CINNEADH (AE) 2022/1920 ÓN gCOIMISIÚN

an 26 Eanáir 2022

maidir leis an Státchabhair SA.59974 - 2021/C (ex 2020/N, ex 2020/PN) rud a chuir an Rómáin chun feidhme go páirteach le haghaidh Complexul Energetic Oltenia S.A.

(a bhfuil fógra tugtha ina leith faoi dhoiciméad C(2022) 553)

(Is é an leagan Béarla an t–aon leagan barántúil)

(Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

TÁ AN COIMISIÚN EORPACH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 108(2), an chéad fhomhír, de,

Ag féachaint don Chomhaontú maidir leis an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch, agus go háirithe Airteagal 62(1), pointe (a) de,

Tar éis a iarraidh ar pháirtithe leasmhara a mbarúlacha a chur isteach de bhun na bhforálacha a luaitear thuas (1) agus ag féachaint do na barúlacha a fuarthas ó thríú páirtithe le linn an nós imeachta,

De bharr an mhéid seo a leanas:

1. NÓS IMEACHTA

(1) Tar éis teagmhálaithe réamhfhógra (2), an 4 Nollaig 2020 thug an Rómáin fógra á rá go raibh sé beartaithe aici cabhair athstruchtúrúcháin a dheonú do Complexul Energetic Oltenia S.A. (CE Oltenia).

(2) Le litir dar dáta an 5 Feabhra 2021, chuir an Coimisiún an Rómáin ar an eolas go raibh cinneadh déanta aige an nós imeachta a leagtar síos in Airteagal 108(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (“CFAE”) a thionscnamh i leith na cabhrach athstruchtúrúcháin. An 8 Márta 2021, chuir an Rómáin a tuairimí isteach maidir leis na barúlacha a bhí sa litir sin.

(3) Foilsíodh an cinneadh ón gCoimisiún chun an nós imeachta a thionscnamh (“an cinneadh tosaigh”) in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh (3) an 19 Márta 2021. D’iarr an Coimisiún ar pháirtithe leasmhara a mbarúlacha a chur isteach.

(4) Fuair an Coimisiún barúlacha maidir leis an ábhar sin laistigh den tréimhse fhorordaithe ó na tríú páirtithe seo a leanas: an Biúró Eorpach Comhshaoil (EEB), Bankwatch na Rómáine/ClientEarth, agus Greenpeace. Chuir sé na barúlacha sin ar aghaidh chuig an Rómáin, agus tugadh deis di freagairt a thabhairt; fuarthas a barúlacha le litir dar dáta an 1 Meitheamh 2021.

(5) Sheol an Rómáin tuilleadh faisnéise chuig an gCoimisiún an 10 Bealtaine, an 1 agus an 24 Meitheamh, an 14 Meán Fómhair, an 21 Deireadh Fómhair, agus an 9, an 14, an 15, an 20, an 21, an 22 agus an 29 Nollaig 2021 agus an 20 agus an 21 Eanáir 2022.

(6) Comhaontaíonn an Rómáin, go heisceachtúil, a cearta a dhíorthaíonn ó Airteagal 342 CFAE a tharscaoileadh i gcomhar le hAirteagal 3 de Rialachán 1/1958 ón gComhairle (4), agus an Cinneadh sin a ghlacadh agus fógra a thabhairt faoi i mBéarla de bhun Airteagal 297 CFAE (5).

2. CUR SÍOS MIONSONRAITHE AR NA BEARTA

2.1. An tairbhí

(7) Is gnóthas poiblí CE Oltenia atá gníomhach sa mhianadóireacht, giniúint cumhachta breosla iontaise agus soláthar teasa áitiúil. Bunaíodh an chuideachta an 12 Deireadh Fómhair 2011 agus cláraíodh an 31 Bealtaine 2012 í, tar éis cumasc ceithre chuideachta: Complexul Energetic Craiova S.A., Complexul Energetic Turceni S.A., Complexul Energetic Rovinari S.A. agus Societatea Nationala a Lignitului Oltenia S.A. Ní bhaineann CE Oltenia le grúpa gnólachtaí níos mó ná ní dhéantar é a bhainistiú le gnóthais phoiblí eile. Is lárionad neamhspleách cinnteoireachta é laistigh den Stát. De réir údaráis na Rómáine, rialaíonn Stát na Rómáine, a ndéanann an tAire Fuinnimh ionadaíocht dó, CE Oltenia agus 77,15 % de na scaireanna aige. Ar na scairshealbhóirí eile áirítear an ciste infheistíochta Fondul Proprietatea S.A. (ag a bhfuil scaireanna 21,56 %) (6), agus tá fuílleach na scaireanna faoi úinéireacht Electrocentrale Grup S.A. (0,84 %) agus Inchidere si Conservare Mine (0,44 %). Tá seacht gcomhalta ag bord maoirseachta CE Oltenia, agus ní féidir le Fondul Proprietatea ach dhá cheann díobh a cheapadh, agus déanann Stiúrthóireacht an chuideachta a bhainistiú (cúig chomhalta agus an Bainisteoir Feidhmiúcháin Ginearálta, arna cheapadh ag an mbord maoirseachta, ina measc). Cinntí maidir le príomhghnéithe de ghnólacht CE Oltenia amhail an buiséad, an plean gnó agus cinntí airgeadais agus tráchtála eile, déanann na scairshealbhóirí iad le tromlach simplí. Níl cearta blocála ná crosta ag Fondul Proprietatea ina leith. Is iad na cearta atá ag Fondul Proprietatea na cearta is gnách a bheith ag scairshealbhóirí mionlaigh. Maidir le cinntí áirithe amhail athruithe ar an scairchaipiteal suibscríofa ceanglaítear 90 % de na vótaí i gComhthionól Ginearálta nó Urghnách na Scairshealbhóirí, agus dá réir sin ceanglaítear formheas Fondul Proprietatea. Mar sin féin, le scairshealbhú agus ionadaíocht tromlaigh an Stáit sa bhord maoirseachta ceadaítear do Stát na Rómáine rialú éifeachtach agus eisiach a fheidhmiú ar CE Oltenia.

(8) Tá ceanncheathrú CE Oltenia in Oltenia Thiar Theas (Sud-Vest Oltenia) (cód RO41 NUTS 2), fostaíonn sé 12 268 gcomhalta foirne ina chlaiseanna mianadóireachta (Rovinari, Motru, Jilt agus Mehedinti) agus tá gléasraí cumhachta aige i gcontaetha Dolj nó Gorj. Tá an ráta dífhostaíochta sa réigiún cothrom le 5,5 %, rud atá os cionn an mheáin náisiúnta, arb éard é 3,4 %, agus tá sé ar an ráta dífhostaíochta is airde sa tír (7). Le blianta beaga anuas, mar a léirítear le Tábla 1, lean an ráta dífhostaíochta in Oltenia Thiar Theas (8,2 % chuig 5,5 % sna blianta 2015 go 2020) de bheith os cionn an ráta dífhostaíochta náisiúnta (5 % chuig 3,4 % le linn na tréimhse céanna). Cé go bhfuil difríocht bheag ann sna sonraí a chuirtear i láthair in Eurostat (8) agus san Oifig Staidrimh Náisiúnta, léiríonn an treocht go leanann an ráta dífhostaíochta sa réigiún lena mbaineann de bheith níos airde ná an ráta dífhostaíochta náisiúnta, agus sin ar bhealach comhsheasmhach. Tábla 1 Ráta dífhostaíochta macrairéigiún, réigiún forbartha agus tíre Bliain 2015 2016 2017 2018 2019 2020 Ráta dífhostaíochta: % % % % % % % Náisiúnta 5 4,8 4 3,3 2,9 3,4 Réigiún Oltenia Thiar Theas 8,2 8,3 7,3 5,9 5,2 5,5 Foinse: INSTITUTUL NATIONAL DE STATISTICA

(9) De réir na Rómáine, tá deacracht ag baint leis na hardrátaí dífhostaíochta sin, mar atá, deacracht chun fostaíocht nua a chruthú sa réigiún. Leis an bPlean Críochach um Aistriú Cóir de chuid Chontae Gorj (9) léirítear go bhfuil drogall áirithe ar an bpobal atá idir 45 agus 65 bliana d’aois, iarfhostaithe san earnáil mianadóireachta agus fuinnimh a thairbhíonn de luathscor agus/nó liúntais chúiteacha, athsciliú agus poist a lorg go gníomhach. Cuirtear leis an éifeacht dhiúltach le curaclam na scoile, rud nach dtagann le ceanglais an mhargaidh saothair áitiúil, reatha ná todhchaí, agus an gá le hoideachas breise i ndigitiú, uathoibriú próiseas róbataice, intleacht shaorga, etc. á lua ag fostóirí.

(10) Táirgeann CE Oltenia leictreachas i gceithre ghléasra cumhachta. Mar atá Rovinari ag a bhfuil 4 aonad 1 320 MW san iomlán atá níos mó ná 40 bliain d’aois, Turceni (4 aonad, 1 320 MW, 33 bliana d’aois), Ișalnița (2 aonad, 630 MW, 50 bliain d’aois) agus Craiova II (2 aonad, 300 MW i gcomhghiniúint teasa agus cumhachta, 30 bliain d’aois). Tá Chișcani, an cúigiú gléasra cumhachta ag a bhfuil toilleadh 415 MW, neamhfheidhmiúil. Tá CE Oltenia gníomhach ar na margaí leictreachais mórdhíola agus miondíola agus díolann sé teas le cathair Craiova freisin. Déantar a ghléasraí cumhachta a bhreoslú le lignít le haghaidh suas le 99,5 % dá tháirgeacht leictreachais. Déanann sé lignít a eastóscadh óna chlaiseanna dromchla féin le haghaidh tomhaltas dílis nó lena díol le táirgeoirí leictreachais eile (10). Déanann sé teas agus uisce te tí a sholáthar freisin do thart ar 300 000 cónaitheoir in Craiova.

(11) De réir an rialtóra fuinnimh náisiúnta ANRE (Autoritatea Națională de Reglementare in Domeniul Energiei), is iad na táirgeoirí cumhachta is mó de chuid na Rómáine Hidroelectrica (sciar 31,3 % den mhargadh), agus Nuclearelectrica (18,09 %) ina dhiaidh sin agus, sa tríú háit, CE Oltenia (14,08 %) (11). Tá na trí chuideachta uile á rialú ag Stát na Rómáine.

(12) Áitíonn an Rómáin go bhfuil ról tábhachtach ag CE Oltenia ar mhargadh leictreachais na Rómáine. Tá tábhacht freisin le hoibríocht CE Oltenia ar chúiseanna shábháilteacht agus leordhóthanacht an Chórais Náisiúnta Fuinnimh (“CNF”). Tá córas fuinnimh na Rómáine suite ar an taobh thoir den Chóras Ilchríochach Eorpach, rud a oibríonn go comhuaineach ar na teorainneacha leis an mBulgáir, leis an tSeirbia, leis an Ungáir agus leis an gcuid thiar theas den Úcráin. Cuirtear bac ar allmhairí leictreachais ós rud é go mbíonn easnamh cumhachta i gcóras cumhachta na hUngáire ag buaiclód agus go mbíonn úsáid inniúlachta tairisceana ar theorainn na hÚcráine coinníollach ar chomhaontú i scríbhinn ón Oibreoir Córais Tarchurtha (OCT) san Úcráin. Ina theannta sin, den chuid is mó, baineann iarmhéid bhliantúil na dtíortha sa réigiún le hallmhairí leictreachais le haghaidh Bhallstáit an Aontais agus tíortha nach Ballstáit den Aontas iad araon. Dá bhrí sin, aon uair is ann d’easnamh cumhachta in CNF, bíonn acmhainní teoranta i gcórais chomharsanacha freisin.

(13) Áitíonn an Rómáin, i gcás ina múchfar saoráidí CE Oltenia, go mbeadh gar-riosca réalaíoch ann go gcuirfí isteach ar sholáthar leictreachais fíor-riachtanach, rud a d’fhéadfadh cur isteach eacnamaíoch a chruthú a mbeadh iarmhairt díobhálacha aige sin le haghaidh na Rómáine. Maidir leis sin, le hanailís (12) a rinne OPCOM (13) – oibreoir mhargadh leictreachais agus gáis na Rómáine – léirítear freisin gurbh é a thiocfadh as dúnadh CE Oltenia dúbailt an mheánphraghais leictreachais bhliantúil ar an Margadh Lá Roimh Ré agus ardú praghsanna 70 % ar an Margadh Láraithe le haghaidh Conarthaí Déthaobhacha.

(14) Ina theannta sin, i mBealtaine 2021 rinne OCT de chuid na Rómáine, CNTEE Transelectrica S.A. (Transelectrica) anailís ar leordhóthanacht CNF faoin toimhde a bhaineann le dúnadh iomlán acmhainneacht fuinnimh CE Oltenia in 2022, agus trí cinn d’aonaid á gcoimeád i mbun oibríochta san am céanna in Rovinari in 2021. Ba é an chonclúid a bhí ann go mbeadh fadhb leordhóthanachta mhór ag NES ós rud é nach mbeadh na hacmhainní is gá aige a thuilleadh chun tomhaltas leictreachais náisiúnta a chumhdach fiú agus úsáid uasta an chumais allmhairiúcháin trasteorann á cur san áireamh.

(15) De réir na Rómáine, ba é a thiocfadh as féimheacht CE Oltenia caillteanas díreach is mó ná 12 000 post agus caillteanais poist indíreacha shuntasacha i bhfianaise an lín mhóir comhpháirtithe atá ann faoi láthair ar fud an tslabhra luacha.

(16) Áitíonn an Rómáin thairis sin go bhfuil CE Oltenia ar cheann de na príomhsholáthróirí seirbhísí teicneolaíocha coimhdeacha le haghaidh Transelectrica a sholáthraítear trí bheith rannpháirteach i gceantanna atá eagraithe ag OCT. Dá réir sin, tá tábhacht leis an gcuideachta chun seirbhísí coimhdeacha a sholáthar, ar tríothu is féidir le OCT cúltaiscí a cheannach ó tháirgeoirí cumhachta chun na caillteanais líonra a chumhdach, agus slándáil an chórais á cumasú dá réir sin.

(17) Tá idirnaisc leictreachais ag an Rómáin leis an mBulgáir agus leis an Ungáir agus le tríú tíortha chomh maith leis sin lena n-áirítear an Úcráin, atá nasctha leis an bPolainn agus leis an tSeirbia, agus tá an tSeirbia nasctha ar a seal leis an gCróit. Déanann an Rómáin leictreachas a onnmhairiú agus a allmhairiú go tráthrialta. Tá roinnt tionscadail leasa choitinn le haghaidh an Aontais beartaithe nó á gcur chun feidhme arb é is aidhm dóibh idirnasc na Rómáine leis an mBulgáir agus leis an tSeirbia a mhéadú.

(18) Áitíonn an Rómáin thairis sin de réir na sonraí le haghaidh 2019 go raibh caidrimh ghnó ag CE Oltenia le thart ar 120 cuideachta ó Chontae Gorj. San iomlán, bhí a láimhdeachas, de réir na gclár comhardaithe a chuir an tAire Airgeadais isteach le haghaidh 2019, cothrom le thart ar RON 1 082 mhilliún (thart ar EUR 218 milliún). De réir na foinse céanna, bhí láimhdeachas CE Oltenia cothrom le RON 3 116 mhilliún (thart ar EUR 630 milliún) in 2019. De réir na faisnéise ón Oifig Staidrimh Náisiúnta, bhí láimhdeachas na gcuideachtaí uile i gContae Gorj in 2019 cothrom le thart ar RON 9 100 milliún (thart ar EUR 1 840 milliún). Dá réir sin, tacaíonn thart ar 50 % de CE Oltenia agus den 120 príomhsholáthraí le geilleagar an chontae. Thairis sin, tá thart ar leath na gcomhpháirtithe gnó de chuid CE Oltenia (amhail cuideachtaí slándála, soláthraithe seirbhíse le haghaidh trealamh mianadóireachta, iompar nó ligean ar cíos trealaimh le haghaidh oibreacha) ag brath ar an gcuideachta de réir an chion tháscaigh 70 % agus suas le 90 %. […] (*1)).

