IARSCRÍBHINN

CLÁR OIBRE COMHLACHAIS IDIR AN tAONTAS EORPACH AGUS AN tSEOIRSIA (2021 – 2027)

Clár Ábhar

Réamhrá

1. Prionsabail, ionstraimí agus acmhainní chun an Clár Oibre Comhlachais a chur chun feidhme

2. Tosaíochtaí an Chláir Oibre Comhlachais

A. Príomhthosaíochtaí le gníomhú orthu

1. I réimse na ngeilleagar athléimneach, inbhuanaithe agus comhtháite

2. I réimse na n-institiúidí cuntasacha, an smachta reachta agus na slándála

3. I réimse na hathléimneachta comhshaoil agus aeráide

4. I réimse an chlaochlaithe dhigitigh athléimnigh

5. I réimse na sochaithe athléimneacha, córa agus ionchuimsitheacha

6. I réimse an bheartais eachtraigh agus slándála

B. Tosaíochtaí Gearrthéarmacha agus Fadtéarmacha an Chláir Oibre Comhlachais

1. Daonlathas, Cearta an Duine agus Dea-rialachas

2. Beartas eachtrach agus slándála

3. Ceartas, Saoirse agus Slándáil

4. Trádáil agus Ábhair a Bhaineann le Trádáil

5. Comhar Eacnamaíoch agus Earnála

6. Nascacht, Fuinneamh, Comhshaoil, Gníomhú ar son na hAeráide agus Cosaint Shibhialta

7. An tsoghluaisteacht agus teagmháil idir dhaoine

RÉAMHRÁ

An 27 Meitheamh 2014, shínigh an tAontas Eorpach, a Bhallstáit agus an tSeoirsia (‘na Páirtithe’) Comhaontú Comhlachais (AA) uaillmhianach agus nuálach, lena n-áirítear Limistéar Domhain Cuimsitheach Saorthrádála (‘DCFTA’). Tá forálacha ceangailteacha atá bunaithe ar rialacha sa chomhaontú agus déantar foráil ann maidir le comhar feabhsaithe. Tá DCFTA curtha i bhfeidhm go sealadach ón 1 Meán Fómhair 2014. Tar éis an phróisis dhaingnithe a thabhairt chun críche, cuireadh tús le cur i bhfeidhm iomlán an Chomhaontaithe Comhlachais an 1 Iúil 2016.

Déantar ullmhúchán agus éascú do chur chun feidhme an Chomhaontaithe Comhlachais sna Cláir Oibre Comhlachais a comhaontaíodh ina dhiaidh sin idir an tAontas Eorpach agus an tSeoirsia. Comhlánaíonn tosaíochtaí an Chláir Comhlachais freagrachtaí an Aontais agus na Seoirsia maidir le forálacha AA/DCFTA a chur chun feidhme go hiomlán. Dírítear sa Chláir Oibre Comhlachais ar líon teoranta tosaíochtaí gan dochar do raon feidhme nó sainordú an idirphlé atá ann cheana féin faoi Chomhaontuithe ábhartha eile, nó do rian iltaobhach Chomhpháirtíocht an Oirthir. Ní dhéantar réamhbhreithiúnas leis an gClár Oibre Comhlachais ar chur chun feidhme na ngealltanas a rinneadh in AA/DCFTA ó tháinig sé i bhfeidhm, agus tacaíonn sé leis an bprionsabal um chomhfhogasú dinimiciúil.

Thairis sin, leis an taisteal saor ó víosa chuig tíortha Schengen do shaoránaigh na Seoirsia a bhfuil pas bithmhéadrach acu a tháinig i bhfeidhm an 28 Márta 2017, tá foráil déanta d’fheabhsú substaintiúil ar shoghluaisteacht agus ar theagmhálacha idir dhaoine ar an dá thaobh, i dtimpeallacht shlán dhea-bhainistithe. Dá bharr sin, tá sé d’aidhm ag an gClár Oibre Comhlachais nuashonraithe seo a áirithiú go ndéanfar na coinníollacha maidir le taisteal saor ó víosa a chomhlíonadh go leanúnach, i gcomhréir le gealltanais a rinneadh faoin bpróiseas léirscaoilte víosaí agus leis na moltaí sna tuarascálacha tráthrialta arna n-eisiúint ag an gCoimisiún faoin Sásra lena gcuirtear Tarscaoileadh Víosaí ar Fionraí. Sásra. Maidir le déileáil le saincheisteanna a bhaineann le himirce, lena n-áirítear iarrataí gan bhunús ar thearmann arna dtaisceadh ag saoránaigh na Seoirsia chomh maith le dúshláin a bhaineann le hord poiblí agus slándáil, is tosaíocht thábhachtach fós é an méid sin sa chomhar idir an tAontas agus an tSeoirsia i gcomhthéacs an léirscaoilte víosaí. D’fhéadfaí tuilleadh scrúdaithe a dhéanamh ar bhealaí don imirce dleathach a éascú.

Sa doiciméad reatha, tugtar nuashonrú ar an gClár Oibre Comhlachais 2017-2020 agus déantar athshocrú air, agus leagtar amach tosaíochtaí nua don obair chomhpháirteach chun na cuspóirí um chomhlachas polaitiúil agus comhtháthú eacnamaíoch a leagtar amach sa Chomhaontú Comhlachais 2021-2027 a bhaint amach. Déantar idirdhealú ann idir tosaíochtaí gearrthéarmacha (ar cheart iad a bhaint amach nó dul chun cinn suntasach a dhéanamh orthu laistigh de 3-4 bliana) agus tosaíochtaí meántéarmacha (ar cheart iad a bhaint amach nó dul chun cinn suntasach a dhéanamh orthu laistigh de 7 mbliana). Déanfaidh an Chomhairle Comhlachais maoirseacht agus faireachán ar chur i bhfeidhm agus ar chur chun feidhme an Chomhaontaithe Comhlachais agus déanfaidh sé athbhreithniú tréimhsiúil ar fheidhmiú an Chomhaontaithe seo i bhfianaise a chuspóirí, le cúnamh ón gCoiste Comhlachais agus ó na fochoistí a bunaíodh faoin gComhaontú Comhlachais.

Beidh an Clár Oibre Comhlachais reatha infheidhme ó thráth a ghlactha go dtí deireadh 2027. Féadtar an Clár Oibre Comhlachais a leasú nó a thabhairt cothrom le dáta tráth ar bith, le comhaontú ó Chomhairle Comhlachais AE-na Seoirsia.

1. PRIONSABAIL, IONSTRAIMÍ AGUS ACMHAINNÍ CHUN AN CLÁR OIBRE COMHLACHAIS A CHUR CHUN FEIDHME

Beidh na comhphrionsabail seo a leanas mar threoir i gcónaí do chur chun feidhme an Chláir Oibre Comhlachais seo:

— Ba cheart gníomhaíochtaí a dhéantar tríd an gClár Oibre Comhlachais a chur chun feidhme i gcomhréir iomlán le AA/CDFTA, lena n-áirítear an brollach ann;

— Ba cheart an Clár Oibre Comhlachais a chur chun feidhme le lánurraim do phrionsabail na trédhearcachta, na cuntasachta agus na hionchuimsitheachta;

— Éilítear rannpháirtíocht ón dá thaobh leis an gClár Oibre Comhlachais agus idirphlé maidir leis na hathchóirithe a bhaineann leis an gcomhlachas;

— Tá sé d’aidhm ag an gClár Oibre Comhlachais torthaí inbhraite agus sainmhínithe a bhaint amach trí chur chun feidhme forchéimnitheach bhearta praiticiúla;

— Aithníonn na Páirtithe an tábhacht a bhaineann le tacú leis na tosaíochtaí comhaontaithe trí mheán polaitiúil, teicniúil agus airgeadais iomchuí agus leordhóthanach;

— Beidh cur chun feidhme an Chláir Oibre Comhlachais faoi réir ag faireachán, tuairisciú bliantúil, lena n-áirítear dul chun cinn foriomlán, agus measúnú. Déanfar athbhreithniú ar an dul chun cinn, lena n-áirítear i gcomhthéacs na struchtúr institiúide arna leagan amach sa Chomhaontú Comhlachais. Spreagfar an tsochaí shibhialta chun díriú ar a ngníomhaíochtaí faireacháin ar an gClár Oibre Comhlachais;

— Tacóidh an tAontas Eorpach leis an tSeoirsia chun na cuspóirí agus na tosaíochtaí a leagtar amach sa Chlár Oibre Comhlachais a chur chun feidhme. Déanfaidh sé sin trí úsáid a bhaint as gach foinse tacaíochta ón Aontas atá ar fáil, chomh maith le saineolas agus comhairle, dea-chleachtais agus fios gnó, comhroinnt faisnéise, tacú le fothú acmhainneachta, neartú institiúidí agus ionstraimí cúnta nua a fhorbairt. Cuirtear i dtábhacht leis go bhfuil cúnamh ón Aontas faoi cheangal choinníollacha diana arna gcomhaontú go comhpháirteach a bhaineann leis an dul chun cinn ar athchóiriú. Oibreoidh an tAontas Eorpach le comhpháirtithe eile chun comhordú na tacaíochta ó chomhpháirtithe eile na Seoirsia a áirithiú agus chun cur chuige comhordaithe na tacaíochta ó Fhoireann na hEorpa, a chuireann le chéile acmhainní ón Aontas Eorpach, óna Bhallstáit agus ó institiúidí airgeadais, a atreisiú. Beidh ionstraimí airgeadais ábhartha an Aontais ar fáil freisin chun cuidiú le cur chun feidhme an Chláir Oibre Comhlachais. Dá ainneoin sin, ní doiciméid um chlárú airgeadais iad na hionstraimí airgeadais sin agus ní féidir leo ionad na gcleachtas um chlárú nó foirmliú a dtugann na Páirtithe fúthu a ghlacadh.

Agus aitheantas á thabhairt gur príomhuirlis é an Clár Oibre Comhlachais chun AA/DCFTA a chur chun feidhme, léirítear leis na tosaíochtaí a shainmhínítear sa Chlár Oibre Comhlachais na cuspóirí beartais fadtéarmacha a leagtar amach sa Teachtaireacht Chomhpháirteach maidir le ‘Beartas Comhpháirtíochta an Oirthir tar éis 2020 – Athbheochan na hAthléimneachta – Comhpháirtíocht an Oirthir a dhéanfaidh beart do chách (1)’, agus i ndearbhú Chruinniú Mullaigh Chomhpháirtíocht an Oirthir (2), a bheidh mar bhonn do thosaíochtaí Chomhpháirtíocht an Oirthir tar éis 2020. Beidh na tosaíochtaí sin mar bhonn taca faoi chúnamh an Aontais don tSeoirsia, mar a leagtar amach san Ionstraim um Chomharsanacht, Forbairt agus Comhar Idirnáisiúnta (NDICI) agus sna doiciméid chomhfhreagracha um chlárú tar éis 2020. Féadfaidh an tAontas Eorpach cúnamh ó ionstraimí eile an Aontais a sholáthar freisin. Is i gcomhréir iomlán le cur chun feidhme na rialacha agus nósanna imeachta lena rialaítear cúnamh seachtrach ón Aontas a chuirfear aon tacaíocht ar fáil. Léireoidh an tacaíocht ón Aontas coinníollacht agus cur chuige dreasacht-bhunaithe an Aontais; beidh an tacaíocht sin coinníollach ar chur chun feidhme na n-athchóirithe comhaontaithe.

2. TOSAÍOCHTAÍ AN CHLÁIR OIBRE COMHLACHAIS

Measann an tAontas Eorpach agus an tSeoirsia gur príomhthosaíochtaí iad cur chun feidhme an Chomhaontaithe Comhlachais agus an Chláir Oibre Comhlachais chun luachanna comhroinnte agus prionsabail chomhroinnte, mar a chomhaontaigh an tAontas agus an tSeoirsia iad, a chomhdhlúthú agus a chur chun cinn. Déantar foráil sa Chomhaontú Comhlachais maidir le dlús a chur faoi chomhlachas polaitiúil agus comhtháthú eacnamaíoch leis an Aontas Eorpach.

Ó síníodh an Comhaontú Comhlachais, tá bearta déanta ag an tSeoirsia agus tá athchóirithe substaintiúla déanta aici i dtreo an Comhaontú Comhlachais a chur chun feidhme go héifeachtach. Aithníonn an dá thaobh an dul chun cinn atá déanta ag an tSeoirsia i dtreo comhlachas polaitiúil agus comhtháthú eacnamaíoch níos doimhne leis an Aontas, chomh maith leis na dúshláin a bhaineann le réimsí amhail luachanna bunúsacha coiteanna, an smacht reachta agus athchóiriú an cheartais, agus athdhearbhaíonn siad go bhfuil céimeanna breise fós de dhíth chun dul chun cinn substaintiúil agus inbhuanaithe a dhéanamh chun deis a thabhairt do shaoránaigh tairbhiú go hiomlán de Chomhaontú Comhlachais AE-na Seoirsia.

Is den riachtanas é don chomhar idir an tAontas agus an tSeoirsia le linn thréimhse an Chláir Oibre Comhlachais seo clár oibre smacht reachta agus daonlathach na Seoirsia a chur chun cinn trí bhíthin athchóirithe polaitiúla, breithiúnacha agus frithéillithe uaillmhianacha mar chuid de phróiseas leathan ionchuimsitheach.

Le cur chun feidhme éifeachtach an Chomhaontaithe Comhlachais agus an Limistéar Domhain Cuimsitheach Saorthrádála a ghabhann leis, agus iad nasctha leis an bpróiseas níos leithne comhfhogasaithe rialála agus leis na hathchóirithe ábhartha atá riachtanach, rannchuideofar le cúinsí a bhunú le haghaidh caidreamh feabhsaithe eacnamaíoch agus trádála leis an Aontas a mbeidh comhtháthú eacnamaíoch na Seoirsia i Margadh Inmheánach an Aontais Eorpaigh de réir a chéile mar thoradh air, mar a shamhlaítear sa Chomhaontú Comhlachais.

Athdhearbhaíonn an tAontas Eorpach a thacaíocht láidir do cheannasacht agus d’iomláine chríochach na Seoirsia laistigh dá teorainneacha a aithnítear go hidirnáisiúnta, lena n-áirítear a bheartas maidir le neamh-aitheantas agus rannpháirtíocht sa tSeoirsia, chomh maith lena ghealltanas láidir maidir le síocháin, cobhsaíocht agus réiteach coinbhleachtaí sa tSeoirsia a éascú. Thairis sin, aithníonn an tAontas Eorpach rannchuidiú suntasach na Seoirsia le Comhbheartas Slándála agus Cosanta an Aontais, lena n-áirítear trí rannpháirtíocht in oibríochtaí bainistithe géarchéime faoi cheannas an Aontais. Tá an tAontas Eorpach réidh le leanúint dá chomhar leis an tSeoirsia maidir le hábhair slándála agus é d’aidhm aige a thosaíochtaí straitéiseacha a chur chun feidhme sa chomharsanacht.

Tá sé d’aidhm ag comhar idir an tAontas agus an tSeoirsia, lena n-áirítear laistigh de Chomhpháirtíocht an Oirthir, tacú le soláthar go leor cuspóirí beartais domhanda, lena n-áirítear Comhaontú Pháras ar Athrú Aeráide agus cur chun feidhme Chlár Oibre 2030 don Fhorbairt Inbhuanaithe agus na 17 Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe a ghabhann leis, a bhfuil an dá pháirtí tiomanta dóibh. Leis an gcomhar, neartófar an t-ord idirnáisiúnta atá bunaithe ar rialacha agus rannchuideofar le Eoraip níos láidre sa domhan mór a chothú.

Sa chomhthéacs sin, ba cheart aghaidh a thabhairt ar na gníomhaíochtaí athchóirithe seo a leanas mar thosaíocht.

