GA Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh L NaN/1

RIALACHÁN (CE) Uimh. 450/2008 Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

an 23 Aibreán 2008

lena leagtar síos Cód Custaim an Chomhphobail (Cód Custaim Nuachóirithe)

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 26, 95, 133 agus 135 de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (1),

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an nós imeachta a leagtar síos in Airteagal 251 den Chonradh (2),

De bharr an méid seo a leanas:

(1) Is ar chomhaontas custaim atá an Comhphobal bunaithe. Tá sé inmholta, chun leas oibreoirí eacnamaíocha agus chun leas na n-údarás custaim sa Chomhphobal, go gcruinneofaí an reachtaíocht reatha chustaim i gCód Custaim an Chomhphobail (dá ngairfear ‘an Cód’ anseo feasta). Bunaithe ar choincheap margaidh inmheánaigh, ba cheart go mbeadh na rialacha agus na nósanna imeachta ginearálta sa Chód a áirithíonn cur chun feidhme na mbeart taraife agus na mbeart eile comhbheartais a thugtar isteach ar leibhéal an Chomhphobail i dtaca le trádáil in earraí idir an Comhphobal agus tíortha agus críocha lasmuigh de chríoch custaim an Chomhphobail, agus riachtanais na gcomhbheartas sin á gcur san áireamh. Ba cheart an reachtaíocht chustaim a ailíniú níos fearr leis na forálacha a bhaineann le bailiú muirear ar allmhairí, gan athrú a dhéanamh ar raon feidhme na bhforálacha cánach atá i bhfeidhm.

(2) I gcomhréir leis an gCumarsáid ón gCoimisiún a bhaineann le cosaint leasanna airgeadais an Chomhphobail agus leis an bPlean Gníomhaíochta do 2004-2005, is cuí go ndéanfaí an creat dlíthiúil a oiriúnú chun leasanna airgeadais an Chomhphobail a chosaint.

(3) Bhí Rialachán (CEE) Uimh. 2913/92 ón gComhairle an 12 Deireadh Fómhair 1992 ag bunú Chód Custaim an Chomhphobail (3) bunaithe ar chomhtháthú a dhéanamh ar na nósanna imeachta custaim a bhí á gcur i bhfeidhm go leithleach sna Ballstáit faoi seach i rith na 1980í. Rinneadh leasuithe substainteacha arís agus arís eile ar an Rialachán sin ó tugadh isteach é, d’fhonn aghaidh a thabhairt ar fhadhbanna sonracha ar nós meon macánta a chosaint nó ceanglais slándála a chur san áireamh. Is gá breis leasuithe a dhéanamh ar an gCód de bharr na n-athruithe tábhachtacha dlíthiúla a tharla le blianta beaga anuas, ar leibhéal an Chomhphobail agus ar an leibhéal idirnáisiúnta araon, ar nós dul in éag an Chonartha ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Ghual agus Cruach agus teacht i bhfeidhm Ionstraim Aontachais 2003 agus Ionstraim Aontachais 2005, mar aon leis an Leasú ar an gCoinbhinsiún Idirnáisiúnta maidir le nósanna imeachta custam a shimpliú agus a chomhchuibhiú (dá ngairfear ‘Coinbhinsiún athbhreithnithe Kyoto’ anseo feasta), a ndearnadh aontachas an Aontais leis a fhormheas le Cinneadh 2003/231/CE ón gComhairle an 17 Márta 2003 (4). Is mithid anois nósanna imeachta custaim a shruthlíniú agus a chur san áireamh gur dearbhuithe leictreonacha agus próiseáil leictreonach is gnách anois agus gur eisceacht iad dearbhuithe páipéarbhunaithe agus próiseáil pháipéarbhunaithe. Ar na hábhair sin uile ní leor leasú breise ar an gCód atá ann agus is gá é a athrú ó thús deireadh.

(4) Is cuí creat dlíthiúil a thabhairt isteach sa Chód chun forálacha áirithe den reachtaíocht chustaim a chur i bhfeidhm ar thrádáil in earraí idir na codanna den chríoch custaim ina bhfuil feidhm ag forálacha Threoir 2006/112/CE ón gComhairle an 28 Samhain 2006 maidir leis an gcóras comhchoiteann cánach breisluacha (5) agus na codanna den chríoch sin nach bhfuil feidhm ag na forálacha sin iontu, nó ar thrádáil idir chodanna nach bhfuil feidhm ag na forálacha sin iontu. Má áirítear gur earraí Comhphobail na hearraí atá i gceist agus cineál fioscach na mbeart atá i gceist sa trádáil seo laistigh den Chomhphobal, tá bonn cirt faoi shimplithe iomchuí a thabhairt isteach, trí bhearta cur chun feidhme, ar na foirmiúlachtaí custaim atá le cur i bhfeidhm ar na hearraí sin.

(5) Tá gá le nósanna imeachta custaim agus próisis custaim atá simplí, tapa agus caighdeánach chun trádáil dhlisteanach agus an comhrac i gcoinne na calaoise a éascú. Is cuí mar sin, i gcomhréir leis an gCumarsáid ón gCoimisiún maidir le timpeallacht shimplí gan pháipéar i ndáil le custaim agus le trádáil, reachtaíocht chustaim a shimpliú chun uirlisí nua-aimseartha agus teicneolaíocht nua-aimseartha a cheadú agus breis oibre a dhéanamh chun cur i bhfeidhm aonfhoirmeach na reachtaíochta custaim agus cuir chuige nuachóirithe i leith an rialaithe custaim a chur chun cinn tuilleadh, ag cuidiú ar an dóigh sin le bonn a áirithiú do nósanna imeachta imréitigh atá simplí agus éifeachtach. Ba cheart nósanna imeachta custaim a chumasc nó a ailíniú agus líon na nósanna imeachta a laghdú go dtí na nósanna imeachta a bhfuil bunús leo ó thaobh na heacnamaíochta de d’fhonn iomaíocht gnó a threisiú.

(6) De bhrí go bhfuil an margadh inmheánach tugtha chun críche agus na bacainní ar thrádáil agus ar infheistíocht idirnáisiúnta laghdaithe agus gur mó ná riamh an gá atá le slándáil agus sábháilteacht ag teorainneacha seachtracha an Chomhphobail a áirithiú, tá athrú iomlán tagtha ar ról na n-údarás custaim, rud a fhágann go bhfuil siad ar thús cadhnaíochta laistigh den slabhra soláthair agus ina spreagadh d’iomaíochas tíortha agus cuideachtaí i leith monatóireachta agus bainistíochta trádála idirnáisiúnta. Ba cheart mar sin go léireodh an reachtaíocht chustaim cúrsaí eacnamaíochta mar atá agus ról nua agus misean nua na n-údarás custaim.

(7) Tá úsáid na teicneolaíochta faisnéise agus cumarsáide, mar a leagtar amach sa Chinneadh ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle atá le glacadh amach anseo maidir le timpeallacht gan pháipéar i ndáil le custaim agus trádáil í, ina heochairghné le héascú trádála a áirithiú agus, san am céanna, le héifeachtúlacht rialuithe custaim a áirithiú, ag laghdú, dá bharr sin, ar chostais ghnó agus ar an riosca don tsochaí. Is gá dá bhrí sin an creat dlíthiúil faoinar féidir an Cinneadh sin a chur chun feidhme a bhunú sa Chód, go háirithe an prionsabal dlí go ndéanfar na bearta trádála agus na bearta custaim uile a láimhseáil go leictreonach agus go gcuirfidh na córais faisnéise agus cumarsáide d’oibreoirí custaim na háiseanna céanna ar fáil i ngach Ballstát d’oibreoirí eacnamaíocha.

(8) Ba cheart, in éineacht le húsáid sin na teicneolaíochta faisnéise agus cumarsáide, go mbeadh na Ballstáit ag cur rialuithe custaim i bhfeidhm go comhchuibhithe agus go caighdeánach, chun leibhéal comhionann rialaithe custaim ar fud an Chomhphobail a áirithiú chun nach spreagfaí iompraíocht fhrithiomaíoch ag pointí iontrála nó ag pointí fágála éagsúla an Chomhphobail.

(9) Ar mhaithe le gnó a éascú, agus chun foráil ag an am céanna do na leibhéil chuí maidir le rialú earraí a thugtar isteach i gcríoch custaim an Chomhphobail nó a thugtar amach aisti, is inmhianaithe go ndéanfaí an fhaisnéis a chuireann oibreoirí custaim ar fáil a roinnt idir údaráis custaim agus le gníomhaireachtaí eile atá bainteach leis an rialú sin, amhail póilíní, gardaí teorann, údaráis tréidliachta agus údaráis chomhshaoil, agus na forálacha ábhartha maidir le cosaint sonraí á gcur san áireamh, agus go ndéanfaí comhchuibhiú ar rialuithe na n-údarás éagsúil, ionas nár ghá don oibreoir eacnamaíoch an fhaisnéis a thabhairt ach an t-aon uair amháin agus go rialódh na húdaráis sin earraí an tráth céanna agus san áit chéanna.

(10) Ar mhaithe le cineálacha áirithe gnó a éascú, ba cheart go leanfadh sé de bheith de cheart ag gach aon duine ionadaí a ainmniú agus é ag déileáil leis na húdaráis custaim. Níor cheart, áfach, go bhféadfaí an ceart ionadaíochta sin a fhorchoimeád a thuilleadh faoi dhlí ar leag ceann de na Ballstáit síos é. Ina theannta sin, ba cheart go mbeadh ionadaí custaim a chomhlíonann na critéir maidir le stádas oibreora eacnamaíoch a dheonú i dteideal a sheirbhísí sin a sholáthar i mBallstát eile seachas an Ballstát ina bhfuil sé bunaithe.

(11) Ba cheart go mbeadh oibreoirí eacnamaíocha atá comhlíontach agus iontaofa in ann, mar ‘oibreoirí eacnamaíocha údaraithe’, an buntáiste is fearr a bhaint as úsáid fhorleathan an tsimplithe agus, na gnéithe slándála agus sábháilteachta á gcur san áireamh, ba cheart go mbeadh siad in ann leas a bhaint as leibhéil laghdaithe rialaithe custaim. Féadfaidh siad dá réir sin tairbhe a bhaint as stádas oibreora eacnamaíoch údaraithe ‘simplithe custaim’ nó as stádas oibreora eacnamaíoch údaraithe ‘slándála agus sábháilteachta’. Féadfar ceann amháin nó ceann eile de na stádais sin a dheonú dóibh nó an dá stádas le chéile.

(12) Ba cheart go bhfolódh na rialacha céanna na cinntí uile, is é sin le rá, gníomhartha oifigiúla na n-údarás custaim a bhaineann le reachtaíocht chustaim agus a bhfuil éifeacht dhlíthiúil acu i leith duine amháin nó níos mó ná duine amháin, lena n-áirítear faisnéis cheangailteach a eiseoidh na húdaráis sin. Ba cheart go mbeadh cinntí den sórt sin bailí ar fud an Chomhphobail agus ba cheart go bhféadfaí iad a neamhniú, a leasú mura bhforáiltear a mhalairt, nó a chúlghairm i gcás nach mbeidís ag luí leis an reachtaíocht chustaim nó lena léiriú.

(13) De réir Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, is gá, de bhreis ar an gceart achomharc a dhéanamh i leith aon chinnidh a ghlacann na húdaráis custaim, a fhoráil go mbeidh sé de cheart ag gach duine éisteacht a fháil sula ndéanfar aon chinneadh a dhéanfadh dochar dó.

(14) Éilíonn sruthlíniú nósanna imeachta laistigh de thimpeallacht leictreonach go roinnfidh údaráis custaim de chuid Ballstát éagsúil na freagrachtaí. Is gá leibhéal cuí pionós éifeachtúil, athchomhairleach agus comhréireach ar fud an mhargaidh inmheánaigh a áirithiú.

(15) Ba cheart go dtabharfaí cumhachtaí forleathana rialaithe d’údaráis custaim agus ceart achomhairc d’oibreoirí eacnamaíocha chun cóimheá a dhaingniú idir an gá atá ag údaráis custaim cur i bhfeidhm ceart na reachtaíochta custaim a áirithiú, ar láimh amháin, agus an ceart atá ag oibreoirí eacnamaíocha go gcuirfí cóir chothrom orthu ar an láimh eile.

(16) Ba cheart go mbeadh feidhmiú comhchuibhithe na rialuithe custaim ag na Ballstáit bunaithe ar chreat comhchoiteann bainistíochta riosca agus ar chóras leictreonach lena chur chun feidhme d’fhonn an riosca don Chomhphobal, dá shaoránaigh agus dá chomhpháirtithe trádála a íoslaghdú. Níor cheart go gcuirfeadh bunú creata bainistíochta riosca a bheidh coiteann do na Ballstáit uile cosc orthu earraí a rialú trí sheiceálacha amasacha.

(17) Is gá na tosca a shuíomh ar ar a mbonn a dhéantar dleachtanna ar onnmhairí agus dleachtanna ar allmhairí agus bearta eile a bhaineann le trádáil earraí a chur i bhfeidhm. Is cuí freisin forálacha soiléire a leagan síos i dtaca le heisiúint cruthúnas tionscnaimh sa Chomhphobal, nuair a bheidh gá leis sin de bharr riachtanas trádála.

(18) Tá sé inmhianaithe go gcruinneofaí na cásanna uile ina dtabhófar fiach custaim ar allmhairiú seachas cásanna ina gcuirtear isteach dearbhú custaim do scaoileadh i saorchúrsaíocht nó do ligean isteach sealadach lena ngabhann faoiseamh páirteach, chun deacrachtaí a sheachaint agus cinneadh á dhéanamh maidir leis an mbonn dlíthiúil ar ar tabhaíodh an fiach custaim. Ba cheart go mbeidh feidhm ag an méid sin i gcásanna ina dtabhófar fiach custaim ar onnmhairithe freisin.

(19) Ós rud é go gciallaíonn ról nua na n-údarás custaim go mbeidh oifigí custaim teorann agus oifigí custaim inmheánacha ag roinnt freagrachtaí agus ag comhoibriú, ba cheart, i bhformhór na gcásanna, go dtabhófaí an fiach custaim san áit a bhfuil an féichiúnaí bunaithe toisc gurb é an t-oifigeach custaim is inniúil san áit sin is fearr is féidir maoirseacht a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí an duine atá i gceist.

(20) Ina theannta sin, i gcomhréir le Coinbhinsiún athbhreithnithe Kyoto, is cuí foráil do líon laghdaithe cásanna ina bhfuil gá le comhoibriú riaracháin idir na Ballstáit chun an áit ar tabhaíodh an fiach custaim a shuíomh agus chun na dleachtanna a aisghabháil.

(21) Ba cheart go gceadódh na rialacha do na nósanna imeachta speisialta úsáid ráthaíochta aonair le haghaidh gach catagóire nósanna imeachta speisialta a bheadh cuimsitheach agus a fholódh líon áirithe beart.

(22) Chun cosaint níos fearr a áirithiú do leasanna airgeadais an Chomhphobail agus na mBallstát, ba cheart go bhfolófaí le ráthaíocht earraí neamhdhearbhaithe nó earraí a dearbhaíodh go mícheart ar cuid de choinsíneacht iad nó a áirítear i ndearbhú ar soláthraíodh ina leith í. Ar an gcúis chéanna, ba cheart go bhfolódh gealltanas an ráthóra freisin méideanna dleachta ar allmhairí nó ar onnmhairí a bheidh le híoc i ndiaidh rialuithe iarscaoilte.

(23) Chun leasanna airgeadais an Chomhphobail agus na mBallstát a chumhdach agus chun srian a chur le cleachtais chalaoiseacha, is inmholta go mbeadh socruithe ann ina mbeadh bearta grádaithe le haghaidh ráthaíocht chuimsitheach a chur i bhfeidhm. I gcás inar mó an riosca calaoise ba cheart go bhféadfaí cur i bhfeidhm na ráthaíochta cuimsithí a thoirmeasc go sealadach, agus staid shonrach na n-oibreoirí eacnamaíocha lena mbaineann á cur san áireamh.

