AIDE D’ÉTAT — POLOGNE

Aide d’État SA.37489 (2013/FC) — Aide d’État présumée illégale octroyée à Sferia S.A. — Pologne

Invitation à présenter des observations en application de l’article 108, paragraphe 2, du traité sur le fonctionnement de l’Union européenne

(Texte présentant de l’intérêt pour l’EEE)

(2022/C 60/03)

Par lettre du 21 septembre 2020, reproduite dans la langue faisant foi dans les pages qui suivent le présent résumé, la Commission a notifié à la Pologne sa décision d’ouvrir la procédure prévue à l’article 108, paragraphe 2, du traité sur le fonctionnement de l’Union européenne à l’égard de la mesure susmentionnée.

Les parties intéressées peuvent présenter leurs observations sur la mesure à l’égard de laquelle la Commission ouvre la procédure, dans un délai d’un mois à compter de la date de publication du présent résumé et de la lettre qui suit, à l’adresse suivante:

Commission européenne Direction générale de la concurrence Greffe des aides d’État 1049 Bruxelles BELGIQUE Fax + 32 22961242 Stateaidgreffe@ec.europa.eu

Ces observations seront communiquées à la Pologne. Le traitement confidentiel de l’identité de la partie intéressée qui présente les observations peut être demandé par écrit, en spécifiant les motifs de la demande.

TEXTE DU RÉSUMÉ

La présente enquête porte sur l’octroi en 2013, par les autorités polonaises, d’un bloc de fréquences de 2x5 MHz dans les bandes 816-821 MHz et 857-862 MHz («spectre de 800 MHz») en faveur de Sferia.

Sferia est un opérateur de télécommunications polonais, contrôlé par le groupe Cyfrowy Polsat, présent sur les marchés des télécommunications et de la radiodiffusion en Pologne. La principale entité du groupe fournissant des services de télécommunications au détail est Polkomtel, qui, en 2013, était le premier opérateur en termes de revenus et le troisième opérateur en nombre d’usagers. Le groupe comprend également des opérateurs qui n’exercent pas d’activité de détail, parmi lesquels Sferia.

La Commission a été saisie de deux plaintes déposées par deux opérateurs de réseau mobile en Pologne, alléguant que Sferia avait bénéficié d’une aide d’État polonaise illégale, car l’attribution du spectre de 800 MHz s’est faite sans procédure de sélection, à titre gratuit et sans obligations de couverture.

La Pologne considère qu’aucune aide n’a été octroyée à Sferia, car la décision de l’autorité de régulation nationale polonaise attribuant le spectre de 800 MHz en 2013 n’a fait que modifier la licence existante initialement accordée en 2003. Selon la Pologne, cette modification de licence était nécessaire pour réaliser les objectifs de la politique réglementaire consistant à veiller à l’intérêt général et à la sécurité publique, ainsi que pour sauvegarder les intérêts de Sferia. En conséquence, la Pologne soutient qu’aucun avantage sélectif n’a été octroyé à Sferia, car la modification de la licence de l’opérateur était fondée sur la loi polonaise sur les télécommunications, qui s’applique à tous les opérateurs et se serait appliquée à n’importe quel opérateur qui se serait trouvé dans la même situation que Sferia.

Toutefois, après avoir procédé à une appréciation préliminaire, la Commission doute fortement que l’attribution du spectre de 800 MHz en 2013 ne confère aucun avantage sélectif à Sferia. Si la loi polonaise sur les télécommunications est d’application générale et, en ce sens, ne donne pas lieu à une présomption d’avantage sélectif, l’application de la loi dans ce cas précis a conduit à déroger au cadre réglementaire des télécommunications de l’Union. La Commission relève que la décision de 2013 a attribué à Sferia deux blocs de 5 MHz dans le spectre de 800 MHz sans procédure de sélection et sans contrepartie. À contrario, d’autres opérateurs se sont vu attribuer les blocs restants de la bande du dividende numérique de 800 MHz en 2016 à l’issue d’une procédure de mise en concurrence et contre le paiement, en moyenne, d’environ 430 millions d’EUR. Par ailleurs, la décision de 2013 n’imposait pas d’obligations de couverture à Sferia, contrairement aux décisions de l’autorité de régulation polonaise attribuant le spectre de 800 MHz à d’autres opérateurs. La Commission n’a pas été en mesure de trouver de raisons justifiant la différence de traitement observée entre Sferia et les autres opérateurs. En conséquence, elle estime que l’attribution du spectre de 800 MHz en 2013 présente plusieurs particularités qui font naître des doutes quant au traitement non discriminatoire des opérateurs, et donc au fait que Sferia ne s’est pas vu attribuer des fréquences du spectre de 800 MHz à des conditions plus favorables que les autres opérateurs. La Commission conclut donc à titre provisoire que la mesure est sélective.

