EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 166/58

ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΟΠΤΕΫΟΥΣΑΣ ΑΡΧΉΣ ΤΗΣ ΕΖΕΣ

αριθ. 469/15/COL

της 4ης Νοεμβρίου 2015

για την περάτωση της επίσημης έρευνας όσον αφορά την εικαζόμενη κρατική ενίσχυση υπέρ της Innovation Norway σχετικά με τις δραστηριότητές της στην αγορά υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών, καθώς και ενδεχόμενη ενίσχυση υπέρ των περιφερειακών συμβουλίων τουρισμού (ΠΣΤ) και των οργανισμών διαχείρισης προορισμού (ΟΔΠ) (Νορβηγία) [2017/1150]

Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ (εφεξής «Αρχή»),

ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο («συμφωνία για τον ΕΟΧ»), και ιδίως το άρθρο 61 παράγραφος 1,

ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τη συμφωνία μεταξύ των κρατών ΕΖΕΣ για τη σύσταση Εποπτεύουσας Αρχής και Δικαστηρίου («Συμφωνία περί Εποπτείας και Δικαστηρίου»), και ιδίως το άρθρο 24,

ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ το πρωτόκολλο 3 της συμφωνίας περί Εποπτείας και Δικαστηρίου («Πρωτόκολλο 3»), και ιδίως το άρθρο 7 παράγραφος 2 και το άρθρο 13 παράγραφος 1 του μέρους II,

ΑΦΟΥ κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις εν λόγω διατάξεις και έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

I. ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Με επιστολή της 5ης Ιουλίου 2013 (1), η tellUs IT AS (η οποία συγχωνεύθηκε αργότερα με τη New Mind (2), και αναφέρεται εφεξής ως «New Mind | tellUs» ή «η καταγγέλλουσα»), υπέβαλε στην Αρχή καταγγελία περί κρατικών ενισχύσεων σχετικά με τις οικονομικές δραστηριότητες της Innovasjon Norge («Innovation Norway» ή «IN») στην αγορά υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών στον τομέα του τουρισμού. Η Αρχή έλαβε και καταχώρισε την καταγγελία στις 8 Ιουλίου 2013.

(2) Κατόπιν προκαταρκτικής εξέτασης της καταγγελίας, στις 16 Ιουλίου 2014, η Αρχή αποφάσισε να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας που προβλέπεται στο μέρος I άρθρο 1 παράγραφος 2 του πρωτοκόλλου 3 και εξέδωσε, σε αυτό το πλαίσιο, την απόφαση αριθ. 300/14/COL («απόφαση κίνησης της διαδικασίας» (3). Με την εν λόγω απόφαση, η Αρχή κάλεσε τις νορβηγικές αρχές και τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους.

(3) Οι νορβηγικές αρχές υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με την απόφαση κίνησης της διαδικασίας με επιστολή της 1ης Σεπτεμβρίου 2014 (4). Στις 30 Σεπτεμβρίου 2014 η Αρχή πραγματοποίησε συνάντηση με τις νορβηγικές αρχές και την IN. Στο πλαίσιο της συνάντησης αυτής, οι νορβηγικές αρχές είχαν την ευκαιρία να παράσχουν νέες πληροφορίες και διευκρινίσεις σχετικά με τις παρατηρήσεις που είχαν υποβάλει την 1η Σεπτεμβρίου 2014. Η Αρχή έθεσε επίσης στην IN συμπληρωματικά ερωτήματα, στα οποία δόθηκαν απαντήσεις μέσω ηλεκτρονικής επιστολής της 17ης Οκτωβρίου 2014 (5).

(4) Με ηλεκτρονική επιστολή της 9ης Οκτωβρίου 2014 (6), η Αρχή έλαβε τις παρατηρήσεις ενός ενδιαφερόμενου μέρους, της καταγγέλλουσας, τις οποίες διαβίβασε στις νορβηγικές αρχές με επιστολή της 10ης Οκτωβρίου 2014 (7). Η Αρχή πραγματοποίησε τηλεδιασκέψεις με την IN στις 27 Οκτωβρίου 2014 και στις 5 Νοεμβρίου 2014.

(5) Με επιστολή της 24ης Νοεμβρίου 2014 (8), οι νορβηγικές αρχές υπέβαλαν τα σχόλιά τους επί των παρατηρήσεων της καταγγέλλουσας, καθώς και περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με την υπόθεση.

(6) Κατόπιν τούτου, η Αρχή έλαβε συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με την υπόθεση από την καταγγέλλουσα και την IN (9). Οι πληροφορίες που υποβλήθηκαν από την καταγγέλλουσα διαβιβάστηκαν στις νορβηγικές αρχές.

2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ

(7) Η παρούσα απόφαση αφορά τις δραστηριότητες της IN στον τομέα του τουρισμού.

(8) Η IN είναι μια δημόσια επιχείρηση, στην οποία έχει ανατεθεί η αποστολή να στηρίζει την καινοτομία και την ανάπτυξη των νορβηγικών επιχειρήσεων και βιομηχανιών. Η IN στηρίζει την εθνική τουριστική βιομηχανία. Η IN δημιούργησε και διαχειρίζεται τον δικτυακό τόπο visitnorway.com, τον τουριστικό δικτυακό τόπο της Νορβηγίας με τον μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών (10).

(9) Μέσω του δικτυακού τόπου visitnorway.com, η IN παρέχει υπηρεσίες στα περιφερειακά συμβούλια τουρισμού («ΠΣΤ») (11) και στους οργανισμούς διαχείρισης προορισμού («ΟΔΠ») (12). Τα ΠΣΤ και οι ΟΔΠ είναι τοπικοί/περιφερειακοί φορείς που προάγουν τον τουρισμό στις αντίστοιχες γεωγραφικές περιοχές.

(10) Οι εν λόγω υπηρεσίες περιλαμβάνουν i) υπηρεσίες διαδικτυακών υποδομών και συναφείς υπηρεσίες και ii) υπηρεσίες εμπορικής προώθησης και προβολής στον τομέα του τουρισμού (13).

(11) Η καταγγέλλουσα και η απόφαση κίνησης της διαδικασίας κάνουν λόγο για χορήγηση πιθανών μέτρων κρατικής ενίσχυσης στο πλαίσιο της παροχής υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών. Συγκεκριμένα, στο άρθρο 1 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας γίνεται αναφορά σε τρία μέτρα πιθανής κρατικής ενίσχυσης.

(12) Το πρώτο μέτρο εικαζόμενης κρατικής ενίσχυσης αφορά κρατική ενίσχυση που χορηγήθηκε υπέρ της IN υπό τη μορφή διαφυγόντων κερδών κατά την παροχή υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ.

(13) Το δεύτερο μέτρο συνίσταται στην εικαζόμενη έλλειψη λογιστικού διαχωρισμού και διαφανούς μεθοδολογίας κατανομής κόστους για τον διαχωρισμό των οικονομικών και μη οικονομικών δραστηριοτήτων της IN. Ειδικότερα, συναφές εν προκειμένω είναι το ερώτημα σχετικά με το κατά πόσον η παροχή υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών από την IN αποτελεί αντικείμενο διεπιδότησης με δημόσιους πόρους που λαμβάνονται για την άσκηση μη οικονομικής δραστηριότητας, δηλαδή τη γενική προώθηση της Νορβηγίας ως τουριστικού προορισμού.

(14) Το τρίτο μέτρο εικαζόμενης κρατικής ενίσχυσης αφορά τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης υπέρ των ΠΣΤ και των ΟΔΠ, υπό την έννοια ότι οι τιμές που χρεώνονται για τις υπηρεσίες διαδικτυακών υποδομών και συναφείς υπηρεσίες δεν είναι αρκετά υψηλές ώστε να αποφέρουν στην IN εύλογη απόδοση επί των επενδύσεών της.

2.1. ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΙ ΤΗΣ ΕΙΚΑΖΟΜΕΝΗΣ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

(15) Η IN ιδρύθηκε το 2003 από τη νορβηγική κυβέρνηση με τον νόμο για την Innovation Norway (14) («νόμος για την IN»). Το κράτος κατέχει το 51 % της εταιρείας και οι κομητείες το υπόλοιπο 49 % (15).

(16) Η εταιρεία συστάθηκε με σκοπό να χρησιμεύσει στη νορβηγική κυβέρνηση ως μέσο για την προώθηση της ανάπτυξης επιχειρήσεων που δημιουργούν προστιθέμενη αξία σε ολόκληρη τη χώρα (16). Η IN διαχειρίζεται και θέτει σε εφαρμογή διάφορα καθεστώτα ενισχύσεων στη Νορβηγία. Η IN στηρίζει τον εθνικό τουριστικό τομέα. Σύμφωνα με τις νορβηγικές αρχές: «Η IN συγκαταλέγεται μεταξύ άλλων φορέων οι οποίοι είναι επιφορτισμένοι με το καθήκον να προσφέρουν υπηρεσίες διαδικτυακής εμπορικής προώθησης που απευθύνονται στον διεθνή και εθνικό πληθυσμό μέσω του επίσημου δικτυακού τόπου visitnorway.com» (17).

(17) Η προώθηση του τουρισμού σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο διασφαλίζεται από τα ΠΣΤ και τους ΟΔΠ. Σύμφωνα με τις πληροφορίες τις οποίες διαβίβασαν οι νορβηγικές αρχές (18), στη Νορβηγία δραστηριοποιούνται περίπου 300 περιφερειακοί και τοπικοί οργανισμοί τουρισμού, δηλαδή ΠΣΤ και ΟΔΠ. Πρωταρχικός τους σκοπός είναι η οργάνωση τουριστικών δραστηριοτήτων και η παροχή τουριστικών πληροφοριών. Τα ΠΣΤ επικεντρώνονται στην εμπορική προώθηση της περιφέρειας σε διεθνές επίπεδο, ενώ οι ΟΔΠ δραστηριοποιούνται τόσο σε διεθνές όσο και σε εθνικό επίπεδο για την εμπορική προώθηση συγκεκριμένων προορισμών (19). Κατά κανόνα, οι μέτοχοί τους είναι επιχειρήσεις τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού τομέα (20). Τα ΠΣΤ διαθέτουν συνήθως τη μορφή εταιρειών περιορισμένης ευθύνης, οι μετοχές των οποίων ανήκουν στην κυριότητα των αρχών της κομητείας και εκπροσώπων της τουριστικής βιομηχανίας. Οι ΟΔΠ είναι τοπικού χαρακτήρα και η σύνθεση των μετόχων τους ποικίλλει. Εντούτοις, υπάγονται κατά κανόνα στην κυριότητα τοπικών αρχών και τοπικών τουριστικών επιχειρήσεων.

(18) Τα ΠΣΤ και οι ΟΔΠ δεν επιδιώκουν τη μεγιστοποίηση του κέρδους για τους ιδιοκτήτες τους· αντίθετα, ο στόχος τους είναι κυρίως η τόνωση της οικονομικής δραστηριότητας του τουριστικού τομέα στις αντίστοιχες γεωγραφικές περιοχές (21).

2.2. ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

(19) Οι υπηρεσίες διαδικτυακών υποδομών και συναφείς υπηρεσίες στον τομέα του τουρισμού παρέχονται μέσω ενός «συστήματος διαχείρισης προορισμού» («ΣΔΠ») (22).

(20) Μέσω του ΣΔΠ, μια εταιρεία ΤΠ προσφέρει μια υπηρεσία μέσω της οποίας οι πελάτες της [εταιρείες διαχείρισης προορισμού (23)] μπορούν να υποβάλλουν και να επικαιροποιούν τακτικά πληροφορίες σχετικά με τουριστικούς χώρους, ξενοδοχεία, εστιατόρια, εκδηλώσεις και παρόμοιες πληροφορίες ταυτόχρονα στη δική τους ιστοσελίδα και σε άλλους εξωτερικούς διαύλους, όπως ο δικτυακός τόπος visitnorway.com, η Google Maps, περίπτερα τουριστικών πληροφοριών, κινητές διαδικτυακές πύλες, καθώς και έντυπες εφημερίδες. Οι πληροφορίες αυτές χρησιμοποιούνται από το ευρύ κοινό για κρατήσεις ή άλλους σκοπούς.

(21) Ένα ΣΔΠ μπορεί να παρέχει διάφορες λειτουργικές δυνατότητες: i) λειτουργική δυνατότητα οδηγού προορισμού (destinator) (δηλαδή δημιουργία μιας βάσης δεδομένων σημείων ενδιαφέροντος ή ενημερωτικών ειδοποιήσεων σχετικά με εκδηλώσεις, ξενοδοχεία, εστιατόρια, εκθέσεις τέχνης κ.λπ.)· ii) λειτουργική δυνατότητα διανομής (distribution) (δηλαδή οι πληροφορίες που αποθηκεύονται στη βάση δεδομένων διανέμονται σε διάφορους διαύλους επικοινωνίας και διάφορες πλατφόρμες)· και iii) λειτουργική δυνατότητα αναζήτησης (search) (χρησιμοποιείται σε δικτυακούς τόπους για την αναζήτηση και την παρουσίαση τουριστικών προϊόντων).

(22) Γραφική απεικόνιση των υπηρεσιών αυτών περιλαμβάνεται στην αιτιολογική σκέψη 43 κατωτέρω.

2.3. ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

(23) Οι τουριστικές υπηρεσίες εμπορικής προώθησης και προβολής μπορεί να αφορούν τη γενική προώθηση μιας γεωγραφικής περιοχής ή την προώθηση συγκεκριμένων επιχειρήσεων.

(24) Η γενική προώθηση περιλαμβάνει την προσφορά στους επισκέπτες γενικών τουριστικών πληροφοριών σχετικά με τα τοπία, τις μαγειρικές παραδόσεις, τον καιρό κ.λπ. Η προώθηση συγκεκριμένων επιχειρήσεων αφορά την εμπορική προώθηση ειδικού περιεχομένου (δηλαδή πληροφορίες σχετικά με ξενοδοχεία, εστιατόρια, πολιτιστικές εκδηλώσεις κ.λπ.).

(25) Επιπλέον, κατά την προώθηση ειδικού περιεχομένου στον δικτυακό τόπο visitnorway.com, μπορούν να προσδιοριστούν δύο διαφορετικές δυνατότητες: είτε οι πληροφορίες δημοσιεύονται απευθείας στον δικτυακό τόπο (δηλαδή οι πληροφορίες φιλοξενούνται στον δικτυακό τόπο) είτε προβάλλεται σύνδεσμος προς εξωτερικό δικτυακό τόπο όπου δημοσιεύονται οι συγκεκριμένες πληροφορίες.

2.4. ΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ IN ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

(26) Η προώθηση της τουριστικής βιομηχανίας σε εθνικό επίπεδο εντάσσεται στην αποστολή της IN. Η νορβηγική κυβέρνηση συμμετέχει ενεργά στον τομέα του τουρισμού από το 1903 (24). Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 17 ανωτέρω, σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, οι δραστηριότητες προώθησης του τουρισμού ασκούνται από τα ΠΣΤ και τους ΟΔΠ. Οι ετήσιες κρατικές επιστολές επί του προϋπολογισμού, στο ειδικό κεφάλαιο για την IN, παρέχουν οδηγίες για τις δραστηριότητες της IN στον τομέα του τουρισμού (25).

(27) Το 2007 οι νορβηγικές αρχές υιοθέτησαν εθνική στρατηγική για την τουριστική βιομηχανία, στο πλαίσιο της οποίας καθορίστηκαν οι βασικοί στόχοι της κυβέρνησης για τον συγκεκριμένο τομέα (26). Ένας από τους στόχους αυτούς ήταν η ενίσχυση της αναγνώρισης της Νορβηγίας ως τουριστικού προορισμού. Σε αυτό το πλαίσιο, η IN ανέπτυξε και δημιούργησε το 2007 τον δικτυακό τόπο visitnorway.com. Σύμφωνα με τη στρατηγική για την τουριστική βιομηχανία, «[ο] δικτυακός τόπος προτρέπει τους επισκέπτες να ταξιδέψουν στη Νορβηγία και παρέχει άρτιες και εμπεριστατωμένες πληροφορίες σχετικά με τη Νορβηγία και τις δυνατότητες που μπορεί να προσφέρει η τουριστική βιομηχανία» (27).

(28) Μετά τη δημιουργία του δικτυακού τόπου visitnorway.com, επιπλέον της παροχής πληροφοριών γενικού περιεχομένου σχετικά με τη Νορβηγία (μη οικονομική δραστηριότητα), η IN προσέφερε πλέον στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ και τη δυνατότητα προώθησης του δικού τους ειδικού τουριστικού περιεχομένου (δηλαδή πληροφορίες σχετικά με εκδηλώσεις, ξενοδοχεία, μεταφορές κ.λπ.) στον δικτυακό τόπο visitnorway.com. Η IN έχει υπογράψει με τα ΠΣΤ και τους ΟΔΠ τυποποιημένες συμφωνίες με τις οποίες οι τουριστικές πληροφορίες ειδικού περιεχομένου των ΠΣΤ και των ΟΔΠ δημοσιεύονται στον δικτυακό τόπο visitnorway.com (απευθείας ή μέσω υπερσυνδέσμων) έναντι ετήσιου τέλους συνδρομής που υπολογίζεται βάσει του ετήσιου κύκλου εργασιών των αντίστοιχων ΠΣΤ και ΟΔΠ. Κατά παράδοση, τα ΠΣΤ και οι ΟΔΠ διαθέτουν επίσης δικούς τους δικτυακούς τόπους, στους οποίους παρέχουν γενικές πληροφορίες σχετικά με τις αντίστοιχες γεωγραφικές περιοχές και προωθούν ειδικά τουριστικά προϊόντα, δηλαδή οικονομικές υπηρεσίες εκ μέρους των οικείων ενδιαφερόμενων φορέων και των ιδιοκτητών τους.

