MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na hIodáile agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cóineasaithe 2022 de chuid na hIodáile

(2022/C 334/12)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), a neartú, agus go háirithe Airteagal 5(2) de,

Ag féachaint do Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (2), agus go háirithe Airteagal 6(1) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

(1) Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

(2) An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an Iodáil mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus an togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, ina ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

(3) Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta.

(4) Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tír-shonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir leis na pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha eile arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirfear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

(5) Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

(6) De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na hIodáile, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

(7) An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó staid fhioscach chomhiomlán tacaíochta in 2020–2022 go staid fhioscach chomhiomlán a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir a chur san áireamh ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

(8) Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine maidir le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear maidir lena nochtadh don ghéarchéim agus maidir le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

(9) An 30 Aibreán 2021, chuir an Iodáil a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don Iodáil a fhormheas (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an Iodáil tar éis na ngarspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis, trí na garspriocanna agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin.

(10) An 27 Aibreán 2022, thíolaic an Iodáil a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus a Clár Cobhsaíochta 2022 an 27 Aibreán 2022, i gcomhréir leis an spriocdháta atá leagtha síos in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin, léirítear tuairisciú débhliantúil na hIodáile ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme.

(11) D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 maidir le is an Iodáil an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an Iodáil maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus breathnaíodh ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag an Iodáil, ag tógáil ar an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar dhul chun cinn na hIodáile maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

(12) Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú ar an Iodáil faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 agus d’fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022. Tháinig an Coimisiún ar an gconclúid go bhfuil míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha iomarcacha san Iodáil. Go háirithe, tá laigí fós os comhair na hIodáile a bhaineann le fiachas rialtais ard agus le fás lag ar an táirgiúlacht, i gcomhthéacs leochaileachtaí i margadh an tsaothair agus roinnt laigí san earnáil airgeadais.

(13) An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Sa tuarascáil sin, pléadh staid bhuiséadach na hIodáile, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha 3 % an Chonartha maidir le holltáirgeacht intíre (OTI), agus gur sháraigh a fiachas ginearálta rialtais an 60 % de luach tagartha an Chonartha maidir le OTI agus nár urramaigh sé an tagarmharc maidir le laghdú an fhiachais. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh na critéir easnaimh agus fiachais. I gcomhréir leis an teachtaireacht an 2 Márta 2022, mheas an Coimisiún, laistigh dá mheasúnú ar na fachtóirí ábhartha uile, go mbeadh iarracht fhioscach tús-ualaithe ró-éilitheach i gceist le comhlíonadh an tagarmhairc maidir le laghdú an fhiachais a d’fhéadfadh an fás a chur i mbaol. Dá bhrí sin, dar leis an gCoimisiún, ní gá an tagarmharc maidir le laghdú an fhiachais a chomhlíonadh faoi na dálaí eacnamaíocha eisceachtúla atá ann faoi láthair. Mar a fógraíodh, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022.

(14) I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle don Iodáil gach beart is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothrófaí beartais fhioscacha san Iodáil, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, arb é is aidhm dóibh seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht an fhiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, tháinig laghdú ar easnamh ginearálta rialtas na hIodáile ó 9,6 % de OTI in 2020 go 7,2 %. Thacaigh freagairt na hIodáile maidir leis an mbeartas fioscach leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus b”ionann bearta sealadacha éigeandála agus 3,5 % de OTI (laghdú ó 4,4 % de OTI in 2020). Bhí na bearta a ghlac an Iodáil in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, bearta arb é a bhí iontu go príomha laghdú ar ranníocaíochtaí slándála sóisialta i réigiúin bhochta, síneadh ar an gcreidmheas cánach ar ioncam fostaíochta agus liúntas teaghlaigh a thabhairt isteach. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 155,3 % de OTI in 2020 go 150,8 % de OTI in 2021.

