02019R0712 — GA — 10.05.2019 — 000.001

Is áis doiciméadúcháin amháin an téacs seo agus níl aon éifeacht dhlíthiúil aige. Ní ghabhann institiúidí an Aontais aon dliteanas orthu féin i leith inneachar an téacs. Is iad na leaganacha de na gníomhartha a foilsíodh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh agus atá ar fáil ar an suíomh gréasáin EUR-Lex na leaganacha barántúla de na gníomhartha ábhartha, brollach an téacs san áireamh. Is féidir teacht ar na téacsanna oifigiúla sin ach na naisc atá leabaithe sa doiciméad seo a bhrú





Arna cheartú le:









▼B

RIALACHÁN (AE) 2019/712 Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

an 17 Aibreán 2019

maidir le hiomaíocht in earnáil an aeriompair a chosaint, agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 868/2004







CAIBIDIL I

FORÁLACHA GINEARÁLTA

Airteagal 1

Ábhar

1. Leagtar síos leis an Rialachán seo rialacha maidir le himscrúduithe arna gcur i gcrích ag an gCoimisiún agus maidir le bearta sásaimh a ghlacadh, i ndáil le cleachtais a shaobhann iomaíocht idir aeriompróirí de chuid an Aontais agus aeriompróirí tríú tír agus a dhéanann díobháil nó a bhagraíonn díobháil a dhéanamh d'aeriompróirí an Aontais.

2. Tá feidhm ag an Rialachán seo gan dochar d'Airteagal 12 de Rialachán (CEE) Uimh. 95/93 agus Airteagal 20 de Treoir 96/67/CE.

Airteagal 2

Sainmhínithe

Chun críocha an Rialacháin seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

(1) ciallaíonn “aeriompróir” aeriompróir mar a shainmhínítear i Rialachán (CE) Uimh. 1008/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle ( 1 );

(2) ciallaíonn “seirbhís aeriompair” eitilt nó sraith eitiltí ina n-iompraítear paisinéirí, lasta nó post ar luach saothair nó ar fruiliú;

(3) ciallaíonn “páirtí leasmhar” aon duine nádúrtha nó dlítheanach nó aon chomhlacht oifigiúil, bíodh a phearsantacht dhlítheanach ar leith aige nó ná bíodh, ar dóigh dó leas suntasach a bheith aige i dtoradh na n-imeachtaí, lena n-áirítear aeriompróirí ach gan a bheith teoranta dóibh;

(4) ciallaíonn “an Ballstát lena mbaineann” aon Bhallstát:

(a) a thug an ceadúnas oibríochta don aeriompróir nó do na haeriompróirí lena mbaineann de chuid an Aontais de bhun Rialachán (CE) Uimh. 1008/2008; nó

(b) a bhfeidhmíonn an t-aeriompróir de chuid an Aontais nó na haeriompróirí de chuid an Aontais lena mbaineann faoina chomhaontú aeriompair, a chomhaontú aersheirbhísí nó aon chomhaontú eile ina bhfuil forálacha maidir le seirbhísí aeriompair leis an tríú tír lena mbaineann;

(5) ciallaíonn “eintiteas tríú tír” aon duine nádúrtha nó dlítheanach, bíodh sé brabúsach nó ná bíodh, nó aon chomhlacht oifigiúil, bíodh a phearsantacht dhlítheanach ar leith aige nó ná bíodh, atá faoi dhlínse tríú tír, bíodh sé faoi rialú ag rialtas tríú tír nó ná bíodh, agus atá páirteach go díreach nó go hindíreach i seirbhísí aeriompair nó seirbhísí gaolmhara nó i soláthar bonneagair nó seirbhísí a úsáidtear chun seirbhísí aeriompair nó seirbhísí gaolmhara a sholáthar;

(6) ciallaíonn “cleachtais a shaobhann an iomaíocht” idirdhealú agus fóirdheontais;

(7) ciallaíonn “bagairt díobhála” bagairt a bhfuil sé intuartha agus rídhóchúil gur garghortú a thiocfadh as, agus gur féidir a chruthú thar amhras réasúnach gur ghníomh nó cinneadh ag tríú tír nó ag eintiteas tríú tír ba chúis leis.

(8) ciallaíonn “idirdhealú” idirdhealú de chineál ar bith gan bonn cirt oibiachtúil maidir le soláthar earraí nó seirbhísí, lena n-áirítear seirbhísí poiblí, a úsáidtear chun seirbhísí aeriompair a oibriú, nó maidir le cóireáil na n-earraí nó na seirbhísí sin ag údaráis phoiblí i ndáil le seirbhísí den sórt sin, lena n-áirítear cleachtais a bhaineann le seirbhísí aerloingseoireachta nó le saoráidí agus seirbhísí aerfoirt, breosla, seirbhísí láimhseála ar an talamh, slándáil, córais áirithinte ar ríomhaire, leithdháileadh sliotán, muirir, agus an úsáid a bhaintear as saoráidí nó seirbhísí eile chun seirbhísí aeriompair a oibriú;

(9) ciallaíonn “fóirdheontas” ranníocaíocht airgeadais:

(a) arna deonú ag rialtas nó eagraíocht phoiblí eile de chuid tríú tír in aon cheann de na foirmeacha seo a leanas:

(i) cleachtas rialtais nó eagraíochta poiblí eile ar aistriú díreach cistí é nó ar aistriú díreach féideartha é ar chistí nó ar dhliteanais (amhail deontais, iasachtaí, instealladh cothromais, ráthaíochtaí iasachta, fritháireamh caillteanas oibriúcháin, cúiteamh ar ualaí airgeadais arna bhforchur ag údaráis phoiblí);

(ii) tarscaoileadh nó neamhbhailiú ioncaim rialtais nó eagraíochta poiblí eile atá dlite ar aon slí eile (amhail cóireáil cánach fhabhrach nó dreasachtaí fioscacha amhail creidmheasanna cánach);

