é a bheith ar fáil go tráthúil agus ba cheart go gcuirfeadh sé le cur chun feidhme bheartais an Aontais mar atá léirithe sa Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) agus in Eoraip 2020 agus i mbeartais eile ar a ndírítear i dtosaíochtaí straitéiseacha an Choimisiúin don tréimhse 2010-14, eadhon rialachas eacnamaíoch neartaithe agus comhtháthaithe, athrú aeráide, beartas talmhaíochta athchóirithe, fás agus comhtháthú sóisialta, cothromaíocht inscne, Eoraip an phobail agus domhandú. Ba cheart iad a chothú trí ghníomhaíochtaí arna maoiniú faoin gclár ilbhliantúil i gcás inar féidir leis an Aontas breisluach follasach a thabhairt leis agus go mbeadh sé d’aidhm acu a áirithiú go ndéileáiltear leis na táscairí eacnamaíocha, sóisialta agus comhshaoil go léir ar bhonn cothrom.

(8) Agus réimsí staidrimh a bheidh le forbairt á sainiú, ba cheart go gcuirfí san áireamh cuspóirí Rialachán (AE) Uimh. 691/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 6 Iúil 2011 maidir le Cuntais Eorpacha Eacnamaíocha Chomhshaoil (4), a bhaineann le modúil nua um chuntais eacnamaíocha chomhshaoil a fhorbairt.

(9) Sa bhreis air sin, ba cheart aird ar leith a thabhairt i staidéir staidrimh ar thionchar chláir chomhdhlúthaithe fioscaigh ar oibrithe agus ar shaoránaigh eile. Ba cheart sonraí staidrimh a bhailiú ar bhealach a áiritheodh feiceálacht forbairtí i mBallstáit aonair, amhail forbairtí maidir le dífhostaíocht, maidir le méid na n-íocaíochtaí aistrithe sóisialta agus na hathruithe orthu, líon agus cáilíocht na bpost, soghluaisteacht an lucht saothair laistigh de na Ballstáit, laistigh den Aontas agus idir an tAontas agus tríú tíortha, agus na hathruithe sochgheografacha gaolmhara i struchtúr pá agus i mbearta oiliúna.

(10) Le blianta beaga anuas, tá CSE tar éis aghaidh a thabhairt ar roinnt dúshlán. Ar an gcéad dul síos, is féidir le heasnamh staidrimh náisiúnta ardcháilíochta éifeachtaí díobhálacha a bheith acu ar Bhallstáit agus ar an Aontas i gcoitinne. Tá sé fíor-riachtanach, dá bhrí sin, chun críoch beartas a dhéanamh ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais, agus go háirithe i gcomhthéacs sásraí maoirseachta an limistéir euro, staidreamh atá beacht go seasta agus ar ardcháilíocht, arna sholáthar ag institiúidí staidrimh náisiúnta atá neamhspleách go gairmiúil a bheith ann.

(11) Ar an dara dul síos, tá síormhéadú ag teacht ar an méid staidrimh Eorpaigh atá de dhíth, agus ní dócha go dtiocfaidh athrú ar an treocht sin sa todhchaí. Is dúshlán ar leith é an domhandú eacnamaíoch, lena n-éilítear méadracht nua chun slabhraí luacha domhanda a thomhas ar bhealach atá comhordaithe go hidirnáisiúnta, agus leis sin pictiúr níos fearr a sholáthar ar fhás eacnamaíoch agus ar chruthú post.

(12) Ar an tríú dul síos, tá cineál na riachtanas de shíor ag athrú, rud a éilíonn tuilleadh sineirge idir réimsí staidrimh.

(13) Ar an gceathrú dul síos, féadfaidh miondealuithe iomchuí ar na sonraí atá ar fáil é a dhéanamh níos éasca faireachán a dhéanamh ar éifeachtaí na géarchéime eacnamaíche agus airgeadais agus ar thionchar na mbeartas atá curtha chun feidhme ar na saoránaigh, lena n-áirítear na daoine is soghonta.

(14) Ar an gcúigiú dul síos, tá athrú tagtha ar nádúr an staidrimh. Ní hionann é a thuilleadh agus díreach foinse amháin faisnéise chun críoch beartas a dhéanamh, ach tá sé anois i gcroílár an phróisis cinnteoireachta. Maidir le cinnteoireacht atá bunaithe ar fhianaise, éilítear léi staidreamh a chomhlíonann critéir ardcháilíochta a bhfuil baint acu leis na sainchuspóirí a bhfuil siad ag freastal orthu, agus tá méadú faoin ngá atá ann le staidreamh casta iltoiseach le bheith mar thaca ag réimsí beartais ilchodacha. Chun freagairt i gceart do cheanglais dhéanta beartais, is gá sonraí atá imdhealaithe ó thaobh na hinscne de a bheith ann, i gcás inarb iomchuí.

(15) Ar an séú dul síos, i ngeall ar ghníomhaithe nua bheith tagtha isteach i margadh na faisnéise, lena n-áirítear iad siúd a chuireann faisnéis ar fáil i bhfíor-am, nach mór, is é ardcháilíocht, lena n-áirítear tráthúlacht a bheidh mar thosaíocht do CSE feasta.