Compte tenu de ce qui précède, la Commission considère à titre préliminaire que l’attribution du spectre de 800 MHz à Sferia en 2013 a pu conférer un avantage sélectif indu à l’opérateur, résultant d’un abandon de ressources d’État qui a pu fausser ou menacer de fausser la concurrence et affecter les échanges entre États membres. À ce stade, la Commission ne dispose d’aucune indication concernant les motifs pour lesquels l’aide possible octroyée à Sferia en 2013 pourrait être considérée comme compatible avec le marché intérieur.

De plus, nonobstant le fait que le groupe Cyfrowy Polsat comprend un grand nombre d’entités juridiques et que la décision de 2013 concerne Sferia, les liens structurels et fonctionnels, ainsi que les liens aux niveaux du personnel et du capital entre l’opérateur et le groupe indiquent que Sferia et Cyfrowy Polsat peuvent constituer une entité économique unique bénéficiant de la mesure contestée. En conséquence, il est possible que l’aide d’État potentielle ait pu bénéficier non seulement à Sferia, mais également au groupe Cyfrowy Polsat dans son ensemble.

Compte tenu de ses doutes concernant l’existence de cette aide et sa compatibilité avec le marché intérieur, la Commission a décidé d’ouvrir la procédure prévue à l’article 108, paragraphe 2, du TFUE concernant la mesure en question.

Conformément à l’article 16 du règlement (UE) 2015/1589 du Conseil (1), toute aide illégale peut être récupérée auprès de son bénéficiaire.

TEXTE DE LA LETTRE

(1) Règlement (UE) 2015/1589 du Conseil du 13 juillet 2015 portant modalités d’application de l’article 108 du traité sur le fonctionnement de l’Union européenne (JO L 248 du 24.9.2015, p. 9).

(2) CDMA, od ang. Code-Division Multiple Access, to cyfrowa technologia komórkowa wykorzystywana do przesyłania danych i świadczenia usług łączności stacjonarnej i ruchomej.

(3) Zygmunt Solorz-Żak nabył udziały większościowe (75 %) w Sferii w 2008 r. (decyzja polskiego organu ochrony konkurencji z dnia 19 września 2008 r., nr DKK – 74 /08).

(4) W decyzji z dnia 24 października 2011 r. (nr DKK – 126/11) polski organ ochrony konkurencji stwierdził, że grupa, posiadając (i) 49,98 % akcji Sferii oraz (ii) tyle samo głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy, a także (iii) uprawnienia do wyboru członków Zarządu i Rady Nadzorczej Sferii, co najmniej współkontroluje Sferię.

Z informacji, którymi dysponuje Komisja, wynika, że w 2013 r. kontrolę nad Sferią sprawowały spółki Bithell Holdings ltd. z siedzibą na Cyprze (14,8 %), Juvel ltd. z siedzibą na Cyprze (18,3 %), Delas Holdings ltd. (35,2 %) z siedzibą na Malcie (wszystkie kontrolowane przez pana Zygmunta Solorza-Żaka) i pan Jacek Szymoński (31,7 %).

W grudniu 2015 r. spółka Midas (kontrolowana przez grupę Cyfrowy Polsat) za pośrednictwem swojej spółki zależnej (Aero2) nabyła udziały większościowe (51 %) w Sferii, uzyskując dostęp „do częstotliwości z zakresu 800 MHz co [miało pozwolić] Grupie Midas utrzymać najwyższy poziom świadczonych usług dla spółek z Grupy Kapitałowej Cyfrowy Polsat” (raport nr 33/2015, Ujawnienie opóźnionej informacji poufnej o prowadzonych negocjacjach oraz zawarcie umów zakupu pakietu kontrolnego akcji Sferia S.A., 24 grudnia 2015 r.). http://www.midas-sa.pl/resources/Raport_biezacy_nr_33.2015.1.pdf; https://www.telecompaper.com/news/aero2-buys-control-of-sferia--1120937).

