ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΕΖΕΣ εγκριθείς την 4η Ιανουαρίου και 1η Φεβρουαρίου 1994 (Το κείμενο στην ελληνική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΖΕΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συμφωνία σχετικά με τον Ενιαίο Ευρωπαϊκό Χώρο,

τις αρμοδιότητες που απονέμονται στο Δικαστήριο με τη συμφωνία μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ περί ιδρύσεως Εποπτεύουσας Αρχής και Δικαστηρίου,

την επικύρωση από τις Κυβερνήσεις των κρατών της ΕΖΕΣ,

ΘΕΣΠΙΖΕΙ ΤΟΝ ΑΚΟΛΟΥΘΟ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ:

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΔΙΑΤΑΞΗ

Άρθρο 1

Στις διατάξεις του παρόντος κανονισμού:

α) ως «συμφωνία» νοείται η συμφωνία μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ περί ιδρύσεως Εποπτεύουσας Αρχής και Δικαστηρίου, μαζί με τα πρωτόκολλα και παραρτήματα αυτής 7

β) ως «κράτος της ΕΖΕΣ» νοείται κάθε μέλος της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελευθέρων Συναλλαγών, που είναι συμβαλλόμενο μέρος στη συμφωνία και στη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο 7

γ) ως «Οργανισμός» νοείται το Πρωτόκολλο 5 της συμφωνίας, περί του Οργανισμού του Δικαστηρίου ΕΖΕΣ.

ΤΙΤΛΟΣ 1 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ

Κεφάλαιο 1

ΔΙΚΑΣΤΕΣ

Άρθρο 2

Η περίοδος της ασκήσεως των καθηκόντων του δικαστή αρχίζει από την ημερομηνία που καθορίζεται στην πράξη διορισμού του. Αν η πράξη διορισμού δεν καθορίζει ημερομηνία, η περίοδος αρχίζει από την ημερομηνία της πράξεως αυτής.

Άρθρο 3

1. Οι δικαστές, πριν αναλάβουν τα καθήκοντά τους, κατά την πρώτη δημόσια συνεδρίαση του Δικαστηρίου στην οποία παρίστανται μετά τον διορισμό τους, δίνουν, σύμφωνα με το άρθρο 2 του Οργανισμού, τον ακόλουθο όρκο:

«Ορκίζομαι να ασκώ τα καθήκοντά μου με πλήρη αμεροληψία και ευσυνειδησία και να μην παραβιάζω το απόρρητο των διασκέψεων.»

2. Αμέσως μετά την ορκωμοσία, οι δικαστές υπογράφουν, σύμφωνα με το άρθρο 4 του Οργανισμού, δήλωση με την οποία αναλαμβάνουν επίσημα τη δέσμευση να τηρούν, κατά τη διάρκεια της ασκήσεως των καθηκόντων τους και μετά τη λήξη τους, τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το λειτούργημά τους και, ιδίως, μετά τη λήξη της περιόδου αυτής, τα καθήκοντα της εντιμότητας και της διακριτικότητας, όσον αφορά την αποδοχή ορισμένων θέσεων ή ωφελημάτων.

Άρθρο 4

Όταν το Δικαστήριο καλείται να κρίνει αν ένας δικαστής δεν ανταποκρίνεται πλέον στις απαιτούμενες προϋποθέσεις ή δεν εκπληρώνει πλέον τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το λειτούργημά του, ο πρόεδρος καλεί τον δικαστή να εμφανιστεί ενώπιον του Δικαστηρίου εν συμβουλίω για να υποβάλει τις παρατηρήσεις του 7 ο γραμματέας δεν παρίσταται στην ακρόαση.

Άρθρο 5

Οι δικαστές και οι γενικοί εισαγγελείς κατατάσσονται αδιακρίτως σύμφωνα με την αρχαιότητά τους.

Σε περίπτωση ίδιας αρχαιότητας, η σειρά καθορίζεται από την ηλικία.

Οι απερχόμενοι δικαστές και γενικοί εισαγγελείς που αναδιορίζονται διατηρούν την προηγούμενη σειρά αρχαιότητάς τους.

Κεφάλαιο 2

ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ

Άρθρο 6

1. Οι δικαστές εκλέγουν μεταξύ τους τον πρόεδρο του Δικαστηρίου, για τρία χρόνια, αμέσως μετά τη μερική ανανέωση που προβλέπεται στο άρθρο 30 της συμφωνίας, όπως προσαρμόστηκε με το άρθρο 7 του Πρωτοκόλλου περί προσαρμογής της συμφωνίας μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ περί ιδρύσεως Εποπτεύουσας Αρχής και Δικαστηρίου.

2. Σε περίπτωση λήξεως της θητείας του προέδρου του Δικαστηρίου πριν από την πάροδο του κανονικού χρόνου της, ορίζεται αντικαταστάτης του για την υπόλοιπη περίοδο.

3. Οι εκλογές που προβλέπονται στο παρόν άρθρο διεξάγονται με μυστική ψηφοφορία. Εκλέγεται ο δικαστής που συγκεντρώνει την απόλυτη πλειοψηφία. Αν κανείς από τους δικαστές δεν συγκεντρώνει την απόλυτη πλειοψηφία, διεξάγεται δεύτερη ψηφοφορία και εκλέγεται ο δικαστής που συγκεντρώνει τις περισσότερες ψήφους. Σε περίπτωση ισοψηφίας, λογίζεται ως εκλεγείς ο πρεσβύτερος.

Άρθρο 7

Ο πρόεδρος διευθύνει τις εργασίες και τη διοίκηση του Δικαστηρίου προεδρεύει των συνεδριάσεων καθώς και των διασκέψεων εν συμβουλίω.

Άρθρο 8

1. Αμέσως μετά την κατάθεση του εισαγωγικού της δίκης εγγράφου, ο πρόεδρος ορίζει εισηγητή δικαστή.

2. Το Δικαστήριο καθορίζει τα κριτήρια σύμφωνα με τα οποία κατανέμονται, κατά κανόνα, οι υποθέσεις μεταξύ των δικαστών.

Άρθρο 9

Σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματος του προέδρου του Δικαστηρίου ή χηρείας της θέσεώς του, καθήκοντα προέδρου ασκεί ένας δικαστής, σύμφωνα με τη σειρά που ορίζει το άρθρο 5.

Κεφάλαιο 3

ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

Τμήμα 1

Γραμματέας και βοηθοί γραμματείς

Άρθρο 10

1. Το Δικαστήριο διορίζει τον γραμματέα. Δύο εβδομάδες πριν από την καθορισμένη για τον διορισμό ημερομηνία, ο πρόεδρος ενημερώνει τους δικαστές για τις υποψηφιότητες που έχουν υποβληθεί.

2. Οι υποψηφιότητες συνοδεύονται από πλήρη στοιχεία σχετικά με την ηλικία, την ιθαγένεια, τους πανεπιστημιακούς τίτλους, τη γλωσσομάθεια, τις παρούσες και προηγούμενες ασχολίες των υποψηφίων, καθώς και την τυχόν δικαστική και διεθνή πείρα τους.

3. Ο διορισμός γίνεται κατά τη διαδικασία της παραγράφου 3 του άρθρου 6 του παρόντος κανονισμού.

4. Ο γραμματέας διορίζεται για εξαετή περίοδο. Επιτρέπεται ο αναδιορισμός του.

5. Οι διατάξεις του άρθρου 3 έχουν εφαρμογή και για τον γραμματέα.

6. Ο γραμματέας δεν μπορεί να απαλλαγεί από τα καθήκοντά του, παρά μόνον αν έχει παύσει να ανταποκρίνεται στις απαιτούμενες προϋποθέσεις ή έχει παύσει να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το λειτούργημά του. Το Δικαστήριο αποφασίζει, αφού παράσχει στον γραμματέα τη δυνατότητα να υποβάλει τις παρατηρήσεις του.

7. Αν ο γραμματέας παύσει να ασκεί τα καθήκοντά του πριν από τη λήξη της θητείας του, το Δικαστήριο διορίζει γραμματέα για εξαετή περίοδο.

Άρθρο 11

Το Δικαστήριο μπορεί να διορίσει, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται για τον γραμματέα, έναν ή περισσότερους βοηθούς γραμματείς επιφορτισμένους να επικουρούν τον γραμματέα και να τον αναπληρώνουν εντός των ορίων που καθορίζουν οι προβλεπόμενες στο άρθρο 13 οδηγίες προς τον γραμματέα.

Άρθρο 12

Ο πρόεδρος ορίζει τους μονίμους ή μη μονίμους υπαλλήλους που θα ασκούν προσωρινώς τα καθήκοντα του γραμματέα σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματος του γραμματέα και των βοηθών γραμματέων ή σε περίπτωση χηρείας της θέσεώς τους.

Άρθρο 13

Οι οδηγίες προς τον γραμματέα θεσπίζονται από το Δικαστήριο κατόπιν προτάσεως του προέδρου.

Άρθρο 14

1. Στη Γραμματεία τηρείται, με ευθύνη του γραμματέα, πρωτόκολλο που μονογραφείται από τον πρόεδρο και στο οποίο εγγράφονται κατά συνέχεια και κατά τη σειρά της καταθέσεώς τους όλα τα διαδικαστικά έγγραφα και τα στοιχεία που προσκομίζονται για την υποστήριξή τους.

2. Σημείωση περί της εγγραφής στο πρωτόκολλο γίνεται από τον γραμματέα στα πρωτότυπα και, κατόπιν αιτήσεως των διαδίκων, στα αντίγραφα που προσκομίζονται προς τούτο.

3. Οι εγγραφές στο πρωτόκολλο και οι σημειώσεις που προβλέπονται στην προηγούμενη παράγραφο συνιστούν δημόσια έγγραφα.

4. Οι κανόνες τηρήσεως του πρωτοκόλλου καθορίζονται με τις προβλεπόμενες στο άρθρο 15 του παρόντος κανονισμού οδηγίες προς τον γραμματέα.

5. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να συμβουλεύονται το πρωτόκολλο στη Γραμματεία και να λαμβάνουν αντίγραφα ή αποσπάσματα σύμφωνα με τον κανονισμό τελών της Γραμματείας, που θεσπίζεται από το Δικαστήριο κατόπιν προτάσεως του γραμματέα.

Στους διαδίκους μπορούν επίσης, σύμφωνα με τον κανονισμό τελών της Γραμματείας, να χορηγούνται αντίγραφα των διαδικαστικών εγγράφων, καθώς και κεκυρωμένα αντίγραφα των αποφάσεων, των γνωμοδοτήσεων και των διατάξεων.

6. Στο τμήμα ΕΟΧ και στο Συμπλήρωμα ΕΟΧ της Επίσημης Εφημερίδας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων δημοσιεύεται ανακοίνωση που περιέχει την ημερομηνία εγγραφής του εισαγωγικού της δίκης εγγράφου, το ονοματεπώνυμο και την κατοικία των διαδίκων, το αντικείμενο της διαφοράς και τα αιτήματα του δικογράφου, καθώς και μνεία των ισχυρισμών και των ουσιωδών επιχειρημάτων των οποίων γίνεται επίκληση. Δημοσιεύεται επίσης ανακοίνωση για τις αιτήσεις γνωμοδοτήσεως.

Άρθρο 15

1. Ο γραμματέας έχει, υπό την εποπτεία του προέδρου, την ευθύνη της παραλαβής, διαβιβάσεως και φυλάξεως όλων των εγγράφων, καθώς και των επιδόσεων που συνεπάγεται η εφαρμογή του παρόντος κανονισμού.

2. Ο γραμματέας επικουρεί το Δικαστήριο, τον πρόεδρο και τους δικαστές κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.

Άρθρο 16

Ο γραμματέας φυλάσσει τις σφραγίδες 7 είναι υπεύθυνος για τα αρχεία και επιμελείται των δημοσιεύσεων του Δικαστηρίου.

Άρθρο 17

Υπό την επιφύλαξη των διατάξεων των άρθρων 4 και 23, ο γραμματέας παρίσταται στις συνεδριάσεις του Δικαστηρίου και των τμημάτων.

Τμήμα 2

Υπάλληλοι του Δικαστηρίου

Άρθρο 18

1. Οι μόνιμοι και λοιποί υπάλληλοι του Δικαστηρίου διορίζονται σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στον Κανονισμό Υπηρεσιακής Καταστάσεως του Προσωπικού του Δικαστηρίου ΕΖΕΣ.

2. Πριν αναλάβουν τα καθήκοντά τους, οι μόνιμοι υπάλληλοι δίνουν ενώπιον του προέδρου, παρουσία του γραμματέα, τον ακόλουθο όρκο:

«Ορκίζομαι να ασκώ με πίστη, εχεμύθεια και ευσυνειδησία τα καθήκοντα που μου ανατίθενται από το Δικαστήριο ΕΖΕΣ.»

Άρθρο 19

Κατόπιν προτάσεως του γραμματέα, το Δικαστήριο θεσπίζει ή τροποποιεί τον οργανισμό των υπηρεσιών του.

