TREOIR (AE) 2021/555 Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

an 24 Márta 2021

maidir le fáil agus seilbh arm a rialú

(códú)

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 114(1) de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (1),

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach (2),

De bharr an mhéid seo a leanas:

Rinneadh Treoir 91/477/CEE ón gComhairle (3) a leasú go suntasach roinnt uaireanta (4) . Ar mhaithe le soiléireacht agus le réasúntacht, ba cheart an Rialachán sin a chódú.

Le Treoir 91/477/CEE, bunaíodh beart tionlacain don mhargadh inmheánach. Chruthaigh sé cothromaíocht, ar lámh amháin, idir an gealltanas saorghluaiseacht áirithe a áirithiú i gcás roinnt arm tine agus comhpháirteanna bunriachtanacha díobh laistigh den Aontas, agus, ar an lámh eile, idir an gá leis an tsaorghluaiseacht sin a rialú trí ráthaíochtaí slándála atá oiriúnach do na táirgí sin a úsáid.

Is léir ón bhfianaise faisnéise póilíneachta go bhfuil méadú tagtha ar úsáid arm tiontaithe laistigh den Aontas. Tá sé bunriachtanach, dá bhrí sin, a áirithiú go n-áirítear airm thiontaithe den sórt sin sa sainmhíniú ar “arm tine” chun críocha na Treorach seo.

Ní hamháin go n-áirítear le gníomhaíochtaí déileálaí an mhonaraíocht ach freisin modhnú nó tiontú arm tine, comhpháirteanna bunriachtanacha agus armlóin, amhail giorrú airm tine iomláin, as a dtiocfaidh athrú ar a gcatagóir nó ar a bhfochatagóir. Maidir le gníomhaíochtaí neamhthráchtála, ar gníomhaíochtaí príobháideacha amháin iad, amhail lámhlódáil agus athlódáil armlóin ó chomhpháirteanna armlóin dá n-úsáid féin, nó modhnú arm tine nó comhpháirteanna bunriachtanacha atá faoi úinéireacht an duine lena mbaineann, amhail athruithe ar an stoc nó ar an treoir, nó cothabháil chun dul i ngleic le caitheamh agus cuimilt comhpháirteanna bunriachtanacha, níor cheart a mheas gur gníomhaíochtaí iad nach gceadófaí ach do dhéileálaí iad a ghabháil de láimh.

Chun críocha na Treorach seo, ba cheart a chumhdach leis an sainmhíniú ar “bhróicéir” aon duine nádúrtha nó dlítheanach, lena n-áirítear comhpháirtíochtaí, agus ba cheart a mheas go n-áirítear iasachtú agus léasú leis an téarma “soláthar”. Ós rud é go gcuireann bróicéirí seirbhísí ar fáil atá comhchosúil leis na seirbhísí a sholáthraíonn déileálaithe, ba cheart iad a chumhdach freisin leis an Treoir seo i leith oibleagáidí na ndéileáilithe atá ábhartha do ghníomhaíochtaí na mbróicéirí, a mhéid atá siad in ann na hoibleagáidí sin a chomhlíonadh agus a mhéid nach gcomhlíonann déileálaí na hoibleagáidí sin maidir leis an idirbheart foluiteach céanna.

A fhad agus a fhaightear airm thine go dleathach agus a shealbhaítear i gcomhréir leis an Treoir seo iad, ba cheart feidhm a bheith ag forálacha naisiúnta maidir le hiompar arm, fiach nó lámhach targaidí.

Ní dhéanann an Treoir seo difear do cheart na mBallstát bearta a dhéanamh chun trádáil neamhdhleathach arm a chosc.

Is gá go gcoinneoidh na Ballstáit ríomhchóras comhdúcháin sonraí, is é sin córas láraithe nó córas díláraithe, lena ráthaítear rochtain d’údaráis údaraithe ar na córais comhdúcháin sonraí ina dtaifeadtar an fhaisnéis riachtanach maidir le gach arm tine. Ní mór rochtain ag údaráis phóilíneachta, údaráis bhreithiúnacha agus údaráis údaraithe eile ar an bhfaisnéis atá sa ríomhchóras comhdúcháin sonraí a bheith faoi réir chomhlíonadh Airteagal 8 den Choinbhinsiún Eorpach chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint.

Maidir leis na taifid a bheidh á gcoimeád sna córais comhdúcháin sonraí, is é ba cheart a bheith iontu an fhaisnéis go léir lena lamhálfar nasc a bheith idir arm tine agus a úinéir agus ba cheart dóibh ainm an mhonaróra nó an bhranda, tír nó áit an mhonaraithe, cineál, déanamh, samhail, calabra agus sraithuimhir an airm tine agus aon mharcáil uathúil a bheith curtha ar fhráma nó ar ghlacadóir an airm tine a thaifeadadh. Ba cheart comhpháirteanna bunriachtanacha seachas an fráma nó an glacadóir a thaifeadadh sna córais comhdúcháin sonraí faoi thaifead a bhaineann leis an arm tine ar faoi a bheidh siad feistithe.