(19) De réir na Rómáine rinneadh difear do CE Oltenia le géarchéim reatha COVID-19. Áitíonn an Rómáin gur tháinig laghdú thart ar 4 % in 2020 ar a holltáirgeacht intíre i gcomparáid leis an mbliain roimhe sin. Ba iad na hearnálacha ba mhó a ndearnadh difear dóibh na hearnálacha seirbhísí, tógála agus tionsclaíochta. De réir na Gníomhaireachta Idirnáisiúnta Fuinnimh (IEA) (14), ar an mórgóir lean titim san éileamh leictreachais as paindéim COVID-19, rud a bhí á thiomáint ag laghduithe suntasacha ar sheirbhísí agus ar an tionsclaíocht go háirithe le linn tréimhsí dianghlasála.

(20) I gcás CE Oltenia, áitíonn an Rómáin gur laghdaigh an táirgeacht leictreachais ó 12,4 TWh go 8,2 TWh de thoradh laghdú ar an éileamh leictreachais, infhaighteacht theicniúil maidir le sócmhainní a tháirgeadh agus dífhostaíocht shealadach an phearsanra. Tháinig praghsanna níos ísle as an titim san éileamh leictreachais go háirithe ar an margadh lá roimh ré, agus shroich siad na leibhéil is ísle riamh le 10 mbliana anuas in amanna, leibhéil a bhí níos ísle ná EUR 20/MWh. Ina theannta sin, de dheasca na paindéime, bhí suaitheadh le brath ag CE Oltenia feadh an tslabhra luacha, e.g. moilleanna nó cur ar ceal i soláthar páirteanna spártha agus ábhar ó sholáthróirí, as ar tháinig táirgeacht a bhí laghdaithe nó go hiomlán stoptha fiú uaireanta. Tar éis athchromadh ar pháirteanna spártha a tháirgeadh, tháinig méadú ollmhór ar a bpraghsanna as ar tháinig foirceannadh conarthaí. Mar shampla, tháinig méadú idir 100 % agus 300 % ar an bpraghas ar pháirteanna spártha miotail, agus tháinig borradh is mó ná 700 % ar phraghas an gháis meatáin. I gcomhthéacs na géarchéime, b’éigean don tairbhí bearta sábháilteachta a ghlacadh, ionas go leanfadh fostaithe a measadh a bheith fíor-riachtanach dá gcuid oibre gan cur isteach breise sa phróiseas táirgeachta. Ina leith sin, cuireadh conarthaí thart ar 10 % de na fostaithe ar fionraí, rud a bhí cothrom le cur isteach de thart ar 192 500 lá ar an ngníomhaíocht.

2.2. Cúlra an bhirt

2.2.1. Cabhair tharrthála

(21) I bhFeabhra 2020, thug an Rómáin fógra don Choimisiún faoina pleananna cúnamh tarrthála a dheonú i bhfabhar CE Oltenia. An tráth a tugadh an fógra, bhí na caillteanais mheasta le haghaidh 2019 cothrom le thart ar RON 1,1 billiún (EUR 232 mhilliún) (15). De réir na Rómáine, ba é ba phríomhchúis leis na caillteanais sin: (i) neamhbhailiú fiach ó chuideachtaí dócmhainneacha faoi úinéireacht Stáit; (ii) athrúcháin ráta malairte ar iasachtaí; (iii) an méadú suntasach ar phraghas lamháltas astaíochtaí gás ceaptha teasa (“lamháltais CO2”) (16). Lena chinneadh an 24 Feabhra 2020 (17), d’fhormheas an Coimisiún an iasacht tarrthála EUR 251 mhilliún i bhfabhar CE Oltenia ar bhonn Airteagal 107(3), pointe (c), CFAE arna léirmhíniú leis na Treoirlínte maidir le Státchabhair chun teacht i gcabhair ar ghnóthais neamhairgeadais atá i gcruachás agus athstruchtúrú a dhéanamh orthu (“Treoirlínte R&R”) (18).

2.2.2. Deacrachtaí airgeadais CE Oltenia agus cuid den chabhair athstruchtúrúcháin curtha chun feidhme

(22) Áitíonn an Rómáin gur gnóthas i gcruachás é CE Oltenia ós rud é go gcomhlíonann sé na critéir faoin dlí náisiúnta chun bheith curtha in imeachtaí comhchoiteanna dócmhainneachta arna iarraidh sin dá chreidiúnaithe. Mar thoradh air sin, chomhlíon CE Oltenia na critéir sin ó dheireadh 2019 agus tráth an chinnidh maidir le cúnamh tarrthála d’fhéadfadh a 46 sholáthróir oscailt an nóis imeachta dócmhainneachta a iarraidh. Níl sé d’acmhainneacht ag CE Oltenia an iasacht tarrthála a deonaíodh a aisíoc plus ús agus dá dheasca sin tá oibleagáid air fógra a thabhairt faoi phlean athstruchtúrúcháin, seachas sin téann sé faoi leachtú go huathoibríoch faoin dlí náisiúnta.

(23) Maíonn an Rómáin go bhfuil roinnt cúiseanna le deacrachtaí airgeadais CE Oltenia. Is é an chéad chúis atá ann go n-oibríonn CE Oltenia ceithre ghléasra cumhachta aosta a bhreoslaítear le lignít ar a ndéantar mianadóireacht i naoi gclais ligníte. Ceanglaítear cothabháil thráthrialta chostasach le haghaidh na ngléasraí agus infheistíochtaí comhlíontachta comhshaoil. Is é an dara cúis atá ann an easpa caipiteal infheistíochta de dheasca na n-ardchostas is gá chun rialacháin chomhshaoil a chomhlíonadh (comhlíontacht le fosuithe luatha agus slaige agus comhlíontacht le teorainneacha astaíochta SO2, NOx agus PM10). Chun ceanglais chomhshaoil an Aontais agus ceanglais chomhshaoil náisiúnta a chomhlíonadh, d’infheistigh CE Oltenia thart ar EUR 880 milliún ó 2008. D’fhág an infheistíocht sin nach indéanta cláir infheistíochta a mhaoiniú arb é is aidhm dóibh éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú agus costais astaíochta CO2 a laghdú dá réir sin.

(24) Is é an tríú cúis atá leis na deacrachtaí go n-eagraítear cuideachtaí táirgthe fuinnimh faoi úinéireacht Stáit sa Rómáin de réir na gcineálacha táirgeachta fuinnimh, ag brath ar an mbreosla a úsáidtear, agus gur cuideachtaí aonbhreosla iad dá réir sin: hidreafhuinneamh (Hidroelectrica S.A.), fuinneamh núicléach (Nuclearelectrica S.A.), breosla iontaise (CE Oltenia). Mar thoradh ar an tsamhail sin i dteannta chur chun feidhme chóras na lamháltas CO2, tháinig éagothroime iomaíoch, lenar cuireadh CE Oltenia faoi mhíbhuntáiste. De réir na samhla atá ann faoi láthair, inarb í lignít an t-aon fhoinse giniúna cumhachta amháin de chuid CE Oltenia, ní féidir leis an tairbhí na leibhéil bhrabúsachta chéanna lena iomaitheoirí a bhaint amach, ar a bhfuil costais imeallacha táirgeachta níos ísle agus a úsáideann níos lú foinsí truailliúcháin giniúna cumhachta agus nach dtabhaíonn dá bhrí sin aon chostas lamháltais CO2 nó a thabhaíonn níos lú costas den sórt sin.

(25) Tá oibleagáid ar CE Oltenia, tráth nach déanaí ná an 30 Aibreán gach bliain, an líon lamháltas CO2 atá cothrom le cainníocht iomlán na n-astaíochtaí gás ceaptha teasa a astaíodh le linn na bliana féilire roimhe sin a ghéilleadh. Mura gcomhlíontar an oibleagáid spreagtar pionós EUR 100 le haghaidh gach tona choibhéisigh de CO2 a astaíodh agus nár géilleadh (19). Tá méadú seasta ag teacht ar phraghsanna na lamháltas CO2 le blianta agus míonna beaga anuas, mar shampla, d’ardaigh siad os cionn EUR 60 in aghaidh an tona de CO2 i Meán Fómhair 2021 agus shroich siad EUR 80 in aghaidh an tona de CO2 i Nollaig 2021 (20).

(26) Ina theannta sin, áitíonn an Rómáin gurb ann do chúis eile le fadhbanna airgeadais CE Oltenia, cúis a bhaineann lena anailís chostais. Ba é a bhí sna costais phearsanra 39 % de na costais oibriúcháin iomlána le haghaidh 2020, agus ba é a bhí sna costais cosanta comhshaoil, a bhaineann go príomha le lamháltais CO2 a cheannach, 35 % de na costais iomlána. De thoradh na hanailíse costais sin, bhreac an chuideachta caillteanais oibriúcháin gach bliain idir 2014 agus 2019 (cé is moite de 2017).

2.3. Na bearta

(27) Baineann an Cinneadh seo leis an gcabhair athstruchtúrúcháin le haghaidh CE Oltenia arb é atá inti deonú Stáit ar fiú EUR 1 090 milliún é, ráthaíocht Stáit le haghaidh iasacht EUR 195,8 milliún, atá cothrom in RON le hinstealladh caipitil in CE Oltenia ar fiú suas le EUR 226 mhilliún é, an iasacht tarrthála a chomhshó ina deontas a tháinig chun bheith mar an gcabhair athstruchtúrúcháin ar fiú thart ar EUR 251 mhilliún í agus deontas ón gCiste don Nuachóiriú (21) ar fiú EUR 895,3 milliún é, go dtí go gcuirfidh an Rómáin na tograí comhfhreagracha isteach agus go ndeimhneoidh an Banc Eorpach Infheistíochta iad nó go bhformheasfaidh Coiste Infheistíochta an Chiste don Nuachóiriú iad mar is ábhartha (go comhpháirteach, “na bearta”). Is é an méid iomlán cabhrach lena mbaineann EUR 2 658,1 milliún. (22)

(28) Leis an deontas EUR 1 090 milliún maoineofar éadáil na lamháltas CO2 is gá sa tréimhse 2021-2025, rud a dháilfear go bliantúil de réir na riachtanas cistiúcháin, ach gan bheith comhghaolaithe go foirfe leis an gcaiteachas ar lamháltais CO2 gach bliain. I Márta 2021, ghlac rialtas na Rómáine Reacht Rialtais Éigeandála lena bhformheastar deontas de thart ar RON 1,18 billiún (thart ar EUR 241 mhilliún) le haghaidh CE Oltenia chun ceannach lamháltas CO2 a mhaoiniú. Dá thoradh sin, áitíonn an Rómáin gur chomhlíon CE Oltenia an oibleagáid maidir le lamháltais CO2 an 26 Aibreán 2021, agus ceannachán lamháltas CO2 le haghaidh an fhuinnimh a táirgeadh in 2020 á chur i gcrích ar an bpraghas iomlán EUR 315 mhilliún. Mar a áitíonn an Rómáin, rinneadh an difríocht EUR 74 mhilliún idir an praghas ceannaigh iomlán agus an deontas a sheasamh le cistí dílse na cuideachta. Tá an deontas EUR 241 mhilliún mar chuid den deontas EUR 1 090 milliún faoinar tugadh fógra agus maoiníodh é le buiséad an Stáit tríd an Aireacht Fuinnimh.

(29) Beartaítear iasacht faoi urraíocht Stáit a chonrú in 2022 ar fiú EUR 195,8 milliún í chun caipiteal oibre CE Oltenia, ar fiú an méid céanna é, a mhaoiniú. Áitíonn údaráis na Rómáine go n-íocfar an iasacht de réir dálaí margaidh a bheidh i réim an tráth sin. Tá coinne leis go mbeidh an ráta úis ilghnéitheach […] cothrom le thart ar […] %.

(30) Déanfar an t-instealladh caipitil in CE Oltenia, instealladh ar fiú suas le EUR 226 mhilliún é, trí ranníocaíocht a sholáthraíonn an Aireacht Fuinnimh in airgead tirim (EUR 180 milliún) agus i bhfoirm chomhchineáil (talamh agus luach measta EUR 46 mhilliún air).

(31) Áitíonn údaráis na Rómáine go ndéanfar an iasacht cúnaimh tarrthála ar fiú EUR 251 mhilliún í (féach aithris 21) agus a tháinig chun bheith mar chabhair athstruchtúrúcháin toisc nár aisíocadh í go fóill, a chomhshó ina deontas a luaithe a bheidh an plean athstruchtúrúcháin formheasta ag an gCoimisiún.

2.4. Plean athstruchtúrúcháin tosaigh le haghaidh CE Oltenia

(32) An 4 Nollaig 2020, thug an Rómáin fógra don Choimisiún faoi phlean athstruchtúrúcháin (“an plean athstruchtúrúcháin tosaigh”) ar tugadh tacaíodh dó le cabhair athstruchtúrúcháin EUR 1,33 billiún comhdhéanta de chúnamh tarrthála EUR 0,25 billiún a deonaíodh cheana, EUR 0,31 billiún breise i bhfoirm iasacht faoi urraíocht Stáit agus EUR 0,77 billiún i bhfoirm deontas Stáit. Thairis sin, bhí sé beartaithe méid breise EUR 711 mhilliún a fháil i Státchabhair ón gCiste don Nuachóiriú chun an meascán fuinnimh a éagsúlú trí ghás agus foinsí inathnuaite fuinnimh (den chuid is mó) a chur in ionad ligníte.

(33) Leis an bplean athstruchtúrúcháin tosaigh cuimsíodh an tréimhse ó 2021 go 2030, ach níor cumhdaíodh ach na blianta ó 2021 go dtí 2025 leis an tréimhse athstruchtúrúcháin. Leis an bplean athstruchtúrúcháin sin beartaíodh go mbreacfadh CE Oltenia brabúis in 2022, go bhfaigheadh sé toradh ar chaipiteal a úsáidtear (“ROCE”) ar fiú […] % é faoi 2025 agus go sroichfeadh sé iomaíochas fadtéarmach in 2030 agus ROCE […] % aige faoi sin.

(34) Leis an bplean athstruchtúrúcháin tosaigh áiríodh an tsraith beart seo a leanas: (a) Bearta teicniúla agus teicneolaíocha, plean infheistíochta a chur chun feidhme arb é is aidhm dó an meascán fuinnimh a éagsúlú. Leis an bplean áiríodh 1 460 MW de 6 aonad lignítbhreosla a ionadú le (i) 1 325 MW trí 2 aonad gásadhainte, (ii) 109 MW trí 8 n-aonad fhótavoltacha, agus (iii) 9,9 MW trí aonad hidreachumhachta. Beartaíodh 5 mhianach a dhúnadh, agus an táirgeacht a roinnt ina leath faoi 2025; (b) Bearta eagraíochtúla agus bainistíochta lena gcuirtear feabhas ar phróisis nó tacaíocht TF, agus forluití nó neamhéifeachtúlachtaí á seachaint, lena n-áirítear laghdú nó athdháileadh 41 % den fhoireann; (c) Bearta cosanta comhshaoil, lena gcuimsítear infheistíochtaí nó tacaíocht costais oibriúcháin shealadach sa mhianadóireacht agus i sócmhainní giniúna cumhachta, lena n-áirítear comhlíontacht comhshaoil (amhail lamháltais CO2 agus costais chomhlíontachta ar luaith, NOx, SO2); (d) Bearta airgeadais, lena gcuimsítear optamú na gcostas iasachta bainc, diúscairt nó díolacháin na sócmhainní tánaisteacha atá ann cheana, gan aon mhór-dhífheistiú sócmhainní a áireamh, áfach, a d’fhéadfaí a oibriú mar ghnólacht ann féin agus lena bhféadfaí ioncaim díolachán a sholáthar lena dtacaítear leis an bplean.

(35) Bheartaigh CE Oltenia go gcuirfeadh sé giniúint fuinnimh fhótavoltaigh agus hidreachumhachta isteach mar fhoinsí fuinnimh de réir a chéile in 2022 agus 2023. Beartaíodh go dtarlódh an fíorlaghdú ar dhíolacháin fuinnimh lignítbhunaithe ó 2026 tráth a shuiteálfaí 2 aonad gásadhainte nádúrtha ag SE Turceni agus SE Işalniţa, as a dtiocfadh an meascán fuinnimh de 41 % ligníte, 53 % gáis agus an fuílleach ó fhoinsí fótavoltacha agus hidreachumhachta.