(iii) rialtas nó eagraíocht phoiblí eile, lena n-áirítear gnóthais faoi rialú poiblí, earraí nó seirbhísí a sholáthar nó a cheannach;

(iv) rialtas nó eagraíocht phoiblí eile íocaíochtaí a dhéanamh le sásra maoiniúcháin nó cúram nó treoir a thabhairt do chomhlacht príobháideach cineál amháin nó níos mó de na feidhmeanna dá dtagraítear i bpointe (i), i bpointe (ii) agus i bpointe (iii) a dhéanamh, ar feidhmeanna iad a bheadh de chúram ar an rialtas de ghnáth agus nach bhfuil aon difríocht i ndáiríre idir iad agus na cleachtais a leanann rialtais de ghnáth;

(b) lena mbronntar sochar; agus

(c) atá teoranta, le dlí nó le gníomh, d'eintiteas nó tionscal nó do ghrúpa eintiteas nó grúpa tionscal laistigh de dhlínse údarás an deonaithe;

(10) ciallaíonn “aeriompróir de chuid an Aontais” aeriompróir a bhfuil aige ceadúnas bailí oibríochta arna dheonú dó ag Ballstát i gcomhréir le forálacha Rialachán (CE) Uimh. 1008/2008;

(11) ciallaíonn an “aeriompróir lena mbaineann de chuid an Aontais” an t-aeriompróir a ndeirtear a bheith faoi réir díobhála nó bagairt díobhála de bhun phointe (b) d'Airteagal 4(1).

Airteagal 3

Leas an Aontais

1. Déanfaidh an Coimisiún cinneadh maidir le leas an Aontais chun críche phointe (b) d'Airteagal 13(2) bunaithe ar luachmhéadú na leasanna éagsúla atá ábhartha sa chás ar leith, a bhféachtar orthu ina n-iomláine. Agus leas an Aontais á chinneadh, tabharfar tús áite don ghá atá le leasanna an tomhaltóra a chosaint agus ardleibhéal nascachta do phaisinéirí agus don Aontas a chothabháil. Maidir le slabhra na heitlíochta tríd síos, féadfaidh an Coimisiún na gnéithe sóisialta ábhartha a chur san áireamh freisin. Cuirfidh an Coimisiún san áireamh freisin an gá maidir le deireadh a chur leis an gcleachtas a shaobhann an iomaíocht, an iomaíocht éifeachtach chothrom a thabhairt thar n-ais agus aon saobhadh ar an margadh inmheánach a sheachaint.

2. Déanfar leas an Aontais a chinneadh bunaithe ar anailís eacnamaíoch arna déanamh ag an gCoimisiún. Bunóidh an Coimisiún an anailís sin ar fhaisnéis a bhaileofar ó na páirtithe leasmhara. Agus a chinneadh á dhéanamh ag an gCoimisiún ar leas an Aontais, lorgóidh an Coimisiún aon fhaisnéis ábhartha eile, freisin, a cheapann sé a bhfuil gá leis agus cuirfear san áireamh go háirithe na gnéithe atá leagtha amach in Airteagal 12(1). Ní chuirfear faisnéis san áireamh ach amháin i gcás ina bhfuil fianaise iarbhír ann a thacaíonn le bailíocht na faisnéise sin.

3. Ní dhéanfar cinneadh maidir le leas an Aontais chun críche phointe (b) d'Airteagal 13(2) go dtí go dtugtar deis do na páirtithe leasmhara uile iad féin a chur in iúl, a gcuid tuairimí a chur i láthair i scríbhinn, faisnéis a chur faoi bhráid an Choimisiúin nó iarratas a dhéanamh ar éisteacht a fháil os comhair an Choimisiúin, i gcomhréir leis na teorainneacha ama a shonraítear i bpointe (d) d'Airteagal 4(8). Leagfar amach in aon iarrataí le haghaidh éisteachta na cúiseanna a bhain le leasanna an Aontais faoi deara do na páirtithe éisteacht a iarraidh.

4. Féadfaidh na páirtithe leasmhara dá dtagraítear i mír 2 agus mír 3 den Airteagal seo a iarraidh go gcuirfear ar fáil dóibh na fíorais agus na breithnithe sin ar dócha go mbunófar cinntí orthu. Cuirfear faisnéis den sórt sin ar fáil a mhéid is féidir, i gcomhréir le hAirteagal 8, agus gan dochar d'aon chinneadh a ghlacfaidh an Coimisiún ina dhiaidh sin.

5. Tarchuirfear an anailís eacnamaíoch dá dtagraítear i mír 2, mar fhaisnéis, chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle.







CAIBIDIL II

FORÁLACHA COITEANNA MAIDIR LE HIMEACHTAÍ

Airteagal 4

Imeachtaí a thionscnamh

1. Tionscnófar imscrúdú tar éis gearán i scríbhinn a thíolacfaidh Ballstát, aeriompróir amháin nó níos mó de chuid an Aontais nó comhlachas d'aeriompróirí de chuid an Aontais nó ar thionscnamh an Choimisiúin féin, má tá fianaise prima facie gur ann do na dálaí seo a leanas:

(a) cleachtas a shaobhann an iomaíocht, arna chur i bhfeidhm ag tríú tír nó eintiteas tríú tír;

(b) díobháil nó bagairt díobhála d'aeriompróir amháin nó níos mó de chuid an Aontais; agus

(c) nasc cúisíoch idir an cleachtas líomhnaithe agus an díobháil nó an bhagairt díobhála líomhnaithe.

2. Nuair a fhaightear gearán de bhun mhír 1, cuirfidh an Coimisiún na Ballstáit uile ar an eolas.

3. Scrúdóidh an Coimisiún go tráthúil cruinneas agus leordhóthanacht na n-eilimintí a sholáthraítear sa ghearán nó atá ar fáil don Choimisiún, lena chinneadh an bhfuil go leor fianaise ann le húdar a bheith le himscrúdú a thionscnamh i gcomhréir le mír 1.

