EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 63/9

AΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΟΠΤΕΫΟΥΣΑΣ ΑΡΧΉΣ ΤΗΣ ΕΖΕΣ

αριθ. 404/14/COL

της 8ης Οκτωβρίου 2014

σχετικά με το καθεστώς επενδυτικών κινήτρων στην Ισλανδία (Ισλανδία) [2016/340]

Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ (η «Αρχή»),

ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (η «συμφωνία για τον ΕΟΧ»), και ιδίως τα άρθρα 61 έως 63 και το πρωτόκολλο 26,

ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τη συμφωνία μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ για τη σύσταση Εποπτεύουσας Αρχής και Δικαστηρίου («Συμφωνία περί Εποπτείας και Δικαστηρίου»), και ιδίως το άρθρο 24,

ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ το πρωτόκολλο 3 της συμφωνίας περί Εποπτείας και Δικαστηρίου («πρωτόκολλο 3»), και ιδίως το άρθρο 1 παράγραφος 2 του μέρους I, καθώς και το άρθρο 7 παράγραφος 5 και το άρθρο 14 του μέρους II,

ΑΦΟΥ ΚΑΛΕΣΕ τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις εν λόγω διατάξεις (1) και έλαβε υπόψη τις παρατηρήσεις τους,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

I. ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

1. ΧΡΟΝΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ

(1) Στις 13 Οκτωβρίου 2010, η Αρχή ενέκρινε καθεστώς επενδυτικών κινήτρων (το «καθεστώς») το οποίο οι ισλανδικές αρχές κοινοποίησαν σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 του μέρους I του πρωτοκόλλου 3. Η έγκριση της Αρχής δόθηκε με την απόφαση αριθ. 390/10/COL (2).

(2) Το καθεστώς προβλέπει τη δυνατότητα χορήγησης ενισχύσεων υπό μορφή άμεσων επιχορηγήσεων, μέσω φορολογικών απαλλαγών και της πώλησης και μίσθωσης γης με τίμημα κατώτερο από την αγοραία αξία, σε εταιρείες όλων των τομέων πλην του χρηματοπιστωτικού τομέα. Αυτές οι ενισχύσεις επρόκειτο να καταβληθούν για μια αρχική επένδυση σε περιοχές επιλέξιμες για περιφερειακές ενισχύσεις (γνωστές ως «c-regions») στην Ισλανδία.

(3) Το καθεστώς έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2013.

(4) Η νομική βάση για το καθεστώς που ενέκρινε η Αρχή ήταν: α) Ο νόμος αριθ. 99/2010 περί κινήτρων για αρχικές επενδύσεις στην Ισλανδία («νόμος αριθ. 99/2010»), που εγκρίθηκε από το ισλανδικό κοινοβούλιο στις 29 Ιουνίου 2010 και άρχισε να ισχύει στις 3 Ιουλίου 2010, υπό την αίρεση της έγκρισής του από την Αρχή, και β) Ο κανονισμός αριθ. 985/2010 περί κινήτρων για αρχικές επενδύσεις στην Ισλανδία, ο οποίος εκδόθηκε από το Υπουργείο Βιομηχανίας στις 25 Νοεμβρίου 2010 («κανονισμός περί κινήτρων») και αντιστοιχεί σε σχέδιο κανονισμού που υποβλήθηκε στην Αρχή στις 27 Σεπτεμβρίου 2010. Ο κανονισμός περί κινήτρων είναι πράξη δευτερογενούς νομοθεσίας που βασίζεται στον νόμο αριθ. 99/2010.

(5) Στις 30 Δεκεμβρίου 2010, το Υπουργείο Βιομηχανίας εξέδωσε νέο κανονισμό, τον κανονισμό αριθ. 1150/2010 («συμπληρωματικός κανονισμός») για την τροποποίηση του κανονισμού περί κινήτρων. Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 του μέρους I του πρωτοκόλλου 3, ο συμπληρωματικός κανονισμός έπρεπε να είχε κοινοποιηθεί στην Αρχή. Ωστόσο, η Αρχή δεν έλαβε καμία κοινοποίηση.

(6) Κατά την περίοδο από το 2010 έως το 2013, το ισλανδικό κράτος συνήψε διάφορες συμφωνίες που θεωρούσε ότι εμπίπτουν στο καθεστώς και, ως εκ τούτου, ότι ήταν επιλέξιμες για τη χορήγηση ενίσχυσης βάσει του καθεστώτος αυτού. Πρόκειται για τις ακόλουθες συμφωνίες: (3). α) Στις 30 Δεκεμβρίου 2010, το Υπουργείο Βιομηχανίας, εξ ονόματος της ισλανδικής κυβέρνησης, συνήψε επενδυτική συμφωνία με τη Becromal Iceland ehf. και τη Becromal Properties ehf. (νυν Krossaneseignir ehf.) (από κοινού αναφέρονται ως «Becromal»), Stokkur Energy ehf. και Becromal SpA («επενδυτική συμφωνία Becromal»). β) Στις 30 Δεκεμβρίου 2010, το Υπουργείο Βιομηχανίας, εξ ονόματος της ισλανδικής κυβέρνησης, συνήψε επενδυτική συμφωνία με την Thorsil ehf., Timminco Ltd. και την Stokkur Energy ehf. («επενδυτική συμφωνία Thorsil»). γ) Στις 17 Φεβρουαρίου 2011, το Υπουργείο Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τουρισμού και το Υπουργείο Οικονομικών, εξ ονόματος της ισλανδικής κυβέρνησης, συνήψαν επενδυτική συμφωνία με την Íslenska Kísilfélagið ehf., Tomahawk Development á Íslandi ehf. και GSM Enterprises LLC («επενδυτική συμφωνία Kísilfélagið»). δ) Στις 22 Σεπτεμβρίου 2011, το Υπουργείο Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τουρισμού, εξ ονόματος της ισλανδικής κυβέρνησης, συνήψε επενδυτική συμφωνία με τις Verne Real Estate II ehf. και Verne Holdings Ldt. («επενδυτική συμφωνία Verne»). ε) Στις 7 Μαΐου 2012, το Υπουργείο Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τουρισμού, εξ ονόματος της ισλανδικής κυβέρνησης, συνήψε επενδυτική συμφωνία με την GMR Endurvinnslan ehf («επενδυτική συμφωνία GMR Endurvinnslan»). στ) Στις 28 Ιανουαρίου 2013, το Υπουργείο Βιομηχανίας, εξ ονόματος της ισλανδικής κυβέρνησης, συνήψε επενδυτική συμφωνία με την Μarmeti ehf. («επενδυτική συμφωνία Μarmeti»).

2. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(7) Μετά από συζητήσεις που προηγήθηκαν της κοινοποίησης, και σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 του μέρους I του πρωτοκόλλου 3, οι ισλανδικές αρχές κοινοποίησαν στην Αρχή, στις 13 Δεκεμβρίου 2012, μια σειρά από προτεινόμενες τροποποιήσεις («κοινοποιηθείσες τροποποιήσεις») του νόμου αριθ. 99/2010.

(8) Κατά την προκαταρκτική εξέταση των τροποποιήσεων που κοινοποιήθηκαν, η Αρχή εντόπισε τροποποιήσεις στον κανονισμό περί κινήτρων οι οποίες δεν είχαν κοινοποιηθεί. Από περαιτέρω έρευνα ανέκυψε, επιπλέον, ότι οι επενδυτικές συμφωνίες που συνάφθηκαν την περίοδο 2010-13, εμφανώς βάσει του καθεστώτος, έθεταν ενδεχομένως ορισμένα ζητήματα συμβιβάσιμου με το δίκαιο του ΕΟΧ.

(9) Με την απόφαση αριθ. 177/13/COL της 30ής Απριλίου 2013, η Αρχή κίνησε την επίσημη διαδικασία έρευνας όσον αφορά το καθεστώς και τις επενδυτικές συμφωνίες («απόφαση για την κίνηση διαδικασίας») (4). Οι ισλανδικές αρχές και η Becromal υπέβαλαν παρατηρήσεις σχετικά με την απόφαση για την κίνηση διαδικασίας (5). Με επιστολή της 10ης Οκτωβρίου 2013, η Αρχή διαβίβασε τις παρατηρήσεις που υπέβαλε η Becromal στις ισλανδικές αρχές και τις κάλεσε να σχολιάσουν τις εν λόγω παρατηρήσεις. Οι ισλανδικές αρχές, ωστόσο, δεν υπέβαλαν περαιτέρω παρατηρήσεις.

(10) Το ζήτημα συζητήθηκε επίσης σε σύσκεψη στις Βρυξέλλες στις 29 Απριλίου 2014 μεταξύ της Αρχής και εκπροσώπων της Becromal.

3. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ

3.1. Ιστορικό

(11) Το καθεστώς αποσκοπούσε στην προώθηση αρχικών επενδύσεων και, κατά συνέπεια, στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης σε μειονεκτικές περιοχές της Ισλανδίας.

(12) Η παρούσα απόφαση αφορά τρία σύνολα μέτρων που ελήφθησαν από την Ισλανδία σε σχέση με το καθεστώς: i) τις κοινοποιηθείσες τροποποιήσεις, ii) τις μη κοινοποιηθείσες τροποποιήσεις, και iii) τις επενδυτικές συμφωνίες. Στην απόφαση για την κίνηση διαδικασίας, η Αρχή εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο τα μέτρα είναι σύμφωνα με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ και κατά πόσον η ενίσχυση που χορηγήθηκε στο πλαίσιο των επενδυτικών συμφωνιών ήταν εντός του πεδίου εφαρμογής του καθεστώτος, όπως αυτό εγκρίθηκε.

