ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΟΠΤΕΥΟΥΣΑΣ ΑΡΧΗΣ ΤΗΣ ΕΖΕΣ αριθ. 88/94/COL της 20ής Ιουλίου 1994 σχετικά με τη δεύτερη τροποποίηση των διαδικαστικών και ουσιωδών κανόνων στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων

Η ΕΠΟΠΤΕΥΟΥΣΑ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΖΕΣ

τροποποίησε τους διαδικαστικούς και ουσιώδεις κανόνες στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων (1) της 19ης Ιανουαρίου 1994 (2), η οποία τροποποιήθηκε για πρώτη φορά στις 11 Μαΐου 1994 (3), ως εξής:

1. Η παράγραφος 28 σημείο 1 του κεφαλαίου 28 των κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις αντικαθίσταται από την ακόλουθη:

«Σύμφωνα με τις βασικές αρχές για τις περιφερειακές ενισχύσεις, όπως περιγράφονται παραπάνω, και κατ' εφαρμογή της κοινής δήλωσης σχετικά με το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας ΕΟΧ, η εποπτεύουσα αρχή ΕΖΕΣ ενέκρινε διάφορες μεθόδους για την εφαρμογή του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχεία α) και γ) της συμφωνίας ΕΟΧ. Οι εν λόγω μέθοδοι αξιολόγησης περιγράφονται παρακάτω.»

2. Η παράγραφος 28 σημείο 2 του κεφαλαίου 28 των κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις διαγράφεται.

3. Η δεύτερη περίπτωση της παραγράφου 2 του τμήματος 28.2.1 των κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις αντικαθίσταται από την ακόλουθη:

«- στο πρώτο στάδιο της ανάλυσης, η κοινωνικοοικονομική κατάσταση μιας περιοχής αξιολογείται βάσει τριών εναλλακτικών κριτηρίων: το κατά κεφαλή ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) ή την ακαθάριστη προστιθέμενη αξία σε τιμές παραγωγού (ΑΠΑ), τη διαρθρωτική ανεργία και τη χαμηλή πυκνότητα πληθυσμού 7».

4. Προστίθεται ένα νέο τμήμα, με αριθμό 28.2.3 το οποίο έχει ως εξής:

«28.2.3. Πρώτο στάδιο της ανάλυσης όσον αφορά τις περιοχές με πολύ χαμηλή πυκνότητα πληθυσμού (4)

28.2.3.1. Όριο πυκνότητας πληθυσμού

(1) Προκειμένου να ληφθούν υπόψη τα ειδικά προβλήματα περιφερειακής ανάπτυξης που οφείλονται σε δημογραφικούς παράγοντες, οι περιοχές που αντιστοιχούν στις περιοχές NUTS επιπέδου ΙΙΙ με πυκνότητα πληθυσμού μικρότερη από 12,5 ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο μπορούν επίσης να θεωρηθούν υποψήφιες για περιφερειακή ενίσχυση στο πλαίσιο της απαλλαγής του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ).

(2) Η εισαγωγή του ορίου αυτού για την ερμηνεία και την εφαρμογή του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας ΕΟΧ όσον αφορά τις περιφερειακές ενισχύσεις μπορεί να βασίζεται στους εξής λόγους:

(3) Η κοινή δήλωση σχετικά με το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας ΕΟΧ αναγνωρίζει το γεγονός ότι οι δείκτες που χρησιμοποιούνται στο πρώτο στάδιο της μεθόδου δεν εκφράζουν σωστά τα συγκεκριμένα περιφερειακά προβλήματα που αντιμετωπίζουν ορισμένα από τα συμβαλλόμενα μέρη, ιδίως οι σκανδιναβικές χώρες (Νορβηγία, Σουηδία, Φινλανδία και Ισλανδία). Στις χώρες αυτές υπάρχουν ορισμένα σημαντικά στοιχεία της περιφερειακής κατάστασης τα οποία περιγράφουν μεν οι δείκτες αλλά δεν εμπίπτουν στο πεδίο της μεθόδου ανάλυσης της επιλεξιμότητας, σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στο τμήμα 28.2.2. των κατευθυντήριων γραμμών.