(16) Ar an seachtú dul síos, de dheasca srianta buiséid ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais araon maille leis an ngá atá ann an t-ualach ar fhiontair agus ar shaoránaigh a laghdú tuilleadh, cuirtear le dúshlán a bhí mór cheana.

(17) I dTeachtaireacht an Choimisiúin an 10 Lúnasa 2009 maidir le modh táirgthe staidreamh an AE: fís do na deich mbliana atá ag teacht agus i straitéis CSE maidir lena chur chun feidhme, pléitear na seacht ndúshlán sin go léir trí dhíriú ar athchóiriú a dhéanamh ar mhodhanna oibre CSE le cur lena éifeachtúlacht agus lena sholúbthacht. Is é cur chun feidhme na Teachtaireachta sin croí an chláir ilbhliantúil agus straitéis chomhpháirteach CSE á leanúint.

(18) Chun sláine agus bainistíocht cáilíochta fhorbairt, tháirgeacht agus scaipeadh an staidrimh Eorpaigh faoin Rialachán seo a áirithiú, ba cheart do na hinstitiúidí staidrimh náisiúnta agus don Choimisiún (Eurostat) gach beart is gá a ghlacadh chun muinín an phobail a choinneáil i staidreamh agus chun ceadú a thabhairt do chur i bhfeidhm níos déine Chód Cleachtais an Staidrimh Eorpaigh atá i bhfeidhm agus Theachtaireacht an Choimisiúin an 15 Aibreán 2011 dar teideal “I dtreo bainistiú cáilíochta stóinsithe do Staidreamh Eorpach”, agus na prionsabail a leagtar amach iontu á gcomhlíonadh.

(19) Agus é mar aidhm na hacmhainní teoranta atá ar fáil do tháirgeoirí náisiúnta agus do tháirgeoirí Eorpacha chun staidreamh Eorpach a tháirgeadh a chomhoiriúnú níos fearr leis an ngá méadaitheach le staidreamh, ba cheart i gcéim ullmhúcháin chláir oibre staidrimh bhliantúla an Choimisiúin, ar clár iad ina léirítear an clár ilbhliantúil seo go mion, athbhreithniú sistéamach agus críochnúil ar thosaíochtaí staidrimh a áireamh, lena laghdófar na ceanglais nach bhfuil ríthábhachtach agus lena simpleofar na próisis atá ann cheana, agus ag an am céanna a fheabhsóidh an tsláine agus a choinneoidh staidreamh oifigiúil ar ardchaighdeán. Ba cheart an t-ualach atá ar fhreagróirí a thabhairt i gcuntas freisin, bídís ina ngnólachtaí, ina n-aonaid den rialtas lárnach, réigiúnach nó áitiúil, ina dteaghlaigh nó ina ndaoine aonair. Ba cheart an próiseas a shaothrú i ndlúthchomhar le húsáideoirí agus táirgeoirí staidrimh Eorpaigh araon.

(20) Sa chomhthéacs sin, ba cheart comhroinnt réasúnta an ualaigh airgeadais idir buiséid an Aontais agus na mBallstát a bhaint amach. Sa bhreis ar an leithdháileadh airgeadais atá leagtha síos sa Rialachán seo, ba cheart, dá bhrí sin, an cistiú is iomchuí a thabhairt ar an leibhéal náisiúnta do na húdaráis staidrimh náisiúnta chun na gníomhaíochtaí staidrimh éagsúla a dhéanamh, arna gcinneadh chun an clár ilbhliantúil a chur chun feidhme.

(21) Ag féachaint don ualach maidir le comhlíonadh, go háirithe an t-ualach ar na Ballstáit bheaga, ba cheart don Choimisiún (Eurostat) cúnamh teicniúil agus saineolas a sholáthar do na Ballstáit chun cabhrú leo dul i ngleic le srianta taighde agus bacanna móra modheolaíochta, d’fhonn comhlíonadh a áirithiú agus sonraí ardcháilíochta a sholáthar.

(22) Ba cheart clúdach airgeadais an chláir ilbhliantúil a leithdháileadh ar dhóigh ina ndéanfar na speansais a mbeidh gá leo a chlúdach chun feabhas a chur ar an bpróiseas le haghaidh staidreamh ardcháilíochta Eorpach a tháirgeadh, agus ar an gcumas déanamh amhlaidh, agus le haghaidh riachtanais oiliúna na staitisteoirí náisiúnta.

(23) Le ranníocaíochtaí airgeadais ón Aontas, ba cheart go dtacófaí le gníomhaíochtaí chun staidreamh Eorpach, mar a leagtar amach sa Rialachán seo é, a fhorbairt, a tháirgeadh agus a scaipeadh. Ba cheart go mbeadh na ranníocaíochtaí sin i bhfoirm deontas, conarthaí soláthair phoiblí nó i bhfoirm aon idirghabhála eile is gá chun críoch cuspóirí an chláir ilbhliantúil a bhaint amach. Sa chomhthéacs sin, ba cheart go mbeadh úsáid cnapshuimeanna ina príomhbhealach chun bainistiú deontas a shimpliú.

(24) De bhun Airteagal 15 de Rialachán (CE) Uimh. 223/2009, ba cheart struchtúr airgeadais leormhaith a fhorbairt chun tacú le líonraí comhoibríocha.