Chun rianú arm a éascú, is gá cóid alfa-uimhriúla a úsáid agus an bhliain inar monaraíodh an t-arm a chur sa mharcáil, mura bhfuil an bhliain mar chuid den tsraithuimhir.

Chun cosc a chur ar mharcálacha a bheith á scriosadh go héasca agus chun soiléiriú a dhéanamh ar na comhpháirteanna bunriachtanacha ar cheart na marcálacha a ghreamú díobh, tá rialacha comhchoiteanna Aontais maidir leis an marcáil riachtanach. Níor cheart feidhm a bheith ag na rialacha sin ach amháin maidir le hairm thine nó le comhpháirteanna bunriachtanacha arna monarú san Aontas nó arna n-allmhairiú isteach ann an 14 Meán Fómhair 2018 nó ina dhiaidh sin, nuair a chuirtear ar an margadh iad, agus, san am céanna, ba cheart airm thine agus páirteanna díobh a monaraíodh nó a allmhairíodh isteach san Aontas roimh an dáta sin leanúint de bheith cumhdaithe ag na ceanglais mharcála agus chlárúcháin faoi Threoir 91/477/CEE a bhí infheidhme go dtí an dáta sin.

De bharr chineál ar leith ghníomhaíochtaí na ndéileálaithe agus na mbróicéirí, tá sé riachtanach go ndéanfaidh na Ballstáit dianrialú ar ghníomhaíocht den sórt sin, go háirithe trí iontaofacht ghairmiúil agus cumais ghairmiúla na ndéileálaithe agus na mbróicéirí a fhíorú.

I bhfianaise chineál contúirteach agus bhuanfas na n-arm tine agus na gcomhpháirteanna bunriachtanacha, chun a áirithiú go bhfuil na húdaráis inniúla in ann airm thine agus comhpháirteanna bunriachtanacha a rianú chun críche imeachtaí riaracháin agus coiriúla, agus aird á tabhairt ar an dlí nós imeachta náisiúnta, tá sé riachtanach go ndéanfar na taifid sna córais comhdúcháin sonraí a choimeád ar feadh tréimhse 30 bliain i ndiaidh scriosadh na n-arm tine nó na gcomhpháirteanna riachtanacha lena mbaineann. Ba cheart gur ag na húdaráis inniúla amháin a bheadh rochtain ar na taifid sin agus ar na sonraí pearsanta gaolmhara uile agus níor cheart an rochtain sin a cheadú ach amháin ar feadh tréimhse suas le 10 mbliana i ndiaidh scriosadh an airm tine nó na gcomhpháirteanna bunriachtanacha lena mbaineann chun údaruithe a dheonú nó a tharraingt siar nó le haghaidh imeachtaí custaim, lena n-áirítear forchur féideartha pionós riaracháin, agus ar feadh tréimhse suas le 30 bliain i ndiaidh scriosadh an airm tine nó na gcomhpháirteanna bunriachtanacha lena mbaineann, i gcás inar gá an rochtain sin chun an dlí coiriúil a fhorfheidhmiú.

Tá sé tábhachtach faisnéis a chomhroinnt go héifeachtúil idir déileálaithe agus bróicéirí, ar lámh amháin, agus na húdaráis inniúla náisiúnta, ar an lámh eile, chun go n-oibreodh na córais comhdúcháin sonraí go héifeachtach. Ba cheart do dhéileálaithe agus do bhróicéirí, dá bhrí sin, faisnéis a sholáthar gan mhoill mhíchuí do na húdaráis inniúla náisiúnta. Chun an méid sin a éascú, ba cheart do na húdaráis inniúla náisiúnta meán nasc leictreonach a bhunú a bheidh inrochtana ag déileálaithe agus ag bróicéirí, inar féidir an fhaisnéis a chur isteach trí ríomhphost nó é a dhéanamh go díreach trí bhunachar sonraí nó trí chlárlann eile a áireamh.

Ba cheart córas faireacháin a bheith i bhfeidhm ag na Ballstáit chun a áirithiú go bhfuil na coinníollacha d’údarú arm tine á gcomhlíonadh le linn a ré. Ba cheart do na Ballstáit cinneadh a dhéanamh an bhfuil tástáil mhíochaine nó shíceolaíoch roimh ré le baint a bheith aige leis an measúnú.

Gan dochar do dhlíthe náisiúnta lena dtugtar aghaidh ar an dliteanas gairmiúil, níor cheart a thoimhdiú leis an measúnú ar an bhfaisnéis mhíochaine nó shíceolaíoch ábhartha go sanntar aon dliteanas don ghairmí leighis nó do dhaoine eile a sholáthraíonn faisnéis den sórt sin i gcás ina mbaintear mí-úsáid as airm thine a shealbhaítear i gcomhréir leis an Treoir seo.

