GA Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh L NaN/1

RIALACHÁN (AE, EURATOM) Uimh. 966/2012 Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

an 25 Deireadh Fómhair 2012

maidir leis na rialacha airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta an Aontais agus lena n-aisghairetar Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002

CLÁR

CUID A hAON FORÁLACHA COITEANNA

TEIDEAL I ÁBHAR, RAON FEIDHME AGUS SAINMHÍNITHE

Airteagal 1 Ábhar

Airteagal 2 Sainmhínithe

Airteagal 3 Comhlíonadh reachtaíochta tánaistí leis an Rialachán seo

Airteagal 4 Tréimhsí, dátaí agus teorainneacha ama

Airteagal 5 Cosaint sonraí pearsanta

TEIDEAL II NA PRIONSABAIL BHUISÉADACHA

Airteagal 6 Na prionsabail bhuiséadacha a urramú

Caibidil 1 Prionsabal na haontachta agus prionsabal an chruinnis bhuiséadaigh

Airteagal 7 Raon feidhme an bhuiséid

Airteagal 8 Rialacha sonracha maidir le prionsabal na haontachta agus le prionsabal an chruinnis bhuiséadaigh

Caibidil 2 Prionsabal na bliantúlachta

Airteagal 9 Sainmhíniú

Airteagal 10 Cineál leithreasaí

Airteagal 11 Cuntasaíocht i ndáil le hioncam agus leithreasaí

Airteagal 12 Leithreasaí a chur faoi chomhair oibleagáidí

Airteagal 13 Leithreasaí a chur ar ceal agus a thabhairt anonn

Airteagal 14 Rialacha tabhairt anonn maidir le hioncam sannta

Airteagal 15 Saoradh leithreasaí

Airteagal 16 Na rialacha is infheidhme maidir leis an mbuiséad a ghlacadh go déanach

Caibidil 3 Prionsabal na cothromaíochta

Airteagal 17 Sainmhíniú agus raon feidhme

Airteagal 18 Iarmhéid ón mbliain airgeadais

Caibidil 4 Prionsabal an aonaid cuntais

Airteagal 19 An euro a úsáid

Caibidil 5 Prionsabal na huilíochta

Airteagal 20 Sainiú agus raon feidhme

Airteagal 21 Ioncam sannta

Airteagal 22 Tabhartais

Airteagal 23 Rialacha maidir le hasbhaintí agus coigeartuithe ar ráta malairte

Caibidil 6 Prionsabal na sonraíochta

Airteagal 24 Forálacha ginearálta

Airteagal 25 Aistrithe arna ndéanamh ag institiúidí seachas an Coimisiún

Airteagal 26 Aistrithe arna ndéanamh ag an gCoimisiún

Airteagal 27 Tograí i leith aistrithe a chuirtear faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle ag institiúidí agus a chuirtear faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle

Airteagal 28 Rialacha sonracha maidir le haistrithe

Airteagal 29 Aistrithe faoi réir forálacha speisialta

Caibidil 7 Prionsabal na bainistíochta fónta airgeadais

Airteagal 30 Prionsabail na barainneachta, na héifeachtúlachta agus na héifeachtachta

Airteagal 31 Ráiteas airgeadais éigeantach

Airteagal 32 Rialú inmheánach ar chur chun feidhme an bhuiséid

Airteagal 33 Córais rialaithe chost-éifeachtúla

Caibidil 8 Prionsabal na trédhearcachta

Airteagal 34 Cuntais, buiséid agus tuarascálacha a fhoilsiú

Airteagal 35 Faisnéis maidir le faighteoirí agus faisnéis eile a fhoilsiú

TEIDEAL III BUNÚ AGUS STRUCHTÚR AN BHUISÉID

Caibidil 1 Bunú an Bhuiséid

Airteagal 36 Meastacháin ar ioncam agus ar chaiteachas

Airteagal 37 Buiséad measta na gcomhlachtaí dá dtagraítear in Airteagal 200

Airteagal 38 Dréachtbhuiséad

Airteagal 39 An litir leasaitheach a ghabhann leis an dréachtbhuiséad

Airteagal 40 Oibleagáidí na mBallstát a eascraíonn as an mbuiséad a ghlacadh

Airteagal 41 Dréachtbhuiséid leasaitheacha

Airteagal 42 Meastacháin agus dréachtbhuiséid a tharchur go luath

Caibidil 2 Struchtúr agus tíolacadh an bhuiséid

Airteagal 43 Struchtúr an bhuiséid

Airteagal 44 Ainmníocht bhuiséadach

Airteagal 45 Toirmeasc ar ioncam diúltach

Airteagal 46 Forálacha

Airteagal 47 Cúlchiste diúltach

Airteagal 48 Cúlchiste le haghaidh Cúnaimh Éigeandála

Airteagal 49 Tíolacadh an bhuiséid

Airteagal 50 Rialacha maidir le pleananna bunaíochta don fhoireann

Caibidil 3 An smacht buiséadach

Airteagal 51 An creat airgeadais ilbhliantúil a chomhlíonadh

Airteagal 52 Gníomhartha an Aontais a bheith i gcomhréir leis an mbuiséad

TEIDEAL IV AN BUISÉAD A CHUR CHUN FEIDHME

Caibidil 1 Forálacha ginearálta

Airteagal 53 An buiséad a chur chun feidhme de réir phrionsabal na bainistíochta fónta airgeadais

Airteagal 54 An bunghníomh agus eisceachtaí

Airteagal 55 An buiséad arna chur chun feidhme ag institiúidí seachas an Coimisiún

Airteagal 56 Cumhachtaí cur chun feidhme an bhuiséid a tharmligean

Airteagal 57 Coinbhleacht leasa

Caibidil 2 Modhanna cur chun feidhme

Airteagal 58 Modhanna cur chun feidhme an bhuiséid

Airteagal 59 Bainistíocht roinnte leis na Ballstáit

Airteagal 60 Bainistíocht indíreach

Airteagal 61 Measúnuithe ex ante agus comhaontuithe tarmligin

Airteagal 62 Gníomhaireachtaí feidhmiúcháin

Airteagal 63 Teorainneacha le tarmligean cumhachtaí

Caibidil 3 Gníomhaithe airgeadais

Roinn 1 Prionsabal leithscaradh na ndualgas

Airteagal 64 Cúraimí a leithscaradh

Roinn 2 An t-oifigeach údarúcháin

Airteagal 65 An t-oifigeach údarúcháin

Airteagal 66 Cumhachtaí agus cúraimí an oifigigh údarúcháin

Airteagal 67 Cumhachtaí agus dualgais Chinn Thoscaireachtaí an Aontais

Roinn 3 An t-oifigeach cuntasaíochta

Airteagal 68 Cumhachtaí agus cúraimí an oifigigh chuntasaíochta

Airteagal 69 Cumhachtaí a fhéadfaidh an t-oifigeach cuntasaíochta a tharmligean

Roinn 4 An riarthóir óinchiste

Airteagal 70 Cuntais óinchiste

Caibidil 4 Dliteanas na ngníomhaithe airgeadais

Roinn 1 Rialacha Ginearálta

Airteagal 71 An tarmligean a tharraingt siar agus na cúraimí a tugadh do ghníomhaithe airgeadais a chur ar fionraí

Airteagal 72 Dliteanas an oifigigh údarúcháin maidir le gníomhaíocht neamhdhleathach, calaois, nó éilliú

Roinn 2 Na rialacha is infheidhme maidir le hoifigigh údarúcháin trí tharmligean agus trí fho-tharmligean

Airteagal 73 Na rialacha is infheidhme maidir le hoifigigh údarúcháin

Roinn 3 Na rialacha is infheidhme maidir le hoifigigh chuntasaíochta agus riarthóirí óinchiste

Airteagal 74 Rialacha is infheidhme maidir le hoifigigh cuntasaíochta

Airteagal 75 Rialacha is infheidhme maidir le riarthóirí óinchiste

Caibidil 5 Oibríochtaí ioncaim

Roinn 1 Acmhainní dílse a chur ar fáil

Airteagal 76 Acmhainní dílse

Roinn 2 Na Méideanna is infhaighte a mheas

Airteagal 77 Na méideanna is infhaighte a mheas

Roinn 3 Na méideanna is infhaighte a shuí

Airteagal 78 Na méideanna is infhaighte a shuí

Roinn 4 Gnóthú a údarú

Airteagal 79 Gnóthú a údarú

Roinn 5 Gnóthú

Airteagal 80 Rialacha maidir le gnóthú

Airtegal 81 Tréimhse teorann

Airteagal 82 Conas caitheamh le teidlíochtaí de chuid an Aontais sna Ballstáit

Airteagal 83 Fíneálacha, pionóis agus ús fabhraithe arna bhforchur ag an gCoimisiún

Caibidil 6 Oibríochtaí caiteachais

Airteagal 84 Cinntí maidir le maoiniú

Roinn 1 Caiteachas a ghealladh

Airteagal 85 Cineálacha gealltanas

Airteagal 86 Rialacha is infheidhme maidir le gealltanais

Airteagal 87 Seiceálacha is infheidhme maidir le gealltanais

Roinn 2 Caiteachas a bhailíochtú

Airteagal 88 Caiteachas a bhailíochtú

Roinn 3 Caiteachas a údarú

Airteagal 89 Caiteachas a údarú

Roinn 4 Caiteachas a íoc

Airteagal 90 Cineálacha íocaíochtaí

Airteagal 91 Íocaíocht atá teoranta do na cistí atá ar fáil

Roinn 5 Teorainneacha ama d'oibríochtaí caiteachais

Airteagal 92 Teorainneacha ama

Caibidil 7 Córais TF agus r-Rialtas

Airteagal 93 Oibríochtaí a bhainistiú go leictreonach

Airteagal 94 Doiciméid a tharchur

Airteagal 95 r-Rialtas

Caibidil 8 Prionsabail riaracháin

Airteagal 96 Dea-riarachán

Airteagal 97 Léiriú ar mhodhanna sásaimh

Caibidil 9 Iniúchóir inmheánach

Airtegal 98 Iniúchóir inmheánach a cheapadh

Airteagal 99 Cumhachtaí agus cúraimí an iniúchóra inmheánaigh

Airteagal 100 Neamhspleáchas an iniúchóra inmheánaigh

TEIDEAL V SOLÁTHAR

Caibidil 1 Forálacha ginearálta

Roinn 1 Raon feidhme agus prionsabail dámhachtana

Airteagal 101 Conarthaí poiblí a shainiú

Airteagal 102 Prionsabail is infheidhme maidir le conarthaí poiblí

Roinn 2 Foilsiú

Airteagal 103 Conarthaí poiblí a fhoilsiú

Roinn 3 Nósanna imeachta soláthair soláthair

Airteagal 104 Nósanna imeachta soláthair

Airteagal 105 Inneachar na ndoiciméad tairisceana

Airteagal 106 Critéir eisiaimh is infheidhme maidir le rannpháirtíocht i nósanna imeachta soláthair

Airteagal 107 Critéir eisiaimh is infheidhme maidir le dámhachtainí

Airteagal 108 Bunachar sonraí lárnach maidir le heisiamh

Airteagal 109 Pionóis riaracháin agus airgeadais

Airteagal 110 Critéir dámhachtana maidir le conarthaí

Airteagal 111 Tairiscintí a chur isteach

Airteagal 112 Prionsabail na córa comhionainne agus na trédhearcachta

Airteagal 113 Cinneadh na dámhachtana

Airteagal 114 An nós imeachta soláthair a chur ar ceal

Roinn 4 Ráthaíochtaí agus gníomhaíocht cheartaitheach

Airteagal 115 Ráthaíochtaí

Airteagal 116 Earráidí, mírialtachtaí agus calaois sa nós imeachta

Caibidil 2 Forálacha is infheidhme maidir le conarthaí arna ndámhachtain ag na hinstitiúidí as a stuaim féin

Airteagal 117 An t-údarás conarthach

Airteagal 118 Na tairseacha is infheidhme

Airteagal 119 Rialacha maidir le rannpháirtíocht i nósanna imeachta tairisceana

Airteagal 120 Rialacha soláthair na hEagraíochta Trádála Domhanda

TEIDEAL VI DEONTAIS

Caibidil 1 Raon feidhme agus foirm na ndeontas

Airteagal 121 Raon feidhme na ndeontas

Airteagal 122 Tairbhithe

Airteagal 123 Foirm na ndeontas

Airteagal 124 Cnapshuimeanna, costais aonaid agus maoiniú ar ráta comhréidh

Caibidil 2 Prionsabail

Airteagal 125 Prionsabail ghinearálta is infheidhme maidir le deontais

Airteagal 126 Costais incháilithe

Airteagal 127 Cómhaoiniú comhchineáil

Airteagal 128 Trédhearcacht

Airteagal 129 Prionsabal na dámhachtana neamhcharnaí

Airteagal 130 Prionsabal na neamh-aisghníomhaíochta

Caibidil 3 Nós imeachta um dhámhachtain

Airteagal 131 Iarratais ar dheontais

Airteagal 132 Critéir roghnúcháin agus deonúcháin

Airteagal 133 An nós imeachta meastóireachta

Caibidil 4 Íocaíocht agus rialú

Airteagal 134 Ráthaíocht réamh-mhaoinithe

Airteagal 135 Deontais agus rialuithe a íoc

Airteagal 136 Tréimhsí chun taifid a choimeád

Caibidil 5 Cur chun feidhme

Airteagal 137 Conarthaí cur chun feidhme agus tacaíocht airgeadais do thríú páirtithe

TEIDEAL VII DUAISEANNA

Airteagal 138 Rialacha ginearálta

TEIDEAL VIII IONSTRAIMÍ AIRGEADAIS

Airteagal 139 Raon feidhme

Airteagal 140 Na prionsabail agus na coinníollacha is infheidhme maidir le hionstraimí airgeadais

TEIDEAL IX NA CUNTAIS A THÍOLACADH AGUS CUNTASAÍOCHT

Caibidil 1 Na cuntais a thíolacadh

Airteagal 141 Struchtúr na gCuntas

Airteagal 142 Tuarascáil ar bhainistíocht bhuiséadach agus bainistíocht airgeadais

Airteagal 143 Na rialacha lena rialaítear na cuntais

Airteagal 144 Prionsabail cuntasaíochta

Airteagal 145 Ráitis airgeadais

Airteagal 146 Tuarascálacha cur chun feidhme buiséadacha

Airteagal 147 Cuntais shealadacha

Airteagal 148 Na cuntais chomhdhlúite deiridh a fhormheas

Caibidil 2 Faisnéis maidir leis an mbuiséad a chur chun feidhme

Airteagal 149 Tuarascáil ar na ráthaíochtaí agus ar na rioscaí buiséadacha

Airteagal 150 Faisnéis maidir le cur chun feidhme an bhuiséid

Caibidil 3 Cuntasaíocht

Roinn 1 Forálacha coiteanna

Airteagal 151 An córas cuntasaíochta

Airteagal 152 Comhcheanglais do chóras cuntasaíochta na hinstitiúide

Roinn 2 Cúntais ghinearálta

Airteagal 153 Na cuntais ghinearálta

Airteagal 154 Iontrálacha sna cuntais ghinearálta

Airteagal 155 Coigeartuithe cuntasaíochta

Roinn 3 Cuntais bhuiséadacha

Airteagal 156 Cuntasaíocht bhuiséadach

Caibidil 4 Fardail maoine

Airteagal 157 An fardal

TEIDEAL X INIÚCHÓIREACHT SHEACHTRACH AGUS URSCAOILEADH

Caibidil 1 Iniúchóireacht sheachtrach

Airteagal 158 Iniúchóireacht sheachtrach arna déanamh ag an gCúirt Iniúchóirí

Airteagal 159 Rialacha agus nós imeachta i ndáil leis an iniúchóireacht

Airteagal 160 Seiceálacha ar urrúis agus ar airgead tirim

Airteagal 161 Ceart rochtana na Cúirte Iniúchóirí

Airteagal 162 Tuarascáil bhliantúil na Cúirte Iniúchóirí

Airteagal 163 Tuarascálacha speisialta na Cúirte Iniúchóirí

Caibidil 2 Urscaoileadh

Airteagal 164 Amchlár an nós imeachta um urscaoileadh

Airteagal 165 An nós imeachta um urscaoileadh

Airteagal 166 Bearta leantacha

Airteagal 167 Forálacha sonracha maidir leis an SEGS

CUID A DÓ FORÁLACHA SPEISIALTA

TEIDEAL I AN CISTE EORPACH UM RÁTHAÍOCHT TALMHAÍOCHTA

Airteagal 168 Forálacha speisialta maidir leis an gCiste Eorpach um Ráthaíocht Talmhaíochta

