GA Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh 1

RIALACHÁN (AE) 2017/1938 Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

an 25 Deireadh Fómhair 2017

maidir le bearta chun slándáil an tsoláthair gáis a choimirciú agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 994/2010

(Téacs atá ábhartha maidir leis an LEE)

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 194(2) de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (1),

Tar éis dóibh dul i gcomhairle le Coiste na Réigiún,

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach (2),

De bharr an méid seo a leanas:

(1) Is gné ríthábhachtach go fóill é gás nádúrtha (gás) de sholáthar fuinnimh an Aontais. Is ó thríú tíortha a dhéantar sciar mór den ghás sin a allmhairiú isteach san Aontas.

(2) Is féidir le mórshuaitheadh an tsoláthair gáis difear a dhéanamh do na Ballstáit go léir, don Aontas agus do na Páirtithe Conarthacha sa Chonradh lena mbunaítear Comhphobal Fuinnimh, a síníodh san Aithin an 25 Deireadh Fómhair 2005. Is féidir leis díobháil mhór a dhéanamh do gheilleagar an Aontais freisin, agus tionchar mór sóisialta a bheith aige, go háirithe ar ghrúpaí leochaileacha custaiméirí.

(3) Is é is aidhm leis an Rialachán seo a áirithiú go ndéanfar na bearta uile is gá chun soláthar rianúil gáis a choimirciú ar fud an Aontais, go háirithe chuig custaiméirí atá faoi chosaint i gcás ina bhfuil dálaí deacra aeráide ann nó i gcás shuaitheadh an tsoláthair gáis. Ba cheart na cuspóirí sin a bhaint amach trí na bearta is cost-éifeachtaí agus ar dhóigh nach ndéanfar na margaí gáis a shaobhadh.

(4) Bhí tionchar nach beag cheana ag dlí an Aontais, go háirithe Treoir 2009/72/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), Treoir 2009/73/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4), Rialachán (CE) Uimh. 713/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (5), Rialachán (CE) Uimh. 714/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (6), Rialachán (CE) Uimh. 715/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (7) agus Rialachán (AE) Uimh. 994/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (8) ar shlándáil an tsoláthair gáis san Aontas, i dtéarmaí ullmhúcháin agus maolaithe araon. Tá na Ballstáit níos ullmhaithe chun aghaidh a thabhairt ar ghéarchéim sholáthair mar go bhfuil ceangal orthu anois pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus pleananna éigeandála a tharraingt suas, agus is fearr an chosaint atá acu ar an ábhar gur gá dóibh líon áirithe oibleagáidí a chomhlíonadh maidir le toilleadh bonneagair agus soláthar gáis. Mar sin féin, sa tuarascáil ón gCoimisiún ó mhí Dheireadh Fómhair 2014 maidir le cur chun feidhme Rialachán (AE) Uimh. 994/2010, leagadh béim ar réimsí ina bhféadfaí tuilleadh tacaíochta a thabhairt do shlándáil an tsoláthair gáis an Aontais trí fheabhsuithe a dhéanamh ar an Rialachán sin.

(5) I dteachtaireacht ón gCoimisiún an 16 Deireadh Fómhair 2014 maidir le hathléimneacht ghearrthéarmach chóras gáis na hEorpa, rinneadh anailís ar na héifeachtaí a bheadh ann dá mbeadh suaitheadh i bpáirt nó suaitheadh iomlán sa soláthar gáis ón Rúis agus baineadh de thátal aisti gur bheag an éifeacht a bheadh ag cineálacha cur chuige ar bhonn náisiúnta amháin i gcásanna eiseamláireacha ina mbeadh géarshuaitheadh ann, i bhfianaise an raoin feidhme atá acu, atá teoranta de réir sainmhíniú. Léiríodh sa tástáil struis sin an dóigh a bhféadfadh cur chuige níos comhoibrí i measc na mBallstát an tionchar a laghdú i gcásanna eiseamláireacha ina mbeadh suaitheadh an-ghéar ann sna Ballstáit is leochailí dá bhfuil ann.

(6) Tá an tslándáil fuinnimh ar cheann de na cuspóirí atá le Straitéis an Aontais Fuinnimh, a leagtar amach i dteachtaireacht ón gCoimisiún an 25 Feabhra 2015 maidir le Creat-Straitéis i ndáil le hAontas Fuinnimh Athléimneach a chuireann Beartas Réamhbhreathnaitheach um Athrú Aeráide i bhfeidhm, teachtaireacht a leagadh béim freisin ar an bprionsabal um thosaíocht na héifeachtúlachta fuinnimh agus ar an ngá gníomhartha dlí an Aontais maidir le fuinneamh atá ann cheana a chur chun feidhme ina hiomláine. Cuireadh i bhfáth sa teachtaireacht gur bunchlocha an Aontais Fuinnimh iad dlúthpháirtíocht, a chumhdaítear in Airteagal 194 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), agus muinín, ar gnéithe riachtanacha de shlándáil fuinnimh iad. Beartaítear leis an Rialachán seo borradh a chur faoi dhlúthpháirtíocht agus faoi mhuinín idir na Ballstáit agus na bearta is gá a chur i bhfeidhm chun na haidhmeanna sin a bhaint amach. Agus measúnú á dhéanamh ar na pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus ar na pleananna éigeandála arna dtarraingt suas ag na Ballstáit, ba cheart don Choimisiún a bheith in ann freisin aird na mBallstát a tharraingt ar chuspóirí an Aontais Fuinnimh.

(7) Margadh inmheánach gáis a oibríonn go rianúil, sin é an barántas is fearr chun slándáil an tsoláthair fuinnimh a áirithiú ar fud an Aontais agus chun laghdú a dhéanamh ar an méid a bheadh Ballstáit ar leithligh faoi lé na n-éifeachtaí dochracha a bhaineann le suaitheadh an tsoláthair gáis. I gcás ina bhfuil slándáil an tsoláthair gáis i mBallstát amháin faoi bhagairt, tá riosca ann go bhféadfadh na bearta a fhorbraíonn an Ballstát sin go haontaobhach dea-fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh gáis a chur i mbaol, rud a dhéanfadh díobháil don soláthar gáis do chustaiméirí sna Ballstáit eile. Chun ligean don mhargadh inmheánach gáis feidhmiú fiú amháin agus ganntanas soláthair ann, ní mór foráil a dhéanamh maidir le dlúthpháirtíocht agus comhordú mar chuid den fhreagairt ar ghéarchéimeanna soláthair, a mhéid a bhaineann le gníomhaíocht choisctheach agus a mhéid a bhaineann leis an bhfreagairt ar shuaitheadh iarbhír an tsoláthair gáis.

(8) Ní féidir margadh inmheánach fuinnimh atá fíor-idirnasctha agus lena ngabhann an iliomad pointí iontrála agus sreafaí cúltreo a chruthú ach amháin trí eangacha gáis an mhargaidh inmheánaigh fuinnimh sin a idirnascadh go hiomlán, trí mhoil gáis nádúrtha leachtaithe (GNL) a fhorbairt sna réigiúin i nDeisceart agus in Oirthear an Aontais, tríd an gConair Gháis Thuaidh-Theas agus Conair Gháis an Deiscirt a thabhairt i gcrích agus tríd an táirgeadh intíre a fhorbairt tuilleadh. Dá bhrí sin, is gá forbairt luathaithe a dhéanamh ar idirnascairí agus ar thionscadail arb é is aidhm leo foinsí soláthair a éagsúlú, amhail dá ngearrliostaítear cheana sa Straitéis maidir le Slándáil Fuinnimh.

(9) Go dtí seo, níor baineadh leas iomlán as na bearta a d'fhéadfadh a bheith níos éifeachtúla agus níos tíosaí trí bhíthin comhar réigiúnach. Ní hamháin go bhfuil baint aige sin le comhordú níos fearr ar ghníomhaíochtaí maolúcháin náisiúnta i staideanna éigeandála, ach baineann sé freisin le bearta coisctheacha náisiúnta, amhail stóráil náisiúnta nó beartais a bhaineann le GNL, agus is féidir leo sin a bheith tábhachtach ó thaobh straitéise de i réigiúin áirithe san Aontas.

(10) I meon na dlúthpháirtíochta, trí údaráis phoiblí agus gnóthais gáis nádúrtha araon a thabhairt le chéile, ba cheart comhar réigiúnach a bheith ina threoirphrionsabal don Rialachán seo chun na rioscaí a shainaithneofar a mhaolú, chun an leas is fearr a bhaint as buntáistí beart comhordaithe agus chun na bearta is cost-éifeachtúla a chur chun feidhme do thomhaltóirí an Aontais. Ba cheart comhar réigiúnach a chomhlánú de réir a chéile le gné an Aontais a bheadh níos láidre, lena bhféadfaí dul ar iontaoibh na soláthairtí agus na n-uirlisí ar fad atá ar fáil sa mhargadh inmheánach gáis trí chéile. Ba cheart measúnú ar leibhéal an Aontais ar na conairí soláthair éigeandála a ionchorprú sa chomhar réigiúnach.

(11) Is le cur chuige rioscabhunaithe maidir le measúnú a dhéanamh ar shlándáil an tsoláthair gáis agus maidir le bearta coisctheacha agus maolúcháin a bheartú is féidir iarrachtaí a chomhordú agus bíonn tairbhí móra mar thoradh air i dtéarmaí éifeachtacht na mbeart agus barrfheabhas a bhaint as acmhainní. Is fíor don mhéid sin go háirithe i dtaca le bearta atá ceaptha soláthar leantach a ráthú, agus sin faoi dhálaí an-deacair, do chustaiméirí atá faoi chosaint, agus i dtaca le bearta chun tionchar éigeandála a mhaolú. Trí mheasúnú a dhéanamh ar rioscaí comhghaolaithe go comhpháirteach i ngrúpaí riosca, ar cur chuige é atá níos cuimsithí agus níos beaichte araon, áireofar go mbeidh na Ballstáit níos ullmhaithe le haghaidh aon ghéarchéimeanna. Ina theannta sin, i gcás éigeandála, más ann do chur chuige comhordaithe agus comhaontaithe roimh ré i dtaca le slándáil an tsoláthair, áirithítear freagairt chomhsheasmhach agus is lú seans go bhféadfadh éifeachtaí diúltacha iarmharta a bheith ag bearta ar bhonn náisiúnta amháin ar na Ballstáit chomharsanachta dá bharr.

(12) Chun críche an chur chuige rioscabhunaithe, ba cheart grúpaí riosca a shainiú bunaithe ar na príomhrioscaí trasnáisiúnta a bhaineann le slándáil an tsoláthair gáis san Aontas. Sainaithníodh rioscaí den sórt sin i dTeachtaireacht ón gCoimisiún an 16 Deireadh Fómhair 2014 maidir le hathléimneacht ghearrthéarmach chóras gáis na hEorpa agus sa mheasúnú a bhí sa Phlean Forbartha Gréasáin Deich mBliana (PFGDB) is déanaí arna fhorbairt ag Gréasán Eorpach Oibreoirí na gCóras Tarchurtha don Ghás (ENTSOG). Chun go bhféadfar measúnú níos beaichte agus níos dírithe a dhéanamh chun críocha an Rialacháin seo, ba cheart na grúpaí riosca a bheith comhdhéanta ar bhonn na bpríomhfhoinsí soláthair gáis agus na bpríomhbhealaí gáis.

(13) Chun ionchur a sholáthar do na measúnuithe riosca comhchoiteanna agus náisiúnta, ba cheart do ENTSOG, i gcomhar leis an nGrúpa Comhordaithe Gáis (GCG) agus leis an Líonra Eorpach d'Oibreoirí Córais Tarchurtha Leictreachais (ENTSO-E), ionsamhlúcháin uile-Aontais de chásanna eiseamláireacha suaite soláthair gáis agus bonneagair a dhéanamh. Ba cheart ionsamhlúchán den sórt sin a athdhéanamh gach 2 bhliain ar a laghad. Mar mhodh chun an comhar réigiúnach a neartú trí fhaisnéis a chur ar fáil maidir le sreafaí gáis agus trí shaineolas teicniúil agus oibríochtúil a chur ar fáil, ba cheart don Chóras um Chomhordú Réigiúnach don Ghás (Córas ReCo don Ghás), a bhunaigh ENTSOG agus atá comhdhéanta de bhuanghrúpaí saineolaithe, a bheith páirteach i ndéanamh na n-ionsamhlúchán. Ba cheart do ENTSOG leibhéal iomchuí trédhearcachta agus rochtana ar na toimhdí samhaltaithe a úsáidtear ina chásanna eiseamláireacha a áirithiú.

(14) Ba cheart an chumhacht a thabhairt don Choimisiún comhdhéanamh na ngrúpaí riosca a nuashonrú trí bhíthin gníomh tarmligthe bunaithe ar theacht chun cinn na bpríomhrioscaí trasnáisiúnta do shlándáil an tsoláthair gáis san Aontas agus ar a thionchar ar na Ballstáit, agus toradh an ionsamhlúcháin uile-Aontais agus an plé sa GCG á gcur san áireamh aige.

(15) Ionas gur indéanta a bheadh an comhar réigiúnach, ba cheart do na Ballstáit teacht ar chomhaontú maidir le sásra comhair laistigh de gach grúpa riosca. Ba cheart sásra den sórt sin a fhorbairt in am trátha le gur féidir an measúnú riosca comhchoiteann a dhéanamh agus bearta iomchuí éifeachtacha trasteorann a phlé agus teacht ar chomhaontú maidir leo, a n-éileofar comhaontú gach Ballstáit lena mbaineann ina leith, ar bearta iad atá le cur san áireamh sna caibidlí réigiúnacha de na pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus de na pleananna éigeandála, tar éis dul i gcomhairle leis an gCoimisiún. Tá saorchead ag na Ballstáit teacht ar chomhaontú maidir le sásra comhair is fearr a d'oirfeadh do ghrúpa riosca ar leith. Ba cheart don Choimisiún a bheith in ann ról éascaitheora a bheith aige sa phróiseas iomlán agus ba cheart dó dea-chleachtais a roinnt maidir le comhar réigiúnach a shocrú amhail ról comhordaithe rothlach laistigh de na grúpaí riosca chun na doiciméid éagsúla a ullmhú nó chun comhlachtaí tiomnaithe a bhunú. In éagmais comhaontú i dtaca leis an sásra comhair, ba cheart don Choimisiún sásra comhair oiriúnach a mholadh le haghaidh grúpa riosca ar leith.

(16) Agus an measúnú riosca comhchoiteann á dhéanamh, ba cheart d'údaráis inniúla measúnú a dhéanamh ar na fachtóirí riosca ábhartha uile a bhféadfadh na príomhrioscaí trasnáisiúnta ar ina leith a cruthaíodh an grúpa riosca teacht astu, lena n-áirítear suaitheadh an tsoláthair gáis ón soláthróir is mó. Ba cheart aghaidh a thabhairt ar na fachtóirí rioscaí sin trí bhearta iomchuí trasteorann arna gcomhaontú ag údaráis inniúla na mBallstát lena mbaineann. Ba cheart na bearta trasteorann a chur san áireamh sna caibidlí réigiúnacha de na pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus de na pleananna éigeandála. Ina theannta sin, ba cheart do na húdaráis inniúla measúnú riosca náisiúnta cuimsitheach a dhéanamh agus rioscaí nádúrtha agus rioscaí ó thaobh nateicneolaíochta, na tráchtála, an airgeadais, na sochaí, na polaitíochta agus an mhargaidh de, agus aon rioscaí ábhartha eile, a mheas. Ba cheart aghaidh a thabhairt ar na rioscaí ar fad trí bhearta éifeachtacha, comhréireacha agus neamh-idirdhealaitheacha a bheidh le forbairt sna pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus sna pleananna éigeandála. Le torthaí na measúnuithe riosca comhchoiteanna agus náisiúnta, ba cheart rannchuidiú leis na measúnuithe riosca ina gcuirtear gach guais san áireamh dá bhforáiltear in Airteagal 6 de Chinneadh Uimh. 1313/2013/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (9) agus ba cheart iad a chur san áireamh go hiomlán sna measúnuithe riosca náisiúnta.

