ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΟΠΤΕΥΟΥΣΑΣ ΑΡΧΗΣ ΤΗΣ ΕΖΕΣ αριθ. 54/96/COL της 15ης Μαϊου 1996 για την ένατη τροποποίηση των διαδικαστικών και ουσιαστικών κανόνων στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων

Η ΕΠΟΠΤΕΥΟΥΣΑ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΖΕΣ,

τροποποίησε τους διαδικαστικούς και ουσιαστικούς κανόνες στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων (1) που εκδόθηκαν στις 19 Ιανουαρίου 1994 (2), όπως τροποποιήθηκαν τελευταία από την απόφαση αριθ. 53/96/COL (3), ως εξής:

1. Το κεφάλαιο 12 των κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις αντικαθίσταται από το ακόλουθο κείμενο:

«12. Ο ΚΑΝΟΝΑΣ DE MINIMIS ΚΑΙ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ (1)

12.1. Ο κανόνας de minimis

1. Η εποπτεύουσα αρχή της ΕΖΕΣ θεωρεί ότι οι ενισχύσεις κάτω ενός ορισμένου ορίου δεν έχουν αισθητές επιπτώσεις στις συναλλαγές και το εμπόριο μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών. Για το λόγο αυτό μπορεί να θεωρηθεί ότι το άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ δεν ισχύει και ότι δεν απαιτείται η κοινοποίηση των χορηγούμενων ενισχύσεων όπως ορίζεται στη συνέχεια.

2. Η χορήγηση ενισχύσεων σε μεμονωμένες περιπτώσεις προς οποιαδήποτε εταιρεία ύψους μέχρι 100 000 Ecu και τα καθεστώτα βάσει των οποίων το ποσό ενίσχυσης που μπορεί να λάβει μία εταιρεία σε περίοδο τριών ετών περιορίζεται στο ίδιο ποσό δεν χρειάζεται να κοινοποιούνται βάσει του άρθρου 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και Δικαστηρίου, εφόσον τηρούνται οι όροι που παρατίθενται στη συνέχεια.

3. Η περίοδος των τριών ετών για την οποία ισχύει το εν λόγω όριο αρχίζει να υπολογίζεται από την ημερομηνία της πρώτης χορήγησης ενίσχυσης προς την εταιρεία βάσει του κανόνα de minimis.

4. Το όριο για την ενίσχυση de minimis ισχύει για το σύνολο της δημόσιας βοήθειας που κρίνεται ως ενίσχυση de minimis και δεν επηρεάζει τη δυνατότητα του αποδέκτη να εξασφαλίσει άλλου είδους ενίσχυση βάσει καθεστώτων εγκεκριμένων από την εποπτεύουσα αρχή της ΕΖΕΣ.

5. Το όριο ισχύει για όλες τις ενισχύσεις που χορηγούνται από εθνικές, περιφερειακές ή τοπικές αρχές, ανεξάρτητα από τη μορφή ή το στόχο τους, εκτός από τις ενισχύσεις για εξαγωγές, οι οποίες εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής του κανόνα de minimis (2).

6. Παρ' όλο που αφορά κυρίως τις ΜΜΕ, ο κανόνας εφαρμόζεται ανεξάρτητα από το μέγεθος των δικαιούχων επιχειρήσεων. Δεν εφαρμόζεται ωστόσο στη βιομηχανία χάλυβα που καλύπτεται από τη συνθήκη ΕΚΑΧ, στις ναυπηγικές εργασίες και τις μεταφορές.

12.2. Αρχές για τον υπολογισμό του ισοδυνάμου επιχορήγησης της ενίσχυσης de minimis

1. Το ανώτατο όριο ενίσχυσης εκφράζεται ως επιχορήγηση 100 000 Ecu. Εάν οι ενισχύσεις δεν χορηγούνται υπό μορφή επιχορήγησης, πρέπει να μετατρέπονται σε ισοδύναμο επιχορήγησης για την εφαρμογή του ορίου που προβλέπεται από τον κανόνα de minimis. Από τις άλλες μορφές χορηγουμένων ενισχύσεων μικρού ποσού οι πιο διαδεδομένες είναι τα δάνεια με επιδοτούμενο επιτόκιο, οι φορολογικές ελαφρύνσεις και οι εγγυήσεις δανείων. Η μετατροπή σε ισοδύναμο επιχορήγησης ενισχύσεων που χορηγούνται με αυτές τις μορφές πρέπει να γίνεται με την ακόλουθη μέθοδο.