(36) B’fhiú na hacmhainní airgeadais lena raibh coinne chun na costais athstruchtúrúcháin a chumhdach go deireadh 2025 agus EUR […], agus as an méid sin líomhnaítear go rannchuideodh CE Oltenia EUR […] óna chistí dílse. Ba é a bheadh i ranníocaíocht dhílis CE Oltenia 42 % de na costais athstruchtúrúcháin iomlána agus an cistiú ionchasach ón gCiste don Nuachóiriú san áireamh agus 53 % gan an cistiú ionchasach ón gCiste don Nuachóiriú. Bhí príomhfhoinsí ranníocaíocht dhílis CE Oltenia le teacht ó (i) ioncaim a bhí bunaithe ar dhíolacháin leictreachais ar mhargaí láraithe OPCOM arbh fhiú EUR […] iad san iomlán agus a bhí le giniúint sa tréimhse 2020-2025, (ii) ioncaim ó chomhaontuithe ceannaigh cumhachta fadtéarmacha déthaobhacha (“PPAnna”), ar conarthaí fadtéarmacha is faide ná 2 bhliain iad, agus arbh fhiú EUR […] san iomlán iad, agus (iii) díolachán sócmhainní arbh fhiú EUR […] iad.

(37) As measc scairshealbhóirí uile CE Oltenia, ní raibh ach an Stát le rannchuidiú (le cistí nó trí chaillteanais a iompar) le hathstruchtúrú CE Oltenia, agus ní raibh creidiúnaithe CE Oltenia le haon chomhroinnt dualgas a sholáthar.

(38) Beartaíodh na bearta a leanas chun saofaí iomaíochta a theorannú: (i) seachfhoinsiú tríd an ngrúpa fuinnimh comhghiniúna S.E. Craiova II (a tháirgeann fuinneamh teirmeach le haghaidh Craiova den chuid is mó) a aistriú chuig an mbardas agus (ii) dúnadh grúpaí fuinnimh nó claiseanna mianadóireachta de réir tráthchlár as a leanann laghdú 1 605 MW ar an toilleadh suiteáilte lignítbhunaithe idir 2020 agus 2025 (45 % de thoilleadh lignítbhunaithe faoi dheireadh 2025). Mar sin féin, ní thiocfadh athrú suntasach ar acmhainneacht táirgeachta fhoriomlán CE Oltenia, ós rud é go raibh an caillteanas in acmhainneacht táirgeachta lignítbhunaithe ceaptha a bheith cúitithe le suiteáil aonad fuinnimh fhótavoltaigh agus hidreachumhachta nua. Leis an bplean athstruchtúrúcháin tosaigh beartaíodh go ndúnfaí nó go gcaomhnófaí claiseanna mianadóireachta áirithe, ar chúiseanna neamhéifeachtúlachta, laghdúcháin ar an éileamh nó ídiúcháin cúltaiscí ligníte den chuid is mó. Leis an bplean um dhúnadh na hacmhainneachta mianadóireachta toimhdíodh go ndéanfaí an táirgeacht ligníte a laghdú faoi thart ar 3 700 000 tona (26 % faoi dheireadh 2026).

2.5. Na cúiseanna chun an nós imeachta imscrúdaithe foirmiúil a thionscnamh

(39) Ós rud é go raibh amhras air i dtaobh an suífí nó nach suífí go raibh an chabhair athstruchtúrúcháin faoina dtugtar fógra comhoiriúnach leis an margadh inmheánach faoi Airteagal 107(3), pointe (c), CFAE arna léirmhíniú le Treoirlínte R&R, chinn an Coimisiún nós imeachta imscrúdaithe foirmiúil a thionscnamh ar na cúiseanna seo a leanas go príomha:

2.5.1. Ábhair amhrais faoi oiriúnacht na cabhrach

(40) De réir an chinnidh oscailte (23), le soláthar na cabhrach athstruchtúrúcháin i bhfoirm deontas measartha mór (nach n-íoctar) ar fiú EUR 768 milliún é ní fhéadfadh an Stát ag gníomhú dó mar dheontóir cabhrach aon bhuntáiste a bhaint as athstruchtúrú rathúil, agus dá bhrí sin, ní ionstraimí airgeadais iomchuí a bheadh ann. Thairis sin, ba é a thiocfadh as deontas Stáit chuig CE Oltenia go dtairbheodh scairshealbhóirí mionlaigh CE Oltenia (nár sholáthair ionstraimí airgeadais neamh-inaisíoctha comhchosúla) go hindíreach den deontas freisin trí mhéadú ionchasach ar luach a scairshealbhóireachta, gan rannchuidiú leis na costais athstruchtúrúcháin. Leis an deontas a bheartaítear ní cheadófaí luach saothair cuí le haghaidh an Stáit a cheanglaítear faoi Threoirlínte R&R ná ní cheadófaí don Stát amháin buntáistí gaolmhara an deontais lena gcistítear an plean a leithreasú.

2.5.2. Ábhair amhrais maidir le fíor-ranníocaíocht dhílis iarbhír saor ó chabhair ón tairbhí agus láithreacht agus éifeachtacht na comhroinnte dualgas

(41) Le réamh-mheasúnú an phlean athstruchtúrúcháin tosaigh léiríodh go bhféadfadh a mhaíomh go raibh ar a mhéad EUR […] as ranníocaíocht dhílis EUR […] fíor agus iarbhír. Le haghaidh an mhéid amuigh, níor bhraith an Rómáin ach ar na hioncaim a raibh coinne leo ó dhíolacháin leictreachais i margaí láraithe OPCOM in 2021-2025, agus is amhlaidh nach raibh siad fíor ná iarbhír ós rud é nárbh ann d’aon ghealltanas daingean le haghaidh na mblianta 2022-2025. Ba é uasfhad na gconarthaí díolachán a tugadh i gcrích i margaí láraithe OPCOM 1,5 bliain, agus 1,5 bliain amháin. Cé gur léirigh an Rómáin go raibh sí i mbun a reachtaíochta a thabhairt cothrom le dáta chun a chumasú do na gníomhaithe i margaí láraithe OPCOM conarthaí a thabhairt i gcrích ar feadh fad níos faide, bhí measúnú le déanamh fós ar chomhoiriúnacht na n-athruithe sin le reachtaíocht an Aontais i réimse an tsoláthair leictreachais. Thairis sin, bhí an Rómáin ag brath ar thabhairt i gcrích ionchasach comhaontuithe ceannaigh cumhachta déthaobhacha, comhaontuithe a bhí á bplé le húsáideoirí dianfhuinnimh agus coinne leis go dtiocfadh ioncaim astu ar fiú EUR […] iad le linn na tréimhse athstruchtúrúcháin. Mar sin féin, ní fhéadfadh an Rómáin aon fhianaise ar na comhaontuithe sin a chur i láthair lena n-áiritheofaí go ndéanfaí an plean athstruchtúrúcháin tosaigh a mhaoiniú iarbhír (24).

(42) Ní bheadh ranníocaíocht dhílis CE Oltenia cothrom ach le 42 % ar a mhéad de na costais athstruchtúrúcháin, ag glacadh leis fiú, bunoscionn le pointe 63 de Threoirlínte R&R, gurb é a thiocfaidh as na brabúis a bhfuil coinne leo sa todhchaí ó dhíolacháin thráthrialta agus na brabúis a bhfuil coinne leo foinse ranníocaíochta dílse atá fíor agus iarbhír, ós rud é, mar a mhínigh an Coimisiún, go gcáileodh na cistí ionchasacha ó bhuiséad an Chiste don Nuachóiriú mar Státchabhair agus, dá réir sin, nach féidir iad a cháiliú mar chistí dílse CE Oltenia atá saor ó chabhair (25).

(43) Níor thacaigh aon infheisteoir margaidh ná iasachtóir leis an bplean athstruchtúrúcháin tosaigh. Ar an gcéad dul síos, níor soláthraíodh aon litir intinne ó bhainc a ghlacfadh le réamh-mhaoiniú a dhéanamh ar íocaíochtaí a bhaineann le soláthairtí leictreachais ó CE Oltenia sa todhchaí, agus seasann na hioncaim a bhfuil coinne leo uathu don ranníocaíocht dhílis uile nach mór ó CE Oltenia. Ar an dara dul síos, níor léirigh aon bhanc ná infheisteoir margaidh spéis i dtacaíocht a thabhairt do chuid de na hinfheistíochtaí, nó i gcuid díobh a mhaoiniú, ar infheistíochtaí iad in athrú breosla ó lignít chuig gás nádúrtha nó chuig giniúint cumhachta inathnuaite. Ar an tríú dul síos, níor soláthraíodh aon fhianaise lenar léiríodh gur thacaigh infheisteoirí ionchasacha seachtracha nó bainc leis an bplean, ná go dtiocfadh aon chaibidlíocht den sórt sin chun cinn i dtráthchlár réasúnach. Cé gur chuir an Rómáin díolachán shócmhainní CE Oltenia ar aghaidh freisin mar fhoinse mhaoiniúcháin eile, á mheas go dtabharfaí ioncaim EUR 2 mhilliún leis an díolachán sin, níor tosaíodh nós imeachta díolacháin na sócmhainní sin (26).

(44) Ina theannta sin, d’aithin an Rómáin nach soláthródh scairshealbhóirí mionlaigh CE Oltenia (Fondul Proprietatea S.A. go háirithe) ná a chreidiúnaithe comhroinnt dualgas leordhóthanach in aon fhoirm (27).

2.5.3. Ábhair amhrais maidir le hathbhunú inmharthanachta fadtéarmaí agus athstruchtúrú laistigh d’amscála réasúnach

(45) Cé gurbh é a bhí i bhfad foirmiúil an phlean athstruchtúrúcháin tosaigh an tréimhse 2021-2025, ní raibh coinne leis na chéad ghlantorthaí suntasacha dearfacha de thart ar EUR […] carntha ach go dtí tar éis na tréimhse athstruchtúrúcháin, in 2026-2030. De réir an phlean athstruchtúrúcháin tosaigh, d’fhéadfadh CE Oltenia ROCE 4,3 % a fháil faoi 2025, rud a bhí i bhfad níos ísle ná an luach saothair a bhí i gcomhréir leis an margadh nó deischostas an chothromais a dhéantar a instealladh i gcuideachtaí de chuid na Rómáine go ginearálta. Ina theannta sin, rinneadh brabúsacht CE Oltenia, a bhí íseal cheana féin, a bhoilsciú go saorga leis na fóirdheontais oibriúcháin ó Státchabhair. Ar deireadh, bhí torthaí réamh-mheasta CE Oltenia bunaithe ar thoimhdí dóchasacha maidir le tosca seachtracha amhail praghsanna lamháltas CO2 a bheith ag leanúint de bheith mar an gcéanna a bheag nó a mhór le linn na tréimhse athstruchtúrúcháin, d’ainneoin an mhéadaithe ghéir ar na praghsanna sin in 2018-2019. Cé go raibh coinne leis le réamh-mheastacháin CE Oltenia go rachadh praghsanna lamháltais CO2 ó […] in 2020 go […] in 2030, amhail ón 24 Eanáir 2021 bhí an praghas cothrom le […] cheana. Dá réir sin bhí amhras ar an gCoimisiún i dtaobh an raibh nó nach raibh fad an phlean athstruchtúrúcháin iomchuí agus an dtiocfadh nó nach dtiocfadh athbhunú inmharthanacht CE Oltenia as sin i ndeireadh na tréimhse athstruchtúrúcháin toisc nár léir go soláthródh CE Oltenia toradh leordhóthanach agus go mbeadh sé in ann fanacht ar an margadh gan chabhair bhreise (28).

2.5.4. Ábhair amhrais maidir le láithreacht agus éifeachtacht beart lánbhrí chun saofaí iomaíochta a theorannú

(46) A mhéid a bhaineann le haonaid chomhghiniúna S.E. Craiova II a sheachfhoinsiú trína n-aistriú chuig bardas Craiova, bhí foirm agus raon feidhme an tseachfhoinsithe sin doiléir. Fiú dá dtarlódh an seachfhoinsiú sin mar ranníocaíocht chaipitil leis an gcomhfhiontar idir CE Oltenia agus an chuideachta faoi úinéireacht chomhairle áitiúil bhardas Craiova, d’fhágfadh sin go gcoimeádfadh CE Oltenia agus an Stát rialú i gcomhfhiontar den sórt sin. Chuirfeadh an méid sin brí an dífheistithe mar bheart lena dteorannaítear saofaí iomaíochta ó rath ós rud é nach neartófaí iomaíocht leis sin ná nach n-éascófaí leis teacht isteach iomaitheoirí nua, leathnú na n-iomaitheoirí beaga atá ann cheana ná gníomhaíocht trasteorann (29).

(47) Thairis sin, a mhéid a bhaineann le hacmhainneacht táirgeachta CE Oltenia a laghdú (ó thaobh aonaid dóite ligníte a dhúnadh) agus mianaigh ligníte a dhúnadh, dhéanfaí an caillteanas comhfhreagrach foriomlán in acmhainneacht táirgeachta CE Oltenia a chúiteamh den chuid is mó leis na hacmhainneachtaí táirgeachta nua a shuiteáil. Dá bhrí sin, ní thiocfadh athrú suntasach ar acmhainneacht táirgeachta fhoriomlán CE Oltenia (30). Thiocfadh méadú ar eastóscadh ligníte go deireadh 2024, agus ní thitfeadh sé faoi bhun leibhéal 2020 ach ó 2026. Bheadh na haonaid ghásadhainte oibríochtúil faoi 2026, rud a d’fhágfadh go mbeadh an laghdú ar mhéideanna eastósctha ligníte gan bhrí ó thaobh laghdú acmhainneachta (31).

(48) Ar deireadh, níor mhol an Rómáin bearta iompraíochta breise, seachas srian a chur le CE Oltenia scairshealbha a cheannach i bhfiontair eile le linn na tréimhse athstruchtúrúcháin, seachas i gcás nach féidir déanamh dá uireasa chun a inmharthanacht fhadtéarmach a áirithiú, agus úsáid a bhaint as an gcabhair mar phoiblíocht agus a tháirgí á ndíol (32).

3. Barúlacha ó pháirtithe eile

(49) Le linn an nóis imeachta imscrúdaithe fhoirmiúil, fuair an Coimisiún barúlacha ó na tríú páirtithe a leanas: EEB (33), Bankwatch na Rómáine/ClientEarth (34), agus Greenpeace (35). Déileálann an Coimisiún leis na barúlacha sin mar fhaisnéis mhargaidh, ós rud é nach bhféadfadh aon cheann de na tríú páirtithe sin a léiriú gur páirtí leasmhar é de réir bhrí Airteagal 1, pointe (h) de Rialachán (AE) 2015/1589 ón gComhairle (36).

3.1. An Biúró Eorpach Comhshaoil (EEB)

(50) Chuir EEB in aghaidh úsáid Státchabhrach chun dlí an Aontais a chomhlíonadh ó thaobh astaíochtaí CO2, luatha, NOx agus SO2. Dar leis, shárófaí leis sin an prionsabal nach féidir cabhair a dheonú chun caighdeáin an Aontais a chomhlíonadh, go háirithe na hoibleagáidí faoi Threoir 2010/75/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (37) maidir le leibhéil astaíochtaí agus na teicnící is fearr atá ar fáil (BAT) a úsáid. Tá eisiamh infheistíochtaí Státchabhrach chun acquis comhshaoil an Aontais a chomhlíonadh i gcomhréir leis na Treoirlínte maidir le Státchabhair do chosaint an chomhshaoil agus don fhuinneamh (38). Níor comhlíonadh an méid sin i gcás CE Oltenia, ós rud é, de réir EEB, go raibh comhlíontacht le teorainneacha astaíochtaí le haghaidh truailliú aeir mar chuid den phlean athstruchtúrúcháin tosaigh féin.

(51) Tharraing EEB ábhair imní anuas freisin maidir le caighdeáin astaíochta a bheith á neamhchomhlíonadh ag CE Oltenia le blianta beaga anuas (NOx, SO2, ábhair cháithníneacha, etc.). Léirigh EEB gur sháraigh gléasraí ligníte CE Oltenia na leibhéil astaíochta faoi chóras Threoir 2010/75/AE (39).

