Σύσταση της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ

αριθ. 67/00/COL

της 24ης Μαρτίου 2000

συντονισμένο πρόγραμμα παρακολούθησης κατά το 2000 της συμμόρφωσης με τις ανώτατες σχετικά με περιεκτικότητες για τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων μέσα και πάνω στα σιτηρά και σε ορισμένα προϊόντα φυτικής προέλευσης, συμπεριλαμβανόμενων των οπωροκηπευτικών

Η ΕΠΟΠΤΕΥΟΥΣΑ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΖΕΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 109 και το πρωτόκολλο 1 αυτής,

τη συμφωνία περί Εποπτείας και Δικαστηρίου, και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2 στοιχείο β) και το πρωτόκολλο 1 αυτής,

την πράξη στην οποία αναφέρεται το σημείο 38 του κεφαλαίου XII του παραρτήματος II της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, η οποία αφορά τον καθορισμό των ανωτάτων περιεκτικοτήτων για τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων μέσα και πάνω στα σιτηρά (οδηγία 86/362/ΕΟΚ του Συμβουλίου)(1), και ιδίως το άρθρο 7 παράγραφος 2 στοιχείο β) αυτής,

την πράξη στην οποία αναφέρεται το σημείο 54 του κεφαλαίου XII του παραρτήματος II της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, η οποία αφορά τον καθορισμό των ανωτάτων περιεκτικοτήτων για τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων μέσα και πάνω σε ορισμένα προϊόντα φυτικής προέλευσης, συμπεριλαμβανόμενων των οπωροκηπευτικών (οδηγία 90/642/ΕΟΚ)(2), και ιδίως το άρθρο 4 παράγραφος 2 στοιχείο β) αυτής,

Αφού έλαβε τη γνώμη της Επιτροπής Τροφίμων της ΕΖΕΣ, η οποία επικουρεί την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

Το άρθρο 7 παράγραφος 2 στοιχείο β) της οδηγίας 86/362 και το άρθρο 4 παράγραφος 2 στοιχείο β) της οδηγίας 90/642 απαιτούν από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ να υποβάλλει προς την Επιτροπή Τροφίμων της ΕΖΕΣ, η οποία επικουρεί την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, και μέχρι την 31η Δεκεμβρίου εκάστου έτους σύσταση απευθυνόμενη προς τις χώρες της ΕΖΕΣ όπου να καθορίζεται ένα συντονισμένο πρόγραμμα παρακολούθησης με σκοπό την εξασφάλιση της συμμόρφωσης με τις ανώτατες περιεκτικότητες για τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων οι οποίες καθορίζονται στα παραρτήματα II των προαναφερόμενων οδηγιών αυτών.

Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ οφείλει να συνιστά ένα συντονισμένο πρόγραμμα ετησίως. Από την εμπειρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των κρατών μελών ως προς την κατάρτιση, την εφαρμογή και τη σύνταξη εκθέσεων σε σχέση με τα συντονισμένα προγράμματα των προηγηθέντων ετών, προκύπτει ότι τα πολυετή προγράμματα είναι περισσότερο αποτελεσματικά και εύχρηστα, οπότε κρίνεται ενδεδειγμένο να αναφερθεί ενδεικτικά στην παρούσα σύσταση και το πλαίσιο των μελλοντικών προγραμμάτων.

Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ οφείλει προοδευτικά να στραφεί προς ένα σύστημα το οποίο θα επέτρεπε την εκτίμηση της πραγματικής έκθεσης των τροφίμων στα φυτοφάρμακα, σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 3 του άρθρου 7 της οδηγίας 86/362 και το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 3 του άρθρου 4 της οδηγίας 90/642. Για τη διευκόλυνση της εξέτασης της σκοπιμότητας αυτών των εκτιμήσεων, θα πρέπει να είναι διαθέσιμα δεδομένα σχετικά με την παρακολούθηση των καταλοίπων φυτοφαρμάκων σε ορισμένα τρόφιμα που αποτελούν βασικά συστατικά της διατροφής στην Ευρώπη. Με γνώμονα δε τους πόρους που είναι διαθέσιμοι σε εθνικό επίπεδο για την παρακολούθηση των καταλοίπων φυτοφαρμάκων, οι χώρες της ΕΖΕΣ είναι σε θέση απλώς να αναλύουν δείγματα 4-5 προϊόντων ετησίως, στο πλαίσιο ενός συντονισμένου προγράμματος παρακολούθησης, ενώ κάθε φυτοφάρμακο θα πρέπει εν γένει να παρακολουθείται σε 20 τρόφιμα επί αρκετές πενταετίες.