4. Cinnfidh an Coimisiún gan imscrúdú a thionscnamh i gcás nach léirítear aon saincheist chórasach sna fíorais arna gcur chun cinn sa ghearán ná aon tionchar suntasach a bheith acu ar aeriompróir amháin nó níos mó de chuid an Aontais.

5. Cuirfidh an Coimisiún an gearánach agus na Ballstáit uile ar an eolas i gcás ina gcinneann sé gan an t-imscrúdú a thionscnamh. Léireofar san fhaisnéis na cúiseanna faoi deara an chinnidh. Tarchuirfear an fhaisnéis sin chuig Parlaimint na hEorpa chomh maith, i gcomhréir le hAirteagal 17.

6. I gcás nach mbeidh an fhianaise arna cur isteach leordhóthanach chun críocha mhír 1, cuirfidh an Coimisiún in iúl don ghearánach nach bhfuil go leor fianaise ann laistigh de 60 lá ón dáta a taisceadh an gearán. Tabharfar 45 lá don ghearánach fianaise bhreise a sholáthar. I gcás nach n-éireoidh leis an ngearánach é sin a dhéanamh laistigh den teorainn ama sin, féadfaidh an Coimisiún a chinneadh gan an t-imscrúdú a thionscnamh.

7. Faoi réir mhír 4 agus mhír 6, cinnfidh an Coimisiún cé acu an t-imscrúdú a thionscnamh i gcomhréir le mír 1 laistigh de thréimhse nach faide ná 5 mhí ón uair a thaisctear an gearán.

8. Faoi réir mhír 4, nuair a mheasfaidh an Coimisiún go bhfuil go leor fianaise ann chun údar a bheith le himscrúdú a thionscnamh, déanfaidh sé na bearta seo a leanas:

(a) na himeachtaí a thionscnamh agus fógra a thabhairt do na Ballstáit agus do Pharlaimint na hEorpa faoi;

(b) fógra a fhoilsiú in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh; fógrófar san fhógra tionscnamh an imscrúdaithe, léireofar ann raon feidhme an imscrúdaithe, an tríú tír nó eintiteas tríú tír a líomhnaítear a bheith páirteach i gcleachtais a shaobhann an iomaíocht agus an díobháil líomhnaithe nó an bhagairt díobhála líomhnaithe, an t-aeriompróir nó na haeriompróirí de chuid an Aontais lena mbaineann agus luafar ann an tréimhse ina bhféadfaidh páirtithe leasmhara iad féin a chur in iúl, a gcuid tuairimí a chur i láthair i scríbhinn, faisnéis a chur isteach nó iarratas a dhéanamh ar éisteacht a fháil os comhair an Choimisiúin. Beidh 30 lá ar a laghad sa tréimhse sin;

(c) cuirfidh sé ionadaithe an tríú tír agus an eintitis tríú tír lena mbaineann ar an eolas go hoifigiúil faoi thionscnamh an imscrúdaithe;

(d) cuirfidh sé an gearánach agus an Coiste dá bhforáiltear faoi Airteagal 16 ar an eolas faoi thionscnamh an imscrúdaithe.

9. I gcás ina n-aistarraingítear an gearán roimh thionscnamh an imscrúdaithe, meastar nár taisceadh an gearán. Tá an méid sin gan dochar do cheart an Choimisiúin imscrúdú a thionscnamh ar a thionscnamh féin i gcomhréir le mír 1.

Airteagal 5

An t-imscrúdú

1. Tar éis thionscnamh na n-imeachtaí, cuirfidh an Coimisiún tús le himscrúdú.

2. Beidh sé mar aidhm leis an imscrúdú a chinneadh an ndearna cleachtas a shaobhann an iomaíocht, arna ghlacadh ag tríú tír nó eintiteas tríú tír, díobháil nó bagairt díobhála d'aeriompróirí de chuid an Aontais lena mbaineann.

3. I gcás ina dtarlaíonn sé le linn an imscrúdaithe dá dtagraítear i mír 2 den Airteagal seo, go dtagann an Coimisiún ar fhianaise i dtaobh cásanna a bhféadfadh tionchar diúltach a bheith acu ar nascacht sna spéartha i limistéar áirithe, i mBallstát nó i ngrúpa Ballstát, agus do phaisinéirí dá bhrí sin, cuirfear an fhianaise sin san áireamh agus leas an Aontais dá dtagraítear in Airteagal 3 á chinneadh.

4. Lorgóidh an Coimisiún an fhaisnéis uile a mheastar a bheith riachtanach chun an t-imscrúdú a dhéanamh agus fíoróidh sé cruinneas na faisnéise a tugadh dó nó a bhailigh sé leis na haeriompróirí de chuid an Aontais lena mbaineann, nó leis an tríú tír, le páirtí leasmhar nó leis an eintiteas tríú tír lena mbaineann.

5. I gcás ina bhfuil an fhaisnéis a tíolacadh i gcomhréir le mír 4 easnamhach, cuirfear san áireamh é ach gan í a bheith bréagach nó míthreorach.

6. Mura nglacfar le fianaise nó le faisnéis, cuirfear an páirtí atá á soláthar ar an eolas láithreach faoi na cúiseanna a bhaineann leis sin, agus tabharfar deis dó a chás a mhíniú tuilleadh laistigh den thréimhse shonraithe.

7. Féadfaidh an Coimisiún a iarraidh ar na Ballstáit lena mbaineann tacaíocht a thabhairt dó agus an t-imscrúdú á dhéanamh aige. Go sonrach, arna iarradh sin don Choimisiún, déanfaidh siad pé beart is gá chun tacaíocht a thabhairt don Choimisiún agus an t-imscrúdú á dhéanamh aige trí fhaisnéis ábhartha atá ar fáil a sholáthar. Arna iarradh sin don Choimisiún, féachfaidh aon Bhallstát le rannchuidiú le haon fíorú nó anailís ábhartha.