Airteagal 169 Gealltanais leithreasaí CERT

Airteagal 170 Gealltanais shealadacha fhoriomlána leithreasaí CERT

Airteagal 171 Sceideal agus uainiú ghealltanais bhuiséadacha CERT

Airteagal 172 Cuntasaíocht chaiteachas CERT

Airteagal 173 Leithreasaí CERT a aistriú

Airteagal 174 Ioncam sannta CERT

TEIDEAL II NA CISTÍ STRUCHTÚRTHA, AN CISTE COMHTHÁTHAITHE, AN CISTE EORPACH IASCAIGH, AN CISTE EORPACH TALMHAÍOCHTA UM FHORBAIRT TUAITHE AGUS CISTÍ I RÉIMSE NA SAOIRSE, NA SLÁNDÁLA AGUS AN CHEARTAIS ARNA mBAINISTIÚ FAOIN mBAINISTÍOCHT ROINNTE

Airteagal 175 Forálacha speisialta

Airteagal 176 Na leithreasaí faoi chomhair oibleagáidí a urramú

Airteagal 177 Ranníocaíochtaí a íoc, íocaíochtaí eatramhacha agus aisíocaíochtaí

Airteagal 178 Leithreasaí a shaoradh

Airteagal 179 Leithreasaí a aistriú

Airteagal 180 Bainistíocht, roghnú agus iniúchóireacht

TEIDEAL III TAIGHDE

Airteagal 181 Cistí taighde

Airteagal182 Gealltanais maidir leis an gCiste Taighde

Airteagal183 An tAirmheán Comhpháirteach Taighde

TEIDEAL IV GNÍOMHAÍOCHTAÍ SEACHTRACHA

Caibidil 1 Forálacha ginearálta

Airteagal 184 Gníomhaíochtaí seachtracha

Caibidil 2 Gníomhaíochtaí a chur chun feidhme

Roinn 1 Forálacha ginearálta

Airteagal 185 Gníomhaíochtaí seachtracha a chur chun feidhme

Roinn 2 Tacaíocht buiséid agus cistí iontaobhais ildeontóirí

Airteagal 186 Tacaíocht bhuiséideach a úsáid

Airteagal 187 Cistí iontaobhais an Aontais le haghaidh gníomhaíochtaí seachtracha

Roinn 3 Modhanna eile bainistíochta

Airteagal 188 Gníomhaíochtaí seachtracha a chur chun feidhme trí bhainistíocht indíreach

Airteagal 189 Comhaontuithe maoiniúcháin ar chur chun feidhme gníomhaíochtaí seachtracha

Caibidil 3 Soláthar

Airteagal 190 Gníomhaíocht sheachtrach maidir le soláthar

Airteagal 191 Rialacha maidir le rannpháirtíocht i nósanna imeachta um thairiscintí

Caibidil 4 Deontais

Airteagal 192 Gníomhaíocht sheachtrach a mhaoiniú ina hiomláine

Airteagal 193 Rialacha is infheidhme maidir le deontais i ndáil le gníomhaíocht sheachtrach

Caibidil 5 Iniúchóireacht a dhéanamh ar chuntais

Airteagal 194 Iniúchóireacht an Aontais i ndáil le gníomhaíocht sheachtrach

TEIDEAL V OIFIGÍ EORPACHA

Airteagal 195 Na hOifigí Eorpacha

Airteagal 196 Leithreasaí i ndáil leis na hoifigí Eorpacha

Airteagal 197 Oifigeach Údarúcháin na n-oifigí Eorpacha

Airteagal 198 Cuntais na n-oifigí idirinstitiúideacha Eorpacha

Airteagal 199 Cumhachtaí oifigigh údarúcháin a tharmligean d'oifigí idirinstitiúideacha Eorpacha

Airteagal 200 Seirbhísí do thríú páirtithe

TEIDEAL VI LEITHREASAÍ RIARACHÁIN

Airteagal 201 Forálacha ginearálta

Airteagal 202 Gealltanais

Airteagal 203 Forálacha sonracha maidir le leithreasaí riaracháin

TEIDEAL VII SAINEOLAITHE

Airteagal 204 Saineolaithe seactracha a íoctar

CUID A TRÍ FORÁLACHA CRÍOCHNAITHEACHA

Airteagal 205 Forálacha idirthréimhseacha

Airteagal 206 Iarrataí ar fhaisnéis ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle

Airteagal 207 Tairseacha agus méideanna

Airteagal 208 Rialachán réime airgeadais le haghaidh comhlachtaí arna mbunú faoi CFAE agus faoi Chonradh Euratom

Airteagal 209 Eiseamláir de Rialachán Airgeadais le haghaidh comhlachtaí comhpháirtíochta poiblí-príobháideacha

Airteagal 210 An tarmligean a fheidhmiú

Airteagal 211 Athbhreithniú

Airteagal 212 Aisghairm

Airteagal 213 Athbhreithniú maidir le SEGS

Airteagal 214 Teacht i bhfeidhm

IARSCRÍBHINN AN TÁBLA COMHGHAOIL

Comhráiteas ar shaincheisteanna a bhaineann le CAI

Ráiteas comhpháirteach maidir le caiteachas a bhaineann le foirgnimh faoi threoir Airteagal 203

Ráiteas comhpháirteach ó Pharlaimint na hEorpa, ón gComhairle agus ón gCoimisiún maidir le hAirteagal 203(3)

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 322 de, i gcomhar leis an gConradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, agus go háirithe Airteagal 106a de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

Ag féachaint don tuairim ón gCúirt Iniúchóirí (1),

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach (2),

De bharr an méid seo a leanas:

(1) Rinneadh Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002 ón gComhairle an 25 Meitheamh 2002 maidir leis an Rialachán Airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta na gComhphobal Eorpach (3) a leasú go substaintiúil roinnt uaireanta. Ós rud é go bhfuiltear chun a thuilleadh leasuithe a dhéanamh, lena n-áirítear leasuithe arb é is aidhm leo teacht i bhfeidhm Chonradh Liospóin a chur san áireamh, ba cheart, ar mhaithe le soiléireacht, go n-aisghairfí Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002 agus go gcuirfí an Rialachán seo ina ionad.

(2) Leagadh síos i Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002 na prionsabail bhuiséadacha agus na rialacha airgeadais a rialaíonn bunú agus cur chun feidhme bhuiséad ghinearálta an Aontais ("an buiséad"), agus a áirithíonn bainistiú iontaofa agus éifeachtach, smacht agus cosaint leasanna airgeadais an Aontais, agus a mhéadaíonn trédhearcacht, atá le hurramú i ngach gníomh dlíthúilagus ag gach institiúid. Ba cheart na bunphrionsabail, coincheap agus struchtúr an Rialacháin sin agus bunrialacha na bainistíochta buiséadaí agus airgeadais a choinneáil. Ba cheart maoluithe ar na bunphrionsabail sin a athbhreithniú agus a shimpliú a oiread is féidir, ag cur san áireamh a ábharthaí atá siad, an breisluach a bhaineann leo ó thaobh an bhuiséid, agus an t-ualach a chuireann siad ar na páirtithe leasmhara. Is gá príomheilimintí na rialacha airgeadais a choinneáil agus a neartú: mar atá ról na ngníomhaithe airgeadais, rialuithe a chomhtháthú i seirbhísí oibríochtúla, na hiniúchóirí inmheánacha, buiséadú gníomhaíochtbhunaithe, prionsabail agus rialacha cuntasaíochta agus bunphrionsabail deontas a nuachóiriú.

(3) I ngeall ar chineál sonrach agus ar chúraimí an Bhainc Cheannais Eorpaigh (BCE), go háirithe a neamhspleáchas maidir le bainistiú a chúrsaí airgeadais, ba cheart é a eisiamh ó raon feidhme an Rialacháin sin, mura bhforáiltear a mhalairt sa Rialachán seo.

(4) I bhfianaise na taithí praiticiúla a fuarthas, ba cheart rialacha a chur san áireamh sa Rialachán seo chun é a chur in oiriúint do na riachtanais athraitheacha a bhaineann leis an mbuiséad a chur chun feidhme eadhon cómhaoiniú a dhéanamh i gcomhar le deontóirí eile, chun éifeachtacht cabhrach seachtraí a mhéadú, chun úsáid ionstraimí áirithe airgeadais lena n-áirítear iad sin a tugadh i gcrích leis an mBanc Eorpach Infheistíochta (BEI) agus chun cur chun feidhme trí chomhpháirtíochtaí poiblí príobháideacha ("CPPanna") a éascú.

(5) Le Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002 ní dhearnadh ach na prionsabail ghinearálta agus na rialacha airgeadais i gcomhréir leis na Conarthaí 6a lua, ach leagadh síos na forálacha cur chun feidhme i Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 2342/2002 ón gCoimisiún an 23 Nollaig 2002 lena leagtar síos rialacha mionsonraithe i dtaca le Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002 (4) chun ordlathas níos fearr rialacha a bhaint amach agus chun gur fusa Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002 a léamh. Faoi Airteagal 290 CFAE féadfar a fhoráil le gníomh reachtach go dtarmligfí an chumhacht chuig an gCoimisiún gníomhartha neamhreachtacha a fhorlíonann nó a leasaíonn gnéithe neamhriachtanacha áirithe den ghníomh reachtach sin amháin a ghlacadh. Ba cheart, dá bhrí sin, roinnt forálacha atá leagtha síos i Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 2342/2002 a chorprú sa Rialachán seo.

(6) Tá an comhar póilíneachta agus breithiúnach in ábhair choiriúla mar dhlúthchuid de bheartais eile agus gníomhaíochtaí inmheánacha eile de chuid an Aontais Eorpaigh. Níl údar a thuilleadh leis na forálacha sonracha airgeadais is infheidhme maidir leis an réimse beartais sin agus níor cheart, dá bhrí sin, iad a chur san áireamh sa Rialachán seo.

(7) D'fhonn trédhearcacht a áirithiú, ba cheart go ndéanfaí taifead sa bhuiséad de na ráthaíochtaí le haghaidh oibríochtaí trína bhfaightear agus trína dtugtar iasachtaí a nglacann an tAontas páirt iontu, lena n-áirítear an Sásra Cobhsaíochta Airgeadais Eorpach agus na Saoráide Comhardaithe Íocaíochtaí.

(8) Ba cheart na rialacha atá ann lena rialaítear ús arna ghiniúint le híocaíochtaí réamh-mhaoinithe a shimpliú ós rud é go ngineann siad ualach róthrom riaracháin d'fhaighteoirí agus do sheirbhísí an Choimisiúin agus ós rud é gur ábhar míthuisceana iad idir seirbhísí an Choimisiúin agus faighteoirí. Ar mhaithe le simpliú, maidir le tairbhithe go háirithe, agus i gcomhréir le prionsabal na bainistíochta fónta airgeadais, níor cheart oibleagáid a bheith ann a thuilleadh ús ar íocaíochtaí réamh-mhaoinithe a ghiniúint ná an t-ús sin a ghnóthú. Ba cheart gurbh fhéidir an oibleagáid sin a áireamh i gcomhaontú tarmligin, áfach, chun go bhféadfaí ús a ghintear trí íocaíochtaí réamh-mhaoinithe i gcomhair na gclár a athúsáid, ús den sórt sin a asbhaint ó iarrataí ar íocaíocht nó úis den sórt sin a ghnóthú.

(9) Sna rialacha maidir le hioncam sannta a thabhairt anonn, ba cheart aird a thabhairt ar an idirdhealú idir ioncam sannta seachtrach agus ioncam sannta inmheánach. Ionas go gcomhlíonfar an chríoch a shann an deontóir, ba cheart ioncam sannta seachtrach a thabhairt anonn go huathoibríoch agus é a úsáid go dtí go mbeidh na hoibríochtaí go léir a bhaineann leis an gclár nó leis an ngníomhaíocht ar sannadh dóibh iad curtha i gcrích. I gcás ina bhfaighfear an t-ioncam sannta seachtrach le linn na bliana deireanaí den chlár nó den ghníomhaíocht, ba cheart é go bhféadfaí é a úsáid le linn na chéad bhliana den ghníomhaíocht nó den chlár ina dhiaidh sin. Ba cheart nach bhféadfaí ioncam sannta inmheánach a thabhairt anonn ach ar feadh aon bhliana amháin, mura bhforáiltear a mhalairt sa Rialachán seo.

(10) Ba cheart na rialacha maidir le dóú codanna déag sealadacha a shoiléiriú i dtaca le líon na ndóú codanna déag a d'fhéadfaí a iarraidh, mar aon leis na cásanna ina gcinnfeadh Parlaimint na hEorpa laghdú a dhéanamh ar mhéid an chaiteachais breise a sháraíonn na dóú codanna déag sealadacha a ghlac an Chomhairle.

(11) Ba cheart an maolú ó phrionsabal na huilíochta maidir le hioncam sannta a athrú sa chaoi is go gcuirfear san áireamh sainiúlachtaí ioncaim shannta inmheánaigh a thig as leithreasaí arna n-údarú ag Parlaimint na hEorpa agus ag an gComhairle, ar an taobh amháin, agus, ar an taobh eile, sainiúlachtaí ioncaim shannta sheachtraigh a bhailítear ó dheontóirí éagsúla agus arna shannadh ag na deontóirí sin do chlár sonrach nó do ghníomhaíocht shonrach. Ina theannta sin, ba cheart leanúint de chead a thabhairt do dheontóirí gníomhaíochtaí seachtracha, oibríochtaí daonnúla go háirithe, a chómhaoiniú fiú amháin mura bhfuil foráil maidir le cómhaoiniú den sórt sin sa bhunghníomh.

(12) Ba cheart tíolacadh ioncaim shannta sa dréachtbhuiséad a dhéanamh níos trédhearcaí trí fhoráil a dhéanamh go ndéanfar méideanna ioncaim shannta a áireamh sa dréachtbhuiséad i gcás méideanna atá cinnte tráth bunaithe an dréachtbhuiséad.

(13) Maidir le prionsabal na sonraíochta, ós rud é nach ndéantar idirdhealú anois idir caiteachas éigeantach agus caiteachas neamhéigeantach ba cheart na rialacha lena rialaítear aistrithe leithreasaí a oiriúnú dá réir.