Τα κατάλοιπα των οποίων η παρακολούθηση συνιστάται για το 2000 θα επιτρέψουν την εξέταση της σκοπιμότητας της χρήσης των δεδομένων που αφορούν τα φυτοφάρμακα acephate, την ομάδα benomyl, chlorpyriphos, iprodione και methamidophos, καθώς οι ενώσεις αυτές, οι οποίες προσδιορίζονται στην ομάδα Α του παραρτήματος I, έχουν ήδη αποτελέσει το αντικείμενο παρακολούθησης μεταξύ 1996 και 1999 για την εκτίμηση της πραγματικής έκθεσης των τροφίμων σ' αυτά.

Τα κατάλοιπα των οποίων η παρακολούθηση συνιστάται για το 200 και το 2001 θα επιτρέψουν την εξέταση της σκοπιμότητας της χρήσης των δεδομένων που αφορούν τα φυτοφάρμακα diazinon, metalaxyl, methidathion, thiabendazole και triazophos, καθώς οι ενώσεις αυτές, οι οποίες προσδιορίζονται στην ομάδα Β του παραρτήματος I, έχουν ήδη αποτελέσει το αντικείμενο παρακολούθησης μεταξύ 1997 και 1999 για την εκτίμηση της πραγματικής έκθεσης των τροφίμων σ' αυτά.

Τα κατάλοιπα των οποίων η παρακολούθηση συνιστάται για τα έτη 2000, 2001 και 2002 θα επιτρέψουν την εξέταση της σκοπιμότητας της χρήσης των δεδομένων που αφορούν τα φυτοφάρμακα chlorpyriphos-methyl, deltamethrin, endosulfan, imazalil, lambda-cyhalothrin, την ομάδα maneb, mecarbam, permethrin, pirimiphos-methyl και vinclozolin, καθώς οι ενώσεις αυτές, οι οποίες προσδιορίζονται στην ομάδα Γ του παραρτήματος I, έχουν ήδη αποτελέσει το αντικείμενο παρακολούθησης κατά το 1998 και το 1999 για την εκτίμηση της πραγματικής έκθεσης των τροφίμων σ' αυτά.

Είναι αναγκαία η συστηματική στατιστική προσέγγιση του αριθμού των δειγμάτων που πρέπει να λαμβάνονται κατά την εκάστοτε συντονισμένη ενέργεια. Η προσέγγιση αυτή έχει καθορισθεί από την Επιτροπή στο πλαίσιο του κώδικα Codex Alimentarius(3). Βάσει μιας δυωνυμικής κατανομής πιθανοτήτων, είναι δυνατόν να υπολογισθεί ότι η εξέταση 459 συνολικά δειγμάτων δίδει με 99 % βεβαιότητα τη δυνατότητα εντοπισμού του δείγματος που περιέχει κατάλοιπα φυτοφαρμάκων με περιεκτικότητα άνω του ορίου προσδιορισμού (Limit Of Determination - LOD), εάν αναμένεται ότι το 1 % των προϊόντων φυτικής προέλευσης θα περιέχει κατάλοιπα άνω του προαναφερόμενων ορίων. Ο συνολικός αριθμός των δειγμάτων που πρέπει να εξετάζονται από κάθε χώρα της ΕΖΕΣ θα πρέπει να είναι ανάλογος του πληθυσμού και του πλήθους των καταναλωτών, με ελάχιστο τα 12 δείγματα ανά προϊόν και ανά έτος.

Το σχέδια κατευθυντήριων γραμμών για τις διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου κατά την ανάλυση των καταλοίπων φυτοφαρμάκων, το οποίο δημοσιεύθηκε στο παράρτημα II(4) της σύστασης περί παρακολούθησης για το 1999, συζητήθηκε από τους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών της ΕΕ στην πόλη Oeiras της Πορτογαλίας, στις 15 και 16 Σεπτεμβρίου 1997, ενώ συζητήθηκε επίσης και ελήφθη υπό σημείωση στο πλαίσιο της υποομάδας "Κατάλοιπα φυτοφαρμάκων" της φυτοϋγειονομικής ομάδας εργασίας στις 20 και 21 Νοεμβρίου. Τα κράτη μέλη της ΕΕ συμφωνούν ότι αυτό το σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών θα πρέπει να εφαρμοσθεί όσο το δυνατόν περισσότερο από τα εργαστήρια αναλύσεων των κρατών μελών της ΕΕ, καθώς και ότι θα πρέπει να αναθεωρηθεί υπό το φως της εμπειρίας.