(15) Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 fabhrach in 2022 agus réadúil ina dhiaidh sin. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 3,1 % in 2022 agus 2,4 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fíorfhás OTI níos ísle de 2,4 % in 2022 agus 1,9 % in 2023, de bharr réamh-mheastacháin níos stuama maidir leis an éileamh intíre den chuid is mó. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an Rialtas ag súil go dtiocfaidh laghdú ar an easnamh ceannlíne go 5,6 % de OTI in 2022, agus go 3,9 % in 2023 (12). Léiríonn an laghdú in 2022 go príomha an fás ar an ngníomhaíocht eacnamaíoch agus leachtú fhormhór na mbeart éigeandála. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 147,0 % in 2022 agus go laghdóidh sé go 145,2 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh easnamh rialtais 5,5 % de OTI agus 4,3 % de OTI in 2022 agus in 2023 faoi seach. I gcomparáid le Clár Cobhsaíochta 2022, tá an t-easnamh a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún beagnach mar an gcéanna in 2022 ach níos airde do 2023, mar gheall ar fhás eacnamaíoch níos ísle den chuid is mó. Ag an am céanna, ní áirítear i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún na bearta tacaíochta breise do 2022 a fógraíodh i gClár Cobhsaíochta 2022, ós rud é nach raibh na mionsonraí ar fáil roimh an scoithdháta. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas níos airde maidir le fiachais ghinearálta an rialtas le OTI ag 147,9 % in 2022 agus 146,8 % in 2023. Is é an t-easnamh níos airde agus fás eacnamaíoch níos ísle is cúis leis an difríocht sin. De réir réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 0,4 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na hIodáile.

(16) In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar an ngéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha éigeandála ó 3,5 % dèOTI in 2021 go 1,1 % in 2022. Tá tionchar ag bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, measta ag 0,5 % de OTI in 2022 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus cuirfear deireadh leo de réir a chéile in 2023 (13). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh níos boichte, ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh agus fóirdheontais chuig cuideachtaí fuinnimh. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe na ciorruithe i ngach réimse ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh (CBL agus tobhaigh sheasta). Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 agus 2023 (14).

(17) Ina Mholadh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle gur cheart don Iodáil an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta a úsáid in 2022 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh agus beartas fioscach stuama á shaothrú aici ag an am céanna. Thairis sin, ba cheart go gcaomhnódh sé infheistíocht a mhaoinítear go náisiúnta. Mhol an Chomhairle don Iodáil freisin teorainn a chur le fás an chaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta. Mhol sí freisin go saothródh an Iodáil, nuair a bheidh na dálaí eacnamaíocha cearta ann, beartas fioscach arb é is aidhm dó seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus, ag an am céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

(18) In 2022, de réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na Iodáil, meastar go mbeidh an seasamh fioscach tacúil ag – 2,7 % de OTI (15). Tá sé beartaithe ag an Iodáil leanúint de thacaíocht a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go dtiocfaidh méadú 0,9 % de OTI, i gcomparáid le 2021, ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,3 pointe céatadáin in 2022 (16). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an Iodáil an infheistíocht a mhaoinítear go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Réamh-mheastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht leathnaithe de 1.3 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach méadaitheach sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,2 % de OTI) (17) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI). Léiríonn an fás ar chaiteachas reatha freisin caiteachas níos airde ar chúiteamh d’fhostaithe san earnáil rialtais, i ngeall ar athnuachan conarthaí poiblí don tréimhse 2019-2021, a ndéanfar cuid shuntasach díobh (arb ionann í agus ¼% de OTI) a thaifeadadh in 2022, agus déantar acmhainní breise d’earnáil an chúraim sláinte a bhuiséadú freisin (0,1 % de OTI). Ó thaobh an ioncaim de, réamh-mheastar go gcuirfidh an laghdú ar chánacha ioncaim phearsanta agus an laghdú ar cháin réigiúnach ar ghníomhaíochtaí táirgiúla (0,4 % de OTI) leis an seasamh fioscach méadaitheach. Dá bhrí sin, ar bhonn mheastacháin reatha an Choimisiúin, ní chuireann an Iodáil teorainn leordhóthanach le fás an ghlanchaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022.

