IARSCRÍBHINN I

FORÁLACHA DE CHOINBHINSIÚN NA hAITHNE A BHAINEANN LE hIOMPAR PAISINÉIRÍ AGUS A gCUID BAGÁISTE DE MHUIR AR FORÁLACHA IAD ATÁ ÁBHARTHA MAIDIR LEIS AN RIALACHÁN SEO A CHUR I bhFEIDHM

(Téacs comhdhlúite Choinbhinsiún na hAithne a bhaineann le hiompar Paisinéirí agus a gcuid Bagáiste de Mhuir, 1974, agus Phrótacal 2002 a ghabhann leis an gCoinbhinsiún)

Airteagal 1

Sainmhínithe

Sa Choinbhinsiún seo tá an bhrí a shanntar dóibh leis seo ag na habairtí seo a leanas:

1) (a) ciallaíonn ‘iompróir’ duine a bhfuil conradh iompair curtha i gcrích aige nó thar a cheann, cibé acu a dhéanann an duine sin nó iompróir feidhmithe an t-iompar iarbhír; (b) ciallaíonn ‘iompróir feidhmithe’ duine seachas an t-iompróir, arb é is úinéir, cairtfhostóir nó oibreoir loinge agus arb é a fheidhmíonn an t-iompar iomlán nó cuid den iompar iarbhír; agus (c) ciallaíonn ‘iompróir a fheidhmíonn an t-iompar iomlán nó cuid den iompar iarbhír’ an t-iompróir feidhmithe nó, a mhéid a fheidhmíonn an t-iompróir an t-iompar iarbhír, an t-iompróir;

2) ciallaíonn ‘conradh iompair’ conradh arna dhéanamh ag iompróir nó thar ceann iompróra d'fhonn paisinéir a iompar de mhuir nó d'fhonn paisinéir agus a chuid bagáiste a iompar de mhuir, de réir mar a bheidh;

3) ní chiallaíonn ‘long’ aon long seachas soitheach farraige, gan feithicil aerchúisín a áireamh;

4) ciallaíonn ‘paisinéir’ aon duine a iompraítear ar long: (a) faoi chonradh iompair; nó (b) ar duine é a bhfuil feithicil nó ainmhithe beo á tionlacan nó á dtionlacan aige, le toiliú an iompróra, ar feithicil í nó ar ainmhithe iad a chumhdaítear le conradh chun earraí a iompar nach rialaítear leis an gCoinbhinsiún seo;

5) ciallaíonn ‘bagáiste’ aon earra nó aon fheithicil a iompraíonn an t-iompróir faoi chonradh iompair, gan na nithe seo a leanas a áireamh: (a) earraí agus feithiclí a iompraítear faoi chonradh cairtfhostaithe, faoi bhille luchta nó faoi chonradh eile a bhaineann go príomha le hiompar earraí; agus (b) ainmhithe beo;

6) ciallaíonn ‘bagáiste cábáin’ bagáiste atá ag an bpaisinéir ina chábán nó atá ina sheilbh, ina choimeád nó faoina rialú aige ar shlí eile. Ach amháin chun mír 8 den Airteagal seo agus Airteagal 8 a chur i bhfeidhm, folaíonn bagáiste cábáin bagáiste atá ag an bpaisinéir ina fheithicil nó ar a fheithicil;

7) folaíonn ‘bagáiste a chailleadh nó damáiste a dhéanamh do bhagáiste’ caillteanas airgid toisc nár athsheachadadh an bagáiste ar an bpaisinéir laistigh d'am réasúnach tar éis don long ar iompraíodh an bagáiste uirthi nó ar cheart go n-iomprófaí an bagáiste uirthi teacht i dtír, ach ní fholaíonn sé aon mhoill de thoradh ar dhíospóidí saothair;

8) cumhdaíonn ‘iompar’ na tréimhsí seo a leanas: (a) maidir leis an bpaisinéir agus lena bhagáiste cábáin, an tréimhse ar lena linn atá an paisinéir agus/nó a bhagáiste cábáin ar bord na loinge nó i mbun bordála nó díbhordála, agus an tréimhse ar lena linn a iompraítear an paisinéir agus a bhagáiste cábáin ar uisce ó thalamh go dtí an long nó vice-versa, má áirítear costas iompair den sórt sin sa táille nó más rud é gur chuir an t-iompróir an soitheach a úsáideadh don iompar tánaisteach sin ar fáil don phaisinéir. Maidir leis an bpaisinéir, áfach, ní fholaíonn iompar an tréimhse ar lena linn atá sé i gcríochfort muirí nó i stáisiún muirí nó ar ché nó in aon suiteáil eile calafoirt nó ar aon suiteáil eile calafoirt; (b) maidir le bagáiste cábáin, an tréimhse freisin ar lena linn atá an paisinéir i gcríochfort muirí nó i stáisiún muirí nó ar ché nó in aon suiteáil eile calafoirt nó ar aon suiteáil eile calafoirt más rud é gur ghabh an t-iompróir, nó a sheirbhíseach nó a ghníomhaire, an bagáiste sin chuige féin agus nár athsheachadadh an bagáiste ar an bpaisinéir; (c) maidir le bagáiste eile nach bagáiste cábáin é, an tréimhse ón am a ghabh an t-iompróir nó a sheirbhíseach nó a ghníomhaire ar tír nó ar bord an bagáiste sin chuige féin go dtí an t-am ar athsheachaid an t-iompróir nó a sheirbhíseach nó a ghníomhaire é;

9) ciallaíonn ‘iompar idirnáisiúnta’ aon iompar arb amhlaidh ina leith, de réir an chonartha iompair, go bhfuil an áit imeachta agus an ceann scríbe lonnaithe in dhá Stát éagsúla, nó in aon Stát amháin más rud é, de réir an chonartha iompair nó de réir an chúrsa taistil sceidealta, go bhfuil calafort idirmheánach cuarda ann i Stát eile;

10) ciallaíonn ‘Eagraíocht’ an Eagraíocht Mhuirí Idirnáisiúnta;

11) ciallaíonn ‘Ard-Rúnaí’ Ard-Rúnaí na hEagraíochta.

Airteagal 1a

Iarscríbhinn

Beidh an Iarscríbhinn a ghabhann leis an gCoinbhinsiún seo ina cuid dhílis den Choinbhinsiún.

