TREOIR (AE) 2022/2523 ÓN gCOMHAIRLE

an 14 Nollaig 2022

maidir le híosleibhéal domhanda cánachais a áirithiú do ghrúpaí ilnáisiúnta fiontar agus do ghrúpaí mórscála intíre san Aontas

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 115 de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

Ag féachaint don tuairim ó Pharlaimint na hEorpa (1),

Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (2),

Ag gníomhú di i gcomhréir le nós imeachta reachtach speisialta,

De bharr an mhéid seo a leanas:

Le blianta beaga anuas, tá bearta cinniúnacha glactha ag an Aontas chun an comhrac i gcoinne na pleanála ionsaithí cánach laistigh den mhargadh inmheánach a threisiú. Leis na treoracha i gcoinne seachaint cánach leagtar síos rialacha i gcoinne chreimeadh an bhoinn cánach sa mhargadh inmheánach agus i gcoinne an brabús a aistriú amach as an margadh inmheánach. Leis na rialacha sin, tiontaíodh i ndlí an Aontais na moltaí a rinne an Eagraíocht um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (ECFE) i gcomhthéacs an tionscnaimh i gcoinne chreimeadh an bhoinn agus aistriú brabúis (BEPS) chun a áirithiú go ngearrfar cáin ar bhrabúis fiontar ilnáisiúnta (FINanna) san áit ina ndéantar na gníomhaíochtaí eacnamaíocha as a dtagann na brabúis agus ina gcruthaítear luach.

Mar iarracht leanúnach chun deireadh a chur le cleachtais chánach FINanna, lena gcuirtear ar a gcumas brabúis a aistriú go dlínsí ina bhfuil siad faoi réir cánachas ar bith nó cánachas an-íseal, tá sraith rialacha idirnáisiúnta cánach forbartha ag ECFE chun a áirithiú go n-íocfaidh FINanna cion cothrom cánach cibé áit a n-oibríonn siad. Is é is aidhm don athchóiriú mór seo íosleibhéal domhanda cánachais a leagan síos le haghaidh iomaíocht maidir le rátaí cánach ioncaim chorparáidigh. Trí dheireadh a chur le cuid mhór de na buntáistí a bhaineann le brabúis a aistriú chuig dlínsí nach ngearrtar aon cháin iontu nó nach ngearrtar ach cáin an-íseal iontu, leis an athchóiriú domhanda maidir le cáin íosta tabharfar cothrom na Féinne i gcrích do ghnólachtaí ar fud an domhain agus éascófar na dlínsí a mbonn cánach a chosaint níos fearr.

Tá an cuspóir polaitiúil sin tiontaithe ina rialacha dar teideal ‘Tax Challenges Arising from the Digitalisation of the Economy – Global Anti-Base Erosion Model Rules (Pillar Two)’ [Dúshláin Chánach a eascraíonn as Digitiú an Gheilleagair - Rialacha Samhla Domhanda i gcoinne Chreimeadh an Bhoinn (Colún a Dó)] (‘Rialacha Samhla ECFE’) arna bhformheas le Creat Cuimsitheach ECFE/G20 um BEPS an 14 Nollaig 2021, creat a bhfuil gealltanas tugtha ag na Ballstáit ina leith. Sa tuarascáil uaithi chuig an gComhairle Eorpach maidir le saincheisteanna cánach a d'fhormheas an Chomhairle an 7 Nollaig 2021, d'athdhearbhaigh an Chomhairle go dtacaíonn sí go láidir leis an athchóiriú domhanda maidir le cáin íosta agus gheall sí an t-athchóiriú sin a chur chun feidhme go pras trí bhíthin dhlí an Aontais. Sa chomhthéacs sin, tá sé ríthábhachtach go gcuirfidh na Ballstáit a ngealltanas chun feidhme go héifeachtach chun íosleibhéal domhanda cánach a bhaint amach.

In Aontas ina bhfuil geilleagair atá comhtháite go dlúth, tá sé ríthábhachtach go ndéanfar an t-athchóiriú domhanda maidir le cáin íosta a chur chun feidhme ar bhealach atá comhleanúnach agus comhordaithe go leordhóthanach. I bhfianaise scála, sonraí agus teicniúlachtaí na rialacha nua idirnáisiúnta cánach sin, ní dhéanfadh ach creat comhchoiteann de chuid an Aontais ilroinnt an mhargaidh inmheánaigh a chosc agus na rialacha nua sin á gcur chun feidhme. Ina theannta sin, le creat comhchoiteann de chuid an Aontais, arna cheapadh chun a bheith comhoiriúnach leis na saoirsí bunúsacha a ráthaítear leis an gConradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, sholáthrófaí deimhneacht dhlíthiúil do cháiníocóirí agus rialacha den sórt sin á gcur chun feidhme acu.

Is gá rialacha a leagan síos chun creat éifeachtúil agus comhleanúnach a bhunú le haghaidh an íosleibhéil dhomhanda cánach ar leibhéal an Aontais. Leis an gcreat sin, cruthaítear córas ina mbeidh dhá riail chomhghlasáilte, dá ngairtear le chéile ‘rialacha GloBE’, trínar cheart méid breise cánach (‘cáin bhreisiúcháin’) a bhailiú gach uair a bheidh ráta cánach éifeachtach de chuid FIN faoi bhun 15 % i ndlínse ar leith. I gcásanna den sórt sin, ba cheart a mheas gur dlínse ísealchánach. Tugtar an Riail um Chuimsiú Ioncaim (IIR) agus an Riail maidir le Brabús faoi thearc-cháin (UTPR) ar an dá riail chomhghlasáilte sin. Faoin gcóras sin, máthaireintiteas FIN atá lonnaithe i mBallstát, ba chóir go mbeadh oibleagáid air IIR a chur i bhfeidhm ar a sciar féin den cháin bhreisiúcháin a bhaineann le haon eintiteas den ghrúpa a bhfuil cáin íseal air, bíodh an t-eintiteas sin lonnaithe laistigh nó lasmuigh den Aontas. Ba cheart don UTPR gníomhú mar chúlstop do IIR trí aon mhéid iarmharach de cháin bhreisiúcháin a ath-leithdháileadh i gcásanna nach bhféadfadh máthaireintitis méid iomlán na cánach breisiúcháin a bhaineann le heintitis ísealchánach a bhailiú trí IIR a chur i bhfeidhm.

Tá sé riachtanach Rialacha Samhla ECFE arna gcomhaontú ag na Ballstáit a chur chun feidhme ar bhealach a bheidh chomh gar agus is féidir don chomhaontú domhanda chun a áirithiú go mbeidh na rialacha arna gcur chun feidhme ag na Ballstáit de bhun na Treorach seo cáilithe de réir bhrí Rialacha Samhla ECFE. Cloíonn an Treoir seo go dlúth le hinneachar agus le struchtúr Rialacha Samhla ECFE. Chun an chomhoiriúnacht le dlí príomha an Aontais a áirithiú, agus go háirithe le prionsabail na saoirse bunaíochta, ba cheart feidhm a bheith ag rialacha na Treorach seo maidir le heintitis a bhfuil cónaí orthu i mBallstát mar aon le heintitis neamhchónaitheacha máthaireintitis atá lonnaithe sa Bhallstát sin. Ba cheart feidhm a bheith ag an Treoir seo freisin maidir le grúpaí mórscála intíre. Ar an gcaoi sin, cheapfaí an creat dlíthiúil sa chaoi nach mbeadh aon bhaol ann go ndéanfaí idirdhealú idir cásanna trasteorann agus cásanna náisiúnta. Maidir le gach eintiteas atá lonnaithe i mBallstát a bhfuil córas ísealchánach ann, lena n-áirítear an máthaireintiteas a chuireann IIR i bhfeidhm, ba cheart iad a bheith faoi réir na cánach breisiúcháin. Ar an gcuma chéanna, na comheintitis de chuid an mháthaireintiteas chéanna atá lonnaithe i mBallstát eile, Ballstát a bhfuil córas ísealchánach ann, ba cheart iad a bheith faoi réir na cánach breisiúcháin.

Cé gur gá a áirithiú go ndíspreagfar cleachtais seachanta cánach, ba cheart drochthionchair ar FINanna níos lú sa mhargadh inmheánach a sheachaint. Chun na críche sin, níor cheart feidhm a bheith ag an Treoir seo ach maidir le heintitis atá lonnaithe san Aontas, eintitis ar comhaltaí iad de ghrúpaí FIN nó de ghrúpaí mórscála intíre a bhfuil an tairseach bhliantúil EUR 750 000 000 ar a laghad d'ioncam comhdhlúite á comhlíonadh acu. Bheadh an tairseach sin comhsheasmhach le tairseach na rialacha idirnáisiúnta cánach atá ann cheana, amhail na rialacha maidir le tuairisciú de réir tíre a leagtar amach i dTreoir 2011/16/AE ón gComhairle (3) , arna tabhairt isteach le Treoir (AE) 2016/881 ón gComhairle (4) . Tagraítear d'eintitis a thagann faoi raon feidhme na Treorach seo mar ‘chomheintitis’. Ba cheart eintitis áirithe a eisiamh ó raon feidhme na Treorach seo bunaithe ar a gcuspóir agus ar a stádas ar leith. Maidir le heintitis eisiata, ba cheart gurbh iad sin na heintitis nach mbíonn trádáil ná gnó á seoladh acu go ginearálta agus a dhéanann gníomhaíochtaí ar mhaithe leis an leas coiteann, amhail cúram sláinte poiblí agus oideachas a chur ar fáil nó bonneagar poiblí a thógáil, agus a bhféadfadh sé, ar na cúiseanna sin, nach mbeadh siad faoi réir cánach sa Bhallstát ina bhfuil siad lonnaithe. Is gá, dá bhrí sin, eintitis rialtais, eagraíochtaí idirnáisiúnta, cistí pinsin, agus eagraíochtaí neamhbhrabúis, lena n-áirítear eagraíochtaí chun críocha amhail an tsláinte phoiblí, a eisiamh ó raon feidhme na Treorach seo. Ba cheart go bhféadfadh árachóirí cúraim sláinte nach lorgaíonn nó nach ndéanann aon bhrabúis seachas ar mhaithe le cúram sláinte poiblí a áireamh in eagraíochtaí neamhbhrabúis freisin. Ba cheart cistí infheistíochta agus meáin infheistíochta eastáit réadaigh a eisiamh ó raon feidhme na Treorach seo freisin nuair atá siad ag barr an tslabhra úinéireachta, ós rud é go ngearrtar cáin ar an ioncam a thuilleann na heintitis sin ar leibhéal a n-úinéirí.

Maidir leis an máthaireintiteas deiridh de ghrúpa FIN nó de ghrúpa mórscála intíre, i gcás leas rialaitheach a bheith ag an máthaireintiteas sin go díreach nó go hindíreach i ngach comheintiteas eile de chuid ghrúpa FIN nó den ghrúpa mórscála intíre, tá sé i gcroílár an chórais. Ós rud é go gceanglaítear ar an máthaireintiteas deiridh de ghnáth cuntais airgeadais na n-eintiteas uile de chuid ghrúpa FIN nó den ghrúpa mórscála intíre a chomhdhlúthú nó, murab amhlaidh atá, go n-éileofaí amhlaidh faoi chaighdeán cuntasaíochta airgeadais inghlactha, tá faisnéis chriticiúil aige agus is é ab fhearr chun a áirithiú maidir leis an leibhéal cánach in aghaidh na dlínse i gcás an ghrúpa, go gcomhlíonfaidh sé an t-íosráta cánach comhaontaithe. I gcás ina mbeidh an máthaireintiteas deiridh lonnaithe san Aontas, ba cheart, dá bhrí sin, gur air a bheidh an phríomhoibleagáid faoin Treoir seo IIR a chur i bhfeidhm ar a sciar leithdháilte den cháin bhreisiúcháin a bhaineann le gach comheintiteas íseal-chánach de ghrúpa FIN, is cuma cé acu laistigh nó lasmuigh den Aontas atá siad lonnaithe. Ba cheart do mháthaireintiteas deiridh de ghrúpa mórscála intíre IIR a chur i bhfeidhm maidir le méid iomlán na cánach breisiúcháin i ndáil lena chomheintitis ísealchánach.

In imthosca áirithe, ba cheart an oibleagáid IIR a chur i bhfeidhm a bhogadh síos agus a chur ar chomheintitis eile de ghrúpa FIN atá lonnaithe san Aontas. Ar an gcéad dul síos, nuair is eintiteas eisiata atá sa máthaireintiteas deiridh nó nuair atá sé lonnaithe i ndlínse tríú tír nach bhfuil Rialacha Samhla ECFE nó rialacha coibhéiseacha curtha chun feidhme aici agus nach bhfuil IIR cáilithe acu, ba cheart oibleagáid a bheith ar mháthaireintitis idirmheánacha atá suite faoi bhun an mháthaireintitis deiridh sa slabhra úinéireachta agus é lonnaithe san Aontas, faoin Treoir, an IIR a chur i bhfeidhm suas go dtí a sciar iomlán den cháin bhreisiúcháin. Mar sin féin, i gcás ina bhfuil leas rialaithe i máthaireintiteas idirmheánach eile faoi úinéireacht máthaireintitis idirmheánaigh a gceanglaítear air IIR a chur i bhfeidhm, ba cheart don mháthaireintiteas idirmheánach céadluaite IIR a chur i bhfeidhm.

Ar an dara dul síos, gan beann ar an máthaireintiteas deiridh a bheith lonnaithe i ndlínse ag a bhfuil IIR cáilithe, na máthaireintitis faoi pháirt-úinéireacht agus iad lonnaithe san Aontas, agus a bhfuil os cionn 20 % dá gcothromas faoi úinéireacht sealbhóirí leasa lasmuigh den ghrúpa, ba cheart oibleagáid a bheith orthu faoin Treoir seo IIR a chur i bhfeidhm suas go dtí a sciar leithdháilte den cháin bhreisiúcháin. Níor cheart do mháthaireintiteas faoi pháirt-úinéireacht den sórt sin IIR a chur i bhfeidhm, áfach, nuair atá siad ar lánúinéireacht ag máthaireintiteas faoi pháirt-úinéireacht eile a gceanglaítear air IIR a chur i bhfeidhm. Ar an tríú dul síos, nuair is eintiteas eisiata atá sa mháthaireintiteas deiridh nó nuair atá sé lonnaithe i ndlínse gan IIR cáilithe, ba cheart do na comheintitis atá sa ghrúpa an UTPR a chur i bhfeidhm maidir le haon mhéid iarmharach den cháin bhreisiúcháin nach raibh faoi réir IIR i gcomhréir le foirmle leithdháilte bunaithe ar an líon fostaithe agus sócmhainní inláimhsithe atá acu. Ar an gceathrú dul síos, i gcás ina bhfuil an máthaireintiteas deiridh lonnaithe i ndlínse tríú tír ag a bhfuil IIR cáilithe, ba cheart do chomheintitis ghrúpa FIN UTPR a chur i bhfeidhm maidir leis na comheintitis atá lonnaithe i ndlínse an tríú tír sin, i gcásanna inarb é dlínse ísealchánach é an tríú tír sin bunaithe ar an ráta cánach éifeachtach na gcomheintiteas ar fad atá sa dlínse sin, lena n-áirítear ráta cánach éifeachtach an mháthaireintitis deiridh.