(14) Ba cheart go ndéanfaí na rialacha freisin lena rialaítear aistrithe leithreasaí a oiriúnú do na hathruithe a thig ó theacht i bhfeidhm Chonradh Liospóin. Thairis sin léiríodh leis an taithí is deireanaí an tábhacht a ghabhann le solúbthacht a mhéadú maidir leis na haistrithe leithreasaí faoi chomhair íocaíochta i gcomhair dheireadh na bliana, go háirithe do chistí struchtúracha. Is gá cur i bhfeidhm níos fearr buiséadach a áirithiú, go háirithe i ndáil le leithreasaí faoi chomhair íocaíochtaí, le hioncam sannta agus le leithreasaí riaracháin a bhaineann le roinnt teideal. Chuige sin, ba cheart tíopeolaíocht na n-aistrithe a shimpliú agus ba cheart an nós imeachta um ghlacadh roinnt aistrithe a bheith níos solúbtha. Tá sé léirithe, go háirithe, gur rud ábhartha agus éifeachtúil é go mbeadh an fhéidearthacht ag an gCoimisiún cinneadh a dhéanamh leithreasaí neamhúsáidte a aistriú nuair atá tubaistí agus géarchéimeanna idirnáisiúnta daonnúla ann. Ba cheart, dá bhrí sin, an fhéidearthacht sin a leathnú d'fhonn teagmhais eile a thiteann amach tar éis an 1 Nollaig de bhliain airgeadais a chumhdach. I gcásanna den sórt sin, ar mhaithe le trédhearcacht, ba cheart don Choimisiún Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle a chur ar an eolas láithreach maidir lena chinneadh chun leithreasaí neamhúsáidte a aistriú.

(15) Maidir le forálacha don bhainistiú iontaofa airgeadais, ba cheart don oifigeach údarúcháin trí tharmligean aird a bheith aige ar an leibhéal riosca earráide a mbeifí ag súil leis mar aon le costas agus tairbhí rialuithe agus tograí reachtacha á n-ullmhú agus na córais bhainistíochta agus rialaithe faoi seach á gcur ar bun. Ba cheart don oifigeach údarúcháin trí tharmligean tuairisciú faoi thorthaí rialuithe, agus faoina gcostas agus faoina dtairbhí, sa tuarascáil bhliantúil ar ghníomhaíochtaí. Tá dearbhuithe bainistíochta ar chórais den sórt sin arna dtíolacadh ag na comhlachtaí atá ainmnithe ag na Ballstáit le bheith freagrach i ndáil le bainistiú agus rialú chistí an Aontais, riachtanach d'éifeachtacht na gcóras náisiúnta um bainistíocht agus rialú.

(16) Le prionsabal na trédhearcachta atá cumhdaithe in Airteagal 15 CFAE a cheanglaíonn ar institiúidí a gcuid a oibre a dhéanamh ar dhóigh chomh hoscailte agus is féidir, tugtar le tuiscint i réimse cur chun feidhme an bhuiséid, go mbeadh a fhios ag saoránaigh cá háit agus cén fáth a gcaitheann an tAontas cistí. Leis an bhfaisnéis sin, cothaítear díospóireacht dhaonlathach, cuirtear le rannpháirtíocht na saoránach i bpróiseas cinnteoireachta an Aontais agus neartaítear an rialú agus an grinnscrúdú institiúideach a dhéantar ar chaiteachas an Aontais. Ba cheart cuspóirí den sórt sin a bhaint amach trí fhoilsiú fhaisnéise ábhartha maidir le conraitheoirí deiridh agus tairbhithe cistí Aontais, agus úsáid á baint as uirlisí nua-aimseartha cumarsáide chomh fada agus is féidir, ar foilsiú é a chuireann leasanna rúndachta dlisteanacha agus slándála na gconraitheoirí agus na dtairbhithe sin agus chomh fada agus a bhaineann le daoine nádúrtha, a gceart chun príobháideachais agus cosaint a sonraí pearsanta a san áireamh. Ba cheart, dá bhrí sin, d'institiúidí cur chuige roghnaitheach a ghlacadh maidir le faisnéis a fhoilsiú i gcomhréir le prionsabal na comhréireachta. Ba cheart go mbeadh cinntí foilsitheoireachta bunaithe ar chritéir ábhartha sa chaoi gur féidir faisnéis lánbhrí a sholáthar.

(17) I gcomhréir le hAirteagal 316 CFAE, ba cheart go gcomhroinnfeadh an Chomhairle Eorpach agus an Chomhairle an roinn chéanna den Bhuiséad.

(18) Ba cheart an nós imeachta buiséadach bliantúil faoin CFAE a léiriú sa Rialachán seo.

(19) Maidir le bunú an bhuiséid, tá sé tábhachtach struchtúr agus tíolacadh an dréachtbhuiséid arna tharraingt suas ag an gCoimisiún a shainiú go soiléir. Ba cheart go ndéanfaí cur síos níos beaichte ar an réamhrá ginearálta a ghabhann leis an dréachtbhuiséad. Is gá, freisin, foráil maidir le cláreagrú airgeadais a bheith ann i gcomhair na mblianta atá le teacht mar aon le foráil maidir leis an bhféidearthacht a bheith ag an gCoimisiún aon doiciméid oibre a thacaíonn le hiarratais bhuiséadacha a chur isteach.

(20) Maidir le saintréithe an Chomhbheartais Eachtraigh agus Slándála, ba cheart na foirmeacha is féidir le bunghníomhartha a ghlacadh faoin CFAE agus faoi Theideal V agus Theideal VI de CAE a thabhairt cothrom le dáta. Ina theannta sin, ba cheart an nós imeachta lena nglactar bearta ullmhúcháin i réimse na gníomhaíochta seachtraí a chur in oiriúint don CFAE.

(21) Tá na rialacha i leith modhanna cur chun feidhme, ar modhanna iad a rialaíonn, go háirithe, na coinníollacha faoina seachtraítear cumhachtaí cur chun feidhme chuig tríú páirtithe, tar éis éirí róchasta le blianta anuas agus ba cheart iad a shimpliú. Mar sin féin, ba cheart an cuspóir tosaigh a bhí le seachtrú, eadhon a áirithiú, is cuma cén modh cur chun feidhme atá ann, go gcuirtear caiteachas chun feidhme agus leibhéal rialaithe agus trédhearcachta ann a bheadh coibhéiseach leis an leibhéal a mbítear ag súil leis ó sheirbhísí an Choimisiúin, a choinneáil.

(22) Ba cheart idirdhealú soiléir a dhéanamh idir na cásanna sin ina ndéanann an Coimisiún nó a ghníomhaireachtaí feidhmiúcháin an buiséad a chur chun feidhme go díreach, cásanna ina ndéanann na Ballstáit an buiséad a chur chun feidhme faoin mbainistíocht roinnte agus cásanna ina gcuireann tríú páirtithe chun feidhme go hindíreach é. Ba cheart go bhféadfaí, trína bhíthin sin, comhchóras comhchuibhithe le haghaidh bainistíochta roinnte agus le haghaidh bainistíochta indírí a bhunú ar féidir a chur in oiriúint i gcomhréir le rialacha earnáilsonracha, go háirithe i gcásanna ina gcuirfidh na Ballstáit an buiséad chun feidhme faoin gcomhbhainisitíocht. Ba cheart, go háirithe, a bheith ar áireamh i gcóras comhchuibhithe dá leithéid na bunphrionsabail atá le hurramú ag an gCoimisiún nuair a chinnfidh sé an buiséad a chur chun feidhme faoin mbainistíocht roinnte nó go hindíreach mar aon leis na bunphrionsabail atá le hurramú ag páirtithe a gcuirtear cur chun feidhme buiséid de chúram orthu. Ba cheart don Choimisiún a bheith in ann rialacha agus nósanna imeachta de chuid an Aontais a chur i bhfeidhm, nó glacadh le cur i bhfeidhm rialacha an páirtí ar cuireadh cúram air, ar chuntar go ráthóidh an t-eintiteas sin cosaint choibhéiseach ar leasanna airgeadais an Aontais. Mar chuid de chúraimí maoirseachta an Choimisiúin, is gá freisin foráil a dhéanamh maidir le sraith oibleagáidí rialaithe agus iniúchóireachta, lena n-áirítear iniúchadh agus glacadh cuntas, do na modhanna uile cur chun feidhme.

(23) Ba cheart na rialacha maidir le measúnú ex ante ar eintitis agus ar dhaoine ar cuireadh cur chun feidhme buiséid de chúram orthu faoi bhainistiú indíreach a chur in oiriúint d'fhonn a áirithiú go ndéanfaidh gach eintiteas agus duine ar cuireadh cúram orthu leibhéal cosanta ar leasanna an Aontais a bhaint amach atá coibhéiseach leis an leibhéal a cheanglaítear leis an Rialachán seo.

(24) Léirítear leis an taithí a fuarthas le CPPanna a institiúidíodh mar chomhlachtaí de chuid an Aontais faoi Airteagal 185 de Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1605/2002 gur cheart go ndéanfaí foráil do chatagóirí breise CPPanna chun rogha na n-ionstraimí a leathnú sa chaoi is go n-áireofaí comhlachtaí a bhfuil a rialacha níos solúbtha agus níos inrochtana do chomhpháirtithe príobháideacha ná mar atá na rialacha is infheidhme maidir le hinstitiúidí an Aontais. Ba cheart catagóirí den sórt sin a oibriú faoi bhainistíocht indíreach. Ba cheart go gcumhdófar leis na catagóirí bresie sin comhlachtaí arna rialú ag dlí príobháideach Bhallstáit agus comhlachtaí a bhunaítear le bunghníomh agus a bhfuil rialacha airgeadais acu, ar rialacha iad ar cheart go n-urramófar leo na prionsabail is gá d'fhonn bainistíocht fhónta airgeadais ar chistí an Aontais a áirithiú.

(25) Chun críocha Airteagal 317 CFAE, ba cheart don Rialachán seo oibleagáidí bunúsacha rialuithe agus iniúchóireachta atá ar na Ballstáit a neartú agus an buiséad á chur chun feidhme acu faoin gcomhbhainisitíocht, ós rud é nach bhfuil oibleagáidí den sórt sin ann faoi láthair ach i rialacha earnáilsonrachaCFAE. Tá sé riachtanach, dá bhrí sin, forálacha a bheith ann lena leagfar amach creat comhleanúnach le haghaidh gach réimse beartais lena mbaineann, ar forálacha iad a bhainfidh le struchtúir chomhchuibhithe riaracháin ar an leibhéal náisiúnta. Níor cheart aon struchtúir rialaithe bhreise a chruthú leis an gcreat sin ach ba cheart go ligfí do na Ballstáit leis comhlachtaí a ainmniú a gcuirfí ar a n-iontaoibh cistí an Aontais a bhainistiú agus a rialú. Ina theannta sin, ba cheart go mbeadh forálacha ar chomhoibleagáidí bainistíochta agus rialuithe i leith na struchtúr sin, an dearbhú bliantúil bainistíochta trína nglacfaidh bainisteoirí freagracht as bainistiú a dhéanamh ar na cistí de chuid an Aontais a chuirtear ar a n-iontaoibh, iniúchadh agus glacadh cuntas, agus sásraí fionraí agus ceartúcháin arna n-oibriú ag an gCoimisiún, ar áireamh sa Rialachán seo chun creat reachtach comhtháite a chruthú a fheabhsaíonn deimhneacht dhlíthiúil agus éifeachtacht fhoriomlán na rialuithe agus na ngníomhartha ceartaitheacha freisin mar aon le leasanna airgeadais an Aontais a chosaint. Ba cheart forálacha sonracha a fhágáil i rialacháin earnáilsonracha. I gcomhthéacs an chur chuige iniúchóireachta aonair agus leis an gcuspóir ualach breise riaracháin a thig ó rialuithe iolracha a laghdú, féadfaidh na Ballstáit dearbhuithe, arna síniú ar an leibhéal náisiúnta nó réigiúnach iomchuí i gcomhréir lena gceanglais bhunreachtúla faoi seach, a thabhairt don Choimisiún.

(26) Ba cheart roinnt forálacha maidir le dualgais an oifigigh údarúcháin trí tharmligean a shoiléiriú, go háirithe iad siúd i dtaca leis na rialuithe ex ante agus ex post a chuireann an t-oifigeach údarúcháin trí tharmligean i bhfeidhm mar aon le dualgais tuairiscithe an oifigigh údarúcháin sin. Ina leith sin, ba cheart a bhfuil i dtuarascáil bhliantúil gníomhaíochta an oifigigh údarúcháin trí tharmligean a thabhairt cothrom le dáta i gcomhréir leis an gcleachtas arb é atá ann an fhaisnéis airgeadais agus bainistíochta is gá a chur isteach inti chun tacú le dearbhú ráthaíochta an oifigigh údarúcháin trí tharmligean i leith chomhlíonadh a dhualgas nó a dualgas.

(27) Ba cheart freagrachtaí oifigeach cuntasaíochta an Choimisiúin a shoiléiriú. Ba cheart, go háirithe, go sonrófaí gurb é oifigeach cuntasaíochta an Choimisiúin an t-aon duine amháin a bhfuil sé de cheart aige rialacha cuntasaíochta agus cairteacha comhchuibhithe na gcuntasóirí a shainiú, agus gurb iad na nósanna imeachta cuntasaíochta is infheidhme ina n-institiúidí féin a shainíonn oifigigh chuntasaíochta na nInstitiúidí eile go léir.

(28) D'fhonn cur chun feidhme clár áirithe nó gníomhaíochtaí a cuireadh de chúram, go háirithe, ar na hinstitiúidí airgeadais a éascú, ba cheart foráil a dhéanamh sa Rialachán seo don fhéidearthacht cuntais mhuiníneacha a oscailt. Ba cheart cuntais dá leithéidí a oscailt ar leabhair na hinstitiúide airgeadais faoi ainm an Choimisiúin, nó thar a cheann. Ba cheart gurbh é an institiúid airgeadais sin a bhainisteodh iad faoi fhreagracht an oifigigh údarúcháin agus ba cheart é go bhféadfaí iad a oscailt in airgeadraí seachas an euro.

(29) Maidir le hoibríochtaí ioncaim, is gá na rialacha maidir le meastacháin ar mhéideanna is infhaighte a chuíchóiriú chun riachtanais bhuiséadacha a chur san áireamh. Ba cheart clárú a cheangal nuair atá roinnt dóchúlachta ag baint leis an ioncam a bhfuiltear ag feitheamh leis agus nuair is féidir é a shloinneadh i bhfigiúirí go sách beacht. Ar mhaithe le simpliú, ba cheart go ndéanfí roinnt forálacha sonracha maidir le nósanna imeachta um meastachán ar mhéid infhaighte a choigeartú nó a chur ar ceal a thabhairt isteach.

(30) Ba cheart na rialacha maidir le gnóthú a shoiléiriú agus a neartú. Go háirithe, ba cheart a shonrú nach ionann méid bunaithe is infhaighte a chur ar ceal agus teidlíocht de chuid an Aontais a tharscaoileadh. Ina theannta sin, chun cosaint leasanna airgeadais an Aontais a neartú, ba cheart do na Ballstáit caitheamh le cistí de chuid an Aontais a éilítear le haghaidh aisíocaíochta ar bhealach atá chomh fabhrach céanna leis an mbealach a chaitear le héilimh ó chomhaltaí poiblí ar a gcríoch.

(31) Agus an gá atá ann go ndéanfar an riosca a luaitear le bainistiú na suimeanna a fhaightear ar bonn sealadach trí fhíneálacha, trí phíonóis agus trí smachtbhannaí a laghdú chomh maith le haon ioncam a ghineann siad, ba cheart na méideanna sin a thaifeadadh mar ioncam buiséid chomh luath agus is féidir agus ar a dhéanaí an bhliain airgeadais tar éis do thriail a bheith bainte as gach beart i gcoinne na gcinntí lenar forchuireadh iad.