(52) D’áitigh EEB thairis sin go bhféadfadh sé go dtabharfadh CE Oltenia conarthaí déthaobhacha i gcrích ag praghsanna seasta i gcónaí, ach nach gcomhaontódh aon fhiontar príobháideach le conradh den sórt sin a d’fhágfadh go mbeadh air an iomarca a íoc ar fhuinneamh a ghintear le breoslaí iontaise costasacha. I bhfianaise easpa spéise ó infheisteoirí an mhargaidh, ní chomhlíonfaí prionsabal “an infheisteora phríobháidigh i ngeilleagar an mhargaidh” le haon chonradh déthaobhach le cuideachtaí poiblí eile agus is é is dóichí gur Státchabhair a bheadh ann.

(53) Léirigh EEB freisin go leanfadh CE Oltenia de bheith gaibhnithe i mbreoslaí iontaise i bhfad i ndiaidh 2026, rud a d’fhágfadh go mbeadh cuid mhór amhrais ann i dtaobh an mbeadh nó nach mbeadh plean athstruchtúrúcháin den sórt sin inmharthana sa mheántéarma i bhfianaise na bpraghsanna méadaitheacha CO2.

3.2. Bankwatch na Rómáine/ClientEarth

(54) D’áitigh Bankwatch agus ClientEarth go sáraítear dlí comhshaoil an Aontais le cabhair oibriúcháin le haghaidh costais comhlíontachta comhshaoil agus nach n-éascaítear léi forbairt gníomhaíochta eacnamaíche mar a cheanglaítear leis an gcásdlí maidir le hAirteagal 107(3), pointe (c) CFAE (an breithiúnas maidir leis an Ostair v an Choimisiúin (40).

(55) Thug Bankwatch dá aire freisin nach raibh plean athstruchtúrúcháin tosaigh CE Oltenia comhsheasmhach le conair na Rómáine chuig an dícharbónú, nár leagadh síos sprioc-am leis chun lignít a dhíbirt ó tháirgeacht fuinnimh CE Oltenia agus dá réir sin nach ndeachthas i ngleic leis an bplean, agus sin ar bhealach leordhóthanach, leis na cúiseanna a bhí le caillteanais na cuideachta trí gan dul siar ar ghníomhaíochtaí déanta caillteanas.

(56) Ar deireadh, d’áitigh Bankwatch go raibh an plean athstruchtúrúcháin bunaithe ar thoimhdí neamhréalaíocha ar phraghsanna todhchaí lamháltas CO2, eadhon ar an toimhde go leanfadh na praghsanna sin de bheith sách cobhsaí le linn na tréimhse athstruchtúrúcháin. De réir réamh-mheastacháin astaíochta Bankwatch, ba cheart na costais iomlána atá le híoc ag CE Oltenia le haghaidh a astaíochtaí CO2 idir 2021 agus 2030 a bheith cothrom le EUR 4,76 billiún, rud a sháraíonn réamh-mheastacháin CE Oltenia go mór.

3.3. Greenpeace

(57) Shuigh Greenpeace gur tháinig spleáchas leanúnach CE Oltenia ar ghiniúint cumhachta lignítbhunaithe salach ar bheartais agus cuspóirí an Aontais mar a leagtar amach sa Chomhaontú Glas don Eoraip. D’áitigh Greenpeace go sárófaí dlí an Aontais le Státchabhair chun lamháltais CO2 a cheannach, go háirithe an prionsabal gurb é údar an truaillithe a íocfaidh as, rud a chumhdaítear in Airteagal 191(2) CFAE agus i dTreoir 2003/87/CE, lena gceanglaítear ar oibreoirí íoc as an CO2 a astaíonn siad.

(58) De réir na hanailíse ó Greenpeace ar fhaisnéis atá ar fáil go poiblí maidir leis an bplean athstruchtúrúcháin tosaigh, mhéadódh astaíochtaí iomlána bliantúla CE Oltenia ó 7 Mt CO2in aghaidh na bliana in 2020 chuig thart ar 9 Mt CO2 in aghaidh na bliana in 2030. Thiocfadh an méid sin salach ar bheartais aeráide agus fuinnimh an Aontais atá i bhfeidhm faoi láthair, agus bheadh iarmhairtí diúltacha díreacha aige sin freisin ar chostais oibriúcháin CE Oltenia (a raibh costais lamháltas CO2 ina gcuid mhór de sin).

4. Barúlacha ón Rómáin

(59) Leasaigh an Rómáin an plean athstruchtúrúcháin tosaigh agus an chabhair a bheartaítear chun tacú leis an bplean sin go suntasach, chun aghaidh a thabhairt ar ábhair amhrais an Choimisiúin. Chun an cur i láthair a éascú, tá na barúlacha ón Rómáin roinnte ina dtrí chuid, a chomhfhreagraíonn do na barúlacha maidir leis na príomhábhair amhrais a tharraing an Coimisiún anuas sa chinneadh oscailte, na barúlacha ó thríú páirtithe, agus an tuairisc ar an bplean athstruchtúrúcháin athbhreithnithe agus ar an gcabhair athstruchtúrúcháin.

4.1. Barúlacha ar na hábhair amhrais a tarraingíodh anuas sa chinneadh oscailte

(60) Sholáthair an Rómáin a barúlacha maidir leis an gcinneadh oscailte (41); Níor chuir an Rómáin in aghaidh na n-ábhar amhrais a tarraingíodh anuas sa chinneadh oscailte sin agus chuir sí plean athstruchtúrúcháin athbhreithnithe isteach. Ba iad seo a leanas na príomheilimintí de phlean athstruchtúrúcháin athbhreithnithe: (i) na hacmhainneachtaí giniúna ligníte a dhúnadh níos luaithe ná mar a bhí sa phlean athstruchtúrúcháin tosaigh, as ar tháinig laghdú ar astaíochtaí bliantúla CO2 agus brabúsacht á baint amach, rud a thosóidh in 2026; (ii) infheistíochtaí nua in aonaid táirgeachta gáis agus fhótavoltacha a mhúnlaítear agus coincheap feithiclí sainchuspóireacha (SPV) á úsáid, agus 70 % á choinneáil ag CE Oltenia, agus bheadh 30 % ar oscailt le haghaidh infheisteoirí straitéiseacha nó airgeadais eile; (iii) oibriú i dtreo comhaontuithe daingne taobh thiar den ranníocaíocht dhílis – conarthaí díolachán, maoiniú bainc agus caipiteal ó infheisteoirí príobháideacha; agus (iv) dul i mbun plé le Fondul Proprietatea ionas go rannchuideofar le costais athstruchtúrú na cuideachta leis an gciste nó de rogha air sin ionas go bhfiosrófar an rogha chun ranníocaíocht an chiste a mhaolú i méadú ar an gcaipiteal de chuid an Stáit.

(61) Chuir an Rómáin tábhacht straitéiseach CE Oltenia i dtábhacht le haghaidh shlándáil an tsoláthair fuinnimh náisiúnta. Mhaígh an Rómáin nárbh acmhainn di níos mó acmhainneachtaí ligníte a dhúnadh tráth is luaithe ná mar a sholáthraítear sa phlean athstruchtúrúcháin athbhreithnithe, ar chúiseanna shábháilteacht agus leordhóthanacht an Chórais Fuinnimh Náisiúnta, rud a dtacaítear leis le hanailís arna hullmhú ag Transelectrica (amhail dá dtagraítear in aithris 14). Chuir sí i dtábhacht anró agus castacht an phróisis athstruchtúrúcháin le haghaidh táirgeoir leictreachais aonbhreosla, i gcéimniú amach luathaithe ó ghléasraí cumhachta ligníte, agus costais athstruchtúrúcháin shuntasacha á dtabhú, rud dá ndéantar difear mór leis na costais CO2 atá ag méadú go gasta agus rud a shriantar leis an gceanglas maidir le hacmhainneacht táirgeachta a choinneáil ar bun, lena n-áirithítear slándáil na heangaí náisiúnta. Chuir an Rómáin leis sin á rá go ndéanfaí an Rómáin a nochtadh d’ardriosca dá gcuirfí fuinneamh allmhairithe in ionad acmhainneachtaí CE Oltenia ós rud é gur tíortha allmhairiúcháin fuinnimh iad a Ballstáit chomharsanacha den chuid is mó (aithris 17).

(62) Chuir an Rómáin anailís eile isteach i Meitheamh 2021, i dteannta na hanailíse a cuireadh isteach roimhe sin, arna déanamh ag Transelectrica i mBealtaine 2021 agus béim á leagan ar an méid seo a leanas: (a) agus éiginnteachtaí infheistíochta á gcur san áireamh maidir leis na gléasraí cumhachta nua sa Rómáin, an comhghaol fíoríseal idir táirgeacht i ngléasraí cumhachta gaoithe agus tomhaltas sa Rómáin agus comhthéacs réigiúnach allmhairí leictreachais, chun leibhéal inghlactha slándála fuinnimh náisiúnta agus réigiúnaí a áirithiú, le linn na tréimhse 2021-2025, agus é beartaithe suas le 2030, ba ghá 1 500 MW ar a laghad a choinneáil ar bun in oibríocht tráchtála sna gléasraí cumhachta lignítadhainte atá ag CE Oltenia cheana. Chun na gléasraí cumhachta lignítadhainte sin a dhíchoimisiúnú cheanglófaí méadú gaolmhar ar chumhacht shuiteáilte ar ghléasraí cumhachta gáis nádúrtha; (b) ba é a thiocfadh as coimisiúnú 2 Ghástuirbín Comh-thimthrialla (CCGT), ceann amháin in Ișalnița (850 MW) agus ceann in Turceni (475 MW) méadú ar infhaighteacht leictreachais ar fud an chórais fuinnimh ar fiú 4,4 TWh in aghaidh na bliana í, as a dtiocfadh easnamh fuinnimh a bheadh ní ba lú agus arbh fhusa í a bhainistiú, lena n-áirítear an tráthchlár maidir leis an tráth a beartaíodh dúnadh síos Láraonad 1 ó Ghléasra Cumhachta Núicléiche Cernavoda.

4.2. Barúlacha maidir le tuairimí ó thríú páirtithe

(63) Mar fhreagairt ar bharúlacha EEB nach gcomhlíonfaí “prionsabal an infheisteora phríobháidigh i ngeilleagar an mhargaidh” le haon chonradh déthaobhach ó CE Oltenia, thug an Rómáin dá haire go dtugtar conarthaí CE Oltenia i gcrích ar ardáin OPCOM agus go bhfuil siad margadhbhunaithe dá bhrí sin.

(64) A mhéid a bhaineann leis an meastachán ar chostas iomlán na lamháltas CO2, shoiléirigh an Rómáin go gcuirfí cás feabhsaithe isteach sa phlean athstruchtúrúcháin athbhreithnithe, lena gcuirfí na margadhluachanna is déanaí san áireamh. Ina theannta sin, maidir leis na barúlacha ó Greenpeace go méadófaí an méid iomlán astaíochtaí, thug an Rómáin dá haire gurb amhlaidh de réir an phlean athstruchtúrúcháin athbhreithnithe, rud a chuirfeadh sí isteach níos déanaí, go laghdódh na hastaíochtaí bliantúla CO2 ó 8,6 Mt in 2021 go dtí 2,6 Mt in 2027.

(65) Mar fhreagairt ar na barúlacha ó Greenpeace agus ClientEarth maidir le díbirt na táirgeachta ligníte, thug an Rómáin dá haire go gcuirfeadh CE Oltenia bearta éifeachtúlachta fuinnimh chun feidhme trí aonaid gáis agus foinsí inathnuaite fuinnimh nua a chur in ionad aonaid ligníte.

4.3. Plean athstruchtúrúcháin athbhreithnithe an 24 Meitheamh 2021

(66) An 24 Meitheamh 2021, chuir an Rómáin plean athstruchtúrúcháin athbhreithnithe faoi bhráid an Choimisiúin agus ina dhiaidh sin sholáthair sí tabhairt cothrom le dáta bhreise maidir leis an bplean agus faisnéis bhreise.

(67) Tá an plean athstruchtúrúcháin athbhreithnithe bunaithe ar an bplean um dhícharbónú inarb é is aidhm don Rómáin leictreachas a tháirgtear ó ghás nádúrtha agus ó fhoinsí inathnuaite fuinnimh (fótavoltacha agus hidreachumhachta), agus atá níos saoire ó thaobh lamháltais CO2, a chur in ionad táirgeacht leictreachais lignítbhunaithe. Maireann an tréimhse athstruchtúrúcháin sa phlean athstruchtúrúcháin athbhreithnithe ó thús 2021 go deireadh 2026. Leis an bplean déantar foráil maidir le bearta oibríochtúla éagsúla atá le cur chun feidhme le linn na tréimhse athstruchtúrúcháin, ar bearta iad a thosaigh CE Oltenia ar a gcur chun feidhme in Eanáir 2021.

4.3.1. Tuairisc ar bhearta oibríochtúla athstruchtúrúcháin

(68) Leis an bplean athstruchtúrúcháin athbhreithnithe áirítear bearta teicniúla agus teicneolaíocha, bearta eagraíochtúla agus bainistíochta, bearta cosanta comhshaoil agus bearta airgeadais.

(69) Baineann an chéad cholún le bearta teicniúla agus teicneolaíocha, arb é is aidhm dóibh meascán fuinnimh na Rómáine a éagsúlú trí ghléasraí cumhachta gáis agus fótavoltacha a chur in ionad aonaid breosla ligníte.

(70) Baineann ceann de na bearta faoin gcéad cholún leis na haonaid leictreachais agus leis na claiseanna mianadóireachta a dhúnadh nó a chaomhnú i dtaisce. Leis an bplean leagtar amach trí chéim chun an ghiniúint leictreachais lignítbhunaithe a dhúnadh agus dáta tráchtála deiridh […] ag gabháil leis sin. Le linn na chéad tréimhse um chéimniú amach, […], laghdófaí an acmhainneacht ó […] MW go […] MW. Le linn an dara tréimhse um chéimniú amach ó […], laghdófaí an acmhainneachta a thuilleadh […]. Sa tréimhse […].

(71) Leis an amlíne mheasta chun na hacmhainneachtaí táirgeachta nua a choimisiúnú beartaítear go mbeidh ocht bpáirc fhótavoltacha oibríochtúil faoi 2024, micrighléasra hidreachumhachta amháin faoi 2023 agus go dtosóidh dhá bhloc cumhachta gásadhainte a n-oibríochtaí faoi lár 2026. In 2023, ní bheadh in acmhainneacht shuiteáilte na saoráidí táirgeachta nua a bhí beartaithe agus nach mbeadh chomh truaillitheach sin ach 0,6 % d’acmhainneacht shuiteáilte iomlán CE Oltenia, rud a ghinfear leis an ngléasra hidreachumhachta. In 2026, shroichfeadh táirgeacht iomlán na saoráidí nua 56 %, agus ghinfí 36 % de sin leis na suiteálacha gáis, tháirgfí 20 % de sin leis na páirceanna fótavoltacha agus thiocfadh 0,4 % de sin ón ngléasra hidreachumhachta.