Airteagal 2

Feidhm

1. […] (1)

2. D'ainneoin mhír 1 den Airteagal seo, ní bheidh feidhm ag an gCoinbhinsiún seo nuair a bheidh an t-iompar, faoi aon choinbhinsiún idirnáisúnta eile maidir le paisinéirí nó bagáiste a iompar ar mhodh iompair eile, faoi réir córais dliteanais shibhialta faoi fhorálacha coinbhinsiúin den sórt sin, a mhéid a bheidh feidhm shainordaitheach ag na forálacha sin maidir le hiompar de mhuir.

Airteagal 3

Dliteanas an iompróra

1. Maidir leis an gcaillteanas a fhulaingítear de thoradh ar bhás paisinéara nó ar dhíobháil phearsanta do phaisinéir ar theagmhas loingseoireachta ba chúis leis an mbás sin nó leis an díobháil sin, beidh an t-iompróir faoi dhliteanas go feadh an méid nach rachaidh an caillteanas sin i leith an phaisinéara sin thar 250 000 aonad cuntais ar gach ócáid ar leith, mura rud é go gcruthóidh an t-iompróir:

(a) gur tharla an teagmhas de thoradh ar ghníomh cogaidh, ar chogaíocht, ar chogadh cathartha, ar éirí amach nó ar fheiniméan nádúrtha de chineál eisceachtúil, dosheachanta agus dochoiscthe;

(b) gurbh é an t-aon chúis amháin a bhí leis an teagmhas ná gníomh nó neamhghníomh de chuid tríú páirtí le hintinn go mbeadh sé ina chúis leis an teagmhas.

Má théann an caillteanas thar an teorainn thuas, agus a mhéid a théann sé thairsti, beidh an t-iompróir faoi dhliteanas breise mura rud é go gcruthóidh an t-iompróir, maidir leis an teagmhas ba chúis leis an gcaillteanas, gur tharla sé gan locht nó faillí a bheith ann ar thaobh an iompróra.

2. Maidir leis an gcaillteanas a fhulaingítear de thoradh ar bhás paisinéara nó ar dhíobháil phearsanta do phaisinéir agus nach teagmhas loingseoireachta ba chúis leis an mbás sin nó leis an díobháil sin, beidh an t-iompróir faoi dhliteanas ina leith má tharla an teagmhas ba chúis leis an gcaillteanas de thoradh ar locht nó ar fhaillí ar thaobh an iompróra. Beidh an dualgas ar an éilitheoir locht nó faillí a chruthú.

3. Maidir leis an gcaillteanas a fhulaingítear de thoradh ar bhagáiste cábáin a chailleadh nó ar dhamáiste do bhagáiste cábáin, beidh an t-iompróir faoi dhliteanas ina leith más mar gheall ar locht nó faillí ar thaobh an iompróra a tharla an teagmhas ba chúis leis an gcaillteanas. Toimhdeofar locht nó faillí ar thaobh an iompróra i gcás caillteanais ar teagmhas loingseoireachta is cúis leis.

4. Maidir leis an gcaillteanas a fhulaingítear de thoradh ar bhagáiste, seachas bagáiste cábáin, a chailleadh nó ar dhamáiste do bhagáiste seachas bagáiste cábáin, beidh an t-iompróir faoi dhliteanas ina leith mura rud é go gcruthóidh an t-iompróir gur tharla an teagmhas ba chúis leis an gcaillteanas gan locht nó faillí a bheith ann ar thaobh an iompróra.

5. Chun críocha an Airteagail seo:

(a) ciallaíonn ‘teagmhas loingseoireachta’ longbhriseadh, iompú na loinge, imbhualadh na loinge nó tráchur na loinge, pléascadh nó dóiteán ar an long nó fabht ar an long;

(b) folaíonn ‘locht nó faillí ar thaobh an iompróra’ locht nó faillí ar thaobh sheirbhísigh an iompróra, ag gníomhú dóibh laistigh de raon feidhme a bhfostaíochta;

(c) ciallaíonn ‘fabht ar an long’ aon mhífheidhm, aon chliseadh nó aon neamhchomhlíonadh i ndáil leis na rialacháin sábháilteachta infheidhme i leith aon chuid den long nó de threalamh na loinge nuair a úsáidtear an céanna chun ligean do phaisinéirí éalú, aslonnú, bordáil agus díbhordáil, nó nuair a úsáidtear an céanna do thiomáint, do stiúradh, do loingseoireacht shábháilte, d'fheistiú, do chur ar ancaire, do theacht chuig leaba báid nó d'imeacht aisti, nó do theacht chuig ancaireacht nó d'imeacht aisti nó do rialú damáiste tar éis tuile; nó nuair a úsáidtear an céanna chun fearais sábhála anama a lainseáil; agus

(d) ní fholóidh ‘caillteanas’ damáistí pionósacha ná damáistí eiseamláireacha.

6. Ní bhaineann dliteanas an iompróra faoin Airteagal seo ach le caillteanas a éiríonn as teagmhais a tharla i gcúrsa an iompair. Beidh an dualgas ar an éilitheoir a chruthú gur i gcúrsa an iompair a tharla an teagmhas ba chúis leis an gcaillteanas agus beidh an dualgas air méid an chaillteanais a chruthú.

7. Ní dhéanfaidh aon ní sa Choinbhinsiún seo dochar do cheart cúláraigh an iompróra i gcoinne aon tríú páirtí, ná do chosaint ar bhonn faillí rannpháirtí faoi Airteagal 6 den Choinbhinsiún seo. Ní dhéanfaidh aon ní san Airteagal seo dochar d'aon cheart chun teorannaithe faoi Airteagal 7 nó Airteagal 8 den Choinbhinsiún seo.

8. Ní dhéanfaidh toimhdí lochta nó faillí ar thaobh páirtí nó dáileadh an dualgais cruthúnais chuig páirtí cosc a chur le breithniú a dhéanamh ar fhianaise i bhfabhar an pháirtí sin.

Airteagal 4

Iompróir feidhmithe

1. Má cuireadh feidhmiú an iompair nó cuid de faoi chúram iompróra feidhmithe, beidh an t-iompróir fós faoi dhliteanas i leith an iompair uile de réir fhorálacha an Choinbhinsiúin seo. Ina theannta sin, beidh an t-iompróir feidhmithe faoi réir agus i dteideal fhorálacha an Choinbhinsiúin seo don chuid sin den iompar a fheidhmíonn sé.

