Ανακοίνωση της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ της 4ης Ιουνίου 1997 σχετικά με τη μη επιβολή ή τη μείωση των προστίμων σε περιπτώσεις καρτέλ (97/C 282/05)

Α. Η παρούσα ανακοίνωση εκδίδεται σύμφωνα με τους κανόνες της συμφωνίας σχετικά με τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (συμφωνία ΕΟΧ) και με τη συμφωνία μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ (1) σχετικά με την ίδρυση μιας Εποπτεύουσα Αρχή και ενός Δικαστηρίου (συμφωνία για την Εποπτεύουσα Αρχή και του Δικαστηρίου).

Β. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε μία ανακοίνωση σχετικά με τη μη επιβολή ή με τη μείωση των προστίμων σε περιπτώσεις καρτέλ (ΕΕ C 207 της 18. 7. 1996, σ. 4). Αυτή η μη δεσμευτική πράξη περιλαμβάνει αρχές και κανόνες τους οποίους εφαρμόζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά την άσκηση της πολιτικής της σχετικά με την επιβολή προστίμων στον τομέα του ανταγωνισμού.

Γ. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θεωρεί ότι η προαναφερόμενη πράξη αφορά τον ΕΟΧ. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, στην προσπάθειά της να διατηρήσει τους ίδιους όρους ανταγωνισμού και να εξασφαλίσει ενιαία εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού του ΕΟΧ σε ολόκληρο τον ευρωπαϊκό οικονομικό χώρο, εγκρίνει την παρούσα ανακοίνωση ασκώντας την εξουσία που της παρέχεται με το άρθρο 5 παράγραφος 2 στοιχείο β) της συμφωνίας για την Εποπτεύουσα Αρχή και το Δικαστήριο. Προτίθεται μάλιστα να τηρεί τους κανόνες και τις αρχές που περιλαμβάνονται στην παρούσα ανακοίνωση όταν θα εφαρμόζει τους σχετικούς κανόνες ανταγωνισμού ΕΟΧ (2) σε κάποια συγκεκριμένη περίπτωση.

Α. Εισαγωγή

1. Τα μυστικά καρτέλ μεταξύ εταιρειών που έχουν ως στόχο να καθορίζουν τις τιμές, την παραγωγή ή τα ποσοστά πώλησης, το μοίρασμα των αγορών ή την απαγόρευση εισαγωγών ή εξαγωγών είναι οι πιο σοβαροί περιορισμοί του ανταγωνισμού που αντιμετωπίζει η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ.

2. Οι πρακτικές αυτές καταλήγουν τελικά σε αύξηση των τιμών και σε περιορισμό της επιλογής για τον καταναλωτή. Εξάλλου, όχι μόνο βλάπτουν τα συμφέροντα των καταναλωτών εντός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) αλλά βλάπτουν και τη βιομηχανία εντός του ιδίου χώρου. Περιορίζοντας με τεχνητούς τρόπους τον μεταξύ τους ανταγωνισμό οι επιχειρήσεις του ΕΟΧ αποφεύγουν αυτές ακριβώς τις πιέσεις που τους οδηγούν στην καινοτομία, τόσο από την άποψη της εξέλιξης των προϊόντων όσο και από την άποψη της καθιέρωσης πιο αποτελεσματικών, παραγωγικών μεθόδων. Οι πρακτικές αυτές εξάλλου προκαλούν αύξηση των τιμών των πρώτων υλών και των συστατικών μερών για τις επιχειρήσεις οι οποίες αγοράζουν από αυτούς τους παραγωγούς. Μακροπρόθεσμα οδηγούν σε απώλεια της ανταγωνιστικότητας και σε μείωση των ευκαιριών απασχόλησης σε μια αγορά που τείνει συνεχώς προς την παγκοσμιοποίηση.

3. Για όλους αυτούς τους λόγους η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θεωρεί ότι η καταπολέμηση των καρτέλ αποτελεί έναν σημαντικό παράγοντα για τη δημιουργία ενός ομοιογενούς ΕΟΧ με κοινούς κανόνες και ίδιους όρους ανταγωνισμού.

4. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ γνωρίζει ότι ορισμένες επιχειρήσεις που συμμετέχουν σε καρτέλ θα ήθελαν ίσως να τερματίσουν τη συμμετοχή τους και να ενημερώσουν την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ σχετικά με την ύπαρξη του καρτέλ, αλλά διστάζουν να το κάνουν φοβούμενες ότι θα τους επιβληθούν μεγάλα πρόστιμα.