(72) Ba é a bheadh in acmhainneacht shuiteáilte iomlán na n-acmhainneachtaí táirgeachta nua thart ar 2 060 MW arb é a bheadh ann 1 325 MW de ghás, 735 MW de chumhacht fhótavoltach agus 9,9 MW de hidreachumhacht. Ba é a bheadh sa ghlantoilleadh a bheadh ar fáil, agus an mheántoisc úsáide […] % de na páirceanna fótavoltacha á cur san áireamh […] MW, arb é a bheadh ann […] MW de ghás agus […] MW de chumhacht fhótavoltach. Trí chás SPV (féach aithris 110 agus ina dhiaidh sin) agus rannpháirtíocht CE Oltenia idir […] %, beidh an glantoilleadh atá ar fáil de thart ar […] MW ar oscailt d’iomaitheoirí an mhargaidh. Dá réir sin, laghdóidh an glantoilleadh atá ar fáil de chuid CE Oltenia ó […] MW go dtí thart ar […] MW. Le Tábla 2 léirítear an amlíne chun na gléasraí atá ann cheana a dhúnadh agus na cinn nua a choimisiúnú. Tábla 2 Amlíne chun na hacmhainneachtaí atá ann cheana a dhúnadh/a chaomhnú agus chun na cinn nua a choimisiúnú Foinse: Plean athstruchtúrúcháin an 24 Meitheamh 2021 NB: an acmhainneacht MW atá ann cheana in aithris 9; léiríonn an dath liath an acmhainneacht cúltaca amhail de réir aithris 70

(73) Faoi […], beidh na gléasraí cumhachta lignítadhainte uile atá faoi úinéireacht CE Oltenia dúnta go cinntitheach nó coinneofar ar bun faoi lánseol iad ach ní bheidh siad gníomhach i soláthairtí tráthrialta. Fágann sin amlíne luathaithe i gcomparáid leis an gceann a leagtar amach sa phlean athstruchtúrúcháin tosaigh, a raibh coinne leis dá réir go leanfadh […] aonad fuinnimh de bheith ag oibriú go dtí […]. A mhéid a bhaineann le claiseanna mianadóireachta, […]. Fágann sin go mbeidh amlíne luathaithe ann i gcomparáid leis an bplean athstruchtúrúcháin tosaigh, ar dá réir […] nach rabhthas ceaptha claiseanna mianadóireachta a dhúnadh ach go dtí […].

(74) Ina theannta sin, leis an bplean athstruchtúrúcháin rannchuideofar go páirteach le garspriocanna an díchoimisiúnaithe a bhaint amach faoi Phlean Náisiúnta Téarnaimh agus Athléimneachta (NRRP) na Rómáine (42). Is samplaí iad na hacmhainneachtaí díchoimisiúnaithe le haghaidh 2023-2025 a sholáthraítear gan dochar don leibhéal mionsonra ná ábhair a cheanglaítear leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta agus ní fhéadfar iad a léirmhíniú chun na garspriocanna agus na spriocanna a leagtar amach leis an bplean sin a mhodhnú, ná ní fhéadfar iad a léirmhíniú mar dheimhniú go ndéantar garspriocanna a mhodhnú nó a chomhlíonadh (43).

(75) Baineann an dara colún den phlean le bearta eagraíochta agus bainistíochta, lena n-áirítear i measc bearta eile laghdú agus athdháileadh na foirne. Ba é a thiocfadh as dúnadh saoráidí táirgeachta le linn na tréimhse 2021-2026 iomarcaíochtaí agus athdháiltí fostaithe. Bhí […] fostaí ag CE Oltenia i ndeireadh 2020; tá coinne leis go dtiocfaidh laghdú […] % (in aghaidh […] % a bheartaítear sa phlean athstruchtúrúcháin tosaigh) ar a líon de réir a chéile, agus go sroichfidh sé […] in 2026. Ba é an dá phríomhbhealach chun laghduithe foirne a bhaint amach stopthaí oibre de dheasca dúntaí saoráide (ba é a bheadh sa líon fostaithe a leagfaí as idir 2021 agus 2026 […]) agus luathscor. Is é an líon measta fostaithe is gá chun na saoráidí fótavoltacha agus gáis nua a oibriú […] agus thógfaí iad uile ó fhoireann reatha CE Oltenia. Dá bhrí sin, […].

(76) Baineann an tríú colún den phlean le bearta cosanta comhshaoil. Ina measc siúd, den chuid is mó tá bearta chun go n-áiritheofar comhlíontacht leis na hoibleagáidí bliantúla maidir le hastaíochtaí CO2 (44). Thairis sin, bheadh tionchar dearfach ag éagsúlú an mheascáin fuinnimh ar an leibhéal astaíochtaí CO2 ón táirgeacht fuinnimh, ós rud é go bhfuil astaíochtaí na ngléasraí cumhachta gáis nádúrtha (agus níos mó fós le haghaidh gléasraí fótavoltacha) níos ísle ná astaíochtaí na ngléasraí cumhachta ligníte agus dá bhrí sin ó 2026 beidh na hastaíochtaí CO2 níos ísle ná na cinn i dtús na tréimhse athstruchtúrúcháin.

(77) Ina theannta sin, le linn na tréimhse athstruchtúrúcháin, beartaíonn CE Oltenia na hinfheistíochtaí cosanta comhshaoil seo a leanas a chur chun feidhme: (i) oibreacha chun na fosuithe slaige agus luatha a ardú agus (ii) oibreacha chun astaíochtaí NOx, SO2 a laghdú chomh maith le deannach ó gháis mhúcháin a laghdú suas leis na teorainneacha a shocraítear leis an dlí náisiúnta.

(78) Baineann an ceathrú colún den phlean le bearta airgeadais, lena n-áirítear go háirithe costais iasachta bainc agus costais a bhaineann le socrú SPV. Ba é a bheadh sna costais mhaoiniúcháin (coimisiúin agus ús) i ndáil leis na hiasachtaí atá ann cheana le haghaidh na tréimhse 2021-2026 EUR […]. Le haghaidh na tréimhse 2022-2025, mhéadaigh na costais lena ngabhann an t-ús agus na coimisiúin a bhaineann leis na creidmheasanna conartha i gcomparáid leis an bplean athstruchtúrúcháin tosaigh, lena léirítear rátaí úis méadaithe muirearaithe ar iasachtaí roimhe sin. Ar na costais athstruchtúrúcháin tá thart ar EUR […] freisin d’ús a bhaineann leis na hiasachtaí nua a d’aisíocfaí le linn na tréimhse athstruchtúrúcháin. Baineann catagóir eile de chostais faoi na bearta airgeadais le cruthú SPV agus áirítear inti costais chun staidéir féidearthachta a dhéanamh, deimhnithe uirbeachais, ceadanna comhshaoil agus formheasanna naisc theicniúil a fháil.

4.3.2. Maoiniú an phlean athstruchtúrúcháin

4.3.2.1. Costais athstruchtúrúcháin

(79) Áitíonn an Rómáin gurbh é a bheadh sna costais athstruchtúrúcháin atá bainteach le cur chun feidhme na mbeart athstruchtúrúcháin agus leo sin a bhfuil coinne leis go dtabhófar iad sa tréimhse athstruchtúrúcháin 2021-2026 EUR 3,94 billiún agus an ranníocaíocht ón infheisteoir san áireamh. Orthu sin, baineann thart ar EUR 1,52 billiún le páirceanna fótavoltacha agus bloic cumhachta gáis nádúrtha a fhorbairt agus le hathshlánú agus nuachóiriú an ghléasra micrihidreachumhachta chomh maith leis sin; thart ar EUR 48 milliún chun acmhainneachtaí táirgeachta ligníte a dhúnadh/a chaomhnú; thart ar EUR 210 milliún le haghaidh infheistíochtaí i sócmhainní reatha (amhail infheistíocht in athshlánú seantrealaimh); thart EUR 67 milliún eile le haghaidh bearta eagraíochta agus bainistíochta (agus bheadh an chuid is mó de sin dírithe ar athstruchtúrú an phearsanra); thart ar EUR 1,77 billiún chun lamháltais CO2 a fháil; thart ar EUR 60 milliún le haghaidh bearta airgeadais (iasachtaí den chuid is mó) agus thart ar EUR 259 milliún de leachtacht lena bhfuil gá chun na híoschostais reatha a chumhdach chun tacú le gníomhaíocht na cuideachta.

4.3.2.2. Foinsí maoiniúcháin na mbeart athstruchtúrúcháin

(a) Cistiú poiblí

(80) Thacódh Stát na Rómáine le hathstruchtúrú CE Oltenia le suas le thart ar EUR 1,76 billiún, a bheadh i bhfoirm deontas atá cothrom le EUR 1 090 milliún, ráthaíocht Stáit le haghaidh iasacht EUR 195,8 milliún, instealladh caipitil atá cothrom le EUR 226 mhilliún (in RON), chomh maith leis an iasacht tarrthála a chomhshó ina deontas ar fiú thart ar EUR 251 mhilliún í (féach aithris 27). Bheartófaí EUR 895,3 milliún breise de chabhair a eisíoc ón gCiste don Nuachóiriú (45), faoi réir chur isteach na dtograí infheistíochta comhfhreagracha ón Rómáin agus dheimhniú na dtograí sin ón mBanc Eorpach Infheistíochta nó Coiste Infheistíochta an Chiste don Nuachóiriú, mar is ábhartha. Ba é a bheadh sa mhéid beartaithe iomlán de chabhair athstruchtúrúcháin le haghaidh CE Oltenia dá réir sin EUR 2 658,1 milliún, ar deonaíodh EUR 492 mhilliún de cheana (eadhon EUR 251 mhilliún de chúnamh tarrthála agus deontas EUR 241 mhilliún atá mar chuid den deontas EUR 1 090 milliún, féach aithris 28).

(81) Leis an gCiste don Nuachóiriú déantar idirdhealú idir infheistíochtaí tosaíochta agus infheistíochtaí neamhthosaíochta. I gcás infheistíochtaí tosaíochta, is féidir suas le 100 % de luach na gcostas ábhartha, faoi réir na rialacha is infheidhme maidir leis an Státchabhair, a mhaoiniú leis an gCiste don Nuachóiriú, agus i gcás infheistíochtaí neamhthosaíochta, is féidir suas le 70 % de luach na gcostas ábhartha a chumhdach ón gCiste, faoi réir rialacha is infheidhme maidir leis an státchabhair agus ar choinníoll go maoinítear na costais atá fágtha ó fhoinsí príobháideacha. Faoi réir dheimhniú stádas na n-infheistíochtaí (tosaíocht/neamhthosaíocht) ón mBanc Eorpach Infheistíochta ar bhonn aighneachtaí oifigiúla, meastar gur infheistíochtaí neamhthosaíochta atá sna hinfheistíochtaí sa dá bhloc gáis nádúrtha 850 MW in Ișalnița agus 475 MW in Turcenisa, cé gur féidir a mheas gur infheistíochtaí tosaíochta iad na hinfheistíochtaí sna 8 bpáirc fhótavoltacha.

(82) Chun a áirithiú go n-íocfar an chabhair athstruchtúrúcháin go cuí agus go méadófar luach saothair na tacaíochta Státchabhrach, gheall údaráis na Rómáine go gcuirfidís chun feidhme dífheistiú leordhóthanach scaireanna Stát na Rómáine in CE Oltenia faoi dheireadh na tréimhse athstruchtúrúcháin in 2026. Dhéanfaí dífheistiú na scaireanna trí thairiscint phoiblí scaireanna, rud a bheadh deartha ar bhealach go bhfaighidh an Stát an luach saothair is airde agus is féidir. Dhéanfaí an líon deireanach scaireanna a bheadh le díol a chinneadh nuair a chuirtear tús leis an bpróiseas díolacháin, agus struchtúr SPVanna todhchaí, na próisis laghdúcháin agus méadú ar scairchaipiteal á gcur san áireamh. In aon chás, ba cheart dífheistiú na scaireanna a bheith leordhóthanach chun ranníocaíocht an Stáit leis an bplean athstruchtúrúcháin a íoc, arb é a bheadh i gceist leis sin líon nach lú ná 20 % de na cearta úinéireachta.

(83) Maidir leis an ngealltanas i leith rannpháirtíocht Stát na Rómáine in CE Oltenia a laghdú (aithris 82), shonraigh an Rómáin thairis sin gurb é a bheadh sa ghníomh reachtach a ndéanfaí an próiseas díolacháin ar a bhonn cinneadh ón rialtas lena bhformheastar an straitéis um príobháidiú maidir le scaireanna atá á sealbhú ag Stát na Rómáine in CE Oltenia a dhíol. Tar éis an cinneadh sin a ghlacadh, roghnófaí sainchomhairleoir chun na bearta sonracha den phróiseas sin a dhéanamh a thosóidh in 2024, d’fhonn an próiseas a thabhairt i gcrích roimh dheireadh 2026.

(84) Sholáthair an Rómáin anailís luachála arna hullmhú ag PricewaterhouseCoopers (PwC) chun meastóireacht a dhéanamh ar mhargadhluach na scairshealbhóireachta 20 % i gcothromas CE Oltenia atá le dífheistiú ag an Stát faoi dheireadh 2026. Tá an luacháil bunaithe ar an gcur chuige ioncaim, eadhon modh na Sreabh Airgid Lascainithe (DCF) ós rud é go léirítear leis na saintréithe oibriúcháin sonracha a bhfuil coinne leo ó ghníomhaíocht CE Oltenia tar éis chur chun feidhme an phlean athstruchtúrúcháin. De réir na hanailíse luachála, measadh gurb é a bhí sa mhargadhluach táscach de scairshealbhú 20 % i gcothromas CE Oltenia ón 31 Nollaig 2026 EUR […] sa bhunchás […] nó EUR […] sa chás malartach (agus sreabha airgid tuartha ar feadh na tréimhse oibriúcháin iomláine (i.e. 30 bliain), gan suthaineacht). Nuair a chuirfear chun feidhme é, ba é a bheadh sa mhéid sin luach saothair ex post an Stáit chun tacú le CE Oltenia.

(b) Ranníocaíocht dhílis

(85) Chuir an Rómáin i láthair foinsí ranníocaíocht dhílis CE Oltenia leis na costais athstruchtúrúcháin, agus sin chuig méid ar fiú suas le EUR 1,98 billiún é. Den mhéid sin, thiocfadh EUR 1 275 mhilliún ó dhíolacháin leictreachais ar mhargadh OPCOM agus trí bhealaí eile atá ann cheana (agus bheadh EUR 315 mhilliún de bunaithe ar chonarthaí a mhaireann níos mó ná 1 bhliain), suas le EUR 350 milliún ó iasachtaí bainc, EUR 250 milliún ó rannpháirtíocht infheisteora in SVPanna agus EUR 104 mhilliún mar ranníocaíocht chomhchineáil CE Oltenia le SVPanna.

Díolacháin leictreachais

(86) Díorthaíonn formhór na ranníocaíochta dílse a chuireann an Rómáin ar aghaidh as díolacháin leictreachais ar dheighleoga margaidh intíre atá bainistithe ag an oibreoir margaidh (OPCOM) nó ag an Oibreoir Córais Tarchurtha (Transelectrica): margadh lá roimh ré agus margadh ionlae, tairiscint/conarthaí iomaíochta, margaí rialáilte nó cothromúcháin.

(87) Measann an Rómáin – mar chuid dá ranníocaíocht dhílis – ioncaim ó dhíolacháin leictreachais ar fiú EUR 1 275 mhilliún iad le haghaidh na tréimhse idir 2021 agus 2025, a ndearnadh EUR 574 mhilliún den mhéid sin a tharraingt ó dhíolacháin leictreachais le haghaidh 2021.

(88) Ina theannta sin, bhí caibidlíocht á déanamh ag CE Oltenia maidir le PPAnna i dtreo luach spriocdhírithe EUR […]. Mar sin féin, d’ainneoin gur síníodh, amhail ó lár Mheitheamh 2021 bileoga téarmaí éagsúla maidir le PPAnna ionchasacha, níor tugadh aon PPA i gcrích. Ós rud é nár tugadh conclúid bheartaithe chonarthaí PPA i gcrích, lena n-áirítear toisc nach gceadaítear na conarthaí sin faoi láthair faoi dhlí na Rómáine, níl an méid sin mar chuid den ranníocaíocht dhílis atá tugtha ar aghaidh ag an Rómáin.

Díol sócmhainní neamhlárnacha

(89) Leis an bplean athstruchtúrúcháin tosaigh, toimhdíodh gur díoladh sócmhainní neamhlárnacha, ar measadh gur ranníocaíocht dhílis EUR 2 mhilliún a thiocfadh as sin. Mar sin féin, níor tosaíodh an nós imeachta díolacháin le haghaidh na sócmhainní sin fós ná ní áirítear leis an bplean athstruchtúrúcháin athbhreithnithe an díolachán sin mar fhoinse ranníocaíochta dílse.