8. Más léir gur gá a leithéid, féadfaidh an Coimisiún imscrúduithe a dhéanamh i gcríoch tríú tír, ar choinníoll go bhfuil a thoiliú tugtha ag eintiteas an tríú tír lena mbaineann agus gur tugadh fógra oifigiúil do rialtas an tríú tír agus nach bhfuil aon agóid déanta aige ina leith.

9. Tabharfar éisteacht do na páirtithe a chuirfidh iad féin in iúl laistigh den tréimhse a leagtar síos san fhógra maidir le tionscnamh má tá iarraidh ar éisteacht déanta acu a léiríonn gur páirtí leasmhar iad.

10. Féadfaidh gearánaigh, páirtithe leasmhara, nó na Ballstáit lena mbaineann agus ionadaithe an tríú tír nó an eintitis tríú tír lena mbaineann breathnú ar an bhfaisnéis ar fad a chuirfear ar fáil don Choimisiún, cé is moite de dhoiciméid inmheánacha le haghaidh úsáid an Choimisiúin agus údarás riaracháin an Aontais agus na mBallstát lena mbaineann, ar choinníoll nach faisnéis rúnda an fhaisnéis sin laistigh de bhrí Airteagal 8 agus ar choinníoll go gcuirfidh siad iarraidh i scríbhinn faoi bhráid an Choimisiúin.

Airteagal 6

Fionraí

1. Féadfaidh an Coimisiún an t-imscrúdú a chur ar fionraí má mheastar é a bheith níos iomchuí aghaidh a thabhairt go heisiach ar an gcleachtas atá ag saobhadh na hiomaíochta faoi na nósanna imeachta um réiteach díospóidí arna mbunú le comhaontuithe aeriompair nó aersheirbhísí is infheidhme a bhfuil an tAontas ina pháirtí iontu nó le haon chomhaontú eile ina bhfuil forálacha maidir leis na seirbhísí aeriompair a bhfuil an tAontas ina pháirtí ann. Cuirfidh an Coimisiún na Ballstáit ar an eolas maidir leis an imscrúdú a chur ar fionraí.

►C1 Féadfaidh an Coimisiún tús a chur leis an imscrúdú an athuair in aon cheann de na cásanna seo a leanas: ◄

(a) ►C1 más toradh ar an nós imeachta faoi chuimsiú an chomhaontuithe aeriompair nó aersheirbhísí is infheidhme nó aon chomhaontaithe eile ina bhfuil forálacha maidir le seirbhísí aeriompair cinneadh go ndearna an páirtí eile nó páirtithe eile sárú ar an gcomhaontú atá críochnaitheach agus ina cheangal ar na páirtithe eile sin, ach nár glacadh aon ghníomh ceartaitheach go pras, nó laistigh den tréimhse dá bhforáiltear faoina nósanna imeachta ábhartha; ◄

(b) i gcás nár cuireadh deireadh leis an gcleachtas a shaobhann iomaíocht laistigh de 12 mhí ón dáta a cuireadh an t-imscrúdú ar fionraí.

2. Cuirfidh an Coimisiún an t-imscrúdú ar fionraí, laistigh de 15 lá oibre ón dáta a thugtar an fógra maidir le tionscnamh an imscrúdaithe, más amhlaidh:

(a) gur chuir na Ballstáit uile lena mbaineann dá dtagraítear i bpointe (4)(b) d'Airteagal 2 an Coimisiún ar an eolas, go bhfuil sé ar intinn acu aghaidh a thabhairt ar an gcleachtas a shaobhann an iomaíocht go heisiach faoi na nósanna imeachta um réiteach díospóidí is infheidhme faoi na comhaontuithe aeriompair, nó na comhaontuithe aersheirbhísí nó aon chomhaontú eile ina bhfuil forálacha maidir le seirbhísí aeriompair arna gcur i gcrích acu leis an tríú tír lena mbaineann; agus

(b) nach bhfuil agóid déanta ag aon Bhallstát nó Ballstáit eile lena mbaineann dá dtagraítear i bpointe (4)(a) d'Airteagal 2.

I gcásanna fionraí beidh feidhm ag Airteagal 7(1) agus (2).

3. ►C1 Féadfaidh an Coimisiún tús a chur leis an imscrúdú an athuair in aon cheann de na cásanna seo a leanas: ◄

(a) murar chuir na Ballstáit lena mbaineann dá dtagraítear i bpointe (4)(b) d'Airteagal 2 tús leis an nós imeachta um réiteach díospóide faoin gcomhaontú idirnáisiúnta ábhartha laistigh de 3 mhí ón dáta a tugadh an fógra dá dtagraítear i bpointe (a) de mhír 2;

(b) má chuireann na Ballstáit lena mbaineann dá dtagraítear i bpointe (4)(b) d'Airteagal 2 an Coimisiún ar an eolas nach ndearnadh toradh an nós imeachta um réiteach díospóide dá dtagraítear i mír 2 den Airteagal seo a fhorfheidhmiú go cuí agus go gasta;

(c) ►C1 má iarrann na Ballstáit uile lena mbaineann ar an gCoimisiún tús a chur an athuair leis an imscrúdú; ◄

(d) más é tuairim an Choimisiúin nár cuireadh deireadh leis an gcleachtas a shaobhann iomaíocht laistigh de 12 mhí ó dháta an fhógra arna thabhairt ag na Ballstáit lena mbaineann dá dtagraítear i bpointe (a) de mhír 2;

(e) i gcásanna práinneacha dá bhforáiltear in Airteagal 11(3), murar cuireadh deireadh leis an gcleachtas a shaobhann iomaíocht laistigh de 9 mí ó dháta an fhógra dá dtagraítear i bpointe (a) de mhír 2 den Airteagal seo arna thabhairt ag na Ballstáit lena mbaineann dá dtagraítear i bpointe (4)(b) d'Airteagal 2; arna iarraidh sin ag Ballstát lena mbaineann, d'fhéadfadh an Coimisiún an tréimhse sin a shíneadh i gcásanna cuí-réasúnaithe ar feadh tréimhse nach faide ná 3 mhí.