(4) Τα μειονεκτήματα αυτά οφείλονται κατά μεγάλο μέρος σε ορισμένα ειδικά χαρακτηριστικά των σκανδιναβικών χωρών: στη γεωγραφία τους - απομακρυσμένη θέση του Βορρά ορισμένων περιοχών, δύσκολες καιρικές συνθήκες και πολύ μεγάλες αποστάσεις εντός των εθνικών συνόρων των χωρών - και στην πολύ χαμηλή πυκνότητα του πληθυσμού σε ορισμένα μέρη. Πρόκειται για ειδικούς παράγοντες που δεν αντικατοπτρίζονται στους στατιστικούς δείκτες που χρησιμοποιούνται στο τμήμα 28.2.2.

(5) Συνεπώς, η επιλεξιμότητα πρέπει να ελέγχεται κατά τρόπον ώστε να λαμβάνονται υπόψη τα προβλήματα αυτά. Ο έλεγχος αυτός πρέπει να έχει γενικό χαρακτήρα, δηλαδή να μπορεί να εφαρμοσθεί σε οποιαδήποτε χώρα. Πρέπει επίσης να ενσωματωθεί στη μέθοδο εφαρμογής του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας ΕΟΧ προκειμένου να μη διαταραχθεί η μέθοδος αξιολόγησης των περιφερειακών ενισχύσεων. Για να αποτελέσει αντικειμενικό έλεγχο έγκυρο erga omnes, πρέπει να αποτελεί εναλλακτική επιλογή για τους ελέγχους ανεργίας και ΑΕΠ που χρησιμοποιούνται στο πρώτο στάδιο της μεθόδου. Αυτό σημαίνει ότι κάθε περιοχή που αντιστοιχεί σε περιοχή NUTS επιπέδου ΙΙΙ που εμφανίζει το απαιτούμενο επίπεδο ανεργίας ή ΑΕΠ ή ικανοποιεί τα κριτήρια του νέου ελέγχου, μπορεί να γίνει δεκτή ως υποψήφια για περιφερειακές ενισχύσεις υπό τις κατάλληλες συνθήκες και με την προηγούμενη έγκριση της εποπτεύουσας αρχής της ΕΖΕΣ.

(6) Με βάση αυτά, μπορεί να υποστηριχθεί ότι ένα όριο πυκνότητας πληθυσμού μικρότερο από 12,5 ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο αντικατοπτρίζει σωστά τα εν λόγω περιφερειακά προβλήματα. Όλες οι περιοχές που αντιστοιχούν σε περιοχές NUTS επιπέδου ΙΙΙ με πυκνότητα πληθυσμού μικρότερη από το επίπεδο αυτό μπορούν να λάβουν την απαλλαγή για περιφερειακές ενισχύσεις που θεσπίζεται με το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας ΕΟΧ αφού προηγηθεί αξιοληση και ληφθεί απόφαση από την εποπτεύουσα αρχή της ΕΖΕΣ.

28.2.3.2. Κριτήρια για τις ενισχύσεις στις μεταφορές

(1) Ο έλεγχος της πυκνότητας του πληθυσμού μπορεί μεν να αποτελεί ικανοποιητική απάντηση στο πρόβλημα της αραιής κατοίκησης ορισμένων περιοχών, χωρίς όμως να αντιμετωπίζει άλλα ειδικά περιφερειακά μειονεκτήματα των σκανδιναβικών χωρών, ιδίως το πρόσθετο κόστος των επιχειρήσεων που οφείλεται στις πολύ μεγάλες αποστάσεις και τις δύσκολες καιρικές συνθήκες. Οι παράγοντες αυτοί επηρεάζουν την περιφερειακή ανάπτυξη με δύο τρόπους: μπορεί να αναγκάσουν επιχειρήσεις εγκατεστημένες στις περιοχές αυτές να μετακομίσουν σε λιγότερο απομακρυσμένες περιοχές που προσφέρουν καλύτερες προοπτικές οικονομικής δραστηριότητας ενώ μπορεί να αποθαρρύνουν επιχειρήσεις να εγκατασταθούν στις απομακρυσμένες αυτές περιοχές.