I gcomhréir le cuspóirí beartais an athchóirithe dhomhanda maidir le cáin íosta i dtaca le hiomaíocht chóir chánach i measc dlínsí, ba cheart an ráta cánach éifeachtach a ríomh ar leibhéal na dlínse. Chun críche an ráta cánach éifeachtach a ríomh, ba cheart foráil a dhéanamh sa Treoir seo maidir le sraith choiteann rialacha sonracha maidir leis an mbonn cánach a ríomh, dá ngairtear “ioncam nó caillteanas cáilitheach”, agus maidir leis na cánacha a íocadh, dá dtagraítear mar “chánacha cumhdaithe”. Ba cheart gurb iad na cuntais airgeadais an túsphointe, cuntais a úsáidtear chun críocha comhdhlúthaithe, agus ba cheart iad a bheith faoi réir sraith coigeartuithe ina dhiaidh sin, lena n-áirítear freastal ar dhifríochtaí uainiúcháin, chun aon saobhadh idir dlínsí a sheachaint. Thairis sin, ba cheart an t-ioncam nó caillteanas cáilitheach agus cánacha cumhdaithe eintiteas áirithe a leithdháileadh ar eintitis ábhartha eile laistigh de ghrúpa FIN chun neodracht a áirithiú sa chaoi a ndéileáiltear le hioncam nó caillteanas cáilitheach ó thaobh cánach de a d'fhéadfadh a bheith faoi réir cánacha cumhdaithe i roinnt dlínsí éagsúla, mar gheall ar chineál na n-eintiteas (mar shampla, eintitis thréshreafa, eintitis hibrideacha nó buanbhunaíocht) nó mar gheall ar an gcóir shonrach chánach ar ioncam (mar shampla, íocaíocht díbhinne nó córas cánach maidir le corparáid faoi rialú eachtrach). Maidir le cánacha cumhdaithe, ba cheart an Treoir seo a léirmhíniú i bhfianaise aon treorach breise a chuirfidh ECFE ar fáil, agus ba cheart do na Ballstáit é sin a chur san áireamh lena áirithiú go ndéanfar cánacha arna gcumhdach sna Ballstáit uile agus sna dlínsí tríú tír uile a shainaithint go haonfhoirmeach.

Ba cheart ráta cánach éifeachtach de ghrúpa FIN i ngach dlínse ina ndéanann sé gníomhaíochtaí nó de ghrúpa mórscála intíre a chur i gcomparáid leis an íosráta cánach 15 % a comhaontaíodh chun a chinneadh ar cheart do ghrúpa FIN nó don ghrúpa mórscála intíre a bheith faoi dhliteanas cáin bhreisiúcháin a íoc agus, dá bhrí sin, ba cheart dóibh IRR nó an UTPR a chur i bhfeidhm. Leis an ráta íosta cánach 15 % arna chomhaontú i gCreat Cuimsitheach ECFE/G20 um BEPS, léirítear cothromaíocht i measc rátaí cánach corparáide ar fud an domhain. I gcásanna ina dtiteann an ráta cánach éifeachtach de ghrúpa FIN faoi bhun an íosráta cánach i ndlínse ar leith, ba cheart an cháin bhreisiúcháin a leithdháileadh ar na heintitis i ngrúpa FIN atá faoi dhliteanas an cháin sin a íoc i gcomhréir le cur i bhfeidhm IIR agus UTPR, chun cloí leis an ráta íosta éifeachtach 15 % a comhaontaíodh ar fud an domhain. I gcásanna ina dtiteann an ráta cánach éifeachtach de ghrúpa mórscála intíre faoi bhun an íosráta cánach, ba cheart do mháthaireintiteas deiridh an ghrúpa mórscála intíre IIR a chur i bhfeidhm maidir lena gcomheintitis ísealchánach, chun a áirithiú go mbeidh an grúpa sin faoi dhliteanas cáin a íoc ar ráta cánach íosta éifeachtach 15 %.

Chun na Ballstáit a chumasú le bheith in ann tairbhe a bhaint as an ioncam ón gcáin bhreisiúcháin a bhailítear ar na comheintitis ísealchánach atá lonnaithe ar a gcríoch, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann rogha a dhéanamh córas náisiúnta cáilithe um cháin bhreisiúcháin a chur i bhfeidhm. Ba cheart do na Ballstáit fógra a thabhairt don Choimisiún nuair a roghnaíonn siad cáin bhreisiúcháin náisiúnta cháilithe a chur i bhfeidhm, rud ar cuspóir dó cinnteacht leordhóthanach a thabhairt d'údaráis chánach na mBallstát eile agus na ndlínsí tríú tír, mar aon le grúpaí FIN, maidir le hinfheidhmeacht na cánach breisiúcháin náisiúnta cáilithe go dtí comheintiteas ísealchánach sa Bhallstát sin. Maidir le comheintitis de ghrúpa FIN atá lonnaithe i mBallstát a roghnaigh córas den sórt sin a chur chun feidhme ina gcóras cánach náisiúnta féin, ba cheart dóibh an cháin bhreisiúcháin a íoc leis an mBallstát sin. Ba cheart go n-áiritheofaí leis an gcóras sin go ríomhtar an cánachas íosta éifeachtach ar ioncam cáilitheach nó ar chaillteanas cáilitheach na gcomheintiteas ar an mbealach céanna agus a ríomhtar an cháin bhreisiúcháin i gcomhréir leis an Treoir seo.

Chun cur chuige comhréireach a áirithiú, ba cheart a chur san áireamh leis an Treoir seo cásanna sonracha áirithe ina laghdaítear rioscaí BEPS. Dá bhrí sin, ba cheart eisiamh ioncaim atá bunaithe ar shubstaint a áireamh sa Treoir seo, bunaithe ar na costais a bhaineann le fostaithe agus ar luach sócmhainní inláimhsithe i ndlínse ar leith. Leis an díolmhú sin, réiteofaí, go pointe áirithe, cásanna ina ndéanann grúpa FIN nó grúpa mórscála intíre gníomhaíochtaí eacnamaíocha a bhfuil láithreacht ábhartha ag teastáil uathu i ndlínse ísealchánach mar nach dócha go dtiocfadh borradh faoi chleachtais BEPS i gcás den sórt sin. Ba cheart cás sonrach ghrúpaí FIN atá ag an gcéim tosaigh dá ngníomhaíocht idirnáisiúnta a bhreithniú freisin ionas nach ndíspreagfaí forbairt gníomhaíochtaí trasteorann ag grúpaí FIN a bhaineann leas as cáin íseal ina ndlínse náisiúnta ina bhfuil siad ag feidhmiú den chuid is mó. Dá bhrí sin, ba cheart gníomhaíochtaí náisiúnta ghrúpaí FIN den sórt sin a bhfuil cáin íseal orthu a eisiamh ó chur i bhfeidhm na rialacha ar feadh idirthréimhse cúig bliana, ar choinníoll nach bhfuil comheintitis ag grúpa FIN i níos mó ná sé dhlínse. Chun cóir chomhionann a áirithiú do ghrúpaí mórscála intíre, ba cheart an t-ioncam ó ghníomhaíochtaí na ngrúpaí sin a eisiamh freisin ar feadh idirthréimhse cúig bliana.

Ina theannta sin, chun aghaidh a thabhairt ar chás ar leith na mBallstát sin ina bhfuil ceanncheathrú ag fíorbheagán grúpaí agus a dhéanann freastal ar líon chomh híseal sin de chomheintitis is go mbeadh sé díréireach é a éileamh láithreach ar riaracháin chánach na mBallstát sin IIR agus UTPR a chur i bhfeidhm, agus i bhfianaise stádais an chur chuige choitinn atá i rialacha GLoBE, bheadh sé leordhóthanach na Ballstáit a chumasú lena roghnú gan IIR agus UTPR a chur i bhfeidhm ar feadh tréimhse teoranta ama. Ba cheart do na Ballstáit a ndéanfaidh rogha den sórt sin fógra a thabhairt don Choimisiún faoin spriocdháta chun an Treoir seo a thrasuí.

Ba cheart do na Ballstáit sin a roghnaíonn gan IIR agus UTPR a chur i bhfeidhm go sealadach an Treoir seo a thrasuí ar bhealach ina ndéanfar feidhmiú cuí chóras íosta an chánachais dhomhanda ar ghrúpaí ilnáisiúnta fiontar agus ar ghrupaí mórscála intíre san Aontas a áirithiú. Baineann sé seo go háirithe leis an oibleagáid atá ar chomheintitis náisiúnta na mBallstát sin comheintiteas na mBallstát eile agus i ndlínsí tríú tír a chur ar an eolas ionas go mbeidh Ballstáit eile agus dlínsí tríú tír in ann UTPR a chur i bhfeidhm. Ba cheart an t-ualach riaracháin ar chórais riaracháin cánach na mBallstát a d'fheidhmigh an rogha sin a bheith teoranta a mhéid is féidir, agus cur i bhfeidhm éifeachtach na Treorach seo ar fud an Aontais á chaomhnú ag an am céanna. Dá bhrí sin, ba cheart an deis a bheith ag na Ballstáit sin dul i mbun plé leis an gCoimisiún, agus a chomhairle agus a chúnamh a lorg d'fhonn teacht ar chomhthuiscint ar na socruithe praiticiúla a bhaineann le trasuí na Treorach seo sa dlí náisiúnta.

Mar gheall ar chineál an-luaineach agus ar thimthriall fada eacnamaíoch earnáil na loingseoireachta, is gnách go mbíonn sí faoi réir córas malartach nó córas forlíontach cánachais sna Ballstáit. Ionas nach mbainfear an bonn ón réasúnaíocht bheartais sin agus go gceadófar do na Ballstáit leanúint de chóireáil cánach shonrach a chur i bhfeidhm ar earnáil na loingseoireachta i gcomhréir leis an gcleachtas idirnáisiúnta agus le rialacha maidir le státchabhair, ba cheart ioncam loingseoireachta a eisiamh ón gcóras.

Chun cothromaíocht a bhaint amach idir cuspóirí an athchóirithe dhomhanda maidir le cáin íosta agus an t-ualach riaracháin ar riaracháin chánach agus ar cháiníocóirí, ba cheart foráil a dhéanamh sa Treoir seo maidir le heisiamh de minimis i gcás grúpaí FIN nó grúpaí mórscála intíre ag a bhfuil meánioncam níos lú ná EUR 10 000 000 agus meánioncam cáilitheach nó caillteanas cáilitheach faoi bhun EUR 1 000 000 i ndlínse ar leith. Níor cheart do ghrúpaí FIN nó grúpaí mórscála intíre den sórt sin cáin bhreisiúcháin a íoc fiú má tá ráta cánach éifeachtach acu faoi bhun an íosráta cánach sa dlínse sin.

D'fhéadfadh cur i bhfeidhm rialacha na Treorach seo maidir le grúpaí FIN agus grúpaí mórscála intíre a thagann faoina raon feidhme den chéad uair saobhadh a chruthú toisc airíonna cánacha a bheith ann, lena n-áirítear caillteanais ó bhlianta fioscacha roimhe sin, nó ó dhifríochtaí uainiúcháin, agus d'fhéadfadh sé go mbeadh gá le rialacha idirthréimhseacha chun deireadh a chur leis an saobhadh sin. Ba cheart go mbeadh feidhm freisin ag laghdú de réir a chéile ar na rátaí le haghaidh an phárolla agus na sócmhainní inláimhsithe chomh maith chun aistriú rianúil chuig an gcóras nua cánach a éascú.

Ós rud é gur cheart do ghrúpaí FIN agus grúpaí mórscála intíre cáin a íoc ar leibhéal íosta i ndlínse ar leith agus le haghaidh bliain fhioscach ar leith, ba cheart é a bheith d'aidhm eisiach ag cáin bhreisiúcháin a áirithiú go mbeidh brabúis na ngrúpaí sin faoi réir cánach ag íosráta cánach éifeachtach i mbliain fhioscach ar leith. Ar an gcúis sin, níor cheart go bhfheidhmeodh na rialacha maidir le cáin bhreisiúcháin mar cháin a thoibhítear go díreach ar ioncam an eintitis ach ina ionad sin ba cheart feidhm a bheith acu maidir leis an róbhrabús i gcomhréir le bonn caighdeánaithe agus meicníochtaí sonracha don ríomh cánach chun ioncam ar cháin íseal laistigh de na grúpaí lena mbaineann a shainaithint agus chun cáin bhreisiúcháin a fhorchur a thabharfadh ráta cánach éifeachtach grúpa ar an ioncam sin suas leis an íosleibhéal cánach a comhaontaíodh. Mar sin féin, ní chuirtear cosc ar dhlínse na rialacha sin a chur i bhfeidhm faoi chóras cánach ioncaim chorparáidigh ina dhlí náisiúnta mar thoradh ar an dearadh atá ar IRR agus UTPR mar chánacha breisiúcháin.

Mar thoradh ar an gcomhaontú polaitiúil ar thángthas air ar an leibhéal idirnáisiúnta, ba cheart gurbh iad na córais chánach dáileacháin a chuirtear san áireamh i rialacha GloBE na córais a bhí i bhfeidhm an 1 Iúil 2021 nó roimhe sin, dáta an chéad ráiteas Chreat Cuimsitheach ECFE/G20 um BEPS dar teideal “Ráiteas maidir le Réiteach Décholúnach ar Dhúshláin Chánach a eascraíonn as Digitiú an Gheilleagair”, lenar comhaontaíodh an chóir speisialta a dhéanfar ar chórais cánach dáileacháin incháilithe. Níor cheart don mhéid sin cosc a chur ar athruithe ar chóras cánach dáileacháin dlínse atá i gcomhréir leis an dearadh atá air faoi láthair.