Rannpháirtíocht comhpháirtí in SPVanna

(90) Leis an bplean athstruchtúrúcháin athbhreithnithe áirítear thairis sin mar ranníocaíocht dhílis cruthú SPVanna chun comhinfheistíocht a dhéanamh le hoibreoirí eile i nginiúint cumhachta gáis agus fótavoltaí nua (féach aithris 110 agus ina dhiaidh sin). Is éard atá i méid iomlán ranníocaíocht na n-infheisteoirí le scairchaipiteal […] SPV thart ar EUR […], arb é atá le tuiscint as sin – i dteannta an chaiteachais caipitil iomlán EUR […] atá le maoiniú ag infheisteoirí – ranníocaíocht chothromais iomlán ó infheisteoirí ar fiú thart ar EUR […] í. Bheadh ranníocaíocht infheisteoirí leis na costais atá nasctha leis na suiteálacha cumhachta nua forlíonta le maoiniú ón gCiste don Nuachóiriú, faoi réir chur isteach na dtograí infheistíochta comhfhreagracha ón Rómáin agus dheimhniú na dtograí sin ón mBanc Eorpach Infheistíochta nó Coiste Infheistíochta an Chiste don Nuachóiriú, mar is ábhartha, bainc, agus CE Oltenia.

Ranníocaíochtaí comhchineáil CE Oltenia le SPVanna

(91) Thabharfadh CE Oltenia ranníocaíocht chomhchineáil do scairchaipiteal SPVanna ar fiú thart ar EUR 104 mhilliún ar an iomlán na sócmhainní inláimhsithe agus doláimhsithe, arb é atá iontu talamh, an nascacht atá ann cheana le líonraí leictreachais agus gáis, staidéir féidearthachta agus réitigh as a dtagann an nasc leis an eangach, leis na fóntais atá ann cheana, le saoráidí lóistíochta agus le nithe eile. Díorthaíonn an méid sin as meastóireacht a rinne PwC agus deimhníodh infheisteoirí (roghnaithe) i dtionscadail SPV leis, agus ghlac siad leis, mar luach cóir ar ranníocaíocht CE Oltenia.

Iasachtaí bainc

(92) Déanfar an maoiniú le haghaidh thionscadail CCGT in Ișalnița agus Turceni a chruinniú le […] agus le […] ag gníomhú mar chomhcheannairí sindeacáite agus ticéad iomlán EUR […] ann (46). Maidir le maoiniú le haghaidh tógáil agus oibriú ocht bpáirc fhótavoltacha cruinneofar sin faoi shindeacáitiú faoi stiúir an Bhainc Eorpaigh Athfhoirgníochta agus Forbartha (“BEAF”), a bhailigh léiriú spéise ó chúig bhanc tráchtála maidir le sindeacáitiú na hiasachta agus méid ticéid EUR […] i gceist (47). I gcás ina maoineoidh an banc tionscadail CCGT agus fhótavoltacha araon, níl aon chomhaontú iasachta sínithe i bhfeidhm fós agus léirigh na bainc spéis go dtí seo trí na Príomhthéarmaí Comhaontaithe táscacha a shíniú (48). Leis na Príomhthéarmaí Comhaontaithe sin atá sínithe ag na ceannairí sindeacáite agus leis na léirithe spéise sin ó bhainc eile chun bheith rannpháirteach sna sindeacáití sonraítear go mbeidh soláthar aon mhaoinithe ó na bainc le bheith coinníollach ar fhormheas a fháil ón gCoimisiún ar phlean athstruchtúrúcháin CE Oltenia. Chuir an Rómáin an Coimisiún ar an eolas go mbeartaíonn CE Oltenia iasachtaí bainc a tharraingt ar fiú suas le EUR […] ar a mhéad iad, d’ainneoin an léiriú spéise a bheith tugtha ag na bainc chun maoiniú a sholáthar le haghaidh tionscadail CCGT agus fhótavoltacha de réir méid níos airde (EUR […]).

4.3.2.3. Comhroinnt dualgas agus ranníocaíocht ó Fondul Proprietatea

(93) Chun ranníocaíocht an scairshealbhóra mionlaigh Fondul Proprietatea (aithris 7) le hathstruchtúrú CE Oltenia a bhaint amach, bheadh iompar páirteach caillteanais a thugtar ar aghaidh i gceist. Ba éard a bhí sa chaillteanas a tugadh ar aghaidh amhail ón 31 Nollaig 2020 thart ar EUR 345 mhilliún (RON 1 710 milliún); laghdófar an caillteanas sin go dtí thart ar EUR 100 milliún (RON 493 mhilliún) de thoradh an cúnamh tarrthála ar fiú RON 1 217 milliún í (atá coibhéiseach le thart ar EUR 251 mhilliún) a chomhshó ón iasacht ina dheontas. Cumhdach an chaillteanais cuntasaíochta, ar caillteanas carntha a thugtar ar aghaidh é, trí laghdú ar scairchaipiteal, déanfaidh na scairshealbhóirí uile é a sheasamh go comhréireach.

(94) Ba é a leanfadh as an laghdú ar scairchaipiteal méadú ar an scairchaipiteal de thart ar EUR […], lena maolófaí rannpháirtíocht Fondul Proprietatea in CE Oltenia ó […] % go dtí thart ar […] %. An 21 Nollaig 2021 síníodh Meabhrán Tuisceana idir CE Oltenia, Fondul Proprietatea agus an Aireacht Fuinnimh chuige sin chun a áirithiú go vótálfaidh Fondul Proprietatea i bhfabhar méadú den sórt sin, ós rud é go gceanglaítear le doiciméid bhunaitheacha CE Oltenia 90 % ar a mhéad de vótaí a scairshealbhóirí le haghaidh méadú ar an scairchaipiteal.

4.3.3. Réamh-mheastacháin airgeadais

(95) Méadaítear fad an phlean athstruchtúrúcháin athbhreithnithe ó 5 bliana go 6 bliana chun go léireofar an féilire um chéimniú amach na n-aonad lignítadhainte i dteannta dháta coimisiúnúcháin na n-acmhainneachtaí giniúna gáis. Dá bhrí sin, cé go gcumhdaítear leis an bplean athstruchtúrúcháin an tréimhse ó thús 2021 go deireadh 2026, maireann na réamh-mheastacháin airgeadais a sholáthraíonn CE Oltenia go dtí 2030. Tábla 3 Sonraí airgeadais roghnaithe ón bplean athstruchtúrúcháin athbhreithnithe le haghaidh na tréimhse ón 2021 go dtí 2026 agus peirspictíocht ann go dtí 2028 (i milliúin EUR) Tréimhse athstruchtúrúcháin Tréimhse iar-athstruchtúrúcháin (*2) 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 Ioncaim oibriúcháin […] […] […] […] […] […] […] […] Speansais oibriúcháin […] […] […] […] […] […] […] […] EBITA […] […] […] […] […] […] […] […] Glantoradh […] […] […] […] […] […] […] […] Cothromas iomlán […] […] […] […] […] […] […] […] Laghdú ar chothromas […]% […]% […]% […]% […]% […]% […]% […]% ROCE […]% […]% […]% […]% […]% […]% […]% […]%

(96) Is é atá i ndíolacháin leictreachais an fhoinse eacnamaíoch is tábhachtaí le haghaidh CE Oltenia, rud a rannchuidíonn go stairiúil (2017 go 2020) le thart ar 85 % dá ioncaim oibriúcháin iomlána. Tá a meastachán bunaithe ar na toimhdí seo a leanas: cumhacht shuiteáilte, an líon uaireanta oibriúcháin/an meán-lódfhachtóir, tomhaltais theicneolaíocha dhílse, an méid díolachán leictreachais de réir dheighleoga an mhargaidh agus an meánphraghas díola i ngach deighleog.

(97) Meastar go mbeidh an táirgeacht leictreachais a sholáthraítear le hacmhainneachtaí ligníte suiteáilte laghdaithe ó […] in 2021 go dtí […] in 2025 agus go dtí […] in 2026, cé gurb é a bheadh sa táirgeacht ón micrighléasra hidreachumhachta agus ó na páirceanna fótavoltacha thart ar […] a thosóidh in […], agus meastar gurb éard atá sa leictreachas a tháirgtear leis na gléasraí cumhachta gáis […] i ndeireadh 2026, tar éis a dtionscnaimh i lár 2026. Sa tréimhse iar-athstruchtúrúcháin (a thosóidh ó 2027 ar aghaidh), sroichfidh an táirgeacht leictreachais a ghintear leis na foinsí sin (seachas lignít a thuilleadh) […].

(98) I ndeireadh na tréimhse athstruchtúrúcháin in 2026, ní bheidh sna díolacháin leictreachais de réir na foinse táirgeachta ach […] miondealaithe mar a leanas: […] ó lignít, […] ó fhoinsí inathnuaite fuinnimh agus […] ó shuiteálacha gáis. Ba cheart a thabhairt faoi deara gur bliain eisceachtúil é […] le haghaidh CE Oltenia de bharr […], ach san am céanna tosóidh na gléasraí cumhachta gáis ar bheith oibríochtúil […]. Dá bhrí sin, is é […] an chéad bhliain gan táirgeacht ligníte agus lena mbaineann táirgeacht acmhainneachta iomlán ó shuiteálacha gáis agus gléasraí inathnuaite. Is é atá sa táirgeacht iomlán […] in […] seachas […] in […] agus méadóidh na hioncaim oibríochtúla faoi seach agus sroichfidh siad EUR […] in […] i gcomparáid le EUR […] in […].

(99) Déantar na hioncaim de réir dheighleog an mhargaidh in 2021 a fhoirmiú le díolacháin ar mhargadh OPCOM (61 %), díolacháin ar an margadh lá roimh ré (34 %) agus an margadh cothromúcháin ina dhiaidh sin (5 %). In 2024 nuair a thiocfaidh na hioncaim ó fhoinsí inathnuaite fuinnimh de bheith ar fáil, beidh laghdú 6 % ar mhargadh OPCOM rud a chúiteofar le méadú ar an mbuaicmhargadh lá roimh ré (ina dtoimhdítear go dtrádáiltear leictreachas arna tháirgeadh ag na páirceanna fótavoltacha), i gcás ina dtrádálfaidh an leictreachas idir […] % agus […] % níos airde ná an meánphraghas bliantúil. Ina theannta sin, beartaíonn CE Oltenia go dtiocfaidh méadú […] % ar an meánphraghas leictreachais in 2026 i gcomparáid le 2021.

(100) Mar a léirítear i dTábla 3 tá coinne leis go sáróidh na costais oibríochtúla na hioncaim oibríochtúla go dtí 2025 agus an bhliain sin san áireamh, agus is é is cúis leis sin go príomha na costais mhéadaithe le haghaidh lamháltais CO2. Ullmhaíodh an plean athstruchtúrúcháin athbhreithnithe i Meitheamh 2021 agus bhí an toimhde ann gurbh éard a bheadh i meánphraghas na lamháltas CO2 le haghaidh 2021 EUR 44 in aghaidh an tona agus go sroichfeadh sé EUR 63 in aghaidh an tona in 2026. Is é atá i gcostais lamháltas CO2 le haghaidh 2021 37 % de na costais oibriúcháin uile de chuid CE Oltenia. Tá na luachanna sin le haghaidh réamh-mheastachán fadtéarmach lena gcumhdaítear 5 bliana le cur i gcomparáid le meánphraghas na lamháltas CO2 le haghaidh na tréimhse 5 bliana idir 2017 agus 2021, arb éard é EUR 27,05 in aghaidh an tona.

(101) An 21 Nollaig 2021, chuir an Rómáin anailís íogaireachta isteach, lena léirítear an méadú ar na praghsanna leictreachais le linn na míonna roimhe sin in 2021 agus an méadú breise ar chostais lamháltais CO2 agus EUR 80 in aghaidh an tona á úsáid mar an meánphraghas lamháltais. Ba é a tháinig as sin méadú ar chostais chomhlíontachta Chóras Trádála Astaíochtaí an Aontais chuig EUR […] le haghaidh na tréimhse 2021-2026 i gcomparáid le EUR […] le haghaidh na tréimhse céanna sa phlean athstruchtúrúcháin ó Mheitheamh 2021.

(102) De réir na Rómáine, agus mar a deimhníodh thairis sin leis an anailís íogaireachta, déanfar an méadú géar ar chostais lamháltais CO2 sna míonna deiridh de 2021 a fhritháireamh go páirteach le méadú ar an méid cabhrach agus, go príomha, le hardú géar ar phraghsanna leictreachais as a dtagann ioncaim níos airde. Chuir an Rómáin i dtábhacht go bhfuil 75 % de na hioncaim chonraithe iomlána atá le giniúint le haghaidh na tréimhse 2021-2025 bunaithe ar phraghsanna athraitheacha, rud a fhágann i gcás méadú breise ar chostais lamháltais CO2, go mbeadh CE Oltenia in ann an praghas leictreachais a leagtar amach i gconarthaí a choigeartú suas. Níl ach 25 % de na hioncaim leictreachais iomlána bunaithe ar chonarthaí lena ngabhann praghas seasta. Rachaidh formhór na gconarthaí in éag i Meitheamh 2022 ar a dhéanaí ionas go bhféadfaidh CE Oltenia ina dhiaidh sin a sholáthairtí a dhíriú ar bhealach níos solúbtha fós agus freastal ar chostais ionchuir athraithe le linn na tréimhse athstruchtúrúcháin.

(103) Tá na costais phearsanra ina gcuid mhór de na costais oibriúcháin a laghdódh ó EUR […] in 2021 go dtí EUR […] in 2026. Tá an titim chéimneach sin ar na costais foirne i gcomhréir le gealltanas CE Oltenia a phearsanra a laghdú […] % faoi dheireadh 2026. Ag tosú ó 2026, tiocfaidh costais oibriúcháin bhliantúla fhoriomlána na cuideachta chun bheith níos ísle mar gheall ar an méid níos ísle de lamháltais CO2 atá le ceannach ós rud é go ndéanfar an táirgeacht leictreachais ó bhreoslaí iontaise a ionadú le saoráidí inathnuaite agus suiteálacha gáis, agus ní bheidh na nithe is deireanaí a luadh chomh dian le lignít ar charbón (aithris 76).

(104) Mar a léirítear i dTábla 3, go dtí 2025 beidh EBITDA (tuilleamh roimh ús, cánacha, dímheas, agus amúchadh) diúltach ag an gcuideachta, ach beidh glantorthaí dearfacha aige (cé is moite de 2022). Ag tosú ó 2026 nuair atá coinne leis go dtarlóidh an céimniú amach ar acmhainneachtaí ligníte, tosóidh CE Oltenia ar EBITA dearfach agus sreabhadh airgid dearfach a bhreacadh. De réir na hanailíse íogaireachta a soláthraíodh i Nollaig 2021, beidh an glantoradh agus EBITDA dearfach ó 2026.

(105) Thairis sin, i dtreo dheireadh na tréimhse athstruchtúrúcháin in 2026, tá coinne leis go bhfaighidh CE Oltenia toradh ar chothromas (ROE) de thart ar […] % le haghaidh na tréimhse 2025 agus 2026, rud a mhéadódh a thuilleadh sa tréimhse iar-athstruchtúrúcháin nuair nach n-iompróidh an tairbhí ualach na n-ardchostas lamháltais CO2 a thuilleadh. Tá na torthaí sin i bhfad os cionn chostas an chothromais le haghaidh CE Oltenia ar fiú […] % é (49). Sroichfidh an toradh ar chaipiteal a úsáidtear […] % in 2026. Ba éard a bheadh sa chóimheas fiachais/cothromais agus i gcóimheas cumhdaigh úis EBITDA faoi seach […] agus […] faoi 2026.

(106) Ina theannta sin, sholáthair údaráis na Rómáine réamh-mheastacháin faoi chás doirbh bunaithe ar thoimhdí níos díobhálaí: (i) laghdú 5 % ar phraghsanna leictreachais; (ii) méadú 5 % ar chostais éadála gáis agus (iii) méadú 5 % ar chostais lamháltais CO2. Ba éard a thiocfadh as na réamh-mheastacháin sin glanioncam, toradh ar chothromas agus EBITDA dearfach faoi dheireadh 2026. Ba éard a bheadh sa chóimheas fiachais/cothromais […] agus shroichfeadh cóimheas cumhdaigh úis EBITDA […].

4.3.4. Bearta chun saofaí iomaíochta a theorannú

(107) Cuireann an Rómáin na bearta seo a leanas ar aghaidh lena dteorannaítear saofaí iomaíochta ó CE Oltenia: (i) dúnadh na n-aonad cumhachta ligníte agus mianach ligníte (aithris 70) agus cruthú “na fochuideachta ligníte” (aithris 108), (ii) SPVanna a chruthú le haghaidh infheistíochtaí nua (aithrisí 110 go 113), agus (iii) gearradh amach Craiova (aithrisí (116) go (117)).