5. Λαμβάνοντας υπόψη αυτό το γεγονός η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ αποφάσισε να εγκρίνει την παρούσα ανακοίνωση, η οποία θέτει τους όρους υπό τους οποίους οι επιχειρήσεις που θα συνεργαστούν με την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ κατά τη διάρκεια της έρευνας της σχετικά με κάποιο καρτέλ μπορούν να απαλλαγούν από τα πρόστιμα ή να μειωθούν τα πρόστιμα που επρόκειτο να τους επιβληθούν. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θα εξετάσει κατά πόσο είναι αναγκαίο να τροποποιήσει την παρούσα ανακοίνωση μόλις θα έχει αποκτήσει επαρκή εμπειρία από την εφαρμογή του.

6. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θεωρεί ότι η ευνοϊκή μεταχείριση των εταιρειών που συνεργάζονται μαζί της υπό τις περιστάσεις που αναφέρονται παραπάνω συμβάλλει στην εύρυθμη λειτουργία του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου. Η διαβεβαίωση των καταναλωτών και των πωλητών ότι οι πρακτικές αυτές εντοπίζονται και απαγορεύονται αντισταθμίζει το κέρδος από τα πρόστιμα που θα πλήρωναν οι εν λόγω επιχειρήσεις οι οποίες συνεργάζονται με την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ και της παρέχουν τη δυνατότητα ή την βοηθούν να εντοπίσει και να απογορεύσει κάποιο καρτέλ.

7. Η συνεργασία με μια επιχείρηση είναι ένας από τους πολλούς παράγοντες που λαμβάνει υπόψη της η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ κατά τον καθορισμό του ποσού του προστίμου. Η παρούσα ανακοίνωση δεν περιορίζει το δικαίωμα της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ να μειώσει κάποιο πρόστιμο για άλλους λόγους.

Β. Μη επιβολή ενός προστίμου ή πολύ μεγάλη μείωση του ποσού του

8. Μία επιχείρηση η οποία:

α) πληροφορεί την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ σχετικά με ένα μυστικό καρτέλ πριν αυτή αποφασίσει να αρχίσει κάποια έρευνα, σχετικά με τις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις, υπό τον όρο ότι δεν διαθέτει ακόμη επαρκείς πληροφορίες που επιβεβαιώνουν την ύπαρξη του καταγγελλόμενου καρτέλ 7

β) είναι η πρώτη που παρέχει σαφείς ενδείξεις σχετικά με την ύπαρξη του καρτέλ 7

γ) σταματάει την παράνομη ανάμειξη της πριν καταγγείλει το καρτέλ 7

δ) παρέχει στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ όλες τις σχετικές πληροφορίες και όλα τα έγγραφα και τις αποδείξεις που διαθέτει σχετικά με το καρτέλ και συνεργάζεται κατά τρόπο συνεχή και πλήρη καθόλη τη διάρκεια της έρευνας 7

ε) δεν ανάγκασε κάποια άλλη επιχείρηση να λάβει μέρος στο καρτέλ και δεν ενήργησε ως υποκινητής ούτε έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στην παράνομη δραστηριότητα,

θα τύχει μείωσης τουλάχιστον 75 % όσον αφορά το ποσό που προστίμου ή θα απαλλαγεί εντελώς από το πρόστιμο που θα της επιβαλλόταν εάν δεν είχε συνεργαστεί.

Γ. Σημαντική μείωση ενός προστίμου

9. Οι επιχειρήσεις οι οποίες πληρούν τις προϋποθέσεις του τμήματος Β στοιχεία β) μέχρι ε) και καταγγέλλουν το μυστικό καρτέλ όταν η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ έχει ήδη αποφασίσει να ξεκινήσει κάποια έρευνα στα κτίρια των μελών του καρτέλ η οποία δεν απέφερε επαρκείς ενδείξεις για την κίνηση της διαδικασίας που οδηγεί σε μία απόφαση, θα τύχουν μείωσης από 50 έως 75 % όσον αφορά το πρόστιμο.

Δ. Σημαντική μείωση ενός προστίμου

10. Όταν μια επιχείρηση συνεργάζεται χωρίς να πληροί όλους τους όρους που εκτίθενται στα τμήματα Β και Γ, θα τύχει μείωσης 10 έως 50 % όσον αφορά το πρόστιμο το οποίο θα της επιβαλλόταν εάν δεν είχε συνεργαστεί.

11. Ορισμένες από αυτές τις περιπτώσεις θα μπορούσαν να ήταν οι ακόλουθες:

- πριν σταλεί μια κοινοποίηση αιτιάσεων, μια επιχείρηση παρέχει στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ πληροφορίες, έγγραφα ή οποιαδήποτε άλλη απόδειξη η οποία συμβάλλει ουσιαστικά στο να διαπιστωθεί ότι έγινε παράβαση,

- μετά την παραλαβή της δήλωσης αιτιάσεων, μια επιχείρηση ενημερώνει την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ ότι δεν αμφισβητεί ουσιαστικά τα γεγονότα στα οποία βασίζει τους ισχυρισμούς της η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ.