3.2. Οι κοινοποιηθείσες τροποποιήσεις του καθεστώτος

(13) Στις 30 Νοεμβρίου 2012, η ισλανδική κυβέρνηση υπέβαλε νομοσχέδιο στο Κοινοβούλιο, προτείνοντας μία σειρά τροποποιήσεων του υφιστάμενου καθεστώτος ενισχύσεων. Στις 13 Δεκεμβρίου 2012, οι ισλανδικές αρχές υπέβαλαν στην Αρχή κοινοποίηση των προτεινόμενων τροποποιήσεων. Το ισλανδικό κοινοβούλιο ενέκρινε το νομοσχέδιο, με τη μορφή νόμου υπ' αριθ. 25/2013, στις 13 Μαρτίου 2013, με το σκεπτικό ότι θα ετίθετο σε ισχύ μόνο εφόσον η Αρχή θα εξέδιδε απόφαση έγκρισης των τροποποιήσεων. Οι κοινοποιηθείσες τροποποιήσεις, όπως περιγράφονται αναλυτικότερα στην απόφαση για την κίνηση διαδικασίας (6), αφορούσαν: α) την κατάργηση των άμεσων επιχορηγήσεων· β) τη μείωση του συντελεστή φορολογίας εισοδήματος εταιρειών στο 18 %· γ) την κατάργηση των τελών χαρτοσήμου· δ) τη μείωση του δημοτικού φόρου ακίνητης περιουσίας για νέα επενδυτικά σχέδια κατά 50 %· ε) τη μείωση της γενικής εισφοράς κοινωνικής ασφάλισης για νέα επενδυτικά σχέδια κατά 50 %.

(14) Οι τροποποιήσεις αυτές δεν τέθηκαν σε ισχύ πριν από τη λήξη του καθεστώτος.

3.3. Οι μη κοινοποιηθείσες τροποποιήσεις του καθεστώτος

(15) Η ισλανδική κυβέρνηση έθεσε σε εφαρμογή τον συμπληρωματικό κανονισμό σύντομα μετά την έγκριση του καθεστώτος από την Αρχή.

(16) Ο συμπληρωματικός κανονισμός τροποποίησε ορισμένες διατάξεις του κανονισμού περί κινήτρων, ο οποίος καθόρισε τους όρους για τη χορήγηση ενισχύσεων βάσει του νόμου αριθ. 99/2010.

(17) Πρώτον, ο συμπληρωματικός κανονισμός επηρέασε την εφαρμογή του κριτηρίου περί δημιουργίας κινήτρου στο πλαίσιο του καθεστώτος, όπως ορίζει το άρθρο 3 του κανονισμού περί κινήτρων, με την προσθήκη αναφοράς σε «ειδική επενδυτική συμφωνία» συναφθείσα πριν από την έναρξη ισχύος του νόμου αριθ. 99/2010 (7). Όπως αναφέρεται στην απόφαση για την κίνηση διαδικασίας, αυτό που η Αρχή κατανόησε εξαρχής ήταν ότι η τροποποίηση αυτή επιτρέπει τη χορήγηση ενισχύσεων σε έργα που είχαν ξεκινήσει πριν τεθεί σε ισχύ το καθεστώς.

(18) Δεύτερον, ο συμπληρωματικός κανονισμός τροποποίησε το άρθρο 8 του κανονισμού περί κινήτρων με αναφορά στη εφαρμογή ανώτατου συντελεστή φορολογίας επιχειρήσεων «[…] σύμφωνα με ειδική επενδυτική συμφωνία πριν από την έναρξη ισχύος του νόμου» (8). Στην απόφαση για την κίνηση διαδικασίας, η Αρχή έκρινε καταρχήν ότι η εν λόγω τροποποίηση επέτρεπε επίσης, κατά τα φαινόμενα, την αναδρομική εφαρμογή του καθεστώτος, μέσω της χρήσης του συντελεστή φορολογίας εταιρειών που εφαρμοζόταν πριν από την έναρξη του καθεστώτος.

(19) Τρίτον, ο συμπληρωματικός κανονισμός τροποποίησε το άρθρο 20 του κανονισμού περί κινήτρων. Η τροποποίηση αυτή επηρέασε την ημερομηνία για τον υπολογισμό της μέγιστης διάρκειας των επιτρεπόμενων στο πλαίσιο του προγράμματος φορολογικών απαλλαγών (9). Όπως επισήμανε η Αρχή στην απόφαση για την κίνηση διαδικασίας, φαίνεται ότι προβλέπει μέγιστη διάρκεια των φορολογικών απαλλαγών, η οποία χρονολογείται από την υπογραφή συμφωνίας πριν από την έναρξη της ισχύος του καθεστώτος το 2010.

3.4. Οι κοινοποιηθείσες συμφωνίες

(20) Οι ισλανδικές αρχές υπέβαλαν στην Αρχή αντίγραφα έξι επενδυτικών συμφωνιών, που παρατίθενται κατωτέρω: Ημερομηνία Συμφωνία Έργο 1 30 Δεκεμβρίου 2010 Επενδυτική συμφωνία Becromal Μονάδα ανοδίωσης αλουμινόχαρτου στην πόλη Akureyri 2 30 Δεκεμβρίου 2010 Επενδυτική συμφωνία Thorsil Παραγωγή πυριτιούχου μετάλλου στο Þorlákshöfn στον Δήμο Ölfus 3 17 Φεβρουαρίου 2011 Επενδυτική συμφωνία Kísilfélagið Παραγωγή πυριτιούχου μετάλλου στο Helguvík στον Δήμο Reykjanesbær 4 27 Σεπτεμβρίου 2011 Επενδυτική συμφωνία Verne Κέντρο δεδομένων στον Δήμο Reykjanesbær 5 7 Μαΐου 2012 Επενδυτική συμφωνία GMR Endurvinnslan Μονάδα ανακύκλωσης χάλυβα στο Grundartangi στον Δήμο hvalfjarðarsveit 6 28 Ιανουαρίου 2013 Επενδυτική συμφωνία Μarmeti Εργοστάσιο μεταποίησης ιχθύων στην πόλη Sandgerði

4. ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

(21) Όσον αφορά τις κοινοποιηθείσες τροποποιήσεις που ορίζονται στον νόμο αριθ. 25/2013, η Αρχή έκρινε καταρχάς, στην απόφαση για την κίνηση διαδικασίας, ότι οι κοινοποιηθείσες τροποποιήσεις θα έπρεπε να χαρακτηριστούν ως νέα ενίσχυση, όπως ορίζει το άρθρο 1 στοιχείο γ) του μέρους II του πρωτοκόλλου 3. Επιπλέον, οι εν λόγω τροποποιήσεις δεν θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν ως τροποποιήσεις που μπορούν να διαχωριστούν από το αρχικό καθεστώς. Ως εκ τούτου, η Αρχή έκρινε ότι το καθεστώς στο σύνολό του θα πρέπει να θεωρηθεί ως νέα ενίσχυση, για την οποία έπρεπε να υπάρχει νέα έγκριση πριν τεθεί σε εφαρμογή (10).

(22) Αναφορικά με τις μη κοινοποιηθείσες τροποποιήσεις που τέθηκαν σε εφαρμογή από τον συμπληρωματικό κανονισμό, η Αρχή έκρινε καταρχάς ότι αυτές επηρέασαν αρνητικά την απαίτηση για τον χαρακτήρα κινήτρου που είχε οριστεί στο αρχικό καθεστώς, διευρύνοντας το πεδίο του καθεστώτος πέρα από αυτό που είχε εγκριθεί με την απόφαση αριθ. 390/10/COL της Αρχής. Κρίθηκε, ιδίως, ότι ο συμπληρωματικός κανονισμός προέβλεπε τη χορήγηση ενίσχυσης σε έργα που είχαν αρχίσει ήδη να υλοποιούνται πριν τεθεί σε ισχύ το καθεστώς.

(23) Ως εκ τούτου, η Αρχή διαμόρφωσε την αρχική άποψη ότι οι μη κοινοποιηθείσες τροποποιήσεις του καθεστώτος θα είχαν επιπτώσεις στην προκαταρκτική αξιολόγηση του καθεστώτος από την Αρχή. Συγκεκριμένα, οι τροποποιήσεις θα μετέβαλαν την αξιολόγηση της Αρχής ως προς τον χαρακτήρα κινήτρου, που αποτελεί κομβικό στοιχείο κατά την αξιολόγηση του συμβιβάσιμου των περιφερειακών ενισχύσεων με το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. Κατά συνέπεια, η Αρχή έκρινε σε ένα πρώτο στάδιο ότι το καθεστώς στο σύνολό του, όπως τροποποιήθηκε από τον συμπληρωματικό κανονισμό, θα έπρεπε να συνιστά νέα ενίσχυση σύμφωνα με το άρθρο 1 του μέρους II του πρωτοκόλλου 3 (11).

(24) Για να επανεξετάσει την εφαρμογή του κριτηρίου περί δημιουργίας κινήτρου, στην απόφαση για την κίνηση διαδικασίας, η Αρχή εξέτασε τον τρόπο της εφαρμογής του καθεστώτος από τότε που άρχισε να ισχύει, το 2010 (12). Στο πλαίσιο αυτό, οι ισλανδικές αρχές υπέβαλαν στην Αρχή πληροφορίες σχετικά με τις επενδυτικές συμφωνίες που συνήψαν, κατά την άποψή τους, βάσει του καθεστώτος αυτού.