(17) Chun an leibhéal is airde ullmhachta a áirithiú, ionas go ndéantar suaitheadh ar an soláthar gáis a sheachaint agus na héifeachtaí a bheadh aige sin a mhaolú má thagann ann dó mar sin féin, ba cheart do na húdaráis inniúla i ngrúpa riosca ar leith, tar éis dóibh dul i gcomhairle le páirtithe leasmhara, pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus pleananna éigeandála a bhunú ina mbeidh caibidlí réigiúnacha. Ba cheart iad a cheapadh sa chaoi go dtabharfaí aghaidh ar rioscaí náisiúnta ar shlí a mbainfí tairbhe iomlán as na deiseanna a thugtar le comhar réigiúnach. Ba cheart gur de chineál teicniúil agus oibríochtúil a bheadh na pleananna, ó tharla gurb é an fheidhm a bheidh leo cuidiú le cosc a chur ar éigeandáil nó ar fhorbairt éigeandála nó a héifeachtaí a mhaolú. Ba cheart slándáil na gcóras leictreachais a chur san áireamh sna pleananna agus ba cheart dóibh a bheith i gcomhréir le pleanáil straitéiseach agus uirlisí tuairiscithe an Aontais Fuinnimh.

(18) Agus na pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus na pleananna éigeandála á mbunú agus á gcur chun feidhme acu, ba cheart do na húdaráis inniúla, i gcónaí, oibriú slán an chórais gáis a chur san áireamh ar leibhéal réigiúnach agus ar an leibhéal náisiúnta. Ba cheart dóibh aghaidh a thabhairt ar na constaicí teicniúla a dhéanann difear d'oibriú an líonra agus iad a leagan amach sna pleananna sin, lena n-áirítear aon chúiseanna teicniúla nó slándála le sreafaí a laghdú i gcás éigeandála.

(19) Ba cheart don Choimisiún measúnú a dhéanamh ar na pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus ar na pleananna éigeandála agus aird chuí á tabhairt ar na tuairimí arna nochtadh sa GCG, agus ba cheart dó a mholadh go ndéanfaí athbhreithniú orthu, go háirithe más rud é nach dtabharfaidh siad aghaidh éifeachtach ar na rioscaí a shainaithnítear sa mheasúnú riosca, más rud é go ndéanfaidh siad saobhadh ar iomaíocht nó go gcuirfidh siad isteach ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh fuinnimh, más rud é go gcuirfidh siad slándáil soláthair gáis Ballstát eile i mbaol nó más rud é nach gcomhlíonfaidh siad forálacha an Rialacháin seo nó dlí eile de chuid an Aontais. Ba cheart d'údarás inniúil an Bhallstáit na moltaí ón gCoimisiún a chur san áireamh. I gcás ina mbainfidh an Coimisiún de thátal, i bhfianaise an tseasaimh chríochnaithigh ón údarás inniúil, go ndéanfaí slándáil soláthair gáis Ballstáit eile nó slándáil soláthair gáis an Aontais a chur i mbaol leis an mbeart atá i dtrácht, ba cheart don Choimisiún leanúint den idirphlé leis an mBallstát lena mbaineann le go dtiocfaidh sé ar chomhaontú an beart a leasú nó a tharraingt siar.

(20) Ba cheart na pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus na pleananna éigeandála a fhoilsiú agus a nuashonrú go tráthrialta. Chun a áirithiú go bhfuil na pleananna éigeandála nuashonraithe agus éifeachtach i gcónaí, ba cheart do na Ballstáit tástáil amháin ar a laghad a dhéanamh idir na nuashonraithe ar na pleananna trí chásanna eiseamláireacha mórthionchair agus meántionchair agus freagairtí a ionsamhlú de réir fíor-ama. Ba cheart do na húdaráis inniúla torthaí na dtástálacha a chur i láthair sa GCG.

(21) Is gá teimpléid chuimsitheacha éigeantacha lena n-áirítear na rioscaí ar fad a chumhdófar sa mheasúnú riosca mar aon le comhpháirteanna uile na bpleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus na bpleananna éigeandála chun an measúnú riosca agus ullmhúchán na bpleananna a éascú, mar aon leis an athbhreithniú a dhéanfaidh an Coimisiún orthu.

(22) Chun cumarsáid a éascú idir na Ballstáit agus an Coimisiún, ba cheart na measúnuithe riosca, na pleananna um ghníomhaíocht choisctheach, na pleananna éigeandála agus gach doiciméad agus malartú faisnéise eile dá bhforáiltear sa Rialachán seo a fhógairt trí chóras fógartha leictreonach atá slán caighdeánaithe a úsáid.

(23) Tá custaiméirí áirithe, lena n-áirítear teaghlaigh agus custaiméirí a sholáthraíonn seirbhísí sóisialta riachtanacha, thar a bheith leochaileach agus d'fhéadfadh sé go mbeidh cosaint de dhíth orthu i gcoinne na n-éifeachtaí diúltacha a bhaineann le suaitheadh an tsoláthair gáis. Níor cheart sainmhíniú ar chustaiméirí atá faoi chosaint den sórt sin a bheith ag teacht salach ar shásraí dlúthpháirtíochta an Aontais.

(24) Is iomchuí an sainmhíniú ar chustaiméirí a chosnaítear faoin sásra dlúthpháirtíochta a chúngú tuilleadh. Ceanglaítear é sin le hoibleagáid na mBallstát dlúthpháirtíocht a sholáthar in an-imthosca agus le haghaidh bunriachtanas. Dá bhrí sin, ba cheart an sainmhíniú ar chustaiméirí atá faoi chosaint leis an dlúthpháirtíocht a bheith teoranta do theaghlaigh agus, san am céanna, ba cheart a bheith in ann, faoi choinníollacha sonracha, seirbhísí sóisialta riachtanacha áirithe agus suiteálacha téimh ceantair a áireamh ann. Dá bhrí sin, féadfaidh na Ballstáit, i gcomhréir leis an gcreat sin, caitheamh le cúram sláinte, cúram sóisialta riachtanach, seirbhísí éigeandála agus seirbhísí slándála mar chustaiméirí atá faoi chosaint leis an dlúthpháirtíocht, lena n-áirítear i gcás inar riarachán poiblí a dhéanann na seirbhísí sin.

(25) Ba cheart do ghnóthais gáis nádúrtha, do na Ballstáit, ag feidhmiú dóibh trína n-údaráis inniúla, agus don Choimisiún an fhreagracht as slándáil an tsoláthair gáis a roinnt, laistigh den sainordú atá ag gach ceann acu. Le freagracht chomhroinnte den sórt sin, éilítear dlúthchomhar idir na páirtithe sin. Mar sin féin, d'fhéadfadh na custaiméirí a úsáideann gás chun leictreachas a ghiniúint nó chun críoch tionsclaíocha ról tábhachtach a bheith acu i dtaca le slándáil an tsoláthair gáis, mar gur féidir leo freagairt do ghéarchéim trí bhearta a dhéanamh atá dírithe ar an éileamh, amhail conarthaí in-idirbhriste agus malartú breosla, bearta a bhfuil tionchar díreach acu ar an gcothromú ar an éileamh agus ar an soláthar. Ina theannta sin, d'fhéadfaí a mheas gur den riachtanas é slándáil an tsoláthair gáis do chustaiméirí áirithe a úsáideann gás chun leictreachas a ghiniúint i gcásanna áirithe. I gcás éigeandála, ba cheart an deis a bheith ag Ballstát tosaíocht a thabhairt don soláthar gáis do chustaiméirí den sórt sin faoi choinníollacha áirithe fiú amháin ar sholáthar gáis do chustaiméirí atá faoi chosaint. In imthosca eisceachtúla, féadfar leanúint, i mBallstát a sholáthraíonn dlúthpháirtíocht, de ghás a sholáthar do roinnt de na custaiméirí sin dá dtugtar tosaíocht i gcás éigeandála ar chustaiméirí atá faoi chosaint chun díobháil thromchúiseach d'fheidhmiú an chórais leictreachais nó an chórais gáis sa Bhallstát sin a sheachaint. Níor cheart gur dhochar beart sonrach den sórt sin do Threoir 2005/89/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (10).

(26) Ba cheart do na húdaráis inniúla comhoibriú go dlúth le húdaráis náisiúnta ábhartha eile, go háirithe le húdaráis rialála náisiúnta, agus na cúraimí a shonraítear sa Rialachán seo á ndéanamh acu.

(27) Leis an gcaighdeán bonneagair, ba cheart oibleagáid a bheith ar na Ballstáit leibhéal íosta bonneagair a choimeád lena n-áirithiú go mbeadh iomarcaíocht áirithe sa chóras i gcás ina mbeadh suaitheadh sa bhonneagar gáis is mó. As siocair gur cur chuige bunaithe ar acmhainn amháin í anailís a dhéantar ar bhonn fhoirmle N – 1, ba cheart torthaí fhoirmle N – 1 a chomhlánú le hanailís mhionsonraithe ina léirítear na sreafaí gáis freisin.

(28) Ceanglaítear le Rialachán (AE) Uimh. 994/2010 go gcumasóidh oibreoirí córais tarchurtha buanacmhainn dhéthreoch fhisiceach ar na hidirnaisc trasteorann go léir murar tugadh díolúine ón oibleagáid sin. Is é is aidhm leis a áirithiú go gcuirfear na sochair fhéideartha a bhaineann leis an mbuanacmhainn dhéthreoch san áireamh i gcónaí agus idirnasc nua á phleanáil. Mar sin féin, is féidir buanacmhainn dhéthreoch a úsáid chun gás a sholáthar don Bhallstát comharsanachta agus do Bhallstáit eile feadh chonair an tsoláthair gáis. Ní mór dearcadh níos fairsinge a ghlacadh i leith na dtairbhí a bhaineann le buanacmhainn dhéthreoch fhisiceach a chumasú ó thaobh slándáil an tsoláthair gáis de, agus sin de mheon na dlúthpháirtíochta agus an chomhair fheabhsaithe. Ba cheart anailís chuimsitheach costas agus sochar a dhéanamh ina gcuirtear an chonair iomlán iompair san áireamh, agus cinneadh á dhéanamh maidir le hacmhainn dhéthreoch a chur chun feidhme. Ba cheart a cheangal ar na húdaráis inniúla lena mbaineann athscrúdú a dhéanamh ar na díolúintí a tugadh faoi Rialachán (AE) Uimh. 994/2010 ar bhonn thorthaí na measúnuithe riosca comhchoiteanna. Is é an cuspóir foriomlán ba cheart a bheith ann acmhainn dhéthreoch mhéadaitheach a bheith ann agus acmhainn aontreoch a choinneáil chomh íseal agus is féidir i dtionscadail trasteorann a bheidh ann amach anseo.

(29) Féadfaidh acmhainn ag pointe idirnaisc chuig Ballstát a bheith in iomaíocht le hacmhainn ag pointí fágála amach as an eangach gháis isteach i saoráid stórála gáis. Dá thoradh sin, d'fhéadfadh staid teacht chun cinn ina laghdaítear, mar gheall ar áirithiú leanúnach na acmhainne fágála isteach i stóras, ar an acmhainn atá ar fáil go teicniúil agus atá le leithdháileadh ag an bpointe idirnaisc. D'fhonn leibhéal níos airde slándála fuinnimh a áirithiú i gcás éigeandála, ba cheart foráil a dhéanamh leis an Rialachán seo do riail shoiléir tosaíochta. Ba cheart tosaíocht a thabhairt d'aon acmhainn áirithithe ag pointí idirnaisc ar acmhainn iomaíoch ag pointe fágála isteach i saoráid stórála, rud a d'fhágfadh go bhféadfadh an t-oibreoir córais tarchurtha an uasacmhainn theicniúil a leithdháileadh ag an bpointe idirnaisc d'fhonn sreafaí níos airde gáis a chumasú isteach sa Bhallstát comharsanachta a d'fhógair éigeandáil. Dá thoradh sin, d'fhéadfadh sé nach féidir le hinstealltaí gáis i stóras tarlú nó nach féidir ach líon laghdaithe acu tarlú in ainneoin gur áirithíodh go leanúnach roimh ré iad. Chun an caillteanas airgeadais a thiocfadh dá thoradh a chúiteamh, ba cheart foráil a dhéanamh leis an Rialachán seo do chúiteamh cóir a bheadh le cur i bhfeidhm go díreach agus go pras i measc na n-úsáideoirí córais a ndearnadh difear dóibh. Ba cheart do na hoibreoirí tarchurtha córais lena mbaineann dul i gcomhar le chéile, i gcomhréir leis na gníomhartha dlí lena mbaineann, d'fhonn an riail tosaíochta sin a chur i bhfeidhm.

(30) Leagtar síos i dTreoir 2008/114/CE ón gComhairle (11) próiseas arb é is aidhm leis feabhas a chur ar shlándáil na mbonneagar ainmnithe ríthábhachtach Eorpach, lena n-áirítear codanna áirithe den bhonneagar gáis, san Aontas. Cuidíonn Treoir 2008/114/CE agus an Rialachán seo, i dteannta a chéile, le cur chuige cuimsitheach a chruthú i leith slándáil fuinnimh an Aontais.

(31) Leagtar síos sa Rialachán seo caighdeáin sách comhchuibhithe maidir le slándáil an tsoláthair, caighdeáin a chumhdaíonn an méid a tharla i mí Eanáir 2009 ar a laghad, tráth ar suaitheadh an soláthar gáis ón Rúis. Sna caighdeáin sin, cuirtear an difear idir na Ballstáit, oibleagáidí seirbhíse poiblí agus bearta cosanta custaiméirí san áireamh, dá dtagraítear in Airteagal 3 de Threoir 2009/73/CE. Maidir le caighdeáin i leith shlándáil an tsoláthair, ba cheart dóibh a bheith cobhsaí chun an slándáil dhlíthiúil riachtanach a sholáthar, ba cheart iad a shainiú go soiléir, agus níor cheart ualach míréasúnach nó díréireach a fhorchur ar ghnóthais gáis nádúrtha dá ndeasca. Ba cheart dóibh a ráthú go mbeidh an rochtain chomhionann ag gnóthais gáis nádúrtha an Aontais ar chustaiméirí náisiúnta. Ba cheart do na Ballstáit bearta a bhunú lena n-áiritheofar, ar mhodh éifeachtach comhréireach, go gcomhlíonann gnóthais gáis nádúrtha caighdeán den sórt sin, lena n-áirítear an fhéidearthacht fíneálacha a ghearradh ar sholáthróirí, i gcás ina measann siad é a bheith iomchuí.