(25) Ba cheart foráil a dhéanamh maidir leis an gclár ilbhliantúil a oscailt i gcomhair rannpháirtíocht na dtíortha de chuid Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa atá páirteach sa Limistéar Eorpach Eacnamaíoch (“na tíortha LEE/CSTE”) agus na hEilvéise. Ba cheart foráil a dhéanamh freisin maidir leis an gclár ilbhliantúil a oscailt i gcomhair rannpháirtíochta tíortha eile, go háirithe tíortha comharsanachta an Aontais, tíortha a bhfuil iarratas ar bhallraíocht den Aontas curtha isteach acu agus tíortha ar iarrthóirí iad agus tíortha aontacha.

(26) I gcomhthéacs chur chun feidhme an chláir ilbhliantúil, i gcás inarb iomchuí, ba cheart comhar le tríú tíortha nach bhfuil páirteach sa chlár ilbhliantúil a spreagadh, ag cur san áireamh aon chomhaontuithe ábhartha, nó aon chomhaontuithe atá insamhlaithe, idir na tíortha sin agus an tAontas.

(27) Chun go measfar mar chinntí airgeadais iad de réir Airteagal 84(3) de Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 966/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Deireadh Fómhair 2012 maidir leis na rialacha airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta an Aontais (5) (“an Rialachán Airgeadais”), ní mór go leagfaí amach sna cláir oibre bhliantúla arna nglacadh ag an gCoimisiún chun an clár ilbhliantúil a chur chun feidhme na cuspóirí atáthar a shaothrú, na torthaí lena bhfuiltear ag súil, an modh cur chun feidhme agus a méid iomlán. Ní mór tuairisc ar na gníomhaíochtaí atá le maoiniú, tásc ar an méid arna leithdháileadh ar gach gníomhaíocht agus amchlár táscach don chur chun feidhme a bheith ar áireamh iontu freisin. Is inmhianaithe go leagfaí amach iontu freisin ábharthacht na gcuspóirí atá á saothrú do riachtanais na n-úsáideoirí agus plean tionscadail. I gcás deontas, ba cheart go mbeadh na tosaíochtaí, na critéir mheastóireachta bhunriachtanacha agus an ráta uasta cómhaoinithe ar áireamh iontu. Thairis sin, ba cheart táscairí iomchuí chun faireachán a dhéanamh ar thorthaí a bheith ar áireamh sna cláir oibre bhliantúla.

(28) Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an Rialacháin seo, eadhon an clár ilbhliantúil a bhunú, a ghnóthú go leordhóthanach agus gur fearr, dá bhrí sin, is féidir é a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta mar a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, atá leagtha amach san Airteagal, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a bhaint amach.

(29) Rinneadh meastóireacht ex-ante i gcomhréir le prionsabal na bainistíochta fónta airgeadais, d’fhonn an clár ilbhliantúil seo a dhíriú ar an ngá atá le héifeachtacht agus le héifeachtúlacht maidir leis na cuspóirí a bhaint amach agus le srianta buiséadacha a chomhtháthú ó chéim dheartha an chláir ilbhliantúil ar aghaidh. Ba cheart faireachán agus meastóireacht a dhéanamh go tráthrialta ar luach agus ar thionchar na mbeart arna ndéanamh faoin gclár ilbhliantúil, lena n-áirítear trí úsáid a bhaint as meastóirí seachtracha. Chun na críche meastóireacht a dhéanamh ar an gclár ilbhliantúil, foirmlíodh cuspóirí intomhaiste agus forbraíodh táscairí.

(30) Le haghaidh 2013, leagtar síos leis an Rialachán seo clúdach airgeadais le haghaidh an chláir ilbhliantúil, faoi chuimsiú an nós imeachta bhuiséadaigh bhliantúil, ar clár é a bheidh ina thagairt phríomha don údarás buiséadach, de réir bhrí phointe 37 den Chomhaontú Idirinstitiúideach an 17 Bealtaine 2006 idir Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún maidir leis an smacht buiséadach agus bainistíocht fhónta airgeadais (6).

(31) Sa bhreis ar an gclúdach airgeadais atá leagtha síos sa Rialachán seo, ba cheart go dtabharfaí, a mhéid is féidir, cistiú iomchuí ar an leibhéal náisiúnta do na gníomhaíochtaí staidrimh aonair atá dírithe ar an gclár ilbhliantúil seo a chur chun feidhme, lena n-áirítear gníomhaíochtaí i bhfoirm comhaontaithe idir na húdaráis staidrimh náisiúnta agus an Coimisiún (Eurostat).

(32) Is é an mheasúnacht tionchair don Rialachán seo, lena sonraítear coigilteas costais don Aontas agus do na Ballstáit, is bunús le gealladh airgeadais chuig an gclár ilbhliantúil. Beidh coigilteas costais ann mar thoradh, go háirithe, ar mhodhanna nua chun staidreamh Eorpach a tháirgeadh de thoradh forbairtí i réimse na teicneolaíochta faisnéise agus cumarsáide.

(33) Ba cheart leasanna airgeadais an Aontais a chosaint trí bhearta comhréireacha feadh an timthrialla caiteachais, lena n-áirítear neamhrialtachtaí a chosc, a bhrath agus a fhiosrú, gnóthú cistí a cailleadh, a íocadh nó a úsáideadh go mícheart agus, i gcás inarb iomchuí, pionóis.