(24) Is cuí meon macánta an duine lena mbaineann a chur san áireamh i gcásanna ina dtabhófar fiach custaim trí neamhchomhlíonadh na reachtaíochta custaim agus chun tionchar fhaillí an fhéichiúnaí a íoslaghdú.

(25) Is gá an prionsabal a leagan síos ar dá réir a chinnfear stádas earraí Comhphobail agus na cúinsí a bhaineann le cailliúint an stádais sin, agus is gá bonn a chur ar fáil chun cinneadh cén uair a fhanann an stádas sin gan athrú i gcásanna ina bhfágfaidh earraí críoch custaim an Chomhphobail go sealadach.

(26) Is cuí, i gcás ina gcuirfidh oibreoir eacnamaíoch an fhaisnéis ar fáil roimh ré atá riachtanach le haghaidh rialuithe rioscabhunaithe chun a chinneadh an bhféadfar cead isteach a thabhairt do na hearraí, a áirithiú gurb é an riail an tráth sin luathscaoileadh na n-earraí. Is í an oifig custaim atá inniúil maidir le háitreabh an oibreora eacnamaíoch go príomha ba cheart na rialuithe fioscacha agus na rialuithe beartais trádála a chur i bhfeidhm.

(27) Ba cheart na rialacha a bhaineann le dearbhuithe custaim agus le hearraí a chur faoi réir nós imeachta custaim a nuachóiriú agus a shruthlíniú, go háirithe trína cheangal gur ar bhonn leictreonach a dhéanfaí dearbhuithe custaim de ghnáth agus trí gan foráil ach d’aon chineál dearbhaithe shimplithe amháin.

(28) Tar éis gurbh é rogha Choinbhinsiún athbhreithnithe Kyoto taisceadh, clárú agus seiceáil an dearbhaithe custaim a dhéanamh roimh theacht na n-earraí agus, chomh maith leis sin, an áit ina dtaisctear an dearbhú a dhícheangal ón áit a bhfuil na hearraí lonnaithe go fisiciúil, is cuí foráil a dhéanamh d’imréiteach lárnaithe san áit a bhfuil an t-oibreoir eacnamaíoch bunaithe. Ba cheart go gcuimseodh imréiteach lárnaithe áis le haghaidh úsáide dearbhuithe simplithe, cur siar an dáta a gcuirtear isteach dearbhú críochnaithe agus doiciméid a éilítear, dearbhú tréimhsiúil agus cur siar na híocaíochta.

(29) Chun rannchuidiú le coinníollacha neodracha iomaíochta a áirithiú ar fud an Chomhphobail, is cuí rialacha a leagan síos ar leibhéal an Chomhphobail lena rialófar díothú earraí nó diúscairt eile earraí ag na húdaráis custaim, nithe ar theastaigh reachtaíocht náisiúnta roimhe seo lena ndéanamh.

(30) Is cuí rialacha coiteanna simplí a leagan síos le haghaidh na nósanna imeachta speisialta (idirthuras, stóráil, úsáid shonrach agus próiseáil), a fhorlíonfar le sraith bheag rialacha le haghaidh gach catagóire nós imeachta speisialta, chun gur furasta don oibreoir an nós imeachta ceart a roghnú, chun earráidí a sheachaint agus chun líon na n-aisghabhálacha iarscaoilte agus na n-aisíocaíochtaí iarscaoilte a laghdú.

(31) Ba cheart an bealach a réiteach chun údaruithe a dheonú le haghaidh roinnt nósanna imeachta speisialta a mbeadh oifig custaim maoirseachta amháin agus ráthaíocht amháin ag gabháil leo agus ba cheart go mbeadh rialacha simplí ann maidir le fiach custaim a thabhú sna cásanna sin. Ba cheart gurbh é an bunphrionsabal gur tráth a dtabhaítear an fiach custaim a dhéanfaí measúnú ar na hearraí atá curtha faoi réir nós imeachta speisialta, nó ar na táirgí atá déanta astu. Ar a shon sin, ba cheart go mbeadh sé indéanta freisin, i gcás ina mbeidh bonn eacnamaíoch leis, measúnú a dhéanamh ar na hearraí tráth ar cuireadh faoi réir nós imeachta speisialta iad. Ba cheart go mbeadh feidhm ag na prionsabail chéanna maidir leis na gnáthfhoirmeacha láimhseála.

(32) I bhfianaise na mbeart breise a bhaineann le slándáil a cuireadh isteach sa Chód faoi Rialachán (CE) Uimh. 648/2005 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Aibreán 2005 lena leasaítear Rialachán (CEE) Uimh. 2913/92 lena mbunaítear an Cód Custaim Comhphobail (6), ba cheart nós imeachta custaim a dhéanamh d’earraí a chur isteach i saorchriosanna agus ba cheart go mbeadh na hearraí faoi réir rialuithe custaim ar theacht isteach dóibh agus i dtaca le taifid.

(33) Ós rud é nach gá níos mó é a bheith de rún athonnmhairiú a dhéanamh, ba cheart an nós imeachta fionraí próiseála isteach a chumasc leis an bpróiseáil faoi rialú custaim agus ba cheart éirí as an nós imeachta aistarraingte dleachta próiseála isteach. Ba cheart an díothú a chumhdach leis an nós imeachta próiseála isteach aonair sin freisin ach amháin nuair is é an custam a dhéanann an díothú nó nuair is faoina stiúir a dhéantar é.

(34) Ba cheart go mbeadh feidhm freisin maidir le hathonnmhairiú earraí neamh-Chomhphobail ag bearta a bhaineann le slándáil i leith earraí Comhphobail a thugtar amach as críoch custaim an Chomhphobail. Ba cheart go mbeadh feidhm ag na bunrialacha céanna maidir le gach cineál earra, cé is moite d’eisceachtaí i gcás inar gá, ar nós earraí nach bhfuil ach ar idirthuras trí chríoch custaim an Chomhphobail.

(35) Ba cheart na bearta is gá chun an Rialachán seo a chur i bhfeidhm a ghlacadh i gcomhréir le Treoir 1999/468/CE ón gComhairle an 28 Meitheamh 1999 ag leagan síos na nósanna imeachta maidir le feidhmiú na gcumhachtaí cur chun feidhme arna dtabhairt don Choimisiún (7).

(36) Is iomchuí a fhoráil go nglacfaí bearta chun an Cód seo a chur chun feidhme. Ba cheart na bearta sin a ghlacadh i gcomhréir leis na nósanna imeachta bainistíochta agus rialúcháin dá bhforáiltear in Airteagal 4 agus in Airteagal 5 de Chinneadh 1999/468/CE.

(37) Ba cheart, go háirithe, go dtabharfaí de chumhacht don Choimisiún na coinníollacha agus na critéir is gá a shainiú chun an Cód seo a chur i bhfeidhm go héifeachtúil. Ó tharla go bhfuil raon feidhme ginearálta ag na bearta sin agus go gceapfar iad le haghaidh eilimintí neamhriachtanacha den Rialachán seo a leasú nó chun an Rialachán seo a fhorlíonadh trí eilimintí nua neamhriachtanacha a chur leis, caithfear iad a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú agus dá bhforáiltear in Airteagal 5a de Chinneadh 1999/468/CE.

(38) Is iomchuí, chun próiseas cinnteoireachta éifeachtúil a áirithiú, go scrúdófaí ceisteanna a bhaineann le hullmhú an tseasaimh a ghlacfaidh an Comhphobal i gcoistí, i meithleacha oibre agus i bpainéil a bhunaítear le comhaontuithe idirnáisiúnta nó faoi chomhaontuithe idirnáisiúnta a phléann leis an reachtaíocht chustaim.

(39) Chun an reachtaíocht chustaim a shimpliú agus a chuíchóiriú, rinneadh roinnt forálacha atá faoi láthair ina gcuid de ghníomhartha uathrialacha Comhphobail a ionchorprú sa Chód ar mhaithe leis an trédhearcacht. Ba cheart mar sin go n-aisghairfí na Rialacháin a leanas, mar aon le Rialachán (CEE) Uimh. 2913/92: Rialachán (CEE) Uimh. 3925/91 ón gComhairle an 19 Nollaig 1991 maidir le díchur rialuithe agus foirmiúlachtaí is infheidhme maidir le bagáiste cábáin agus boilg de chuid daoine atá ar eitilt laistigh den Chomhphobal agus bagáiste de chuid daoine ar thuras farraige laistigh den Chomhphobal (8) agus Rialachán (CE) Uimh. 1207/2001 ón gComhairle an 11 Meitheamh 2001 maidir le nósanna imeachta chun eisiúint nó déanamh amach cruthúnas tionscnaimh sa Chomhphobal agus eisiúint údaruithe onnmhaireora ceadaithe áirithe faoi na forálacha a rialaíonn an trádáil fhabhrach idir an Comhphobal agus tíortha áirithe a éascú (9).

(40) Ó tharla nach féidir leis na Ballstáit cuspóirí an Rialacháin seo, eadhon, rialacha agus nósanna imeachta a leagan síos is infheidhme maidir le hearraí a thugtar isteach i gcríoch custaim an Chomhphobail nó a thugtar amach aisti ionas go bhféadfaidh an tAontas Custaim feidhmiú go héifeachtúil mar cholún lárnach sa mhargadh inmheánach, a bhaint amach go leordhóthanach agus gur fearr, dá bhrí sin, is féidir iad a bhaint amach ar leibhéal an Chomhphobail, féadfaidh an Comhphobal bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a bhaint amach,

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

AN CLÁR

TEIDEAL I FORÁLACHA GINEARÁLTA

CAIBIDIL 1 Raon feidhme na reachtaíochta custaim, misean custaim agus sainmhínithe

CAIBIDIL 2 Cearta agus oibleagáidí daoine i dtaca leis an reachtaíocht chustaim

Roinn 1 Faisnéis a chur ar fáil

Roinn 2 Ionadaíocht chustaim

Roinn 3 Oibreoir eacnamaíoch údaraithe

Roinn 4 Cinntí a bhaineann leis an reachtaíocht chustaim a chur i bhfeidhm

Roinn 5 Pionóis

Roinn 6 Achomhairc

Roinn 7 Rialú earraí

Roinn 8 Coinneáil doiciméad agus faisnéise eile; muirir agus costais

CAIBIDIL 3 Comhshó airgeadra agus teorainneacha ama

TEIDEAL II TOSCA AR AR A mBONN A CHUIRTEAR I bhFEIDHM DLEACHTANNA AR ALLMHAIRÍ AGUS AR ONNMHAIRÍ AGUS BEARTA EILE I nDÁIL LE TRÁDÁIL IN EARRAÍ

CAIBIDIL 1 Comhtharaif custaim agus rangú earraí de réir taraife

CAIBIDIL 2 Tionscnamh earraí

Roinn 1 Tionscnamh neamhfhabhrach

Roinn 2 Tionscnamh fabhrach

CAIBIDIL 3 Luach earraí chun críocha custaim

TEIDEAL III FIACH CUSTAIM AGUS RÁTHAÍOCHTAÍ

CAIBIDIL 1 Fiach custaim a thabhú

Roinn 1 Fiach custaim i dtaca le hallmhairiú

Roinn 2 Fiach custaim i dtaca le honnmhairiú

Roinn 3 Forálacha is coiteann d'fhiacha custaim a thabhaítear i dtaca le hallmhairiú agus le honnmhairiú

CAIBIDIL 2 Ráthaíocht i dtaca le fiach poitéinsiúil custaim nó le fiach custaim atá ann

CAIBIDIL 3 Aisghabháil agus íocaíocht dleachta agus aisíocaíocht agus loghadh mhéid na dleachta ar allmhairí agus ar onnmhairí

Roinn 1 Méid na dleachta ar allmhairí nó ar onnmhairí a chinneadh, fógra a thabhairt faoin bhfiach custaim agus iontráil sna cuntais

Roinn 2 Méid na dleachta ar allmhairí nó ar onnmhairí a íoc

Roinn 3 Méid na dleachta ar allmhairí nó ar onnmhairí a aisíoc agus a loghadh

CAIBIDIL 4 Fiach custaim a mhúchadh

TEIDEAL IV EARRAÍ A THUGTAR ISTEACH I GCRÍOCH CUSTAIM AN CHOMHPHOBAIL

CAIBIDIL 1 Dearbhú iontrála achomair

CAIBIDIL 2 Teacht earraí

Roinn 1 Earraí a theacht isteach i gcríoch custaim an Chomhphobail

Roinn 2 Tíolacadh, díluchtú agus iniúchadh earraí

Roinn 3 Foirmiúlachtaí tar éis tíolactha

Roinn 4 Earraí a ghluaistear faoi nós imeachta idirthurais

TEIDEAL V RIALACHA GINEARÁLTA MAIDIR LE STÁDAS CUSTAIM, EARRAÍ A CHUR FAOI NÓS IMEACHTA CUSTAIM, FÍORÚ, SCAOILEADH AGUS DIÚSCAIRT EARRAÍ

CAIBIDIL 1 Stádas custaim earraí

CAIBIDIL 2 Earraí a chur faoi nós imeachta custaim

Roinn 1 Forálacha ginearálta

Roinn 2 Dearbhuithe caighdeánacha custaim

Roinn 3 Dearbhuithe custaim simplithe

Roinn 4 Forálacha is infheidhme maidir le gach dearbhú custaim

Roinn 5 Simplithe eile

CAIBIDIL 3 Fíorú agus scaoileadh earraí

Roinn 1 Fíorú

Roinn 2 Scaoileadh

CAIBIDIL 4 Diúscairt earraí

TEIDEAL VI SCAOILEADH I SAORCHÚRSAÍOCHT AGUS FAOISEAMH Ó DHLEACHTANNA AR ALLMHAIRÍ

CAIBIDIL 1 Scaoileadh i saorchúrsaíocht

CAIBIDIL 2 Faoiseamh ó dhleachtanna ar allmhairí

Roinn 1 Earraí a thugtar ar ais

Roinn 2 Iascaireacht mhara agus táirgí a thógtar ón bhfarraige

Roinn 3 Bearta cur chun feidhme

TEIDEAL VII NÓSANNA IMEACHTA SPEISIALTA

CAIBIDIL 1 Forálacha ginearálta

CAIBIDIL 2 Idirthuras

Roinn 1 Idirthuras seachtrach agus idirthuras inmheánach

Roinn 2 Idirthuras Comhphobail

CAIBIDIL 3 Stóráil

Roinn 1 Forálacha coiteanna

Roinn 2 Stóráil shealadach

Roinn 3 Stórasú custaim

Roinn 4 Saorchriosanna

CAIBIDIL 4 Úsáid shonrach

Roinn 1 Cead isteach sealadach

Roinn 2 Úsáid dheiridh

CAIBIDIL 5 Próiseáil

Roinn 1 Forálacha ginearálta

Roinn 2 Próiseáil isteach

Roinn 3 Próiseáil amach

TEIDEAL VIII EARRAÍ A IMEOIDH AS CRÍOCH CUSTAIM AN CHOMHPHOBAIL

CAIBIDIL 1 Earraí a fhágfaidh críoch custaim an chomhphobail

CAIBIDIL 2 Onnmhairiú agus athonnmhairiú

CAIBIDIL 3 Faoiseamh ó dhleachtanna ar onnmhairí

TEIDEAL IX AN COISTE UM AN gCÓD CUSTAIM AGUS FORÁLACHA CRÍOCHNAITHEACHA

CAIBIDIL 1 An coiste um an gCód custaim

CAIBIDIL 2 Forálacha críochnaitheacha

IARSCRÍBHINN TÁBLAÍ COMHGHAOIL

TEIDEAL I

FORÁLACHA GINEARÁLTA

CAIBIDIL 1

Raon feidhme na reachtaíochta custaim, misean custaim agus sainmhínithe

Airteagal 1

Ábhar agus raon feidhme

1. Bunaítear leis an Rialachán seo Cód Custaim an Chomhphobail, dá ngairfear ‘an Cód’ anseo feasta, ina leagtar síos na rialacha agus na nósanna imeachta ginearálta is infheidhme maidir le hearraí a thugtar isteach i gcríoch custaim an Chomhphobail nó a thugtar amach aisti.