Airteagal 7

Comhar leis na Ballstáit eile maidir le himeachtaí a bhaineann le cásanna atá faoi chuimsiú Chaibidil III

1. ►C1 Cuirfidh an Ballstát lena mbaineann an Coimisiún ar an eolas faoi gach cruinniú ábhartha a shocraítear faoi chuimsiú an chomhaontaithe aeriompair nó aersheirbhísí nó faoi aon fhoráil maidir le seirbhísí aeriompair a áirítear in aon chomhaontú eile arna gcur i gcrích leis an tríú tír lena mbaineann, chun an tsaincheist a chumhdaítear leis an imscrúdú a phlé. Tabharfaidh an Ballstát lena mbaineann an clár oibre agus an fhaisnéis ábhartha uile don Choimisiún lena chur ar a chumas na hábhair atá le plé ag na cruinnithe sin a thuiscint. ◄

2. ►C1 Coinneoidh an Ballstát lena mbaineann an Coimisiún ar an eolas faoi sheoladh aon nós imeachta um réiteach díospóidí dá bhforáiltear i gcomhaontú aeriompair nó aersheirbhísí nó in aon chomhaontú eile ina bhfuil forálacha maidir le seirbhísí aeriompair arna gcur i gcrích acu leis an tríú tír lena mbaineann agus i gcás inarb iomchuí, iarrfar ar an gCoimisiún freastal ar na nósanna imeachta sin. Féadfaidh an Coimisiún faisnéis bhreise a iarraidh ar an mBallstát lena mbaineann. ◄

Airteagal 8

Rúndacht

1. Déileálfaidh an Coimisiún mar fhaisnéis rúnda, má léirítear go bhfuil cúis mhaith leis, le haon fhaisnéis ar de chineál rúnda í, lena n-áirítear faisnéis ar dócha, de thoradh a nochta, go dtabharfaí buntáiste mór iomaíochta d'iomaitheoir nó go ndéanfaí dochar suntasach do dhuine a sholáthair an fhaisnéis nó do dhuine a bhfuair an té a sholáthair an fhaisnéis an fhaisnéis uaidh nó faisnéis arna soláthar ar bhonn rúnda ag páirtithe in imscrúdú, ach gan a bheith teoranta do na saghsanna sin faisnéise.

2. Ceanglófar ar pháirtithe leasmhara atá ag soláthar faisnéis rúnda, achoimrí neamhrúnda den fhaisnéis sin a sholáthar freisin. Beidh na hachoimrí sin mionsonraithe a ndóthain le go bhféadfar tuiscint réasúnta a fháil ar shubstaint na faisnéise a cuireadh isteach faoi rún. In imthosca eisceachtúla, féadfaidh na páirtithe leasmhara a thabhairt le fios nach féidir achoimre a thabhairt ar an bhfaisnéis. In imthosca eisceachtúla den sórt sin, ní mór ráiteas a thabhairt faoi na cúiseanna nach bhfuil sé indéanta an achoimre sin a chur ar fáil.

3. Is chun na críche ar iarradh í, agus chun na críche sin amháin, a fhéadfar faisnéis a fhaightear de bhun an Rialacháin seo a úsáid. Ní chuirfidh an mhír seo bac ar fhaisnéis a fhaightear i gcomhthéacs imscrúdaithe amháin a úsáid chun críche imscrúdú eile a thionscnamh i gcomhréir leis an Rialachán seo.

4. Ní nochtfaidh an Coimisiún ná na Ballstáit, lena n-áirítear a n-oifigigh faoi seach, aon fhaisnéis de chineál rúnda arna fáil de bhun an Rialacháin seo, ná aon fhaisnéis arna cur ar fáil ar bhonn rúnda ag páirtí in imscrúdú, gan cead sonrach a fháil ón bpáirtí a chuir an fhaisnéis sin isteach. Ní nochtfar malartuithe faisnéise idir an Coimisiún agus na Ballstáit, ná aon doiciméad inmheánach arna ullmhú ag údaráis an Aontais nó na mBallstát, ach amháin má fhoráiltear maidir leis sin go sonrach sa Rialachán seo.

5. Nuair is cosúil nach bhfuil údar leis an iarraidh ar rúndacht agus mura bhfuil an duine a sholáthróidh an fhaisnéis toilteanach an fhaisnéis a chur ar fáil go poiblí nó nochtadh na faisnéise i dtéarmaí ginearálta nó i bhfoirm achoimre a údarú, féadfar neamhshuim a dhéanamh den fhaisnéis lena mbaineann.

6. ►C1 Ní chuirfidh an tAirteagal seo bac ar nochtadh faisnéise ginearálta ag údaráis an Aontais ná, go háirithe, ar nochtadh na gcúiseanna ar a bhfuil cinntí arna ndéanamh de bhun an Rialacháin seo bunaithe, ná nochtadh fianaise ar a bhfuil údaráis an Aontais ag brath sa mhéad gur gá na cúiseanna sin a mhíniú in imeachtaí cúirte. Ní mór leas dlisteanach na bpáirtithe lena mbaineann, is é sin nach sceithfí a rúin ghnó nó rialtais, a chur san áireamh i nochtadh den sórt sin. ◄

7. Glacfaidh na Ballstáit gach beart is riachtanach agus is iomchuí chun rúndacht na faisnéise is ábhartha do chur i bhfeidhm an Rialacháin seo a áirithiú, agus ar choinníoll go luíonn siad lena théarmaí.