(32) Ba cheart róil agus freagrachtaí gach gnóthais gáis nádúrtha agus gach údaráis inniúil a shainiú go cruinn chun an margadh inmheánach gáis a choimeád ag feidhmiú mar is ceart, go háirithe i gcás suaitheadh sa soláthar nó géarchéimeanna ann. Ba cheart na róil agus na freagrachtaí sin a bhunú ar shlí ina n-áiritheofaí go n-urramófar cur chuige trí leibhéal, ar cur chuige é a mbeadh baint ag na gnóthais ábhartha gáis nádúrtha agus lucht tionscail leis ar an gcéad dul síos, ag na Ballstáit ar an leibhéal náisiúnta nó ar leibhéal réigiúnach ar an dara dul síos, agus ag an Aontas ar an tríú dul síos. Leis an Rialachán seo, ba cheart do na gnóthais gáis nádúrtha agus dá gcuid custaiméirí a bheith in ann dul in iontaoibh sásraí margadhbhunaithe a fhad is féidir le linn dóibh a bheith ag déileáil le suaitheadh. Mar sin féin, ba cheart foráil a dhéanamh sa Rialachán freisin maidir le sásraí is féidir a úsáid nuair nach mbeidh na margaí in ann déileáil go hiomchuí a thuilleadh le suaitheadh an tsoláthair gáis ina n-aonar.

(33) I gcás ina mbeadh suaitheadh an tsoláthair gáis ann, ba cheart deis leordhóthanach a thabhairt do ghníomhaithe margaidh freagairt a thabhairt ar an gcás trí bhearta margadhbhunaithe a úsáid. I gcás nach leor bearta margadhbhunaithe chun an fhadhb a réiteach, ba cheart do na Ballstáit agus dá n-údaráis inniúla bearta a dhéanamh chun éifeachtaí a bhaineann le suaitheadh an tsoláthair gáis a dhíothú nó a mhaolú.

(34) I gcás ina mbeartaíonn na Ballstáit bearta nach bhfuil margadhbhunaithe a thabhairt isteach, ba cheart tuairisc ar a dtionchar eacnamaíoch a bheith ag gabháil le tabhairt isteach beart den sórt sin. Áirithítear leis sin go mbeidh an fhaisnéis faoi chostais beart den sórt sin a bheidh de dhíth ar chustaiméirí acu agus áirithítear go mbeidh na bearta trédhearcach, go háirithe maidir leis an tionchar atá acu ar phraghas an gháis.

(35) Ba cheart an chumhacht a bheith ag an gCoimisiún chun a áirithiú nach ndéanfar slándáil soláthair gáis Ballstát eile ná slándáil soláthair gáis san Aontas a chur i mbaol leis na bearta coisctheacha nua nach bhfuil margadhbhunaithe. Ós rud é gur féidir le bearta den sórt sin dochar a dhéanamh go háirithe do shlándáil an tsoláthair gáis, is iomchuí nach dtiocfaidh siad i bhfeidhm ach amháin tar éis don Choimisiún iad a fhormheas nó tar éis leasú a bheith déanta orthu i gcomhréir le cinneadh ón gCoimisiún.

(36) D'fhéadfadh ról tábhachtach a bheith ag bearta atá dírithe ar an éileamh, amhail malartú breosla nó an soláthar gáis a laghdú chuig custaiméirí í móra tionsclaíocha de réir ord éifeachtúil eacnamaíoch, chun slándáil an tsoláthair gáis a áirithiú, más féidir na bearta sin a chur i bhfeidhm go tapa agus má laghdaítear an t-éileamh go suntasach a bhuí leo mar fhreagairt ar shuaitheadh an tsoláthair gáis. Ba cheart tuilleadh a dhéanamh chun úsáid éifeachtúil fuinnimh a chur chun cinn, go háirithe i gcás ina bhfuil bearta atá dírithe ar an éileamh de dhíth. Ba cheart an tionchar comhshaoil a chur san áireamh maidir le haon bhearta a mholtar atá dírithe ar an éileamh agus ar an soláthar, agus tús áite á thabhairt do bhearta a bhfuil an tionchar is lú acu ar an gcomhshaol, chomh fada agus is féidir sin. Ag an am céanna, ba cheart gnéithe a bhaineann le slándáil an tsoláthair gáis agus le hiomaíochas a chur san áireamh.

(37) Is gá a áirithiú gur féidir an ghníomhaíocht a bheidh le déanamh i gcás éigeandála a thuar, rud a thabharfadh deis leordhóthanach do gach rannpháirtí sa mhargadh freagairt do chúinsí den sórt sin agus ullmhú dóibh. De ghnáth, mar sin, ba cheart do na húdaráis inniúla gníomhú i gcomhréir lena bplean éigeandála. Faoi chúinsí eisceachtúla a bhfuil údar cuí leo, ba cheart dóibh a bheith in ann gníomhaíocht a dhéanamh a chlaonann ó na pleananna sin. Is den tábhacht freisin an dóigh a bhfógraítear éigeandálaí a dhéanamh níos trédhearcaí agus níos fusa a thuar. I dtaca le faisnéis faoi sheasamh cothromaithe an chórais (stádas foriomlán an ghréasáin tarchurtha), a bhfuil an creat a bhaineann leis leagtha amach i Rialachán (AE) Uimh. 312/2014 ón gCoimisiún (12), d'fhéadfadh ról tábhachtach a bheith aici ina leith sin. Ba cheart an fhaisnéis sin a bheith ar fáil do na húdaráis inniúla agus, i gcás nach iad na húdaráis inniúla, do na húdaráis rialála náisiúnta, ar bhonn fíor-ama.

(38) Mar a léiríodh i gcomhthéacs an chleachtaidh tástála struis a rinneadh i mí Dheireadh Fómhair 2014, tá gá leis an dlúthpháirtíocht chun slándáil an tsoláthair gáis a áirithiú san Aontas. Leis an dlúthpháirtíocht, scaiptear na héifeachtaí ar bhealach níos cothroime agus laghdaítear na héifeachtaí foriomlána a bheadh le suaitheadhsuntasach. Deartar an sásra dlúthpháirtíochta chun aghaidh a thabhairt ar ghéarstaideanna ina bhfuil soláthar do chustaiméirí atá faoi chosaint leis an dlúthpháirtíocht mar bhunriachtanas agus mar thosaíocht riachtanach i mbaol i mBallstát. Áirithítear leis an dlúthpháirtíocht comhar le Ballstáit atá níos leochailí. Ag an am céanna, beart atá ina rogha dheiridh is ea an dlúthpháirtíocht nach bhfuil feidhm léi ach amháin i gcás éigeandála agus faoi choinníollacha sriantacha amháin. Má dhéantar éigeandáil a fhógairt i mBallstát, ba cheart, dá bhrí sin, cur chuige céim ar chéim, comhréireach a chur i bhfeidhm chun slándáil an tsoláthair gáis a áirithiú. Ba cheart don Bhallstát a d'fhógair an éigeandáil, go háirithe, gach beart éigeandála dá bhforáiltear ina phlean éigeandála a chur chun feidhme ar dtús chun soláthar gáis a áirithiú dá chuid custaiméirí atá faoi chosaint leis an dlúthpháirtíocht. Ag an am céanna, ba cheart do gach Ballstát a thug isteach caighdeán soláthair méadaithe é a laghdú go sealadach go dtí an gnáthchaighdeán soláthair chun go mbeidh an margadh gáis níos leachtaí ná mar a bhí, i gcás ina léiríonn an Ballstát a fhógraíonn an éigeandáil go bhfuil gá le gníomhaíocht trasteorann. Mura soláthraítear an soláthar is gá a bhuí leis an dá shraith beart sin, ba cheart do na Ballstáit a bhfuil nasc díreach acu bearta dlúthpháirtíochta a dhéanamh chun soláthar gáis a áirithiú do chustaiméirí atá faoi chosaint leis an dlúthpháirtíocht sa Bhallstát ina bhfuil an éigeandáil, arna iarraidh sin don Bhallstát sin. Is éard ba cheart a bheith i gceist le bearta dlúthpháirtíochta den sórt sin a áirithiú go laghdaítear an soláthar gáis do chustaiméirí seachas custaiméirí atá faoi chosaint leis an dlúthpháirtíocht i gcríoch an Bhallstáit a sholáthraíonn an dlúthpháirtíocht nó a áirithiú nach leantar ar aghaidh leis, d'fhonn toirteanna gáis a fhuascailt a oiread is féidir, agus fad nach gcomhlíontar an soláthar gáis do chustaiméirí atá faoi chosaint leis an dlúthpháirtíocht sa Bhallstát a iarrann an dlúthpháirtíocht. Níor cheart a thuiscint le haon rud sa Rialachán seo go gceanglaítear ar Bhallstát údarás poiblí a fheidhmiú i mBallstát eile ná go gcumasaítear do Bhallstát údarás poiblí a fheidhmiú i mBallstát eile.

(39) Ba cheart bearta dlúthpháirtíochta a dhéanamh freisin mar rogha dheiridh i gcás ina bhfuil Ballstát nasctha le Ballstát eile trí thríú tír ach amháin má tá srian ar shreafaí tríd an tríú tír, agus i gcás ina bhfuil comhaontú idir na Ballstáit ábhartha, ar cheart dóibh páirt a thabhairt, de réir mar is iomchuí, don tríú tír trína bhfuil siad nasctha.

(40) I gcás ina ndéantar bearta dlúthpháirtíochta mar rogha dheiridh, ba cheart, i gcás inar gá le go gcomhlíonfaidh an Ballstát na hoibleagáidí dlúthpháirtíochta atá aige agus d'fhonn cóir idirdhealaitheach a sheachaint, feidhm a bheith ag laghdú an tsoláthair gáis nó ag scor an tsoláthair gáis sa Bhallstát a sholáthraíonn an dlúthpháirtíocht maidir leis na custaiméirí go léir nach custaiméirí iad atá faoi chosaint leis an dlúthpháirtíocht, beag beann ar cibé acu an bhfaigheann siad gás go díreach nó trí shuiteálacha téimh ceantair atá faoi chosaint leis an dlúthpháirtíocht i bhfoirm téimh. Ba cheart an méid céanna a áirithiú, vice versa, maidir le custaiméirí nach custaiméirí iad atá faoi chosaint leis an dlúthpháirtíocht sa Bhallstát a fhaigheann gás faoin sásra dlúthpháirtíochta.

(41) I gcás ina ndéantar bearta dlúthpháirtíochta mar rogha dheiridh, is fearr an tomhaltas gáis sa Bhallstát ina bhfuil dlúthpháirtíocht á soláthar a laghdú mar chéad chéim ar bhonn deonach, trí bhíthin bearta margadhbhunaithe, amhail bearta deonacha atá dírithe ar an éileamh nó ceantanna droim ar ais, ina léireodh custaiméirí áirithe amhail custaiméirí tionsclaíocha an praghas ar a laghdóidís nó ar a gcuirfidís stad lena dtomhaltas gáis don oibreoir córais tarchurtha nó d'údarás eile atá freagrach. Má chinntear nach leor bearta margadhbhunaithe chun aghaidh a thabhairt ar an easnamh sa soláthar gáis is gá, agus i bhfianaise a thábhachtaí atá bearta dlúthpháirtíochta mar rogha dheiridh, ba cheart don Bhallstát a sholáthraíonn dlúthpháirtíocht mar dhara céim a bheith in ann bearta nach bhfuil margadhbhunaithe a úsáid, lena n-áirítear grúpaí custaiméirí áirithe a chiorrú, chun a oibleagáidí dlúthpháirtíochta a chomhlíonadh.

(42) Ba cheart bearta dlúthpháirtíochta a dhéanfaí mar rogha dheiridh a sholáthar ar bhonn cúitimh. Ba cheart don Bhallstát a fhaigheann an dlúthpháirtíocht cúiteamh cóir a íoc go pras leis an mBallstát a sholáthraíonn dlúthpháirtíocht, lena n-áirítear don ghás a sheachadtar isteach ina chríoch agus do na costais ábhartha réasúnacha eile go léir a thabhaítear agus dlúthpháirtíocht á soláthar. Dá bhrí sin, ba cheart bearta dlúthpháirtíochta a dhéanfaí mar rogha dheiridh a bheith faoi réir an choinníll go dtugann an Ballstát a iarrann dlúthpháirtíocht gealltanas an cúiteamh cóir, pras sin a íoc. Ní dhéantar gach gné de chúiteamh cóir a chomhchuibhiú leis an Rialachán seo. Ba cheart do na Ballstáit lena mbaineann na bearta is gá a ghlacadh, go háirithe socruithe teicniúla, dlíthiúla agus airgeadais, chun na forálacha maidir le cúiteamh pras, cóir eatarthu féin a chur chun feidhme.

(43) Agus bearta dlúthpháirtíochta á ndéanamh acu de bhun fhorálacha an Rialacháin seo, tá dlí an Aontais á chur chun feidhme ag na Ballstáit agus, dá bhrí sin, tá siad faoi cheangal na cearta bunúsacha a ráthaítear le dlí an Aontais a urramú. Dá bhrí sin, d'fhéadfadh na bearta sin a bheith ina gcúis le hoibleagáid a bheith ar Bhallstát cúiteamh a íoc leo siúd a ndéanann na bearta dá chuid difear dóibh. Dá bhrí sin, ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go bhfuil rialacha maidir le cúiteamh náisiúnta i bhfeidhm, ar rialacha iad atá i gcomhréir le dlí an Aontais, go háirithe le cearta bunúsacha. Ina theannta sin, ba cheart a áirithiú go seasann an Ballstát a fhaigheann dlúthpháirtíocht na costais réasúnacha go léir a thabhaítear ón oibleagáid réamhráite ar an mBallstát a sholáthraíonn dlúthpháirtíocht cúiteamh agus costais réasúnacha bhreise a thabhaítear ó íoc cúitimh a íoc de bhun na rialacha réamhráite maidir le cúiteamh náisiúnta.

(44) Ós rud é go bhféadfaidh sé go mbeidh níos mó ná Ballstát amháin ann a sholáthraíonn an dlúthpháirtíocht do Bhallstát iarrthach, ba cheart sásra comhroinnte ualaigh a bheith ann. Faoin sásra sin, ba cheart don Bhallstát a d'iarr an dlúthpháirtíocht an tairscint is buntáistí a lorg ar bhonn chostais, luas seachadta, iontaofacht, agus éagsúlú na soláthairtí gáis ó Bhallstáit éagsúla, tar éis dó dul i gcomhairle le gach Ballstát lena mbaineann. Ba cheart do na Ballstáit tairiscintí den sórt sin a dhéanamh ar bhonn bearta deonacha atá dírithe ar an éileamh, a mhéid agus a fhad agus is féidir, roimh dhul i muinín bearta nach bhfuil margadhbhunaithe.

(45) Den chéad uair, tugtar isteach leis an Rialachán seo sásra dlúthpháirtíochta den sórt sin idir na Ballstáit mar ionstraim chun na héifeachtaí a ghabhfadh le móréigeandáil laistigh den Aontas a mhaolú, lena n-áirítear sásra comhroinnte ualaigh. Ba cheart don Choimisiún dá bhrí sin athbhreithniú a dhéanamh ar an sásra comhroinnte ualaigh agus ar an sásra dlúthpháirtíochta i gcoitinne i bhfianaise na taithí a gheofar amach anseo ar fheidhmiú na sásraí sin, agus ba cheart dó modhnuithe orthu a mholadh, i gcás inarb iomchuí.