(32) I gcomhréir le prionsabail na bainistíochta fónta airgeadais, ba cheart na cineálacha éagsúla íocaíochta atá ann a shoiléiriú. Thairis sin, ba cheart don oifigeach údarúcháin íocaíochtaí réamh-mhaoinithe a imréiteach go tráthrialta i gcomhréir leis na rialacha cuntasaíochta arna sainiú ag oifigeach cuntasaíochta an Choimisiúin. Chuige sin, ba cheart forálacha iomchuí a bheith i gconarthaí, i gcinntí deontais, i gcomhaontuithe deontais agus i gcomhaontuithe tarmligin.

(33) Ba cheart go ndéanfaí leis an Rialachán seo cuspóir r-Rialtas a chothú, agus, go háirithe sonraí leictreonacha a úsáid i malartú faisnéise idir na hinstitiúidí agus tríú páirtithe.

(34) Ba cheart an fhéidearthacht nósanna imeachta um sholáthair a dhéanamh i gcomhpháirt le stáit Chomhlachas Shaorthrádála na hEorpa ("CSTE") nó le tíortha is iarrthóirí don Aontas a cheadú faoi choinníollacha áirithe.

(35) Ba cheart na rialacha maidir le heisiamh, go háirithe, ó rannpháirtíocht i nósanna imeachta um soláthair a fheabhsú chun cosaint leasanna airgeadais an Aontais a neartú.

(36) Ós rud é gur leas airgeadais de chuid an Aontaisé úsáid acmhainní dílse BCE agus BEI, ba cheart rochtain a thabhairt dóibh ar an bhfaisnéis atá sa bhunachar sonraí lárnach maidir le heisiamh a cruthaíodh chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint.

(37) Ba cheart bunús fónta dlí a thabhairt isteach maidir le cinntí trína gcuirtear pionóis riaracháin agus airgeadais, go háirithe maidir le soláthar poiblí, chun feidhme a fhoilsiú, i gcomhréir le ceanglais chosanta sonraí. Ba cheart an foilsiú sin a bheith roghnach ar chúiseanna cosanta sonraí agus slándála.

(38) Níor cheart gur cheanglas uathoibríoch é a thuilleadh an ceanglas ar chonraitheoirí ráthaíochtaí a thaisceadh, ach ba cheart go mbunófaí é ar anailís riosca.

(39) Ar mhaithe leis an deimhneacht dhlíthiúil, ba cheart raon feidhme ionstraimí deontas agus airgeadais a shoiléiriú. Ba cheart go gcuirfear le sainmhíniú níos mionsonraithe ar na coinníollacha sonracha atá infheidhme i ndáil le deontais, ar thaobh amháin, le hionstraimí airgeadais ar an taobh eile, le tionchar an dá chineál tacaíochta airgeadais sin.

(40) Ba cheart na rialacha deontais is infheidhme maidir le heintitis a bhunaítear go sonrach chun críche gníomhaíochta a choigeartú chun rochtain ar mhaoiniú ón Aontas agus bainistíocht ar dheontais ag iarrthóirí agus tairbhithe a bhfuil cinneadh déanta acu obair le chéile laistigh de chomhpháirtíocht nó de ghrúpáil atá bunaithe i gcomhréir leis an reachtaíocht ábhartha náisiúnta, go háirithe nuair a fhoráiltear leis an bhfoirm dhlíthiúil a roghnaíodh do thimpeallacht um chomhar atá dlúth agus iontaofa. Ina theannta sin, i bhfianaise na rioscaí airgeadais teoranta don Aontas agus an gá atá ann gan ceanglais chonarthacha a chur leis na socruithe struchtúracha atá ann cheana, ba cheart go mbeadh eintitis atá comhcheangailte le tairbhí trí chaipiteal buan nó trí naisc dhlíthiúla i dteideal costais incháilithe a fhógairt gan iallach a bheith orthu oibleagáidí uile an tairbhí a chomhlíonadh.

(41) Léirítear le taithí a fuarthas ó chnapshuimeanna a úsáid nó ó mhaoiniú comhréidh gur simplíodh go suntasach le foirmeacha maoinithe den sórt sin na nósanna imeachta riaracháin agus gur laghdaíodh an riosca earráide go suntasach. Thairis sin, tá sé léirithe go bhfuil cistiú atá bunaithe ar aschur iomchuí i ndáil le cineálacha áirithe gníomhaíochtaí. Sa chomhthéacs in, ba cheart go mbeadh na coinníollacha maidir le húsáid foirmeacha simplithe de dheontais a chinntear ar bhonn cnapshuimeanna, costais aonaid agus rátaí comhréidh níos solúbtha. Ba cheart go háirithe suimeanna a chinntear trí chur chuige tairbhí de réir tairbhí a cheadú, lena n-áirítear cásanna ina bhfógraíonn an tairbhí méideanna den sórt sin i gcomhréir leis na gnáthnósanna imeachta cuntasaíochta costála atá aige, chun an t-ualach riaracháin agus na costais a iompraíonn an tairbhí sin a laghdú go sonrach chun críche tuairiscthe airgeadais chuig an Aontas.

(42) Chun bacainní i ndáil le rannpháirtíocht i gcláir deontais de chuid an Aontais ar dhaoine a bhfuil an taithí is gá acu ach nach n-íoctar i bhfoirm tuarastail rud a d'fhéadfadh a bheith amhlaidh i gcás na ndaoine sin atá ag obair i struchtúir bheaga, ba cheart go gcuirfí i gcuntas sna rialacha deontais na scéimeanna luacha saothair sonracha a chuireann fiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna) i bhfeidhm, mar a shainítear i Moladh 2003/361/CE ón gCoimisiún an 6 Bealtaine 2003 maidir leis an sainmhíniú ar mhicreaghnóthais agus ar ghnóthais bheaga agus mheánmhéide (5).

(43) Ba cheart na prionsabail maidir le neamhbhrabús agus cómhaoiniú a choigeartú i bhfianaise na taithí praiticiúla agus léamh éagsúil agus cur i bhfeidhm prionsabal den sórt sin, a bhfuill earráidí agus uaireanta éifeachtaí frith-thairgiúla mar thoradh leo. Ba cheart, go háirithe, go ndíreodh an sainmhíniú atá ar bhrabús ar chostais incháilithe agus fáltais a mhaoiníonn iad, chun tuairisciú ó thairbhithe a shimpliú agus chun spreagadh a thabhairt dóibh a bhfoinsí maoinithe a éagsúlú. Lena chois sin, níor cheart don Choimisiún a thoimhde nach ngnóthóidh deontóirí eile aon bharrachas a ghintear ó na ranníocaíochtaí féin ná nár cheart dóibh ach brabús a ghnóthú i gcoibhneas lena ndeontas, agus leis sin amháin. Ar deireadh, níor cruthaíodh gur uirlis éifeachtach é prionsabal na céimlaghdaitheachta maidir le teorannú a dhéanamh ar an riosca go mbeadh na tairbhithe deontas oibríochta spleách ar chistí an Aontais. Ina theannta sin, laghdaíodh infheidhmeacht phrionsabal na céimlaghdaitheachta go mór tar éis teacht isteach riachtanach eisceachtaí i roinnt bunghníomhartha agus i gcás foirmeacha simplithe deontas. Ag féachaint do na haisíocaíochtaí seo, ba cheart deireadh a chur leis na ceanglais na céimlaghdaitheachta, atá infheidhme maidir le deontais oibríochtúla.

(44) Ba cheart rochtain ar mhaoiniú an Aontais le haghaidh eintiteas a bhfuil foinsí riaracháin teoranta acu, a d'fhéadfadh a bheith ina spriocphobal do scéimeanna áirithe deontais agus fíor-riachtanach chun cuspóirí an Aontais a bhaint amach, a éascú trí nósanna imeachta is infheidhme maidir le deontais ar luach íseal a shimpliú tuilleadh.

(45) D'fhonn deimhneacht dhlíthiúil a áirithiú agus chun sraith amháin de bhunrialacha airgeadais a bhunú ar féidir le tairbhithe tagairt a dhéanamh dóibh trí chláir uile an Aontais, ba cheart go leagfar síos leis an Rialachán seo sainmhíniú ar an gcostas critéar incháilitheachta agus ar na coinníollacha sonracha lena rialaítear catagóirí áirithe costas agus ba cheart go bhforáiltear go cuirtear i bhfeidhm go comhréireach iad.

(46) Ba cheart, chun go ndéanfaí an baol ó earráidí agus dlíthíocht a laghdú, go ndéanfaí comhchuibhiú ar na coinníollacha maidir le ranníocaíochtaí comhchineáil ó thríú páirtithe mar chómhaoiniú a ghlacadh agus maidir le luach na ranníocaíochtaí sin a chinneadh.

(47) Ar mhaithe le trédhearcacht, agus chun na srianta pleanála atá sonrach i ndáil leo a chur san áireamh, ba cheart go gcuirfí na hiarrthóirí deontais ar an eolas sa ghlaoch ar thairiscintí faoin am a mbeifear ag súil leis go dtógfaidh sé comhaontuithe deontais a shíniú nó chun cinntí deontais a chur in iúl dóibh. Chun na críche céanna, leagtar síos leis an Rialachán seo am tagartha, bunaithe ar thaithí agus ar na héifeachtaí ionchais i ndáil leis na bearta simpliúcháin arna dtabhairt isteach.

(48) Sa chás ina mbraitear earráidí sistéamacha nó athfhillteacha a imríonn tionchar ábhartha ar roinnt deontas, ba cheart, chun an t-ualach airgeadais agus riaracháin a thig ó rialuithe agus iniúchtaí ar an láthair a mhaolú a údarú, faoi choinníollacha diana, go sínfear na torthaí iniúchóireachta do na deontais neamh-iniúchta sin, a n-imrítear tionchar orthu. Ba cheart don Choimisiún feidhm a bhaint as eachtarshuíomh an laghdaithe nó an ráta gnóthaithe a chuirtear i bhfeidhm maidir leis na deontais a léiríodh earráidí sistéamacha nó athfhillteacha ina leith sa chás nach féidir nó nach infheidhmithe le hiarracht chomhréireach méid na gcostas incháilithe a mheas go beacht maidir le gach deontas lena mbaineann, agus sa chás sin amháin.

(49) Ba cheart go mbunófar leis an Rialachán seo tréimhsí caighdeánacha ar cheart doiciméid a bhaineann le deontais ón Aontas a bheith á gcoimeád ag tairbhithe chun ceanglais chonarthacha éagsúla nó dhíréireacha a sheachaint agus chun dóthain ama a thabhairt don Choimisiún agus don Chúirt Iniúchóirí rochtain a fháil ar shonraí agus ar dhoiciméid den sórt sin agus chun na seiceálacha ex post agus na hiniúchtaí is gá a dhéanamh chun leasanna airgeadais an Aontais a chosaint

(50) Ba cheart an fhéidearthacht atá ag tairbhí tacaíocht airgeadais a dheonú do thríú páirtithe a leathnú faoi choinníollacha áirithe chun go mbeidh sé níos fusa cláir atá dírithe, inter alia, ar roinnt daoine nádúrtha nach féidir a shroicheadh ach trí dheontais chascáideacha. Mar sin féin, ba cheart an prionsabal ar dá réir sin nach bhféadfaidh an tairbhí lánrogha a fheidhmiú maidir le tacaíocht airgeadais a dheonú do thríú páirtithe a chothabháil, go háirithe chun aon mhearbhall a sheachaint idir an fhéidearthacht atá á cur ar fáil do thairbhithe gníomhaíochtaí a dhearadh agus a chur i bhfeidhm, faoina gcúram, ar gníomhaíochtaí iad ina bhfuil tacaíocht airgeadais mar ghníomhaíocht atá incháilithe agus go bhfuil an fhéidearthacht ann tascanna cur chun feidhme buiséadacha a chur ar iontaobh faoin mbainistíocht roinnte nó indíreach i ndáil le gníomhaireachtaí, eintitis nó daoine áirithe.

(51) Mar chineál luachmhar tacaíochta airgeadais, ba cheart úsáid duaiseanna a éascú agus na rialacha is infheidhme a shoiléiriú trí dhuaiseanna a dheighilt ón gcóras deontais agus aon tagairt do chostais intuartha a bhaint. Mar sin féin, ní oireann duaiseanna do chuspóirí beartas uile an Aontais agus ba cheart, dá bhrí sin, go bhféachfaí orthu mar chomhlánú, agus ní in ionad ionstraimí maoiniúcháin amhail deontais.

(52) Is féidir ionstraimí airgeadais a bheith fiúntach ó thaobh an éifeacht atá ag cistí de chuid an Aontais a iolrú nuair a chomhthiomsaítear na cistí sin le cistí eile agus nuair atá éifeacht luamháin ag baint leo. Ós rud é nach féidir ionstraimí airgeadais dá leithéidí a chur i gcosúlacht le seirbhísí ná deontais, ba cheart cineál nua tacaíochta airgeadais a bhunú. Níor cheart ionstraimí airgeadais a chur chun feidhme ach amháin faoi réir coinníollacha diana, ionas nach mbeidh aon rioscaí buiséadacha ann don bhuiséad agus nach mbeidh riosca ann go mbeidh saobhadh sa mhargadh a bheadh ar neamhréir le rialacha cabhrach stáit.

(53) Faoi chuimsiú chreat na leithreasaí bliantúla a bheidh údaraithe ag Parlaimint na hEorpa agus ag an gComhairle i gcomhair cláir áirithe, ba cheart ionstraimí airgeadais a úsáid ar bhonn comhlántach, ar bhonn meastóireachta ex ante a léiríonn go bhfuil siad níos éifeachtaí chun cuspóirí beartas an Aontais a bhaint amach ná foirmeacha eile de mhaoiniú an Aontais, lena n-áirítear deontais.

(54) Ba cheart go mbeadh ionstraimí airgeadais údaraithe trí bhíthin bunghnímh lena ndéanfar cuspóirí agus ré na n-ionstraimí airgeadais a shainmhíniú. Sa chás go mbunófar ionstraimí airgeadais gan bhunghníomh i gcásanna cuí-údaraithe ba cheart go ndéanfadh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle iad a údarú sa bhuiséad.

(55) Ba cheart go sainmhíneofaí na hionstraimí a d'fhéadfadh teacht faoi Theideal VIII de Chuid a hAon, amhail iasachtaí, ráthaíochtaí, infheistíochtaí cothromais, infheistíocht cuasachothromais agus ionstraimí um chomhroinnt riosca. Ba cheart go n-áireofaí leis an sainmhíniú ar ionstraimí um chomhroinnt riosca feabhsuithe creidmheasa do bhannaí tionscadail a chumhdódh riosca fiach-sheirbhíse tionscadail agus a mhaolódh riosca creidmheasa sealbhóirí bannaí trí fheabhsuithe creidmheasa i bhfoirm iasachta nó ráthaíochta.

(56) Ba cheart gur aisíocaíochtaí bliantúla, lena n-áirítear aisíocaíochtaí caipitil, ráthaíochtaí a scaoiltear, aisíocaíochtaí príomhshuime iasachtaí a bheidh in ioncam sannta inmheánach. Ba cheart go ndéanfaí ioncaim lena n-áirítear díbhinní, gnóchain chaipitiúla, táillí ráthaíochta agus ús ar iasachtaí agus ar chuntais mhuiníne a iontráil sa bhuiséad i ndiaidh costais bhainistíochta agus táillí bainistíochta a asbhaint. Ba cheart go leagfaí síos sa Rialachán seo na prionsabail agus na coinníollacha le haghaidh ionstraimí airgeadais agus rialacha maidir le teorannú dhliteanas airgeadais an Aontais, an comhrac i gcoinne calaoise agus sciúrtha airgid, foirceannadh ionstraimí airgeadais agus tuairisciú.