Już w grudniu 2012 r. Sferia zawarła umowę ramową ze spółką Midas, w której spółki zobowiązały się do zawarcia umów dostawy i hurtowej sprzedaży usług telekomunikacyjnych wykorzystujących najnowsze dostępne technologie, w tym LTE, oraz „częstotliwości, z których Sferia będzie miała prawo korzystać”(Sprawozdanie Zarządu z działalności Grupy Kapitałowej Midas w 2012 roku, 21 marca 2013 r., http://www.midas-sa.pl/resources/document/okresowe/2013/Sprawozdanie_Zarzadu_z_dzialalnosci_Midas_SA_w_2012_roku.pdf).

W marcu 2015 r. spółki Aero2 i Mobyland (obie będące częścią grupy Midas i grupy kapitałowej Cyfrowy Polsat) podpisały ze Sferią umowę o dostawę infrastruktury i umowę o hurtowym dostępie do sieci telekomunikacyjnej dotyczące korzystania przez Sferię z pasma 800 MHz (raport nr 5/2015, Zawarcie umów dotyczących współpracy ze Sferia S.A., 3 marca 2015 r., http://www.midas-sa.pl/resources/Raport_biezacy_nr_05.2015.pdf).

(5) W skład Cyfrowego Polsatu wchodzi Telewizja Polsat – największa płatna platforma telewizyjna i drugi pod względem wielkości nadawca komercyjny w Polsce.

(6) Raport roczny Grupy Kapitałowej Cyfrowy Polsat S.A. za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2011 roku, 12 marca 2012 r., https://grupapolsat.pl/sites/default/files/documents/skonsolidowany_raport_roczny_2011_PL.pdf

(7) Raport roczny Grupy Kapitałowej Cyfrowy Polsat S.A. za rok obrotowy zakończony dnia 31 grudnia 2013 roku, 27 lutego 2014 r., https://grupapolsat.pl/sites/default/files/documents/Skonsolidowane_2013_PL_26022014.pdf

(8) Raport nr 55/2012, Zawarcie umowy ramowej ze Sferia S.A. oraz aktualizacja informacji o emisji obligacji Funduszu, 21 grudnia 2012, http://www.midas-sa.pl/resources/document/raporty/2012/Raport_biezacy_nr_55.2012.pdf

(9) Raport o stanie rynku telekomunikacyjnego w Polsce, 28 czerwca 2019 r., Urząd Komunikacji Elektronicznej, (https://www.uke.gov.pl/en/newsroom/report-on-the-state-of-the-telecommunications-market-in-poland-in-2018,210.html.

(10) Tamże.

(11) Tamże.

(12) Decyzja nr LR 7346/03.

(13) Do 2006 r., poprzednik obecnego Urzędu Komunikacji Elektronicznej („UKE” lub „polski organ regulacyjny”).

(14) Do świadczenia usług w technologii CDMA w ramach systemu dostępu bezprzewodowego w stałej lokalizacji.

(15) Polska wyjaśnia, że nie przeprowadzono postępowania selekcyjnego, ponieważ w 2003 r. – mimo ogłoszenia opublikowanego na stronie internetowej URTiP – żaden inny operator poza Sferią nie wyraził zainteresowania rezerwacją.

(16) Opłaty te wahały się od 1,2 mln PLN (ok. 273 217 EUR) w 2005 r. (władze polskie nie przedstawiły danych liczbowych dotyczących opłat uiszczonych przed 2005 r.) do 3 mln PLN (ok. 683 045 EUR) w 2016 r.

(17) 1 939 PLN za każde zezwolenie (ok. 441 EUR).

(18) Decyzją z 2004 r. (decyzja nr DZC-WDO-5106-9/04(4)) polski organ regulacyjny zmienił warunki korzystania z zarezerwowanych częstotliwości. Decyzją z 2007 r. (DZC-WAP-5106-1/05(33)) polski organ regulacyjny zmienił termin obowiązywania maksymalnych poziomów promieniowania niepożądanego stacji bazowych i urządzeń końcowych (tj. z 1 lipca 2007 r. na 31 sierpnia 2007 r.).

(19) Decyzja nr DZC.WAP.514.67.2016.2.

(20) Decyzja nr DZC-WAP-5106-1/05(5).

(21) Tj. aby zapewnić abonentom korzystającym z technologii CDMA dostęp radiowy również w ramach usługi łączności ruchomej.