(46) Ba cheart do na Ballstáit na bearta is gá a ghlacadh chun na forálacha a bhaineann leis an sásra dlúthpháirtíochta a chur chun feidhme, lena n-áirítear trí na Ballstáit lena mbaineann do theacht ar chomhaontú faoi shocruithe teicniúla, dlíthiúla agus airgeadais. Ba cheart do na Ballstáit tuairisc a thabhairt ar mhionsonraí na socruithe sin ina gcuid pleananna éigeandála. Ba cheart don Choimisiún treoir nach bhfuil ceangailteach ó thaobh dlí a ullmhú maidir leis na príomheilimintí ar cheart iad a áireamh i socruithe den sórt sin.

(47) Fad is féidir le Ballstát tomhaltas gáis a chuid custaiméirí atá faoi chosaint leis an dlúthpháirtíocht a chumhdach óna tháirgeacht féin agus nach gá dó, dá bhrí sin, an dlúthpháirtíocht a iarraidh, ba cheart dó a bheith díolmhaithe ón oibleagáid socruithe teicniúla, dlíthiúla agus airgeadais a thabhairt i gcrích le Ballstáit eile chun go bhfaighidh sé an dlúthpháirtíocht. Níor cheart don mhéid sin difear a dhéanamh d'oibleagáid an Bhallstáit ábhartha an dlúthpháirtíocht a sholáthar do Bhallstáit eile.

(48) Ba cheart coimirce a bheith ann i gcás ina bhféadfadh sé go dtabhódh an tAontas costais de bhua dliteanais, seachas i gcás gníomhartha neamhdhleathacha nó iompar neamhdhleathach de bhun an dara mír d'Airteagal 340 CFAE, i ndáil le bearta a gceanglaítear ar na Ballstáit iad a dhéanamh de bhun fhorálacha an Rialacháin seo maidir leis an sásra dlúthpháirtíochta. Maidir le cásanna den sórt sin, is iomchuí go ndéanfadh an Ballstát a fhaigheann an dlúthpháirtíocht costais an Aontais a aisíoc.

(49) Maidir le dlúthpháirtíocht, ba cheart, i gcás inar gá sin, í a bheith i bhfoirm cúnaimh cosanta sibhialta arna sholáthar ag an Aontas agus ag Ballstáit an Aontais. Ba cheart don Sásra Aontais um Chosaint Shibhialta arna bhunú le Cinneadh Uimh. 1313/2013/AE cúnamh den sórt sin a éascú agus a chomhordú, agus é mar aidhm leis an comhar idir an tAontas agus na Ballstáit a neartú agus comhordú a éascú i réimse na cosanta sibhialta chun éifeachtacht na gcóras a fheabhsú chun tubaistí nádúrtha nó tubaistí de dhéantús an duine a chosc, ullmhúchán a dhéanamh dóibh agus freagairt a thabhairt orthu.

(50) Chun measúnú a dhéanamh ar shlándáil an tsoláthair gáis i mBallstát nó i gcuid den Aontas nó san Aontas trí chéile, is den tábhacht rochtain a bheith ar fáil ar an bhfaisnéis ábhartha. Go háirithe, tá rochtain rialta ar fhaisnéis ó ghnóthais gáis nádúrtha de dhíth ar na Ballstáit agus ar an gCoimisiún i dtaca leis na príomhpharaiméadair a bhaineann leis an soláthar gáis, lena n-áirítear tomhais chruinne ar na stoic stóráilte atá ar fáil, ós rud é gur ionchur bunriachtanach an fhaisnéis sin chun beartais maidir le slándáil an tsoláthair gáis a cheapadh. Ar fhorais réasúnacha, beag beann ar éigeandáil a fhógairt, ba cheart freisin an fhéidearthacht a bheith ann teacht ar fhaisnéis bhreise is gá chun measúnú a dhéanamh ar staid iomlán an tsoláthair gáis. Faisnéis maidir le seachadadh gáis nach mbaineann le praghsanna a bheadh san fhaisnéis bhreise sin, de ghnáth, amhail toirteanna íosta agus uasta gáis, pointí seachadta nó coinníollacha maidir le seachadtaí gáis a chur ar fionraí.

(51) Le sásra éifeachtúil, spriocdhírithe le haghaidh rochtain a bheith ag na Ballstáit agus ag an gCoimisiún ar chonarthaí ríthábhachtacha soláthair gáis, ba cheart a áirithiú tríd sin go ndéanfaí measúnú cuimsitheach ar rioscaí ábhartha a bhféadfadh suaitheadh an tsoláthair gáis nó cur isteach ar na bearta maolúcháin is gá a bheith mar thoradh air sin, dá mbeadh géarchéim ann dá ainneoin sin. Faoin sásra sin, ba cheart fógra uathoibríoch a thabhairt d'údarás inniúil na mBallstát is mó a ndéantar difear dóibh maidir le conarthaí ríthábhachtacha soláthair gáis áirithe, beag beann ar thionscnamh an gháis, bíodh sé laistigh den Aontas nó lasmuigh de. Ba cheart fógra a thabhairt faoi chonarthaí nua nó faoi mhodhnaithe nua díreach tar éis iad a thabhairt i gcrích. D'fhonn trédhearcacht agus iontaofacht a áirithiú, ba cheart fógra a thabhairt faoi chonarthaí atá ann cheana freisin. Leis an oibleagáid maidir le fógra a thabhairt, ba cheart comhaontuithe tráchtála a chumhdach freisin, ar comhaontuithe iad atá ábhartha chun an conradh soláthair gáis a chur i gcrích, lena n-áirítear comhaontuithe ábhartha a d'fhéadfadh a bheith bainteach le bonneagar, le stóráil agus le gné eile ar bith atá tábhachtach le haghaidh slándáil an tsoláthair gáis.

(52) Aon oibleagáid maidir le conradh a fhógairt go huathoibríoch don údarás inniúil, is gá dó a bheith comhréireach. Tríd an oibleagáid sin a chur i bhfeidhm ar chonarthaí idir soláthróir agus ceannaitheoir lena gcumhdaítear méid is ionann agus 28 % nó níos mó den tomhaltas bliantúil de ghás sa mhargadh náisiúnta, tugtar ceart don dá thaobh i dtéarmaí éifeachtúlacht agus trédhearcacht riaracháin agus leagtar síos oibleagáidí soiléire do rannpháirtithe sa mhargadh. Ba cheart don údarás inniúil an conradh a mheasúnú chun críocha slándáil antsoláthair gáis agus ba cheart dó torthaí an mheasúnaithe a thíolacadh don Choimisiún. I gcás ina bhfuil amhras ar an údarás inniúil i dtaobh an gcuirtear nó nach gcuirtear, le conradh, slándáil an tsoláthair gáis i mBallstát nó i réigiún i mbaol, ba cheart dó fógra faoin gconradh a thabhairt don Choimisiún chun go bhféadfaidh an Coimisiún measúnú a dhéanamh. Ní fhágann sin nach mbaineann conarthaí soláthair gáis eile le hábhar i dtaca le slándáil an tsoláthair gáis. Dá réir sin, i gcás ina measann údarás inniúil an Bhallstáit is mó a ndéantar difear dó nó an Coimisiún go bhféadfaí slándáil an tsoláthair gáis de chuid Ballstáit, de réigiún nó den Aontas a chur i mbaol de dheasca conradh soláthair gáis nach bhfuil faoi réir fógra uathoibríoch faoin Rialachán seo, mar gheall ar a shonraíocht, ar an ngrúpa custaiméirí a bhfreastalaítear air, nó ar a ábharthacht do slándáil an tsoláthair gáis, ba cheart don údarás inniúil nó don Choimisiún a bheith in ann an conradh sin a iarraidh chun an tionchar a bheadh aige ar shlándáil an tsoláthair gáis a mheasúnú. Mar shampla, d'fhéadfaí an méid sin a iarraidh i gcás ina mbeadh athruithe i bpatrún an tsoláthair gáis do cheannaitheoir nó do cheannaitheoirí ar leith i mBallstát, rud nach mbeifí ag súil leis dá mbeadh na margaí ag feidhmiú go normálta agus a d'fhéadfadh difear a dhéanamh do sholáthar gáis an Aontais nó do chodanna de. Le sásra den sórt sin, áiritheofar go ráthaítear an rochtain ar chonarthaí ríthábhachtacha soláthair gáis eile is ábhartha maidir le slándáil an tsoláthair. Ba cheart hiarraidh den sórt sin a bheith réasúnaithe, agus an gá atá ann ualach riaracháin an bhirt sin a laghdú a mhéid is féidir.

(53) Féadfaidh an Coimisiún a mholadh go ndéanfaidh na Ballstáit na measúnuithe riosca agus na pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus na pleananna éigeandála a leasú chun an fhaisnéis a fhaightear ó na conarthaí a chur san áireamh. Ba cheart rúndacht aon fhaisnéise íogaire tráchtála a áirithiú. Níor cheart gur dhochar forálacha an Rialacháin seo do cheart an Choimisiúin imeachtaí um shárú a thionscnamh i gcomhréir le hAirteagal 258 CFAE agus rialacha iomaíochas, lena n-áirítear rialacha maidir leis an státchabhair a fhorfheidhmiú.

(54) Gach conradh nó faisnéis chonarthach a fhaightear sa chreat sin, lena n-áirítear na measúnuithe a dhéanfaidh an t-údarás inniúil nó an Coimisiún, ba cheart iad a choimeád faoi rún, go háirithe chun faisnéis atá íogair ó thaobh na tráchtála de agus sláine agus feidhmiú cuí chóras an mhalartaithe faisnéise a chosaint. Is féidir leis an rúndacht sin a bheith ábhartha freisin maidir leis an tslándáil phoiblí i bhfianaise a thábhachtaí a d'fhéadfadh tráchtearra bunriachtanach, amhail gás, a bheith do na Ballstáit. Ina theannta sin, cuimseofar, i measúnuithe fónta, cuimsitheacha a dhéanfaidh na húdaráis inniúla nó an Coimisiún, go háirithe, faisnéis a bhaineann leis an tslándáil phoiblí, faisnéis tráchtála nó tagairt don mhéid sin. Tá sé riachtanach, dá bhrí sin, rúndacht na measúnuithe a áirithiú. Tá sé chomh tábhachtach céanna go mbeidh siad siúd a fhaigheann faisnéis rúnda i gcomhréir leis an Rialachán seo, faoi cheangal ag oibleagáid na rúndachta gairmiúla. Ba cheart don Choimisiún, do na húdaráis inniúla agus do na húdaráis rialála náisiúnta, do chomhlachtaí nó do dhaoine a fhaigheann faisnéis rúnda de bhun an Rialacháin seo, rúndacht na faisnéise a fhaigheann siad a áirithiú.

(55) Ba cheart córas comhréireach maidir le bainistiú géarchéime agus malartú faisnéise a bheith ann, bunaithe ar 3 cinn de leibhéil ghéarchéime: an luathrabhadh, an foláireamh agus an éigeandáil. I gcás ina bhfógraíonn an t-údarás inniúil de chuid Ballstáit gur gá ceann de na leibhéil ghéarchéime, ba cheart dó an Coimisiún mar aon le húdaráis inniúla na mBallstát lena bhfuil nasc díreach ag Ballstát an údaráis inniúil sin a chur ar an eolas faoi sin láithreach. I gcás ina bhfógrófaí éigeandáil, ba cheart na Ballstáit atá sa ghrúpa riosca a chur ar an eolas chomh maith. Ba cheart don Choimisiún éigeandáil réigiúnach nó éigeandáil Aontais a fhógairt arna iarraidh sin do 2 údarás inniúla ar a laghad a mbeidh éigeandáil fógartha acu. Chun leibhéal iomchuí malartaithe faisnéise agus leibhéal iomchuí comhair a áirithiú i gcás éigeandáil réigiúnach nó éigeandáil Aontais, ba cheart don Choimisiún gníomhaíocht na n-údarás inniúil a chomhordú, agus aird iomlán á tabhairt ar an bhfaisnéis ábhartha a éireoidh as an gcomhairliúchán le GCG agus ar thorthaí na gcomhairliúchán sin. Ba cheart don Choimisiún a fhógairt go bhfuil deireadh leis an éigeandáil réigiúnach nó leis an éigeandáil Aontais más rud é go gcinnfidh sé, tar éis dó an staid a mheasúnú, nach bhfuil bonn cirt a thuilleadh le héigeandáil a fhógairt.

(56) Ba cheart do GCG gníomhú mar chomhairleoir don Choimisiún chun cuidiú leis na bearta i leith shlándáil an tsoláthair gáis a chomhordú i gcás éigeandáil Aontais. Ba cheart dó faireachán a dhéanamh freisin féachaint an bhfuil na bearta a dhéantar faoin Rialachán seo leordhóthanach agus iomchuí, lena n-áirítear féachaint an bhfuil na pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus na pleananna éigeandála a tarraingíodh suas ag na grúpaí riosca éagsúla comhsheasmhach.

(57) D'fhéadfadh géarchéim gáis leathadh thar theorainneacha an Aontais lena gcuimseofaí Páirtithe Conarthacha an Chomhphobail Fuinnimh freisin. Mar Pháirtí sa Chonradh um Chomhphobal Fuinnimh, ba cheart don Aontas leasuithe ar an gConradh sin a chur chun cinn agus é mar aidhm margadh comhtháite agus spás aonair rialála amháin a chruthú trí chreat rialála iomchuí, cobhsaí a sholáthar. Chun a áirithiú gurb ann do bhainistiú géarchéime éifeachtúil ar theorainneacha idir na Ballstáit agus na Páirtithe Conarthacha idir an dá linn, iarrtar orthu comhoibriú go dlúth le linn dóibh géarchéim gáis a chosc, ullmhúchán a dhéanamh di agus dul i ngleic léi.

(58) Ó tharla go bhfuil soláthairtí gáis ó thríú tíortha ríthábhachtach do shlándáil an tsoláthair gáis san Aontas, ba cheart don Choimisiún gníomhaíocht a chomhordú maidir le tríú tíortha, ba cheart dó oibriú leis na tíortha is soláthróirí agus na tíortha idirthurais maidir le socruithe chun dul i ngleic le géarchéimeanna agus ba cheart dósreabhadh cobhsaí gáis chuig an Aontas a áirithiú. Ba cheart an Coimisiún a bheith i dteideal tascfhórsa a úsáid chun faireachán a dhéanamh, tar éis dul i gcomhairle leis na Ballstáit agus leis na tríú tíortha lena mbaineann, ar shreafaí gáis isteach san Aontas le linn géarchéimeanna agus, i gcás ina dtagann do ghéarchéim de dheasca deacrachtaí i dtríú tír, ba cheart dó a bheith i dteideal ról mar idirghabhálaí agus mar éascaitheoir a ghlacadh chuige féin. Ba cheart don Choimisiún tuairisciú go tráthrialta do GCG.

(59) I gcás ina bhfuil faisnéis iontaofa ann faoi staid lasmuigh den Aontas a chuireann slándáil an tsoláthair gáis i mBallstát amháin nó i roinnt Ballstát i mbaol agus go bhféadfaí sásra luathrabhaidh a bhfuil baint ag an Aontas agus tríú tír leis a ghníomhachtú dá dheasca sin, ba cheart don Choimisiún an méid sin a chur in iúl do GCG gan mhoill agus ba cheart don Aontas bearta iomchuí a dhéanamh chun féachaint leis an staid a chur ina ceart.

(60) Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit, ag gníomhú dóibh ina n-aonar, cuspóir an Rialacháin seo, eadhon soláthar slán gáis a choimirciú laistigh den Aontas, a ghnóthú go leordhóthanach agus, de bharr fairsinge agus éifeachtaí an chuspóra sin, gur fearr is féidir é a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach é. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a ghnóthú.