Gan dochar don dlí idirnáisiúnta, do choinbhinsiúin idirnáisiúnta ná don reachtaíocht Chomhphobail i réimsí eile, beidh feidhm go haonfhoirmeach ag an gCód ar fud chríoch custaim an Chomhphobail.

2. Féadfaidh feidhm a bheith ag forálacha áirithe den reachtaíocht chustaim lasmuigh de chríoch custaim an Chomhphobail faoi chuimsiú na reachtaíochta lena rialaítear réimsí sonracha nó faoi chuimsiú coinbhinsiún idirnáisiúnta.

3. Beidh feidhm ag forálacha áirithe den reachtaíocht chustaim, lena n-áirítear na simplithe dá bhforáiltear léi, maidir leis an trádáil in earraí idir chodanna de chríoch custaim an Chomhphobail ina bhfuil feidhm ag forálacha Threoir 2006/112/CE agus codanna den chríoch sin nach bhfuil feidhm ag na forálacha sin iontu, nó maidir le trádáil idir chodanna den chríoch sin nach bhfuil feidhm ag na forálacha sin iontu.

Na bearta a cheapfar chun eilimintí neamhriachtanacha den Rialachán seo a leasú, trína fhorlíonadh, lena leagtar síos na forálacha dá dtagraítear sa chéad fhomhír agus foirmiúlachtaí simplithe dá gcur chun feidhme, glacfar iad i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú agus dá dtagraítear in Airteagal 184(4). Cuirfear san áireamh chomh maith sna bearta sin na cúinsí ar leith a bhaineann le trádáil in earraí nach bhfuil ach Ballstát amháin i gceist léi.

Airteagal 2

Misean údarás custaim

Beidh údaráis custaim freagrach go príomha as maoirseacht a dhéanamh ar thrádáil idirnáisiúnta an Chomhphobail, ag rannchuidiú dá bharr sin le trádáil chothrom agus oscailte, le cur chun feidhme na ngnéithe seachtracha den mhargadh inmheánach, an chomhbheartais trádála agus na gcomhbheartas Comhphobail eile a bhaineann le trádáil, agus freisin le slándáil an tslabhra sholáthair tríd is tríd. Cuirfidh na húdaráis custaim bearta i bhfeidhm a bheidh dírithe go sonrach ar na nithe seo a leanas:

(a) leasanna airgeadais an Chomhphobail agus a Bhallstát a chosaint;

(b) an Comhphobal a chosaint ar thrádáil éagórach mhídhleathach, agus tacaíocht á tabhairt do ghníomhaíocht dhlisteanach ghnó;

(c) slándáil agus sábháilteacht an Chomhphobail agus a chuid chónaitheoirí a áirithiú, agus an comhshaol a chaomhnú, i ndlúthchomhar le húdaráis eile, i gcás inarb iomchuí;

(d) cothromaíocht chuí a choinneáil idir rialuithe custaim agus éascú na trádála dlisteanaí.

Airteagal 3

Críoch custaim

1. Is éard é críoch custaim an Chomhphobail na críocha seo a leanas, lena n-áirítear a n-uiscí teorann, a n-uiscí inmheánacha agus a n-aerspás:

— críoch Ríocht na Beilge,

— críoch Phoblacht na Bulgáire,

— críoch Phoblacht na Seice,

— críoch Ríocht na Danmhairge, cé is moite d’Oileáin Fharó agus den Ghraonlainn,

— críoch Phoblacht Chónaidhme na Gearmáine, cé is moite d’Oileán Heligoland agus de chríoch Buesingen (Conradh an 23 Samhain 1964 idir Poblacht Chónaidhme na Gearmáine agus Cónaidhm na hEilvéise),

— críoch Phoblacht na hEastóine,

— críoch na hÉireann,

— críoch na Poblachta Heilléanaí,

— críoch Ríocht na Spáinne, cé is moite de Ceuta agus de Melilla,

— críoch Phoblacht na Fraince, cé is moite den Nua-Chaladóin, de Mayotte, de Saint-Pierre agus Miquelon, d’Oileáin Vailíse agus Futúna, de Pholainéis na Fraince agus de Chríoch Theas na Fraince agus de Chríoch na Fraince san Antartach,

— críoch Phoblacht na hIodáile, cé is moite de bhardasachtaí Livigno agus Campione d’Italia agus na huiscí náisiúnta sin de Loch Lugano atá idir an bruach agus teorainn pholaitiúil an limistéir idir Ponte Tresa agus Porto Ceresio,

— críoch Phoblacht na Cipire, i gcomhréir le forálacha Ionstraim Aontachais 2003,

— críoch Phoblacht na Laitvia,

— críoch Phoblacht na Liotuáine,

— críoch Ard-Diúcacht Lucsamburg,

— críoch Phoblacht na hUngáire,

— críoch Mhálta,

— críoch Ríocht na hÍsiltíre san Eoraip,

— críoch Phoblacht na hOstaire,

— críoch Phoblacht na Polainne,

— críoch Phoblacht na Portaingéile;

— críoch na Rómáine,

— críoch Phoblacht na Slóivéine,

— críoch Phoblacht na Slóvaice,

— críoch Phoblacht na Fionlainne,

— críoch Ríocht na Sualainne,

— críoch Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann agus Oileáin Mhuir nIocht agus Oileán Mhanann.

2. Measfar gur cuid de chríoch custaim an Chomhphobail na críocha a leanas, lena n-áirítear a n-uiscí teorann, a n-uiscí inmheánacha agus a n-aerspás, atá suite taobh amuigh de chríoch na mBallstát, agus na coinbhinsiúin agus na conarthaí is infheidhme maidir leo á gcur san áireamh:

(a) AN FHRAINC Críoch Mhonacó mar a shainmhítear í sa Choinbhinsiún Custaim a síníodh i bPáras an 18 Bealtaine 1963 (Journal officiel de la République française) (Iris Oifigiúil Phoblacht na Fraince) an 27 Meán Fómhair 1963, lch. 8679);

(b) AN CHIPIR Críoch Limistéir Bhunáite Fhlaitheasacha Akrotiri agus Dhekelia de chuid na Ríochta Aontaithe mar a shainmhínítear iad sa Chonradh maidir le Bunú Phoblacht na Cipire, a síníodh sa Niocóis an 16 Lúnasa 1960 (Sraith Chonarthaí na Ríochta Aontaithe Uimh. 4 (1961) Cmnd. 1252).

Airteagal 4

Sainmhínithe

Chun críocha an Chóid, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

1. ciallaíonn ‘údaráis custaim’ riaracháin custaim na mBallstát atá freagrach as cur i bhfeidhm na reachtaíochta custaim agus aon údaráis eile a dtugtar de chumhacht dóibh faoin dlí náisiúnta reachtaíocht áirithe chustaim a chur i bhfeidhm;

2. ciallaíonn ‘an reachtaíocht chustaim’ corpas reachtaíochta atá comhdhéanta de na nithe seo leanas: (a) an Cód agus na forálacha arna nglacadh ar leibhhéal an Chomhphobail agus, i gcás inarb iomchuí, ag an leibhéal náisiúnta, lena chur chun feidhme; (b) an Chomhtharaif Custaim; (c) an reachtaíocht lena mbunaítear córas díolúintí Comhphobail ó dhleachtanna custaim; (d) comhaontuithe idirnáisiúnta ina bhfuil forálacha custaim, a mhéid atá siad infheidhme sa Chomhphobal;

3. ciallaíonn ‘rialuithe custaim’ gníomhartha sainiúla a dhéanann údaráis custaim chun a áirithiú go gcuirfear an reachtaíocht chustaim agus an reachtaíocht eile i bhfeidhm i gceart, lena rialaítear tabhairt isteach earraí, tabhairt amach earraí, idirthuras earraí, aistriú earraí, stóráil earraí agus úsáid deiridh earraí a ghluaistear idir críoch custaim an Chomhphobail agus críocha eile, agus láithreacht agus gluaiseacht earraí neamh-Chomhphobail taobh istigh den chríoch custaim agus earraí a chuirtear faoin nós imeachta um úsáid deiridh;

4. ciallaíonn ‘duine’ duine nádúrtha, duine dlítheanach agus aon chumann de dhaoine nach bhfuil ina dhuine dlítheanach ach a n-aithnítear faoi dhlí an Chomhphobail nó faoin dlí náisiúnta go bhfuil an inniúlacht aige gníomhartha dlíthiúla a dhéanamh;

5. ciallaíonn ‘oibreoir eacnamaíoch’ duine a ghabhann, le linn a ghnó, do ghníomhaíochtaí a fholaítear faoin reachtaíocht chustaim;

6. ciallaíonn ‘ionadaí custaim’ aon duine a cheapfaidh duine eile chun na gníomhartha agus na foirmiúlachtaí a cheanglaítear faoin reachtaíocht chustaim a dhéanamh, agus é ag plé le húdaráis custaim;

7. ciallaíonn ‘riosca’ an dóchúlacht go dtarlódh teagmhas i dtaca le teacht isteach, le himeacht amach, le hidirthuras, le haistriú nó le húsáid deiridh earraí a ghluaistear idir críoch custaim an Chomhphobal agus tíortha nó críocha lasmuigh den chríoch sin agus le láithreacht earraí nach bhfuil stádas Chomhphobail acu, a mbeadh aon cheann de na torthaí seo a leanas ina thoradh air: (a) chuirfeadh sé cosc ar chur i bhfeidhm ceart beart Comhphobail nó beart náisiúnta; (b) chuirfeadh sé as do leasanna airgeadais an Chomhphobail agus a chuid Ballstát; (c) bheadh sé ina bhagairt do shlándáil agus do shábháilteacht an Chomhphobail agus a chuid cónaitheoirí, do shláinte an duine, do shláinte ainmhithe nó do shláinte plandaí, don chomhshaol nó do thomhaltóirí;

8. ciallaíonn ‘foirmiúlachtaí custaim’ na hoibríochtaí uile nach mór do na daoine lena mbaineann agus do na húdaráis custaim a chur i gcrích le go gcomhlíonfar an reachtaíocht chustaim;

9. ciallaíonn ‘dearbhú achomair’ (dearbhú iontrála achomair agus dearbhú imeachta achomair) an gníomh trína gcuireann duine in iúl do na húdaráis custaim, roimh an teagmhas nó tráth an teagmhais, san fhoirm fhorordaithe agus sa mhodh atá forordaithe, go bhfuil earraí le tabhairt isteach i gcríoch custaim an Chomhphobail nó amach aisti;

10. ciallaíonn ‘dearbhú custaim’ an gníomh trína gcuireann duine a mhian in iúl, san fhoirm fhorordaithe agus sa mhodh forordaithe, earraí a chur faoi nós imeachta custaim áirithe, maille le sonraí, más iomchuí, faoi cibé socruithe faoi leith a bheidh le cur i bhfeidhm;

11. ciallaíonn ‘dearbhóir’ an duine a thaisceann dearbhú achomair nó fógra athonnmhairithe nó a dhéanann dearbhú custaim ina ainm féin nó an duine a ndéantar dearbhú den sórt sin ina ainm;

12. ciallaíonn ‘nós imeachta custaim’ aon cheann de na nósanna imeachta seo a leanas faoina bhféadfar earraí a chur i gcomhréir leis an gCód seo: (a) scaoileadh i saorchúrsaíocht; (b) nósanna imeachta speisialta; (c) onnmhairiú;

13. ciallaíonn ‘fiach custaim’ an oibleagáid atá ar dhuine an dleacht ar allmhairí nó ar onnmhairí a bhaineann le hearraí sonracha a íoc faoin reachtaíocht chustaim atá i bhfeidhm;

14. ciallaíonn ‘féichiúnaí’ aon duine a dhlíonn fiach custaim a íoc;

15. ciallaíonn ‘dleachtanna ar allmhairí’ dleachtanna custaim is iníoctha ar allmhairiú earraí;

16. ciallaíonn ‘dleachtanna ar onnmhairí’ dleachtanna custaim atá iníoctha ar onnmhairiú earraí;

17. ciallaíonn ‘stádas custaim’ stádas earraí mar earraí Comhphobail nó mar earraí neamh-Chomhphobail;

18. ciallaíonn ‘earraí Comhphobail’ earraí a thagann faoi aon cheann de na catagóirí a leanas: (a) earraí a fhaightear go hiomlán i gcríoch custaim an Chomhphobail agus nach n-ionchorpraítear iontu earraí a allmhairítear ó thíortha nó ó chríocha lasmuigh de chríoch custaim an Chomhphobail. Ní bheidh stádas earraí Comhphobail ag earraí a fhaightear go hiomlán i gcríoch custaim an Chomhphobail má fhaightear iad ó earraí a cuireadh faoin nós imeachta idirthurais sheachtraigh, faoi nós imeachta stórála, faoin nós imeachta um chead isteach sealadach nó faoin nós imeachta próiseála isteach, i gcásanna a chinnfear i gcomhréir le hAirteagal 101(2)(a); (b) earraí a thugtar isteach i gcríoch custaim an Chomhphobail as tíortha nó as críocha lasmuigh den chríoch sin agus a scaoiltear i saorchúrsaíocht; (c) earraí a fhaightear nó a tháirgtear i gcríoch custaim an Chomhphobail ó earraí dá dtagraítear i bpointe (b), agus uathusan amháin, nó ó earraí dá dtagraítear i bpointe (a) agus i bpointe (b);

19. ciallaíonn ‘earraí neamh-Chomhphobail’ earraí seachas na hearraí dá dtagraítear i bpointe (18) nó earraí a bhfuil a stádas custaim mar earraí Comhphobail caillte acu;

20. ciallaíonn ‘bainistíocht riosca’ riosca a aithint go córasach agus cur i bhfeidhm na mbeart uile is gá chun nochtadh do riosca a laghdú. Folaítear leis sin gníomhaíochtaí amhail bailiú sonraí agus faisnéise, anailís agus measúnú a dhéanamh ar riosca, gníomh a leagan síos agus a dhéanamh, agus monatóireacht agus athbhreithniú a dhéanamh go tráthrialta ar an bpróiseas agus ar thorthaí an phróisis sin, bunaithe ar fhoinsí agus ar straitéisí idirnáisiúnta, Comhphobail agus náisiúnta;

21. ciallaíonn ‘scaoileadh earraí’ an gníomh trína gcuireann na húdaráis custaim earraí ar fáil chun na gcríoch a shonraítear don nós imeachta custaim faoina gcuirtear iad;

22. ciallaíonn ‘maoirseacht chustaim’ gníomh a dhéanann na húdaráis custaim go ginearálta d’fhonn a áirithiú go gcomhlíonfar an reachtaíocht chustaim agus, i gcás inarb iomchuí, forálacha eile is infheidhme maidir le hearraí atá faoi réir gnímh den sórt sin;

23. ciallaíonn ‘aisíocaíocht’ aisíoc aon dleachta ar allmhairí nó ar onnmhairí a íocadh;

24. ciallaíonn ‘loghadh’ tarscaoileadh na hoibleagáide dleachtanna ar allmhairí nó ar onnmhairí nach bhfuil íoctha a íoc;

25. ciallaíonn ‘táirgí próiseáilte’ earraí a chuirtear faoi nós imeachta próiseála agus a bhfuil oibríochtaí próiseála déanta orthu;

26. ciallaíonn ‘duine atá bunaithe i gcríoch custaim an Chomhphobail’: (a) i gcás duine nádúrtha, aon duine a bhfuil gnáthchónaí air i gcríoch custaim an Chomhphobail; (b) i gcás duine dhlítheanaigh nó comhlachais daoine, aon duine a bhfuil a oifig chláraithe, a cheannáras lárnach nó buanbhunaíocht ghnó aige i gcríoch custaim an Chomhphobail;