(57) Ba cheart tíolacadh na gcuntas a shimpliú trí fhoráil a dhéanamh nach bhfuil i gcuntais an Aontais ach na ráitis chomhdhlúite airgeadais agus na cuntais bhuiséadacha chomhiomlánaithe. Ba cheart a shoiléiriú freisin nach mbaineann an próiseas comhdhlúite ach leis na hinstitiúidí, comhlachtaí arna mbunú faoi CFAE agus faoi Chonradh Euratom agus a bhfuil pearsantacht dhlítheanach acu agus a fhaigheann ranníocaíochtaí a mhuirearaítear ar an mbuiséad agus comhlachtaí eile nach mór a gcuntas a comhdhlúthú i gcomhréir leis na rialacha cuntasaíochta arna nglacadh ag an oifigeach cuntasaíochta.

(58) De réir mar a cheanglaítear leis na caighdeáin chuntasaíochta atá inghlactha go hidirnáisiúnta ar a bhfuil rialacha cuntasaíochta an Aontais bunaithe, ba cheart go ndéanfaí dliteanas pinsin, mar aon le dliteanais eile sochar fostaithe a thaifeadeadh i gcuntais an Aontais, a nochtadh go leithleach ar leathanach tosaigh chlár comhardaithe an Aontais agus a mhíniú tuilleadh sna nótaí a bheadh ag gabháil leis na ráitis airgeadais.

(59) D'fhonn idirdhealú soiléir a dhéanamh idir cúraimí agus freagrachtaí oifigeach cuntasaíochta an Choimisiúin agus cúraimí agus freagrachtaí oifigeach cuntasaíochta institiúidí nó comhlachtaí arna mbunú faoi CFAE agus faoi Chonradh Euratom agus a bhfuil pearsantacht dhlítheanach acu agus a fhaigheann ranníocaíochtaí a mhuirearaítear ar an mbuiséad agus comhlachtaí eile nach mór a gcuntas a comhdhlúthú i gcomhréir leis na rialacha cuntasaíochta arna nglacadh ag an oifigeach cuntasaíochta, ba cheart go ndéanfadh gach institiúid nó comhlacht an tuarascáil ar bhainistiú buiséadach agus airgeadais na bliana a ullmhú agus ansin í a sheoladh chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle agus chuig an gCúirt Iniúchóirí faoin 31 Márta den bhliain airgeadais ina dhiaidh sin.

(60) Is gá rialacha agus prionsabail an Choimisiúin maidir le cuntasaíochta a nuashonrú d'fhonn a gcomhsheasmhacht le rialacha an Chaighdeáin Idirnáisiúnta Cuntasaíochta don Earnáil Phoiblí a áirithiú.

(61) Ba cheart don Chúirt Iniúchóirí a áirithiú go ndéanfaí a chinntí a bhféadfadh tionchar a bheith acu ar chuntais chríochnaitheacha na n-iniúchaithe nó ar rialtacht na n-idirbheart is bun leo, a tharchur chuig an institiúid nó chuig an gcomhlacht lena mbaineann in am trátha ionas go mbeadh go leor ama ag iniúchaithe dá leithéidí chun aghaidh a thabhairt ar na cinntí sin.

(62) Ba cheart na forálacha maidir le cuntais shealadacha agus deiridh a nuashonrú, go háirithe, chun an fhaisnéis tuairiscithe ba cheart a bheith ag gabháil leis na cuntais a sheoltar chuig oifigeach cuntasaíochta an Choimisiúin chun críche comhdhlúthaithe a shonrú.

(63) Maidir leis an bhfaisnéis atá le cur isteach ag an gCoimisiún i gcomhthéacs an urscaoilte, ba cheart don Choimisiún, go háirithe, tuarascáil mheastóireachta a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle maidir le cúrsaí airgeadais an Aontais i gcomhréir le hAirteagal 318 CFAE.

(64) A fhad a bhaineann le forálacha sonracha an Rialacháin seo maidir leis na cistí struchtúracha, na cistí comhtháite, an Ciste Eorpach Iascaigh, an Ciste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe agus cistí i réimse na Saoirse, na Slándála agus an Cheartais arna mbainistiú faoin mbainistíocht roinnte, ba cheart an fhoráil maidir le haisíocaíochtaí ar íocaíochtaí réamh-mhaoinithe agus maidir le leithreasaí a chur ar fáil arís atá sa dearbhú ón gCoimisiún atá i gceangal le Rialachán (CE) Uimh. 1260/1999 ón gComhairle an 21 Meitheamh 1999 lena leagtar síos forálacha ginearálta maidir leis na Cistí Struchtúracha (6), a choinneáil. Ina theannta sin, de mhaolú ar an riail maidir le tabhairt anonn, ba cheart go mbeadh sé de chead ag an gCoimisiún leithreasaí faoi chomhair oibleagáidí atá le fáil ag deireadh na bliana airgeadais a thabhairt anonn go deireadh an chláir, ar leithreasaí iad a thagann as aisíocaíochtaí ar íocaíochtaí réamh-mhaoinithe, agus iad a úsáid nuair nach bhfuil leithreasaí eile faoi chomhair oibleagáidí le fáil a thuilleadh.

(65) Ba cheart rannpháirtíocht maidir leis an Airmheán Comhpháirteach Taighde (ACT) i nósanna imeachta soláthair agus deontais a shoiléiriú. Thairis sin, chun na gníomhartha gaolmhara sin a dhéanamh go héifeachtach, ba cheart a mheas, ar bhonn eisceachtúil, gur ioncam sannta seachtrach atá san ioncam sin a thagann as rannpháirtíocht sna nósanna imeachta sin.

(66) Maidir leis na forálacha sonracha a bhaineann le gníomhaíochtaí seachtracha a chur chun feidhme, is gá iad a chur in oiriúint do na hathruithe ar na modhanna cur chun feidhme agus ba cheart foráil a dhéanamh do chur chuige difreáilte nuair is gá don Aontas gníomhú maidir le héigeandálaí daonnúla, géarchéimeanna idirnáisiúnta nó riachtanais tríú tíortha atá ag dul faoi phróiseas na hidirthréimhse daonlathaí.

(67) Ba cheart go mbunófar leis an Rialachán seo coinníollacha ginearálta faoinar bhféadfar tacaíocht buiséid a úsáid mar ionstraim i ngníomh eachtrach. Ba cheart go mbainfeadh coinníollacha den sórt sin le bainistiú airgeadais phoiblí a bheadh trédhearcach, iontaofa agus éifeachtach go leor a áirithiú. Thairis sin, ba cheart don Coimisiún cinneadh a dhéanamh i gcinneadh airgeadais maidir leis na cuspóirí agus na torthaí measta lenar cheart go mbeadh íocaíocht na tacaíochtaí buiséid nasctha. Ba cheart go mbeadh na gnéithe sin sa chomhaontú airgeadais arna thabhairt i gcrích leis an tír thairbhíoch mar aon leis na coinníollacha faoinar gá an tacaíocht buiséid a íoc ar ais.

(68) D'fhonn ról idirnáisiúnta an Aontais a neartú ó thaobh gníomhaíochtaí seachtracha agus forbartha de, d'fhonn a fheiceálaí agus a éifeachtúla atá sé a mhéadú, ba cheart údarú a bheith ag an gCoimisiún cistí iontaobhais an Aontais a chruthú agus a bhainistiú i gcomhair gníomhaíochtaí éigeandála, iar-éigeandála, nó téamacha. Cé nach bhfuil siad comhtháite sa bhuiséad, ba cheart na cistí iontaobhais sin a bhainistiú i gcomhréir leis an Rialachán seo a mhéid is gá ar mhaithe le slándáil agus trédhearcacht agus cistí de chuid an Aontais á n-úsáid. Chun na críche sin, ba cheart don Choimisiún a bheith ina chathaoirleach ar an mbord rialaithe arna bhunú do gach ciste iontaobhais ionas go ndéanfar ionadaíocht do dheontóirí agus chun cinneadh ar an úsáid a bhainfear as na cistí. Lena chois sin, ba cheart gurbh é oifigeach cuntasaíochta an Choimisiúin oifigeach cuntasaíochta gach ciste iontaobhais.

(69) A fhad a bhaineann le heintitis ar cuireadh cúram orthu, faoi bainistíocht indíreach, gníomhaíochtaí seachtracha a chur i bhfeidhm, níor cheart níos mó ná trí bliana, tar éis an comhaontú tarmligin a shíniú, a bheith sa tréimhse atá ag na heintitis sin conarthaí agus deontais a thabhairt i gcrích, mura mbeidh forlámhas ag cúinsí sonracha atá seachtrach agus eisceachtúil. Níor cheart, áfach, feidhm a bheith ag an spriocdháta sin maidir le cláir ilbhliantúla arna gcur chun feidhme faoi na nósanna imeachta um chistí struchtúracha. I gcás na gclár ilbhliantúil sin ba cheart rialacha mionsonraithe maidir le leithreasaí arna saoradh a leagan síos i rialacha earnáilsonracha.

(70) Maidir le rialacha sonracha i leith soláthair is infheidhme maidir le gníomhaíochtaí seachtracha, ba cheart a cheadú do náisiúnaithe tríú tíortha atá fódaithe i dtíortha tairbhíocha páirt a ghlacadh sna nósanna imeachta um thairiscintí, i gcás cur chun feidhme cláir gan bhunghníomh freisin, agus forlámhas a bheith ag cúinsí eisceachtúla a bhfuil údar maith tugtha leo.

(71) Maidir le tionscnaimh foirgníochta na n-institiúidí, ba cheart an chaoi ina ndéantar tuairisciú leo chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle a fheabhsú. Ba cheart d'institiúidí Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle a chur ar an eolas maidir le tionscnaimh tógála a bheidh acu amach anseo roimh ré agus maidir le céimeanna éagsúla na dtionscnamh sin. Ba cheart do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle a bhfaomhadh a thabhairt in ionad tuairime maidir le tionscnaimh foirgníochta a mbeadh tionchar suntasach acu ar an mbuiséad.

(72) Ba cheart cead a bheith ag institiúidí beartas fadtéarmach maidir le heastát réadach a fhorbairt agus leas a bhaint as rátaí níos ísle úis mar thoradh ar rátáil chreidmheasa fhabhrach an Aontais ar an margadh airgeadais. Chuige sin, ba cheart údarú a bheith acu iasachtaí a fháil chun sócmhainní eastáit réadaigh a fháil. Leis sin, d'fhéadfaí aghaidh a thabhairt ar chastacht an chórais reatha, agus costais a laghdú agus tuilleadh trédhearcachta a thabhairt isteach.

(73) I bhfianaise taithí, ba cheart go ndéanfadh an Rialachán seo raon feidhme gníomhaíochtaí, an nós imeachta um roghnú agus na coinníollacha íocaíochta do dhaoine nádúrtha a bheidh roghnaithe ag saineolaithe a shoiléiriú.

(74) D'fhonn gnéithe áirithe den Rialachán seo a fhorlíonadh nó a leasú ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean don Choimisiún. Tá ábhar agus raon feidhme leagtha amach go mionsonrach sna hAirteagail ábhartha. Tá sé thar a bheith tábhachtach go rachaidh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin i gcomhair gníomhartha tarmligthe, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe. Le linn dó gníomhartha tarmligthe a ullmhú agus a tharraingt suas, ba cheart don Choimisiún a áirithiú go ndéantar doiciméid ábhartha a tharchur go comhuaineach, go tráthúil agus go hiomchuí chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle.

(75) Níor cheart an Rialachán seo a athbhreithniú ach amháin nuair is gá, agus ar a dhéanaí dhá bhliain ar a laghad roimh dheireadh an chéad chreata airgeadais ilbhliantúil iar-2013. Nuair a dhéantar athbhreithnithe go rómhinic cruthaítear costas díréireach toisc nach mór struchtúir agus nósanna imeachta riaracháin a chur in oiriúint do na rialacha nua. Ina theannta sin, d'fhéadfadh sé nach mbeadh go leor ama ann chun conclúidí bailí a bhaint as cur i bhfeidhm na rialacha nua atá i bhfeidhm.

(76) Ba cheart forálacha idirthréimhseacha a leagan amach. Níor cheart go mbeadh feidhm ag an Rialachán seo ach amháin i ndiaidh ghlacadh na ngníomhartha tarmligthe ina mbeidh na rialacha feidhme a bhfuiltear ag súil go dtiocfaidh siad i bhfeidhm an Nollaig 2012. D'fhonn cur i bhfeidhm an Rialacháin seo a sheachaint sa mhí dheireanach den bhliain, is iomchuí a chur i bhfeidhm a iarchur go dtí an 1 Eanáir 2013. Lena chois sin, chun comhréireacht leis na rialacha earnáilsonracha a áirithiú, is iomchuí cur i bhfeidhm na bhforálacha maidir leis na modhanna don chur i bhfeidhm agus na hionstraimí airgeadais a iarchur go dtí an 1 Eanáir 2014. Ar deireadh, chun a gcur i bhfeidhm a cheadú i ndáil le buiséad 2012, is iomchuí go mbeidh feidhm ag na forálacha maidir le traschur leithreasaí íocaíochtaí i gcomhair Cistí Struchtúracha ag deireadh na bliana ó dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo.

(77) Ba cheart go dtiocfadh an Rialachán seo i bhfeidhm ar an lá i ndiaidh a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh chun go gceadófaí glacadh tráthúil na ngníomhartha tarmligthe faoin Rialachán seo. Tá teacht i bhfeidhm tráthúil an Rialacháin seo riachtanach le haghaidh cur i bhfeidhm na rialacha atá leagtha amach sna gníomhartha tarmligthe ón 1 Eanáir 2013 chun na deacrachtaí a bhainfeadh le modhnú rialacha airgeadais le linn na bliana airgeadais a sheachaint.

(78) Chuathas i gcomhairle leis an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí i gcomhréir le hAirteagal 28(2) de Rialachán (CE) 45/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Nollaig 2000 maidir le cosaint daoine aonair i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil ag institiúidí agus comhlachtaí an Chomhphobail agus maidir le saorghluaiseacht na sonraí sin (7) agus thug an Maoirseoir tuairim uaidh an 15 Aibreán 2011 (8),

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

CUID A hAON

FORÁLACHA COITEANNA

TEIDEAL I

ÁBHAR, RAON FEIDHME AGUS SAINMHÍNITHE

Airteagal 1

Ábhar

1. Leagtar síos leis an Rialachán seo na rialacha do bhunú agus do chur chun feidhme bhuiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh, agus na rialacha do thíolacadh agus iniúchadh na gcuntas.