Céimniú amach ligníte

(108) Is éard atá i gceist leis an bplean athstruchtúrúcháin céimniú amach ligníte trí dhúnadh na n-aonad cumhachta ligníte agus mianach ligníte (féach aithrisí (70) go (73)). Cé go ndearna an Rómáin dúnadh na n-aonad lignítbhunaithe i dteannta dúnadh comhfhreagrach mianach ligníte a chur ar aghaidh mar bheart chun saofaí iomaíochta a theorannú, admhaíonn sí an tráth céanna, bunaithe ar thoimhdí praghais lamháltais CO2 nua, nach bhfuil aon cheann de na haonaid atá ann cheana agus atá á oibriú ag CE Oltenia inmharthana.

(109) I dtaca leis an gcéimniú amach ligníte, gheall údaráis na Rómáine fochuideachta shainiúil de CE Oltenia a chruthú (“an fhochuideachta ligníte”) a chuimseoidh agus a oibreoidh na haonaid cumhachta ligníte atá ann cheana agus sócmhainní gaolmhara CE Oltenia nach bhfuil beartaithe le haghaidh aistriú chuig gáis ná foinsí inathnuaite fuinnimh. Beidh cuntais na fochuideachta ligníte scartha go soiléir ó chuntais CE Oltenia. Ba cheart laghdú a theacht ar na hacmhainneachtaí ligníte sin le himeacht ama agus céimniú amach a theacht orthu faoi dheireadh i gcomhréir leis an bhféilire náisiúnta um chéimniú amach. Gheall údaráis na Rómáine thairis sin go dtionscnóidh siad an próiseas a bhaineann le cruthú na fochuideachta ligníte tar éis formheas a fháil ón gCoimisiún ar phlean athstruchtúrúcháin CE Oltenia agus go dtabharfar i gcrích é roimh dheireadh na tréimhse athstruchtúrúcháin de réir an sceidil tháscaigh seo a leanas: cinneadh le haghaidh thionscnamh ghearradh amach na ligníte faoi Fheabhra nó Márta 2023, ullmhú thionscadal ghearradh amach na ligníte faoi Mhárta nó Aibreán 2023, cur chun feidhme ghearradh amach na ligníte faoi Mheán Fómhair nó Deireadh Fómhair 2023. In aon chás, gheall údaráis na Rómáine an fhochuideachta ligníte a chruthú roimh dheireadh na tréimhse athstruchtúrúcháin i.e. roimh dheireadh 2026. Le cruthú na fochuideachta ligníte cuirfear san áireamh an idirthuilleamaíocht le bearta eile a sholáthraítear leis an bplean athstruchtúrúcháin, amhail oibríochtaí caipitil (méadú/laghdú ar an scairchaipiteal, gearradh amach Craiova II) nó SPVanna a bhunú le haghaidh na n-infheistíochtaí nua.

SPVanna le haghaidh infheistíochtaí nua

(110) Faoin bplean athstruchtúrúcháin, cruthófar SPVanna le haghaidh dhá thionscadal giniúna cumhachta gáis agus ocht dtionscadal giniúna cumhachta fótavoltaí, SPV amháin in aghaidh an tionscadail. Áitíonn an Rómáin go bhfeabhsaítear iomaíocht le bunú SPVanna trí chruthú na n-iomaitheoirí nua a chumasú.

(111) Rinne an Rómáin comhairliúchán margaidh (seoladh a céim cheangailteach i nDeireadh Fómhair 2021) agus é mar chuspóirí aici comhinfheisteoirí a aimsiú in SPVanna le haghaidh tionscadail (gáis agus foinsí inathnuaite fuinnimh) nua. Fuarthas trí thairiscint cheangailteacha faoi sprioc-am an 6 Nollaig 2021, eadhon ó Tinmar Energy S.A. (Tinmar Energy), OMV Petrom S.A. (OMV Petrom) agus Electrica. Tar éis meastóireacht a dhéanamh ar na tairiscintí, roghnaíodh Tinmar Energy agus OMV Petrom agus dámhadh 9 gcinn de na 10 dtionscadal SPV orthu. Ní bhfuarthas aon tairiscint le haghaidh CCGT Ișalnița.

(112) Is soláthróir príobháideach leictreachais, gáis nádúrtha agus táirgí ola é Tinmar Energy atá bunaithe sa Rómáin. Tá sé ina úinéir ar 13 pháirc fhótavoltacha ag a bhfuil toilleadh suiteáilte 75 MW agus tá sé beartaithe aige a phunann a fhorbairt a thuilleadh. Is cuideachta ola, gáis agus ceimiceán chomhtháite é OMV Petrom atá mar chuid den ghrúpa OMV atá bunaithe san Ostair agus tá sé ar cheann de na cuideachtaí is mó sa Rómáin, agus gníomhaíochtaí idirnáisiúnta aige. Tá sé ina úinéir ar 860 MW de thoilleadh CCGT agus oibríonn sé an méid sin agus tá sé beartaithe aige 1 GW d’fhuinneamh inathnuaite a infheistiú.

(113) Roghnaíodh OMV Petrom mar an tairgeoir rathúil le haghaidh 4 thionscadal fhótavoltacha (Ișalnița, Tismana Rosia Rovinari, Tismana 1 TPP Rovinari agus Rovinari Est) agus rannchuideoidh sé 50 % le scairchaipiteal gach SPV faoi seach agus is é CE Oltenia a sheasfaidh an ranníocaíocht 50 % atá fágtha. Roghnaíodh Tinmar Energy S.A. le haghaidh 1 tionscadal gáis nádúrtha (Turceni CCGT) agus 4 thionscadal fhótavoltacha (Rovinari, SE Turceni, Pinoasa SE Rovinari agus Bohorelu SE Rovinari), agus beidh sé rannpháirteach in 55 % de scairchaipiteal SPVanna faoi seach (is é CE Oltenia a sheasfaidh an 45 % a bheidh fágtha).

(114) Tá méid iomlán ranníocaíocht na n-infheisteoirí i scairchaipiteal 9 SPV cothrom le thart ar EUR […]. Athróidh ráta rannpháirtíochta infheisteoirí i scairchaipiteal SPVanna idir 50-55 %. I dteannta an chaiteachais caipitil iomláin de EUR […] atá le maoiniú ag infheisteoirí, ba é a bheadh sa ranníocaíocht chothromais iomlán ó infheisteoirí le haghaidh na 9 SPV EUR […].

(115) Ní bhfuarthas aon tairiscint le haghaidh CCGT Ișalnița, mar gheall ar éiginnteacht den chuid is mó maidir lena chistiú ionchasach ón gCiste don Nuachóiriú, ach léirigh tairgeoirí éagsúla an-spéis agus léirigh an Rómáin go n-atosófaí an próiseas tairisceana le haghaidh an tionscadail sin. Tá coinne ag an Rómáin leis go dtacófar leis an tionscadal le maoiniú faoin gCiste don Nuachóiriú agus beartaíonn sí an próiseas tairisceana a athsheoladh. Is é atá sa chostas infheistíochta iomlán EUR […], agus tá coinne leis go mbeidh an maoiniú as sin ón gCiste don Nuachóiriú cothrom le 50 % den chostas iomlán (EUR […]), faoi réir chur isteach an togra infheistíochta nó na dtograí infheistíochta comhfhreagracha ón Rómáin agus dheimhniú na dtograí sin ina dhiaidh sin ó Choiste Infheistíochta an Chiste don Nuachóiriú. Má bhíonn infheisteoir príobháideach ag rannchuidiú le tionscadal CCGT Ișalnița, tá coinne leis go dtabharfar leis sin ranníocaíocht ar fiú thart ar EUR […] í do scairchaipiteal SPV ábhartha agus caiteachais bhreise EUR […] ón infheisteoir. Déanfar an chuid eile a mhaoiniú le hiasacht bhainc. I gcás nach gcuirfidh aon duine príobháideach spéis ann, seasfaidh CE Oltenia an méid iomlán atá fágtha agus maoineofar trí iasacht bhainc é. Ós rud é go bhfuil éiginnteacht ann maidir le cé acu a roghnófar nó nach roghnófar aon tairgeoir agus a rannchuideoidh nó nach rannchuideoidh sé leis an tionscadal seo, ní chuireann an Rómáin ach an ranníocaíocht leis na 9 SPV de EUR […] ar aghaidh mar an ranníocaíocht dhílis ó infheisteoirí.

Gearradh amach Craiova

(116) Faoin bplean athstruchtúrúcháin, dhéanfaí an grúpa fuinnimh comhghiniúna S.E. Craiova II (a sholáthraíonn teas do Chathair Craiova) a ghearradh amach agus a aistriú chuig bardas Craiova. Is é CE Oltenia an t-aon oibreoir eacnamaíoch a sholáthraíonn teas i mbardas Craiova i dtír Dolj. D’fhormheas Comhthionól Ginearálta scairshealbhóirí CE Oltenia gearradh amach (páirteach) Craiova II i Lúnasa 2021, agus leanann cur chun feidhme an idirbhirt amlíne shoiléir agus dáta conclúide i lár Bhealtaine 2022 ann. In aon chás, d’fhéadfaí an gearradh amach a chur chun feidhme tráth nach déanaí ná Meitheamh 2022.

(117) Áitíonn an Rómáin gur cheart seachfhoinsiú Craiova II a mheas mar bheart chun saofaí iomaíochta a theorannú, ós rud é go gcruthófar leis sin iomaitheoir inmharthana ar an margadh leictreachais agus acmhainneacht 120 MW ann.

Bearta iompraíochta

(118) Ina theannta sin, gheall an Rómáin go staonfadh an tairbhí ón méid seo a leanas: (i) scaireanna a fháil in aon chuideachta le linn na tréimhse athstruchtúrúcháin, seachas i gcás ina mbeidh an méid sin fíor-riachtanach chun a hinmharthanacht fhadtéarmach a áirithiú agus faoi réir formheas ón gCoimisiún, agus (ii) tacaíocht ón Stát a phoibliú mar bhuntáiste iomaíoch agus a táirgí agus a seirbhísí á margú.

5. MEASÚNÚ AR NA BEARTA

(119) Déanfaidh an Coimisiún measúnú ar dtús ar cé acu a bhaineann nó nach mbaineann Státchabhair de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE leis na bearta atá le soláthar chun plean athstruchtúrúcháin CE Oltenia a mhaoiniú mar a shainmhínítear in aithris 27, agus má bhaineann, cé acu atá nó nach bhfuil an chabhair sin dleathach agus comhoiriúnach leis an margadh inmheánach.

5.1. Státchabhair a bheith ann

(120) De réir Airteagal 107(1) CFAE, “[a]ch amháin mar a bhforáiltear a mhalairt sna Conarthaí, aon chabhair a thabharfaidh Ballstát nó a thabharfar trí bhíthin acmhainní Stáit i bhfoirm ar bith, agus a bhéarfaidh nó is baolach a bhéarfadh saobhadh ar iomaíocht trí thaobhú le gnóthais áirithe nó le táirgeadh earraí áirithe, ní luífidh sí leis an margadh inmheánach sa mhéid go dtéann sí i gcion ar an trádáil idir Ballstáit”.

(121) Chun beart a cháiliú mar chabhair de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE, ceanglaítear dá bhrí sin go gcomhlíonfar na coinníollacha carnacha seo a leanas: (i) ní mór an beart a bheith inchurtha i leith an Stáit agus a bheith maoinithe trí acmhainní Stáit; (ii) ní mór buntáiste a thabhairt dá fhaighteoirí leis; (iii) nach mór an buntáiste sin a bheith roghnach; agus (iv) leis an mbeart ní mór iomaíocht a shaobhadh nó saobhadh a bhagairt agus difear a dhéanamh don trádáil idir na Ballstáit.

5.1.1. Acmhainní Stáit agus a mhéid atá siad inchurtha i leith an Stáit

(122) Mar a leagtar amach in aithris 31 den chinneadh maidir le cúnamh tarrthála, bhí an Aireacht Airgeadais Phoiblí leis an iasacht EUR 251 mhilliún i bhfabhar CE Oltenia a dheonú le hairgead a taisceadh ina chuntas airgeadra eachtraigh, rud a osclaítear le Banc Náisiúnta na Rómáine agus reacht éigeandála de chuid rialtas na Rómáine á chur chun feidhme. Dá bhrí sin, bhí an iasacht tarrthála inchurtha i leith an Stáit agus bhain acmhainní an Stáit léi. Mar chuid den chabhair athstruchtúrúcháin, déanfar an iasacht tarrthála a chomhshó ina deontas, rud a sholáthróidh an Stát agus a sheasfar le buiséad an Stáit.

(123) Mar a leagtar amach sa Reacht Éigeandála (dréachta) maidir le bunú an chreata dhlíthiúil chun státchabhair a dheonú le haghaidh athstruchtúrú CE Oltenia S.A., maidir leis an gcistiú le haghaidh na ndeontas, an mhéadaithe ar an gcaipiteal (aithris 30) agus na n-iasachtaí, soláthróidh an Aireacht Airgeadais Phoiblí nó an tAire Fuinnimh an méid sin agus tiocfaidh sé ó bhuiséad an Stáit, agus soláthróidh an Aireacht Airgeadais Phoiblí an ráthaíocht Stáit maidir le hiasachtaí ó Bhanc Onnmhairiúcháin-Allmhairiúcháin na Rómáine EXIMBANK - S.A. (aithris 29) freisin, agus sin thar ceann an Stáit agus le haghaidh a chuntais. Maidir le deontas Aibreán 2021 arbh fhiú EUR 241 mhilliún é agus a soláthraíodh cheana, bhain acmhainní ó bhuiséad an Stáit leis agus cinneadh le Reacht Éigeandála Rialtais Uimh. 21/2021 é agus leasuithe agus comhlánuithe ina dhiaidh sin.

(124) A mhéid a bhaineann leis an deontas ón gCiste don Nuachóiriú (aithris 27), baineann acmhainní Stáit leis sin ós rud é go bhfoirmítear buiséad an Chiste don Nuachóiriú go páirteach ó lamháltais bhreise arna soláthar ag Ballstáit roghnaithe lena n-áirítear an Rómáin (aithris 80). Thairis sin, ní féidir an deontas sin a sholáthar ach faoi réir chur isteach na dtograí infheistíochta comhfhreagracha ón Rómáin agus dheimhniú na dtograí sin ón mBanc Eorpach Infheistíochta nó Coiste Infheistíochta an Chiste don Nuachóiriú (aithris 90). Maidir leis sin, tá discréid ag údaráis na Rómáine maidir le roghnú na dtograí infheistíochta atá le cur isteach sa Chiste agus tá acmhainní an Chiste don Nuachóiriú, nuair a aistrítear iad, faoi rialú na Rómáine. I bhfianaise a bhfuil thuas, baineann acmhainní Stáit, a bhfuil a n-úsáid inchurtha i leith an Stáit, leis an gcistiú ón gCiste don Nuachóiriú.

(125) Tagann an Coimisiún ar an gconclúid, dá bhrí sin, go mbaineann acmhainní Stáit leis na bearta a shainmhínítear in aithris 27 agus go bhfuil an cinneadh chun na bearta a dheonú inchurtha i leith an Stáit.

5.1.2. Buntáiste

(126) Tugann an Coimisiún dá aire gur thug an Rómáin fógra faoi na bearta mar bheith ina Státchabhair. Ní dhéantar leis an bhfógra sin an Coimisiún a urscaoileadh ó scrúdú a dhéanamh an bhfuil Státchabhair i gceist leis na bearta agus, go háirithe, an bhfuil siad i bhfabhar an tairbhí sa chás sin d’oibreoir margaidh a bhfuil scaireanna aige i staid chomh gar agus is féidir do chás na Rómáine, agus nach ndéanfadh siad cinneadh den chineál céanna agus go ndeonódh siad na bearta céanna faoi na coinníollacha céanna, agus aon sochair a mbeifí ag súil leo ina cháil mar údarás poiblí á fhágáil ar leataobh (50).

