RIALACHÁN (AE) 2019/287 Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

an 13 Feabhra 2019

lena gcuirtear chun feidhme clásail choimirce dhéthaobhacha agus sásraí eile lenar féidir aistarraingt shealadach a dhéanamh ar na fabhair tharaife a bhaineann le comhaontuithe trádála áirithe a thabhairt i gcrích idir an tAontas Eorpach agus tríú tíortha

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 207(2) de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach (1),

De bharr an mhéid seo a leanas:

Is minic a thugann an tAontas comhaontuithe trádála i gcrích le tríú tíortha lena dtugann sé cóireáil fhabhrach do na tíortha sin. D'fhéadfadh comhaontuithe trádála den sórt sin clásail choimirce dhéthaobhacha agus sásraí eile le haghaidh fabhair tharaife nó cóireáil fhabhrach eile a aistarraingt go sealadach, amhail sásraí cobhsaíochta le haghaidh táirgí íogaire, a bheith iontu. D'fhéadfadh sé go dteastódh forálacha ad hoc toisc sainiúlacht roinnt táirgí atá faoi réir na gcomhaontuithe trádála, chomh maith le staid leochaileach na réigiún is forimeallaí san Aontas dá dtagraítear in Airteagal 349 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE).

Ba cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo gan dochar d'aon fhorálacha sonracha atá sna comhaontuithe trádála maidir le bearta coimirce agus le sásraí eile le haghaidh fabhair tharaife nó cóireáil fhabhrach eile a aistarraingt go sealadach, i gcás nach bhfuil forálacha sonracha den sórt sin i gcomhréir leis an Rialachán seo. Ba cheart d'aon fhorálacha sonracha den sórt sin a bheith liostaithe san Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo. Mar sin, níor cheart cosc a chur ar an gCoimisiún forálacha sonracha den sórt sin a chaibidil i gcomhaontuithe amach anseo le tríú tíortha.

Ní mheasfar bearta coimirce ach amháin i gcás ina ndéantar an táirge i gceist a allmhairiú isteach san Aontas i gcainníochtaí atá méadaithe an oiread sin, i nglanfhigiúrí nó i gcoibhneas le táirgeacht an Aontais, agus i gcúinsí de shórt a fhágann go bhfuil siad ina gcúis le mórdhíobháil nó go mbagraíonn siad a bheith ina gcúis le mórdhíobháil do tháirgeoirí an Aontais a tháirgeann táirgí comhchosúla nó táirgí atá in iomaíocht dhíreach leo. Ba cheart bearta coimirce a bheith i gceann de na foirmeacha dá dtagraítear sa chomhaontú trádála ábhartha.

An obair iardain agus an t-athbhreithniú ar na comhaontuithe trádála, seoladh na n-imscrúduithe agus, i gcás inarb iomchuí, forchur na mbeart coimirce, ba cheart iad a dhéanamh sa dóigh is trédhearcaí is féidir.

Ba cheart do na Ballstáit an Coimisiún a chur ar an eolas faoi aon treochtaí allmhairiúcháin a d'fhéadfadh a fhágáil gur ghá bearta coimirce a fhorchur.

Iontaofacht an staidrimh i ndáil leis na hallmhairí uile ó na tíortha lena mbaineann chuig an Aontas, tá sí ríthábhachtach agus cinneadh á dhéanamh an bhfuil na coinníollacha ar a bhforchuirtear bearta coimirce comhlíonta.

Le faireachán géar ar aon tháirgí íogaire, ba cheart cinntí prapúla a éascú maidir leis an bhféidearthacht imscrúduithe a thionscnamh agus maidir le bearta coimirce a fhorchur ina dhiaidh sin. Ba cheart don Choimisiún, dá bhrí sin, faireachán a dhéanamh go tráthrialta ar allmhairí táirgí íogaire ó dháta chur i bhfeidhm shealadaigh an chomhaontaithe trádála ábhartha nó ó dháta theacht i bhfeidhm de murab ann d'aon chur i bhfeidhm sealadach. Ba cheart an faireachán a leathnú go dtí earnálacha nó go dtí táirgí eile má dhíríonn lucht an tionscail ábhartha san Aontas iarraidh údar chuí chuig an gCoimisiún.

Is gá freisin teorainneacha ama a shocrú maidir le himscrúduithe a thionscnamh agus maidir le cinntí a dhéanamh i dtaobh iomchuí bearta coimirce, d'fhonn a áirithiú go ndéanfar na cinntí sin go tapa, agus dá réir sin deimhneacht dhlíthiúil a mhéadú do na hoibreoirí eacnamaíocha lena mbaineann.