Ba cheart airm thine agus armlón a stóráil ar bhealach sábháilte nuair nach ndéantar iad a mhaoirsiú láithreach. Má stóráiltear ar bhealach eile seachas i dtaisceadán iad, ba cheart airm thine agus armlón a stóráil ar leithligh óna chéile. Nuair atá an t-arm tine agus an t-armlón le tabhairt ar láimh d’iompróir lena n-iompar, ba cheart an t-iompróir sin a bheith freagrach as an maoirsiú cuí agus as an stóráil chuí. Ba cheart na critéir maidir le stóráil chuí agus maidir le hiompar sábháilte a shainmhíniú sa dlí náisiúnta, agus líon agus catagóir na n-arm tine agus an armlóin lena mbaineann á gcur i gcuntas.

Níor cheart don Treoir seo difear a dhéanamh do rialacha na mBallstát a lamhálann idirbhearta dlíthiúla a bhfuil airm thine, comhpháirteanna bunriachtanacha agus armlón mar chuid díobh atá le socrú trí ordú poist, tríd an idirlíon nó trí chianchonarthaí de réir mar a shainmhínítear iad i dTreoir 2011/83/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (5) , mar shampla trí bhíthin catalóga ceant ar líne nó mionfhógraí, teileafóin nó ríomhphoist. Mar sin féin, tá sé bunriachtanach go bhféadfaí céannacht na bpáirtithe in idirbhearta den sórt sin agus a gcumas dlíthiúil idirbhearta den sórt sin a dhéanamh a sheiceáil agus go seiceálfar iarbhír céannachtaí na bpáirtithe in idirbhearta den sórt sin agus a gcumas dlíthiúil idirbhearta den sórt sin a dhéanamh. Maidir le ceannaitheoirí, is iomchuí dá bhrí sin a áirithiú go seiceálfaidh déileálaí nó bróicéir ceadúnaithe nó údaraithe, nó údarás poiblí nó ionadaí údaráis den sórt sin, a gcéannacht agus, i gcás inarb ábhartha, an fíoras go bhfuil siad údaraithe arm tine, comhpháirteanna bunriachtanacha nó armlón a fháil, sula seachadfar é nó iad nó, ar a dhéanaí, ar é nó iad a sheachadadh.

Ba cheart rialacha dochta a leagan síos leis an Treoir seo do na hairm thine is contúirtí chun a áirithiú nach lamhálfar, seachas i roinnt eisceachtaí teoranta cuí-réasúnaithe, na hairm sin a fháil, a shealbhú nó a thrádáil. I gcás nach n-urramaítear na rialacha sin, ba cheart do na Ballstáit na bearta iomchuí uile a dhéanamh a bhféadfadh gaibhniú na n-arm tine sin a bheith ar áireamh iontu.

Ba cheart an fhéidearthacht a bheith ag na Ballstáit, áfach, fáil agus seilbh arm tine, comhpháirteanna bunriachtanacha agus armlóin a aicmítear i gcatagóir A a údarú, nuair is gá chun críoch oideachais, cultúrtha, lena n-áirítear scannáin agus an amharclann, taighde nó stairiúil. D’fhéadfaí, inter alia, armadóirí, promhthithe, monaróirí, saineolaithe creidiúnaithe, fóiréinseolaithe agus, i gcásanna áirithe, iad siúd atá rannpháirteach i dtaifeadtaí scannáin nó teilifíse a áireamh ar na daoine údaraithe sin. Chomh maith leis sin, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann daoine aonair a údarú chun airm thine, comhpháirteanna bunriachtanacha agus armlón a aicmítear i gcatagóir A a fháil agus a shealbhú don chosaint naisiúnta, amhail i gcomhthéacs oiliúint mhíleata shaorálach dá bhforáiltear faoin dlí náisiúnta.

Ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann a roghnú údaruithe a dheonú do mhúsaeim agus bailitheoirí aitheanta chun airm thine, comhpháirteanna bunriachtanacha agus armlón a aicmítear i gcatagóir A a fháil agus a shealbhú nuair is gá chun críoch stairiúil, cultúrtha, eolaíoch, teicniúil, oideachais nó oidhreachta, ar choinníoll go dtaispeánann músaeim agus bailitheoirí den sórt sin fianaise, sula ndeonófar údarú den sórt sin, go mbeidh na bearta riachtanacha déanta acu chun dul i ngleic le haon rioscaí don tslándáil phoiblí nó don ord poiblí, lena n-áirítear trí stóráil chuí. Le haon údarú den sórt sin, ba cheart an staid shonrach a chur i gcuntas agus a léiriú, lena n-airítear cineál agus cuspóirí an bhailiúcháin, agus ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go mbeidh córas i bhfeidhm chun faireachán a dhéanamh ar bhailitheoirí agus ar bhailiúcháin.

Níor cheart cosc a chur ar dhéileálaithe agus ar bhróicéirí airm thine, comhpháirteanna bunriachtanacha agus armlón a aicmítear i gcatagóir A a láimhseáil i gcásanna ina mbeidh fáil agus seilbh arm tine, comhpháirteanna bunriachtanacha agus armlóin den sórt sin lamháilte go heisceachtúil, i gcás ina mbeidh a láimhseáil riachtanach chun críoch díghníomhachtaithe nó tiontaithe, nó i gcás ina gceadaítear sin ar shlí eile faoin Treoir seo. Níor cheart, ach an oiread, cosc a chur ar dhéileálaithe ná ar bhróicéirí airm thine, comhpháirteanna bunriachtanacha agus armlón den sórt sin a láimhseáil i gcásanna nach gcumhdaítear leis an Treoir seo, amhail airm thine, comhpháirteanna bunriachtanacha agus armlón a bheidh le honnmhairiú lasmuigh den Aontas nó airm a bheidh le fáil ag na fórsaí armtha, na póilíní nó na húdaráis phoiblí.