Chun an córas a chur i bhfeidhm go héifeachtúil, tá sé ríthábhachtach go ndéanfar na nósanna imeachta a chomhordú ar leibhéal grúpa. Beidh sé riachtanach córas a oibriú lena n-áiritheofar an sreabhadh faisnéise gan bhac laistigh de ghrúpa FIN agus i dtreo riaracháin chánach ina bhfuil comheintitis lonnaithe. Ba cheart gur ar an gcomheintiteas féin a bheadh an phríomhfhreagracht an tuairisceán faisnéise maidir le cáin bhreisiúcháin a chomhdú. Ba cheart feidhm a bheith ag tarscaoileadh na freagrachta sin, áfach, i gcás ina bhfuil eintiteas eile ainmnithe ag grúpa FIN chun an tuairisceán faisnéise maidir le cáin bhreisiúcháin a chomhdú. D'fhéadfadh sé gur eintiteas áitiúil nó eintiteas ó dhlínse eile a bhfuil comhaontú údaráis inniúil i bhfeidhm aige le Ballstát an chomheintitis a bheadh i gceist. Leis an bhfaisnéis sin a chomhdaítear mar chuid den tuairisceán faisnéise maidir le cáin bhreisiúcháin, ba cheart go gceadófaí do na riaracháin chánach ina bhfuil na comheintitis lonnaithe meastóireacht a dhéanamh ar chruinneas dhliteanas an chomheintitis i leith na cánach breisiúcháin nó na cánach breisiúcháin náisiúnta cáilithe, de réir na gcásanna, trí nósanna imeachta náisiúnta a chur i bhfeidhm, lena n-áirítear tuairisceáin chánach náisiúnta a chomhdú. Beidh tuilleadh treorach atá le forbairt i gCreat Cur Chun Feidhme GloBE ó ECFE ina foinse fónta léirithe agus léirmhínithe i ndáil leis sin, agus d'fhéadfadh sé go roghnódh na Ballstáit treoir den sórt sin a ionchorprú sa dlí náisiúnta. I bhfianaise na gcoigeartuithe comhlíontachta a cheanglaítear le cur chun feidhme na Treorach seo, ba cheart tréimhse 18 mhí a dheonú do ghrúpaí a thagann faoi raon feidhme na Treorach seo den chéad uair chun na ceanglais faisnéise a chomhlíonadh.

I bhfianaise na dtairbhí a bhaineann le trédhearcacht sa réimse cánach, is ábhar misnigh é go ndéanfar méid suntasach faisnéise a chomhdú leis na húdaráis chánach i ndlínsí rannpháirteacha go léir. Ba cheart go mbeadh sé d'oibleagáid ar ghrúpaí FIN laistigh de raon feidhme na Treorach seo faisnéis chuimsitheach agus mhionsonraithe a chur ar fáil maidir lena mbrabúis agus a ráta éifeachtach cánach i ngach dlínse ina bhfuil comheintitis acu. D'fhéadfaí a bheith ag súil leis go méadófaí an trédhearcacht dá ndéanfaí tuairisciú forleathan den sórt sin.

Agus an Treoir seo á cur chun feidhme ag na Ballstáit, ba cheart dóibh úsáid a bhaint as Rialacha Samhla ECFE agus na mínithe agus na samplaí i nDúshláin Chánach a eascraíonn as Digitiú an Gheilleagair – Tráchtaireacht ar na Rialacha Samhla Domhanda i gcoinne Chreimeadh an Bhoinn (Colún a Dó) arna n-eisiúint ag Creat Cuimsitheach ECFE/G20 um BEPS, chomh maith le Creat Cur Chun Feidhme GloBE, lena n-áirítear a rialacha maidir le foráil tearmainn mar fhoinse léirithe nó léirmhínithe chun comhsheasmhacht i gcur i bhfeidhm ar fud na mBallstát a áirithiú sa mhéid is go bhfuil na foinsí sin comhsheasmhach leis an Treoir seo agus le dlí an Aontais. Ba cheart rialacha den sórt sin maidir le foráil tearmainn a bheith ábhartha maidir le grúpaí FIN chomh maith le grúpaí mórscála intíre.

Tá éifeachtacht agus cothroime an athchóirithe dhomhanda maidir le cáin íosta ag brath go mór ar a chur chun feidhme ar fud an domhain. Chun forfheidhmiú cuí na rialacha faoin Treoir seo a áirithiú, ba cheart do na Ballstáit pionóis leordhóthanacha a chur i bhfeidhm, go háirithe i leith na n-eintiteas sin nach gcomhlíonann a n-oibleagáidí tuairisceán faisnéise maidir le cáin bhreisiúcháin a chomhdú agus a sciar den cháin bhreisiúcháin a íoc. Ba cheart do na Ballstáit, agus na pionóis sin á gcinneadh acu, aird ar leith a thabhairt ar an ngá atá le dul i ngleic leis an riosca nach ndearbhóidh grúpa FIN an fhaisnéis is gá chun UTPR a chur i bhfeidhm. Chun aghaidh a thabhairt ar an riosca sin, ba cheart do na Ballstáit pionóis athchomhairleacha a leagan síos.

Beidh sé ríthábhachtach freisin go gcuirfidh príomh-chomhpháirtithe trádála uile an Aontais IIR cáilithe nó sraith rialacha coibhéiseacha i bhfeidhm maidir le cáin íosta. Maidir leis an gceist i dtaobh cibé acu atá nó nach bhfuil IIR arna cur chun feidhme ag dlínse tríú tír a chloíonn leis an gcomhaontú domhanda ina IIR cáilithe de réir bhrí an chomhaontaithe dhomhanda, is iomchuí tagairt a dhéanamh don mheasúnú atá le déanamh ar leibhéal ECFE. Thairis sin agus chun tacú le deimhneacht dhlíthiúil agus éifeachtúlacht na rialacha cánach íosta domhanda, tá sé tábhachtach na coinníollacha a shonrú tuilleadh faoinar féidir na rialacha a chuirtear chun feidhme i ndlínse tríú tír, ar dlínse í nach ndéanfaidh rialacha an chomhaontaithe dhomhanda a thrasuí, a chur ar choibhéis le IIR cáilithe. Is é cuspóir an mheasúnaithe ar an gcoibhéis, den chuid is mó, cur i bhfeidhm na Treorach seo ag an mBallstát a shoiléiriú agus a shonrú, go sonrach a mhéid a bhaineann le UTPR. Chuige sin, ba cheart foráil a dhéanamh leis an Treoir seo do mheasúnú, arna ullmhú ag an gCoimisiún tar éis mheasúnú ECFE, ar na critéir choibhéise bunaithe ar pharaiméadair shonracha áirithe. Maidir leis an gcinneadh faoi cé acu na dlínsí tríú tír atá ag cur i bhfeidhm creataí dlíthiúla a mheastar a bheith coibhéiseach le IIR cáilithe, ba cheart go dtiocfadh sé go díreach as na critéir oibiachtúla a leagtar amach sa Treoir seo agus ba cheart dó cloí leis an measúnú ECFE. Is iomchuí mar sin, sa chomhthéacs ar leith sin, foráil a dhéanamh do ghníomh tarmligthe. Go háirithe, níor cheart dul i muinín gnímh tharmligthe sa chomhthéacs sonrach sin a mheas mar fhasach d'ionstraimí reachtacha eile arna nglacadh faoin nós imeachta reachtach speisialta, i bhfianaise an phróisis cinnteoireachta is cuí maidir le cúrsaí cánach.

Tá sé ríthábhachtach a áirithiú go ndéanfar rialacha a leagtar amach sa Treoir seo a chur i bhfeidhm go comhsheasmhach maidir le haon dlínse tríú tír nach ndéanann rialacha an chomhaontaithe dhomhanda a thrasuí agus nach ndeonaítear coibhéis ar a rialacha náisiúnta le IIR cáilithe. Sa chomhthéacs sin, ní mór modheolaíocht chomhchoiteann a fhorbairt chun méideanna a leithdháileadh, méideanna a chumhdófaí faoi rialacha an chomhaontaithe dhomhanda mar chánacha cumhdaithe, chuig eintitis laistigh de ghrúpa FIN a bheadh faoi réir na cánach breisiúcháin i gcomhréir le rialacha na Treorach seo. Chun na críche sin, ba cheart do na Ballstáit leas a bhaint as Creat Cur Chun Feidhme GloBE ó ECFE mar thagairt do leithdháileadh na gcánacha cumhdaithe sin.

Chun eilimintí neamhriachtanacha áirithe den Treoir seo a fhorlíonadh, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a tharmligean chuig an gCoimisiún i dtaca lena chinneadh, tar éis don Choimisiún measúnú a dhéanamh, cé acu dlínsí a bhfuil creat dlíthiúil ar féidir a mheas go bhfuil sé coibhéiseach le IRR cáilithe. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfaí na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr (5) .

Agus an Treoir seo ag teacht i bhfeidhm in 2022 agus an teorainn ama lena trasuí ag na Ballstáit socraithe don 31 Nollaig 2023 ar a dhéanaí, gníomhóidh an tAontas i gcomhréir leis an amlíne a leagtar amach sa Ráiteas maidir le Réiteach Décholúnach ar Dhúshláin Chánach a eascraíonn as Digitiú an Gheilleagair a d’aontaigh Creat Cuimsitheach ECFE/G20 um BEPS an 8 Deireadh Fómhair 2021 (“ráiteas mhí Dheireadh Fómhair 2021 ó Chreat Cuimsitheach ECFE/G20 um BEPS”), ar dá réir a bhfuil Colún a Dó le tabhairt isteach sa dlí in 2022, ionas go mbeidh éifeacht leis in 2023, agus UTPR ag teacht i bhfeidhm in 2024.

Foráiltear i ráiteas mhí Dheireadh Fómhair 2021 i ndáil le Creat Cuimsitheach ECFE/G20 um BEPS maidir le réiteach dhá cholún. Sa Phlean Mionsonraithe Cur Chun Feidhme a leagtar amach san Iarscríbhinn a ghabhann leis sin socraítear na hamlínte chun gach colún a chur chun feidhme. Ós rud é go bhfuil sé d'aidhm ag an Treoir seo Colún a Dó a chur chun feidhme, fad atáthar ag feitheamh leis an obair ar Cholún a hAon a bheith tugtha chun críche, is gá a chinntiú go gcuirtear Colún a hAon chun feidhme chomh maith. Chuige sin, déantar foráil sa Treoir seo lena gcuirtear d'oibleagáid ar an gCoimisiún tuarascáil a ullmhú ina ndéanfar measúnú ar an dul chun cinn a rinneadh i gCreat Cuimsitheach um BEPS ECFE/G20. Aithnítear gur féidir leis an gCoimisiún, má mheasann sé gurb iomchuí sin, togra reachtach a thíolacadh chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin chánach a eascraíonn as digitiú an gheilleagair, lena bhreithniú ag na Ballstáit.

Ba cheart don Chomhairle, roimh dheireadh gach seimeastair, ag tosú an 1 Iúil 2022, measúnú a dhéanamh ar an staid maidir le cur chun feidhme Cholún a hAon de Ráiteas Chreat Cuimsitheach ECFE/G20 um BEPS a tugadh i nDeireadh Fómhair 2021.

Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóir na Treorach seo, eadhon creat comhchoiteann a chruthú le haghaidh íosleibhéal domhanda cánach laistigh den Aontas ar bhonn an chur chuige choitinn atá i Rialacha Samhla ECFE, a ghnóthú go leordhóthanach agus iad ag gníomhú ina n-aonar mar dá ngníomhódh na Ballstáit go neamhspleách, bheadh an baol ann go gcruthófaí ilroinnt sa mhargadh inmheánach agus ós rud é go bhfuil sé ríthábhachtach réitigh a ghlacadh a fheidhmíonn mar is ceart sa mhargadh inmheánach ina iomláine, agus gur fearr is féidir é a ghnóthú ar leibhéal an Aontais de bharr scála an athchóirithe dhomhanda maidir le cáin íosta, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a bhaint amach.

Chuathas i gcomhairle leis an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí i gcomhréir le hAirteagal 42(1) de Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (6) agus thug sé barúlacha foirmiúla an 10 Feabhra 2022. Maidir leis an gceart chun sonraí pearsanta a chosaint de bhun Airteagal 8 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh chomh maith le Rialachán 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (7) , tá feidhm aige maidir le próiseáil sonraí pearsanta a dhéantar faoi chuimsiú na Treorach seo,

TAR ÉIS AN TREOIR SEO A GHLACADH:

CAIBIDIL I

FORÁLACHA GINEARÁLTA

riail um chuimsiú ioncaim (IRR) ar i gcomhréir léi a ríomhann máthaireintiteas ghrúpa FIN nó máthaireintiteas grúpa mórscála intíre a chion in-leithdháilte de cháin bhreisiúcháin i leith chomheintitis ísealchánach an ghrúpa agus a íocann an máthaireintiteas an cháin sin; agus

De mhaolú ar an gcéad fhomhír den mhír seo, féadfaidh an comheintiteas is comhdaitheoir rogha a dhéanamh, i gcomhréir le hAirteagal 45(1), gan eintiteas dá dtagraítear i bpointí (b) agus (c) den fhomhír sin a láimhseáil mar eintiteas eisiata.

eintiteas ina bhfuil ar laghad 85 % de luach an eintitis faoi úinéireacht, go díreach nó trí eintiteas eisiata amháin nó roinnt acu, ag ceann amháin nó níos mó de na heintitis dá dtagraítear i bpointe (a), seachas eintitis seirbhísí pinsin, ar choinníoll go ndíorthaíonn sé beagnach a ioncam uile ó dhíbhinní nó ó ghnóthachain nó ó chaillteanais chothromais a eisiatar ón ríomh ar an ioncam cáilitheach i gcomhréir le hAirteagal 16(2), pointí (b) agus (c).

a oibríonn go heisiach, nó nach mór go heisiach, chun sócmhainní a shealbhú nó chun cistí a infheistiú ar mhaithe leis an eintiteas nó na heintitis dá dtagraítear i bpointe (a); nó

eintiteas ina a bhfuil ar a laghad 95 % de luach an eintitis faoi úinéireacht ag ceann amháin nó níos mó de na heintitis sin dá dtagraítear i bpointe (a), go díreach nó trí eintiteas eisiata amháin nó roinnt acu, seachas eintitis seirbhísí pinsin, ar eintiteas é a dhéanann ceann amháin de na nithe seo a leanas:

2. I gcás ina bhfuil ceann amháin nó níos mó de na 4 bliana fhioscacha dá dtagraítear i mír 1 níos faide nó níos giorra ná 12 mhí, coigeartófar an tairseach ioncaim dá dtagraítear sa mhír sin go comhréireach le haghaidh gach ceann de na blianta fioscacha sin.