(25) Όσον αφορά την εφαρμογή του καθεστώτος μετά την εξέταση των επενδυτικών συμφωνιών, η Αρχή εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο η εφαρμογή του καθεστώτος ήταν σύμφωνη με το καθεστώς όπως εγκρίθηκε. Ανέφερε ότι είχε αμφιβολίες για το αν οι διατάξεις και οι μηχανισμοί του καθεστώτος ήταν επαρκώς σαφείς για να διασφαλιστεί ότι η ενίσχυση είναι περιορισμένη και αναλογική, ώστε να είναι βέβαιο ότι πληροί τους στόχους των περιφερειακών ενισχύσεων και ότι δεν συνιστά κάποιο είδος λειτουργικής ενίσχυσης (13).

(26) Επιπλέον, η Αρχή εξέφρασε αμφιβολίες για κατά πόσο ο συμπληρωματικός κανονισμός συμβιβάζεται με το δίκαιο του ΕΟΧ, εφόσον φαίνεται να προβλέπει την αναδρομική εφαρμογή του καθεστώτος όσον αφορά τον συντελεστή φορολογίας εταιρειών, καθώς και μέγιστη διάρκεια των φορολογικών απαλλαγών που καλύπτει επίσης τις συμφωνίες που έχουν συναφθεί πριν από την έναρξη ισχύος του καθεστώτος (14).

(27) Ως εκ τούτου, η Αρχή εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσον το καθεστώς, όπως εφαρμόζεται και όπως τροποποιήθηκε από τον συμπληρωματικό κανονισμό και από τον νόμο αριθ. 25/2013, θα μπορούσε να θεωρηθεί συμβιβάσιμο με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ (15).

(28) Τέλος, όσον αφορά τις επενδυτικές συμφωνίες, η Αρχή εξέφρασε αμφιβολίες αν οι ενισχύσεις βάσει των συμφωνιών αυτών χορηγήθηκαν στο πλαίσιο του πεδίου εφαρμογής του καθεστώτος και για το κατά πόσον η ενίσχυση θα μπορούσε να θεωρηθεί συμβιβάσιμη με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ (16).

5. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΛΑΒΕ Η ΑΡΧΗ

(29) Με επιστολή της 8ης Ιουλίου 2013, οι ισλανδικές αρχές υπέβαλαν παρατηρήσεις σχετικά με την απόφαση της Αρχής για την κίνηση διαδικασίας. Οι ισλανδικές αρχές υπέβαλαν επίσης αντίγραφα: α) Επενδυτικής συμφωνίας μεταξύ του ισλανδικού κράτους και της Becromal, της 7ης Ιουλίου 2009 β) Επενδυτικής συμφωνίας μεταξύ του ισλανδικού κράτους και της Kísilfélagið, της 29ης Μαΐου 2009 γ) Επενδυτικής συμφωνίας μεταξύ του ισλανδικού κράτους και της Verne, της 29ης Μαΐου 2009 δ) Δελτίου τύπου του εθνικού ραδιοτηλεοπτικού οργανισμού της Ισλανδίας (Ríkisútvarpið), της 4ης Μαΐου 2012, σχετικά με το καθεστώς του έργου Kísilfélagið.

(30) Στις 3 Οκτωβρίου 2013, η Αρχή έλαβε παρατηρήσεις της Becromal. Η Becromal υπέβαλε επίσης επιστολή του υπουργού Βιομηχανίας ο οποίος θήτευσε από τις 24 Μαΐου 2007 έως τις 10 Μαΐου 2009, αντίγραφα της αλληλογραφίας μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με υπαλλήλους του Υπουργείου Βιομηχανίας και επιχειρηματικό σχέδιο του 2007. Επιπλέον, με αίτημα της Becromal, πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στις Βρυξέλλες, στις 29 Απριλίου 2014, για την εξέταση της υπόθεσης και των προκαταρκτικών πορισμάτων της Αρχής.

(31) Η Αρχή δεν έλαβε παρατηρήσεις από τους άλλους εικαζόμενους δικαιούχους (δηλαδή Verne, Marmeti, Íslenska Kísilfélagið, Endurvinnslan και Thorsil).

5.1. Παρατηρήσεις των ισλανδικών αρχών

(32) Οι ισλανδικές αρχές υπέβαλαν παρατηρήσεις για τον συμπληρωματικό κανονισμό και τις μεμονωμένες επενδυτικές συμφωνίες.

(33) Οι ισλανδικές αρχές εξέφρασαν τη λύπη τους για το γεγονός ότι καμία από τις επενδυτικές συμφωνίες δεν περιείχε αναφορά στην καθαρή παρούσα αξία της χορηγηθείσας ενίσχυσης και ότι μόνο δύο από τις έξι επενδυτικές συμφωνίες (η επενδυτική συμφωνία Becromal και η επενδυτική συμφωνία Verne) ανέφεραν το επενδυτικό κόστος των αντίστοιχων έργων, όπως απαιτείται από το καθεστώς όπως εγκρίθηκε. Οι ισλανδικές αρχές δεσμεύτηκαν να τροποποιήσουν τις συμφωνίες δεόντως και να εισαγάγουν τις σχετικές πληροφορίες.

(34) Επιπλέον, οι ισλανδικές αρχές έχουν δηλώσει ότι σέβονται την προκαταρκτική άποψη της Αρχής ότι ορισμένες διατάξεις των επενδυτικών συμφωνιών Kísilfélagið, Thorsil και GMR Endurvinnslan, οι οποίες παρέχουν περισσότερα κίνητρα από αυτά που προβλέπει ο νόμος αριθ. 99/2010, καθώς και τη δυνατότητα παράτασης της περιόδου της ενίσχυσης πέραν των πρώτων δέκα ή δεκατριών ετών, δεν είναι σύμφωνες με το καθεστώς όπως εγκρίθηκε. Οι ισλανδικές αρχές έχουν ως εκ τούτου δεσμευθεί να τροποποιήσουν τις επενδυτικές συμφωνίες και να απαλείψουν αυτές τις διατάξεις (βλέπε τμήμα II. 5, κατωτέρω).

5.1.1. Ο συμπληρωματικός κανονισμός

(35) Όσον αφορά την αξιολόγηση της Αρχής, στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας για τις μη κοινοποιηθείσες τροποποιήσεις του καθεστώτος, οι οποίες τέθηκαν σε εφαρμογή με τον συμπληρωματικό κανονισμό, οι ισλανδικές αρχές έχουν υποβάλει ορισμένες παρατηρήσεις και έγγραφα.

(36) Οι ισλανδικές αρχές υποστηρίζουν ότι η αναφορά σε «ειδική επενδυτική συμφωνία» (που προστέθηκε στα άρθρα 3, 8 και 20 του κανονισμού περί κινήτρων από τον συμπληρωματικό κανονισμό) αφορά μόνο την εκπόνηση ενός επενδυτικού σχεδίου, το οποίο έπρεπε σε κάθε περίπτωση να πληροί τα κριτήρια της δημιουργίας κινήτρων του κανονισμού περί κινήτρων, όπως τροποποιήθηκε από τον συμπληρωματικό κανονισμό.

(37) Η Αρχή είχε δηλώσει στην απόφαση για την κίνηση διαδικασίας ότι η Becromal, η Kísilfélagið και η Verne είχαν υπογράψει κατά τα φαινόμενα συμφωνίες πριν από την έναρξη ισχύος του καθεστώτος.

(38) Συναφώς, οι ισλανδικές αρχές διαβεβαίωσαν ότι οι τροποποιήσεις που εισήγαγε στο καθεστώς ο συμπληρωματικός κανονισμός αφορούν μόνο μία ειδική επενδυτική συμφωνία: μία συμφωνία που συνάφθηκε με την Becromal πριν από τη σύναψη της επενδυτικής συμφωνίας Becromal στις 30 Δεκεμβρίου 2010. Οι ισλανδικές αρχές υποστήριξαν ότι αποκλειστικός σκοπός και αποτέλεσμα των τροποποιήσεων ήταν η υλοποίηση του έργου Becromal. Επιπλέον, ανέφεραν ότι καμία άλλη ειδική επενδυτική συμφωνία δεν είχε ούτε επρόκειτο να υπογραφεί, σύμφωνα με τις τροποποιήσεις που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός.

(39) Οι ισλανδικές αρχές υποστήριξαν, συνεπώς, ότι ο συμπληρωματικός κανονισμός δεν έχει καμία επίπτωση στην επενδυτική συμφωνία Kísilfélagið. Δήλωσαν ότι οι σχετικές διατάξεις της επενδυτικής συμφωνίας Kísilfélagið διαφέρουν από μια επενδυτική συμφωνία που συνάφθηκε μεταξύ της Ισλανδίας και της Kísilfélagið στις 29 Μαΐου 2009, η οποία αφορούσε εξαιρέσεις από τις διατάξεις περί συναλλάγματος. Κατά συνέπεια, οι ισλανδικές αρχές υποστηρίζουν ότι η προηγούμενη συμφωνία δεν μπορεί να θεωρηθεί «ειδική επενδυτική συμφωνία» κατά την έννοια του συμπληρωματικού κανονισμού. Οι ισλανδικές αρχές πρόσθεσαν ως προς αυτό ότι δεν είχαν ξεκινήσει ακόμη, κατά τον χρόνο σύνταξης της παρούσας έκθεσης, οι εργασίες για το έργο το οποίο είχε σκοπό να στηρίξει η επενδυτική συμφωνία Kísilfélagið.