Níor cheart bearta coimirce a chur i bhfeidhm ach amháin a mhéid is gá, agus go ceann cibé tréimhse is gá, chun mórdhíobháil a sheachaint agus chun oiriúnú a éascú. Ba cheart tréimhse uasta na mbeart coimirce a chinneadh agus forálacha sonracha maidir le síneadh agus athbhreithniú na mbeart sin a leagan síos.

D'fhonn an Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo a leasú, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i dtaca le hiontrálacha a bhaineann le comhaontú a chur leis nó a scriosadh, aon fhorálacha sonracha atá i gcomhaontú trádála agus a bhaineann le bearta coimirce nó sásraí eile le haghaidh fabhair tharaife nó cóireáil fhabhrach eile nach bhfuil i gcomhréir leis an Rialachán seo a aistarraingt go sealadach, aon táirgí arna sainaithint mar tháirgí íogaire ag comhaontú trádála nó aon fhorálacha lena leagtar síos rialacha sonracha maidir le sásraí eile. Tá sé ríthábhachtach go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúchán iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfar na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos sa Chomhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr (2) . Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, faigheann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile ag an am céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit, agus bíonn rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bhíonn ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe.

Maidir le cur i bhfeidhm na gclásal coimirce déthaobhach nó sásraí agus le cur i mbun na gcritéar trédhearcach eile chun na fabhair tharaife nó cóireáil fhabhrach eile dá bhforáiltear sna comhaontuithe trádála a chur ar fionraí go sealadach, is gá coinníollacha comhionanna ina n-aghaidh chun bearta coimirce sealadacha agus cinntitheacha a ghlacadh, chun bearta réamhfhaireachais a fhorchur, chun deireadh a chur le himscrúdú gan bhearta, agus chun fabhair tharaife nó an chóireáil fhabhrach eile a chur ar fionraí go sealadach.

Ba cheart don Choimisiún gníomhartha cur chun feidhme is infheidhme láithreach a ghlacadh i gcás inar gá sin ar mhórfhoras práinne, más rud é, i gcásanna cuí-réasúnaithe, go ndéanfaí damáiste ba dheacair a leigheas de thoradh moill ar fhorchur na mbeart coimirce sealadacha, nó chun iarmhairt dhiúltach ar mhargadh an Aontais, de thoradh méadú ar allmhairí.

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

2. Leanfar d'fheidhm a bheith ag Airteagal 194 de Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4) maidir le cur i bhfeidhm beart coimirce le haghaidh fabhair tharaife nó cóireáil fhabhrach eile a aistarraingt go sealadach atá sna comhaontuithe trádála a thugtar i gcrích idir an tAontas agus tríú tíortha nach dtagraítear dóibh san Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo.

1. Leis an Rialachán seo, leagtar síos forálacha maidir le cur chun feidhme na gclásal coimirce déthaobhach agus sásraí eile a bhaineann le fabhair tharaife agus le cóireáil fhabhrach eile atá sna comhaontuithe trádála a thugtar i gcrích idir an tAontas agus tríú tír amháin nó níos mó dá dtagraítear san Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo a aistarraingt go sealadach.

ciallaíonn “bagairt mhórdhíobhála” mórdhíobháil is soiléir go bhfuil sí ar tí tarlú, is bunaithe ar fhaisnéis infhíoraithe a bheidh cinneadh ann;

ciallaíonn “tionscal de chuid an Aontais” táirgeoirí an Aontais ina n-iomláine a tháirgeann táirgí comhchosúla nó táirgí díriomaíocha a oibríonn laistigh de chríoch an Aontais, nó táirgeoirí an Aontais arb ionann a gcomhaschur de tháirgí comhchosúla nó de tháirgí díriomaíocha agus cion mór de tháirgeacht iomlán an Aontais i dtaca leis an táirge sin; i gcás nach bhfuil sa táirge comhchosúil nó sa táirge díriomaíoch ach táirge amháin de roinnt táirgí a dhéanann táirgeoirí an Aontais, déanfar tionscal de chuid an Aontais a shainmhíniú i ndáil leis na hoibríochtaí sonracha a bhaineann le táirgeacht an táirge chomhchosúil nó an táirge dhíriomaíoch;

an bonnráta dleachta custaim mar a shonraítear i Sceideal um Dhíchur Taraifí an Chomhaontaithe leis an tír lena mbaineann.

