02017R1938 — GA — 21.04.2022 — 001.001

Is áis doiciméadúcháin amháin an téacs seo agus níl aon éifeacht dhlíthiúil aige. Ní ghabhann institiúidí an Aontais aon dliteanas orthu féin i leith inneachar an téacs. Is iad na leaganacha de na gníomhartha a foilsíodh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh agus atá ar fáil ar an suíomh gréasáin EUR-Lex na leaganacha barántúla de na gníomhartha ábhartha, brollach an téacs san áireamh. Is féidir teacht ar na téacsanna oifigiúla sin ach na naisc atá leabaithe sa doiciméad seo a bhrú

►B RIALACHÁN (AE) 2017/1938 Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE an 25 Deireadh Fómhair 2017 maidir le bearta chun slándáil an tsoláthair gáis a choimirciú agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 994/2010 (Téacs atá ábhartha maidir leis an LEE) (IO L 280 28.10.2017, lch. 1)

Arna leasú le:









▼B

RIALACHÁN (AE) 2017/1938 Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

an 25 Deireadh Fómhair 2017

maidir le bearta chun slándáil an tsoláthair gáis a choimirciú agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 994/2010

(Téacs atá ábhartha maidir leis an LEE)







Airteagal 1

Ábhar

Leis an Rialachán seo, bunaítear forálacha a bhfuil sé mar aidhm acu slándáil an tsoláthair gáis san Aontas a choimirciú trí dhea-fheidhmiú leanúnach an mhargaidh inmheánaigh i ngás nádúrtha (“gás”) a áirithiú, trína cheadú gur féidir bearta eisceachtúla a chur chun feidhme nuair nach féidir leis an margadh na soláthairtí gáis a bhfuil gá leo a sholáthar a thuilleadh, lena n-áirítear beart dlúthpháirtíochta a dhéanfar mar rogha dheiridh, agus trí fhoráil a dhéanamh maidir le freagrachtaí maidir le gníomhaíocht choisctheach agus maidir le freagairt a thabhairt ar shuaitheadh nithiúil soláthair gáis araon a shainiú go soiléir agus iad a leithdháileadh orthu go soiléir i measc gnóthas gáis nádúrtha, na mBallstát agus an Aontais. Leis an Rialachán seo, bunaítear freisin sásraí trédhearcacha, de mheon dlúthpháirtíochta, i dtaca le comhordú a dhéanamh ar an bpleanáil le haghaidh éigeandálaí ar an leibhéal náisiúnta, ar leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais, agus i dtaca le comhordú a dhéanamh ar an bhfreagairt a thugtar orthu sin.

Airteagal 2

Sainmhínithe

Chun críocha an Rialacháin seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

(1) ciallaíonn “slándáil” slándáil mar a shainmhínítear i bpointe 32 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(2) ciallaíonn “custaiméir” custaiméir mar a shainmhínítear i bpointe 24 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(3) “custaiméir teaghlaigh” custaiméir teaghlaigh mar a shainmhínítear i bpointe 25 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(4) ciallaíonn “seirbhís shóisialta riachtanach” seirbhís a bhaineann le cúram sláinte, cúram sóisialta riachtanach, riarachán éigeandála, slándála, oideachais nó poiblí;

(5) ciallaíonn “custaiméir atá faoi chosaint” custaiméir teaghlaigh atá nasctha le gréasán dáileacháin gáis agus, ina theannta sin, i gcás ina gcinneann an Ballstát lena mbaineann amhlaidh, ceann amháin nó níos mó díobh seo a leanas, ar choinníoll nach ionann na fiontair nó na seirbhísí sin dá dtagraítear i bpointe (a) agus i bpointe (b), i gcomhpháirt, agus níos mó ná 20 % den tomhaltas gáis bliantúil deiridh iomlán sa Bhallstát sin: (a) gnóthas beag nó meánmhéide, ar choinníoll go bhfuil sé nasctha le gréasán dáileacháin gáis; (b) seirbhís shóisialta riachtanach, ar choinníoll go bhfuil sé nasctha le gréasán dáileacháin gáis nó le gréasán tarchurtha gáis; (c) suiteáil téimh ceantair sa mhéid go soláthraíonn sé téamh do chustaiméirí teaghlaigh, do ghnóthais bheaga nó mheánmhéide, nó do sheirbhísí sóisialta riachtanacha, ar choinníoll nach bhfuil suiteáil den sórt sin in ann athrú go breoslaí eile seachas gás;

(6) ciallaíonn “custaiméir atá faoi chosaint leis an dlúthpháirtíocht” custaiméir teaghlaigh atá nasctha le gréasán dáileacháin gáis, agus, ina theannta sin, féadfaidh sé ceann amháin díobh seo a leanas nó an dá cheann a áireamh: (a) suiteáil téimh ceantair más custaiméir atá faoi chosaint é sa Bhallstát ábhartha agus a mhéid go soláthraíonn sí teas do theaghlaigh nó do sheirbhísí sóisialta riachtanacha seachas seirbhísí oideachais agus seirbhísí riaracháin phoiblí, agus a mhéid sin amháin; (b) seirbhís shóisialta riachtanach más custaiméir atá faoi chosaint é sa Bhallstát ábhartha, seachas seirbhísí oideachais agus seirbhísí riaracháin phoiblí;

(7) ciallaíonn “údarás inniúil” údarás rialtasach náisiúnta nó údarás rialála náisiúnta arna ainmniú ag Ballstát chun cur chun feidhme na mbeart dá bhforáiltear sa Rialachán seo a áirithiú;

(8) ciallaíonn “údarás rialála náisiúnta” údarás rialála náisiúnta arna ainmniú i gcomhréir le hAirteagal 39(1) de Threoir 2009/73/CE;

(9) ciallaíonn “gnóthas gáis nádúrtha” gnóthas gáis nádúrtha mar a shainmhínítear i bpointe 1 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(10) ciallaíonn “conradh soláthair gáis” conradh soláthair gáis mar a shainmhínítear i bpointe 34 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(11) ciallaíonn “tarchur” tarchur mar a shainmhínítear i bpointe 3 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(12) ciallaíonn “oibreoir córais tarchurtha” oibreoir córais tarchurtha mar a shainmhínítear i bpointe 4 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(13) ciallaíonn “dáiliúchán” dáiliúchán mar a shainmhínítear i bpointe 5 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(14) ciallaíonn “oibreoir córais dáileacháin” oibreoir córais dáileacháin mar a shainmhínítear i bpointe 6 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(15) ciallaíonn “idirnascaire” idirnascaire mar a shainmhínítear i bpointe 17 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(16) ciallaíonn “conairí soláthair éigeandála” bealaí soláthair gáis an Aontais lena gcabhraítear leis na Ballstáit maolú níos fearr a dhéanamh ar na héifeachtaí a bheadh ar aon suaitheadh soláthair nó bonneagair a d'fhéadfadh tarlú;

(17) ciallaíonn acmhainn stórála acmhainn stórála mar a shainmhínítear i bpointe 28 d'Airteagal 2 de Rialachán (CE) Uimh. 715/2009;

(18) ciallaíonn “acmhainn theicniúil” acmhainn theicniúil mar a shainmhínítear i bpointe 18 d'Airteagal 2 de Rialachán (CE) Uimh. 715/2009;

(19) ciallaíonn “acmhainn dhocht” acmhainn dhocht mar a shainmhínítear i bpointe 16 d'Airteagal 2 de Rialachán (CE) Uimh. 715/2009;

(20) ciallaíonn “acmhainn in-idirbhriste” acmhainn in-idirbhriste mar a shainmhínítear i bpointe 13 d'Airteagal 2 de Rialachán (CE) Uimh. 715/2009;

(21) ciallaíonn “acmhainn saoráide GNL” acmhainn saoráide GNL mar a shainmhínítear i bpointe 24 d'Airteagal 2 de Rialachán (CE) Uimh. 715/2009;

(22) ciallaíonn “saoráid GNL” saoráid GNL mar a shainmhínítear i bpointe 11 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(23) ciallaíonn “saoráid stórála” saoráid stórála mar a shainmhínítear i bpointe 9 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(24) ciallaíonn “córas” córas mar a shainmhínítear i bpointe 13 d'Airteagal2 de Threoir 2009/73/CE;

(25) ciallaíonn “úsáideoir córais” úsáideoir córais mar a shainmhínítear i bpointe 23 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE;

(26) ciallaíonn “seirbhísí coimhdeacha” seirbhísí coimhdeacha mar a shainmhínítear i bpointe 14 d'Airteagal 2 de Threoir 2009/73/CE.

Airteagal 3

Freagracht as slándáil an tsoláthair gáis

1. Beidh slándáil an tsoláthair gáis faoi fhreagracht chomhroinnte gnóthas gáis nádúrtha, na mBallstát, go háirithe trína n-údaráis inniúla, agus an Choimisiúin, laistigh dá gcuid réimsí gníomhaíochta agus inniúlachta faoi seach.

2. Ainmneoidh gach Ballstát údarás inniúil. Comhoibreoidh na húdaráis inniúla le chéile agus an Rialachán seo á chur chun feidhme acu. Féadfaidh na Ballstáit cead a thabhairt don údarás inniúil cúraimí sonracha a leagtar amach sa Rialachán seo a tharmligean chuig comhlachtaí eile. I gcás ina dtarmligeann na húdaráis inniúla an cúram aon cheann de na leibhéil éigeandála dá dtagraítear in Airteagal 11(1) a fhógairt, ní dhéanfaidh siad é a tharmligean ach chuig údarás poiblí, chuig oibreoir córais tarchurtha nó chuig oibreoir córais dáileacháin. Déanfar cúraimí tarmligthe faoi mhaoirseacht an údaráis inniúil agus déanfar iad a shonrú sa phlean um ghníomhaíocht choisctheach agus sa phlean éigeandála.

3. Tabharfaidh gach Ballstát fógra don Choimisiún, gan mhoill, faoi ainm a údaráis inniúil agus faoi aon athruithe air, agus cuirfidh sé an méid sin in iúl don phobal freisin.

4. Agus na bearta dá bhforáiltear sa Rialachán seo á gcur chun feidhme aige, déanfaidh an t-údarás inniúil róil agus freagrachtaí na ngníomhaithe éagsúla lena mbaineann a bhunú ar shlí ina n-áiritheofar cur chuige 3 leibhéal, ar cur chuige é a mbeidh baint ag na gnóthais ábhartha gáis nádúrtha, gnóthais leictreachais i gcás inarb iomchuí, agus lucht tionscail, ar an gcéad dul síos, ag na Ballstáit ar an leibhéal náisiúnta nó ar leibhéal réigiúnach, ar an dara dul síos, agus ag an Aontas, ar an tríú dul síos.

5. Déanfaidh an Coimisiún gníomhaíocht na n-údarás inniúil a chomhordú ar leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais, de bhun an Rialacháin seo, inter alia , trí GCG nó, go háirithe, i gcás éigeandáil réigiúnach nó éigeandáil Aontais de bhun Airteagal 12(1), tríd an ngrúpa bainistithe géarchéime dá dtagraítear in Airteagal 12(4).

6. I gcás éigeandáil réigiúnach nó éigeandáil Aontais, rachaidh na hoibreoirí córais tarchurtha i gcomhar le chéile agus malartóidh siad faisnéis agus úsáid á baint acu as an gCóras ReCo don Ghás arna bhunú ag ENTSOG. Cuirfidh ENTSOG an Coimisiún agus údaráis inniúla na mBallstát lena mbaineann ar an eolas dá réir.

7. I gcomhréir le hAirteagal 7(2), beidh príomhrioscaí trasnáisiúnta do shlándáil an tsoláthair gáis san Aontas le sainiú agus beidh grúpaí riosca le bunú ar an mbonn sin. Fónfaidh na grúpaí riosca sin mar an bonn le haghaidh comhar réigiúnach feabhsaithe chun slándáil an tsoláthair gáis a mhéadú agus féadfar, leis na grúpaí riosca sin, teacht ar chomhaontú maidir le bearta iomchuí, éifeachtacha trasteorann de chuid na mBallstát uile lena mbaineann laistigh de na grúpaí riosca nó lasmuigh de na grúpaí riosca feadh na gconairí soláthair éigeandála.

Leagtar amach in Iarscríbhinn I an liosta de na grúpaí riosca sin agus a gcomhdhéanamh. Ní chuirfidh comhdhéanamh na ngrúpaí riosca sin cosc ar fhoirm ar bith eile de chomhar réigiúnach a théann chun tairbhe shlándáil an tsoláthair.

8. Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 19 seo d'fhonn comhdhéanamh na ngrúpaí riosca a leagtar amach in Iarscríbhinn I tríd an Iarscríbhinn sin a leasú, chun go léireofaí teacht chun cinn na bpríomhrioscaí trasnáisiúnta do shlándáil an tsoláthair gáis san Aontas agus a thionchar ar na Ballstáit, agus toradh ionsamhlúcháin uile-Aontais de chásanna eiseamláireacha suaite soláthair gáis agus bonneagair á gcur san áireamh arna ndéanamh ag an ENTSOG i gcomhréir le hAirteagal 7(1). Sula dtosófar ar an nuashonrú, rachaidh an Coimisiún i gcomhairle le GCG san fhoirm dá bhforáiltear in Airteagal 4(4) maidir leis an dréacht-nuashonrú.

Airteagal 4

An Grúpa Comhordaithe Gáis

1. Bunófar Grúpa Comhordaithe Gáis (GCG) chun comhordú na mbeart a bhaineann le slándáil an tsoláthair gáis a éascú. Beidh GCG comhdhéanta d'ionadaithe ó na Ballstáit, go háirithe ionadaithe óna gcuid údarás inniúil, agus ón nGníomhaireacht um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh, (“an Ghníomhaireacht”), ó ENTSOG agus ó chomhlachtaí ionadaíochta an tionscail lena mbaineann agus ionadaithe de chuid custaiméirí ábhartha chomh maith. Déanfaidh an Coimisiún, i gcomhairle leis na Ballstáit, comhdhéanamh an Ghrúpa a chinneadh, agus áiritheofar go bhfuil sé ionadaíoch ina iomláine. Beidh an Coimisiún ina chathaoirleach ar GCG. Glacfaidh GCG a rialacha nós imeachta.

2. Rachfar i gcomhairle leis GCG agus tabharfaidh sé cúnamh don Choimisiún go háirithe maidir leis na saincheisteanna seo a leanas: (a) slándáil an tsoláthair gáis, aon tráth agus, go sonrach, i gcás éigeandála; (b) an fhaisnéis uile a bhaineann le slándáil an tsoláthair gáis ar an leibhéal náisiúnta, ar leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais; (c) na dea-chleachtais agus na treoirlínte a d'fhéadfadh a bheith ann do na páirtithe go léir lena mbaineann; (d) leibhéal shlándáil an tsoláthair gáis, tagarmharcálacha agus modheolaíochtaí don mheasúnú; (e) cásanna eiseamláireacha ar an leibhéal náisiúnta, ar leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais agus tástáil ar na leibhéil ullmhachta; (f) an measúnú ar na pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus na pleananna éigeandála, comhleanúnachas i measc na bpleananna éagsúla, agus cur chun feidhme na mbeart dá bhforáiltear iontu; (g) comhordú na mbeart le déileáil le héigeandáil Aontais, le Páirtithe Conarthacha an Chomhphobail Fuinnimh agus le tríú tíortha eile; (h) an cúnamh a bhfuil gá ag na Ballstáit is mó a ndéantar difear dóibh leis.

3. Tionólfaidh an Coimisiún GCG ar bhonn rialta agus comhroinnfidh sé an fhaisnéis a gheofar ó na húdaráis inniúla agus, ag an am céanna, rúndacht faisnéise atá íogair ó thaobh na tráchtála de á caomhnú.