Ba cheart do dhéileálaithe agus do bhróicéirí a bheith in ann diúltú aon idirbheart amhrasach a chur i gcrích chun urchair iomlána armlóin nó comhpháirteanna beophríméir armlóin a fháil. D’fhéadfaí a mheas go bhfuil idirbheart amhrasach más rud é, mar shampla, gur bhain cainníochtaí leis atá neamhchoitianta le haghaidh na húsáide príobháidí atá beartaithe, má dhealraíonn sé nach bhfuil cur amach ag an gceannaitheoir ar úsáid an armlóin nó má áitíonn an ceannaitheoir íoc in airgead tirim agus gan an té sin a bheith toilteanach cruthú ar a chéannacht nó a céannacht a sholáthar. Ba cheart do dhéileálaithe agus do bhróicéirí a bheith in ann freisin idirbhearta amhrasacha den sórt sin a thuairisciú do na húdaráis inniúla.

Is ard an riosca é go ndéanfar airm acústacha agus cineálacha eile arm lámhaigh caocha a thiontú ina bhfíorairm thine. Tá sé bunriachtanach, dá bhrí sin, aghaidh a thabhairt ar fhadhb na n-arm tine tiontaithe sin a bheith á n-úsáid i ndéanamh cionta coiriúla. Anuas air sin, chun go seachnófar an riosca go mbeidh airm rabhaidh agus chomhartha á monarú ar shlí a chumasaíonn iad a thiontú chun go bhféadfar urchar, piléar nó diúracán a dhíchur leo trí ghníomhaíocht tiomántáin indóite, ba cheart don Choimisiún sonraíochtaí teicniúla a ghlacadh chun a áirithiú nach féidir iad a thiontú amhlaidh.

Agus an t-ardriosca atá ann airm thine nach bhfuil díghníomhachtaithe i gceart a athghníomhachtú á chur san áireamh agus chun an tslándáil ar fud an Aontais a fheabhsú, ba cheart airm thine den sórt sin a chuimsiú leis an Treoir seo. Leis an sainmhíniú ar “airm thine dhíghníomhachtaithe”, ba cheart léiriú a thabhairt ar na prionsabail ghinearálta a bhaineann le hairm thine a dhíghníomhachtú dá bhforáiltear leis an bPrótacal i gcoinne Monarú agus Gáinneáil Aindleathach Arm Tine, a bPáirteanna agus a gComhpháirteanna agus Armlón, a ghabhann le Cinneadh 2014/164/AE ón gComhairle (6) , a dhéanann an Prótacal sin a thrasuí i gcreat dlí an Aontais.

Ba cheart an pas arm tine Eorpach a mheas mar an príomhdhoiciméad a bheidh ag teastáil ó lámhachóirí targaidí agus ó dhaoine eile a bheidh údaraithe i gcomhréir leis an Treoir seo i dtaca le harm tine a shealbhú agus iad ag taisteal chuig Ballstát eile. Níor cheart é a bheith mar choinníoll ag na Ballstáit táille nó muirear a íoc chun go nglacfaí le pas arm tine Eorpach.

Le forálacha na Treorach seo a bhaineann leis an bpas arm time Eorpach, ba cheart tagairt a dhéanamh freisin d’airm thine a aicmítear i gcatagóir A, gan dochar do cheart na mBallstát rogha a dhéanamh rialacha níos déine a chur i bhfeidhm.

Is féidir airm thine leath-uathoibríocha áirithe a thiontú go héasca ina n-airm thine uathoibríocha, rud atá ina bhagairt don tslándáil. Fiú amháin in éagmais an tiontaithe sin, d’fhéadfadh airm thine leath-uathoibríocha áirithe a bheith an-chontúirteach nuair a bheidh acmhainneacht ard acu ó thaobh líon na n-urchar ar féidir a choimeád iontu. Dá bhrí sin, airm thine leath-uathoibríocha ag a bhfuil gléas lódála seasta lena lamháiltear líon mór urchar a scaoileadh, chomh maith le hairm thine leath-uathoibríocha in éineacht le gléas lódála inbhainte a bhfuil ardacmhainneacht aige, ba cheart iad a thoirmeasc lena n-úsáid ag sibhialtaigh. Níor cheart aicmiú an airm tine i gcatagóir shonrach a bheith ag brath ar an bhféidearthacht gléas lódála a fheistiú le hacmhainneacht níos mó ná 10 n-urchar le haghaidh airm thine fhada agus 20 urchar le haghaidh airm thine ghearra agus uirthi sin amháin.