ráta dleachta custaim an náisiúin barrfhabhair a chuirtear i bhfeidhm maidir leis an táirge lena mbaineann agus atá i bhfeidhm tráth a ndéantar an beart coimirce; nó

an ráta dleachta custaim ar an táirge lena mbaineann a mhéadú go leibhéal nach mó ná an ráta is ísle díobh seo a leanas:

tuilleadh laghdaithe ar an ráta dleachta custaim ar an táirge lena mbaineann a chur ar fionraí de réir mar a fhoráiltear i Sceideal um Dhíchur Taraifí an Chomhaontaithe leis an tír lena mbaineann;

faoi choinníollacha den sórt sin, go bhfuil sé ina chúis le mórdhíobháil nó go mbagraíonn sé a bheith ina chúis le mórdhíobháil do thionscadal an Aontais; agus

3. Tíolacfaidh an Coimisiún tuarascáil bhliantúil faireacháin do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle maidir leis an staidreamh i dtaobh allmhairí táirgí íogaire agus na dtáirgí nó na n-earnálacha sin ar síneadh an faireachán chucu.

2. Ar iarraidh chuí-réasúnaithe ón tionscal de chuid an Aontais lena mbaineann, féadfaidh an Coimisiún raon feidhme an fhaireacháin dá dtagraítear i mír 1 a shíneadh chuig aon táirgí nó earnálacha seachas iad siúd a luaitear san Iarscríbhinn.

1. Déanfaidh an Coimisiún faireachán ar bhonn rialta ar fhorás an staidrimh allmhairiúcháin maidir le táirgí íogaire, más ann dóibh, a luaitear san Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo i ndáil le gach Comhaontú. Chuige sin, comhoibreoidh an Coimisiún leis na Ballstáit agus le tionscal de chuid an Aontais ar bhonn rialta, agus malartóidh sé sonraí leo ar bhonn rialta.

an tréimhse a bhféadfaidh páirtithe leasmhara a gcuid tuairimí a chur in iúl i scríbhinn agus faisnéis a chur faoi bhráid an Choimisiúin lena linn, má tá na tuairimí agus an fhaisnéis sin le cur san áireamh le linn an imscrúduithe;

achoimre ar an bhfaisnéis a fuarthas ag an gCoimisiún agus iarraidh go ndéanfar an fhaisnéis ábhartha uile a chur chuig an gCoimisiún;

7. Más rud é gur léir don Choimisiún go bhfuil leordhóthain fianaise prima facie ann mar údar le himscrúdú a thionscnamh, déanfaidh an Coimisiún an t-imscrúdú a thionscnamh agus déanfaidh sé fógra i ndáil le himscrúdú a thionscnamh (an “fógra tionscnaimh”) a fhoilsiú in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh. Déanfar an t-imscrúdú a thionscnamh laistigh de 1 mhí amháin ón tráth a bhfaighidh an Coimisiún an iarraidh de bhun mhír 1.

6. Cuirfidh an Coimisiún cóip d'iarraidh ar imscrúdú a thionscnamh faoi bhráid na mBallstát sula ndéanfaidh sé an t-imscrúdú a thionscnamh. I gcás ina bhfuil sé ar intinn ag an gCoimisiún imscrúdú a thionscnamh as a stuaim féin de bhun mhír 1, cuirfidh sé faisnéis faoi bhráid na mBallstát tar éis dó a chinneadh go raibh gá leis an imscrúdú sin.

5. Féadfar imscrúdú a thionscnamh freisin i gcás ina dtiocfaidh borradh faoi allmhairí atá comhchruinnithe i mBallstát amháin nó i roinnt Ballstát, ar choinníoll go bhfuil leordhóthain fianaise prima facie ann de mhórdhíobháil nó de bhagairt mhórdhíobhála do thionscal de chuid an Aontais, arna chinneadh ar bhonn na dtosca dá dtagraítear in Airteagal 6(5).

4. Maidir le raon feidhme an táirge atá faoi réir imscrúdaithe, d'fhéadfadh sé go gcuimseofar leis líne tharaife amháin nó roinnt línte taraife, nó fodheighilt amháin nó roinnt fodheighiltí de líne tharaife amháin nó roinnt línte taraife, ag brath ar imthosca sonracha an mhargaidh, nó d'fhéadfadh sé aon deighilt táirgí a chuirtear i bhfeidhm go coitianta i dtionscal de chuid an Aontais a leanúint;

an sciar den mhargadh baile a bhaineann leis na hallmhairí méadaithe agus na hathruithe maidir le tionscal de chuid an Aontais i ndáil leis an leibhéal díolacháin, táirgeachta, táirgiúlachta, úsáid acmhainne, brabúis agus caillteanais, agus fostaíochta.