(19) In 2023, tuartar go mbeidh an staid fhioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún – 1,2 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (18). Meastar go leanfaidh an Iodáil de bheith ag úsáid na ndeontas ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 0,7 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,2 pointe céatadáin in 2023 (19). Ag an am céanna, meastar go gcuirfidh fás an phríomhchaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 rannchuidiú neodrach den chuid is mó de – 0,2 pointe céatadáin leis an seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,5 % de OTI). Ag an am céanna, i ngeall ar a n-innéacsú de réir ráta boilscithe na bliana roimhe sin, agus i ngeall ar acmhainní breise arna mbuiséadú d’earnáil an chúraim sláinte (0,1 % de OTI), nach ndéantar a chomhoiriúnú le bearta fritháirimh, meastar go gcuirfidh méadú ar aistrithe sóisialta (0,4 % de OTI) leis an bhfás ar ghlanchaiteachas reatha. Dá bhrí sin, braitheann ranníocaíocht an chaiteachais reatha a mhaoinítear go náisiúnta, ranníocaíocht atá neodrach go ginearálta, ar dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta chun aghaidh a thabhairt ar thionchar an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh mar atá beartaithe faoi láthair.

(20) I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh an t-easnamh rialtais ginearálta de réir a chéile go 3,3 % de OTI in 2024 agus go 2,8 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go rachaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI faoi 2025. Sna réamh-mheastacháin sin, glactar leis go dtiocfaidh laghdú thart ar 3 bpointe céatadáin de OTI ar an gcaiteachas iomlán agus laghdú tuairim is 2 bpointe céatadáin de OTI ar an ioncam iomlán idir 2023 agus 2025. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go sonrach go dtí 143,4 % in 2024 agus go 141,4 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur ardrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

(21) I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Leis sin, tugtar aghaidh ar na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Iodáile sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, le cur chun feidhme éifeachtach gasta an phlean téarnaimh agus athléimneachta, d’fhéadfaí athruithe struchtúracha marthanacha a spreagadh agus, dá bhrí sin, tionchar marthanach a imirt ar gheilleagar agus ar shochaí na hIodáile. Táthar ag súil go dtabharfar aghaidh ar bhacainní seanbhunaithe ar fhás eacnamaíoch le raon leathan athchóirithe i bpríomhréimsí beartais. Go háirithe, tá athchóirithe sa phlean téarnaimh agus athléimneachta arb é is aidhm dóibh athruithe struchtúracha a chothú ar fheidhmiú an riaracháin phoiblí agus an chórais bhreithiúnaigh agus an timpeallacht fhoriomlán ghnó a fheabhsú. Leis na hathchóirithe agus na hinfheistíochtaí atá beartaithe in earnálacha an oideachais, fhorbairt na scileanna agus an taighde, d’fhéadfaí feabhas a chur ar chaipiteal daonna agus ar chumais taighde san fhadtéarma. Leis na hathchóirithe agus na hinfheistíochtaí atá beartaithe i margadh an tsaothair chun ionchais fostaíochta a fheabhsú, go háirithe i gcás daoine óga agus na mban, d’fhéadfaí an soláthar saothair a ardú, rochtain chomhionann ar scileanna a chur ar fáil, agus tacú, ar deireadh, le fás eacnamaíoch. Táthar ag súil go gcuirfidh athchóirithe in earnálacha amhail earnáil an iompair agus an bhainistithe uisce feabhas struchtúrach ar an éifeachtúlacht eacnamaíoch, inter alia, trí úsáid níos córasaí a bhaint as nósanna imeachta iomaíocha chun conarthaí seirbhísí a shannadh.

(22) Táthar ag súil go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na hIodáile le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta lena dtacaítear leis na cuspóirí aeráide san Iodáil agus 37,5 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 25 % de leithdháileadh iomlán an phlean. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an Iodáil téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá sé tábhachtach i gcónaí rannpháirt a thabhairt do na comhpháirtithe sóisialta agus do pháirtithe leasmhara ábhartha eile ar bhonn córasach ar mhaithe le cur chun feidhme rathúil an phlean téarnaimh agus athléimneachta mar aon le bearta eacnamaíocha agus fostaíochta a théann níos faide ná an plean, chun seilbh leathanroinnte ar an gclár oibre beartais foriomlán a áirithiú.