(22) W wyroku z dnia 21 listopada 2006 r. Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję polskiego organu regulacyjnego, w której odmówiono rozszerzenia częstotliwości przyznanych Sferii na wykonywanie służby ruchomej. Sąd wyjaśnił, że planów zagospodarowania częstotliwości, na które powołuje się organ regulacyjny, nie można uznać za podstawę do odrzucenia wniosku Sferii o rozszerzenie rezerwacji na służbę ruchomą oraz że organ regulacyjny nie wyjaśnił powodów swojej decyzji, a w szczególności nie uwzględnił prawnie uzasadnionego interesu strony. Wyjaśniono również, że zmiana ta była konieczna, aby zapewnić prawidłowe stosowanie zasady neutralności technologicznej (postanowienie VI SA/Wa 1708/06).

(23) Decyzja nr DZC-WAP-5106-1/05(112).

(24) Decyzja nr DZC-WAP-5106-1/05(140).

(25) Zmienioną decyzjami z dnia 29 września 2004 r., 20 października 2005 r. i 10 lipca 2007 r.

(26) Uniwersalny System Telekomunikacji Ruchomej – sieci telefonii ruchomej trzeciej generacji (3G).

(27) Long Term Evolution – technologia zapewniająca standardy komunikacji ruchomej czwartej generacji (4G).

(28) Sferia odwołała się od decyzji organu regulacyjnego. W wyroku z dnia 31 grudnia 2012 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2195/12) Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję organu regulacyjnego o odmowie zmiany rezerwacji Sferii. Ponadto w czterech orzeczeniach z dnia 10 grudnia 2012 r. (sygn. akt VI SAB/Wa 39/12 do VI SAB/Wa 42/12), w orzeczeniu z dnia 10 stycznia 2013 r. (sygn. akt VI SAB/Wa 43/12) oraz w orzeczeniach z dnia 30 stycznia 2012 r. (sygn. akt VI SAB/Wa 48/11 do VI SAB/Wa 53/11) Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, że czas trwania postępowań w sprawie wydania pozwoleń radiowych był zbyt długi i że organ regulacyjny nie podjął działań w celu wydania pozwoleń radiowych, o których wydanie wnioskowała Sferia.

(29) Zgodnie z art. 155 polskiego Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 144 ust. 2 i 3, art. 116 ust. 1–7, art. 123 ust. 6 pkt 4 w związku z art. 206 ust. 1 polskiej ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne, Dz.U. 2004 nr 171 poz. 1800 (decyzja nr DZC-WAP-5106-4/10(59)).

(30) Polski organ regulacyjny wyjaśnił w szczególności, że niższy zakres dupleksu częstotliwości, o który wnioskowała Sferia (tj. zakres 801–806 MHz), pozostawał wtedy do dyspozycji Ministerstwa Obrony Narodowej i miał zostać udostępniony do użytku cywilnego w dniu 31 grudnia 2017 r.

(31) Bithell Holdings Ltd i Juvel Ltd.

(32) Na podstawie umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Cypru w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji z dnia 4 czerwca 1992 r. (Dz.U.1993, Nr 117, poz. 521 („dwustronna umowa inwestycyjna”).

(33) Delas Holdings Ltd (spółka prawa maltańskiego) i pan Jacek Szymoński.

(*1) Informacje poufne.

(34) 1 EUR = 439 PLN (3 września 2020 r.).

(35) Przez pasmo dywidendy cyfrowej 800 MHz rozumie się przedział od 791–821 MHz do 832–862 MHz, zharmonizowany na podstawie decyzji Komisji 2010/267/UE z dnia 6 maja 2010 r. w sprawie zharmonizowanych warunków technicznych dotyczących wykorzystywania zakresu częstotliwości 790–862 MHz na potrzeby ziemskich systemów zapewniających usługi łączności elektronicznej w Unii Europejskiej, Dz.U. L 117 z 11.5.2010, s. 95, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/ALL/?uri=CELEX:32010D0267).

(36) Decyzja nr DZC-WAP-5174-16/13(62).

(37) Zgodnie z art. 123 ust. 1 pkt 1 i art. 123 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 114 ust. 1, art. 114 ust. 2, art. 114 ust. 3 i 5, art. 115 ust. 1, art. 115 ust. 2 pkt 1, 2 i 2a oraz art. 206 ust. 1 polskiej ustawy – Prawo telekomunikacyjne.