Άρθρο 20

Ο γραμματέας, υπό την εποπτεία του προέδρου, μεριμνά για τη διοίκηση των υπηρεσιών του Δικαστηρίου, την οικονομική του διαχείριση και τη λογιστική του υπηρεσία.

Κεφάλαιο 4

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ

Άρθρο 21

1. Ο πρόεδρος καθορίζει τις ημερομηνίες και ώρες των συνεδριάσεων του Δικαστηρίου.

2. Το Δικαστήριο μπορεί, για μία ή περισσότερες συγκεκριμένες συνεδριάσεις, να επιλέξει τόπο συνεδριάσεως εκτός της έδρας του Δικαστηρίου.

Άρθρο 22

1. Αν, λόγω κωλύματος, προκύπτει άρτιος αριθμός δικαστών, απέχει των διασκέψεων ένας δικαστής άλλος πλην του προέδρου. Στην περίπτωση αυτή, οι δικαστές απέχουν εναλλάξ κατά τη σειρά που ορίζεται στο άρθρο 5, αρχίζοντας από τον νεώτερο σε αρχαιότητα.

2. Αν μετά τη σύγκληση του Δικαστηρίου διαπιστωθεί ότι δεν επιτυγχάνεται απαρτία τριών δικαστών, ο πρόεδρος αναβάλλει τη συνεδρίαση μέχρις ότου επιτευχθεί απαρτία.

Άρθρο 23

1. Οι διασκέψεις του Δικαστηρίου γίνονται εν συμβουλίω.

2. Στη διάσκεψη λαμβάνουν μέρος μόνον οι δικαστές που μετέσχον στην προφορική διαδικασία.

3. Κάθε δικαστής που μετέχει στη διάσκεψη εκφράζει τη γνώμη του αιτιολογώντας την.

4. Η γνώμη στην οποία καταλήγει μετά την τελική συζήτηση η πλειοψηφία των δικαστών αποτελεί την κρίση του Δικαστηρίου. Η ψηφοφορία διεξάγεται κατά σειρά αντίστροφη από εκείνη που καθορίζεται στο άρθρο 5.

5. Σε περίπτωση διαφωνίας ως προς το αντικείμενο, τη διατύπωση και τη σειρά θέσεως των ζητημάτων ή την ερμηνεία της ψηφοφορίας, αποφασίζει το Δικαστήριο.

6. Όταν οι διασκέψεις του Δικαστηρίου αναφέρονται σε διοικητικά θέματα, ο γραμματέας παρίσταται, εκτός αν το Δικαστήριο αποφασίσει άλλως.

7. Όταν το Δικαστήριο συνεδριάζει χωρίς να παρίσταται ο γραμματέας, αναθέτει, αν το κρίνει αναγκαίο, σε έναν δικαστή τη σύνταξη πρακτικών που υπογράφονται από τον πρόεδρο και τον εν λόγω δικαστή.

Άρθρο 24

1. Εκτός ειδικής αποφάσεως του Δικαστηρίου, οι δικαστικές διακοπές καθορίζονται ως εξής:

- από τις 18 Δεκεμβρίου μέχρι τις 10 Ιανουαρίου,

- από την Κυριακή πριν από το Πάσχα μέχρι τη δεύτερη Κυριακή μετά το Πάσχα,

- από τις 15 Ιουλίου μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου.

Κατά τις δικαστικές διακοπές, η προεδρία ασκείται στην έδρα του Δικαστηρίου είτε από τον πρόεδρο, που διατηρεί επαφή με τον γραμματέα, είτε από έναν δικαστή, που ορίζεται από τον πρόεδρο ως αντικαταστάτης του.

2. Κατά τη διάρκεια των δικαστικών διακοπών, ο πρόεδρος μπορεί, σε επείγουσες περιπτώσεις, να συγκαλεί τους δικαστές.

3. Το Δικαστήριο τηρεί τις κατά νόμον εορτάσιμες ημέρες του τόπου της έδρας του.

4. Το Δικαστήριο μπορεί για εύλογη αιτία να χορηγεί άδεια στους δικαστές.

Κεφάλαιο 5

ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ

Άρθρο 25

1. Γλώσσα του Δικαστηρίου είναι η αγγλική. Αυτό ισχύει για ολόκληρη τη διαδικασία, περιλαμβανομένων των διασκέψεων, των πρακτικών και των αποφάσεων του Δικαστηρίου.

2. Η αγγλική χρησιμοποιείται κατά την έγγραφη και την προφορική διαδικασία από τους διαδίκους, τους παρεμβαίνοντες, καθώς και τα κράτη της ΕΖΕΣ, την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, την Κοινότητα και την Επιτροπή των ΕΚ, πλην αν ορίζεται άλλως στον παρόντα κανονισμό.

3. Υπό την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 27, όλα τα κατατιθέμενα στο Δικαστήριο έγγραφα είναι συντεταγμένα στην αγγλική ή συνοδεύονται από μετάφρασή τους στην αγγλική, πλην αν αποφασίσει άλλως το Δικαστήριο.

Σε περίπτωση όμως μακροσκελών εγγράφων, μπορούν να προσκομίζονται μεταφράσεις αποσπασμάτων. Πάντως το Δικαστήριο μπορεί οποτεδήποτε να ζητήσει, είτε αυτεπαγγέλτως είτε κατόπιν αιτήσεως ενός των διαδίκων, εκτενέστερη ή πλήρη μετάφραση.

4. Κατ' αίτηση ενός διαδίκου ή παρεμβαίνοντος άλλου πλην κράτους της ΕΖΕΣ, της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ, της Κοινότητας ή της Επιτροπής των ΕΚ, το Δικαστήριο δύναται, αν το κρίνει αναγκαίο, να επιτρέψει σ' αυτόν τον διάδικο ή παρεμβαίνοντα να χρησιμοποιήσει, κατά την προφορική διαδικασία, μια επίσημη γλώσσα κράτους της ΕΖΕΣ ή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, όταν απευθύνεται στο Δικαστήριο ή όταν το Δικαστήριο απευθύνεται σ' αυτόν. Ο γραμματέας μεριμνά για τη διερμηνεία από και προς την αγγλική. Η αίτηση αυτή πρέπει να υποβληθεί δύο εβδομάδες το αργότερο πριν από την προφορική διαδικασία.

Άρθρο 26

Εφόσον οι μάρτυρες ή πραγματογνώμονες δηλώσουν ότι δεν μπορούν να εκφραστούν επαρκώς στην αγγλική, το Δικαστήριο τους επιτρέπει να διατυπώσουν τις καταθέσεις τους σε άλλη γλώσσα. Ο γραμματέας μεριμνά για τη διερμηνεία από και προς την αγγλική. Η αίτηση αυτή πρέπει κανονικά υποβληθεί δύο εβδομάδες το αργότερο πριν από την προφορική διαδικασία.

Άρθρο 27

1. Όταν κατατίθεται στο Δικαστήριο αίτηση γνωμοδοτήσεως σύμφωνα με το άρθρο 34 της συμφωνίας, το αιτούν δικαστήριο δύναται να διατυπώσει την αίτηση στη γλώσσα διαδικασίας της υποθέσεως που εκκρεμεί ενώπιόν του. Ο γραμματέας μεριμνά για τη μετάφραση προς την αγγλική.

2. Το αιτούν δικαστήριο και οι διάδικοι δύνανται να καταθέτουν έγγραφα στη γλώσσα διαδικασίας της εκκρεμούς ενώπιον του εν λόγω δικαστηρίου υποθέσεως. Τα έγγραφα αυτά μεταφράζονται στην αγγλική κατά το μέτρο που κρίνεται αναγκαίο από το Δικαστήριο. Ο γραμματέας μεριμνά για τη μετάφραση.

3. Ο γραμματέας μεριμνά για τη μετάφραση της εκθέσεως του εισηγητή δικαστή, ώστε να διατίθεται αυτή στην αγγλική και στη γλώσσα διαδικασίας της υποθέσεως που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου.

4. Οι διάδικοι της κύριας δίκης δικαιούνται, όταν απευθύνονται προφορικά στο Δικαστήριο και όταν το Δικαστήριο απευθύνεται προφορικά σ' αυτούς, να χρησιμοποιούν τη γλώσσα διαδικασίας της υποθέσεως που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου. Ο γραμματέας μεριμνά για τη διερμηνεία από και προς την αγγλική. Ο διάδικος ο οποίος επιθυμεί να χρησιμοποιήσει τη γλώσσα αυτή, υποχρεούται να ειδοποιήσει σχετικώς τον γραμματέα δύο εβδομάδες το αργότερο πριν από την προφορική διαδικασία.

5. Η γνωμοδότηση του Δικαστηρίου εκδίδεται στη γλώσσα της αιτήσεως και στην αγγλική. Το κείμενο της γνωμοδοτήσεως είναι αυθεντικό στις γλώσσες αυτές.

Κεφάλαιο 6

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΚΠΡΟΣΩΠΩΝ, ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΗΓΟΡΩΝ

Άρθρο 28

1. Οι εκπρόσωποι κράτους της ΕΖΕΣ, της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ, της Κοινότητας ή της Επιτροπής των ΕΚ, καθώς και οι σύμβουλοι και οι δικηγόροι που εμφανίζονται ενώπιον του Δικαστηρίου ή ενώπιον δικαστικής αρχής που ενεργεί κατόπιν σχετικής εντολής του, απολαύουν ασυλίας για όσα αναπτύσσουν προφορικώς ή εγγράφως σχετικά με την υπόθεση ή τους διαδίκους.

2. Οι εκπρόσωποι, σύμβουλοι και δικηγόροι απολαύουν επίσης των εξής προνομίων και διευκολύνσεων:

α) τα σχετικά με τη διαδικασία έγγραφα δεν υπόκεινται σε έρευνα και κατάσχεση. Σε περίπτωση αμφισβητήσεως, τα τελωνειακά ή αστυνομικά όργανα μπορούν να σφραγίζουν τα εν λόγω έγγραφα, το οποία διαβιβάζονται αμέσως στο Δικαστήριο για εξακρίβωση παρουσία του γραμματέα και του ενδιαφερομένου 7

β) στους εκπροσώπους, συμβούλους και δικηγόρους χορηγείται το συνάλλαγμα που είναι απαραίτητο για την εκπλήρωση των καθηκόντων τους 7

γ) οι εκπρόσωποι, σύμβουλοι και δικηγόροι δεν υπόκεινται σε περιορισμούς στις μετακινήσεις τους, κατά το μέτρο που είναι αναγκαίο για την εκπλήρωση των καθηκόντων τους.

Άρθρο 29

Για να τύχουν των προνομίων, ασυλιών και διευκολύνσεων που αναφέρονται στο άρθρο 28, αποδεικνύουν προηγουμένως την ιδιότητά τους:

α) οι εκπρόσωποι, με επίσημο έγγραφο που εκδίδεται από το κράτος ή το θεσμικό όργανο που εκπροσωπούν. Αντίγραφο του εγγράφου αυτού κοινοποιείται αμέσως στον γραμματέα από το οικείο κράτος ή όργανο 7

β) οι σύμβουλοι και οι δικηγόροι, με αποδεικτικό νομιμοποιήσεως που υπογράφεται από τον γραμματέα. Η ισχύς του περιορίζεται σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, το οποίο μπορεί να παρατείνεται ή να συντέμνεται ανάλογα με τη διάρκεια της διαδικασίας.

Άρθρο 30

Τα προνόμια, οι ασυλίες και οι διευκολύνσεις που αναφέρονται στο άρθρο 28 χορηγούνται αποκλειστικά για την απρόσκοπτη διεξαγωγή της δίκης.

Το Δικαστήριο μπορεί να αίρει την ασυλία, όταν εκτιμά ότι η άρση αυτή δεν παραβλάπτει την απρόσκοπτη διεξαγωγή της δίκης.

Άρθρο 31

1. Ο σύμβουλος ή ο δικηγόρος, του οποίου η συμπεριφορά ενώπιον του Δικαστηρίου, ενώπιον δικαστού ή του γραμματέα είναι ασυμβίβαστη προς το κύρος του Δικαστηρίου, ή ο οποίος κάνει χρήση των δικαιωμάτων που απορρέουν από το λειτούργημά του για σκοπούς άλλους από εκείνους για τους οποίους του παρασχέθηκαν, είναι δυνατόν να αποκλειστεί οποτεδήποτε από τη διαδικασία με διάταξη του Δικαστηρίου, αφού δοθεί στον ενδιαφερόμενο η δυνατότητα να αμυνθεί.

Η διάταξη αυτή είναι αμέσως εκτελεστή.

2. Σε περίπτωση αποκλεισμού συμβούλου ή δικηγόρου, η πρόοδος της δίκης αναστέλλεται μέχρις ότου εκπνεύσει η προθεσμία που τάσσει ο πρόεδρος, προκειμένου ο ενδιαφερόμενος διάδικος να διορίσει άλλον σύμβουλο ή δικηγόρο.

3. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται σε εκτέλεση των διατάξεων του παρόντος άρθρου μπορούν να ανακληθούν.