2. Το ισοδύναμο επιχορήγησης πρέπει να υπολογίζεται σε ακαθάριστους όρους, δηλαδή προ φόρων εάν η επιχορήγηση υπόκειται σε φόρους. Εάν η ενίσχυση δεν υπόκειται σε φόρους, όπως στην περίπτωση ορισμένων φοροαπαλλαγών, λαμβάνεται υπόψη το ονομαστικό ποσό της ενίσχυσης, το οποίο αντιπροσωπεύει τόσο το καθαρό ποσό όσο και το ακαθάριστο ποσό της ενίσχυσης.

3. Τα ποσά ενισχύσεων που εισπράττονται σε μεταγενέστερη ημερομηνία πρέπει να ανάγονται στην παρούσα αξία. Το επιτόκιο αναγωγής στην παρούσα αξία πρέπει να είναι το επιτόκιο αναφοράς που εφαρμόζεται κατά το χρόνο της χορήγησης της ενίσχυσης. Οι επιχορηγήσεις πρέπει ωστόσο να λαμβάνονται υπόψη συνολικά, ακόμα και εάν οι πληρωμές γίνονται σε δόσεις.

4. Το ισοδύναμο επιχορήγησης επιδοτούμενου δανείου για δεδομένο έτος είναι η διαφορά μεταξύ των τόκων που θα οφείλονταν βάσει του επιτοκίου αναφοράς και των τόκων που καταβάλλονται πραγματικά. Τα ποσά που εξοικονομούνται χάρη στην επιδότηση επιτοκίου έως την πλήρη αποπληρωμή του δανείου πρέπει να ανάγονται στην αξία τους κατά το χρόνο της χορήγησης του δανείου και να αθροίζονται. Στο σημείο 12.4 παρατίθεται παράδειγμα για τον τρόπο υπολογισμού του ισοδυνάμου επιχορήγησης επιδοτούμενου δανείου.

5. Το ισοδύναμο επιχορήγησης φορολογικής ελάφρυνσης αντιστοιχεί στους οφειλόμενους φόρους που δεν καταβάλλονται κατά το σχετικό έτος. Και στην περίπτωση αυτή, οι εξοικονομούμενοι κατά τη διάρκεια των επόμενων ετών φόροι πρέπει να ανάγονται στην παρούσα αξία τους χρησιμοποιώντας το επιτόκιο αναφοράς.

6. Για τις εγγυήσεις δανείων, το ισοδύναμο επιχορήγησης για δεδομένο έτος μπορεί να υπολογιστεί:

- είτε με την ίδια μέθοδο όπως και το ισοδύναμο επιχορήγησης ενός επιδοτούμενου δανείου, αφαιρουμένων των καταβληθέντων ασφάλιστρων: η επιδότηση επιτοκίου αντιπροσωπεύει τη διαφορά μεταξύ του επιτοκίου αναφοράς και εκείνου που εφαρμόζεται χάρη στην κρατική εγγύηση (όταν ο κίνδυνος μη εξόφλησης είναι ιδιαίτερα υψηλός, π.χ. λόγω ασθενούς χρηματοοικονομικής θέσης ή περιορισμένης φερεγγυότητας του δικαιούχου, λόγω έλλειψης ασφάλισης ή λόγω των όρων της ίδιας της εγγύησης, η χρήση της εν λόγω δυνατότητας πρέπει να εκτιμηθεί υπό το πρίσμα άλλων σχετικών κανόνων που εφαρμόζονται σε ανάλογες καταστάσεις),

- είτε ως διαφορά μεταξύ α) του αναπόσβεστου εγγυημένου ποσού σταθμισμένου με το συντελεστή κινδύνου (πιθανότητα μη εξόφλησης) και β) του καταβληθέντος ασφάλιστρου, δηλαδή:

[(εγγυημένο ποσό Χ συντελεστής κινδύνου) - ασφάλιστρο]

Ο συντελεστής κινδύνου πρπει να αντικατοπτρίζει τις διαπιστωθείσες περιπτώσεις μη εξόφλησης δανείων που χορηγήθηκαν υπό ανάλογες περιστάσεις (τομέας, μέγεθος επιχείρησης, επίπεδο γενικής οικονομικής δραστηριότητας). Η αναγωγή στην παρούσα αξία θα γίνεται με τη μέθοδο που περιγράφεται ανωτέρω.