(38) Od dnia 1 stycznia 2014 r. opłata ta wynosi 3 mln PLN (ok. 683 044 EUR) rocznie.

(39) 1 939 PLN (ok. 441 EUR) za każde wydane pozwolenie radiowe.

(40) Decyzja nr DZC-WAP-5174-16/13(137).

(41) Pozostałym konkurentom, którzy uczestniczyli w aukcji w 2015 r., przydzielono widmo w 2016 r. (zob. punkt II.3.1. poniżej). Sferia, zgodnie z decyzją organu regulacyjnego z dnia 26 września 2014 r., rozpoczęła korzystanie z pasma 800 MHz w dniu 1 stycznia 2015 r.

(42) Polski organ regulacyjny zlecił Ernst & Young ocenę wartości rynkowej częstotliwości 791–821 MHz i 832–862 MHz (sprawozdanie Oszacowanie rynkowej wartości częstotliwości w zakresie 791–821 MHz i 832–862 MHz, 2010–2025 MHz, a także 2500–2570 i 2620–2690 MHz z dnia 13 sierpnia 2013 r., przekazane Komisji przez Polskę w dniu 16 czerwca 2016 r.).

(43) W dniu 25 stycznia 2016 r. polski organ regulacyjny wydał decyzje o przydziale widma zwycięskim uczestnikom aukcji. W oparciu o decyzje o rezerwacji częstotliwości operatorzy rozpoczęli korzystanie z przydzielonego widma. Niektórzy z nich (T-Mobile, Polkomtel, Orange i NetNet) zaskarżyli jednak decyzje o rezerwacji. Odwołania te nie miały skutku zawieszającego. W wyniku odwołania w dniu 23 czerwca 2016 r. UKE wydał ostateczne decyzje o rezerwacji widma i tym samym zakończył proces rezerwacji widma.

(44) 393 mln EUR.

(45) 338 mln EUR.

(46) 467 mln EUR.

(47) 357 mln EUR.

(48) 341 mln EUR.

(49) 460 mln EUR.

(50) 387 mln EUR.

(51) Polska twierdzi, że regulamin Międzynarodowej Izby Handlowej (ICC) Międzynarodowego Trybunału Arbitrażowego zobowiązuje Polskę do zachowania poufności i nieujawniania żadnych decyzji ani wyroków jak również wszelkich dokumentów niedostępnych w domenie publicznej.

(52) Zgodnie z komunikatem prasowym Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (https://www.prokuratoria.gov.pl/wygrana-prokuratorii-generalnej-w-arbitrazu-inwestycyjnym-wszczetym-przez-spolki-juvel-ltd-i-bithell-holdings-ltd-przeciwko-rzeczypospolitej-polskiej-reprezentowanej-przez-ministra-cyfryzacji,new,mg,21.html,123, https://old1.prokuratoria.gov.pl/wygrana-prokuratorii-generalnej-w-arbitrazu-inwestycyjnym-wszczetym-przez-spolki-juvel-ltd-i-bithell-holdings-ltd-przeciwko-rzeczypospolitej-polskiej-reprezentowanej-przez-ministra-cyfryzacji,new,mg,21.html,123), trybunał arbitrażowy uznał, że nie doszło do wywłaszczenia inwestycji akcjonariuszy Sferii. Zdaniem Komisji ujawniona część wyroku wydaje się sugerować, że nie doszło do wywłaszczenia, ponieważ Sferia mogła korzystać z częstotliwości przyznanych jej w 2013 r. od 1 stycznia 2015 r. do końca 2018 r., z prawem do ubiegania sie o przedłużenie rezerwacji, a ponadto korzystała ze statusu pierwszego operatora w paśmie 800 MHz ze względu na opóźnienia w procedurze aukcji.

(53) P4 i T-Mobile wyraziły sprzeciw wobec przydziału widma Sferii, a także zainteresowanie częstotliwościami z pasma 800 MHz (pisma z dnia 17 lutego 2012 r., 28 sierpnia, 6 września i 6 grudnia 2013 r.).