(23) Thíolaic an Iodáil doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe an 17 Eanáir 2022 le haghaidh an Chomhaontaithe Chomhpháirtithe dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20) agus chuir sí na chéad chláir beartais chomhtháthaithe uaithi, dá bhforáiltear sa Rialachán sin, faoi bhráid an Choimisiúin Eorpaigh. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, déanfaidh an Iodáil na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

(24) Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise roimh an Iodáil maidir leis an gcóras cánachais. Le beartais chun éifeachtúlacht an chórais chánach a mhéadú, is féidir aghaidh a thabhairt ar mhíchothromaíochtaí maicreacnamaíocha atá ann le fada an lá. Sa mheántéarma agus san fhadtéarma, chuirfeadh córas cánach lena gcothófaí fás níos éifeachtúla le fiachas ard an rialtais a laghdú, chuideodh sé le fás na táirgiúlachta, agus thacódh sé le poist a chruthú, go háirithe do mhná.

(25) Is ard an t-ualach cánach atá ar an saothar san Iodáil agus tá neamhleanúnachais ghéara i bpróifíl na rátaí cánach imeallacha éifeachtacha ar an ioncam pearsanta. Ag deireadh 2021, rinne an Iodáil bearta chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin sin, go háirithe trí liúntas linbh uilíoch a thabhairt isteach agus na cánacha ar an ioncam pearsanta a laghdú. Meastar go dtiocfaidh méadú measartha ar an soláthar saothair leis na bearta sin, go háirithe i gcás na mban. Tá an ding chánach a ghearrtar ar an saothar fós an-ard ar gach leibhéal ioncaim i gcomparáid leis na Ballstáit eile san Aontas. Ag an am céanna, ní bhaintear dóthain úsáide as foinsí eile ioncaim, nach ndéanann an oiread céanna dochair don fhás, agus mar sin d’fhéadfaí an t-ualach cánach ar an saothar a laghdú tuilleadh ar bhealach a bheadh neodrach ó thaobh an bhuiséid de. Tá na luachanna cadastrúla, a úsáidtear mar bhonn chun an cháin mhaoine a ríomh, as dáta den chuid is mó. Tá líon mór caiteachais chánacha ann agus raon feidhme leathan acu, cás CBL san áireamh, agus ba cheart beart a dhéanamh chun iad a shruthlíniú. Ar deireadh, in ainneoin na n-ioncam measartha ard ó chánacha fuinnimh san Iodáil, ní dhéantar an t-aistriú chuig teicneolaíochtaí níos glaine a chur chun cinn go leordhóthanach trína gceapadh, sin mar thoradh ar an úsáid fhorleathan a bhaintear as fóirdheontais atá díobhálach ó thaobh an chomhshaoil de freisin. Cumhdaítear na gnéithe éagsúla sin leis an dlí cumasaithe don athchóiriú cánach, a thíolaic an rialtas ag deireadh 2021, dlí a bheadh le cur chun feidhme trí bhíthin foraitheanta reachtacha tar éis a ghlactha.

(26) Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé d’aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis.