(40) Παρομοίως, οι ισλανδικές αρχές υποστήριξαν ότι ο συμπληρωματικός κανονισμός δεν έχει καμία επίπτωση στην επενδυτική συμφωνία Verne, με το σκεπτικό ότι δεν είχε προηγουμένως υπογραφεί επενδυτική συμφωνία με τη Verne. Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, ένα σχέδιο επενδυτικής συμφωνίας μονογραφήθηκε (αλλά δεν υπεγράφη) στις 23 Οκτωβρίου 2009. Ως εκ τούτου, οι ισλανδικές αρχές υποστήριξαν ότι δεν υπήρχε καμία προηγούμενη υπογεγραμμένη επενδυτική συμφωνία με τη Verne που θα μπορούσε να αποτελεί «ειδική επενδυτική συμφωνία» κατά την έννοια του συμπληρωματικού κανονισμού.

5.1.2. Οι επενδυτικές συμφωνίες

(41) Στην απόφασή της για την κίνηση διαδικασίας, η Αρχή εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσον οι επενδυτικές συμφωνίες Verne και Becromal ήταν σύμφωνες με τις απαιτήσεις του καθεστώτος, εφόσον οι εργασίες για τα δύο έργα είχαν αρχίσει κατά τα φαινόμενα πριν από την έναρξη της ισχύος του καθεστώτος το 2010. Επιπλέον, η Αρχή εξέφρασε αμφιβολίες κατά πόσο πληρούνταν τα αναγκαία κριτήρια περί δημιουργίας κινήτρου όσον αφορά την επενδυτική συμφωνία Kísilfélagið. Εντούτοις, η Αρχή επισήμανε επίσης ότι δεν διέθετε εκείνη τη χρονική στιγμή επαρκή στοιχεία σχετικά με την κατάσταση του εν λόγω έργου.

(42) Οι ισλανδικές αρχές απάντησαν ότι: — οι κατασκευαστικές εργασίες του έργου Becromal ξεκίνησαν μετά τη σύναψη της επενδυτικής συμφωνίας στις 29 Μαΐου 2009, πριν από τη σύναψη της επενδυτικής συμφωνίας Becromal (στις 30 Δεκεμβρίου 2010), — το έργο Kísilfélagið δεν είχε ξεκινήσει όταν οι ισλανδικές αρχές απέστειλαν τις παρατηρήσεις τους στην Αρχή. Η συμφωνία που υπεγράφη στις 29 Μαΐου 2009 αφορά την εξαίρεση από νομισματικούς περιορισμούς και δεν έχει καμία επίπτωση στην εφαρμογή του κριτηρίου περί κινήτρου, — επίσης, δεν υπάρχει καμία σύνδεση μεταξύ της επενδυτικής συμφωνίας Verne της 27ης Σεπτεμβρίου 2011 και του σχεδίου συμφωνίας της 23ης Οκτωβρίου 2009, που κοινοποιήθηκε στην Αρχή αλλά αποσύρθηκε στη συνέχεια.

(43) Επιπλέον, οι ισλανδικές αρχές υποστήριξαν ότι όλες οι επενδυτικές συμφωνίες, με εξαίρεση την επενδυτική συμφωνία Becromal, εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του καθεστώτος, όπως αυτό εγκρίθηκε (και όχι όπως τροποποιήθηκε από τον συμπληρωματικό κανονισμό), όσον αφορά τις διατάξεις του άρθρου 8 του κανονισμού (σχετικά με την ενίσχυση που αφορά φόρους και τέλη). Για τον σκοπό αυτό, υποστήριξαν ότι οι τροποποιήσεις που εισήγαγε ο συμπληρωματικός κανονισμός, οι οποίες προβλέπουν την εφαρμογή του συντελεστή φορολογίας εταιρειών που εφαρμοζόταν πριν από την έναρξη του καθεστώτος, εγκρίθηκαν με μόνο σκοπό να καλύψουν την ειδική επενδυτική συμφωνία με τη Becromal.

(44) Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, όλα τα έργα επανεξετάστηκαν από την επιτροπή κινήτρων, η οποία απαρτίζεται από εκπροσώπους διοριζόμενους από το Υπουργείο Οικονομικών και το Υπουργείο Βιομηχανίας και Καινοτομίας. Η εν λόγω επιτροπή αξιολόγησε κατά πόσον το κάθε έργο πληροί τα κριτήρια επιλεξιμότητας που ορίζονται στον νόμο αριθ. 99/2010 και στον κανονισμό περί κινήτρων. Επιπλέον, σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, ο Οργανισμός Invest in Iceland διενήργησε ανάλυση κόστους-οφέλους για κάθε έργο πριν από τη σύναψη κάθε συμφωνίας (17).

(45) Οι ισλανδικές αρχές υποστήριξαν ότι, αν και οι επενδυτικές συμφωνίες Kísilfélagið, Thorsil, GMR Endurvinnslan και Marmeti δεν αναφέρονται ρητά στο επενδυτικό κόστος των σχετικών έργων και δεν περιέχουν δήλωση όσον αφορά τη συνολική ένταση ενίσχυσης ή τα ανώτατα όρια ενίσχυσης, υπόκεινται, παρ' όλα αυτά, σε αυστηρές υποχρεώσεις παρακολούθησης, ώστε να διασφαλιστεί η ορθή χρήση των κινήτρων που προβλέπονται στις συμφωνίες. Οι συμφωνίες προβλέπουν επίσης ότι «Εάν διαπιστωθεί ότι τα κίνητρα που προβλέπονται στην παρούσα συμφωνία έχουν υπερβεί τα επίπεδα που επιτρέπονται από τον νόμο αριθ. 99/2010 ή τη συμφωνία, θα ζητηθεί από την εταιρεία να επιστρέψει το επιπλέον ποσό και η περαιτέρω χορήγηση κινήτρων θα διακοπεί» (18). Ως εκ τούτου, σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, η ενίσχυση που χορηγήθηκε βάσει αυτών των συμφωνιών δεν θα μπορούσε ποτέ να υπερβεί το επιτρεπόμενο από το καθεστώς όριο.

(46) Όσον αφορά την επενδυτική συμφωνία Becromal, οι ισλανδικές αρχές θεωρούν ότι η Becromal δεν έλαβε καμία δεσμευτική απόφαση σχετικά με τη συγκεκριμένη επένδυση πριν από την έναρξη ισχύος του καθεστώτος. Επιπλέον, η Becromal δεν έχει μέχρι στιγμής λάβει καμία απόφαση όσον αφορά την επένδυση σε […]. Εάν η Becromal αποφάσιζε να πραγματοποιήσει την επένδυσή της στην […], βάσει ανεξάρτητης αξιολόγησης και χωριστής απόφασης από την εταιρεία, οι ισλανδικές αρχές θεωρούν ότι η επένδυση αυτή θα ήταν επιλέξιμη για ενίσχυση στο πλαίσιο του καθεστώτος ενισχύσεων, εφόσον πληρούνται όλες οι αναγκαίες προϋποθέσεις.

(47) Όσον αφορά την επενδυτική συμφωνία Verne, οι ισλανδικές αρχές εξέφρασαν την άποψη ότι η Verne είχε κίνητρο να εντάξει στο καθεστώς το έργο που αναφέρεται σε αυτήν, δεδομένου ότι αποφάσισε να αποσυρθεί από το αρχικό έργο της κατασκευής κέντρου δεδομένων και να διακόψει κάθε κατασκευή στο εργοτάξιο λόγω της οικονομικής κρίσης.

(48) Επιπλέον, οι ισλανδικές αρχές υποστήριξαν ότι η επενδυτική συμφωνία Verne αφορά ένα νέο έργο, ανεξάρτητο από το αρχικό έργο (το οποίο κατέστη απολύτως ανεπίκαιρο από τον Δεκέμβριο του 2009). Υποστηρίζουν ότι αυτή η νέα συμφωνία έχει διαφορετικά συμβατικά χαρακτηριστικά: α) τα μέρη είναι διαφορετικά· β) υπήρξε εισφορά νέων κεφαλαίων στη νέα οντότητα που συστάθηκε για να επωφεληθεί από το καθεστώς· γ) το δυνητικό επίπεδο επένδυσης είναι χαμηλότερο· δ) αφορά τη νέα επέκταση του χώρου και της υποδομής του κέντρου δεδομένων· ε) τα συμβαλλόμενα μέρη δεν απαλλάσσονται από νομικές υποχρεώσεις όπως οι περιορισμοί στους ελέγχους κεφαλαίων, οι βιομηχανικές επιβαρύνσεις, τα τέλη οδικών συνδέσεων κ.λπ., και στ) επιβάλλει πρόσθετες υποχρεώσεις όσον αφορά τη μεταβίβαση μετοχών.

(49) Οι ισλανδικές αρχές υποστήριξαν ακόμη ότι το πεδίο της επενδυτικής συμφωνίας Verne είναι πιο περιορισμένο από τις 27 Σεπτεμβρίου 2011 σε σχέση με τη συμφωνία του 2009, όσον αφορά τα οφέλη από τις κρατικές ενισχύσεις που παρέχει. Ενδεικτικά, ο συντελεστής του καταβλητέου φόρου εισοδήματος καθορίζεται σε ποσοστό 20 % αντί του 15 % που προέβλεπε η συμφωνία του 2009. Επιπλέον, η διάρκειά της είναι 13 (και όχι 20) έτη και επεκτείνονται οι εποπτικές εξουσίες των ισλανδικών αρχών.