4. Féadfaidh an Coimisiún GCG a thionól i bhfoirm a bheidh teoranta d'ionadaithe na mBallstát agus go háirithe ionadaithe a gcuid údarás inniúil, agus dóibh siúd amháin. Tionólfaidh an Coimisiún GCG san fhoirm theoranta sin má iarrann ionadaí amháin nó níos mó de na Ballstáit agus, go háirithe, dá gcuid údarás inniúil, amhlaidh. Sa chás sin, ní bheidh feidhm ag Airteagal 16(2).

Airteagal 5

An caighdeán bonneagair

1. Áiritheoidh gach Ballstát nó, i gcás ina bhforálfaidh Ballstát amhlaidh, a údarás inniúil go ndéanfar na bearta is gá ionas go mbeidh, i gcás suaitheadh sa bhonneagar aonair gáis is mó, an acmhainn theicniúil a chuid eile den bhonneagar, arna chinneadh i gcomhréir le foirmle N – 1 a leagtar amach i bpointe 2 d'Iarscríbhinn II, in ann, gan dochar do mhír 2 den Airteagal seo, an t-éileamh iomlán ar ghás sa limistéar arna ríomh a shásamh lá atá éileamh ard urghnách ar ghás ann a bhíonn ann uair sa 20 bliain de réir dochúlacht staitistiúil. Déanfar é sin trí threochtaí tomhaltais gáis, an tionchar fadtéarmach ar bhearta éifeachtúlachta fuinnimh agus rátaí úsáide an bhonneagair atá ann faoi láthair a chur san áireamh.

Ní dochar an oibleagáid a leagtar amach sa chéad fhomhír den mhír seo d'fhreagracht na n-oibreoirí córas tarchurtha na hinfheistíochtaí comhfhreagracha a dhéanamh agus d'oibleagáidí na n-oibreoirí córais tarchurtha de réir mar a leagtar síos i Rialachán (CE) Uimh. 715/2009 agus i dTreoir 2009/73/CE.

2. Maidir leis an oibleagáid a áirithiú go bhfuil an acmhainn theicniúil ag an gcuid eile den bhonneagar an t-éileamh iomlán ar ghás a shásamh, dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo, measfar an oibleagáid sin a bheith comhlíonta freisin i gcás ina léireoidh an t-údarás inniúil, sa phlean um ghníomhaíocht choisctheach, go bhféadfar suaitheadh soláthair gáis a chúiteamh go leordhóthanach, go tráthúil, trí bhíthin bearta iomchuí margadhbhunaithe atá dírithe ar an éileamh. Chun na críche sin, déanfar foirmle N – 1 a ríomh mar a leagtar amach i bpointe 4 d'Iarscríbhinn II.

3. I gcás inarb iomchuí, i gcomhréir leis na measúnuithe riosca dá dtagraítear in Airteagal 7, féadfaidh údaráis inniúla na mBallstát comharsanachta teacht ar chomhaontú an oibleagáid a leagtar amach i mír 1 den Airteagal seo a chomhlíonadh, go comhpháirteach. I gcás den sórt sin, cuirfidh na húdaráis inniúla ríomh fhoirmle N – 1 ar fáil sa mheasúnú riosca mar aon le míniú sna caibidlí réigiúnacha de na pleananna um ghníomhaíocht choisctheach maidir leis an gcaoi a gcomhlíonann na socruithe comhaontaithe an oibleagáid sin. Beidh feidhm ag pointe 5 d'Iarscríbhinn II.

4. Cuirfidh oibreoirí córais tarchurtha faoi deara go mbeidh buanacmhainn fhisiceach ann chun gás a iompar sa dá threo (“acmhainn dhéthreoch”) ar na hidirnaisc go léir idir na Ballstáit, ach amháin: (a) i gcás nasc le saoráidí táirgthe, le saoráidí GNL agus le gréasáin dáiliúcháin; nó (b) i gcás inar tugadh díolúine ón oibleagáid sin, tar éis measúnú mionsonraithe a dhéanamh agus tar éis dul i gcomhairle le Ballstáit eile agus leis an gCoimisiún i gcomhréir le hIarscríbhinn III.

Chun go ndéanfaidh an nós imeachta acmhainn dhéthreoch a chumasú nó a fheabhsú ar idirnasc nó chun díolúine a fháil ón oibleagáid sin nó a fhadú, beidh feidhm ag Iarscríbhinn III maidir leis. Déanfaidh an Coimisiún liosta na ndíolúintí a chur ar fáil don phobal agus a choimeád á nuashonrú.

5. Beidh san áireamh i dtogra maidir le hacmhainn dhéthreoch a chumasú nó a fheabhsú nó in iarraidh ar dhíolúine a thabhairt nó a fhadú anailís costas agus sochar arna hullmhú ar bhonn na modheolaíochta de bhun Airteagal 11 de Rialachán (AE) Uimh. 347/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle ( 1 ) agus bunófar é ar na heilimintí seo a leanas: (a) measúnú ar éileamh margaidh; (b) ionchais le haghaidh éilimh agus soláthair; (c) an tionchar eacnamaíoch a d'fhéadfadh a bheith ar an mbonneagar atá ann faoi láthair; (d) staidéar féidearthachta; (e) na costais a bhaineann leis an acmhainn dhéthreoch, lena n-áirítear an t-athneartú is gá a dhéanamh ar an gcóras tarchurtha; agus (f) na sochair do shlándáil an tsoláthair gáis, agus an méid a d'fhéadfadh acmhainn dhéthreoch a bheith ina cuidiú agus an caighdeán bonneagair a leagtar amach san Airteagal seo á chomhlíonadh á gcur san áireamh.

6. Cuirfidh na húdaráis rialála náisiúnta na costais a thabhaítear go héifeachtúil san áireamh, costais a bhaineann le comhlíonadh na hoibleagáide a leagtar amach i mír 1 den Airteagal seo agus na costais a bhaineann le hacmhainn dhéthreoch a chumasú ionas go ndeonófar dreasachtaí iomchuí agus na taraifí nó na modheolaíochtaí á socrú nó á bhformheas, ar shlí thrédhearcach mhionsonraithe, i gcomhréir le hAirteagal 13 de Rialachán (CE) Uimh. 715/2009 agus le hAirteagal 41(8) de Threoir 2009/73/CE.

7. A mhéid nach mbeidh infheistíocht de dhíth ón margadh chun acmhainn dhéthreoch a chumasú nó a fheabhsú ach a mheasfar go bhfuil sí riachtanach chun críocha shlándáil an tsoláthair gáis agus i gcás ina dtabhófar costais leis an infheistíocht sin i níos mó ná Ballstát amháin nó i mBallstát amháin chun tairbhe do Bhallstát eile, déanfaidh údaráis rialála náisiúnta na mBallstát go léir lena mbaineann cinneadh comhordaithe maidir le leithdháileadh na gcostas sula ndéanfar aon chinneadh infheistíochta. Le leithdháileadh na gcostas, cuirfear san áireamh na prionsabail a thuairiscítear agus na heilimintí atá in Airteagal 12(4) de Rialachán (AE) Uimh. 347/2013, go háirithe an cion de thairbhí ó na hinfheistíochtaí bonneagair chun slándáil an tsoláthair gáis a mhéadú do na Ballstáit lena mbaineann, chomh maith le hinfheistíochtaí a rinneadh céanna sa bhonneagar atá i gceist. Le leithdháileadh na gcostas, ní dhéanfar saobhadh míchuí ar iomaíocht ná ar fheidhmiú éifeachtach an mhargaidh inmheánaigh agus féachfar le haon éifeacht saofa mhíchuí ar an margadh a sheachaint.

8. Áiritheoidh an t-údarás inniúil go gcuideoidh aon bhonneagar tarchurtha nua le slándáil an tsoláthair gáis trí ghréasán dea-nasctha a fhorbairt, lena n-áirítear, i gcás inarb iomchuí, trí bhíthin líon leordhóthanach pointí iontrála agus pointí fágála trasteorann a bheith ann i gcoibhneas le héileamh an mhargaidh agus na rioscaí a shainaithneofar.

Mar chuid den mheasúnú riosca, déanfaidh an t-údarás inniúil a mheas, agus idirnascadh na gcóras gáis agus leictreachais á gcur san áireamh acu, an bhfuil tranglaim inmheánacha ann agus an mbeidh an acmhainn iontrála náisiúnta agus na bonneagair, go háirithe gréasáin tarchurtha, in ann na sreafaí gáis náisiúnta agus trasteorann a oiriúnú don chás eiseamláireacha ina dtarlódh suaitheadh sa bhonneagar gáis is mó ar an leibhéal náisiúnta agus sa bhonneagar gáis comhleasa is mó don ghrúpa riosca, de réir mar a shainaithneofar sa mheasúnú riosca iad.

9. Mar eisceacht ar mhír 1 den Airteagal seo, agus faoi réir na gcoinníollacha a leagtar síos sa mhír seo, ní bheidh Lucsamburg, an tSlóivéin ná an tSualainn faoi cheangal ag an oibleagáid a leagtar amach sa mhír sin ach féachfaidh siad leis an oibleagáid sin a chomhlíonadh, agus na soláthairtí gáis do chustaiméi í atá faoi chosaint á n-áirithiú ag an am céanna i gcomhréir le hAirteagal 6.

Beidh feidhm ag an eisceacht maidir le Lucsamburg ar choinníoll:

(a) go bhfuil dhá idirnascaire ar a laghad aige le Ballstáit eile;

(b) go bhfuil dhá fhoinse éagsúla soláthair gáis ar a laghad aige; agus

(c) nach bhfuil aon saoráidí stórála gáis ar a chríoch aige.

Beidh feidhm ag an eisceacht maidir leis an tSlóivéin ar choinníoll:

(a) go bhfuil idirnascaire ar a laghad aici le Ballstáit eile;

(b) go bhfuil dhá fhoinse éagsúla soláthair gáis ar a laghad aici; agus

(c) nach bhfuil aon saoráidí stórála gáis ná saoráid GNL ar a críoch aici.

Beidh feidhm ag an eisceacht maidir leis an tSualainn ar choinníoll:

(a) nach bhfuil aon idirthuras gáis chuig Ballstáit eile ar a críoch aici;

(b) go bhfuil olltomhaltas gáis intíre bliantúil aici atá níos lú ná 2 Mtoe; agus

(c) go dtagann níos lú ná 5 % den tomhaltas fuinnimh phríomha iomlán ó ghás.

Cuirfidh Lucsamburg, an tSlóivéin agus an tSualainn an Coimisiún ar an eolas faoi aon athrú a dhéanfaidh difear do na coinníollacha a leagtar síos sa mhír seo. Scoirfidh an eisceacht a leagtar síos sa mhír seo d'fheidhm a bheidh aici i gcás nach gcomhlíontar ceann amháin ar a laghad de na coinníollacha sin a thuilleadh.

Mar chuid den mheasúnú riosca náisiúnta a dhéanfar i gcomhréir le hAirteagal 7(3), déanfaidh Lucsamburg, an tSlóivéin agus an tSualainn cur síos ar an staid i ndáil leis na coinníollacha faoi seach a leagtar síos sa mhír seo agus ar chomhlíonadh ionchasach na hoibleagáide i mír 1 den Airteagal seo, agus aird á tabhairt ar an tionchar eacnamaíoch a ghabhann leis an gcaighdeán bonneagair a chomhall, ar fhorbairt an mhargaidh gáis agus ar thionscadail bonneagar gáis sa ghrúpa riosca. Ar bhonn na faisnéise a sholáthraítear sa mheasúnú riosca náisiúnta agus i gcás ina mbeidh na coinníollacha a leagtar síos sa mhír seo á gcomhlíonadh fós, féadfaidh an Coimisiún a chinneadh gur féidir leis an eisceacht leanúint d'fheidhm a bheith aige ar feadh 4 bliana eile. I gcás ina ndéantar cinneadh dearfach, déanfar an nós imeachta a leagtar amach san fhomhír seo a chur i gcrích arís tar éis 4 bliana.

Airteagal 6

An caighdeán soláthair gáis

1. Ceanglóidh an t-údarás inniúil ar na gnóthais gáis nádúrtha a shainaithneoidh sé bearta a dhéanamh chun an soláthar gáis a áirithiú do chustaiméirí atá faoi chosaint an Bhallstáit i ngach ceann de na cásanna seo a leanas: (a) teochtaí foircneacha ar feadh buaicthréimhse 7 lá a bhíonn ann uair sa 20 bliain de réir dochúlacht staitistiúil; (b) aon tréimhse 30 lá ina bhfuil éileamh ard urghnách ar ghás agus a bhíonn ann uair sa 20 bliain de réir dochúlacht staitistiúil; (c) ar feadh tréimhse 30 lá i gcás suaitheadh sa bhonneagar gáis is mó faoi ghnáthdhálaí geimhridh.

Faoin 2 Feabhra 2018, tabharfaidh gach Ballstát fógra don Choimisiún faoina shainmhíniú ar chustaiméirí atá faoi chosaint, toirteanna bliantúla tomhaltais gáis na gcustaiméirí atá faoi chosaint agus an céatadán den tomhaltas gáis bliantúil deiridh iomlán atá i gceist leis na toirteanna tomhaltais sin sa Bhallstát sin. I gcás ina gcuimsíonn Ballstát na catagóirí dá dtagraítear i bpointe 5(a) nó (b) d'Airteagal 2 ina shainmhíniú ar chustaiméirí atá faoi chosaint, déanfaidh sé na toirteanna tomhaltais gáis a chomhfhreagraíonn do chustaiméirí atá sna catagóirí sin a shonrú maille leis an gcéatadán den tomhaltas gáis bliantúil deiridh iomlán a ghabhann le gach ceann de na grúpaí custaiméirí sin.

Déanfaidh an t-údarás inniúil na gnóthais gáis nádúrtha dá dtagraítear sa chéad fhomhír den mhír seo a shainaithint agus iad a shonrú sa phlean um ghníomhaíocht choisctheach.

Aon bhearta nua nach bhfuil margadhbhunaithe a bheidh beartaithe chun a áirithiú go gcomhlíonfaidh an caighdeán soláthair gáis an nós imeachta arna bhunú in Airteagal 9(4) go (9).

Féadfaidh na Ballstáit an oibleagáid a leagtar síos sa chéad mhír a chomhlíonadh trí bhearta éifeachtúlachta fuinnimh a chur chun feidhme nó trí fhoinse eile fuinnimh, inter alia foinsí fuinnimh in-athnuaite, a chur in ionad an gháis a mhéid a bhainfear amach an leibhéal céanna cosanta.

2. Maidir le haon mhéadú ar an gcaighdeán soláthair gáis a leanfaidh ar feadh tréimhse níos faide ná an tréimhse 30 lá dá dtagraítear i bpointe (b) agus i bpointe (c) de mhír 1 nó maidir le haon oibleagáid bhreise a fhorchuirfear ar chúiseanna a bhaineann le slándáil an tsoláthair gáis, beidh siad bunaithe ar an measúnú riosca, déanfar iad a léiriú sa phlean um ghníomhaíocht choisctheach agus: (a) comhlíonfaidh siad Airteagal 8(1); (b) ní bheidh tionchar diúltach acu ar chumas aon Bhallstáit eile gás a sholáthar dá chuid custaiméirí atá faoi chosaint i gcomhréir leis an Airteagal seo i gcás éigeandáil náisiúnta, éigeandáil réigiúnach nó éigeandáil Aontais; agus (c) comhlíonfaidh siad Airteagal 12(5) i gcás éigeandáil réigiúnach nó éigeandáil Aontais.

Féadfaidh an Coimisiún údar a iarraidh lena léirítear go gcomhlíonann aon bheart dá dtagraítear sa chéad fhomhír na coinníollacha a leagtar síos inti. Déanfaidh údarás inniúil an Bhallstáit a thugann an beart isteach údar den sórt sin a chur ar fáil don phobal.