(29) Το 2012 η νορβηγική κυβέρνηση υιοθέτησε νέα τουριστική στρατηγική η οποία στόχευε στη βελτίωση της εθνικής δομής για τον τουρισμό (28). Οι στόχοι της νέας στρατηγικής συνίσταντο στη βελτίωση της αποδοτικότητας της δημόσιας στήριξης, τη μείωση του αριθμού των εμπλεκόμενων φορέων και την εξασφάλιση μεγαλύτερου συντονισμού μεταξύ τους. Επιπλέον, οι νορβηγικές αρχές δήλωσαν ότι σκόπευαν να αποφύγουν τη διαφοροποίηση των δικτυακών τόπων που έχουν ως αντικείμενο τον τουρισμό στη Νορβηγία, οι οποίοι διαφέρουν ως προς τη δομή και τη διάταξη, τους μηχανισμούς κρατήσεων, τις γλώσσες και ούτω καθεξής, και χρηματοδοτούνται όλοι εν μέρει από διάφορους κρατικούς φορείς, κομητείες ή δήμους.

(30) Κατόπιν τούτου, το υπουργείο Εμπορίου, Βιομηχανίας και Αλιείας υιοθέτησε το 2013 μια «νέα τουριστική δομή» που είχε ως στόχο να καταστήσει ευχερέστερη την επιλογή της Νορβηγίας ως τουριστικού προορισμού για τους τουρίστες (29).

(31) Στην επιστολή της IN επί του προϋπολογισμού του 2013 («επιστολή επί του προϋπολογισμού του 2013» (30)), επισημαίνεται ότι: «Η Innovation Norway οφείλει να διασφαλίζει την ορθή κατανομή της νορβηγικής ταξιδιωτικής εμπειρίας μέσω του δικτυακού τόπου visitnorway.com και να συμβάλλει κατά τρόπο ώστε οι φορείς που δραστηριοποιούνται στην τουριστική βιομηχανία […]». Επομένως, ο δικτυακός τόπος visitnorway.com χαρακτηρίστηκε ως βασικό στοιχείο της νορβηγικής στρατηγικής στον τομέα της προώθησης του τουρισμού (31). Η IN κλήθηκε να επεκτείνει τον δικτυακό τόπο και να ενισχύσει τη στήριξή της προς την τουριστική βιομηχανία. Σκοπός ήταν η προσφορά υπηρεσιών διαδικτυακής εμπορικής προώθησης, με αποδέκτες τόσο το εθνικό όσο και το διεθνές κοινό, στον επίσημο δικτυακό τόπο visitnorway.com (32).

(32) Λαμβάνοντας υπόψη τον στόχο αυτόν, η IN δρομολόγησε ένα έργο με τίτλο «Η νέα δομή του δικτυακού τόπου visitnorway» («νέα δομή») (33). Η νέα δομή δεν προσέφερε στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ μόνο υπηρεσίες εμπορικής προώθησης και προβολής (όπως συνέβαινε μέσω των τυποποιημένων συμφωνιών, βλέπε αιτιολογική σκέψη 28), αλλά παρείχε και πρόσθετες υπηρεσίες.

(33) Η IN επέφερε σειρά αναγκαίων τροποποιήσεων στα χαρακτηριστικά και στις λειτουργικές δυνατότητες της πλατφόρμας visitnorway.com, προκειμένου να παραμείνει τεχνολογικά ενημερωμένη και να είναι σε θέση να διαχειρίζεται αποδοτικά την πλατφόρμα με την πάροδο του χρόνου. Το 2013 η IN άρχισε να προσφέρει ορισμένες από τις λειτουργικές δυνατότητες του ΣΔΠ (αναφερόμενες εφεξής από κοινού ως «υπηρεσίες διαδικτυακών υποδομών και συναφείς υπηρεσίες») σε ΠΣΤ και ΟΔΠ της Νορβηγίας που επιθυμούσαν να μεταφέρουν το περιεχόμενο από τους δικούς τους δικτυακούς τόπους στον δικτυακό τόπο visitnorway.com. Αυτή η ενσωμάτωση περιεχομένου στην πλατφόρμα visitnorway.com συνάδει με τους στόχους που καθόρισαν οι νορβηγικές αρχές στη νέα τουριστική στρατηγική τους, ένας από τους οποίους ήταν να αποφεύγεται η διαφοροποίηση των δικτυακών τόπων που έχουν ως αντικείμενο τον τουρισμό στη Νορβηγία (βλέπε αιτιολογική σκέψη 29 ανωτέρω).

(34) Κατά συνέπεια, το 2014 προσφέρθηκε σε όλα τα ΠΣΤ και σε όλους τους ΟΔΠ η επιλογή να συνάψουν προνομιακές συμφωνίες εταιρικής σχέσης με τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν τον δικτυακό τόπο visitnorway.com ως αρχική σελίδα τους, αντί να αναπτύσσουν και να διατηρούν δική τους αρχική σελίδα. Η μετάβαση στον δικτυακό τόπο visitnorway.com συνεπαγόταν την κατάργηση των δικών τους δικτυακών τόπων. Οι εν λόγω υπηρεσίες προσφέρονταν μόνο στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ και όχι στην ευρύτερη αγορά· δηλαδή όχι σε όλους τους δυνητικούς χρήστες, μεταξύ των οποίων και οι μέτοχοι ή οι εξωτερικοί πελάτες των ΠΣΤ και των ΟΔΠ (34).

(35) Μετά τη μετάβαση αυτή, ορισμένες από τις υπηρεσίες τις οποίες είχαν αγοράσει κατά το παρελθόν τα ΠΣΤ και οι ΟΔΠ από εταιρείες όπως η καταγγέλλουσα ήταν πλέον περιττές. Ειδικότερα, η λειτουργική δυνατότητα αναζήτησης ήταν περιττή για τα ΠΣΤ και τους ΟΔΠ, και οι συμβάσεις αδειών χρήσης που είχαν συναφθεί με εταιρείες όπως η New Mind | tellUs θα έπρεπε κανονικά να καταγγελθούν. Αντιθέτως, άλλες λειτουργικές δυνατότητες –όπως η λειτουργική δυνατότητα οδηγού προορισμού– εξακολουθούσαν να είναι αναγκαίες για τη δημιουργία και διατήρηση των σημείων ενδιαφέροντος ή των ενημερωτικών ειδοποιήσεων προς δημοσίευση στον δικτυακό τόπο visitnorway.com.

(36) Παρά τις προνομιακές συμφωνίες εταιρικής σχέσης που προσφέρονται σε όλα τα ΠΣΤ και τους ΟΔΠ, δεν εκδήλωσαν ενδιαφέρον για τις νέες υπηρεσίες όλοι οι εν λόγω φορείς, δεδομένου ότι η μετάβαση στον δικτυακό τόπο visitnorway.com συνεπαγόταν, μεταξύ άλλων, την αποδοχή των όρων και των περιορισμών σύνταξης τους οποίους επιβάλλει η IN (35). Ως εκ τούτου, ορισμένα ΠΣΤ και ορισμένοι ΟΔΠ έχουν συνάψει τυποποιημένες συμφωνίες στο πλαίσιο των οποίων η IN τους παρέχει υπηρεσίες προβολής και εμπορικής προώθησης (βλέπε αιτιολογική σκέψη 28 ανωτέρω).

(37) Το έργο «νέα δομή» για τον τουρισμό στο πλαίσιο του visitnorway.com (βλέπε αιτιολογική σκέψη 32 ανωτέρω) περιλάμβανε επίσης δύο πιλοτικά έργα —τα Alfa και Beta— το 2013, πριν από την υπογραφή των προνομιακών συμφωνιών εταιρικής σχέσης του 2014, όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 34 ανωτέρω. Το σκέλος αυτό περιγράφεται αναλυτικότερα στη συνέχεια.

Έργο «Pilot Alfa»

(38) Τον Μάρτιο του 2013 η IN ξεκίνησε ένα έργο με την ονομασία «Pilot Alfa», σε συνεργασία με δύο πιλοτικούς πελάτες —τους VisitSørlandet και VisitTrondheim. Το έργο Pilot Alfa αφορά τη μεταφορά των δικτυακών τόπων του Visit Sørlandet AS (36) (ΠΣΤ) και του Visit Trondheim AS (37) (ΟΔΠ) στην πλατφόρμα visitnorway.com.

(39) Οι δύο επιχειρήσεις επιλέχθηκαν να συμμετάσχουν στο πιλοτικό έργο και υπέγραψαν προνομιακή συμφωνία εταιρικής σχέσης με την IN για τη χρήση του δικτυακού τόπου visitnorway.com. Λόγω της σύναψης των εν λόγω συμφωνιών, αμφότερες οι εταιρείες ανακατηύθυναν τις αντίστοιχες διευθύνσεις τους URL (38) προς τον δικτυακό τόπο visitnorway.com και κατάργησαν τη χρήση των δικών τους αρχικών σελίδων. Οι πληροφορίες που ήταν διαθέσιμες στις σελίδες αυτές (δηλαδή γενικές τουριστικές πληροφορίες και ειδικό τουριστικό περιεχόμενο) μεταφέρθηκαν στον δικτυακό τόπο visitnorway.com.

(40) Όταν οι δύο εταιρείες χρησιμοποιούσαν τους δικούς τους δικτυακούς τόπους, ήταν πελάτες της καταγγέλλουσας. Κατά συνέπεια, χρησιμοποιούσαν τις λειτουργικές δυνατότητες οδηγού προορισμού tellUs (tellUs destinator) και αναζήτησης tellUs (tellUs search) και κατέβαλλαν στην καταγγέλλουσα τέλος άδειας χρήσης για τη χρήση αυτή. Ωστόσο, μετά την ανακατεύθυνση των δικών τους διευθύνσεων URL προς τον δικτυακό τόπο visitnorway.com και την κατάργηση των δικών τους δικτυακών τόπων, οι εν λόγω εταιρείες έλυσαν τις συμβάσεις τους για τη λειτουργική δυνατότητα αναζήτησης, διότι, για τεχνικούς λόγους, μόνον η λειτουργική δυνατότητα αναζήτησης της IN μπορεί να χρησιμοποιηθεί στον δικτυακό τόπο visitnorway.com (η μοναδική μηχανή αναζήτησης στον δικτυακό τόπο είναι η μηχανή αναζήτησης που έχει αναπτυχθεί από την IN και είναι εγκατεστημένη στην πλατφόρμα).

(41) Αμφότερες οι επιχειρήσεις όφειλαν και πάλι να διαθέτουν σύμβαση με την καταγγέλλουσα ή παρόμοια εταιρεία για τη λειτουργική δυνατότητα οδηγού προορισμού (destinator). Η IN δεν παρέχει τη συγκεκριμένη λειτουργική δυνατότητα. Η καταγγέλλουσα αποτελούσε κατά το παρελθόν τον αποκλειστικό πάροχο υπηρεσιών ΣΔΠ στη νορβηγική αγορά. Ωστόσο, κατά την περίοδο 2012-2013 εισήλθε στην αγορά η Citybreak, ένας διεθνής ανταγωνιστής, που προσέφερε τη λειτουργική δυνατότητα οδηγού προορισμού, επιτρέποντας, δηλαδή, στους παρόχους τουριστικών υπηρεσιών να δημιουργήσουν μια βάση δεδομένων με σημεία ενδιαφέροντος (39).

(42) Επομένως, τα ΠΣΤ και οι ΟΔΠ που μεταφέρθηκαν στον δικτυακό τόπο visitnorway.com είχαν πλέον τη δυνατότητα επιλογής μεταξύ διαφόρων εταιρειών που προσέφεραν τη λειτουργική δυνατότητα οδηγού προορισμού (τη New Mind | tellUs ή τη CityBreak ή οποιαδήποτε άλλη επιχείρηση εισερχόταν ενδεχομένως στην αγορά), ενώ οι πελάτες που χρησιμοποιούσαν τις υπηρεσίες αναζήτησης tellUs μπορούσαν να χρησιμοποιούν μόνο τις λειτουργικές δυνατότητες του οδηγού προορισμού tellUs. Όταν η New Mind | tellUs ήταν ο μοναδικός πάροχος υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών, όλα τα ΠΣΤ και οι ΟΔΠ έπρεπε να συνάψουν σύμβαση με τη New Mind | tellUs για αμφότερες τις λειτουργικές δυνατότητες αναζήτησης και οδηγού προορισμού.

(43) Οι χρήσεις των διαφόρων λειτουργικών δυνατοτήτων, πριν και μετά το έργο Pilot Alfa, παρουσιάζονται στην ακόλουθη γραφική παράσταση: Κείμενο της εικόνας Κεντρικός δικτυακός τόπος του ΟΔΠ (πριν από το έργο Pilot Alfa) Κεντρικός δικτυακός τόπος του ΟΔΠ Αναζήτηση tellUs Εταιρεία διαχείρισης προορισμών Βάση δεδομένων tellUs Οδηγός προορισμού tellUs Δικτυακός τόπος Visitnorway.com (μετά το έργο Pilot Alfa) Εταιρεία διαχείρισης προορισμών Οδηγός προορισμού CityBreak Εταιρεία διαχείρισης προορισμών Βάση δεδομένων CityBreak Οδηγός προορισμού tellUs Αναζήτηση VisitNorway Visitnorway.com Βάση δεδομένων tellUs Βάση δεδομένων IN Πηγή: Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, βάσει των στοιχείων που διαβίβασαν οι νορβηγικές αρχές (έγγραφο αριθ. 688213).

(44) Οι υπηρεσίες τις οποίες προσέφερε η IN στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ πριν από την υλοποίηση του έργου νέας δομής (δηλαδή επιγραμμικές υπηρεσίες εμπορικής προώθησης και προβολής στον δικτυακό τόπο visitnorway.com), παρέχονταν έναντι σχετικού τέλους, το οποίο υπολογιζόταν βάσει του ετήσιου κύκλου εργασιών τους και όχι βάσει της τιμής της αγοράς για τις παρεχόμενες υπηρεσίες (βλέπε αιτιολογική σκέψη 28 ανωτέρω). Το ίδιο σύστημα τιμολόγησης εφαρμόστηκε και στο πλαίσιο του έργου Pilot Alfa, χωρίς τη χρέωση πρόσθετων επιβαρύνσεων για τις συμπληρωματικές υπηρεσίες τις οποίες παρείχε η IN (υπηρεσίες διαδικτυακών υποδομών και συναφείς υπηρεσίες).

(45) Οι νορβηγικές αρχές διευκρίνισαν (40) ότι ο λόγος για τον οποίο δεν χρεώθηκαν επιπλέον επιβαρύνσεις για την παροχή συμπληρωματικών υπηρεσιών συνίστατο στο γεγονός ότι οι νέες υπηρεσίες βρίσκονταν στο στάδιο της ανάπτυξης, και ότι οι δύο εταιρείες που συμμετείχαν στο πιλοτικό έργο επένδυσαν σημαντικό χρόνο και κόπο συνδράμοντας στην ανάπτυξη των νέων λειτουργικών δυνατοτήτων της IN, αποζημιώνοντας κατά τον τρόπο αυτό την IN με την παροχή πολύτιμων πληροφοριών ανατροφοδότησης και στοιχείων σχετικά με τις νέες υπηρεσίες.

Έργο «Pilot Beta»

(46) Κατά την περίοδο μεταξύ Ιουλίου 2013 και Νοεμβρίου 2013, η IN έθεσε σε εφαρμογή το έργο «Pilot Beta». Καθ' όλη τη διάρκεια του εν λόγω πιλοτικού έργου, η IN μελέτησε νέα επιχειρηματικά μοντέλα, συμπεριλαμβανομένης της πιθανότητας προώθησης νέων προνομιακών συμφωνιών εταιρικής σχέσης σε όλα τα ΠΣΤ και όλους τους ΟΔΠ.

(47) Από την 1η Ιανουαρίου 2014, η IN προσέφερε προνομιακές συμφωνίες εταιρικής σχέσης σε όλους αδιακρίτως τους ενδιαφερόμενους φορείς, είτε επρόκειτο για ΠΣΤ είτε για ΟΔΠ. Η IN καθιέρωσε για τις εν λόγω υπηρεσίες ένα νέο μοντέλο τιμολόγησης, βάσει του οποίου, σύμφωνα με τις νορβηγικές αρχές, οι τιμές που χρεώνονταν καθορίζονταν κατά τρόπο ώστε να αντικατοπτρίζουν το κόστος των υπηρεσιών που παρείχε η IN, συν ένα εύλογο κέρδος. Το νέο μοντέλο τιμολόγησης εφαρμόστηκε και στα δύο πιλοτικά έργα, δηλαδή στις εταιρείες VisitSørlandet και VisitTrondheim, από την 1η Ιανουαρίου 2014.

(48) Κατά συνέπεια, όπως απεικονίζεται και στο διάγραμμα 2 κατωτέρω, η IN προσέφερε στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ (41) δύο διαφορετικές δυνατότητες: i) υπηρεσίες στο πλαίσιο των προνομιακών συμφωνιών εταιρικής σχέσης (42) και ii) προώθηση στο πλαίσιο μη προνομιακών συμφωνιών (43). Ανεξαρτήτως της σχέσης του με τα ΠΣΤ και τους ΟΔΠ, ο δικτυακός τόπος visitnorway.com προωθεί τη Νορβηγία ως τουριστικό προορισμό, παρέχοντας γενικές πληροφορίες σχετικά με τη χώρα (44).