(50) Οι ισλανδικές αρχές έχουν την άποψη ότι η επενδυτική συμφωνία Verne είναι απολύτως σύμφωνη με τους όρους του καθεστώτος.

5.1.3. Οι κοινοποιηθείσες τροποποιήσεις

(51) Όσον αφορά τις κοινοποιηθείσες τροποποιήσεις του καθεστώτος μετά την έκδοση του νόμου αριθ. 25/2013, οι ισλανδικές αρχές πιστεύουν ότι δεν πρέπει να θεωρηθεί ότι αυτές αποτελούν μέρος του καθεστώτος έως ότου εγκριθούν από την Αρχή. Ωστόσο, δεδομένου ότι η Αρχή δεν ενέκρινε τις τροποποιήσεις που κοινοποιήθηκαν πριν από τη λήξη του καθεστώτος στο σύνολό τους, αυτές δεν τέθηκαν σε ισχύ.

5.1.4. Προτεινόμενα μέτρα

(52) Όσον αφορά τον συμπληρωματικό κανονισμό, οι ισλανδικές αρχές εξέφρασαν την προθυμία τους να τον ανακαλέσουν και να τον ακυρώσουν με άμεση ισχύ.

(53) Οι ισλανδικές αρχές έχουν προτείνει τα ακόλουθα: α) Τα αριθμητικά στοιχεία των υπολογισμών στην ανάλυση κόστους/ωφέλειας, που πραγματοποίησε ο οργανισμός Invest in Iceland θα εισαχθούν στις επενδυτικές συμφωνίες, καθώς και σε όλες τις μελλοντικές συμφωνίες. β) Οι επενδυτικές συμφωνίες, καθώς και τυχόν μελλοντικές συμφωνίες, θα τροποποιηθούν, ώστε να περιέχουν αναφορά στο συνολικό ανώτατο όριο των επιλέξιμων επενδυτικών δαπανών. γ) Θα απαλειφθεί η διάταξη στις επενδυτικές συμφωνίες Kísilfélagið, Verne, GMR Endurvinnslan και Marmeti, ότι οι δικαιούχοι έχουν, «σε περίπτωση τροποποιήσεων του νόμου αριθ. 99/2010, οι οποίες κατά την εταιρεία παρέχουν πρόσθετα κίνητρα από αυτά που ορίζει ήδη η πράξη», το δικαίωμα να ζητήσουν την τροποποίηση των επενδυτικών συμφωνιών τους και να τους παρασχεθούν «νέα κίνητρα που θα αρχίζουν να ισχύουν από την ημερομηνία υπογραφής της τροποποιημένης συμφωνίας». δ) Η ρήτρα που προστέθηκε στις επενδυτικές συμφωνίες Becromal και Thorsil η οποία επιτρέπει τη δυνατότητα παράτασης της περιόδου ενίσχυσης πέραν της προβλεπόμενης για το καθεστώς μέγιστης διάρκειας, θα απαλειφθεί.

5.2. Παρατηρήσεις της Becromal

(54) Η Becromal υποστήριξε ότι η επενδυτική συμφωνία της είναι σύμφωνη με τις αρχές περί της συμβατότητας των ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα βάσει του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, καθώς και με τις διατάξεις των κατευθυντήριων γραμμών της Αρχής σχετικά με τα κριτήρια για την αναλυτική αξιολόγηση περιφερειακών ενισχύσεων προς μεγάλα επενδυτικά σχέδια («κατευθυντήριες γραμμές ΜΕΣ») (19). Επιπλέον, υποστηρίζει ότι τα επενδυτικά κίνητρα που δόθηκαν στη Becromal συνάδουν με τα προβλεπόμενα στο καθεστώς κίνητρα.

(55) Ειδικότερα, η Becromal ανέφερε ότι τα μέτρα ενισχύσεων έχουν θετικές επιπτώσεις: αύξηση της οικονομικής μεγέθυνσης, δημιουργία θέσεων απασχόλησης (άμεσων και έμμεσων θέσεων απασχόλησης), αύξηση των αναγκών κατάρτισης για την απόκτηση ειδικών δεξιοτήτων και δημιουργία συστάδων επιχειρήσεων.

(56) Επίσης, η Becromal θεωρεί ότι η χορήγηση κρατικής ενίσχυσης ήταν το κατάλληλο μέσο για τη δημιουργία σταθερού οικονομικού περιβάλλοντος στην Ισλανδία και την προώθηση ξένων επενδύσεων.

(57) Όσον αφορά την έννοια της δημιουργίας κινήτρων, η Becromal διαφωνεί με την αναφορά της Αρχής στην απόφαση για την κίνηση διαδικασίας στην απόφαση Kronoply, βάσει της οποίας η Αρχή υποστήριξε ότι μπορεί να στηρίξει την αξιολόγησή της για τον χαρακτήρα κινήτρου με αναφορά σε στοιχείο χρονικής φύσεως (20). Η παρούσα υπόθεση, ισχυρίζεται, αφορούσε την ερμηνεία των προηγούμενων κατευθυντήριων γραμμών για τις περιφερειακές ενισχύσεις του 1998 και έκτοτε, η εξέταση υποθέσεων κρατικών ενισχύσεων άλλαξε με την εισαγωγή πιο εμπεριστατωμένης οικονομικής ανάλυσης (21). Ως εκ τούτου, κατά την αξιολόγηση του χαρακτήρα κινήτρου της ενίσχυσης, η Αρχή πρέπει επίσης να αξιολογήσει τον οικονομικό χαρακτήρα της ενίσχυσης (δηλαδή εάν έχει συμβάλει στη μεταβολή της συμπεριφοράς του δικαιούχου της ενίσχυσης) (22).

(58) Επιπλέον, η Becromal υποστηρίζει ότι η αγορά γης ή/και η οικοδόμηση μιας μονάδας δεν σηματοδοτεί κατ' ανάγκη την έναρξη της υλοποίησης μιας επενδυτικής απόφασης, εφόσον μια τέτοια επένδυση μπορεί εύκολα να πωληθεί ανά πάσα στιγμή. Αντίθετα, η παραγγελία εξοπλισμού ειδικά σχεδιασμένου για μία μονάδα συγκεκριμένου τύπου συνιστά την «έναρξη εργασιών» κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα (ΚΓΠΕ). Κατά την Becromal, οι εργασίες κατασκευής της μονάδας άρχισαν το 2008, μετά την υποβολή επίσημης προσφοράς από τις ισλανδικές αρχές για τη σύναψη επενδυτικής συμφωνίας. Ωστόσο, κατά την άποψη της Becromal, η παραγγελία του εξειδικευμένου εξοπλισμού δεν έγινε πριν το 2009, όταν οι διαπραγματεύσεις για την προκαταρκτική επενδυτική συμφωνία είχαν ήδη αρχίσει.

(59) Εξάλλου, έχει ήδη πραγματοποιηθεί επένδυση ύψους περίπου 76 εκατ. ευρώ κατά το πρώτο στάδιο του έργου Becromal (23) […].

(60) Η Becromal υπέβαλε επίσης επιστολή της 20ής Σεπτεμβρίου 2013, του πρώην υπουργού Βιομηχανίας, στην οποία ο εν λόγω υπουργός επιβεβαιώνει ότι η κυβέρνηση συμφώνησε να συνάψει επενδυτική συμφωνία με την εταιρεία το 2007 και ότι οι εργασίες σχετικά με τη συμφωνία είχαν αρχίσει το 2008. Ενώ συντασσόταν μια επενδυτική συμφωνία, αποφασίστηκε, ως προσωρινό μέτρο μέχρι να οριστικοποιηθεί η πλήρης συμφωνία, η υπογραφή μιας απλούστερης επενδυτικής συμφωνίας με τη Becromal που θα παρείχε στην επιχείρηση απαλλαγές από τους ελέγχους κεφαλαίων.

(61) Σύμφωνα με την Becromal, το αίτημά της να συναφθεί πλήρης επενδυτική συμφωνία το 2009 απορρίφθηκε. Κατά την άποψή της, οι ισλανδικές αρχές αρνήθηκαν να συνάψουν επενδυτική συμφωνία με την εταιρεία μέχρι τη θέσπιση καθεστώτος παροχής επενδυτικών κινήτρων. Επιπλέον, σύμφωνα με τη Becromal, προκαταρκτική επενδυτική συμφωνία υπεγράφη το 2009, με σκοπό να παρασχεθεί στη Becromal απαλλαγή από τους ελέγχους κεφαλαίων. Η πλήρης επενδυτική συμφωνία υπεγράφη μόλις το 2010, ως αποτέλεσμα της ανάπτυξης ενός καθεστώτος επενδυτικών κινήτρων και της οικονομικής κρίσης.