2. I ndáil leis an iompar a fheidhmíonn an t-iompróir feidhmithe, beidh an t-iompróir faoi dhliteanas i leith ghníomhartha agus neamhghníomhartha an iompróra feidhmithe agus a sheirbhíseach agus a ghníomhairí ag gníomhú dóibh laistigh de raon feidhme a bhfostaíochta.

3. Ní dhéanfaidh aon chomhaontú speisialta faoina nglacfaidh an t-iompróir oibleagáidí chuige féin ar oibleagáidí iad nach bhforchuirtear leis an gCoinbhinsiún seo ná ní dhéanfaidh aon tarscaoileadh ceart a thugtar leis an gCoinbhinsiún seo difear don iompróir feidhmithe ach amháin má aontaíonn sé leis sin go sainráite agus i scríbhinn.

4. I gcás ina mbeidh, agus a mhéid a bheidh, an t-iompróir agus an t-iompróir feidhmithe faoi dhliteanas, is comhdhliteanas agus dliteanas leithleach a ndliteanas.

5. Ní dhéanfaidh aon ní san Airteagal seo dochar d'aon cheart cúláraigh amhail idir an t-iompróir agus an t-iompróir feidhmithe.

Airteagal 4a

Árachas éigeantach

1. I gcás ina n-iompraítear paisinéirí ar bord loinge atá cláraithe i Stát is Páirtí agus atá ceadúnaithe chun níos mó ná dhá phaisinéir déag a iompar, agus i gcás ina bhfuil feidhm ag an gCoinbhinsiún seo, déanfaidh aon iompróir a fheidhmíonn an t-iompar ina iomláine nó cuid de iarbhír árachas nó urrús airgeadais eile, amhail ráthaíocht ó bhanc nó ó fhoras airgeadais den tsamhail chéanna, a choimeád chun dliteanas faoin gCoinbhinsiún seo a chumhdach i leith báis paisinéirí agus i leith díobhála pearsanta do phaisinéirí. Ní bheidh teorainn an árachais éigeantaigh nó an urrúis airgeadais eile níos lú ná 250 000 aonad cuntais in aghaidh an phaisinéara ar gach ócáid ar leith.

2. Déanfar deimhniú á fhianú go bhfuil árachas nó urrús airgeadais eile i bhfeidhm i gcomhréir le forálacha an Choinbhinsiúin seo a eisiúint chuig gach long tar éis d'údarás iomchuí Stáit is Páirtí a chinneadh go bhfuil ceanglais mhír 1 comhlíonta. Maidir le long atá cláraithe i Stát is Páirtí, eiseoidh nó deimhneoidh údarás iomchuí an Stáit ina bhfuil an long cláraithe deimhniú den sórt sin; maidir le long nach bhfuil cláraithe i Stát is Páirtí, féadfaidh údarás iomchuí aon Stáit is Páirtí an deimhniú a eisiúint nó a dheimhniú. Beidh an deimhniú sin i bhfoirm na samhla a leagtar amach san iarscríbhinn a ghabhann leis an gCoinbhinsiún seo agus beidh na sonraí seo a leanas ann:

(a) ainm na loinge, uimhir shainiúil nó litreacha sainiúla agus calafort an chláraithe;

(b) ainm agus príomhionad gnó an iompróra a fheidhmíonn iarbhír an t-iompar iomlán nó cuid den iompar;

(c) uimhir aitheantais loinge an IMO;

(d) cineál agus ré an urrúis;

(e) ainm agus príomhionad gnó an árachóra nó an duine eile a sholáthraíonn urrús airgeadais agus, i gcás inar iomchuí, an t-ionad gnó ina bhfuil an t-árachas nó an t-urrús airgeadais eile bunaithe; agus

(f) tréimhse bailíochta an deimhnithe, nach mbeidh níos faide ná tréimhse bailíochta an árachais nó an urrúis airgeadais eile.

3. (a) Féadfaidh Stát is Páirtí institiúid nó eagraíocht atá aitheanta aige a údarú chun an deimhniú a eisiúint. Cuirfidh an institiúid nó an eagraíocht sin an Stát sin ar an eolas faoi gach deimhniú a eisítear. I ngach cás, déanfaidh an Stát is Páirtí iomláine agus cruinneas an deimhnithe arna eisiúint amhlaidh a ráthú go hiomlán, agus gabhfaidh sé air féin na socruithe riachtanacha a áirithiú chun an oibleagáid sin a shásamh. (b) Cuirfidh Stát is Páirtí an méid seo a leanas in iúl don Ard-Rúnaí: (i) freagrachtaí sonracha agus coinníollacha sonracha an údaráis arna tharmligean chuig institiúid nó chuig eagraíocht atá aitheanta aige; (ii) tarraingt siar údaráis den sórt sin; agus (iii) an dáta óna mbeidh éifeacht le húdarás den sórt sin nó le tarraingt siar údaráis den sórt sin. Ní bheidh éifeacht le húdarás a tharmligtear go dtí trí mhí ón dáta ar tugadh fógra ina leith sin don Ard-Rúnaí. (c) Maidir leis an institiúid nó an eagraíocht dá n-údarófar deimhnithe a eisiúint i gcomhréir leis an mír seo, beidh sí, ar a laghad, údaraithe chun na deimhnithe sin a tharraingt siar mura gcomhlíontar na coinníollacha faoinar eisíodh iad. I ngach cás, déanfaidh an institiúid nó an eagraíocht tarraingt siar den sórt sin a thuairisciú don Stát ar eisíodh an deimhniú thar a cheann.

4. Beidh an deimhniú i dteanga oifigiúil nó i dteangacha oifigiúla an Stáit eisiúna. Murab é an Béarla, an Fhraincis nó an Spáinnis an teanga a úsáidtear, folóidh an téacs aistriúchán go ceann amháin de na teangacha sin, agus, i gcás ina gcinnfidh an Stát amhlaidh, féadfar teanga oifigiúil an Stáit a fhágáil ar lár.

5. Iomprófar an deimhniú ar bord na loinge, agus taiscfear cóip leis na húdaráis a choimeádann an taifead ar chlárú na loinge nó, mura bhfuil an long cláraithe i Stát is Páirtí, taiscfear cóip le húdarás an Stáit a eisíonn nó a dheimhníonn an deimhniú.