(49) Προνομιακές συμφωνίες εταιρικής σχέσης υπεγράφησαν με ΠΣΤ και ΟΔΠ που επιθυμούσαν να μεταφερθούν στον δικτυακό τόπο visitnorway.com. Σε σχέση με τα ΠΣΤ και τους ΟΔΠ που δεν επιθυμούσαν να μεταφέρουν τους δικτυακούς τόπους τους στο visitnorway.com (μη προνομιακοί εταίροι), η IN προσέφερε τις ίδιες υπηρεσίες προβολής και εμπορικής προώθησης που προσέφερε και κατά το παρελθόν στο πλαίσιο των τυποποιημένων συμφωνιών. Διάγραμμα 2 Υφιστάμενη δομή του δικτυακού τόπου visitnorway.com Πηγή: IN

3. Η ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ

(50) Η New Mind | tellUs ισχυρίζεται στην καταγγελία της ότι οι δραστηριότητες προώθησης της IN και τα καθήκοντά της σε σχέση με τον δικτυακό τόπο visitnorway.com, ως δικτυακής πύλης για τον εθνικό τουρισμό, μπορούν να θεωρηθούν υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος («ΥΓΟΣ») σύμφωνα με τους κανόνες του ΕΟΧ για τις κρατικές ενισχύσεις.

(51) Ωστόσο, η IN εισήλθε το 2013 σε νέα αγορά (45), με την προσφορά νέων οικονομικών υπηρεσιών στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ, παρέχοντάς τους τη δυνατότητα να μεταφέρουν τους δικτυακούς τόπους τους στο visitnorway.com (δηλαδή τις υπηρεσίες διαδικτυακών υποδομών και συναφείς υπηρεσίες). Η New Mind | tellUs εκτιμά ότι οι εν λόγω υπηρεσίες δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της αποστολής που ανατέθηκε στην IN και δεν παρέχονται σύμφωνα με τη νομολογία Altmark (46).

(52) Η καταγγέλλουσα υπογραμμίζει ότι, εφόσον παρέχει οικονομικές υπηρεσίες, η IN δεν θα έπρεπε να λαμβάνει κρατική ενίσχυση (47).

(53) Ειδικότερα, η καταγγελία αναφέρεται σε τέσσερις διαφορετικές μορφές εικαζόμενης κρατικής ενίσχυσης: α) τη μη εφαρμογή λογιστικού διαχωρισμού για τις εμπορικές δραστηριότητες εντός της IN, β) τα διαφυγόντα κέρδη μέσω του προσανατολισμού της ΙΝ σε μη κερδοσκοπικές οικονομικές δραστηριότητες, γ) την εικαζόμενη ενίσχυση που χορήγησε η ΙΝ στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ υπό τη μορφή υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών σε τιμές χαμηλότερες από την τιμή της αγοράς, και δ) τη γενική απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος που χορηγήθηκε στην IN, που ισχύει και για τις οικονομικές δραστηριότητες της IN.

(54) Τέλος, η New Mind | tellUs προβάλλει επίσης τον ισχυρισμό ότι η IN ενθαρρύνει τους πελάτες της να καταγγείλουν τις προγενέστερες συμβάσεις τους με τη New Mind | tellUs, προσφέροντας δωρεάν υπηρεσίες μετάφρασης στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ που μεταφέρονται στον δικτυακό τόπο visitnorway.com (48).

4. ΛΟΓΟΙ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

(55) Στις 16 Ιουλίου 2014 η Αρχή αποφάσισε να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας που προβλέπεται στο μέρος I άρθρο 1 παράγραφος 2 του πρωτοκόλλου 3.

(56) Ωστόσο, η Αρχή περιόρισε το πεδίο εφαρμογής της επίσημης διαδικασίας έρευνας σε τρία από τα μέτρα τα οποία προσδιόρισε η καταγγέλλουσα: i) τη μη εφαρμογή λογιστικού διαχωρισμού για εμπορικές δραστηριότητες εντός της IN και την έλλειψη μηχανισμού κατανομής κόστους, ii) τα διαφυγόντα κέρδη μέσω του μη κερδοσκοπικού προσανατολισμού της οικονομικής δραστηριότητας και iii) την εικαζόμενη ενίσχυση την οποία χορήγησε η IN στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ υπό τη μορφή τιμών που δεν ήταν επαρκείς για την εξασφάλιση εύλογης απόδοσης επί της επένδυσης, παρέχοντάς τους παράλληλα υπηρεσίες διαδικτυακών υποδομών και συναφείς υπηρεσίες.

(57) Η γενική απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος που χορηγήθηκε στην IN εξαιρέθηκε από το πεδίο εφαρμογής της απόφασης κίνησης της διαδικασίας (49). Σχετικά με το ζήτημα αυτό έχει κινηθεί διαδικασία υφιστάμενης ενίσχυσης.

(58) Όσον αφορά τα μέτρα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, η Αρχή έκρινε, σε προκαταρκτική βάση, ότι η παροχή υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών συνιστά οικονομική δραστηριότητα, η οποία πρέπει να διαχωρίζεται από την απλή προώθηση της Νορβηγίας ως τουριστικού προορισμού. Η προσφορά των εν λόγω νέων υπηρεσιών σε όλα τα ΠΣΤ και σε όλους τους ΟΔΠ ξεκίνησε μόνο μετά την 1η Ιανουαρίου 2014. Ως εκ τούτου, η Αρχή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, εάν τα μέτρα συνιστούν εντέλει κρατική ενίσχυση, θα έπρεπε να χαρακτηριστούν ως νέα ενίσχυση (50).

(59) Επιπλέον, η Αρχή ήταν επίσης της άποψης ότι, εάν διαπιστωθεί ότι η IN δεν χρέωνε ανταγωνιστική τιμή της αγοράς για τις παρεχόμενες υπηρεσίες στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ, δεν μπορεί να αποκλειστεί η ύπαρξη νέας κρατικής ενίσχυσης υπέρ των εν λόγω φορέων.

(60) Τέλος, η Αρχή εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με το κατά πόσον τα μέτρα εικαζόμενης κρατικής ενίσχυσης θα μπορούσαν να θεωρηθούν συμβιβάσιμα με τη συμφωνία για τον ΕΟΧ βάσει του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) ώστε να θεωρηθούν ενίσχυση για την προώθηση τουριστικών δραστηριοτήτων (51).

(61) Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω προκαταρκτικών συμπερασμάτων, η Αρχή θεώρησε ότι δεν είχε στη διάθεσή της επαρκή στοιχεία για να αποκλείσει την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης ή το ασυμβίβαστο της ενίσχυσης με τη συμφωνία για τον ΕΟΧ. Ως εκ τούτου, κινήθηκε η επίσημη διαδικασία έρευνας.

5. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΡΙΤΩΝ ΜΕΡΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

(62) Μόνον η New Mind | tellUs, ήτοι η καταγγέλλουσα, υπέβαλε παρατηρήσεις σχετικά με την απόφαση κίνησης της διαδικασίας.

(63) Επί της ουσίας, η καταγγέλλουσα επισημαίνει ότι η IN εισήλθε σε μια ήδη εύρυθμα λειτουργούσα αγορά για τις υπηρεσίες διαδικτυακών υποδομών και συναφείς υπηρεσίες, οι οποίες συνιστούν οικονομικές υπηρεσίες. Η είσοδος στην εν λόγω αγορά δεν ανταποκρίνεται σε σχετική υπόδειξη του κράτους και θα ερχόταν σε αντίθεση με το κύριο καθήκον της IN για την προώθηση της ιδιωτικής επιχειρηματικότητας.

(64) Η New Mind | tellUs συμφωνεί με τις προκαταρκτικές διαπιστώσεις της Αρχής όσον αφορά την παρουσία κρατικών πόρων, τον καταλογισμό, τον επιλεκτικό χαρακτήρα και τη δυνητική νόθευση του ανταγωνισμού.

(65) Όσον αφορά την ύπαρξη πλεονεκτήματος, η καταγγέλλουσα θεωρεί ότι η IN διεπιδότησε τις υπηρεσίες διαδικτυακών υποδομών και συναφείς υπηρεσίες της. Και τούτο, αφενός, επειδή στην IN δεν εφαρμόζεται ορθός λογιστικός διαχωρισμός και, αφετέρου, επειδή η IN παρουσιάζει διαφυγόντα κέρδη κατά την παροχή των εν λόγω οικονομικών υπηρεσιών στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ. Η καταγγέλλουσα εμμένει επίσης στον ισχυρισμό της ότι η IN προσφέρει δωρεάν υπηρεσίες μετάφρασης (βλέπε αιτιολογική σκέψη 54 ανωτέρω).

(66) Όσον αφορά την εικαζόμενη ενίσχυση υπέρ των ΠΣΤ και των ΟΔΠ, η καταγγέλλουσα υποστηρίζει ότι οι νορβηγικές αρχές δεν τους ενημέρωσαν για την απόφαση κίνησης της διαδικασίας.

(67) Επιπλέον, προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι, κατά τη διάρκεια των πιλοτικών έργων, οι πιλοτικοί πελάτες που επιλέχθηκαν δεν κατέβαλλαν πληρωμή για τις υπηρεσίες που τους παρέχονταν. Το νέο μοντέλο τιμολόγησης που εφαρμόστηκε αργότερα από την IN δεν καλύπτει το σύνολο των συναφών εξόδων ούτε εξασφαλίζει εύλογο κέρδος. Ειδικότερα, η IN δεν συμπεριλαμβάνει στους υπολογισμούς της το συνολικό κόστος ανάπτυξης για τις υποδομές που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο της νέας δομής (18 εκατ. νορβηγικές κορόνες), ούτε υπολογίζει την απόδοση της επένδυσης. Επομένως, τα ΠΣΤ και οι ΟΔΠ αποκτούν πλεονέκτημα.

(68) Όσον αφορά το συμβιβάσιμο, η καταγγέλλουσα ισχυρίζεται ότι δεν υφίσταται ανεπάρκεια της αγοράς στην υπό εξέταση αγορά. Επιπροσθέτως, το γεγονός ότι η IN προσφέρει δωρεάν ή επιδοτούμενες υπηρεσίες μετάφρασης στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ που μεταφέρουν περιεχόμενο στην πλατφόρμα visitnorway.com αποτελεί δεσμευτικό όρο που συνιστά παράβαση της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας, και, ως εκ τούτου, η εικαζόμενη κρατική ενίσχυση δεν μπορεί να χαρακτηριστεί συμβιβάσιμη.

(69) Στις 13 Ιανουαρίου 2015 η καταγγέλλουσα απέστειλε στην Αρχή αντίγραφο της επιστολής επί του κρατικού προϋπολογισμού του 2015 (52). Κατά την άποψή της, η εν λόγω επιστολή επιβεβαιώνει το γεγονός ότι οι δραστηριότητες της IN στο πλαίσιο των υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών δεν εμπίπτουν στο πεδίο της αποστολής της IN, η οποία περιορίζεται στη γενική προώθηση της Νορβηγίας ως τουριστικού προορισμού.

6. ΣΧΟΛΙΑ ΤΩΝ ΝΟΡΒΗΓΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΕΠΙ ΤΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

(70) Οι νορβηγικές αρχές απάντησαν στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας (53) επισημαίνοντας ότι τα υπό εξέταση μέτρα δεν συνιστούν κρατική ενίσχυση και ότι, σε περίπτωση που οποιοδήποτε από τα μέτρα αυτά συνιστά πράγματι κρατική ενίσχυση, η ενίσχυση αυτή θα έπρεπε να χαρακτηριστεί ως υφιστάμενη ενίσχυση, διότι η προώθηση του τουρισμού της Νορβηγίας αποτελούσε ένα από τα καθήκοντα του προκατόχου της IN πριν από την υπογραφή της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.

(71) Επικουρικά, σε περίπτωση που διαπιστωθεί η ύπαρξη νέας ενίσχυσης, η ενίσχυση αυτή θα έπρεπε να θεωρηθεί συμβιβάσιμη με τη συμφωνία για τον ΕΟΧ ως αντιστάθμιση για την παροχή ΥΓΟΣ ή δυνάμει του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, ως ενίσχυση για την προώθηση του τομέα του τουρισμού.

(72) Οι νορβηγικές αρχές επισημαίνουν ότι «εάν μια οικονομική δραστηριότητα μπορεί να διαχωριστεί από το καθήκον του δημόσιου φορέα, ο φορέας αυτός μπορεί να θεωρηθεί επιχείρηση στο πλαίσιο της εν λόγω λειτουργίας. Ωστόσο, όλες οι δραστηριότητες πρέπει να θεωρούνται μη οικονομικές εάν δεν είναι δυνατόν να διαχωριστούν μεταξύ τους» (54). Με βάση τον συλλογισμό αυτόν, οι νορβηγικές αρχές θεωρούν ότι η Αρχή παρανόησε τα γεγονότα, διότι οι αμφισβητούμενες υπηρεσίες, ήτοι οι υπηρεσίες διαδικτυακών υποδομών και συναφείς υπηρεσίες, δεν παρέχονται σε αυτοτελή βάση, αλλά μόνον ως αναπόσπαστο μέρος των υπηρεσιών που προσφέρονται μέσω του δικτυακού τόπου visitnorway.com, οι οποίες πρέπει να θεωρηθούν συνολικά μη οικονομική δραστηριότητα. Η παροχή των εν λόγω υπηρεσιών στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ εμπίπτει στο καθήκον της IN να προωθεί τη Νορβηγία ως τουριστικό προορισμό, που αποτελεί με τη σειρά του μέρος της εθνικής στρατηγικής στον τομέα του τουρισμού για την προώθηση των αντίστοιχων επιχειρήσεων. Κατά συνέπεια, οι υπηρεσίες διαδικτυακών υποδομών και συναφείς υπηρεσίες δεν μπορούν να εξεταστούν χωριστά, αλλά μόνον ως μέρος των δραστηριοτήτων προώθησης της IN.

(73) Σε κάθε περίπτωση, όταν η IN συνάπτει συμφωνίες για την παροχή υπηρεσιών έναντι αμοιβής, χρησιμοποιεί μοντέλο βασικού κόστους ώστε να διασφαλίζεται ο συνυπολογισμός του συνολικού σχετικού κόστους που βαρύνει την IN για τις εν λόγω υπηρεσίες. Η μεθοδολογία αυτή κωδικοποιήθηκε στις «Κατευθυντήριες γραμμές για τις πληρωμές των χρηστών» που αντλήθηκαν από την επιστολή της IN επί του προϋπολογισμού του 2011 (55), και την οποία εφαρμόζει η IN από το 2011. Η IN χρησιμοποιεί επίσης τη συγκεκριμένη μεθοδολογία κατανομής κόστους στις προνομιακές συμφωνίες, διότι με τον τρόπο αυτό είναι σε θέση να καλύπτει το σύνολο των εξόδων που συνδέονται με τις προνομιακές συμφωνίες. Η IN συμπεριλαμβάνει επίσης στον προϋπολογισμό και στις τιμές της προσδοκώμενο κέρδος της τάξης του [… % έως … %]. Οι νορβηγικές αρχές διευκρινίζουν επίσης ότι ο τομέας του τουρισμού, και ειδικότερα η αγορά υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών, είναι ένας ιδιαίτερα δυναμικός τομέας. Επομένως, η IN και το visitnorway.com πρέπει να προσαρμόζουν τις παρεχόμενες υπηρεσίες σε συνάρτηση με τις εξελίξεις της τεχνολογίας και της αγοράς.

(74) Όσον αφορά το συμβιβάσιμο, οι νορβηγικές αρχές επικαλούνται την εφαρμογή των κανόνων για τις ΥΓΟΣ. Σύμφωνα με τις νορβηγικές αρχές, εάν οι υπηρεσίες που εξετάζονται στην παρούσα υπόθεση έπρεπε να θεωρηθούν οικονομικές δραστηριότητες και διαπιστωνόταν η ύπαρξη ενίσχυσης, η ενίσχυση αυτή θα έπρεπε να αξιολογηθεί με βάση τους κανόνες περί του συμβιβάσιμου των ΥΓΟΣ (56). Κατά την άποψη των νορβηγικών αρχών, η παροχή των εν λόγω υπηρεσιών συμφωνεί με το πνεύμα της απόφασης 2012/21/ΕΕ της Επιτροπής (57).

(75) Οι νορβηγικές αρχές προβάλλουν επίσης το επιχείρημα ότι τα αμφισβητούμενα μέτρα θα έπρεπε να χαρακτηριστούν συμβιβάσιμα με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, δυνάμει του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, ως κρατική ενίσχυση για την προώθηση του τομέα του τουρισμού.

(76) Οι νορβηγικές αρχές υπογραμμίζουν ότι η χορήγηση πρόσβασης στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ στη συγκεκριμένη πλατφόρμα είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση του ανταγωνισμού στην αγορά υπηρεσιών οδηγού προορισμού επόμενου σταδίου. Το στοιχείο αυτό πρέπει να ληφθεί υπόψη για τη στάθμιση τυχόν δυνητικών αρνητικών επιπτώσεων της εικαζόμενης ενίσχυσης. Οι νορβηγικές αρχές διευκρινίζουν ότι, λόγω της συγκέντρωσης πληροφοριών σχετικά με ταξιδιωτικά προϊόντα από όλους τους πιθανούς ανταγωνιστές —ήτοι τη New Mind | tellUs ή τη Citybreak ή οποιαδήποτε άλλη εταιρεία— στον δικτυακό τόπο visitnorway.com, έχουν αυξηθεί οι πιέσεις του ανταγωνισμού στη συγκεκριμένη αγορά. Κατά το παρελθόν, η New Mind | tellUs αποτελούσε τον μοναδικό πάροχο της αγοράς. Επιπροσθέτως, η IN προσφέρει την πλατφόρμα στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ, που δεν βρίσκονται σε ανταγωνισμό με επιχειρήσεις εκτός των νορβηγικών συνόρων.