(62) Επιπλέον, η Becromal ισχυρίστηκε ότι δεν έχει αποκομίσει ακόμη τα πλήρη οφέλη από τα κίνητρα που παρέχει η συμφωνία. Σύμφωνα με τα υποβληθέντα στοιχεία, οι ισλανδικές αρχές δεν έχουν χορηγήσει ενισχύσεις κατάρτισης μέχρι στιγμής, ενώ η εισπραχθείσα μέχρι σήμερα ενίσχυση στο πλαίσιο των επενδυτικών συμφωνιών Becromal ανέρχεται σε: Μείωση κατά 20 % των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης […] ευρώ Απαλλαγή από τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης […] ευρώ Μείωση τελών χαρτοσήμου […] ευρώ Σύνολο […] ευρώ

(63) Η Becromal υποστήριξε ακόμη ότι τα μέτρα ενίσχυσης δεν επηρεάζουν τις συναλλαγές εντός του ΕΟΧ, καθώς η αγορά αλουμινόχαρτου που χρησιμοποιείται σε ηλεκτρολυτικούς πυκνωτές αλουμινίου είναι παγκόσμια και οι μεγαλύτεροι ανταγωνιστές είναι εταιρείες από […].

II. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

1. ΠΕΔΙΟ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

(64) Με βάση τις πληροφορίες που έλαβε κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας, η Αρχή θεωρεί σκόπιμο να περιορίσει το πεδίο της αξιολόγησής της.

1.1. Λήξη του καθεστώτος

(65) Το καθεστώς ενισχύσεων, όπως εγκρίθηκε με την απόφαση αριθ. 390/10/COL, έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2013.

(66) Οι κοινοποιηθείσες τροποποιήσεις του καθεστώτος (που ορίζονται στον νόμο αριθ. 25/2013) δεν τέθηκαν σε ισχύ, διότι δεν είχαν εγκριθεί από την Αρχή πριν από τη λήξη του ίδιου του καθεστώτος. Ως εκ τούτου, συνάγεται ότι οι κοινοποιηθείσες τροποποιήσεις δεν ωφέλησαν καμία από τις εταιρείες που είχαν ήδη υπογράψει επενδυτική συμφωνία με τις ισλανδικές αρχές.

(67) Η λήξη του καθεστώτος συνεπάγεται ότι δεν θα συναφθεί καμία άλλη επενδυτική συμφωνία βάσει αυτού του καθεστώτος.

(68) Συνεπώς, η Αρχή θεωρεί ότι δεν είναι πλέον αναγκαία η επίσημη έρευνα για το καθεστώς, η οποία κινήθηκε βάσει του άρθρου 1 της απόφασης για την κίνηση διαδικασίας. Κατά συνέπεια, η Αρχή περατώνει την έρευνα όσον αφορά το καθεστώς καθαυτό, με εξαίρεση τις τροποποιήσεις που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός.

(69) Όσον αφορά τις τροποποιήσεις που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός (σχετικά με την εφαρμογή του κριτηρίου περί δημιουργίας κινήτρου βάσει του καθεστώτος, τον εφαρμοστέο ανώτατο συντελεστή εταιρικού φόρου και την ημερομηνία για τον υπολογισμό της μέγιστης διάρκειας των φορολογικών απαλλαγών που επιτρέπονται βάσει του καθεστώτος), η Αρχή θα αξιολογήσει i) κατά πόσον οι τροποποιήσεις αυτές συνιστούν κρατική ενίσχυση, και εάν όντως αυτό συμβαίνει, ii) τον χαρακτήρα ενίσχυσης των μέτρων.

1.2. Η επενδυτική συμφωνία Μarmeti

(70) Η επενδυτική συμφωνία Μarmeti αφορούσε την κατασκευή και λειτουργία μονάδας μεταποίησης ιχθύων στο Sandgerði. Οι εργασίες της Μarmeti αφορούσαν την αλάτιση και την ξήρανση θαλασσινών. Η Μarmeti ιδρύθηκε το 2012 και άρχισε να λειτουργεί τον Φεβρουάριο του 2013. Η εταιρεία λειτούργησε επί 8 μήνες και στις 18 Φεβρουαρίου 2014 η Μarmeti κηρύχθηκε σε πτώχευση.

(71) Για να εφαρμοστούν οι διατάξεις περί κρατικών ενισχύσεων των άρθρων 61 έως 63 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, οι κρατικές ενισχύσεις πρέπει να χορηγούνται σε επιχειρήσεις οι οποίες ασχολούνται με την παραγωγή αγαθών που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. Το άρθρο 8 παράγραφος 3 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ ορίζει τα ακόλουθα: «Εκτός εάν άλλως ορίζεται, οι διατάξεις της παρούσας συμφωνίας εφαρμόζονται μόνο: α) στα προϊόντα που υπάγονται στα κεφάλαια 25 μέχρι 97 του εναρμονισμένου συστήματος περιγραφής και κωδικοποίησης των εμπορευμάτων, εκτός από τα προϊόντα που απαριθμούνται στο πρωτόκολλο 2· β) στα προϊόντα που αναφέρονται στο πρωτόκολλο 3, με την επιφύλαξη των ειδικών ρυθμίσεων που περιλαμβάνονται στο εν λόγω πρωτόκολλο».

(72) Το άρθρο 8 παράγραφος 3 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ περιορίζει, συνεπώς, το πεδίο εφαρμογής της συμφωνίας για τον ΕΟΧ στα ανωτέρω προϊόντα, εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά στη συμφωνία για τον ΕΟΧ. Τα ψάρια και τα προϊόντα αλιείας, στο μέτρο που δεν υπάγονται στα κεφάλαια 25 έως 97 του εναρμονισμένου συστήματος περιγραφής και κωδικοποίησης των εμπορευμάτων (ΕΣ) ή αναφέρονται στο πρωτόκολλο 3, δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. Μολονότι το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου 9 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ ορίζει ότι οι ενισχύσεις «[…] που χορηγούνται από κρατικούς πόρους στον τομέα της αλιείας και που νοθεύουν τον ανταγωνισμό πρέπει να καταργηθούν», η αρμοδιότητα για την αξιολόγηση των κρατικών ενισχύσεων στον τομέα της αλιείας εναπόκειται στα συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας για τον ΕΟΧ (24).

(73) Κατά την άποψη της Αρχής, τα προϊόντα που παράγει η Marmeti υπάγονται στα κεφάλαια 03, 05, 15, 16 και 23 του εναρμονισμένου συστήματος περιγραφής και κωδικοποίησης των εμπορευμάτων (ΕΣ) και, ως εκ τούτου, δεν εντάσσονται στα προϊόντα που καλύπτει η συμφωνία για τον ΕΟΧ. Ως εκ τούτου, η Αρχή δεν έχει αρμοδιότητα να αξιολογήσει ενδεχόμενη ενίσχυση που χορηγείται στο πλαίσιο της επενδυτικής συμφωνίας Μarmeti.

(74) Με βάση τα ανωτέρω, η Αρχή περατώνει την έρευνά της για την επενδυτική συμφωνία Μarmeti.

1.3. Συμπέρασμα

(75) Με βάση τα ανωτέρω, η Αρχή θα περιοριστεί στην αξιολόγηση των τροποποιήσεων του καθεστώτος που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός και στην επίπτωση που είχαν οι τροποποιήσεις αυτές στις επενδυτικές συμφωνίες που υπεγράφησαν με τη Becromal, την Kísilfélagið, τη Verne, την Thorsil και την GMR Endurvinnslan («πέντε επενδυτικές συμφωνίες»).

2. ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

2.1. Κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ

(76) Το άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ ορίζει τα ακόλουθα: «Ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη μέλη της ΕΚ, τα κράτη της ΕΖΕΣ ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής, είναι ασυμβίβαστες με τη λειτουργία της παρούσας συμφωνίας, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ των συμβαλλομένων μερών συναλλαγές, εκτός εάν η παρούσα συμφωνία ορίζει άλλως».

(77) Στη συνέχεια, η Αρχή θα εκτιμήσει κατά πόσο πληρούνται τα κριτήρια για την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ για i) το καθεστώς όπως τροποποιήθηκε από τον συμπληρωματικό κανονισμό και ii) για τις πέντε επενδυτικές συμφωνίες.

2.2. Παρουσία κρατικών πόρων

(78) Για να χαρακτηριστεί ένα μέτρο ως κρατική ενίσχυση, πρέπει να παρέχεται πλεονέκτημα από το κράτος ή με κρατικούς πόρους. Για τους σκοπούς των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων, ο όρος «κράτος» καλύπτει επίσης τους φορείς περιφερειακής διοίκησης και τοπικής αυτοδιοίκησης (25). Η απώλεια φορολογικών εσόδων ισοδυναμεί με ανάλωση κρατικών πόρων υπό μορφή δημοσιονομικών δαπανών και η κρατική ενίσχυση μπορεί να χορηγείται τόσο μέσω φορολογικών διατάξεων νομοθετικού, κανονιστικού ή διοικητικού χαρακτήρα, όσο και με πρακτικές της φορολογικής αρχής (26). Μια μείωση της φορολογικής βάσης ή ολική ή μερική μείωση του ποσού του φόρου, των τελών ή επιβαρύνσεων συνεπάγεται απώλεια εσόδων και, ως εκ τούτου, ισοδυναμεί με ανάλωση κρατικών πόρων υπό τη μορφή φορολογικών δαπανών.

2.2.1. Το καθεστώς όπως τροποποιήθηκε από τον συμπληρωματικό κανονισμό

(79) Η Αρχή κατέληξε στο συμπέρασμα, στην απόφαση αριθ. 390/10/COL, ότι το εν λόγω καθεστώς συνιστούσε μεταφορά κρατικών πόρων. Οι τροποποιήσεις που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός δεν μεταβάλλουν το συμπέρασμα αυτό.

