ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΟΠΤΕΫΟΥΣΑΣ ΑΡΧΉΣ ΤΗΣ ΕΖΕΣ

αριθ. 69/06/COL

της 22ας Μαρτίου 2006

που τροποποιεί για πεντηκοστή πέμπτη φορά τους διαδικαστικούς και ουσιαστικούς κανόνες στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων

Η ΕΠΟΠΤΕΥΟΥΣΑ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΖΕΣ (1),

ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (2), και ιδίως τα άρθρα 61 έως 63 και το πρωτόκολλο 26,

ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τη συμφωνία μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ για τη σύσταση Εποπτεύουσας Αρχής και Δικαστηρίου (3), και ιδίως το άρθρο 24, το άρθρο 5 παράγραφος 2 στοιχείο β) και το άρθρο 1 του μέρους I του πρωτοκόλλου 3,

ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι, σύμφωνα με το άρθρο 24 της συμφωνίας περί Εποπτείας και Δικαστηρίου, η Αρχή εφαρμόζει τις διατάξεις της συμφωνίας για τον ΕΟΧ σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις,

ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 2 στοιχείο β) της συμφωνίας περί Εποπτείας και Δικαστηρίου, η Αρχή εκδίδει ανακοινώσεις και κατευθυντήριες γραμμές για θέματα τα οποία άπτονται της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, εφόσον τούτο προβλέπεται ρητά από την εν λόγω συμφωνία ή από τη συμφωνία περί Εποπτείας και Δικαστηρίου ή εφόσον το κρίνει αναγκαίο η Αρχή,

ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΟΝΤΑΣ τους διαδικαστικούς και ουσιαστικούς κανόνες στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων (4), οι οποίοι θεσπίστηκαν από την Αρχή στις 19 Ιανουαρίου 1994 (5),

ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι, σύμφωνα με το σημείο ΙΙ του κεφαλαίου «ΓΕΝΙΚΑ» που βρίσκεται στο τέλος του παραρτήματος XV της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, η Αρχή εκδίδει, κατόπιν διαβουλεύσεων με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πράξεις αντίστοιχες με αυτές που εκδίδει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή,

ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι το παλαιό κεφάλαιο 34 των κατευθυντηρίων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις, το οποίο αφορούσε «τα επιτόκια αναφοράς και προεξόφλησης και τα επιτόκια που πρέπει να εφαρμόζονται κατά την ανάκτηση ενισχύσεων που έχουν χορηγηθεί παράνομα» (6), διεγράφη εξ ολοκλήρου με την απόφαση του Σώματος αριθ. 195/04/COL στις 14 Ιουλίου 2004 (7),

ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι η νομική βάση για τον υπολογισμό των επιτοκίων, στην περίπτωση ανάκτησης, βρίσκεται τώρα στην απόφαση του Σώματος αριθ. 195/04/COL,

ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι τα επιτόκια αναφοράς αποτελούν επίσης αντικείμενο, εκτός των περιπτώσεων ανάκτησης, των κατευθυντηρίων γραμμών για τις κρατικές ενισύχεις,

ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι, για λόγους σαφήνειας των κανόνων που εφαρμόζονται, η Αρχή κρίνει αναγκαίο να καθορίσει σε ένα ενιαίο έγγραφο τις διάφορες μεθόδους υπολογισμού και τις νομικές βάσεις για το επιτόκιο που πρέπει να εφαρμόζεται κατά την ανάκτηση ενισχύσεων που έχουν χορηγηθεί παράνομα και για το επιτόκιο αναφοράς και προεξόφλησης που πρέπει να χρησιμοποιείται σε άλλες περιπτώσεις εκτός των καταστάσεων ανάκτησης,

ΑΦΟΥ διεξήγαγε διαβουλεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή,

ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΟΝΤΑΣ ότι η Αρχή ζήτησε τη γνώμη των κρατών της ΕΖΕΣ με επιστολές σχετικές με το θέμα που απέστειλε στην Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και τη Νορβηγία, στις 15 Φεβρουαρίου 2006,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

1. Οι κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις που καθόρισε η Αρχή τροποποιούνται με την εισαγωγή ενός νέου κεφαλαίου 34 σχετικά με τη μέθοδο καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης εκτός των καταστάσεων ανάκτησης. Το νέο κεφάλαιο 34 συμπεριλαμβάνεται και αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της παρούσας απόφασης.

2. Το νέο κεφάλαιο 34 εφαρμόζεται αμέσως μετά την έγκρισή του από την Αρχή.