(2) Συνεπώς, η εποπτεύουσα αρχή ΕΖΕΣ μπορεί να αποφασίσει να εγκρίνει ενισχύσεις προς επιχειρήσεις με σκοπό την μερική αντιστάθμιση του πρόσθετου μεταφορικού κόστους, σε περιορισμένη βάση και κατά την κρίση της, προκειμένου να διαφυλάξει το κοινό συμφέρον. Η αντιστάθμιση αυτή, ωστόσο, πρέπει να συμμορφούται με τα παρακάτω:

- Ενισχύσεις θα χορηγούνται μόνον σε επιχειρήσεις εγκατεστημένες σε περιοχές που πληρούν τις προϋποθέσεις για περιφερειακές ενισχύσεις βάσει του ελέγχου της πυκνότητας του πληθυσμού.

- Οι ενισχύσεις πρέπει να εξυπηρετούν μόνον την αντιστάθμιση του πρόσθετου μεταφορικού κόστους. Το οικείο κράτος ΕΖΕΣ θα πρέπει να αποδείξει ότι οι ενισχύσεις χρειάζονται για αντικειμενικούς λόγους. Σε καμμία περίπτωση δεν πρέπει να γίνεται υπερκάλυψη. Πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και άλλα προγράμματα υποστήριξης των μεταφορών, ιδίως στο πλαίσιο των άρθρων 49 και 51 της συμφωνίας ΕΟΧ.

- Ενισχύσεις μπορούν να χορηγούνται μόνον σε σχέση με το πρόσθετο κόστος μεταφοράς αγαθών εντός των εθνικών συνόρων της χώρας. Δεν πρέπει να μετατρέπονται σε εξαγωγικές ενισχύσεις.

- Οι ενισχύσεις πρέπει να ποσοτικοποιούνται με αντικειμενικό τρόπο εκ των προτέρων, βάσει ενός συντελεστή ενίσχυσης ανά χιλιόμετρο ή βάσει ενός συντελεστή ενίσχυσης ανά χιλιόμετρο και ενίσχυσης ανά μονάδα προϊόντος. Πρέπει, επίσης, να συντάσσεται ετήσια έκθεση όπου, μεταξύ άλλων, καταδεικνύεται ο τρόπος εφαρμογής του συντελεστή ή των συντελεστών.

- Η εκτίμηση του πρόσθετου κόστους πρέπει να βασίζεται στην οικονομικότερη μορφή μεταφοράς και τη συντομότερη διαδρομή μεταξύ του τόπου παραγωγής ή επεξεργασίας και των εμπορικών καταστημάτων.

- Ενισχύσεις δεν θα χορηγούνται για τη μεταφορά ή μετάδοση προϊόντων επιχειρήσεων οι οποίες δεν διαθέτουν εναλλακτικό τόπο εγκατάστασης (προϊόντα των εξορυκτικών βιομηχανιών, υδροηλεκτρικοί σταθμοί κ.λπ.).

- Οι μεταφορικές ενισχύσεις προς επιχειρήσεις κλάδων τους οποίους η εποπτεύουσα αρχή της ΕΖΕΣ θεωρεί ευαίσθητους (αυτοκίνητα οχήματα, συνθετικές ίνες, προϊόντα ΕΚΑΧ και χάλυβας εκτός ΕΚΑΧ) υπόκεινται στους τομεακούς κανόνες που ισχύουν για τους οικείους βιομηχανικούς κλάδους και ιδίως πρέπει να εκπληρούν τις ειδικές υποχρεώσεις κοινοποίησης που θεσπίζονται στα αντίστοιχα κεφάλαια των κατευθυντηρίων γραμμών ή στην πράξη που αναφέρεται στο σημείο 1α του παραρτήματος XV της συμφωνίας ΕΟΧ (5).