(77) Οι νορβηγικές αρχές αμφισβητούν τον ισχυρισμό ότι η IN προσφέρει δωρεάν υπηρεσίες μετάφρασης στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ που έχουν υπογράψει προνομιακές συμφωνίες και επεξηγούν τον τρόπο καταλογισμού του κόστους μετάφρασης από την IN σε διάφορα σενάρια. Κατά γενικό κανόνα, η IN καλύπτει ένα ποσοστό του κόστους μετάφρασης των ΠΣΤ και των ΟΔΠ όσον αφορά τις πληροφορίες γενικού ενδιαφέροντος στο πλαίσιο του καθήκοντός της να προωθεί τη Νορβηγία ως τουριστικό προορισμό. Ωστόσο, καλύπτει μόνο το 50 % του κόστους μετάφρασης των ειδικών σημείων ενδιαφέροντος των ΠΣΤ και των ΟΔΠ (58). Αυτός είναι ο γενικός κανόνας για όλα τα ΠΣΤ και όλους τους ΟΔΠ. Όσον αφορά όμως τα ΠΣΤ και τους ΟΔΠ που έχουν μεταφερθεί στον δικτυακό τόπο visitnorway.com (δηλαδή τους προνομιακούς εταίρους), η IN δεν καλύπτει καθόλου το κόστος μετάφρασης. Με άλλα λόγια, οι προνομιακοί εταίροι χάνουν τις διευκολύνσεις σε θέματα μετάφρασης. Κατά συνέπεια, σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς της καταγγέλλουσας, δεν παρέχεται κανένα κίνητρο για την υπογραφή προνομιακής συμφωνίας εταιρικής σχέσης με το σκεπτικό της παροχής αντιστάθμισης για το κόστος μετάφρασης.

(78) Στην απάντησή τους στις παρατηρήσεις της καταγγέλλουσας, οι νορβηγικές αρχές επισημαίνουν ότι η IN δεν αποτελεί ανταγωνιστή της New Mind | tellUs. Είναι γεγονός ότι η χορήγηση πρόσβασης στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ στον δικτυακό τόπο visitnorway.com είχε ως συνέπεια ορισμένες από τις υπηρεσίες τις οποίες παρείχαν κατά το παρελθόν εξωτερικές εταιρείες ΤΠ να καταστούν εν μέρει περιττές, αλλά η IN δεν βρίσκεται σε άμεσο ανταγωνισμό με την καταγγέλλουσα. Με άλλα λόγια, η IN δεν αντικαθιστά τη New Mind | tellUs ως προμηθευτής ΤΠ, αλλά ορισμένες από τις λειτουργικές δυνατότητες (όπως η αναζήτηση TellUs) δεν είναι πλέον απαραίτητες ή τεχνικά εφικτές.

(79) Οι νορβηγικές αρχές υπέβαλαν επίσης στην Αρχή στοιχεία προκειμένου να αποδείξουν ότι η IN ενημέρωσε τα ΠΣΤ και τους ΟΔΠ για την απόφαση κίνησης της διαδικασίας. Η IN απέστειλε ηλεκτρονικές επιστολές σε όλους τους προνομιακούς εταίρους (εικαζόμενους δικαιούχους της κρατικής ενίσχυσης), ενώ σχετική αναφορά στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας γίνεται και στον δικτυακό τόπο της IN (59).

(80) Τέλος, με την απάντησή τους στην πλέον πρόσφατη ηλεκτρονική επιστολή που έλαβαν από την καταγγέλλουσα (60) (αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 69 ανωτέρω), οι νορβηγικές αρχές θεώρησαν ότι το ζήτημα το οποίο θίγει η New Mind | tellUs είχε ήδη απαντηθεί δεόντως. Ως εκ τούτου, δεν υπήρχε ανάγκη να παρασχεθούν περαιτέρω διευκρινίσεις (61).

II. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

1. Η ΥΠΑΡΞΗ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

(81) Το άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ ορίζει τα ακόλουθα: «Ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη μέλη της ΕΚ, τα κράτη της ΕΖΕΣ ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής, είναι ασυμβίβαστες με τη λειτουργία της παρούσας συμφωνίας, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ των συμβαλλομένων μερών συναλλαγές, εκτός εάν η παρούσα συμφωνία ορίζει άλλως».

(82) Ένα μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση σύμφωνα με το άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ εάν πληροί τέσσερις προϋποθέσεις. Πρώτον, το μέτρο πρέπει να χρηματοδοτείται από το κράτος ή μέσω κρατικών πόρων και να καταλογίζεται στο κράτος. Δεύτερον, το μέτρο πρέπει να παρέχει πλεονέκτημα. Τρίτον, το μέτρο πρέπει να ευνοεί επιλεγμένες επιχειρήσεις ή οικονομικές δραστηριότητες. Τέταρτον, το μέτρο πρέπει να μπορεί να επηρεάσει τις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών και να μπορεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό εντός του ΕΟΧ.

(83) Για να υφίσταται κρατική ενίσχυση, πρέπει να πληρούνται όλες οι σωρευτικές προϋποθέσεις του άρθρου 61 παράγραφος 1 (62).

1.1. ΤΟ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ

(84) Η απόφαση κίνησης της διαδικασίας αφορά τη χορήγηση εικαζόμενης κρατικής ενίσχυσης υπέρ της IN, καθώς και υπέρ των ΠΣΤ και των ΟΔΠ. Σε συνέχεια των πληροφοριών που διαβιβάστηκαν από την καταγγέλλουσα και τις νορβηγικές αρχές, οι προβληματισμοί της Αρχής επικεντρώθηκαν στις υπηρεσίες διαδικτυακών υποδομών και συναφείς υπηρεσίες τις οποίες παρείχε η IN στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ μέσω των προνομιακών συμφωνιών εταιρικής σχέσης.

(85) Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας, η Αρχή συνήγαγε το συμπέρασμα ότι, προκειμένου να αξιολογηθεί η συμπεριφορά της IN στην αγορά υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών, είναι επίσης απαραίτητο να εξεταστούν και οι λοιπές εμπορικές υπηρεσίες που παρέχονται από την IN στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ, δηλαδή οι υπηρεσίες προβολής και εμπορικής προώθησης ειδικών περιεχομένων. Και τούτο διότι στο επιχειρηματικό σχέδιο της IN σχετικά με τη νέα δομή αναφέρονται και τα δύο είδη υπηρεσιών.

(86) Κατά συνέπεια, ακόμη και αν οι ειδικές υπηρεσίες προβολής και εμπορικής προώθησης δεν καλύπτονταν από την απόφαση κίνησης της διαδικασίας και δεν καλύπτονται ούτε από την παρούσα απόφαση, η Αρχή θα αναφερθεί σε αυτές στον βαθμό που κρίνεται αναγκαίο προκειμένου να αποφανθεί επί των μέτρων εικαζόμενης κρατικής ενίσχυσης μέσω των υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών.

1.2. ΜΕΤΡΑ ΠΙΘΑΝΗΣ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΥΠΕΡ ΤΗΣ IN

1.2.1. Σχετικά με το αν η IN μπορεί να θεωρηθεί «επιχείρηση»

(87) Από το άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ προκύπτει ότι, για να χαρακτηριστούν κρατική ενίσχυση, τα μέτρα πρέπει να ευνοούν ορισμένες επιχειρήσεις ή ορισμένους κλάδους παραγωγής Το άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ ισχύει μόνον εφόσον ο αποδέκτης της ενίσχυσης είναι επιχείρηση. Επομένως, είναι απαραίτητο να εξεταστεί αν η IN μπορεί να χαρακτηριστεί ως επιχείρηση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.

(88) Οι επιχειρήσεις είναι οντότητες που ασκούν οικονομική δραστηριότητα ανεξάρτητα από το νομικό καθεστώς που τις διέπει και τον τρόπο χρηματοδότησής τους (63). Οικονομική δραστηριότητα συνιστά κάθε δραστηριότητα προσφοράς αγαθών ή υπηρεσιών σε δεδομένη αγορά (64). Κάθε οντότητα που διακρίνεται νομικά από το κράτος και ασκεί οικονομικές δραστηριότητες θεωρείται «επιχείρηση». Το άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ διέπει όλες τις δημόσιες και ιδιωτικές επιχειρήσεις (65).

(89) Σε περίπτωση που μια οντότητα ασκεί οικονομικές δραστηριότητες, πρέπει να θεωρηθεί επιχείρηση μόνον ως προς αυτές τις συγκεκριμένες υπηρεσίες, χωρίς αναφορά στον τρόπο ταξινόμησης των άλλων δραστηριοτήτων της (66).

(90) Οι νορβηγικές αρχές υποστηρίζουν ότι η παροχή υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών δεν μπορεί να θεωρηθεί οικονομική δραστηριότητα. Κατά την άποψή τους, οι υπηρεσίες αυτές δεν μπορούν να διαχωριστούν από τις υπηρεσίες που προσφέρονται στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ με σκοπό την προβολή της Νορβηγίας ως τουριστικού προορισμού μέσω του δικτυακού τόπου visitnorway.com. Εφόσον η ανάπτυξη και η διαχείριση της εν λόγω πλατφόρμας ανταποκρίνεται στον στόχο της προώθησης της Νορβηγίας ως τουριστικού προορισμού και το συγκεκριμένο γενικό καθήκον δεν μπορεί να θεωρηθεί οικονομική δραστηριότητα, δεν μπορεί να χαρακτηριστεί οικονομική δραστηριότητα ούτε η παροχή υπηρεσιών ΤΠ που αποτελεί αντικείμενο ελέγχου στην παρούσα υπόθεση.

(91) Η Αρχή συνάγει το αντίστροφο συμπέρασμα, επιβεβαιώνοντας την προκαταρκτική της άποψη, την οποία διατύπωσε στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας.

(92) Η Αρχή επισημαίνει, καταρχάς, ότι η επιστολή επί του προϋπολογισμού του 2013 (67) παρέχει στην IN τη δυνατότητα να ασκεί τόσο οικονομικές όσο και μη οικονομικές δραστηριότητες, διότι οι εν λόγω δραστηριότητες διαφοροποιούνται με βάση τη χρηματοδότησή τους: οι οικονομικές δραστηριότητες πρέπει να παρέχονται υπό όρους της αγοράς και, επομένως, να χρηματοδοτούνται από τους πελάτες. Κατά συνέπεια, προβλέπεται για την IN η νομική δυνατότητα να παρέχει ταυτόχρονα οικονομικές και μη οικονομικές υπηρεσίες.

(93) Δεύτερον, η Αρχή θεωρεί ότι το γεγονός ότι η IN ενεργεί σε ορισμένες περιπτώσεις ως όργανο του κράτους με σκοπό την εξασφάλιση της γενικής προώθησης της Νορβηγίας και ότι, στο πλαίσιο αυτό, δεν παρέχει υπηρεσίες ή αγαθά στην αγορά, δεν συνιστά επαρκή λόγο ώστε να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η IN δεν προσφέρει άλλες οικονομικές υπηρεσίες στον τομέα του τουρισμού.

(94) Τρίτον, η Αρχή συμφωνεί ότι η προώθηση της Νορβηγίας ως τουριστικού προορισμού δεν αποτελεί οικονομική δραστηριότητα. Στην πλατφόρμα, ωστόσο, η IN προσφέρει διάφορα είδη υπηρεσιών. Η IN προσφέρει υπηρεσίες εμπορικής προώθησης και προβολής πληροφοριών γενικού περιεχομένου σχετικά με τη Νορβηγία, δηλαδή γενικές πληροφορίες για το Βόρειο Σέλας, τον καιρό, τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά της χώρας κ.λπ., αλλά και πληροφορίες ειδικού τουριστικού περιεχομένου, δηλαδή την προώθηση ξενοδοχείων, εστιατορίων ή άλλων επιχειρήσεων. Η παροχή γενικών πληροφοριών εμπορικής προώθησης για τη Νορβηγία δεν συνιστά οικονομική δραστηριότητα, συνιστά όμως οικονομική δραστηριότητα η προώθηση ειδικών τουριστικών επιχειρήσεων.

(95) Η Αρχή δεν μπορεί να κάνει δεκτό το επιχείρημα ότι, εφόσον ο απώτερος σκοπός είναι η άσκηση μη οικονομικής δραστηριότητας, ήτοι η γενική προώθηση της Νορβηγίας ως τουριστικού προορισμού, η παροχή υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ δεν συνιστά οικονομική δραστηριότητα. Κατά την άποψη της Αρχής, ο σκοπός των νορβηγικών αρχών είναι άνευ σημασίας για τον καθορισμό του κατά πόσον η IN ασκεί οικονομική δραστηριότητα ή όχι. Η Αρχή εκτιμά ότι η προώθηση ιδιωτικών τουριστικών επιχειρήσεων συνιστά οικονομική δραστηριότητα.

(96) Στη νομολογία έχει γίνει δεκτό σε ορισμένες περιπτώσεις ότι «δεν πρέπει να διαχωριστεί η δραστηριότητα αγοράς ενός προϊόντος από τη μεταγενέστερη χρήση αυτού, προκειμένου να εκτιμηθεί η φύση αυτής της δραστηριότητας αγοράς, και ότι ο οικονομικός ή μη χαρακτήρας της μεταγενέστερης χρήσεως του αγορασθέντος προϊόντος προσδιορίζει κατ' ανάγκη τον χαρακτήρα της δραστηριότητας αγοράς» (68). Ωστόσο, η Αρχή υπενθυμίζει ότι οι αποδέκτες των υπηρεσιών ΤΠ της IN, ήτοι τα ΠΣΤ και οι ΟΔΠ, χρησιμοποιούν επίσης τις υπηρεσίες αυτές για την παροχή τόσο οικονομικών όσο και μη οικονομικών υπηρεσιών. Πράγματι, τα ΠΣΤ και οι ΟΔΠ δεν ασκούν μόνο δραστηριότητες γενικής τουριστικής προβολής των αντίστοιχων γεωγραφικών περιοχών, αλλά επιδίδονται και σε δραστηριότητες ειδικού τουριστικού χαρακτήρα εξ ονόματος των μετόχων και των πελατών τους. Επομένως, η Αρχή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η IN παρέχει οικονομικές υπηρεσίες.

(97) Τέταρτον, η Αρχή φρονεί ότι, σε αντίθεση με το επιχείρημα που προβάλλουν οι νορβηγικές αρχές (βλέπε αιτιολογική σκέψη 90 ανωτέρω), για να προωθηθεί η Νορβηγία ως τουριστικός προορισμός, δεν είναι απαραίτητη η παροχή, επιπλέον, υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών. Έως το 2013 μάλιστα, η IN προωθούσε επιτυχώς τον τουρισμό στη Νορβηγία, παρά το γεγονός ότι από τότε μόνο ξεκίνησε να παρέχει αυτές τις διαδικτυακές υπηρεσίες μέσω των προνομιακών συμφωνιών εταιρικής σχέσης. Η Αρχή υπογραμμίζει ότι οι νορβηγικές αρχές δεν έχουν παράσχει αποδεικτικά στοιχεία βάσει των οποίων μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι οι προσπάθειες της IN για την προώθηση του τουρισμού στη χώρα δεν θα είναι αποτελεσματικές εάν οι εν λόγω διαδικτυακές υπηρεσίες δεν προσφέρονται μέσω του δικτυακού τόπου visitnorway.com. Ως εκ τούτου, η Αρχή δεν κάνει δεκτό τον ισχυρισμό ότι για την προώθηση της Νορβηγίας ως τουριστικού προορισμού είναι απαραίτητη η παροχή, επιπλέον, των συγκεκριμένων υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών. Για τον λόγο αυτό, η Αρχή αδυνατεί να θεωρήσει ότι οι υπηρεσίες δεν μπορούν να διαχωριστούν.

(98) Πέμπτον, η Αρχή υπενθυμίζει ότι, προκειμένου να συναχθεί ότι μια υπηρεσία είναι οικονομική, καθοριστική προϋπόθεση αποτελεί το να διαπιστωθεί αν υπάρχει ανταγωνισμός στην υπό εξέταση αγορά, δηλαδή αν υπάρχουν άλλες οντότητες που δραστηριοποιούνται στην παροχή των ίδιων ή υποκατάστατων αγαθών και υπηρεσιών (69). Δεδομένου ότι υπηρεσίες διαδικτυακών υποδομών και συναφείς υπηρεσίες παρέχονται επίσης από ιδιωτικές επιχειρήσεις, όπως η καταγγέλλουσα, η Αρχή συνάγει το συμπέρασμα ότι η προϋπόθεση αυτή πληρούται στην παρούσα υπόθεση.

(99) Στη νομολογία του, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει επισημάνει ότι οι οικονομικές δραστηριότητες ασκούνται, κατά κανόνα, έναντι αμοιβής (70). Τόσο η καταγγέλλουσα όσο και η IN παρέχουν υπηρεσίες διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών έναντι αμοιβής και, ως εκ τούτου, η Αρχή θεωρεί ότι πρόκειται για έναν ακόμη λόγο για τον οποίο οι συγκεκριμένες υπηρεσίες πρέπει να χαρακτηριστούν ως οικονομικές.

(100) Η Αρχή είναι της άποψης ότι το συμπέρασμα αυτό ισχύει ακόμη και αν η IN δεν παρέχει υπηρεσίες διαδικτυακών υποδομών και συναφείς υπηρεσίες υπό τη μορφή αυτοτελούς υπηρεσίας· όταν οι δικτυακοί τόποι των ΠΣΤ και των ΟΔΠ ενσωματώνονται στον δικτυακό τόπο visitnorway.com, τα ΠΣΤ και οι ΟΔΠ λαμβάνουν από την πλατφόρμα υπηρεσίες τις οποίες αγόραζαν κατά το παρελθόν από ιδιωτικές επιχειρήσεις έναντι αμοιβής. Κατά συνέπεια, είναι άνευ σημασίας εν προκειμένω το κατά πόσον η παροχή των εν λόγω υπηρεσιών προσφέρεται μόνο στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ και όχι σε άλλες εταιρείες διαχείρισης προορισμού.