2.2.2. Οι πέντε επενδυτικές συμφωνίες

(80) Ειδικότερα, οι πέντε επενδυτικές συμφωνίες προέβλεπαν τις ακόλουθες παρεκκλίσεις από φόρους και τέλη: α) Ο ανώτατος πληρωτέος φορολογικός συντελεστής εισοδήματος εταιρειών για την εταιρεία που επενδύει στο σχετικό έργο καθορίστηκε στο ποσοστό που ισχύει κατά τη στιγμή της υπογραφής της συμφωνίας μεταξύ της εταιρείας και του Υπουργείου Βιομηχανίας. β) Εγκρίθηκαν παρεκκλίσεις από τους κανόνες περί απόσβεσης: i) Αποσβέσεις περιουσιακών στοιχείων χωρίς υπολειμματική αξία, αντί του 10 % που ορίζει ο νόμος για τον φόρο εισοδήματος που προβλέπεται στον νόμο αριθ. 90/2003, και ii) Ο δικαιούχος μπορεί επίσης, κατά το έτος που τίθενται σε λειτουργία τα περιουσιακά αυτά στοιχεία, να επιλέξει να αποσβέσει τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία με αναλογικό συντελεστή της ετήσιας απόσβεσης, αντί της απόσβεσης ενός πλήρους έτους, όπως απαιτείται από το άρθρο 34 του νόμου αριθ. 90/2003. γ) Έχουν χορηγηθεί απαλλαγές από τις βιομηχανικές επιβαρύνσεις που ορίζονται στον νόμο αριθ. 134/1992 και από τις επιβαρύνσεις της αγοράς που ορίζονται στον νόμο αριθ. 160/2002. δ) Ο φόρος χαρτοσήμου στα έγγραφα σε σχέση με την επένδυση καθορίστηκε στο 0,15 % αντί του υποχρεωτικού τέλους χαρτοσήμου που προβλέπεται από τον νόμο αριθ. 36/1978. ε) Έχουν χορηγηθεί απαλλαγές από το τέλος ελέγχου ασφαλείας των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων που ορίζονται στα άρθρα 14(1)(1), 14 (1)(4) και 14(1)(5) του νόμου αριθ. 146/1996. στ) Ο συντελεστής του δημοτικού φόρου ακίνητης περιουσίας καθορίστηκε σε 30 %, σε επίπεδο κατώτερο από το ανώτατο ποσοστό που προβλέπεται στο κεφάλαιο II του νόμου αριθ. 4/1995. ζ) Η γενική εισφορά κοινωνικής ασφάλισης ορίστηκε στο 20 %, χαμηλότερα από το ποσοστό που προβλέπεται στο άρθρο 2 παράγραφος 3 του νόμου αριθ. 113/1990. η) Έχουν χορηγηθεί απαλλαγές από τελωνειακούς δασμούς δυνάμει του νόμου αριθ. 88/2005 και από τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης δυνάμει του νόμου αριθ. 97/1987.

(81) Εξάλλου, το προοίμιο της επενδυτικής συμφωνίας Kísilfélagið αναφέρεται σε συμφωνία μεταξύ της Kísilfélagið, του δήμου Reykjanesbær και της Harbour Fund Company περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών όσον αφορά το έργο, συμπεριλαμβανομένων των αρχών σχετικά με τη φορολόγηση ακινήτων και τη μίσθωση γης (27). Η μίσθωση γης ή ακινήτου σε τιμή χαμηλότερη από την αγοραία τιμή συνεπάγεται απώλεια εσόδων και, ως εκ τούτου, συνιστά μεταφορά κρατικών πόρων.

(82) Με βάση τα ανωτέρω, η Αρχή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι είναι πιθανή η εμπλοκή κρατικών πόρων στις πέντε επενδυτικές συμφωνίες.

2.3. Ευνοϊκή μεταχείριση ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής

2.3.1. Το καθεστώς όπως τροποποιήθηκε από τον συμπληρωματικό κανονισμό

(83) Στην απόφαση αριθ. 390/10/COL, η Αρχή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το εν λόγω καθεστώς είναι επιλεκτικό, εφόσον μόνον οι επιχειρήσεις που πραγματοποιούν επενδύσεις σε συγκεκριμένες περιοχές της Ισλανδίας για ενίσχυση βάσει του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ μπορούν να λάβουν ενίσχυση βάσει του καθεστώτος. Ομοίως, η Αρχή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το καθεστώς θα επέτρεπε στους δικαιούχους να απαλλαγούν από μέρος του κόστους με το οποίο κανονικά θα επιβαρύνονταν κατά την άσκηση των δραστηριοτήτων τους. Οι δαπάνες αυτές περιλάμβαναν την πληρωμή του ισχύοντος φορολογικού συντελεστή εισοδήματος εταιρειών σε κάθε δεδομένη στιγμή, του πάγιου δημοτικού φόρου ακίνητης περιουσίας και της επιβάρυνσης κοινωνικής ασφάλισης γενικής εφαρμογής.

(84) Η Αρχή αποδέχεται το επιχείρημα των ισλανδικών αρχών ότι οι τροποποιήσεις που επήλθαν στο καθεστώς με τον συμπληρωματικό κανονισμό επεκτείνουν τα πλεονεκτήματα που χορηγήθηκαν βάσει του καθεστώτος στην Becromal. Οι τροποποιήσεις που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός, συνεπώς, συνιστούν επιλεκτικό μέτρο, εφόσον αφορούν μία συγκεκριμένη επιχείρηση.

(85) Η Αρχή, συνεπώς, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο συμπληρωματικός κανονισμός ευνοεί ορισμένες επιχειρήσεις ή την παραγωγή ορισμένων αγαθών κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.

2.3.2. Οι πέντε επενδυτικές συμφωνίες

(86) Παρομοίως, οι δικαιούχοι των πέντε επενδυτικών συμφωνιών είναι μεμονωμένες εταιρείες και ως εκ τούτου τα μέτρα είναι επιλεκτικά.

(87) Η έννοια της ενίσχυσης είναι ευρύτερη από αυτήν της επιδότησης, διότι περιλαμβάνει όχι μόνον τις θετικές παροχές, όπως οι καθαυτό επιδοτήσεις, αλλά και κρατικά μέτρα τα οποία, υπό διάφορες μορφές, ελαφρύνουν τις επιβαρύνσεις που κανονικώς βαρύνουν τον προϋπολογισμό μιας επιχείρησης και οι οποίες κατά συνέπεια, χωρίς να είναι επιδοτήσεις υπό τη στενή έννοια του όρου, είναι της ιδίας φύσεως ή έχουν τα ίδια αποτελέσματα (28). Κατά πάγια νομολογία, ένα μέτρο με το οποίο οι δημόσιες αρχές παρέχουν σε ορισμένες επιχειρήσεις φορολογική απαλλαγή, το οποίο, μολονότι δεν συνεπάγεται μεταβίβαση κρατικών πόρων, θέτει τους δικαιούχους σε ευνοϊκότερη οικονομική κατάσταση σε σχέση με άλλους φορολογουμένους, συνιστά ενίσχυση που χορηγείται από το κράτος ή με κρατικούς πόρους (29).

(88) Οι πέντε επενδυτικές συμφωνίες έδωσαν στους δικαιούχους τη δυνατότητα να απαλλαγούν από μέρος του κόστους με το οποίο κανονικά θα επιβαρύνονταν κατά την άσκηση των δραστηριοτήτων τους, όπως η πληρωμή του ισχύοντος φορολογικού συντελεστή εισοδήματος εταιρειών σε κάθε δεδομένη στιγμή, του πάγιου δημοτικού φόρου ακίνητης περιουσίας και της επιβάρυνσης κοινωνικής ασφάλισης γενικής εφαρμογής.

(89) Επομένως, η Αρχή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι πέντε επενδυτικές συμφωνίες ευνοούν ορισμένες επιχειρήσεις και ορισμένους κλάδους παραγωγής, κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.

2.4. Νόθευση του ανταγωνισμού και επίπτωση στις συναλλαγές μεταξύ συμβαλλόμενων μερών

(90) Κατά πάγια νομολογία, για τον χαρακτηρισμό ενός εθνικού μέτρου ως κρατικής ενίσχυσης απαιτείται να εξεταστεί μόνον αν οι ενισχύσεις δύνανται να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών και να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό και όχι αν οι ενισχύσεις αυτές έχουν πραγματικές επιπτώσεις στο ενδοκοινοτικό εμπόριο και νοθεύουν όντως τον ανταγωνισμό (30).

(91) Εξάλλου, όταν η χορηγούμενη ενίσχυση από ένα κράτος μέλος ενισχύει τη θέση μιας επιχείρησης έναντι άλλων ανταγωνιστικών επιχειρήσεων στο πλαίσιο των συναλλαγών εντός του ΕΟΧ, πρέπει να θεωρείται ότι η εν λόγω ενίσχυση επηρεάζει τις συναλλαγές (31).

2.4.1. Το καθεστώς όπως τροποποιήθηκε από τον συμπληρωματικό κανονισμό

(92) Στην απόφασή της αριθ. 390/10/COL, η Αρχή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το καθεστώς ενίσχυσε την ανταγωνιστική θέση των ενισχυόμενων επιχειρήσεων στις επιλέξιμες περιοχές, σε σύγκριση με τους πραγματικούς ή δυνητικούς ανταγωνιστές τους στον ΕΟΧ. Οι τροποποιήσεις που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός δεν μεταβάλλουν το συμπέρασμα αυτό.