(54) T-Mobile twierdzi, że Polkomtel już miał zdecydowanie więcej pasma 1800 LTE MHz (2x20 MHz) niż jego konkurenci (T-Mobile Polska ma 2x10 MHz, a od czasu zawarcia umowy dotyczącej wspólnego korzystania z sieci z Orange razem korzystają z bloku 2x15 MHz), co umożliwiło mu świadczenie usług w technologii LTE. Dlatego dodatkowe 2x5 MHz z pasma 800 MHz prowadzi do jeszcze większego kumulacji widma LTE przez Polkomtel.

(55) Ogólnie Polska wyjaśnia, że decyzje polskiego organu regulacyjnego dotyczące rezerwacji dla Sferii i późniejszych zmian tej rezerwacji wydano na podstawie art. 22–25 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne, Dz.U. z 2000, Nr 73, poz. 852, z późn. zm., a następnie z art. 114–116 i art. 123 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne, Dz.U. z 2004, Nr 171, poz. 1800, z późn. zm., uchylającej poprzednią ustawę).

(56) Polska wyjaśnia, że zgodnie z polskim prawem rezerwacji częstotliwości nie można zmienić na wniosek niezadowolonego operatora zgodnie z procedurą określoną w art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dlatego polski organ regulacyjny w swojej decyzji z dnia 16 grudnia 2011 r. odmówił zmiany rezerwacji częstotliwości. Natomiast decyzję z 2013 r. wydano w następstwie postępowania wszczętego z urzędu na podstawie art. 123 ustawy – Prawo telekomunikacyjne i w oparciu o dodatkowe, rzekomo rozstrzygające dowody na istnienie szkodliwych zakłóceń.

(57) Sprawozdanie […], przedłożone przez Polskę w dniu 16 stycznia 2014 r.

(58) Sprawozdanie Analysys Mason (Opina ekspercka dotycząca sporu prawnego pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a akcjonariuszami Sferii) z dnia 30 lipca 2013 r., przedłożone przez Polskę w dniu 16 stycznia 2014 r.

(59) Art. 12a pkt 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (tekst ujednolicony, Dz.U. z 1997, Nr 141, poz. 943, z późn. zm.)

(60) Art. 34a ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (tekst ujednolicony, Dz.U. z 2012, poz. 392, z późn. zm.)

(61) Zob. przypis 22 i 28 powyżej.

(62) Wyrok Trybunału z dnia 21 marca 2013 r., Magdeburger Mühlenwerke, C-129/12, EU:C:2013:200, pkt 40.

(63) Zgodnie z art. 114 ust. 2 ustawy – Prawo telekomunikacyjne „[r]ezerwacji częstotliwości dokonuje, zmienia lub cofa Prezes UKE”.

(64) Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 16 maja 2000 r., Francja/Ladbroke Racing Ltd i Komisja, C-83/98 P, ECLI:EU:C:2000:248, pkt 48–51.

(65) Art. 190 ustawy – Prawo telekomunikacyjne.

(66) Wyrok Sądu pierwszej instancji z dnia 12 grudnia 1996 r., Compagnie nationale Air France/Komisja Wspólnot Europejskich, T-358/94, ECLI:EU:T:1996:194, pkt 62.

(67) Sprawa C-39/94, SFEI i inni., Rec. 1996, s. I-3547, pkt 60; sprawa C-342/96, Hiszpania/Komisja, Rec. 1999, s. I-2459, pkt 41.

(68) Sprawa C-143/99, Adria-Wien Pipeline, Rec. 2001, s. I-8365, pkt 38.

(69) Dyrektywa 2002/20/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie zezwoleń na udostępnienie sieci i usług łączności elektronicznej (Dz.U. L 108 z 24.04.2002, s. 21), zmieniona dyrektywą 2009/140/WE (Dz.U. L 337 z 18.12.2009, s. 37); dyrektywa 2002/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej (Dz.U. L 108 z 24.4.2002), zmieniona dyrektywą 2009/140/WE (Dz.U. L 337 z 18.12.2009) oraz rozporządzeniem nr 544/2009 (Dz.U. L 167 z 29.6.2009); dyrektywa Komisji 2002/77/WE z dnia 16 września 2002 r. w sprawie konkurencji na rynkach sieci i usług łączności elektronicznej (Dz.U. L 249 z 17.9.2002).

(70) Sprawa T-475/04, Bouygues i Bouygues Télécom/Komisja, ECLI:EU:T:2007:196, pkt 108–111 i 123 oraz wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 2 kwietnia 2009 r., Bouygues i Bouygues Télécom/Komisja, C-431/07 P, ECLI:EU:C:2009:223, pkt 94–98 i 125.