27. ciallaíonn ‘tíolacadh earraí don chustam’ fógra a thabhairt d’údaráis custaim go bhfuil earraí tagtha go dtí an oifig custaim nó go dtí aon áit eile a ainmníonn nó a fhormheasann na húdaráis custaim agus go bhfuil na hearraí sin ar fáil le haghaidh rialuithe custaim;

28. ciallaíonn ‘sealbhóir na n-earraí’ an duine arb é úinéir na n-earraí é nó an duine a bhfuil ceart comhchosúil diúscartha aige ina leith nó a bhfuil smacht fisiciúil aige orthu;

29. ciallaíonn ‘sealbhóir an nós imeachta’ an duine a dhéanann an dearbhú custaim, nó an duine a ndéantar an dearbhú custaim thar a cheann, nó an duine ar aistríodh cearta agus oibleagáidí an duine sin i dtaca le nós imeachta custaim dó;

30. ciallaíonn ‘bearta beartais tráchtála’ bearta neamhtharaife a bhunaítear, mar chuid den chomhbheartas tráchtála, i bhfoirm forálacha Comhphobail lena rialaítear an trádáil idirnáisiúnta in earraí;

31. ciallaíonn ‘oibríochtaí próiseála’ aon cheann de na nithe seo a leanas: (a) earraí a oibriú, lena n-áirítear earraí a thógáil nó a chóimeáil nó a fheistiú le hearraí eile; (b) earraí a phróiseáil; (c) earraí a dhíothú; (d) earraí a dheisiú, lena n-áirítear earraí a athchóiriú agus ord a chur orthu; (e) úsáid earraí nach bhfuil le fáil sna táirgí próiseáilte, ach a cheadaíonn nó a éascaíonn táirgeadh na dtáirgí sin fiú má ídítear go hiomlán nó go páirteach iad le linn na próiseála (gabhálais táirgthe);

32. ciallaíonn ‘ráta toraidh’ méad nó céatadán na dtáirgí próiseáilte a fhaightear de bharr próiseáil a déanamh ar mhéid áirithe earraí a chuirtear faoi nós imeachta próiseála;

33. ciallaíonn ‘teachtaireacht’ cumarsáid i bhformáid fhorordaithe ina bhfuil na sonraí a tharchuirtear ó dhuine amháin, ó oifig amháin nó ó údarás amháin chuig duine eile, chuig oifig eile nó chuig údarás eile ag úsáid theicneolaíocht faisnéise agus gréasán ríomhairí.

CAIBIDIL 2

Cearta agus oibleagáidí daoine i dtaca leis an reachtaíocht chustaim

Roinn 1

Faisnéis a chur ar fáil

Airteagal 5

Sonraí a mhalartú agus a stóráil

1. Is trí úsáid a bhaint as teicnící leictreonacha próiseála sonraí a dhéanfar na malartuithe go léir ar shonraí, ar dhoiciméid a ghabhann leo, ar chinntí agus ar fhógraí idir údaráis custaim agus idir oibreoirí eacnamaíocha agus údaráis custaim a éilítear faoin reachtaíocht chustaim, agus an stóráil a éilítear i dtaca le sonraí den sórt sin faoin reachtaíocht chustaim.

Na bearta a cheapfar chun eilimintí neamhriachtanacha den Rialachán seo a leasú, trína fhorlíonadh, lena leagfar síos eisceachtaí ón gcéad fhomhír, glacfar iad i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú agus dá dtagraítear in Airteagal 184(4).

Sainmhíneofar leis na bearta sin na cásanna ina bhféadfar, agus na coinníollacha faoina bhféadfar, úsáid a bhaint as idirbhearta páipéir nó idirbhearta eile seachas malartú leictreonach sonraí, agus na nithe seo a leanas, go háirithe, á gcur san áireamh:

(a) go bhféadfadh sé go gclisfeadh córais ríomhairithe na n-údarás custaim go sealadach;

(b) go bhféadfadh sé go gclisfeadh córais ríomhairithe an oibreora eacnamaíoch go sealadach;

(c) coinbhinsiúin agus comhaontuithe idirnáisiúnta lena bhforáiltear d’úsáid doiciméad páipéir;

(d) taistealaithe gan rochtain dhíreach ar chórais ríomhairithe ná aon mhodh chun faisnéis leictreonach a chur ar fáil;

(e) riachtanais phraiticiúla chun dearbhuithe a dhéanamh ó bhéal nó trí aon ghníomh eile.

2. Mura bhforáiltear a mhalairt go sonrach sa reachtaíocht chustaim, glacfaidh an Coimisiún, i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin dá dtagraítear in Airteagal 184(2), bearta lena leagfar síos na nithe seo a leanas:

(a) na teachtaireachtaí a bheidh le malartú idir oifigí custaim, faoi mar a éileofar chun an reachtaíocht chustaim a chur i bhfeidhm;

(b) tacar comhchoiteann agus formáid chomhchoiteann na dteachtaireachtaí a bheidh le malartú faoin reachtaíocht chustaim.

Beidh sna sonraí dá dtagraítear i bpointe (b) den chéad fhomhír na sonraí is gá le haghaidh anailíse riosca agus cur i bhfeidhm ceart rialuithe custaim ina mbainfear úsáid, i gcás inarb iomchuí, as caighdeáin idirnáisiúnta agus as cleachtais tráchtála.

Airteagal 6

Cosaint sonraí

1. Gach faisnéis atá faoi rún óna chineál nó a chuirtear ar fáil ar bhonn rúnda nó a fhaigheann na húdaráis custaim agus a gcuid dualgas á gcomhlíonadh acu, beidh sí faoi réir oibleagáid na rúndachta gairmiúla. Ach amháin mar a fhoráiltear faoi Airteagal 26(2), ní nochtfaidh na húdaráis inniúla faisnéis den sórt sin gan chead sainráite an duine nó an údaráis a chuir ar fáil í.

Féadfar faisnéis den sórt sin a nochtadh, áfach, gan chead i gcás ina mbeidh na húdaráis custaim faoi oibleagáid déanamh amhlaidh, nó ina n-údarófar dóibh déanamh amhlaidh de bhun na bhforálacha atá i bhfeidhm, go háirithe i dtaca le cosaint sonraí nó i dtaca le himeachtaí dlí.

2. Ní cheadófar sonraí faoi rún a chur in iúl d’údaráis custaim nó d’údaráis inniúla eile de chuid tíortha nó de chuid críocha lasmuigh de chríoch custaim an Chomhphobail ach amháin faoi chuimsiú comhaontais idirnáisiúnta lena n-áiritheofar leibhéal leordhóthanach cosanta sonraí.

3. Déanfar faisnéis a nochtadh nó a chur in iúl agus na forálacha cosanta sonraí a bheidh i bhfeidhm á gcomhlíonadh go hiomlán.

Airteagal 7

Malartú faisnéise breise idir údaráis custaim agus oibreoirí eacnamaíocha

1. Féadfaidh údaráis custaim agus oibreoirí eacnamaíocha aon fhaisnéis nach n-éileofar go sonrach faoin reachtaíocht chustaim a mhalartú, go háirithe chun críche comhair fhrithpháirtigh i dtaca le riosca a aithint agus le gníomhú ina aghaidh. Féadfaidh an malartú sin tarlú faoi chomhaontú i scríbhinn agus féadfar a áireamh ann rochtain ag na húdaráis custaim ar chórais ríomhaire oibreoirí eacnamaíocha.

2. Aon fhaisnéis a chuirfidh comhpháirtí amháin ar fáil don chomhpháirtí eile le linn an chomhair dá dtagraítear i mír 1, beidh sí faoi rún ach amháin má chomhaontaíonn an dá pháirtí a mhalairt.

Airteagal 8

Faisnéis á cur ar fáil ag na húdaráis custaim

1. Féadfaidh duine ar bith faisnéis a iarraidh ar na húdaráis custaim maidir le cur i bhfeidhm na reachtaíochta custaim. Féadfar iarraidh den sórt sin a dhiúltú i gcás nach mbainfidh sí le gníomhaíocht a bheartófar iarbhír i leith trádála idirnáisiúnta in earraí.

2. Coiméadfaidh údaráis custaim agallamh go tráthrialta le hoibreoirí eacnamaíocha agus le húdaráis eile a bheidh bainteach leis an trádáil idirnáisiúnta in earraí. Cuirfidh siad an trédhearcacht chun cinn tríd féachaint chuige go mbeidh an reachtaíocht chustaim, rialuithe ginearálta riaracháin agus foirmeacha iarratais ar fáil gan bhac, saor in aisce i gcás inar féidir, agus tríd an Idirlíon.

Airteagal 9

Faisnéis a chur ar fáil do na húdaráis custaim

1. Duine ar bith a ghabhann go díreach nó go hindíreach d’fhoirmiúlachtaí custaim nó rialuithe custaim a thabhairt chun críche, déanfaidh sé, ar iarratas ó na húdaráis custaim agus laistigh d’aon teorainn ama a shonrófar, na doiciméid agus an fhaisnéis uile a éileofar a chur ar fáil do na húdaráis, i bhfoirm iomchuí, mar aon leis an gcúnamh uile is gá chun na foirmiúlachtaí nó na rialuithe sin a chur i gcrích.

2. Má thaisceann duine dearbhú achomair nó dearbhú custaim, nó fógra, nó má chuireann duine iarratas isteach ar údarú nó ar aon chinneadh eile, beidh an duine lena mbaineann freagrach as na nithe seo a leanas:

(a) cruinneas agus comhláine na faisnéise atá curtha ar fáil sa dearbhú, san fhógra nó san iarratas;

(b) barántúlacht aon doiciméad a taisceadh nó a cuireadh ar fáil;

(c) i gcás inarb infheidhme, comhlíonadh na n-oibleagáidí uile a bhaineann leis na hearraí a bheidh i gceist a chur faoin nós imeachta custaim lena mbaineann nó le seoladh na n-oibríochtaí údaraithe.

Beidh feidhm ag an gcéad fhomhír maidir le haon fhaisnéis a chur ar fáil in aon fhoirm eile a éileoidh na húdaráis custaim nó a thabharfar dóibh.

I gcás ina ndéanfaidh ionadaí custaim an duine lena mbaineann an dearbhú nó an fógra a thaisceadh, an t-iarratas a chur isteach nó faisnéis a chur ar fáil, beidh an t-ionadaí custaim faoi cheangal na n-oibleagáidí a leagtar amach sa chéad fhomhír freisin.

Airteagal 10

Córais leictreonacha

1. Comhoibreoidh na Ballstáit leis an gCoimisiúin d’fhonn córais leictreonacha a fhorbairt, a chothabháil agus a úsáid chun faisnéis a mhalartú idir oifigí custaim agus chun clárú comhchoiteann agus cothabháil chomhchoiteann a dhéanamh ar thaifid a bhaineann go háirithe leis na nithe seo a leanas:

(a) oibreoirí eacnamaíocha a bheidh bainteach go díreach nó go hindíreach le foirmiúlachtaí custaim a thabhairt chun críche;

(b) iarratais agus údaruithe a bhaineann le nós imeachta custaim nó le stádas oibreora eacnamaíoch údaraithe;

(c) iarratais a dheonófar, agus cinntí speisialta a dhéanfar, i gcomhréir le hAirteagal 20;

(d) bainistíocht chomhchoiteann riosca, dá dtagraítear in Airteagal 25.

2. Na bearta a cheapfar chun eilimintí neamhriachtanacha den Rialachán seo a leasú, trína fhorlíonadh, lena leagfar síos na nithe seo a leanas:

(a) foirm chaighdeánach agus ábhar caighdeánach na sonraí atá le clárú;

(b) cothabháil na sonraí sin, ag údaráis custaim na mBallstát;

(c) na rialacha maidir le rochtain ar na sonraí sin ag: (i) oibreoirí eacnamaíocha; (ii) agus ag údaráis inniúla eile,

glacfar iad i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú agus dá dtagraítear in Airteagal 184(4).

Roinn 2

Ionadaíocht chustaim

Airteagal 11

Ionadaí custaim

1. Féadfaidh duine ar bith ionadaí custaim a ainmniú.

Féadfaidh ionadaíocht den sórt sin a bheith díreach, agus sa chás sin feidhmeoidh an t-ionadaí in ainm agus thar ceann duine eile, nó féadfaidh sí a bheith indíreach agus sa chás sin feidhmeoidh an t-ionadaí custaim ina ainm féin ach thar ceann duine eile.

Beidh ionadaí custaim bunaithe laistigh de chríoch custaim an Chomhphobail.

2. Féadfaidh na Ballstáit, i gcomhréir le dlí an Chomhphobail, na coinníollacha a shainiú faoinar féidir le hionadaí custaim seirbhísí a sholáthar sa Bhallstát ina bhfuil sé bunaithe. Gan dochar do chur i bhfeidhm critéar nach bhfuil chomh dian sin ag an mBallstát lena mbaineann, áfach, beidh ionadaí custaim a chomhlíonann na critéir a leagtar síos i bpointí (a) go (d) d’Airteagal 14 i dteideal na seirbhísí sin a sholáthar i mBallstát seachas an Ballstát ina bhfuil sé bunaithe.

3. Na bearta a cheapfar chun eilimintí neamhriachtanacha den Rialachán seo a leasú, trína fhorlíonadh, lena leagtar síos an méid seo a leanas, go háirithe:

(a) na coinníollacha faoinar féidir an ceanglas dá dtagraítear sa tríú fomhír de mhír 1 a tharscaoileadh;

(b) na coinníollacha faoinar féidir an teidlíocht dá dtagraítear i mír 2 a bhronnadh agus a chruthú;

(c) aon bhearta breise chun an tAirteagal seo a chur chun feidhme,

glacfar iad i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú agus dá dtagraítear in Airteagal 184(4).

Airteagal 12

Cumhachtú

1. Agus é ag plé leis na húdaráis custaim, sonróidh an t-ionadaí go bhfuil sé ag gníomhú thar ceann an duine a bhfuil sé ag déanamh ionadaíochta air agus sonróidh sé cé acu an bhfuil an ionadaíocht díreach nó indíreach.

Duine a mhainneoidh a shonrú go bhfuil sé ag gníomhú mar ionadaí custaim nó a shonróidh go bhfuil sé ag gníomhú mar ionadaí custaim gan a bheith cumhachtaithe déanamh amhlaidh, measfar go bhfuil sé ag gníomhú ina ainm féin agus thar a cheann féin.

2. Féadfaidh na húdaráis custaim a chur de cheangal ar dhuine ar bith a dhearbhóidh go bhfuil sé ag gníomhú mar ionadaí custaim fianaise a chur ar fáil faoina chumhachtú ón duine a bhfuil sé ag déanamh ionadaíochta air.

Na bearta a cheapfar chun eilimintí neamhriachtanacha den Rialachán seo a leasú, trína fhorlíonadh, ina leagtar síos maoluithe ar an gcéad fhomhír, glacfar iad i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú agus dá dtagraítear in Airteagal 184(4).

Roinn 3

Oibreoir eacnamaíoch údaraithe

Airteagal 13

Feidhmiú agus údarú

1. Oibreoir eacnamaíoch atá bunaithe i gcríoch custaim an Chomhphobail agus a chomhlíonfaidh na coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 14 agus in Airteagal 15, féadfaidh sé stádas oibreora eacnamaíoch údaraithe a iarraidh.

Deonóidh na húdaráis custaim an stádas sin, tar éis dul i gcomhairle le húdaráis inniúla eile, más gá, agus beidh an stádas sin faoi réir monatóireachta leanúnaí.

2. Beidh dhá chineál údaraithe i gceist le stádas oibreora eacnamaíoch: údarú oibreora eacnamaíoch údaraithe ‘simplithe custaim’ agus údarú oibreora eacnamaíoch údaraithe ‘slándála agus sábháilteachta’.