12.3. Παρακολούθηση του κανόνα de minimis από τα κράτη της ΕΖΕΣ

1. Η εποπτεύουσα αρχή της ΕΖΕΣ υποχρεούται να διασφαλίζει ότι τα κράτη της ΕΖΕΣ δεν χορηγούν στις επιχειρήσεις τους ενισχύσεις που δεν συμβιβάζονται με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ (3). Τα κράτη της ΕΖΕΣ οφείλουν να διευκολύνουν την εκπλήρωση αυτής της αποστολής, θέτοντας σε εφαρμογή μηχανισμό ελέγχου που εξασφαλίζει ότι η σώρευση διαφόρων ενισχύσεων που χορηγούνται σε ένα δικαιούχο υπό μορφή ενίσχυσης de minimis δεν οδηγεί σε υπέρβαση του ορίου των 100 000 Ecu που προβλέπεται για το συνολικό ποσό της ενίσχυσης de minimis για μια τριετή περίοδο. Ειδικότερα, η απόφαση χορήγησης ενίσχυσης ή οι όροι εφαρμογής ενός καθεστώτος που προβλέπει τη χορήγηση ενισχύσεων αυτού του είδους πρέπει να περιλαμβάνουν ρητά όρο που να προβλέπει ότι οποιαδήποτε περαιτέρω ενίσχυση που χορηγείται στην ίδια επιχείρηση στο πλαίσιο του κανόνα de minimis δεν πρέπει να οδηγεί σε υπέρβαση του ορίου των 100 000 Ecu κατά τη διάρκεια τριετούς περιόδου. Ο μηχανισμός αυτός πρέπει επίσης να επιτρέπει στα κράτη της ΕΖΕΣ να απαντούν στις ερωτήσεις που ενδεχομένως θα τους θέσει η εποπτεύουσα αρχή της ΕΖΕΣ.

12.4. Υπολογισμός του ισοδυνάμου επιχορήγησης επιδοτούμενου δανείου

1. Παρατίθεται παράδειγμα για τον τρόπο υπολογισμού του ισοδυνάμου επιχορήγησης επιδοτούμενου δανείου.

2. Μια δημόσια αρχή αναλαμβάνει τη δέσμευση να καταβάλει επιδότηση επιτοκίου για δεκαετές δάνειο 500 000 Ecu προκειμένου το επιτόκιο για το δανειζόμενο να παραμείνει στο 6 %. Το επίσημο επιτόκιο αναφοράς που έχει θεσπίσει η εποπτεύουσα αρχή της ΕΖΕΣ για την ενδιαφερόμενη χώρα είναι για το συγκεκριμένο έτος 8 %. Κατά τον υπολογισμό του ισοδυνάμου επιχορήγησης της επιδότησης καθ' όλη τη διάρκεια του δανείου μπορεί να θεωρηθεί ότι το επιτόκιο αναφοράς παραμένει σταθερό για όλο το χρονικό διάστημα. Το ισοδύναμο επιχορήγησης της επιδότησης εξαρτάται από το εάν χορηγείται ή όχι περίοδος χάριτος για την αποπληρωμή του αρχικού κεφαλαίου του δανείου.

12.4.1. Χωρίς περίοδο χάριτος

1. Το δάνειο θεωρείται ότι θα εξοφληθεί σε γραμμικές δόσεις που αρχίζουν από το έτος ένα. Το ισοδύναμο επιχορήγησης της επιδότησης επιτοκίου κατά το πρώτο έτος είναι το ποσό του αρχικού κεφαλαίου επί το ποσοστό της επιδότησης επιτοκίου διά του επιτοκίου αναφοράς, ήτοι:

1. 500 000 Ecu Χ >NUM>0,02 >DEN>1,08 = 9 259 Ecu

Η επιδότηση κατά τα έτη δύο έως δέκα υπολογίζεται με τον ίδιο τρόπο, αλλά με σύνθετο επιτόκιο αναγωγής, ήτοι:

2. 450 000 Ecu Χ >NUM>0,02 >DEN>(1,08) ² = 7 716 Ecu

3. 400 000 Ecu Χ >NUM>0,02 >DEN>(1,08) ³ = 6 351 Ecu

4. 350 000 Ecu Χ >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 4 = 5 145 Ecu

5. 300 000 Ecu Χ >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 5 = 4 083 Ecu

6. 250 000 Ecu Χ >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 6 = 3 151 Ecu

7. 200 000 Ecu Χ >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 7 = 2 334 Ecu

8. 150 000 Ecu Χ >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 8 = 1 621 Ecu

9. 100 000 Ecu Χ >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 9 = 1 000 Ecu

10. 50 000 Ecu Χ >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 10 = 463 Ecu.