Ina theannta sin, aon bheart nach bhfuil margadhbhunaithe de bhun na chéad fhomhíre den mhír seo, a ghlacfar an 1 Samhain 2017 nó ina dhiaidh sin, comhlíonfaidh sé an nós imeachta a bhunaítear in Airteagal 9(4) go (9).

3. Tar éis dhul in éag na dtréimhsí arna leagan síos ag an údarás inniúil i gcomhréir le mír1 agus le mír 2, nó faoi dhálaí níos déine ná iad siúd a leagtar síos i mír 1, féachfaidh an t-údarás inniúil agus na gnóthais gáis nádúrtha leis an soláthar gáis a choimeád ar bun a mhéid is féidir, go háirithe do chustaiméirí atá faoi chosaint.

4. Maidir leis na hoibleagáidí a fhorchuirfear ar na gnóthais gáis nádúrtha chun na caighdeáin soláthair a leagtar síos san Airteagal seo a chomhlíonadh, ní bheidh siad idirdhealaitheach agus ní chuirfidh siad ualach míchuí ar na gnóthais sin.

5. Ceadófar do na gnóthais gáis nádúrtha a gcuid oibleagáidí atá bunaithe ar an Airteagal seo a chomhlíonadh ar leibhéal réigiúnach nó ar leibhéal an Aontais i gcás inarb iomchuí. Ní éileoidh na húdaráis inniúla go mbeidh na caighdeáin soláthair gáis a leagtar síos san Airteagal seo le comhall bunaithe ar bhonneagar a bheidh lonnaithe laistigh dá gcríoch amháin.

6. Áiritheoidh na húdaráis inniúla go mbunófar coinníollacha a bhainfidh le soláthairtí do chustaiméirí atá faoi chosaint gan dochar do dhea-fheidhmiú an mhargaidh fuinnimh inmheánaigh agus ar phraghas a urramóidh margadhluach na soláthairtí.

Airteagal 7

Measúnú riosca

1. Faoin 1 Samhain 2017, déanfaidh ENTSOG ionsamhlúchán uile-Aontais de chásanna eiseamláireacha suaite soláthair gáis agus bonneagair. Áiritheofar san ionsamhlúchán conairí soláthair gáis éigeandála a shainaithint agus a mheasúnú agus sainaithneofar leis freisin na Ballstáit is féidir leo réiteach a sholáthar chun aghaidh a thabhairt ar rioscaí sainaitheanta, lena n-áirítear i ndáil le GNL. Is é ENTSOG i gcomhar le GCG a dhéanfaidh na cásanna eiseamláireacha suaite soláthair gáis agus bonneagair agus an mhodheolaíocht don ionsamhlúchán a shainiú. Áiritheoidh ENTSOG leibhéal iomchuí trédhearcachta agus rochtana ar na toimhdí samhaltaithe a úsáidtear ina chásanna eiseamláireacha. Déanfar ionsamhlúchán uile-Aontais de chásanna eiseamláireacha suaite soláthair gáis agus bonneagair a athdhéanamh gach 4 bliana mura rud é, de bharr na n-imthosca, gur gá é a dhéanamh ar bhonn is minice.

2. Na húdaráis inniúla laistigh de gach grúpa riosca a liostaítear in Iarscríbhinn I, déanfaidh siad measúnú comhchoiteann ar leibhéal an ghrúpa riosca (“measúnú riosca comhchoiteann”) ar na fachtóirí riosca ábhartha uile, amhail tubaistí nádúrtha agus rioscaí teicneolaíochta, tráchtala, sóisialta, polaitiúla nó eile a bhféadfadh an príomhriosca trasnáisiúnta do shlándáil an tsoláthair gáis ar ina leith a cruthaíodh an grúpa riosca teacht astu. Déanfaidh na húdaráis inniúla torthaí an ionsamhlúcháin dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo a chur san áireamh chun na measúnuithe rioscaí, pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus pleananna éigeandála a ullmhú.

Déanfaidh na húdaráis inniúla laistigh de gach grúpa riosca sásra comhair a chomhaontú chun an measúnú riosca comhchoiteann a dhéanamh agus déanfaidh siad é a thuairisciú do GCG 11 mhí roimh an spriocdháta le haghaidh fógra a thabhairt faoin measúnú riosca comhchoiteann agus faoi na nuashonruithe air. Arna iarraidh sin d'údarás inniúil, féadfaidh ról éascaitheora a bheith ag an gCoimisiún go ginearálta in ullmhúchán an mheasúnaithe riosca chomhchoitinn, go háirithe i dtaobh an sásra comhair a bhunú. Mura dtiocfaidh údaráis inniúla laistigh de ghrúpa riosca ar chomhaontú maidir le sásra comhair, molfaidh an Coimisiún sásra comhair don ghrúpa riosca sin, tar éis dó dul i gcomhairle leis na húdaráis inniúla lena mbaineann. Tiocfaidh na húdaráis inniúla lena mbaineann ar chomhaontú maidir le sásra comhair don ghrúpa riosca sin agus aird iomlán á tabhairt acu ar an togra ón gCoimisiún.

Deich mí roimh an spriocdháta le haghaidh fógra a thabhairt faoin measúnú riosca comhchoiteann nó faoi nuashonruithe air, déanfaidh gach údarás inniúil na sonraí náisiúnta uile is gá chun an measúnú riosca comhchoiteann a ullmhú a roinnt agus iad a nuashonrú, faoi chuimsiú an tsásra comhair chomhaontaithe, go háirithe le haghaidh na cásanna eiseamláireacha éagsúla dá dtagraítear i bpointe (c) de mhír 4 a rith.

3. Déanfaidh údarás inniúil gach Ballstáit measúnú riosca náisiúnta (“measúnú riosca náisiúnta”) ar na rioscaí ábhartha uile a dhéanann difear do shlándáil an tsoláthair gáis. Beidh measúnú den sórt sin ag teacht go hiomlán le toimhdí agus le torthaí an mheasúnaithe riosca chomhchoitinn/na measúnuithe riosca comhchoiteanna.

4. Déanfar na measúnuithe riosca dá dtagraítear i mír 2 agus i mír 3 den Airteagal seo, de réir mar is ábhartha, tríd an méid seo a leanas: (a) na caighdeáin a shonraítear in Airteagal 5 agus in Airteagal 6 a úsáid. Tabharfar tuairisc sa mheasúnú riosca ar ríomh fhoirmle N – 1 ar an leibhéal náisiúnta agus, i gcás inarb iomchuí, cuirfidh sé ríomh fhoirmle N – 1 ar leibhéal réigiúnach san áireamh freisin. Cuirfidh an measúnú riosca na toimhdí a úsáidfear san áireamh freisin, lena n-áirítear, i gcás inarb infheidhme, na toimhdí a úsáidfear chun foirmle N – 1 a ríomh ar leibhéal réigiúnach, mar aon leis na sonraí is gá le haghaidh ríomh den sórt sin. Beidh ag gabháil le ríomh fhoirmle N – 1 ar an leibhéal náisiúnta ionsamhlúchán ina léireofar an dóigh a gcuirfeadh suaitheadh isteach ar an mbonneagar gáis is mó trí shamhaltú hiodrálach a úsáid don chríoch náisiúnta agus freisin trí fhoirmle N – 1 a ríomh agusr leibhéal an gháis atá á stóráil, ar leibhéal 30 % agus 100 % den toirt uasta oibre á bhreithniú; (b) na himthosca ábhartha náisiúnta agus trasnáisiúnta ar fad a chur san áireamh, go háirithe méid an mhargaidh, cumraíocht an ghréasáin, na sreafaí iarbhír, lena n-áirítear an t-eis-sreabhadh ó na Ballstáit lena mbaineann, an fhéidearthacht go mbeidh sreafaí fisiceacha gáis sa dá threo ann, lena n-áirítear an gá a d'fhéadfadh a bheith ann an córas tarchurtha a athneartú dá bharr, acmhainní táirgthe agus stórála a bheith ann agus ról an gháis i measc na bhfoinsí éagsúla fuinnimh, go háirithe i ndáil le téamh ceantair agus giniúint leictreachais agus ar mhaithe le hoibriú na dtionscal, agus gnéithe a bhaineann le sábháilteacht agus le cáilíocht an gháis; (c) cásanna eiseamláireacha éagsúla a rith i leith éileamh urghnách ar ghás agus suaitheadh an tsoláthair gáis, lena gcuirfear san áireamh stair, dóchúlacht, séasúr, minicíocht agus fad na gcásanna sin, agus measúnú a dhéanamh ar na hiarmhairtí is dóigh a bheidh acu, amhail: (i) suaitheadh an bhonneagair is ábhartha i dtaca le slándáil an tsoláthair gáis, go háirithe an bonneagar tarchurtha, stórtha nó críochfoirt GNL, lena n-áirítear an bonneagar gáis is mó arna shainaithint chun foirmle N – 1 a ríomh; agus (ii) suaitheadh soláthairtí ó sholáthróirí tríú tíortha, chomh maith le rioscaí geopholaitiúla, i gcás inarb iomchuí; (d) idirghníomhú agus comhghaolú na rioscaí i measc na mBallstát sa ghrúpa riosca agus le Ballstáit eile nó grúpaí riosca eile a shainaithint, de réir mar is iomchuí, lena n-áirítear, a mhéid a bhaineann le hidirnaisc, soláthairtí trasteorann, rochtain trasteorann ar shaoráidí stórála agus acmhainn dhéthreoch; (e) rioscaí a chur san áireamh a bhaineann le ceannas ag gnóthais gáis nádúrtha ar bhonneagar is ábhartha i dtaca le slándáil an tsoláthair gáis a mhéid a bhféadfadh, inter alia, rioscaí tearcinfheistíochta, lagú an éagsúlaithe, mí-úsáid an bhonneagair atá ann faoi láthair nó sárú ar dhlí an Aontais a bheith i gceist leo; (f) uasacmhainn idirnaisc gach pointe iontrála agus fágála trasteorann agus leibhéil éagsúla líonta na stórála a chur san áireamh.

5. Déanfar na measúnuithe riosca comhchoiteanna agus na measúnuithe riosca náisiúnta a ullmhú i gcomhréir leis an teimpléad ábhartha a leagtar amach in Iarscríbhinn IV nó in Iarscríbhinn V. Más gá, féadfaidh na Ballstáit faisnéis bhreise a áireamh. Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 19 chun na teimpléid a leagtar amach in Iarscríbhinn IV agus in Iarscríbhinn V a leasú, tar éis dó dul i gcomhairle le GCG, d'fhonn an taithí a fuarthas agus an Rialachán seo á chur i bhfeidhm a léiriú, agus d'fhonn an t-ualach riaracháin ar na Ballstáit a laghdú.

6. Na gnóthais gáis nádúrtha, na custaiméirí gáis tionsclaíoch, na heagraíochtaí ábhartha a dhéanann ionadaíocht ar chustaiméirí teaghlaigh gáis agus ar chustaiméirí gáis tionsclaíoch, chomh maith leis na Ballstáit agus, i gcás nach iad na húdaráis inniúla iad, na húdaráis rialála náisiúnta, comhoibreoidh siad leis na húdaráis inniúla agus déanfaidh siad an fhaisnéis uile is gá do na measúnuithe riosca comhchoiteanna agus do na measúnuithe riosca náisiúnta a sholáthar dóibh arna iarraidh sin dóibh.

7. Faoin 1 Deireadh Fómhair 2018, tabharfaidh na Ballstáit fógra don Choimisiún faoin gcéad mheasúnú riosca comhchoiteann, tar éis do gach Ballstát sa ghrúpa riosca é a chomhaontú, agus faoi na measúnuithe riosca náisiúnta. Déanfar na measúnuithe riosca a nuashonrú gach 4 bliana uaidh sin ar aghaidh mura rud é, de bharr na n-imthosca, gur gá é a dhéanamh níos minice. Cuirfear san áireamh sna measúnuithe riosca an dul chun cinn atá déanta sna hinfheistíochtaí is gá chun déileáil leis an gcaighdeán bonneagair a shainítear in Airteagal 5 agus na deacrachtaí tír-shonracha a tháinig chun cinn agus réitigh mhalartacha nua á gcur chun feidhme. Déanfaidh siad forbairt freisin ar an taithí a fuarthas trí ionsamhlúchán na bpleananna éigeandála atá in Airteagal 10(3).

Airteagal 8

Pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus pleananna éigeandála a bhunú

1. Déanfar na bearta chun slándáil an tsoláthair gáis a áirithiú atá i bplean um ghníomhaíocht choisctheach agus i bplean éigeandála a shainiú go soiléir agus beidh siad trédhearcach, comhréireach, neamh-idirdhealaitheach agus infhíoraithe, ní dhéanfar saobhadh míchuí ar iomaíocht ná ar fheidhmiú éifeachtach an mhargaidh inmheánaigh sa ghás leo ná ní chuirfear slándáil sholáthar gáis Ballstát eile ná an Aontais i gcontúirt mar gheall orthu.

2. Déanfaidh údarás inniúil gach Ballstáit, tar éis dó dul i gcomhairle leis na gnóthais gáis nádúrtha, leis na heagraíochtaí ábhartha a dhéanann ionadaíocht thar ceann leasanna custaiméirí teaghlaigh gáis agus custaiméirí gáis tionsclaíoch, lena n-áirítear táirgeoirí leictreachais, le hoibreoirí córais tarchurtha leictreachais, agus, i gcás nach é an t-údarás inniúil é, leis an údarás rialála náisiúnta, na nithe seo a leanas a bhunú: (a) plean um ghníomhaíocht choisctheach ina mbeidh na bearta is gá chun na rioscaí a shainaithneofar sna measúnuithe riosca comhchoiteanna agus sna measúnuithe riosca náisiúnta agus i gcomhréir le hAirteagal 9 a dhíothú nó a mhaolú, rioscaí ar a n-áirítear éifeachtaí na mbeart éifeachtúlachta fuinnimh agus na mbeart atá dírithe ar an éileamh; (b) plean éigeandála ina mbeidh na bearta a bheidh le déanamh chun an tionchar a bheadh ag suaitheadh soláthair gáis a dhíothú nó a mhaolú i gcomhréir le hAirteagal 10.

3. Beidh sa phlean um ghníomhaíocht choisctheach agus sa phlean éigeandála freisin caibidil réigiúnach, nó roinnt caibidlí réigiúnacha, i gcás ina bhfuil Ballstát ina chomhalta de ghrúpaí riosca éagsúla mar a shainítear in Iarscríbhinn I iad.

Déanfaidh gach Ballstát sa ghrúpa riosca na caibidlí réigiúnacha a fhorbairt go comhpháirteach sula gcuirfear isteach sna pleananna náisiúnta faoi seach iad. Gníomhóidh an Coimisiún mar éascaitheoir chun go mbeidh na caibidlí réigiúnacha, le chéile, in ann slándáil an tsoláthair gáis a fheabhsú san Aontas, agus nach n-eascróidh aon chontrárthacht astu, agus chun aon bhac ar an gcomhar a shárú.

Beidh sna caibidlí réigiúnacha bearta iomchuí agus éifeachtacha trasteorann, lena n-áirítear i ndáil le GNL, faoi réir comhaontú idir na Ballstáit sin a dhéanfaidh na bearta ón ngrúpa riosca céanna nó ó na grúpaí riosca céanna a ndéanann an beart difear dóibh a chur chun feidhme ar bhonn an ionsamhlúcháin dá dtagraítear in Airteagal 7(1) agus ar bhonn an mheasúnaithe riosca chomhchoitinn.