ΤΙΤΛΟΣ 2 ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Κεφάλαιο 1

ΕΓΓΡΑΦΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Άρθρο 32

1. Το πρωτότυπο κάθε διαδικαστικού εγγράφου πρέπει να υπογράφεται από τον εκπρόσωπο ή τον δικηγόρο του διαδίκου.

Το πρωτότυπο, συνοδευόμενο από όλα τα μνημονευόμενα σ' αυτό παραρτήματα, κατατίθεται με πέντε αντίγραφα για το Δικαστήριο και ισάριθμα προς τους διαδίκους αντίγραφα. Τα αντίγραφα επικυρώνονται από τον διάδικο που τα καταθέτει.

2. Τα διαδικαστικά έγγραφα χρονολογούνται. Για τον υπολογισμό των δικονομικών προθεσμιών λαμβάνεται υπόψη αποκλειστικά και μόνο η ημερομηνία καταθέσεως στη Γραμματεία.

3. Στα διαδικαστικά έγγραφα επισυνάπτεται φάκελος με τα έγγραφα των οποίων γίνεται επίκληση συνοδευόμενος από κατάσταση απαριθμούσα τα έγγραφα αυτά.

4. Αν, λόγω του όγκου ενός εγγράφου, επισυνάπτονται στο διαδικαστικό έγγραφο αποσπάσματα μόνον αυτού, κατατίθεται στη Γραμματεία το έγγραφο αυτούσιο ή πλήρες αντίγραφό του.

5. Τα διαδικαστικά και τα λοιπά έγγραφα κατατίθενται στη Γραμματεία κατά τις επίσημες ώρες υποδοχής του κοινού.

6. Υπό την επιφύλαξη των διατάξεων των προηγουμένων παραγράφων του παρόντος άρθρου, τα διαδικαστικά και τα λοιπά έγγραφα μπορούν, σε περίπτωση κατεπείγοντος, να κατατίθενται στη Γραμματεία με τηλεαντιγραφική συσκευή. Από άποψη διαδικαστικών προθεσμιών, ένα τηλεαντίγραφο λογίζεται εγκύρως κατατεθέν, εφόσον η λήψη του ολοκληρώθηκε εντός των επισήμων ωρών υποδοχής του κοινού προ της παρόδου της προθεσμίας και εφόσον το πρωτότυπο και τα μνημονευόμενα στην παράγραφο 1 αντίγραφα διαβιβαστούν στη Γραμματεία εντός του επακολουθούντος επταημέρου.

Άρθρο 33

1. Το κατά το άρθρο 19 του Οργανισμού δικόγραφο της προσφυγής περιέχει:

α) το ονοματεπώνυμο και την κατοικία του προσφεύγοντος 7

β) προσδιορισμό του καθού 7

γ) το αντικείμενο της διαφοράς και συνοπτική έκθεση των προβαλλομένων ισχυρισμών 7

δ) τα αιτήματα του προσφεύγοντος 7

ε) ενδεχομένως, τα προτεινόμενα αποδεικτικά μέσα.

2. Για τους σκοπούς της διαδικασίας, το δικόγραφο της προσφυγής περιέχει προσδιορισμό τόπου επιδόσεων στην έδρα του Δικαστηρίου. Αναφέρει επίσης το όνομα του αντικλήτου.

Αν το δικόγραφο της προσφυγής δεν πληροί τις προϋποθέσεις αυτές, όλες οι επιδόσεις για τους σκοπούς της διαδικασίας προς τον ενδιαφερόμενο διάδικο, επί όσο χρονικό διάστημα εξακολουθεί να υφίσταται η παράλειψη αυτή, πραγματοποιούνται με συστημένη ταχυδρομική επιστολή προς τον εκπρόσωπο ή τον δικηγόρο του διαδίκου. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 75, ως νομότυπη επίδοση λογίζεται στην περίπτωση αυτή η κατάθεση του συστημένου εγγράφου σε ταχυδρομείο του τόπου όπου εδρεύει το Δικαστήριο.

3. Ο πληρεξούσιος δικηγόρος οφείλει να καταθέσει στη γραμματεία αποδεικτικό νομιμοποιήσεώς του που να βεβαιώνει ότι είναι εγγεγραμμένος σε δικηγορικό σύλλογο ενός από τα συμβαλλόμενα στη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο μέρη.

4. Το δικόγραφο της προσφυγής συνοδεύεται, όπου απαιτείται, από τα στοιχεία που αναφέρονται στο άρθρο 19 του Οργανισμού.

5. Αν ο προσφεύγων είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου, επισυνάπτει στο δικόγραφο της προσφυγής του:

α) το καταστατικό του ή πρόσφατο απόσπασμα του βιβλίου των εμπορικών εταιριών ή πρόσφατο απόσπασμα του βιβλίου των σωματείων ή κάθε άλλο στοιχείο που να αποδεικνύει την ύπαρξη του νομικού προσώπου 7

β) αποδεικτικό ότι η εντολή προς τον δικηγόρο δόθηκε προσηκόντως από εκπρόσωπό του εξουσιοδοτημένο προς τούτο.

6. Αν το δικόγραφο της προσφυγής δεν πληροί τις προϋποθέσεις που απαριθμούνται στις παραγράφους 3 έως 5 του παρόντος άρθρου, ο γραμματέας τάσσει στον προσφεύγοντα εύλογη προθεσμία για την τακτοποίηση του δικογράφου της προσφυγής ή για την προσκόμιση των στοιχείων που αναφέρονται ανωτέρω. Εφόσον εντός της προθεσμίας που έχει ταχθεί δεν γίνει η τακτοποίηση ή δεν προσκομιστούν τα στοιχεία, το Δικαστήριο κρίνει αν η μη τήρηση αυτών των προϋποθέσεων συνεπάγεται το απαράδεκτο της προσφυγής.

Άρθρο 34

Το δικόγραφο της προσφυγής επιδίδεται στον καθού. Στην περίπτωση της παραγράφου 6 του άρθρου 33, η επίδοση γίνεται μετά την τακτοποίηση ή μόλις το Δικαστήριο κρίνει την προσφυγή παραδεκτή ενόψει των τυπικών προϋποθέσεων που απαριθμούνται στο προηγούμενο άρθρο.

Άρθρο 35

1. Εντός μηνός από την επίδοση του δικογράφου της προσφυγής, ο καθού καταθέτει υπόμνημα αντικρούσεως. Το υπόμνημα αυτό περιέχει:

α) το ονοματεπώνυμο και την κατοικία του καθού 7

β) τα προβαλλόμενα πραγματικά και νομικά επιχειρήματα 7

γ) τα αιτήματα του καθού 7

δ) τα προτεινόμενα αποδεικτικά μέσα.

Οι διατάξεις των παραγράφων 2 έως 6 του άρθρου 33 έχουν εφαρμογή και για το υπόμνημα αντικρούσεως.

2. Σε εξαιρετικές περιστάσεις, η προθεσμία της παραγράφου 1 μπορεί να παραταθεί από τον πρόεδρο κατόπιν αιτιολογημένης αιτήσεως του καθού.

Άρθρο 36

1. Η προσφυγή και το υπόμνημα αντικρούσεως μπορούν να συμπληρωθούν από υπόμνημα απαντήσεως του προσφεύγοντος και από υπόμνημα ανταπαντήσεως του καθού.

2. Ο πρόεδρος τάσσει τις προθεσμίες καταθέσεως των δικογράφων αυτών.

Άρθρο 37

1. Οι διάδικοι μπορούν, προς υποστήριξη της επιχειρηματολογίας τους, να προτείνουν περαιτέρω αποδεικτικά μέσα με τα υπομνήματα απαντήσεως και ανταπαντήσεως. Στην περίπτωση αυτή, αιτιολογούν την καθυστέρηση αυτής της προτάσεως.

2. Κατά τη διάρκεια της δίκης απαγορεύεται η προβολή νέων ισχυρισμών, εκτός αν στηρίζονται σε νομικά και πραγματικά στοιχεία που ανέκυψαν κατά τη διαδικασία.

Αν, κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, ο διάδικος προβάλει νέο ισχυρισμό κατά τους όρους του προηγουμένου εδαφίου, ο πρόεδρος μπορεί, ακόμη και μετά την πάροδο των συνήθων δικονομικών προθεσμιών, βάσει εκθέσεως του εισηγητή δικαστή, να χορηγήσει στον αντίδικο προθεσμία για να απαντήσει.

Το Δικαστήριο επιφυλάσσει την κρίση του για το παραδεκτό του ισχυρισμού αυτού στην οριστική του απόφαση.

Άρθρο 38

Σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, το Δικαστήριο μπορεί να αποφασίζει για οποιοδήποτε από τα μέτρα οργανώσεως της διαδικασίας ή τα αποδεικτικά μέσα που προβλέπονται στα άρθρα 49 και 50 ή να διατάσσει την εκ νέου διεξαγωγή ή συμπλήρωση οποιασδήποτε αποδείξεως.

Άρθρο 39

Το Δικαστήριο, αφού καλέσει τους διαδίκους να εκφράσουν σχετικώς την άποψή τους, μπορεί οποτεδήποτε να διατάξει τη συνεκδίκαση, λόγω συναφείας, υποθέσεων που αφορούν το ίδιο αντικείμενο, προς διευκόλυνση της έγγραφης ή της προφορικής διαδικασίας ή προς έκδοση κοινής αποφάσεως που τερματίζει τη δίκη. Μπορεί πάντως να διατάξει εκ νέου τον χωρισμό.

Άρθρο 40

1. Υπό την επιφύλαξη της εφαρμογής του άρθρου 38, μετά την κατάθεση του υπομνήματος ανταπαντήσεως, ο πρόεδρος ορίζει την ημερομηνία κατά την οποία ο εισηγητής δικαστής πρέπει να υποβάλει στο Δικαστήριο την προκαταρκτική του έκθεση. Στην έκθεση αυτή διατυπώνεται πρόταση περί του αν η υπόθεση απαιτεί τη λήψη μέτρων οργανώσεως της διαδικασίας ή τη διεξαγωγή αποδείξεων.

Το Δικαστήριο αποφασίζει επί των προτάσεων του εισηγητή δικαστή.

Η ίδια διαδικασία εφαρμόζεται:

α) αν τα υπομνήματα απαντήσεως ή ανταπαντήσεως δεν κατατεθούν εντός της προθεσμίας της παραγράφου 2 του άρθρου 36 7

β) αν ο ενδιαφερόμενος διάδικος δηλώσει ότι παραιτείται από το δικαίωμα να υποβάλει υπόμνημα απαντήσεως ή ανταπαντήσεως.

2. Αν το Δικαστήριο αποφασίσει να προχωρήσει την προφορική διαδικασία χωρίς λήψη μέτρων οργανώσεως της διαδικασίας και χωρίς διεξαγωγή αποδείξεων, ο πρόεδρος ορίζει την ημερομηνία ενάρξεώς της.

Άρθρο 41

1. Υπό την επιφύλαξη της δυνατότητας λήψεως μέτρων οργανώσεως της διαδικασίας ή διεξαγωγής αποδείξεων κατά το στάδιο της προφορικής διαδικασίας, όταν κατά την έγγραφη διαδικασία τα μέτρα οργανώσεως της διαδικασίας ή η διεξαγωγή αποδείξεων, που τυχόν αποφασίστηκαν, έχουν ολοκληρωθεί, ο πρόεδρος ορίζει, υπό την επιφύλαξη των διατάξεων της παραγράφου 2 του παρόντος άρθρου, την ημερομηνία ενάρξεως της προφορικής διαδικασίας.

2. Βάσει εκθέσεως του εισηγητή δικαστή και με τη ρητή συμφωνία των διαδίκων, το Δικαστήριο μπορεί να παραλείψει την προφορική διαδικασία.

Κεφάλαιο 2

ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Άρθρο 42

1. Υπό την επιφύλαξη της προτεραιότητας των αποφάσεων που προβλέπονται στο άρθρο 85, το Δικαστήριο επιλαμβάνεται των εκκρεμών υποθέσεων κατά τη σειρά της περατώσεως της αποδεικτικής διαδικασίας. Μεταξύ περισσοτέρων υποθέσεων, των οποίων η αποδεικτική διαδικασία τελειώνει ταυτόχρονα, η σειρά προσδιορίζεται από την ημερομηνία εγγραφής τους στο πρωτόκολλο.

2. Ο πρόεδρος μπορεί, λόγω ιδιαιτέρων περιστάσεων, να αποφασίσει την εκδίκαση μιας υποθέσεως κατά προτεραιότητα.

Ο πρόεδρος, αφού ακούσει τους διαδίκους, μπορεί, λόγω ιδιαιτέρων περιστάσεων, είτε αυτεπαγγέλτως είτε κατόπιν αιτήσεως διαδίκου, να αποφασίσει να αναβάλει την εκδίκαση μιας υποθέσεως. Αν οι διάδικοι ζητήσουν από κοινού την αναβολή της εκδικάσεως, ο πρόεδρος μπορεί να διατάξει αυτή την αναβολή.