2. Beidh feidhm ag an Rialachán seo maidir le cur chun feidhme an bhuiséid do Ghníomhaireacht Soláthair Euratom.

Airteagal 2

Sainmhínithe

Chun críocha an Rialacháin seo:

(a) ciallaíonn "Aontas" an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach nó iad araon, de réir mar a éilíonn an comhthéacs;

(b) tagraíonn "institiúid" do Pharlaimint na hEorpa, don Chomhairle Eorpach agus don Chomhairle, don Choimisiún Eorpach, do Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh agus do Chúirt Iniúchóirí na hEorpa, do Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa, do Choiste na Réigiún, don Ombudsman Eorpach, don Mhaoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí agus don tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (an "SEGS"); ní mheasfar gur institiúid de chuid an Aontais é an Banc Ceannais Eorpach;

(c) ciallaíonn "buiséad" an ionstraim lena dtuartar agus lena n-údaraítear, do gach bliain airgeadais, an t-ioncam agus an caiteachas go léir a mheastar a bheith riachtanach don Aontas;

(d) ciallaíonn "bunghníomh" gníomh dlíthiúil lena soláthraítear bunús dlí do ghníomhaíocht agus do chur chun feidhme an chaiteachais chomhfhreagraigh arna iontráil sa bhuiséad. Féadfaidh bunghníomh a bheith i gceann ar bith de na foirmeacha seo a leanas: (i) i gcur chun feidhme an Chonartha ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) agus an Chonartha ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach (Conradh Euratom), i bhfoirm rialacháin, treorach nó cinnidh de réir bhrí Airteagal 288 CFAE; nó (ii) i gcur chun feidhme Theideal V den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE), féadfaidh bunghníomh a bheith i gceann de na foirmeacha a shonraítear in Airteagail 26(2), 28(1), 29, 31(2), 33, agus 37 CAE. Ní bunghníomhartha iad moltaí agus tuairimí;

(e) ciallaíonn "modh do chur i bhfeidhm" an modh lena gcuirtear an buiséad i bhfeidhm mar a dhéantar cur síos air in Airteagal 58, in Airteagal 59 nó in Airteagal 60;

(f) ciallaíonn "comhaontú tairmligin" comhaontú a tugadh i gcrích le heintitis nó le daoine ar cuireadh cúraimí cur chun feidhme buiséid orthu de bhun phointe (i) go pointe (viii) d'Airteagal 58(1)(c);

(g) ciallaíonn "tairbhí" aon duine nádúrtha nó dlítheanach lena bhfuil comhaontú deontais sínithe nó ar tugadh fógra dó maidir le cinneadh deontais;

(h) ciallaíonn "conraitheoir" duine nádúrtha nó dlítheanach lena bhfuil conradh soláthair tugtha chun críche;

(i) ciallaíonn "faighteoir" tairbhí, conraitheoir, nó aon duine nádúrtha nó dlítheanach a fhaigheann duaiseanna nó cistí faoi ionstraim airgeadais;

(j) ciallaíonn "duais" ranníocaíocht airgeadais a thugtar mar luach saothair tar éis comórtais.

(k) ciallaíonn "iasacht" comhaontú lena gcuirtear d'oibleagáid ar an iasachtóir suim airgid chomhaontaithe a chur ar fáil don iasachtaí do thréimhse chomhaontaithe ama agus faoina bhfuil sé d'oibleagáid ar an iasachtaí an méid sin a aisíoc laistigh den am comhaontaithe;

(l) ciallaíonn "ráthaíocht" gealltanas i scríbhinn ó thríú páirtí an fhreagracht a ghlacadh as iomlán nó cuid den fhiach ag tríú pháirtí nó, den oibleagáid nó den fheidhmíocht rathúil ag tríú páirtí sa chás ina spreagtar ráthaíocht den sórt sin, amhail mainneachtain iasachta;

(m) ciallaíonn "infheistíocht chothromais" caipiteal a sholáthar do ghnólacht, arna infheistiú go díreach nó go hindíreach mar mhalairt ar úinéireacht iomlán nó pháirteach ar an ngnólacht sin agus go bhféadfaidh an t-infheisteoir cothromais cuid de rialú bainistíochta an ghnólachta a ghlacadh chuige féin nó brabús an ghnólachta a roinnt;

(n) ciallaíonn "infheistíocht cuasachothromais" cineál maoinithe atá aicmithe idir cothromas agus fiachas, agus ag a bhfuil riosca is airde ná fiachas sinsearach agus riosca is lú ná gnáthchothromas. Is féidir infheistíochtaí cuasachothromais a struchtúrú mar fhiachas, iad neamhurraithe agus fo-ordaithe go tipiciúil agus i gcásanna áirithe in-chomhshóite i gcothromas, nó mar chothromas tosaíochta;

(o) ciallaíonn "ionstraimí roinnte riosca" ionstraim airgeadais lena gceadaítear riosca sainithe a roinnt idir dhá eintiteas nó níos mó, i gcás inarb iomchuí mar mhalairt ar luach saothair comhaontaithe;

(p) ciallaíonn "ionstraimí airgeadais" bearta Aontais maidir le tacaíocht airgeadais a sholáthraítear ón mbuiséad ar bhonn comhlántach d'fhonn aghaidh a thabhairt ar shainchuspóir beartais amháin nó níos mó de chuid an Aontais. Féadfaidh ionstraimí den sórt sin a bheith i bhfoirm infheistíochtaí cothromais nó infheistíochtaí cuasachothromais, iasachtaí nó ráthaíochtaí, nó ionstraimí eile roinnte riosca agus féadfar iad, i gcás inarb iomchuí, a chomhcheangal le deontais;

(q) ciallaíonn "Rialacháin Foirne" Rialacháin Foirne Oifigigh an Aontais Eorpaigh agus Coinníollacha Fostaíochta Sheirbhísigh Eile an Aontais Eorpaigh a leagtar síos i Rialachán (CEE, Euratom, CEGC) Uimh. 259/68 ón gComhairle (9);

(r) ciallaíonn "rialú" aon bheart a ghlactar chun dearbhú réasúnta a sholáthar maidir le héifeachtacht, éifeachtúlacht agus barainneacht oibríochta, iontaofacht tuairiscithe, acmhainní agus faisnéis a chosaint, calaois agus neamhrialtachtaí a chosc agus a bhrath agus a cheartú agus lena leanúint, bainistíocht leordhóthanach ar na rioscaí a bhaineann le dlíthiúlacht agus le rialtacht na mbun-idirbheart, ag cur san áireamh cineál ilbhliantúil na gclár chomh maith le cineál na n-íocaíochtaí lena mbaineann. D'fhéadfadh seiceálacha éagsúla a bheith ag baint le rialuithe, mar aon le cur i bhfeidhm aon pholasaithe agus nósanna imeachta chun na cuspóir a dhéantar cur síos orthu sa chéad abairt a bhaint amach;

(s) ciallaíonn "seiceáil" fíorú a dhéanamh ar ghné shonrach d'oibríocht ioncaim nó caiteachais

Airteagal 3

Comhlíonadh reachtaíochta tánaistí leis an Rialachán seo

1. Déanfaidh forálacha maidir le cur chun feidhme ioncam agus chaiteachas an bhuiséid, agus atá ar áireamh i mbunghníomh, na prionsabail bhuiséadacha atá leagtha amach i dTeideal II de Chuid a hAon a urramú.

2. Gan dochar do mhír 1, déanfaidh aon togra nó leasú ar thogra a chuirtear faoi bhráid údaráis reachtaigh a bhfuil maoluithe ar fhorálacha seachas na forálacha i dTeideal II de Chuid a hAon nó ar ghníomhartha tarmligthe ann a glacadh de bhun an Rialacháin seo na maoluithe sin a chur in iúl go soiléir agus na cúiseanna sonracha a thugann údar maith dóibh a lua in aithrisí agus i meabhrán míniúcháin na dtograí sin.

Airteagal 4

Tréimhsí, dátaí agus teorainneacha ama

Mura bhforáiltear a mhalairt, beidh feidhm ag Rialachán (CEE, Euratom) Uimh. 1182/71 ón gComhairle an 3 Meitheamh 1971 lena gcinntear na rialacha is infheidhme maidir le tréimhsí, le dátaí agus le teorainneacha ama (10) i ndáil le sprioc-amanna a leagtar síos leis an Rialachán síos seo.

Airteagal 5

Cosaint sonraí pearsanta

Tá an Rialachán seo gan dochar do cheanglais Threoir 95/46/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Deireadh Fómhair 1995 maidir le daoine aonair a chosaint i ndáil le próiseáil sonraí pearsanta agus maidir le saorghluaiseacht na sonraí sin (11) agus gan dochar do Rialachán (CE) Uimh. 45/2001.

TEIDEAL II

NA PRIONSABAIL BHUISÉADACHA

Airteagal 6

Na prionsabail bhuiséadacha a urramú

Bunófar agus cuirfear chun feidhme an buiséad i gcomhréir le prionsabail na haontachta, prionsabail an chruinnis bhuiséadaigh, prionsabail na bliantúlachta, prionsabail na cothromaíochta, prionsabail an aonaid chuntais, prionsabail na huilíochta, prionsabail na sonraíochta, prionsabail na bainistíochta fónta airgeadais a dteastaíonn rialú inmheánach éifeachtach agus éifeachtúil lena aghaidh, agus prionsabal na trédhearcachta mar atá leagtha amach sa Rialachán seo.

CAIBIDIL 1

Prionsabal na haontachta agus prionsabal an chruinnis bhuiséadaigh

Airteagal 7

Raon feidhme an bhuiséid

1. Is éard a bheidh sa bhuiséad:

(a) ioncam agus caiteachas an Aontais, lena n-áirítear caiteachas riaracháin de chuid na n-institiúidí arb é is údar leis forálacha an CAE maidir leis an gcomhbheartas eachtrach agus slándála, agus an caiteachas oibríochtúil arb é is údar leis cur chun feidhme na bhforálacha sin ina muirearaítear é sin ar an mbuiséad;

(b) ioncam agus caiteachas an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach.

2a. Déanfar taifead sa bhuiséad den ráthaíocht le haghaidh oibríochtaí trína bhfaightear agus trína dtugtar iasachtaí a nglacann an tAontas páirt iontu lena n-áirítear an Sásra Eorpach um Chobhsaíocht Airgeadais agus oibríochtaí an Chiste Cobhsaíochta Airgeadais Eorpaigh, i gcomhréir le pointe (d) d'Airteagal 49(1).

Airteagal 8

Rialacha sonracha maidir le prionsabal na haontachta agus le prionsabal an chruinnis bhuiséadaigh

1. Gan dochar d'Airteagal 83, ní dhéanfar aon ioncam a bhailiú ná ní dhéanfar aon chaiteachas a chur i gcrích ach amháin má shanntar do líne sa bhuiséad é.

2. Ní fhéadfar aon chaiteachas a ghealladh nó a údarú a sháraíonn na leithreasaí údaraithe.

3. Ní fhéadfar aon leithreasú a iontráil sa bhuiséad ach amháin más d'ítim chaiteachais é a mheastar a bheith riachtanach.

4. Aon ús a thiocfaidh as na híocaíochtaí réamh-mhaoinithe a dhéantar ón mbuiséad, ní bheidh sé dlite don Aontas, ach amháin mura bhforáiltear a mhalairt sna comhaontuithe tarmligin, seachas na comhaontuithe sin a tugadh i gcrích le tríú tíortha nó le comhlachtaí a d'ainmnigh siad. I gcásanna ina ndéantar foráil dó, déanfar an t-ús sin a athúsáid don ghníomh comhfhreagrach, a asbhaint ó na hiarrataí íocaíochta i gcomhréir le pointe (c) den chéad fhomhír d'Airteagal 23(1) nó a ghnóthú.

Cumhachtófar don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 210 i dtaobh rialacha mionsonraithe maidir le cuntasaíocht úis a thiocfaidh as na híocaíochtaí réamh-mhaoinithe.

CAIBIDIL 2

Prionsabal na bliantúlachta

Airteagal 9

Sainmhíniú

Na leithreasaí a iontrálfar sa bhuiséad, údarófar iad do bhliain airgeadais, a mhairfidh ón 1 Eanáir go dtí an 31 Nollaig.

Airteagal 10

Cineál leithreasaí

1. Beidh leithreasaí difreáilte sa bhuiséad arb éard a bheidh iontu leithreasaí faoi chomhair oibleagáidí agus leithreasaí faoi chomhair íocaíochtaí, agus beidh leithreasaí neamhdhifreáilte ann freisin.

2. Leis na leithreasaí faoi chomhair oibleagáidí cumhdófar costas iomlán na ngealltanas dlíthiúil a ghlactar ar láimh i rith na bliana airgeadais, faoi réir Airteagal 86(3) agus Airteagal 189(2).

3. Leis na leithreasaí faoi chomhair íocaíochtaí cumhdófar na híocaíochtaí a dhéantar chun gealltanais dhlíthiúla na bliana airgeadais reatha nó na mblianta airgeadais roimhe sin a chomhlíonadh.

4. Beidh mír 1 agus mír 2 den Airteagal seo gan dochar d'fhorálacha speisialta Theideal I, Theideal IV agus Theideal VI de Chuid a Dó agus ní choiscfear leo leithreasaí a ghealladh ina n-iomláine ná gealltanais bhuiséadacha a dhéanamh ina dtráthchodanna bliantúla.

Airteagal 11

Cuntasaíocht i ndáil le hioncam agus leithreasaí

1. Iontrálfar ioncam na bliana airgeadais i gcuntais na bliana airgeadais ar bhonn na méideanna a bhailítear i rith na bliana airgeadais sin. Mar sin féin, féadfar acmhainní dílse mhí Eanáir na bliana ina dhiaidh sin a fháil roimh ré, de bhun Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1150/2000 ón gComhairle an 22 Bealtaine 2000 lena gcuirtear chun feidhme Cinneadh 2007/436/CE, Euratom maidir le córas acmhainní dlínse na gComhphobal Eorpach (12).

2. Maidir leis na hiontrálacha a bhaineann le hacmhainní dílse ón gcáin bhreisluacha, leis an acmhainn bhreise atá bunaithe ar olltáirgeacht náisiúnta, agus aon ranníocaíochtaí airgeadais, féadfar iad a choigeartú i gcomhréir le Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1150/2000.

3. Maidir leis na leithreasaí a údarófar do bhliain airgeadais ar leith, déanfar iad a úsáid ach chun caiteachas a gealladh agus a íocadh an bhliain airgeadais sin a chumhdach agus chun méideanna a chumhdach a bheidh dlite i gcoinne gealltanas blianta airgeadais roimhe sin.

Cumhachtófar don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 210a i dtaobh rialacha mionsonraithe a bhaineann le leithreasaí don bhliain airgeadais.

4. Iontrálfar na gealltanais sna cuntais ar bhonn na ngealltanas dlíthiúil a tugadh go dtí an 31 Nollaig. Mar eisceacht, déanfar na gealltanais bhuiséadacha dhomhanda dá dtagraítear in Airteagal 86(4)) agus na comhaontuithe airgeadais dá dtagraítear in Airteagal 189(2) agus arna dtabhairt i gcrích le tríú tíortha a iontráil sna cuntais ar bhonn na ngealltanas buiséadach go dtí an 31 Nollaig.

5. Iontrálfar íocaíochtaí sna cuntais do bhliain airgeadais ar bhonn na n-íocaíochtaí a rinne an t-oifigeach cuntasaíochta faoin 31 Nollaig den bhliain sin.

6. De mhaolú ar mhír 3, ar mhír 4 agus ar mhír 5, iontrálfar caiteachas an Chiste Eorpaigh um Threoraíocht agus Ráthaíocht Talmhaíochta sna cuntais do bhliain airgeadais i gcomhréir leis na rialacha atá leagtha síos i dTeideal I de Chuid a Dó.

Airteagal 12

Leithreasaí a chur faoi chomhair oibleagáidí

Féadfar na leithreasaí a cuireadh isteach sa bhuiséad a ghealladh le héifeacht ón 1 Eanáir, a luaithe a ghlacfar an buiséad go cinntitheach, mura bhforáiltear a mhalairt i dTeideal I agus i dTeideal VI de chuid a dó.

Airteagal 13

Leithreasaí a chur ar ceal agus a thabhairt anonn

1. Leithreasaí nár úsáideadh faoi dheireadh na bliana airgeadais dár gcuireadh isteach iad, cuirfear ar ceal iad.

Féadfar iad a thabhairt anonn, áfach, ach amháin don chéad bhliain airgeadais eile, le cinneadh arna ghlacadh ag an institiúid lena mbaineann faoin 15 Feabhra, i gcomhréir le mír 2 agus le mír 3, nó féadfar iad a thabhairt anonn go huathoibríoch i gcomhréir le mír 4.