Cuirfidh an chéad chineál údaraithe ar chumas oibreoirí eacnamaíocha tairbhe a bhaint as simplithe áirithe i gcomhréir leis an reachtaíocht chustaim. Faoin dara cineál údaraithe beidh an sealbhóir i dteideal éascuithe a bhaineann le slándáil agus le sábháilteacht.

Féadfar an dá chineál údaraithe a shealbhú an tráth céanna.

3. Aithneoidh na húdaráis custaim sna Ballstáit uile, faoi réir Airteagal 14 agus Airteagal 15, stádas an oibreora eacnamaíoch údaraithe, gan dochar do rialuithe custaim.

4. Ar bhonn stádas an oibreora eacnamaíoch údaraithe a aithint, agus ar choinníoll go gcomhlíonfar na ceanglais maidir le cineál sonrach simplithe dá bhforáiltear sa reachtaíocht chustaim, údaróidh údaráis custaim don oibreoir tairbhiú den simpliú sin.

5. Féadfar an stádas mar oibreoir eacnamaíoch údaraithe a chur ar fionraí nó a chúlghairm i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar síos de bhun Airteagal 15(1)(g).

6. Tabharfaidh an t-oibreoir eacnamaíoch údaraithe fógra do na húdaráis custaim faoi na tosca uile a eascróidh i ndiaidh dheonú an stádais sin, ar tosca iad a fhéadfadh tionchar a bheith acu ar leanúint leis an stádas nó ar a inneachar.

Airteagal 14

Deonú stádais

Is iad seo a leanas na critéir chun stádas oibreora eacnamaíoch údaraithe a dheonú:

(a) taifead ar chomhlíonadh na gceanglas custaim agus cánach;

(b) córas sásúil chun bainistíocht a dhéanamh ar thaifid tráchtála agus, i gcás inarb iomchuí, ar thaifid iompair a cheadaíonn rialuithe iomchuí custaim;

(c) sócmhainneacht chruthaithe;

(d) de bhun Airteagal 13(2), i gcásanna inar mian leis an oibreoir eacnamaíoch údaraithe tairbhe a bhaint as na simplithe dá bhforáiltear i gcomhréir leis an reachtaíocht chustaim, caighdeáin phraiticiúla inniúlachta nó cáilíochtaí gairmiúla a bhaineann go díreach leis an ngníomhaíocht a dhéantar;

(e) de bhun Airteagal 13(2), i gcásanna inar mian leis an oibreoir eacnamaíoch údaraithe tairbhe a bhaint as éascuithe maidir le rialuithe custaim a bhaineann le slándáil agus le sábháilteacht, caighdeáin iomchuí slándála agus sábháilteachta.

Airteagal 15

Bearta cur chun feidhme

1. Na bearta a cheapfar chun eilimintí neamhriachtanacha den Rialachán seo a leasú, trína fhorlíonadh, lena leagfar síos rialacha maidir leis na nithe seo a leanas:

(a) stádas oibreora eacnamaíoch údaraithe a dheonú;

(b) na cásanna ina ndéanfar athbhreithniú ar stádas oibreora eacnamaíoch údaraithe;

(c) údaraithe a dheonú chun go mbainfeadh oibreoirí eacnamaíocha údaraithe úsáid as simplithe;

(d) sainaithint an údaráis custaim is inniúil chun stádas agus údaruithe den sórt sin a dheonú;

(e) cineál agus méid na n-éascuithe a fhéadfar a dheonú d’oibreoirí eacnamaíocha údaraithe i dtaca le rialuithe custaim a bhaineann le slándáil agus le sábháilteacht;

(f) dul i gcomhairle le húdaráis custaim eile agus faisnéis a chur ar fáil dóibh;

(g) na coinníollacha faoina bhféadfar stádas oibreora eacnamaíoch údaraithe a chur ar fionraí nó a chúlghairm;

(h) na coinníollacha faoina bhféadfar an ceanglas a bheith bunaithe i gcríoch custaim an Chomhphobail a tharscaoileadh i gcás catagóirí sonracha oibreoirí eacnamaíocha údaraithe, agus comhaontuithe idirnáisiúnta, go háirithe, á gcur san áireamh,

glacfar iad i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú agus dá dtagraítear in Airteagal 184(4).

2. Cuirfidh na bearta sin na nithe seo a leanas san áireamh:

(a) na rialacha a glacadh de bhun Airteagal 25(3);

(b) rannpháirteachas gairmiúil i ngníomhaíochtaí atá faoi réir na reachtaíochta custaim;

(c) caighdeáin phraiticiúla inniúlachta nó cáilíochtaí gairmiúla a bhaineann go díreach leis an ngníomhaíocht a dhéantar;

(d) an t-oibreoir eacnamaíoch mar shealbhóir aon deimhnithe atá aitheanta go hidirnáisiúnta agus a eisítear ar bhonn coinbhinsiún ábhartha idirnáisiúnta.

Roinn 4

Cinntí a bhaineann leis an reachtaíocht chustaim a chur i bhfeidhm

Airteagal 16

Forálacha ginearálta

1. I gcás ina n-iarrfaidh duine ar na húdaráis custaim cinneadh a dhéanamh a bhaineann leis an reachtaíocht chustaim a chur i bhfeidhm, cuirfidh an duine sin an fhaisnéis uile a theastóidh uathu chun go bhféadfaidís an cinneadh sin a dhéanamh ar fáil do na húdaráis sin.

Féadfaidh líon daoine cinneadh a iarraidh freisin, agus féadfar cinneadh a dhéanamh i ndáil le líon daoine, i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar síos sa reachtaíocht chustaim.

2. Seachas i gcás ina bhforáiltear dá mhalairt leis an reachtaíocht chustaim, déanfar cinneadh dá dtagraítear i mír 1, agus tabharfar fógra don iarrthóir, gan mhoill, agus tráth nach déanaí ná ceithre mhí ón dáta a bhfaighidh na húdaráis custaim an fhaisnéis uile a theastóidh ó na húdaráis sin chun an cinneadh sin a dhéanamh.

I gcás nach mbeidh na húdaráis custaim in ann cloí leis na teorainneacha ama sin, áfach, cuirfidh siad an méid sin in iúl don iarratasóir sula rachaidh na teorainneacha ama sin in éag, ag sonrú na bhfáthanna agus na tréimhse breise a mheasfaidh siad a bheith riachtanach chun cinneadh a dhéanamh maidir leis an iarraidh.

3. Seachas i gcás ina sonrófar a mhalairt sa chinneadh nó sa reachtaíocht chustaim, beidh éifeacht leis an gcinneadh ón dáta a bhfaighidh an t-iarratasóir an cinneadh nó ón dáta a measfar go bhfuair sé é. Ach amháin sna cásanna dá bhforáiltear in Airteagal 24(2), beidh cinntí a ghlacfar infhorfheidhmithe ag na húdaráis custaim ón dáta sin.

4. Sula ndéanfar cinneadh a dhéanfadh dochar don duine a ndíreofar chuige é nó a dhéanfadh dochar do na ndaoine a ndíreofar chucu é, cuirfidh na húdaráis custaim in iúl don duine nó do na daoine lena mbaineann na forais ar a mbeidh sé beartaithe acu a gcinneadh a bhunú, agus beidh deis ag an duine nó ag na daoine sin a thuairim nó a dtuairim a chur in iúl, laistigh den tréimhse fhorordaithe ón dáta ar cuireadh na forais in iúl.

Nuair a bheidh an tréimhse sin caite, cuirfear an cinneadh in iúl, san fhoirm iomchuí, don duine lena mbaineann agus beidh na forais ar a bhfuil sé bunaithe leagtha amach sa chinneadh. Déanfaidh an cinneadh tagairt don cheart achomhairc dá bhforáiltear in Airteagal 23.

5. Na bearta a cheapfar chun eilimintí neamhriachtanacha den Rialachán seo a leasú, trína fhorlíonadh, lena leagfar síos na nithe seo a leanas:

(a) na cásanna nach mbeidh feidhm ag an gcéad fhomhír de mhír 4 agus na coinníollacha nach mbeidh feidhm aici fúthu;

(b) an tréimhse dá dtagraítear sa chéad fhomhír de mhír 4,

glacfar iad i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú agus dá dtagraítear in Airteagal 184(4).

6. Gan dochar d’fhorálacha a leagtar síos i réimsí eile agus lena sonrófar na cásanna ina mbeidh agus na coinníollacha faoina mbeidh cinntí neamhbhailí nó ina dtiocfaidh siad chun bheith ar neamhní, féadfaidh na húdaráis custaim a d’eisigh cinneadh é a neamhniú, a leasú nó a chúlghairm tráth ar bith i gcás nach gcomhlíonfaidh sé an reachtaíocht chustaim.

7. Seachas i gcás ina ngníomhóidh údarás custaim mar údarás breithiúnach, beidh feidhm freisin ag forálacha mhír 3, mhír 4 agus mhír 6 den Airteagal seo agus ag forálacha Airteagal 17, Airteagal 18, agus Airteagal 19 maidir le cinntí a dhéanfaidh na húdaráis custaim gan iarraidh roimh ré ón duine lena mbaineann agus, go háirithe, maidir le fógra a thabhairt faoi fhiach custaim dá bhforáiltear in Airteagal 67(3).

Airteagal 17

Bailíocht cinntí ar fud an Chomhphobail

Seachas i gcás ina n-iarrfar nó ina sonrófar a mhalairt, cinntí a ghlacfaidh na húdaráis custaim a bheidh bunaithe ar chur i bhfeidhm na reachtaíochta custaim nó a bhainfidh le cur i bhfeidhm na reachtaíochta custaim, beidh siad bailí ar fud chríoch custaim an Chomhphobail.

Airteagal 18

Neamhniú cinntí fabhracha

1. Déanfaidh na húdaráis custaim cinneadh atá fabhrach don duine a ndíreofar chuige é a neamhniú má chomhlíontar na coinníollacha uile seo a leanas:

(a) rinneadh an cinneadh ar bhonn faisnéise a bhí mícheart nó neamhiomlán;

(b) b’eol don iarrthóir nó ba cheart le réasún gurbh eol dó go raibh an fhaisnéis mícheart nó neamhiomlán;

(c) dá mba rud é go raibh an fhaisnéis ceart nó iomlán, bheadh an cinneadh éagsúil.

2. Tabharfar fógra don duine ar chuige a díríodh an cinneadh go ndearnadh an cinneadh a neamhniú.

3. Beidh éifeacht ag an neamhniú ón dáta ar tháinig an cinneadh tosaigh i bhfeidhm, mura sonrófar a mhalairt sa chinneadh i gcomhréir leis an reachtaíocht chustaim.

4. Féadfaidh an Coimisiún, i gcomhréir leis an nós imeachta bainistíochta dá dtagraítear in Airteagal 184(3), bearta a ghlacadh chun an tAirteagal seo a chur chun feidhme, go háirithe i dtaca le cinntí a dhíreofar chuig líon daoine.

Airteagal 19

Cinntí fabhracha a chúlghairm agus a leasú

1. Déanfar cinneadh fabhrach a chúlghairm nó a leasú i gcásanna, seachas cásanna dá dtagraítear in Airteagal 18, nár comhlíonadh ceann amháin nó níos mó ná ceann amháin de na coinníollacha a leagtar síos d’eisiúint an chinnidh iontu, nó nach gcomhlíontar ceann amháin nó níos mó ná ceann amháin de na coinníollacha sin a thuilleadh.

2. Seachas i gcás ina sonrófar a mhalairt sa reachtaíocht chustaim, ní fhéadfar cinneadh a dhíreofar chuig líon daoine a chúlghairm ach amháin i leith duine a mhainneoidh oibleagáid a fhorchuirtear faoin gcinneadh sin a chomhlíonadh.

3. Cuirfear in iúl don duine ar díríodh an cinneadh chuige go bhfuil sé cúlghairthe nó leasaithe.

4. Beidh feidhm ag Airteagal 16(3) maidir le cúlghairm nó le leasú an chinnidh.

I gcásanna eisceachtúla, áfach, inar gá sin ar mhaithe le leasanna dlisteanacha an duine ar díríodh an cinneadh chuige, féadfaidh na húdaráis custaim an dáta a dtiocfaidh an chúlghairm nó an leasú i bhfeidhm a chur siar.

5. Féadfaidh an Coimisiún, i gcomhréir leis an nós imeachta bainistíochta dá dtagraítear in Airteagal 184(3), bearta a ghlacadh chun an tAirteagal seo a chur chun feidhme, go háirithe i dtaca le cinntí a dhíreofar chuig líon daoine.

Airteagal 20

Cinntí a bhaineann le faisnéis cheangailteach

1. Eiseoidh na húdaráis custaim, arna iarraidh sin orthu go foirmiúil, cinntí a bhaineann le faisnéis taraife cheangailteach, dá ngairfear ‘cinntí FTC’ anseo feasta, nó cinntí a bhaineann le faisnéis cheangailteach i leith tionscnaimh, dá ngairfear ‘cinntí FCT’ anseo feasta.

Diúltófar iarraidh den sórt sin i gceann ar bith de na cúinsí seo a leanas:

(a) i gcás ina ndéanfaidh sealbhóir cinnidh maidir leis na hearraí céanna an t-iarratas, nó i gcás ina mbeidh an t-iarratas déanta cheana féin aige, ag an oifig custaim chéanna nó ag oifig custaim eile, i gcás ina ndearnadh, nó ina ndéanfar an t-iarratas sin thar a cheann agus, i gcás cinntí FCT, faoi na cúinsí céanna inar cinneadh an éadáil tionscnaimh;

(b) i gcás nach mbainfidh an t-iarratas le haon úsáid a bheartófar a bhaint as an gcinneadh FTC ná as an gcinneadh FCT ná le haon úsáid a bheartófar a bhaint as nós imeachta custaim.

2. Ní bheidh cinntí FTC nó cinntí FCT ceangailteach ach amháin i dtaca le rangú taraife nó le cinneadh tionscnaimh earraí.

Ní bheidh na cinntí sin ceangailteach ar údaráis custaim, i leith shealbhóir an chinnidh, ach amháin i dtaca le hearraí a dtabharfar na foirmiúlachtaí custaim ina leith chun críche i ndiaidh an dáta a dtiocfaidh an cinneadh i bhfeidhm.

Ní bheidh na cinntí ceangailteach ar shealbhóir an chinnidh, i leith na n-údarás custaim, ach amháin le héifeacht ón dáta a bhfaighidh sé fógra faoin gcinneadh nó an dáta a measfar an fógra sin a bheith faighte aige.

3. Beidh cinntí FTC nó cinntí FCT bailí ar feadh tréimhse trí bliana ón dáta a dtiocfaidh an cinneadh i bhfeidhm.

4. D’fhonn cinneadh FTC nó cinneadh FCT a chur i bhfeidhm i gcomhthéacs nós imeachta custaim faoi leith, ní mór do shealbhóir an chinnidh a bheith in ann a chruthú:

(a) i gcás chinneadh FTC, go mbeidh na hearraí a dhearbhófar ag freagairt ar gach uile bhealach do na hearraí a mbeidh cur síos orthu sa chinneadh;

(b) i gcás chinneadh FCT, go mbeidh na hearraí lena mbaineann agus na himthosca ina gcinnfear an éadáil tionscnaimh ag freagairt ar gach uile bhealach do na hearraí agus do na himthosca a mbeidh cur síos orthu sa chinneadh.

5. De mhaolú ar Airteagal 16(6) agus ar Airteagal 18, déanfar cinntí FTC nó cinntí FCT a neamhniú i gcás ina mbeidh siad bunaithe ar fhaisnéis mhíchruinn nó neamhiomlán ó na hiarratasóirí.