Airteagal 9

An bunús le cinntí i gcás neamh-chomhoibriú

I gcás ina ndiúltaítear rochtain a thabhairt ar an bhfaisnéis riachtanach nó nach gcuirtear an céanna ar fáil laistigh den tréimhse dá bhforáiltear chuige sin sa Rialachán seo, nó i gcás ina gcuirtear bac suntasach ar an imscrúdú, is ceadmhach cinntí sealadacha nó cinntitheacha a dhéanamh — dearfach nó diúltach — bunaithe ar a mbeidh d'fhíricí agus d'fhianaise ar fáil. I gcás ina gcinnfidh an Coimisiún gur cuireadh isteach faisnéis bhréagach nó mhíthreorach, tabharfar neamhaird ar an bhfaisnéis sin.

Airteagal 10

Nochtadh

1. Nochtfaidh an Coimisiún don tríú tír, eintiteas an tríú tír, agus aeriompróir an tríú tír lena mbaineann, mar aon leis an ngearánach agus na páirtithe leasmhara, na Ballstáit agus na haeriompróirí de chuid an Aontais lena mbaineann, na fíorais agus na breithnithe riachtanacha ar a mbonn atá sé beartaithe aige bearta sásaimh a ghlacadh, nó imeachtaí a fhoirceannadh gan bearta sásaimh a ghlacadh, tráth nach déanaí ná 1 mí amháin sula ngairfear an Coiste dá dtagraítear in Airteagal 16 i gcomhréir le hAirteagal 13(2) nó Airteagal 14(1).

2. ►C1 Beidh an nochtadh dá dtagraítear i mír 1 gan dochar d'aon chinneadh a d'fhéadfadh an Coimisiún a dhéanamh ina dhiaidh sin. I gcás ina mbeartóidh an Coimisiún an cinneadh sin a bhunú ar a thuilleadh fíoras agus breithnithe nó ar mhalairt fíoras agus breithnithe, nochtfar na fíorais nó na breithnithe sin a luaithe is féidir. ◄

3. Aon fhaisnéis bhreise a chuirfear ar fáil tar éis an nochta, ní thabharfar aird uirthi ach i gcás ina bhfaightear í laistigh de thréimhse a shocróidh an Coimisiún i ngach cás, tréimhse nach giorra ná 14 lá, agus aird iomchuí á tabhairt ar a phráinní atá an cás. Féadfar tréimhse níos giorra a leagan síos i gcás ina gcaithfear nochtadh deiridh sa bhreis a dhéanamh.

Airteagal 11

Fad na n-imeachtaí agus cur ar fionraí

1. Cuirfear na himeachtaí i gcrích laistigh de 20 mí. Féadfar an tréimhse sin a shíneadh i gcásanna a bhfuil údar cuí leo. I gcás ina gcuirtear na nósanna imeachta ar fionraí mar a leagtar amach in Airteagal 4, ní áireofar an tréimhse fionraíochta le linn an imscrúdaithe.

2. Cuirfear an t-imscrúdú i gcrích laistigh de 12 mhí. Féadfar an tréimhse sin a shíneadh i gcásanna a bhfuil údar cuí leo. I gcás ina gcuirtear imscrúdú ar fionraí mar a leagtar amach in Airteagal 6, ní áireofar an tréimhse fionraíochta le linn an imscrúdaithe. I gcás ina dtéann tréimhse an imscrúdaithe chun síneadh, cuirfear an síneadh sin le tréimhse fhoriomlán na n-imeachtaí a leagtar síos i mír 1 den Airteagal seo.

3. ►C1 I gcás práinne, eadhon i gcás ina dtíolacann an gearánaí nó na páirtithe leasmhara fianaise shoiléir go bhféadfadh sé nach féidir an díobháil a rinneadh don aeriompróir nó do na haeriompróirí de chuid an Aontais a chur ar gcúl, is ceadmhach tréimhse na n-imeachtaí a ghiorrú go 9 mí. ◄

4. Déanfaidh an Coimisiún na himeachtaí a chur ar fionraí i gcás ina bhfuil bearta cinntitheacha déanta ag an tríú tír nó ag eintiteas an tríú tír lena mbaineann chun deireadh a chur leis an gcleachtas a shaobhann an iomaíocht nó an díobháil nó an bhagairt díobhála do na haeriompróirí de chuid an Aontais lena mbaineann.

5. Sna cásanna sin dá dtagraítear i mír 4, cuirfidh an Coimisiún tús an athuair leis na himeachtaí i gcás nach bhfuiltear tar éis deireadh a chur le cleachtas saofa na hiomaíochta, leis an díobháil nó leis an mbagairt díobhála do na haeriompróirí de chuid an Aontais lena mbaineann tar éis tréimhse réasúnach ama, nach mbeidh i gcás ar bith níos faide ná 6 mhí.







CAIBIDIL III

CLEACHTAIS A SHAOBHANN AN IOMAÍOCHT

Airteagal 12

▼C1

Díobháil nó bagairt díobhála a chinneadh

▼B

1. Chun críocha na Caibidle seo, beidh cinneadh maidir le díobháil bunaithe ar fhianaise agus déanfaidh sé na cúinsí ábhartha a chur san áireamh, go háirithe:

(a) staid na n-aeriompróirí de chuid an Aontais lena mbaineann, go háirithe ó thaobh gnéithe amhail minicíocht na seirbhísí, úsáid acmhainne, éifeacht an líonra, díolacháin, sciar margaidh, brabúis, toradh ar chaipiteal, infheistíocht, agus fostaíocht;

(b) staid ghinearálta na margaí seirbhísí aeriompair ar a n-imrítear tionchar, go háirithe maidir le leibhéal na dtáillí nó rátaí, acmhainn agus minicíocht na seirbhísí aeriompair nó úsáid an líonra.