(61) Ar mhaithe le freagairt thapa ón Aontas ar chúinsí athraitheacha maidir le slándáil an tsoláthair gáis, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i dtaca le comhdhéanamh na ngrúpaí riosca mar aon le teimpléid le haghaidh na measúnuithe riosca agus na bpleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus na bpleananna éigeandála. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfar na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr (13). Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, faigheann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile ag an am céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit, agus bíonn rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bhíonn ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe.

(62) Leis an Rialachán seo, ní dhéantar difear don cheart atá ag na Ballstáit na coinníollacha a chinneadh maidir lena n-acmhainní fuinnimh a shaothrú i gcomhréir le hAirteagal 194(2) CFAE.

(63) Ba cheart Rialachán (AE) Uimh. 994/2010 a aisghairm. Chun nach mbeidh éiginnteacht dhlíthiúil ann, áfach, ba cheart do na pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus do na pleananna éigeandála arna dtarraingt suas de bhun an Rialacháin sin leanúint d'fheidhm a bheith acu go dtí go nglacfar na pleananna nua um ghníomhaíocht choisctheach agus na pleananna nua éigeandála arna dtarraingt suas de bhun an Rialacháin seo den chéad uair,

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

Airteagal 1

Ábhar

Leis an Rialachán seo, bunaítear forálacha a bhfuil sé mar aidhm acu slándáil an tsoláthair gáis san Aontas a choimirciú trí dhea-fheidhmiú leanúnach an mhargaidh inmheánaigh i ngás nádúrtha (“gás”) a áirithiú, trína cheadú gur féidir bearta eisceachtúla a chur chun feidhme nuair nach féidir leis an margadh na soláthairtí gáis a bhfuil gá leo a sholáthar a thuilleadh, lena n-áirítear beart dlúthpháirtíochta a dhéanfar mar rogha dheiridh, agus trí fhoráil a dhéanamh maidir le freagrachtaí maidir le gníomhaíocht choisctheach agus maidir le freagairt a thabhairt ar shuaitheadh nithiúil soláthair gáis araon a shainiú go soiléir agus iad a leithdháileadh orthu go soiléir i measc gnóthas gáis nádúrtha, na mBallstát agus an Aontais. Leis an Rialachán seo, bunaítear freisin sásraí trédhearcacha, de mheon dlúthpháirtíochta, i dtaca le comhordú a dhéanamh ar an bpleanáil le haghaidh éigeandálaí ar an leibhéal náisiúnta, ar leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais, agus i dtaca le comhordú a dhéanamh ar an bhfreagairt a thugtar orthu sin.

Airteagal 2

Sainmhínithe

Chun críocha an Rialacháin seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

(1) ciallaíonn “slándáil” slándáil mar a shainmhínítear i bpointe 32 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(2) ciallaíonn “custaiméir” custaiméir mar a shainmhínítear i bpointe 24 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(3) “custaiméir teaghlaigh” custaiméir teaghlaigh mar a shainmhínítear i bpointe 25 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(4) ciallaíonn “seirbhís shóisialta riachtanach” seirbhís a bhaineann le cúram sláinte, cúram sóisialta riachtanach, riarachán éigeandála, slándála, oideachais nó poiblí;

(5) ciallaíonn “custaiméir atá faoi chosaint” custaiméir teaghlaigh atá nasctha le gréasán dáileacháin gáis agus, ina theannta sin, i gcás ina gcinneann an Ballstát lena mbaineann amhlaidh, ceann amháin nó níos mó díobh seo a leanas, ar choinníoll nach ionann na fiontair nó na seirbhísí sin dá dtagraítear i bpointe (a) agus i bpointe (b), i gcomhpháirt, agus níos mó ná 20 % den tomhaltas gáis bliantúil deiridh iomlán sa Bhallstát sin: (a) gnóthas beag nó meánmhéide, ar choinníoll go bhfuil sé nasctha le gréasán dáileacháin gáis; (b) seirbhís shóisialta riachtanach, ar choinníoll go bhfuil sé nasctha le gréasán dáileacháin gáis nó le gréasán tarchurtha gáis; (c) suiteáil téimh ceantair sa mhéid go soláthraíonn sé téamh do chustaiméirí teaghlaigh, do ghnóthais bheaga nó mheánmhéide, nó do sheirbhísí sóisialta riachtanacha, ar choinníoll nach bhfuil suiteáil den sórt sin in ann athrú go breoslaí eile seachas gás;

(6) ciallaíonn “custaiméir atá faoi chosaint leis an dlúthpháirtíocht” custaiméir teaghlaigh atá nasctha le gréasán dáileacháin gáis, agus, ina theannta sin, féadfaidh sé ceann amháin díobh seo a leanas nó an dá cheann a áireamh: (a) suiteáil téimh ceantair más custaiméir atá faoi chosaint é sa Bhallstát ábhartha agus a mhéid go soláthraíonn sí teas do theaghlaigh nó do sheirbhísí sóisialta riachtanacha seachas seirbhísí oideachais agus seirbhísí riaracháin phoiblí, agus a mhéid sin amháin; (b) seirbhís shóisialta riachtanach más custaiméir atá faoi chosaint é sa Bhallstát ábhartha, seachas seirbhísí oideachais agus seirbhísí riaracháin phoiblí;

(7) ciallaíonn “údarás inniúil” údarás rialtasach náisiúnta nó údarás rialála náisiúnta arna ainmniú ag Ballstát chun cur chun feidhme na mbeart dá bhforáiltear sa Rialachán seo a áirithiú;

(8) ciallaíonn “údarás rialála náisiúnta” údarás rialála náisiúnta arna ainmniú i gcomhréir le hAirteagal 39(1) de Threoir 2009/73/CE;

(9) ciallaíonn “gnóthas gáis nádúrtha” gnóthas gáis nádúrtha mar a shainmhínítear i bpointe 1 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(10) ciallaíonn “conradh soláthair gáis” conradh soláthair gáis mar a shainmhínítear i bpointe 34 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(11) ciallaíonn “tarchur” tarchur mar a shainmhínítear i bpointe 3 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(12) ciallaíonn “oibreoir córais tarchurtha” oibreoir córais tarchurtha mar a shainmhínítear i bpointe 4 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(13) ciallaíonn “dáiliúchán” dáiliúchán mar a shainmhínítear i bpointe 5 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(14) ciallaíonn “oibreoir córais dáileacháin” oibreoir córais dáileacháin mar a shainmhínítear i bpointe 6 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(15) ciallaíonn “idirnascaire” idirnascaire mar a shainmhínítear i bpointe 17 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(16) ciallaíonn “conairí soláthair éigeandála” bealaí soláthair gáis an Aontais lena gcabhraítear leis na Ballstáit maolú níos fearr a dhéanamh ar na héifeachtaí a bheadh ar aon suaitheadh soláthair nó bonneagair a d'fhéadfadh tarlú;

(17) ciallaíonn acmhainn stórála acmhainn stórála mar a shainmhínítear i bpointe 28 d'Airteagal 2 de Rialachán (CE) Uimh. 715/2009;

(18) ciallaíonn “acmhainn theicniúil” acmhainn theicniúil mar a shainmhínítear i bpointe 18 d'Airteagal 2 de Rialachán (CE) Uimh. 715/2009;

(19) ciallaíonn “acmhainn dhocht” acmhainn dhocht mar a shainmhínítear i bpointe 16 d'Airteagal 2 de Rialachán (CE) Uimh. 715/2009;

(20) ciallaíonn “acmhainn in-idirbhriste” acmhainn in-idirbhriste mar a shainmhínítear i bpointe 13 d'Airteagal 2 de Rialachán (CE) Uimh. 715/2009;

(21) ciallaíonn “acmhainn saoráide GNL” acmhainn saoráide GNL mar a shainmhínítear i bpointe 24 d'Airteagal 2 de Rialachán (CE) Uimh. 715/2009;

(22) ciallaíonn “saoráid GNL” saoráid GNL mar a shainmhínítear i bpointe 11 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(23) ciallaíonn “saoráid stórála” saoráid stórála mar a shainmhínítear i bpointe 9 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(24) ciallaíonn “córas” córas mar a shainmhínítear i bpointe 13 d'Airteagal2 de Threoir 2009/73/CE;

(25) ciallaíonn “úsáideoir córais” úsáideoir córais mar a shainmhínítear i bpointe 23 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(26) ciallaíonn “seirbhísí coimhdeacha” seirbhísí coimhdeacha mar a shainmhínítear i bpointe 14 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE.

Airteagal 3

Freagracht as slándáil an tsoláthair gáis

1. Beidh slándáil an tsoláthair gáis faoi fhreagracht chomhroinnte gnóthas gáis nádúrtha, na mBallstát, go háirithe trína n-údaráis inniúla, agus an Choimisiúin, laistigh dá gcuid réimsí gníomhaíochta agus inniúlachta faoi seach.

2. Ainmneoidh gach Ballstát údarás inniúil. Comhoibreoidh na húdaráis inniúla le chéile agus an Rialachán seo á chur chun feidhme acu. Féadfaidh na Ballstáit cead a thabhairt don údarás inniúil cúraimí sonracha a leagtar amach sa Rialachán seo a tharmligean chuig comhlachtaí eile. I gcás ina dtarmligeann na húdaráis inniúla an cúram aon cheann de na leibhéil éigeandála dá dtagraítear in Airteagal 11(1) a fhógairt, ní dhéanfaidh siad é a tharmligean ach chuig údarás poiblí, chuig oibreoir córais tarchurtha nó chuig oibreoir córais dáileacháin. Déanfar cúraimí tarmligthe faoi mhaoirseacht an údaráis inniúil agus déanfar iad a shonrú sa phlean um ghníomhaíocht choisctheach agus sa phlean éigeandála.

3. Tabharfaidh gach Ballstát fógra don Choimisiún, gan mhoill, faoi ainm a údaráis inniúil agus faoi aon athruithe air, agus cuirfidh sé an méid sin in iúl don phobal freisin.

4. Agus na bearta dá bhforáiltear sa Rialachán seo á gcur chun feidhme aige, déanfaidh an t-údarás inniúil róil agus freagrachtaí na ngníomhaithe éagsúla lena mbaineann a bhunú ar shlí ina n-áiritheofar cur chuige 3 leibhéal, ar cur chuige é a mbeidh baint ag na gnóthais ábhartha gáis nádúrtha, gnóthais leictreachais i gcás inarb iomchuí, agus lucht tionscail, ar an gcéad dul síos, ag na Ballstáit ar an leibhéal náisiúnta nó ar leibhéal réigiúnach, ar an dara dul síos, agus ag an Aontas, ar an tríú dul síos.

5. Déanfaidh an Coimisiún gníomhaíocht na n-údarás inniúil a chomhordú ar leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais, de bhun an Rialacháin seo, inter alia, trí GCG nó, go háirithe, i gcás éigeandáil réigiúnach nó éigeandáil Aontais de bhun Airteagal 12(1), tríd an ngrúpa bainistithe géarchéime dá dtagraítear in Airteagal 12(4).

6. I gcás éigeandáil réigiúnach nó éigeandáil Aontais, rachaidh na hoibreoirí córais tarchurtha i gcomhar le chéile agus malartóidh siad faisnéis agus úsáid á baint acu as an gCóras ReCo don Ghás arna bhunú ag ENTSOG. Cuirfidh ENTSOG an Coimisiún agus údaráis inniúla na mBallstát lena mbaineann ar an eolas dá réir.

7. I gcomhréir le hAirteagal 7(2), beidh príomhrioscaí trasnáisiúnta do shlándáil an tsoláthair gáis san Aontas le sainiú agus beidh grúpaí riosca le bunú ar an mbonn sin. Fónfaidh na grúpaí riosca sin mar an bonn le haghaidh comhar réigiúnach feabhsaithe chun slándáil an tsoláthair gáis a mhéadú agus féadfar, leis na grúpaí riosca sin, teacht ar chomhaontú maidir le bearta iomchuí, éifeachtacha trasteorann de chuid na mBallstát uile lena mbaineann laistigh de na grúpaí riosca nó lasmuigh de na grúpaí riosca feadh na gconairí soláthair éigeandála.

Leagtar amach in Iarscríbhinn I an liosta de na grúpaí riosca sin agus a gcomhdhéanamh. Ní chuirfidh comhdhéanamh na ngrúpaí riosca sin cosc ar fhoirm ar bith eile de chomhar réigiúnach a théann chun tairbhe shlándáil an tsoláthair.

8. Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 19 seo d'fhonn comhdhéanamh na ngrúpaí riosca a leagtar amach in Iarscríbhinn I tríd an Iarscríbhinn sin a leasú, chun go léireofaí teacht chun cinn na bpríomhrioscaí trasnáisiúnta do shlándáil an tsoláthair gáis san Aontas agus a thionchar ar na Ballstáit, agus toradh ionsamhlúcháin uile-Aontais de chásanna eiseamláireacha suaite soláthair gáis agus bonneagair á gcur san áireamh arna ndéanamh ag an ENTSOG i gcomhréir le hAirteagal 7(1). Sula dtosófar ar an nuashonrú, rachaidh an Coimisiún i gcomhairle le GCG san fhoirm dá bhforáiltear in Airteagal 4(4) maidir leis an dréacht-nuashonrú.

Airteagal 4

An Grúpa Comhordaithe Gáis

1. Bunófar Grúpa Comhordaithe Gáis (GCG) chun comhordú na mbeart a bhaineann le slándáil an tsoláthair gáis a éascú. Beidh GCG comhdhéanta d'ionadaithe ó na Ballstáit, go háirithe ionadaithe óna gcuid údarás inniúil, agus ón nGníomhaireacht um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh, (“an Ghníomhaireacht”), ó ENTSOG agus ó chomhlachtaí ionadaíochta an tionscail lena mbaineann agus ionadaithe de chuid custaiméirí ábhartha chomh maith. Déanfaidh an Coimisiún, i gcomhairle leis na Ballstáit, comhdhéanamh an Ghrúpa a chinneadh, agus áiritheofar go bhfuil sé ionadaíoch ina iomláine. Beidh an Coimisiún ina chathaoirleach ar GCG. Glacfaidh GCG a rialacha nós imeachta.

2. Rachfar i gcomhairle leis GCG agus tabharfaidh sé cúnamh don Choimisiún go háirithe maidir leis na saincheisteanna seo a leanas:

(a) slándáil an tsoláthair gáis, aon tráth agus, go sonrach, i gcás éigeandála;

(b) an fhaisnéis uile a bhaineann le slándáil an tsoláthair gáis ar an leibhéal náisiúnta, ar leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais;

(c) na dea-chleachtais agus na treoirlínte a d'fhéadfadh a bheith ann do na páirtithe go léir lena mbaineann;

(d) leibhéal shlándáil an tsoláthair gáis, tagarmharcálacha agus modheolaíochtaí don mheasúnú;

(e) cásanna eiseamláireacha ar an leibhéal náisiúnta, ar leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais agus tástáil ar na leibhéil ullmhachta;

(f) an measúnú ar na pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus na pleananna éigeandála, comhleanúnachas i measc na bpleananna éagsúla, agus cur chun feidhme na mbeart dá bhforáiltear iontu;

(g) comhordú na mbeart le déileáil le héigeandáil Aontais, le Páirtithe Conarthacha an Chomhphobail Fuinnimh agus le tríú tíortha eile;

(h) an cúnamh a bhfuil gá ag na Ballstáit is mó a ndéantar difear dóibh leis.