Άρθρο 43

1. Ο πρόεδρος κηρύσσει την έναρξη των συζητήσεων, τις διευθύνει και φροντίζει για την ευταξία στο ακροατήριο.

2. Η απόφαση για διεξαγωγή της συζητήσεως κεκλεισμένων των θυρών αποκλείει τη δημοσιότητα των συζητήσεων.

Άρθρο 44

Ο πρόεδρος μπορεί, κατά τη διάρκεια των συζητήσεων, να θέτει ερωτήσεις στους εκπροσώπους, συμβούλους ή δικηγόρους των διαδίκων.

Την ίδια ευχέρεια έχει και κάθε δικαστής.

Άρθρο 45

Οι διάδικοι μπορούν να αναπτύσσουν τους ισχυρισμούς τους μόνο μέσω του εκπροσώπου, συμβούλου ή δικηγόρου τους.

Άρθρο 46

Με την περάτωση της συζητήσεως, ο πρόεδρος κηρύσσει τη λήξη της προφορικής διαδικασίας.

Άρθρο 47

Το Δικαστήριο μπορεί να διατάξει την επανάληψη της προφορικής διαδικασίας.

Άρθρο 48

1. Ο γραμματέας τηρεί τα πρακτικά κάθε συνεδριάσεως.

2. Τα πρακτικά περιλαμβάνουν την ημερομηνία και τον τόπο της συνεδριάσεως, τα ονοματεπώνυμα των μετεχόντων δικαστών και του παρισταμένου γραμματέως, μνεία της υποθέσεως, τα ονοματεπώνυμα των διαδίκων, τα ονοματεπώνυμα και τις ιδιότητες των εκπροσώπων, συμβούλων και δικηγόρων των διαδίκων, μνεία των εγγράφων που κατατέθηκαν από τους διαδίκους κατά τη διάρκεια της συνεδριάσεως και όλες γενικά τις αποφάσεις που έλαβε το Δικαστήριο ή ο πρόεδρος κατά τη συνεδρίαση.

3. Τα πρακτικά υπογράφονται από τον πρόεδρο και τον γραμματέα. Αποτελούν δημόσιο έγγραφο.

4. Οι διάδικοι μπορούν να λαμβάνουν γνώση στη Γραμματεία όλων των πρακτικών και να λαμβάνουν αντίγραφό τους με δικά τους έξοδα.

Κεφάλαιο 3

ΜΕΤΡΑ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΕΙΚΤΙΚΑ ΜΕΣΑ

Τμήμα 1

Μέτρα οργανώσεως της διαδικασίας

Άρθρο 49

1. Τα μέτρα οργανώσεως της διαδικασίας αποβλέπουν στην υπό τους καλύτερους όρους προετοιμασία των υποθέσεων, εξέλιξη των διαδικασιών και επίλυση των διαφορών. Λαμβάνονται από το Δικαστήριο.

2. Σκοπός των μέτρων οργανώσεως της διαδικασίας είναι ιδίως:

α) να εξασφαλίζουν την ομαλή εξέλιξη της έγγραφης ή προφορικής διαδικασίας και τη διευκόλυνση της διεξαγωγής των αποδείξεων 7

β) να καθορίζουν τα σημεία στα οποία οι διάδικοι οφείλουν να συμπληρώσουν την επιχειρηματολογία τους ή απαιτούν τη διεξαγωγή αποδείξεων 7

γ) να διευκρινίζουν το περιεχόμενο των αιτημάτων, καθώς και των ισχυρισμών και επιχειρημάτων των διαδίκων και να αποσαφηνίζουν τα εριζόμενα μεταξύ τους ζητήματα 7

δ) να διευκολύνουν τον φιλικό διακανονισμό των διαφορών.

3. Τα μέτρα οργανώσεως της διαδικασίας συνίστανται ιδίως σε:

α) υποβολή ερωτήσεων στους διαδίκους 7

β) πρόσκληση των διαδίκων να λάβουν εγγράφως ή προφορικώς θέση επί ορισμένων θεμάτων της διαφοράς 7

γ) αίτηση παροχής από τους διαδίκους ή τρίτους πληροφοριών ή ενημερωτικών στοιχείων 7

δ) αίτηση προσκομίσεως εγγράφων ή οποιουδήποτε στοιχείου που έχει σχέση με την υπόθεση 7

ε) κλήση των εκπροσώπων, συμβούλων, δικηγόρων ή και αυτοπροσώπως των διαδίκων σε συνεδριάσεις.

4. Κάθε διάδικος μπορεί, σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, να προτείνει τη λήψη ή την τροποποίηση μέτρων οργανώσεως της διαδικασίας. Στην περίπτωση αυτή, ακούγονται οι άλλοι διάδικοι πριν διαταχθούν τα μέτρα αυτά.

Όταν οι περιστάσεις της υποθέσεως το απαιτούν, ο γραμματέας ενημερώνει τους διαδίκους για τα μέτρα που προτίθεται να λάβει και τους παρέχει την ευκαιρία να υποβάλουν προφορικώς ή γραπτώς τις παρατηρήσεις τους.

Τμήμα 2

- Αποδεικτικά μέσα

Άρθρο 50

1. Υπό την επιφύλαξη των διατάξεων των άρθρων 21 και 22 του Οργανισμού, στα αποδεικτικά μέσα περιλαμβάνονται:

α) η αυτοπρόσωπη εμφάνιση των διαδίκων 7

β) η αίτηση παροχής πληροφοριών και η προσκόμιση εγγράφων 7

γ) η εξέταση μαρτύρων 7

δ) η πραγματογνωμοσύνη 7

ε) η αυτοψία.

2. Το Δικαστήριο προβαίνει στη διεξαγωγή των αποδείξεων που διατάσσει ή την αναθέτει στον εισηγητή δικαστή.

3. Το Δικαστήριο εκδίδει διάταξη με την οποία καθορίζει τα αποδεικτικά μέσα και τα θέματα αποδείξεως. Το Δικαστήριο, πριν αποφασίσει τη διεξαγωγή αποδείξεων με τα αποδεικτικά μέσα που προβλέπονται στην παράγραφο 1, στοιχεία γ, δ και ε, ακούει τους διαδίκους.

Η διάταξη επιδίδεται στους διαδίκους.

4. Ανταπόδειξη και περαιτέρω επίκληση αποδεικτικών μέσων είναι δυνατή.

Άρθρο 51

Οι διάδικοι μπορούν να παρίστανται κατά τη διεξαγωγή των αποδείξεων.

Τμήμα 3

Εξέταση μαρτύρων, γνωμοδότηση πραγματογνωμόνων και κλήτευσή τους

Άρθρο 52

1. Το Δικαστήριο διατάσσει, είτε αυτεπαγγέλτως είτε κατόπιν αιτήσεως των διαδίκων, την απόδειξη ορισμένων πραγματικών περιστατικών με μάρτυρες. Η διάταξη του Δικαστηρίου καθορίζει τα πραγματικά περιστατικά που πρέπει να αποδειχθούν.

Οι μάρτυρες κλητεύονται από το Δικαστήριο είτε αυτεπαγγέλτως είτε κατόπιν αιτήσεως των διαδίκων.

Στην αίτηση του διαδίκου για την εξέταση μάρτυρα εκτίθενται με ακρίβεια τα πραγματικά περιστατικά για τα οποία πρέπει να εξεταστεί ο μάρτυρας και οι λόγοι που δικαιολογούν την εξέτασή του.

2. Οι μάρτυρες κλητεύονται με διάταξη του Δικαστηρίου, η οποία περιλαμβάνει:

α) το ονοματεπώνυμο, την ιδιότητα και τη διαμονή των μαρτύρων 7

β) τα πραγματικά περιστατικά επί των οποίων θα εξεταστούν οι μάρτυρες 7

γ) ενδεχομένως, μνεία των μέτρων τα οποία λαμβάνει το Δικαστήριο για την καταβολή των εξόδων των μαρτύρων, καθώς και των ποινών που επιβάλλονται στους λιπομάρτυρες.

Η διάταξη αυτή επιδίδεται στους διαδίκους και στους μάρτυρες.

3. Το Δικαστήριο μπορεί να εξαρτήσει την κλήτευση των μαρτύρων, των οποίων η εξέταση ζητείται από τους διαδίκους, από την κατάθεση προκαταβολής στο ταμείο του Δικαστηρίου, αρκούσας για την κάλυψη των προβλεπομένων εξόδων 7 το ποσό της καθορίζεται από το Δικαστήριο.

Το ταμείο του Δικαστηρίου προκαταβάλλει τα αναγκαία ποσά για την εξέταση των μαρτύρων που κλητεύονται αυτεπαγγέλτως.

Ο προσηκόντως κληθείς μάρτυρας υποχρεούται, ανταποκρινόμενος στην κλήση, να εμφανιστεί στο ακροατήριο, εκτός αν προβάλει ενώπιον του Δικαστηρίου βάσιμη δικαιολογία.

4. Μετά την εξακρίβωση της ταυτότητας των μαρτύρων, ο πρόεδρος τους ανακοινώνει ότι θα πρέπει να βεβαιώσουν τις καταθέσεις τους με τον τρόπο που ορίζεται από τον παρόντα κανονισμό και ότι οποιαδήποτε ψευδομαρτυρία τιμωρείται κατά το άρθρο 26 του Οργανισμού.

5. Υπό την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 54, ο μάρτυρας, πριν από την κατάθεσή του, δίνει τον ακόλουθο όρκο:

«Ορκίζομαι να είπω την αλήθεια, όλη την αλήθεια και μόνο την αλήθεια».

Το Δικαστήριο μπορεί, αφού ακούσει τους διαδίκους, να απαλλάξει τον μάρτυρα από την όρκιση.

6. Οι μάρτυρες εξετάζονται από το Δικαστήριο, αφού κληθούν οι διάδικοι. Μετά την κατάθεση, ο πρόεδρος μπορεί, κατόπιν αιτήσεως των διαδίκων ή αυτεπαγγέλτως, να θέσει ερωτήσεις στους μάρτυρες.

Την ίδια ευχέρεια έχει κάθε δικαστής.

Ο πρόεδρος μπορεί να επιτρέψει στους πληρεξουσίους των διαδίκων να θέσουν ερωτήσεις στους μάρτυρες.

7. Για κάθε μαρτυρική κατάθεση, ο γραμματέας συντάσσει πρακτικά, τα οποία περιλαμβάνουν, πέραν των στοιχείων του άρθρου 48, παράγραφος 2, το ονοματεπώνυμο, την ιδιότητα και την κατοικία των μαρτύρων και το περιεχόμενο της καταθέσεώς τους.

Τα πρακτικά υπογράφονται από τον πρόεδρο ή τον εισηγητή δικαστή στον οποίο έχει ανατεθεί η εξέταση του μάρτυρα, καθώς και από τον γραμματέα. Πριν από τις υπογραφές αυτές, παρέχεται η δυνατότητα στον μάρτυρα να ελέγξει το περιεχόμενο των πρακτικών και να τα υπογράψει.

Τα πρακτικά αποτελούν δημόσιο έγγραφο.

Άρθρο 53

1. Το Δικαστήριο μπορεί να διατάξει πραγματογνωμοσύνη. Η διάταξη που διορίζει τον πραγματογνώμονα προσδιορίζει το έργο του και του τάσσει προθεσμία για την υποβολή της εκθέσεώς του.

2. Ο πραγματογνώμονας παραλαμβάνει αντίγραφο της διατάξεως, καθώς και όλα τα αναγκαία για το έργο του στοιχεία. Υπόκειται στον έλεγχο του εισηγητή δικαστή, ο οποίος μπορεί να παρίσταται στη διενέργεια της πραγματογνωμοσύνης και ο οποίος ενημερώνεται για την πορεία των εργασιών του πραγματογνώμονα.

Το Δικαστήριο μπορεί να ζητήσει από τους διαδίκους ή από έναν από αυτούς την κατάθεση προκαταβολής για την κάλυψη των εξόδων της πραγματογνωμοσύνης.

3. Κατόπιν αιτήσεως του πραγματογνώμονα, το Δικαστήριο μπορεί να διατάξει εξέταση μαρτύρων, οι οποίοι εξετάζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 52.

4. Ο πραγματογνώμονας γνωμοδοτεί μόνο στα θέματα εκείνα που του έχουν υποβληθεί ρητώς.

5. Μετά την υποβολή της εκθέσεως πραγματογνωμοσύνης, το Δικαστήριο μπορεί να διατάξει να ακουστεί ο πραγματογνώμονας αφού κληθούν οι διάδικοι.

Ο πρόεδρος μπορεί να επιτρέπει στους πληρεξούσιους των διαδίκων να θέτουν ερωτήσεις στον πραγματογνώμονες.

6. Υπό την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 54, μετά την υποβολή της εκθέσεως, ο πραγματογνώμονας δίνει ενώπιον του Δικαστηρίου τον ακόλουθο όρκο:

«Ορκίζομαι ότι περάτωσα το έργο μου με ευσυνειδησία και απόλυτη αμεροληψία».