- Τα γεωργικά προϊόντα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παραρτήματος ΙΙ της συνθήκης ΕΚ και της συμφωνίας ΕΟΧ δεν καλύπτονται από το παρόν μέτρο (6).

- Τυχόν σχέδια για να τεθούν σε ισχύ νέα προγράμματα ή να τροποποιηθούν υφιστάμενα προγράμματα στήριξης των μεταφορών πρέπει να περιλαμβάνουν κάποια προθεσμία και να μην είναι ευνοϊκότερα από τα υφιστάμενα προγράμματα στο οικείο κράτος ΕΖΕΣ.

(3) Η εποπτεύουσα αρχή της ΕΖΕΣ στοχεύει στην αναθεώρηση των υφιστάμενων προγραμμάτων ενίσχυσης των μεταφορών βάσει των εν λόγω κριτηρίων εντός τριετίας από την έναρξη ισχύος της συμφωνίας ΕΟΧ.

»

5. Η αρίθμηση του τμήματος 28.2.3. αλλάζει σε 28.2.4.

Η πρώτη πρόταση της παραγράφου (1) του τμήματος αυτού αντικαθίσταται από την ακόλουθη:

«(1) Το πρώτο στάδιο της ανάλυσης που περιγράφεται παραπάνω επιτρέπει μια στοιχειώδη εξέταση της κοινωνικοοικονομικής κατάστασης μιας περιοχής τόσο σε εθνικό πλαίσιο όσο και στο πλαίσιο του ΕΟΧ όσον αφορά την ανεργία, τα εισοδηματικά επίπεδα και τη χαμηλή πυκνότητα του πληθυσμού.»

Η παράγραφος (3) αντικαθίσταται από την ακόλουθη:

«(3) Είναι δυνατό οι υπόλοιποι αυτοί σχετικοί δείκτες να προσφέρουν επαρκή δικαιολογία για τη χορήγηση περιφερειακών ενισχύσεων σε περιοχές οι οποίες δεν ικανοποιούν στο ακέραιο τα όρια που καθορίζονται στο πρώτο στάδιο.»

6. Η αρίθμηση του τμήματος 28.2.4 αλλάζει 28.2.5.

Βρυξέλλες, 20 Ιουλίου 1994.

Για την εποπτεύουσα αρχή της ΕΖΕΣ

Heinz ZOUREK

Μέλος της αρχής

(1) Εφεξής αναφερόμενοι ως «κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις».

(2) ΕΕ αριθ. L 231 της 3. 9. 1994, σ. 1.

(3) Βλέπε σελίδα 32 της παρούσας Επίσημης Εφημερίδας.

(4) Το παρόν τμήμα αντιστοιχεί στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις μεταβολές της μεθόδου εφαρμογής του άρθρου 92 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ στις περιφερειακές ενισχύσεις, την οποία ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την 1η Ιουνίου 1994.

(5) Απόφαση της Επιτροπής 3855/91/ΕΚΑΧ της 27ης Νοεμβρίου 1991 περί θεσπίσεως κοινοτικών κανόνων για τις ενισχύσεις στην χαλυβουργική βιομηχανία (ΕΕ αριθ. L 362 της 31. 12. 1991, σ. 57).

(6) Η αντίστοιχη προϋπόθεση στην ανακοίνωση της Επιτροπής που αναφέρεται στην υποσημείωση 1 έχει ως εξής: «Τα γεωργικά προϊόντα που υπάγονται στο παράρτημα ΙΙ της συνθήκης ΕΚ, καθώς και τα αλιευτικά προϊόντα δεν καλύπτονται από τις παρούσες διατάξεις». Ο διαφορετικός όρος που αναφέρεται στο παρόν έγγραφο οφείλεται στο γεγονός ότι η εποπτεύουσα αρχή της ΕΖΕΣ δεν είναι αρμόδια για τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα της αλιείας.