(34) Chun comhleanúnachas na ngníomhaíochtaí staidrimh faoin gclár ilbhliantúil do bhliain féilire iomlán 2013 a áirithiú agus chun críche cinnteachta dlíthiúla, ba cheart do dtiocfadh an Rialachán seo i bhfeidhm lá a fhoilsithe, agus ba cheart go mbeadh feidhm aige ón 1 Eanáir 2013. Ba cheart, go háirithe, do dháta chur i bhfeidhm an Rialacháin seo údar maith a thabhairt le híocaíochtaí leis an bhfoireann ar conradh chomh maith le gach gníomhaíocht faoin gclár ilbhliantúil.

(35) I gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 223/2009 cuireadh an dréachtchlár ilbhliantúil faoi bhráid an Choiste um an gCóras Staidrimh Eorpach, an Choiste Chomhairligh um Staidreamh Eorpach a bunaíodh le Cinneadh Uimh. 234/2008/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (7) agus an Choiste um Staidreamh Airgeadaíochta, Airgeadais agus Chomhardú na nÍocaíochtaí a bunaíodh le Cinneadh Uimh. 2006/856/CE ón gComhairle (8), chun go ndéanfaí réamhscrúdú air,

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

Airteagal 1

An Clár Staidrimh Eorpach a bhunú

Bunaítear leis seo an clár staidrimh Eorpach don tréimhse ó 2013 go 2017 (“an clár”).

Airteagal 2

Breisluach

Tá sé de bhreisluach ag an gclár go n-áiritheofar leis go mbeidh staidreamh Eorpach dírithe ar an bhfaisnéis is gá chun beartais an Aontais a cheapadh, a chur chun feidhme agus faireachán agus meastóireacht a dhéanamh orthu. Thairis sin, cuireann sé le húsáid éifeachtach acmhainní trí ghníomhaíochtaí a chothú lena gcuirtear ar bhealach bunriachtanach le forbairt, táirgeadh agus scaipeadh faisnéise staidrimh atá comhchuibhithe, inchomparáide, iontaofa, so-úsáidte agus inrochtana, bunaithe ar na caighdeáin aonfhoirmeacha agus ar na prionsabail chomhchoiteanna mar a leagtar amach iad i gCód Cleachtais an Staidrimh Eorpaigh (“Cód Cleachtais”), arna ghlacadh ag an gCoiste um an gCóras Staidrimh Eorpach (CCSE), go háirithe na critéir cháilíochta i ndáil le hábharthacht, le cruinneas agus iontaofacht, le tráthúlacht agus poncúlacht, le hinrochtaineacht agus soiléireacht, agus le comhleanúnachas agus inchomparáideacht.

Airteagal 3

Raon feidhme

1. Leis an Rialachán seo soláthraítear an creat cláreagrúcháin i gcomhair fhorbairt, tháirgeadh agus scaipeadh staidrimh Eorpaigh, príomhréimsí agus cuspóirí na ngníomhaíochtaí atá beartaithe don tréimhse ó 2013 go 2017, i gcomhréir le hAirteagal 13 agus le hAirteagal 14 de Rialachán (CE) Uimh. 223/2009.

2. Ní chumhdaítear leis an gclár bearta dá bhforáiltear leis an gClár um Nuachóiriú ar Staidreamh Eorpach a bhaineann le Fiontraíocht agus Trádáil (“Clár MEETS”), arna bhunú le Cinneadh Uimh. 1297/2008/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (9), go dtí deireadh Chlár MEETS an 31 Nollaig 2013 ach áirítear ann cuspóirí i réimse an staidrimh fiontair agus trádála a bhfuil sé beartaithe a chur chun feidhme ó 2014 go 2017.

Airteagal 4

Cuspóirí

1. Is é cuspóir ginearálta an chláir go leanfadh an Córas Staidrimh Eorpach (CSE) de bheith mar phríomhsholáthróir staidrimh ardcháilíochta maidir leis an Eoraip.

2. Agus aird á tabhairt ar na hacmhainní atá ar fáil ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais araon chomh maith leis an ualach freagartha, saothrófar na cuspóirí sonracha a leanas i ngníomhaíochtaí staidrimh arna ndéanamh ar mhaithe le cur chun feidhme an chláir:

— Cuspóir 1: faisnéis staidrimh a sholáthar, go tráthúil chun tacú le forbairt, le faireachán agus le meastóireacht ar bheartais an Aontais a thugann léiriú iomchuí ar thosaíochtaí, agus cothromaíocht á coimeád idir na réimsí eacnamaíocha, sóisialta agus comhshaoil agus freastal á dhéanamh ar raon leathan úsáideoirí staidrimh Eorpaigh, lena n-áirítear cinnteoirí, taighdeoirí, agus gnóthaí eile agus saoránaigh na hEorpa i gcoitinne, ar dhóigh cost-éifeachtúil gan dúbailt iarrachta nach gá,

— Cuspóir 2: modhanna táirgeachta nua a chur chun feidhme maidir le staidreamh Eorpach a dhíríonn ar ghnóthachain éifeachtúlachta agus ar fheabhsúcháin cháilíochta,

— Cuspóir 3: an chomhpháirtíocht laistigh de CSE agus in áiteanna eile a neartú chun feabhas breise a chur ar a tháirgiúlacht agus a ról ar thús cadhnaíochta ar fud an domhain maidir le staidreamh oifigiúil, agus

— Cuspóir 4: a áirithiú go gcoimeádtar seachadadh an staidrimh sin comhsheasmhach le linn ré an chláir, ar choinníoll nach gcuireann sé sin isteach ar shásraí socraithe tosaíochtaí CSE.