(101) Επομένως, η Αρχή συνάγει το συμπέρασμα ότι η IN αποτελεί επιχείρηση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ όταν παρέχει υπηρεσίες διαδικτυακών υποδομών και συναφείς υπηρεσίες.

1.2.2. Οικονομικό πλεονέκτημα

(102) Όπως έχει ήδη επισημανθεί, οι νορβηγικές αρχές ισχυρίζονται ότι η παροχή υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών πρέπει να θεωρηθεί ότι εντάσσεται στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της IN για την προώθηση του τουρισμού, ως μέρος του στόχου της Νορβηγίας για τη μείωση του αριθμού των ΠΣΤ και των ΟΔΠ και τη βελτίωση της αποδοτικότητας της τουριστικής βιομηχανίας. Η Αρχή υπενθυμίζει ότι στο άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ δεν γίνεται διάκριση μεταξύ των κρατικών παρεμβάσεων βάσει του σκοπού τους ή του στόχου τους, αλλά καθορίζονται με βάση τα αποτελέσματά τους (71). Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει αποφανθεί ότι «κατά συνέπεια, η έννοια της ενισχύσεως είναι αντικειμενική και εξαρτάται μόνον από το ζήτημα αν ένα κρατικό μέτρο απονέμει πλεονέκτημα σε μια επιχείρηση ή σε ορισμένες επιχειρήσεις» (72). Επομένως, οι σκοποί της νέας νορβηγικής δομής για τον τουρισμό είναι άνευ σημασίας εν προκειμένω για τον καθορισμό του κατά πόσον τα εικαζόμενα μέτρα συνεπάγονται την παροχή πλεονεκτήματος και τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης.

(103) Στην παρούσα υπόθεση, η ύπαρξη πλεονεκτήματος εξαρτάται i) από το κατά πόσον η IN διεπιδότησε τις οικονομικές της δραστηριότητες με τους δημόσιους πόρους που έλαβε για την αντιστάθμιση των μη οικονομικών δραστηριοτήτων της και ii) από το αν η IN ζήτησε επαρκή απόδοση επί του κεφαλαίου (εύλογο κέρδος) για τις οικονομικές υπηρεσίες που παρείχε στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ.

(104) Αυτά τα δύο ζητήματα θα εξεταστούν στα επόμενα δύο υποτμήματα. Για τους σκοπούς της παρούσας αξιολόγησης, η Αρχή θα διερευνήσει αν τα ΠΣΤ και οι ΟΔΠ κατέβαλαν για τις υπηρεσίες που αγόρασαν από την IN τιμή χαμηλότερη από το επίπεδο τιμών που θα επικρατούσε σε ανταγωνιστικές συνθήκες της αγοράς (δηλαδή απουσία ισχύος στην αγορά). Η Αρχή εκτιμά ότι εύλογη υποκατάστατη μεταβλητή για το εν λόγω επίπεδο ανταγωνιστικής τιμής αποτελεί μια τιμή η οποία επαρκεί για να καλύψει το επιπρόσθετο κόστος, δηλαδή τις απευθείας καταλογιζόμενες μεταβλητές δαπάνες και το αναλογούν μερίδιο των κοινών (πάγιων) εξόδων, συν μια επαρκή απόδοση επί του κεφαλαίου (73).

1.2.2.1. Διεπιδότηση των υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών

(105) Όταν μια οντότητα αναπτύσσει τόσο οικονομικές όσο και μη οικονομικές δραστηριότητες, πρέπει να εφαρμόζεται σύστημα λογιστικής καταγραφής των εξόδων το οποίο να διασφαλίζει ότι οι οικονομικές δραστηριότητες δεν επιδοτούνται από κρατικούς πόρους που έχουν διατεθεί για μη οικονομικές δραστηριότητες της εν λόγω οντότητας (74).

(106) Πρέπει να εφαρμόζονται αντικειμενικοί και διαφανείς μηχανισμοί κατανομής κόστους, ούτως ώστε να διασφαλίζεται ότι οι κρατικοί πόροι που διατίθενται για τις μη οικονομικές δραστηριότητες της εν λόγω οντότητας δεν καλύπτουν επιπρόσθετα έξοδα που συνδέονται με τις οικονομικές δραστηριότητες. Ελλείψει αυτών των μηχανισμών, ενδέχεται να αποκομίζονται πλεονεκτήματα υπέρ των οικονομικών δραστηριοτήτων από τους δημόσιους πόρους που χορηγούνται για μη οικονομικές δραστηριότητες. Επιπλέον, οι εσωτερικοί λογαριασμοί θα πρέπει να επιτρέπουν τον προσδιορισμό των εξόδων και των εσόδων που αντιστοιχούν στις διάφορες υπηρεσίες (75).

(107) Κατά συνέπεια, η Αρχή θα ελέγξει αν η IN εφαρμόζει μεθοδολογία που να επιτρέπει τον διαχωρισμό των εξόδων και των εσόδων των οικονομικών και μη οικονομικών δραστηριοτήτων της, ούτως ώστε να αποκλείσει τον κίνδυνο διεπιδότησης μεταξύ των διαφορετικών δραστηριοτήτων της IN. Η Αρχή θα εξετάσει επίσης τους λογαριασμούς της IN ως προς τις οικονομικές υπηρεσίες που παρέχονται στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ.

Μηχανισμός κατανομής κόστους

(108) Όπως έχει ήδη επισημανθεί, οι δημόσιες επιχειρήσεις που ασκούν οικονομικές και μη οικονομικές δραστηριότητες πρέπει να εφαρμόζουν λογιστικά συστήματα και διαδικασίες που να τους επιτρέπουν να κατανέμουν το συνολικό επιπρόσθετο κόστος που προκύπτει κατά την παροχή της οικονομικής υπηρεσίας στους λογαριασμούς που περιλαμβάνουν οικονομικές δραστηριότητες (76).

(109) Βάσει των πληροφοριών που υπέβαλε η IN, η Αρχή συνάγει το συμπέρασμα ότι τα κοινά έξοδα είναι τα ακόλουθα: i) δαπάνες ανάπτυξης του έργου «νέα δομή», ii) γενικές δαπάνες λειτουργίας, δηλαδή παρακολούθηση και διαχείριση, υποστήριξη υπεύθυνου τοποθεσίας κ.λπ. και iii) τεχνικές δαπάνες λειτουργίας της πλατφόρμας, δηλαδή σύμβουλοι ΤΠ, ετήσια τέλη άδειας χρήσης λογισμικού, υλισμικό και λογισμικό συντήρησης κ.λπ. (77).

(110) Οι νορβηγικές αρχές διευκρινίζουν ότι οι δαπάνες ανάπτυξης αφορούν το κόστος της διαχείρισης του έργου, της ανάπτυξης ιδεών, της τεχνικής ανάπτυξης και βελτίωσης, της δοκιμής και των εργασιών των συμβούλων στο πλαίσιο της προετοιμασίας του δικτυακού τόπου visitnorway.com για το έργο «νέα δομή». Το 2013 οι δαπάνες ανάπτυξης ανήλθαν περίπου σε 18 εκατ. νορβηγικές κορόνες (78).

(111) Σύμφωνα με την απάντηση των νορβηγικών αρχών στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας (79), διατέθηκαν 4 εκατ. νορβηγικές κορόνες για τις οικονομικές υπηρεσίες που παρέχονται μέσω της πλατφόρμας. Από τα στοιχεία που διαβιβάστηκαν, και λαμβανομένου υπόψη του επιμερισμού του κόστους υπό καθεστώς απόλυτης διαφάνειας μεταξύ της γενικής και της ειδικής εμπορικής προώθησης (80), η συντριπτική πλειονότητα των λειτουργικών και τεχνικών δαπανών της νέας δομής (περίπου 89 %) συνδέονται με τη γενική εμπορική προώθηση της Νορβηγίας (μη οικονομική δραστηριότητα). Επομένως, το επιχειρηματικό μοντέλο της IN περιλάμβανε δαπάνες ανάπτυξης ύψους 4 εκατ. νορβηγικών κορονών υπό τη μορφή επενδυτικών δαπανών. Οι νορβηγικές αρχές διαβίβασαν στοιχεία που επιβεβαιώνουν ότι πρόκειται για εύλογη κατανομή δαπανών ανάπτυξης. Ειδικότερα, η IN ενημέρωσε την Αρχή ότι, κατόπιν εξέτασης 15 766 κύριων σελίδων και 19 000 καταχωρίσεων καταλόγων, υπολογίστηκε ότι το 84,3 % του συνόλου των προβολών σελίδας χαρακτηρίζονται ως στοιχεία γενικής εμπορικής προώθησης και το 15,7 % του συνόλου των προβολών σελίδας αποτελούν καταχωρίσεις επιχειρήσεων κατά την περίοδο μεταξύ της 23ης Μαρτίου 2014 και της 23ης Μαρτίου 2015 (81). Κατά συνέπεια, το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών ανάπτυξης πρέπει να κατανεμηθεί στις μη οικονομικές υπηρεσίες της πλατφόρμας.

(112) Με βάση τις πληροφορίες που διαβιβάστηκαν και αναφέρονται ανωτέρω, η Αρχή επισημαίνει ότι το ποσοστό των δαπανών ανάπτυξης που κατανέμεται στις οικονομικές δραστηριότητες της IN υπερβαίνει το 20 %, το οποίο είναι υψηλότερο από το πραγματικό μερίδιο των προαναφερθεισών δαπανών που συνδέονται με την προώθηση πληροφοριών ειδικού περιεχομένου. Ως εκ τούτου, η Αρχή συνάγει το συμπέρασμα ότι η κατανομή του ποσού των 4 εκατ. νορβηγικών κορονών στο επιχειρηματικό μοντέλο των προνομιακών συμφωνιών εταιρικής σχέσης είναι εύλογη και δικαιολογημένη.

(113) Η καταγγέλλουσα ισχυρίζεται, ωστόσο, ότι οι δαπάνες ανάπτυξης πρέπει να περιλαμβάνουν επίσης μέρος των δαπανών που συνδέονται με τη δημιουργία της ίδιας της πλατφόρμας το 2007.

(114) Η IN επιβεβαιώνει ότι οι δαπάνες αυτές δεν έχουν συμπεριληφθεί στον υπολογισμό του κόστους. Η IN υποστηρίζει ότι η πλατφόρμα υπήρχε ήδη πριν από την υπογραφή των προνομιακών συμφωνιών εταιρικής σχέσης, και ότι τα ΠΣΤ και οι ΟΔΠ διέθεταν ήδη συμβάσεις συνεργασίας, στο πλαίσιο των οποίων κατέβαλλαν ετήσιο τέλος συνεργασίας, το οποίο διατίθετο για τη δημιουργία της πλατφόρμας (82). Επιπροσθέτως, οι αρχικές δαπάνες δεν συνυπολογίστηκαν διότι δεν κεφαλαιοποιήθηκαν (83), δεδομένου ότι η πρακτική αυτή επιτρέπεται από τα νορβηγικά λογιστικά πρότυπα (NRS 19) (84). Το πρότυπο NRS 19 αναφέρεται στις συναφείς άμεσες δαπάνες και την κεφαλαιοποίηση των δαπανών. Σύμφωνα με το εν λόγω πρότυπο, τα άυλα περιουσιακά στοιχεία, δηλαδή μη νομισματικά στοιχεία ενεργητικού χωρίς φυσική υπόσταση, τα οποία χρησιμοποιεί η εταιρεία για την παραγωγή ή πώληση αγαθών και υπηρεσιών, δεν χρειάζεται να κεφαλαιοποιούνται. Επομένως, βάσει των κανόνων αυτών, στην περίπτωση του δικτυακού τόπου visitnorway.com δεν κεφαλαιοποιήθηκε καμία από τις δαπάνες ανάπτυξης.

(115) Επιπλέον, οι νορβηγικές αρχές εξηγούν ότι το 2015 θα τεθεί σε εφαρμογή μια νέα πλατφόρμα συστήματος διαχείρισης προορισμού για το visitnorway.com, η οποία θα βασίζεται στην τεχνολογία υπολογιστικού νέφους. Η υφιστάμενη πλατφόρμα, με το σύνολο του περιεχομένου, των προγραμμάτων ρουτίνας, των αδειών λογισμικού κ.λπ., θα παραμείνει σε λειτουργία έως το τέλος του 2015 και εν συνεχεία θα καταργηθεί. Στη νέα πλατφόρμα θα μεταφερθούν μόνο κείμενα και φωτογραφίες, ενώ η παλαιά τεχνική πλατφόρμα δεν θα διαθέτει πλέον καμία αξία λόγω της τεχνικής εξέλιξης της αγοράς. Κατά συνέπεια, δεν υπάρχει, κατά την άποψη της IN, κανένας λόγος να κεφαλαιοποιηθούν έργα ΤΠ, όπως ο δικτυακός τόπος visitnorway.com.

(116) Η Αρχή αποδέχεται το επιχείρημα αυτό διότι τα νορβηγικά λογιστικά πρότυπα επιτρέπουν τη μη κεφαλαιοποίηση των συγκεκριμένων τύπων δαπανών. Η Αρχή εκτιμά ότι, στον βαθμό που όλες οι εταιρείες στη Νορβηγία έχουν το δικαίωμα να μην κεφαλαιοποιούν αυτούς τους τύπους δαπανών, ακόμη και αν το γεγονός αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί πλεονέκτημα, το εν λόγω στοιχείο δεν είναι επιλεκτικό. Το μέτρο (η δυνατότητα μη κεφαλαιοποίησης μιας δαπάνης) είναι ανοικτό σε όλους τους τομείς της οικονομίας, σε όλες τις μορφές εταιρειών και σε όλα τα είδη παραγωγής. Ως εκ τούτου, κατά την πραγματοποίηση δαπανών που καλύπτονται από τον κανόνα του προτύπου NRS 19, το μέτρο δεν μπορεί να συνιστά ούτε επιλεκτικό πλεονέκτημα ούτε κρατική ενίσχυση (85).

(117) Όσον αφορά τις γενικές δαπάνες λειτουργίας για την περίοδο 2013-2018, η IN εφαρμόζει για την κατανομή των διαφόρων δαπανών μια μεθοδολογία με βάση το πλήρες ωριαίο κόστος εργασίας (86). Η μεθοδολογία αυτή βασίζεται στις κατευθυντήριες γραμμές που αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη 73 ανωτέρω, οι οποίες εκδόθηκαν το 2011 και εφαρμόζονται έκτοτε. Σύμφωνα με την εν λόγω μεθοδολογία, η τιμή για τις υπηρεσίες βασίζεται στον αριθμό των ωρών που αφιερώνουν οι υπάλληλοι για την παροχή των εν λόγω υπηρεσιών (87). Το ωριαίο κόστος εργασίας της IN περιλαμβάνει τις άμεσες δαπάνες προσωπικού για τον εργαζόμενο που εκτελεί την εργασία, καθώς και τα γενικά έξοδα που απαιτούνται προκειμένου να διασφαλιστεί ότι ο εργαζόμενος είναι σε θέση να επιτελέσει την εργασία του (88). Τα γενικά έξοδα περιλαμβάνουν τις δαπάνες μισθώματος, γραφείου, τηλεφωνίας, διαχείρισης, καθώς και κοινές υπηρεσίες, όπως υπηρεσίες χρηματοδότησης, ΤΠ, ανθρώπινων πόρων κ.λπ. Η IN αυξάνει το κόστος ανά ώρα κατά 3 % κάθε έτος από το 2014 και εξής, ούτως ώστε να διασφαλίζεται η συνεχής κάλυψη όλων των δαπανών (89).

(118) Με την εφαρμογή αυτής της μεθοδολογίας, η IN διασφαλίζει ότι τα διαφορετικά έργα χρηματοδοτούνται από την αμοιβή την οποία καταβάλλουν ιδιώτες πελάτες, καλύπτοντας κατά τον τρόπο αυτό τις δαπάνες τις οποίες πραγματοποιεί η IN για την παροχή της υπηρεσίας στους εν λόγω πελάτες.

(119) Συνεπώς, η Αρχή εκφράζει την άποψη ότι πρόκειται, τουλάχιστον στην παρούσα υπόθεση, για κατάλληλη μεθοδολογία κατανομής των κοινών εξόδων.

(120) Η Αρχή παρατηρεί ότι, κατά τη διάρκεια της πιλοτικής μελέτης (2012-2013), το ωριαίο κόστος εργασίας που καταχωρίστηκε στους λογαριασμούς των δύο πιλοτικών μελετών ήταν χαμηλότερο από το βασικό πλήρες κόστος του ωρομισθίου που έχει καθορίσει η IN (90). Ωστόσο, το εν λόγω μειωμένο τέλος ανά ώρα αντισταθμίστηκε με τον συνυπολογισμό του χρόνου που αφιερώνουν τα ΠΣΤ και οι ΟΔΠ για την παροχή περιεχομένου, πληροφοριών ανατροφοδότησης και συνδρομής για την ανάπτυξη της νέας δομής (91).

(121) Όσον αφορά την κατανομή των τεχνικών δαπανών, η IN χρησιμοποιεί μια μεθοδολογία με βάση το «κόστος ανά προβολή σελίδας» (92). Σύμφωνα με την εν λόγω μεθοδολογία, η IN υπολογίζει το κόστος ανά προβολή σελίδας στην πλατφόρμα και κατόπιν υπολογίζει το μερίδιο του τεχνικού κόστους που θα πρέπει να καταβάλλουν τα ΠΣΤ / οι ΟΔΠ με βάση το πραγματικό τους μερίδιο όσον αφορά τις προβολές σελίδας. Η Αρχή είναι της άποψης ότι η μεθοδολογία αυτή επιτρέπει στην IN να κατανέμει με ορθό τρόπο το κόστος μεταξύ των υπηρεσιών γενικής εμπορικής προώθησης και των εμπορικών υπηρεσιών. Στο επιχειρηματικό σχέδιο της IN προβλέπεται η χρέωση επιβάρυνσης για τις οικονομικές υπηρεσίες που παρέχονται στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ σύμφωνα με τη συγκεκριμένη μεθοδολογία έως το 2018.