Άρθρο 2

Οι χώρες της ΕΖΕΣ ενημερώνονται με επιστολή, καθώς και με την αποστολή αντιγράφου της παρούσας απόφασης και του συνημμένου νέου κεφαλαίου 34 των κατευθυντηρίων γραμμών της Αρχής σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις.

Άρθρο 3

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ενημερωθεί, σύμφωνα με το στοιχείο δ) του πρωτοκόλλου 27 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, με την αποστολή αντιγράφου της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 4

Η παρούσα απόφαση δημοσιεύεται στο τμήμα για τον ΕΟΧ, και στο συμπλήρωμα για τον ΕΟΧ της Επίσημης Εφημερίδας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(1) Εφεξής «η Αρχή».

(2) Εφεξής «η συμφωνία ΕΖΕΣ».

(3) Εφεξής «η συμφωνία περί Εποπτείας και Δικαστηρίου».

(4) Εφεξής «Κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις».

(5) Αρχικά δημοσιεύθηκαν στην ΕΕ L 231, της 3.9.1994, σ. 1, και στο συμπλήρωμα για τον ΕΟΧ αριθ. 32 την ίδια ημερομηνία. Μια ενημερωμένη έκδοση των κατευθυντηρίων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις βρίσκεται στην ιστοσελίδα της Αρχής: www.eftasurv.int

(6) Για την μερική εφαρμογή της ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με τη μέθοδο καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης (ΕΕ C 273 της 9.9.1997, σ. 3) και της ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με τα επιτόκια που θα πρέπει να εφαρμόζονται κατά την ανάκτηση ενισχύσεων που έχουν χορηγηθεί παράνομα (ΕΕ C 110 της 8.5.2003, σ. 21).

(7) Απόφαση του Σώματος αριθ. 195/04/COL της 14ης Ιουλίου 2004 σχετικά με τις διατάξεις εφαρμογής που αναφέρονται στο άρθρο 27 του μέρους II του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ σχετικά με τη σύσταση Εποπτεύουσας Αρχής και Δικαστηρίου (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί). Τροποποιήθηκε με την απόφαση αριθ. 319/05/COL της 14ης Δεκεμβρίου 2005 (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί). Η απόφαση αριθ. 195/04/COL αντιστοιχεί στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 794/2004 της Επιτροπής, της 21ης Απριλίου 2004, σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του [παλαιού] άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ [τώρα άρθρο 88] (ΕΕ L 140 της 30.4.2004, σ. 1).

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

34. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΡΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΕΞΟΦΛΗΣΗΣ (1)

34.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

(1) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ καθορίζει στο παρόν κεφάλαιο τις διάφορες μεθόδους υπολογισμού και τις νομικές βάσεις για το επιτόκιο που εφαρμόζεται για την ανάκτηση ενισχύσεων που έχουν χορηγηθεί παράνομα εκτός των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης που πρέπει να εφαρμόζονται σε περιπτώσεις εκτός των καταστάσεων ανάκτησης, όπως για παράδειγμα, για τον υπολογισμό του ισοδύναμου επιχορήγησης επενδυτικών ενισχύσεων (2).

34.2. ΕΠΙΤΟΚΙΟ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΙ ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΝΑΚΤΗΣΗΣ

(2) Σε περίπτωση που ένα κράτος της ΕΖΕΣ πρέπει να ανακτήσει ενίσχυση η οποία έχει χορηγηθεί παράνομα, η νομική βάση και η μέθοδος υπολογισμού του επιτοκίου που πρέπει να εφαρμοστεί, βρίσκονται στο άρθρο 9 της απόφασης αριθ. 195/04/COL της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ (3).

(3) Εντούτοις, όπως αναφέρεται στο άρθρο 13 της απόφασης αριθ. 195/04/COL (4) της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ, όσον αφορά την εκτέλεση από τις χώρες της ΕΖΕΣ των εντολών ανάκτησης που έχουν κοινοποιηθεί πριν από τις 15 Ιουλίου 2004 (που είναι η ημερομηνία ενάρξεως ισχύος της απόφασης αριθ. 195/04/COL), εξακολουθούν να ισχύουν οι κανόνες του παλαιού κεφαλαίου 34 των κατευθυντηρίων γραμμών της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ για τις κρατικές ενισχύσεις σχετικά με τα επιτόκια που πρέπει να εφαρμόζονται όταν ανακτάται η ενίσχυση που έχει χορηγηθεί παράνομα.