6. Cúlghairtear cinntí FTC nó cinntí FCT i gcomhréir le hAirteagal 16(6) agus le hAirteagal 19.

Ní fhéadfar iad a leasú.

7. Glacfaidh an Coimisiún bearta chun mír 1 go mír 5 den Airteagal seo a chur chun feidhme, i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin dá dtagraítear in Airteagal 184(2).

8. Gan dochar d’Airteagal 19, na bearta a cheapfar chun eilimintí neamhriachtanacha den Rialachán seo a leasú, trína fhorlíonadh, agus lena leagfar síos an méid seo a leanas:

(a) na coinníollacha faoina scoirfidh an cinneadh FTC nó FCT de bheith bailí agus an tráth a dtarlóidh sin;

(b) na coinníollacha faoina bhféadfar úsáid a bhaint go fóill as cinneadh dá dtagraítear i bpointe (a) i dtaca le conarthaí ceangailteacha a bhunófar ar an gcinneadh agus a thabharfar i gcrích sula mbeidh a bhailíocht imithe in éag agus an tréimhse ama ina bhféadfar sin a dhéanamh go fóill;

(c) na coinníollacha faoina bhféadfaidh an Coimisiún cinntí a eisiúint ag iarraidh ar na Ballstáit cinneadh a bhaineann le faisnéis cheangailteach a chúlghairm nó a leasú agus le faisnéis cheangailteach eile a thabhairt i gcomparáid le cinntí eile ar an ábhar céanna.

glacfar iad i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú agus dá dtagraítear in Airteagal 184(4).

9. Na bearta a cheapfar chun eilimintí neamhriachtanacha den Rialachán seo a leasú, trína fhorlíonadh, lena leagfar síos na coinníollacha faoina n-eiseofar cinntí eile a bhaineann le faisnéis cheangailteach, glacfar iad i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú agus dá dtagraítear in Airteagal 184(4).

Roinn 5

Pionóis

Airteagal 21

Cur i bhfeidhm pionós

1. Déanfaidh gach Ballstát foráil do phionóis mar gheall ar mhainneachtain reachtaíocht chustaim an Chomhphobail a chomhlíonadh. Beidh na pionóis sin éifeachtúil, comhréireach agus athchomhairleach.

2. I gcás ina gcuirfear pionóis riaracháin i bhfeidhm, is i bhfoirm amháin díobh seo a leanas, inter alia, a bheidh siad, nó sa dá fhoirm:

(a) muirear airgid a ghearrfaidh na húdaráis custaim, lena n-áirítear, i gcás inarb iomchuí, socraíocht a chuirfear i bhfeidhm in áit agus in ionad pionóis choiriúil;

(b) cúlghairm, fionraí nó leasú aon údaraithe a bheidh i seilbh an duine lena mbaineann.

3. Laistigh de shé mhí ó dháta chur i bhfeidhm an Airteagail seo, a chinnfear i gcomhréir le hAirteagal 188(2), tabharfaidh na Ballstáit fógra don Choimisiún faoi na forálacha náisiúnta a bheidh i bhfeidhm mar a bheartaítear i mír 1 iad agus tabharfaidh siad fógra dó gan mhoill faoi aon leasú ina dhiaidh sin a dhéanfaidh difear dóibh.

Roinn 6

Achomhairc

Airteagal 22

Cinntí a dhéanfaidh údarás breithiúnach

Ní bheidh feidhm ag Airteagal 23 ná ag Airteagal 24 maidir le hachomhairc a thaiscfear d’fhonn neamhniú, cúlghairm nó leasú cinnidh a bhainfidh le cur i bhfeidhm na reachtaíochta custaim agus a dhéanfaidh údarás breithiúnach, nó údaráis custaim, ag gníomhú dóibh mar údaráis bhreithiúnacha.

Airteagal 23

Ceart achomhairc

1. Beidh sé de cheart ag duine ar bith achomharc a dhéanamh i gcoinne aon chinnidh a dhéanfaidh na húdaráis custaim i dtaca le cur i bhfeidhm na reachtaíochta custaim a bhaineann leis go díreach agus go leithleach.

Duine ar bith a bhfuil iarratas ar chinneadh curtha chuig na húdaráis custaim aige agus nach mbeidh an cinneadh faoin iarratas sin faighte aige laistigh de na teorainneacha ama dá dtagraítear in Airteagal 16(2), beidh sé i dteideal ceart achomhairc a fheidhmiú freisin.

2. Féadfar ceart achomhairc a fheidhmiú in dhá chéim ar a laghad:

(a) i dtús báire, os comhair an údaráis custaim nó os comhair údaráis bhreithiúnaigh nó os comhair comhlachta eile a cheapfaidh na Ballstáit chun na críche sin;

(b) ina dhiaidh sin, os comhair comhlachta neamhspleách ar airde é ná sin, a fhéadfaidh a bheith ina údarás breithiúnach nó ina choibhéis de chomhlacht speisialaithe, de réir na bhforálacha a bheidh i bhfeidhm sna Ballstáit.

3. Caithfear an t-achomharc a thaisceadh sa Bhallstát ina ndearnadh an cinneadh nó ina ndearnadh iarratas air.

4. Áiritheoidh na Ballstáit go bhféadfar dearbhú nó ceartú pras a dhéanamh, leis an nós imeachta achomhairc, ar chinntí arna ndéanamh ag na húdaráis custaim.

Airteagal 24

Fionraí ar chur chun feidhme

1. Ní bheidh taisceadh achomhairc ina chúis le fionraí ar chur chun feidhme an chinnidh is ábhar díospóide.

2. Cuirfidh údaráis custaim, áfach, cur chun feidhme cinnidh den sórt sin go hiomlán nó go páirteach ar fionraí i gcás ina mbeidh cúis mhaith acu le creidiúint nach bhfuil an cinneadh is ábhar díospóide ag luí leis an reachtaíocht chustaim nó go bhfuil an eagla ann go ndéanfar damáiste neamh-indeisithe don duine lena mbaineann.

3. Sna cásanna dá dtagraítear i mír 2, ina bhfuil sé d’éifeacht ag an gcinneadh is ábhar díospóide go mbeadh dleachtanna ar allmhairí nó ar onnmhairí iníoctha, beidh fionraí an chinnidh sin ag brath ar sholáthar ráthaíochta, mura suífear, ar bhonn meastacháin dhoiciméadaithe, gur dóigh do ráthaíocht den sórt sin a bheith ina cúis go mbeadh deacrachtaí tromchúiseacha eacnamaíocha nó sóisialta ag an bhféichiúnaí.

Féadfaidh an Coimisiún bearta a ghlacadh, i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin dá dtagraítear in Airteagal 184(2), chun an chéad fhomhír den mhír seo a chur chun feidhme.

Roinn 7

Rialú Earraí

Airteagal 25

Rialuithe custaim

1. Féadfaidh na húdaráis custaim na rialuithe custaim uile a dhéanamh a mheasfaidh siad a bheith riachtanach.

D’fhéadfadh sé gurb éard a bheadh sna rialuithe custaim go háirithe, earraí a scrúdú, samplaí a thógáil, sonraí dearbhaithe agus marthain agus barántúlacht doiciméad a fhíorú, cuntais oibreoirí eacnamaíocha agus taifid eile a scrúdú, cigireacht a dhéanamh ar mheáin iompair, ar bhagáiste agus ar earraí eile a bheidh á iompar ag daoine nó orthu agus fiosrúcháin oifigiúla agus gníomhartha eile den sórt sin a dhéanamh.

2. Beidh rialuithe custaim, seachas seiceálacha amasacha, bunaithe go príomha ar anailís riosca ina mbainfear úsáid as teicnící próiseála sonraí leictreonacha arb é is cuspóir di an riosca a aithint agus meastóireacht a dhéanamh air agus na frithbhearta is gá a fhorbairt, ar bhonn critéar a forbraíodh ar an leibhéal náisiúnta, ar leibhéal an Chomhphobail, agus i gcás ina mbeidh fáil orthu, ar an leibhéal idirnáisiúnta.

Déanfaidh na Ballstáit, i gcomhar leis an gCoimisiún, creat coitianta bainistíochta riosca a fhorbairt, a chothabháil agus a úsáid, is creat a bheidh bunaithe ar mhalartú faisnéise faoi riosca agus anailíse riosca idir riaracháin custaim, agus lena mbunófar, inter alia, critéir chomhchoiteanna chun meastóireacht a dhéanamh ar riosca, bearta rialaithe chomhchoiteanna agus limistéir thosaíochta rialaithe chomhchoiteanna.

Déanfar rialuithe bunaithe ar fhaisnéis agus ar chritéir den sórt sin a chur i gcrích gan dochar do rialuithe eile a chuirfear i gcrích i gcomhréir le mír 1 agus le mír 2 nó i gcomhréir le forálacha eile a bheidh i bhfeidhm.

3. Gan dochar do mhír 2 den Airteagal seo, glacfaidh an Coimisiún bearta cur chun feidhme, i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin dá dtagraítear in Airteagal 184(2), lena leagfar síos an méid seo a leanas:

(a) creat comhchoiteann bainistíochta riosca;

(b) critéir chomhchoiteanna agus limistéir chomhchoiteanna rialaithe tosaíochta;

(c) an fhaisnéis faoi riosca agus an anailís ar riosca a bheidh le malartú idir riaracháin custaim.

Airteagal 26

Comhoibriú idir údaráis

1. I gcás ina mbeidh rialuithe seachas rialuithe custaim le feidhmiú, i dtaca leis na hearraí céanna, ag údaráis inniúla seachas na húdaráis custaim, déanfaidh údaráis custaim a ndícheall, i ndlúthchomhar leis na húdaráis eile sin, lena áirithiú go bhfeidhmeofar na rialuithe sin, a mhéid is féidir, an tráth céanna agus san áit chéanna le rialuithe custaim (ionad uileghnó), agus beidh an ról comhordaithe ag údaráis custaim chun é sin a bhaint amach.

2. Faoi chuimsiú na rialuithe dá dtagraítear sa Roinn seo, maidir le sonraí a gheofar i gcomhthéacs teacht isteach, imeacht amach, idirthuras, stóráil agus úsáid deiridh earraí a ghluaisfear idir críoch custaim an Chomhphobail agus críocha eile, agus i gcomhthéacs láithreacht agus ghluaiseacht earraí neamh-Chomhphobail agus earraí a chuirtear faoin nós imeachta um úsáid deiridh, lena n-áirítear trácht poist, laistigh den chríoch custaim, agus maidir le torthaí aon rialaithe, féadfaidh údaráis custaim agus údaráis inniúla eile, i gcás inar gá sin chun críocha riosca a íoslaghdú agus calaois a chomhrac, na sonraí agus na torthaí sin a mhalartú eatarthu féin agus leis an gCoimisiún. Féadfaidh údaráis custaim agus an Coimisiún sonraí den sórt sin a mhalartú lena chéile freisin chun cur i bhfeidhm aonfhoirmeach na reachtaíochta Comhphobail a áirithiú.

Airteagal 27

Rialú iarscaoilte

Féadfaidh na húdaráis custaim, tar éis na hearraí a scaoileadh agus chun cruinneas na sonraí san achoimre nó sa dearbhú custaim a áirithiú, cigireacht a dhéanamh ar aon doiciméid agus ar aon sonraí a bhaineann leis na hoibríochtaí i dtaca leis na hearraí lena mbaineann nó le hoibríochtaí tráchtála a rinneadh roimhe sin nó ina dhiaidh sin a bhain leis na hearraí sin. Féadfaidh na húdaráis sin iniúchadh a dhéanamh freisin ar na hearraí sin agus/nó samplaí a ghlacadh i gcás ina bhféadfaidh siad fós é sin a dhéanamh.

Féadfar na cigireachtaí sin a dhéanamh ag áitreabh shealbhóir na n-earraí nó ag áitreabh a ionadaí, ag áitreabh duine ar bith eile a bheidh bainteach leis na hoibríochtaí sin i gcáil gnó nó ag áitreabh aon duine eile a mbeidh na doiciméid agus na sonraí ina sheilbh aige chun críocha gnó.

Airteagal 28

Eitiltí agus turais farraige laistigh den Chomhphobal

1. Ní dhéanfar rialuithe custaim nó foirmiúlachtaí custaim a chur i gcrích i dtaca le bagáiste cábáin nó bagáiste boilg de chuid daoine atá ar eitilt laistigh den Chomhphobal ná i dtaca le bagáiste de chuid daoine ar thuras farraige laistigh den Chomhphobal, ach amháin i gcás ina bhforálfar do rialuithe nó d’fhoirmiúlachtaí den sórt sin sa reachtaíocht chustaim.

2. Beidh feidhm ag mír 1 gan dochar do cheachtar den dá ní seo a leanas:

(a) seiceálacha slándála nó sábháilteachta;

(b) seiceálacha a bhaineann le toirmisc nó le srianta.

3. Glacfaidh an Coimisiún bearta, i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin dá dtagraítear in Airteagal 184(2), chun an tAirteagal seo a chur chun feidhme, lena leagfar síos na cásanna ina bhféadfar rialuithe agus foirmiúlachtaí custaim a chur i bhfeidhm maidir leis na nithe seo a leanas agus na coinníollacha faoina bhféadfar sin a dhéanamh:

(a) bagáiste cábáin agus bagáiste boilg: (i) de chuid daoine a bheidh ar eitilt in aerárthach a bheidh ag teacht ó aerfort neamh-Chomhphobail agus a leanfaidh lena n-aistear, tar éis agastaid ag aerfort Comhphobail, go dtí aerfort Comhphobail eile; (ii) de chuid daoine a bheidh ar eitilt in aerárthach a dhéanfaidh agastad ag aerfort Comhphobail sula rachaidh sé ar aghaidh go dtí aerfort neamh-Chomhphobail; (iii) de chuid daoine a bhainfidh úsáid as seirbhís mhuirí san árthach céanna ach go ndéantar an t-aistear scríob ar scríob ag imeacht ó chalafort neamh-Chomhphobail, ag tabhairt cuairt air, nó ag baint ceann scríbe amach ann; (iv) de chuid daoine a bheidh ar bord árthaigh áineasa agus in aerárthach turasóireachta nó gnó;

(b) bagáiste cábáin agus bagáiste boilg: (i) a thiocfaidh go dtí aerfort Comhphobail ar bord aerárthaigh a thiocfaidh ó aerfort neamh-Chomhphobail agus a aistreofar ag an aerfort Comhphobail sin go dtí aerárthach eile a bheidh ag dul ar eitilt laistigh den Chomhphobal; (ii) a bheidh luchtaithe ag aerfort Comhphobail ar aerárthach a bheidh ag dul ar eitilt laistigh den Chomhphobal le haghaidh aistrithe ag aerfort Comhphobail eile go dtí aerárthach ar aerfort neamh-Chomhphobail is ceann scríbe dó.

Roinn 8

Coinneáil doiciméad agus faisnéise eile; muirir agus costais

Airteagal 29

Coinneáil doiciméad agus faisnéise eile

1. Coinneoidh an duine lena mbaineann, chun críocha rialuithe custaim, na doiciméid agus an fhaisnéis dá dtagraítear in Airteagal 9(1) ar feadh trí bliana féilire ar a laghad, trí aon mheán a mbeidh inrochtana ag na húdaráis custaim orthu agus a bheidh inghlactha acu.

I gcás earraí a scaoilfear i saorchúrsaíocht in imthosca seachas na himthosca dá dtagraítear sa tríú mír, nó i gcás earraí a dhearbhófar lena n-onnmhairiú, rithfidh an tréimhse sin ó dheireadh na bliana ina nglacfar na dearbhuithe custaim maidir le scaoileadh i saorchúrsaíocht nó maidir le honnmhairiú.

I gcás earraí a scaoilfear i saorchúrsaíocht saor ó dhleacht nó ag ráta laghdaithe dleachta ar allmhairí de bharr a n-úsáide deiridh, rithfidh an tréimhse sin ó dheireadh na bliana ina scoirfidh siad de bheith faoi réir maoirseachta custaim.