4. Tuairisceoidh na húdaráis inniúla go tráthrialta do GCG faoin dul chun cinn a dhéanfar maidir leis na pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus na pleananna éigeandála a ullmhú agus a ghlacadh, go háirithe na caibidlí réigiúnacha. Go háirithe, tiocfaidh na húdaráis inniúla ar chomhaontú maidir le sásra comhair chun an plean um ghníomhaíocht choisctheach agus an plean éigeandála a ullmhú, lena n-áirítear dréachtphleananna a mhalartú. Tuairisceoidh siad do GCG faoi shásra comhair comhaontaithe den sórt sin 16 mhí roimh an spriocdháta le haghaidh an chomhaontaithe maidir leis na pleananna sin agus na nuashonruithe ar na pleananna sin.

Féadfaidh ról éascaitheora a bheith ag an gCoimisiún go ginearálta in ullmhú an phlean um ghníomhaíocht choisctheach agus an phlean éigeandála, go háirithe chun an sásra comhair a bhunú. Mura dtiocfaidh údaráis inniúla laistigh de ghrúpa riosca ar chomhaontú maidir le sásra comhair, molfaidh an Coimisiún sásra comhair don ghrúpa riosca sin. Tiocfaidh na húdaráis inniúla lena mbaineann ar chomhaontú maidir leis an sásra comhair don ghrúpa riosca sin agus aird á tabhairt acu ar an togra ón gCoimisiún. Áiritheoidh na húdaráis inniúla go ndéanfar faireachán tráthrialta ar chur chun feidhme an phlean um ghníomhaíocht choisctheach agus an phlean éigeandála.

5. Déanfar an plean um ghníomhaíocht choisctheach agus an plean éigeandála a fhorbairt i gcomhréir leis na teimpléid atá in Iarscríbhinn VI agus in Iarscríbhinn VII. Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 19 chun na teimpléid a leagtar amach in Iarscríbhinn VI agus in Iarscríbhinn VII a leasú, tar éis dó dul i gcomhairle le GCG, d'fhonn an taithí a fuarthas agus an Rialachán seo á chur i bhfeidhm a léiriú, agus d'fhonn an t-ualach riaracháin ar na Ballstáit a laghdú.

6. Rachaidh na húdaráis inniúla de chuid Ballstát comharsanachta i gcomhairle le chéile, in am trátha, d'fhonn comhsheasmhacht a áirithiú idir a bpleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus a bpleananna éigeandála laistigh de gach grúpa riosca lena mbaineann.

Cúig mhí ar a dhéanaí roimh an spriocdháta chun na dréachtphleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus na dréachtphleananna éigeandála a thíolacadh, malartóidh údaráis inniúla gach grúpa riosca na dréachtphleananna sin ina mbeidh tograí le haghaidh comhair.

Comhaontóidh na Ballstáit uile sa ghrúpa riosca na leaganacha críochnaitheacha de na caibidlí réigiúnacha dá dtagraítear i mír 3. Beidh sna pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus sna pleananna éigeandála freisin na bearta náisiúnta is gá chun na bearta trasteorann a chur chun feidhme agus a fhorfheidhmiú sna caibidlí réigiúnacha.

7. Déanfar na pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus na pleananna éigeandála a chur ar fáil don phobal agus tabharfar fógra don Choimisiún ina leith faoin 1 Márta 2019. Cuirfidh an Coimisiún GCG ar an eolas go bhfuil fógra tugtha i leith na bpleananna agus foilseofar iad ar shuíomh gréasáin an Choimisiúin.

Laistigh de cheithre mhí ón am a dtabharfaidh na húdaráis inniúla an fógra, déanfaidh an Coimisiún na pleananna a mheasúnú, agus aird á tabhairt aige ar na tuairimí arna gcur in iúl sa GCG.

8. Tabharfaidh an Coimisiún tuairim uaidh don údarás inniúil ina mbeidh moladh plean um ghníomhaíocht choisctheach nó plean éigeandála a athbhreithniú má tá feidhm ag ceann amháin nó níos mó den mhéid seo a leanas: (a) níl sé éifeachtach i dtaca leis na rioscaí arna sainaithint sa mheasúnú riosca a mhaolú; (b) níl sé i gcomhréir leis na cásanna eiseamláireacha riosca a measúnaíodh nó le pleananna de chuid Ballstáit eile nó de chuid grúpa riosca; (c) ní chomhlíonann sé an ceanglas a leagtar síos i mír 1 gan saobhadh míchuí a dheanamh ar iomaíocht ná ar fheidhmiú éifeachtach an mhargaidh inmheánaigh; (d) ní chomhlíonann sé forálacha an Rialacháin seo nó forálacha eile dhlí an Aontais.

9. Laistigh de 3 mhí tar éis fógra a fháil faoin tuairim ón gCoimisiún dá dtagraítear i mír 8, déanfaidh an t-údarás inniúil lena mbaineann fógra a thabhairt don Choimisiún faoin bplean leasaithe um ghníomhaíocht choisctheach nó faoin bplean éigeandála leasaithe, nó cuirfidh sé an Coimisiún ar an eolas faoi na fáthanna nach n-aontaíonn sé leis na moltaí.

I gcás easaontas a bhaineann le gnéithe dá dtagraítear i mír 8, féadfaidh an Coimisiún, laistigh de cheithre mhí tar éis don údarás inniúil freagra a thabhairt, a iarraidh a tharraingt siar nó féadfaidh sé an t-údarás inniúil agus, i gcás ina measann an Coimisiún go bhfuil gá leis, GCG, a thionól, d'fhonn an tsaincheist a bhreithniú. Leagfaidh an Coimisiún amach na fáthanna mionsonraithe atá aige maidir le haon leasú a iarraidh ar an bplean um ghníomhaíocht choisctheach nó ar an bplean éigeandála. Tabharfaidh an t-údarás inniúil lena mbaineann aird iomlán ar fháthanna mionsonraithe an Choimisiúin.

I gcás inarb infheidhme, déanfaidh an t-údarás inniúil lena mbaineann, gan mhoill, an plean leasaithe um ghníomhaíocht choisctheach nó an plean éigeandála leasaithe a leasú agus a chur ar fáil don phobal.

I gcás ina gclaonfaidh seasamh críochnaitheach an údaráis inniúil lena mbaineann ó fháthanna mionsonraithe an Choimisiúin, déanfaidh an t-údarás inniúil sin an t-údar is bunús lena sheasamh a sholáthar agus a chur ar fáil don phobal, mar aon lena sheasamh agus le fáthanna mionsonraithe an Choimisiúin, laistigh de 2 mhí tar éis fáthanna mionsonraithe an Choimisiúin a fháil.

10. I gcás bearta nach bhfuil margadhbhunaithe agus a ghlacfar an 1 Samhain 2017 nó ina dhiaidh sin, beidh feidhm ag an nós imeachta a leagtar amach in Airteagal 9(4), (6), (8) agus (9).

11. Caomhnófar rúndacht aon fhaisnéise íogaire tráchtála.

12. Leanfaidh pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus pleananna éigeandála a forbraíodh faoi Rialachán (AE) Uimh. 994/2010, arna nuashonrú i gcomhréir leis an Rialachán sin, d'fheidhm a bheith acu go dtí go mbunófar na pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus na pleananna éigeandála dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo den chéad uair.

Airteagal 9

Inneachar na bpleananna um ghníomhaíocht choisctheach

1. Beidh sa phlean um ghníomhaíocht choisctheach: (a) torthaí an mheasúnaithe riosca mar aon le hachoimre ar na cásanna eiseamláireacha a breithníodh faoi mar a thagraítear dóibh i bpointe (c) d'Airteagal 7(4). (b) an sainmhíniú ar chustaiméirí atá faoi chosaint agus an fhaisnéis a bhfuil tuairisc uirthi sa dara fomhír d'Airteagal 6(1); (c) na bearta, toirteanna agus acmhainní is gá chun na caighdeáin bonneagair agus soláthair gáis a chomhlíonadh, mar a leagtar síos in Airteagal 5 agus in Airteagal 6, lena n-áirítear, i gcás inarb iomchuí, a mhéid is féidir le bearta atá dírithe ar an éileamh cúiteamh leordhóthanach a thabhairt, go tráthúil, as suaitheadh an tsoláthair gáis dá dtagraítear in Airteagal 5(2), an bonneagar gáis comhleasa is mó a shainaithint i gcás ina gcuirfear Airteagal 5(3) i bhfeidhm, na toirteanna gáis is gá in aghaidh an chatagóire de chustaiméirí atá faoi chosaint agus in aghaidh an cháis eiseamláirigh dá dtagraítear in Airteagal 6(1), agus aon chaighdeán soláthair gáis méadaithe faoi Airteagal 6(2), lena n-áirítear aon údar a léiríonn go gcomhlíontar na coinníollacha a leagtar síos in Airteagal 6(2) agus tuairisc ar shásra lena laghdaítear go sealadach aon chaighdeán soláthair gáis méadaithe nó aon oibleagáid bhreise i gcomhréir le hAirteagal 11(3); (d) oibleagáidí arna bhforchur ar ghnóthais gáis nádúrtha, ar ghnóthais leictreachais, i gcás inarb iomchuí, agus ar chomhlachtaí ábhartha eile ar dócha tionchar a bheith acu ar shlándáil an tsoláthair gáis, amhail oibleagáidí maidir le hoibriú sábháilte an chórais gáis; (e) bearta coisctheacha eile a dhearfar chun aghaidh a thabhairt ar rioscaí arna sainaithint sa mheasúnú riosca, amhail na cinn a bhaineann leis an ngá feabhas a chur ar na hidirnaisc idir Ballstáit chomharsanachta, chun éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú tuilleadh, agus chun an t-éileamh ar ghás a laghdú agus an cumas bealaí gáis agus foinsí soláthair gáis a éagsúlú, mar aon le húsáid réigiúnach na n-acmhainní stórála agus GNL atá ann cheana, más iomchuí, chun aghaidh a thabhairt ar na rioscaí a bheidh sainaitheanta ionas go ndéanfar an soláthar gáis a choimeád ar bun do gach custaiméir a mhéid is féidir; (f) faisnéis faoi thionchar eacnamaíoch, éifeachtacht agus éifeachtúlacht na mbeart a bheidh sa phlean, lena n-áirítear na hoibleagáidí dá dtagraítear i bpointe (k); (g) tuairisc ar éifeachtaí na mbeart sa phlean maidir le feidhmiú an mhargaidh inmheánaigh fuinnimh agus margaí náisiúnta, lena n-áirítear na hoibleagáidí dá dtagraítear i bpointe (k); (h) tuairisc ar thionchar na mbeart ar an gcomhshaol agus ar chustaiméirí; (i) na sásraí a úsáidfear le haghaidh comhar le Ballstáit eile, lena n-áirítear na sásraí chun pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus pleananna éigeandála a ullmhú agus a chur chun feidhme; (j) faisnéis faoi na hidirnaisc agus an bonneagar atá ann cheana agus faoi na hidirnaisc agus an bonneagar a bheidh ann amach anseo, lena n-áirítear na hidirnaisc agus an bonneagar sin a sholáthraíonn rochtain ar an margadh inmheánach, ar shreafaí trasteorann, ar rochtain trasteorann ar shaoráidí stórála agus ar shaoráidí GNL agus ar an acmhainn dhéthreoch, go háirithe i gcás éigeandála; (k) faisnéis faoi na hoibleagáidí seirbhíse poiblí go léir a bhaineann le slándáil an tsoláthair gáis.

Faisnéis ríthábhachtach a bhaineann le pointe (a), le pointe (c) agus le pointe (d) den chéad fhomhír, ar faisnéis í a d'fhéadfadh slándáil an tsoláthair gáis a chur i gcontúirt dá nochtfaí í, féadfar í a eisiamh.

2. Maidir leis an bplean um ghníomhaíocht choisctheach, go háirithe na gníomhaíochtaí chun an caighdeán bonneagair a leagtar síos in Airteagal 5 a shásamh, cuirfear san áireamh iontu PFGDB uile-Aontais a bheidh le tarraingt suas ag ENTSOG de bhun Airteagal 8(10) de Rialachán (CE) Uimh. 715/2009.

3. Is ar bhearta margadhbhunaithe go príomha a bheidh an plean um ghníomhaíocht choisctheach bunaithe agus ní chuirfidh sé ualach míchuí ar ghnóthais gáis nádúrtha, nó ní bheidh tionchar diúltach aige ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh gáis.

4. Áiritheoidh na Ballstáit, agus go háirithe a n-údaráis inniúla, go ndéanfaidh na bearta coisctheacha nua ar fad nach bhfuil margadhbhunaithe, amhail iad siúd dá dtagraítear in Iarscríbhinn VIII, a ghlacfar an 1 Samhain 2017 nó ina dhiaidh sin, is cuma cé acu atá siad mar chuid den phlean nó a ghlacfar ina dhiaidh sin iad, na critéir a leagtar síos sa chéad fhomhír d'Airteagal 6(2) a chomhlíonadh.

5. Cuirfidh an t-údarás inniúil ar fáil don phobal aon bheart dá dtagraítear i mír 4 nár cuireadh san áireamh go fóill sa phlean um ghníomhaíocht choisctheach, agus tabharfaidh sé fógra don Choimisiún faoin tuairisc ar aon bheart den sórt sin agus ar an tionchar a bheidh aige ar an margadh náisiúnta gáis agus, a mhéid is féidir, ar mhargaí gáis Ballstát eile.

6. I gcás ina bhfuil amhras ar an gCoimisiún an gcomhlíonann beart dá dtagraítear i mír 4 den Airteagal seo na critéir a leagtar síos sa chéad fhomhír d'Airteagal 6(2), iarrfaidh sé ar an mBallstát lena mbaineann fógra a thabhairt faoi mheasúnú tionchair.

7. Cuimseofar an méid seo a leanas ar a laghad i measúnú tionchair de bhun mhír 6: (a) an tionchar féideartha ar fhorbairt an mhargaidh náisiúnta gáis agus ar an iomaíocht ar an leibhéal náisiúnta; (b) an tionchar féideartha ar an margadh inmheánach gáis; (c) an tionchar féideartha ar shlándáil sholáthar gáis na mBallstát comharsanachta, go háirithe i gcás na mbeart sin a d'fhéadfadh an leachtacht sna margaí réigiúnacha a laghdú nó bac a chur ar shreafaí i dtreo na mBallstát comharsanachta; (d) na costais agus na sochair, a dhéantar a mheasúnú i gcomparáid le bearta margadhbhunaithe malartacha; (e) measúnú ar riachtanas agus ar chomhréireacht i gcomparáid le bearta margadhbhunaithe féideartha; (f) tuiscint ar an amhlaidh an ndéanann an beart comhdheiseanna a áirithiú do gach rannpháirtí sa mhargadh; (g) straitéis i gcomhair céimniú amach, an t-achar ama chun an beart atá beartaithe a dhéanamh agus amscála iomchuí le haghaidh athbhreithniú.

Is é an t-údarás rialála náisiúnta a dhéanfaidh an anailís dá dtagraítear i bpointe (a) agus i bpointe (b). Déanfaidh an t-údarás inniúil an measúnú tionchair a chur ar fáil don phobal agus tabharfaidh sé fógra don Choimisiún ina leith.

8. I gcás ina measann an Coimisiún, bunaithe ar an measúnú tionchair, gur dócha go gcuirfidh an beart slándáil soláthair gáis Ballstát eile nó slándáil sholáthar gáis an Aontais i mbaol, déanfaidh sé cinneadh laistigh de cheithre mhí tar éis fógra faoin measúnú tionchair a fháil lena n-éilítear, a mhéid is gá, an beart a leasú nó a tharraingt siar.

Ní thiocfaidh an beart arna ghlacadh i bhfeidhm ach amháin nuair a dhéanfaidh an Coimisiún é a fhormheas nó go dtí go ndéanfar é a leasú i gcomhréir leis an gcinneadh ón gCoimisiún.

Is ar an lá tar éis an dáta a bhfaighfear fógra críochnaitheach a thosóidh an tréimhse 4 mhí. Féadfaidh an tréimhse 4 mhí a fhadú le toiliú an Choimisiúin agus an údaráis inniúil araon.