(4) Σύμφωνα με το άρθρο 10 της απόφασης αριθ. 195/04/COL (5), τα τρέχοντα και τα συναφή παλαιότερα επιτόκια ανάκτησης κρατικών ενισχύσεων δημοσιεύονται στο τμήμα του ΕΟΧ και στο συμπλήρωμα του ΕΟΧ της Επίσημης Εφημερίδας της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και, για σκοπούς ενημέρωσης, στο διαδίκτυο: www.eftasurv.int

34.3. ΕΠΙΤΟΚΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΕΞΟΦΛΗΣΗΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΛΛΕΣ ΕΚΤΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΤΗΣΗΣ

(5) Για την παρακολούθηση των κρατικών ενισχύσεων, όπως ορίζει η συμφωνία ΕΟΧ, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ χρησιμοποιεί διάφορες παραμέτρους, μεταξύ των οποίων και τα επιτόκια αναφοράς και προεξόφλησης.

(6) Τα επιτόκια αυτά χρησιμοποιούνται για τη μέτρηση του ισοδυνάμου επιχορήγησης μιας ενίσχυσης καταβληθείσας σε πολλές δόσεις και για τον υπολογισμό του στοιχείου της ενίσχυσης που προκύπτει από την εφαρμογή καθεστώτων χορήγησης δανείων με επιδοτούμενο επιτόκιο. Χρησιμοποιούνται επίσης και κατά την εφαρμογή του κανόνα de minimis (6).

(7) Τα επιτόκια αναφοράς και προεξόφλησης θεωρούνται ότι αντανακλούν το μέσο όρο των επιτοκίων που εφαρμόζονται, στα διάφορα κράτη της ΕΖΕΣ που είναι συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας ΕΟΧ, για τα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα δάνεια (πενταετούς έως δεκαετούς διάρκειας) που καλύπτονται με κανονική εγγύηση.

(8) Από τις 15 Ιουλίου 2004 τα επιτόκια αναφοράς και προεξόφλησης καθορίζονται ως εξής (7): — το ενδεικτικό επιτόκιο ορίζεται ως το διατραπεζικό επιτόκιο swap πέντε ετών, στο κατάλληλο νόμισμα, προσαυξημένο κατά 0,75 μονάδες (75 σημεία βάσης)· — τα επιτόκια αναφοράς και προεξόφλησης θεωρούνται ότι είναι ίσα με το μέσο όρο των ενδεικτικών επιτοκίων που κατεγράφησαν κατά τους μήνες Σεπτέμβριο, Οκτώβριο και Νοέμβριο· — κατά τη διάρκεια του έτους, τα επιτόκια αναφοράς και προεξόφλησης προσαρμόζονται εφόσον διαφέρουν και εφόσον η διαφορά τους υπερβαίνει πλέον του 15 % από το μέσο όρο των ενδεικτικών επιτοκίων που κατεγράφησαν κατά τους τρεις τελευταίους μήνες για τους οποίους υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία.

(9) Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι: — τα με τον τρόπο αυτό καθοριζόμενα επιτόκια αναφοράς και προεξόφλησης είναι κατώτατα επιτόκια τα οποία μπορούν να αυξηθούν σε περιπτώσεις ιδιαίτερου κινδύνου (π.χ. προβληματική επιχείρηση, απουσία εγγυήσεων τις οποίες συνήθως απαιτούν οι τράπεζες). Σ’αυτές τις περιπτώσεις, η προσαύξηση μπορεί να ανέρχεται σε 400 σημεία βάσης ή περισσότερα εάν καμία ιδιωτική τράπεζα δεν έχει συμφωνήσει να χορηγήσει το σχετικό δάνειο· — η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ διατηρεί το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει, εάν τούτο κριθεί αναγκαίο για την εξέταση ορισμένων περιπτώσεων, βασικό επιτόκιο μικρότερης διάρκειας (π.χ. Libor ενός έτους) ή μεγαλύτερης διάρκειας (π.χ. επιτόκιο ομολογιών δεκαετούς διάρκειας) σε σχέση με το διατραπεζικό επιτόκιο swap πέντε ετών· — όταν το διατραπεζικό επιτόκιο swap πέντε ετών δεν είναι διαθέσιμο, το βασικό επιτόκιο καθορίζεται στο επίπεδο του επιτοκίου των πενταετών (ή δεκαετούς διάρκειας) κρατικών ομολόγων, προσαυξημένο κατά 25 σημεία βάσης· — εάν δεν είναι διαθέσιμα αξιόπιστα ή ισοδύναμα δεδομένα ή σε εξαιρετικές περιπτώσεις, η Αρχή δύναται, σε στενή συνεργασία με την οικεία χώρα/τις οικείες χώρες της ΕΖΕΣ, να καθορίσει επιτόκιο αναφοράς/προεξόφλησης για μια ή περισσότερες χώρες της ΕΖΕΣ, σύμφωνα με διαφορετική μέθοδο και με βάση τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της.

