Rún ó Thionól Parlaiminteach Euronest maidir leis na príosúnaigh pholaitiúla ón Úcráin sa Rúis, go sonrach Oleg Sentsov

(2018/C 343/05)

TÁ TIONÓL PARLAIMINTEACH EURONEST,

— ag féachaint do na rúin a bhí ann roimhe ó Pharlaimint na hEorpa maidir leis an Rúis, go háirithe rún an 14 Meitheamh 2018 maidir leis an Rúis, go sonrach cás an phríosúnaigh pholaitiúil Oleg Sentsov, agus rún an 16 Márta 2017 maidir leis na príosúnaigh Úcránacha sa Rúis agus an staid sa Chrimé,

— ag féachaint do ráiteas an 25 Bealtaine 2018 ó urlabhraí na Seirbhíse Eorpaí Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS), maidir le cásanna roinnt príosúnach ó chríocha na Crimé agus Sevastopol, ar críocha iad arna n-ionghabháil go neamhdhleathach,

— ag féachaint do mhalartú tuairimí maidir leis an Rúis i gComhairle Gnóthaí Eachtracha an 16 Aibreán 2018,

— ag féachaint d'Airteagal 5 de Dhearbhú Uilechoiteann Chearta an Duine agus d'Airteagal 7 den Chúnant Idirnáisiúnta ar Chearta Sibhialta agus Polaitiúla, ina bhfuil Cónaidhm na Rúise ina páirtí don dá cheann acu agus a léiríonn nár cheart céasadh nó pionós cruálach, mídhaonna nó táireach a dhéanamh ar aon duine,

— ag féachaint do Choinbhinsiún na Ginéive maidir le Cosaint Daoine Sibhialta in Aimsir Chogaidh,

A. de bhrí go bhfuil níos mó ná 70 príosúnach polaitíochta sa Rúis agus sa Chrimé faoi fhorghabháil;

B. de bhrí gur gabhadh Oleg Sentsov, scannánóir ón Úcráin a bhí i gcoinne na ionghabháil neamhdhleathach Leithinis na Críme ag an Rúis, i Mí na Bealtaine 2014 maidir le gníomhaíochtaí líomhnaithe a rinneadh sa Chríme; de bhrí gur déileáladh leis mar shaoránach Rúiseach cé go bhfuil saoránacht na hÚcráine aige;

C. de bhrí go bhfuil bagairtí imeaglú agus gabhálacha, déanta ar chosantóirí chearta an duine agus ar ghníomhaithe na sochaí sibhialta, go háirithe Tataraigh na Crimé;

D. de bhrí go bhfuil dálaí mídhaonna ag go leor de na príosúnaigh agus na cimí sna príosúin, rud a chuireann a sláinte fhisiciúil agus shíceolaíoch i mbaol; de bhrí go bhfuil príosúnaigh ann a bhfuil cúram liachta agus cóir leighis phráinneach ag teastáil uathu;

1. Ag éileamh go ndéanfaidh údaráis na Rúise Oleg Sentsov, chomh maith leis na saoránaigh ón Úcráin ar fad atá coinnithe go neamhdhleathach sa Rúis agus sa Chrimé, a scaoileadh láithreach agus gan choinníoll; ag meabhrú go bhfuil níos mó ná 70 (1) príosúnach polaitiúil ón Úcráin sa Rúis agus sa Chrimé faoi fhorghabháil faoi láthair;

2. Ag cáineadh gur gearradh téarma príosúin 10 mbliana ar Oleksandr Kolchenko, daoránach eile sa chás;

3. Á thabhairt dá aire go bhfuil saoránach eile den Úcráin atá coinnithe ann go neamhdhleathach darb ainm Volodymyr Balukh ar stailc ocrais ón 19 Márta;

4. Ag cur in iúl an imní mhór atá air go bhfuil céasadh tromchúiseach déanta ar go leor de phríosúnaigh pholaitiúla na hÚcráine amhail Mykola Karpiyuk, Volodymyr Prisich, Oleksiy Chyrniy agus Yevhen Panov;

5. Ag cur i dtreis go bhfuil gá le déileáil leis na príosúnaigh ar fad i gcomhréir leis na caighdeáin idirnáisiúnta agus gur cheart rochtain ar dhlíodóir, ar a gcuid teaghlach, ar ionadaithe taidhleoireachta agus ar chóir leighis a bheith ar fáil dóibh;

6. Ag cur i dtreis go bhfuil údaráis na Rúise, ina gcáil de facto mar chumhacht fhorghabhála a fheidhmíonn rialú éifeachtach ar an gCrimé, go hiomlán freagrach as saoránaigh na Crimé a chosaint ó bhearta treallacha breithiúnacha nó riaracháin, agus go bhfuil siad faoi cheangal dlí dhaonnúil idirnáisiúnta sa cháil chéanna chun cosaint chearta an duine sa Chrimé a áirithiú;