9. I gcás ina measann an Coimisiún, bunaithe ar an measúnú tionchair, nach gcomhlíonann an beart na critéir a leagtar síos sa chéad fhomhír d'Airteagal 6(2), féadfaidh sé tuairim a thabhairt uaidh laistigh de cheithre mhí tar éis fógra faoin measúnú tionchair a fháil. Beidh feidhm ag nós imeachta a leagtar amach in Airteagal 8(8) agus (9).

Is ar an lá tar éis an dáta a gheofar fógra críochnaitheach a thosóidh an tréimhse 4 mhí. Féadfaidh an tréimhse4 mhí a fhadú le toiliú an Choimisiúin agus an údaráis inniúil araon.

10. Beidh feidhm ag Airteagal 8(9) freisin maidir le haon bheart atá faoi réir mhír 6 go mír 9 den Airteagal seo.

11. Déanfar an plean um ghníomhaíocht choisctheach a nuashonrú gach 4 bliana tar éis an 1 Márta 2019 nó níos minice más gá sin a dhéanamh de bharr na n-imthosca nó arna iarraidh sin don Choimisiún. Léireofar sa phlean nuashonraithe an measúnú riosca nuashonraithe agus torthaí na dtastálacha a rinneadh i gcomhréir le hAirteagal 10(3). Beidh feidhm ag Airteagal 8 maidir leis an bplean nuashonraithe.

Airteagal 10

Inneachar na bpleananna éigeandála

1. Déanfaidh an plean éigeandála: (a) forbairt ar na leibhéil ghéarchéime dá dtagraítear in Airteagal 11(1); (b) ról agus freagrachtaí na ngnóthas gáis nádúrtha, na n-oibreoirí córais tarchurtha don leictreachas, más ábhartha, agus na gcustaiméirí gáis tionsclaíoch, lena n-áirítear táirgeoirí leictreachais ábhartha, a shainiú agus a mhéid a chuireann suaitheadh an tsoláthair gáis isteach orthu á chur san áireamh, mar aon leis an idirghníomhú leis na húdaráis inniúla agus, i gcás inarb iomchuí, leis na húdaráis rialála náisiúnta ag gach ceann de na leibhéil ghéarchéime dá dtagraítear in Airteagal 11(1); (c) ról agus freagrachtaí na n-údarás inniúil agus na gcomhlachtaí eile a ndearnadh cúraimí a tharmligean chucu, dá dtagraítear in Airteagal 3(2), a shainiú ar gach ceann de na leibhéil ghéarchéime dá dtagraítear in Airteagal 11(1); (d) a áirithiú go dtabharfar deis leordhóthanach do ghnóthais gáis nádúrtha agus do chustaiméirí gáis tionsclaíoch, lena n-áirítear táirgeoirí ábhartha leictreachais, freagairt a thabhairt ar na leibhéil ghéarchéime dá dtagraítear in Airteagal 11(1); (e) i gcás inarb iomchuí, na bearta agus na gníomhaíochtaí a shainaithint a bheidh le déanamh chun maolú a dhéanamh ar an tionchar a d'fhéadfadh a bheith ag suaitheadh an tsoláthair gáis ar théamh ceantair agus ar an soláthar gáis leictreachais a ghintear ó ghás, lena n-airítear trí bhreathnú ar bhealach comhtháite ar oibríochtaí na gcóras fuinnimh, idir leictreachas agus ghás, más ábhartha; (f) nósanna imeachta mionsonraithe agus bearta mionsonraithe a bhunú a bheidh le leanúint i gcás na leibhéal géarchéime dá dtagraítear in Airteagal 11(1), lena n-áirítear na scéimeanna comhfhreagracha maidir le sreafaí faisnéise; (g) bainisteoir géarchéime a ainmniú agus a ról a shainiú; (h) rannchuidiú na mbeart margadhbhunaithe a shainaithint chun déileáil leis an staid ar an leibhéal foláirimh agus chun an staid a mhaolú ar an leibhéal éigeandála; (i) rannchuidiú na mbeart nach bhfuil margadhbhunaithe agus atá beartaithe le bheith curtha chun feidhme nó a chuirfear chun feidhme ar an leibhéal éigeandála a shainaithint, agus measúnú a dhéanamh ar an méid is gá na bearta nach bhfuil margadhbhunaithe sin a úsáid chun dul i ngleic le géarchéim. Déanfar measúnú ar éifeachtaí na mbeart nach bhfuil margadhbhunaithe agus déanfar nósanna imeachta lena gcur chun feidhme a shainiú. Ní úsáidfear bearta nach bhfuil margadhbhunaithe ach amháin nuair nach féidir le sásraí margadhbhunaithe amháin soláthairtí a áirithiú a thuilleadh, go háirithe soláthairtí do chustaiméirí faoi chosaint, nó chun Airteagal 13 a chur i bhfeidhm; (j) tuairisc a thabhairt ar na sásraí a úsáidtear le haghaidh comhar le Ballstáit eile le haghaidh na leibhéal géarchéime dá dtagraítear in Airteagal 11(1) agus ar shocruithe maidir le malartú faisnéise idir na húdaráis inniúla; (k) na hoibleagáidí tuairiscithe a fhorchuirtear ar na gnóthais gáis nádúrtha agus, i gcás inarb iomchuí, ar na gnóthais leictreachais ar an leibhéal foláirimh agus ar an leibhéal éigeandála a mhionsonrú; (l) tuairisc a thabhairt ar na socruithe teicniúla nó dlíthiúla atá i bhfeidhm chun tomhaltas míchuí gáis na gcustaiméirí atá nasctha le gréasán dáileacháin nó tarchurtha gáis ach nach custaiméirí atá faoi chosaint iad a chosc; (m) tuairisc a thabhairt ar na socruithe teicniúla, dlíthiúla agus airgeadais atá i bhfeidhm chun na hoibleagáidí dlúpháirtíochta a leagtar síos in Airteagal 13 a chur i bhfeidhm; (n) meastachán a thabhairt ar na toirteanna gáis a d'fhéadfadh custaiméirí atá faoi chosaint leis an dlúthpháirtíocht a thomhailt a chumhdóidh ar a laghad na cásanna a bhfuil tuairisc orthu in Airteagal 6(1); (o) liosta a bhunú de ghníomhaíochtaí réamhshainithe chun go mbeidh gás ar fáil i gcás éigeandála, lena n-áirítear comhaontuithe tráchtála idir na páirtithe a mbeidh baint acu le gníomhaíochtaí den sórt sin agus na sásraí cúitimh do ghnóthais gáis nádúrtha i gcás inarb iomchuí sin, agus aird chuí á tabhairt ar rúndacht faisnéise íogaire. D'fhéadfadh comhaontuithe trasteorann idir Ballstáit agus/nó gnóthais gáis nádúrtha a bheith i gceist le gníomhaíochtaí den sórt sin.

D'fhonn tomhaltas míchuí gáis a sheachaint le linn éigeandála, dá dtagraítear i bpointe (l) den chéad fhomhír, nó le linn chur i bhfeidhm na mbeart dá dtagraítear in Airteagal 11(3) agus in Airteagal 13, cuirfidh údarás inniúil an Bhallstáit lena mbaineann in iúl do na custaiméirí sin nach bhfuil faoi chosaint iad go gceanglaítear orthu cor dá dtomhaltas gáis nó é a laghdú gan staideanna a bheadh neamhshábháilte go teicniúil a chruthú.

2. Déanfar an plean éigeandála a nuashonrú gach 4 bliana tar éis an 1 Márta 2019 nó níos minice más gá sin a dhéanamh de bharr na n-imthosca nó arna iarraidh sin don Choimisiún. Léireofar sa phlean nuashonraithe an measúnú riosca nuashonraithe agus torthaí na dtastálacha a rinneadh i gcomhréir le mír 3 den Airteagal seo. Beidh feidhm ag Airteagal 8(4) go (11) den Airteagal seo maidir leis an bplean nuashonraithe.

3. Na bearta, na gníomhaíochtaí agus na nósanna imeachta a bheidh sa phlean éigeandála, déanfar iad a thástáil uair amháin ar a laghad idir na nuashonruithe a dhéanfar gach 4 bliana dá dtagraítear i mír 2. Chun an plean éigeandála a thástáil, déanfaidh an t-údarás inniúil cásanna eiseamláireacha mórthionchair agus meántionchair agus freagairtí a ionsamhlú de réir fíor-ama i gcomhréir leis an bplean éigeandála sin. Cuirfidh an t-údarás inniúil torthaí na dtástálacha faoi bhráid GCG.

4. Áiritheoidh an plean éigeandála go ndéanfar an rochtain trasteorann ar bhonneagar i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 715/2009 a choimeád ar bun a mhéid is féidir go teicniúil agus go sábháilte i gcás éigeandála agus ní chuirfidh sé aon bheart i bhfeidhm a chuirfeadh bac míchuí ar an sreabhadh gáis trasna teorainneacha.

Airteagal 11

Géarchéim a fhógairt

1. Seo a leanas na 3 leibhéal géarchéime a bheidh ann: (a) leibhéal luathrabhaidh (“luathrabhadh”): i gcás ina mbeidh faisnéis nithiúil, dháiríre agus iontaofa ann go bhféadfadh teagmhas tarlú ar dóigh dó a bheith ina chúis le meath suntasach ar staid an tsoláthair gáis agus ar dóigh gurb é a leanfadh as an leibhéal foláirimh nó an leibhéal éigeandála a ghníomhachtú; féadfar an leibhéal luathrabhaidh a ghníomhachtú le sásra luathrabhaidh; (b) leibhéal foláirimh (“foláireamh”): i gcás ina mbeidh suaitheadh sa soláthar gáis nó éileamh ard urghnách ar ghás ann, a bheidh ina chúis le meath suntasach ar staid an tsoláthair gáis, ach an margadh a bheith fós in ann an suaitheadh sin nó an t-éileamh sin a bhainistiú gan gá dul i muinín beart nach bhfuil margadhbhunaithe; (c) leibhéal éigeandála (“éigeandáil”): i gcás éileamh ard urghnách ar ghás, nó suaitheadh suntasach sa soláthar gáis nó meath suntasach eile i staid an tsoláthair gáis agus i gcás ina mbeifear tar éis na bearta margadhbhunaithe uile a chur chun feidhme ach nach leordhóthanach an soláthar gáis chun freastal ar an éileamh gáis a bheidh fágtha sa chaoi nach mór bearta breise nach bhfuil margadhbhunaithe a thabhairt isteach, go háirithe d'fhonn soláthairtí gáis do chustaiméirí atá faoi chosaint a choimirciú i gcomhréir le Airteagal 6.

2. Nuair a dhéanfaidh an t-údarás inniúil aon cheann de na leibhéil ghéarchéime dá dtagraítear i mír 1 a fhógairt, cuirfidh sé an Coimisiún ar an eolas láithreach mar aon le húdaráis inniúla na mBallstát lena bhfuil nasc díreach ag Ballstát an údaráis inniúil sin agus tabharfaidh sé an fhaisnéis uile is gá dóibh, go háirithe an fhaisnéis maidir leis na gníomhaíochtaí a bheidh sé ar intinn aige a dhéanamh. I gcás éigeandáil a bhféadfaidh iarraidh ar chúnamh ón Aontas agus óna Ballstáit leanúint aisti, déanfaidh údarás inniúil an Bhallstáit lena mbaineann fógra a thabhairt gan mhoill do Lárionad Comhordúcháin Práinnfhreagartha an Choimisiúin (ERCC).

3. I gcás ina mbeidh éigeandáil fógartha ag Ballstát agus ina mbeidh fios tugtha aige go dteastaíonn gníomhaíocht trasteorann, déanfar aon chaighdeán soláthair gáis méadaithe nó aon oibleagáid bhreise faoi Airteagal 6(2) a fhorchuirfear ar ghnóthais gáis nádúrtha i mBallstáit eile sa ghrúpa riosca céanna a laghdú go sealadach go dtí an leibhéal arna bhunú in Airteagal 6(1).

Scoirfidh na hoibleagáidí a leagtar síos sa mhír seo d'fheidhm a bheith acu a luaithe a chuirfidh an t-údarás inniúil deireadh leis an bhfógra éigeandála, nó a luaithe a chinneann an Coimisiún, i gcomhréir leis an gcéad fhomhír de mhír 8, nach bhfuil údar leis an bhfógra éigeandála, nó nach bhfuil údar leis a thuilleadh.

4. Nuair a dhéanfaidh an t-údarás inniúil éigeandáil a fhógairt, déanfaidh sé an ghníomhaíocht réamhshainithe mar a leagtar amach í ina phlean éigeandála agus cuirfidh sé an Coimisiún agus na húdaráis inniúla sa ghrúpa riosca mar aon le húdaráis inniúla na mBallstát lena bhfuil nasc díreach ag Ballstát an údaráis inniúil sin ar an eolas láithreach go háirithe faoin ngníomhaíocht a bhfuil sé beartaithe aige a dhéanamh. In imthosca eisceachtúla a mbeidh údar cuí leo, féadfaidh an t-údarás inniúil gníomhaíocht a dhéanamh a chlaonann ón bplean éigeandála. Déanfaidh an t-údarás inniúil an Coimisiún agus na húdaráis inniúla ina ghrúpa riosca mar a leagtar amach iad in Iarscríbhinn I, mar aon le húdaráis inniúla na mBallstát lena bhfuil nasc díreach ag Ballstát an údaráis inniúil sin, ar an eolas láithreach faoi aon ghníomhaíocht den sórt sin agus tabharfaidh sé údar leis an gclaonadh sin.

5. Áiritheoidh an t-oibreoir córais tarchurtha, i gcás ina ndéanfar éigeandáil a fhógairt i mBallstát comharsanachta, go dtabharfar tús áite don acmhainn ag na pointí idirnaisc leis an mBallstát sin, is cuma an acmhainn dhocht nó an acmhainn in-idirbhriste í, agus is cuma ar cuireadh in áirithe roimh an éigeandáil nó lena linn í, agus tabharfar an tús áite sin thar acmhainn atá san iomaíocht ag pointí fágála isteach i saoráidí stórála. Déanfaidh úsáideoir córais na hacmhainne ar tugadh tús áite di cúiteamh réasúnach a íoc, gan mhoill, chuig úsáideoir córais na hacmhainne doichte as an gcaillteanas airgeadais a thabhófar mar thoradh ar an tús áite sin a bheith tugtha, lena n-áirítear aisíoc atá i gcomhréir leis an méid a chosain idirbhriseadh na hacmhainne doichte. Ní dhéanfaidh an próiseas lena gcinnfear agus lena n-íocfar an cúiteamh difear do chur chun feidhme riail na tosaíochta.

6. Áiritheoidh na Ballstáit agus, go háirithe, na húdaráis inniúla: (a) nach dtabharfar isteach aon bhearta a chuirfidh srian míchuí ar an sreabhadh gáis laistigh den mhargadh inmheánach aon tráth; (b) nach dtabharfar isteach aon bhearta ar dóigh dóibh staid an tsoláthair gáis i mBallstát eile a chur i mbaol mór; agus (c) go ndéanfar an rochtain trasteorann ar bhonneagar i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 715/2009 a choimeád ar bun a mhéid is féidir go teicniúil agus go sábháilte, i gcomhréir leis an bplean éigeandála.

7. Le linn éigeandála agus ar fhorais réasúnacha, arna iarraidh sin don oibreoir ábhartha córais tarchurtha leictreachais nó gáis, féadfaidh Ballstát a chinneadh tosaíocht a thabhairt don soláthar gáis do ghléasraí ríthábhachtacha áirithe cumhachta gásadhainte seachas don soláthar gáis do chatagóirí áirithe de chustaiméirí atá faoi chosaint más amhlaidh, mar thoradh ar an easpa soláthair gáis do na gléasraí ríthábhachtacha cumhachta gásadhainte sin: (a) go bhféadfaí damáiste tromchúiseach a dhéanamh d'fheidhmiú an chórais leictreachais; nó (b) go gcuirfí bac ar tháirgeadh gáis agus/nó ar iompar gáis.