I gcás earraí a chuirfear faoi nós imeachta custaim eile, rithfidh an tréimhse sin ó dheireadh na bliana ina dtiocfaidh deireadh leis an nós imeachta custaim lena mbaineann.

2. Gan dochar d’Airteagal 68(4), i gcás ina dtaispeánfaidh rialú custaim i ndáil le fiach custaim go gcaithfear an iontráil ábhartha sna cuntais a cheartú agus ina dtabharfar fógra don duine lena mbaineann ina leith sin, coinneofar na doiciméid agus an fhaisnéis ar feadh trí bliana thar an teorainn ama dá bhforáiltear i mír 1 den Airteagal seo.

I gcás ina dtaiscfear achomharc, nó ina gcuirfear tús le himeachtaí cúirte, ní mór na doiciméid agus an fhaisnéis a choinneáil ar feadh na tréimhse dá bhforáiltear i mír 1 den Airteagal seo nó go dtí go gcríochnófar an nós imeachta achomhairc nó na himeachtaí cúirte, cibé acu is déanaí.

Airteagal 30

Muirir agus costais

1. Ní ghearrfaidh údaráis custaim muirir ar fheidhmiú rialuithe custaim nó ar aon chur i bhfeidhm eile reachtaíochta custaim le linn uaireanta oifigiúla oscailte a n-oifig inniúla custaim.

Féadfaidh na húdaráis custaim muirear a ghearradh áfach nó costais a aisghabháil i gcás ina bhfeidhmeofar seirbhísí sonracha, go háirithe na nithe seo a leanas:

(a) tinreamh foirne custaim, ar iarratas, lasmuigh d’uaireanta oifigiúla oscailte oifige nó ag áitreabh seachas áitreabh custaim;

(b) anailísí nó tuarascálacha saineolaíochta ar earraí agus táillí poist chun earraí a thabhairt ar ais d’iarratasóir, go háirithe i ndáil le cinntí a dhéanfar de bhun Airteagal 20 nó i ndáil le faisnéis a chur ar fáil i gcomhréir le hAirteagal 8(1);

(c) iniúchadh nó sampláil earraí chun críocha fíoraithe, nó díothú earraí, i gcás ina mbeidh costais i gceist seachas an costas a bhaineann le leas a bhaint as foireann custaim;

(d) bearta eisceachtúla rialaithe, i gcás ina mbeidh siad riachtanach de bharr chineál na n-earraí nó de bharr riosca a d’fhéadfadh a bheith ann.

2. Na bearta a cheapfar chun eilimintí neamhriachtanacha den Rialachán seo a leasú, trína fhorlíonadh, agus lena leagtar síos bearta chun an dara fomhír de mhír 1 a chur chun feidhme, glacfar iad i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú agus dá dtagraítear in Airteagal 184(4).

CAIBIDIL 3

Comhshó airgeadra agus teorainneacha ama

Airteagal 31

Comhshó airgeadra

1. Foilseoidh na húdaráis inniúla an ráta malairte infheidhme, agus/nó cuirfidh siad ar fáil ar an Idirlíon é, i gcás inar gá airgeadra a chomhshó ar cheann de na cúiseanna a leanas:

(a) de bhrí go ndéantar tosca a mbainfear úsáid astu chun luach custaim na n-earraí a chur in iúl in airgeadra seachas airgeadra an Bhallstáit ina gcinntear an luach custaim;

(b) de bhrí go bhfuil luach an euro in airgeadraí náisiúnta ag teastáil chun rangú taraife earraí agus méid na dleachta ar allmhairí agus ar onnmhairí, lena n-áirítear tairseacha luacha sa Taraif Custaim Chomhphobail, a chinneadh.

2. I gcás inar gá airgeadra a chomhshó ar chúiseanna seachas na cúiseanna dá dtagraítear i mír 1, déanfar luach an euro in airgeadraí náisiúnta a bheidh le cur i bhfeidhm faoi chuimse na reachtaíochta custaim a shocrú uair in aghaidh na bliana ar a laghad.

3. I gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin dá dtagraítear in Airteagal 184(2), glacfaidh an Coimisiún bearta chun an tAirteagal seo a chur i bhfeidhm.

Airteagal 32

Teorainneacha ama

1. I gcás ina ndéanfar tréimhse, dáta nó teorainn ama a leagan síos sa reachtaíocht chustaim, ní chuirfear síneadh leis an tréimhse sin ná ní laghdófar í ná ní chuirfear siar ná ní chuirfear chun cinn an dáta sin nó an teorainn ama sin mura ndéanfar foráil shonrach sna forálacha lena mbaineann.

2. Beidh feidhm ag na rialacha is infheidhme maidir le tréimhsí ama, dátaí agus teorainneacha ama a leagtar amach i Rialachán (CEE, Euratom) Uimh. 1182/71 ón gComhairle an 3 Meitheamh 1971 lena gcinntear na rialacha is infheidhme maidir le tréimhsí, dátaí agus teorainneacha ama (10), seachas i gcás ina bhforálfar a mhalairt go sonrach sa reachtaíocht Chomhphobail chustaim.

TEIDEAL II

TOSCA AR AR A mBONN A CHUIRTEAR I bhFEIDHM DLEACHTANNA AR ALLMHAIRÍ AGUS AR ONNMHAIRÍ AGUS BEARTA EILE I nDÁIL LE TRÁDÁIL IN EARRAÍ

CAIBIDIL 1

Comhtharaif Custaim agus rangú earraí de réir taraife

Airteagal 33

Comhtharaif Custaim

1. Beidh dleachtanna a dhlitear ar allmhairí agus ar onnmhairí bunaithe ar an gComhtharaif Custaim.

Déanfar bearta eile a fhorordóidh forálacha Comhphobail lena rialófar réimsí sonracha i ndáil le trádáil in earraí a chur i bhfeidhm, i gcás inarb iomchuí sin, i gcomhréir le rangú taraife na n-earraí sin.

2. Cuimseofar na nithe seo a leanas sa Chomhtharaif Custaim:

(a) Ainmníocht Chomhcheangailte na n-earraí mar a leagtar síos í i Rialachán (CEE) Uimh. 2658/87 ón gComhairle an 23 Iúil 1987 maidir leis an ainmníocht taraife agus staidrimh agus leis an gComhtharaif Custaim (11);

(b) aon ainmníocht eile bunaithe go hiomlán nó go páirteach ar an Ainmníocht Chomhcheangailte nó a fhorálann do bhreis foranna léi, agus a bhunaítear le forálacha Comhphobail lena rialaítear réimsí sonracha d’fhonn bearta taraife i ndáil le trádáil in earraí a chur i bhfeidhm;

(c) na dleachtanna uathrialacha traidisiúnta nó na gnáthdhleachtanna uathrialacha custaim is infheidhme maidir le hearraí a fholaítear leis an Ainmníocht Chomhcheangailte;

(d) na bearta fabhracha taraife atá i gcomhaontuithe a thug an Comhphobal i gcrích le tíortha nó le críocha áirithe lasmuigh de chríoch custaim an Chomhphobail nó le grúpaí tíortha den sórt sin nó grúpaí críoch den sórt sin;

(e) na bearta fabhracha taraife a ghlac an Comhphobal go haontaobhach i ndáil le tíortha áirithe nó le críocha áirithe lasmuigh de chríoch custaim an Chomhphobail nó i ndáil le grúpaí tíortha den sórt sin nó le grúpaí críoch den sórt sin;

(f) bearta uathrialacha lena bhforáiltear do laghdú nó do dhíolúine ó dhleachtanna custaim i leith earraí áirithe;

(g) cóireáil fhabhrach taraife a shonraítear le haghaidh earraí áirithe mar gheall ar a gcineál nó ar a n-úsáid deiridh, faoi chuimse na mbeart dá dtagraítear faoi phointí (c) go (f) nó (h);

(h) bearta taraife eile dá bhforáiltear sa reachtaíocht talmhaíochta, nó sa reachtaíocht tráchtála nó i reachtaíocht Chomhphobail eile.

3. I gcás ina gcomhlíonfaidh na hearraí a bheidh i dtrácht na coinníollacha a bheidh sna bearta a leagtar síos i bpointí (d) go (g) de mhír 2, beidh feidhm ag na bearta dá dtagraítear sna forálacha sin, arna iarraidh sin don dearbhóir, in ionad na mbeart dá bhforáiltear i bpointe (c) den mhír sin. Féadfar an cur i bhfeidhm sin a fheidhmiú go cúlghabhálach, ar choinníoll go gcloífear leis na teorainneacha ama agus leis na coinníollacha a leagtar síos sa bheart ábhartha nó sa Chód.

4. I gcás ina ndéanfar cur i bhfeidhm na mbeart dá dtagraítear i bpointí (d) go (g) de mhír 2, nó an díolúine ó bhearta dá dtagraítear i bpointe (h) di, a theorannú d’oiread áirithe allmhairí nó onnmhairí, scoirfidh an cur i bhfeidhm sin nó an díolúine sin, i gcás cuótaí taraife, a luaithe a ghnóthófar an méid sonraithe allmhairí nó onnmhairí.

I gcás uasteorainneacha taraife scoirfidh an cur i bhfeidhm sin de bhua gnímh dhlíthiúil ón gComhphobal.

5. I gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin dá dtagraítear in Airteagal 184(3), glacfaidh an Coimisiún bearta chun mír 1 agus mír 4 den Airteagal seo a chur chun feidhme.

Airteagal 34

Rangú earraí de réir taraife

1. Chun an Chomhtharaif Custaim a chur i bhfeidhm, is éard é ‘rangú taraife’ earraí ceann d’fho-cheannteidil nó d’fhoranna breise na hAinmníochta Comhcheangailte faoina mbeidh na hearraí sin le rangú a chinneadh.

2. Chun na bearta neamhtharaife a chur i bhfeidhm, is éard é ‘rangú taraife’ earraí ceann d’fho-cheannteidil nó d’fhoranna breise na hAinmníochta Comhcheangailte faoina mbeidh na hearraí sin le rangú, nó ceann d’fho-cheannteidil nó d’fhoranna breise aon ainmníochta eile a shocrófar le forálacha Comhphobail agus a bhunófar go hiomlán nó go páirteach ar an Ainmníocht Chomhcheangailte nó a fhorálfaidh do bhreis foranna a chur léi, faoina mbeidh na hearraí sin le rangú a chinneadh.

3. Bainfear úsáid as an bhfo-cheannteideal nó as an bhforoinn bhreise a chinnfear i gcomhréir le mír 1 agus le mír 2 chun na bearta a bhfuil ceangal idir iad agus an fo-cheannteideal sin a chur i bhfeidhm.

CAIBIDIL 2

Tionscnamh earraí

Roinn 1

Tionscnamh neamhfhabhrach

Airteagal 35

Raon feidhme

Leagtar síos le hAirteagal 36, le hAirteagal 37 agus le hAirteagal 38 rialacha d’fhonn tionscnamh earraí neamhfhabhracha a chinneadh chun na nithe a leanas a chur i bhfeidhm:

(a) an Chomhtharaif Custaim cé is moite de na bearta dá dtagraítear i bpointí (d) agus (e) d’Airteagal 33(2);

(b) bearta, seachas bearta taraife, a bhunaítear le forálacha Comhphobail lena rialaítear réimsí sonracha a bhaineann le trádáil in earraí;

(c) bearta eile Comhphobail a bhaineann le tionscnamh earraí.

Airteagal 36

Éadáil tionscnaimh

1. Earraí a fhaightear go hiomlán i dtír amháin nó i gcríoch amháin, measfar go bhfuil a n-áit tionscnaimh sa tír sin nó sa chríoch sin.

2. Earraí a bhfuil níos mó ná tír nó críoch amháin bainteach lena dtáirgeadh, measfar gur de thionscnamh na tíre nó na críche ina ndearnadh an claochlú substainteach deireanach orthu iad.

Airteagal 37

Cruthúnas ar thionscnamh

1. I gcás ina gcuirfear tionscnamh in iúl sa dearbhú custaim de bhun na reachtaíochta custaim, féadfaidh na húdaráis custaim a éileamh ar an dearbhóir tionscnamh na n-earraí a chruthú.

2. I gcás ina ndéanfar cruthúnas ar thionscnamh earraí a chur ar fáil de bhun na reachtaíochta custaim nó de bhun reachtaíochta Comhphobail eile lena rialaítear réimsí áirithe, féadfaidh na húdaráis custaim, i gcás amhrais réasúnaigh, aon fhianaise bhreise a éileamh a theastaíonn lena áirithiú go gcomhlíonfaidh sonrú an tionscnaimh na rialacha a leagfar síos leis an reachtaíocht Chomhphobail ábhartha.

3. Féadfaidh doiciméad lena gcruthófar tionscnamh a eisiúint sa Chomhphobal i gcás ina n-éileoidh riachtanais trádála amhlaidh.

Airteagal 38

Bearta cur chun feidhme

Glacfaidh an Coimisiún bearta, i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin dá dtagraítear in Airteagal 184(2), chun Airteagal 36 agus Airteagal 37 a chur chun feidhme.

Roinn 2

Tionscnamh fabhrach

Airteagal 39

Tionscnamh fabhrach earraí

1. Le go dtairbheoidh siad de na bearta dá dtagraítear i bpointí (d) nó (e) d’Airteagal 33(2) nó de bhearta fabhracha neamhtharaife, comhlíonfaidh earraí na rialacha maidir le tionscnamh fabhrach dá dtagraítear i mír 2 go mír 5 den Airteagal seo.

2. I gcás earraí a thairbhíonn de bhearta fabhracha atá i gcomhaontuithe a thug an Comhphobal i gcrích le tíortha áirithe nó le críocha áirithe lasmuigh de chríoch custaim an Chomhphobail nó le grúpaí tíortha den sórt sin nó le grúpaí críoch den sórt sin, leagfar síos na rialacha maidir le tionscnamh fabhrach sna comhaontuithe sin.

3. I gcás earraí a thairbhíonn de bhearta fabhracha a ghlac an Comhphobal go haontaobhach i ndáil le tíortha áirithe nó le críocha áirithe lasmuigh de chríoch custaim an Chomhphobail nó le grúpaí tíortha den sórt sin nó grúpaí críoch den sórt sin, seachas na tíortha agus na críocha dá dtagraítear i mír 5, glacfaidh an Coimisiún bearta, i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin dá dtagraítear in Airteagal 184(2), lena leagfar síos na rialacha maidir le tionscnamh fabhrach.

4. I gcás earraí a thairbhíonn de bhearta fabhracha is infheidhme sa trádáil idir críoch custaim an Chomhphobail agus Ceuta agus Melilla mar atá i bPrótacal 2 atá i gceangal le hIonstraim Aontachais 1985, glacfar na rialacha maidir le tionscnamh fabhrach i gcomhréir le hAirteagal 9 den Phrótacal sin.

5. I gcás earraí a thairbhíonn de bhearta fabhracha atá i socruithe fabhracha i bhfabhar na dtíortha agus na gcríocha thar lear atá comhlachaithe leis an gComhphobal, glacfar na rialacha maidir le tionscnamh fabhrach i gcomhréir le hAirteagal 187 den Chonradh.

6. Glacfaidh an Coimisiún, i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin dá dtagraítear in Airteagal 184(2), na bearta is gá, chun na rialacha dá dtagraítear i mír 2 go mír 5 den Airteagal seo a chur chun feidhme.

CAIBIDIL 3

Luach earraí chun críocha custaim

Airteagal 40

Raon feidhme

Cinnfear, i gcomhréir le hAirteagail 41 go 43, luach custaim earraí chun críocha chur i bhfeidhm na Comhtharaife Custaim agus na mbeart neamhtharaife a leagfar síos le forálacha Comhphobail lena rialaítear réimsí sonracha a bhaineann le trádáil in earraí.