I gcás ina mbeidh dlíthe náisiúnta i mBallstát lena rialaítear airm sheanda, níor cheart airm den sórt sin a bheith faoi réir na Treorach seo. Mar sin féin, níl an tábhacht stairiúil chéanna le macasamhlacha d’airm sheanda ná níl an spéis stairiúil chéanna ag gabháil leo agus is féidir iad a dhéanamh trí úsáid a bhaint as teicnící nua-aimseartha, rud is féidir feabhas a chur ar a mbuanfas agus ar a gcruinneas. Dá bhrí sin, ba cheart macasamhlacha den sórt sin a thabhairt faoi raon feidhme na Treorach seo. Níor cheart feidhm a bheith ag an Treoir seo maidir le nithe eile, amhail gairis bhog-aeir, nach bhfuil cumhdaithe ag an sainmhíniú ar “arm tine” agus, dá bhrí sin, nach rialaítear leis an Treoir sin.

Chun feabhas a chur ar fheidhmiú an mhalartaithe faisnéise idir na Ballstáit, bheadh sé ina chúnamh dá ndéanfadh an Coimisiún measúnú ar eilimintí bunriachtanacha córais chun tacú leis an malartú faisnéise sin atá sna ríomhchórais comhdúcháin sonraí atá i bhfeidhm sna Ballstáit, lena n-áirítear a indéanta atá sé a chumasú do gach Ballstát córas den sórt sin a rochtain. D’fhéadfadh an córas sin leas a bhaint as modúl de Chóras Faisnéise an Mhargaidh Inmheánaigh (IMI), arna bhunú le Rialachán (AE) Uimh. 1024/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (7) , ar modúl é a rinneadh a shaincheapadh go sonrach d’airm thine. Ba cheart don mhalartú faisnéise sin idir na Ballstáit tarlú i gcomhréir leis na rialacha maidir le cosaint sonraí a leagtar síos i Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (8) . I gcás gur gá d’údarás inniúil rochtain a bheith aige ar thaifid choiriúla duine atá ag cur isteach ar údarú chun arm tine a fháil nó a shealbhú, ba cheart don údarás sin a bheith in ann an fhaisnéis sin a fháil faoi Chinneadh Réime 2009/315/CGB ón gComhairle (9) . D’fhéadfadh, más iomchuí, togra reachtach a bheith ag gabháil leis an measúnú ón gCoimisiún, agus ionstraimí atá ann cheana maidir le malartú faisnéise á gcur i gcuntas.

Chun malartú iomchuí faisnéise a áirithiú trí mheán leictreonach idir na Ballstáit maidir le húdaruithe a dheonaítear chun airm thine a aistriú chuig Ballstát eile agus maidir le diúltuithe údaruithe a dheonú arm tine a fháil nó a shealbhú, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a tharmligean chuig an gCoimisiún i dtaca le forálacha a bhunú lena gcuirtear ar chumas na mBallstát córas malartaithe faisnéise den sórt sin a chruthú. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfar na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr (10) . Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, faigheann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile ag an am céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit, agus bíonn rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bhíonn ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe.

Sa Treoir seo urramaítear na cearta bunúsacha agus comhlíontar na prionsabail a aithnítear go háirithe i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh.

Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóirí na Treorach seo a ghnóthú go leordhóthanach agus, de bharr scála agus éifeachtaí na gníomhaíochta, gur fearr is féidir iad a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Treoir seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú.

Maidir leis an Íoslainn agus leis an Iorua, is é atá sa Treoir seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Chomhaontaithe arna thabhairt i gcrích ag Comhairle an Aontais Eorpaigh agus Poblacht na hÍoslainne agus Ríocht na hIorua maidir le comhlachas an dá thír sin le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt (13) , ar forálacha iad a thagann faoi réim an réimse dá dtagraítear in Airteagal 1 de Chinneadh 1999/437/CE ón gComhairle (14) .

Maidir leis an Eilvéis, is é atá sa Treoir seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Chomhaontaithe arna thabhairt i gcrích idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt (15) , ar forálacha iad a thagann faoi réim an réimse dá dtagraítear in Airteagal 1 de Chinneadh 1999/437/CE, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 3 de Chinneadh 2008/146/CE ón gComhairle (16) .

Maidir le Lichtinstéin, is é atá sa Treoir seo forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Phrótacail idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach, Cónaidhm na hEilvéise agus Prionsacht Lichtinstéin i ndáil le haontachas Phrionsacht Lichtinstéin leis an gComhaontú idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise le acquis Schengen a chur chun feidhme, a chur i bhfeidhm agus a fhorbairt (17) , ar forálacha iad a thagann faoi réim an réimse dá dtagraítear in Airteagal 1 de Chinneadh 1999/437/CE, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 3 de Chinneadh 2011/350/AE ón gComhairle (18) .