3. Tionólfaidh an Coimisiún GCG ar bhonn rialta agus comhroinnfidh sé an fhaisnéis a gheofar ó na húdaráis inniúla agus, ag an am céanna, rúndacht faisnéise atá íogair ó thaobh na tráchtála de á caomhnú.

4. Féadfaidh an Coimisiún GCG a thionól i bhfoirm a bheidh teoranta d'ionadaithe na mBallstát agus go háirithe ionadaithe a gcuid údarás inniúil, agus dóibh siúd amháin. Tionólfaidh an Coimisiún GCG san fhoirm theoranta sin má iarrann ionadaí amháin nó níos mó de na Ballstáit agus, go háirithe, dá gcuid údarás inniúil, amhlaidh. Sa chás sin, ní bheidh feidhm ag Airteagal 16(2).

Airteagal 5

An caighdeán bonneagair

1. Áiritheoidh gach Ballstát nó, i gcás ina bhforálfaidh Ballstát amhlaidh, a údarás inniúil go ndéanfar na bearta is gá ionas go mbeidh, i gcás suaitheadh sa bhonneagar aonair gáis is mó, an acmhainn theicniúil a chuid eile den bhonneagar, arna chinneadh i gcomhréir le foirmle N – 1 a leagtar amach i bpointe 2 d'Iarscríbhinn II, in ann, gan dochar do mhír 2 den Airteagal seo, an t-éileamh iomlán ar ghás sa limistéar arna ríomh a shásamh lá atá éileamh ard urghnách ar ghás ann a bhíonn ann uair sa 20 bliain de réir dochúlacht staitistiúil. Déanfar é sin trí threochtaí tomhaltais gáis, an tionchar fadtéarmach ar bhearta éifeachtúlachta fuinnimh agus rátaí úsáide an bhonneagair atá ann faoi láthair a chur san áireamh.

Ní dochar an oibleagáid a leagtar amach sa chéad fhomhír den mhír seo d'fhreagracht na n-oibreoirí córas tarchurtha na hinfheistíochtaí comhfhreagracha a dhéanamh agus d'oibleagáidí na n-oibreoirí córais tarchurtha de réir mar a leagtar síos i Rialachán (CE) Uimh. 715/2009 agus i dTreoir 2009/73/CE.

2. Maidir leis an oibleagáid a áirithiú go bhfuil an acmhainn theicniúil ag an gcuid eile den bhonneagar an t-éileamh iomlán ar ghás a shásamh, dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo, measfar an oibleagáid sin a bheith comhlíonta freisin i gcás ina léireoidh an t-údarás inniúil, sa phlean um ghníomhaíocht choisctheach, go bhféadfar suaitheadh soláthair gáis a chúiteamh go leordhóthanach, go tráthúil, trí bhíthin bearta iomchuí margadhbhunaithe atá dírithe ar an éileamh. Chun na críche sin, déanfar foirmle N – 1 a ríomh mar a leagtar amach i bpointe 4 d'Iarscríbhinn II.

3. I gcás inarb iomchuí, i gcomhréir leis na measúnuithe riosca dá dtagraítear in Airteagal 7, féadfaidh údaráis inniúla na mBallstát comharsanachta teacht ar chomhaontú an oibleagáid a leagtar amach i mír 1 den Airteagal seo a chomhlíonadh, go comhpháirteach. I gcás den sórt sin, cuirfidh na húdaráis inniúla ríomh fhoirmle N – 1 ar fáil sa mheasúnú riosca mar aon le míniú sna caibidlí réigiúnacha de na pleananna um ghníomhaíocht choisctheach maidir leis an gcaoi a gcomhlíonann na socruithe comhaontaithe an oibleagáid sin. Beidh feidhm ag pointe 5 d'Iarscríbhinn II.

4. Cuirfidh oibreoirí córais tarchurtha faoi deara go mbeidh buanacmhainn fhisiceach ann chun gás a iompar sa dá threo (“acmhainn dhéthreoch”) ar na hidirnaisc go léir idir na Ballstáit, ach amháin:

(a) i gcás nasc le saoráidí táirgthe, le saoráidí GNL agus le gréasáin dáiliúcháin; nó

(b) i gcás inar tugadh díolúine ón oibleagáid sin, tar éis measúnú mionsonraithe a dhéanamh agus tar éis dul i gcomhairle le Ballstáit eile agus leis an gCoimisiún i gcomhréir le hIarscríbhinn III.

Chun go ndéanfaidh an nós imeachta acmhainn dhéthreoch a chumasú nó a fheabhsú ar idirnasc nó chun díolúine a fháil ón oibleagáid sin nó a fhadú, beidh feidhm ag Iarscríbhinn III maidir leis. Déanfaidh an Coimisiún liosta na ndíolúintí a chur ar fáil don phobal agus a choimeád á nuashonrú.

5. Beidh san áireamh i dtogra maidir le hacmhainn dhéthreoch a chumasú nó a fheabhsú nó in iarraidh ar dhíolúine a thabhairt nó a fhadú anailís costas agus sochar arna hullmhú ar bhonn na modheolaíochta de bhun Airteagal 11 de Rialachán (AE) Uimh. 347/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (14) agus bunófar é ar na heilimintí seo a leanas:

(a) measúnú ar éileamh margaidh;

(b) ionchais le haghaidh éilimh agus soláthair;

(c) an tionchar eacnamaíoch a d'fhéadfadh a bheith ar an mbonneagar atá ann faoi láthair;

(d) staidéar féidearthachta;

(e) na costais a bhaineann leis an acmhainn dhéthreoch, lena n-áirítear an t-athneartú is gá a dhéanamh ar an gcóras tarchurtha; agus

(f) na sochair do shlándáil an tsoláthair gáis, agus an méid a d'fhéadfadh acmhainn dhéthreoch a bheith ina cuidiú agus an caighdeán bonneagair a leagtar amach san Airteagal seo á chomhlíonadh á gcur san áireamh.

6. Cuirfidh na húdaráis rialála náisiúnta na costais a thabhaítear go héifeachtúil san áireamh, costais a bhaineann le comhlíonadh na hoibleagáide a leagtar amach i mír 1 den Airteagal seo agus na costais a bhaineann le hacmhainn dhéthreoch a chumasú ionas go ndeonófar dreasachtaí iomchuí agus na taraifí nó na modheolaíochtaí á socrú nó á bhformheas, ar shlí thrédhearcach mhionsonraithe, i gcomhréir le hAirteagal 13 de Rialachán (CE) Uimh. 715/2009 agus le hAirteagal 41(8) de Threoir 2009/73/CE.

7. A mhéid nach mbeidh infheistíocht de dhíth ón margadh chun acmhainn dhéthreoch a chumasú nó a fheabhsú ach a mheasfar go bhfuil sí riachtanach chun críocha shlándáil an tsoláthair gáis agus i gcás ina dtabhófar costais leis an infheistíocht sin i níos mó ná Ballstát amháin nó i mBallstát amháin chun tairbhe do Bhallstát eile, déanfaidh údaráis rialála náisiúnta na mBallstát go léir lena mbaineann cinneadh comhordaithe maidir le leithdháileadh na gcostas sula ndéanfar aon chinneadh infheistíochta. Le leithdháileadh na gcostas, cuirfear san áireamh na prionsabail a thuairiscítear agus na heilimintí atá in Airteagal 12(4) de Rialachán (AE) Uimh. 347/2013, go háirithe an cion de thairbhí ó na hinfheistíochtaí bonneagair chun slándáil an tsoláthair gáis a mhéadú do na Ballstáit lena mbaineann, chomh maith le hinfheistíochtaí a rinneadh céanna sa bhonneagar atá i gceist. Le leithdháileadh na gcostas, ní dhéanfar saobhadh míchuí ar iomaíocht ná ar fheidhmiú éifeachtach an mhargaidh inmheánaigh agus féachfar le haon éifeacht saofa mhíchuí ar an margadh a sheachaint.

8. Áiritheoidh an t-údarás inniúil go gcuideoidh aon bhonneagar tarchurtha nua le slándáil an tsoláthair gáis trí ghréasán dea-nasctha a fhorbairt, lena n-áirítear, i gcás inarb iomchuí, trí bhíthin líon leordhóthanach pointí iontrála agus pointí fágála trasteorann a bheith ann i gcoibhneas le héileamh an mhargaidh agus na rioscaí a shainaithneofar.

Mar chuid den mheasúnú riosca, déanfaidh an t-údarás inniúil a mheas, agus idirnascadh na gcóras gáis agus leictreachais á gcur san áireamh acu, an bhfuil tranglaim inmheánacha ann agus an mbeidh an acmhainn iontrála náisiúnta agus na bonneagair, go háirithe gréasáin tarchurtha, in ann na sreafaí gáis náisiúnta agus trasteorann a oiriúnú don chás eiseamláireacha ina dtarlódh suaitheadh sa bhonneagar gáis is mó ar an leibhéal náisiúnta agus sa bhonneagar gáis comhleasa is mó don ghrúpa riosca, de réir mar a shainaithneofar sa mheasúnú riosca iad.

9. Mar eisceacht ar mhír 1 den Airteagal seo, agus faoi réir na gcoinníollacha a leagtar síos sa mhír seo, ní bheidh Lucsamburg, an tSlóivéin ná an tSualainn faoi cheangal ag an oibleagáid a leagtar amach sa mhír sin ach féachfaidh siad leis an oibleagáid sin a chomhlíonadh, agus na soláthairtí gáis do chustaiméi í atá faoi chosaint á n-áirithiú ag an am céanna i gcomhréir le hAirteagal 6.

Beidh feidhm ag an eisceacht maidir le Lucsamburg ar choinníoll:

(a) go bhfuil dhá idirnascaire ar a laghad aige le Ballstáit eile;

(b) go bhfuil dhá fhoinse éagsúla soláthair gáis ar a laghad aige; agus

(c) nach bhfuil aon saoráidí stórála gáis ar a chríoch aige.

Beidh feidhm ag an eisceacht maidir leis an tSlóivéin ar choinníoll:

(a) go bhfuil idirnascaire ar a laghad aici le Ballstáit eile;

(b) go bhfuil dhá fhoinse éagsúla soláthair gáis ar a laghad aici; agus

(c) nach bhfuil aon saoráidí stórála gáis ná saoráid GNL ar a críoch aici.

Beidh feidhm ag an eisceacht maidir leis an tSualainn ar choinníoll:

(a) nach bhfuil aon idirthuras gáis chuig Ballstáit eile ar a críoch aici;

(b) go bhfuil olltomhaltas gáis intíre bliantúil aici atá níos lú ná 2 Mtoe; agus

(c) go dtagann níos lú ná 5 % den tomhaltas fuinnimh phríomha iomlán ó ghás.

Cuirfidh Lucsamburg, an tSlóivéin agus an tSualainn an Coimisiún ar an eolas faoi aon athrú a dhéanfaidh difear do na coinníollacha a leagtar síos sa mhír seo. Scoirfidh an eisceacht a leagtar síos sa mhír seo d'fheidhm a bheidh aici i gcás nach gcomhlíontar ceann amháin ar a laghad de na coinníollacha sin a thuilleadh.

Mar chuid den mheasúnú riosca náisiúnta a dhéanfar i gcomhréir le hAirteagal 7(3), déanfaidh Lucsamburg, an tSlóivéin agus an tSualainn cur síos ar an staid i ndáil leis na coinníollacha faoi seach a leagtar síos sa mhír seo agus ar chomhlíonadh ionchasach na hoibleagáide i mír 1 den Airteagal seo, agus aird á tabhairt ar an tionchar eacnamaíoch a ghabhann leis an gcaighdeán bonneagair a chomhall, ar fhorbairt an mhargaidh gáis agus ar thionscadail bonneagar gáis sa ghrúpa riosca. Ar bhonn na faisnéise a sholáthraítear sa mheasúnú riosca náisiúnta agus i gcás ina mbeidh na coinníollacha a leagtar síos sa mhír seo á gcomhlíonadh fós, féadfaidh an Coimisiún a chinneadh gur féidir leis an eisceacht leanúint d'fheidhm a bheith aige ar feadh 4 bliana eile. I gcás ina ndéantar cinneadh dearfach, déanfar an nós imeachta a leagtar amach san fhomhír seo a chur i gcrích arís tar éis 4 bliana.

Airteagal 6

An caighdeán soláthair gáis

1. Ceanglóidh an t-údarás inniúil ar na gnóthais gáis nádúrtha a shainaithneoidh sé bearta a dhéanamh chun an soláthar gáis a áirithiú do chustaiméirí atá faoi chosaint an Bhallstáit i ngach ceann de na cásanna seo a leanas:

(a) teochtaí foircneacha ar feadh buaicthréimhse 7 lá a bhíonn ann uair sa 20 bliain de réir dochúlacht staitistiúil;

(b) aon tréimhse 30 lá ina bhfuil éileamh ard urghnách ar ghás agus a bhíonn ann uair sa 20 bliain de réir dochúlacht staitistiúil;

(c) ar feadh tréimhse 30 lá i gcás suaitheadh sa bhonneagar gáis is mó faoi ghnáthdhálaí geimhridh.

Faoin 2 Feabhra 2018, tabharfaidh gach Ballstát fógra don Choimisiún faoina shainmhíniú ar chustaiméirí atá faoi chosaint, toirteanna bliantúla tomhaltais gáis na gcustaiméirí atá faoi chosaint agus an céatadán den tomhaltas gáis bliantúil deiridh iomlán atá i gceist leis na toirteanna tomhaltais sin sa Bhallstát sin. I gcás ina gcuimsíonn Ballstát na catagóirí dá dtagraítear i bpointe 5(a) nó (b) d'Airteagal 2 ina shainmhíniú ar chustaiméirí atá faoi chosaint, déanfaidh sé na toirteanna tomhaltais gáis a chomhfhreagraíonn do chustaiméirí atá sna catagóirí sin a shonrú maille leis an gcéatadán den tomhaltas gáis bliantúil deiridh iomlán a ghabhann le gach ceann de na grúpaí custaiméirí sin.

Déanfaidh an t-údarás inniúil na gnóthais gáis nádúrtha dá dtagraítear sa chéad fhomhír den mhír seo a shainaithint agus iad a shonrú sa phlean um ghníomhaíocht choisctheach.

Aon bhearta nua nach bhfuil margadhbhunaithe a bheidh beartaithe chun a áirithiú go gcomhlíonfaidh an caighdeán soláthair gáis an nós imeachta arna bhunú in Airteagal 9(4) go (9).

Féadfaidh na Ballstáit an oibleagáid a leagtar síos sa chéad mhír a chomhlíonadh trí bhearta éifeachtúlachta fuinnimh a chur chun feidhme nó trí fhoinse eile fuinnimh, inter alia foinsí fuinnimh in-athnuaite, a chur in ionad an gháis a mhéid a bhainfear amach an leibhéal céanna cosanta.

2. Maidir le haon mhéadú ar an gcaighdeán soláthair gáis a leanfaidh ar feadh tréimhse níos faide ná an tréimhse 30 lá dá dtagraítear i bpointe (b) agus i bpointe (c) de mhír 1 nó maidir le haon oibleagáid bhreise a fhorchuirfear ar chúiseanna a bhaineann le slándáil an tsoláthair gáis, beidh siad bunaithe ar an measúnú riosca, déanfar iad a léiriú sa phlean um ghníomhaíocht choisctheach agus:

(a) comhlíonfaidh siad Airteagal 8(1);

(b) ní bheidh tionchar diúltach acu ar chumas aon Bhallstáit eile gás a sholáthar dá chuid custaiméirí atá faoi chosaint i gcomhréir leis an Airteagal seo i gcás éigeandáil náisiúnta, éigeandáil réigiúnach nó éigeandáil Aontais; agus

(c) comhlíonfaidh siad Airteagal 12(5) i gcás éigeandáil réigiúnach nó éigeandáil Aontais.