1. Tá feidhm ag an Treoir seo maidir le comheintitis atá lonnaithe i mBallstát ar comhaltaí de ghrúpa FIN nó de ghrúpa mórscála intíre iad, ar grúpa é ag a bhfuil ioncam bliantúil de EUR 750 000 000 nó níos mó, lena n-áirítear ioncam na n-eintiteas eisiata dá dtagraítear i mír 3, sna ráitis airgeadais chomhdhlúite dá mháthaireintitis deiridh in dhá cheann ar a laghad de na 4 bliana fhioscacha díreach roimh an mbliain fhioscach a tástáladh.

ciallaíonn “eintiteas is comhdaitheoir ainmnithe” an comheintiteas, seachas an máthaireintiteas deiridh, arna cheapadh ag grúpa FIN nó ag grúpa mórscála intíre chun na hoibleagáidí comhdúcháin a leagtar amach in Airteagal 44 a chomhlíonadh thar ceann ghrúpa FIN nó grúpa mórscála intíre.

go bhfuil sé coibhéiseach leis na rialacha a leagtar síos sa Treoir seo nó, a mhéid a bhaineann le dlínsí tríú tír, Rialacha Samhla ECFE, ar i gcomhréir leo a bhailíonn dlínse a chion in-leithdháilte de cháin bhreisiúcháin grúpa FIN, ar cáin í nár gearradh faoi IIR i leith chomheintitis ísealchánach an ghrúpa sin;

ciallaíonn “UTPR cáilithe” tacar de rialacha a chuirtear chun feidhme i ndlí náisiúnta dlínse, ar choinníoll nach gcuireann an dlínse sin aon sochair ar fáil a bhaineann leis na rialacha sin, agus ar tacar é ar fíor an méid seo a leanas maidir leis:

forchuirtear cáin leis ar ráta atá cothrom leis an íosráta cánach nó níos mó ná an ráta sin; agus

ní fhorchuirtear cáin ioncaim ar bhrabúis leis ach amháin nuair a dháiltear na brabúis sin ar scairshealbhóirí nó nuair a mheastar go ndáiltear iad, nó i gcás ina dtabhaíonn an chuideachta costais áirithe nach speansais ghnó iad;

ciallaíonn “úinéir comheintitis” comheintiteas a bhfuil leas úinéireachta ar úinéireacht aige, go díreach nó go hindíreach, i gcomheintiteas eile de chuid an ghrúpa FIN chéanna nó an ghrúpa mórscála intíre chéanna;

ciallaíonn “creidmheas cánach inaisíoctha neamhcháilithe” creidmheas cánach nach creidmheas cánach inaisíoctha cáilithe é ach atá inaisíoctha go hiomlán nó go páirteach;

ní bheidh ar áireamh i gcreidmheas cánach inaisíoctha cáilithe aon mhéid cánach is inchreidiúnaithe nó is inaisíoctha de bhun cáin bharúlach cháilithe nó cáin bharúlach inaisíoctha dícháilithe;

má tá an creidmheas cánach in-aisíoctha i bpáirt, an chuid den chreidmheas cánach in-aisíoctha is iníoctha mar íocaíocht airgid thirim nó mar choibhéis airgid le comheintiteas laistigh de 4 bliana ón dáta óna bhfuil an comheintiteas i dteideal an creidmheas cánach in-aisíoctha páirteach a fháil;

creidmheas cánach in-aisíoctha a cheaptar ar bhealach ina bhfuil sé le híoc mar íocaíocht airgid thirim nó mar choibhéis airgid le comheintiteas laistigh de 4 bliana ón dáta óna bhfuil an comheintiteas i dteideal an creidmheas cánach in-aisíoctha a fháil faoi dhlíthe na dlínse a dheonaíonn an creidmheas; nó

soláthraítear an creidmheas d'eintiteas rialtais, d'eagraíocht idirnáisiúnta chónaitheach, d'eagraíocht neamhbhrabúsach chónaitheach, do chiste pinsin cónaitheach, d'eintiteas infheistíochta nach cuid de ghrúpa FIN é ná den ghrúpa mórscála intíre, do chuideachta árachais saoil chónaitheach a mhéid a fhaightear an díbhinn i ndáil le gníomhaíochtaí ciste pinsin cónaitheacha agus atá sí faoi réir cáin ar shlí chomhchosúil le díbhinn a fhaigheann ciste pinsin;

soláthraítear an creidmheas do dhuine aonair arb é úinéir tairbhiúil na díbhinne agus atá ina chónaitheoir chun críoch cánach sa dlínse inar forcuireadh na cánacha cumhdaithe ar an gcomheintiteas agus atá faoi réir ráta cánach ainmniúil arb ionann é nó ar mó é ná an ráta cánach caighdeánach is infheidhme maidir le gnáthioncam; nó

soláthraítear an creidmheas d'úinéir tairbhiúil na díbhinne atá faoi réir cáin ag ráta ainmnithe arb ionann é nó ar mó é ná an t-íosráta cánach, cáin a ghearrtar ar an díbhinn a fuarthas faoi dhlí náisiúnta na dlínse inar forchuireadh na cánacha cumhdaithe ar an gcomheintiteas;

soláthraíonn dlínse seachas an dlínse a fhorchuir na cánacha cumhdaithe an creidmheas;

chun críocha an tsainmhínithe seo, ciallaíonn “cáin bharúlach cháilithe” cáin chumhdaithe a fhabhraíonn nó a íocann comheintiteas, lena n-áirítear buanbhunaíocht, ar cáin í atá inaisíoctha nó inchreidiúnaithe le húinéir tairbhiúil na díbhinne arna dáileadh ag an gcomheintiteas nó ag an bpríomheintiteas, nó i gcás cáin chumhdaithe a fhabhraíonn nó a íocann buanbhunaíocht, díbhinn arna dáileadh ag an bpríomheintiteas, a mhéid atá an aisíocaíocht iníoctha, nó a dhéantar ceann díobh seo a leanas:

tá sí in-aisíoctha leis an gcuideachta is dáilteoir tráth a dháiltear díbhinn ar scairshealbhóir;

tá sí in-aisíoctha le húinéir tairbhiúil díbhinne a dháileann comheintiteas den sórt sin i leith na díbhinne sin nó tá sí inchreidiúnaithe ag an úinéir tairbhiúil in aghaidh dliteanas cánach seachas dliteanas cánach i leith na díbhinne sin; nó

ciallaíonn “ioncam nó caillteanas cáilitheach” an glanioncam nó an glanchaillteanas cuntasaíochta airgeadais atá ag comheintiteas arna choigeartú i gcomhréir leis na rialacha a leagtar amach i gCaibidlí III, VI agus VII;

ciallaíonn “dlínse ísealchánach”, maidir le grúpa FIN nó grúpa mórscála intíre in aon bhliain fhioscach ar bith, Ballstát nó dlínse tríú tír ina bhfuil ioncam cáilitheach ag grúpa FIN nó ag an ngrúpa mórscála intíre agus ina bhfuil sé faoi réir ráta cánach éifeachtach atá níos ísle ná an t-íosráta cánach;

ciallaíonn “eintiteas seirbhísí pinsin” eintiteas a bhunaítear agus a oibrítear go heisiach nó nach mór go heisiach chun cistí a infheistiú chun sochar na n-eintiteas dá dtagraítear i bpointe (33)(a) nó chun gníomhaíochtaí a dhéanamh atá coimhdeach leis na gníomhaíochtaí rialáilte dá dtagraítear i bpointe (33)(a), ar choinníoll go bhfuil an t-eintiteas seirbhísí pinsin ina chuid den ghrúpa céanna a dhéanann na gníomhaíochtaí rialáilte sin;

go ndéantar na sochair sin a dhaingniú nó a chosaint ar shlí eile le rialacháin náisiúnta agus go gcistítear iad le comhthiomsú sócmhainní arna sealbhú trí shocrú muiníneach nó trí iontaobhaí chun comhlíonadh na n-oibleagáidí pinsin comhfhreagracha a áirithiú i gcoinne cás dócmhainneachta ghrúpa FIN agus an ghrúpa mórscála intíre;

go bhfuil an t-eintiteas sin á rialú amhlaidh ag an dlínse sin nó ag ceann dá foranna polaitiúla nó dá húdaráis áitiúla; nó

eintiteas a bhunaítear agus a oibrítear go heisiach nó nach mór go heisiach i ndlínse chun sochair scoir agus sochair choimhdeacha nó theagmhasacha a riar nó a sholáthar do dhaoine aonair más rud é:

ciallaíonn “meán infheistíochta réadmhaoine” eintiteas atá ar seilbh go forleathan lena sealbhaítear maoin dho-aistrithe den chuid is mó agus atá faoi réir leibhéal aonair cánachais, faoina chúram féin nó faoi chúram a shealbhóirí leasa, agus bíonn bliain iarchurtha amháin ar a mhéad aige;

tá an ciste nó bainistíocht an chiste, faoi réir an chórais rialála, lena n-áirítear rialáil iomchuí maidir le sciúradh airgid a chomhrac agus cosaint infheisteoirí, le haghaidh cistí infheistíochta sa dlínse ina bhfuil sé bunaithe nó ina mbainistítear é; agus

tá ceart ag a infheisteoirí ar thoradh ó shócmhainní an chiste nó ar ioncam a thuilleann na sócmhainní sin, bunaithe ar an ranníocaíocht a rinne siad;

cuireann sé ar a gcumas do na hinfheisteoirí costais idirbhirt, taighde agus anailíse a laghdú nó an riosca a leathadh le chéile;

eintiteas a bhfuil 85 % ar a laghad de luach an eintitis faoi úinéireacht ag eintiteas dá dtagraítear i bpointe (a), ar choinníoll go ndíorthaíonn sé a ioncam uile nach mór ó dhíbhinní nó ó ghnóthachain nó ó chaillteanais chothromais a eisiatar ón ríomh ar an ioncam cáilitheach nó ar an gcaillteanas cáilitheach chun críocha na Treorach seo;

eintiteas atá 95 % ar a laghad faoi úinéireacht go díreach ag eintiteas dá dtagraítear i bpointe (a), nó ag slabhra de na heintitis sin, agus a oibríonn go heisiach nó nach mór go heisiach chun sócmhainní a shealbhú nó cistí a infheistiú dá thairbhe; nó

ciallaíonn “cáin bhreisiúcháin náisiúnta cháilithe” cáin bhreisiúcháin a chuirtear chun feidhme i ndlí náisiúnta dlínse ar choinníoll nach gcuireann an dlínse sin aon sochair ar fáil a bhaineann leis na rialacha sin, agus ar fíor an méid seo a leanas maidir léi:

ciallaíonn “saobhadh iomaíochta ábhartha” i leith prionsabal sonrach nó nós imeachta sonrach a chur i bhfeidhm faoi thacar prionsabal cuntasaíochta is inghlactha go ginearálta, arb é an toradh atá ar a chur i bhfeidhm ná athrú comhiomlán níos mó ná EUR 75 000 000 ar ioncam nó ar speansas i mbliain fhioscach i gcomparáid leis an méid a chinnfí dá gcuirfí an prionsabal nó an nós imeachta comhfhreagrach i bhfeidhm faoi na Caighdeáin Idirnáisiúnta um Thuairisciú Airgeadais (IFRS nó IFRS arna nglacadh ag an Aontas de bhun Rialachán (CE) Uimh. 1606/2002 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle).

ciallaíonn “caighdeán cuntasaíochta airgeadais údaraithe”, i leith eintitis, tacar prionsabal cuntasaíochta is inghlactha go ginearálta a cheadaíonn comhlacht cuntasaíochta údaraithe sa dlínse ina bhfuil an t-eintiteas sin lonnaithe; chun críocha an tsainmhínithe sin, ciallaíonn comhlacht cuntasaíochta údaraithe comhlacht ag a bhfuil údarás dlíthiúil i ndlínse chun caighdeáin chuntasaíochta a fhorordú, a leagan síos nó a ghlacadh chun críoch tuairiscithe airgeadais.

ciallaíonn “caighdeán cuntasaíochta airgeadais inghlactha” Caighdeáin Idirnáisiúnta um Thuairisciú Airgeadais (IFRS nó IFRS arna nglacadh ag an Aontas de bhun Rialachán (CE) Uimh. 1606/2002 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (8) ) agus prionsabail chuntasaíochta na hAstráile, na Brasaíle, Cheanada, Bhallstáit an Aontais Eorpaigh, Ballstáit den Limistéar Eorpach Eacnamaíoch, Hong Cong (an tSín), na Seapáine, Mheicsiceo, na Nua-Shéalainne, Dhaon-Phoblacht na Síne, Phoblacht na hIndia, Phoblacht na Cóiré, na Rúise, Shingeapór, na hEilvéise, na Ríochta Aontaithe agus Stáit Aontaithe Mheiriceá, prionsabail a nglactar leo go ginearálta;

ciallaíonn “máthaireintitis faoi pháirt-úinéireacht” comheintiteas a bhfuil leas úinéireachta i gcomheintiteas eile sa ghrúpa FIN céanna nó sa ghrúpa mórscála intíre céanna, agus ar úinéireacht aige go díreach nó go hindíreach, ar comheintiteas é a bhfuil níos mó ná 20 % don leas úinéireachta ina bhrabúis ar seilbh, go díreach nó go hindíreach, ag duine amháin nó daoine éagsúla nach comheintitis den ghrúpa FIN nó den ghrúpa mórscála intíre iad agus nach gcáilíonn mar mháthaireintiteas deiridh, mar bhuanbhunaíocht ná mar eintiteas infheistíochta;

ciallaíonn “leas urlámhais” leas úinéireachta in eintiteas lena gceanglaítear ar an sealbhóir leasa, nó lena gceanglófaí ar an sealbhóir leasa sócmhainní, dliteanais, ioncam, speansais agus sreafaí airgeadais an eintitis a chomhdhlúthú ar bhonn líne ar líne, i gcomhréir le caighdeán cuntasaíochta airgeadais inghlactha; maidir le príomheintiteas, meastar go bhfuil na leasanna urlámhais ina bhuanbhunaíochtaí féin aige.