A. Príomhthosaíochtaí le gníomhú orthu

1. I réimse na ngeilleagar athléimneach, inbhuanaithe agus comhtháite

1.1. Forbairt eacnamaíoch, timpeallacht ghnó agus infheistíochta

Rachaidh na Páirtithe i gcomhar chun borradh a chur faoi fhorbairt eacnamaíoch agus comhtháthú eacnamaíoch idir an tSeoirsia agus an tAontas, chun tairbhe agus leasa shaoránaigh na Seoirsia. Leis sin, laghdófar neamh-chomhionannas socheacnamaíoch agus cuirfear feabhas ar choinníollacha oibre agus an tráth céanna, áiritheofar dícharbónú forchéimnitheach agus aeráidneodracht an gheilleagair. I bhfianaise na n-imthosca, beidh sé ríthábhachtach aghaidh a thabhairt ar iarmhairtí socheacnamaíocha phaindéim COVID-19 agus athléimneacht ghearrthéarmach agus fhadtéarmach á cothú i gcomhthráth. Ba cheart go mbeadh mar thoradh air sin go ndéanfaí iarrachtaí a áirithiú go mbeidh an téarnamh ó COVID-19 ina théarnamh glas agus go mbainfear amach spriocanna comhshaoil agus aeráide. Beidh sé ríthábhachtach seasamh le cearta oibrithe a chosaint agus obair chuibhiúil a chur chun cinn ar mhaithe le téarnamh inbhuanaithe agus cothromasach.

Díreofar go príomha ar an timpeallacht ghnó agus infheistíochta a fheabhsú, cothroime iomaíochta do gach fiontraí a chruthú trí smacht reachta, deimhneacht dhlíthiúil agus iarrachtaí leanúnacha frithéillithe. Áireofar leis sin freisin forbairt bhreise ar eadrán gnólacht le gnólacht agus cinntí breithiúnacha a fhorfheidhmiú. Beidh sé tábhachtach tacaíocht dhíreach d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna) a áirithiú – inter alia tríd an Straitéis FBM a chur chun feidhme – fiontraíocht a chur chun cinn (lena n-áirítear fiontraíocht na mban agus na hóige), rochtain ar airgeadas a áirithiú agus comharchumainn i gceantair thuaithe na Seoirsia a neartú. Rannchuideoidh cur chun feidhme na Straitéise Forbartha Talmhaíochta agus Tuaithe 2021-2027 le slabhraí luacha éifeachtúla a fhorbairt, le feabhas a chur ar fhostaíocht i gceantair thuaithe, agus le tacaíocht a thabhairt do FBManna chun a gcuid iomaíochais in earnálacha roghnaithe lena mbaineann ardluach onnmhairithe a mhéadú. Rannchuideoidh sé freisin le hidirnáisiúnú breise an gheilleagair agus le comhtháthú i slabhraí luacha an Aontais. Beidh obair i dtreo dul isteach sa Limistéir Aonair d’Íocaíochtaí Euro mar phríomhpháirt den chlár oibre um chomhar eacnamaíoch lena dtabharfar dreasacht thábhachtach do ghnólachtaí agus tairbhe inbhraite do mhuintir na Seoirsia. Rannchuideoidh cur chun feidhme beartas forbartha réigiúnach le forbairt chríochach níos cothromaithe, le éagothromaíochtaí a laghdú agus le lárionaid nua a chruthú seachas in Tbilisi agus in Batumi.

An tráth céanna, is tábhachtach leanúint den rialachas láidir eacnamaíoch agus fioscach a bhfuil ag éirí leis chun cobhsaíocht eacnamaíoch agus airgeadais a áirithiú agus leanúint den earnáil airgeadais a nuachóiriú trí, mar shampla, athchóiriú ar an earnáil baincéireachta, margaí caipitil a chur chun cinn agus mionchreidmheas a fhorbairt.

Beidh breis cóineasaithe rialála le caighdeáin an Aontais tábhachtach chun dul ar aghaidh le cur chun feidhme iomlán na ngealltanas faoin Limistéar Domhain Cuimsitheach Saorthrádála, ar réamhriachtanas é don chomhtháthú eacnamaíoch idir an tSeoirsia agus an tAontas. Díreofar go háirithe ar chur chun feidhme rialacháin theicniúla, faireachas margaidh, bearta sláintíochta agus fíteashláintíochta, lena n-áirítear sábháilteacht bia agus ailíniú le caighdeáin na hEorpa. Is príomhábhair ó thaobh trádáil a mhéadú iad cur chun feidhme an chreata straitéisigh um chomhar custam, cearta maoine intleachtúla a fhorfheidhmiú agus cur chun feidhme iomlán an Dlí maidir le Tásca Geografacha.

Aithníonn na páirtithe tionscnamh na dtrí pháirtí comhlachaithe chun feabhas a chur ar an gcomhar leis an Aontas agus tugtar faoi deara an comhordú méadaithe eatarthu ar ábhair leasa choitinn a bhaineann le cur chun feidhme na gComhaontuithe Comhlachais agus DCFTA, agus ar chomhar laistigh de Chomhpháirtíocht an Oirthir.

1.2. Nascacht a neartú

Rachaidh na Páirtithe i gcomhar chun an nascacht (iompar, fuinneamh agus digiteach) idir an tAontas Eorpach agus an tSeoirsia a neartú, go háirithe tríd an Muir Dhubh.

I réimse an iompair, cuirfidh siad tionscadail straitéiseacha chomhthairbheacha chun feidhme, lena n-áirítear laistigh de Chomhpháirtíocht an Oirthir, tabharfaidh siad an líonra TEN-T táscach leathnaithe chun críche go forchéimnitheach, agus cuirfidh siad réitigh iompair ilmhódaigh chun cinn. Rachaidh na páirtithe i mbun comhar breise i dtreo chur chun feidhme acquis an Aontais i ngach modh iompair (eitlíocht, bóthar, muirí, iarnróid) agus é de chuspóir leis sin feabhas a chur ar nascacht fhisiciúil, agus ar chaighdeáin ghaolmhara, agus ar ghnéithe rialála agus sábháilteachta (go háirithe sábháilteacht ar bhóithre), agus béim níos mó ar réitigh iompair ghlasa á cur chun cinn acu freisin.

Beidh sé ríthábhachtach na gealltanais a eascraíonn as aontachas na Seoirsia leis an gComhphobal Fuinnimh a chur chun feidhme, go háirithe trí athchóirithe rialála agus infheistíocht i slándáil fuinnimh agus in éifeachtúlacht fuinnimh, líonraí bonneagair fuinnimh nua a fhorbairt agus a atreisiú, chomh maith le feabhas a chur ar thrédhearcacht agus ar fheidhmiú cuí na margaí fuinnimh leictreachais agus gáis.

1.3. Oideachas agus infhostaitheacht an aosa óig, taighde agus nuálaíocht

Oibreoidh na páirtithe le chéile chun infheistiú i ndaoine, go háirithe daoine óga, chun feabhas a chur ar infhostaitheacht, agus an tráth céanna poist chuibhiúla agus cearta oibrithe a chosaint go héifeachtach. Cuirfidh an tSeoirsia feabhas ar a feidhmíocht oideachais agus taighde trí athchóiriú cuimsitheach ar oideachas agus taighde, díriú ar éifeachtúlacht, comhionannas rochtana agus cáilíocht gach leibhéal oideachais. Féadfaidh Scoil Eorpach Chomhpháirtíocht an Oirthir sa tSeoirsia fónamh mar eiseamláir don oideachas ar ardchaighdeán i gcomhréir le caighdeáin idirnáisiúnta.

Ina theannta sin, beidh sé ríthábhachtach a áirithiú go gcomhfhreagraíonn an curaclam oideachais do riachtanais an mhargaidh saothair chun na bearnaí scileanna a dhúnadh agus chun meaitseáil níos fearr a dhéanamh idir scileanna agus poist. Beidh rochtain níos fearr ar an margadh saothair ina tosaíocht, lena n-áirítear do mhná agus do dhaoine i gcásanna leochaileacha. An tráth céanna, cuirfear níos mó feabhais ar bheartais agus ar sheirbhísí fostaíochta.

Leanfaidh na páirtithe ar aghaidh le tacaíocht a thabhairt do chur chun feidhme beartas taighde agus nuálaíochta (T&N); déanfaidh siad gach iarracht infheistiú in éiceachórais taighde agus nuálaíochta níos láidre a spreagadh trí athchóirithe ar bheartais, ollchaiteachas T&N a mhéadú; agus cothóidh siad na haistrithe glasa agus digiteacha trí straitéisí um speisialú cliste agus aistriú teicneolaíochta a úsáid, de réir mar is cuí.

2. I réimse na n-institiúidí cuntasacha, an smachta reachta agus na slándála

2.1. Smacht reachta, athchóiriú ar cheartas agus dul i ngleic le héilliú

Oibreoidh na páirtithe i gcomhar chun seasamh le prionsabail an smachta reachta, agus beidh aird faoi leith ar an earnáil cheartais agus ar neamhspleáchas na breithiúnachta. Tá cur chun feidhme iomlán an tríú agus an cheathrú babhta d’athchóiriú ar an mbreithiúnacht ríthábhachtach chun neamhspleáchas agus cuntasacht na mbreithiúna a neartú, lena n-áirítear trí eagrú agus cleachtais institiúide na hArd-Chomhairle Ceartais agus phríomhinstitiúidí breithiúnachta eile, cur le trédhearcacht agus próisis maidir le roghnúchán agus ardú céime a bheidh bunaithe ar fhiúntas, i gcomhréir le moltaí ó Choimisiún na Veinéise agus ón Oifig um Institiúidí Daonlathacha agus um Chearta an Duine de chuid na hEagraíochta um Shlándáil agus Comhar san Eoraip.

Tabharfaidh an tSeoirsia faoi bhreis athchóirithe bhreithiúnaigh, lena n-áirítear mar thosaíocht an Ard-Chomhairle Ceartais, agus glacfaidh sí straitéis uaillmhianach iar-2021 maidir le hathchóiriú ar an mbreithiúnacht trí phróiseas leathan, cuimsitheach traspháirtí um athchóiriú, lena n-áirítear measúnú ar éifeachtacht an tríú agus an cheathrú babhta d’athchóiriú breithiúnach. Leanfaidh an tSeoirsia ar aghaidh lena cuid oibre, mar ábhar tosaíochta, chun an Dlí maidir le Cúirteanna Coiteanna a chur i gcomhréir leis na moltaí gaolmhara i gCoimisiún na Veinéise (3), agus cuirfidh sí an dlí athchóirithe i bhfeidhm go hiomlán maidir le gach ceapachán ina dhiaidh sin.

Ina theannta sin, ba cheart údar ardcháilíochta le ceapacháin bhreithiúna a fhoilsiú agus leis an reachtaíocht faoi fhoilsiú na gcinntí breithiúnacha arna nglacadh.

Déanfaidh an tSeoirsia athbhreithniú ar an bpróiseas ceapacháin don Ard-Ionchúisitheoir chun neamhspleáchas oifig/phost an Ionchúisitheora a neartú. Chuige sin, tabharfar isteach vóta trí thromlach cáilithe sa Pharlaimint, arb é príomh-mholadh Choimisiún na Veinéise ina thaobh sin. Áireofar leis sin sásra éifeachtach frith-dhúsháinne a bhfuil tacaíocht leathan traspháirtí aige agus atá i gcomhréir le comhairle ó Choimisiún na Veinéise. Tabharfar isteach cosaintí breise lena áirithiú go mbeidh an próiseas roghnúcháin agus ainmniúcháin trédhearcach agus bunaithe ar chritéir an ionracais, an neamhspleáchais, na neamhchlaontachta agus na hinniúlachta.

Beidh gá le cuntasacht agus formhaoirseacht dhaonlathach na ngníomhaireachtaí um fhorfheidhmiú an dlí a neartú a thuilleadh.

Leanfaidh an tSeoirsia ar aghaidh le dul chun cinn uaillmhianach a shaothrú sa chomhrac in aghaidh an éillithe agus na coireachta eacnamaíche, lena n-áirítear gach cineál éilliú, agus le sásraí chun éilliú a chosc a neartú, lena n-áirítear i réimse an tsoláthair phoiblí.

3. I réimse na hathléimneachta comhshaoil agus aeráide

3.1. An Comhshaol agus an Gníomhú ar son na hAeráide

Rachaidh na páirtithe i mbun oibre le chéile i leith athléimneacht comhshaoil agus aeráide a bhaint amach trí – laistigh d’iarrachtaí i leith téarnamh iar-COVID-19 freisin – gheilleagar nuachóirithe, a bheidh éifeachtúil ó thaobh acmhainní de agus glan agus ciorclach a chur chun cinn a mbeidh glasú an gheilleagair mar thoradh air agus a mbeidh úsáid níos inbhuanaithe á baint as acmhainní nádúrtha mar thoradh air freisin. Bainfear sin amach, inter alia, trí leanúint d’athchóirithe riaracháin agus trí inniúlacht riaracháin a fhorbairt maidir le cur chun feidhme chaibidlí an Chomhaontaithe Comhlachais a bhaineann leis an gcomhshaol agus le gníomhú ar son na haeráide. Thairis sin, déanfar idirphlé idir an tAontas Eorpach agus an tSeoirsia ar an gcomhshaol agus ar an aeráid a chur chun cinn faoi chuimsiú struchtúir an Chomhaontaithe Comhlachais atá ann cheana. Rachfar i ndlúthchomhairle leis an tsochaí shibhialta ina thaobh sin.

Déanfar cuspóirí um laghdú astaíochtaí agus athléimneacht aeráide i gcomhréir le Comhaontú Pháras a chomhtháthú sna beartais foriomlána eacnamaíocha agus iompair chun teorainn a chur leis an tionchar ón athrú aeráide agus chun tairbhí a sholáthar do shaolta na saoránach. Sa chomhthéacs sin, cuirfidh an tSeoirsia straitéis fhadtéarmach forbartha maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa faoi bhráid Chreat-Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Athrú Aeráide (UNFCCC) agus déanfaidh sí nuashonrú ar a Rannchuidiú arna Chinneadh go Náisiúnta (NDC) i gcomhréir le Comhaontú Pháras.

Cuirfear béim níos mó ar thalmhaíocht agus iascaigh inbhuanaithe a chumasú agus a chur chun cinn, inter alia i gcreat geilleagair ghoirm an Chláir Oibre Choitinn Mhuirí le haghaidh na Mara Duibhe (4), agus ar bhithéagsúlacht agus éiceachórais a chaomhnú lena n-áirítear i Limistéar na Mara Duibhe.

Neartófar rialachas comhshaoil trí reachtaíocht maidir le measúnú ar an tionchar ar an gcomhshaol agus measúnú comhshaoil straitéiseach a chur chun feidhme, agus tríd an reachtaíocht nua maidir le dliteanas comhshaoil a ghlacadh agus a chur chun feidhme, agus trí rochtain an phobail ar fhaisnéis faoin gcomhshaol agus rannpháirtíocht an phobail sa chinnteoireacht a áirithiú. Ach feabhas a chur ar cháilíocht an aeir agus an uisce, chomh maith le bainistíocht dramhaíola níos fearr i gcomhréir le caighdeáin na hEorpa, ní hamháin go rannchuideofar le feabhas a chur ar an gcomhshaol, ach beidh tionchar suntasach ar an tsláinte phoiblí freisin. I bhfianaise an mhéid sin, neartófar comhar idir na páirtithe ar an tsláinte phoiblí.

3.2 . An tsláinte phoiblí

Oibreoidh na páirtithe le chéile chun soláthar chúram leighis inacmhainne a chumasú agus chun rochtain ag daoine ar fud na sochaí a chur chun cinn, lena n-áirítear trí fheabhas a chur ar chumhdach an Chláir Cúraim Sláinte Uilíoch agus tríd an ríomhshláinte. Beidh rialú tobac agus bearta coisctheacha maidir le sláinte lárnach ina thaobh sin. Neartófar na hinstitiúidí cúraim sláinte agus cuntasacht na n-institiúidí sin trí tháscairí cáilíochta, ceannach atá bunaithe ar luach agus próisis eile bainistithe cáilíochta a bhunú. Beidh sin ríthábhachtach chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar ghalair theagmhálacha agus neamhtheagmhálacha, agus chun an córas cúraim sláinte a dhéanamh níos athléimní in aghaidh suaití seachtracha amhail paindéimí.