Féadfaidh an Coimisiún údar a iarraidh lena léirítear go gcomhlíonann aon bheart dá dtagraítear sa chéad fhomhír na coinníollacha a leagtar síos inti. Déanfaidh údarás inniúil an Bhallstáit a thugann an beart isteach údar den sórt sin a chur ar fáil don phobal.

Ina theannta sin, aon bheart nach bhfuil margadhbhunaithe de bhun na chéad fhomhíre den mhír seo, a ghlacfar an 1 Samhain 2017 nó ina dhiaidh sin, comhlíonfaidh sé an nós imeachta a bhunaítear in Airteagal 9(4) go (9).

3. Tar éis dhul in éag na dtréimhsí arna leagan síos ag an údarás inniúil i gcomhréir le mír1 agus le mír 2, nó faoi dhálaí níos déine ná iad siúd a leagtar síos i mír 1, féachfaidh an t-údarás inniúil agus na gnóthais gáis nádúrtha leis an soláthar gáis a choimeád ar bun a mhéid is féidir, go háirithe do chustaiméirí atá faoi chosaint.

4. Maidir leis na hoibleagáidí a fhorchuirfear ar na gnóthais gáis nádúrtha chun na caighdeáin soláthair a leagtar síos san Airteagal seo a chomhlíonadh, ní bheidh siad idirdhealaitheach agus ní chuirfidh siad ualach míchuí ar na gnóthais sin.

5. Ceadófar do na gnóthais gáis nádúrtha a gcuid oibleagáidí atá bunaithe ar an Airteagal seo a chomhlíonadh ar leibhéal réigiúnach nó ar leibhéal an Aontais i gcás inarb iomchuí. Ní éileoidh na húdaráis inniúla go mbeidh na caighdeáin soláthair gáis a leagtar síos san Airteagal seo le comhall bunaithe ar bhonneagar a bheidh lonnaithe laistigh dá gcríoch amháin.

6. Áiritheoidh na húdaráis inniúla go mbunófar coinníollacha a bhainfidh le soláthairtí do chustaiméirí atá faoi chosaint gan dochar do dhea-fheidhmiú an mhargaidh fuinnimh inmheánaigh agus ar phraghas a urramóidh margadhluach na soláthairtí.

Airteagal 7

Measúnú riosca

1. Faoin 1 Samhain 2017, déanfaidh ENTSOG ionsamhlúchán uile-Aontais de chásanna eiseamláireacha suaite soláthair gáis agus bonneagair. Áiritheofar san ionsamhlúchán conairí soláthair gáis éigeandála a shainaithint agus a mheasúnú agus sainaithneofar leis freisin na Ballstáit is féidir leo réiteach a sholáthar chun aghaidh a thabhairt ar rioscaí sainaitheanta, lena n-áirítear i ndáil le GNL. Is é ENTSOG i gcomhar le GCG a dhéanfaidh na cásanna eiseamláireacha suaite soláthair gáis agus bonneagair agus an mhodheolaíocht don ionsamhlúchán a shainiú. Áiritheoidh ENTSOG leibhéal iomchuí trédhearcachta agus rochtana ar na toimhdí samhaltaithe a úsáidtear ina chásanna eiseamláireacha. Déanfar ionsamhlúchán uile-Aontais de chásanna eiseamláireacha suaite soláthair gáis agus bonneagair a athdhéanamh gach 4 bliana mura rud é, de bharr na n-imthosca, gur gá é a dhéanamh ar bhonn is minice.

2. Na húdaráis inniúla laistigh de gach grúpa riosca a liostaítear in Iarscríbhinn I, déanfaidh siad measúnú comhchoiteann ar leibhéal an ghrúpa riosca (“measúnú riosca comhchoiteann”) ar na fachtóirí riosca ábhartha uile, amhail tubaistí nádúrtha agus rioscaí teicneolaíochta, tráchtala, sóisialta, polaitiúla nó eile a bhféadfadh an príomhriosca trasnáisiúnta do shlándáil an tsoláthair gáis ar ina leith a cruthaíodh an grúpa riosca teacht astu. Déanfaidh na húdaráis inniúla torthaí an ionsamhlúcháin dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo a chur san áireamh chun na measúnuithe rioscaí, pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus pleananna éigeandála a ullmhú.

Déanfaidh na húdaráis inniúla laistigh de gach grúpa riosca sásra comhair a chomhaontú chun an measúnú riosca comhchoiteann a dhéanamh agus déanfaidh siad é a thuairisciú do GCG 11 mhí roimh an spriocdháta le haghaidh fógra a thabhairt faoin measúnú riosca comhchoiteann agus faoi na nuashonruithe air. Arna iarraidh sin d'údarás inniúil, féadfaidh ról éascaitheora a bheith ag an gCoimisiún go ginearálta in ullmhúchán an mheasúnaithe riosca chomhchoitinn, go háirithe i dtaobh an sásra comhair a bhunú. Mura dtiocfaidh údaráis inniúla laistigh de ghrúpa riosca ar chomhaontú maidir le sásra comhair, molfaidh an Coimisiún sásra comhair don ghrúpa riosca sin, tar éis dó dul i gcomhairle leis na húdaráis inniúla lena mbaineann. Tiocfaidh na húdaráis inniúla lena mbaineann ar chomhaontú maidir le sásra comhair don ghrúpa riosca sin agus aird iomlán á tabhairt acu ar an togra ón gCoimisiún.

Deich mí roimh an spriocdháta le haghaidh fógra a thabhairt faoin measúnú riosca comhchoiteann nó faoi nuashonruithe air, déanfaidh gach údarás inniúil na sonraí náisiúnta uile is gá chun an measúnú riosca comhchoiteann a ullmhú a roinnt agus iad a nuashonrú, faoi chuimsiú an tsásra comhair chomhaontaithe, go háirithe le haghaidh na cásanna eiseamláireacha éagsúla dá dtagraítear i bpointe (c) de mhír 4 a rith.

3. Déanfaidh údarás inniúil gach Ballstáit measúnú riosca náisiúnta (“measúnú riosca náisiúnta”) ar na rioscaí ábhartha uile a dhéanann difear do shlándáil an tsoláthair gáis. Beidh measúnú den sórt sin ag teacht go hiomlán le toimhdí agus le torthaí an mheasúnaithe riosca chomhchoitinn/na measúnuithe riosca comhchoiteanna.

4. Déanfar na measúnuithe riosca dá dtagraítear i mír 2 agus i mír 3 den Airteagal seo, de réir mar is ábhartha, tríd an méid seo a leanas:

(a) na caighdeáin a shonraítear in Airteagal 5 agus in Airteagal 6 a úsáid. Tabharfar tuairisc sa mheasúnú riosca ar ríomh fhoirmle N – 1 ar an leibhéal náisiúnta agus, i gcás inarb iomchuí, cuirfidh sé ríomh fhoirmle N – 1 ar leibhéal réigiúnach san áireamh freisin. Cuirfidh an measúnú riosca na toimhdí a úsáidfear san áireamh freisin, lena n-áirítear, i gcás inarb infheidhme, na toimhdí a úsáidfear chun foirmle N – 1 a ríomh ar leibhéal réigiúnach, mar aon leis na sonraí is gá le haghaidh ríomh den sórt sin. Beidh ag gabháil le ríomh fhoirmle N – 1 ar an leibhéal náisiúnta ionsamhlúchán ina léireofar an dóigh a gcuirfeadh suaitheadh isteach ar an mbonneagar gáis is mó trí shamhaltú hiodrálach a úsáid don chríoch náisiúnta agus freisin trí fhoirmle N – 1 a ríomh agusr leibhéal an gháis atá á stóráil, ar leibhéal 30 % agus 100 % den toirt uasta oibre á bhreithniú;

(b) na himthosca ábhartha náisiúnta agus trasnáisiúnta ar fad a chur san áireamh, go háirithe méid an mhargaidh, cumraíocht an ghréasáin, na sreafaí iarbhír, lena n-áirítear an t-eis-sreabhadh ó na Ballstáit lena mbaineann, an fhéidearthacht go mbeidh sreafaí fisiceacha gáis sa dá threo ann, lena n-áirítear an gá a d'fhéadfadh a bheith ann an córas tarchurtha a athneartú dá bharr, acmhainní táirgthe agus stórála a bheith ann agus ról an gháis i measc na bhfoinsí éagsúla fuinnimh, go háirithe i ndáil le téamh ceantair agus giniúint leictreachais agus ar mhaithe le hoibriú na dtionscal, agus gnéithe a bhaineann le sábháilteacht agus le cáilíocht an gháis;

(c) cásanna eiseamláireacha éagsúla a rith i leith éileamh urghnách ar ghás agus suaitheadh an tsoláthair gáis, lena gcuirfear san áireamh stair, dóchúlacht, séasúr, minicíocht agus fad na gcásanna sin, agus measúnú a dhéanamh ar na hiarmhairtí is dóigh a bheidh acu, amhail: (i) suaitheadh an bhonneagair is ábhartha i dtaca le slándáil an tsoláthair gáis, go háirithe an bonneagar tarchurtha, stórtha nó críochfoirt GNL, lena n-áirítear an bonneagar gáis is mó arna shainaithint chun foirmle N – 1 a ríomh; agus (ii) suaitheadh soláthairtí ó sholáthróirí tríú tíortha, chomh maith le rioscaí geopholaitiúla, i gcás inarb iomchuí;

(d) idirghníomhú agus comhghaolú na rioscaí i measc na mBallstát sa ghrúpa riosca agus le Ballstáit eile nó grúpaí riosca eile a shainaithint, de réir mar is iomchuí, lena n-áirítear, a mhéid a bhaineann le hidirnaisc, soláthairtí trasteorann, rochtain trasteorann ar shaoráidí stórála agus acmhainn dhéthreoch;

(e) rioscaí a chur san áireamh a bhaineann le ceannas ag gnóthais gáis nádúrtha ar bhonneagar is ábhartha i dtaca le slándáil an tsoláthair gáis a mhéid a bhféadfadh, inter alia, rioscaí tearcinfheistíochta, lagú an éagsúlaithe, mí-úsáid an bhonneagair atá ann faoi láthair nó sárú ar dhlí an Aontais a bheith i gceist leo;

(f) uasacmhainn idirnaisc gach pointe iontrála agus fágála trasteorann agus leibhéil éagsúla líonta na stórála a chur san áireamh.

5. Déanfar na measúnuithe riosca comhchoiteanna agus na measúnuithe riosca náisiúnta a ullmhú i gcomhréir leis an teimpléad ábhartha a leagtar amach in Iarscríbhinn IV nó in Iarscríbhinn V. Más gá, féadfaidh na Ballstáit faisnéis bhreise a áireamh. Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 19 chun na teimpléid a leagtar amach in Iarscríbhinn IV agus in Iarscríbhinn V a leasú, tar éis dó dul i gcomhairle le GCG, d'fhonn an taithí a fuarthas agus an Rialachán seo á chur i bhfeidhm a léiriú, agus d'fhonn an t-ualach riaracháin ar na Ballstáit a laghdú.

6. Na gnóthais gáis nádúrtha, na custaiméirí gáis tionsclaíoch, na heagraíochtaí ábhartha a dhéanann ionadaíocht ar chustaiméirí teaghlaigh gáis agus ar chustaiméirí gáis tionsclaíoch, chomh maith leis na Ballstáit agus, i gcás nach iad na húdaráis inniúla iad, na húdaráis rialála náisiúnta, comhoibreoidh siad leis na húdaráis inniúla agus déanfaidh siad an fhaisnéis uile is gá do na measúnuithe riosca comhchoiteanna agus do na measúnuithe riosca náisiúnta a sholáthar dóibh arna iarraidh sin dóibh.

7. Faoin 1 Deireadh Fómhair 2018, tabharfaidh na Ballstáit fógra don Choimisiún faoin gcéad mheasúnú riosca comhchoiteann, tar éis do gach Ballstát sa ghrúpa riosca é a chomhaontú, agus faoi na measúnuithe riosca náisiúnta. Déanfar na measúnuithe riosca a nuashonrú gach 4 bliana uaidh sin ar aghaidh mura rud é, de bharr na n-imthosca, gur gá é a dhéanamh níos minice. Cuirfear san áireamh sna measúnuithe riosca an dul chun cinn atá déanta sna hinfheistíochtaí is gá chun déileáil leis an gcaighdeán bonneagair a shainítear in Airteagal 5 agus na deacrachtaí tír-shonracha a tháinig chun cinn agus réitigh mhalartacha nua á gcur chun feidhme. Déanfaidh siad forbairt freisin ar an taithí a fuarthas trí ionsamhlúchán na bpleananna éigeandála atá in Airteagal 10(3).

Airteagal 8

Pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus pleananna éigeandála a bhunú

1. Déanfar na bearta chun slándáil an tsoláthair gáis a áirithiú atá i bplean um ghníomhaíocht choisctheach agus i bplean éigeandála a shainiú go soiléir agus beidh siad trédhearcach, comhréireach, neamh-idirdhealaitheach agus infhíoraithe, ní dhéanfar saobhadh míchuí ar iomaíocht ná ar fheidhmiú éifeachtach an mhargaidh inmheánaigh sa ghás leo ná ní chuirfear slándáil sholáthar gáis Ballstát eile ná an Aontais i gcontúirt mar gheall orthu.

2. Déanfaidh údarás inniúil gach Ballstáit, tar éis dó dul i gcomhairle leis na gnóthais gáis nádúrtha, leis na heagraíochtaí ábhartha a dhéanann ionadaíocht thar ceann leasanna custaiméirí teaghlaigh gáis agus custaiméirí gáis tionsclaíoch, lena n-áirítear táirgeoirí leictreachais, le hoibreoirí córais tarchurtha leictreachais, agus, i gcás nach é an t-údarás inniúil é, leis an údarás rialála náisiúnta, na nithe seo a leanas a bhunú:

(a) plean um ghníomhaíocht choisctheach ina mbeidh na bearta is gá chun na rioscaí a shainaithneofar sna measúnuithe riosca comhchoiteanna agus sna measúnuithe riosca náisiúnta agus i gcomhréir le hAirteagal 9 a dhíothú nó a mhaolú, rioscaí ar a n-áirítear éifeachtaí na mbeart éifeachtúlachta fuinnimh agus na mbeart atá dírithe ar an éileamh;

(b) plean éigeandála ina mbeidh na bearta a bheidh le déanamh chun an tionchar a bheadh ag suaitheadh soláthair gáis a dhíothú nó a mhaolú i gcomhréir le hAirteagal 10.

3. Beidh sa phlean um ghníomhaíocht choisctheach agus sa phlean éigeandála freisin caibidil réigiúnach, nó roinnt caibidlí réigiúnacha, i gcás ina bhfuil Ballstát ina chomhalta de ghrúpaí riosca éagsúla mar a shainítear in Iarscríbhinn I iad.

Déanfaidh gach Ballstát sa ghrúpa riosca na caibidlí réigiúnacha a fhorbairt go comhpháirteach sula gcuirfear isteach sna pleananna náisiúnta faoi seach iad. Gníomhóidh an Coimisiún mar éascaitheoir chun go mbeidh na caibidlí réigiúnacha, le chéile, in ann slándáil an tsoláthair gáis a fheabhsú san Aontas, agus nach n-eascróidh aon chontrárthacht astu, agus chun aon bhac ar an gcomhar a shárú.