6. Ní shásóidh árachas nó urrús airgeadais eile ceanglais an Airteagail seo más amhlaidh go bhféadfadh sé scor, ar chúiseanna seachas tréimhse bailíochta an árachais nó an urrúis a shonraítear sa deimhniú do dhul in éag, sula mbeidh trí mhí caite ón dáta a dtugtar fógra faoina fhoirceannadh do na húdaráis dá dtagraítear i mír 5, mura rud é gur tugadh suas an deimhniú do na húdaráis sin nó gur eisíodh deimhniú nua laistigh den tréimhse sin. Beidh an fheidhm chéanna ag na forálacha sin roimhe seo maidir le haon mhodhnú arb é a leanann as ná nach sásaíonn an t-árachas nó an t-urrús airgeadais eile ceanglais an Airteagail seo a thuilleadh.

7. Faoi réir fhorálacha an Airteagail seo, déanfaidh an Stát a bhfuil an long cláraithe ann coinníollacha eisiúna agus bailíochta an deimhnithe a chinneadh.

8. Ní fhorléireofar aon ní sa Choinbhinsiún seo ar shlí ina gcuirfear cosc ar Stát is Páirtí a bheith ag brath ar fhaisnéis a fhaightear ó Stáit eile nó ón Eagraíocht nó ó eagraíochtaí idirnáisiúnta eile agus a bhaineann le seasamh airgeadais soláthróirí árachais nó urrúis airgeadais eile chun críocha an Choinbhinsiúin seo. I gcásanna den sórt sin, ní dhéantar an Stát is Páirtí atá ag brath ar fhaisnéis den sórt sin a fhuascailt óna fhreagracht mar Stát a eisíonn an deimhniú.

9. Maidir le deimhnithe arna n-eisiúint nó arna ndeimhniú faoi údarás Stáit is Páirtí, glacfaidh Stáit eile is Páirtithe leo chun críocha an Choinbhinsiúin seo agus measfaidh Stáit eile is Páirtithe ina leith go bhfuil an fheidhm chéanna acu atá ag deimhnithe arna n-eisiúint nó arna ndeimhniú acu féin, fiú más rud é gur eisíodh nó gur deimhníodh iad i leith loinge nach bhfuil cláraithe i Stát is Páirtí. Féadfaidh Stát is Páirtí comhairliúchán leis an Stát eisiúna nó leis an Stát deimhnithe a iarraidh tráth ar bith i gcás ina gcreideann sé nach bhfuil an acmhainneacht airgeadais ag an árachóir nó ag an ráthóir arna ainmniú ar an deimhniú árachais chun na hoibleagáidí a fhorchuirtear leis an gCoinbhinsiún seo a chomhlíonadh.

10. Féadfar aon éileamh ar chúiteamh a chumhdaítear le hárachas nó le hurrús airgeadais eile de bhun an Airteagail seo a dhéanamh go díreach i gcoinne an árachóra nó i gcoinne duine eile a sholáthraíonn urrús airgeadais. Sa chás sin, is é an méid a leagtar amach i mír 1 a mbeidh feidhm aige mar theorainn ar dhliteanas an árachóra nó an duine eile a sholáthraíonn urrús airgeadais fiú mura bhfuil an t-iompróir nó an t-iompróir feidhmithe i dteideal teorann dliteanais. Féadfaidh an cosantóir agairt a dhéanamh thairis sin i leith na gcosaintí (seachas féimheacht nó foirceannadh) a mbeadh an t-iompróir dá dtagraítear in mír 1 i dteideal agairt a dhéanamh ina leith i gcomhréir leis an gCoinbhinsiún seo. Fairis sin, féadfaidh an cosantóir agairt a dhéanamh i leith na cosanta gur de thoradh ar mhí-iompar toiliúil an árachaí a tharla an damáiste ach ní dhéanfaidh an cosantóir agairt i leith aon chosanta eile a bhféadfadh an cosantóir a bheith i dteideal agairt a dhéanamh ina leith in imeachtaí arna dtionscnamh ag an árachaí i gcoinne an chosantóra. Beidh sé de cheart ag an gcosantóir ar scor ar bith a cheangal go ndéanfar an t-iompróir agus an t-iompróir feidhmithe a uamadh sna himeachtaí.

11. Maidir le haon suimeanna a sholáthraítear trí árachas nó urrús airgeadais eile arna choimeád i gcomhréir le mír 1, beidh siad ar fáil go heisiach chun éilimh faoin gCoinbhinsiún seo a shásamh agus glanfaidh aon íocaíocht i leith suimeanna den sórt sin aon dliteanas a éiríonn faoin gCoinbhinsiún seo go feadh mhéid na méideanna a íoctar.

12. Ní cheadóidh Stát is Páirtí do long a bhfuil a bhratach ar foluain aici agus a bhfuil feidhm ag an Airteagal seo maidir léi oibriú tráth ar bith mura mbeidh deimhniú eisithe faoi mhír 2 nó faoi mhír 15.

13. Faoi réir fhorálacha an Airteagail seo, áiritheoidh gach Stát is Páirtí faoina dhlí náisiúnta go bhfuil árachas nó urrús airgeadais eile i bhfeidhm, go feadh an méid a shonraítear i mír 1, i leith aon loinge atá ceadúnaithe chun níos mó ná dhá phaisinéir déag a iompar, is cuma cén áit ina bhfuil sí cláraithe, ar dhul isteach in aon chalafort ina chríoch di nó ar fhágáil aon chalafoirt ina chríoch di a mhéid atá feidhm ag an gCoinbhinsiún seo.

14. D'ainneoin fhorálacha mhír 5, féadfaidh Stát is Páirtí a chur in iúl don Ard-Rúnaí nach gceanglaítear ar longa, chun críocha mhír 13, an deimhniú a éilítear le mír 2 a iompar ar bord ná a thabhairt ar aird ar dhul isteach i gcalafoirt ina chríoch dóibh nó ar fhágáil calafort ina chríoch dóibh, ar choinníoll go gcuirfidh an Stát is Páirtí a eisíonn an deimhniú in iúl don Ard-Rúnaí go gcoimeádann sé taifid i bhformáid leictreonach, ar taifid iad atá ar fáil do gach Stát is Páirtí, á fhianú gurb ann don deimhniú agus á chumasú do Stáit is Páirtithe a gcuid oibleagáidí faoi mhír 13 a chomhlíonadh.