Το Δικαστήριο μπορεί, αφού ακούσει τους διαδίκους, να απαλλάξει τον πραγματογνώμονα από την όρκιση.

Άρθρο 54

1. Ο πρόεδρος καλεί τα πρόσωπα που πρόκειται να ορκιστούν ενώπιον του Δικαστηρίου ως μάρτυρες ή πραγματογνώμονες να πουν την αλήθεια ή να εκπληρώσουν το έργο τους ευσυνείδητα και αμερόληπτα και εφιστά την προσοχή τους στις ποινικές κυρώσεις που προβλέπονται από το εθνικό τους δίκαιο σε περίπτωση παραβάσεως αυτού του καθήκοντος.

2. Οι μάρτυρες και οι πραγματογνώμονες ορκίζονται σύμφωνα με το άρθρο 52, παράγραφος 5, πρώτο εδάφιο, και το άρθρο 53, παράγραφος 6, πρώτο εδάφιο, αντιστοίχως, ή σύμφωνα με τον τύπο που προβλέπει το εθνικό τους δίκαιο.

3. Αν το εθνικό δίκαιο επιτρέπει στους μάρτυρες ή στους πραγματογνώμονες κατά την ενώπιον δικαστηρίου διαδικασία να προβαίνουν σε δήλωση που επέχει θέση όρκου, αντί ή παράλληλα μ' αυτόν, οι μάρτυρες και οι πραγματογνώμονες μπορούν να προβαίνουν στη δήλωση αυτή σύμφωνα με τις προϋποθέσεις και τον τύπο που καθορίζονται από το εθνικό τους δίκαιο.

Αν η εθνική νομοθεσία δεν προβλέπει την ορκοδοσία ούτε την ανωτέρω δήλωση, ακολουθείται η διαδικασία που προβλέπεται στο πρώτο εδάφιο.

Άρθρο 55

Το Δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει να καταγγείλει, σύμφωνα με το άρθρο 26 του Οργανισμού, οποιαδήποτε λιπομαρτυρία, παράβαση όρκου μάρτυρος ή πραγματογνώμονος στην αναφερόμενη στο παράρτημα I αρμόδια αρχή του κράτους της ΕΖΕΣ.

Ο γραμματέας μεριμνά για τη διαβίβαση της αποφάσεως του Δικαστηρίου. Η απόφαση εκθέτει τα γεγονότα και τα περιστατικά στα οποία βασίζεται η καταγγελία.

Άρθρο 56

1. Αν ένας διάδικος ζητήσει την εξαίρεση μάρτυρα ή πραγματογνώμονα για ανικανότητα, ανεπιτηδειότητα ή για οποιονδήποτε άλλο λόγο, ή αν ένας μάρτυρας ή πραγματογνώμονας αρνηθεί να καταθέσει, να ορκιστεί ή να προβεί στην επίσημη διαβεβαίωση που επέχει θέση όρκου, το Δικαστήριο αποφασίζει σχετικά.

2. Η εξαίρεση του μάρτυρα ή του πραγματογνώμονα προτείνεται εντός δύο εβδομάδων από την επίδοση της διατάξεως με την οποία κλητεύεται ο μάρτυρας ή διορίζεται ο πραγματογνώμονας. Η αίτηση εξαιρέσεως περιέχει τους σχετικούς λόγους, καθώς και τα προτεινόμενα αποδεικτικά μέσα.

Άρθρο 57

1. Στους μάρτυρες και πραγματογνώμονες καταβάλλονται τα έξοδα μετακινήσεως και διαμονής τους. Προκαταβολή για την κάλυψη των εξόδων αυτών μπορεί να τους χορηγηθεί από το ταμείο του Δικαστηρίου.

2. Στους μάρτυρες χορηγείται αποζημίωση για διαφυγόντα κέρδη και στους πραγματογνώμονες αμοιβή για τις υπηρεσίες τους. Η ανωτέρω αποζημίωση ή αμοιβή καταβάλλεται από το ταμείο του Δικαστηρίου στους μάρτυρες και πραγματογνώμονες μετά την εκπλήρωση των καθηκόντων τους.

Άρθρο 58

1. Το Δικαστήριο μπορεί, κατόπιν αιτήσεως των διαδίκων ή αυτεπαγγέλτως, να ζητήσει από άλλες αρχές την εξέταση μαρτύρων ή πραγματογνωμόνων.

2. Η αίτηση για την ενέργεια διαδικαστικών πράξεων εκδίδεται με τη μορφή διατάξεως η οποία περιέχει το ονοματεπώνυμο, την ιδιότητα και τη διαμονή των μαρτύρων ή πραγματογνωμόνων, προσδιορίζει τα περιστατικά για τα οποία θα εξεταστούν οι μάρτυρες ή θα γνωμοδοτήσουν οι πραγματογνώμονες, αναφέρει τα ονόματα των διαδίκων, τους εκπροσώπους, δικηγόρους ή συμβούλους τους, καθώς και τον αντίκλητό τους, και εκθέτει συνοπτικά το αντικείμενο της διαφοράς.

Η διάταξη επιδίδεται από τον γραμματέα στους διαδίκους.

3. Ο γραμματέας αποστέλλει τη διάταξη στην αναφερόμενη στο παράρτημα II αρμόδια αρχή του κράτους της ΕΖΕΣ, στο έδαφος του οποίου πρέπει να διεξαχθεί η απόδειξη με μάρτυρες ή πραγματογνώμονες. Όπου απαιτείται, η διάταξη συνοδεύεται από μετάφραση στην ή στις επίσημες γλώσσες του κράτους στο οποίο απευθύνεται.

Η αρχή που ορίζεται κατ' εφαρμογήν του πρώτου εδαφίου διαβιβάζει τη διάταξη στην αρμόδια δικαστική αρχή σύμφωνα με το εσωτερικό της δίκαιο.

Η αρμόδια δικαστική αρχή εκτελεί τις διαδικαστικές πράξεις των οποίων ζητήθηκε η ενέργεια σύμφωνα με τις διατάξεις του εσωτερικού της δικαίου. Μετά την εκτέλεση των σχετικών προς την αίτηση πράξεων, η αρμόδια δικαστική αρχή διαβιβάζει στην αρχή που ορίζεται κατ' εφαρμογήν του πρώτου εδαφίου τη διάταξη που περιέχει την αίτηση για την ενέργεια διαδικαστικών πράξεων, τα στοιχεία που προέκυψαν από την εκτέλεση αυτών των πράξεων και κατάσταση των εξόδων. Τα έγγραφα αυτά αποστέλλονται στον γραμματέα.

Ο γραμματέας μεριμνά για τη μετάφραση των εγγράφων στην αγγλική.

4. Το Δικαστήριο καταβάλλει τα έξοδα της αιτήσεως για την ενέργεια διαδικαστικών πράξεων επιφυλασσόμενο να τα επιβάλει ενδεχομένως στους διαδίκους.

Άρθρο 59

1. Ο γραμματέας τηρεί τα πρακτικά κάθε συνεδριάσεως.

2. Τα πρακτικά της καταθέσεως πραγματογνώμονος περιλαμβάνουν, πέραν των στοιχείων του άρθρου 48, παράγραφος 2, το ονοματεπώνυμο, την ιδιότητα και την διαμονή του καταθέτοντος πραγματογνώμονος.

3. Τα πρακτικά υπογράφονται από τον πρόεδρο και τον γραμματέα. Αποτελούν δημόσιο έγγραφο.

4. Οι διάδικοι μπορούν να λαμβάνουν γνώση στη Γραμματεία όλων των πρακτικών, καθώς και της εκθέσεως πραγματογνωμοσύνης και να λαμβάνουν, με δικά τους έξοδα, αντίγραφα αυτών.

Κεφάλαιο 4

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

Άρθρο 60

Η απόφαση περιέχει:

- μνεία ότι εκδίδεται από το Δικαστήριο,

- την ημερομηνία δημοσιεύσεώς της,

- τα ονοματεπώνυμα του προέδρου και των δικαστών που μετέσχον στην έκδοσή της,

- το ονοματεπώνυμο του γραμματέα,

- τον προσδιορισμό των διαδίκων,

- τα ονοματεπώνυμα των εκπροσώπων, συμβούλων ή δικηγόρων των διαδίκων,

- τα αιτήματα των διαδίκων,

- συνοπτική έκθεση των περιστατικών,

- το σκεπτικό,

- το διατακτικό, το οποίο περιλαμβάνει και τη διάταξη για τα δικαστικά έξοδα.

Άρθρο 61

1. Η απόφαση δημοσιεύεται σε δημόσια συνεδρίαση, στην οποία καλούνται οι διάδικοι.

2. Το πρωτότυπο της αποφάσεως, υπογεγραμμένο από τον πρόεδρο, τους δικαστές που μετέσχον στη διάσκεψη και τον γραμματέα, σφραγίζεται και κατατίθεται στη γραμματεία. Στους διαδίκους επιδίδεται κεκυρωμένο αντίγραφο.

3. Ο γραμματέας αναγράφει στο πρωτότυπο της αποφάσεως την ημερομηνία δημοσιεύσεώς της.

Άρθρο 62

Η απόφαση αποκτά ισχύ από την ημερομηνία δημοσιεύσεώς της.

Άρθρο 63

1. Υπό την επιφύλαξη των διατάξεων περί ερμηνείας των αποφάσεων, το Δικαστήριο μπορεί να διατάξει, είτε αυτεπαγγέλτως είτε κατόπιν αιτήσεως διαδίκου, εφόσον η αίτηση αυτή υποβληθεί εντός δύο εβδομάδων από τη δημοσίευση της αποφάσεως, τη διόρθωση γραφικών ή λογιστικών λαθών ή προφανών ανακριβειών.

2. Οι διάδικοι, αφού ειδοποιηθούν προσηκόντως από τον γραμματέα, μπορούν να καταθέσουν γραπτές παρατηρήσεις εντός προθεσμίας που καθορίζεται από τον πρόεδρο.

3. Το Δικαστήριο αποφασίζει εν συμβουλίω.

4. Το πρωτότυπο της διατάξεως περί διορθώσεως επισυνάπτεται στο πρωτότυπο της αποφάσεως που διορθώνεται. Σημείωση της διατάξεως αυτής γίνεται στο περιθώριο του πρωτοτύπου της αποφάσεως που διορθώνεται.

Άρθρο 64

Αν το Δικαστήριο παρέλειψε να αποφανθεί είτε ως προς ένα μεμονωμένο σημείο των αιτημάτων είτε ως προς τα δικαστικά έξοδα, ο ενδιαφερόμενος διάδικος υποβάλλει αίτηση στο Δικαστήριο εντός μηνός από την επίδοση της αποφάσεως.

Η αίτηση επιδίδεται στον αντίδικο, στον οποίο ο πρόεδρος τάσσει προθεσμία για την υποβολή των γραπτών παρατηρήσεών του.

Μετά την υποβολή των παρατηρήσεων αυτών, το Δικαστήριο αποφασίζει τόσο για το παραδεκτό όσο και για το βάσιμο του αιτήματος.

Άρθρο 65

Με μέριμνα του γραμματέα εκδίδεται συλλογή της νομολογίας του Δικαστηρίου.

Κεφάλαιο 5

ΔΙΚΑΣΤΙΚΑ ΕΞΟΔΑ

Άρθρο 66

1. Απόφαση για τα έξοδα λαμβάνεται με την απόφαση ή τη διάταξη που περατώνει τη δίκη.

2. Ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα έξοδα, εφόσον υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου.

Όταν οι ηττηθέντες διάδικοι είναι περισσότεροι του ενός, το Δικαστήριο αποφασίζει για την κατανομή των εξόδων.

3. Το Δικαστήριο μπορεί να κατανείμει τα έξοδα ή να αποφασίσει ότι κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά του έξοδα σε περίπτωση μερικής ήττας των διαδίκων ή εφόσον συντρέχουν εξαιρετικοί λόγοι.

Το Δικαστήριο μπορεί να καταδικάσει ακόμα και τον νικήσαντα διάδικο στην καταβολή των εξόδων στα οποία αναγκάστηκε να υποβληθεί ο αντίδικός του, αν κρίνει ότι τα έξοδα αυτά προκλήθηκαν χωρίς εύλογη αιτία ή κακοβούλως.

4. Τα κράτη της ΕΖΕΣ, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, η Κοινότητα και η Επιτροπή των ΕΚ, όταν παρεμβαίνουν στη δίκη, φέρουν τα δικαστικά τους έξοδα.

Το Δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει ότι ο παρεμβαίνων, ακόμα και όταν είναι άλλος από τους αναφερόμενους στο προηγούμενο εδάφιο, θα φέρει τα δικαστικά του έξοδα.

5. Ο παραιτούμενος διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον υπήρχε σχετικό αίτημα του αντιδίκου. Ωστόσο, κατόπιν αιτήσεως του παραιτουμένου διαδίκου, καταδικάζεται στα έξοδα ο αντίδικος, αν τούτο δικαιολογείται από τη στάση του. Σε περίπτωση συμφωνίας των διαδίκων ως προς τα έξοδα, λαμβάνεται απόφαση κατά τη συμφωνία.