ciallaíonn “máthaireintiteas idirmheánach” comheintiteas a bhfuil leas úinéireachta i gcomheintiteas eile sa ghrúpa FIN céanna nó sa ghrúpa mórscála intíre céanna ar úinéireacht aige, go díreach nó go hindíreach, agus nach gcáilíonn mar mháthaireintiteas deiridh, mar mháthaireintiteas faoi pháirt-úinéireacht, mar bhuanbhunaíocht nó mar eintiteas infheistíochta;

go bhfuil sé coibhéiseach leis na rialacha a leagtar síos sa Treoir seo nó, a mhéid a bhaineann le dlínsí tríú tír, leis na Dúshláin Chánach a eascraíonn as Digitiú an Gheilleagair - Rialacha Samhla Domhanda i gcoinne Chreimeadh an Bhoinn (Colún a Dó) (“Rialacha Samhla ECFE”) ar i gcomhréir leo a ríomhann agus a íocann máthaireintiteas ghrúpa FIN nó grúpa mórscála intíre a chion is in-leithdháilte den cháin bhreisiúcháin i leith chomheintitis ísealchánach an ghrúpa sin;

ciallaíonn “IIR cáilithe” tacar rialacha a chuirtear chun feidhme i ndlí náisiúnta dlínse, ar choinníoll nach gcuireann an dlínse sin aon sochair ar fáil a bhaineann leis na rialacha sin, agus ar tacar é ar fíor an méid seo a leanas maidir leis:

ciallaíonn “córas cánach maidir le cuideachtaí faoi rialú eachtrach” tacar rialacha cánach, seachas IIR cáilithe, faoina bhfuil scairshealbhóir díreach nó indíreach eintiteas eachtrach, nó príomheintiteas buanbhunaíochta, faoi réir cánachais ar a chion den ioncam a thuilleann an comheintiteas eachtrach sin nó ar a chion den ioncam uile, gan beann ar cé acu a dháiltear an t-ioncam sin ar an scairshealbhóir nó nach ndáiltear;

eintiteas a bhfuil leas urlámhais in aon eintiteas eile ar úinéireacht aige go díreach nó go hindíreach agus nach bhfuil ar úinéireacht ag aon eintiteas eile, go díreach nó go hindíreach, ag a bhfuil leas urlámhais ann; nó

áit ghnó nó áit a mheastar a bheith ina háit ghnó nach bhfuil cur síos air i bpointí (a) go (c) trína ndéantar oibríochtaí lasmuigh den dlínse ina bhfuil an t-eintiteas lonnaithe, ar choinníoll go ndíolmhaíonn dlínse den sórt sin an t-ioncam is inchurtha i leith na n-oibríochtaí sin;

mura bhfuil aon chóras cánach corparáide ag dlínse, áit ghnó nó áit a mheastar a bheith ina háit ghnó atá lonnaithe i ndlínse den sórt sin ar áit í a gcaithfí léi mar bhuanbhunaíocht i gcomhréir le Samhailchoinbhinsiún Cánach ECFE ar Ioncam agus ar Chaipiteal, arna leasú, ar choinníoll go mbeadh sé de cheart ag an dlínse sin cáin a ghearradh ar an ioncam a bheadh inchurtha i leith na háite gnó i gcomhréir le hAirteagal 7 den Choinbhinsiún sin; nó

mura bhfuil aon chonradh cánach infheidhme, áit ghnó nó áit a mheastar a bheith ina háit ghnó atá lonnaithe i ndlínse ina ngearrtar cáin ar an ioncam is inchurtha i leith na háite gnó sin ar ghlanbhonn ar shlí atá cosúil leis an tslí a ngearrtar cáin ar a cónaitheoirí féin chun críoch cánach;

áit ghnó nó áit a mheastar a bheith ina háit ghnó atá lonnaithe i ndlínse ina gcaitear leis an áit sin mar bhuanbhunaíocht i gcomhréir le conradh cánach infheidhme, ar choinníoll go ngearrann an dlínse sin cáin ar an ioncam is inchurtha ina leith i gcomhréir le foráil atá cosúil le hAirteagal 7 de Shamhailchoinbhinsiún Cánach ECFE ar Ioncam agus ar Chaipiteal, arna leasú;

nach bhfuil an t-ioncam, an caiteachas, an brabús ná an caillteanas inchurtha i leith buanbhunaíochta;

go bhfuil a úinéirí lonnaithe i ndlínse ina gcaitear leis an eintiteas mar eintiteas atá trédhearcach go fioscach;

comheintiteas nach cónaitheoir chun críoch cánach é agus nach bhfuil faoi réir cáin chumhdaithe nó cáin bhreisiúcháin náisiúnta cháilithe bunaithe ar a áit bhainistíochta, ar áit a chruthaithe nó ar chritéir chomhchosúla, déileálfar leis mar eintiteas tréshreafa agus eintiteas atá trédhearcach ó thaobh cánach de i ndáil lena ioncam, a chaiteachas, a bhrabús nó a chaillteanas a mhéid is gurb amhlaidh an méid seo a leanas:

déileálfar le leas úinéireachta in eintiteas nó i mbuanbhunaíocht ar comheintiteas é mar eintiteas atá á shealbhú trí struchtúr atá trédhearcach ó thaobh cánach de má shealbhaítear an leas úinéireachta sin go hindíreach trí shlabhra d'eintitis thrédhearcacha chánach;

chun críocha an tsainmhínithe seo, ciallaíonn “eintiteas atá trédhearcach go fioscach” eintiteas a gcaitheann dlíthe dlínse lena ioncam, lena chaiteachas, lena bhrabús nó lena chaillteanas amhail is gur dhíorthaigh nó gur thabhaigh úinéir an eintitis sin go díreach é go comhréireach lena leas san eintiteas sin;

ar an eintiteas a fhoirceannadh, a leachtú nó a dhíscaoileadh, go bhfuil a shócmhainní uile le dáileadh nó le filleadh ar eagraíocht neamhbhrabúsach nó ar rialtas, lena n-áirítear aon eintiteas rialtais, dhlínse chónaithe an eintitis nó aon fhoroinn pholaitiúil de;

mar íocaíocht chúitimh réasúnaigh as seirbhísí a tugadh nó as maoin nó caipiteal a úsáid; nó

nach bhféadfar ioncam ná sócmhainní an eintitis a dháileadh ar dhuine príobháideach ná ar eintiteas neamhcharthanúil, ná a chur i bhfeidhm chun tairbhe an duine nó an eintitis sin, seachas:

go bhfuil beagnach an t-ioncam uile ó na gníomhaíochtaí a luaitear i bpointe (a) díolmhaithe ó cháin ioncaim ina dhlínse chónaithe;

mar eagraíocht ghairmiúil, cumann gnó, comhlachas tráchtála, eagraíocht saothair, eagraíocht talmhaíochta nó ghairneoireachta, cumann sibhialta, nó mar eagraíocht atá á feidhmiú go heisiach chun an leas sóisialta a chur chun cinn;

go gcuireann sí an dlí nó a doiciméid rialaithe cosc ar a hioncam ag dul chun tairbhe daoine príobháideacha;

go ndearna sí comhaontú faoi cheanncheathrú nó a rinne comhaontú an-chosúil leis an dlínse ina bhfuil sí bunaithe, mar shampla, socruithe a thugann pribhléidí agus díolúintí d'oifigí nó do bhunaíochtaí na heagraíochta atá sa dlínse sin; agus

go bhfuil sí comhdhéanta de rialtais go príomha;

go ndílsítear a shócmhainní do rialtas tráth a dhíscaoilte agus sa mhéid a dháileann sé glantuilleamh, déantar an glantuilleamh gan sin a dháileadh ar an rialtas sin gan aon chuid dá ghlantuilleamh a árachú chun leas daoine príobháideacha;

go bhfuil sé cuntasach do rialtas maidir lena fheidhmíocht fhoriomlán, agus cuireann sé tuairisciú bliantúil faisnéise ar fáil don rialtas sin; agus

sócmhainní an rialtais nó na dlínse sin a bhainistiú nó a infheistiú trí infheistíochtaí a dhéanamh agus a shealbhú, trí shócmhainní a bhainistiú, agus trí ghníomhaíochtaí infheistíochta gaolmhara i gcomhair shócmhainní an rialtais sin nó na dlínse sin;

ciallaíonn “bliain fhioscach” an tréimhse chuntasaíochta ar ina leith a n-ullmhaíonn máthaireintiteas deiridh ghrúpa FIN nó grúpa mórscála intíre a ráitis airgeadais chomhdhlúite nó, i gcás nach n-ullmhaíonn an máthaireintiteas ráitis airgeadais chomhdhlúite, an bhliain féilire;

i gcás nach n-ullmhaíonn an máthaireintiteas na ráitis airgeadais a dtugtar tuairisc orthu i bpointe (a), (b) nó (c), na ráitis airgeadais a d'ullmhófaí dá gceanglófaí ar an máthaireintiteas deiridh ráitis airgeadais den sórt sin a ullmhú i gcomhréir le:

na ráitis airgeadais a ullmhaíonn eintiteas i gcomhréir le caighdeán cuntasaíochta airgeadais inghlactha, ina dtíolactar aon sócmhainn, dliteanas, ioncam, speansas nó sreafaí airgid de chuid an eintitis agus de chuid na n-eintiteas ina bhfuil leas rialaitheach aige amhail is gur aonad aonair eacnamaíoch iad na heintitis sin;

bailiúchán eintiteas a bhfuil baint acu le chéile trí úinéireacht nó trí urlámhas mar a shainmhínítear leis an gcaighdeán cuntasaíochta airgeadais inghlactha le haghaidh ráitis airgeadais chomhdhlúite a ullmhaíonn an máthaireintiteas deiridh, lena n-áirítear aon eintiteas a d'fhéadfadh a bheith eisiata ó ráitis airgeadais chomhdhlúite an mháthaireintitis deiridh, bunaithe ar a mhéid bheag, ar fhorais ábharthachta nó ar na forais go bhfuil sé ar seilbh lena dhíol agus bunaithe ar na nithe sin amháin; nó

Más ionann méid an eisiaimh ioncaim bunaithe ar shubstaint sa dá dhlínse nó má tá an méid sin cothrom le nialas, measfar an comheintiteas a bheith gan stát, ach amháin más máthaireintiteas deiridh é, agus sa chás sin measfar é a bheith lonnaithe sa dlínse inar cruthaíodh é.

Más ionann an méid cánacha cumhdaithe atá dlite sa dá dhlínse nó má an méid sin cothrom le nialas, measfar an comheintiteas a bheith lonnaithe sa dlínse ina bhfuil an méid is mó eisiamh ioncaim bunaithe ar shubstaint arna ríomh ar bhonn eintitis i gcomhréir le hAirteagal 28.

Chun an méid cánacha cumhdaithe dá dtagraítear sa chéad fhomhír a ríomh, ní chuirfear san áireamh an méid cánach a íocadh i gcomhréir le córas cánach cuideachtaí eachtracha rialaithe.

5. I gcás ina bhfuil comheintiteas lonnaithe in dhá dhlínse agus nach bhfuil conradh cánach infheidhme ag na dlínsí sin, measfar an comheintiteas a bheith lonnaithe sa dlínse inar gearradh an méid is mó cánacha cumhdaithe le haghaidh na bliana fioscaí.

I gcás nach bhfuil aon fhaoiseamh ann le haghaidh an chánachais dhúbailte faoin gconradh cánach is infheidhme, mar gheall go bhfuil comheintiteas ina chónaitheoir chun críoch cánach an dá pháirtí chonarthacha, beidh feidhm ag mír 5.

I gcás ina gceanglaítear leis an gconradh cánach is infheidhme go dtiocfadh na húdaráis inniúla ar chomhaontú frithpháirteach maidir le cónaitheacht mheasta an chomheintitis chun críoch cánach agus nach dtagtar ar chomhaontú, beidh feidhm ag mír 5.

4. I gcás ina bhfuil comheintiteas lonnaithe in dhá dhlínse agus ina bhfuil conradh cánach infheidhme ag na dlínsí sin, measfar an comheintiteas a bheith lonnaithe sa dlínse ina meastar é a bheith ina chónaitheoir chun críoch cánach faoin gconradh cánach sin.

3. Measfar buanbhunaíocht mar a shainmhínítear in Airteagal 3, pointe (13)(a), a bheith lonnaithe sa dlínse ina gcaitear léi mar bhuanbhunaíocht agus ina bhfuil sí faoi dhliteanas cáin a íoc faoin gconradh cánach is infheidhme.

Maidir le comheintiteas nach eintiteas tréshreafa é, i gcás nach féidir suíomh an chomheintitis sin a chinneadh bunaithe ar an gcéad fhomhír, measfar é a bheith lonnaithe sa dlínse inar cruthaíodh é.

Caibidil II

IIR agus UTPR

go bhfuil máthaireintiteas idirmheánach eile lonnaithe i ndlínse ina bhfuil sé faoi réir IIR cáilithe don bhliain fhioscach sin agus tá úinéireacht aige, go díreach nó go hindíreach, ar leas urlámhais sa mháthaireintiteas idirmheánach.

3. Ní bheidh feidhm ag mír 1 ná ag mír 2 i gcás ina bhfuil máthaireintiteas idirmheánach eile lonnaithe i ndlínse ina bhfuil sé faoi réir IIR don bhliain fhioscach sin agus ina bhfuil leas rialaithe aige, go díreach nó go hindíreach, sa mháthaireintiteas idirmheánach dá dtagraítear i míreanna 1 agus 2.

3. Ní bheidh feidhm ag míreanna 1 ná 2 i gcás ina bhfuil leasanna úinéireachta an mháthaireintitis faoi pháirt-úinéireacht ar seilbh ina n-iomláine, go díreach nó go hindíreach, ag máthaireintiteas eile faoi pháirt-úinéireacht atá faoi réir IIR le haghaidh na bliana fioscaí sin.

