Ráiteas ón gCoimisiún Eorpach maidir le rialacha iltaobhacha chun aghaidh a thabhairt ar fhóirdheontais eachtracha shaobhacha tráth a glacadh Rialachán (AE) 2022/2560 (1)

(2022/C 491/03)

An 30 Meitheamh 2022, tháinig Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún Eorpach ar chomhaontú maidir leis an Rialachán maidir le fóirdheontais eachtracha a shaobhann an margadh inmheánach (2). Comhlánaítear, leis an Rialachán seo, na disciplíní Eorpacha agus idirnáisiúnta atá ann cheana maidir le fóirdheontais agus rialú fóirdheontais. Déileálann sé le saobhadh a tharlaíonn mar gheall ar fhóirdheontais eachtracha i margadh inmheánach an Aontais.

D’fhéadfadh tionchar diúltach a bheith ag fóirdheontais ar thrádáil idirnáisiúnta agus d’fhéadfadh saobhadh iomaíochta a bheith mar thoradh orthu in earnálacha traidisiúnta agus i dteicneolaíochtaí nua araon. I gcásanna áirithe, d’fhéadfadh ró-acmhainneacht a bheith mar thoradh ar fhóirdheontais neamhrialaithe, rud a dhéanfadh dochar do dhinimic shláintiúil an mhargaidh. Ní mór don Aontas leanúint de thairbhe a bhaint as deiseanna idirnáisiúnta agus uirlisí á bhforbairt ag an am céanna chun dul i ngleic le cleachtais éagóracha trádála, go hinmheánach agus go seachtrach araon (3). Ba cheart don Rialachán seo rannchuidiú le feabhas a chur ar athléimneacht mhargadh inmheánach an Aontais, go háirithe maidir leis an margadh sin a chosaint ar shaobhadh mar thoradh ar fhóirdheontais eachtracha. Ar an gcaoi sin, comhlánaíonn an tAontas a bhosca uirlisí d’fhonn cuspóirí neamhspleáchas straitéiseach oscailte an Aontais a bhaint amach.

D’fhonn aghaidh a thabhairt ar thionchair dhiúltacha na bhfóirdheontas, agus ag aithint dó go bhféadfadh sé nach mbeadh rialacha EDT éifeachtach go leor chun dul i ngleic leis na hiarmhairtí diúltacha a bhíonn ag idirghabháil stáit sa gheilleagar, lena n-áirítear i gcás earnálacha tionsclaíocha áirithe, tá an Coimisiún Eorpach fós tiomanta d’éifeachtacht an chreata iltaobhaigh maidir le fóirdheontais a fheabhsú a thuilleadh, agus tá rún daingean aige brú láidir a chur chun go mbeidh creat dlíthiúil ann a bheidh breá ábalta aghaidh a thabhairt ar shaobhadh ar thrádáil agus ar iomaíocht agus ar chothrom na Féinne (4). Go háirithe, tá an Coimisiún tiomanta do rialacha maidir le fóirdheontais thionsclaíocha a nuachóiriú chun feidhmiú cuí Chomhaontú na hEagraíochta Domhanda Trádála maidir le Fóirdheontais agus Bearta Frithchúitimh (ASCM) a fheabhsú agus comhlíonadh an Chomhaontaithe sin a chur chun cinn. Sa chomhthéacs sin, meabhraítear don Choimisiún Eorpach an comhar tríthaobhach leanúnach leis an tSeapáin agus leis na Stáit Aontaithe.

Leagtar síos rialacha maidir le fóirdheontais go háirithe in ASCM, ina leagtar amach toirmisc ar fhóirdheontais áirithe agus gníomhaíochtaí chun éifeachtaí díobhálacha fóirdheontas a chomhrac i gcomhthéacs na trádála in earraí. Maidir leis an Aontas, déantar na rialacha sin, a mhéid a bhaineann siad le fóirdheonú frithchúitimh, a chur chun feidhme le Rialachán (AE) 2016/1037 maidir le cosaint i gcoinne allmhairí ar tugadh fóirdheontas ina leith, ar allmhairí iad ó thíortha nach baill den Aontas Eorpach iad (5). Is de réir raon feidhme ASCM a chinntear raon feidhme Rialachán (AE) 2016/1037.

Tá an Rialachán maidir le fóirdheontais eachtracha a shaobhann an margadh inmheánach i gcomhréir le hoibleagáidí idirnáisiúnta an Aontais, lena n-áirítear go háirithe iad siúd a eascraíonn as ASCM. Áiritheoidh an Coimisiún Eorpach go mbeidh aon ghníomhaíocht a dhéanfar agus an Rialachán seo á chur i bhfeidhm comhsheasmhach lena oibleagáidí idirnáisiúnta.

Tá sé ar intinn ag an gCoimisiún leas iomlán a bhaint as an Rialachán nua seo chun aghaidh a thabhairt ar shaobhadh a eascraíonn as fóirdheontais eachtracha sa mhargadh inmheánach.

(1) IO L 331, 23.12.2022, lch. 1.

(2) An Coimisiún Eorpach, Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le fóirdheontais eachtracha a shaobhann an margadh inmheánach, COM(2021)0223.

(3) Teachtaireacht ón gCoimisiún, Athbhreithniú ar an mBeartas Trádála – Beartas Trádála atá Oscailte, Inbhuanaithe agus Teanntásach, an 18 Feabhra 2021, COM(2021)0066.

(4) Teachtaireacht ón gCoimisiún, Athbhreithniú ar an mBeartas Trádála – Beartas Trádála atá Oscailte, Inbhuanaithe agus Teanntásach, an 18 Feabhra 2021, COM(2021)0066.

(5) Rialachán (AE) 2016/1037 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 8 Meitheamh 2016 maidir le cosaint i gcoinne allmhairí ar tugadh fóirdheontas ina leith, ar allmhairí iad ó thíortha nach baill den Aontas Eorpach iad (IO L 176, 30.6.2016, lch. 55).