3. Tá na cuspóirí ginearálta agus sonracha dá dtagraítear i mír 1 agus i mír 2 mionléirithe tuilleadh san Iarscríbhinn maille leis na táscairí arna n-úsáid chun faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme an chláir. I gcomhréir le hAirteagal 13 agus le hAirteagal 14 de Rialachán (CE) Uimh. 223/2009, beidh an clár faoi réir pleanála bliantúla mionsonraithe lena n-áiritheofar sásra socraithe tosaíochtaí mar dhlúthchuid den phróiseas. Bainfear amach cuspóirí an chláir trí chomhar dlúth agus comhordaithe i CSE. Áireofar sa chlár ionstraimí iomchuí a fhorbairt a mbeidh cáilíocht fheabhsaithe, solúbthacht níos fearr de CSE agus cumas méadaithe chun riachtanais úsáideoirí a chomhlíonadh go tráthúil mar thoradh orthu. Déanfaidh sé ceannródaíocht freisin ar tháscairí iontaofa a fhorbairt a bheidh in ann aghaidh a thabhairt ar dhúshláin an 21ú haois, eadhon inbhuanaitheacht chomhshaoil, cáilíocht saoil agus comhtháthú sóisialta a thomhas, agus gníomhaíocht eacnamaíoch san earnáil threasach agus sa gheilleagar sóisialta a thaifeadadh.

Airteagal 5

Rialachas, neamhspleáchas, trédhearcacht agus cáilíocht staidrimh

1. Déanfar staidreamh Eorpach a sholáthar ar dhóigh gairmiúil, neamhspleách agus trédhearcach.

2. Cuirfear an clár chun feidhme i gcomhréir le prionsabail an Chóid Chleachtais d’fhonn staidreamh Eorpach ardcháilíochta, comhchuibhithe agus inchomparáide a tháirgeadh agus a scaipeadh i gcomhréir le hAirteagal 12 de Rialachán (CE) Uimh. 223/2009, agus d’fhonn dea-fheidhmiú CSE ina iomláine a áirithiú. Áiritheoidh na hinstitiúidí staidrimh náisiúnta agus údarás staidrimh an Aontais (an Coimisiún (Eurostat)) go gcomhlíonfaidh staidreamh Eorpach, trína neamhspleáchas gairmiúil, an Cód Cleachtais.

3. Maidir leis na hinstitiúidí staidrimh náisiúnta agus údaráis náisiúnta eile, arna n-ainmniú ag na Ballstáit (i dteannta a chéile, “údaráis staidrimh náisiúnta”), agus ag an gCoimisiún (Eurostat), agus atá freagrach as forbairt, as táirgeadh, agus as scaipeadh staidrimh Eorpaigh, déanfaidh siad an méid seo a leanas:

— a bheith mar aidhm acu neartú a dhéanamh ar thimpeallacht institiúideach agus eagraíochtúil, a chuireann chun cinn comhordú, éifeachtacht agus inchreidteacht údarás staidrimh náisiúnta agus an Choimisiúin (Eurostat) lena dtáirgtear agus lena scaiptear staidreamh Eorpach,

— béim a leagan ar na prionsabail staidrimh a leagtar amach in Airteagal 2(1) de Rialachán (CE) Uimh. 223/2009 agus ar riachtanais na n-úsáideoirí,

— freastal a dhéanamh ar riachtanais úsáideoirí institiúideacha an Aontais i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 223/2009 agus féachaint le staidreamh a fhorbairt a fhreastalóidh ar raon leathan úsáideoirí den staidreamh Eorpach, lena n-áirítear cinnteoirí, taighdeoirí, agus gnóthaí eile agus saoránaigh Eorpacha i gcoitinne, agus

— comhoibriú le comhlachtaí staidrimh ar an leibhéal idirnáisiúnta chun úsáid coincheap, aicmiúchán, modhanna agus caighdeán eile idirnáisiúnta a chur chun cinn, go háirithe d’fhonn tuilleadh comhleanúnachais agus inchomparáideacht níos fearr ar an leibhéal domhanda a áirithiú.

4. Féachfaidh gach Ballstát lena áirithiú go mbunófar a phróisis táirgthe staidrimh ar dhóigh caighdeánaithe agus go bhfeabhsófar iad, a mhéid is féidir, le sásraí iniúchóireachta.

5. Ar mhaithe le trédhearcacht, déanfaidh an Coimisiún (Eurostat), i gcás inarb iomchuí, a mheasúnú a nochtadh go poiblí maidir le cáilíocht rannchuidithe náisiúnta don staidreamh Eorpach mar chuid de bheart tuairiscithe cáilíochta agus faireacháin ar chomhlíonadh.