(10) Τα επιτόκια αναφοράς και προεξόφλησης γνωστοποιούνται από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ στην ιστοσελίδα: http://www.eftasurv.int/

34.4. ΕΓΚΡΙΣΗ

(11) Το κεφάλαιο 34 αρχίζει να ισχύει από την ημερομηνία έγκρισής του από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ.

(1) Το παρόν κεφάλαιο περιλαμβάνει την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη μέθοδο καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης (ΕΕ C 273 της 9.9.1997, σ. 3), όπως προσαρμόστηκε με την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την τεχνική προσαρμογή της μεθόδου καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης (ΕΕ C 241 της 26.8.1999, σ. 9) και ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την τεχνική προσαρμογή του επιτοκίου αναφοράς/προεξόφλησης για την Ελλάδα (ΕΕ C 66 της 1.3.2001, σ. 7), εκ των οποίων οι δύο τελευταίες δεν παρουσιάζουν ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ.

(2) Το παλαιό κεφάλαιο 34 περί των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης και των επιτοκίων που πρέπει να εφαρμόζονται κατά την ανάκτηση των ενισχύσεων που έχουν χορηγηθεί παράνομα, διεγράφη με την απόφαση αριθ. 195/04/COL της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ της 14ης Ιουλίου 2004 περί των διατάξεων εφαρμογής που αναφέρονται στο άρθρο 27 στο μέρος ΙΙ του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ σχετικά με την ίδρυση Εποπτεύουσας Αρχής και Δικαστηρίου (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί). Τροποποιήθηκε με την απόφαση αριθ. 319/05/COL της 14ης Δεκεμβρίου 2005 (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί). Η απόφαση αριθ. 195/04/COL αντιστοιχεί στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 794/2004 της Επιτροπής, της 21ης Απριλίου 2004, σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του [παλαιού] άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ [τώρα άρθρο 88] (ΕΕ L 140 της 30.4.2004, σ. 1) Το παλαιό κεφάλαιο 34 συμπεριλάμβανε στο μέρος 1 (εν μέρει) την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη μέθοδο καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης (βλ. υποσημείωση 1) και στο μέρος 2 την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τα επιτόκια κατά την ανάκτηση κρατικών ενισχύσεων που έχουν χορηγηθεί παράνομα (ΕΕ C 110 της 8.5.2003, σ. 21). Η απόφαση αριθ. 195/04/COL περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, διατάξεις σχετικές με τα επιτόκια που εφαρμόζονται για την ανάκτηση ενισχύσεων που έχουν χορηγηθεί παράνομα. Εντούτοις, δεν αφορά τη μέθοδο καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης για περιπτώσεις άλλες εκτός της ανάκτησης. Στην Κοινότητα, τα επιτόκια αναφοράς και προεξόφλησης που εφαρμόζονται για περιπτώσεις άλλες εκτός της ανάκτησης κρατικών ενισχύσεων που έχουν χορηγηθεί παράνομα, διέπονται ακόμη από την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη μέθοδο καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης (βλ. υποσημείωση 1). Η ανακοίνωση της Επιτροπής της 30ής Απριλίου 2004 για την κήρυξη εκτός εφαρμογής ορισμένων εγγράφων που άπτονται της πολιτικής κρατικών ενισχύσεων (ΕΕ C 115 της 30.4.2004, σ. 1) δεν περιλαμβάνει την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη μέθοδο καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης.

(3) Βλ. υποσημείωση 2.

(4) Σε συνδυασμό με την υποσημείωση 9 της απόφασης αριθ. 195/04/COL της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ (βλ. υποσημείωση 22).

(5) Βλ. υποσημείωση 2.

(6) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 69/2001 της Επιτροπής της 12ης Ιανουαρίου 2001 για την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (ΕΕ L 10 της 13.1.2001, σ. 30), που έχει ενσωματωθεί στο τμήμα 1ε στο παράρτημα XV της συμφωνίας ΕΟΧ με την απόφαση αριθ. 88/2002 της Μικτής Επιτροπής του ΕΟΧ (ΕΕ L 266 της 3.10.2002, σ. 56 και συμπλήρωμα ΕΟΧ αριθ. 49 της 3.10.2002, σ. 42).

(7) Επειδή το παρόν κεφάλαιο εφαρμόζεται μόνον από τις 15 Ιουλίου 2004, το παλαιό κεφάλαιο 34.1 εξακολουθεί να ισχύει όσον αφορά τον υπολογισμό των επιτοκίων αναφοράς/προεξόφλησης πριν από την εν λόγω ημερομηνία.