15. Más rud é nach gcoimeádtar árachas nó urrús airgeadais eile i leith loinge atá faoi úinéireacht Stáit is Páirtí, ní bheidh forálacha an Airteagail seo a bhaineann leis sin infheidhme maidir leis an long sin, ach déanfar deimhniú arna eisiúint ag údaráis iomchuí an Stáit ina bhfuil an long cláraithe a iompar ar an long ar deimhniú é ina luafar gurb é an Stát sin úinéir na loinge agus go bhfuil an dliteanas cumhdaithe laistigh den mhéid a fhorordaítear i gcomhréir le mír 1. Cloífidh deimhniú den sórt sin chomh daingean agus is féidir leis an tsamhail a fhorordaítear le mír 2.

Airteagal 5

Earraí Luachmhara

Ní bheidh an t-iompróir faoi dhliteanas as cailleadh airgid, urrús inaistrithe, óir, earraí airgid, seodra, ornáidí, saothar ealaíne, nó earraí luachmhara eile ná as damáiste dóibh, seachas i gcás inar taisceadh earraí luachmhara den sórt sin leis an iompróir chun críche a comhaontaíodh, is é sin, iad a shlánchoimeád, agus sa chás sin beidh an t-iompróir faoi dhliteanas suas go dtí an teorainn dá bhforáiltear i mír 3 d'Airteagal 8 mura rud é go gcomhaontaítear teorainn níos airde i gcomhréir le mír 1 d'Airteagal 10.

Airteagal 6

Locht rannpháirteach

Má chruthaíonn an t-iompróir gur locht nó faillí ar thaobh an phaisinéara ba chúis le bás an phaisinéara sin nó le díobháil phearsanta don phaisinéir sin nó le cailleadh a bhagáiste nó le damáiste dá bhagáiste, nó gur rannchuidigh locht nó faillí ar thaobh an phaisinéara leis na nithe sin, féadfaidh an Chúirt ar os a comhair atá an cás an t-iompróir a shaoradh go hiomlán nó go páirteach óna dhliteanas i gcomhréir le forálacha dhlí na cúirte sin.

Airteagal 7

Teorainn ar dhliteanas as bás agus as díobháil phearsanta

1. Ní bheidh dliteanas an iompróra faoi Airteagal 3 as bás paisinéara nó as díobháil phearsanta do phaisinéir níos mó, in aon chás, ná 400 000 aonad cuntais in aghaidh an phaisinéara ar gach ócáid ar leith. Más rud é, i gcomhréir le dlí na cúirte ar os a comhair atá an cás, go ndámhfar damáistí i bhfoirm íocaíochtaí tréimhsiúla ioncaim, ní rachaidh luach caipitiúil coibhéiseach na n-íocaíochtaí sin thar an teorainn sin.

2. Féadfaidh Stát is Páirtí rialáil a dhéanamh, trí fhorálacha sonracha de chuid an dlí náisiúnta, ar an teorainn ar dhliteanas a fhorordaítear i mír 1, ar choinníoll nach bhfuil an teorainn náisiúnta ar dhliteanas, más ann, níos ísle ná an teorainn a fhorordaítear i mír 1. Déanfaidh Stát is Páirtí a bhaineann leas as an rogha dá bhforáiltear sa mhír seo an tArd-Rúnaí a chur ar an eolas faoin teorainn ar dhliteanas a ghlactar nó cuirfidh sé ar an eolas é i dtaobh nach ann d'aon teorainn den sórt sin.

Airteagal 8

Teorainn ar dhliteanas as cailleadh bagáiste agus feithiclí nó as damáiste do bhagáiste agus d'fheithiclí

1. Ní rachaidh dliteanas an iompróra, as cailleadh bagáiste cábáin nó as damáiste do bhagáiste cábáin, thar 2 250 aonad cuntais, in aon chás, in aghaidh an phaisinéara, agus in aghaidh an iompair.

2. Ní rachaidh dliteanas an iompróra as cailleadh feithiclí nó as damáiste d'fheithiclí, lena n-áirítear gach bagáiste a iompraítear san fheithicil nó ar an bhfeithicil, thar 12 700 aonad cuntais, in aon chás, in aghaidh an phaisinéara, agus in aghaidh an iompair.

3. Ní rachaidh dliteanas an iompróra as cailleadh bagáiste nó as damáiste do bhagáiste, seachas bagáiste a luaitear i mír 1 agus i mír 2, thar 3 375 aonad cuntais, in aon chás, in aghaidh an phaisinéara, agus in aghaidh an iompair.

4. Féadfaidh an t-iompróir agus an paisinéir a chomhaontú go mbeidh dliteanas an iompróra faoi réir asbhaintigh nach mó ná 330 aonad cuntais i gcás damáiste d'fheithicil agus nach mó ná 149 n-aonad cuntais in aghaidh an phaisinéara i gcás ina gcailltear bagáiste eile nó ina ndéantar damáiste do bhagáiste eile, agus asbhainfear an tsuim sin ón gcaillteanas nó ón damáiste.

Airteagal 9

Aonad Cuntais agus comhshó

1. Is é atá san Aonad Cuntais a luaitear sa Choinbhinsiún seo ná an Ceart Tarraingthe Speisialta mar atá sainmhínithe ag an gCiste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta. Déanfar na méideanna a luaitear in Airteagal 3, mír 1, in Airteagal 4a, mír 1, in Airteagal 7, mír 1 agus in Airteagal 8 a chomhshó in airgeadra náisiúnta Stát na cúirte ar os a comhair atá an cás ar bhonn luach an airgeadra sin faoi threoir an Chirt Tarraingthe Speisialta ar dháta an bhreithiúnais nó ar an dáta arna chomhaontú ag na páirtithe. Déanfar luach airgeadra náisiúnta Stáit is Páirtí atá ina chomhalta den Chiste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta, i dtéarmaí an Chirt Tarraingthe Speisialta, a ríomh i gcomhréir leis an modh luachála arna chur i bhfeidhm ag an gCiste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta agus atá in éifeacht ar an dáta a bheidh i gceist dá chuid oibríochtaí agus dá chuid idirbheart. Déanfar luach airgeadra náisiúnta Stáit is Páirtí nach comhalta é den Chiste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta, i dtéarmaí an Chirt Tarraingthe Speisialta, a ríomh ar bhealach a chinnfidh an Stát sin is Páirtí.