6. Breithneoidh an Coimisiún (Eurostat) conas a dhéanfaidh sé a fhoilseacháin, go háirithe iad siúd atá inrochtana trína láithreán gréasáin, níos so-úsáidte do neamhphroifisiúnaigh, agus ceadóidh sé rochtain éasca a bheith ar shraith iomlán sonraí agus déanfaidh sé graif chomparáideacha iomasacha a áireamh ann chun tuilleadh breisluacha a thabhairt do shaoránaigh. Le nuashonrúcháin thráthrialta an Choimisiúin (Eurostat) soláthrófar, i gcás inar féidir sin, faisnéis maidir le gach Ballstát agus sraith sonraí bliantúla, sonraí míosúla agus sonraí fadtéarmacha, i gcás inarb iomchuí, agus i gcás inar mó na tairbhí ná costais an bhailithe.

Airteagal 6

Tosaíochta staidrimh a shocrú

1. Áiritheofar leis an gclár tionscnaimh staidrimh a bhuntacaíonn le forbairt, le cur chun feidhme agus le faireachán bheartais reatha an Aontais agus soláthróidh sé tacaíocht staidrimh do cheanglais thábhachtacha a bheidh mar thoradh ar thionscnaimh nua beartais de chuid an Aontais.

2. Déanfaidh an Coimisiún, agus na cláir oibre bhliantúla dá dtagraítear in Airteagal 9 á n-ullmhú aige, socrú tosaíochtaí éifeachtach agus athbhreithniú bliantúil ar, agus tuarascáil bhliantúil maidir le, tosaíochtaí staidrimh a áirithiú. Beidh sé mar aidhm ag na cláir oibre bhliantúla leis sin a áirithiú go bhféadfar na staidrimh Eorpacha a tháirgeadh faoi chuimsiú na n-acmhainní a bheidh ar fáil ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais. Le tosaíochtaí a leagan amach, rannchuideofar le laghdú na gcostas agus na n-ualaí maidir leis na ceanglais nua staidrimh trí cheanglais staidrimh i réimsí an staidrimh Eorpaigh atá ann cheana a laghdú agus déanfar é sin a shaothrú i ndlúthchomhar leis na Ballstáit.

3. Áiritheoidh an Coimisiún forbairt agus cur chun feidhme ionstraimí chun athbhreithniú bliantúil a dhéanamh ar thosaíochtaí na ngníomhaíochtaí staidrimh chun rannchuidiú le laghdú na gcostas agus na n-ualaí ar sholáthróirí sonraí agus ar tháirgeoirí staidrimh.

4. Nuair a bheidh gníomhaíochtaí nua á gcur chun cinn aige agus nuair a bheidh mór-athbhreithnithe á ndéanamh aige ar staidreamh reatha, déanfaidh an Coimisiún na gníomhaíochtaí nó na hathbhreithnithe sin a dhlisteanú go cuí agus soláthróidh sé faisnéis lena mbeidh ionchur ó na Ballstáit maidir leis an ualach freagartha agus leis na costais táirgeachta i gcomhréir le hAirteagal 14(3) de Rialachán (CE) Uimh. 223/2009.

Airteagal 7

Maoiniú

1. Socraítear clúdach airgeadais an Aontais chun an clár seo a chur chun feidhme do 2013 ag EUR 57,3 milliún a chumhdaítear leis an tréimhse chláraithe 2007 go 2013.

2. Tráth nach déanaí ná trí mhí tar éis an creat airgeadais ilbhliantúil do na blianta 2014-20 (“CAI 2014 go 2020”) a ghlacadh, iarrfar ar an gCoimisiún togra reachtach a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle ina dtabharfar isteach an leithdháileadh airgeadais don tréimhse 2014 go 2017.

3. Is é an Coimisiún a chuirfidh tacaíocht airgeadais an Aontais i bhfeidhm i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais.

4. Glacfaidh an Coimisiún a chinneadh maidir leis na leithreasaí bliantúla i gcomhlíonadh shainchumais an údaráis bhuiséadaigh.

Airteagal 8

Cúnamh riaracháin agus teicniúil

Féadfaidh an leithdháileadh airgeadais don chlár speansais eile a chumhdach a bhaineann le gníomhaíochtaí ullmhúcháin, faireacháin, rialaithe, iniúchóireachta agus meastóireachta, ar gníomhaíochtaí iad a bhfuil gá leo chun an clár a bhainistiú agus chun a chuspóirí a bhaint amach; go háirithe, staidéir, cruinnithe saineolaithe, speansais a bhaineann le haisíocaíocht saineolaithe staidrimh, gníomhaíochtaí faisnéise agus cumarsáide, speansais a bhaineann le líonraí TF atá dírithe ar phróiseáil agus malartú faisnéise, maille le gach speansas eile de chineál cúnaimh theicniúil agus riaracháin arna dtabhú ag an gCoimisiún chun an clár a bhainistiú. Féadfar a chumhdach leis an leithdháileadh cúnamh teicniúil agus saineolas arna soláthar do na Ballstáit nach bhfuil in ann, de bharr imthosca sonracha, staidreamh áirithe Eorpach nó staidreamh den cháilíocht a éilítear a tháirgeadh.