(122) Ως εκ τούτου, η Αρχή είναι της άποψης ότι εφαρμόζεται αντικειμενικός και διαφανής μηχανισμός κατανομής κόστους, ο οποίος επιτρέπει στην IN να διασφαλίζει ότι χρησιμοποιούνται μόνο τα έσοδα από τις οικονομικές δραστηριότητες για την κάλυψη του κόστους που συνδέεται με τις αντίστοιχες πράξεις (συμπεριλαμβανομένου του επιπρόσθετου κόστους και του αναλογούντος μεριδίου των κοινών εξόδων).

Λογιστικός διαχωρισμός

(123) Κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας, οι νορβηγικές αρχές υπέβαλαν στην Αρχή περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με το λογιστικό σύστημα της IN.

(124) Οι ετήσιοι λογαριασμοί της IN περιλαμβάνουν ενοποιημένους λογαριασμούς για την εταιρεία, συμπεριλαμβανομένων των αποτελεσμάτων χρήσης, του ισολογισμού και του προσαρτήματος δυνάμει του νορβηγικού νόμου για τη λογιστική. Οι εν λόγω λογαριασμοί ελέγχονται από εξωτερικό ελεγκτή, εγκρίνονται από τη γενική συνέλευση της IN και υποβάλλονται στο εθνικό μητρώο επιχειρήσεων της Νορβηγίας. Αυτοί οι ενοποιημένοι λογαριασμοί μπορούν να αναλυθούν σε οκτώ διαφορετικούς υπολογαριασμούς, έναν για κάθε δραστηριότητα/πρόγραμμα που εκτελεί η IN (δάνεια, κονδύλια, έργα κ.λπ.). Οι εν λόγω υπολογαριασμοί παρουσιάζουν χωριστά στοιχεία κερδών και ζημιών, ενώ διαθέτουν επίσης χωριστούς λογαριασμούς ισολογισμού.

(125) Ο δικτυακός τόπος visitnorway.com περιλαμβάνεται στον λογαριασμό για τις δραστηριότητες έργων. Επιπλέον, η IN διευκρίνισε ότι για κάθε μεμονωμένο έργο —όπως ο δικτυακός τόπος visitnorway.com— δημιουργείται ειδικός υπολογαριασμός. Συγκεκριμένα, τα έργα διαθέτουν χωριστούς αριθμούς έργων για τις εμπορικές εξωτερικές δραστηριότητες (93). Με τον τρόπο αυτόν εξασφαλίζεται ότι τα έσοδα και τα έξοδα όλων των δραστηριοτήτων της IN μπορούν να ταξινομούνται και να κατανέμονται ορθά.

(126) Ο δικτυακός τόπος visitnorway.com διαθέτει τέσσερις λογαριασμούς έργου, στους οποίους η IN κατανέμει το σύνολο των εξόδων και των εσόδων που αφορούν τη λειτουργία της πλατφόρμας (94). Οι τέσσερις υπολογαριασμοί έργου είναι οι εξής: i) εξωτερικοί σύμβουλοι υπηρεσιών σύνταξης, ii) εξωτερικοί σύμβουλοι υπηρεσιών αναβάθμισης και συντήρησης, iii) εξωτερικές υπηρεσίες τεχνικής λειτουργίας και iv) εξωτερικές υπηρεσίες νέας δομής (95). Τα έξοδα και τα έσοδα των προνομιακών συμφωνιών κωδικοποιούνται στον λογαριασμό έργου για τις εξωτερικές υπηρεσίες νέας δομής (96).

(127) Αυτοί οι τέσσερις υπολογαριασμοί έργου περιέχουν τα έξοδα και τα έσοδα για την πλατφόρμα visitnorway.com συνολικά. Τα έξοδα και τα έσοδα των οικονομικών και των μη οικονομικών υπηρεσιών προσδιορίζονται με σαφήνεια, αλλά κωδικοποιούνται από κοινού. Η Αρχή δεν εντόπισε ενδείξεις από τις οποίες να προκύπτει ότι τα έξοδα και τα έσοδα δεν προσδιορίζονται ορθά με βάση τον οικονομικό και μη οικονομικό χαρακτήρα τους. Επομένως, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι, παρά την απουσία επίσημου λογιστικού διαχωρισμού, τα έξοδα και τα έσοδα των διαφορετικών ειδών υπηρεσιών μπορούν ωστόσο να προσδιοριστούν με σαφήνεια.

(128) Κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας (97), η IN δεσμεύθηκε αφενός να αυξήσει τη διαφάνεια του λογιστικού της συστήματος όσον αφορά τις οικονομικές δραστηριότητες που συνδέονται με τον τομέα του τουρισμού και, αφετέρου, να μεριμνήσει ώστε να τηρεί αναλυτικότερους λογαριασμούς από την 1η Ιανουαρίου 2014.

(129) Προκειμένου να εξασφαλίσει πρόσθετη διαφάνεια στο υφιστάμενο λογιστικό της σύστημα, η IN θα εξετάσει τους τέσσερις λογαριασμούς που περιλαμβάνονται ήδη στον λογαριασμό έργων του δικτυακού τόπου visitnorway.com. Τα έξοδα και τα έσοδα που καταχωρίζονται σε καθέναν από τους τέσσερις λογαριασμούς θα διαχωριστούν περαιτέρω μεταξύ της οικονομικής και της μη οικονομικής δραστηριότητας. Κατά συνέπεια, από τον Ιανουάριο του 2014 θα υπάρχει πλέον επίσημος λογιστικός διαχωρισμός.

(130) Η Αρχή θεωρεί ότι ο ακριβής και επίσημος λογιστικός διαχωρισμός από την 1η Ιανουαρίου 2014 θα είναι επαρκής ώστε να αποφεύγεται η διεπιδότηση των οικονομικών υπηρεσιών που παρέχονται μέσω των προνομιακών συμφωνιών εταιρικής σχέσης. Η Αρχή επισημαίνει ότι, πριν από το 2014, η IN παρείχε οικονομικές υπηρεσίες μόνο στους πελάτες των πιλοτικών έργων, ενώ από την 1η Ιανουαρίου 2014 άρχισε να προσφέρει στους πελάτες των πιλοτικών έργων τις ίδιες τιμές με εκείνες που εφαρμόζονταν και στις υπόλοιπες προνομιακές συμφωνίες.

(131) Η Αρχή υπογραμμίζει ότι το γεγονός ότι είναι πράγματι εφικτή η δημιουργία οκτώ λογαριασμών καταδεικνύει ότι οι υφιστάμενοι λογαριασμοί χαρακτηρίζονται ήδη από επαρκές επίπεδο διαφάνειας. Ως εκ τούτου, η Αρχή θεωρεί ότι το λογιστικό σύστημα το οποίο εφαρμόζει η IN μέχρι στιγμής επιτρέπει τον διαχωρισμό του κόστους των οικονομικών και των μη οικονομικών υπηρεσιών με ικανοποιητικό βαθμό ακρίβειας, παρότι δεν υπάρχει επίσημος λογιστικός διαχωρισμός μεταξύ των οικονομικών και των μη οικονομικών υπηρεσιών.

(132) Εν κατακλείδι, η Αρχή λαμβάνει υπόψη την πρόταση που παρουσιάζουν οι νορβηγικές αρχές και συνάγει το συμπέρασμα ότι το υφιστάμενο λογιστικό σύστημα επιτρέπει ήδη τον προσδιορισμό των διαφορετικών εξόδων και εσόδων των οικονομικών και των μη οικονομικών υπηρεσιών που παρέχονται μέσω του δικτυακού τόπου visitnorway.com και ότι δεν υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία περί διεπιδότησης από τις μη οικονομικές προς τις οικονομικές δραστηριότητες.

1.2.2.2. Τα εικαζόμενα διαφυγόντα κέρδη

(133) Οι δημόσιες επιχειρήσεις πρέπει να ενεργούν στην αγορά ως κοινοί οικονομικοί φορείς (98). Το κράτος δεν παρέχει πλεονέκτημα κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ εφόσον μπορεί να θεωρηθεί ότι ένας ιδιώτης επενδυτής θα ενεργούσε κατά τον ίδιο τρόπο, δηλαδή όταν μια δημόσια επιχείρηση ενεργεί σύμφωνα με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς (ΑΙΕΟΑ) (99).

(134) Κάθε ιδιοκτήτης επιχείρησης και κάθε επενδυτής ζητεί συνήθως μερίδιο από τα κέρδη της επένδυσής του σε μια εμπορική επιχείρηση (100). Αυτή η προσδοκία κερδοφορίας αποτελεί συνήθη και αναμενόμενη εμπορική δαπάνη για την επιχείρηση. Κατά συνέπεια, δεν παρέχεται πλεονέκτημα χρηματοδοτούμενο με κρατικούς πόρους όταν η δημόσια επιχείρηση καλύπτει δαπάνες (μεταβλητές δαπάνες που αποτελούν πρόσφορη συνεισφορά στα κοινά έξοδα), συν μια επαρκή απόδοση επί της επένδυσης κεφαλαίου (101).

(135) Στις κατευθυντήριες γραμμές τις οποίες έχει εκδώσει για τον κλάδο της μεταποίησης, η Αρχή έχει ήδη ορίσει ότι: «[ε]άν μια δημόσια επιχείρηση έχει ανεπαρκές ποσοστό απόδοσης, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θα μπορούσε να θεωρήσει ότι υπάρχει στοιχείο ενίσχυσης που πρέπει να εκτιμηθεί σε συνάρτηση με το άρθρο 61. Στην περίπτωση αυτή, η δημόσια επιχείρηση χρηματοδοτείται με όρους ευνοϊκότερους από τους ισχύοντες στην αγορά, γεγονός που ισοδυναμεί με επιδότηση» (102).

(136) Μολαταύτα, η Αρχή υπενθυμίζει επίσης ότι, σύμφωνα με τις ίδιες κατευθυντήριες γραμμές, προβλέπεται ευρύτατο περιθώριο κρίσης από την πλευρά του επενδυτή και ότι η «άσκηση της κρίσης του επενδυτή, στα πλαίσια αυτού του ευρύτερου περιθωρίου, δεν μπορεί να θεωρείται ότι αποτελεί κρατική ενίσχυση». Έπεται ότι «[ε]κτός από τις περιπτώσεις εκείνες κατά τις οποίες η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ είναι σε θέση να καταδείξει ότι κάποια δημόσια επιχείρηση ή δημόσια αρχή δεν έχει αντικειμενικούς λόγους να προσδοκά εύλογα ότι από κάποια επένδυση θα προέλθει επαρκές ποσοστό απόδοσης το οποίο θα ήταν αποδεκτό για έναν επενδυτή επιχειρηματικού κεφαλαίου σε μια συγκρίσιμη ιδιωτική επιχείρηση που λειτουργεί υπό ομαλές συνθήκες αγοράς, δεν στοιχειοθετείται η περίπτωση χορήγησης κρατικών ενισχύσεων, ακόμη και όταν η σχετική επένδυση χρηματοδοτείται ολοσχερώς ή εν μέρει από δημόσιους πόρους» (103).

(137) Ως εκ τούτου, η Αρχή εξέτασε την πολιτική τιμολόγησης της IN σχετικά με τις οικονομικές υπηρεσίες που παρέχονται στο πλαίσιο των πιλοτικών έργων, καθώς και στο πλαίσιο των προνομιακών συμφωνιών εταιρικής σχέσης μέσω της πλατφόρμας visitnorway.com. Στόχος είναι να διερευνηθεί αν το επιχειρηματικό μοντέλο της IN για τις παρεχόμενες υπηρεσίες ΤΠ στο πλαίσιο της νέας δομής του visitnorway.com (δηλαδή των προνομιακών συμφωνιών εταιρικής σχέσης) περιλάμβανε την προσδοκία εύλογου κέρδους).

(138) Οι νορβηγικές αρχές διευκρίνισαν (104) ότι η πολιτική τιμολόγησης της IN εξασφαλίζει την κάλυψη όλων των σχετικών εξόδων και την αποκόμιση εύλογου κέρδους από τα έσοδα των οικονομικών δραστηριοτήτων (105). Ακόμη και αν θεωρούν ότι οι δραστηριότητες της IN στον εν λόγω τομέα δεν είναι οικονομικής φύσης, οι εμπορικές συμφωνίες είναι σχεδιασμένες κατά τέτοιον τρόπο ώστε να καλύπτονται όλες οι δαπάνες και να παράγεται παράλληλα κέρδος για την IN.

(139) Με βάση τη μεθοδολογία κατανομής του κόστους που περιγράφεται ανωτέρω (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 108 έως 122), οι νορβηγικές αρχές επεξήγησαν το μοντέλο τιμολόγησης που χρησιμοποιήθηκε στο πλαίσιο των πιλοτικών έργων και των προνομιακών συμφωνιών εταιρικής σχέσης, προκειμένου να καταδείξουν ότι οι τιμές για την παροχή των υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ είναι επαρκείς για την εξασφάλιση εύλογης απόδοσης.

(140) Η αποδοτικότητα αυτή δεν μετράται επί της πλατφόρμας visitnorway.com συνολικά (106), αλλά επί της αποδοτικότητας των οικονομικών δραστηριοτήτων (οικονομικές υπηρεσίες που παρέχονται στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ μέσω των προνομιακών και των τυποποιημένων συμφωνιών). Το αρχικό επιχειρηματικό σχέδιο της IN για τη νέα δομή περιλάμβανε τα έσοδα από τις υπηρεσίες που παρέχονταν στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ δυνάμει των δύο ειδών συμφωνιών: i) των προνομιακών συμφωνιών και ii) των τυποποιημένων συμφωνιών.

(141) Κατόπιν εμπεριστατωμένης εξέτασης των πληροφοριών που υποβλήθηκαν, δεν προκύπτουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η IN δεν επιχειρεί να αποκομίσει εύλογο κέρδος από τις εμπορικές συμφωνίες, συμπεριλαμβανομένων των προνομιακών συμφωνιών. Απεναντίας, υπάρχουν ενδείξεις ότι, στην πράξη, η IN προσδοκούσε να αποκομίσει κέρδος από τις εν λόγω οικονομικές δραστηριότητες κατά την περίοδο από το 2013 έως το 2018. Η IN υπέβαλε στην Αρχή μια επιχειρηματική προσέγγιση με βάση τα εκτιμώμενα έξοδα και έσοδα που συνδέονται με τις εμπορικές συμφωνίες, στην οποία παρουσιάζεται θετική καθαρή παρούσα αξία (107), με τη χρήση προεξοφλητικού επιτοκίου 7 %. Ειδικότερα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του επιχειρηματικού μοντέλου της IN, το καθαρό κέρδος κυμαινόταν μεταξύ [… % και … %] (108).

(142) Κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας, η IN διευκρίνισε (109) επίσης ότι βρίσκεται στο στάδιο της μετάβασής της σε ένα νέο σύστημα διαχείρισης προορισμού (ΣΔΠ), το οποίο βασίζεται σε τεχνολογία υπολογιστικού νέφους, όπου […].

(143) Η Αρχή επισημαίνει ότι η σύγκριση της συμπεριφοράς μεταξύ μιας δημόσιας και μιας ιδιωτικής επιχείρησης πρέπει να γίνεται με κριτήριο τη στάση ενός ιδιώτη επενδυτή κατά τον χρόνο της επένδυσης ή της ανάπτυξης του επιχειρηματικού σχεδίου, «αν ληφθούν υπόψη τα διαθέσιμα στοιχεία και οι προβλέψεις για τις εξελίξεις κατά τον πραγματικό χρόνο της χορήγησής τους» (110). Επομένως, οι μεταβολές που επήλθαν στην πλατφόρμα visitnorway.com μετά τον σχεδιασμό του επιχειρηματικού μοντέλου της νέας δομής είναι άνευ σημασίας για την εκτίμηση της κρατικής ενίσχυσης. Το ζητούμενο είναι να διαπιστωθεί αν το αρχικό επιχειρηματικό μοντέλο είχε ως στόχο να αποκομίσει κέρδη από την παροχή υπηρεσιών στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ.

(144) Στην ανάλυση των δύο πιλοτικών έργων —κατά τη φάση του έργου Pilot Alfa— οι νορβηγικές αρχές τονίζουν το γεγονός ότι οι VisitSørlandet και VisitTrondheim συνέβαλαν δυναμικά στην ανάπτυξη του μοντέλου και επένδυσαν σημαντικό χρόνο στα έργα. Στο παράρτημα 6 της απάντησης της IN στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας (111) παρατίθεται λεπτομερής κατάλογος των τύπων των επιπρόσθετων εργασιών που εκτελέστηκαν στο πλαίσιο των πιλοτικών έργων κατά τη διάρκεια του έτους 2013, με τον σχεδιασμό της νέας δομής για τον δικτυακό τόπο visitnorway.com. Μεταξύ αυτών των επιπρόσθετων εργασιών που εκτελέστηκαν από τους πιλοτικούς πελάτες, η IN αναφέρει τις ακόλουθες εργασίες: i) αξιολόγηση του περιεχομένου που θα έπρεπε να συνεχίσει να αποτελεί μέρος της πλατφόρμας, ii) προγραμματισμός της μετάβασης των συνδέσμων από τις υφιστάμενες λύσεις ώστε να διατηρηθεί η κατάταξη της μηχανής αναζήτησης από το υφιστάμενο περιεχόμενο, iii) δημιουργία/αξιολόγηση της βασικής δομής, της δομής της πρώτης σελίδας, των δευτερευουσών σελίδων και της δομής των φακέλων για το περιεχόμενο που δεν ανήκει στις σελίδες τους κ.λπ.