(71) Wyrok Sądu z dnia 4 lipca 2007 r., Bouygues i Bouygues Télécom/Komisja, T-475/04, ECLI:EU:T:2007:196, pkt 110.

(72) Sprawa C-173/73, Republika Włoska/Komisja Wspólnot Europejskich, ECLI:EU:C:1974:71, pkt 13; sprawa C-487/06 P, British Aggregates/Komisja, ECLI:EU:C:2008:757, pkt 85 i 89 oraz cytowane orzecznictwo oraz w sprawie C-279/08 P, Komisja/Niderlandy (NOx), ECLI:EU:C:2011:551, pkt 51.

(73) W Europie powszechnie stosowany był standard GSM (Mobile communication developments in the OECD area, Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, Dyrekcja ds. Nauki, Technologii i Przemysłu, Komitet ds. Polityki Informacyjnej, Komputerowej i Komunikacyjnej, 3 listopada 2010 r., http://www.oecd.org/sti/ieconomy/48459973.pdf, http://www.oecd.org/sti/broadband/43280727.pdf, https://www.itu.int/osg/spu/ni/3G/technology/).

(74) Tj. blok częstotliwości o szerokości 2x5 MHz z zakresów 816–821 MHz i 857–862 MHz

(75) Digital Dividend Insights for spectrum decisions, International Telecommunication Union, sierpień 2012, https://www.itu.int/en/ITU-D/Spectrum-Broadcasting/Documents/Publications/DigitalDividend_Edition2012.pdf

(76) Decyzja Komisji z dnia 16 czerwca 2004 r., w sprawie pomocy na rzecz Akzo Nobel, C(2004) 2026fin. http://ec.europa.eu/competition/state_aid/cases/138128/138128_460621_53_2.pdf Zob. również wyrok Trybunału z dnia 27 września 1988 r. w sprawach połączonych C-106 do 120/87, Asteris AE i inni/Republika Grecka i Europejska Wspólnota Gospodarcza, Rec. 1988, s. 05515, pkt 23.

(77) Zob. również motyw 64 powyżej.

(78) Sprawy połączone C-20/15 P i C-21/15 P, Komisja/World Duty Free Group, EU:C:2016:981, pkt 54 i cytowane orzecznictwo.

(79) Zob. przypis 63 powyżej.

(80) Art. 7 ust. 1 i 2 dyrektywy o zezwoleniach.

(81) Art. 5 ust. 2, art. 7 ust. 3 dyrektywy o zezwoleniach; motywy 19 i 21 i art. 9 ust. 1 dyrektywy ramowej; art. 4 dyrektywy w sprawie konkurencji.

(82) Art. 7 ust. 3 dyrektywy o zezwoleniach i art. 8 dyrektywy ramowej.

(83) Art. 13 dyrektywy o zezwoleniach.

(84) Art. 14 ust. 1 dyrektywy o zezwoleniach.

(85) Motyw 70 dyrektywy w sprawie lepszego stanowienia prawa (dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/140/WE z dnia 25 listopada 2009 r. zmieniająca dyrektywy 2002/21/WE w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej, 2002/19/WE w sprawie dostępu do sieci i usług łączności elektronicznej oraz wzajemnych połączeń oraz 2002/20/WE w sprawie zezwoleń na udostępnienie sieci i usług łączności elektronicznej).

(86) Polska wyjaśniła, że w procesie koordynacji międzynarodowej władze sąsiednich państw odmówiły wyrażenia zgody na obsługę stacji Sferii w ramach widma z 2005 r.

(87) Zob. przypis 22 powyżej.

(88) Zob. motyw 16 powyżej.

(89) Sprawa NN 76/2006 – Przyznanie trzeciej licencji UMTS, motyw 34; sprawa SA.29191 Quatrième licence de téléphonie mobile UMTS. I odwrotnie, można uznać, że operatorzy wybrani w drodze odrębnych procedur selekcji z nieco ponad roczną różnicą w czasie są w tej samej sytuacji (sprawa NN 42/2004 – Modification rétroactive des redevances dues par Orange et SFR au titre des licences UMTS, motywy 29–33. Zob. również sprawa T-475/04, Bouygues i Bouygues Télécom/Komisja, ECLI:EU:T:2007:196, pkt 123 i 134; sprawa C-431/07 P, Bouygues i Bouygues Télécom/Komisja, ECLI:EU:C:2009:223, pkt 138–141.