Airteagal 9

Clár oibre bliantúil

Chun an clár a chur chun feidhme glacfaidh an Coimisiún cláir oibre bhliantúla a shásóidh na ceanglais atá leagtha síos in Airteagal 17 de Rialachán (CE) Uimh. 223/2009, agus leagfaidh sé amach na cuspóirí atáthar a shaothrú agus na torthaí lena bhfuiltear ag súil, i gcomhréir leis na cuspóirí ginearálta agus sonracha dá dtagraítear in Airteagal 4(1) agus (2) den Rialachán seo. Cuirfear gach clár oibre bliantúil in iúl do Pharlaimint na hEorpa chun críocha faisnéise.

Airteagal 10

Cineálacha idirghabhála

Féadfaidh ranníocaíochtaí airgeadais ón Aontas a bheith i bhfoirm deontas nó conarthaí soláthair phoiblí nó i bhfoirm aon idirghabhála eile is gá chun na gcríoch na cuspóirí ginearálta agus sonracha dá dtagraítear in Airteagal 4(1) agus (2) a bhaint amach.

Airteagal 11

Gníomhaíochtaí incháilithe

1. Le ranníocaíocht airgeadais ón Aontas tacófar le gníomhaíochtaí chun staidreamh Eorpach a fhorbairt, a tháirgeadh agus a scaipeadh, ar staidreamh é a bhfuil gá leis chun na cuspóirí ginearálta agus sonracha dá dtagraítear in Airteagal 4(1) agus (2) a bhaint amach. Tabharfar tosaíocht do ghníomhaíochtaí lena mbaineann breisluach ard don Aontas i gcomhréir le hAirteagal 2.

2. Féadfaidh ranníocaíocht airgeadais chun tacú le líonraí comhoibríocha amhail dá dtagraítear in Airteagal 15 de Rialachán (CE) Uimh. 223/2009 a bheith i bhfoirm deontas i gcomhair gníomhaíochta agus féadfaidh sí suas le 95 % den chostas incháilithe a chumhdach.

3. I gcás inarb iomchuí, féadfar deontais oibriúcháin, nach sáróidh 50 % de na costais incháilithe, a dhámhachtain le haghaidh feidhmiú eagraíochtaí dá dtagraítear in Airteagal 12(3).

4. Mar ranníocaíocht le speansais arna dtabhú ag na Ballstáit agus gníomhaíochtaí atá bunaithe ar bhailiú sonraí á ndéanamh acu, féadfaidh cnapshuim in aghaidh na sraithe sonraí, ar sonraí iad a bhfuil torthaí iomlána le cur ar aghaidh chuig an gCoimisiún ina dtaobh, a íoc suas le huastairseach arna sainiú de réir an bhailiú sonraí. Déanfaidh an Coimisiún méid na cnapshuime a shainiú agus aird chuí á tabhairt aige ar chastacht an bhailithe sonraí.

Airteagal 12

Tairbhithe atá incháilithe do dheontais

1. I gcomhréir leis an dara fomhír d’Airteagal 128(1) den Rialachán Airgeadais, féadfar deontais do na húdaráis staidrimh náisiúnta a shainaithnítear in Airteagal 5(2) de Rialachán (CE) Uimh. 223/2009 a dhámhachtain gan glao ar thograí a dhéanamh.

2. Féadfaidh tairbhithe dá dtagraítear i mír 1 agus comhlachtaí eile a bheith páirteach i líonraí comhoibríocha gan glao a bheith déanta ar thograí i gcomhréir le hAirteagal 128(1) den Rialachán Airgeadais.

3. Féadfar na deontais oibriúcháin dá dtagraítear in Airteagal 11(3) a dhámhachtain d’eagraíochtaí a chomhlíonann an dá chritéar seo a leanas:

(a) go bhfuil siad neamhbhrabúsach, neamhspleách ar an tionscal agus ar leasanna tráchtála agus gnó nó leasanna eile, agus gurb iad a bpríomhchuspóirí agus a bpríomhghníomhaíochtaí cur chun feidhme an Chóid Cleachtais a chur chun cinn agus a thacú, agus modhanna táirgthe nua a chur chun feidhme i gcomhair staidrimh Eorpaigh, ar modhanna iad a bheidh dírithe ar ghnóthachain éifeachtúlachta agus ar fheabhsúcháin cháilíochta ar leibhéal an Aontais; agus

(b) gur thug siad tuairiscí sásúla don Choimisiún maidir lena mballraíocht, a rialacha inmheánacha agus a bhfoinsí cistiúcháin.

Airteagal 13

Leasanna airgeadais an Aontais a chosaint

1. Glacfaidh an Coimisiún bearta cuí chun a áirithiú, i gcás ina gcuirfear gníomhaíochtaí arna maoiniú faoin Rialachán seo chun feidhme, go mbeidh leasanna airgeadais an Aontais á gcosaint trí bhearta coisctheacha a chur i bhfeidhm i gcoinne calaoise, éilliú agus aon ghníomhaíochtaí neamhdhleathacha eile, trí sheiceálacha comhsheasmhacha agus éifeachtacha, agus, má thugtar mírialtachtaí faoi deara, trí na méideanna a íocadh go mícheart a ghnóthú agus, i gcás inarb iomchuí, trí phionóis éifeachtacha, chomhréireacha agus bhactha a chur i bhfeidhm.