4. I réimse an chlaochlaithe dhigitigh athléimnigh

4.1 Bonneagar digiteach a fhorbairt

Oibreoidh na páirtithe le chéile chun fás agus forbairt inbhuanaithe sa tSeoirsia a chumasú trí bhreis dul chun cinn a dhéanamh ar rolladh amach bonneagair dhigitigh agus tacú le claochlú digiteach a bheidh bunaithe ar chur chun feidhme na Straitéise Náisiúnta Forbartha Leathanbhanda agus a bheidh i gcomhréir le reachtaíocht agus le dea-chleachtais an Aontais, go háirithe maidir le slándáil bonneagar digiteach. De bharr phaindéim COVID-19, tá an deighilt dhigiteach i sochaithe agus an gá práinneach le tacú leis an gclaochlú digiteach sin tagtha chun solais. Ní hamháin go gcabhróidh réitigh maidir le ríomhshláinte, cianfhoghlaim, teilileigheas, rianú víreas agus bréagaisnéis a chosc le linn na paindéime, ach tacóidh siad le hathléimneacht agus forbairt chomhpháirtithe uile an Aontais go ceann blianta. Beidh sin ríthábhachtach chun an geilleagar digiteach agus nuálaíocht a spreagadh trí bheartais iomchuí lena gcumasófar breis éagsúlaithe ní hamháin sa tionscal TF ach sna tionscail chruthaitheacha freisin, lena gcuirfear borradh fúthu, lena neartófar a n-iomaíochas, lena spreagfar fás agus marthanas cuideachtaí nua-thionscanta agus lena ndéanfar slabhraí luacha a dhigitiú.

4.2 . Ríomhrialachas agus seirbhísí digiteacha

An tráth céanna, ba cheart ríomhrialachas agus seirbhísí digiteacha a fhorbairt a thuilleadh chun éifeachtúlacht, trédhearcacht agus cuntasacht an riaracháin phoiblí a mhéadú. Ní mór scileanna digiteacha agus r-inniúlacht an phobail i gcoitinne a fhorbairt go comhthreomhar leis sin. Chuige sin, ba cheart rochtain, ar phraghsanna inacmhainne, a bheith ag daoine ar fud na Seoirsia ar an idirlíon agus ar sheirbhísí cumarsáide leictreonaí eile . Oibreoidh na páirtithe le chéile chun inniúlachtaí riaracháin agus neamhspleáchas údarás náisiúnta rialála na Seoirsia don chumarsáid leictreonach, ar staid fíor-riachtanach é d’fheidhmiú cuí an mhargaidh chomhfhreagraigh, a fheabhsú a thuilleadh. Thairis sin, tacóidh an tAontas le cur chun feidhme chomhaontuithe fánaíochta agus speictrim idir an tSeoirsia agus na tíortha comhpháirtíochta eile san Oirthear agus, i gcás inarb iomchuí, leis an Aontas.

4.3 . Cibear-athléimneacht

Oibreoidh na páirtithe le chéile chun feabhas a chur ar chibear-athléimneacht agus chun creataí cibearslándála láidre, dlíthiúla, beartais agus oibríochtúla a áirithiú, creataí a bheidh bunaithe ar reachtaíocht agus ar dhea-chleachtais an Aontais, lena n-áirítear creat an Aontais um dheimhniú cibearshlándála. Laistigh den chreat sin, leanfaidh na páirtithe dá gcuid oibre ar reachtaíocht na Seoirsia a chomhfhogasú a thuilleadh leis an Treoir maidir le Slándáil Líonra agus Faisnéise (an Treoir maidir le Cibearshlándáil).

Rachaidh na páirtithe i mbun comhair i leith glacadh creataí dlíthiúla ag an tSeoirsia le haghaidh scéimeanna sainaitheantais leictreonacha agus seirbhísí iontaoibhe leictreonacha, i gcomhréir le reachtaíocht agus le dea-chleachtais an Aontais, d’fhonn comhaontú féideartha frithpháirteach a dhéanamh le haghaidh seirbhísí iontaoibhe.

5. I réimse na sochaithe athléimneacha, córa agus ionchuimsitheacha

5.1. Cearta an duine a phríomhshruthú agus an tsochaí shibhialta agus an óige a chumhachtú

Déanfaidh an dá pháirtí dea-rialachas, cearta an duine, smacht reachta, neamh-idirdhealú agus obair chuibhiúil a chur chun cinn, chomh maith le luachanna bunúsacha agus prionsabail dhaonnúla mar fhreagairt ar phaindéim COVID-19 agus téarnamh uaidh.

Seasfaidh an tSeoirsia le saoirse, neamhspleáchas agus iolrachas na meán, agus meas á léiriú archaighdeáin an Aontais agus ar chaighdeáin idirnáisiúnta, chun coinníollacha a áirithiú ina mbeidh na meáin saor, gairmiúil, iolraíoch, neamhspleách agus folláin. Rachaidh na páirtithe i gcomhar freisin chun comhar maidir le cumarsáid straitéiseach a neartú, lena n-áirítear an bhréagaisnéis a chomhrac, agus an litearthacht sna meáin a chur chun cinn.

Rachaidh an dá pháirtí i gcomhar chun cur chun feidhme feabhsaithe an dlí i gcoinne an idirdhealaithe a áirithiú, chun Straitéis nua maidir le Cearta an Duine agus chun an Plean Gníomhaíochta Náisiúnta maidir le Cearta an Duine a thiocfaidh aisti a fhorbairt agus a chur chun feidhme, agus chun iolrachas agus neamhspleáchas na meán, chomh maith le hurramú an chirt chun saoirse comhthionóil, a chumasú. Áiritheoidh an tSeoirsia an leithdháileadh buiséid agus acmhainní daonna is gá chun imscrúdú éifeachtach agus pras a dhéanamh ar chionta a líomhnaítear a rinne oifigigh forfheidhmithe an dlí chomh maith le próiseáil sonraí pearsanta a rialú go héifeachtúil.

Beidh ina bpríomhthosaíochtaí an comhionannas inscne a fheabhsú, agus an chóir chomhionann sa saol sóisialta, polaitiúil agus eacnamaíoch a áirithiú, lánpháirtiú agus neamh-idirdhealaitheacht níos fearr ar dhaoine i ngach cuid den tsochaí, lena n-áirítear daoine faoi mhíchumas agus an pobal LGBTI. Cuirfear béim ar bhearta chun leanaí a chosaint ar gach cineál foréigin. Leanfar d’iarrachtaí chun ardleibhéal cosanta sonraí pearsanta a áirithiú.

Coimeádfaidh an tAontas agus an tSeoirsia béim freisin ar rannpháirtíocht agus ar cheannaireacht na hóige tríd an óige a chumhachtú. Déanfaidh na páirtithe breis oibre i gcomhar chun go dtairbheoidh an tSeoirsia an oiread is féidir dá comhlachas leis na cláir Fís 2020 agus Fís Eorpach agus déanfaidh siad tuilleadh cur chun cinn ar a rannpháirtíocht ghníomhach sna cláir Erasmus+ agus an Cór Dlúthpháirtíochta Eorpach, agus i gcláir agus i dtionscnaimh eile oibre deonaí, comhair agus malartaithe, i gcomhréir le torthaí na caibidlíochta agus le cláir ábhartha a ghlacadh.

Leanfaidh an tSeoirsia den fhorbairt ar an earnáil óige agus ar bheartais óige atá bunaithe ar fhianaise agus ar chearta, agus é d’aidhm acu éiceachóras inbhuanaithe a chruthú d’fhorbairt na hóige, rud a chuirfidh ar chumas daoine óga a lánacmhainneacht a bhaint amach agus a bheith rannpháirteach go gníomhach i ngach réimse den saol poiblí; a chuirfidh méadú ar thuiscint daoine óga ar luachanna daonlathacha agus prionsabail dhaonlathacha agus a thacóidh leo a gcearta féin a mhaíomh; chomh maith le cumhachtú eacnamaíoch iomlán agus comhionann, cosaint sláinte agus folláine agus rochtain chothrom ar fhaisnéis agus ar acmhainní a áirithiú do gach duine óg sa tSeoirsia.

Déanfaidh an tSeoirsia timpeallacht slán, ionchuimsitheach agus cumasaithe d’eagraíochtaí na sochaí sibhialta (CSOnna) a chur chun cinn a thuilleadh, lena n-áirítear beartais a thacaíonn lena n-inbhuanaitheacht airgeadais a oiriúnú agus earnáil na Sochaí Sibhialta a fhorbairt a thuilleadh, go háirithe iad sin a oibríonn ar leibhéal áitiúil. Déanfaidh an tSeoirsia Freagracht Shóisialta Chorparáideach agus fiontraíocht shóisialta a chur chun cinn a bhfuil sé d’aidhm acu réitigh ar dhúshláin shóisialta agus chomhshaoil a sholáthar, le béim faoi leith ar fhostaíocht a thabhairt dóibh siúd ar leochaileach dá gcás, lena n-áirítear iad siúd atá faoi mhíchumas, agus ar inbhuanaitheacht airgeadais CSOnna a neartú.

Áiritheoidh an tSeoirsia na caighdeáin dhaonlathacha is airde ar feadh an phróisis toghchánaigh, láimhseáil chóir, thrédhearcach agus dhian maidir le gearáin agus achomhairc, agus leanfaidh sí d’aghaidh iomlán a thabhairt ar mholtaí tosaíochta ón Oifig um Institiúidí Daonlathacha agus um Chearta an Duine de chuid na hEagraíochta um Shlándáil agus Comhar san Eoraip, agus déanfaidh sí dul chun cinn substaintiúil maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí eile uaithi (5), trí idirphlé ionchuimsitheach. Áiritheoidh an tSeoirsia iolrachas páirtí freisin agus staonfaidh sí ó shrianta a sheasann in aghaidh caighdeáin idirnáisiúnta, go háirithe i dtéarmaí clárúcháin agus maoinithe, i gcomhréir le Tuairimí ábhartha Choimisiún na Veinéise (6).

5.2. Riarachán Poiblí a Neartú

Is ardtosaíocht fós é Athchóiriú Riaracháin Phoiblí a bhrú chun cinn trí shásraí rialtais oscailte. Déanfaidh an tAontas agus an tSeoirsia gníomh in éineacht chun seasamh le prionsabail agus caighdeáin riaracháin phoiblí Eorpacha, agus chun iad a chur chun cinn. Chuige sin, déanfaidh na páirtithe comhiarrachtaí chun rialachas a bheidh cuntasach, éifeachtúil, éifeachtach, oscailte agus trédhearcach a chothú, chun seirbhís shibhialta ghairmiúil a bheidh bunaithe ar fhiúntas a thógáil, agus chun seirbhísí poiblí ardcháilíochta agus féinrialú áitiúil láidir a áirithiú.

Oibreoidh na páirtithe le chéile chun, mar thosaíocht, riarachán poiblí a bheidh cuntasach, éifeachtúil, éifeachtach, trédhearcach agus dírithe ar an tsochaí shibhialta a chothú, chun seirbhís shibhialta ghairmiúil a bheidh bunaithe ar fhiúntas a thógáil, agus chun seirbhísí poiblí cáilíochtúla ar fud na críche agus féinrialú áitiúil láidir a áirithiú.

5.3 Soghluaisteacht, lena n-áirítear réim saor ó víosaí

Déanfaidh an tSeoirsia gníomh marthanach agus tabharfaidh sí aghaidh ar mholtaí sna tuarascálacha faoin Sásra lena gcuirtear Tarscaoileadh Víosaí ar Fionraí chun comhlíonadh leanúnach na dtagarmharcanna a chomhfhreagraíonn leis an bPlean Gníomhaíochta um Léirscaoileadh Víosaí a áirithiú (7), plean a theastaíonn chun seasamh le taisteal saor ó víosa chuig an Aontas. Soláthrófar treoraíocht sna Tuarascálacha Bliantúla ón gCoimisiún Eorpach faoin Sásra lena gcuirtear Tarscaoileadh Víosaí ar Fionraí maidir leis na gníomhartha breise a theastaíonn chun inbhuanaitheacht an dul chun cinn atá déanta a áirithiú. Déanfaidh an tSeoirsia an Straitéis Imirce 2021-2030 agus an Straitéis um Bainistiú Teorainneacha 2021-2025 atá comhtháite ag Stát na Seoirsia a chur chun feidhme.

6. I réimse an bheartais eachtraigh agus slándála

6.1. Réiteach síochánta coinbhleachta

Coinneoidh na páirtithe comhar éifeachtach ar bun chun tacú leis an tSeoirsia ina hiarrachtaí chun dul chun cinn a dhéanamh i dtreo réiteach síochánta agus inbhuanaithe ar an gcoinbhleacht bunaithe ar phrionsabail an dlí idirnáisiúnta, agus chun síocháin bhuan agus slándáil bhuan sa tSeoirsia a éascú. Déanfaidh siad iarrachtaí a shaothrú a thuilleadh chun an tsaincheist maidir le réiteach síochánta coinbhleachta sa tSeoirsia a chur chun cinn, lena n-áirítear cur chun feidhme Chomhaontú Sos Cogaidh an 12 Lúnasa 2008 a raibh an tAontas Eorpach ina idirghabhálaí ann. Leanfaidh an tSeoirsia d’fhís straitéiseach a fhorbairt i dtreo réiteach síochánta na coinbhleachta, trí phróiseas ionchuimsitheach a stiúradh ar bhonn náisiúnta. Déanfaidh na páirtithe iarrachtaí a threisiú chun torthaí inbhraite a bhaint amach faoi chuimsiú chreataí Idirphlé Idirnáisiúnta na Ginéive a raibh an tAontas Eorpach, na Náisiúin Aontaithe agus Eagraíocht na Náisiún Aontaithe um Shlándáil agus Comhar san Eoraip (OSCE) ina gcomhchathaoirligh air, chun réitigh mharthanacha a aimsiú ar na dúshláin slándála agus daonna a eascraíonn as an gcoinbhleacht atá gan réiteach. Gníomhaithe an Aontais atá ag obair ar an láthair, Toscaireacht an Aontais chun na Seoirsia, Ionadaí Speisialta an Aontais Eorpaigh don Chugas Theas agus don ghéarchéim sa tSeoirsia agus Misean Faireacháin an Aontais Eorpaigh, leanfaidh siad dá rannchuidiú le cobhsaíocht, normalú, forbairt muiníne agus réiteach coinbhleachta. Glacfar céimeanna iomchuí chun trádáil, saorghluaiseacht agus naisc eacnamaíocha trasna na línte teorann riarthach a spreagadh, lena n-áirítear trí athbhreithniú a dhéanamh ar an reachtaíocht, de réir mar is gá agus tríd an tionscnamh síochána ‘A Step to a Better Future’; teagmháil idir dhaoine, forbairt muiníne agus athmhuintearas idir na pobail scoilte a chothú. Leanfaidh na páirtithe den chomhar agus d’iarrachtaí coisctheacha a dhéanamh chun go ndéanfar an beartas neamh-aitheantais a chomhdhlúthú a thuilleadh ar bhonn idirnáisiúnta.

6.2. Comhar i réimse na slándála agus na cosanta

Déanfaidh na páirtithe an t-idirphlé déthaobhach faoi shaincheisteanna slándála agus cosanta a dhoimhniú chun aghaidh a thabhairt ar shaincheisteanna ar ábhair leasa choitinn iad, lena n-áirítear cosc coinbhleachtaí agus bainistiú géarchéime, frithsceimhlitheoireacht, frithsciúradh airgid agus an comhrac in aghaidh na coireachta eagraithe agus coireanna drugaí. Feabhas a chur ar an gcomhar maidir le cur in aghaidh bagairtí hibrideacha, bunaithe ar an suirbhé ar bhagairtí hibrideacha. Oibreoidh na páirtithe le chéile lena áirithiú go gcuirfear athchóiriú ar an earnáil slándála chun feidhme agus go nglacfar creata agus nósanna imeachta ábhartha sna réimsí cibear-athléimneacht agus bonneagar criticiúil a chosaint. Déanfar comhar idir ghníomhaireachtaí ceartais agus forfheidhmithe an dlí a neartú a thuilleadh. Leanfaidh an tAontas Eorpach de rannpháirtíocht na Seoirsia a éascú in oibríochtaí bainistithe géarchéime an Aontais agus i ngníomhaíochtaí comhairliúcháin agus oiliúna a bhaineann leis an gComhbheartas Slándála agus Cosanta (CBSC).