2. Áiritheoidh na Ballstát, i gcás ina bhfuil eintiteas faoi pháirt-úinéireacht lonnaithe i mBallstát atá ina dhlínse ísealchánach, go mbeidh an t-eintiteas sin faoi réir cháin bhreisiúcháin IIR ina leith féin agus i leith a gcomheintiteas ísealchánach atá lonnaithe sa Bhallstát céanna le haghaidh na bliana fioscaí.

dá mba leis an máthaireintiteas leas rialaithe sa chomheintiteas ísealchánach sa chaoi is go ndearnadh ioncam agus speansais uile an chomheintitis ísealchánach a chomhdhlúthú ar bhonn líne ar líne le hioncam agus costais an mháthaireintitis sna ráitis chomhdhlúite airgeadais hipitéiseacha;

má bhí ráitis chomhdhlúite airgeadais ullmhaithe ag an máthaireintiteas i gcomhréir leis an gcaighdeán cuntasaíochta sin (na “ráitis chomhdhlúite airgeadais hipitéiseacha”);

Is é an méid ioncaim cháilithigh is inchurtha i leith leasanna úinéireachta i gcomheintiteas ísealchánach arna shealbhú ag úinéirí eile an méid a gcaithfí leis mar ioncam inchurtha i leith na n-úinéirí sin faoi phrionsabail an chaighdeáin cuntasaíochta airgeadais inghlactha a úsáidtear i ráitis chomhdhlúite airgeadais an mháthaireintitis deiridh dá mba ionann glanioncam an chomheintitis ísealchánach agus a ioncam cáilitheach agus:

2. Is éard a bheidh i gcion in-leithdháilte máthaireintitis den cháin bhreisiúcháin i leith comheintiteas ísealchánach an chomhréir de leas úinéireachta an mháthaireintitis in ioncam cáilitheach an chomheintitis ísealchánach. Beidh an cion sin cothrom le hioncam cáilitheach an chomheintitis ísealchánach don bhliain fhioscach, arna laghdú de mhéid an ioncaim sin is inchurtha i leith leasanna úinéireachta arna sealbhú ag úinéirí eile, arna roinnt ar ioncam cáilitheach an chomheintitis ísealchánach don bhliain fhioscach.

1. Maidir le cáin bhreisiúcháin IIR atá dlite de mháthaireintiteas i leith comheintiteas ísealchánach de bhun Airteagal 5(1), Airteagal 6(1), Airteagal 7(1) agus Airteagal 8(1), beidh an cháin sin cothrom le cáin bhreisiúcháin an chomheintitis ísealchánach, mar a ríomhtar i gcomhréir le hAirteagal 27, arna iolrú faoi chion in-leithdháilte an mháthaireintitis den cháin bhreisiúcháin sin le haghaidh na bliana fioscaí.

I gcás ina bhfuil leas úinéireachta i gcomheintiteas ísealchánach ar úinéireacht ag máthaireintiteas atá lonnaithe i mBallstát, bíodh sé sin go hindíreach trí mháthaireintiteas idirmheánach nó trí mháthaireintiteas faoi pháirt-úinéireacht atá faoi réir IIR cáilithe le haghaidh na bliana fioscaí, laghdófar an cháin bhreisiúcháin atá dlite de bhun Airteagail 5 go 8 faoi mhéid arb ionann é agus cion in-leithdháilte sciar an mháthaireintitis chéadluaite den cháin bhreisiúcháin atá dlite den mháthaireintiteas idirmheánach nó den mháthaireintiteas faoi pháirt-úinéireacht.

4. Ballstáit a roghnaíonn cáin bhreisiúcháin náisiúnta cháilithe a chur i bhfeidhm, cuirfidh siad an Coimisiún ar an eolas faoin roghnú sin laistigh de 4 mhí tar éis glacadh a ndlíthe, a rialachán agus a bhforálacha riaracháin náisiúnta lena dtabharfar cáin bhreisiúcháin náisiúnta cháilithe isteach. Beidh an roghnú sin bailí agus ní fhéadfar é a chúlghairm ar feadh tréimhse 3 bliana. Ag deireadh gach tréimhse 3 bliana, déanfar an roghnú a athnuachan go huathoibríoch, mura rud é go ndéanfaidh an Ballstát a roghnú a chúlghairm. Tabharfar fógra don Choimisiún, tráth nach déanaí ná 4 mhí roimh dheireadh na tréimhse 3 bliana, faoi aon chúlghairm ar an roghnaithe.

3. I gcás nach ndearnadh méid na cánach breisiúcháin náisiúnta cáilithe do bhliain fhioscach a íoc laistigh de na 4 bliana fhioscacha tar éis na bliana fioscaí ina raibh sé dlite, cuirfear an méid cánach breisiúcháin náisiúnta cáilithe nár íocadh leis an gcáin bhreisiúcháin dhlínsiúil a ríomhtar i gcomhréir le hAirteagal 27(3) agus ní bhaileoidh an Ballstát a rinne an roghnú de bhun mhír 1 den Airteagal.

D'ainneoin na chéad fomhíre, má ríomhadh an cháin bhreisiúcháin náisiúnta cháilithe do bhliain fhioscach i gcomhréir le caighdeán inghlactha cuntasaíochta airgeadais an mháthaireintitis deiridh nó le Caighdeáin Idirnáisiúnta Tuairiscithe Airgeadais (IFRS nó IFRS arna nglacadh ag an Aontas de bhun Rialachán (CE) Uimh. 1606/2002), ní dhéanfar aon cháin bhreisiúcháin a ríomh i gcomhréir le hAirteagal 27 don bhliain fhioscach sin i ndáil le comheintitis an ghrúpa FIN sin nó an ghrúpa mórscála intíre sin atá lonnaithe sa Bhallstát sin. Tá an fhomhír seo gan dochar do ríomh aon chánach breisiúcháin breise de bhun Airteagal 29 i gcás nach gcuireann Ballstát cáin bhreisiúcháin náisiúnta cháilithe i bhfeidhm chun aon cháin bhreisiúcháin bhreise a eascraíonn faoi Airteagal 29 a bhailiú.

2. I gcás ina bhfuil máthaireintiteas ghrúpa FIN nó grúpa mórscála intíre lonnaithe i mBallstát agus ina bhfuil na comheintitis atá ar seilbh aige go díreach nó go hindíreach lonnaithe sa Bhallstát sin nó i ndlínse eile, tríú tír, i gcás ina bhfuil na comheintitis sin faoi réir cáin bhreisiúcháin náisiúnta cháilithe le haghaidh na bliana fioscaí sna dlínsí sin, laghdófar méid aon chánach breisiúcháin náisiúnta cáilithe a ríomhtar i gcomhréir le hAirteagal 27, ar cáin í atá dlite den mháthaireintiteas de bhun Airteagail 5 agus 8, suas go nialas, faoi mhéid na cánach breisiúcháin cáilithe náisiúnta atá dlite de féin nó de na comheintitis sin.

Faoi cháin bhreisiúcháin náisiúnta cháilithe, féadfar róbhrabúis náisiúnta na gcomheintiteas ísealchánach a ríomh bunaithe ar chaighdeán cuntasaíochta airgeadais inghlactha nó ar chaighdeán cuntasaíochta airgeadais údaraithe arna cheadú ag an gcomhlacht cuntasaíochta údaraithe agus arna choigeartú chun aon saobhadh iomaíochta ábhartha a chosc, seachas an caighdeán cuntasaíochta airgeadais a úsáidtear sna ráitis chomhdhlúite airgeadais.

Má roghnaíonn Ballstát ina bhfuil comheintitis ghrúpa FIN nó grúpa mórscála intíre lonnaithe cáin bhreisiúcháin náisiúnta cháilithe a chur i bhfeidhm, beidh gach comheintiteas ísealchánach de chuid an ghrúpa FIN nó de chuid an ghrúpa mórscála intíre sa Bhallstát sin faoi réir na cánach breisiúcháin náisiúnta cáilithe sin le haghaidh na bliana fioscaí.

Aon mhéid cánach breisiúcháin UTPR a bheidh dlite fós i leith bliain fhioscach mar thoradh ar dhiúltú asbhainte i gcoinne ioncaim inchánach don bhliain fhioscach sin a chur i bhfeidhm, déanfar é a thabhairt ar aghaidh a mhéid is gá agus beidh sé, maidir le gach bliain fhioscach ina dhiaidh sin, faoi réir an choigeartaithe de bhun mhír 1 go dtí go mbeidh méid cánach breisiúcháin UTPR a leithdháileadh ar an mBallstát sin don bhliain fhioscach sin glanta.

2. I gcás ina gcuirfidh Ballstát an coigeartú i bhfeidhm de bhun mhír 1 den Airteagal seo i bhfoirm diúltú asbhainte i gcoinne ioncam inchánach, beidh feidhm ag coigeartú den sórt sin a mhéid is féidir i ndáil leis an mbliain inchánach ina mbeidh deireadh leis an mbliain fhioscach inar ríomhadh méid cánach breisiúcháin UTPR agus inar leithdháileadh an méid sin ar Bhallstát i gcomhréir le hAirteagal 14.

Chun na críche sin, féadfaidh an coigeartú sin a bheith i bhfoirm cáin bhreisiúcháin atá dlite de na comheintitis sin nó i bhfoirm diúltú asbhainte i gcoinne ioncam inchánach na gcomheintiteas sin as a n-eascraíonn méid dliteanais cánach is gá chun méid cánach breisiúcháin UTPR a leithdháiltear ar an mBallstát sin a bhailiú.

1. I gcás ina bhfuil máthaireintiteas deiridh ghrúpa FIN lonnaithe i ndlínse tríú tír nach gcuirtear riail cháilithe maidir le cuimsiú ioncaim i bhfeidhm, nó i gcás inar eintiteas eisiata é an máthaireintiteas de chuid ghrúpa FIN, áiritheoidh na Ballstáit go bhfuil na comheintitis atá lonnaithe san Aontas faoi réir, sa Bhallstát ina bhfuil siad lonnaithe, coigeartú arb ionann é agus méid cháin bhreisiúcháin UTPR arna leithdháileadh ar an mBallstát sin don bhliain fhioscach i gcomhréir le hAirteagal 14.

Aon mhéid cánach breisiúcháin UTPR a bheidh dlite fós i leith bliain fhioscach mar thoradh ar dhiúltú asbhainte i gcoinne ioncaim inchánach don bhliain fhioscach sin a chur i bhfeidhm, déanfar é a thabhairt ar aghaidh a mhéid is gá agus beidh sé, maidir le gach bliain fhioscach ina dhiaidh sin, faoi réir an choigeartaithe de bhun mhír 1 go dtí go mbeidh méid cánach breisiúcháin UTPR a leithdháileadh ar an mBallstát sin don bhliain fhioscach sin íoctha.

2. I gcás ina gcuirfidh Ballstát an coigeartú i bhfeidhm de bhun mhír 1 den Airteagal seo i bhfoirm diúltú asbhainte i gcoinne ioncam inchánach, beidh feidhm ag an gcoigeartú sin a mhéid is féidir i ndáil leis an mbliain inchánach ina mbeidh deireadh leis mbliain fhioscach inar ríomhadh méid cánach breisiúcháin UTPR agus inar leithdháileadh an méid sin ar Bhallstát i gcomhréir le hAirteagal 14.

Ní bheidh feidhm ag an gcéad fhomhír i gcás ina mbeidh an máthaireintiteas deiridh sa dlínse tríú tír ísealchánach faoi réir IIR cáilithe i ndáil leis féin agus lena gcomheintitis ísealchánach atá lonnaithe sa dlínse sin.

Chun na críche sin, féadfaidh coigeartú den sórt sin a bheith i bhfoirm cáin bhreisiúcháin atá dlite de na comheintitis sin nó i bhfoirm diúltú asbhainte i gcoinne ioncam inchánach na gcomheintiteas sin as a n-eascraíonn méid dliteanais cánach is gá chun méid cánach breisiúcháin UTPR a leithdháiltear ar an mBallstát sin a bhailiú.

1. I gcás ina bhfuil máthaireintiteas deiridh ghrúpa FIN lonnaithe i ndlínse tríú tír ísealchánach, áiritheoidh na Ballstáit go bhfuil na comheintitis atá lonnaithe san Aontas faoi réir, sa Bhallstát ina bhfuil siad lonnaithe, coigeartú arb ionann é agus méid cháin bhreisiúcháin UTPR arna leithdháileadh ar an mBallstát sin don bhliain fhioscach i gcomhréir le hAirteagal 14.

An líon fostaithe agus an glanluach de réir na leabhar a ghabhann le sócmhainní inláimhsithe comheintiteas grúpa FIN, ar grúpa é atá lonnaithe i ndlínse ag a bhfuil céatadán UTPR atá cothrom le nialas le haghaidh na bliana fioscaí, eisiafar an líon fostaithe agus glanluach na sócmhainní sin ó eilimintí na foirmle chun cháin bhreisiúcháin UTPR iomlán a dháileadh ar ghrúpa FIN le haghaidh na bliana fioscaí sin.

8. De mhaolú ar mhír 5, measfar céatadán UTPR de chuid dlínse i gcomhair ghrúpa FIN a bheith nialasach do bhliain fhioscach fad nach raibh mar thoradh ar an méid cánach breisiúcháin UTPR arna leithdháileadh ar an dlínse sin i mbliain fhioscach roimhe sin go bhfuil speansas breise cánach airgid ag comheintitis ghrúpa FIN sin atá lonnaithe sa dlínse sin arb ionann é, ar an iomlán, agus méid cánach breisiúcháin UTPR don bhliain fhioscach roimhe sin a leithdháiltear ar an dlínse sin.

An líon fostaithe eintitis tréshreafa agus an glanluach de réir na leabhar a ghabhann le sócmhainní inláimhsithe eintitis tréshreafa, eisiafar ó eilimintí na foirmle a leagtar amach i mír 5 iad, ach amháin má leithdháiltear ar bhuanbhunaíocht iad nó, in uireasa buanbhunaíochta, má leithdháiltear iad ar na comheintitis atá lonnaithe sa dlínse inar cruthaíodh an t-eintiteas tréshreafa.

An líon fostaithe agus an glanluach de réir na leabhar a ghabhann leis na sócmhainní inláimhsithe atá ar seilbh ag eintiteas infheistíochta, eisiafar ó eilimintí na foirmle a leagtar amach i mír 5 iad.

Déanfar sócmhainní inláimhsithe a n-áirítear i gcuntais airgeadais ar leithligh buanbhunaíochta arna gcinneadh le hAirteagal 18(1) agus arna gcoigeartú i gcomhréir le hAirteagal 18(2) a leithdháileadh ar an dlínse ina bhfuil an bhuanbhunaíocht lonnaithe.

7. Déanfar na fostaithe a n-áirítear a gcostais phárolla i gcuntais airgeadais ar leithligh na buanbhunaíochta sin arna gcinneadh de bhun Airteagal 18(1) agus arna gcoigeartú i gcomhréir le hAirteagal 18(2) a leithdháileadh ar an dlínse ina bhfuil an bhuanbhunaíocht lonnaithe.