Εν απουσία αιτημάτων ως προς τα δικαστικά έξοδα, κάθε διάδικος φέρει τα έξοδά του.

6. Σε περίπτωση καταργήσεως της δίκης, το Δικαστήριο κανονίζει τα έξοδα κατά την κρίση του.

Άρθρο 67

Τα έξοδα στα οποία υποχρεώθηκε να υποβληθεί ο διάδικος για την αναγκαστική εκτέλεση καταβάλλονται από τον αντίδικο, σύμφωνα με τον κανονισμό τελών που ισχύει στο κράτος στο οποίο διενεργείται η αναγκαστική εκτέλεση.

Άρθρο 68

Η ενώπιον του Δικαστηρίου διαδικασία χωρεί δωρεάν, υπό την επιφύλαξη των κατωτέρω διατάξεων:

α) αν το Δικαστήριο υποβλήθηκε σε έξοδα που θα μπορούσαν να αποφευχθούν, μπορεί να καταδικάσει τον διάδικο που τα προκάλεσε στην πληρωμή τους 7

β) τα έξοδα για τις αντιγραφικές και μεταφραστικές εργασίες που έγιναν κατόπιν αιτήσεως διαδίκου, αν θεωρηθούν από τον γραμματέα ως υπερβολικά, καταβάλλονται από τον διάδικο αυτόν σύμφωνα με τον κανονισμό τελών που προβλέπεται στην παράγραφο 5 του άρθρου 14.

Άρθρο 69

Υπό την επιφύλαξη των διατάξεων του προηγουμένου άρθρου, θεωρούνται ως έξοδα που μπορούν να αναζητηθούν:

α) τα ποσά που οφείλονται στους μάρτυρες και πραγματογνώμονες δυνάμει του άρθρου 57 7

β) τα αναγκαία έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν οι διάδικοι λόγω της δίκης, και ιδίως τα έξοδα μετακινήσεως και διαμονής και η αμοιβή των εκπροσώπων, συμβούλων ή δικηγόρων.

Άρθρο 70

1. Αν γεννηθεί αμφισβήτηση σχετικά με τα έξοδα που μπορούν να αναζητηθούν, το Δικαστήριο αποφαίνεται με διάταξη, κατόπιν αιτήσεως του ενδιαφερομένου διαδίκου και αφού ο αντίδικος υποβάλει τις παρατηρήσεις του.

2. Οι διάδικοι μπορούν, προκειμένου να χωρήσει εκτέλεση, να ζητήσουν απόγραφο της διατάξεως αυτής.

Άρθρο 71

1. Το ταμείο του Δικαστηρίου διενεργεί τις πληρωμές στο νόμισμα της χώρας όπου εδρεύει το Δικαστήριο.

Κατόπιν αιτήσεως του ενδιαφερομένου, οι πληρωμές διενεργούνται στο νόμισμα της χώρας όπου έγιναν τα προς απόδοση έξοδα ή οι πράξεις που συνεπάγονται αποζημίωση.

2. Οι άλλοι οφειλέτες διενεργούν τις πληρωμές τους στο νόμισμα της χώρας καταγωγής τους.

3. Η μετατροπή των νομισμάτων γίνεται σύμφωνα με την επίσημη τιμή συναλλάγματος της ημέρας πληρωμής στη χώρα όπου εδρεύει το Δικαστήριο.

Κεφάλαιο 6

ΕΥΕΡΓΕΤΗΜΑ ΠΕΝΙΑΣ

Άρθρο 72

1. Αν ο διάδικος βρίσκεται σε αδυναμία να αντιμετωπίσει το σύνολο ή μέρος των εξόδων της δίκης, μπορεί οποτεδήποτε να ζητήσει την παροχή του ευεργετήματος πενίας.

Η αίτηση συνοδεύεται από κάθε στοιχείο που αποδεικνύει ότι ο αιτών είναι άπορος, ιδίως δε από πιστοποιητικό απορίας της αρμόδιας αρχής.

2. Η αίτηση περιέχει συνοπτική έκθεση του αντικειμένου της προσφυγής, αν υποβάλλεται πριν από την προσφυγή που ο αιτών προτίθεται να ασκήσει.

Η αίτηση δεν απαιτεί σύμπραξη δικηγόρου.

3. Ο πρόεδρος ορίζει τον εισηγητή δικαστή. Το Δικαστήριο, αφού λάβει γνώση των γραπτών παρατηρήσεων του αντιδίκου, για την ολική ή μερική παροχή του ευεργετήματος πενίας ή για τη μη παροχή του. Εξετάζει επίσης μήπως η αίτηση παροχής εννόμου προστασίας είναι προφανώς αβάσιμη.

Το Δικαστήριο αποφασίζει με διάταξη που δεν χρειάζεται να αιτιολογηθεί.

4. Το Δικαστήριο, με τη διάταξη με την οποία αποφασίζει την παροχή του ευεργετήματος της πενίας, διατάσσει να διοριστεί δικηγόρος για να εκπροσωπήσει τον ενδιαφερόμενο.

5. Αν ο ενδιαφερόμενος δεν προτείνει ο ίδιος δικηγόρο ή αν το Δικαστήριο δεν εγκρίνει την επιλογή του, ο γραμματέας αποστέλλει κεκυρωμένο αντίγραφο της διατάξεως και αντίγραφο της αιτήσεως παροχής ευεργετήματος πενίας στην αρμόδια αρχή του ενδιαφερομένου κράτους της ΕΖΕΣ, η οποία αναφέρεται στο παράρτημα III.

6. Το Δικαστήριο αφού λάβει υπόψη τις προτάσεις που του υποβάλλει η ανωτέρω αρχή, διορίζει αυτεπαγγέλτως δικηγόρο για να εκπροσωπήσει τον ενδιαφερόμενο.

7. Το Δικαστήριο μπορεί οποτεδήποτε, είτε αυτεπαγγέλτως είτε κατόπιν αιτήσεως, να ανακαλέσει το ευεργέτημα πενίας, αν οι συνθήκες που οδήγησαν στην παροχή του μεταβληθούν κατά τη διάρκεια της δίκης.

8. Σε περίπτωση παροχής του ευεργετήματος πενίας, το ταμείο του Δικαστηρίου προκαταβάλλει τα έξοδα.

Το Δικαστήριο αποφασίζει για τις προκαταβαλλόμενες δαπάνες και την αμοιβή του δικηγόρου. Κατόπιν αιτήσεως του δικηγόρου, ο πρόεδρος μπορεί να διατάξει να του δοθεί προκαταβολή.

Η απόφαση που περιέχει διάταξη για τα δικαστικά έξοδα μπορεί να περιέχει και διάταξη να αφαιρεθούν από αυτά, υπέρ του ταμείου του Δικαστηρίου, τα ποσά που προκαταβλήθηκαν από αυτό λόγω του ευεργετήματος πενίας.

Ο γραμματέας μεριμνά για την είσπραξη των ποσών αυτών από τον διάδικο που καταδικάστηκε να τα καταβάλει.

Κεφάλαιο 7

ΠΑΡΑΙΤΗΣΗ

Άρθρο 73

Αν, προτού το Δικαστήριο εκδώσει την απόφασή του, οι διάδικοι συμφωνήσουν στη λύση της διαφοράς και γνωστοποιήσουν στο Δικαστήριο ότι παραιτούνται από κάθε αξίωση, ο πρόεδρος διατάσσει τη διαγραφή της υποθέσεως από το πρωτόκολλο και αποφαίνεται επί των δικαστικών εξόδων σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 66, παράγραφος 5, λαμβάνοντας, ενδεχομένως, υπόψη τις σχετικές προτάσεις των διαδίκων.

Η διάταξη αυτή δεν έχει εφαρμογή στις προσφυγές που προβλέπονται από τα άρθρα 36 και 37 της συφωνίας.

Άρθρο 74

Αν ο προσφεύγων γνωστοποιήσει εγγράφως στο Δικαστήριο ότι παραιτείται από τη δίκη, ο πρόεδρος διατάσσει τη διαγραφή της υποθέσεως από το πρωτόκολλο και αποφαίνεται επί των δικαστικών εξόδων σύμφωνα με το άρθρο 66, παράγραφος 5.

Κεφάλαιο 8

ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ

Άρθρο 75

1. Η επίδοση εγγράφου σε κράτος της ΕΖΕΣ, στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, στην Κοινότητα ή την Επιτροπή των ΕΚ συντελείται την ημέρα κατά την οποία, στην έδρα του Δικαστηρίου, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία του ενδιαφερομένου κράτους, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Επιτροπής των ΕΚ ή του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ενώσεως ή η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ ειδοποιήθηκε με συστημένη ταχυδρομική επιστολή ή με τηλεαντίγραφο ότι το εν λόγω έγγραφο βρίσκεται στη διάθεσή της στο Δικαστήριο.

2. Οι προς οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο επιδόσεις που προβλέπονται στον παρόντα κανονισμό γίνονται με μέριμνα του γραμματέα προς τον αντίκλητο του παραλήπτη, είτε με συστημένη ταχυδρομική επιστολή, έναντι αποδείξεως παραλαβής, αντιγράφου του προς επίδοση εγγράφου είτε με παράδοση του εν λόγω αντιγράφου έναντι αποδεικτικού.

3. Ο γραμματέας εκδίδει και επικυρώνει αντίγραφα των προς επίδοση εγγράφων, εκτός αν τέτοια αντίγραφα έχουν κατατεθεί από τους διαδίκους σύμφωνα με το άρθρο 32, παράγραφος 1.

Κεφάλαιο 9

ΠΡΟΘΕΣΜΙΕΣ

Άρθρο 76

1. Οι δικονομικές προθεσμίες που προβλέπονται από τη συμφωνία, τον Οργανισμό και τον παρόντα κανονισμό υπολογίζονται ως ακολούθως:

α) όταν αφετηρία προθεσμίας προσδιοριζόμενης σε ημέρες, εβδομάδες, μήνες ή έτη αποτελεί ο χρόνος επελεύσεως ενός γεγονότος ή διενέργειας μιας πράξεως, η ημέρα κατά την οποία λαμβάνει χώρα το γεγονός ή διενεργείται η πράξη δεν υπολογίζεται στην προθεσμία 7

β) οι προθεσμίες που προσδιορίζονται σε εβδομάδες, μήνες ή έτη λήγουν με την παρέλευση της ημέρας της τελευταίας εβδομάδας, του τελευταίου μήνα ή του τελευταίου έτους, η οποία φέρει το ίδιο όνομα ή την ίδια ημερομηνία με την ημέρα κατά την οποία έλαβε χώρα το γεγονός ή διενεργήθηκε η πράξη που αποτελεί την αφετηρία της προθεσμίας. Όταν, σε προθεσμία προσδιοριζόμενη σε μήνες ή έτη, δεν υπάρχει, στον τελευταίο μήνα, ημερομηνία αντίστοιχη της ημερομηνίας αφετηρίας της προθεσμίας, η προθεσμία λήγει με την παρέλευση της τελευταίας ημέρας του μήνα αυτού 7

γ) στην περίπτωση προθεσμιών που προσδιορίζονται σε μήνες και ημέρες, κατά πρώτον υπολογίζονται οι πλήρεις μήνες και κατόπιν οι ημέρες 7

δ) στις προθεσμίες συνυπολογίζονται οι κατά νόμον εορτάσιμες ημέρες, τα Σάββατα και οι Κυριακές 7

ε) οι προθεσμίες δεν αναστέλλονται κατά τη διάρκεια των δικαστικών διακοπών.

2. Αν η λήξη της προθεσμίας συμπίπτει με ημέρα Σάββατο, Κυριακή ή με κατά νόμον εορτάσιμη, η προθεσμία παρατείνεται μέχρι το τέλος της επόμενης εργάσιμης ημέρας.

Ο κατάλογος των κατά νόμον εορτασίμων ημερών καταρτίζεται από το Δικαστήριο και δημοσιεύεται στο τμήμα ΕΟΧ και στο Συμπλήρωμα ΕΟΧ της Επίσημης Εφημερίδας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 77

Οι προθεσμίες ασκήσεως προσφυγής κατά πράξεως της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ αρχίζουν να τρέχουν, σε περίπτωση μεν κοινοποιήσεως, την επομένη της ημέρας της κοινοποιήσεως της πράξεως στον ενδιαφερόμενο, σε περίπτωση δε δημοσιεύσεως, τη δέκατη πέμπτη ημέρα από τη δημοσίευση της πράξεως στο τμήμα ΕΟΧ και στο Συμπλήρωμα ΕΟΧ της Επίσημης Εφημερίδας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 78

Οι προθεσμίες που καθορίζονται δυνάμει του παρόντος κανονισμού μπορούν να παρατείνονται από την αρχή που τις έταξε.

Οι προθεσμίες που ορίζονται από τη συμφωνία, τον Οργανισμό ή τον παρόντα κανονισμό δεν παρεκτείνονται λόγω αποστάσεως και μόνον.