2. Ach ar a shon sin, maidir le Stát nach comhalta é den Chiste Airgeadaíochta Idirnáisiúnta agus nach gceadaítear lena dhlí forálacha mhír 1 a chur i bhfeidhm, féadfaidh sé, tráth daingnithe an Choinbhinsiúin seo, tráth a ghlactha, tráth a fhormheasta nó tráth aontachais leis nó tráth ar bith ina dhiaidh sin, a dhearbhú go mbeidh an tAonad Cuntais dá dtagraítear i mír 1 cothrom le 15 franc óir. Comhfhreagraíonn an franc óir dá dtagraítear sa mhír seo do chúig mhilleagram go leith is seasca d'ór ag a bhfuil fíneáltacht naoi gcéad as an míle. Maidir le comhshó an franc óir in airgeadra náisiúnta, déanfar é de réir dhlí an Stáit lena mbaineann.

3. Déanfar an ríomh a luaitear san abairt dheireanach de mhír 1 agus an comhshó a luaitear i mír 2 ar shlí ina léireofar, in airgeadra náisiúnta na Stát is Páirtí, a mhéid is féidir, an fíorluach céanna do na méideanna in Airteagal 3, mír 1, in Airteagal 4a, mír 1, in Airteagal 7, mír 1 agus in Airteagal 8 agus a bheadh ann de thoradh ar na chéad trí abairt de mhír 1 a chur i bhfeidhm. Déanfaidh na Stáit an modh ríomha de bhun mhír 1 nó toradh an chomhshó i mír 2, de réir mar a bheidh, a chur in iúl don Ard-Rúnaí tráth taiscthe ionstraime daingniúcháin, glactha nó formheasta an Choinbhinsiúin seo, nó tráth taiscthe ionstraime aontachais leis, agus aon uair a tharlaíonn athrú ar aon cheann díobh.

Airteagal 10

Forálacha forlíontacha maidir le teorainneacha ar dhliteanas

1. Féadfaidh an t-iompróir agus an paisinéir teorainneacha dliteanais is airde ná na teorainneacha a fhorordaítear in Airteagal 7 agus in Airteagal 8 a chomhaontú go sainráite agus i scríbhinn.

2. Ní bheidh ús ar dhamáistí ná costais dlí san áireamh sna teorainneacha ar dhliteanas a fhorordaítear in Airteagal 7 agus in Airteagal 8.

Airteagal 11

Cosaintí agus teorainneacha do sheirbhísigh iompróirí

Má thionscnaítear caingean i gcoinne seirbhísigh nó gníomhaire de chuid an iompróra nó an iompróra feidhmithe, ar caingean í a éiríonn as damáiste a chumhdaítear leis an gCoinbhinsiún seo, beidh an seirbhíseach nó an gníomhaire sin, má chruthaíonn sé gur ghníomhaigh sé laistigh de raon feidhme a fhostaíochta, i dteideal leas a bhaint as na cosaintí agus as na teorainneacha ar dhliteanas a bhfuil teideal ag an iompróir nó ag an iompróir feidhmithe agairt a dhéanamh ina leith faoin gCoinbhinsiún seo.

Airteagal 12

Éilimh a chomhiomlánú

1. I gcás ina dtiocfaidh na teorainneacha ar dhliteanas a fhorordaítear in Airteagal 7 agus in Airteagal 8 i bhfeidhm, beidh feidhm acu maidir le comhiomlán na méideanna is inghnóthaithe i ngach éileamh a éiríonn as bás aon phaisinéara aonair nó as díobháil phearsanta d'aon phaisinéir aonair nó as cailleadh a bhagáiste nó as damáiste dá bhagáiste.

2. Maidir leis an iompar a fheidhmíonn an t-iompróir feidhmithe, ní rachaidh comhiomlán na méideanna is inghnóthaithe ón iompróir agus ón iompróir feidhmithe agus óna seirbhísigh agus óna ngníomhairí, ag gníomhú dóibh laistigh de raon feidhme a bhfostaíochta, thar an méid is airde a d'fhéadfaí a dhámhachtain i gcoinne an iompróra nó i gcoinne an iompróra feidhmithe faoin gCoinbhinsiún seo, ach ní bheidh aon duine de na daoine atá luaite faoi dhliteanas as suim de bhreis ar an teorainn is infheidhme maidir leis.

3. In aon chás ina bhfuil seirbhíseach nó gníomhaire de chuid an iompróra nó an iompróra feidhmithe i dteideal, faoi Airteagal 11 den Choinbhinsiún seo, leas a bhaint as na teorainneacha ar dhliteanas a fhorordaítear in Airteagal 7 agus in Airteagal 8, ní rachaidh comhiomlán na méideanna is inghnóthaithe ón iompróir nó ón iompróir feidhmithe, de réir mar a bheidh, agus ón seirbhíseach sin nó ón ngníomhaire sin, thar na teorainneacha sin.

Airteagal 13

Cailleadh an chirt chun dliteanas a theorannú

1. Ní bheidh an t-iompróir i dteideal leas a bhaint as na teorainneacha ar dhliteanas a fhorordaítear in Airteagal 7 agus in Airteagal 8 agus i mír 1 d'Airteagal 10 má chruthaítear gur eascair an damáiste as gníomh nó as neamhghníomh an iompróra arna dhéanamh le hintinn chun damáiste den sórt sin a chruthú nó arna dhéanamh go meargánta agus ar an eolas gur dhóigh go n-eascródh an damáiste sin as.

2. Ní bheidh seirbhíseach nó gníomhaire an iompróra ná seirbhíseach nó gníomhaire an iompróra feidhmithe i dteideal leas a bhaint as na teorainneacha sin ar dhliteanas má chruthaítear gur eascair an damáiste as gníomh nó as neamhghníomh an tseirbhísigh nó an ghníomhaire sin arna dhéanamh le hintinn chun damáiste den sórt sin a dhéanamh nó arna dhéanamh go meargánta agus ar an eolas gur dhóigh go n-eascródh an damáiste sin as.

Airteagal 14

Bunús éileamh

Ní dhéanfar aon chaingean le haghaidh damáistí i leith báis paisinéara nó díobhála pearsanta do phaisinéir, nó i leith bagáiste a chailleadh nó damáiste do bhagáiste, a thionscnamh i gcoinne iompróra nó i gcoinne iompróra feidhmithe ar shlí seachas i gcomhréir leis an gCoinbhinsiún seo.