(90) Raport o rynku telekomunikacyjnym w Polsce w 2012 r., czerwiec 2013 (https://archiwum.uke.gov.pl/rynek-telekomunikacyjny-w-2012-roku-12629#),

(91) Do początku 2013 r. 12 państw członkowskich zakończyło przydzielanie widma z pasma 800 MHz, np. w Niemczech cena 2 dupleksowych kanałów 2x5 MHz osiągnęła wartość 3,6 mln EUR.

(92) W zależności od zastosowanej metodyki – od 2 127 mln PLN do 2 924 mln PLN (od 484 mln EUR do 666 mln EUR) na podstawie dodatkowych zdyskontowanych przepływów pieniężnych i od 2 193 mln PLN do 3 091 mln PLN (od 499 mln EUR do 704 mln EUR) porównując ceny uzyskane za to samo pasmo w innych państwach UE z wartością rynków mobilnych, produktem krajowym brutto lub liczbą mieszkańców tych państw.

(93) Sprawa C-85/10, Telefónica Móviles España SA/Administración del Estado oraz Secretaría de Estado de Telecomunicaciones, pkt 31; sprawa T-475/04, Bouygues i Bouygues Télécom, ECLI:EU:T:2007:196, pkt 108 i nast.

(94) Sprawa C-730/79, Phillip Morris, Rec. 1980 s. 267, pkt 11. Sprawy połączone T-298/07, T-312/97 itp., Alzetta, Rec. 2000 s. II-2325, pkt 80.

(95) Sprawa C-518/13 Eventech, EU:C:2015:9, pkt 65. Sprawy C-197/11 i C-203/11 Libert i in., EU:C:2013:288, pkt 76. Zob. również sprawa T-288/97, Friuli Venezia Giulia, EU:T:2001:115, pkt 41.

(96) Sprawa C-706/17, Achema i in., ECLI:EU:C:2019:407, pkt 91–93.

(97) Sprawa C-170/83, Hydrotherm, EU:C:1984:271, pkt 11. Zob. również sprawa T-137/02, Pollmeier Malchow/Komisja, EU:T:2004:304, pkt 50.

(98) Sprawa C-480/09 P, Acea Electrabel Produzione SpA/Komisja, EU:C:2010:787, pkt 47–55; sprawa C-222/04, Cassa di Risparmio di Firenze i in., EU:C:2006:8, pkt 112.

(99) Ze struktury własności grupy Cyfrowy Polsat wynika, że pan Zygmunt Solorz-Żak jest właścicielem, pośrednio lub bezpośrednio, większości (ponad 50 %) udziałów w grupie, o czym mowa również w przypisie 3 powyżej.

(100) Sprawa C-667/13 Banco Privado Português i Massa Insolvente do Banco Privado Português, EU:C:2015:151, pkt 59 i cytowane orzecznictwo. Zob. również art. 1 lit. f) rozporządzenia (WE) nr 659/1999, w którym zdefiniowano „pomoc przyznaną bezprawnie” jako „nową pomoc, wprowadzoną w życie z naruszeniem art. [108 ust. 3 TFUE]”.

(101) Wyjątki przewidziane w art. 107 ust. 2 Traktatu dotyczą: a) pomocy o charakterze socjalnym przyznanej indywidualnym konsumentom; b) pomocy mającej na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi; oraz c) pomocy przyznawanej niektórym regionom Republiki Federalnej Niemiec.

(102) Wyjątki przewidziane w art. 107 ust. 3 Traktatu dotyczą: a) pomocy przeznaczonej na sprzyjanie rozwojowi niektórych regionów; b) pomocy przeznaczonej na wspieranie realizacji niektórych ważnych projektów stanowiących przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania lub mającej na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce państwa członkowskiego; c) pomocy przeznaczonej na rozwój niektórych działań gospodarczych lub niektórych regionów gospodarczych; d) pomocy przeznaczonej na wspieranie kultury i zachowanie dziedzictwa kulturowego; oraz e) pomocy określonej decyzją Rady.

(103) Sprawa T-68/03, Olympiaki Aeroporia Ypiresies/Komisja, ECLI:EU:T:2007:253, pkt 34.

(104) Dz.U. L 248 z 24.9.2015, s. 9.