Ο πρόεδρος μπορεί να παράσχει εξουσιοδότηση υπογραφής στον γραμματέα για τον καθορισμό ορισμένων προθεσμιών ο οποίος εμπίπτει στην αρμοδιότητά τους δυνάμει του παρόντος κανονισμού ή για τη χορήγηση παρατάσεως των εν λόγω προθεσμιών.

Κεφάλαιο 10

ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΤΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ

Άρθρο 79

1. Η διαδικασία μπορεί να ανασταλεί με απόφαση του προέδρου, αφού ακουστούν ο εισηγητής δικαστής και, πλην της περιπτώσεως αιτήσεως γνωμοδοτήσεως κατά το άρθρο 96, οι διάδικοι.

Η επανάληψη της διαδικασίας διατάσσεται ή αποφασίζεται κατά τον ίδιο τρόπο.

Οι διατάξεις ή αποφάσεις που προβλέπονται στην παρούσα παράγραφο επιδίδονται στους διαδίκους.

2. Η αναστολή της διαδικασίας ισχύει από την ημερομηνία που αναφέρεται στη διάταξη ή την απόφαση περί αναστολής ή, ελλείψει σχετικής ενδείξεως, από την ημερομηνία εκδόσεως της διατάξεως ή της αποφάσεως.

Κατά τη διάρκεια της αναστολής, ουδεμία δικονομική προθεσμία λήγει έναντι των διαδίκων.

3. Αν στη διάταξη ή την απόφαση περί αναστολής δεν έχει οριστεί ημερομηνία λήξεως της αναστολής, η αναστολή λήγει την ημερομηνία που αναφέρεται στη διάταξη ή την απόφαση περί επαναλήψεως της διαδικασίας ή, ελλείψει σχετικής ενδείξεως, την ημερομηνία εκδόσεως της Διατάξεως ή της αποφάσεως περί επαναλήψεως της διαδικασίας.

Από την ημερομηνία επαναλήψεως της διαδικασίας, οι δικονομικές προθεσμίες αρχίζουν να τρέχουν από την αρχή.

ΤΙΤΛΟΣ 3 ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ

Κεφάλαιο 1

ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΕΚΤΕΛΕΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΑ ΜΕΤΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ

Άρθρο 80

1. Η αίτηση αναστολής εκτελέσεως πράξεως της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ σύμφωνα με το άρθρο 40 της συμφωνίας είναι παραδεκτή μόνον αν ο αιτών προσέβαλε την πράξη αυτή με προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου.

Η αίτηση για άλλα προσωρινά μέτρα μεταξύ αυτών που προβλέπονται στο άρθρο 41 της Συμφωνίας είναι παραδεκτή μόνον αν προέρχεται από διάδικο σε εκκρεμή ήδη υπόθεση ενώπιον του Δικαστηρίου και αφορά την υπόθεση αυτή.

2. Οι αιτήσεις που προβλέπονται στην παράγραφο 1 προσδιορίζουν το αντικείμενο της διαφοράς, τα περιστατικά από τα οποία προκύπτει το επείγον της υποθέσεως, καθώς και τους πραγματικούς και νομικούς ισχυρισμούς που δικαιολογούν, εκ πρώτης όψεως, τη λήψη του αιτουμένου προσωρινού μέτρου.

3. Η αίτηση υποβάλλεται με χωριστό δικόγραφο και με τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στα άρθρα 32 και 33.

Άρθρο 81

1. Η αίτηση επιδίδεται στον αντίδικο, στον οποίο ο πρόεδρος τάσσει σύντομη προθεσμία για την υποβολή των γραπτών ή προφορικών παρατηρήσεών του.

2. Ο πρόεδρος εκτιμά κατά πόσον υπάρχει λόγος να διατάξει τη διεξαγωγή αποδείξεων.

Ο πρόεδρος μπορεί να κάνει δεκτή την αίτηση και πριν ακόμα ο αντίδικος υποβάλει τις παρατηρήσεις του. Το μέτρο αυτό μπορεί μεταγενέστερα να μεταρρυθμιστεί ή να ανακληθεί ακόμη και αυτεπαγγέλτως.

Άρθρο 82

Ο πρόεδρος αποφασίζει ο ίδιος ή φέρει την αίτηση ενώπιον του Δικαστηρίου.

Σε περίπτωση απουσίας ή κωλύματος του προέδρου έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του άρθρου 9.

Αν η αίτηση αχθεί ενώπιον του Δικαστηρίου, τούτο αποφασίζει, αναβάλλοντας όλες τις άλλες υποθέσεις. Οι διατάξεις του άρθρου 81 έχουν εφαρμογή.

Άρθρο 83

1. Η απόφαση επί της αιτήσεως λαμβάνεται με αιτιολογημένη διάταξη. Η διάταξη αυτή επιδίδεται αμέσως στους διαδίκους.

2. Η εκτέλεση της διατάξεως μπορεί να εξαρτηθεί από εγγυοδοσία του αιτούντος, το ποσό και οι όροι της οποίας καθορίζονται ανάλογα με τις περιστάσεις.

3. Η διάταξη μπορεί να καθορίζει ημερομηνία, μετά την πάροδο της οποίας το προσωρινό μέτρο παύει να ισχύει. Άλλως, το μέτρο παύει να ισχύει από τη δημοσίευση της αποφάσεως με την οποία τερματίζεται η δίκη.

4. Η διάταξη έχει προσωρινό μόνο χαρακτήρα και δεν προδικάζει την κρίση του Δικαστηρίου επί της κυρίας υποθέσεως.

Άρθρο 84

Κατόπιν αιτήσεως διαδίκου, η διάταξη μπορεί οποτεδήποτε να μεταρρυθμιστεί ή να ανακληθεί λόγω μεταβολής των περιστάσεων.

Άρθρο 85

Η απόρριψη της αιτήσεως για τη λήψη προσωρινού μέτρου δεν κωλύει τον διάδικο που την είχε υποβάλει να καταθέσει άλλη αίτηση βασιζόμενη σε νέα περιστατικά.

Άρθρο 86

Η αίτηση αναστολής της αναγκαστικής εκτελέσεως αποφάσεως του Δικαστηρίου ή πράξεως της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ, που υποβάλλεται δυνάμει του άρθρου 19 της συμφωνίας, διέπεται από τις διατάξεις του παρόντος κεφαλαίου.

Η διάταξη που κάνει δεκτή την αίτηση καθορίζει, ενδεχομένως, την ημερομηνία από την οποία το προσωρινό μέτρο παύει να ισχύει.

Κεφάλαιο 2

ΠΑΡΕΜΠΙΠΤΟΝΤΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ

Άρθρο 87

1. Αν ένας διάδικος ζητήσει από το Δικαστήριο να κρίνει επί ενστάσεως ή παρεμπίπτοντος ζητήματος χωρίς να εισέλθει στην ουσία, υποβάλλει την αίτησή του με χωριστό δικόγραφο.

Η αίτηση περιέχει έκθεση των πραγματικών και νομικών ισχυρισμών επί των οποίων βασίζεται, τα αιτήματα και, συνημμένα, τα προς υποστήριξή της στοιχεία.

2. Αμέσως μετά την κατάθεση της αιτήσεως, ο πρόεδρος τάσσει προθεσμία στον αντίδικο για να υποβάλει εγγράφως τους ισχυρισμούς και τα αιτήματά του.

3. Η διαδικασία επί της αιτήσεως συνεχίζεται προφορικά, εκτός αν το Δικαστήριο αποφασίσει άλλως.

4. Το Δικαστήριο αποφασίζει επί της αιτήσεως ή επιφυλάσσεται να την εξετάσει μαζί με την ουσία της υποθέσεως.

Αν το Δικαστήριο απορρίψει την αίτηση ή επιφυλαχθεί να την εξετάσει μαζί με την ουσία της υποθέσεως, ο πρόεδρος καθορίζει νέες προθεσμίες για τη συνέχιση της δίκης.

Άρθρο 88

1. Όταν το Δικαστήριο είναι προδήλως αναρμόδιο να επιληφθεί της προσφυγής ή όταν η προσφυγή είναι προδήλως απαράδεκτη, το Δικαστήριο μπορεί, χωρίς να συνεχίσει τη διαδικασία, να αποφανθεί με αιτιολογημένη διάταξη.

2. Το Δικαστήριο μπορεί οποτεδήποτε να εξετάσει αυτεπαγγέλτως το απαράδεκτο για λόγους δημοσίας τάξεως 7 αποφαίνεται κατά τη διαδικασία του άρθρου 87, παράγραφοι 3 και 4.

Κεφάλαιο 3

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

Άρθρο 89

1. Η αίτηση παρεμβάσεως κατατίθεται εντός προθεσμίας τριών μηνών, η οποία αρχίζει από τη δημοσίευση που προβλέπεται στην παράγραφο 6 του άρθρου 14.

Η αίτηση παρεμβάσεως περιέχει:

α) μνεία της υποθέσεως 7

β) μνεία των κυρίων διαδίκων 7

γ) το ονοματεπώνυμο και την κατοικία του παρεμβαίνοντος 7

δ) τον διορισμό αντικλήτου του παρεμβαίνοντος στον τόπο όπου εδρεύει το Δικαστήριο 7

ε) τα αιτήματα προς υποστήριξη των οποίων ο παρεμβαίνων ζητεί να παρέμβει 7

ς) στις περιπτώσεις όπου η αίτηση παρεμβάσεως δεν υποβάλλεται από τα κράτη της ΕΖΕΣ, την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, την Κοινότητα ή την Επιτροπή των ΕΚ, έκθεση των λόγων που δικαιολογούν το συμφέρον του παρεμβαίνοντος για την επίλυση της διαφοράς.

Ο παρεμβαίνων εκπροσωπείται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 17 του Οργανισμού.

Οι διατάξεις των άρθρων 32 και 33 έχουν εφαρμογή.

2. Η αίτηση παρεμβάσεως επιδίδεται στους διαδίκους.

Ο πρόεδρος παρέχει στους διαδίκους τη δυνατότητα να υποβάλουν εγγράφως ή προφορικώς τις παρατηρήσεις τους πριν αποφανθεί επί της αιτήσεως παρεμβάσεως.

Ο πρόεδρος αποφαίνεται επί της αιτήσεως παρεμβάσεως με Διάταξη ή φέρει την αίτηση ενώπιον του Δικαστηρίου.

3. Αν ο πρόεδρος επιτρέψει την παρέμβαση, ανακοινώνονται στον παρεμβαίνοντα όλα τα έγγραφα της διαδικασίας που έχουν επιδοθεί στους διαδίκους. Ο πρόεδρος μπορεί όμως, κατόπιν αιτήσεως διαδίκου, να εξαιρέσει από την ανακοίνωση αυτή απόρρητα ή εμπιστευτικά στοιχεία.

4. Ο παρεμβαίνων αποδέχεται τη δίκη στο στάδιο που αυτή βρίσκεται κατά τον χρόνο της παρεμβάσεώς του.

5. Ο πρόεδρος τάσσει προθεσμία εντός της οποίας ο παρεμβαίνων μπορεί να υποβάλει υπόμνημα παρεμβάσεως.

Το υπόμνημα παρεμβάσεως περιέχει:

α) τα αιτήματα του παρεμβαίνοντος, με τα οποία υποστηρίζονται τα αιτήματα ενός των διαδίκων ή ζητείται η μερική ή ολική απόρριψή τους 7

β) τους ισχυρισμούς και τα επιχειρήματα που προβάλλει ο παρεμβαίνων 7

γ) ενδεχομένως, τα προτεινόμενα αποδεικτικά μέσα.

6. Μετά την κατάθεση του υπομνήματος παρεμβάσεως, ο πρόεδρος τάσσει, ενδεχομένως, προθεσμία εντός της οποίας οι διάδικοι μπορούν να απαντήσουν στο υπόμνημα.

Κεφάλαιο 4

ΕΡΗΜΗΝ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΑΚΟΠΗ ΕΡΗΜΟΔΙΚΙΑΣ

Άρθρο 90

1. Αν ο καθού, που κλητεύθηκε προσηκόντως, δεν απαντήσει στην προσφυγή νομοτύπως και εμπροθέσμως, ο προσφεύγων μπορεί να ζητήσει από το Δικαστήριο να του επιδικάσει τα αιτήματά του.

Η σχετική αίτηση επιδίδεται στον καθού. Ο πρόεδρος καθορίζει την ημερομηνία ενάρξεως της προφορικής διαδικασίας.

2. Πριν εκδώσει ερήμην απόφαση, το Δικαστήριο εξετάζει το παραδεκτό της προσφυγής και εξακριβώνει κατά πόσον οι διατυπώσεις έχουν τηρηθεί κανονικά καθώς και αν τα αιτήματα του προσφεύγοντος φαίνονται βάσιμα. Το Δικαστήριο μπορεί να διατάξει τη διεξαγωγή αποδείξεων.