2. Leithreasaí difreáilte faoi chomhair oibleagáidí agus leithreasaí neamhdhifreáilte nár gealladh faoi dheireadh na bliana airgeadais, féadfar iad a thabhairt anonn sna cásanna a leanas:

(a) méideanna a chomhfhreagraíonn do leithreasaí faoi chomhair oibleagáidí nó do leithreasaí neamhdhifreáilte a bhaineann le tionscadail tógála, a bhfuil formhór chéimeanna ullmhúcháin an nós imeachta um ghealltanas ina leith críochnaithe faoin 31 Nollaig. Féadfar méideanna den sórt sin a ghealladh go dtí an 31 Márta den bhliain ina dhiaidh sin, nó go dtí an 31 Nollaig den bhliain ina dhiaidh sin le haghaidh méideanna a bhaineann le tionscnaimh foirgníochta;

(b) méideanna a bhfuil gá leo nuair atá an t-údarás reachtach tar éis bunghníomh a ghlacadh i ráithe deiridh na bliana airgeadais agus nach raibh an Coimisiún in ann na leithreasaí a cuireadh ar fáil lena n-aghaidh a ghealladh faoin 31 Nollaig.

3. Féadfar leithreasaí faoi chomhair íocaíochtaí a thabhairt anonn i ndáil le méideanna a theastaíonn chun gealltanais atá ann cheana nó gealltanais atá nasctha le leithreasaí faoi chomhair oibleagáidí a tugadh anonn a chumhdach, nuair nach leordhóthanach iad na leithreasaí íocaíochtaí dá bhforáiltear sna línte ábhartha den bhuiséad don bhliain ina dhiaidh sin na riachtanais atá ann a chumhdhach.

I dtús báire, úsáidfidh an institiúid i dtrácht na leithreasaí a údaraíodh don bhliain airgeadais reatha agus ní úsáidfear na leithreasaí a tugadh anonn go dtí go mbeidh na chéad leithreasaí údaraithe sin ídithe.

4. Na leithreasaí neamhdhifreáilte a chomhfhreagraíonn d'oibleagáidí a glacadh ar láimh mar is cuí i ndeireadh na bliana airgeadais, ní thabharfar anonn go huathoibríoch iad ach amháin don chéad bhliain airgeadais eile.

5. Cuirfidh an institiúid i dtrácht Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle ar an eolas faoin 15 Márta maidir leis an gcinneadh a ghlac sí i leith na leithreasaí a thabhairt anonn agus míneoidh sí an chaoi ar cuireadh na critéir atá leagtha amach i mír 2 agus i mír 3 i bhfeidhm i gcás gach tabhartha anonn.

6. Gan dochar d'Airteagal 14, ní fhéadfar leithreasaí a cuireadh i gcúlchiste agus leithreasaí le haghaidh caiteachais foirne a thabhairt anonn. Chun críche an Airteagail seo, folaíonn caiteachas foirne luach saothair agus liúntais chomhaltaí agus fhoireann na n-institiúidí ar maidir leo a bhfuil feidhm ag na Rialacháin Foirne ina leith.

7. Cumhachtófar don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 210 i dtaobh rialacha mionsonraithe maidir le cealú agus tabhairt anonn leithreasaí.

Airteagal 14

Rialacha tabhairt anonn maidir le hioncam sannta

Déanfaidh tabhairt anonn ioncaim shannta dá dtagraítear in Airteagal 21 agus leithreasaí nach n-úsáidtear agus atá ar fáil an 31 Nollaig a thagann as an ioncam sin, na rialacha seo a leanas a chomhlíonadh:

(a) déanfar ioncam sannta seachtrach a thabhairt anonn go huathoibríoch agus ní mór é a úsáid ina iomláine faoin am a bheidh na hoibríochtaí uile a bhaineann leis an gclár nó leis an ngníomhaíocht ar sannadh dó é déanta. Féadfar ioncam sannta seachtrach a fuarthas le linn na bliana deireanaí den chlár nó den ghníomhaíocht a úsáid sa chéad bhliain den ghníomhaíocht nó den chlár ina dhiaidh sin;

(b) déanfar ioncam inmheánach sannta a thabhairt anonn ar feadh bliana amháin, cé is moite den ioncam sannta inmheánach atá sainmhínithe i bpointe (g) d'Airteagal 21(3), a thabharfar anonn go huathoibríoch.

Airteagal 15

Saoradh leithreasaí

Gan dochar d'Airteagal 178 agus d'Airteagal 182, i gcás ina ndéanfar leithreasaí a shaoradh in aon bhliain airgeadais tar éis na bliana a cuireadh na leithreasaí isteach sa bhuiséad, mar thoradh ar neamhchomhlíonadh iomlán nó páirteach na ngníomhaíochtaí ar cuireadh in áirithe iad lena n-aghaidh, cuirfear ar ceal na leithreasaí i dtrácht.

Airteagal 16

Na rialacha is infheidhme maidir leis an mbuiséad a ghlacadh go déanach

1. I gcás nach mbeidh an buiséad glactha go cinntitheach ag tús na bliana airgeadais, beidh feidhme ag an nós imeachta a leagtar amach sa chéad mhír d'Airteagal 315 CFAE (an córas dóú codanna déag sealadacha). Féadfar gealltanais agus íocaíochtaí a dhéanamh laistigh de na teorainneacha a leagtar amach i mír 2 den Airteagal seo.

2. Féadfar gealltanais a dhéanamh in aghaidh na caibidle suas go dtí an ceathrú cuid, ar a mhéid, d'iomlán na leithreasaí atá údaraithe i gcaibidil ábhartha na bliana airgeadais roimhe sin móide an dóú cuid déag in aghaidh gach míosa atá caite.

Ní fhéadfar teorainn na leithreasaí dá bhforáiltear sa dréachtbhuiséad atá á ullmhú a shárú.

Féadfar íocaíochtaí a dhéanamh go míosúil in aghaidh na caibidle suas go dtí, ar a mhéid, agus an dóú cuid déag de na leithreasaí atá údaraithe i gcaibidil ábhartha na bliana airgeadais roimhe sin. Ní sháróidh an tsuim sin áfach, an dóú cuid déag de na leithreasaí dá bhforáiltear sa chaibidil chéanna den dréachtbhuiséad.

3. Na leithreasaí a údaraítear sa chaibidil ábhartha den bhliain airgeadais roimhe sin, mar a shonraítear i mír 1 agus mír 2, tuigfear go dtagraítear leo do na leithreasaí a vótáladh sa bhuiséad, lena n-áirítear na buiséid leasaitheacha, agus tar éis an choigeartaithe do na haistrithe a rinneadh i rith na bliana airgeadais sin.

4. Más gá, ar mhaithe le gníomhaíocht an Aontais a bheith comhleanúnach agus ar mhaithe le riachtanais bhainistíochta, féadfaidh an Chomhairle, ag gníomhú di trí thromlach cáilithe, ar thogra ón gCoimisiún, caiteachas de bhreis ar dhóú cuid déag sealadach amháin ach nach mó ná ceithre dhóú cuid déag sealadach, ach amháin i gcásanna cuí-údaraithe, a údarú le haghaidh gealltanais agus íocaíochtaí araon, de bhreis ar na cinn a chuirtear ar fáil go huathoibríoch i gcomhréir le mír 1 agus mír 2. Cuirfidh sí an cinneadh maidir leis an údarú sin ar aghaidh chuig Parlaimint na hEorpa gan mhoill.

Tiocfaidh an cinneadh i bhfeidhm 30 lá tar éis a ghlactha ach amháin má dhéanann Parlaimint na hEorpa:

(a) a chinneadh, ag gníomhú di trí thromlach de na comhaltaí a chomhdhéanann í, an caiteachas sin a laghdú laistigh den teorainn ama sin, agus sa chás sin tíolacfaidh an Coimisiún togra nua; nó

(b) an Chomhairle agus an Coimisiún a chur ar an eolas nach dteastaíonn uaithi an caiteachas sin a laghdú agus sa chás sin tiocfaidh an cinneadh i bhfeidhm sula rachaidh an 30 lá in éag.

Údarófar na dóú codanna déag sin ina n-iomláine agus ní bheidh siad inroinnte.

5. Más rud é, i gcás caibidle ar leith, nach leor an t-údarú de cheithre dhóú codanna déag sealadacha a deonaíodh i gcomhréir le mír 4, chun an caiteachas riachtanach a chumhdach chun easpa leanúnachais a sheachaint i ngníomhaíocht an Aontais sa réimse arna cumhdach leis an gcaibidil sin, d'fhéadfadh sé go n-údarófaí ar bhonn eisceachtúil méid na leithreasaí a iontráladh i gcaibidil chomhfhreagrach bhuiséad na bliana airgeadais roimhe sin a shárú. Gníomhóidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle i gcomhréir leis na nósanna imeachta dá bhforáiltear in mír 4. Ní fhéadfar, áfach, méid foriomlán na leithreasaí atá ar fáil i mbuiséad na bliana airgeadais roimhe sin nó sa dréachtbhuiséad, mar atá beartaithe, a shárú

CAIBIDIL 3

Prionsabal na cothromaíochta

Airteagal 17

Sainmhíniú agus raon feidhme

1. Beidh ioncam agus leithreasaí faoi chomhair íocaíochtaí ar comhardú.

2. Faoi chuimsiú an bhuiséid, ní fhéadfaidh an tAontas ná na comhlachtaí dá dtagraítear in Airteagal 208, iasachtaí a thógáil.

Airteagal 18

Iarmhéid ón mbliain airgeadais

1. Cuirfear an iarmhéid ó gach bliain airgeadais isteach mar ioncam i mbuiséad na bliana airgeadais ina dhiaidh sin i gcás barrachais nó mar leithreasú faoi chomhair íocaíochtaí i gcás easnaimh.

2. Cuirfear na meastacháin ar an ioncam sin nó ar na leithreasaí faoi chomhair íocaíochtaí sin isteach sa bhuiséad le linn an nós imeachta bhuiséadaigh agus i litir leasaitheach a thíolacfar de bhun Airteagal 39. Dréachtófar na meastacháin i gcomhréir le Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1150/2000.

3. Tar éis na cuntais shealadacha do gach bliain airgeadais a thíolacadh, cuirfear isteach aon mhíréireacht idir na cuntais sin agus na meastacháin sa bhuiséad don bhliain airgeadais ina dhiaidh sin trí bhuiséad leasaitheach a bheidh dírithe ina iomláine ar an míréireacht sin. I gcás den sórt sin, déanfaidh an Coimisiún an dréachtbhuiséad leasaitheach a chur isteach i gcomhthráth chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle faoi cheann 15 lá ón dáta a chuirfear isteach na cuntais shealadacha.

CAIBIDIL 4

Prionsabal an aonaid Chuntais

Airteagal 19

An euro a úsáid

1. Is in euro a tharraingeofar suas agus a chuirfear chun feidhme an creat airgeadais bliantúil agus an buiséad agus is in euro a thíolacfar na cuntais. Chun na críocha a bhaineann le sreafaí airgid dá dtagraítear in Airteagal 68(1), áfach, údarófar an t-oifigeach cuntasaíochta, agus i gcás chuntais an óinchiste, riarthóirí an óinchiste, agus riachtanais bhainistíocht riaracháin an Choimisiúin agus SEGS an t-oifigeach údarúcháin atá freagrach, oibríochtaí a dhéanamh in airgeadraí eile mar atá leagtha amach sna gníomhartha tarmligthe arna nglacadh de bhun an Rialacháin seo.

2. Cumhachtófar don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 210 i dtaobh rialacha mionsonraithe maidir leis an ráta comhshó idir an euro agus airgeadraí eile.

CAIBIDIL 5

Prionsabal na huilíochta

Airteagal 20

Sainiú agus raon feidhme

Gan dochar d'Airteagal 21, cumhdófar leis an ioncam iomlán leithreasaí faoi chomhair íocaíochta iomlána. Gan dochar d'Airteagal 23, cuirfear isteach an t-ioncam agus an caiteachas go léir ina n-iomláine gan aon choigeartú in aghaidh a chéile.

Airteagal 21

Ioncam sannta

1. Déanfar ioncam sannta seachtrach agus ioncam sannta inmheánach a úsáid chun ítimí sonracha caiteachais a mhaoiniú.

2. Is éard a bheidh in ioncam sannta seachtrach:

(a) ranníocaíochtaí airgeadais ó Bhallstáit le cláir taighde áirithe de bhun an Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 1150/2000;

(b) ranníocaíochtaí airgeadais ó Bhallstáit, agus ó thríú tíortha, lena n-áirítear, sa dá chás sin, ranníocaíochtaí óna ngníomhaireachtaí poiblí, óna n-eintitis dhlíthiúla, nó ó dhaoine nádúrtha, le tionscadail nó cláir áirithe chúnaimh arna maoiniú ag an Aontas agus arna mbainistiú ag an gCoimisiún thar a gceann;

(c) ús ar thaiscí agus ar na fíneálacha dá bhforáiltear i Rialachán (CE) Uimh. 1467/97 an 7 Iúil 1997 ón gComhairle maidir le dlús a chur le cur chun feidhme an nós imeachta um easnamh iomarcach agus soiléiriú a dhéanamh air (13);

(d) ioncam atá curtha in áirithe do chríoch shonrach, amhail ioncam ó fhondúireachtaí, ó fhóirdheontais, ó bhronntanais agus ó thiomnachtaí, lena n-áirítear an t-ioncam atá curtha in áirithe go sonrach do gach institiúid;

(e) ranníocaíochtaí airgeadais, nach gcumhdaítear le pointe (b), i gcomhair ghníomhaíochtaí an Aontais ó thríú tíortha nó ó chomhlachtaí neamh-Aontais;

(f) ioncam sannta dá dtagraítear in Airteagal 181(2) agus in Airteagal 183(2);

(g) ioncam sannta inmheánach dá dtagraítear i mír 3, sa mhéid agus go bhfuil sé coimhdeach leis an ioncam eile faoin mír seo.

3. Is éard a bheidh in ioncam sannta seachtrach:

(a) ioncam ó thríú páirtithe a bhaineann le hearraí, seirbhísí nó obair a chuirfear ar fáil arna iarraidh sin dóibh;

(b) fáltais ó dhíol feithiclí, trealaimh, suiteálacha, ábhar, agus gairis eolaíochta agus teicneolaíochta, ar nithe iad atá á n-athsholáthar nó á gcaitheamh i dtraipisí nuair atá an luach de réir na leabhar dímheasta ina iomláine;

(c) ioncam a thagann ó aisíocaíocht, i gcomhréir le hAirteagal 80, méideanna a íocadh go mícheart;

(d) ioncam a thagann ó ús ar íocaíochtaí réamh-mhaoinithe, faoi réir Airteagal 8(4);

(e) fáltais ó earraí, seirbhísí agus oibreacha a sholáthar thar ceann ranna laistigh d'institiúid, institiúidí nó comhlachtaí eile, lena n-áirítear aisíocaíochtaí liúntas misin ó institiúidí eile agus ó chomhlachtaí eile, a íocadh thar a gceann;

(f) íocaíochtaí árachais a fuarthas;

(g) ioncam ó ligean;

(h) ioncam a tháinig as foilseacháin agus scannáin a dhíol, lena n-áirítear foilseacháin agus scannáin ar mheán leictreonach;

(i) aisíocaíochtaí ar ionstraimí airgeadais de bhun Airteagal 140(6);

(j) ioncam a thagann ó aisíocaíocht i leith cánach de bhun phointe (b) d'Airteagal 23(3).