6. Is éard a bheidh sa líon fostaithe ná líon fostaithe na gcomheintiteas uile atá lonnaithe sa dlínse ábhartha a fhostaítear ar bhonn coibhéiseach lánaimseartha, lena n-áirítear conraitheoirí neamhspleácha ar choinníoll go nglacann siad páirt i ngnáthghníomhaíochtaí oibriúcháin an chomheintitis.

i gcás inarb ionann an líon fostaithe sa Bhallstát agus líon iomlán fostaithe chomheintitis uile an ghrúpa FIN atá lonnaithe sa Bhallstát sin;

4. I gcás nach bhfuil feidhm ag mír 3, déanfar cáin bhreisiúcháin UTPR atá ag comheintiteas ísealchánach a laghdú le sciar leithdháilte an mháthaireintitis de cháin bhreisiúcháin an chomheintitis ísealchánach sin a thugtar faoi réim faoi IIR cáilithe.

3. Beidh cáin bhreisiúcháin UTPR ar chomheintiteas ísealchánach cothrom le nialas i gcás ina bhfuil, don bhliain fhioscach, leasanna úinéireachta uile an mháthaireintitis deiridh sa chomheintiteas ísealchánach sin á sealbhú go díreach nó go hindíreach ag máthaireintiteas amháin nó níos mó, a gceanglaítear orthu IIR cáilithe a chur i bhfeidhm i ndáil leis an gcomheintiteas ísealchánach sin don bhliain fhioscach sin.

2. Beidh an cháin bhreisiúcháin UTPR iomlán le haghaidh bliain fhioscach cothrom le hiomlán na cánach breisiúcháin arna ríomh do gach comheintiteas ísealchánach ghrúpa FIN le haghaidh na bliana fioscaí sin, i gcomhréir le hAirteagal 27, faoi réir na gcoigeartuithe a leagtar amach i míreanna 3 agus 4 den Airteagal seo.

Caibidil III

An t-ioncam nó an caillteanas cáilitheach a ríomh

6. Maidir le cur i bhfeidhm prionsabail nó nós imeachta sonrach faoi thacar prionsabal cuntasaíochta is inghlactha go ginearálta, i gcás ina bhfuil saobhadh iomaíochta ábhartha ann mar thoradh air sin, coigeartófar an cur chuige cuntasaíochta a úsáidtear i leith aon mhír nó aon idirbheart atá faoi réir an phrionsabail nó an nós imeachta sin chun go mbeidh sé i gcomhréir leis an gcur chuige is gá le haghaidh na míre nó an idirbhirt faoi na Caighdeáin Idirnáisiúnta um Thuairisciú Airgeadais (IFRS agus IFRS arna nglacadh ag an Aontas de bhun Rialachán (CE) Uimh. 1606/2002).

5. I gcás ina gcuireann Ballstát nó tríú tír cáin bhreisiúcháin náisiúnta cháilithe i bhfeidhm, féadfar glanioncam nó glanchaillteanas cuntasaíochta airgeadais na gcomheintiteas atá lonnaithe sa Bhallstát sin nó sa tríú tír a chinneadh i gcomhréir le caighdeán cuntasaíochta airgeadais inghlactha nó caighdeán cuntasaíochta airgeadais údaraithe atá éagsúil leis an gcaighdeán cuntasaíochta airgeadais a úsáidtear chun ráitis chomhdhlúite airgeadais an mháthaireintitis deiridh a ullmhú, ar choinníoll go ndéantar an glanioncam nó an glanchaillteanas cuntasaíochta airgeadais sin a choigeartú chun saobhadh iomaíochta ábhartha a chosc.

4. I gcás nach n-ullmhaíonn an máthaireintiteas deiridh ráitis airgeadais chomhdhlúite dá dtagraítear in Airteagal 3, pointí (6)(a), (b) agus (c), is éard a bheidh i ráitis airgeadais chomhdhlúite an mháthaireintitis deiridh dá dtagraítear in Airteagal 3, pointe (6)(d) na ráitis airgeadais a d'ullmhófaí dá gceanglófaí ar an máthaireintiteas deiridh ráitis airgeadais chomhdhlúite den sórt sin a ullmhú i gcomhréir leis na nithe seo a leanas:

3. I gcás nár ullmhaigh an máthaireintiteas deiridh a ráitis airgeadais chomhdhlúite i gcomhréir le caighdeán cuntasaíochta airgeadais inghlactha dá dtagraítear in Airteagal 3, pointe (6)(c), coigeartófar ráitis airgeadais chomhdhlúite an mháthaireintitis deiridh chun aon saobhadh iomaíochta ábhartha a chosc.

difríochtaí buana is mó ná EUR 1 000 000 a eascraíonn ó phrionsabal nó ó chaighdeán áirithe a chur i bhfeidhm ar mhíreanna ioncaim nó costais nó ar idirbhearta, i gcás ina bhfuil an prionsabal nó an caighdeán sin éagsúil leis an gcaighdeán airgeadais a úsáidtear chun ráitis airgeadais chomhdhlúite an mháthaireintitis deiridh a ullmhú, go gcoigeartófar na difríochtaí sin chun go mbeidh siad i gcomhréir leis an gcur chuige is gá le haghaidh na míre sin faoin gcaighdeán cuntasaíochta a úsáidtear chun na ráitis airgeadais chomhdhlúite a ullmhú.

go bhfuil an fhaisnéis sna cuntais airgeadais iontaofa; agus

go gcoinnítear cuntais airgeadais an chomheintitis bunaithe ar an gcaighdeán cuntasaíochta sin;

2. I gcás nach mbeidh sé indéanta go réasúnach an glanioncam nó an glanchaillteanas cuntasaíochta airgeadais atá ag comheintiteas a chinneadh bunaithe ar an gcaighdeán cuntasaíochta airgeadais inghlactha nó ar an gcaighdeán cuntasaíochta airgeadais údaraithe a úsáidtear chun ráitis airgeadais chomhdhlúite an mháthaireintitis deiridh a ullmhú, féadfar glanioncam nó glanchaillteanas cuntasaíochta airgeadais an chomheintitis le haghaidh na bliana fioscaí a chinneadh trí chaighdeán cuntasaíochta airgeadais inghlactha nó caighdeán cuntasaíochta airgeadais údaraithe eile a úsáid, ar choinníoll go gcomhlíontar na coinníollacha seo a leanas:

1. Ríomhfar ioncam nó caillteanas cáilitheach comheintitis trí na coigeartuithe a leagtar amach in Airteagail 16 go 19 a dhéanamh ar ghlanioncam nó ar ghlanchaillteanas cuntasaíochta airgeadais an chomheintitis le haghaidh na bliana fioscaí sula ndéantar aon choigeartú comhdhlúthúcháin chun deireadh a chur le hidirbhearta inghrúpa, mar a chinntear faoin gcaighdeán cuntasaíochta a úsáidtear chun ráitis airgeadais chomhdhlúite an mháthaireintitis deiridh a ullmhú.

An t-ioncam nó an caillteanas cáilitheach a chinneadh

Airteagal 16

Coigeartuithe chun an t-ioncam nó an caillteanas cáilitheach a chinneadh

1. Chun críocha an Airteagail seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas: (a) ciallaíonn “glanchostas cánacha” glanmhéid na nithe seo a leanas: (i) cánacha cumhdaithe arna bhfabhrú mar chostas agus aon chánacha cumhdaithe reatha agus iarchurtha a bheidh ar áireamh sa chostas cánach ioncaim, lena n-áirítear cánacha cumhdaithe ar ioncam atá eisiata ó ríomh an ioncaim cháilithigh nó caillteanais; (ii) sócmhainní cánach iarchurtha atá inchurtha i leith caillteanas le haghaidh na bliana fioscaí; (iii) cánacha breisiúcháin náisiúnta cáilithe a fhabhraítear mar chostas; (iv) cánacha a thagann chun cinn de bhun rialacha na Treorach seo nó, maidir le dlínsí tríú tír, Rialacha Samhla ECFE, arna bhfabhrú mar chostas; agus (v) cánacha barúlacha in-aisíoctha dícháilithe a fhabhraítear mar chostas; (b) ciallaíonn “díbhinn eisiata” díbhinn nó dáileachán eile a fhaightear nó a fhabhraítear i leith leas úinéireachta, seachas díbhinn nó dáileachán eile a fhaightear nó a fhabhraítear i leith na nithe seo a leanas: (i) leas úinéireachta: — atá i seilbh an ghrúpa in eintiteas ag a bhfuil cearta ar níos lú ná 10 % de bhrabúis, de chaipiteal nó de chúlchistí an eintitis sin, nó cearta vótála an eintitis sin ag dáta an dáileacháin nó na diúscartha (“scairsheilbh punainne”); agus — atá faoi úinéireacht eacnamaíoch an chomheintitis a fhaigheann an díbhinn nó an dáileachán eile nó a fhabhraíonn ar feadh tréimhse is lú ná bliain amháin ar dháta an dáileacháin; (ii) leas úinéireachta in eintiteas infheistíochta atá faoi réir roghnú de bhun Airteagal 43; (c) ciallaíonn “gnóthachan nó caillteanas eisiata” gnóthachan, brabús nó caillteanas, a áirítear in ioncam nó i gcaillteanas cuntasaíochta airgeadais an chomheintitis, ar ioncam nó caillteanas é a eascraíonn ó na nithe seo a leanas: (i) gnóthachain agus caillteanais a eascraíonn ó athruithe ar luach cóir leasa úinéireachta, ach amháin le haghaidh scairsheilbh phunainne; (ii) brabúis nó caillteanais i leith leas úinéireachta a áirítear faoi mhodh cuntasaíochta an chothromais; agus (iii) gnóthachain agus caillteanais ó dhiúscairt leasa úinéireachta, seachas diúscairt scairsheilbhe punainne; (d) ciallaíonn “gnóthachan nó caillteanas modha athluachála cuimsithe” glanghnóthachan nó glanchaillteanas, arna mhéadú nó arna laghdú faoi aon chánacha cumhdaithe lena mbaineann le haghaidh na bliana fioscaí, ar gnóthachan nó caillteanas é a eascraíonn ó mhodh nó ó chleachtas cuntasaíochta lena ndéantar an méid seo a leanas i leith gach maoine, gléasra nó trealaimh: (i) coigeartaítear luach maoine, gléasra nó trealaimh den sórt sin de réir na leabhar chuig a luach cóir; (ii) taifeadtar na hathruithe ar luach ioncaim chuimsithigh eile; agus (iii) ní thuairiscítear an gnóthachan nó an caillteanas a fhabhraítear in ioncam cuimsitheach eile trí chuntas brabúis agus caillteanais ina dhiaidh sin; (e) ciallaíonn “gnóthachan nó caillteanas neamhshiméadrach airgeadra eachtraigh” gnóthachan nó caillteanas airgeadra eachtraigh eintitis a bhfuil a airgeadra cuntasaíochta agus a chuid airgeadraí feidhmiúla cánach difriúil agus ar fíor an méid seo a leanas maidir leis: (i) áirítear sa ríomh ar ioncam nó ar chaillteanas inchánach an chomheintitis é agus tá sé inchurtha i leith luaineacht sa ráta malartaithe idir airgeadra cuntasaíochta feidhmiúil agus airgeadra cánach feidhmiúil an chomheintitis; (ii) áirítear sa ríomh ar ghlanioncam nó ar ghlanchaillteanas cuntasaíochta airgeadais an chomheintitis é agus tá sé inchurtha i leith luaineacht sa ráta malartaithe idir airgeadra cuntasaíochta feidhmiúil agus airgeadra cánach feidhmiúil an chomheintitis; (iii) áirítear sa ríomh ar ghlanioncam nó ar ghlanchaillteanas cuntasaíochta airgeadais an chomheintitis é agus tá sé inchurtha i leith luaineacht sa ráta malartaithe idir tríú airgeadra eachtrach agus airgeadra cuntasaíochta feidhmiúil an chomheintitis; agus (iv) is inchurtha é i leith luaineachtaí sa ráta malairte idir tríú airgeadra eachtrach agus airgeadra cánach feidhmiúil an chomheintitis, is cuma cé acu an bhfuil nó nach bhfuil gnóthachan nó caillteanas tríú airgeadra eachtraigh den sórt sin ar áireamh san ioncam inchánach; is é an t-airgeadra cánach feidhmiúil an t-airgeadra feidhmiúil a úsáidtear chun ioncam nó caillteanas inchánach an chomheintitis a chinneadh maidir le cáin chumhdaithe sa dlínse ina bhfuil sé lonnaithe; is é an t-airgeadra cuntasaíochta feidhmiúil an t-airgeadra feidhmiúil a úsáidtear chun glanioncam nó glanchaillteanas cuntasaíochta airgeadais an chomheintitis a chinneadh; is éard is tríú airgeadra eachtrach ann airgeadra nach airgeadra feidhmiúil cánach nó airgeadra feidhmeach cuntasaíochta an chomheintitis é; (f) ciallaíonn “speansas dícháilithe de bharr beartais” an méid seo a leanas: (i) “speansas a fhabhraíonn an comheintiteas as íocaíochtaí neamhdhleathacha, lena n-áirítear breabanna agus síntí láimhe; agus (ii) “speansas a fhabhraíonn an comheintiteas le haghaidh fíneálacha agus pionóis atá cothrom le EUR 50 000 nó níos mó ná sin nó atá cothrom le méid coibhéiseach san airgeadra feidhmiúil ina ríomhtar glanioncam nó glanchaillteanas cuntasaíochta airgeadais an chomheintitis; (g) ciallaíonn “earráidí a rinneadh i dtréimhse roimhe seo agus athruithe ar na prionsabail chuntasaíochta” athrú ar chothromas tosaigh comheintitis ag tús bliana fioscaí atá inchurtha i leith na nithe seo a leanas: (i) ceartúchán ar earráid a rinneadh maidir le glanioncam nó glanchaillteanas cuntasaíochta airgeadais a chinneadh i mbliain fhioscach roimhe seo, ar earráid í a rinne difear don ioncam nó do na costais ar féidir iad a áireamh sa ríomh ar an ioncam nó ar an gcaillteanas cáilitheach sa bhliain fhioscach sin, ach amháin a mhéid a bhí sé de thoradh ar an gceartúchán ar earráid sin go raibh laghdú ábhartha ar dhliteanas i leith cánacha cumhdaithe faoi réir Airteagal 25; agus (ii) athrú ar phrionsabail nó ar bheartas cuntasaíochta a rinne difear don ioncam nó do na costais a áiríodh sa ríomh ar an ioncam nó ar an gcaillteanas cáilitheach; (h) ciallaíonn “speansais pinsin fhabhraithe” an difríocht idir an méid costais dliteanais pinsin a áiríodh sa ghlanioncam nó sa ghlanchaillteanas cuntasaíochta airgeadais agus an méid a ranníocadh le ciste pinsin le haghaidh na bliana fioscaí.