Το άρθρο 4 παράγραφος 2 πρώτη περίπτωση της οδηγίας 90/642 απαιτεί από τις χώρες της ΕΖΕΣ να προσδιορίζουν τα κριτήρια που εφαρμόζουν κατά την κατάρτιση των εθνικών τους προγραμμάτων επιθεώρησης, όταν αποστέλλουν στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή τους κατά το προηγηθέν έτος. Οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να περιλαμβάνουν και τα κριτήρια που εφαρμόζονται κατά τον προσδιορισμό του αριθμού των δειγμάτων που πρέπει να λαμβάνονται και των αναλύσεων που πρέπει να πραγματοποιούνται, καθώς και τα εφαρμοζόμενα όρια της υποχρέωσης σύνταξης εκθέσεων και τα κριτήρια με τα οποία καθορίζονται τα όρια αυτά. Θα πρέπει ακόμη να αναφέρονται και οι λεπτομέρειες της διαπίστευσης, δυνάμει της πράξης στην οποία αναφέρεται το σημείο 54ν του κεφαλαίου XII του παραρτήματος II της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, σχετικά με τα πρόσθετα μέτρα που αφορούν τον επίσημο έλεγχο των τροφίμων (οδηγία 93/1999/ΕΚ του Συμβουλίου)(5), των εργαστηρίων που πραγματοποιούν τις αναλύσεις.

Οι πληροφορίες σχετικά με τα αποτελέσματα των προγραμμάτων παρακολούθησης ενδείκνυνται ιδιαίτερα για επεξεργασία, αποθήκευση και διαβίβαση με ηλεκτρονικές μεθόδους. Έχουν δε εκπονηθεί μορφότυποι για διάθεση σε δισκέτα προς τα κράτη μέλη της ΕΕ από την Επιτροπή. Οι ίδιοι αυτοί μορφότυποι θα μπορούν να χρησιμοποιούνται και από τις χώρες της ΕΖΕΣ, οι οποίες, ως εκ τούτου, θα πρέπει να είναι σε θέση να αποστέλλουν τις εκθέσεις τους προς την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ με τον τυποποιημένο εκάστοτε μορφότυπο. Η περαιτέρω εξέλιξη των τυποποιημένων μορφοτύπων είναι πλέον αποτελεσματική στο πλαίσιο της επεξεργασίας των κατευθυντήριων γραμμών.

Το Λιχτενστάιν συμμορφώνεται με τις διατάξεις των πράξεων στις οποίες αναφέρεται το κεφάλαιο XII του παραρτήματος II της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, οπότε το Λιχτενστάιν υπάγεται στη σύσταση για το 2000,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΣΥΣΤΑΣΗ:

Συνιστάται όπως η Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και η Νορβηγία:

1. πραγματοποιούν δειγματοληψίες και αναλύσεις των συνδυασμών προϊόντων/καταλοίπων φυτοφαρμάκων που εκτίθενται στο παράρτημα I, με στόχο τα 12 δείγματα για κάθε προϊόν και ακολουθώντας, όπως ενδείκνυται, τον καταμερισμό της αγοράς κάθε χώρας της ΕΖΕΣ μεταξύ επιχειρήσεων εθνικών, του ΕΟΧ και τρίτων χωρών. Για τουλάχιστον ένα φυτοφάρμακο ενδεχομένως υψηλού κινδύνου, ένα από τα προϊόντα υποβάλλεται σε μεμονωμένη ανάλυση των μερών του σύνθετου δείγματος: λαμβάνονται δύο δείγματα ενός ενδεδειγμένου αριθμού μερών· τα δείγματα αυτά προέρχονται, εφόσον είναι δυνατόν, από έναν και μόνο παραγωγό. Εάν στο πρώτο σύνθετο δείγμα εντοπισθεί ανιχνεύσιμη ποσότητα φυτοφαρμάκου, τα μέρη του δευτέρου δείγματος αναλύονται μεμονωμένα. Κατά το 2000, στην ως άνω διαδικασία θα υποβληθούν οι συνδυασμοί αγγούρια/methamidophos ή/και αχλάδια/chlormequat·