Níor cheart gur dhochar an Treoir seo d’oibleagáidí na mBallstát maidir leis na teorainneacha ama chun na Treoracha a leagtar amach in Iarscríbhinn III, Cuid B, a thrasuí sa dlí náisiúnta,

TAR ÉIS AN TREOIR SEO A GHLACADH:

CAIBIDIL 1

RAON FEIDHME

3. Arna iarraidh sin d’údaráis inniúla Ballstáit, eiseofar “pas arm tine Eorpach” do dhuine a mbeidh arm tine ag teacht ina sheilbh nó ina seilbh ag an duine sin go dleathach nó a bheidh á úsáid ag an duine sin go dleathach. Beidh sé bailí ar feadh uastréimhse 5 bliana, tréimse ar féidir a fhadú, agus beidh an t-eolas a leagtar amach in Iarscríbhinn II ann. Beidh sé neamh-inaistrithe agus déanfar taifead ann ar an arm tine nó ar na hairm thine atá ina sheilbh nó ina seilbh ag sealbhóir an phas agus a úsáideann an sealbhóir. Beidh an pas sin i seilbh an duine a úsáideann an t-arm tine i gcónaí agus cuirfear in iúl ar an bpas aon athrú maidir le seilbh nó gnéithe an airm tine, agus má chailltear nó má ghoidtear é.

2. Chun críocha na Treorach seo, measfar go bhfuil gnáthchónaí ar dhuine sa tír a luaitear sa seoladh atá ar dhoiciméad oifigiúil lena léirítear a áit nó a háit chónaithe, amhail pas nó cárta aitheantais náisiúnta, a chuirtear, ar sheiceáil ar fháil nó ar sheilbh, faoi bhráid údaráis inniúla Ballstáit nó déileálaí nó bróicéara. Mura mbeidh seoladh duine ar a phas nó a pas nó ar a chárta nó a cárta aitheantais náisiúnta, cinnfear a thír nó a tír chónaithe ar bhonn aon chruthúnas oifigiúil eile ar chónaí a aithníonn an Ballstát lena mbaineann.

ciallaíonn “gáinneáil aindleathach” fáil, díolachán, seachadadh, gluaiseacht nó aistriú arm tine, a gcomhpháirteanna bunriachtanacha nó armlóin ó chríoch Ballstáit amháin chuig críoch Ballstáit eile, nó trasna críche Ballstáit amháin chuig críoch Ballstáit eile, mura mbeidh sé údaraithe ag aon cheann de na Ballstáit lena mbaineann i gcomhréir leis an Treoir seo, nó mura mbeidh na hairm thine, na comhpháirteanna bunriachtanacha nó an t-armlón marcáilte i gcomhréir le hAirteagal 4;

gan údarú arna eisiúint ag údarás inniúil de chuid an Bhallstáit ina ndéantar an monarú nó an chóimeáil; nó

ciallaíonn “bróicéir” aon duine nádúrtha nó dlítheanach, seachas déileálaí, ar ceann díobh seo a leanas an cheird nó an gnó atá ag an duine sin, go hiomlán nó go páirteach:

ciallaíonn “déileálaí” aon duine nádúrtha nó dlítheanach ar ceann díobh seo a leanas an cheird nó an gnó atá ag an duine sin, go hiomlán nó go páirteach:

ciallaíonn “airm thine dhíghníomhachtaithe” airm thine a rinneadh neamhoiriúnach d’úsáid go buan trí dhíghníomhachtú, á áirithiú go ndéanfar comhpháirteanna bunriachtanacha uile an airm tine atá i gceist do-úsáidte go buan agus nach bhféadfar iad a bhaint, a athsholáthar ná a mhodhnú ar mhodh a cheadódh go ndéanfaí an t-arm tine a athghníomhachtú ar bhealach ar bith;

ciallaíonn “airm chúirtéise agus acústacha” airm thine atá tiontaithe go sonrach lena n-úsáid chun urchair chaocha a scaoileadh, agus an méid sin amháin, lena n-úsáid i gcásanna amhail léirithe amharclainne, seisiúin ghrianghrafadóireachta, taifeadtaí teilifíse agus scannánaíochta, athléirithe stairiúla, paráidí, imeachtaí agus traenáil spóirt;

ciallaíonn “armlón” an t-urchar iomlán nó na comhpháirteanna de, lena n-áirítear cásanna na gcartús, príméir, púdar tiomána, piléir nó diúracáin, a úsáidtear in arm tine, ar an gcoinníoll go bhfuil na comhpháirteanna sin faoi réir údarú sa Bhallstát lena mbaineann;

ciallaíonn “comhpháirt bhunriachtanach” an bairille, an fráma, an glacadóir, is cuma an glacadóir uachtarach nó íochtarach atá i gceist, i gcás inarb infheidhme, an sleamhnán, an sorcóir, an bolta nó an craosbhloc, agus, ós rud é gur réada ar leithligh iad, áirítear iad i gcatagóir na n-arm tine ar a bhfuil siad feistithe nó ar a bhfuil beartaithe iad a fheistiú;

is féidir, de bharr a dhéanaimh nó de bharr an ábhair as a bhfuil sé déanta, é a thiontú amhlaidh;

Measfar go bhféadfar réad a thiontú chun urchar, piléar nó diúracán a dhíchur trí ghníomhaíocht tiomántáin indóite más fíor an méid seo a leanas ina leith:

2. Ní bheidh feidhm ag an Treoir seo maidir le fáil nó seilbh arm tine agus armlóin, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, ag na fórsaí armtha, na póilíní nó na húdaráis phoiblí. Ní bheidh feidhm aici ach an oiread maidir le haistrithe arna rialáil le Treoir 2009/43/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19) .