4. Féadfar freisin le bunghníomh ioncam a shannadh d'ítimí sonracha caiteachais. Mura sonrófar a mhalairt sa bhunghníomh, is ioncam sannta inmheánach a bheidh san ioncam sin.

5. Beidh línte ar áireamh sa bhuiséad chun freastal a dhéanamh ar ioncam sannta seachtrach agus ioncam sannta inmheánach agus, gach uair is féidir, léireofar an méid i gceist.

Ní fhéadfar ioncam sannta a áireamh sa dréachtbhuiséad ach amháin i gcás na méideanna atá cinnte tráth bunaithe an dréachtbhuiséid.

6. Cumhachtófar don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 210 maidir le struchtúr a leagan síos chun ioncam sannta seachtrach agus inmheánach a chur san áireamh agus soláthar leithreasaí comhfhreagracha, agus maidir le rialacha le haghaidh ranníocaíochtaí ó Bhallstáit do chláir taighde. Ina theannta sin, cumhachtófar don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 210 maidir leis na fáltais ó smachtbhannaí a fhorchuirtear de bhun Airteagal 126(11) CFAE, agus maidir le hioncam sannta a thig ó rannpháirtíocht stáit CSTE i gcláir áirithe an Aontais.

Airteagal 22

Tabhartais

1. Féadfaidh an Coimisiún glacadh le haon tabhartas don Aontas, amhail fondúireachtaí, fóirdheontais, bronntanais agus tiomnachtaí.

2. Is faoi réir údarú ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a ghlacfar le tabhartas arb é EUR 50 000 nó níos mó a luach agus a mbeidh muirear airgeadais ag roinnt leo, lena n-áirítear costais leantacha a sháraíonn 10 % de luach an tabhartais, agus déanfaidh siad cinneadh i leith na ceiste laistigh de dhá mhí tar éis dóibh an t-iarratas a fháil ón gCoimisiún. Mura ndéanfar aon agóid laistigh den tréimhse sin, déanfaidh an Coimisiún an cinneadh deiridh maidir leis an tabhartas a ghlacadh.

3. Cumhachtófar don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 210 i dtaobh rialacha mionsonraithe maidir le tabhartais a thugtar don Aontas a ghlacadh.

Airteagal 23

Rialacha maidir le hasbhaintí agus coigeartuithe ar ráta malairte

1. Féadfar na hasbhaintí seo a leanas a dhéanamh ó iarrataí íocaíochtaí a chuirfear ar aghaidh le haghaidh an glanmhéid a íoc.

(a) pionóis a ghearrtar ar pháirtithe i gconarthaí soláthair nó ar thairbhithe;

(b) lascainí, aisíocaíochtaí agus lacáistí ar shonraisc indibhidiúla agus ar ráitis chostais;

(c) ús a ghintear trí íocaíochtaí réamh-mhaoinithe;

(d) coigeartuithe le haghaidh méideanna atá íoctha go míchuí.

Féadfar coigeartuithe dá dtagraítear i bpointe (d) den chéad fhomhír a dhéanamh, trí asbhaint dhíreach, ar íocaíocht nua eatramhach nó comhardú na híocaíochta don íocaí céanna faoin gcaibidil, faoin airteagal agus faoin mbliain airgeadais arb ina leith a rinneadh an íocaíocht iomarcach.

Beidh feidhm ag rialacha cuntasaíochta an Aontais maidir leis na hasbhaintí dá dtagraítear i bpointe (c) agus i bpointe (d) den chead fhomhír.

2. Déanfar an costas ar tháirgí agus ar sheirbhísí a sholáthraítear don Aontas, lena n-áirítear cánacha a d'aisíoc na Ballstáit de bhun an Phrótacail ar Phribhléidí agus Díolúintí an Aontais Eorpaigh, a mhuirearú ar an mbuiséad don mhéid roimh cháin.

3. Féadfar an costas ar tháirgí agus ar sheirbhísí a sholáthraítear don Aontas, lena n-áirítear cánacha a d'aisíoc tríú tíortha ar bhonn na gcomhaontuithe ábhartha, a mhuirearú ar an mbuiséad:

(a) don mhéid roimh cháin san áireamh; nó

(b) don mhéid le cáin san áireamh. I gcás den sórt sin, caithfear le haisíocaíochtaí cánacha ina dhiaidh sin mar ioncam sannta inmheánach.

4. Féadfar coigeartuithe a dhéanamh maidir leis na difríochtaí sna rátaí malairte a tharlóidh i gcur chun feidhme an bhuiséid. Áireofar an gnóthachan deiridh nó an caillteanas deiridh san iarmhéid don bhliain.

5. Cumhachtófar don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 210 i dtaobh rialacha mionsonraithe i ndáil leis na cuntais i gcomhair cánacha inghnóthaithe.

CAIBIDIL 6

Prionsabal na sonraíochta

Airteagal 24

Forálacha ginearálta

Cuirfear leithreasaí in áirithe chun críocha sonracha de réir teidil agus caibidle. Foroinnfear na caibidlí ansin ina n-airteagail agus ina n-ítimí.

Airteagal 25

Aistrithe arna ndéanamh ag institiúidí seachas an Coimisiún

1. Féadfaidh aon institiúid seachas an Coimisiún, laistigh dá roinn féin den bhuiséad, leithreasaí a aistriú:

(a) ó theideal go chéile, suas le huasmhéid 10 % de leithreasaí na bliana atá léirithe ar an líne óna bhfuil an t-aistriú á dhéanamh;

(b) ó chaibidil go chéile agus ó Airteagal go chéile gan teorainn.

2. Trí seachtaine sula ndéanfaidh an institiúid aistriú dá dtagraítear i mír 1, cuirfidh an institiúid in iúl do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle go bhfuil sé ar intinn aige déanamh amhlaidh. Sa chás go luafaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle cúiseanna cuí-réasúnaithe laistigh den tréimhse sin, beidh feidhm ag an nós imeachta a leagtar síos in Airteagal 27.

3. Féadfaidh aon institiúid seachas an Coimisiún a mholadh do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle, laistigh dá roinn féin den bhuiséad, aistrithe a dhéanamh ó theideal amháin go teideal eile a sháraíonn teorainn 10 % de leithreasaí na bliana a luaitear ar an líne óna bhfuil an t-aistriú le déanamh. Is faoi réir an nós imeachta atá leagtha síos in Airteagal 27 a bheidh na haistrithe sin.

4. Féadfaidh aon institiúid seachas an Coimisiún, laistigh dá roinn féin den bhuiséad, aistrithe a dhéanamh laistigh d'airteagail gan Parlaimint na hEorpa ná an Chomhairle a chur ar an eolas roimh ré.

4a. Cumhachtófar don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 210 i dtaobh rialacha mionsonraithe maidir le céatadáin aistrithe a dhéanann institiúidí seachas an Coimisiún a ríomh.

Airteagal 26

Aistrithe arna ndéanamh ag an gCoimisiún

1. Laistigh dá roinn féin den bhuiséad, féadfaidh an Coimisiún:

(a) leithreasaí a aistriú go neamhspleách laistigh de gach caibidil;

(b) maidir le caiteachas ar fhoireann agus ar chúrsaí riaracháin a bhaineann le roinnt teideal, leithreasaí a aistriú go neamhspleách ó theideal amháin go teideal eile suas go huasmhéid 10 % de na leithreasaí don bhliain atá léirithe ar an líne a ndéantar an t-aistriú inti, agus suas go huasmhéid 30 % de na leithreasaí don bhliain atá léirithe ar an líne a ndéantar an t-aistriú chuici;

(c) maidir le caiteachas oibríochtúil, leithreasaí a aistriú go neamhspleách idir caibidlí laistigh den teideal céanna, suas le huasmhéid 10 % de leithreasaí na bliana atá léirithe ar an líne óna bhfuil an t-aistriú á dhéanamh.

Trí seachtaine sula ndéanfaidh an Coimisiún na haistrithe dá dtagraítear i bpointe (b) den chéad fhomhír, cuirfidh sé in iúl do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle go bhfuil beartaithe aige déanamh amhlaidh. Sa chás go luafaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle cúiseanna cuí-réasúnaithe laistigh den tréimhse sin, beidh feidhm ag an nós imeachta a leagtar síos in Airteagal 27.

Mar eisceacht ón dara fomhír, féadfaidh an Coimisiún, le linn dhá mhí dheireanacha na bliana airgeadais, leithreasaí a bhaineann le caiteachas ar fhoireann, ar fhoireann sheachtrach agus ar ghníomhairí eile, a aistriú go neamhspleách ó theideal amháin go teideal eile laistigh den teorainn iomlán de 5 % de leithreasaí na bliana airgeadais. Cuirfidh an Coimisiún Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle ar an eolas laistigh de choicís óna chinneadh maidir leis na haistrithe sin.

2. Féadfaidh an Coimisiún, laistigh dá roinn féin den bhuiséad, cinneadh a dhéanamh maidir leis na leithreasaí a leanas a aistriú ó theideal go chéile, ar chuntar go gcuirfidh sé Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle ar an eolas láithreach i dtaobh an chinnidh:

(a) leithreasaí ón teideal ar a dtugtar "forálacha" agus dá dtagraítear in Airteagal 46 a aistriú, más rud é gurb é an t-aon choinníoll amháin chun an cúlchiste a fhuascailt bunghníomh a ghlacadh de bhun Airteagal 294 CFAE.

(b) i gcásanna eisceachtúla cuí-réasúnaithe amhail tubaistí agus éigeandála daonnúla idirnáisiúnta a tharlaíonn tar éis an 1 Nollaig den bhliain airgeadais, féadfar fuílleach na leithreasaí don bhliain airgeadais sin atá fós le fáil sna teidil bhuiséid a thagann faoi cheannteideal 4 den chreat airgeadais ilbhliantúil a aistriú chuig na teidil bhuiséid a bhaineann le cabhair um bainistiú éigeandála agus le hoibríochtaí cabhrach daonnúla.

3. Cumhachtófar don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 210 i dtaobh rialacha mionsonraithe maidir le céatadáin na n-aistrithe inmheánacha a dhéanann an Coimisiún a ríomh agus maidir le forais i gcomhair iarrataí ar aistrithe.

Airteagal 27

Tograí i leith aistrithe a chuirtear faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle ag institiúidí agus

1. Déanfaidh gach institiúid a dtograí i leith aistrithe a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle go comhuaineach.

2. Glacfaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle cinntí maidir le haistriú leithreasaí mar a fhoráiltear i mír 3 go mír 6 den Airteagal seo, mura bhforáiltear a mhalairt i dTeideal I de Chuid a Dó.

3. Ach amháin in imthosca práinne, pléifidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle, ag gníomhú dóibh trí thromlach cáilithe, an togra i leith aistrithe laistigh de shé seachtaine tar éis don dá institiúid é a fháil.

4. Formheasfar an togra i leith aistrithe, más rud é gur fíor aon cheann díobh seo a leanas, laistigh den tréimhse sé seachtaine:

(a) go bhformheasfaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle é;

(b) go bhformheasfaidh ceann amháin de Pharlaimint na hEorpa agus an Chomhairle é gan an ceann eile acu gníomhú;

(c) go staonfaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle ó ghníomhú nó nach gcinnfidh siad i gcoinne an togra i leith aistrithe a leasú nó a dhiúltú.

5. Déanfar an tréimhse sé seachtaine dá dtagraítear i mír 3 a laghdú go trí seachtaine, mura n-iarrfaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle a mhalairt, sna cásanna a leanas:

(a) gur lú an t-aistriú ná 10 % de leithreasaí na líne buiséid óna ndéantar an t-aistriú agus nach mó ná EUR 5 000 000 é;

(b) gur le leithreasaí faoi chomhair íocaíochtaí amháin a bhaineann an t-aistriú agus nach mó ná EUR 100 000 000 méid iomlán an aistrithe.

6. Má leasaíonn Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle méid an aistrithe agus má fhormheasann an institiúid eile é nó má staonann sí ó ghníomhú, nó má leasaíonn Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle araon méid an aistrithe, measfar gurb é an méid is lú den dá mhéid an méid atá formheasta, ach amháin má tharraingíonn an institiúid lena mbaineann siar a togra i leith aistrithe.

Airteagal 28

Rialacha sonracha maidir le haistrithe

1. Ní fhéadfar leithreasaí a aistriú ach amháin chuig línte buiséid a bhfuil leithreasaí údaraithe ag an mbuiséad ina leith nó a bhfuil iontráil chomharthach "pro memoria" ag gabháil leo.

2. Ní fhéadfar leithreasaí a chomhfhreagraíonn d'ioncam sannta a aistriú ach sa chás amháin go n-úsáidfear an t-ioncam sin chun na críche ar sannadh dó é.

Airteagal 29

Aistrithe faoi réir forálacha speisialta

1. Aistrithe a dhéanfar laistigh de theidil an bhuiséid a bhaineann leis an gCiste Eorpach um Ráthaíocht Talmhaíochta, leis na Cistí Struchtúrtha, leis an gCiste Comhtháthaithe, leis an gCiste Eorpach Iascaigh, leis an gCiste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe agus le Taighde, beidh siad faoi réir forálacha speisialta faoi Theideal I, faoi Theideal II agus faoi Theideal III de Chuid a Dó.

2. Ar thogra ón gCoimisiún déanfaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle cinntí maidir le haistrithe lena gceadófaí an Cúlchiste Cúnaimh Éigeandála a úsáid. Ní mór togra ar leith a thíolacadh do gach gníomhaíocht éigeandála.

Chun críocha na míre seo, beidh feidhm ag an nós imeachta dá bhforáiltear in Airteagal 27(3) agus in Airteagal 27(4). Mura n-aontóidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle leis an togra ón gCoimisiún agus mura bhféadfaidh siad teacht ar chomhsheasamh maidir le húsáid an chúlchiste sin, staonfaidh siad ó ghníomhú ar an togra ón gCoimisiún i leith aistrithe.

3. Cumhachtófar don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 210 i dtaobh rialacha mionsonraithe maidir leis na hiarrataí ar aistrithe ón gCúlchiste Cúnaimh Éigeandála.

CAIBIDIL 7

Prionsabal na bainistíochta fónta airgeadais

Airteagal 30

Prionsabail na barainneachta, na héifeachtúlachta agus na héifeachtachta

1. Úsáidfear leithreasaí i gcomhréir le prionsabal na bainistíochta fónta airgeadais, eadhon i gcomhréir le prionsabail na barainneachta, na héifeachtúlachta agus na héifeachtachta.

2. Ceanglaítear le prionsabal na barainneachta go gcuirfear ar fáil in am trátha, sa chainníocht iomchuí, sa cháilíocht iomchuí agus ag an bpraghas is fearr, na hacmhainní a úsáidfidh an institiúid agus í ag gabháil dá gníomhaíochtaí.

Baineann prionsabal na héifeachtúlachta leis an ngaol is fearr idir na hacmhainní a úsáidfear agus na torthaí a bhainfear amach.

Baineann prionsabal na héifeachtachta leis na cuspóirí sonracha atá leagtha amach a chur i gcrích agus na torthaí atá ceaptha a bhaint amach.

3. Déanfar cuspóirí sonracha, intomhaiste, indéanta agus amaithe a leagan amach don uile earnáil den ghníomhaíocht a chumhdaíonn an buiséad. Déanfar monatóireacht ar ghnóthú na gcuspóirí sin trí mheán táscairí feidhmíochta do gach gníomhaíocht agus déanfaidh na húdaráis caiteachais an fhaisnéis dá dtagraítear i bpointe (e) d'Airteagal 38(3) a chur ar fáil do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle. Soláthrófar an fhaisnéis sin uair sa bhliain agus ar