2. Coigeartófar glanioncam nó glanchaillteanas comheintitis faoi mhéid na míreanna seo a leanas chun a ioncam nó a chaillteanas cáilitheach a chinneadh: (a) glanchostais cánacha; (b) díbhinní eisiata; (c) gnóthachain nó caillteanais chothromais eisiata; (d) gnóthachain nó caillteanais modha athluachála cuimsithe; (e) gnóthachain nó caillteanais ó dhiúscairt sócmhainní agus dliteanas a eisiatar de bhun Airteagal 35; (f) gnóthachain nó caillteanais neamhshiméadracha airgeadra eachtraigh; (g) speansais dhícháilithe de bharr beartais; (h) earráidí a rinneadh i dtréimhse roimhe seo agus athruithe ar na prionsabail chuntasaíochta; agus (i) speansais phinsin fhabhraithe.

3. Arna roghnú sin don chomheintiteas is comhdaitheoir, féadfaidh comheintiteas an méid arna chostas ina chuntais airgeadais do chostas nó caiteachas de chuid an chomheintitis sin ar íocadh cúiteamh stocbhunaithe leis an méid a cheadaítear mar asbhaint agus a ioncam inchánach á ríomh ina shuíomh. I gcás nár úsáideadh an rogha chun na stoc-roghanna a úsáid, aischuirfear an méid costais nó speansais i dtaca le cúiteamh stoc-bhunaithe a aisbhaineadh as glanioncam nó as glanchaillteanas cuntasaíochta airgeadais an chomheintitis chun a ioncam nó a chaillteanas cáilitheach a ríomh le haghaidh na bliana fioscaí roimhe sin ar fad, áireofar an méid sin sa bhliain fhioscach ina ndeachaigh an rogha in éag. I gcás inar taifeadadh cuid den mhéid costais nó speansais i dtaca le cúiteamh stoc-bhunaithe i gcuntais airgeadais an chomheintitis i mblianta fioscacha roimh an mbliain fhioscach ina ndéantar an roghnú, áireofar méid atá cothrom leis an difríocht idir an méid iomlán costais nó speansais i dtaca le cúiteamh stoc-bhunaithe a asbhaineadh le haghaidh an ríomha ar a ioncam nó ar a chaillteanas cáilitheach sna blianta fioscacha sin roimhe seo agus an méid iomlán costais nó speansais i dtaca le cúiteamh stoc-bhunaithe a d'asbhainfí le haghaidh an ríomha ar a ioncam nó ar a chaillteanas cáilitheach sna blianta fioscacha sin roimhe seo dá ndéanfaí an roghnú sna blianta fioscacha sin, áireofar an méid sin in ioncam nó i gcaillteanas cáilitheach an chomheintitis le haghaidh na bliana fioscaí sin. Déanfar an roghnú i gcomhréir le hAirteagal 45(1) agus beidh feidhm chomhsheasmhach aige maidir leis na comheintitis uile atá lonnaithe sa dlínse chéanna le haghaidh na bliana ina ndéantar an roghnú agus le haghaidh na mblianta fioscacha uile ina dhiaidh sin. Sa bhliain fhioscach ina gcúlghairtear an roghnú, an méid costais nó speansais neamhíoctha i dtaca le cúiteamh stoc-bhunaithe a asbhaintear de bhun an roghnaithe atá níos mó ná an costas cuntasaíochta airgeadais a fhabhraítear, áireofar sa ríomh ar ioncam nó ar chaillteanas cáilitheach an chomheintitis é.

4. Maidir le haon idirbheart idir comheintitis atá lonnaithe i ndlínsí éagsúla agus nach bhfuil taifeadta sa mhéid céanna i gcuntais airgeadais an dá comheintiteas nó nach bhfuil comhsheasmhach le prionsabal an fheidhmithe neamhspleách, coigeartófar é ionas go mbeidh sé sa mhéid céanna agus comhsheasmhach le prionsabal an fheidhmithe neamhspleách. Déanfar caillteanas ó dhíolachán nó aistriú eile sócmhainne idir dhá chomheintiteas atá lonnaithe sa dlínse chéanna agus nach dtaifeadtar go comhsheasmhach le prionsabal an fheidhmithe neamhspleách a choigeartú bunaithe ar phrionsabal an fheidhmithe neamhspleách má áirítear an caillteanas sin agus an t-ioncam nó an caillteanas cáilitheach á ríomh. Chun críocha na míre seo, ciallaíonn “prionsabal an fheidhmithe neamhspleách” an prionsabal faoina bhfuil idirbhearta idir comheintitis le taifeadadh trí thagairt a dhéanamh do na coinníollacha a bheadh faighte idir fiontair neamhspleácha in idirbhearta inchomparáide agus in imthosca inchomparáide.

5. Caithfear le creidmheasanna cánacha in-aisíoctha cáilithe dá dtagraítear in Airteagal 3, pointe (38), mar ioncam chun ioncam nó caillteanas cáilitheach comheintitis a ríomh. Ní chaithfear le creidmheasanna cánacha in-aisíoctha neamhcháilithe mar ioncam chun ioncam nó caillteanas cáilitheach comheintitis a ríomh.

6. Arna roghnú sin don chomheintiteas is comhdaitheoir, maidir le gnóthachain agus caillteanais i leith sócmhainní agus dliteanais atá faoi réir luach cóir nó cuntasaíocht laghdaithe i ráitis airgeadais chomhdhlúite le haghaidh bliain fhioscach, féadfar iad a chinneadh ar bhonn an phrionsabail réadaithe chun ioncam nó caillteanas cáilitheach a ríomh. Maidir le gnóthachain nó caillteanais atá ann mar thoradh ar luach cothrom nó ar an gcuntasaíocht laghdaithe a chur i bhfeidhm i leith sócmhainne nó dliteanais, eisiafar iad ón ríomh ar ioncam nó ar chaillteanas cáilitheach comheintitis faoin gcéad fhomhír. Maidir le luach sócmhainne nó dliteanais de réir na leabhar chun gnóthachan nó caillteanas a chinneadh faoin gcéad fhomhír, is éard a bheidh sa luach sin ná luach na sócmhainne de réir na leabhar tráth a fuarthas í nó luach an dliteanais de réir na leabhar tráth a tabhaíodh é, nó luach na sócmhainne nó an dliteanais ar an gcéad lá den bhliain fhioscach ina ndéantar an roghnú, pé dáta acu is déanaí. Déanfar an roghnú i gcomhréir le hAirteagal 45(1) agus beidh feidhm aige maidir leis na comheintitis ar fad atá lonnaithe sa dlínse ina ndéantar an roghnú, ach amháin má roghnaíonn an comheintiteas is comhdaitheoir an roghnú a theorannú do shócmhainní inláimhsithe na gcomheintiteas nó d'eintitis infheistíochta. Sa bhliain fhioscach ina ndéantar an roghnú a chúlghairm, maidir le méid atá cothrom leis an difríocht idir luach cóir na sócmhainne nó an dliteanais agus luach na sócmhainne nó an dliteanais de réir na leabhar ar an gcéad lá den bhliain fhioscach ina gcinntear an chúlghairm, de bhun an roghnaithe, déanfar é a áireamh, má tá an luach cóir níos mó ná an luach de réir na leabhar, nó a asbhaint, má tá an luach de réir na leabhar níos mó ná an luach cóir, chun ioncam nó caillteanas cáilitheach na gcomheintiteas a ríomh.

7. Arna roghnú sin don chomheintiteas is comhdaitheoir, maidir le hioncam nó caillteanas cáilitheach comheintitis atá lonnaithe i ndlínse a eascraíonn ó dhiúscairt sócmhainní inláimhsithe áitiúla atá lonnaithe sa dlínse sin ag comheintiteas den sórt sin chuig tríú páirtithe, seachas ball den ghrúpa, féadfar an t-ioncam nó an caillteanas cáilitheach sin le haghaidh bliain fhioscach a choigeartú mar a leagtar amach sa mhír seo. Chun críocha na míre seo, is maoin do-aistrithe atá lonnaithe sa dlínse chéanna leis an gcomheintiteas atá sna sócmhainní inláimhsithe áitiúla. Maidir leis an nglanghnóthachan a eascraíonn ó dhiúscairt sócmhainní inláimhsithe áitiúla dá dtagraítear sa chéad fhomhír sa bhliain fhioscach ina ndéantar an roghnú, fritháireofar an glanghnóthachan sin in aghaidh aon ghlanchaillteanais de chuid comheintitis atá lonnaithe sa dlínse sin a eascraíonn ó dhiúscairt sócmhainní inláimhsithe áitiúla dá dtagraítear sa chéad fhomhír sa bhliain fhioscach ina ndéantar an roghnú agus sna 4 bliana fhioscacha roimh an mbliain fhioscach sin (“tréimhse 5 bliana”). Fritháireofar an glanghnóthachan in aghaidh an ghlanchaillteanais, más ann dó, a tháinig chun cinn sa bhliain fhioscach is luaithe sa tréimhse 5 bliana. Tabharfar aon mhéid glanghnóthachain iarmharach ar aghaidh agus fritháireofar é in aghaidh aon ghlanchaillteanais a tháinig chun cinn sna blianta fioscacha ina dhiaidh sin sa tréimhse 5 bliana. Maidir le haon mhéid glanghnóthachain iarmharach atá fós ann tar éis an dara fomhír a chur i bhfeidhm, dáilfear go cothrom é thar an tréimhse 5 bliana chun ioncam nó caillteanas cáilitheach gach comheintitis atá lonnaithe sa dlínse sin a ríomh, ar comheintitis iad a rinne glanghnóthachan ó dhiúscairt sócmhainní inláimhsithe áitiúla dá dtagraítear sa chéad fhomhír sa bhliain fhioscach ina ndéantar an roghnú. Beidh méid iarmharach an glanghnóthachain a leithdháiltear ar chomheintiteas comhréireach le glanghnóthachan an chomheintitis sin arna roinnt ar ghlanghnóthachan na gcomheintiteas uile. I gcás nach ndéanann aon chomheintiteas i ndlínse glanghnóthachan ó dhiúscairt sócmhainní inláimhsithe áitiúla dá dtagraítear sa chéad fhomhír sa bhliain fhioscach ina ndéantar an roghnú, leithdháilfear méid iarmharach an ghlanghnóthachain dá dtagraítear sa tríú fomhír go cothrom ar gach comheintiteas sa dlínse sin agus dáilfear go cothrom ar an tréimhse 5 bliana é le haghaidh an ríomha ar ioncam nó ar chaillteanas cáilitheach na gcomheintiteas sin. Maidir le haon choigeartú faoin mhír seo do na blianta fioscacha roimh an mbliain fhioscach ina ndéantar an roghnú, beidh sé faoi réir coigeartuithe i gcomhréir le hAirteagal 29(1). Déanfar an roghnú ar bhonn bliantúil i gcomhréir le hAirteagal 45(2).

8. Aon chostas a bhaineann le socrú maoinithe lena soláthraíonn comheintiteas amháin nó níos mó creidmheas do chomheintiteas amháin eile den ghrúpa céanna nó níos mó nó a dhéanann ar bhealach eile infheistíocht i gcomheintiteas amháin eile den ghrúpa céanna nó níos mó (“an comhaontú maoinithe inghrúpa”), ní chuirfear an costas sin san áireamh agus ioncam nó caillteanas cáilitheach comheintitis á ríomh má chomhlíontar na coinníollacha seo a leanas: (a) tá an comheintiteas lonnaithe i ndlínse ísealchánach nó i ndlínse ina ngearrfaí cáin íseal mura raibh an costas fabhraithe ag an gcomheintiteas; (b) is féidir a thuar go réasúnach, le linn thréimhse ionchasach an tsocraithe maoinithe inghrúpa, go méadófaí leis an socrú maoinithe inghrúpa an méid costas a chuirfear san áireamh chun ioncam nó caillteanas cáilitheach an chomheintitis sin a ríomh, agus nach mbeadh sé mar thoradh air sin go méadófaí ioncam inchánach an chomheintitis go comhréireach, lena soláthrófaí an creidmheas (an “contrapháirtí”); (c) tá an contrapháirtí lonnaithe i ndlínse nach dlínse ísealchánach í nó i ndlínse nach mbeadh cáin íseal inti mura raibh an t-ioncam a bhaineann leis an gcostas fabhraithe ag an gcontrapháirtí,

9. Féadfaidh an máthaireintiteas deiridh roghnú a chur chuige cuntasaíochta comhdhlúite a chur i bhfeidhm chun ioncam, costas, gnóthachain agus caillteanais ó idirbhearta idir comheintitis atá lonnaithe sa dlínse chéanna agus a chuimsítear i ngrúpa comhdhlúthúcháin cánach a dhíothú chun glanioncam nó glanchaillteanas cáilitheach na gcomheintiteas sin a ríomh. Déanfar an roghnú i gcomhréir le hAirteagal 45(1). Sa bhliain fhioscach ina ndéantar an roghnú nó ina gcúlghairtear an roghnú, déanfar coigeartuithe iomchuí chun nach dtabharfar míreanna ioncaim nó caillteanais cháilithigh san áireamh níos mó ná uair amháin nó nach bhfágfar ar lár iad mar thoradh ar an roghnú nó ar an gcúlghairm sin a dhéanamh.

10. Maidir le cuideachta árachais, eisiafaidh sé ón ríomh ar a ioncam nó ar a chaillteanas cáilitheach aon mhéid a ghearrtar ar shealbhóirí polasaí le haghaidh na gcánacha a íocann an chuideachta árachais i leith íocaíochtaí a íoctar leis na sealbhóirí polasaí. Maidir leis an ríomh ar ioncam nó ar chaillteanas cáilitheach, áireoidh cuideachta árachais aon íocaíocht a íoctar leis na sealbhóirí polasaí nach léirítear ina ghlanioncam nó ina ghlanchaillteanas cuntasaíochta airgeadais a mhéid a léirítear an méadú nó an laghdú comhfhreagrach ar dhliteanas i leith na sealbhóirí polasaí ina ghlanioncam nó ina ghlanchaillteanas cuntasaíochta airgeadais.