B. Tosaíochtaí Gearrthéarmacha agus Fadtéarmacha an Chláir Oibre Comhlachais

1. Daonlathas, Cearta an Duine agus Dea-rialachas

Trí idirphlé polaitiúil agus comhar i dtreo athchóirithe faoi chuimsiú an Chláir Oibre Comhlachais seo, féachtar le hurraim do phrionsabail dhaonlathacha, amhail iolrachas polaitiúil, ionchuimsitheacht sa chinnteoireacht, deighilt na gcumhachtaí, comhar leis an bhfreasúra, smacht reachta agus dea-rialachas, cearta an duine agus saoirsí bunúsacha a neartú. Áirítear leis sin cur chun cinn a gcearta siúd ar de ghrúpaí mionlaigh iad mar a chumhdaítear i bpríomh-Choinbhinsiúin na Náisiún Aontaithe agus Chomhairle na hEorpa agus sna prótacail a bhaineann leo, forghníomhú éifeachtach a dhéanamh ar bhreithiúnais na Cúirte Eorpaí um Chearta an Duine, agus rannchuidiú le hathchóirithe polaitiúla intíre a chomhdhlúthú, go háirithe trí chomhfhogasú le acquis an Aontais.

I dtaca le neartú chobhsaíocht, neamhspleáchas, éifeachtacht, agus leormhaoiniú na n-institiúidí sin a ráthaíonn an daonlathas, an smacht reachta, agus urraim do chearta an duine, don chomhionannas inscne, agus don neamh-idirdhealú, áirítear go háirithe:

Tosaíochtaí gearrthéarmacha

— Leanúint de sheoladh thoghcháin thrédhearcacha, ionchuimsitheacha agus inchreidte a áirithiú trí aghaidh a thabhairt ar na heasnaimh uile arna sainaithint ag an Eagraíocht um Shlándáil agus Comhar san Eoraip/ODIHR;

— A áirithiú go mbeidh leasuithe reachtacha a dhéanann difear do phríomh-chomhpháirteanna den smacht reachta, amhail neamhspleáchas na breithiúnachta, faoi réir comhairliúchán cuimsitheach agus ionchuimsitheach agus go dtabharfar iad i gcomhréir le caighdeáin na hEorpa, chomh maith le moltaí arna ndéanamh ag comhlachtaí idirnáisiúnta, amhail Coimisiún na Veinéise, GRECO agus an Eagraíocht um Shlándáil agus Comhar san Eoraip/ODIHR;

— Leanúnachas agus cur chun feidhme éifeachtach an Riaracháin Phoiblí agus na nAthchóirithe Rialtais Oscailte a áirithiú, i gcomhréir le prionsabail agus dea-chleachtais an riaracháin phoiblí Eorpaigh; rannpháirtíocht agus idirphlé oscailte idir an tsochaí shibhialta agus an rialtas a chur chun cinn, an próiseas comhchruthaithe agus rannpháirtíocht ilpháirtithe leasmhara i gceapadh beartas, faireachán agus measúnú a neartú; cineálacha cur chuige nuálacha a chothú trí eolas agus taithí a mhalartú, dianfhoghlaim idir piaraí agus comhar cobhsaí ar an leibhéal polaitiúil agus saineolaithe;

— Cumhdófar san idirphlé agus sa chomhar an earnáil cheartais a neartú trí athchóiriú leanúnach ar an earnáil cheartais, go háirithe neamhspleáchas iomlán seachtrach agus inmheánach na mbreithiúna agus urraim do chearta an duine agus do shaoirsí bunúsacha a áirithiú, lena n-áirítear trí chomhar cuimsitheach.

Tosaíochtaí meántéarmacha

— An leanúnachas a áirithiú maidir leis an gcreat um chearta an duine a neartú trí chomhchuibhiú agus cur chun feidhme praiticiúil a dhéanamh ar dhlí agus chleachtais um chearta an duine idir Eorpach agus idirnáisiúnta.

1.1 An earnáil cheartais

Tosaíochtaí gearrthéarmacha

— An tríú agus an ceathrú babhta d’athchóirithe ar an mbreithiúnacht a chur chun feidhme go héifeachtach, i ngach gné díobh;

— Straitéis na Breithiúnachta 2017-2021 agus na pleananna gníomhaíochta inti a chur chun feidhme go héifeachtach, i ngach gné díobh, agus straitéis uaillmhianach maidir le hathchóiriú ar an mbreithiúnacht tar éis 2021 a ghlacadh, agus í bunaithe ar phróiseas athchóirithe leathan, ionchuimsitheach agus traspháirtí agus ar mheasúnú ar éifeachtacht an tríú agus an cheathrú babhta d’athchóirithe ar an mbreithiúnacht;

— Eagrú agus cleachtais institiúide na hArd-Chomhairle Ceartais agus phríomhinstitiúidí breithiúnachta eile a neartú agus a athchóiriú go suntasach chun méadú a chur go héifeachtach ar thrédhearcacht, ionracas agus cuntasacht na norm agus na gcinntí a ghlacann siad, lena n-áirítear cinntí faoi cheapacháin, breithmheasanna, arduithe céime, aistrithe agus bearta araíonachta. Na tograí maidir le hathchóiriú a chur faoi bhráid Choimisiún na Veinéise agus na hOifige um Institiúidí Daonlathacha agus um Chearta an Duine de chuid na hEagraíochta um Shlándáil agus Comhar san Eoraip chun tuairim a fháil uathu agus a gcuid moltaí a chur chun feidhme;

— Go háirithe, creat dlíthiúil agus cleachtas a bheidh trédhearcach agus bunaithe ar fhiúntas a áirithiú maidir le breithiúna a cheapadh agus ardú céime a thabhairt dóibh trína gcur i gcomhréir le caighdeáin Eorpacha agus le moltaí ó Choimisiún na Veinéise, lena n-áirítear ceapacháin chuig an gCúirt Uachtarach;

— Réasúnuithe i scríbhinn maidir le ceapacháin bhreithiúna a fhoilsiú agus ina ndéantar tagairt do chritéir ionracais agus inniúlachta;

— Feabhas a chur ar oiliúint d’iarrthóirí ar an mbreithiúnacht, ar bhreithiúna agus ar bhaill foirne cúirteanna trí na moltaí a dhéanann an tAontas agus Comhairle na hEorpa a chur chun feidhme;

— Riar an cheartais a nuachóiriú trí aighneachtaí leictreonacha agus cumarsáid leictreonach le cúirteanna, agus trí bhainistiú cásanna leictreonach; leithdháileadh leictreonach randamach cásanna a chur i bhfeidhm ar bhonn níos leithne;

— Leanúint den athchóiriú ar Oifig an Ionchúisitheora agus ar na seirbhísí um imscrúdú coiriúil ag an Aireacht Gnóthaí Baile agus ar ghníomhaireachtaí eile, athchóiriú a bhfuil sé d’aidhm aige neamhspleáchas agus gairmiúlacht na hoibre ionchúisimh agus imscrúduithe coiriúla a áirithiú a thuilleadh, saor ó aon tionchar míchuí agus le níos mó trédhearcachta agus cuntasachta;

— Déanfaidh an tSeoirsia athbhreithniú ar an bpróiseas ceapacháin don Ard-Ionchúisitheoir chun neamhspleáchas oifig/phost an Ionchúisitheora a neartú. Chuige sin, tabharfar isteach vóta trí thromlach cáilithe sa Pharlaimint, arb é príomh-mholadh Choimisiún na Veinéise ina thaobh sin. Áireofar leis sin sásra éifeachtach frith-dhúsháinne a bhfuil tacaíocht leathan traspháirtí aige agus atá i gcomhréir le comhairle ó Choimisiún na Veinéise. Tabharfar isteach cosaintí breise lena áirithiú go mbeidh an próiseas roghnúcháin agus ainmniúcháin trédhearcach agus bunaithe ar chritéir an ionracais, an neamhspleáchais, na neamhchlaontachta agus na hinniúlachta;

— Athchóiriú ar an gCód Coiriúil a ghlacadh agus é mar chuspóir aige an dlí a nuachóiriú agus a chomhlíontacht le hoibleagáidí agus caighdeáin ábhartha an Aontais agus idirnáisiúnta a áirithiú; imeachtaí coiriúla a chomhfhogasú leis na himeachtaí coiriúla a chuirtear i bhfeidhm i mBallstáit de chuid an Aontais: — Athbhreithniú a dhéanamh ar úsáid agus ar chosaintí dlíthiúla i gcur i bhfeidhm margáil pléadála; — Cearta nós imeachta a ráthú do chiontóirí agus d’íospartaigh in imeachtaí coiriúla agus cur i bhfeidhm phrionsabail an cheartais aisirígh do chiontóirí aosaigh agus d’ógchiontóirí a fheabhsú a thuilleadh; — Chun a áirithiú thairis sin go mbeidh rochtain éifeachtach ag íospartaigh, lena n-áirítear íospartaigh na fuathchoireachta, ar cheartas agus ar chúiteamh agus go bhfaighidh siad tacaíocht agus cosaint iomlán; — Cearta nós imeachta a neartú agus ráthaíochtaí dlíthiúla a áirithiú do dhaoine faoi choinneáil sna himeachtaí riaracháin;

— Rochtain ar chúnamh dlí ardcháilíochta, saor in aisce a leathnú amach;

— Cur leis an úsáid a mbaintear as idirghabháil agus le cáilíocht na hidirghabhála; aghaidh a thabhairt ar easnaimh in eadráin tomhaltóirí agus coinníollacha a chruthú chun an úsáid a bhaintear as eadrán gnólacht-le-gnólacht a mhéadú;

— Cur chun feidhme na straitéise um chosc ar an gcoireacht agus um pionós a mhéadú, go háirithe trí chineálacha cur chuige um athshlánúchán agus um théarnamh sóisialta a chur i bhfeidhm sna córais um Pionós, um Chosc ar an gCoireacht agus um Promhaidh agus tar éis daoine a scaoileadh saor.

Tosaíochtaí meántéarmacha

— Gan coinneáil riaracháin a úsáid ach amháin i gcásanna a bhfuil údar cuí leo. Cearta nós imeachta duine faoi choinneáil riaracháin a áirithiú, i gcomhréir le prionsabail chearta an duine lena n-áirítear an Ceart Chun Trialach Córa. An Dlí um Chionta Riaracháin a leasú ina thaobh sin;

— Reachtaíocht sna réimsí tráchtála, sibhialta agus riaracháin a nuachóiriú i gcomhréir le straitéisí náisiúnta agus i gcomhfhogasú le acquis an Aontais;

— Rochtain ionchuimsitheach ar an gceartas a áirithiú le Seirbhís um Chúnamh Dlí a mbeidh ciste agus foireann leordhóthanach aici;

— Feidhmeanna idir ionchúisitheoirí agus imscrúdaitheoirí coiriúla a dheighilt óna chéile i gceart agus sásraí comhair chothromaithe a bhunú sa reachtaíocht agus sa chleachtas;

— Ord poiblí agus slándáil a áirithiú fad a ráthaítear cosaint do chearta an duine.

1.2 Frithéilliú, an comhrac in aghaidh na calaoise, athchóiriú ar riarachán poiblí agus seirbhís phoiblí

Tosaíochtaí gearrthéarmacha

— Straitéis Náisiúnta Frithéillithe nua agus an Plean Gníomhaíochta ábhartha tar éis 2020 a fhorbairt agus a gcur chun feidhme éifeachtach a áirithiú chun éilliú de gach cineál a chosc, a bhrath agus dul i ngleic leo;

— Institiúidí a bhaineann le hionracas a neartú ó thaobh a bhfeidhmeanna formhaoirseachta de: Biúró na Seirbhíse Sibhialta um dhearbhú sócmhainní; An Oifig Iniúchóireachta Stáit maidir le hiniúchtaí ar chaiteachas agus ioncam náisiúnta agus fonáisiúnta; An Ghníomhaireacht Iomaíochta; Formhaoirseacht agus faireachán parlaiminte trí inniúlachtaí na gcoistí earnálacha a fheabhsú; an Rúnaíocht Frith-éillithe faoi Riarachán Rialtas na Seoirsia; Comhairlí Comhairleacha Sibhialta ar leibhéal áitiúil;

— Dul i ngleic a thuilleadh le héilliú trína chur faoi chois nó a chosc, e.g. trí éifeachtúlacht agus inniúlachtaí maidir le himscrúdú a dhéanamh ar éilliú a neartú; fíorúchán dhearbhuithe sócmhainní agus ioncaim gach oifigigh a fheabhsú, aghaidh a thabhairt ar choinbhleachtaí leasa féideartha, agus faireachán agus meastóireacht a dhéanamh ar éifeachtacht beart;

— A áirithiú go bhfuil sásraí éifeachtúla ar bun chun aon riosca a bhaineann le paindéim COVID-19, agus aon leochaileacht sa chomhrac in aghaidh an éillithe i réimsí ardriosca amhail soláthar poiblí agus sláinte, a chosc agus a bhrath;

— Na sásraí chun cosc a chur ar éilliú agus comhrac ina aghaidh a neartú a thuilleadh i bpríomhréimsí riosca amhail: — Próisis soláthair phoiblí oscailte agus iomaíocha a áirithiú, dámhachtainí díreacha a laghdú agus comhlacht neamhspleách, neamhchlaonta agus trédhearcach a bhunú chun athbhreithniú a dhéanamh ar sholáthar poiblí; — Caighdeáin chuntasachta agus ionracais san earnáil slándála a mhéadú agus formhaoirseacht dhaonlathach a neartú, lena n-áirítear trí mhaoluithe uirthi a theorannú (lena n-áirítear ar thuairisciú airgeadais) agus an reachtaíocht ábhartha a leasú de réir mar is iomchuí; — Calaois chánach agus calaois chánach bhreisluacha (CBL) mar chuid lárnach den chomhrac in aghaidh coireanna eacnamaíocha, an éillithe agus an sciúrtha airgid, chomh maith le hairgeadas poiblí a chosaint; — Comhar éifeachtach leis na hinstitiúidí agus comhlachtaí ábhartha san Aontas a áirithiú, agus a áirithiú go dtabharfar cúnamh dóibh, lena n-áirítear an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) i gcomhair imscrúduithe ar chalaois agus ar ghníomhaíochtaí neamhdhleathacha a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais agus Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (EPPO) i gcomhair imscrúduithe agus ionchúiseamh maidir le coireanna a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais i gcomhréir leis na rialacha agus nósanna imeachta is infheidhme;

— Leanúint den áirithiú go ndéanfar reachtaíocht na Seoirsia a chomhfhogasú le acquis an Aontais sa réimse frithchalaoise agus forálacha reachtaíocht an Aontais mar a shamhlaítear sna hIarscríbhinní ábhartha a ghabhann leis an gComhaontú Comhlachais a chur chun feidhme;

— Cearta saoránach agus féidearthachtaí chun rochtain a dhéanamh ar fhaisnéis agus chun páirt a ghlacadh i rialachas ar leibhéal náisiúnta agus fonáisiúnta a chur chun cinn, lena n-áirítear tríd an tsochaí shibhialta agus faireachán saor agus slán ar na meáin;

— Cur chun feidhme éifeachtach na Straitéise nua um Athchóiriú ar an Riarachán Poiblí, agus an Plean Gníomhaíochta tar éis 2020 ábhartha, a fhorbairt agus a áirithiú;

— Cur chun feidhme an Athchóirithe Riaracháin Phoiblí ar leibhéal polaitiúil agus riaracháin a chothú, lena n-áirítear trí chomhordú, faireachán agus tuairisciú ar na Pleananna Gníomhaíochta comhfhreagracha a neartú;

— Cur le hoscailteacht, trédhearcacht agus cuntasacht an riaracháin phoiblí trí athchóirithe rialtais oscailte a chur chun feidhme;

— Beartas aontaithe a fhorbairt chun seirbhísí poiblí a fhorbairt, a sholáthar agus chun dearbhú cáilíochta a thabhairt ina leith, agus é d’aidhm aige sástacht na saoránach leis an rialtas agus muinín na saoránach as an rialtas a fheabhsú;

— Cumarsáid láidir a fhorbairt chun feasacht a ardú faoi thionchair dhearfacha ón Athchóiriú Riaracháin Phoiblí;

— Creat dlíthiúil na seirbhíse sibhialta a chur chun feidhme chun seirbhís shibhialta níos gairmiúla a bheidh bunaithe ar fhiúntas a áirithiú;

— Leanúint de na tagarmharcanna um smacht reachta agus frithéilliú mar chuid den Sásra lena gcuirtear Tarscaoileadh Víosaí ar Fionraí a chur chun feidhme agus dul chun cinn a dhéanamh orthu.