2. Ina theannta sin, féadfaidh tionscal de chuid an Aontais, nó aon duine nádúrtha nó dlítheanach atá ag gníomhú thar ceann thionscal de chuid an Aontais, nó aon chomhlachas nach bhfuil pearsantacht dhlítheanach aige atá ag gníomhú thar ceann thionscal de chuid an Aontais, agus ceardchumainn tionscnamh imscrúduithe a iarraidh go comhpháirteach. Thairis sin, féadfaidh ceardchumainn tacú le hiarratais um imscrúdú tionscnaimh. Ní dhéanann sé seo difear don cheart atá ann do thionscal de chuid an Aontais an iarraidh a aistarraingt.

1. Déanfaidh an Coimisiún imscrúdú a thionscnamh arna iarraidh sin do Bhallstát, d'aon duine nádúrtha nó dlítheanach atá ag gníomhú thar ceann thionscal de chuid an Aontais, nó d'aon chomhlachas nach bhfuil pearsantacht dhlítheanach aige atá ag gníomhú dóibh thar ceann thionscal de chuid an Aontais, nó ar thionscnamh an Choimisiúin féin i gcás ina bhfuil leordhóthain fianaise prima facie ann de mhórdhíobháil nó de bhagairt mhórdhíobhála do thionscal de chuid an Aontais, arna chinneadh ar bhonn na dtosca dá dtagraítear in Airteagal 6(5).

Airteagal 6

Imscrúdú a sheoladh

1. Tar éis fhoilsiú an fhógra thionscnaimh i gcomhréir le hAirteagal 5(7) agus (8), déanfaidh an Coimisiún imscrúdú a thionscnamh.

2. Féadfaidh an Coimisiún iarraidh ar na Ballstáit faisnéis a sholáthar agus déanfaidh na Ballstáit na bearta uile is gá chun éifeacht a thabhairt d'iarrataí den sórt sin. Más rud é gur faisnéis de chineál leasa ghinearálta í an fhaisnéis arna iarraidh sin, agus nach faisnéis rúnda í de réir bhrí Airteagal 12, cuirfear leis an gcomhad neamhrúnda dá bhforáiltear i mír 8 den Airteagal seo í.

3. Más féidir, cuirfear an t-imscrúdú i gcrích laistigh de 6 mhí ón dáta a fhoilseofar an fógra tionscnaimh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh. Féadfar 3 mhí a chur leis an teorainn ama sin in imthosca eisceachtúla, amhail líon neamhghnách ard páirtithe leasmhara a bheith ann nó staideanna casta margaidh. Déanfaidh an Coimisiún fógra a thabhairt do na páirtithe leasmhara uile i dtaobh aon sínte den sórt sin agus míneoidh sé na cúiseanna atá leis.

4. Lorgóidh an Coimisiún an fhaisnéis uile a mheasann sé a bheith riachtanach chun na coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 3(1) a chinneadh, agus, más iomchuí, fíoróidh sé an fhaisnéis sin.

5. Déanfaidh an Coimisiún meastóireacht ar na tosca ábhartha uile atá de chineáil oibiachtúil agus inchainníochtúil agus a imríonn tionchar ar an staid ina bhfuil tionscal de chuid an Aontais, go háirithe an ráta ag a bhfuil allmhairí an táirge i dtrácht ag ardú agus méid an ardaithe sin, i ndearbhthéarmaí agus i dtéarmaí coibhneasta, an sciar sin den mhargadh intíre a bhaineann leis na hallmhairí méadaithe, agus athruithe maidir le tionscal de chuid an Aontais i dtaca leis an leibhéal díolacháin, táirgeachta, táirgiúlachta, úsáid acmhainne, brabúis agus caillteanais, agus fostaíochta. Ní liosta iomlán é an liosta sin agus d'fhéadfadh an Coimisiún tosca ábhartha eile a chur san áireamh i gcomhair a chinnidh an bhfuil mórdhíobháil nó bagairt mhórdhíobhála ann, amhail stoic, praghsanna, fáltas ar chaipiteal a úsáidtear, sreabhadh airgid, leibhéal sciaranna sa mhargadh agus tosca eile is cúis le mórdhíobháil nó ba chúis le mórdhíobháil, nó ba bhaol a bheith ina gcúis le mórdhíobháil do thionscal de chuid an Aontais.