Airteagal 41

Modh luachála custaim bunaithe ar luach an idirbhirt

1. Is é príomhbhunús luach custaim earraí an luach idirbhirt, eadhon an praghas iarbhír a íocadh nó a bheidh iníoctha iarbhír i leith earraí nuair a dhíoltar iad lena n-onnmhairiú go dtí críoch custaim an Chomhphobail, agus iad oiriúnaithe, i gcás inar gá, i gcomhréir le bearta a ghlacfar de bhun Airteagal 43.

2. An praghas a íocadh iarbhír nó atá iníoctha iarbhír, is é an íocaíocht iomlán a dhéanann an ceannaitheoir leis an díoltóir nó a dhéanann an ceannaitheoir le tríú páirtí chun leasa an díoltóra ar na hearraí allmhairithe é agus cuimsíonn sé na híocaíochtaí uile a rinneadh nó a bheidh le déanamh mar choinníoll a ghabhann le díol na n-earraí allmhairithe.

3. Beidh feidhm ag an luach idirbhirt ar choinníoll go gcomhlíonfar na coinníollacha a leanas:

(a) nach mbeidh aon srianta ar an díoltóir maidir le diúscairt nó le húsáid na n-earraí, seachas ceann ar bith de na srianta seo a leanas: (i) srianta a fhorchuirtear nó a cheanglaítear a chur le dlí nó a fhorchuireann údaráis phoiblí sa Chomhphobal; (ii) teorainneacha an limistéir gheografaigh ina bhféadfar na hearraí a dhíol an athuair; (iii) srianta nach ndéanfaidh difear substainteach do luach custaim na n-earraí;

(b) nach mbeidh an díol nó an praghas faoi réir aon choinníll nó aon toisce nach féidir a luach a chinneadh i ndáil leis na hearraí a bheidh á luacháil;

(c) nach bhfabhróidh aon chuid d’fháltas aon díola, ná aon diúscartha ná aon athúsáide earraí ag an díoltóir ina dhiaidh sin, go díreach nó go hindíreach don díoltóir, murar féidir coigeartú iomchuí a dhéanamh i gcomhréir le bearta a ghlacfar de bhun Airteagal 43;

(d) nach mbeidh gaol ag an díoltóir leis an gceannaitheoir nó nach mbeidh tionchar ag an ngaol ar an bpraghas.

Airteagal 42

Modhanna tánaisteacha luachála custaim

1. I gcás nach bhféadfar luach custaim earraí a chinneadh faoi Airteagal 41, cinnfear é trí dhul go seicheamhach ó phointe (a) go dtí pointe (d) de mhír 2 den Airteagal seo, go dtí go sroichfear an chéad phointe faoinar féidir luach custaim earraí a chinneadh.

Déanfar ord chur i bhfeidhm phointí (c) agus (d) a mhalartú má éilíonn an dearbhóir é sin.

2. Is éard a bheidh sa luach custaim, de bhun mhír 1:

(a) luach idirbhirt earraí comhionanna a dhíolfar lena n-onnmhairiú go dtí críoch custaim an Chomhphobail agus a onnmhaireofar an tráth céanna nó thart ar an tráth céanna leis na hearraí a bheidh á luacháil;

(b) luach idirbhirt earraí dá macasamhail a dhíolfar lena n-onnmhairiú go dtí críoch custaim an Chomhphobail agus a onnmhaireofar an tráth céanna nó thart ar an tráth céanna leis na hearraí a bheidh á luacháil;

(c) an luach a bheidh bunaithe ar an bpraghas aonaid ar a ndéanfar na hearraí allmhairithe, nó earraí is ionann leo nó earraí allmhairithe dá macasamhail a dhíol laistigh de chríoch custaim an Chomhphobail sa mhéid comhiomlán is mó le daoine nach bhfuil gaol acu leis na díoltóirí;

(d) an luach ríofa.

3. I gcás nach bhféadfar an luach custaim a chinneadh faoi mhír 1, cinnfear é ar bhonn sonraí a bheidh ar fáil i gcríoch custaim an Chomhphobail, ag baint úsáide as meáin réasúnacha a bheidh ag luí le prionsabail agus le forálacha ginearálta na nithe seo a leanas:

(a) an comhaontú maidir le cur chun feidhme Airteagal VII den Chomhaontú Ginearálta ar Tharaifí agus Thrádáil;

(b) Airteagal VII den Chomhaontú Ginearálta ar Tharaifí agus Thrádáil;

(c) an chaibidil seo.

Airteagal 43

Bearta cur chun feidhme

I gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin dá dtagraítear in Airteagal 184(2), glacfaidh an Coimisiún na bearta lena leagfar síos an méid seo a leanas:

(a) na heilimintí nach mór iad a chur leis an bpraghas iarbhír a íocadh nó leis an bpraghas iarbhír a bheidh le híoc chun an luach custaim a chinneadh, nó na heilimintí a fhéadfar a eisiamh;

(b) eilimintí a úsáidfear chun an luach ríofa a chinneadh;

(c) an modh chun luach custaim a chinneadh i gcásanna sonracha, agus i dtaca le hearraí ar tabhaíodh fiach custaim ina leith tar éis nós imeachta speisialta a úsáid;

(d) aon choinníollacha breise, aon fhorálacha breise agus aon rialacha breise is gá chun Airteagal 41 agus Airteagal 42 a chur i bhfeidhm.

TEIDEAL III

FIACH CUSTAIM AGUS RÁTHAÍOCHTAÍ

CAIBIDIL 1

Fiach custaim a thabhú

Roinn 1

Fiach custaim i dtaca le hallmhairiú

Airteagal 44

Scaoileadh i saorchúrsaíocht agus ligean isteach sealadach

1. Tabhófar fiach custaim i dtaca le hallmhairiú trí earraí neamh-Chomhphobail ar a ndlitear dleachtanna ar allmhairí a chur faoi cheachtar de na nósanna imeachta custaim a leanas:

(a) scaoileadh i saorchúrsaíocht, lena n-áirítear faoi na forálacha úsáide deiridh;

(b) ligean isteach sealadach lena ngabhann faoiseamh páirteach ó dhleachtanna ar allmhairí.

2. Tabhófar fiach custaim tráth a nglacfar leis an dearbhú custaim.

3. Is é an dearbhóir a bheidh ina fhéichiúnaí. I gcás ionadaíochta indírí, beidh an duine a ndéantar an dearbhú custaim thar a cheann ina fhéichiúnaí freisin.

I gcás ina ndéanfar dearbhú custaim i ndáil le haon cheann de na nósanna imeachta dá dtagraítear i mír 1 a tharraingt suas ar bhonn faisnéise arb é a toradh nár bailíodh na dleachtanna ar allmhairí go hiomlán nó go páirteach, is féichiúnaí freisin an duine a rinne an fhaisnéis a theastaigh chun an dearbhú a tharraingt suas a chur ar fáil agus arbh eol dó nó ar cheart go réasúnach gurbh eol dó, go raibh an fhaisnéis sin bréagach.

Airteagal 45

Forálacha speisialta a bhaineann le hearraí neamhthionscnaimh

1. I gcás ina mbeidh feidhm ag toirmeasc ar aistarraingt dleachtanna ar allmhairí, nó ag díolúine ó dhleachtanna ar allmhairí, maidir le hearraí neamhthionscnaimh a mbainfear úsáid astu i ndéantús táirgí a ndéanfar cruthúnas ar thionscnamh a eisiúint nó a scríobh amach ina leith i gcreat socraithe fhabhraigh idir an Comhphobal agus tíortha áirithe nó críocha áirithe lasmuigh de chríoch custaim an Chomhphobail nó grúpaí tíortha den sórt sin nó grúpaí críoch den sórt sin, tabhófar fiach custaim i dtaca le hallmhairiú i ndáil leis na hearraí neamhthionscnaimh sin, trí ghlacadh le fógra athonnmhairithe i ndáil leis na hearraí lena mbaineann.

2. I gcás ina dtabhófar fiach custaim de bhun mhír 1, cinnfear méid na dleachta ar allmhairí a fhreagraíonn don fhiach sin faoi na coinníollacha céanna ar fúthu a chinnfear fiach custaim a d’eascródh ó ghlacadh, ar an dáta céanna, le dearbhú custaim maidir le scaoileadh na n-earraí neamhthionscnaimh i saorchúrsaíocht a mbainfear úsáid astu i ndéantús na dtáirgí atá i gceist chun críche nós imeachta próiseála isteach a thabhairt chun críche.

3. Beidh feidhm ag Airteagal 44(2) agus (3) mutatis mutandis. I gcás earraí neamh-Chomhphobail dá dtagraítear in Airteagal 179, áfach, is é an duine a thaiscfidh an fógra athonnmhairithe a bheidh ina fhéichiúnaí. I gcás ionadaíochta indírí, beidh an duine a dtaiscfear an fógra thar a cheann ina fhéichiúnaí freisin.

Airteagal 46

Fiach custaim a thabhaítear trí neamhchomhlíonadh

1. Maidir le hearraí ar a ndlitear dleachtanna ar allmhairí, tabhófar fiach custaim i dtaca le hallmhairiú trí neamhchomhlíonadh aon cheann de na nithe seo a leanas:

(a) ceann de na hoibleagáidí a leagtar síos sa reachtaíocht chustaim i ndáil le tabhairt isteach earraí neamh-Chomhphobail i gcríoch custaim an Chomhphobail, i ndáil le maoirseacht chustaim a bhaint díobh nó i ndáil le gluaiseacht, próiseáil, stóráil, ligean isteach sealadach nó diúscairt earraí den sórt sin laistigh den chríoch sin;

(b) ceann de na hoibleagáidí a leagtar síos sa reachtaíocht chustaim i ndáil le húsáid deiridh earraí laistigh de chríoch custaim an Chomhphobail;

(c) coinníoll a rialaíonn earraí neamh-Chomhphobail a chur faoi nós imeachta custaim nó a rialaíonn deonú, de bhua úsáid deiridh na n-earraí, díolúine ó dhleacht nó ráta laghdaithe dleachta custaim.

2. Is ag ceachtar den dá thráth seo a leanas a thabhófar an fiach custaim:

(a) ag an tráth nach gcomhlíonfar an oibleagáid ar as a neamhchomhlíonadh a eascróidh an fiach custaim nó ag an tráth a scoirfidh sí de bheith comhlíonta;

(b) ag an tráth a nglacfar le dearbhú custaim chun earraí a chur faoi nós imeachta custaim i gcás ina suífear ina dhiaidh sin nár comhlíonadh iarbhír coinníoll lena rialaítear earraí a chur faoin nós imeachta sin nó deonú díolúine ó dhleacht nó ráta laghdaithe dleachta ar allmhairiú de bhua úsáide deiridh earraí.

3. I gcásanna dá dtagraítear faoi phointí (a) agus (b) de mhír 1, is duine díobh seo a leanas a bheidh ina fhéichiúnaí:

(a) aon duine a gceanglófar air na hoibleagáidí lena mbaineann a chomhlíonadh;

(b) aon duine arbh fheasach dó nó ar cheart go réasúnach gurbh fheasach dó go raibh oibleagáid faoin reachtaíocht chustaim gan chomhlíonadh agus a ghníomhaigh thar ceann an duine a raibh sé de cheangal air an oibleagáid a chomhlíonadh, nó a bhí rannpháirteach sa ghníomh a raibh neamhchomhlíonadh na hoibleagáide de thoradh air;

(c) aon duine a fuair nó a choinnigh na hearraí lena mbaineann agus arbh fheasach dó nó ar cheart go réasúnach gurbh fheasach dó tráth a bhfuair sé na hearraí nó tráth ar glacadh iad go raibh oibleagáid faoin reachtaíocht chustaim gan chomhlíonadh.

4. I gcásanna dá dtagraítear faoi phointe (c) de mhír 1, is é an féichiúnaí an duine a gceanglófar air na coinníollacha a chomhlíonadh lena rialaítear na hearraí a chur faoi nós imeachta custaim nó lena rialaítear na hearraí lena mbaineann a dhearbhú faoin nós imeachta sin nó lena rialaítear díolúine ó dhleacht nó ráta laghdaithe dleachta ar allmhairí a dheonú de bhua úsáide deiridh na n-earraí.

I gcás ina dtarraingeofar suas dearbhú custaim i ndáil le haon cheann de na nósanna imeachta dá dtagraítear i mír 1, nó i gcás ina dtabharfar do na húdaráis custaim aon fhaisnéis a éilítear faoin reachtaíocht chustaim a bhaineann leis na coinníollacha lena rialaítear na hearraí a chur faoi nós imeachta custaim, agus gurb é an toradh a bheidh ar an dearbhú nó ar an bhfaisnéis nach ndéanfar na dleachtanna ar allmhairí a bhailiú go hiomlán nó go páirteach, is féichiúnaí freisin a bheidh sa duine a chuir an fhaisnéis a éilítear chun an dearbhú a tharraingt suas ar fáil agus arbh eol dó, nó ar cheart go réasúnach gurbh eol dó, go raibh an fhaisnéis sin bréagach.

Airteagal 47

Méid dleachta ar allmhairí a íocadh cheana féin a asbhaint

1. I gcás ina dtabhófar fiach custaim de bhun Airteagal 46(1), i ndáil le hearraí a scaoiltear i saorchúrsaíocht ag ráta laghdaithe dleachta ar allmhairí de bharr a n-úsáide deiridh, déanfar méid na dleachta ar allmhairí a íocadh nuair a scaoileadh na hearraí i saorchúrsaíocht a asbhaint ó mhéid na dleachta ar allmhairí a fhreagraíonn don fhiach custaim.

Beidh feidhm ag an gcéad fhomhír mutatis mutandis i gcás ina dtabhófar fiach custaim i ndáil le fuíoll agus le dramhaíl a bheidh mar thoradh ar dhíothú na n-earraí sin.

2. I gcás ina dtabhófar fiach custaim, de bhun Airteagal 46(1), i ndáil le hearraí a chuirtear faoi ordú ligin isteach shealadaigh le faoiseamh páirteach ó dhleachtanna custaim, déanfar méid na dleachta ar allmhairí a íocadh faoin fhaoiseamh páirteach a asbhaint ó mhéid na dleachta ar allmhairí a fhreagraíonn don fhiach custaim.

Roinn 2

Fiach custaim i dtaca le honnmhairiú

Airteagal 48

Próiseáil onnmhairithe agus próiseáil amach

1. Tabhófar fiach custaim i dtaca le honnmhairiú trí earraí ar a ndlitear dleachtanna ar onnmhairí a chur faoin nós imeachta onnmhairíochta nó faoin nós imeachta próiseála amach.

2. Tabhófar an fiach custaim tráth a nglacfar leis an dearbhú custaim.

3. Is é an dearbhóir a bheidh ina fhéichiúnaí. I gcás ionadaíochta indírí, beidh an duine a ndéanfar an dearbhú custaim thar a cheann ina fhéichiúnaí freisin.

I gcás ina dtarraingeofar suas dearbhú custaim ar bhonn faisnéise arb é an toradh a bheidh uirthi nach mbaileofar na dleachtanna ar allmhairí go hiomlán nó go páirteach, is féichiúnaí freisin a bheidh sa duine a chuir an fhaisnéis ar fáil a éilítear chun an dearbhú a tharraingt suas agus arbh eol dó, nó ar cheart go réasúnach gurbh eol dó, go raibh an fhaisnéis sin bréagach.

Airteagal 49

Fiach Custaim a thabhaítear trí neamhchomhlíonadh

1. Maidir le hearraí ar a ndlitear dleachtanna ar allmhairí, tabhófar fiach custaim ar onnmhairiú i gcás nach gcomhlíonfar ceachtar de na nithe seo a leanas:

(a) ceann de na hoibleagáidí a leagtar síos sa reachtaíocht chustaim i ndáil le himeacht na n-earraí;

(b) na coinníollacha faoinar ligeadh do na hearraí imeacht ó chríoch custaim an Chomhphobail le faoiseamh iomlán nó le faoiseamh páirte