Tosaíochtaí meántéarmacha

— Leanúint den chomhrac in aghaidh an éillithe, agus cur chun feidhme éifeachtach na n-ionstraimí dlíthiúla idirnáisiúnta ábhartha a áirithiú, amhail Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe in aghaidh an Éillithe, agus an Coinbhinsiún Dlí Choiriúil maidir le hÉilliú agus an Prótacal Breise a ghabhann leis, chomh maith le moltaí ón nGrúpa Stát i gcoinne na hÉillitheachta de chuid Comhairle na hEorpa (GRECO) agus moltaí ó Líonra Frithéillithe ECFE d’Oirthear na hEorpa agus don Áise Láir;

— Leanúint d’imscrúdú éifeachtach ar chásanna éillithe líomhnaithe a áirithiú agus córas éifeachtach a chruthú chun coinbhleachtaí leasa a chosc;

— Riarachán poiblí cuntasach, éifeachtúil, éifeachtach agus trédhearcach a chothú agus seirbhís shibhialta ghairmiúil a bheidh bunaithe ar fhiúntas a thógáil, lena n-áirítear maidir leis an gcóras um roghnúchán, ardú céime, dífhostú agus oiliúint speisialaithe bunaithe ar riachtanais;

— Feabhas a chur ar an gcáilíocht, ar an éifeachtúlacht agus ar an bhfáil atá ar sheirbhísí poiblí seirbhísí i réigiúin na Seoirsia;

— Feabhas a chur ar bainistíocht agus ar chuntasacht airgeadais phoiblí, agus gnéithe inscne a chur san áireamh i mbuiséadú atá bunaithe ar chláir, agus pleanáil agus cur chun feidhme straitéiseach meántéarmach a neartú;

— Cur le rannpháirtíocht agus inniúlachtaí páirtithe leasmhara, lena n-áirítear eagraíochtaí neamhrialtasacha, féinrialtais áitiúla, an óige agus lucht acadúil; uirlis éifeachtach a sholáthar le haghaidh rannpháirtíocht níos leithne ag an bpobal i gcinnteoireacht agus i bhfaireachán ar fheidhmíocht athchóirithe riaracháin phoiblí;

— Féinrialtas iontaofa, cuntasach, trédhearcach a bheidh dírithe ar thorthaí agus arna chumhachtú le feidhmeanna, freagrachtaí agus acmhainní nua, i gcomhréir le caighdeáin Eorpacha, a áirithiú.

1.3 Cearta an duine agus saoirsí bunúsacha

Tosaíochtaí gearrthéarmacha

— Straitéis Náisiúnta nua um Chearta an Duine 2021-2030 a fhorbairt agus Pleananna Gníomhaíochta tar éis 2020 ina n-ionchorprófar moltaí sonracha ó chomhlachtaí na Náisiún Aontaithe, an Eagraíocht um Shlándáil agus Comhar san Eoraip/ODIHR, Comhairle na hEorpa, an Coimisiún Eorpach i gcoinne an Chiníochais agus na hÉadulaingthe (ECRI) agus eagraíochtaí idirnáisiúnta um chearta an duine, go háirithe maidir le beartais frith-idirdhealaithe a chur chun feidhme, daoine ar de ghrúpaí mionlaigh iad a chosaint, an saol príobháideach a chosaint agus saoirse reiligiúin agus creidimh a áirithiú; an straitéis agus na pleananna gníomhaíochta a chur chun feidhme trí dhlúthchomhar le gníomhaithe náisiúnta agus idirnáisiúnta;

— Leanúint de chur chun feidhme an dlí i gcoinne an idirdhealaithe chun cosaint éifeachtach ar idirdhealú a áirithiú, de mheon ‘gan aon duine a fhágáil ar lár’; rannchuidiú leis an leibhéal caoinfhulaingthe a mhéadú agus an leibhéal foréigin a laghdú;

— Leanúint d’iolrachas, trédhearcacht agus neamhspleáchas na meán a neartú, i gcomhréir le moltaí ó Chomhairle na hEorpa;

— Cur chun feidhme beart chun gairmithe meán a chosaint agus imscrúduithe éifeachtacha agus éifeachtúla ar gach cás d’fhoréigean in aghaidh gairmithe meán a áirithiú agus iad siúd atá freagrach a thabhairt faoi chuing an cheartais;

— Straitéis Stáit nua a fhorbairt maidir le Comhionannas agus Lánpháirtiú Sibhialta agus Plean Gníomhaíochta tar éis 2020 a mbeidh sé d’aidhm aige rannpháirtíocht chomhionann agus iomlán ag ionadaithe ar mhionlaigh eitneacha i ngach réimse den saol poiblí a áirithiú agus tacú níos mó le héagsúlacht chultúrtha;

— Dul chun cinn a dhéanamh ar chur chun feidhme Choinbhinsiún Chomhairle na hEorpa maidir le foréigean in aghaidh na mban agus foréigean teaghlaigh a chosc agus a chomhrac, ar a dtugtar Coinbhinsiún Iostanbúl, trí inniúlachtaí institiúidí náisiúnta a neartú mar thacaíocht do shaincheisteanna a bhaineann le comhionannas inscne agus foréigean atá bunaithe ar inscne. Leanúint de chur le bearta chun cásanna d’fhoréigean in aghaidh na mban agus na gcailíní, lena n-áirítear foréigean gnéasach, a chosc agus a imscrúdú, chun íospartaigh a chosaint agus chun tacú le hathshlánúchán déantóirí coire. Oibriú i dtreo claochlú sóisialta agus dearcthaí agus cleachtais idirdhealaitheacha atá ann cheana féin a athrú lena n-áirítear i dtaca le foréigean in aghaidh na mban agus foréigean baile;

— Dlús a chur le bearta chun an t-idirdhealú i gcoinne daoine LGBTI a chomhrac agus chun a áirithiú gur féidir leo leas iomlán a bhaint as gach ceart daonna – cearta sibhialta, polaitiúla agus eacnamaíocha, sóisialta agus cultúrtha – lena n-áirítear an ceart chun saorthionóil;

— Rochtain ar shláinte atáirgthe agus ar shláinte ghnéis a neartú do dhaoine ar gach aois, faisnéis agus cosc, agus leanúint den chomhrac in aghaidh cleachtais dhíobhálacha arna ndíriú in aghaidh na mban agus na gcailíní, lena n-áirítear ciorrú ball giniúna, pósadh leanaí, luathphósadh agus pósadh éigeantais agus cineálacha eile sáruithe ar chearta an duine agus táiríde, agus aird faoi leith ar cheantair thuaithe. Cúnamh cúraim sláinte mháithreachais a mhéadú;

— Bearta speisialta a ghlacadh i dtreo daoine ar de mhionlaigh iad chun rannchuidiú le feabhas a chur ar chomhionannas níos mó i réimsí polaitiúla, eacnamaíocha agus sóisialta an tsaoil;

— Reachtaíocht a chomhchuibhiú le Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Chearta Daoine atá faoi Mhíchumas chomh maith lena Phrótacal Roghnach agus comhlacht comhordaithe a bhunú le haghaidh saincheisteanna a bhaineann le cearta daoine atá faoi mhíchumas;

— Bearta chun ionchuimsitheacht daoine atá faoi mhíchumas sa saol poiblí agus eacnamaíoch a neartú agus rochtain níos fearr ar spásanna poiblí a áirithiú. Feabhas a chur ar choinníollacha do daoine a bhfuil fadhbanna meabhairshláinte acu;

— Cur le hiarrachtaí i dtreo foréigean in aghaidh leanaí a chomhrac trí dhea-chleachtais tuismitheoireachta a chur chun cinn, tuilleadh tacaíochta sa chóras oideachais agus sásra atreoraithe feabhsaithe;

— Cur le hiarrachtaí i dtreo foréigean in aghaidh daoine scothaosta a shainaithint agus a chomhrac, leanúint den tacaíocht eacnamaíoch agus chúraim sláinte do dhaoine scothaosta, rannchuidiú le hionchuimsitheacht shóisialta níos mó do dhaoine scothaosta;

— Inniúlachtaí a mhéadú agus eolas faoi shaincheisteanna um chearta an duine a fhorbairt i measc seirbhísigh phoiblí.

Tosaíochtaí meántéarmacha

— Sásraí éifeachtacha a choinneáil ar bun le haghaidh réiteach díospóidí agus cearta an duine a chosaint, roimh shásraí breithiúnacha a úsáid nó mar mhalairt rogha orthu;

— Maidir le cearta an duine a chosaint agus frith-idirdhealú sa bhreithiúnacht, i bhforfheidhmiú an dlí agus sa riarachán poiblí uile, lena n-áirítear sna réigiúin, leanúint dá gcur chun cinn, d’oiliúint a chur ar dhaoine iontu agus d’fheasacht fúthu a ardú;

— Moltaí Oifig Chosantóir Poiblí na gCeart (PDO) a chur chun feidhme a thuilleadh, lena n-áirítear maidir le cásanna idirdhealaithe agus feidhmiú éifeachtach an tsásra institiúide a thuartar sa dlí i gcoinne an idirdhealaithe a áirithiú a thuilleadh;

— Leanúint d’inniúlachtaí faireacháin an Choiste Pharlaiminte ar Chearta an Duine agus Lánpháirtiú Sibhialta a fhorbairt agus ar shaincheisteanna atá nasctha le cur chun feidhme na Straitéise maidir le Cearta an Duine agus an Plean Gníomhaíochta;

— Leanúint den chomhar le hEagraíochtaí na Sochaí Sibhialta (CSOnna) agus leis na comhpháirtithe sóisialta ionadaíocha (ceardchumainn agus eagraíochtaí fostóirí) mar pháirtithe leasmhara agus mar fhorais faire i réimsí ar tugadh tosaíocht dóibh sa Chomhaontú Comhlachais idir an tAontas Eorpach agus an tSeoirsia (AA), lena n-áirítear cearta saothair, an príobháideachas, cearta daoine ar de ghrúpaí mionlaigh iad, a gcearta siúd ar leochaileach dá gcás, agus saoirse na meán;

— Tabhairt faoi chéimeanna chun feasacht a ardú agus oibriú i dtreo breis comhlíontachta le forálacha seasmhacha Chreat-Choinbhinsiún Chomhairle na hEorpa maidir le Mionlaigh Náisiúnta lena n-áirítear teangacha mionlaigh;

— Leanúint den fhoréigean bunaithe ar inscne a chomhrac agus oibriú chun é a chosc, i dteannta díriú ar steiréitíopaí a léiríonn laofacht inscne a athrú, tuilleadh rannpháirtíochta ag fir agus ag buachaillí, tacú le rannpháirtíocht na mban sa pholaitíocht, neamhspleáchas eacnamaíoch agus airgeadais trí fhiontraíocht agus rochtain níos fearr ar an margadh saothair.

1.4 Drochíde agus céastóireacht

Tosaíochtaí gearrthéarmacha

— Cur chun feidhme na bPleananna Gníomhaíochta frithchéastóireachta ábhartha a áirithiú agus leanúint de bhearta breise a ghlacadh chun drochíde agus céastóireacht a chomhrac, agus méadú a chur ar iarrachtaí chun saoirse ó phionós a chomhrac;

— Leanúint de thacú le neamhspleáchas an údaráis formhaoirseachta agus leanúint den neamhspleáchas sin a mhéadú a thuilleadh ar leibhéil reachtacha agus phraiticiúla araon, ar údarás é atá freagrach as gearáin i gcoinne oifigigh um fhorfheidhmiú an dlí a imscrúdú, d’fhonn teagmhais drochíde agus chéastóireachta a imscrúdú go héifeachtúil, i gcomhréir le caighdeáin idirnáisiúnta;

— Imscrúdú críochnúil trédhearcach neamhspleách a áirithiú tríd an údarás formhaoirseachta thuasluaite atá i gceannas, i dtaca le haon líomhain gur baineadh úsáid as céastóireacht agus drochíde sa chóras peannaideach, agus i saoráidí coinneála póilíneachta, míleata agus eile;

— Leanúint de thacú leis an Sásra Náisiúnta Coisctheach (NPM) faoi Oifig an Chosantóra Phoiblí chun go gcuirfear cosc ar dhrochíde trína áirithiú go bhfeidhmeoidh NPM go héifeachtach lena n-áirítear trína chistiú go leordhóthanach agus trí rúndacht an phróisis a chosaint;

— Breis feabhais a chur ar dhálaí coinneála agus ar dhálaí i saoráidí meabhairshláinte;

Tosaíochtaí meántéarmacha

— Leanúint d’iarrachtaí a dhéanamh chun breis feabhais a chur ar an gcóras peannaideach um chúram sláinte agus ar rochtain ag príosúnaigh ar sheirbhísí cúram sláinte, lena n-áirítear seirbhísí meabhairshláinte, a bheidh coibhéiseach leis na seirbhísí céanna san earnáil shibhialta. Maidir le tuairisciú drochíde, leanúint d’inniúlacht agus cumhacht foirne cúram sláinte a fhorbairt a oibríonn in institiúidí dúnta nó a oibríonn ar a son;

— Leanúint de neart a chur leis na cláir athshlánaithe, laghdaithe díobhála agus cúraim sláinte laistigh den chóras peannaideach; Neart breise a chur le héifeachtacht an fhaireacháin leantaigh inmheánaigh agus sheachtraigh a dhéantar ar an gcóras peannaideach, ar shaoráidí póilíneachta agus míleata agus ar shaoráidí dúnta eile le haghaidh mí-úsáid agus drochíde a bhrath agus a chosc.

1.5 Cóir Chomhionann

Tosaíochtaí gearrthéarmacha

— Neart a chur le comhionannas inscne agus cóir chomhionann a áirithiú idir mná agus fir, chomh maith le cóir chomhionann le haghaidh daoine ar de ghrúpaí mionlaigh iad, beag beann ar reiligiún nó creideamh, tionscnaimh eitneacha nó náisiúnta, cine, teanga, inscne, treoshuíomh gnéasach, féiniúlacht inscne, cumas nó aon fhoras eile sa saol sóisialta, polaitiúil agus eacnamaíoch;

— Bearta breise a dhéanamh chun neart a chur le cur chun feidhme na reachtaíochta i gcoinne foréigean ar bhonn gnéis, lena n-áirítear feasacht an phobail i gcoitinne agus feasacht ghrúpaí gairmiúla sonracha a ardú, amhail na póilíní, agus go háirithe i gceantair tuaithe. Rochtain ar sheirbhísí comhairleoireachta, ar thithíocht agus ar ionaid tearmainn a mhéadú le haghaidh íospartach;

— Méadú a dhéanamh ar an rochtain atá ag íospartaigh, lena n-áirítear daoine ar de ghrúpaí mionlaigh iad, ar sheirbhísí comhairleoireachta agus ar ionaid tearmainn chomh maith le cláir chun cumhacht eacnamaíoch a thabhairt do dhaoine tar éis dóibh tearmann a fhágáil;

— Feabhas a chur ar bhailiú sonraí, anailís agus tuairisciú i dtaca le foréigean ar bhonn gnéis. Tacú, ar an leibhéal áitiúil, leis an gcomhrac in aghaidh an fhoréigin ar bhonn inscne, trí pháirt níos mó a thabhairt do ghníomhaithe áitiúla amhail bardais, oibrithe sóisialta agus eagraíochtaí sochaí sibhialta (CSOanna);

— Mar chuid den Straitéis agus Plean Gníomhaíochta um Chearta an Duine, beartas cuimsitheach comhionannais a fhorbairt agus a chur chun feidhme lena áirithiú go mbeidh teacht go hiomlán ar chearta an duine ag cách, lena n-áirítear daoine ar leochaileach dá gcás.