6. Féadfaidh páirtithe leasmhara atá tar éis faisnéis a chur isteach de bhun phointe (b) d'Airteagal 5(8), agus féadfaidh ionadaithe na tíre lena mbaineann, ar iarratas i scríbhinn, iniúchadh a dhéanamh ar an bhfaisnéis uile a fhaigheann an Coimisiún i dtaca leis an imscrúdú, seachas doiciméid inmheánacha arna n-ullmhú ag údaráis an Aontais nó ag údaráis na mBallstát, ar choinníoll go mbaineann an fhaisnéis den sórt sin le cur i láthair a gcáis agus nach faisnéis rúnda í de réir bhrí Airteagal 12, agus ar choinníoll go bhfuil sí á húsáid ag an gCoimisiún san imscrúdú. Féadfaidh páirtithe leasmhara a gcuid tuairimí a chur in iúl faoin bhfaisnéis den sórt sin freisin. I gcás ina bhfuil leordhóthain fianaise prima facie ann chun tacú leis na tuairimí sin, cuirfidh an Coimisiún san áireamh iad.

7. Áiritheoidh an Coimisiún go mbeidh na sonraí uile agus an staidreamh uile a úsáidfear don imscrúdú ar fáil agus go mbeidh siad ionadaíoch, sothuigthe, trédhearcach agus infhíoraithe.

8. A luaithe a bheidh an creat teicniúil is gá i bhfeidhm, áiritheoidh an Coimisiún go mbeidh rochtain ar líne faoi chosaint phasfhocail ann don chomhad neamhrúnda (an “t-ardán ar líne”), agus déanfaidh sé bainistiú air sin, agus is tríd sin a scaipfear an fhaisnéis uile atá ábhartha agus nach bhfuil faoi rún, de réir bhrí Airteagal 12. Tabharfar rochtain ar an ardán ar líne sin do pháirtithe leasmhara, do na Ballstáit agus do Pharlaimint na hEorpa.

9. Tabharfaidh an Coimisiún éisteacht do pháirtithe leasmhara, go háirithe i gcás ina bhfuil iarratas i scríbhinn déanta acu laistigh den tréimhse a bheidh leagtha síos san fhógra tionscnaimh a fhoilseofar in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, ar iarratas é ina léireofar gur dócha go ndéanfaidh toradh an imscrúdaithe difear dóibh agus go bhfuil cúiseanna speisialta ann le héisteacht ó bhéal a thabhairt dóibh. Tabharfaidh an Coimisiún éisteacht do pháirtithe leasmhara ar ócáidí eile má tá cúiseanna speisialta ann leis sin.

10. Déanfaidh an Coimisiún rochtain ar an imscrúdú a éascú d'earnálacha tionscail éagsúla agus ilroinnte, ar earnálacha iad atá comhdhéanta den chuid is mó d'fhiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna), agus déanfaidh sé amhlaidh le Deasc Chabhrach tiomanta do FBManna, mar shampla trí fheasacht a mhúscailt, trí fhaisnéis agus mínithe ginearálta a thabhairt maidir le nósanna imeachta a sholáthar agus maidir le conas gearán a thíolacadh, trí cheistneoirí caighdeánacha a chur amach i ngach teanga oifigiúil de chuid an Aontais agus trí fhreagra a thabhairt ar fhiosrúcháin ghinearálta nach mbaineann le cás sonrach. Déanfaidh an Deasc Chabhrach do FBManna foirmeacha caighdeánacha le haghaidh staitisticí a chur ar fáil, ar foirmeacha iad a bheidh le tíolacadh chun críocha seasamh gnó agus ceistiúchán.

11. I gcás nach soláthrófar faisnéis laistigh de na teorainneacha ama a shocróidh an Coimisiún, nó i gcás ina gcuirfear bac mór ar an imscrúdú, féadfaidh an Coimisiún cinneadh a dhéanamh ar bhonn na bhfíoras atá ar fáil. I gcás ina bhfaighidh an Coimisiún amach go ndearna aon pháirtí leasmhar nó aon tríú páirtí faisnéis bhréagach nó mhíthreorach a sholáthar dó, déanfaidh sé neamhshuim den fhaisnéis sin agus féadfaidh sé úsáid a bhaint as na fíorais atá ar fáil.

12. Beidh oifig an Oifigigh Éisteachta, a leagtar a chumhachtaí agus a fhreagrachtaí amach i sainordú arna ghlacadh ag an gCoimisiún, i bhfeidhm ag an gCoimisiún agus déanfaidh an t-oifigeach feidhmiú éifeachtach chearta nós imeachta na bpáirtithe leasmhara a choimirciú.