Beidh sna caibidlí réigiúnacha bearta iomchuí agus éifeachtacha trasteorann, lena n-áirítear i ndáil le GNL, faoi réir comhaontú idir na Ballstáit sin a dhéanfaidh na bearta ón ngrúpa riosca céanna nó ó na grúpaí riosca céanna a ndéanann an beart difear dóibh a chur chun feidhme ar bhonn an ionsamhlúcháin dá dtagraítear in Airteagal 7(1) agus ar bhonn an mheasúnaithe riosca chomhchoitinn.

4. Tuairisceoidh na húdaráis inniúla go tráthrialta do GCG faoin dul chun cinn a dhéanfar maidir leis na pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus na pleananna éigeandála a ullmhú agus a ghlacadh, go háirithe na caibidlí réigiúnacha. Go háirithe, tiocfaidh na húdaráis inniúla ar chomhaontú maidir le sásra comhair chun an plean um ghníomhaíocht choisctheach agus an plean éigeandála a ullmhú, lena n-áirítear dréachtphleananna a mhalartú. Tuairisceoidh siad do GCG faoi shásra comhair comhaontaithe den sórt sin 16 mhí roimh an spriocdháta le haghaidh an chomhaontaithe maidir leis na pleananna sin agus na nuashonruithe ar na pleananna sin.

Féadfaidh ról éascaitheora a bheith ag an gCoimisiún go ginearálta in ullmhú an phlean um ghníomhaíocht choisctheach agus an phlean éigeandála, go háirithe chun an sásra comhair a bhunú. Mura dtiocfaidh údaráis inniúla laistigh de ghrúpa riosca ar chomhaontú maidir le sásra comhair, molfaidh an Coimisiún sásra comhair don ghrúpa riosca sin. Tiocfaidh na húdaráis inniúla lena mbaineann ar chomhaontú maidir leis an sásra comhair don ghrúpa riosca sin agus aird á tabhairt acu ar an togra ón gCoimisiún. Áiritheoidh na húdaráis inniúla go ndéanfar faireachán tráthrialta ar chur chun feidhme an phlean um ghníomhaíocht choisctheach agus an phlean éigeandála.

5. Déanfar an plean um ghníomhaíocht choisctheach agus an plean éigeandála a fhorbairt i gcomhréir leis na teimpléid atá in Iarscríbhinn VI agus in Iarscríbhinn VII. Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 19 chun na teimpléid a leagtar amach in Iarscríbhinn VI agus in Iarscríbhinn VII a leasú, tar éis dó dul i gcomhairle le GCG, d'fhonn an taithí a fuarthas agus an Rialachán seo á chur i bhfeidhm a léiriú, agus d'fhonn an t-ualach riaracháin ar na Ballstáit a laghdú.

6. Rachaidh na húdaráis inniúla de chuid Ballstát comharsanachta i gcomhairle le chéile, in am trátha, d'fhonn comhsheasmhacht a áirithiú idir a bpleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus a bpleananna éigeandála laistigh de gach grúpa riosca lena mbaineann.

Cúig mhí ar a dhéanaí roimh an spriocdháta chun na dréachtphleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus na dréachtphleananna éigeandála a thíolacadh, malartóidh údaráis inniúla gach grúpa riosca na dréachtphleananna sin ina mbeidh tograí le haghaidh comhair.

Comhaontóidh na Ballstáit uile sa ghrúpa riosca na leaganacha críochnaitheacha de na caibidlí réigiúnacha dá dtagraítear i mír 3. Beidh sna pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus sna pleananna éigeandála freisin na bearta náisiúnta is gá chun na bearta trasteorann a chur chun feidhme agus a fhorfheidhmiú sna caibidlí réigiúnacha.

7. Déanfar na pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus na pleananna éigeandála a chur ar fáil don phobal agus tabharfar fógra don Choimisiún ina leith faoin 1 Márta 2019. Cuirfidh an Coimisiún GCG ar an eolas go bhfuil fógra tugtha i leith na bpleananna agus foilseofar iad ar shuíomh gréasáin an Choimisiúin.

Laistigh de cheithre mhí ón am a dtabharfaidh na húdaráis inniúla an fógra, déanfaidh an Coimisiún na pleananna a mheasúnú, agus aird á tabhairt aige ar na tuairimí arna gcur in iúl sa GCG.

8. Tabharfaidh an Coimisiún tuairim uaidh don údarás inniúil ina mbeidh moladh plean um ghníomhaíocht choisctheach nó plean éigeandála a athbhreithniú má tá feidhm ag ceann amháin nó níos mó den mhéid seo a leanas:

(a) níl sé éifeachtach i dtaca leis na rioscaí arna sainaithint sa mheasúnú riosca a mhaolú;

(b) níl sé i gcomhréir leis na cásanna eiseamláireacha riosca a measúnaíodh nó le pleananna de chuid Ballstáit eile nó de chuid grúpa riosca;

(c) ní chomhlíonann sé an ceanglas a leagtar síos i mír 1 gan saobhadh míchuí a dheanamh ar iomaíocht ná ar fheidhmiú éifeachtach an mhargaidh inmheánaigh;

(d) ní chomhlíonann sé forálacha an Rialacháin seo nó forálacha eile dhlí an Aontais.

9. Laistigh de 3 mhí tar éis fógra a fháil faoin tuairim ón gCoimisiún dá dtagraítear i mír 8, déanfaidh an t-údarás inniúil lena mbaineann fógra a thabhairt don Choimisiún faoin bplean leasaithe um ghníomhaíocht choisctheach nó faoin bplean éigeandála leasaithe, nó cuirfidh sé an Coimisiún ar an eolas faoi na fáthanna nach n-aontaíonn sé leis na moltaí.

I gcás easaontas a bhaineann le gnéithe dá dtagraítear i mír 8, féadfaidh an Coimisiún, laistigh de cheithre mhí tar éis don údarás inniúil freagra a thabhairt, a iarraidh a tharraingt siar nó féadfaidh sé an t-údarás inniúil agus, i gcás ina measann an Coimisiún go bhfuil gá leis, GCG, a thionól, d'fhonn an tsaincheist a bhreithniú. Leagfaidh an Coimisiún amach na fáthanna mionsonraithe atá aige maidir le haon leasú a iarraidh ar an bplean um ghníomhaíocht choisctheach nó ar an bplean éigeandála. Tabharfaidh an t-údarás inniúil lena mbaineann aird iomlán ar fháthanna mionsonraithe an Choimisiúin.

I gcás inarb infheidhme, déanfaidh an t-údarás inniúil lena mbaineann, gan mhoill, an plean leasaithe um ghníomhaíocht choisctheach nó an plean éigeandála leasaithe a leasú agus a chur ar fáil don phobal.

I gcás ina gclaonfaidh seasamh críochnaitheach an údaráis inniúil lena mbaineann ó fháthanna mionsonraithe an Choimisiúin, déanfaidh an t-údarás inniúil sin an t-údar is bunús lena sheasamh a sholáthar agus a chur ar fáil don phobal, mar aon lena sheasamh agus le fáthanna mionsonraithe an Choimisiúin, laistigh de 2 mhí tar éis fáthanna mionsonraithe an Choimisiúin a fháil.

10. I gcás bearta nach bhfuil margadhbhunaithe agus a ghlacfar an 1 Samhain 2017 nó ina dhiaidh sin, beidh feidhm ag an nós imeachta a leagtar amach in Airteagal 9(4), (6), (8) agus (9).

11. Caomhnófar rúndacht aon fhaisnéise íogaire tráchtála.

12. Leanfaidh pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus pleananna éigeandála a forbraíodh faoi Rialachán (AE) Uimh. 994/2010, arna nuashonrú i gcomhréir leis an Rialachán sin, d'fheidhm a bheith acu go dtí go mbunófar na pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus na pleananna éigeandála dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo den chéad uair.

Airteagal 9

Inneachar na bpleananna um ghníomhaíocht choisctheach

1. Beidh sa phlean um ghníomhaíocht choisctheach:

(a) torthaí an mheasúnaithe riosca mar aon le hachoimre ar na cásanna eiseamláireacha a breithníodh faoi mar a thagraítear dóibh i bpointe (c) d'Airteagal 7(4).

(b) an sainmhíniú ar chustaiméirí atá faoi chosaint agus an fhaisnéis a bhfuil tuairisc uirthi sa dara fomhír d'Airteagal 6(1);

(c) na bearta, toirteanna agus acmhainní is gá chun na caighdeáin bonneagair agus soláthair gáis a chomhlíonadh, mar a leagtar síos in Airteagal 5 agus in Airteagal 6, lena n-áirítear, i gcás inarb iomchuí, a mhéid is féidir le bearta atá dírithe ar an éileamh cúiteamh leordhóthanach a thabhairt, go tráthúil, as suaitheadh an tsoláthair gáis dá dtagraítear in Airteagal 5(2), an bonneagar gáis comhleasa is mó a shainaithint i gcás ina gcuirfear Airteagal 5(3) i bhfeidhm, na toirteanna gáis is gá in aghaidh an chatagóire de chustaiméirí atá faoi chosaint agus in aghaidh an cháis eiseamláirigh dá dtagraítear in Airteagal 6(1), agus aon chaighdeán soláthair gáis méadaithe faoi Airteagal 6(2), lena n-áirítear aon údar a léiríonn go gcomhlíontar na coinníollacha a leagtar síos in Airteagal 6(2) agus tuairisc ar shásra lena laghdaítear go sealadach aon chaighdeán soláthair gáis méadaithe nó aon oibleagáid bhreise i gcomhréir le hAirteagal 11(3);

(d) oibleagáidí arna bhforchur ar ghnóthais gáis nádúrtha, ar ghnóthais leictreachais, i gcás inarb iomchuí, agus ar chomhlachtaí ábhartha eile ar dócha tionchar a bheith acu ar shlándáil an tsoláthair gáis, amhail oibleagáidí maidir le hoibriú sábháilte an chórais gáis;

(e) bearta coisctheacha eile a dhearfar chun aghaidh a thabhairt ar rioscaí arna sainaithint sa mheasúnú riosca, amhail na cinn a bhaineann leis an ngá feabhas a chur ar na hidirnaisc idir Ballstáit chomharsanachta, chun éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú tuilleadh, agus chun an t-éileamh ar ghás a laghdú agus an cumas bealaí gáis agus foinsí soláthair gáis a éagsúlú, mar aon le húsáid réigiúnach na n-acmhainní stórála agus GNL atá ann cheana, más iomchuí, chun aghaidh a thabhairt ar na rioscaí a bheidh sainaitheanta ionas go ndéanfar an soláthar gáis a choimeád ar bun do gach custaiméir a mhéid is féidir;

(f) faisnéis faoi thionchar eacnamaíoch, éifeachtacht agus éifeachtúlacht na mbeart a bheidh sa phlean, lena n-áirítear na hoibleagáidí dá dtagraítear i bpointe (k);

(g) tuairisc ar éifeachtaí na mbeart sa phlean maidir le feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh fuinnimh agus margaí náisiúnta, lena n-áirítear na hoibleagáidí dá dtagraítear i bpointe (k);

(h) tuairisc ar thionchar na mbeart ar an gcomhshaol agus ar chustaiméirí;

(i) na sásraí a úsáidfear le haghaidh comhar le Ballstáit eile, lena n-áirítear na sásraí chun pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus pleananna éigeandála a ullmhú agus a chur chun feidhme;

(j) faisnéis faoi na hidirnaisc agus an bonneagar atá ann cheana agus faoi na hidirnaisc agus an bonneagar a bheidh ann amach anseo, lena n-áirítear na hidirnaisc agus an bonneagar sin a sholáthraíonn rochtain ar an margadh inmheánach, ar shreafaí trasteorann, ar rochtain trasteorann ar shaoráidí stórála agus ar shaoráidí GNL agus ar an acmhainn dhéthreoch, go háirithe i gcás éigeandála;

(k) faisnéis faoi na hoibleagáidí seirbhíse poiblí go léir a bhaineann le slándáil an tsoláthair gáis.

Faisnéis ríthábhachtach a bhaineann le pointe (a), le pointe (c) agus le pointe (d) den chéad fhomhír, ar faisnéis í a d'fhéadfadh slándáil an tsoláthair gáis a chur i gcontúirt dá nochtfaí í, féadfar í a eisiamh.

2. Maidir leis an bplean um ghníomhaíocht choisctheach, go háirithe na gníomhaíochtaí chun an caighdeán bonneagair a leagtar síos in Airteagal 5 a shásamh, cuirfear san áireamh iontu PFGDB uile-Aontais a bheidh le tarraingt suas ag ENTSOG de bhun Airteagal 8(10) de Rialachán (CE) Uimh. 715/2009.

3. Is ar bhearta margadhbhunaithe go príomha a bheidh an plean um ghníomhaíocht choisctheach bunaithe agus ní chuirfidh sé ualach míchuí ar ghnóthais gáis nádúrtha, nó ní bheidh tionchar diúltach aige ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh gáis.

4. Áiritheoidh na Ballstáit, agus go háirithe a n-údaráis inniúla, go ndéanfaidh na bearta coisctheacha nua ar fad nach bhfuil margadhbhunaithe, amhail iad siúd dá dtagraítear in Iarscríbhinn VIII, a ghlacfar an 1 Samhain 2017 nó ina dhiaidh sin, is cuma cé acu atá siad mar chuid den phlean nó a ghlacfar ina dhiaidh sin iad, na critéir a leagtar síos sa chéad fhomhír d'Airteagal 6(2) a chomhlíonadh.

5. Cuirfidh an t-údarás inniúil ar fáil don phobal aon bheart dá dtagraítear i mír 4 nár cuireadh san áireamh go fóill sa phlean um ghníomhaíocht choisctheach, agus tabharfaidh sé fógra don Choimisiún faoin tuairisc ar aon bheart den sórt sin agus ar an tionchar a bheidh aige ar an margadh náisiúnta gáis agus, a mhéid is féidir, ar mhargaí gáis Ballstát eile.

6. I gcás ina bhfuil amhras ar an gCoimisiún an gcomhlíonann beart dá dtagraítear i mír 4 den Airteagal seo na critéir a leagtar síos sa chéad fhomhír d'Airteagal 6(2), iarrfaidh sé ar an mBallstát lena mbaineann fógra a thabhairt faoi mheasúnú tionchair.

7. Cuimseofar an méid seo a leanas ar a laghad i measúnú tionchair de bhun mhír 6:

(a) an tionchar féideartha ar fhorbairt an mhargaidh náisiúnta gáis agus ar an iomaíocht ar an leibhéal náisiúnta;

(b) an tionchar féideartha ar an margadh inmheánach gáis;

(c) an tionchar féideartha ar shlándáil sholáthar gáis na mBallstát comharsanachta, go háirithe i gcás na mbeart sin a d'fhéadfadh an leachtacht sna margaí réigiúnacha a laghdú nó bac a chur ar shreafaí i dtreo na mBallstát comharsanachta;

(d) na costais agus na sochair, a dhéantar a mheasúnú i gcomparáid le bearta margadhbhunaithe malartacha;

(e) measúnú ar riachtanas agus ar chomhréireacht i gcomparáid le bearta margadhbhunaithe féideartha;

(f) tuiscint ar an amhlaidh an ndéanann an