— I bhfianaise Phlean Gníomhaíochta an Aontais Eorpaigh maidir le Cearta an Duine agus leis an Daonlathas 2020–2024 inter alia, beidh sé mar aidhm ag seasamh an Aontais an creat idirnáisiúnta dlíthiúil agus beartais gona fhorfheidhmiú a neartú ar mhaithe le hoibriú ar son rannpháirtíocht chomhionann, iomlán, éifeachtach agus fhóinteach na mban agus na n-óg ina n-éagsúlacht uile, i ngach réimse agus ar gach leibhéal den saol poiblí agus polaitiúil, lena n-áirítear trína mholadh go gcuirfí san áireamh iad ar liosta na bpáirtithe polaitiúla i ndáil le suíocháin insroichte agus cumas na n-iarrthóirí a fhorbairt.

Tosaíochtaí meántéarmacha

— Comhfhogasú a dhéanamh ar chaighdeáin Eorpacha a mhéid a bhaineann le rialacha sláinte agus sábháilteachta, rialacha maidir le cosaint máithreachais rialacha maidir le himréiteach freagrachtaí tuismitheoirí agus freagrachtaí gairmiúla, mar a shamhlaítear sa Chomhaontú Comhlachais;

— Céimeanna gníomhacha a dhéanamh chun rannpháirtíocht agus ionadaíocht fhónta bhreise ban agus daoine ar de ghrúpaí mionlaigh iad a chur chun cinn i bhfóraim cinnteoireachta polaitiúla, i margadh an tsaothair agus i ngníomhaíochtaí eacnamaíocha, lena n-áirítear ar leibhéal na hionadaíochta áitiúla (i.e. i mbardais);

— Tacú le neamh-idirdhealú ar mhargadh an tsaothair agus le cur chun feidhme phrionsabal an phá chomhionann as obair ar comhionann a luach;

— Rannchuidiú le cuimsiú sóisialta agus eacnamaíoch agus le rannpháirtíocht níos fearr do dhaoine a bhaineann le mionlaigh eitneacha, lena n-áirítear trí rochtain a thabhairt dóibh ar fhaisnéis agus ar oideachas agus ar fhoghlaim na Seoirsise chomh maith;

— Trí ghníomhaíochtaí tógála eolais agus ardaithe feasachta, glacadh agus caoinfhulaingt a mhéadú sa phobal i gcoitinne.

1.6 Cearta an linbh

Tosaíochtaí gearrthéarmacha

— An Cód um Chearta an Linbh a chur chun feidhme tríd an reachtaíocht iomlán a bhfuil gá léi a ailíniú agus neart a chur leis an innealra náisiúnta chun go gcosnófar leanaí ar gach cineál foréigin, lena n-áirítear pósadh leanaí, pósadh luath agus pósadh éigeantais;

— Aghaidh a thabhairt ar riachtanais na leanaí uile lena n-áirítear riachtanais iad siúd atá sna dálaí is forimeallaí agus is leochailí, na leanaí atá faoi mhíchumas agus na leanaí atá ar an tsráid, lena n-áirítear trí shásraí coimirce sóisialta a fheabhsú agus a leathnú amach, chomh maith le tacaíocht a thabhairt le haghaidh rochtain chríochach ar chláir slánaithe agus athshlánaithe le haghaidh leanaí atá faoi mhíchumas agus céimeanna a dhéanamh i leith díothú iomlán saothrú leanaí;

— An Dlí um Obair Shóisialta a chur chun feidhme agus acmhainní a áirithiú i dtaca le grúpaí gairmiúla a earcú a bhíonn ag plé le leanaí leochaileacha, lena n-áirítear leanaí atá faoi mhíchumas, agus fothú acmhainneacht na ngrúpaí sin a áirithiú;

— Feasacht ar chosc ar fhoréigean i gcoinne leanaí agus ar an gcomhrac i gcoinne an fhoréigin sin a ardú i measc gairmithe a bhíonn ag obair le leanaí agus leis an bpobal i gcoitinne agus an t-eolas atá acu a fhorbairt;

— Leanúint de bheith ag obair i leith dí-institiúidiú leanaí, sásra geatóireachta a chur i bhfeidhm agus leanúint de chúram malartach a fhorbairt.

Tosaíochtaí meántéarmacha

— Leanúint de cheartas ógánach a athchóiriú;

— Céimeanna a dhéanamh i leith claochlú sóisialta agus iompraíochta maidir le foréigean i gcoinne leanaí a chomhrac;

— Clabhsúr a chur ar dhí-institiúidiú cúraim leanaí.

1.7 Cearta Ceardchumainn agus bunchaighdeáin saothair

Tosaíochtaí gearrthéarmacha

— Glacadh leis an gcreat dlíthiúil lena mbunaítear feidhmeanna maoirseachta chóras na Cigireachta Saothair le haghaidh reachtaíocht uile dálaí saothair agus oibre, an creat a chur chun feidhme agus na srianta uile ar chumhachtaí na gcigirí mar atá sa reachtaíocht atá ann cheana a bhaint i gcomhréir le caighdeáin na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair (ILO);

— Leanúint den Chód Saothair agus reachtaíocht ábhartha eile a leasú agus iad a chur i gcomhréir níos fearr le caighdeáin ILO;

— Leanúint de chóras éifeachtach de Chigireacht Saothair a áirithiú ag a mbeidh cumas, inniúlachtaí agus acmhainní leormhaithe (airgeadais, daonna agus riaracháin) le haghaidh cigireacht a dhéanamh ar na dálaí oibre uile agus ar an gcaidreamh saothair uile i gcomhréir le caighdeáin ILO.

Tosaíochtaí meántéarmacha

— Bonn taca a chur faoin Reachtaíocht Saothair ag a mbeidh nósanna imeachta i dtaca le conspóidí saothair a réiteach lena n-áirítear réiteach tríd an gcóras Idirghabhála Saothair;

— Mionsaothrú a dhéanamh ar mhodhanna meastóireachta nó tomhais i dtaca le comhionannas saothair agus luach saothair;

— Feidhmiú éifeachtach An Choimisiúin Thríthaobhaigh um Chomhpháirtíocht Shóisialta agus an chraobh réigiúnach dá chuid a áirithiú agus leanúint den idirphlé sóisialta a fheabhsú trí chomhar le ILO agus le heagraíochtaí comhpháirtíochta sóisialta na hEorpa.

2. Beartas eachtrach agus slándála

Cuirfear a thuilleadh leis an idirphlé agus comhar i réimse an Chomhbheartais Eachtraigh agus Slándála de chuid an Aontais Eorpaigh (CFSP) ar mhaithe le comhchlaonadh grádach, lena n-áirítear ar an gComhbheartas Slándála agus Cosanta (CSDP), agus tugtar aghaidh go háirithe ar shaincheisteanna coisc coinbhleachtaí agus bainistithe géarchéime, cobhsaíocht réigiúnach, rialú arm, dí-armáil, neamhleathadh, cibearshlándáil agus bagairtí hibrideacha. Beidh an comhar bunaithe ar chomhluachanna, lena n-áirítear an tiomantas do phrionsabail an mheasa ar cheannasacht agus ar shláine críche, ar dosháraitheacht teorainneacha agus ar an neamhspleáchas, agus ar leasanna coiteanna, agus díreofar ann ar chomhtháthú agus éifeachtacht beartas, bainfear úsáid as fóraim dhéthaobhacha, iltaobhacha agus réigiúnacha agus seasfar leis an ord idirnáisiúnta riailbhunaithe.

2.1 Comhar CSDP, ailíniú, bagairtí hibrideacha agus cibearshlándáil, cumarsáid straitéiseach agus comhar réigiúnach

Tosaíochtaí gearrthéarmacha

— Iarrachtaí a neartú chun leibhéal ailínithe na Seoirsia le dearbhuithe agus cinntí CBES AE a mhéadú, lena n-áirítear i gcomhréir le prionsabail na ceannasachta agus na sláine críochaí, a chumhdaítear sa Chomhaontú Comhlachais idir an tAontas agus an tSeoirsia, agus le gníomhaíocht i bhfóraim iltaobhacha;

— Feabhas a chur ar an gcomhar maidir le cur in aghaidh bagairtí hibrideacha, neart a chur le cibearshlándáil, lena n-áirítear trí na moltaí atá bunaithe ar an suirbhé ar bhagairtí hibrideacha a chur chun feidhme;

— Neart a chur leis an gcomhar i dtaca le cumarsáid straitéiseach chun go gcomhdhlúthófar athléimneacht an stáit agus na sochaí i gcoinne na bréagaisnéise; creataí praiticiúla comhair a leathnú agus a éagsúlú chun go n-áireofar leo gníomhaithe na sochaí sibhialta agus gníomhaithe stáit agus institiúidí eile atá ar aon intinn leo;

— Leanúint de na hiarrachtaí chun Athchóiriú na hEarnála Slándála sa tSeoirsia a chur chun feidhme go héifeachtach;

— Feabhas a chur ar chomhar praiticiúil i gcosc coinbhleachta agus bainistíocht géarchéime trí rannpháirtíocht a éascú don tSeoirsia in oibríochtaí sibhialta agus míleata bainistithe géarchéime atá faoi cheannas an Aontais Eorpaigh, i ngníomhaíochtaí comhairleoireachta agus oiliúna i réimse CSDP ar bhonn an Chreatchomhaontaithe Rannpháirtíochta a síníodh i mí na Samhna 2013 agus i gcreat iltaobhach Phainéal Chomhpháirtíocht an Oirthir maidir le Slándáil, CSDP agus Cosaint Shibhialta, agus comhar le gníomhaireachtaí AE maidir le saincheisteanna CSDP; Comhar réigiúnach a chur chun cinn maidir le saincheisteanna slándála amhail cúrsaí imirce, bainistiú teorainneacha feabhsaithe, bonneagar criticiúil a chosaint, onnmhairiú a rialú, rioscaí tubaiste a laghdú agus a bhainistiú, lena n-áirítear práinnfhreagairt, cosaint shibhialta, dul i ngleic le smuigleáil agus gáinneáil aindleathach (amhail ar bhith-ábhair agus ábhair núicléacha) agus oiliúint a chur ar phearsanra iomchuí, lena n-áirítear tríd an Tionscnamh maidir le hIonaid Barr Feabhais AE chun Riosca Ceimiceach, Bitheolaíoch, Raideolaíoch agus Núicléach (CBRN) a Mhaolú agus tríd an Ardrúnaíocht Réigiúnach in Oirdheisceart agus Oirthear na hEorpa dá chuid atá lonnaithe sa tSeoirsia.

Tosaíochtaí meántéarmacha

— Réiteach síochánta coinbhleachtaí agus cobhsaíocht agus slándáil idirnáisiúnta a bheidh bunaithe ar iltaobhachas éifeachtach a chur chun cinn chun go seasfar leis an ord idirnáisiúnta riailbhunaithe;

— An urraim chomhpháirteach ar phrionsabail an neamhspleáchais, na ceannasachta, na hiomláine críochaí agus dosháraitheacht na dteorainneacha a chur chun cinn, mar atá bunaithe i gCairt na Náisiún Aontaithe agus in Ionstraim Chríochnaitheach Heilsincí de chuid na hEagraíochta um Chomhar san Eoraip (OSCE), lena n-áirítear ailíniú le cinntí agus dearbhuithe de chuid AE-CFSP.

2.2 Frithsceimhlitheoireacht, neamhleathadh arm ollscriosta agus onnmhairiú neamhdhleathach arm

Tosaíochtaí gearrthéarmacha

— Dul i mbun comhair chun cur i gcoinne leathadh arm ollscriosta agus na modhanna seachadta ina dtaobh trí na hoibleagáidí atá ar na Páirtithe cheana faoi chonarthaí agus faoi chomhaontuithe idirnáisiúnta dí-armála agus neamhleata a chomhlíonadh ina n-iomláine agus a chur chun feidhme ar bhonn náisiúnta, agus oibleagáidí ábhartha idirnáisiúnta eile;

— úsáid iomlán a bhaint as an gcomhaontú oibríochtúil idir an tSeoirsia agus EUROPOL chun go n-éascófar malartú faisnéise maidir le heagraíochtaí agus grúpaí sceimhlitheoireachta, a ngníomhaíochtaí agus a líonraí tacaíochta.

Tosaíochtaí meántéarmacha

— Dul i mbun comhair chun go ndoimhneofar an comhdhearcadh idirnáisiúnta ar chomhrac, a bheadh bunaithe ar chearta an duine, in aghaidh na sceimhlitheoireachta, lena n-áirítear comhdhearcadh ar an sainmhíniú dlíthiúil ar ghníomhartha sceimhlitheoireachta, lena n-áirítear trí chomhaontú a chur chun cinn maidir leis an gCoinbhinsiún Cuimsitheach maidir le Sceimhlitheoireacht Idirnáisiúnta;

— Leanúint de Rún (UNSCR) 2396 ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe a chur chun feidhme, agus, go háirithe, faisnéis a chomhroinnt maidir le hamhrastaigh sceimhlitheoireachta, chun go ndéanfar Trodaithe Eachtracha Sceimhlitheoireachta a shainaithint, a bhrath agus a ionchúiseamh;

— Dul i mbun comhair maidir le rialú rioscabhunaithe custaim, agus sábháilteacht agus slándáil earraí a allmhairítear, a onnmhairítear nó atá faoi bhealach á n-áirithiú;

— Dul i ngleic le trádáil aindleathach in airm bheaga agus airm éadroma, lena n-áirítear an t-armlón a ghabhann leo, faoi na comhaontuithe idirnáisiúnta agus na rúin atá ann cheana ó Chomhairle Slándála NA, agus faoi na gealltanais faoi ionstraimí idirnáisiúnta eile is infheidhme sa réimse seo;

— Leanúint den chomhar sa réimse rialú ar onnmhairiú gnáth-arm, i bhfianaise Chomhsheasamh an Aontais Eorpaigh i dtaca le honnmhairiú trealamh teicneolaíochta agus míleata a rialú. Leanúint den chomhar sa chomhrac in aghaidh gáinneáil ar airm agus i scriosadh stoc-charn;

— Leanúint de rannchuidiú leis na córais rialaithe arm agus na córais ábhartha forbartha muiníne; leis an gConradh maidir le Neamhleathadh Arm Núicléach (NPT) ar gach ceann dá thrí cholún, chomh maith leis an gCoinbhinsiún maidir le hAirm Cheimiceacha (CWC), an Coinbhinsiún maidir le hAirm Bhitheolaíocha (BWC) agus oibleagáidí eile atá ann cheana faoi na comhaontuithe ábhartha idirnáisiúnta agus oibleagáidí idirnáisiúnta eile a chur chun feidhme.