Déanfaidh na Ballstáit aon bheart den sórt sin a bhunú ar an measúnú riosca.

Déanfar na gléasraí ríthábhachtacha cumhachta gásadhainte dá dtagraítear sa chéad fhomhír a shainaithint go soiléir mar aon leis na toirteanna gáis féideartha a bheadh faoi réir beart den sórt sin agus a chuirfí san áireamh i gcaibidlí réigiúnacha na bpleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus na bpleananna éigeandála. Déanfar iad a shainaithint i ndlúthchomhar le hoibreoirí córais tarchurtha chóras leictreachais agus chóras gáis an Bhallstáit lena mbaineann.

8. Fíoróidh an Coimisiún, a luaithe is féidir, ach i gcás ar bith laistigh de 5 lá tar éis dó an fhaisnéis dá dtagraítear i mír 2 a fháil ón údarás inniúil, an mbeidh údar cuí leis an bhfógra éigeandála i gcomhréir le pointe (c) de mhír 1 agus an leanann na bearta a rinneadh, a dhlúithe is féidir, na gníomhaíochtaí a liostaítear sa phlean éigeandála agus fíoróidh sé nach gcuirfidh siad ualach míchuí ar na gnóthais gáis nádúrtha agus go mbeidh siad i gcomhréir le mír 6. Féadfaidh an Coimisiún, arna iarraidh sin d'údarás inniúil eile, do ghnóthais gáis nádúrtha nó ar a thionscnamh féin, a iarraidh ar an údarás inniúil na bearta a mhodhnú i gcás ina bhfuil siad contrártha do na coinníollacha dá dtagraítear sa chéad abairt den mhír seo. Féadfaidh an Coimisiún freisin a iarraidh ar an údarás inniúil deireadh na héigeandála a fhógairt i gcás ina gcinnfidh sé nach bhfuil údar cuí leis an bhfógra éigeandála a thuilleadh i gcomhréir le pointe (c) de mhír 1.

Laistigh de 3 lá tar éis fógra a thabhairt faoi iarraidh an Choimisiúin, modhnóidh an t-údarás inniúil na bearta agus tabharfaidh sé fógra don Choimisiún ina leith nó cuirfidh sé an Coimisiún ar an eolas faoi na fáthanna a n-easaontaíonn sé leis an iarraidh. Sa chás deireanach sin, féadfaidh an Coimisiún, laistigh de 3 lá tar éis dó bheith curtha ar an eolas, a iarraidh a leasú nó a tharraingt siar nó, d'fhonn an tsaincheist a bhreithniú, féadfaidh sé an t-údarás inniúil lena mbaineann nó, más iomchuí, na húdaráis inniúla lena mbaineann, agus, más é tuairim an Choimisiúin go bhfuil gá leis, GCG a thionól. Leagfaidh an Coimisiún amach na fáthanna mionsonraithe a bheidh aige maidir le haon mhodhnú ar an ngníomhaíocht a iarraidh. Tabharfaidh an t-údarás inniúil aird iomlán ar sheasamh an Choimisiúin. I gcás ina gclaonfaidh cinneadh críochnaitheach an údaráis inniúil ó sheasamh an Choimisiúin, soláthróidh an t-údarás inniúil na fáthanna is bonn leis an gcinneadh sin.

9. I gcás ina ndéanfaidh an t-údarás inniúil deireadh aon chinn de na leibhéil ghéarchéime dá dtagraítear i mír 1 a fhógairt, cuirfidh sé é sin in iúl don Choimisiún agus d'údaráis inniúla na mBallstát lena bhfuil nasc díreach ag Ballstát an údaráis inniúil sin.

Airteagal 12

Freagairtí éigeandála réigiúnacha agus Aontais

1. Féadfaidh an Coimisiún éigeandáil réigiúnach nó éigeandáil Aontais a fhógairt arna iarraidh sin d'údarás inniúil a mbeidh éigeandáil fógartha aige agus tar éis fíorú a dhéanamh i gcomhréir le hAirteagal 11(8).

Fógróidh an Coimisiún éigeandáil réigiúnach nó éigeandáil Aontais, de réir mar is iomchuí, arna iarraidh sin do 2 údarás inniúla ar a laghad a mbeidh éigeandáil fógartha acu agus tar éis fíorú a dhéanamh i gcomhréir le hAirteagal 11(8), agus i gcás ina mbeidh nasc idir cúiseanna na n-éigeandálaí sin.

I ngach cás, nuair a fhógróidh sé éigeandáil réigiúnach nó éigeandáil Aontais, déanfaidh an Coimisiún, trí úsáid a bhaint as an modh cumarsáide is oiriúnaí don staid, tuairimí na n-údarás inniúil eile a bhailiú agus tabharfaidh sé dá aire go cuí an fhaisnéis ábhartha uile arna soláthar ag na húdaráis inniúla eile. Nuair a chinneann an Coimisiún, tar éis measúnaithe, nach bhfuil údar ann a thuilleadh leis an éigeandáil réigiúnach nó leis an éigeandáil Aontais a fhógairt, fógróidh sé go bhfuil deireadh leis an éigeandáil réigiúnach nó leis an éigeandáil Aontais agus tabharfaidh sé cúiseanna lena chinneadh agus cuirfidh sé an Chomhairle ar an eolas faoina chinneadh.

2. Tionólfaidh an Coimisiún GCG a luaithe a fhógróidh sé éigeandáil réigiúnach nó éigeandáil Aontais.

3. I gcás éigeandáil réigiúnach nó éigeandáil Aontais, déanfaidh an Coimisiún gníomhaíocht na n-údarás inniúil a chomhordú, agus aird iomlán á tabhairt ar an bhfaisnéis ábhartha ón gcomhairliúchán leis GCG agus ar na torthaí a éireoidh as. Go háirithe, déanfaidh an Coimisiún na nithe seo a leanas: (a) malartú faisnéise a áirithiú; (b) comhsheasmhacht agus éifeachtacht a áirithiú i dtaca leis an ngníomhaíocht ar leibhéal na mBallstát agus ar leibhéal réigiúnach i gcoibhneas le leibhéal an Aontais; (c) na gníomhaíochtaí a chomhordú maidir le tríú tíortha.

4. Féadfaidh an Coimisiún grúpa bainistithe géarchéime a thionól ina mbeidh na bainisteoirí géarchéime dá dtagraítear i bpointe (g) d'Airteagal 10(1) ó na Ballstáit a mbaineann an éigeandáil leo. Féadfaidh an Coimisiún, le comhaontú ó na bainisteoirí géarchéime, a iarraidh ar pháirtithe leasmhara ábhartha eile a bheith rannpháirteach. Áiritheoidh an Coimisiún go gcuirfear GCG ar an eolas go tráthrialta faoin obair a bheidh ar bun ag an ngrúpa bainistithe géarchéime.

5. Áiritheoidh na Ballstáit agus, go háirithe, na húdaráis inniúla, an méid seo a leanas: (a) nach dtabharfar isteach aon bhearta a chuirfidh srian míchuí ar an sreabhadh gáis laistigh den mhargadh inmheánach aon tráth, go háirithe an sreabhadh gáis go dtí na margaí a mbeidh difear á ndéanamh dóibh; (b) nach dtabharfar isteach aon bhearta ar dóigh dóibh staid an tsoláthair gáis i mBallstát eile a chur i mbaol mór; agus (c) go ndéanfar an rochtain trasteorann ar bhonneagar i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 715/2009 a choimeád ar bun a mhéid is féidir go teicniúil agus go sábháilte, i gcomhréir leis an bplean éigeandála.

6. Más rud é, arna iarraidh sin d'údarás inniúil, do ghnóthais gáis nádúrtha nó ar a thionscnamh féin, go measann an Coimisiún go bhfuil gníomhaíocht atá déanta ag Ballstát nó ag údarás inniúil nó iompraíocht gnóthais gáis nádúrtha, le linn éigeandáil réigiúnach nó éigeandáil Aontais, contrártha do mhír 5, iarrfaidh an Coimisiún ar an mBallstát sin nó ar an údarás inniúil sin a ghníomhaíocht a mhodhnú nó gníomhaíocht a dhéanamh chun a áirithiú go gcomhlíonfar mír 5, agus cuirfidh sé na fáthanna atá leis sin in iúl dó. Tabharfar aird chuí ar an ngá leis an gcóras gáis a oibriú go sábháilte gach tráth.

Laistigh de 3 lá tar éis fógra a thabhairt faoi iarraidh an Choimisiúin, modhnóidh an Ballstáit nó an t-údarás inniúil a ghníomhaíocht agus cuirfidh sé fógra don Choimisiún ina leith sin nó cuirfidh sé an Coimisiún ar an eolas faoi na fáthanna a n-easaontaíonn sé leis an iarraidh. Sa dara cás, féadfaidh an Coimisiún, laistigh de 3 lá tar éis dó bheith curtha ar an eolas, a iarraidh a leasú nó a tharraingt siar nó féadfaidh sé an Ballstát nó an t-údarás inniúil agus, i gcás ina measann an Coimisiún go bhfuil gá leis, GCG a thionól chun an tsaincheist a bhreithniú. Leagfaidh an Coimisiún amach na fáthanna mionsonraithe a bheidh aige maidir le haon mhodhnuithe ar an ngníomhaíocht a iarraidh. Tabharfaidh an Ballstát nó an t-údarás inniúil aird iomlán ar sheasamh an Choimisiúin. I gcás ina gclaonfaidh cinneadh críochnaitheach an údaráis inniúil nó an Bhallstáit ó sheasamh an Choimisiúin, soláthróidh an t-údarás inniúil nó an Ballstát na fáthanna is bonn leis an gcinneadh sin.

7. Déanfaidh an Coimisiún, tar éis dó dul i gcomhairle le GCG, buanliosta ionadaithe a tharraingt suas do thascfhórsa faireacháin ar a mbeidh saineolaithe tionscail agus ionadaithe ón gCoimisiún. Féadfar an tascfhórsa faireacháin a imscaradh lasmuigh den Aontas nuair is gá sin agus déanfaidh sé faireachán agus tuairisciú ar na sreafaí gáis isteach san Aontas, i gcomhar leis na tríú tíortha soláthair agus idirthurais.

8. Déanfaidh an t-údarás inniúil an fhaisnéis a bhaineann le haon chúnamh is gá a sholáthar d'ERCC an Choimisiúin. Déanfaidh ERCC an staid fhoriomlán a mheasúnú agus tabharfaidh sé comhairle faoin gcúnamh ba cheart a sholáthar do na Ballstáit is mó a ndéantar difear dóibh, agus do thríú tíortha nuair is iomchuí sin.

Airteagal 13

Dlúthpháirtíocht

1. Má iarrann Ballstát cur chun feidhme an bhirt dlúthpháirtíochta de bhun an Airteagail seo, déanfaidh Ballstát a bhfuil nasc díreach aige leis an mBallstát iarrthach nó, i gcás ina bhforálfaidh an Ballstát amhlaidh, a údarás inniúil nó oibreoir a chórais tarchurtha nó a chórais dáileacháin, a mhéid is féidir, gan staideanna neamhshábháilte a chruthú, na bearta is gá d'fhonn a áirithiú go laghdófar an soláthar gáis do chustaiméirí ar a chríoch nach custaiméirí atá faoi chosaint leis an dlúthpháirtíocht iad nó nach leanfar leis, a mhéid is gá agus fad nach sásaítear an soláthar gáis do na custaiméirí atá faoi chosaint leis an dlúthpháirtíocht sa Bhallstát iarrthach. Áiritheoidh an Ballstát iarrthach go ndéanfar an toirt ábhartha gáis a sheachadadh go héifeachtach chuig custaiméirí atá faoi chosaint leis an dlúthpháirtíocht ina chríoch.

In imthosca eisceachtúla agus ar iarraidh cuí-réasúnaithe ón oibreoir ábhartha córais tarchurtha leictreachais nó gáis ar a údarás inniúil, féadfar leanúint freisin de ghás a sholáthar do ghléasraí áirithe ríthábhachtacha cumhachta gásadhainte mar a shainítear de bhun Airteagal 11(7) iad sa Bhallstát a bhfuil an dlúthpháirtíocht á soláthar, más rud é go ndéanfaí damáiste tromchúiseach d'fheidhmiú an chórais leictreachais nó go gcuirfí bac ar tháirgeadh gáis agus/nó ar iompar gáis mura ndéanfaí gás a sholáthar do na gléasraí sin.

2. Lena chois sin, déanfaidh Ballstát an beart dlúthpháirtíochta a sholáthar do Bhallstát eile lena bhfuil nasc aige trí thríú tír mura rud é go mbeidh srian ar shreafaí tríd an tríú tír. Beidh síneadh den sórt sin ar an mbeart faoi réir chomhaontú na mBallstát ábhartha agus déanfaidh na Ballstáit sin, de réir mar is iomchuí, a thabhairt ar an tríú tír trína bhfuil nasc acu a bheith rannpháirteach.

3. Déanfar beart dlúthpháirtíochta mar rogha dheiridh agus ní bheidh feidhm aige ach amháin más fíor an méid seo a leanas i leith an Bhallstáit iarrthaigh: (a) ní raibh sé in ann an t-easnamh sa soláthar gáis dá gcustaiméirí atá faoi chosaint leis an dlúthpháirtíocht in ainneoin chur i bhfeidhm an bhirt dá dtagraítear in Airteagal 11(3); (b) rinne sé na bearta margadhbhunaithe uile agus gach beart dá bhforáiltear ina phlean éigeandála; (c) thug sé fógra faoi iarraidh shainráite don Choimisiún agus d'údaráis inniúla na mBallstát go léir lena mbaineann lena bhfuil nasc aige go díreach nó, de bhun mhír 2, trí thríú tír, agus tuairisc ar na bearta a cuireadh chun feidhme dá dtagraítear i bpointe (b) den mhír seo in éineacht leis an iarraidh; (d) gheall sé don Bhallstát a sholáthraíonn dlúthpháirtíocht aige cúiteamh cothrom, pras a íoc i gcomhréir le mír 8.

4. Má tá níos mó ná Ballstát amháin ann a d'fhéadfadh an dlúthpháirtíocht a sholáthar do Bhallstát iarrthach, déanfaidh an Ballstát iarrthach an tairiscint is buntáistí a lorg ar bhonn chostais, luas seachadta, iontaofacht, agus éagsúlú na soláthairtí gáis, tar éis dó dul i gcomhairle le gach Ballstát a gceanglaítear air an dlúthpháirtíocht a sholáthar. Déanfaidh na Ballstáit lena mbaineann tairiscintí den sórt sin ar bhonn bearta deonacha atá dírithe ar an éileamh, a mhéid agus a fhad is féidir, roimh dhul i muinín bearta nach bhfuil margadhbhunaithe.

5. I gcás nach leor na bearta margadhbhunaithe don Bhallstát a sholáthraíonn an dlúthpháirtíocht chun aghaidh a thabhairt ar an easnamh sa soláthar gáis do chustaiméirí atá faoi chosaint leis an dlúthpháirtíocht sa Bhallstát iarrthach, féadfaidh an Ballstát a sholáthraíonn an dlúthpháirtíocht bearta nach bhfuil margadhbhunaithe a thabhairt isteach d'fhonn na hoibleagáidí a leagtar síos i mír 1 agus i mír 2 a chomhlíonadh.