2. Má chinntear go bhfuil baol díobhála ann, beidh sé bunaithe ar fhianaise shoiléir seachas ar líomhaintí, tuairimíocht nó féidearthacht fhánach. Sular féidir díobháil a thabhairt air, ní mór go mbeadh sí intuartha, ródhócha, agus ar tí tarlú, agus ní mór gur féidir a chruthú gan amhras réasúnach gur gníomh nó cinneadh ag tríú tír nó ag eintiteas tríú tír ba chúis léi.

3. Agus cinneadh á dhéanamh gurb ann do bhagairt díobhála, déanfar fachtóirí cosúil leis na fachtóirí seo a leanas a mheas:

(a) éabhlóid intuartha staid na n-aeriompróirí de chuid an Aontais lena mbaineann, go háirithe maidir le minicíocht na seirbhísí, úsáid acmhainne, éifeacht an líonra, díolacháin, sciar margaidh, brabúis, toradh ar chaipiteal, infheistíocht, agus fostaíocht;

(b) éabhlóid intuartha staid ghinearálta na margaí seirbhísí aeriompair a bhféadfaí tionchar a imirt orthu, go háirithe maidir le leibhéal na dtáillí nó rátaí, acmhainn agus minicíocht na seirbhísí aeriompair nó úsáid an líonra;

Cé nach féidir le haon cheann de na tosca a luaitear i bpointe (a) agus pointe (b) a bheith cinntitheach, bainfear de thátal as iomlán na bhfachtóirí sin gur gearr uainn tuilleadh den chleachtas saofa iomaíochta, agus go ndéanfar díobháil mura ndéantar beart.

4. Roghnóidh an Coimisiún tréimhse imscrúdaithe a líomhnaítear ina leith gur tharla an díobháil lena linn, ach nach mbeidh teoranta don tréimhse sin amháin, agus déanfaidh sé anailís ar an bhfianaise ábhartha ón tréimhse sin.

5. I gcás díobháil nó baol díobhála do na haeriompróirí de chuid an Aontais lena mbaineann arb é is cúis leo cúinsí eile seachas an cleachtas a shaobhann iomaíocht, ní ar an gcleachtas atá faoi ghrinnscrúdú a leagfar iad agus déanfar neamhshuim díobh sin.

Airteagal 13

Foirceannadh gan bearta sásaimh

1. Cuirfidh an Coimisiún deireadh leis an imscrúdú gan aon bhearta sásaimh a ghlacadh i gcás ina dtarraingítear siar an gearán, murab é go leanann an Coimisiún den imscrúdú as a stuaim féin.

2. ►C1 Déanfaidh an Coimisiún, gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh, lena bhfoirceanntar an t-imscrúdú arna dhéanamh i gcomhréir le hAirteagal 5 gan bearta sásaimh a ghlacadh sna cásanna seo a leanas: ◄

(a) go gcinnfidh an Coimisiún nár deimhníodh aon cheann díobh seo a leanas:

(i) gurb ann do chleachtas a shaobhann an iomaíocht, arna ghlacadh ag tríú tír nó eintiteas tríú tír;

(ii) gurb ann do dhíobháil nó do bhagairt díobhála do na haeriompróirí de chuid an Aontais lena mbaineann;

(iii) gurb é an cleachtas atá faoi mheas is cúis leis an díobháil nó leis an mbaol díobhála;

(b) go gcinnfidh an Coimisiún gur i gcoinne leas an Aontais a bheadh sé bearta sásaimh a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 14;

(c) go bhfuil an tríú tír nó eintiteas an tríú tír tar éis deireadh a chur leis an gcleachtas iomaíocht a shaobhadh; nó

(d) go bhfuil an tríú tír nó eintiteas an tríú tír lena mbaineann tar éis deireadh a chur leis an díobháil nó leis an mbagairt díobhála do na haeriompróirí de chuid an Aontais lena mbaineann.

Glacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 16(2).

3. I gcomhréir le mír 2, beidh ráiteas ar na cúiseanna leis an gcinneadh an t-imscrúdú a fhoirceannadh ag gabháil leis an gcinneadh é féin agus foilseofar in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh é.

Airteagal 14

Bearta sásaimh

1. Gan dochar d'Airteagal 13, glacfaidh an Coimisiún, gníomhartha cur chun feidhme, lena leagtar síos bearta sásaimh má chinntear san imscrúdú arna dhéanamh de réir Airteagal 5 go bhfuil cleachtas a shaobhann iomaíocht, arna ghlacadh ag tríú tír nó ag eintiteas tríú tír, tar éis díobháil a dhéanamh don aeriompróir nó do na haeriompróirí de chuid an Aontais lena mbaineann.

Is i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 16(2) a ghlacfar na gníomhartha cur chun feidhme lena leagfar síos bearta sásaimh dá dtagraítear i bpointe (a) de mhír 3 den Airteagal seo.

Is i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 16(2) agus (3) a ghlacfar na gníomhartha cur chun feidhme lena leagfar síos bearta sásaimh dá dtagraítear i bpointe (b) de mhír 3 den Airteagal seo.

2. ►C1 Gan dochar d'Airteagal 13, féadfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh lena leagtar síos bearta sásaimh má chinntear san imscrúdú arna dhéanamh de réir Airteagal 5 go bhfuil cleachtas a shaobhann iomaíocht, arna ghlacadh ag tríú tír nó ag eintiteas tríú tír, ina shiocair le bagairt díobhála, i gcomhréir le hAirteagail 12(2) agus (3), do na haeriompróirí de chuid an Aontais lena mbaineann. Ní thiocfaidh na bearta sásaimh sin i bhfeidhm sula mbeidh an baol díobhála ina dhíobháil iarbhír. ◄

Is i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 16(2) a ghlacfar na gníomhartha cur chun feidhme lena leagtar síos bearta sásaimh dá dtagraítear i bpointe (a) de mhír 3 den Airteagal seo.