2. Beidh inniúlacht iniúchóireachta ag an gCoimisiún nó ag a ionadaithe agus ag an gCúirt Iniúchóirí, ar bhonn doiciméad agus seiceálacha ar an láthair, ar gach tairbhí deontais, ar gach conraitheoir agus ar gach fochonraitheoir a fuair cistiúchán faoi chuimsiú an Rialacháin seo.

Déanfaidh an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF), i gcás inarb iomchuí, seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair ar oibreoirí eacnamaíocha a mbaineann an cistiú seo leo, go díreach nó go hindíreach, i gcomhréir leis na nósanna imeachta atá leagtha síos i Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96 ón gComhairle an 11 Samhain 1996 maidir le seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair a dhéanann an Coimisiún chun leasanna airgeadais na gComhphobal Eorpach a chosaint i gcoinne calaoise agus míréireachtaí eile (10), d’fhonn a aimsiú an raibh calaois, éilliú nó aon ghníomhaíocht neamhdhleathach i gceist a dhéanfadh difear do leasanna airgeadais an Aontais i ndáil le comhaontú deontais nó cinneadh faoi dheontas nó conradh atá maoinithe de bhun an Rialacháin seo.

Gan dochar don chéad fhomhír ná don dara fomhír, déanfaidh comhaontuithe comhair le tríú tíortha agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta agus comhaontuithe deontais, cinntí deontais agus conarthaí a thig as cur chun feidhme an Rialacháin seo an chumhacht a thabhairt go sainráiteach don Choimisiún, do Chúirt na nIniúchóirí agus do OLAF na hiniúchtaí agus na seiceálacha agus cigireachtaí sin ar an láthair a dhéanamh.

Airteagal 14

Rannpháirtíocht tríú tíortha sa chlár

Beidh rannpháirtíocht sa chlár ar oscailt:

(a) do thíortha LEE/CSTE, i gcomhréir leis na coinníollacha atá bunaithe sa Chomhaontú ar an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch;

(b) don Eilvéis, i gcomhréir leis na coinníollacha arna mbunú i gComhaontú an 26 Deireadh Fómhair 2004 idir an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhar i réimse an staidrimh (11); agus

(c) do thíortha a bhfuil feidhm ag Beartas Comharsanachta na hEorpa maidir leo, tíortha a bhfuil iarratas ar bhallraíocht den Aontas curtha isteach acu, tíortha ar iarrthóirí iad agus tíortha aontacha, agus do thíortha na mBalcán Thiar atá páirteach sa phróiseas cobhsaíochta agus comhlachais, i gcomhréir leis na coinníollacha atá leagtha síos sna comhaontuithe déthaobhacha nó iltaobhacha ábhartha leis na tíortha sin lena mbunaítear na prionsabail ghinearálta dá rannpháirtíocht i gcláir de chuid an Aontais.

Airteagal 15

Meastóireacht agus athbhreithniú ar an gclár

1. Déanfaidh an Coimisiún, tar éis dó dul i gcomhairle le CCSE, tuarascáil eatramhach ar dhul chun cinn maidir le cur chun feidhme an chláir a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle faoin 30 Meitheamh 2015.

2. Tráth nach déanaí ná an 31 Nollaig 2016, féadfaidh an Coimisiún, ar bhonn na tuarascála eatramhaí ar dhul chun cinn dá dtagraítear i mír 1, agus tar éis dó dul i gcomhairle leis an CCSE, togra maidir le fadú an chláir don tréimhse ó 2018 go dtí 2020, a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle, agus CAI 2014 go 2020 á chomhlíonadh aige.

3. Faoin 31 Nollaig 2018, déanfaidh an Coimisiún, tar éis dó dul i gcomhairle le CCSE, agus leis an gCoiste Comhairleach um Staidreamh Eorpach, tuarascáil mheastóireachta chríochnaitheach maidir le cur chun feidhme an chláir a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle.

Airteagal 16

Teacht i bhfeidhm

Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Beidh feidhm aige ó 1 Eanáir 2013.

Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát. Arna dhéanamh in Strasbourg an 15 Eanáir 2013. Thar ceann Pharlaimint na hEorpa An tUachtarán M. SCHULZ Thar ceann na Comhairle An tUachtarán L. CREIGHTON

(1) Seasamh ó Pharlaimint na hEorpa an 12 Nollaig 2012 (nár foilsíodh fós san Iris Oifigiúil) agus cinneadh ón gComhairle an 20 Nollaig 2012.

(2) IO L 87, 31.3.2009, lch. 164.

(3) Gan dochar d’Airteagal 5 de Phrótacal Uimh. 4 maidir le Reacht an Chórais Eorpaigh Banc Ceannais agus an Bhainc Cheannais Eorpaigh.

(4) IO L 192, 22.7.2011, lch. 1.

(5) IO L 298, 26.10.2012, lch. 1.

(6) IO C 139, 14.6.2006, lch. 1.

(7) IO L 73, 15.3.2008, lch. 13.

(8) IO L 332, 30.11.2006, lch. 21.

(9) IO L 340, 19.12.2008, lch. 76.

(10) IO L 292, 15.11.1996, lch. 2.

(11) IO L 90, 28.3.2006, lch. 2.