(145) Κατά συνέπεια, η αποδοτικότητα των πιλοτικών έργων δεν μπορεί να αποτιμηθεί σε μεμονωμένη βάση, αλλά μόνον ως μέρος ενός μακροπρόθεσμου έργου. Το ζητούμενο δεν είναι να εξακριβωθεί αν η IN επρόκειτο να αποκομίσει κέρδη σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα από τα πιλοτικά έργα, αλλά μάλλον αν η νέα δομή και οι προνομιακές συμφωνίες εταιρικής σχέσης θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν μακροπρόθεσμη αποδοτικότητα (112). Στην πραγματικότητα, λόγω της φύσης τους, τα πιλοτικά έργα δεν υλοποιούνται από δημόσιες ή ιδιωτικές εταιρείες με την προσδοκία άμεσης κερδοφορίας, αλλά για να διερευνηθεί το οικονομικό και επιχειρηματικό σκεπτικό τους (113). Η νομολογία αναγνωρίζει το γεγονός ότι δεν προκύπτει αυτομάτως η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης κάθε φορά που το κράτος παρουσιάζει διαφυγόντα κέρδη. Λαμβάνοντας, μάλιστα, υπόψη το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (114) και την πρακτική της Επιτροπής (115), η Αρχή εκτιμά ότι οι μειωμένες τιμές δεν συνεπάγονται κρατική ενίσχυση εάν δικαιολογούνται αντικειμενικά από οικονομικούς λόγους.

(146) Επιπλέον, η Αρχή επισημαίνει ότι από το 2014 προσφερόταν πλέον στους δύο πελάτες των πιλοτικών έργων η ίδια διάρθρωση τιμών για τις προνομιακές συμφωνίες εταιρικής σχέσης που ήταν διαθέσιμη και για τα υπόλοιπα ΠΣΤ και τους ΟΔΠ (116). Αυτή ακριβώς η αλλαγή εξηγεί και την αναφορά που κάνει η καταγγέλλουσα επικαλούμενη την «αύξηση της τιμής» μεταξύ των παλαιότερων και των νέων προνομιακών συμφωνιών. Πράγματι, στις συμφωνίες εταιρικής σχέσης που υπεγράφησαν από το 2014 και μετά προβλέπονται υψηλότερα τέλη σε σύγκριση με τα τέλη που είχαν ζητηθεί κατά τη διάρκεια των πιλοτικών φάσεων (βλέπε αιτιολογική σκέψη 44 ανωτέρω) (117).

(147) Τα στοιχεία που διαβιβάστηκαν στην Αρχή (118) καταδεικνύουν ότι το μέσο κέρδος που προβλεπόταν αρχικά από τις προνομιακές συμφωνίες εταιρικής σχέσης για την περίοδο 2013 έως 2018 (μεταξύ [… % και … %]) συνάδει με το περιθώριο που επιτυγχάνουν οι ιδιωτικές επιχειρήσεις που προσφέρουν διαδικτυακές υπηρεσίες στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ (119).

(148) Στην απάντησή της στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας (120), η IN εξηγεί ότι, παρότι δεν γνωρίζει τα μοντέλα τιμολόγησης του ανταγωνιστή της, συγκέντρωσε ωστόσο δημόσια διαθέσιμους ετήσιους λογαριασμούς για τις κορυφαίες εταιρείες ανάπτυξης διαδικτυακών εφαρμογών που παρέχουν υπηρεσίες στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ. Σύμφωνα με την IN, οι ιδιωτικές επιχειρήσεις που προσφέρουν διαδικτυακές υπηρεσίες στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ διαθέτουν μέσο περιθώριο κέρδους της τάξης του […] (121). Για τον λόγο αυτό, η IN υποστηρίζει ότι το εκτιμώμενο περιθώριο κέρδους της μεταξύ [… % και … %] συνάδει με τα περιθώρια που επιτυγχάνονται στην αγορά (122).

(149) Η Αρχή υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με τη νομολογία, η μέση απόδοση του τομέα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως δείκτης για την απόδειξη της απουσίας ενίσχυσης (123). Ως εκ τούτου, η Αρχή εκτιμά ότι, εφόσον ένα περιθώριο κέρδους […] % κατά την παροχή υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών θα ήταν αποδεκτό για έναν επενδυτή της αγοράς, το επιχειρηματικό μοντέλο της IN ήταν σύμφωνο με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς.

(150) Τέλος, η IN παρέσχε ορισμένες πληροφορίες (124) σχετικά με το επιχείρημα της καταγγέλλουσας ότι ο ίδιος ο δικτυακός τόπος visitnorway.com διαθέτει αυτοτελή αξία, λόγω του σήματος και του ονόματος τομέα (πρόκειται για μία από τις τουριστικές πλατφόρμες με τον μεγαλύτερο αριθμό επισκέψεων στη Νορβηγία), η οποία αξία δεν έχει ληφθεί υπόψη. Η Αρχή αντιλαμβάνεται ότι το επιχείρημα της καταγγέλλουσας συνίσταται στο ότι λόγω της οικονομικής αξίας που εμπεριέχει το εμπορικό σήμα του δικτυακού τόπου visitnorway.com, τα ΠΣΤ και οι ΟΔΠ θα πρέπει να πληρώνουν επίσης για το έμμεσο κέρδος που αποκομίζουν από τη χρήση του συγκεκριμένου σήματος.

(151) Η IN θεωρεί ότι η αξία αυτή είναι αμελητέα. Προκειμένου να τεκμηριώσει το συμπέρασμά της, η IN προσέλαβε εξωτερικό σύμβουλο την εταιρεία NetNames, η οποία αποτίμησε την αξία του τομέα στο ποσό των 20 000 δολαρίων ΗΠΑ (125). Η αποτίμηση της αξίας του τομέα βασίστηκε σε σύγκριση με διαφορετικούς αλλά συγκρίσιμους τομείς. Λαμβανομένου υπόψη του κόστους του δικτυακού τόπου visitnorway.com, ο εξωτερικός εμπειρογνώμονας επιβεβαίωσε το συμπέρασμα της IN ότι η αξία του τομέα είναι αμελητέα. Η Αρχή φρονεί ότι δεν συντρέχουν λόγοι για την αμφισβήτηση του συμπεράσματος αυτού.

(152) Ως εκ τούτου, η Αρχή εκτιμά ότι η IN ορθώς ενήργησε και δεν συμπεριέλαβε τη χρήση του σήματος visitnorway.com στο επιπρόσθετο κόστος για τα ΠΣΤ και τους ΟΔΠ.

(153) Επομένως, η Αρχή συνάγει ότι οι εμπορικές συμφωνίες της IN, συμπεριλαμβανομένων των προνομιακών συμφωνιών, συνάπτονται με την προσδοκία μακροπρόθεσμης αποδοτικότητας και συνάδουν με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς (ΑΙΕΟΑ).

1.2.3. Συμπέρασμα

(154) Η Αρχή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, κατά την παροχή υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ, η IN εφαρμόζει κατάλληλο μηχανισμό κατανομής κόστους και λογιστικό σύστημα που της επιτρέπει να προσδιορίζει με ακρίβεια τα έξοδα και τα έσοδα που συνδέονται με τις εν λόγω υπηρεσίες.

(155) Διαπιστώθηκε επίσης ότι η IN δεν παρουσιάζει διαφυγόντα κέρδη λόγω της παροχής των συγκεκριμένων υπηρεσιών. Η IN ενήργησε σύμφωνα με την ΑΙΕΟΑ.

(156) Η Αρχή αποφαίνεται συνεπώς ότι η IN δεν έλαβε κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ κατά την παροχή υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ στο πλαίσιο των προνομιακών συμφωνιών εταιρικής σχέσης.

1.2.4. Εικαζόμενη κρατική ενίσχυση υπέρ των ΠΣΤ και των ΟΔΠ

1.2.5. Σχετικά με το αν τα ΠΣΤ και οι ΟΔΠ μπορούν να θεωρηθούν «επιχειρήσεις»

(157) Όπως έχει ήδη διευκρινιστεί ανωτέρω (βλέπε αιτιολογική σκέψη 87), το άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ εφαρμόζεται μόνον εφόσον οι αποδέκτες κρατικών ενισχύσεων είναι επιχειρήσεις.

(158) Όπως έχει ήδη αναφερθεί στην αιτιολογική σκέψη 18 ανωτέρω, η Αρχή επισημαίνει ότι τα ΠΣΤ και οι ΟΔΠ δεν συγκροτούνται με σκοπό να μεγιστοποιήσουν το κέδρος για την ίδια την οντότητα ή για τους μετόχους της, αλλά κυρίως με σκοπό να αυξήσουν και να προωθήσουν τις επιχειρηματικές δραστηριότητες των μετόχων και των πελατών τους.

(159) Ωστόσο, η Αρχή υπενθυμίζει ότι η εφαρμογή των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις δεν εξαρτάται από το αν η οντότητα έχει συγκροτηθεί για την παραγωγή κερδών. Σύμφωνα με τη νομολογία, οι μη κερδοσκοπικές οντότητες μπορούν επίσης να προσφέρουν αγαθά και υπηρεσίες στην αγορά (126). Σε αυτή την περίπτωση, οι πάροχοι μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα εξακολουθούν να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις.

(160) Η Αρχή θεωρεί ότι, όπως και στην περίπτωση της IN, τα ΠΣΤ και οι ΟΔΠ παρέχουν οικονομικές και μη οικονομικές υπηρεσίες. Η προώθηση ειδικών τουριστικών υπηρεσιών συνιστά οικονομική δραστηριότητα (βλέπε αιτιολογική σκέψη 28 ανωτέρω). Κατά συνέπεια, οι εν λόγω οντότητες θεωρούνται επιχειρήσεις όσον αφορά την παροχή των συγκεκριμένων υπηρεσιών.

1.2.6. Ύπαρξη πλεονεκτήματος υπέρ των ΠΣΤ και των ΟΔΠ

(161) Η IN κατέδειξε ότι, μολονότι συνιστά μη κερδοσκοπικό οργανισμό, οι προνομιακές συμφωνίες εταιρικής σχέσης υπογράφονται με προσδοκίες εύλογης μακροπρόθεσμης αποδοτικότητας. Το μοντέλο τιμολόγησης της IN προβλέπει απόδοση [… % έως … %] (βλέπε τμήμα 1.2.2.2 ανωτέρω). Από τα στοιχεία που διαβίβασε η IN προκύπτει ότι στην πράξη αυτή η προσδοκώμενη αποδοτικότητα έχει επίσης επιτευχθεί. Τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι η επένδυση της IN στη νέα δομή του δικτυακού τόπου visitnorway.com απέφερε κέρδος το 2013. Κατά τα έτη 2014 και 2015 αναμένεται αρνητικό κέρδος, αλλά προβλέπεται σταθερό και εύλογο κέρδος για την περίοδο 2016-2018. Το μέσο κέρδος αντιστοιχεί στο κέρδος που θα αποκόμιζε μια ιδιωτική επιχείρηση εάν προσέφερε διαδικτυακές υπηρεσίες στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ (127).

(162) Κατά συνέπεια, η Αρχή συνάγει το συμπέρασμα ότι δεν παρέχεται πλεονέκτημα υπέρ των ΠΣΤ και/ή των ΟΔΠ υπό τη μορφή παρεχόμενων υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών σε τιμές χαμηλότερες από την τιμή της αγοράς.

(163) Επιπλέον, σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς της καταγγέλλουσας (βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 54 και 65 ανωτέρω), η Αρχή έλαβε διαβεβαιώσεις ότι δεν παρέχονται δωρεάν υπηρεσίες μετάφρασης στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ που μεταφέρονται στην IN.

(164) Οι νορβηγικές αρχές διευκρίνισαν ότι οι προνομιακοί εταίροι δεν λαμβάνουν δωρεάν υπηρεσίες μετάφρασης, αλλά, αντιθέτως, η μεταφραστική υποστήριξη που τους παρέχεται είναι μικρότερης έκτασης από εκείνη που προσφέρεται στους μη προνομιακούς εταίρους, δηλαδή στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ που δεν μεταφέρονται στον δικτυακό τόπο visitnorway.com (βλέπε αιτιολογική σκέψη 77 ανωτέρω).

(165) Βάσει των προαναφερθέντων, η Αρχή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δεν υφίσταται ο εικαζόμενος δεσμευτικός όρος για τη σύναψη προνομιακών συμφωνιών.

1.2.7. Συμπέρασμα

(166) Σύμφωνα με τις ανωτέρω εκτιμήσεις, η Αρχή κρίνει ότι τα ΠΣΤ και οι ΟΔΠ δεν έλαβαν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ στο πλαίσιο της παροχής υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών από την IN.

2. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

(167) Δεδομένου ότι η Αρχή συνάγει ότι δεν υφίσταται πλεονέκτημα υπέρ της IN, ή των ΠΣΤ και των ΟΔΠ, δεν είναι απαραίτητο να εκτιμηθεί αν πληρούνται οι υπόλοιπες προϋποθέσεις του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

1. Η Innovation Norway δεν έλαβε κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ υπό τη μορφή διεπιδότησης των οικείων υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών στον τομέα του τουρισμού με δημόσιους πόρους που έλαβε για την αντιστάθμιση των μη οικονομικών υπηρεσιών της στον ίδιο τομέα, ήτοι της γενικής προώθησης της Νορβηγίας ως τουριστικού προορισμού. Η Innovation Norway διαθέτει μηχανισμό κατανομής κόστους και λογιστική μεθοδολογία που της επιτρέπουν να προσδιορίζει δεόντως τα έξοδα και τα έσοδα που συνδέονται με τις υπηρεσίες διαδικτυακών υποδομών και συναφείς υπηρεσίες τις οποίες παρέχει.

2. Η Innovation Norway δεν έλαβε κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ υπό τη μορφή διαφυγόντων κερδών κατά την παροχή υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών στα περιφερειακά συμβούλια τουρισμού και στους οργανισμούς διαχείρισης προορισμού.

Άρθρο 2

Τα περιφερειακά συμβούλια τουρισμού και οι οργανισμοί διαχείρισης προορισμού δεν έλαβαν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ υπό τη μορφή παρεχόμενων υπηρεσιών διαδικτυακών υποδομών και συναφών υπηρεσιών σε τιμές χαμηλότερες από την ανταγωνιστική τιμή της αγοράς.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Βασίλειο της Νορβηγίας.

Άρθρο 4

Το κείμενο της παρούσας απόφασης στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό.

Βρυξέλλες, 4 Νοεμβρίου 2015. Για την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ Sven Erik SVEDMAN Πρόεδρος Helga JÓNSDÓTTIR Μέλος του Σώματος

(1) Έγγραφο αριθ. 678002 και παραρτήματα των εγγράφων αριθ. 678003 έως 678007, 678010 έως 678013 και 678017.

(2) Τον Οκτώβριο του 2013 η αρχική καταγγέλλουσα, tellUs IT AS, συγχωνεύθηκε με την εταιρεία New Mind και δημιουργήθηκε η New Mind | tellUs. Βλέπε www.newmind.co.uk.

(3) Δημοσιεύθηκε στην ΕΕ C 334 της 25.9.2014, σ. 8, και στο Συμπλήρωμα ΕΟΧ αριθ. 53 της 25.9.2014, σ. 1.

(4) Έγγραφο αριθ. 720775, καθώς και 12 παραρτήματα (έγγραφα αριθ. 720776 έως 720788).

(5) Έγγραφο αριθ. 726058.

(6) Έγγραφο αριθ. 725167.

(7) Έγγραφο αριθ. 725174.

(8) Έγγραφα αριθ. 730559, 730560 και 730561.

(9) Η Αρχή έλαβε από την καταγγέλλουσα και την IN σειρά ηλεκτρονικών επιστολών, με τις οποίες παρέχονταν συμπληρωματικές πληροφορίες. Η TellUs απέστειλε ηλεκτρονική επιστολή την 1η Ιανουαρίου 2015 (έγγραφο αριθ. 734800). Η IN απέστειλε αρκετές επιστολές μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου: έγγραφα αριθ. 742759 (ηλεκτρονική επιστολή της 16ης Ιανουαρίου 2015), αριθ. 744264 (ηλεκτρονική επιστολή της 5ης Φεβρουαρίου 2015), αριθ. 753927 (ηλεκτρονική επιστολή της 14ης Απριλίου 2015), αριθ. 754218 (ηλεκτρονική επιστολή της 17ης Απριλίου 2015), αριθ. 757843 (ηλεκτρονική επιστολή της 20ής Μαΐου 2015) και αριθ. 758656 (ηλεκτρονική επιστολή της 29ης Μαΐου 2015) και στις 16 Απριλίου 2015 πραγματοποίησε τηλεδιάσκεψη με την IN.

(10) Ειδικότερα, ο δικτυακός τόπος visitnorway.com είχε 22,5 εκατομμύρια επισκέψεις και 50 εκατομμύρια προβολές σελίδας το 2013, καθώς και 21,3 εκατομμύρια επισκέψεις και 50,3 εκατομμύρια προβολές σελίδας το 2014. Περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες στον δικτυακό τόπο http://www.slideshare.net/hanspetteraalmo/new-structure-for-destinations-on-visitnorwayvom και στο έγγραφο αριθ. 758656.

(11) Στα νορβηγικά «Regionalt selskap».

(12) Στα νορβηγικά «Destinasjonsselskap».

(13) Η Αρχή παραθέτει περιγραφή των εν λόγω υπηρεσιών στα τμήματα 2.2 και 2.3 κατωτέρω.