(27) Tá an Iodáil ag brath go mór ar allmhairí fuinnimh ón Rúis, ar an ngás go háirithe, iompórtáladh 43 % dá gás ón Rúis (beagán faoi bhun mheán 44 % an Aontais) agus is ionann gás agus 42 % dá meascán fuinnimh. Tá spleáchas amhola ar an Rúis níos ísle, ag 11 %, níos ísle ná meán an Aontais de 26 % (is ionann ola agus 32 % de mheascán fuinnimh na hIodáile) (21). Cé nach bhfuil fadhbanna móra ag an Iodáil maidir le cinnteacht an tsoláthair gáis nádúrtha sa ghearrthéarma, i bhfianaise a hacmhainne stórála suntasaí agus na naisc phíblíne leis an Afraic Thuaidh agus leis an Asarbaiseáin, d’fhéadfadh sé go mbeadh dúshláin ag baint le hionradh na Rúise ar an Úcráin sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tá deis ag an Iodáil scrogaill a shárú chun cur leis an acmhainn tarchurtha fuinnimh laistigh den tír agus le tíortha comharsanachta araon. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann leis an ngás a bheith slán a bhfad na haimsire i gcás inar féidir, d’fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trína n-athúsáid le haghaidh breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Tá éagsúlú á dhéanamh ag an Iodáil ar a meascán fuinnimh faoi láthair trí sciar na bhfoinsí inathnuaite a mhéadú, go háirithe a bhuí leis an bhfuinneamh gréine, leis an ngaoth, leis an hidrigin agus leis an mbithmheatán inbhuanaithe. Mar sin féin, i bhfianaise na ndúshlán a d’fhéadfadh teacht as an staid gheopholaitiúil atá ann faoi láthair, is féidir dlús a chur le leathadh amach na bhfoinsí fuinnimh inathnuaite a leagtar síos sa Phlean Náisiúnta don Fhuinneamh agus don Aeráid agus cur leis an leathadh amach sin. Tá deis ag an Iodáil leanúint de bhearta a dhéanamh chun údarú tionscadal fuinnimh in-athnuaite a éascú. Ina theannta sin, d’fhéadfadh sé nach leor cuspóirí na hIodáile ó thaobh éifeachtúlachta fuinnimh de chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin sin ná chun uaillmhianta phacáiste “Oiriúnach do 55” a chomhlíonadh. Braitheann straitéis éifeachtúlachta fuinnimh na hearnála foirgníochta den chuid is mó ar bhearta sealadacha agus ba cheart í a chomhlánú le straitéis mheántéarmach agus fhadtéarmach, lena n-áirítear bearta éifeachtúlachta fuinnimh níos láidre i ngnólachtaí, go háirithe sa tionscal. Ina theannta sin, is gá dlús a chur le dícharbónú na hearnála iompair, lena n-áirítear trí luas a chur le pointí luchtaithe d’fheithiclí leictreacha a chur i bhfeidhm, agus príomhthionscadail iompair iarnróid, rothaíochta agus iompair phoiblí a chur chun cinn. Beidh gá le huaillmhian bhreise maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus an fuinneamh inathnuaite agus an éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Iodáil ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”.

(28) Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus leis an aistriú ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an Iodáil úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe ar na réigiúin is mó atá buailte a mhaolú. Ina theannta sin, is féidir leis an Iodáil leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, a bunaíodh le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (22), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

(29) I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (23) i moladh (1).

(30) I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. Maidir leis an Iodáil, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (2).

(31) I bhfianaise ghrinn-athbhreithniú an Choimisiún agus an mheasúnaithe uaidh, scrúdaigh an Chomhairle Clár 2022 um Athchóiriú Náisiúnta agus Clár Cobhsaíochta 2022. Léirítear a moltaí faoi Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 i moltaí (1) agus (2). Cuidíonn moltaí (1) agus (2) freisin le cur chun feidhme Mholadh 2022 maidir leis an limistéar euro, go háirithe an chéad, an dara agus an ceathrú moladh maidir leis an limistéar euro. Cuidíonn beartais fhioscacha dá dtagraítear i moladh (1), inter alia, le haghaidh a thabhairt ar mhíchothromaíochtaí atá nasctha le fiachas ard rialtais. Cuidíonn beartais dá dtagraítear i moladh (2) le haghaidh a thabhairt, inter alia, ar mhíchothromaíochtaí a bhaineann le fiachas ard rialtais agus ar dhinimicí táirgiúlachta laga fadtéarmacha, i gcomhthéacs na leochaileachtaí i margadh an tsaothair agus laigí áirithe in earnáil an airgeadais,

AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh an Iodáil gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

1. In 2023, beartas fioscach stuama a áirithiú, go háirithe trí theorainn a chur leis an bhfás ar phríomhchaiteachas reatha arna mhaoiniú go náisiúnta faoi bhun fhás an aschuir a d’fhéadfadh a bheith ann sa mheántéarma, agus tacaíocht shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do na teaghlaigh agus gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. A bheith réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint do chúinsí a thagann chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Don tréimhse tar éis 2023, beartas fioscach a shaothrú a bheidh dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus laghdú inchreidte, céimnitheach ar an bhfiachas a áirithiú maille le hinbhuanaitheacht fhioscach sa mheántéarma trí chomhdhlúthú, trí infheistíocht agus trí athchóirithe de réir a chéile. Chun cánacha ar shaothar a laghdú tuilleadh agus chun éifeachtúlacht an chórais a mhéadú, an dlí cumasaithe maidir leis an athchóiriú cánach a ghlacadh agus a chur chun feidhme go hiomchuí, go háirithe trí athbhreithniú a dhéanamh ar rátaí cánach imeallacha éifeachtacha, trí na luachanna cadastrúla a ailíniú leis na luachanna margaidh atá ann faoi láthair, trí na caiteachais chánach, i gcás CBL freisin, chomh maith le fóirdheontais atá díobhálach don chomhshaol, a chuíchóiriú agus a laghdú, agus an chothroime á háirithiú ag an am céanna, agus trí chastacht an chóid chánach a laghdú.

2. Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a plean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna a chuimsítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 13 Iúil 2021. An chaibidlíocht leis an gCoimisiún maidir le doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027 a thabhairt chun críche go tapa d’fhonn tús a chur lena gcur chun feidhme.

3. Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairiú fuinnimh a éagsúlú. Scrogaill a shárú chun acmhainn an tarchurtha inmheánaigh gáis a mhéadú, idirnaisc leictreachais a fhorbairt, dlús a chur le húsáid acmhainní breise fuinnimh inathnuaite agus bearta a ghlacadh chun éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú agus chun soghluaisteacht inbhuanaithe a chur chun cinn.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022. Thar ceann na Comhairle An tUachtarán Z. STANJURA

(1) IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

(2) IO L 306, 23.11.2011, lch. 25.

(3) Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

(4) Moladh ón gComhairle an 5 Aibreán 2022 maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (IO C 153, 7.4.2022, lch. 1).

(5) Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d’insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

(6) Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

(7) Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na hIodáile, IO C 304, 29.7.2022, lch. 53.

(8) Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a chomhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis earraigh 2022 an Choimisiúin. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean don téarnamh agus don athléimneacht agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d’fhéadfadh a bheith ann.

(9) Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

(10) 10160/21; ST 10160/21 ADD 1 REV 2.

(11) Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta 2020 um Athchóiriú de chuid na hIodáile agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2020 de chuid na hIodáile (IO C 282, 26.8.2020, lch. 74).

(12) Tá na meastacháin a léirítear san aithris seo bunaithe ar na réamh-mheastacháin bhuiséadacha mhionsonraithe arna dtarchur ag an Iodáil le Clár Cobhsaíochta 2022. Cé is moite de na figiúirí foriomlána d’easnamh agus d’fhiachas rialtais, ní chuirtear an pacáiste fioscach a fógraíodh i mí na Bealtaine 2022 san áireamh sna réamh-mheastacháin a tharchuir an Iodáil. Áiríodh sa phacáiste sin, a glacadh an 2 Bealtaine 2022, bearta tacaíochta breise in 2022 chomh maith le níos mó acmhainní do thionscadail infheistíochta arna maoiniú go náisiúnta in 2022 agus sna blianta atá le teacht.

(13) Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le – i gcás inarb ábhartha – bearta caiteachais chaipitil.

(14) Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá na meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh a bhféadfadh daoine a bheith incháilithe dóibh chomh maith le sochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

(15) Freagraíonn comhartha diúltach den táscaire do bharrachas fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach forleathnaitheach.

(16) Meastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht méadaitheach de 0,3 pointe céatadáin de OTI. Is é is míniú air sin deontais infheistíochta ón rialtas, arna maoiniú freisin le hiasachtaí faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, chomh maith le forálacha breise le haghaidh ráthaíochtaí rialtais do FBManna.

(17) In 2021, bhí bearta i bhfeidhm cheana san Iodáil chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh, arb ionann é agus 0,3 % de OTI. Is éard a bhí sna bearta sin den chuid is mó laghduithe ar thobhaigh sheasta agus rátaí CBL ar bhillí leictreachais agus gáis nádúrtha agus méadú ar an mbónas sóisialta le haghaidh billí leictreachais agus gáis nádúrtha.

(18) Freagraíonn comhartha diúltach den táscaire do bharrachas fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach méadaitheach.

(19) Tuartar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht neodrach 0,0 pointe céatadáin de OTI.

(20) Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

(21) Eurostat (2020), sciar allmhairí ón Rúis roinnte ar allmhairí iomlána de ghás nádúrtha, amhola. Do mheán AE-27, tá iomlán na n-allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE-27. I gcás na hIodáile, áirítear trádáil laistigh den AE ar iomlán na n-allmhairí. Ní áirítear táirgí ola scagtha leis an amhola.

(22) Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

(23) Faoi Airteagal 5(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.