1. Ní dochar an Treoir seo do chur i bhfeidhm forálacha náisiúnta maidir le hiompar arm, fiach nó lámhach targaidí, nuair a úsáidtear airm a fhaightear agus a shealbhaítear go dleathach i gcomhréir leis an Treoir seo.

CAIBIDIL 2

COMHCHUIBHIÚ REACHTAÍOCHTA A BHAINEANN LE HAIRM THINE

Airteagal 4

1. Maidir leis na hairm thine arna monarú nó arna n-allmhairiú isteach san Aontas an 14 Meán Fómhair 2018 nó ina dhiaidh sin, áiritheoidh na Ballstáit an méid seo a leanas maidir le haon arm tine nó aon chomhpháirt bhunriachtanach den sórt sin a chuirtear ar an margadh: (a) go mbeidh marcáil shoiléir, bhuan, uathúil air nó uirthi gan mhoill tar éis an mhonaraithe agus ar a dhéanaí roimh é nó í a chur ar an magadh, nó gan mhoill tar éis é nó í a allmhairiú isteach san Aontas; agus (b) go gclárófar é nó í i gcomhréir leis an Treoir seo gan mhoill tar éis an mhonaraithe agus ar a dhéanaí sula gcuirfear é nó í ar an magadh, nó gan mhoill tar éis é nó í a allmhairiú isteach san Aontas.

2. Áireofar leis an marcáil uathúil dá dtagraítear i bpointe (a) de mhír 1 ainm an mhonaróra nó an bhranda, tír nó áit an mhonaraithe, an tsraithuimhir agus bliain an mhonaraithe, más rud é nach cuid cheana féin iad den tsraithuimhir, agus an tsamhail i gcás inarb indéanta. Ní dochar é sin do thrádmharc an mhonaróra a ghreamú díobh. I gcás go mbeidh comhpháirt bhunriachtanach róbheag le marcáil i gcomhréir leis an Airteagal seo, marcálfar í ar a laghad le sraithuimhir nó le cód alfa-uimhriúil nó digiteach. Cinnfear na ceanglais mharcála maidir le harm tine nó comhpháirteanna bunriachtanacha a bhfuil tábhacht stairiúil faoi leith acu i gcomhréir leis an dlí náisiúnta. Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh gach bunphacáiste d’armlón iomlán marcáilte ar shlí a léireoidh ainm an mhonaróra, uimhir sainaitheantais na baisce nó na luchtóige, an calabra agus cineál an armlóin. Chun críocha mhír 1 agus na míre seo, féadfaidh na Ballstáit a roghnú forálacha Choinbhinsiún maidir le Marcanna Promhaidh ar Mhionairm a Aithint go Cómhalartach an 1 Iúil 1969 (“Coinbhinsiún 1969”) a chur i bhfeidhm. Ina theannta sin, áiritheoidh na Ballstáit, tráth aistrithe airm tine nó a chomhpháirteanna bunriachtanacha ó stoic rialtais go buanúsáid ag sibhialtaigh, gurb ann don mharcáil uathúil, dá bhforáiltear faoi mhír 1, lena gceadaítear an t-eintiteas aistritheach a shainaithint.

3. Glacfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme lena mbunófar sonraíochtaí teicniúla don mharcáil. Déanfar na gníomhartha cur chun feidhme sin a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 20(2).

4. Bunóidh gach Ballstát córas chun gníomhaíochtaí na ndéileálaithe agus na mbróicéirí a rialáil. Déanfar na bearta seo a leanas ar a laghad a áireamh i gcórais den sórt sin: (a) clárú déileálaithe agus bróicéirí a oibríonn laistigh de chríoch an Bhallstáit sin; (b) ceadúnú nó údarú ghníomhaíochtaí na ndéileálaithe agus na mbróicéirí laistigh de chríoch an Bhallstáit sin; agus (c) seiceáil ar iontaofacht phríobháideach agus ghairmiúil agus ar chumais ábhartha an déileálaí nó an bhróicéara lena mbaineann. I gcás duine dlítheanach, déanfar an tseiceáil ar an duine dlítheanach agus ar an duine nádúrtha nó ar na daoine nádúrtha a stiúrann an gnóthas araon.