6. Cuirfidh údarás inniúil an Bhallstáit iarrthaigh an Coimisiún agus údaráis inniúla na mBallstát a sholáthraíonn an dlúthpháirtíocht ar an eolas láithreach nuair a shásaítear an soláthar gáis do na custaiméirí atá faoi chosaint leis an dlúthpháirtíocht ina chríoch nó i gcás ina ndéantar na hoibleagáidí faoi mhír 1 agus faoi mhír 2, atá bunaithe ar a riachtanais, a laghdú, nó i gcás ina ndéantar iad a chur ar fionraí arna iarraidh sin don Bhallstát a fhaigheann an dlúthpháirtíocht.

7. Beidh feidhm ag na hoibleagáidí a leagtar síos i mír 1 agus mír 2 faoi réir oibriú teicniúil sábháilte agus iontaofa chóras gáis Ballstáit a sholáthraíonn an dlúthpháirtíocht agus faoi réir theorainn uaschumas onnmhairiúcháin idirnaisc bhonneagar an Bhallstáit ábhartha i dtreo an Bhallstáit iarrthaigh. Féadfar imthosca den sórt sin a léiriú i socruithe teicniúla, dlíthiúla agus airgeadais, go háirithe na himthosca sin faoina ndéanfaidh an margadh suas go dtí an acmhainn uasta idirnaisc a sheachadadh.

8. Soláthrófar an dlúthpháirtíocht faoin Rialachán seo ar bhonn cúitimh. Íocfaidh an Ballstát a iarrann an dlúthpháirtíocht go pras, nó áiritheoidh sé go n-íocfar go pras, cúiteamh cóir leis an mBallstát a sholáthraíonn an dlúthpháirtíocht. Cumhdófar le cúiteamh cóir den sórt sin an méid seo a leanas ar a laghad: (a) an gás a sheachadtar chuig críoch an Bhallstáit iarrthaigh; (b) gach costas ábhartha agus réasúnta eile a thabhaítear agus an dlúthpháirtíocht á soláthar, lena n-áirítear, i gcás inarb iomchuí, costais na mbeart sin, a d'fhéadfadh a bheith bunaithe roimh ré; (c) aisíocaíocht ar aon chúiteamh a eascraíonn as imeachtaí breithiúnacha, imeachtaí eadrána, nó imeachtaí agus socraíochtaí comhchosúla agus costais ghaolmhara —imeachtaí den sórt sin lena bhfuil baint ag an mBallstát a sholáthraíonn an dlúthpháirtíocht i leith eintitis a bhfuil baint acu le soláthar dlúthpháirtíocht den sórt sin.

San áireamh leis an gcúiteamh cóir de bhun na chéad fhomhíre, beidh, inter alia, na costais réasúnta uile a thabhaíonn an Ballstát a sholáthraíonn an dlúthpháirtíocht ón oibleagáid chun cúiteamh a íoc de bhua na gceart bunúsach a ráthaítear le dlí an Aontais agus de bhua na n-oibleagáidí idirnáisiúnta infheidhme agus an tAirteagal seo á chur chun feidhme, mar aon le costais bhreise réasúnta a thabhaítear agus cúiteamh á íoc de bhun na rialacha náisiúnta cúitimh.

Faoin 1 Nollaig 2018, glacfaidh údaráis inniúla na mBallstát na bearta is gá, go háirithe na socruithe teicniúla, dlíthiúla agus airgeadais de bhun mhír 10, chun an chéad agus an dara fomhír den mhír seo a chur chun feidhme. Le bearta den sórt sin, féadfar foráil a dhéanamh do na modúlachtaí praiticiúla maidir le híocaíocht phras.

9. Áiritheoidh na Ballstáit go gcuirtear forálacha an Airteagail seo chun feidhme i gcomhréir leis na Conarthaí, le Cairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh agus leis na hoibleagáidí idirnáisiúnta infheidhme. Déanfaidh siad na bearta is gá chuige sin.

10. Faoin 1 Nollaig 2018, glacfaidh na húdaráis inniúla na bearta is gá, lena n-áirítear na cinn a comhaontaíodh i socruithe teicniúla, dlíthiúla agus airgeadais, chun a áirithiú go soláthraítear gás do na custaiméirí atá faoi chosaint leis an dlúthpháirtíocht sa Bhallstát iarrthach i gcomhréir le mír 1 agus mír 2. Déanfar na socruithe teicniúla, dlíthiúla agus airgeadais a chomhaontú idir na Ballstáit a bhfuil nasc díreach acu lena chéile nó, i gcomhréir le mír 2, a bhfuil nasc eatarthu trí thríú tír, agus tuairisceofar iad sna pleananna éigeandála faoi seach a bheidh acu. Féadfar na heilimintí seo a leanas, i measc nithe eile, a chuimsiú sna socruithe sin: (a) sábháilteacht oibríochtúil na líonraí; (b) cur i bhfeidhm praghsanna gáis agus/nó an mhodheolaíocht chun iad a shocrú, agus aird á tabhairt ar an tionchar ar fheidhmiú an mhargaidh; (c) idirnaisc a úsáid, lena n-áirítear acmhainn dhéthreoch agus gás a stóráil faoi thalamh; (d) na toirteanna gáis nó an mhodheolaíocht chun iad a shocrú; (e) catagóirí na gcostas a chaithfear a chumhdach trí chúiteamh cothrom, pras, a bhféadfaí damáistí do thionsclaíocht chiorraithe a bheith ar áireamh ann; (f) léiriú ar conas a d'fhéadfaí an cúiteamh cóir a ríomh.

Beidh ar áireamh sa socrú airgeadais a chomhaontaítear idir na Ballstáit sula n-iarrtar an dlúthpháirtíocht forálacha lenar féidir an cúiteamh cóir a ríomh i leith na gcostas ábhartha réasúnta uile, ar a laghad, a thabhaítear agus dlúthpháirtíocht á soláthar agus gealltanas go n-íocfar an cúiteamh sin.

Soláthrófar, le sásra cúitimh ar bith, dreasachtaí chun páirt a ghlacadh i réitigh mhargadhbhunaithe amhail ceantanna agus sásraí maidir le freagairt ar éileamh. Ní chruthófar dreasachtaí saobha leis, lena n-áirítear i dtéarmaí airgeadais, do ghníomhaithe an mhargaidh chun a gcuid gníomhaíochta a chur siar go dtí go gcuirtear bearta nach bhfuil margadhbhunaithe i bhfeidhm. Déanfar gach sásra cúitimh, nó achoimre orthu ar a laghad, a áireamh sna pleananna éigeandála.

11. Fad a fhéadfaidh Ballstát tomhaltas gáis a chuid custaiméirí atá faoi chosaint leis an dlúthpháirtíocht a chumhdach óna tháirgeacht féin, díolmhófar é, dá réir sin, ón oibleagáid socruithe teicniúla, dlíthiúla agus airgeadais a thabhairt i gcrích le Ballstáit lena bhfuil nasc díreach aige nó, i gcomhréir le mír 2, trí thríú tír, ar mhaithe leis an dlúthpháirtíocht a fháil. Ní dhéanfaidh díolúine den sórt sin difear d'oibleagáid an Bhallstáit ábhartha an dlúthpháirtíocht a sholáthar do Bhallstáit eile de bhun an Airteagail seo.

12. Faoin 1 Nollaig 2017 agus tar éis dó dul i gcomhairle le GCG, déanfaidh an Coimisiún foráil maidir le treoir, nach mbeidh ceangailteach ó thaobh dlí, le haghaidh phríomheilimintí na socruithe teicniúla, dlíthiúla agus airgeadais, go háirithe maidir leis an gcaoi a bhféadfar na heilimintí a bhfuil tuairisc orthu i mír 8 agus i mír 10 a chur i bhfeidhm sa chleachtas.

13. I gcás nach dtiocfaidh na Ballstáit ar chomhaontú faoi na socruithe teicniúla, dlíthiúla agus airgeadais is gá faoin 1 Deireadh Fómhair 2018, féadfaidh an Coimisiún, tar éis dó dul i gcomhairle leis na húdaráis inniúla lena mbaineann, creat a mholadh le haghaidh na mbeart sin ina leagfar amach na prionsabail is gá chun go mbeidh siad oibríochtúil, ar prionsabail iad a dhéanfaidh forbairt ar threoir an Choimisiúin a leagtar amach i mír 12. Cuirfidh na Ballstáit bailchríoch ar a gcuid socruithe faoin 1 Nollaig 2018 agus aird iomlán á tabhairt acu ar an togra ón gCoimisiún.

14. Ní dhéanfar difear d'infheidhmeacht an Airteagail seo má mhainníonn na Ballstáit teacht ar chomhaontú faoina gcuid socruithe teicniúla, dlíthiúla agus airgeadais nó má mhainníonn siad bailchríoch a chur ar na socruithe sin. I staid den sórt sin, tiocfaidh na Ballstáit lena mbaineann ar chomhaontú maidir leis na bearta ad hoc is gá agus déanfaidh an Ballstát a iarrann an dlúthpháirtíocht gealltanas a thabhairt i gcomhréir le pointe (d) de mhír 3.

15. Scoirfidh na hoibleagáidí a leagtar síos i mír 1 agus i mír 2 den Airteagal seo d'fheidhm a bheith acu díreach tar éis deireadh na héigeandála a fhógairt nó díreach tar éis don Choimisiún a chinneadh, i gcomhréir leis an gcéad fhomhír d'Airteagal 11(8), nach bhfuil údar leis an bhfógra éigeandála, nó nach bhfuil údar leis a thuilleadh.

16. I gcás ina dtabhóidh an tAontas costais de bhua aon dliteanas, seachas le haghaidh gníomhartha neamhdhleathacha nó iompar neamhdhleathach de bhun an dara mír d'Airteagal 340 CFAE, i ndáil le bearta a gceanglaítear ar na Ballstáit iad a ghlacadh de bhun an Airteagail seo, déanfaidh an Ballstát a fhaigheann an dlúthpháirtíocht na costais sin a aisíoc leis.

Airteagal 14

Malartú faisnéise

1. I gcás inar fhógair Ballstát aon cheann de na leibhéil ghéarchéime dá dtagraítear in Airteagal 11(1), déanfaidh na gnóthais gáis nádúrtha lena mbaineann an fhaisnéis seo a leanas go háirithe a chur ar fáil d'údarás inniúil an Bhallstáit lena mbaineann ar bhonn laethúil: (a) réamhaisnéisí do na 3 lá ina dhiaidh sin faoin soláthar laethúil gáis agus faoin éileamh laethúil gáis i milliún méadair chiúbacha in aghaidh an lae (mmc/d); (b) an sreabhadh laethúil gáis ag na pointí iontrála agus fágála trasteorann go léir agus, chomh maith leis sin, ag na pointí go léir a nascann saoráid táirgthe, saoráid stórála nó críochfort GNL leis an ngréasán, i milliún méadair chiúbacha in aghaidh an lae (mmc/d); (c) an tréimhse, arna sloinneadh i laethanta, ar lena linn atáthar ag súil gur féidir an soláthar gáis sin a áirithiú do na custaiméirí atá faoi chosaint.

2. I gcás éigeandáil réigiúnach nó éigeandáil Aontais, féadfaidh an Coimisiún a iarraidh ar an údarás inniúil dá dtagraítear i mír 1 an méid seo a leanas ar a laghad a sholáthar dó gan mhoill: (a) an fhaisnéis a leagtar amach i mír 1; (b) faisnéis faoi na bearta a bheartaítear a dhéanamh agus faoi na bearta sin atá curtha chun feidhme cheana féin ag an údarás inniúil chun an éigeandáil a mhaolú, agus faisnéis faoi éifeachtacht na mbeart sin; (c) na hiarrataí atá déanta ar bhearta breise a bheidh le déanamh ag údaráis inniúla eile; (d) na bearta atá curtha chun feidhme arna iarraidh sin d'údaráis inniúla eile.

3. Tar éis éigeandála, déanfaidh an t-údarás inniúil dá dtagraítear i mír 1, a luaithe is féidir agus, ar a dhéanaí, 6 seachtaine tar éis deireadh a bheith curtha leis an éigeandáil, measúnú mionsonraithe a sholáthar don Choimisiún gan mhoill ar an éigeandáil agus ar éifeachtacht na mbeart a cuireadh chun feidhme, lena n-áirítear measúnú ar an tionchar eacnamaíoch a bhí ag an éigeandáil, ar an tionchar ar earnáil an leictreachais agus ar an gcúnamh a soláthraíodh don Aontas agus dá Bhallstát nó a fuarthas uathu. Cuirfear an measúnú sin ar fáil do GCG agus léireofar é sna nuashonruithe ar na pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus ar na pleananna éigeandála.

Déanfaidh an Coimisiún anailís ar mheasúnuithe na n-údarás inniúla agus cuirfidh sé na Ballstáit, Parlaimint na hEorpa agus GCG ar an eolas maidir le torthaí a anailíse i bhfoirm chomhiomlán.

4. I gcúinsí a mbeidh údar cuí leo d'ainneoin éigeandáil a bheith fógartha, féadfaidh údarás inniúil an Bhallstáit is mó a ndéantar difear dó ceangal a chur ar ghnóthais gáis nadúrtha an fhaisnéis dá dtagraítear i mír 1 a chur ar fáil nó an fhaisnéis bhreise is gá chun measúnú a dhéanamh ar staid ghinearálta an tsoláthair gáis sa Bhallstát nó i mBallstáit eile, lena n-áirítear faisnéis chonarthach, seachas faisnéis faoi na praghsanna. Féadfaidh an Coimisiún an fhaisnéis a sholáthraíonn gnóthais gáis nádúrtha faoin mír seo a iarraidh ó na húdaráis inniúla, ar choinníoll nár tarchuireadh an fhaisnéis chéanna chuig an gCoimisiún cheana.

5. I gcás ina measfaidh an Coimisiún go bhfuil an soláthar gáis san Aontas ina iomláine nó i gcuid den Aontas i mbaol nó gur dócha go mbeidh an soláthar sin i mbaol sa chaoi is go bhféadfadh sé, mar thoradh ar an mbaol sin, go bhfógrófaí ceann amháin de na leibhéil ghéarchéime dá dtagraítear in Airteagal 11(1), féadfaidh sé ceangal a chur ar na húdaráis inniúla lena mbaineann an fhaisnéis is gá a bhailiú agus a chur faoi bhráid an Choimisiúin chun measúnú a dhéanamh ar staid an tsoláthair gáis. Déanfaidh an Coimisiún an measúnú sin a roinnt le GCG.

6. Le gur féidir leis na húdaráis inniúla agus an Coimisiún measúnú a dhéanamh ar shlándáil staid an tsoláthair gáis ar an leibhéal náisiúnta, ar leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais, déanfaidh gach gnóthas gáis nádúrtha fógra a thabhairt: (a) don údarás inniúil lena mbaineann faoi na sonraíochtaí seo a leanas maidir le conarthaí soláthair gáis a bhfuil gné trasteorann acu agus a mhaireann níos faide ná bliain amháin, ar conarthaí iad a thug sé i gcrích chun gás a fháil: (i) fad an chonartha; (ii) toirteanna bliantúla conarthaithe; (iii) toirteanna conraithe laethúla uasta i gcás práinne nó éigeandála; (iv) pointí seachadta conraithe; (v) toirteanna íosta laethúla agus míosúla gáis; (vi) coinníollacha is gá chun seachadtaí gáis a chur ar fionraí; (vii) léiriú i dtaobh an ionann an conradh, ar bhonn aonair nó i dteannta a chuid conarthaí leis an soláthróir céanna nó lena chleamhnaithe, agus an tairseach de 28 % dá dtagraítear i bpointe (b) de mhír 6 sa Bhallstát is mó a ndéantar difear dó, nó an níos mó ná an tairseach sin é; (b) d'údarás inniúil an Bhallstáit is mó a ndéantar difear dó, go díreach tar éis iad a thabhairt i gcrích nó a mhodhnú, faoina chonarthaí soláthair gáis ar faide a ré ná aon bhliain, arna dtabhairt i gcrích nó arna modhnú an 1 Samhain 2017 nó ina dhiaidh sin, arb ionann iad, ar bhonn aonair nó i dteannta a gcuid conarthaí leis an soláthróir céanna nó lena chleamhnaithe, agus 28 % nó níos mó den tomhaltas bliantúil gáis sa Bhallstát sin, a ríomhfar ar bhonn na sonraí is déanaí a bheidh ar fáil. Lena chois sin, faoin 2 Samhain 2018, tabharfaidh gnóthais gáis nádúrtha fógra don údarás inniúil faoi gach conradh atá ann cheana lena bhfuil na coinníollacha céanna á gcomhlíonadh. Ní chumhdófar faisnéis faoi na praghsanna leis an oibleagáid fógra a thabhairt agus ní bheidh feidhm aici maidir leis na modhnuithe a mbeidh baint acu le praghas an gháis amháin. Ina theannta sin, beidh feidhm ag an oibleagáid fógra a thabhairt maidir le gach comhaontú tráchtála atá ábhartha chun an conradh soláthair gáis a chur i gcrích seachas faisnéis faoi na praghsanna.