7. Ag cáineadh sáruithe na Rúise ar dhlí idirnáisiúnta sa Chrimé faoi fhorghabháil, lena n-áirítear forfheidhmiú reachtaíochta na Rúise, míleatú dian na Críme, rud a dhéanann bagairt ar an tslándáil réigiúnach, agus sáruithe ollmhóra agus córasacha ar chearta an duine sa Chrimé, i gcoinne Úcránaigh eithneacha agus Thataraigh na Crimé go príomha;

8. Ag áitiú ar an Rúis a áirithiú go mbeadh rochtain gan choinníoll agus gan bhac ag breathnóirí agus misin faireacháin chearta an duine; ag iarraidh ar eagraíochtaí idirnáisiúnta, amhail na Náisiúin Aontaithe, An Chomhairle Eorpach agus an Eagraíocht um Shlándáil agus Comhar san Eoraip, faireachán níos dlúithe a dhéanamh ar staid chearta an duine sa Chrimé agus chun bearta cuí a ghlacadh;

9. Ag iarraidh ar an gComhairle agus ar na Ballstáit fanacht docht agus aontaithe ina dtiomantas do na smachtbhannaí comhaontaithe i gcoinne na Rúise agus chun na smachtbhannaí sin a fhadú agus smaoineamh ar bhearta spriocdhírithe i gcoinne na ndaoine atá freagrach as coinneáil agus triail príosúnach polaitiúil;

10. Ag cur i dtreis a thábhachtaí atá sé breathnóireacht a bheith á déanamh ag Toscaireacht an Aontais Eorpaigh don Rúis agus d'Ambasáidí Bhallstáit AE ar thrialacha cosantóirí chearta an duine;

11. Ag iarraidh ar Leas-Uachtaráin an Choimisiúin/Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála agus ar SEGS an athuair chun a áirithiú go mbeidh cásanna uile na ndaoine a ionchúisítear ar chúiseanna polaitiúla tarraingthe suas i gcomhairliúcháin idir an tAontas Eorpach agus an Rúis, nuair a thosóidh siad arís, agus go n-iarrfar ar ionadaithe na Rúise sna comhairliúcháin sin freagairt go foirmiúil i ngach cás agus tuairisciú ar ais chuig an bParlaimint maidir lena malartuithe le húdaráis na Rúise;

12. Ag iarraidh ar an Aontas Eorpach ráiteas a dhéanamh chun sáruithe ar chearta an duine sa Rúis a cháineadh agus an iarracht chun iad a cheilt faoi chlúdach Chorn Dhomhanda FIFA;

13. Ag treorú dá Chathaoirligh an rún seo a chur ar aghaidh chuig Leas-Uachtarán an Choimisiúin/Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála, chuig an gComhairle, chuig an gCoimisiún, chuig rialtais agus parlaimintí na mBallstát agus Comhpháirtíocht an Oirthir, chuig An Chomhairle Eorpach, chuig an Eagraíocht um Shlándáil agus Comhar san Eoraip agus chuig Uachtarán, Rialtas agus Parlaimint Chónaidhm na Rúise.

(1) Áirítear sa liosta neamh-uileghabhálach: Teimur Abdullaiev, Uzeir Abdullaiev, Taliat Abdurakhmanov, Rustem Abiltarov, Zevri Abseitov, Muslim Aliiev, Refat Alimov, Kiazim Ametov, Ernes Ametov, Ali Asanov, Marlen Asanov, Volodymyr Balukh, Ali Bariev, Enver Bekirov, Memet Belialov, Oleksii Bessarabov, Rustem Vaitov, Resul Velilyaev, Valentyn Vygovskii, Pavlo Hryb, Mykola Dadeu, Konstatin Davydenko, Bekir Dehermendzhi, Mustafa Dehermendzhi, Emil Dzhemadenov, Arsen Dzhepparov, Dmitrii Dolgopolov, Volodymyr Dudka, Andriy Zakhtei, Ruslan Zeitullaiev, Server Zekiriaiev, Timur Ibragimov, Rustem Ismailov, Yevgenii Karakashev, Mykola Karpiuk, Stanislav Klykh, Andriy Kolomiiets, Oleksandr Kolchenko, Oleksandr Kostenko, Emir-Usein Kuku, Hennadii Limeshko, Serhii Litvinov, Enver Mamutov, Nariman Memedeminov, Remzi Memetov, Emil Minasov, Igor Movenko, Seiran Muradosilov, Seiran Mustafaiev, Server Mustafaiev, Yevhen Panov, Nuri Primov, Volodymyr Prisich, Ismail Ramazanov, Fevzi Sagandzhi, Ferat Saifullaiev, Aider Saledinov, Seiran Saliiev, Enver Seitosmanov, Oleg Sentsov, Oleksii Sizonovich, Vadym Siruk, Edem Smailov, Oleksandr Steshenko, Oleksii Stohniy, Renat Suleimanov, Anna Sukhonosova, Roman Sushchenko, Roman Temovsky, Ruslan Ametov, Asan Chapukh, Oleksii Chimii, Hlib Shablii, Mykola Shiptur, Dmytro Shtyblikov, Oleksandr Shumkov, Viktor Shur.