3. Η ερήμην απόφαση είναι εκτελεστή. Το Δικαστήριο μπορεί, όμως, να αναστείλει την εκτέλεσή της μέχρις ότου αποφανθεί επί της ανακοπής που ασκείται δυνάμει της παραγράφου 4 του παρόντος άρθρου ή μπορεί να εξαρτήσει την εκτέλεση από εγγυοδοσία, το ποσό και οι όροι της οποίας καθορίζονται ανάλογα με τις περιστάσεις. Η εγγύηση αποδίδεται σε περίπτωση μη ασκήσεως ανακοπής ή απορρίψεώς της.

4. Η ερήμην απόφαση υπόκειται σε ανακοπή.

Η ανακοπή ασκείται εντός μηνός από την επίδοση της αποφάσεως 7 κατατίθεται σύμφωνα με τα άρθρα 32 και 33.

5. Μετά την επίδοση της ανακοπής, ο πρόεδρος τάσσει προθεσμία στον αντίδικο για την υποβολή των γραπτών παρατηρήσεών του.

Η διαδικασία συνεχίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 40 επ. του παρόντος κανονισμού.

6. Το Δικαστήριο εκδίδει απόφαση που δεν υπόκειται σε ανακοπή.

Το πρωτότυπο της αποφάσεως αυτής επισυνάπτεται στο πρωτότυπο της αποφάσεως που εκδόθηκε ερήμην. Σημείωση της αποφάσεως που εκδίδεται επί της ανακοπής γίνεται στο περιθώριο του πρωτοτύπου της ερήμην αποφάσεως.

Κεφάλαιο 5

ΕΚΤΑΚΤΑ ΕΝΔΙΚΑ ΜΕΣΑ

Τμήμα 1

Τριτανακοπή

Άρθρο 91

1. Οι διατάξεις των άρθρων 32 και 33 έχουν εφαρμογή στην τριτανακοπή, η οποία πρέπει επί πλέον να:

α) προσδιορίζει την προσβαλλόμενη απόφαση 7

β) αναφέρει κατά τί η προσβαλλόμενη απόφαση βλάπτει τα δικαιώματα του τριτανακόπτοντος 7

γ) αναφέρει τους λόγους για τους οποίους ο τριτανακόπτων δεν μπόρεσε να συμμετάσχει στην κύρια δίκη.

Η τριτανακοπή στρέφεται καθ' όλων των διαδίκων της κύριας δίκης.

Αν η απόφαση έχει δημοσιευτεί στο τμήμα ΕΟΧ και στο Συμπλήρωμα ΕΟΧ της Επίσημης Εφημερίδας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η τριτανακοπή ασκείται εντός δύο μηνών από τη δημοσίευση αυτήν.

2. Κατόπιν αιτήσεως του τριτανακόπτοντος, το Δικαστήριο μπορεί να διατάξει την αναστολή της εκτελέσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως. Εφαρμόζονται σχετικώς οι διατάξεις του τρίτου τίτλου του πρώτου κεφαλαίου.

3. Η προσβαλλόμενη απόφαση μεταρρυθμίζεται κατά το μέρος που γίνεται δεκτή η τριτανακοπή.

Το πρωτότυπο της αποφάσεως επί της τριτανακοπής επισυνάπτεται στο πρωτότυπο της προσβαλλομένης αποφάσεως. Σημείωση της αποφάσεως επί της τριτανακοπής γίνεται στο περιθώριο του πρωτοτύπου της προσβαλλομένης αποφάσεως.

Τμήμα 2

Αναθεώρηση

Άρθρο 92

Η αναθεώρηση ζητείται εντός τριών μηνών από την ημέρα που ο αιτών έλαβε γνώση του γεγονότος στο οποίο βασίζεται η αίτηση αναθεωρήσεως.

Άρθρο 93

1. Οι διατάξεις των άρθρων 32 και 33 έχουν εφαρμογή στην αίτηση αναθεωρήσεως 7 η αίτηση πρέπει επί πλέον να:

α) προσδιορίζει την προσβαλλόμενη απόφαση 7

β) αναφέρει τα σημεία ως προς τα οποία προσβάλλεται η απόφαση 7

γ) περιγράφει τα γεγονότα στα οποία στηρίζεται η αίτηση 7

δ) καθορίζει τα μέσα που αποδεικνύουν την ύπαρξη γεγονότων τα οποία δικαιολογούν την αναθεώρηση και από τα οποία συνάγεται ότι η προθεσμία που προβλέπεται στο προηγούμενο άρθρο έχει τηρηθεί.

2. Η αίτηση αναθεωρήσεως στρέφεται καθ' όλων των διαδίκων που αναφέρονται στην απόφαση της οποίας ζητείται η αναθεώρηση.

Άρθρο 94

1. Χωρίς να προδικάζει την ουσία, το Δικαστήριο, αφού λάβει υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις των διαδίκων, εκδίδει απόφαση εν συμβουλίω περί του παραδεκτού της αιτήσεως.

2. Αν το Δικαστήριο κρίνει την αίτηση παραδεκτή, χωρεί στην εξέταση επί της ουσίας και εκδίδει απόφαση σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού.

3. Το πρωτότυπο της αποφάσεως επί της αναθεωρήσεως επισυνάπτεται στο πρωτότυπο της αναθεωρουμένης αποφάσεως. Σημείωση της αποφάσεως επί της αναθεωρήσεως γίνεται στο περιθώριο του πρωτοτύπου της αναθεωρουμένης αποφάσεως.

Κεφάλαιο 6

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ

Άρθρο 95

1. Η αίτηση ερμηνείας υποβάλλεται σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 32 Η αίτηση αυτή προσδιορίζει επί πλέον:

α) την προς ερμηνεία απόφαση 7

β) τα χωρία των οποίων ζητείται η ερμηνεία.

Η αίτηση στρέφεται καθ' όλων των διαδίκων τους οποίους αφορά η απόφαση.

2. Το Δικαστήριο, αφού παράσχει στους διαδίκους τη δυνατότητα να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους, κρίνει εκδίδοντας απόφαση.

Το πρωτότυπο της ερμηνευτικής αποφάσεως επισυνάπτεται στο πρωτότυπο της ερμηνευομένης αποφάσεως. Σημείωση της ερμηνευτικής αποφάσεως γίνεται στο περιθώριο του πρωτοτύπου της ερμηνευομένης αποφάσεως.

Κεφάλαιο 7

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ

Άρθρο 96

1. Τα κράτη μέλη της ΕΖΕΣ, τα οποία, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 34 της συμφωνίας, περιορίζουν, με την εθνική τους νομοθεσία, την ευχέρεια αιτήσεως γνωμοδοτήσεως σε μόνα τα δικαστήρια των οποίων οι αποφάσεις δεν υπόκεινται σε ένδικα μέσα του εσωτερικού δικαίου, γνωστοποιούν αμελλητί στο Δικαστήριο τη νομοθεσία αυτή καθώς και κάθε μεταγενέστερη τροποποίησή της. Η γνωστοποίηση συνοδεύεται από το κείμενο του εν λόγω νομοθετήματος.

2. Στις περιπτώσεις του άρθρου 34 της συμφωνίας, η διαδικασία διέπεται από τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού, υπό την επιφύλαξη των προσαρμογών που υπαγορεύονται από τη φύση της αιτήσεως γνωμοδοτήσεως.

3. Η αίτηση γνωμοδοτήσεως συνοδεύεται από συνοπτική έκθεση της υποθέσεως που εκκρεμεί ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, περιλαμβάνουσα περιγραφή των πραγματικών περιστατικών καθώς και παράθεση των αμφισβητουμένων διατάξεων σε σχέση προς την εσωτερική έννομη τάξη, ώστε να παρέχεται στο Δικαστήριο η δυνατότητα να εκτιμήσει το υποβαλλόμενο στην κρίση του ζήτημα.

4. Το Δικαστήριο δύναται να ζητήσει από το εθνικό δικαστήριο διευκρινίσεις στη γλώσσα στην οποία είναι συντεταγμένη η αίτηση γνωμοδοτήσεως.

Άρθρο 97

1. Οι σκοπούμενες στο άρθρο 96 αιτήσεις εθνικών δικαστηρίων κοινοποιούνται, στη γλώσσα του πρωτοτύπου συνοδευόμενη από αγγλική μετάφραση, στις κυβερνήσεις των κρατών της ΕΖΕΣ, στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, στην Κοινότητα, στην Επιτροπή των ΕΚ και στους διαδίκους. Οι διατάξεις του άρθρου 20 του Οργανισμού, που αφορούν τα υπομνήματα και τις παρατηρήσεις, εφαρμόζονται και για τους διαδίκους.

2. Όσον αφορά την εκπροσώπηση και εμφάνιση των διαδίκων της κύριας δίκης στη διαδικασία γνωμοδοτήσεως, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τους δικονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου το οποίο έχει υποβάλει την αίτηση.

3. Όταν ερώτημα που υποβάλλεται προς γνωμοδότηση είναι προδήλως ταυτόσημο με ερώτημα επί του οποίου το Δικαστήριο έχει ήδη αποφανθεί ή γνωμοδοτήσει, το Δικαστήριο, αφού ενημερώσει το αιτούν δικαστήριο και αφού ακούσει τις τυχόν παρατηρήσεις των κυβερνήσεων των κρατών της ΕΖΕΣ, της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ, της Κοινότητας, της Επιτροπής των ΕΚ και των διαδίκων, μπορεί να αποφανθεί με αιτιολογημένη διάταξη παραπέμπουσα στην προγενέστερη απόφαση ή γνωμοδότηση.

4. Υπό την επιφύλαξη της διατάξεως της προηγουμένης παραγράφου, σε περίπτωση αιτήσεως γνωμοδοτήσεως, διεξάγεται ενώπιον του Δικαστηρίου και προφορική διαδικασία.

Πάντως, το Δικαστήριο, μετά την υποβολή των υπομνημάτων ή παρατηρήσεων που προβλέπονται στο άρθρο 20 του Οργανισμού και στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή, αφού ενημερώσει όσους, σύμφωνα με τις προαναφερόμενες διατάξεις, δικαιούνται να υποβάλουν τέτοια υπομνήματα ή παρατηρήσεις, και αν κανείς από αυτούς δεν ζητήσει να αναπτύξει προφορικώς τις παρατηρήσεις του, μπορεί να αποφασίσει άλλως.

Πριν από την προφορική διαδικασία, κοινοποιείται στις κυβερνήσεις των κρατών της ΕΖΕΣ, στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, στην Κοινότητα, στην Επιτροπή των ΕΚ και στους διαδίκους έκθεση του εισηγητή δικαστή. Η έκθεση συνοδεύεται από μετάφραση σύμφωνα με το άρθρο 27, παράγραφος 3.

5. Αρμόδια να αποφασίζουν επί των εξόδων της διαδικασίας γνωμοδοτήσεως είναι τα εθνικά δικαστήρια.

6. Σε ειδικές περιπτώσεις, το Δικαστήριο μπορεί να χορηγεί το ευεργέτημα πενίας με σκοπό να διευκολύνει την εκπροσώπηση ή εμφάνιση ενός διαδίκου. Οι διατάξεις του άρθρου 72 εφαρμόζονται κατ' αναλογίαν.

ΤΙΤΛΟΣ 4 ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 98

Ο παρών κανονισμός, το κείμενο του οποίου είναι αυθεντικό στην αγγλική γλώσσα, δημοσιεύεται στο τμήμα ΕΟΧ και στο Συμπλήρωμα ΕΟΧ της Επίσημης Εφημερίδας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Επίσημη μετάφραση του παρόντος κανονισμού γίνεται από το Δικαστήριο στη φινλανδική, τη γερμανική, την ισλανδική, τη νορβηγική και τη σουηδική γλώσσα.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

Πίνακας των εθνικών αρχών του άρθρου 55

ΑΥΣΤΡΙΑ

Το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Δικαιοσύνης

ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης

ΙΣΛΑΝΔΙΑ

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Εκκλησιαστικών Υποθέσεων

ΝΟΡΒΗΓΙΑ

Το Βασιλικό Υπουργείο Δικαιοσύνης και Αστυνομίας

ΣΟΥΗΔΙΑ

Η Γενική Εισαγγελία

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

Πίνακας των εθνικών αρχών του άρθρου 58, παράγραφος 3

ΑΥΣΤΡΙΑ

Το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Δικαιοσύνης

ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης

ΙΣΛΑΝΔΙΑ

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Εκκλησιαστικών Υποθέσεων

ΝΟΡΒΗΓΙΑ

Το Βασιλικό Υπουργείο Δικαιοσύνης και Αστυνομίας

ΣΟΥΗΔΙΑ

Το Υπουργείο Εξωτερικών

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III

Πίνακας των εθνικών αρχών του άρθρου 72, παράγραφος 3

ΑΥΣΤΡΙΑ

Το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Δικαιοσύνης

ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης

ΙΣΛΑΝΔΙΑ

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Εκκλησιαστικών Υποθέσεων

ΝΟΡΒΗΓΙΑ

Το Βασιλικό Υπουργείο Δικαιοσύνης και Αστυνομίας

ΣΟΥΗΔΙΑ

Ο Σουηδικός Δικηγορικός Σύλλογος