2.3 Réiteach síochánta coinbhleachta

Tosaíochtaí gearrthéarmacha

— Comhar éifeachtach a choinneáil ar bun idir an tAontas Eorpach agus an tSeoirsia chun go dtiocfar ar réiteach na coinbhleachta laistigh de na formáidí a comhaontaíodh, a n-áireofar air sin cur chun feidhme iomlán Chomhaontú Sos Cogaidh an 12 Lúnasa 2008 a raibh an tAontas Eorpach ina idirghabhálaí ann agus filleadh sábháilte, deonach na ndaoine easáitithe (IDPanna) agus na ndídeanaithe, le dínit, ar a gcuid áiteanna cónaithe, chomh maith le bealaí a bhunú chun go mbeidh baint iomchuí ag réigiún na hAbcáise agus réigiún Tskhinvali/na hOiséite Theas de chuid na Seoirsia i ndoimhniú an chaidrimh idir an Aontas Eorpach agus an tSeoirsia;

— Comhar agus comhordú éifeachtach a choinneáil ar bun idir an tAontas Eorpach agus an tSeoirsia maidir le réiteach síochánta coinbhleachtaí lena n-áirítear trí idirphlé polaitiúil a dhéanamh go rialta, agus tús áite i gcónaí ag saincheist na forbartha muiníne agus na síochána a choinneáil ar chlár oibre an Aontais;

— Iarrachtaí a chomhordú chun cur chun feidhme Chomhaontú Sos Cogaidh an 12 Lúnasa 2008 a raibh an tAontas Eorpach ina idirghabhálaí ann a éascú, lena n-áirítear trí na bearta leantacha cur chun feidhme a fhorbairt agus a chur chun cinn mar chuid den obair leantach ar an gcéad bheart;

— Iarrachtaí a threisiú chun a áirithiú go ndéanfar caibidlíocht fhónta, ar bhonn Chomhaontú Sos Cogaidh an 12 Lúnasa 2008 a raibh an tAontas Eorpach ina idirghabhálaí ann, a mbeidh torthaí inbhraite uirthi, faoi chuimsiú chreat Idirphlé Idirnáisiúnta na Ginéive a raibh an tAontas Eorpach, na Náisiúin Aontaithe, Eagraíocht na Náisiún Aontaithe um Shlándáil agus Comhar san Eoraip (OSCE) ina gcomhchathaoirligh air, agus é d’aidhm ag an gcaibidlíocht sin réitigh mharthanacha a aimsiú ar na dúshláin slándála agus daonna a eascraíonn as an gcoinbhleacht atá gan réiteach;

— Úsáid iomlán éifeachtach a bhaint as oifigí Mhisean Faireacháin an Aontais Eorpaigh sa tSeoirsia chun go rannchuideofar le cobhsaíocht agus normalú, lena n-áirítear gnáthshaol sábháilte a éascú do na pobail áitiúla a bhfuil cónaí orthu ar an dá thaobh de na línte teorann riarthach, agus le forbairt muiníne;

— Leanúint d’obair a dhéanamh i dtreo atosú agus fheidhmiú éifeachtach na Sásraí um Theagmhais a Chosc agus a Fhreagairt in Gali agus in Ergneti agus iarrachtaí a athdhúbailt chun aghaidh a thabhairt ar riachtanais sábháilteachta agus daonna na ndaoine atá thíos leis an gcoinbhleacht;

— Leanúint de na hiarrachtaí i leith aghaidh a thabhairt ar threascairtí ar chearta an duine i réigiún na hAbcáise agus réigiún Tskhinvali/na hOiséite Theas de chuid na Seoirsia;

— Tacú leis na hiarrachtaí chun réiteach síochánta coinbhleachta a bhaint amach, lena n-áirítear trí ghabháil do theagmháil a dhéanamh leis na pobail i réigiún na hAbcáise agus réigiún Tskhinvali/na hOiséite Theas de chuid na Seoirsia i bhfianaise bheartas athmhuintearais agus rannpháirtíochta na Seoirsia (lena n-áirítear an tionscnamh síochána) agus bheartas neamh-aitheantais agus rannpháirtíochta an Aontais Eorpaigh maidir lena chur chun feidhme a bhfuil comhar ar bun idir an tAontas Eorpach agus an tSeoirsia ina leith;

— Dul i mbun comhair chun na sochair agus na deiseanna a eascraíonn as an gcomhlachas polaitiúil agus as an bpróiseas de chomhtháthú eacnamaíoch idir an tAontas Eorpach agus an tSeoirsia a chomhroinnt ar phobail an dá thaobh, lena n-áirítear an córas gearrfhanachta gan víosa le haghaidh limistéar Schengen;

— Leanúint de shaorghluaiseacht, saorthrádáil, naisc eacnamaíocha agus deiseanna oideachais trasna na línte teorann riarthach a chur chun cinn, lena n-áirítear tríd an tionscnamh síochána ‘A Step to a Better Future’ agus trí athbhreithniú a dhéanamh ar an reachtaíocht, de réir mar is gá. Dul i mbun comhair i mbearta caomhnaithe a ghabháil ar láimh le haghaidh teagmhálacha idir dhaoine, forbairt muiníne agus iarrachtaí athmhuintearais idir pobail atá scoilte de bharr na coinbhleachta;

— Céimeanna breise a dhéanamh chun comhtháthú inbhuanaithe IDPanna a chur chun cinn (cearta maoine, fostaíocht agus tacaíocht spriocdhírithe);

— Cur chun feidhme éifeachtach an Phlean Gníomhaíochta Náisiúnta do 2022-2024 a áirithiú maidir le cur chun feidhme na Rún ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe maidir le Mná, an tSíocháin agus an tSlándáil (UNSCR 1325 +);

— Neart a chur le rannpháirtíocht fhónta na mban i réiteach síochánta coinbhleachta agus cothú na síochána agus a áirithiú go rachfar i mbun comhairle ar bhonn gníomhach le mná atá thíos leis an gcoinbhleacht, agus leis an tsochaí shibhialta, mar chuid de na hiarrachtaí uile i leith réiteach na coinbhleachta;

— Leanúint de na hiarrachtaí comhpháirteacha agus bearta éifeachtacha coisctheacha a dhéanamh chun go ndéanfar an beartas neamh-aitheantais a chomhdhlúthú a thuilleadh ar bhonn idirnáisiúnta.

Tosaíochtaí meántéarmacha

— Céimeanna a dhéanamh i leith réiteach inbhuanaithe na coinbhleachta agus gan dochar do na formáidí atá ann cheana chun aghaidh a thabhairt ar na saincheisteanna a bhaineann leis an gcoinbhleacht, beidh réiteach síochánta coinbhleachta ar cheann de na hábhair lárnacha ar chlár oibre an idirphlé idir na Páirtithe agus san idirphlé leis na gníomhaithe ábhartha idirnáisiúnta eile chomh maith;

— Leanúint de na hiarrachtaí comhpháirteacha chun bunú sásraí idirnáisiúnta slándála i réigiún na hAbcáise agus réigiún Tskhinvali/na hOiséite Theas de chuid na Seoirsia a chur chun cinn, rochtain ar na críocha sin a chur chun cinn le haghaidh eagraíochtaí idirnáisiúnta um chearta an duine, agus cur chun feidhme shainordú Mhisean Faireacháin an Aontais Eorpaigh sa tSeoirsia (EUMM Georgia) ar fud na Seoirsia a chur chun cinn;

— Leanúint d’obair a dhéanamh i leith filleadh sábháilte, le dínit agus ar bhonn deonach na ndaoine easáitithe (IDPanna) agus na ndídeanaithe ar a gcuid áiteanna tionscnaimh i gcomhréir le prionsabail an dlí idirnáisiúnta;

— Leanúint den chomhar leis an gCúirt Choiriúil Idirnáisiúnta (ICC) trí Reacht na Róimhe agus na hionstraimí a ghabhann leis a chur chun feidhme, agus aird chuí á tabhairt d’iomláine an reachta a chaomhnú. Leanúint den chomhar le ICC maidir leis na himscrúduithe ar an gcogadh a tharla i mí Lúnasa 2008.

3. Ceartas, Saoirse agus Slándáil

I mí an Mhárta 2017, deonaíodh taisteal gan víosa go dtí an tAontas Eorpach do shaoránaigh na Seoirsia. Sa chomhthéacs sin ba cheart don tSeoirsia leanúint de thagarmharcanna Léirscaoilte Víosaí a chomhlíonadh agus aghaidh a thabhairt ar na moltaí sna tuarascálacha rialta, faoin Sásra lena gcuirtear Tarscaoileadh Víosaí ar Fionraí, sásra a d’eisigh an Coimisiún chun inbhuanaitheacht an chórais ghearrfhanachta gan víosa a áirithiú agus, mar sin, rannchuidiú le soghluaisteacht agus le teagmhálaithe idir dhaoine idir an tAontas Eorpach agus an tSeoirsia.

Ina theannta sin, is iad an Comhaontú um Athligean Isteach, an Chomhpháirtíocht Soghluaisteachta idir an tAontas Eorpach agus an tSeoirsia, agus na socruithe agus comhaontuithe comhair, de réir mar is iomchuí, le roinnt gníomhaireachtaí AE i réimse an Cheartais agus Gnóthaí Baile, amhail an Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta (Frontex), Gréasán Imirce na hEorpa (EMN) Europol, Cepol agus Eurojust atá mar bhonn taca le comhthéacs an chomhair fheabhsaithe i réimse an Cheartais agus Gnóthaí Baile.

3.1 Sonraí Pearsanta a Chosaint

Tosaíochtaí gearrthéarmacha

— Leibhéal ard de chosaint sonraí pearsanta a áirithiú agus reachtaíocht a chur i ngníomh i gcomhréir le caighdeáin Eorpacha agus céimeanna praiticiúla a dhéanamh chun a rathú go n-urramófar an ceart maidir le cosaint sonraí pearsanta sna hearnálacha poiblí agus príobháideach araon, lena n-áirítear i réimse an cheartais choiriúil;

— Neart a chur le hinniúlacht an údaráis um maoirseacht ar chosaint sonraí chun a áirithiú go dtabharfar aghaidh ar dhúshláin teicneolaíochta an lae inniu i réimse na cosanta sonraí agus chun a áirithiú go mbeidh rath ar chur chun feidhme na gCaighdeán Eorpach sa tSeoirsia.

Tosaíochtaí meántéarmacha

— Leanúint de neart a chur le hinniúlacht an údaráis um maoirseacht ar chosaint sonraí agus obair leantach a dhéanamh maidir le cur i bhfeidhm na gcaighdeán cosanta sonraí.

3.2 An Imirce, Tearmann agus Bainistiú Comhtháite Teorainneacha

Tosaíochtaí gearrthéarmacha

— Comhlíonadh marthanach na dtagarmharcanna Léirscaoilte Víosa uile agus na moltaí arna n-eisiúint ag an gCoimisiún sna Tuarascálacha ar an Sásra Fionraíochta Víosaí a áirithiú;

— Leanúint de na comhaontuithe um athligean isteach a chur chun feidhme go héifeachtach, lena n-áirítear an comhaontú um athligean isteach idir an tAontas Eorpach agus an tSeoirsia;

— Neart a chur leis an gcomhar oibríochtúil chun go mbainfear amach laghdú gasta ar an líon iarratas gan bhunús ar thearmann arna dtaisceadh ag náisiúnaithe na Seoirsia sa limistéar Schengen+;

— Leasuithe ar dhlí na Seoirsia amhail ‘On rules and procedures for Georgian citizens exiting and entering Georgia’ [‘Maidir le rialacha agus nósanna imeachta le haghaidh saoránaigh den tSeoirsia a théann amach aisti agus a thagann isteach sa tSeoirsia]’ a chur chun feidhme go héifeachtach agus ceanglais um chearta an duine agus um chosaint sonraí á n-urramú ina n-iomláine;

— Leanúint d’fheachtais faisnéise a eagrú maidir leis na cearta agus na hoibleagáidí a bhaineann leis an gcóras taistil gan víosa;

— Neart sa bhreis a chur le bainistiú teorainneacha agus ardcháilíocht na seiceálacha teorann agus an fhaireachais teorann a choinneáil ar bun;

— Tuairisciú ar an bhfeabhsú ar an anailís a dhéantar ar shonraí maidir leis an imirce agus tuairisciú ar mheasúnú riosca;

— Próifíl Imirce na Seoirsia a thabhairt cothrom le dáta ar bhonn tráthrialta (gach 2 bhliain ar a laghad);

— Leanúint de neart a chur le comhar oibríochtúil leis an nGníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta (Frontex), lena n-áirítear comhar maidir le Bainistiú Comhtháite Teorainneacha, malartú foirne, oiliúint, breathnóirí ón réigiún i gcomhoibríochtaí agus i malartú faisnéise tríd an Líonra le haghaidh Anailís Riosca de chuid Chomhpháirtíocht an Oirthir (RAN Chomhpháirtíocht an Oirthir);

— Clabhsúr a chur ar an Straitéis um Bainistiú Teorainneacha 2021-2025 atá comhtháite ag Stát na Seoirsia agus í a chur chun feidhme go héifeachtach mar aon leis an bPlean Gníomhaíochta a ghabhann léi.

Tosaíochtaí meántéarmacha

— Straitéis Imirce na Seoirsia 2021-2030 agus na Pleananna Gníomhaíochta a ghabhann léi a chur chun feidhme go héifeachtach;

— Bealaí níos éifeachtaí a fhorbairt chun imirce chiorclach agus dhlíthiúil a thairiscint, lena n-áirítear scéimeanna um imirce lucht oibre, agus reachtaíocht náisiúnta agus inniúlachtaí atá ann cheana á n-urramú ag an am céanna, agus urraim iomlán á tabhairt freisin do chearta daonna na n-oibrithe imirceacha uile;

— Straitéis um Bainistiú Teorainneacha 2021-2025 atá comhtháite ag Stát na Seoirsia a fhorbairt agus a chur chun feidhme go héifeachtach mar aon leis na Pleananna Gníomhaíochta a ghabhann léi;

— Ardcháilíocht seiceálacha teorann agus faireachais teorann a choinneáil ar bun;

— Dul chun cinn i gcríochú theorainneacha an stáit leis na tíortha comharsanacha;

— Leanúint de chlár agus gníomhaíochtaí athghiniúna de chuid an stáit a chur i bhfeidhm go héifeachtach.

3.3 Forfheidhmiú an dlí

Tosaíochtaí gearrthéarmacha

— Inniúlacht oibríochtúil iomlán a áirithiú i leith an údaráis formhaoirseachta atá freagrach as imscrúduithe neamhspleácha a dhéanamh ar ghearáin i gcoinne oifigigh um fhorfheidhmiú an dlí. Má dhéantar gearáin i gcoinne na bpóilíní éileofar sásra gairmiúil éifeachtach le haghaidh freagairt inchreidte, tríd an gCigireacht Ginearálta inmheánach san áireamh;

— Leanúint d’fheidhmiú éifeachtach Roinn an Fhaireacháin Cáilíochta ar Chosaint agus Cearta an Duine agus ar Imscrúdú ag an Aireacht Gnóthaí Inmheánacha, lena n-áirítear trí thacú le hoiliúint ghairmiúil a sholáthar d’oifigigh um fhorfheidhmiú an dlí maidir le cearta an duine mar a ráthaítear leis an gCoinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine;

— Cur i bhfeidhm roghanna malartacha ar phríosúnacht a leathnú a thuilleadh, trí fheabhas a chur ar an úsáid a bhaintear as na pianbhreitheanna neamhchoimeádta atá ann cheana, trí phianbhreitheanna nua den sórt sin a thabhairt isteach agus trí inniúlachtaí na seirbhísí promhaidh a mhéadú;

— Nuachóiriú a dhéanamh ar na próisis agus na teicnící imscrúdaithe a bhaineann leis an gcomhrac in aghaidh na coireachta eagraithe, na coireachta tromchúisí agus gach coireachta eile.