Airteagal 15

Fógra maidir le cailleadh bagáiste nó damáiste do bhagáiste

1. Tabharfaidh an paisinéir fógra i scríbhinn don iompróir nó dá ghníomhaire:

(a) i gcás inar léir go ndearnadh damáiste do bhagáiste: (i) i gcás bagáiste cábáin, sula ndíbhordálann an paisinéir nó nuair atá an paisinéir ag díbhordáil; (ii) i gcás gach bagáiste eile, sula n-athsheachadtar é nó tráth a athsheachadta;

(b) i gcás damáiste nach léir é do bhagáiste, nó i gcás ina gcailltear bagáiste, laistigh de chúig lá dhéag ón dáta díbhordála nó ón dáta athsheachadta nó ón tráth ar cheart an t-athsheachadadh sin a bheith déanta.

2. Má mhainníonn an paisinéir an tAirteagal seo a chomhlíonadh, toimhdeofar ina leith, mura gcruthaítear a mhalairt, go bhfuil an bagáiste faighte aige gan aon damáiste.

3. Ní gá an fógra i scríbhinn a thabhairt más amhlaidh go ndearnadh suirbhé comhpháirteach nó cigireacht chomhpháirteach ar an mbail a bhí ar an mbagáiste tráth a fhaighte.

Airteagal 16

Teorainn ama le haghaidh caingne

1. Maidir le haon chaingean i leith damáistí a éiríonn as bás paisinéara nó díobháil phearsanta do phaisinéir, nó i leith bagáiste a chailleadh nó damáiste do bhagáiste, beidh cosc orthu tar éis tréimhse dhá bhliain a bheith caite.

2. Ríomhfar an tréimhse teorann mar a leanas:

(a) i gcás díobhála pearsanta, ó dháta díbhordála an phaisinéara;

(b) i gcás báis a tharlaíonn i rith an iompair, ón dáta ar cheart don phaisinéir díbhordáil agus, i gcás díobhála pearsanta a tharlaíonn i rith an iompair agus ar díobháil í is cúis le bás an phaisinéara tar éis na díbhordála, ón dáta báis, ar choinníoll nach rachaidh an tréimhse sin thar thrí bliana ó dháta na díbhordála;

(c) i gcás ina gcailltear bagáiste nó i gcás ina ndéantar damáiste do bhagáiste, ón dáta díbhordála nó ón dáta ar cheart go ndéanfaí an díbhordáil, cibé acu is déanaí.

3. Is le dlí na cúirte a bhfuil an cás os a comhair a rialófar na forais chun na tréimhsí teorann a chur ar fionraí nó a bhearnú, ach ní thionscnófar caingean faoin gCoinbhinsiún seo, in aon chás, tar éis dheireadh aon cheann amháin de na tréimhsí ama seo a leanas:

(a) tréimhse cúig bliana dar tús dáta díbhordála an phaisinéara nó ón dáta ar cheart go ndéanfaí an díbhordáil, cibé acu is déanaí; nó, más luaithe;

(b) tréimhse trí bliana dar tús an dáta a raibh an t-éilitheoir ar an eolas faoin díobháil, faoin gcaillteanas nó faoin damáiste arbh é an teagmhas ba chúis léi nó leis, nó dar tús an dáta ar cheart le réasún go mbeadh an t-éilitheoir ar an eolas faoin díobháil, faoin gcaillteanas nó faoin damáiste sin.

4. D'ainneoin mhír 1, mhír 2, agus mhír 3 den Airteagal seo, féadfar an tréimhse teorann a fhadú le dearbhú ón iompróir nó le comhaontú na bpáirtithe tar éis cúis na caingne teacht chun cinn. Beidh an dearbhú nó an comhaontú sin i scríbhinn.

Airteagal 17

Dlínse inniúil (2)

Airteagal 17a

Aitheantas agus forfheidhmiú (2)

Airteagal 18

Neamhbhailíocht forálacha conarthacha

Maidir le haon fhoráil chonarthach a cuireadh i gcrích sular tharla an teagmhas ba chúis le bás paisinéara nó le díobháil phearsanta do phaisinéir nó ba chúis le cailleadh bhagáiste an phaisinéara nó le damáiste do bhagáiste an phaisinéara, ar foráil í a airbheartaíonn aon duine atá faoi dhliteanas faoin gCoinbhinsiún seo a fhuascailt ó dhliteanas i leith an phaisinéara nó teorainn níos ísle dliteanais a fhorordú ná mar a shocraítear sa Choinbhinsiún seo, ach amháin mar a fhoráiltear in Airteagal 8, mír 4, agus maidir le haon fhoráil den sórt sin a airbheartaíonn an dualgas cruthúnais atá ar an iompróir nó ar an iompróir feidhmithe a aistriú, nó a bhfuil d'éifeacht aici srian a chur ar na roghanna atá sonraithe i mír 1 nó i mír 2 d'Airteagal 17, beidh an fhoráil sin ar neamhní, ach ní fhágfaidh neamhniú na forála sin go bhfuil an conradh iompair ar neamhní agus leanfaidh an conradh sin de bheith faoi réir fhorálacha an Choinbhinsiúin seo.

Airteagal 20

Damáiste núicléach

Ní éireoidh aon dliteanas faoin gCoinbhinsiún seo i leith damáiste ar teagmhas núicléach is cúis leis:

(a) má tá oibreoir suiteála núicléiche faoi dhliteanas i leith damáiste den sórt sin faoi Choinbhinsiún Pháras an 29 Iúil 1960 maidir le Dliteanas Tríú Páirtí i Réimse an Fhuinnimh Núicléach arna leasú lena Phrótacal Breise dar dáta an 28 Eanáir 1964, nó faoi Choinbhinsiún Vín an 21 Bealtaine 1963 maidir le Dliteanas Sibhialta i leith Damáiste Núicléach, nó faoi aon leasú nó aon Phrótacal a ghabhann leis agus atá i bhfeidhm; nó

(b) má tá oibreoir suiteála núicléiche faoi dhliteanas i leith damáiste den sórt sin de bhua aon dlí náisiúnta lena rialaítear dliteanas i leith damáiste den sórt sin, ar choinníoll go bhfuil gach gné de dhlí den sórt sin chomh fabhrach i leith daoine a fhulaingíonn damáiste a fhulaingt agus atá Coinbhinsiún Pháras nó Coinbhinsiún Vín nó aon leasú nó aon Prótacal a ghabhann leis agus atá i bhfeidhm.