2. Στην περίπτωση αυτή το συνολικό ισοδύναμο επιχορήγησης είναι 41 123 Ecu.

12.4.2. Με περίοδο χάριτος

1. Θεωρείται ότι το αρχικό κεφάλαιο δεν πρέπει να επιστραφεί κατά τα πρώτα δύο έτη.

2. Το δάνειο επιστρέφεται σε γραμμικές δόσεις ύψους 62 500 Ecu από το τρίτο έτος και ακόλουθα. Το ισοδύναμο επιχορήγησης του επιδοτούμενου επιτοκίου για κάθε έτος είναι:

1. 500 000 Ecu Χ >NUM>0,02 >DEN>1,08 = 9 259 Ecu

2. 500 000 Ecu Χ >NUM>0,02 >DEN>(1,08) ² = 8 573 Ecu

3. 500 000 Ecu Χ >NUM>0,02 >DEN>(1,08) ³ = 7 938 Ecu

4. 437 500 Ecu Χ >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 4 = 6 432 Ecu

5. 375 000 Ecu Χ >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 5 = 5 104 Ecu

6. 312 500 Ecu Χ >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 6 = 3 939 Ecu

7. 250 000 Ecu Χ >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 7 = 2 917 Ecu

8. 187 500 Ecu Χ >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 8 = 2 026 Ecu

9. 125 000 Ecu Χ >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 9 = 1 251 Ecu

10. 62 500 Ecu Χ >NUM>0,02 >DEN>(1,08) 10 = 579 Ecu.

3. Στην περίπτωση αυτή το συνολικό ισοδύναμο επιχορήγησης είναι 48 018 Ecu.

(1) Το παρόν κεφάλαιο αντιστοιχεί στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις ενισχύσεις de minimis (ΕΕ αριθ. C 68 της 6. 3. 1996, σ. 36).

(2) Ως ενίσχυση για εξαγωγές θεωρείται κάθε ενίσχυση που συνδέεται άμεσα με τις εξαγόμενες ποσότητες, τη δημιουργία και λειτουργία δικτύου διανομής ή τις τρέχουσες δαπάνες εξαγωγικής δραστηριότητας. Αντίθετα, δεν θεωρούνται ενισχύσεις για εξαγωγές εκείνες που συνδέονται με το κόστος συμμετοχής σε εκθέσεις και το κόστος μελετών και συμβούλων για την εισαγωγή σε νέα γεωγραφική αγορά νέου ή υπάρχοντος προϊόντος.

(3) Η εποπτεύουσα αρχή επιφυλάσσεται επίσης του δικαιώματος να λαμβάνει κατάλληλα μέτρα κατά ενισχύσεων που δεν παραβαίνουν του όρους του κανόνα de minimis αλλά αντιβαίνουν προς άλλες διατάξεις της συμφωνίας ΕΟΧ.»2. Η παράγραφος 16.2.3 (2) των κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις τροποποιείται ως εξής:

«2. Η μόνη γενική εξαίρεση αφορά τις ενισχύσεις των οποίων το ποσό είναι πολύ χαμηλό για να έχει σημαντικές επιπτώσεις στον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών και οι οποίες χαρακτηρίζονται ως ενισχύσεις de minimis (βλέπε κεφάλαιο 12 των κατευθυντήριων γραμμών).»

Βρυξέλλες, 15 Μαΐου 1996.

Για την εποπτεύουσα αρχή της ΕΖΕΣ

Knut ALMESTAD

Πρόεδρος

(1) Στο εξής θα αναφέρονται ως κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις.

(2) ΕΕ αριθ. L 231 της 3. 9. 1994, σ. 1.

(3) Βλέπε σελίδα 20 της παρούσας ΕΕ.