3.4 An choireacht eagraithe a chomhrac

Tosaíochtaí gearrthéarmacha

— Cur chun feidhme leantach na bPleananna Gníomhaíochta ábhartha a áirithiú maidir leis an gComhrac in aghaidh Gáinneáil ar Dhaoine agus leanúint de na gníomhaíochtaí forbartha inniúlachta le haghaidh na n-údarás stáit chun go sainaithneofar go réamhghníomhach agus go n-imscrúdófar go héifeachtúil cásanna ina ndéantar gáinneáil ar dhaoine;

— Faireachán agus tuairisciú a dhéanamh ar éifeachtacht na sainaitheanta réamhghníomhaí agus an imscrúdaithe réamhghníomhaigh a ghabhann le cásanna ina ndéantar gáinneáil ar dhaoine;

— Straitéis nua Náisiúnta a fhorbairt le haghaidh Coireacht Eagraithe a Chomhrac mar aon le Plean Gníomhaíochta a ghabhfaidh léi agus a gcur chun feidhme éifeachtach a áirithiú;

— An leas is fearr is féidir a bhaint as an gcomhaontú maidir le comhar oibríochtúil agus straitéiseach le Europol, lena n-áirítear trí fhaisnéis oibríochtúil agus straitéiseach a sholáthar agus trí pháirt níos láidre a ghlacadh i dTimthriall Beartais an Aontais/san ardán Eorpach ildisciplíneach i gcoinne bagairtí coiriúla (EMPACT);

— Leanúint de dhul i gcomhar le CEPOL chun críoch oiliúna i dtaca le forfheidhmiú an dlí;

— Leanúint de phóilíneacht bunaithe ar fhaisnéis a fhorbairt a thuilleadh mar aon le córas aontaithe um anailís na coireachta, lena n-áirítear tríd an straitéis póilíneachta bunaithe ar fhaisnéis a ghlacadh agus a chur chun feidhme.

Tosaíochtaí meántéarmacha

— Leanúint de na hiarrachtaí i réimse an choisc agus an chomhraic in aghaidh na coireachta eagraithe, go háirithe i gcreat Thimthriall Beartais an Aontais chun dul i ngleic le coireacht idirnáisiúnta eagraithe agus thromchúiseach/an Ardáin Eorpaigh Ildisciplínigh i gCoinne Bagairtí Coiriúla (EMPACT);

— Feabhas a chur ar an gcomhar lena dtugtar aghaidh ar chibearchoireacht agus lena soláthraítear oiliúint ábhartha i bhforfheidhmiú an dlí d’údaráis na Seoirsia;

— Dlús a chur le hiarrachtaí sa chomhrac i gcoinne na cibearchoireachta chun go bhforbrófar creat cuimsitheach dlí agus institiúideach i gcomhréir le Coinbhinsiún Bhúdaipeist;

— Neart breise a chur leis an gcomhar trasteorann um fhorfheidhmiú an dlí chun grúpaí coireachta eagraithe sa tSeoirsia a chomhrac.

3.5 Drugaí mídhleathacha a chomhrac

Tosaíochtaí gearrthéarmacha

— Leanúint den chomhar i dtaca le cosc drugaí agus de bheith ag cur beartais drugaí i gcomhréir iomlán le seasamh an Aontais agus tuilleadh forbartha a dhéanamh ar shásraí coisctheacha tríd an Straitéis Náisiúnta le haghaidh Mí-Úsáid Drugaí a Chosc 2021-2026 agus na Pleananna Gníomhaíochta a ghabhann léi a chur chun feidhme;

— Dlúthchomhar a choinneáil ar bun leis an Lárionad Faireacháin Eorpach um Dhrugaí agus Andúil i nDrugaí (EMCDDA) chun go bhfeabhsófar inniúlacht Fhaireachlann Náisiúnta na Seoirsia um Dhrugaí (NDO) agus go malartófar faisnéis atá ábhartha agus bailí;

— Cur chun feidhme na Straitéisí Náisiúnta Frithdhrugaí agus na pleananna gníomhaíochta a ghabhfaidh leo a áirithiú.

Tosaíochtaí meántéarmacha

— Leanúint de chur chuige cothrom agus comhtháite a áirithiú i leith saincheisteanna drugaí chun go gcuirfear neart leis na córais atá ann chun déileáil le hiarmhairtí úsáid drugaí chomh maith le cosc níos éifeachtaí a áirithiú agus obair maidir le soláthar drugaí aindleathacha, le gáinneáil orthu agus leis an éileamh atá orthu a laghdú;

— Leanúint den idirphlé tráthrialta faoi chuimsiú chreat an Idirphlé ar Dhrugaí de chuid Chomhpháirtíocht an Oirthir (EaP).

3.6. Maoiniú le haghaidh frithsciúradh airgid agus frithsceimhlitheoireachta

Tosaíochtaí gearrthéarmacha

— Reachtaíocht na Seoirsia a chur i gcomhréir leis an gceathrú agus leis an gcúigiú Treoir AE maidir le Frithsciúradh Airgid;

— Faireachán agus tuairisciú a dhéanamh ar an líon orduithe calctha a eisíodh agus ar luach measta maoin chalctha agus choigistithe, chun a áirithiú go gcuirfear reachtaíocht na Seoirsia maidir le sócmhainní coiriúla a choigistiú chun feidhme.

Tosaíochtaí meántéarmacha

— Leanúint d’iarrachtaí lena bhforbraítear a thuilleadh an creat dlí agus institiúideach le haghaidh sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta a chosc agus a chomhrac, lena n-áirítear trí chomhfhogasú a dhéanamh le dlí an Aontais sna réimsí sin;

— Leanúint de chur chun feidhme na gcaighdeán sna moltaí ón Tascfhórsa um Ghníomhaíocht Airgeadais (FATF) maidir le maoiniú sceimhlitheoireachta;

— Leanúint den chomhar maidir le saincheisteanna sciúradh airgid le FATF, le Comhairle na hEorpa, leis an roghchoiste saineolaithe chun bearta frithsciúradh airgid a mheas (MONEYVAL), chomh maith leis na húdaráis ábhartha i mBallstáit an Aontais;

— Leanúint den chomhar oibríochtúil maidir le coigistiú, aisghabháil sócmhainní agus bainistiú sócmhainní trí chumarsáid éifeachtach agus malartú dea-chleachtas idir údaráis na Seoirsia agus Oifig an Aontais um Aisghabháil Sócmhainní.

3.7 Comhar dlíthiúil

Tosaíochtaí gearrthéarmacha

— Leanúint den chomhaontú comhair oibríochtúil le Eurojust a chur chun feidhme.

Tosaíochtaí meántéarmacha

— Feabhas a chur ar an gcomhar in ábhair shibhialta agus thráchtála trí Choinbhinsiún na Háige an 15 Samhain 1965 maidir le Seirbheáil Doiciméad Breithiúnach agus Seachbhreithiúnach in Ábhair Shibhialta nó Thráchtála ar an gCoigríoch a chur chun feidhme mar aon le Coinbhinsiún na Háige an 18 Márta 1970 ar Fhianaise a Ghlacadh in Ábhair Shibhialta nó Thráchtála thar lear;

— Aontú do phríomh-Choinbhinsiúin Chomhdháil na Háige ar an Dlí Idirnáisiúnta Príobháideach i réimse an chomhair bhreithiúnaigh, agus sa réimse cosanta leanaí chomh maith, amhail Coinbhinsiúin 2005 um Chomhaontuithe maidir le Roghnú Cúirte agus Coinbhinsiún na Háige an 23 Samhain 2007 maidir le hAisghabháil Idirnáisiúnta Tacaíocht Leanaí agus Cineálacha eile de Chothabháil Teaghlaigh agus an Prótacal a ghabhann leis maidir leis an dlí is infheidhme i ndáil le hoibleagáidí cothabhála;

— Feabhas a chur ar chomhar breithiúnach in ábhair choiriúla trí aontú do na coinbhinsiúin ábhartha agus iad a chur chun feidhme, go háirithe coinbhinsiúin Chomhairle na hEorpa.

4. Trádáil agus Ábhair a Bhaineann le Trádáil

Leanfaidh na Páirtithe de chomhtháthú a dhoimhniú ar bhonn an Chomhaontaithe Comhlachais agus an Limistéir Dhomhain Chuimsithigh Saorthrádála (DCFTA). Is eol do na Páirtithe nár baineadh acmhainneacht iomlán an chomhaontaithe seo amach go fóill, agus rachaidh siad i mbun comhair chun comhlíontacht le aquis an Aontais a bhaint amach, mar a chuirtear in iúl sna hiarscríbhinní ábhartha a ghabhann leis an gComhaontú Comhlachais/DCFTA, go háirithe sna réimsí a bhaineann le trádáil, mar a leagtar amach thíos.

Le cur chun feidhme éifeachtach an Chomhaontaithe Comhlachais agus DCFTA a ghabhann leis, agus iad nasctha leis an bpróiseas níos leithne comhfhogasaithe rialála agus leis na hathchóirithe ábhartha atá riachtanach, rannchuideofar le cúinsí a bhunú le haghaidh caidreamh feabhsaithe eacnamaíoch agus trádála leis an Aontas Eorpach a mbeidh comhtháthú grádaithe eacnamaíoch i Margadh Inmheánach an Aontais Eorpaigh mar thoradh air, mar a shamhlaítear sa Chomhaontú Comhlachais. Oibreoidh na Páirtithe le chéile chun an Comhaontú Comhlachais/ DCFTA a chur chun feidhme. Rachaidh an dá Pháirtí i mbun comhair go tráthrialta lena n-áirítear trí na struchtúir dhéthaobhacha a bunaíodh faoin gComhaontú Comhlachais AE-an tSeoirsia, agus faoi chuimsiú creataí iltaobhacha chomh maith.

Cuirfidh an tSeoirsia neart leis an gcreat náisiúnta institiúideach chun cur chun feidhme, forfheidhmiú agus faireachán neamhchlaonta na reachtaíochta nua arna glacadh i ngach réimse ábhartha a áirithiú.

Cuirfidh an tSeoirsia an tAontas Eorpach ar an eolas go tráthrialta faoi staid reatha an chomhfhogasaithe trí na fochoistí speisialaithe agus i gcreat ilbhliantúil Choiste an Chomhlachais i ndáil le cumraíocht Trádála. Nuair is iomchuí, agus le comhaontú an dá Pháirtí, soláthróidh an tAontas Eorpach cúnamh agus saineolas chun cabhrú le húdaráis na Seoirsia sa phróiseas seo.

4.1 Trádáil in earraí

Tosaíochtaí gearrthéarmacha

— Réimse an staidrimh trádála a fheabhsú a thuilleadh;

— Comhoibriú chun éagsúlú struchtúr onnmhairithe na Seoirsia a mhéadú, lena n-áirítear onnmhairiú táirgí nua go dtí margadh an Aontais.

Tosaíochtaí meántéarmacha

— Dul i mbun dlúthchomhair d’fhonn an sásra frith-imchéimniúcháin a chur i bhfeidhm go héifeachtach;

— Cúnamh a thabhairt don tSeoirsia chun reachtaíocht a d’fhéadfadh a bheith beartaithe aici a ullmhú maidir le rochtain ar an margadh nó saincheisteanna ábhartha eile (i.e. cosaint trádála) a dhréachtú agus a chur chun feidhme;

— Malartú faisnéise a áirithiú maidir le forbairtí a bhaineann le rochtain ar an margadh agus maidir leis an mbeartas i leith rochtain ar an margadh.

4.2 Rialacháin Theicniúla, Caighdeánú agus Bonneagar Gaolmhar

Tosaíochtaí gearrthéarmacha

— Reachtaíocht a fhorbairt leis an tSeoirsia a mbeidh tiomantas inti dá cur chun feidhme ar bhonn an Chomhaontaithe Comhlachais dá bhforáiltear sa Straitéis um Bacainní Teicniúla ar an Trádáil (TBT) a ghabhann leis;

— Bonneagar a bhaineann le riar caighdeán, rialachán teicniúil, méadreolaíochta, faireachais margaidh, creidiúnaithe, agus nósanna imeachta um measúnú comhréireachta a fhorbairt a thuilleadh, lena n-áirítear trí thacaíocht ón Aontas;

— Ullmhúchán agus cur in oiriúint páirtithe leasmhara, lena n-áirítear oibreoirí eacnamaíocha, a éascú i dtaca le cur chun feidhme na reachtaíochta comhfhogasaithe;

— Leanúint den Straitéis Faireachais Margaidh le haghaidh earraí tionsclaíocha a chur chun feidhme;

— I réimse an Fhaireachais Margaidh, neart a chur le hinniúlachtaí riaracháin institiúidí agus údarás faireachais margaidh ábhartha de chuid stát na Seoirsia;

— Oiliúint bhreise foirne a sholáthar le haghaidh riar comhlachtaí agus gníomhaireachtaí a oibríonn ar rialacháin theicniúla, méadreolaíocht, caighdeánú agus creidiúnú;

— Faisnéis a mhalartú maidir le gnéithe ábhartha uile TBT agus Straitéisí Faireachais Margaidh na Seoirsia, lena n-áirítear creataí ama mar is infheidhme.

4.3 Bearta Sláintíocha agus Fíteashláintíochta (SPS)

Tosaíochtaí gearrthéarmacha

— Tacú leis an gcóras luathrabhaidh le haghaidh sábháilteacht bia agus beatha, sláinte ainmhithe agus sláinte plandaí;

— Feachtais faisnéise a eagrú le gníomhaireachtaí, gnólachtaí, agus eagraíochtaí neamhrialtasacha (NGOnna) ábhartha maidir leis na ceanglais le haghaidh rochtain a fháil ar mhargadh an Aontais agus na feachtais sin a eagrú leis an tsochaí shibhialta chomh maith maidir leis na gnéithe ábhartha cosanta tomhaltóirí a bhaineann le bia agus sábháilteacht bia;

— Comhairle theicniúil bhreise agus tacaíocht Aontais a sholáthar don tSeoirsia i ndréachtú agus i gcur chun feidhme reachtaíocht maidir le SPS, lena n-áirítear an fhoireann ábhartha a chur faoi oiliúint, fothú acmhainneachta a sholáthar don údarás inniúil agus tacú le hacmhainneacht saotharlainne a fheabhsú, i gcomhréir le ceanglais an Aontais;

— Tacú leis an tSeoirsia i gcur chun feidhme rathúil na reachtaíochta comhfhogasaithe i réimse na mbeart SPS;

— Feabhas a chur ar chomhoiriúnú inniúlacht ghnólachtaí de chuid na Seoirsia le haghaidh reachtaíocht chomhfhogasaithe a chur chun feidhme. Tacaíocht le comhoiriúnú acmhainneachta a dhíriú go sonrach ar oibreoirí gnólachtaí bia idir mhicrea-oibreoirí, oibreoirí beaga agus oibreoirí meánmhéide.

Tosaíochtaí meántéarmacha

— Tacú leis an tSeoirsia chun neart a chur le hanailís riosca sa réimse SPS; fíteashláintíocht tréidliachta agus seiceálacha sábháilteachta bia ag na pointí cigireachta teorann a áirithiú; comhoiriúnú gnólachtaí na Seoirsia a éascú le haghaidh cur chun feidhme reachtaíocht chomhfhogasaithe; dul chun cinn a dhéanamh maidir le húdarú táirgí breise bia lena gcur chuig margadh an Aontais;

— Dul i mbun comhair sa réimse leasa ainmhithe agus maidir le laghdú ar an úsáid a bhaintear as antaibheathaigh i dtáirgeadh ainmhithe chun bac a chur ar fhrithsheasmhacht antaibheathach.

4.4 Éascú custaim agus trádála

Tosaíochtaí gearrthéarmacha

— Leanúint de dhul i mbun comhair san obair leanúnach i leith reachtaíocht na Seoirsia a chomhfhogasú do acquis an Aontais agus do na caighdeáin a liostaítear san Iarscríbhinn ábhartha a ghabhann leis an gComhaontú Comhlachais amhail an Cód Custaim nua;

— Cur chun feidhme an Chreata Straitéisigh le haghaidh comhar custaim a áirithiú, le hathbhreithniú leantach agus nuashonrú de réir mar is gá;

— Leanúint de thacú le reachtaíocht na Seoirsia maidir le cearta maoine intleachtúla (IPR) a bheith á bhforfheidhmiú ag custaim a chur chun feidhme maidir le acquis an Aontais, mar a shamhlaítear sa Chomhaontú Comhlachais;

— Faisnéis faoi chur chun feidhme an Chóid Custaim a chur in iúl go tráthrial