Airteagal 21

Iompar tráchtála ag údaráis phoiblí

Beidh feidhm ag an gCoinbhinsiún seo maidir le hiompar tráchtála arna dhéanamh ag Stáit nó ag Údaráis Phoiblí faoi chonradh iompair de réir bhrí Airteagal 1.

[Airteagal 22 agus Airteagal 23 de Phrótacal 2002 a ghabhann le Coinbhinsiún na hAithne a bhaineann le Paisinéirí agus a gcuid Bagáiste a Iompar de Mhuir, 1974]

Airteagal 22

Athmheas agus leasú (3)

Airteagal 23

Leasú ar theorainneacha

1. Gan dochar d'fhorálacha Airteagal 22, ní bheidh feidhm ag an nós imeachta speisialta san Airteagal seo ach amháin chun na teorainneacha a leagtar amach in Airteagal 3, mír 1, in Airteagal 4a, mír 1, in Airteagal 7, mír 1 agus in Airteagal 8 den Choinbhinsiún arna athmheas leis an bPrótacal seo a leasú.

2. Ar iarraidh a fháil ó leath de na Stáit is Páirtithe sa Phrótacal seo, ar a laghad, ach in aon chás ó líon nach lú ná sé Stát, déanfaidh an tArd-Rúnaí aon togra maidir le teorainneacha a leasú, lena n-áirítear na hasbhaintigh a shonraítear in Airteagal 3, mír 1, in Airteagal 4a, mír 1, in Airteagal 7, mír 1 agus in Airteagal 8 den Choinbhinsiún arna athmheas leis an bPrótacal seo, a scaipeadh ar gach Comhalta den Eagraíocht agus ar gach Stát is Páirtí.

3. Déanfar aon leasú a mholtar agus a scaiptear mar a luaitear thuas a chur faoi bhráid Choiste Dlí na hEagraíochta (dá ngairtear ‘an Coiste Dlí’ anseo feasta) lena bhreithniú ar dháta atá sé mhí ar a laghad tar éis an dáta a scaiptear é.

4. Beidh gach Stát is Páirtí sa Choinbhinsiún arna athmheas leis an bPrótacal seo, bídís ina gComhaltaí den Eagraíocht nó ná bíodh, i dteideal páirt a ghlacadh in imeachtaí an Choiste Dlí maidir le leasuithe a bhreithniú agus a ghlacadh.

5. Glacfar leasuithe trí thromlach dhá thrian de na Stáit is Páirtithe sa Choinbhinsiún arna athmheas leis an bPrótacal seo a bheidh i láthair agus a vótálfaidh sa Choiste Dlí arna mhéadú mar a fhoráiltear i mír 4, ar choinníoll go mbeidh, ar a laghad, leath de na Stáit is Páirtithe sa Choinbhinsiún arna athmheas leis an bPrótacal seo i láthair tráth na vótála.

6. Nuair a ghníomhóidh an Coiste Dlí ar thogra chun na teorainneacha a leasú, cuirfidh sé san áireamh an taithí ar theagmhais agus go háirithe méid an damáiste a eascraíonn de thoradh ar theagmhais, athruithe ar na luachanna airgeadaíochta agus an éifeacht a bheidh ag an leasú atá á mholadh ar chostas árachais.

7. (a) Ní fhéadfar aon leasú ar na teorainneacha faoin Airteagal seo a bhreithniú níos túisce ná cúig bliana ón dáta ar osclaíodh an Prótacal seo lena shíniú nó níos túisce ná cúig bliana ón dáta ar tháinig leasú a rinneadh roimhe sin faoin Airteagal seo i bhfeidhm. (b) Ní fhéadfar aon teorainn a mhéadú ar shlí ina rachaidh sí thar mhéid a fhreagraíonn don teorainn a leagtar síos sa Choinbhinsiún arna athmheas leis an bPrótacal seo agus an teorainn sin méadaithe faoi shé faoin gcéad in aghaidh na bliana arna ríomh ar bhonn iolraithe ón dáta ar osclaíodh an Prótacal seo lena shíniú. (c) Ní fhéadfar aon teorainn a mhéadú ar shlí ina rachaidh sí thar mhéid a fhreagraíonn don teorainn a leagtar síos sa Choinbhinsiún arna athmheas leis an bPrótacal seo agus an teorainn sin iolraithe faoi thrí.

8. Tabharfaidh an Eagraíocht fógra do gach Stát is Páirtí maidir le haon leasú a ghlacfar i gcomhréir le mír 5. Measfar go mbeidh glactha leis an leasú ag deireadh thréimhse ocht mí dhéag tar éis an dáta a dtabharfar an fógra, mura rud é go dtarlóidh sé, laistigh den tréimhse sin, go gcuirfidh líon nach lú ná an ceathrú cuid de na Stáit a bhí ina Stáit is Páirtithe tráth glactha an leasaithe in iúl don Ard-Rúnaí nach nglacann siad leis an leasú, agus sa chás sin diúltófar don leasú agus ní bheidh aon éifeacht leis.

9. Maidir le leasú a measfar ina leith gur glacadh leis i gcomhréir le mír 8, tiocfaidh sé i bhfeidhm ocht mí dhéag ón tráth a nglactar leis.

10. Beidh gach Stát is Páirtí faoi cheangal ag an leasú, mura rud é go ndéanfaidh siad, i gcomhréir le mír 1 agus le mír 2 d'Airteagal 21, an Prótacal seo a shéanadh sé mhí ar a laghad sula dtiocfaidh an leasú i bhfeidhm. Gabhfaidh éifeacht le séanadh den sórt sin nuair a thiocfaidh an leasú i bhfeidhm.

11. Nuair a bheifear tar éis leasú a ghlacadh ach nach mbeidh an tréimhse ocht mí dhéag chun glacadh leis caite, beidh aon Stát a thiocfaidh chun bheith ina Stát is Páirtí i rith na tréimhse sin faoi cheangal ag an leasú má thagann sé i bhfeidhm. Beidh Stát a thiocfaidh chun bheith ina Stát is Páirtí tar éis na tréimhse sin faoi cheangal ag leasú ar glacadh leis i gcomhréir le mír 8. Sna cásanna dá dtagraítear sa mhír seo, tagann Stát chun bheith faoi cheangal ag leasú nuair a thagann an leasú sin i bhfeidhm, nó nuair a thagann an Prótacal seo i bhfeidhm don Stát sin, más déanaí.