Déanfaidh an t-údarás inniúil na sonraí a liostaítear i bpointe (a) den chéad fhomhír a chur in iúl don Choimisiún i bhfoirm anaithnid. I gcás ina dtabharfar conarthaí nua i gcrích nó ina ndéanfar athruithe ar chonarthaí atá ann cheana, déanfar an tsraith iomlán sonraí a chur in iúl don Choimisiún faoi dheireadh mhí Mheán Fómhair na bliana ábhartha. I gcás ina mbeidh amhras ar an údarás inniúil i dtaobh an gcuireann conradh ar leith a fuarthas faoi phointe (b) den chéad fhomhír slándáil an tsoláthair gáis i mBallstát nó i réigiún i mbaol, tabharfaidh sé fógra faoin gconradh don Choimisiún.

7. In imthosca a mbeidh údar cuí leo de réir an ghá trédhearcacht príomhchonarthaí soláthair gáis a ráthú, ar conarthaí iad a bheidh ábhartha do shlándáil an tsoláthair gáis, agus i gcás ina measfaidh údarás inniúil an Bhallstáit is mó a ndéantar difear dó nó an Coimisiún go bhféadfar, le conradh soláthair gáis, slándáil soláthair gáis Ballstáit, réigiúin nó an Aontais a chur i mbaol, féadfaidh údarás inniúil an Bhallstáit nó an Coimisiún a iarraidh ar an ngnóthas gáis nádúrtha an conradh a chur ar fáil, seachas faisnéis faoi na praghsanna, le gur féidir measúnú a dhéanamh ar an tionchar a bheadh aige ar shlándáil an tsoláthair gáis. Beidh an iarraidh réasúnaithe agus féadfar a chumhdach leis an iarraidh freisin mionsonraí faoi aon chomhaontuithe tráchtála eile atá ábhartha chun an conradh soláthair gáis a chur i gcrích, seachas faisnéis faoi na praghsanna. San údar a thabharfar, áireofar comhréireacht an ualaigh riaracháin lena mbaineann.

8. Na húdaráis inniúla a gheobhaidh faisnéis ar bhonn phointe (b) de mhír 6 nó ar bhonn mhír 7 den Airteagal seo, déanfaidh siad measúnú, laistigh de 3 mhí, ar an bhfaisnéis a gheobhaidh siad chun críocha shlándáil an tsoláthair gáis agus tarchuirfidh siad torthaí a measúnaithe chuig an gCoimisiún.

9. Déanfaidh an t-údarás inniúil an fhaisnéis a gheofar faoin Airteagal seo a chur san áireamh agus an measúnú riosca, an plean um ghníomhaíocht choisctheach agus an plean éigeandála nó na nuashonruithe a ghabhfaidh leo á n-ullmhú. Féadfaidh an Coimisiún cinneadh a ghlacadh lena molfar don údarás inniúil na measúnuithe riosca nó na pleananna a leasú ar bhonn na faisnéise a gheofar faoin Airteagal seo. Déanfaidh an t-údarás inniúil lena mbaineann athbhreithniú ar an measúnú riosca agus ar na pleananna a bhaineann leis an iarraidh i gcomhréir leis an nós imeachta a leagtar amach in Airteagal 8(9).

10. Faoin 2 Bealtaine 2019, déanfaidh na Ballstáit na rialacha a bhaineann leis na pionóis is infheidhme maidir le sáruithe a dhéanann gnóthais gáis nádúrtha ar mhír 6 nó mír 7 den Airteagal seo a leagan síos agus glacfaidh siad gach beart is gá lena áirithiú go gcuirfear chun feidhme iad. Beidh na pionóis dá bhforáiltear éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach.

11. Chun críocha an Airteagail seo, ciallóidh “an Ballstát is mó a ndéantar difear dó” an Ballstát a bhfuil an chuid is mó de dhíolacháin gháis nó de chustaiméirí de chuid páirtí conarthach de chonradh fadtéarmach áirithe suite ann.

12. Conarthaí nó faisnéis chonarthach a fhaightear ar bhonn mhír 6 agus mhír 7, mar aon leis na measúnuithe faoi seach a dhéanann na húdaráis inniúla nó an Coimisiún, fanfaidh siad uile faoi rún. Déanfaidh na húdaráis inniúla agus an Coimisiún rúndacht iomlán a áirithiú.

Airteagal 15

Rúndacht ghairmiúil

1. Aon fhaisnéis atá íogair ó thaobh na tráchtála de agus a gheofar, a mhalartófar nó a tharchuirfear de bhun Airteagal 14(4), (5), (6), (7) agus (8), agus Airteagal18, seachas torthaí na measúnuithe dá dtagraítear in Airteagal 14(3) agus (5), beidh sí faoi rún agus beidh sí faoi réir choinníollacha na rúndachta gairmiúla a leagtar síos san Airteagal seo.

2. Beidh feidhm ag an oibleagáid maidir le rúndacht ghairmiúil maidir leis na daoine seo a leanas a fhaigheann faisnéis rúnda i gcomhréir leis an Rialachán seo: (a) daoine atá ag obair nó a d'oibrigh don Choimisiún; (b) iniúchóirí agus saineolaithe a fhaigheann treoracha ón gCoimisiún; (c) daoine atá ag obair nó a d'oibrigh do na húdaráis inniúla agus do na húdaráis rialála náisiúnta nó d'údaráis ábhartha eile; (d) iniúchóirí agus saineolaithe a fhaigheann treoracha ó údaráis inniúla agus ó údaráis rialála náisiúnta nó ó údaráis ábhartha eile a fhaigheann faisnéis rúnda i gcomhréir leis an Rialachán seo.

3. Gan dochar do chásanna a chumhdaítear leis an dlí coiriúil, le forálacha eile an Rialacháin seo nó le dlí ábhartha eile an Aontais, ní fhéadfar faisnéis rúnda a fhaigheann na daoine dá dtagraítear i mír 2 i gcúrsa a gcuid dualgas a nochtadh d'aon duine eile nó d'aon údarás eile, seachas i bhfoirm achomair nó i bhfoirm chomhiomlán ionas nach féidir rannpháirtí aonair margaidh nó ionad margaidh aonair a shainaithint.

4. Gan dochar do chásanna a chumhdaítear leis an dlí coiriúil, ní fhéadfaidh an Coimisiún, na húdaráis inniúla agus na húdaráis rialála náisiúnta, comhlachtaí nó daoine a fhaigheann faisnéis rúnda de bhun an Rialacháin seo faisnéis rúnda a úsáid ach amháin i gcomhlíonadh a ndualgas agus i bhfeidhmiú a bhfeidhmeanna. Féadfaidh údaráis, comhlachtaí nó daoine eile an fhaisnéis sin a úsáid chun na críche ar soláthraíodh an fhaisnéis sin dóibh nó i gcomhthéacs imeachtaí riaracháin nó breithiúnacha a bhaineann go sonrach le feidhmiú a bhfeidhmeanna.

Airteagal 16

Comhar le Páirtithe Conarthacha an Chomhphobail Fuinnimh

1. I gcás ina rachaidh na Ballstáit agus Páirtithe Conarthacha an Chomhphobail Fuinnimh i gcomhar lena chéile sa phróiseas maidir le measúnuithe riosca agus pleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus pleananna éigeandála a bhunú, féadfar a áireamh sa chomhar sin, go háirithe, idirghníomhú agus comhghaolú na rioscaí agus an chomhairliúcháin a shainaithint d'fhonn comhsheasmhacht trasteorann na bpleananna um ghníomhaíocht choisctheach agus na bpleananna éigeandála a áirithiú.

2. I ndáil le mír 1, féadfaidh Páirtithe Conarthacha an Chomhphobail Fuinnimh páirt a ghlacadh sa GCG arna iarraidh sin orthu ag an gCoimisiún maidir leis na hábhair leasa fhrithpháirtigh uile.

Airteagal 17

Faireachán an Choimisiúin

Déanfaidh an Coimisiún faireachán leanúnach ar bhearta i dtaca le slándáil an tsoláthair gáis agus tuairisceoidh sé go tráthrialta do GCG.

Ar bhonn na measúnuithe dá dtagraítear in Airteagal 8(7), tiocfaidh an Coimisiún ar a thuairimí féin, faoin 1 Meán Fómhair 2023, maidir leis an gcur chuige a fhéadfar a úsáid chun slándáil an tsoláthair gáis a fheabhsú ar leibhéal an Aontais agus cuirfidh sé tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle maidir le cur i bhfeidhm an Rialacháin seo, ina mbeidh, más gá, tograí reachtacha chun an Rialachán seo a leasú.

Airteagal 18

Fógra a thabhairt

Tabharfar fógra don Choimisiún faoin measúnú riosca, faoi na pleananna um ghníomhaíocht choisctheach, faoi na pleananna éigeandála agus faoi gach doiciméad eile go leictreonach ar an ardán CIRCABC.

Déanfar gach comhfhreagras a mbeidh baint aige le fógra a thabhairt a chur go leictreonach.

Airteagal 19

An tarmligean a fheidhmiú

1. Is faoi réir na gcoinníollacha a leagtar síos san Airteagal seo a thugtar an chumhacht don Choimisiún chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh.

2. Déanfar an chumhacht chun gníomhartha tarmligthe a ghlacadh dá dtagraítear in Airteagal 3(8), in Airteagal 7(5) agus in Airteagal 8(5) a thabhairt don Choimisiún go ceann tréimhse 5 bliana amhail ón 1 Samhain 2017. Déanfaidh an Coimisiún, tráth nach déanaí ná 9 mí roimh dheireadh na tréimhse 5 bliana sin, tuarascáil a tharraingt suas maidir le tarmligean na cumhachta. Déanfar tarmligean na cumhachta a fhadú go hintuigthe go ceann tréimhsí comhfhaid, mura rud é go gcuireann Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle in aghaidh an fhadaithe sin tráth nach déanaí ná 3 mhí roimh dheireadh gach tréimhse.

3. Féadfaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle tarmligean na cumhachta dá dtagraítear in Airteagal 3(8), in Airteagal 7(5) agus in Airteagal 8(5) a chúlghairm aon tráth. Déanfaidh cinneadh chun cúlghairm a dhéanamh deireadh a chur le tarmligean na cumhachta atá sonraithe sa chinneadh sin. Gabhfaidh éifeacht leis an lá tar éis fhoilsiú an chinnidh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh nó ar dháta is déanaí a shonrófar sa chinneadh. Ní dhéanfaidh sé difear do bhailíocht aon ghníomhartha tarmligthe atá i bhfeidhm cheana féin.

4. Roimh dó gníomh tarmligthe a ghlacadh, rachaidh an Coimisiún i mbun comhairliúchán le saineolaithe arna n-ainmniú ag gach Ballstát i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr.

5. A luaithe a ghlacfaidh sé gníomh tarmligthe, tabharfaidh an Coimisiún fógra, an tráth céanna, do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle.

6. Ní thiocfaidh gníomh tarmligthe a ghlactar de bhun Airteagal 3(8), Airteagal 7(5) agus Airteagal 8(5) i bhfeidhm ach amháin mura mbeidh aon agóid curtha in iúl ag Parlaimint na hEorpa nó ag an gComhairle laistigh de thréimhse 2 mhí tar éis fógra faoin ngníomh sin a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle nó más rud é, roimh dhul in éag na tréimhse sin, go mbeidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle araon tar éis a chur in iúl don Choimisiún nach ndéanfaidh siad aon agóid. Déanfar an tréimhse sin a fhadú 2 mhí ar thionscnamh Pharlaimint na hEorpa nó na Comhairle.

Airteagal 20

Maolú

1. Ní bheidh feidhm ag an Rialachán seo maidir le Málta ná maidir leis an gCipir fad nach mbeidh aon ghás á sholáthar ar a gcríocha faoi seach. Maidir le Málta agus leis an gCipir, déanfar na hoibleagáidí a leagtar síos sna forálacha seo a leanas, agus na roghanna a mbeidh sé de cheart ag na Ballstáit sin a dhéanamh de bhun na bhforálacha sin, a chomhlíonadh agus déanfar sin laistigh den am a shonraítear arna ríomh ón dáta ar a sholáthrófar gás den chéad uair ar a gcríocha sin faoi seach: (a) i gcás phointe 5 d'Airteagal 2, Airteagal 3(2), Airteagal 7(5) agus phointe (a) d'Airteagal 14(6): 12 mhí; (b) i gcás Airteagal 6(1): 18 mí; (c) i gcás Airteagal 8(7): 24 mhí; (d) i gcás Airteagal 5(4): 36 mhí; (e) i gcás Airteagal 5(1): 48 mí.

D'fhonn an oibleagáid atá in Airteagal 5(1) a chomhlíonadh, féadfaidh Málta agus an Chipir na forálacha atá in Airteagal 5(2) a chur chun feidhme, lena n-áirítear trí úsáid a bhaint as bearta nach bhfuil margadhbhunaithe atá dírithe ar an éileamh.

2. Na hoibleagáidí a bhaineann le hobair na ngrúpaí riosca dá bhforáiltear in Airteagal 7 agus in Airteagal 8 maidir le grúpaí riosca Chonair Gáis an Deiscirt agus an Mheánmhuir Thoir, beidh feidhm ag na hoibleagáidí sin amhail ón dáta a gcuirfear tús le céim thástála an mhórbhonneagair/na píblíne.

3. Fad go mbeidh rochtain ag an tSualainn ar ghás trí idirnaisc gáis ón Danmhairg go heisiach agus gurb é sin an t-aon fhoinse gáis atá aici agus gurb é an Danmhairg an t-aon soláthróir ionchasach dlúthpháirtíochta atá aici, beidh an Danmhairg agus an tSualainn díolmhaithe ón oibleagáid atá in Airteagal 13(10) socruithe teicniúla, dlíthiúla agus airgeadais a chur i gcrích chun go soláthródh an tSualainn an dlúthpháirtíocht don Danmhairg. Ní dhéanfaidh sé sin difear don oibleagáid atá ar an Danmhairg an dlúthpháirtíocht a sholáthar agus na socruithe teicniúla, dlíthiúla agus airgeadais is gá a thabhairt i gcrích chun na críche sin de bhun Airteagal 13.

Airteagal 21

Aisghairm

Aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 994/2010.

Déanfar tagairtí don Rialachán aisghairthe a fhorléiriú mar thagairtí don Rialachán seo agus léifear iad i gcomhréir leis an tábla comhghaoil atá in Iarscríbhinn IX.

Airteagal 22

Teacht i bhfeidhm

Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an ceathrú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Beidh feidhm aige amhail ón 1 Samhain 2017.

Mar sin féin, beidh feidhm ag Airteagal 13(1) go (6), ag an gcéad mhír agus ag an dara mír d'Airteagal 13(8), agus ag Airteagal 13(14) agus (15) ón 1 Nollaig 2018.

Beidh an