5. Áiritheoidh na Ballstáit go mbunófar agus go gcoinneofar ríomhchóras comhdúcháin sonraí, is é sin córas láraithe nó díláraithe, lena ráthaítear rochtain do na húdaráis údaraithe ar na córais comhdúcháin sonraí ina dtaifeadtar gach arm tine atá faoi réir na Treorach seo. Taifeadfar sa chóras comhdúcháin sonraí sin gach faisnéis a bhaineann le hairm thine a bhfuil gá léi chun na hairm thine sin a rianú agus a shainaithint, lena n-áirítear: (a) cineál, déanamh, samhail, calabra agus sraithuimhir gach airm tine agus an marc a chuirfear ar a fhráma nó ar a ghlacadóir mar mharcáil uathúil i gcomhréir le mír 1, a fhónfaidh mar aitheantóir uathúil do gach arm tine; (b) an tsraithuimhir nó an mharcáil uathúil a chuirfear ar na comhpháirteanna bunriachtanacha, i gcás nach ionann sin agus an mharcáil ar fhráma nó ar ghlacadóir gach airm tine; (c) ainmneacha agus seoltaí na soláthraithe agus na ndaoine a bhfuil an t-arm tine á fháil nó á shealbhú acu, mar aon leis an dáta ábhartha nó na dátaí ábhartha; agus (d) aon tiontuithe nó modhnuithe ar arm tine as a leanann athrú ar a chatagóir nó ar a fhochatagóir, lena n-áirítear a dhíghníomhachtú nó a scriosadh deimhnithe agus an dáta ábhartha nó na dátaí ábhartha. Áiritheoidh na Ballstáit go gcoimeádfaidh na húdaráis inniúla an taifead ar na hairm thine agus na comhpháirteanna bunriachtanacha, lena n-áirítear na sonraí pearsanta a bhaineann leo, sna córais comhdúcháin sonraí ar feadh tréimhse 30 bliain i ndiaidh scriosadh na n-arm tine nó na gcomhpháirteanna bunriachtanacha atá i dtrácht. Beidh na taifid ar airm thine agus ar chomhpháirteanna bunriachtanacha dá dtagraítear sa chéad fhomhír den mhír seo agus na sonraí pearsanta a bhaineann leo inrochtana: (a) ag na húdaráis atá inniúil chun údaruithe dá dtagraítear in Airteagal 9 nó 10 a dheonú nó a tharraingt siar nó ag na húdaráis atá inniúil maidir le himeachtaí custaim, go ceann tréimhse 10 mbliana tar éis scriosadh an airm tine nó na gcomhpháirteanna bunriachtanacha atá i dtrácht; agus (b) ag na húdaráis atá inniúil chun cionta coiriúla a chosc, a imscrúdú, a bhrath nó a ionchúiseamh nó chun pionóis choiriúla a fhorghníomhú, go ceann tréimhse 30 bliain tar éis scriosadh an airm tine nó na gcomhpháirteanna bunriachtanacha atá i gceist. Áiritheoidh na Ballstáit go scriosfar na sonraí pearsanta ó na córais comhdúcháin sonraí nuair a rachaidh na tréimhsí a shonraítear sa dara agus tríú fomhír in éag. Ní dochar an méid sin do chásanna ina mbeidh sonraí pearsanta sonracha aistrithe chuig údarás atá inniúil chun cionta coiriúla a chosc, a imscrúdú, a bhrath nó a ionchúiseamh nó chun pionóis choiriúla a fhorghníomhú agus ina n-úsáidtear iad sa chomhthéacs sonrach sin amháin, nó chuig údaráis eile atá inniúil chun críche comhoiriúnaí dá bhforáiltear leis an dlí náisiúnta. I gcásanna den sórt sin, déanfaidh dlí náisiúnta an Bhallstáit lena mbaineann próiseáil na sonraí sin ag na húdaráis inniúla a rialáil, i gcomhréir go hiomlán le dlí an Aontais, go háirithe maidir le cosaint sonraí. Le linn a dtréimhse gníomhaíochta, beidh de cheangal ar dhéileálaithe agus ar bhróicéirí clár a choinneáil ina dtaifeadtar gach arm tine agus gach comhpháirt bhunriachtanach d’arm tine atá faoi réir na Treorach seo agus a bheidh faighte nó diúscartha acu, i dteannta na sonraí sin a fhágann gur féidir an t-arm tine nó an chomhpháirt bhunriachtanach lena mbaineann a shainaithint agus a rianú, go háirithe an cineál, an déanamh, an tsamhail, an calabra agus an tsraithuimhir de nó di agus ainmneacha agus seoltaí na soláthraithe agus na ndaoine a bheidh á fháil nó á fáil. Ar scor dá ngníomhaíochtaí, déanfaidh na déileálaithe agus na bróicéirí an clár sin a sheachadadh ar na húdaráis náisiúnta atá freagrach as na córais comhdúcháin sonraí dá bhforáiltear sa chéad fhomhír. Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfaidh déileálaithe agus bróicéirí atá bunaithe ina gcríoch idirbhearta a bhaineann le hairm thine nó comhpháirteanna bunriachtanacha a thuairisciú gan moill mhíchuí do na údaráis inniúla náisiúnta, go mbeidh nasc leictreonach ag déileálaithe agus ag bróicéirí leis na húdaráis sin chun críoch tuairiscithe den sórt sin agus go ndéantar na córais comhdúcháin sonraí a thabhairt cothrom le dáta láithreach ar fhaisnéis maidir le hidirbhearta den sórt sin a fháil.