Is i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 16(2) agus (3) a ghlacfar na gníomhartha cur chun feidhme lena leagtar síos na bearta dá dtagraítear i bpointe (b) de mhír 3 den Airteagal seo.

3. Forchuirfear na bearta sásaimh dá dtagraítear i mír 1 agus i mír 2 ar aeriompróirí de chuid tríú tír a thairbhíonn den chleachtas a shaobhann an iomaíocht agus féadfaidh siad a bheith i bhfoirm ceachtar den dá ní seo a leanas:

(a) dualgais airgeadais;

(b) aon bheart oibríochtúil ar luach coibhéiseach nó níos lú, amhail fionraí a dhéanamh ar lamháltas, ar sheirbhísí dlite nó ar chearta eile de chuid an aeriompróra tríú tír. Tabharfar tús áite do bhearta oibríochtúla cómhalartacha ar choinníoll nach dtagann siad salach ar leas an Aontais, agus nach sáraíonn siad dlí an Aontais, nó aon oibleagáidí idirnáisiúnta.

4. Ní rachaidh na bearta sásaimh dá dtagraítear i mír 1 agus i mír 2 thar a bhfuil riachtanach chun fritháireamh a dhéanamh ar an díobháil do na haeriompróirí de chuid an Aontais lena mbaineann. Chuige sin, féadfar na bearta sásaimh sin a theorannú do limistéar geografach áirithe nó féadfar fad a dtréimhse a theorannú.

5. Na bearta sásaimh, ní bheidh iontu fionraí nó teorannú ar chearta tráchta a dheonaigh Ballstát ar thríú tír faoi chomhaontú aeriompair, comhaontú aersheirbhíse nó aon fhoráil faoi sholáthar seirbhísí aeriompair a n-áirítear i gcomhaontú ar bith eile arna gcur i gcrích leis an tríú tír sin.

6. ►C1 Ní thiocfaidh de na bearta sásaimh dá dtagraítear i mír 1 agus i mír 2 go sáróidh an tAontas nó na Ballstáit lena mbaineann comhaontuithe aeriompair nó comhaontuithe aersheirbhísí nó aon fhoráil maidir le seirbhísí aeriompair a áirítear i gcomhaontú trádála nó aon chomhaontú eile arna chur i gcrích leis an tríú tír lena mbaineann. ◄

7. Beidh ráiteas ar na cúiseanna leis an gcinneadh an t-imscrúdú a chur i gcrích le glacadh beart sásaimh dá dtagraítear i mír 1 agus i mír 2 ag gabháil leis an gcinneadh é féin agus foilseofar in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh é.

Airteagal 15

Bearta sásaimh a athbhreithniú

1. ►C1 Ní leanfaidh na bearta sásaimh dá dtagraítear in Airteagal 14 de bheith i bhfeidhm ach chomh fada, agus a mhéid, a bhfuil gá leo i bhfianaise an chleachtais leanúnaigh a shaobhann iomaíocht agus na díobhála atá ann dá dheasca. Chuige sin, beidh feidhm ag an nós imeachta athbhreithnithe a leagtar amach i mír 2, mír 3 agus mír 4 den Airteagal seo. Cuirfidh an Coimisiún tuarascáil i scríbhinn faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle go rialta ar a éifeachtaí atá na bearta sásaimh agus an tionchar a bhíonn acu. ◄

2. ►C1 I gcás ina bhfuil údar leis de thoradh na gcúinsí, féadfar athbhreithniú a dhéanamh ar an ngá le leanúint de bhearta sásaimh a fhorchur ina bhfoirm thosaigh, bíodh sé ar thionscnamh an Choimisiúin nó an ghearánaigh nó ar iarraidh réasúnaithe ó na Ballstáit, ón tríú tír nó ón eintiteas tríú tír lena mbaineann. ◄

3. Le linn an athbhreithnithe, déanfaidh an Coimisiún a mheas an bhfuil an cleachtas a shaobhann iomaíocht fós ar siúl agus an mbaineann díobháil leis agus an é an cleachtas sin is cúis leis an díobháil.

4. Déanfaidh an Coimisiún gníomhartha cur chun feidhme a ghlacadh, lena n-aisghairtear, lena leasaítear nó lena gcoimeádtar na bearta sásaimh a leagtar amach in Airteagal 14, de réir mar is iomchuí. Is i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 16(2) a ghlacfar na gníomhartha cur chun feidhme sin.







CAIBIDIL IV

FORÁLACHA CRÍOCHNAITHEACHA

Airteagal 16

Nós imeachta coiste

1. Tabharfaidh coiste cúnamh don Choimisiún. Beidh an coiste sin ina choiste de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

2. I gcás ina ndéanfar tagairt don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

3. I gcás nach dtugann an coiste aon tuairim, ní ghlacfaidh an Coimisiún an dréachtghníomh cur chun feidhme agus beidh feidhm ag an tríú fomhír d'Airteagal 5(4) de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

Airteagal 17

Tuairisc agus faisnéis

1. Tuairisceoidh an Coimisiún, ar bhonn rialta, do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle ar chur chun feidhme agus ar fheidhmiú an Rialacháin seo. I dtaca le faisnéis rúnda a chosaint de réir bhrí Airteagal 8, cuirfear sa tuairisc sin faisnéis faoi chur chun feidhme na mbeart sásaimh, foirceannadh imscrúdúcháin gan bearta sásaimh, athbhreithnithe ar bhearta sásaimh agus comhar leis na Ballstáit, le páirtithe leasmhara agus le tríú tíortha.

2. ►C1 Féadfaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle a iarraidh ar an gCoimisiún aon saincheisteanna a bhaineann le cur chun feidhme an Rialacháin seo a chur i láthair agus a mhíniú. ◄

Airteagal 18

Aisghairm

Aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 868/2004. Déanfar tagairtí don Rialachán aisghairthe a fhorléiriú mar thagairtí don Rialachán seo.

Airteagal 19

Teacht i bhfeidhm

Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.