(14) LOV-2003-12-19-130 (στα νορβηγικά «Lov om Innovasjon Norge»), ο οποίος είναι διαθέσιμος στον ακόλουθο δικτυακό τόπο: http://lovdata.no/dokument/NL/lov/2003-12-19-130?q=lov+om+innovasjon+norge.

(15) Άρθρο 2 του νόμου για την IN.

(16) Σε γενικές γραμμές, τα καθήκοντα που εκτελεί επί του παρόντος η IN επιτελούνταν κατά το παρελθόν από τους τέσσερις προκατόχους της, οι οποίοι ήταν οι ακόλουθοι οργανισμοί: το Νορβηγικό Ταμείο Βιομηχανικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης («SND»), η Συμβουλευτική Υπηρεσία της κυβέρνησης της Νορβηγίας για τους Εφευρέτες («SVO»), το Νορβηγικό Συμβούλιο Τουρισμού («NTC») και το Νορβηγικό Συμβούλιο Εξαγωγών («NEC»). Στα νορβηγικά: «Statens nærings- og distriktsutviklingsfond», «Statens Veiledningskontor for Oppfinnere», «Norges Turistråd» και «Norges Eksportråd». Το 2004, οι τέσσερις προαναφερθέντες φορείς καταργήθηκαν και συγχωνεύθηκαν με την IN.

(17) Επιστολή της IN της 28ης Οκτωβρίου 2013 (έγγραφο αριθ. 688213).

(18) Επιστολή της IN της 28ης Οκτωβρίου 2013 (έγγραφο αριθ. 688213).

(19) Βλέπε «The Government's tourism strategy. Destination Norway. National strategy for the tourism industry» (Η τουριστική στρατηγική της κυβέρνησης. Προορισμός: Νορβηγία. Εθνική στρατηγική για τον κλάδο του τουρισμού). Υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας της Νορβηγίας. 10 Απριλίου 2012, σελίδα 44. Το εν λόγω έγγραφο διαβιβάστηκε στην Αρχή υπό τη μορφή του παραρτήματος 4 (έγγραφο αριθ. 688216) της επιστολής της IN της 28ης Οκτωβρίου 2013 (έγγραφο αριθ. 688213).

(20) Ό.π.

(21) Για παράδειγμα, από το επιχειρηματικό προφίλ της Visit Trondheim AS (ενός ΠΣΤ) προκύπτει ότι η συγκεκριμένη εταιρεία δεν είχε ως στόχο την παροχή άμεσων οικονομικών οφελών στους μετόχους της (ελεύθερη απόδοση). Στα νορβηγικά: «Selskapet har ikke som formål å skaffe eierne direkte økonomisk utbytte» (η επισήμανση του συντάκτη). Βλέπε τις πληροφορίες που είναι διαθέσιμες στο ευρύ κοινό από το κεντρικό μητρώο συντονισμού νομικών προσώπων, το οποίο υπάγεται στα μητρώα Brønnøysund. Ο σχετικός σύνδεσμος είναι διαθέσιμος στην ακόλουθη διεύθυνση: http://w2.brreg.no/enhet/sok/detalj.jsp?orgnr=955715209

Όσον αφορά τη Visit Sørlandet AS (έναν ΟΔΠ), επισημαίνεται ότι οι δραστηριότητες της συγκεκριμένης εταιρείας δεν αποσκοπούν στην εξασφάλιση κερδών για τους μετόχους της. Στα νορβηγικά: «Områdemarkedsføring, profilering og merkevarebygging via tilrettelegging for salg og markedsføring for reiselivet på Sørlandet. Selskapets virksomhet tar ikke sikte på å skaffe aksjeeierne økonomisk utbytte . Eventuelt overskudd skal benyttes til å fremme selskapets formål. Selskapet kan eie aksjer/andeler i andre selskap» (η επισήμανση του συντάκτη). Βλέπε το επιχειρηματικό προφίλ της εταιρείας, το οποίο είναι διαθέσιμο στο κεντρικό μητρώο συντονισμού νομικών προσώπων, το οποίο υπάγεται στα μητρώα Brønnøysund, στην ακόλουθη διεύθυνση: http://w2.brreg.no/enhet/sok/detalj.jsp?orgnr=993995282

(22) Ως ΣΔΠ νοούνται «[τ]α συστήματα ενοποίησης και διανομής ολοκληρωμένου φάσματος τουριστικών προϊόντων μέσω διαφόρων διαύλων επικοινωνίας και πλατφορμών, που καλύπτουν κατά γενικό κανόνα μια συγκεκριμένη περιφέρεια, και υποστηρίζουν τις δραστηριότητες ενός οργανισμού διαχείρισης προορισμού εντός της εν λόγω περιφέρειας. Τα ΣΔΠ επιχειρούν να αξιοποιήσουν μια πελατοκεντρική προσέγγιση με σκοπό τη διαχείριση και την εμπορική προώθηση του προορισμού ως ολιστικής οντότητας, παρέχοντας κατά κανόνα περιεκτικές πληροφορίες σχετικά με τον προορισμό, κρατήσεις σε πραγματικό χρόνο και εργαλεία διαχείρισης προορισμού, και δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην υποστήριξη μικρών και ανεξάρτητων προμηθευτών στον τουριστικό τομέα». Ο ορισμός των «ΣΔΠ» είναι διαθέσιμος στην ακόλουθη διεύθυνση: http://www.newmind.co.uk/technology-platform/destination-management-system.

(23) Η έννοια των εταιρειών διαχείρισης προορισμού (ΕΔΠ) είναι ο όρος που χρησιμοποιείται στον τομέα του τουρισμού για εταιρείες παροχής επαγγελματικών υπηρεσιών που προσφέρουν σε τοπικό επίπεδο γνώσεις, εμπειρογνωμοσύνη και πόρους, ειδικεύονται στον σχεδιασμό και τη διοργάνωση εκδηλώσεων, δραστηριοτήτων, περιηγήσεων, μεταφοράς κ.λπ. Κατά την ευρεία έννοια, ο όρος αυτός αναφέρεται στις εταιρείες παροχής επαγγελματικών ταξιδιωτικών εμπορικών υπηρεσιών.

(24) Επιστολή της IN της 20ής Δεκεμβρίου 2013 (έγγραφο αριθ. 694258). Η Εθνική Ένωση Τουρισμού, η οποία ήταν ο κοινός φορέας για τους κρατικούς, τους δημοτικούς και τους ιδιωτικούς ενδιαφερόμενους φορείς στον τομέα του τουρισμού, ιδρύθηκε το 1903 και διατήρησε τη δραστηριότητά της έως το 1984. Έκτοτε, οι προσπάθειες εμπορικής προώθησης της Εθνικής Ένωσης Τουρισμού συνεχίστηκαν από το ίδρυμα NORTRA, το οποίο μετονομάστηκε το 1999 σε NTC. Από το 2004, τα καθήκοντα του NTC επιτελούνται από την IN, μετά τη συγχώνευση των εν λόγω δύο οργανισμών. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τους οργανισμούς στους οποίους ανατίθεται κατά παράδοση η προώθηση της Νορβηγίας ως προορισμού διακοπών παρέχονται επίσης στην επιστολή της IN της 20ής Δεκεμβρίου 2013 (έγγραφο αριθ. 694258).

(25) Statsbudsjettet 2013 — oppdragsbrev Innovasjon Norge. Σελίδα 14. Διατίθεται στην ακόλουθη διεύθυνση: https://www.regjeringen.no/globalassets/upload/nhd/vedlegg/brev/2013_oppdragsbrev_innovasjonnorge.pdf

Statsbudsjettet 2014 — oppdragsbrev Innovasjon Norge. Διατίθεται στην ακόλουθη διεύθυνση: https://www.regjeringen.no/contentassets/ab7b70cc80924f038a26a89417d0eb66/in_oppdragsbrev_2014.pdf

Statsbudsjettet 2015 — oppdragsbrev Innovasjon Norge. Διατίθεται στην ακόλουθη διεύθυνση: http://www.innovasjonnorge.no/PageFiles/2814818/Oppdragsbrev%20KLD%20(2).pdf

(26) Βλέπε«The Governments' tourism strategy. Valuable experiences. National Strategy for the Tourism Industry» (Η τουριστική στρατηγική της κυβέρνησης. Πολύτιμες εμπειρίες. Εθνική στρατηγική για τον κλάδο του τουρισμού). Υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας της Νορβηγίας. 18 Δεκεμβρίου 2007. Παράρτημα 1 (έγγραφο αριθ. 688214) της επιστολής της IN της 28ης Οκτωβρίου 2013 (έγγραφο αριθ. 688213).

(27) Ό.π., υπότιτλος 7.5. «Visitnorway.com», σελίδα 68.

(28) Βλέπε «The Government's tourism strategy. Destination Norway. National strategy for the tourism industry» (Η τουριστική στρατηγική της κυβέρνησης. Προορισμός: Νορβηγία. Εθνική στρατηγική για τον κλάδο του τουρισμού). Υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας της Νορβηγίας. 10 Απριλίου 2012. Παράρτημα 4 (έγγραφο αριθ. 688216) της επιστολής της IN της 28ης Οκτωβρίου 2013 (έγγραφο αριθ. 688213). Διατίθεται στην ακόλουθη διεύθυνση: https://www.regjeringen.no/contentassets/1ce1d6cdcbac47739b3320a66817a2dd/lenke_til_strategien-engelsk.pdf

(29) Για περισσότερες πληροφορίες, βλέπε το σχέδιο έργου του υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Αλιείας για μια νέα εθνική δομή για τον τουρισμό (έκδοση 1.2 της 20ής Ιουνίου 2013): http://www.regjeringen.no/upload/NHD/Temasider/Reiseliv/Riktigprosjektplan.pdf

(30) Βλέπε υποσημείωση 25 ανωτέρω.

(31) Στην επιστολή επί του προϋπολογισμού του 2014 επισημαίνεται ότι: «Η Innovation Norway διασφαλίζει την περαιτέρω ανάπτυξη της διαδικτυακής πύλης για τον εθνικό τουρισμό visitnorway.com. […]».

(32) Επιστολή της IN της 28ης Οκτωβρίου 2013 (έγγραφο αριθ. 688213).

(33) Επιστολή της IN της 28ης Οκτωβρίου 2013 (έγγραφο αριθ. 688213).

(34) Σε αντίθεση με τις υπηρεσίες βάσης δεδομένων της IN, η λύση της New Mind | tellUs προσφέρεται σε όλες τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον τουριστικό τομέα (και όχι μόνο στα ΠΣΤ και στους ΟΔΠ) και διανέμει τις πληροφορίες που καταχωρίζονται στη βάση δεδομένων σε αρκετούς διαφορετικούς διαύλους μέσων ενημέρωσης ταυτόχρονα.

(35) Στην απάντησή της στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας (έγγραφο αριθ. 720775), η IN διευκρίνισε ότι προσφέρει σε όλα τα ΠΣΤ και όλους τους ΟΔΠ την ίδια συμφωνία (υπάρχει και σχετικό υπόδειγμα συμφωνίας, αντίγραφο του οποίου απεστάλη στην Αρχή). Ωστόσο, αρκετά ΠΣΤ και αρκετοί ΟΔΠ δεν ενδιαφέρονται να υπογράψουν τις προνομιακές συμφωνίες λόγω των περιορισμών τους οποίους επιβάλλει η IN. Για παράδειγμα: i) πολλοί ΟΔΠ θεωρούν ότι η προβολή των χαρακτηριστικών της περιοχής τους εντός του κοινού, εθνικού πλαισίου του δικτυακού τόπου visitnorway.com έχει αποξενωτικό χαρακτήρα, ii) ο επιμελητής σύνταξης της IN μπορεί να διακόψει προσωρινά ή να τροποποιήσει το περιεχόμενο το οποίο έχει δημοσιεύσει ένας προνομιακός εταίρος στη σελίδα του εάν διαπιστωθεί σύγκρουση συμφερόντων ή εάν το περιεχόμενο δεν ανταποκρίνεται στο προφίλ του δικτυακού τόπου visitnorway.com, iii) σε περίπτωση που ένας ΟΔΠ διακόψει τη λειτουργία των δικών του δικτυακών τόπων, χάνει το οικείο όνομα τομέα κ.λπ.

(36) Το εν λόγω ΠΣΤ είχε συσταθεί το 2010 ως περιφερειακή επιχείρηση για τις κομητείες Aust-Agder και Vest-Agder. Η εταιρεία ανήκει στην κυριότητα της κομητείας και των τοπικών αρχών, καθώς και ορισμένων ιδιωτικών επιχειρήσεων, όπως η Color Line, η Fjord Line, η Amusement Park κ.λπ. Βλέπε «The Government's tourism strategy. Destination Norway. National strategy for the tourism industry». Βλέπε υποσημείωση 19. Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την εταιρεία παρέχονται από το κεντρικό μητρώο συντονισμού νομικών προσώπων, το οποίο υπάγεται στα μητρώα Brønnøysund, στην ακόλουθη διεύθυνση: http://w2.brreg.no/enhet/sok/detalj.jsp?orgnr=993995282

(37) Ο ΟΔΠ Visit Trondheim AS ιδρύθηκε το 1989 με στόχο την ανάπτυξη της τουριστικής βιομηχανίας του Trondheim. Οι μέτοχοί του είναι οι εξής: Rezidor Hotels Norway AS (12,77 %), Bo-hotell AS (7,34 %), Realinvest AS (6,78 %) και λοιποί (73,11 %).

Σύμφωνα με το επιχειρηματικό του προφίλ: «Η Visit Trondheim είναι η εταιρεία διαχείρισης ταξιδιωτικών προορισμών για οργανισμούς, ιδρύματα, εταιρείες και κρατικές υπηρεσίες των οποίων τα συμφέροντα συνδέονται με την τουριστική βιομηχανία του Trondheim και την περιοχή του Trondheim. Η ανάπτυξη του ταξιδιωτικού προορισμού πραγματοποιείται σε συντονισμό με την ανάπτυξη της τοπικής κοινότητας, των επιχειρήσεων και του τουρισμού. Η Visit Trondheim προσδιορίζει και παρέχει υπηρεσίες φιλοξενίας και εμπορικής προώθησης επιχειρηματικών προφίλ, και ασκεί δραστηριότητες πώλησης, εμπορίας και συμβολής στην ανάπτυξη του Trondheim και της περιοχής του Trondheim ως τουριστικού προορισμού και ως προορισμού διοργάνωσης συνεδρίων, καθώς και πολιτιστικών και άλλων εκδηλώσεων. Η Visit Trondheim μεριμνά για τον προσανατολισμό όλων των εμπλεκόμενων μερών προς την ίδια κατεύθυνση, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το Trondheim θα κατακτήσει την επιθυμητή θέση ως ταξιδιωτικός προορισμός και ότι θα υλοποιήσει τους φιλόδοξους στόχους του από πλευράς ελκυστικότητας και φήμης. Στόχος της εταιρείας δεν είναι να αποφέρει στους ιδιοκτήτες της άμεσα οικονομικά οφέλη. Σε περίπτωση εκκαθάρισης της εταιρείας, τυχόν κέρδη θα διατεθούν για την επίτευξη του στόχου της εταιρείας» (ελεύθερη απόδοση). Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την εταιρεία παρέχονται από το κεντρικό μητρώο συντονισμού νομικών προσώπων, το οποίο υπάγεται στα μητρώα Brønnøysund: http://w2.brreg.no/enhet/sok/detalj.jsp?orgnr=955715209

(38) Όπου URL: Uniform Resource Locator (ομοιόμορφος εντοπιστής πόρων). Ως διεύθυνση URL νοείται η συμβολοσειρά μορφοποιημένου κειμένου που χρησιμοποιείται από προγράμματα περιήγησης του διαδικτύου, πελάτες υπηρεσιών ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και άλλα λογισμικά για τον προσδιορισμό ενός πόρου δικτύου στο διαδίκτυο.

(39) Επιστολή της IN της 28ης Οκτωβρίου 2013 (έγγραφο αριθ. 688213).

(40) Δεύτερη επιστολή της IN της 28ης Οκτωβρίου 2013 (έγγραφο αριθ. 688215). Βλέπε επίσης απάντηση της IN στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας (έγγραφο αριθ. 720775).

(41) Στο διάγραμμα 2 αναφέρονται ως «DMO specfic» («ειδικά για ΟΔΠ»).

(42) Στο διάγραμμα 2 αναφέρονται ως «new structure» («νέα δομή»).

(43) Στο διάγραμμα 2 αναφέρονται ως «standard presentation» («βασική παρουσίαση»).

(44) Στο διάγραμμα 2 αναφέρονται ως «generic marketing» («γενική εμπορική προώθηση»).

(45) Σύμφωνα με την καταγγέλλουσα, «μέχρι στιγμής, η προσφορά υπηρεσιών υποδομών πλατφορμών ΤΠ στον τουριστικό τομέα δεν αποτελεί μέρος των δραστηριοτήτων της IN». Καταγγελία (έγγραφο αριθ. 678002), σ. 8.

(46) Σύμφωνα με την απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-280/00, Altmark Trans και Regierungspräsidium Magdeburg κατά Nahverkehrsgesellschaft Altmark GmbH, EU:C:2003:415, η αντιστάθμιση που αποτελεί αντιπαροχή έναντι παρεχομένων υπηρεσιών η οποία πληροί τα τέσσερα κριτήρια που καθορίζονται στις σκέψεις 89 έως 93 της απόφασης δεν συνεπάγεται κρατική ενίσχυση.

(47) Για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με την καταγγελία, βλέπε την απόφαση κίνησης της διαδικασίας που αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 2 ανωτέρω.

(48) Ηλεκτρονική επιστολή της 15ης Νοεμβρίου 2013 (έγγραφο αριθ. 690346).

(49) Για περισσότερες