(127) Ní mór don Choimisiún scrúdú a dhéanamh an gcáilíonn na bearta mar chabhair sa chaoi is go dtugann siad buntáiste eacnamaíoch don tairbhí (51). Is féidir láithreacht buntáiste den sórt sin a infeiriú ós rud é nach féidir leis an tairbhí caipiteal leordhóthanach a fháil ná maoiniú fiachais a chruinniú (aithris 92) ar dhálaí an mhargaidh gan tacaíocht phoiblí.

(128) Beidh na bearta ina gcuidiú ag CE Oltenia chun leanúint a oibríochtaí agus cur chun feidhme a phlean athstruchtúrúcháin a mhaoiniú trí rochtain a thabhairt dó ar mhaoiniú nach raibh CE Oltenia in ann a fháil ar an margadh mar gheall ar a staid shonrach agus na himthosca reatha. Go háirithe, tá cuid mhór den chabhair athstruchtúrúcháin ina deontais dhíreacha nár íocadh agus arna soláthar ag an Stát, ar deontais iad nach mbeadh ar fáil sa mhargadh. Cé go raibh CE Oltenia in ann cistiú margaidh áirithe a mhealladh i bhfoirm ranníocaíocht infheisteoirí le SPVanna (aithris 90) agus maoiniú bainc (aithris 92), in éagmais cistiú poiblí níor leor sin chun an t-aistriú is gá a dhéanamh chuig gás agus foinsí inathnuaite fuinnimh a bhfuil gá leo le haghaidh inmharthanacht fhadtéarmach an tairbhí. Maidir leis sin, táthar in amhras an mbeadh an tairbhí in ann an cistiú margaidh céanna a mhealladh in éagmais chistiú poiblí SPVanna le haghaidh infheistíochtaí nua.

(129) Ar an mbealach céanna, cé go soláthróidh an Rómáin cistiú do CE Oltenia trí ionstraimí méadúcháin ar an gcaipiteal agus ráthaíochtaí a d’fhéadfadh scairshealbhóir sa ról céanna a sholáthar freisin, cuirtear le chéile iad in idirghabháil aonair i dteannta ionstraimí deontais nach bhfuil ar fáil ar na margaí airgeadais a leagtar amach sa Reacht Éigeandála (dréachta) maidir le bunú an chreata dhlíthiúil chun státchabhair a dheonú le haghaidh athstruchtúrú CE Oltenia S.A., chomh maith leis an deontas ionchasach ón gCiste don Nuachóiriú, agus le fadú iasachta tarrthála lena mbaineann cabhair.

(130) Cé go soláthraítear, ar an bhforiomlán, luach saothair agus buntáistí ionchasacha do scairshealbhú an Stáit leis an teaglaim d’ionstraimí, fágann na caillteanais a bhfuil coinne leo i dtús na tréimhse athstruchtúrúcháin nach leor na torthaí comhiomlána chun a mheas go bhfuil siad i gcomhréir leis an margadh. Tá na bearta faoina dtugtar fógra mar chuid d’idirghabháil aonair ón Stát: ar an gcéad dul síos, déantar an méadú ar an scairchaipiteal, na ráthaíochtaí agus na deontais arna soláthar ag an Stát a leagan amach i ngníomh dlíthiúil aonair atá le glacadh an tráth céanna, cé gur féidir go dtarlóidh a gcur chun feidhme i dtréimhsí éagsúla agus go mbeidh siad scaipthe le linn tréimhsí éagsúla. Ar an dara dul síos, ní féidir an toradh ar na scaireanna ná ar na ráthaíochtaí a scrúdú ar leithligh ó dheontais nach n-íoctar agus ó dheontais neamh-inaisíoctha, rud a laghdaíonn faoi bhun aon ionchas comhréireachta margaidh na luachanna saothair neamhspleácha lena bhféadfadh coinne a bheith ag an Rómáin ón ráthaíocht agus ón méadú ar an gcaipiteal a thugtar ar leithligh. Thairis sin, ní féidir an cistiú poiblí a chur i leith iompraíocht scairshealbhóra atá i gcomhréir leis an margadh toisc go bhfuil an idirghabháil aonair bunaithe ar fhorais éagsúla nach mbaineann le hinfheisteoir margaidh, mar a thuairiscítear sa Reacht Éigeandála (dréachta) maidir le bunú an chreata dhlíthiúil chun státchabhair a dheonú le haghaidh athstruchtúrú CE Oltenia S.A. seachas ar réamh-mheasúnuithe ar thoradh leordhóthanach le haghaidh an Stáit. Leis na forais a leagann an Rómáin amach sa dréachtreacht áirítear, mar shampla, go bhfuil CE Oltenia ar an oibreoir eacnamaíoch is mó i réigiún Oltenia, rud a fhágann go bhféadfaí dífhostaíocht a mhéadú agus na dálaí maireachtála a dhéanamh níos measa sna pobail áitiúla de dheasca an chur isteach ar a ghníomhaíocht nó go mbeadh dóchúlacht ard ann go gcuirfí isteach go tromchúiseach ar an gCóras Fuinnimh Náisiúnta agus go dtiocfadh deacrachtaí sóisialta móra áirithe chun cinn chomh maith leis sin laistigh de na pobail ó réigiún Oltenia, mura mbeadh an maoiniú ba ghá ag CE Oltenia le haghaidh athstruchtúrú na gníomhaíochta.

(131) Dá bhrí sin, tagann an Coimisiún ar an gconclúid go dtugtar buntáiste eacnamaíoch do CE Oltenia leis na bearta de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE.

5.1.3. Roghnaíocht

(132) Deonófar na bearta chun tairbhe do CE Oltenia agus chuige sin amháin. Mar atá ráite ag an gCúirt Bhreithiúnais (52), nuair atá cabhair aonair i gceist, is leor, i bprionsabal, an buntáiste eacnamaíoch a shainaithint chun tacú leis an toimhde go bhfuil beart roghnaitheach. Is amhlaidh atá gan beann ar cibé acu atá nó nach bhfuil oibreoirí ar na margaí ábhartha i staid inchomparáide. Cé go bhféadfadh sé go soláthródh an Rómáin Státchabhair fós d’oibreoirí fuinnimh eile atá in iomaíocht le CE Oltenia, in aon chás, níl na bearta faoina dtugtar fógra mar chuid de bheart níos leithne de bheartas eacnamaíoch ginearálta chun an cineál tacaíochta ad hoc céanna a sholáthar do na gnóthais uile atá i staid dhlíthiúil agus fhíorasach inchomparáide i bhfianaise chuspóir na mbeart, gníomhach in earnáil an fhuinnimh nó in earnálacha eacnamaíocha eile, agus ní chuirtear an méid sin ar fáil ach do CE Oltenia.

(133) Dá bhrí sin, tagann an Coimisiún ar an gconclúid gur bearta roghnaitheacha iad na bearta de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE.

5.1.4. Saobhadh iomaíochta agus éifeacht ar thrádáil

(134) I gcás ina dtugann Ballstát cabhair do ghnóthas a láidríonn a sheasamh i gcomparáid le gnóthais eile atá i mbun iomaíochta i dtrádáil laistigh den Aontas, ní mór a mheas go bhfuil difear á dhéanamh do na gnóthais sa chás deireanach sin. Is leordhóthanach go dtéann faighteoir na cabhrach sin in iomaíocht le gnóthais eile ar mhargaí atá oscailte don iomaíocht. Maidir leis sin, ós rud é go ndearnadh earnáil eacnamaíoch a léirscaoileadh ar leibhéal an Aontais, is eilimint é sin a fhéadfar a úsáid chun a chinneadh go bhfuil éifeacht fhíor nó ionchasach ag an gcabhair ar iomaíocht agus ar thrádáil idir na Ballstáit. Soláthraíonn CE Oltenia leictreachas, agus ar bhonn níos lú teas, do thomhaltóirí sa Rómáin; agus tá idirnaisc tarchuir leictreachais ag an Rómáin leis na tíortha comharsanacha. Tá an margadh leictreachais ar oscailt d’iomaíocht san Aontas agus do sholáthar seirbhíse ó Bhallstát go chéile.

(135) Dá bhrí sin, leis na bearta is dóigh go ndéanfar iomaíocht a shaobhadh nó go mbagrófar iomaíocht a shaobhadh agus go ndéanfar difear do thrádáil idir na Ballstáit.

5.1.5. Conclúid maidir le Státchabhair a bheith ann

(136) I bhfianaise a bhfuil thuas, tagann an Coimisiún ar an gconclúid gurb é atá sna bearta Státchabhair le haghaidh CE Oltenia de réir bhrí Airteagal 107(1) CFAE.

5.2. Dleathacht na mbeart

(137) Cé go ndearnadh an iasacht tarrthála, rud a chomhshófar ina dheontas anois chun a thuilleadh tacaíochta a thabhairt don athstruchtúrú, a dheonú go dleathach, chuir an Rómáin plean athstruchtúrúcháin CE Oltenia in iúl don Choimisiún níos mó ná 6 mhí tar éis an cinneadh maidir le cúnamh tarrthála a thabhairt (aithris 32) an 24 Feabhra 2020.

(138) Ina theannta sin, sholáthair an Rómáin deontas EUR 241 mhilliún do CE Oltenia i Márta 2021 chun go gcumhdófar go páirteach costais lamháltas CO2 CE Oltenia le haghaidh 2020 tráth a bhí an nós imeachta imscrúdaithe foirmiúil maidir le cabhair athstruchtúrúcháin le haghaidh CE Oltenia ar bun. Tá an deontas sin mar chuid de na bearta, eadhon: den deontas EUR 1 090 milliún chun costas lamháltas 2 a chumhdach go páirteach sa tréimhse 2021-2026 (aithris 28).

(139) Dá réir sin, ní dhearna an Rómáin an oibleagáid neamhghníomhaíochta a leagtar síos in Airteagal 108(3) CFAE a urramú agus, dá bhrí sin, is é atá sa chabhair athstruchtúrúcháin, ar bhonn páirteach, chun tairbhe do CE Oltenia Státchabhair neamhdhleathach.

5.3. Comhoiriúnacht na cabhrach leis an margadh inmheánach

(140) Foráiltear le hAirteagal 107(3), pointe (c) CFAE, go bhféadfar a mheas go bhfuil cabhair comhoiriúnach leis an margadh inmheánach, is é sin cabhair chun forbairt gníomhaíochtaí eacnamaíocha áirithe nó limistéar eacnamaíoch áirithe a éascú, i gcás nach ndéanann cabhair den sórt sin dochar do dhálaí trádála a d’fhágfadh iad bheith bunoscionn leis an leas comhchoiteann.

(141) Dá réir sin, chun bheith in ann a mheas go bhfuil sí comhoiriúnach leis an margadh inmheánach faoi Airteagal 107(3), pointe (c), CFAE, le Státchabhair ní mór dhá choinníoll a chomhlíonadh: (i) ní mór í a bheith beartaithe chun forbairt gníomhaíochtaí eacnamaíocha áirithe nó réimsí eacnamaíocha áirithe a éascú, agus (ii) níor cheart dochar a dhéanamh léi do choinníollacha trádála a mhéid atá bunoscionn leis an leas comhchoiteann. Tá an dá choinníoll gan dochar don fhíoras nach mór comhlíontacht le dlí an Aontais a áirithiú leis na cinntí a ghlacann an Coimisiún ar an mbonn sin (53). Maidir leis an gcéad choinníoll, déanann an Coimisiún scrúdú ar an gcabhair le feiceáil cé acu atá sé beartaithe nó nach bhfuil sé beartaithe chun forbairt gníomhaíochtaí eacnamaíocha áirithe a éascú. Faoin dara coinníoll, déanann an Coimisiún éifeachtaí dearfacha na cabhrach beartaithe a chothromú in aghaidh na n-éifeachtaí diúltacha a fhéadfaidh a bheith ag an gcabhair ar an margadh inmheánach (54).

(142) I bhfianaise an fhógra agus na faisnéise a bhailítear le linn an imscrúdaithe fhoirmiúil maidir leis an gcabhair athstruchtúrúcháin, ní fhágann sin go bhféadfadh sárú ar fhoráil ábhartha de dhlí an Aontais teacht as an gcabhair athstruchtúrúcháin ná as na coinníollacha a ghabhann léi, ná as an ngníomhaíocht eacnamaíoch giniúna leictreachais a éascaítear leis an gcabhair. Go háirithe, níor sheol an Coimisiún tuairim réasúnaithe chuig an Rómáin maidir le sárú féideartha ar dhlí an Aontais, nár níor oscail sé nós imeachta foirmiúil maidir leis an ngné sin, rud a bheadh nasctha leis an gcás sin. Ní bhfuair an Coimisiún aon ghearán ábhartha ach oiread.

(143) Fuair an Coimisiún faisnéis ó thríú páirtithe (aithrisí (49) go (58)) lenar líomhnaíodh go bhféadfadh sé go mbeadh an Státchabhair, na coinníollacha a ghabhann léi nó na gníomhaíochtaí eacnamaíocha a éascaítear leis an gcabhair bunoscionn le dlí an Aontais. Go háirithe, léirigh tríú páirtithe nár chomhlíon CE Oltenia na teorainneacha astaíochta (maidir le NOx, SO2, ábhair cháithníneacha etc.) le blianta beaga anuas.

(144) Suíonn an Coimisiún go bhfuil comhlíontacht leis na caighdeáin astaíochta is infheidhme dá dtagraíonn tríú páirtithe inscartha ón gcabhair agus na coinníollacha a ghabhann léi agus nach bhfuil sí fite fuaite ann sin, ná le forbairt ghníomhaíocht na giniúna cumhachta lena dtacaítear leis an gcabhair. Le teicneolaíochtaí iomchuí um rialú agus laghdú truailliúcháin déantar astaíochtaí NOx, SO2, ábhair cháithníneacha nó truailleáin dhíobhálacha eile a dhí-chomhghaolú ó ghiniúint leictreachais. Dá bhrí sin, measann an Coimisiún nach dtacaítear leis an gcabhair athstruchtúrúcháin le gníomhaíocht atá bunoscionn le dlí an Aontais agus nach bhfuil sí fite fuaite in aon sárú féideartha ar fhorálacha eile de dhlí an Aontais. Thairis sin, leis an bplean athstruchtúrúcháin áirítear infheistíochtaí arb é is aidhm dóibh feabhas a chur ar fheidhmíocht comhshaoil na suiteálacha chun truailleáin dhíobhálacha a laghdú (aithris 77). Bunaithe ar an bhfaisnéis atá ar fáil, níl aon léiriú ann go mbeadh a oibleagáidí á sárú ag CE Oltenia maidir le hastaíochtaí ábhartha de NOx, SO2, ábhair cháithníneacha nó truailleáin dhíobhálacha eile nó forálacha comhshaoil eile.

(145) Rinne an Coimisiún measúnú thairis sin ar an maíomh gurb amhlaidh a thiocfadh cabhair athstruchtúrúcháin le haghaidh CE Oltenia chun costais lamháltais CO2 a chumhdach salach ar an bprionsabal gurb é údar an truaillithe a íocfaidh as a chumhdaítear in Airteagal 191(2) CFAE agus i dTreoir 2003/87/CE lena gceanglófaí ar oibreoirí íoc as an CO2 a astaíonn siad (aithris 57). Leagtar amach an prionsabal gurb é údar an truaillithe a íocfaidh as in Airteagal 191(2) CFAE, trína mbeidh beartas an Aontais maidir leis an gcomhshaol bunaithe ar an bprionsabal gur cheart d’údar an truaillithe íoc as, i measc prionsabail eile.

(146) Le brollach Threoir 2003/87/CE tagraítear d’Airteagal 175(1) den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh (Airteagal 192(1) CFAE atá ann faoi láthair), lenar leagadh amach an nós imeachta a leanann an Chomhairle chun a chinneadh cén ghníomhaíocht ba cheart don Aontas a dhéanamh chun na cuspóirí dá dtagraítear in Airteagal 174 den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh (Airteagal 191 CFAE atá ann faoi láthair) a bhaint amach lenar áiríodh, i dteannta an phrionsabail gurb é údar an truaillithe a íocfaidh as an aidhm chun éagsúlacht staideanna sna réigiúin éagsúla den Aontais agus prionsabail eile a chur san áireamh.

(147) D’fhéadfaí an maíomh ó thríú páirtithe a fhorléiriú mar ní lena dtugtar le tuiscint