2. υποβάλουν, μέχρι την 31η Αυγούστου 2001, έκθεση με τα αποτελέσματα του τμήματος της συγκεκριμένης άσκησης που προσδιορίζεται για το 2000 στο παράρτημα I, μαζί με τις μεθόδους ανάλυσης που χρησιμοποίησαν και τα ποσοστά που καλύπτει η έκθεσή τους, σύμφωνα με τις διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου που καθορίζονται στο παράρτημα II της σύστασης της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ για το 1999 και ακολουθώντας τον μορφότυπο που καθορίζεται στο παράρτημα III της εν λόγω σύστασης·

3. αποστείλουν, μέχρι την 31η Αυγούστου 2001, προς την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ και τις χώρες ΕΟΧ/ΕΖΕΣ όλα τα πληροφοριακά στοιχεία που απαιτούνται δυνάμει του άρθρου 7 παράγραφος 3 της οδηγίας 86/362 και του άρθρου 4 παράγραφος 3 της οδηγίας 90/642, σχετικά με την άσκηση παρακολούθησης για το 1999, έτσι ώστε να εξασφαλισθεί, τουλάχιστον με δειγματοληπτικούς ελέγχους, η συμμόρφωση με τις μέγιστες περιεκτικότητες σε κατάλοιπα φυτοφαρμάκων· στα εν λόγω στοιχεία πρέπει να συμπεριλαμβάνονται:

3.1. - τα αποτελέσματα των αντίστοιχων εθνικών προγραμμάτων που αφορούν τα φυτοφάρμακα που απαριθμούνται στα παραρτήματα II των οδηγιών 86/362 και 90/642, με γνώμονα τις εναρμονισμένες περιεκτικότητες και, όπου αυτές δεν έχουν ακόμη καθορισθεί σε κοινοτικό επίπεδο, τις ισχύουσες αντίστοιχες εθνικές·

3.2. - πληροφοριακά στοιχεία για τις διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου των εργαστηρίων τους και, πιο συγκεκριμένα, στοιχεία για τις πτυχές των κατευθυντήριων γραμμών που αφορούν τις διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου κατά την ανάλυση καταλοίπων φυτοφαρμάκων και τις οποίες δεν κατέστη δυνατόν να εφαρμόσουν ή συνάντησαν δυσχέρειες κατά την εφαρμογή τους·

3.3. - πληροφοριακά στοιχεία για τη διαπίστευση, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 3 της οδηγίας 93/99 (μαζί με την κατηγορία διαπίστευσης, τον φορέα διαπίστευσης και αντίγραφο του πιστοποιητικού διαπίστευσης), των εργαστηρίων που πραγματοποιούν τις αναλύσεις.

4. Η παρούσα σύσταση απευθύνεται στην Ισλανδία, στο Λιχτενστάιν και στη Νορβηγία.

Βρυξέλλες, 24 Μαρτίου 2000.

Για την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ

Hannes Hafstein

Μέλος της Εποπτεύουσας Αρχής

(1) Στο εξής "οδηγία 83/362".

(2) Στο εξής "οδηγία 90/642".

(3) Codex Alimentarius, Pesticide Residues in Foodstuffs, Rome 1994, ISBN 92-5-203271-1, τόμος 2, σ. 372.

(4) Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, έγγραφο αριθ. 99-899-D.

(5) Στο εξής "οδηγία 93/99".

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

Συνδυασμοί φυτοφαρμάκων/προϊόντων προς παρακολούθηση κατά τη συγκεκριμένη άσκηση που καθορίζεται στο σημείο 1 της σύστασης

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(a) Ρύζι (αποφλοιωμένο ή γυαλισμένο), αγγούρια, λάχανο, αρακάς (κατεψυγμένος ή νωπός, χωρίς τον λοβό).

(b) Μήλα, κριθάρι, τομάτες, μαρούλι.

(c) Αχλάδια, μπανάνες, φασόλια (νωπά ή κατεψυγμένα), πατάτες.

(d) Καρότα, πορτοκάλια, ροδάκινα, σπανάκι.