Ε. Διαδικασία

12. Όταν μια επιχείρηση θέλει να τύχει της ευνοϊκής μεταχείρισης περί της οποίας γίνεται λόγος στην παρούσα ανακοίνωση, πρέπει να έρθει σε επαφή με τη Διεύθυνση Ανταγωνισμού και Κρατικών Ενισχύσεων της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ. Μόνο εξουσιοδοτημένοι εκπρόσωποι της εταιρείας μπορούν να κάνουν αυτή την ενέργεια. Η παρούσα ανακοίνωση συνεπώς δεν αφορά τα αιτήματα από μεμονωμένους υπαλλήλους των επιχειρήσεων.

13. Μόνο όταν θα έχει λάβει σχετική απόφαση θα κρίνει η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ εάν πληρούνται ή όχι οι όροι που εκτίθενται στα τμήματα Β, Γ και Δ παραπάνω και κατά συνέπεια εάν θα μειώσει ή όχι το πρόστιμο ή εάν θα παραιτηθεί τελείως από το δικαίωμα επιβολής προστίμου. Δεν θα ήταν σκόπιμο να μειωθεί το πρόστιμο ή να μην επιβληθεί κανένα πρόστιμο πριν το τέλος της διοικητικής διαδικασίας καθώς οι όροι αυτοί ισχύουν για όλη την εν λόγω περίοδο.

14. Εντούτοις, εάν πληρούνται όλοι αυτοί οι όροι δεν θα επιβληθεί κανένα πρόστιμο ή θα γίνουν μειώσεις των προστίμων. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ γνωρίζει ότι η παρούσα ανακοίνωση θα δημιουργήσει δικαιολογημένες προσδοκίες για τις επιχειρήσεις που θα καταγγείλουν την ύπαρξη κάποιου καρτέλ στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ. Εάν δεν πληρούται κανένας από τους όρους που εκτίθενται στα τμήματα Β ή Γ σε οποιοδήποτε στάδιο της διοικητικής διαδικασίας τότε οι επιχειρήσεις δεν θα τύχουν της ευνοϊκής μεταχείρισης για την οποία γίνεται λόγος στα τμήματα αυτά. Αλλά ακόμη και υπό αυτές τις περιστάσεις θα μπορούσε να μειωθεί το πρόστιμο μιας επιχείρησης σύμφωνα με όσα εκτίθενται στο τμήμα Δ.

15. Η επιείκεια που επιδεικνύεται όσον αφορά τα πρόστιμα δεν σημαίνει βέβαια ότι η επιχείρηση απαλλάσσεται από τις συνέπειες του αστικού δικαίου λόγω της συμμετοχής της σε μια παράνομη συμφωνία. Κατά συνέπεια, εάν μια πληροφορία που παρέχει η επιχείρηση οδηγήσει την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ στο να πάρει μια απόφαση σύμφωνα με το άρθρο 53 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ, η επιχείρηση που θα επωφεληθεί από την επιείκεια όσον αφορά το πρόστιμο θα κατονομάζεται στην απόφαση λόγω του ότι παρεβίασε τη συμφωνία ΕΟΧ και θα περιγράφεται λεπτομερώς ο ρόλος που έπαιξε. Το γεγονός ότι η επιχείρηση συνεργάστηκε με την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θα αναφέρεται επίσης στην απόφαση κατά τρόπο ώστε να εξηγείται για ποιο λόγο δεν επεβλήθη πρόστιμο ή επεβλήθη μειωμένο πρόστιμο.

16. Εάν μια επιχείρηση στην οποία επεβλήθη μειωμένο πρόστιμο επειδή δεν αμφισβήτησε ουσιαστικά τα περιστατικά αλλά τα αμφισβητεί για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της προσφυγής ακύρωσης ενώπιον του Δικαστηρίου ΕΖΕΣ, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θα ζητήσει κανονικά από το Δικαστήριο να αυξήσει το πρόστιμο που είχει επιβάλει στην επιχείρηση αυτή.

(1) Όσον αφορά την παρούσα ανακοίνωση, ως κράτη της ΕΖΕΣ θεωρούνται εκείνα τα κράτη ΕΖΕΣ που έχουν ήδη υπογράψει τη συμφωνία ΕΟΧ (Ισλανδία, Λιχτενστάιν και Νορβηγία).

(2) Οι κυριότερες διατάξεις των κανόνων ανταγωνισμού ΕΟΧ που ισχύουν για τις επιχειρήσεις περιλαμβάνονται στα άρθρα 53, 54, 57 και 59 της συμφωνίας ΕΟΧ και στο παράρτημα XIV της συμφωνίας ΕΟΧ.