2.4.2. Οι πέντε επενδυτικές συμφωνίες

(93) Η επενδυτική συμφωνία Becromal ενισχύει την ανταγωνιστική θέση της Becromal έναντι άλλων παραγωγών αλουμινόχαρτου για ηλεκτρολυτικούς πυκνωτές αλουμινίου. Όπως έχει επιβεβαιώσει η Becromal, η αγορά αλουμινόχαρτου που χρησιμοποιείται σε ηλεκτρολυτικούς πυκνωτές αλουμινίου είναι παγκόσμια και μεταξύ των πελατών της Becromal είναι εταιρείες στην […] και […]. Συνεπώς, το γεγονός ότι οι μεγαλύτεροι ανταγωνιστές της Becromal είναι εταιρείες από […] δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν επιπτώσεις στις συναλλαγές στο εσωτερικό του ΕΟΧ.

(94) Η επενδυτική συμφωνία Verne ενισχύει την ανταγωνιστική θέση της Verne έναντι άλλων κέντρων δεδομένων που είναι εγκατεστημένα στην Ισλανδία. Επιπλέον, η Verne διατηρεί σε λειτουργία ένα παγκόσμιο κέντρο δεδομένων χονδρικής που παρέχει υπηρεσίες σε πελάτες εντός του ΕΟΧ και στην παγκόσμια αγορά.

(95) Η επενδυτική συμφωνία Kísilfélagið ενισχύει την ανταγωνιστική θέση της Kísilfélagið έναντι άλλων παραγωγών πυριτίου μεταλλουργικής ποιότητας και σκόνης χαλαζία. Η αγορά πυριτίου μεταλλουργικής ποιότητας και σκόνης χαλαζία είναι παγκόσμια.

(96) Η επενδυτική συμφωνία Thorsil ενισχύει την ανταγωνιστική θέση της Thorsil έναντι άλλων παραγωγών πυριτιούχου μετάλλου. Όπως επισημαίνεται στο προοίμιο της επενδυτικής συμφωνίας Thorsil, το έργο είχε, μεταξύ άλλων, αρχίσει να ανταποκρίνεται στην αυξημένη ζήτηση πυριτιούχου μετάλλου στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική.

(97) Η επενδυτική συμφωνία GMR Endurvinnslan ενισχύει την ανταγωνιστική θέση της GMR Endurvinnslan έναντι άλλων εταιρειών ανακύκλωσης χάλυβα και των παραγωγών χάλυβα. Η εταιρεία προτίθεται να εξαγάγει το μεγαλύτερο μέρος των προϊόντων της σε αγοραστές στον κατασκευαστικό κλάδο (32).

(98) Κατά συνέπεια, η Αρχή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι πέντε επενδυτικές συμφωνίες ενισχύουν την ανταγωνιστική θέση των ενισχυόμενων επιχειρήσεων στις επιλέξιμες περιοχές έναντι των πραγματικών ή δυνητικών ανταγωνιστών τους στον ΕΟΧ.

2.5. Συμπέρασμα

(99) Με βάση τα ανωτέρω, η Αρχή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι τροποποιήσεις που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός και οι πέντε επενδυτικές συμφωνίες συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.

3. ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ — ΕΝΑ ΝΕΟ ΜΕΤΡΟ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

3.1. Ουσιαστική μεταβολή του καθεστώτος

(100) Στην απόφασή της για την κίνηση διαδικασίας, η Αρχή εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσον οι ενισχύσεις στο πλαίσιο των επενδυτικών συμφωνιών είχαν χορηγηθεί εντός του πεδίου εφαρμογής του καθεστώτος, εφόσον οι συμφωνίες είχαν, εκ πρώτης όψεως, επηρεαστεί από τις τροποποιήσεις του καθεστώτος τις οποίες επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός.

(101) Βάσει του άρθρου 1 στοιχείο γ) του μέρους II του πρωτοκόλλου 3 «οι μεταβολές σε υφιστάμενη ενίσχυση» πρέπει να θεωρούνται νέα ενίσχυση. Σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 1 της απόφασης της Αρχής αριθ. 195/04/COL για τις διατάξεις εφαρμογής βάσει του άρθρου 27 του μέρος II του πρωτοκόλλου 3, (η «εκτελεστική απόφαση»), «[…] με τον όρο» μεταβολή υφιστάμενης ενίσχυσης «νοείται κάθε αλλαγή, πλην των τροποποιήσεων καθαρά τυπικού ή διοικητικού χαρακτήρα, που δεν είναι ικανή να επηρεάσει την εκτίμηση της συμβατότητας του μέτρου ενίσχυσης με την κοινή αγορά». Ως εκ τούτου, οι μεταβολές που δεν αφορούν την ουσία της ενίσχυσης δεν επηρεάζουν τον τρόπο χαρακτηρισμού του μέτρου.

(102) Οι τροποποιήσεις που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός επιτρέπουν τη χορήγηση ενισχύσεων σε έργα των οποίων οι εργασίες έχουν αρχίσει πριν από τη χορήγηση της ενίσχυσης, και μάλιστα πριν ακόμη αρχίσει να ισχύει το καθεστώς.

(103) Οι τροποποιήσεις που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός μεταβάλλουν τα βασικά χαρακτηριστικά του καθεστώτος. Ειδικότερα, έχει απαλειφθεί η απαίτηση να έχει το καθεστώς χαρακτήρα κινήτρου. Η απαίτηση αυτή αποτελεί ουσιώδες στοιχείο της αξιολόγησης του συμβιβάσιμου των μέτρων ενίσχυσης που χορηγούνται βάσει του καθεστώτος που είχε αρχικά εγκριθεί (όπως περιγράφεται στην απόφαση αριθ. 390/10/COL).

(104) Συνεπώς, η Αρχή θεωρεί ότι οι τροποποιήσεις του καθεστώτος από τον συμπληρωματικό κανονισμό συνιστούν ουσιώδη τροποποίηση του καθεστώτος όπως αυτό είχε εγκριθεί.

(105) Λαμβάνοντας υπόψη ότι, βάσει του άρθρου 1 στοιχείο γ) του μέρους II του πρωτοκόλλου 3, οι μεταβολές σε υφιστάμενη ενίσχυση πρέπει να θεωρούνται νέα ενίσχυση, τίθεται το ερώτημα αν αυτό που πρέπει να χαρακτηριστεί ως νέα ενίσχυση είναι η τροποποιηθείσα υφιστάμενη ενίσχυση ή οι τροποποιήσεις αυτές καθαυτές. Στην απόφασή του στην υπόθεση Γιβραλτάρ, το Πρωτοδικείο έκρινε ότι: «[…] Μόνο στην περίπτωση που η τροποποίηση επηρεάζει την ίδια την ουσία του αρχικού καθεστώτος μεταβάλλεται το καθεστώς αυτό σε νέο καθεστώς ενισχύσεων. Όμως, δεν μπορεί να γίνει λόγος για τέτοια ουσιώδη τροποποίηση όταν το νέο στοιχείο μπορεί σαφώς να αποσπαστεί από το αρχικό καθεστώς» (33).

(106) Κατά συνέπεια, η Αρχή πρέπει να αξιολογήσει κατά πόσον οι τροποποιήσεις που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός αποτελούν στοιχεία που μπορούν να αποσπαστούν από το αρχικό καθεστώς. Σε αυτή την περίπτωση, οι τροποποιήσεις καθαυτές συνιστούν νέα ενίσχυση και πρέπει, ως εκ τούτου να αξιολογηθούν υπό το πρίσμα του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) και των κατευθυντήριων γραμμών της Αρχής για τις περιφερειακές ενισχύσεις για την περίοδο 2007-2013 («ΚΓΠΕ του 2007») (34).

3.2. Οι τροποποιήσεις μπορούν να αποσπαστούν από το καθεστώς

(107) Κατά πάγια νομολογία, μια μεταβολή υφιστάμενου καθεστώτος ενισχύσεων που το επεκτείνει σε νέα κατηγορία δικαιούχων διαχωρίζεται σαφώς από το αρχικό καθεστώς, εφόσον η εφαρμογή του υφιστάμενου καθεστώτος ενισχύσεων στη νέα κατηγορία δικαιούχων δεν επηρεάζει την αξιολόγηση του συμβιβάσιμου του αρχικού καθεστώτος (35).

(108) Η τροποποιημένη διατύπωση του άρθρου 3 στοιχείο γ) του κανονισμού περί κινήτρων ορίζει ότι οι ενισχύσεις μπορούν να χορηγούνται επίσης για ένα έργο που ξεκίνησε μετά από τη σύναψη ειδικής επενδυτικής συμφωνίας και πριν από την έναρξη της ισχύος του συμπληρωματικού κανονισμού. Η εν λόγω τροποποίηση διευρύνει το πεδίο εφαρμογής του καθεστώτος πέραν αυτού που είχε εγκριθεί με την απόφαση της Αρχής αριθ. 390/10/COL, από την άποψη ότι επιτρέπει τη χορήγηση ενίσχυσης για έργα των οποίων οι εργασίες είχαν αρχίσει πριν από την έναρξη ισχύος του καθεστώτος και τα οποία, επομένως, δεν θα πληρούσαν το κριτήριο περί δημιουργίας κινήτρου που προέβλεπε το καθεστώς όπως είχε εγκριθεί. Ως εκ τούτου, ο συμπληρωματικός κανονισμός άνοιξε το καθεστώς σε μια νέα κατηγορία δικαιούχων. Επιπλέον, η Αρχή θεωρεί ότι οι τροποποιήσεις που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός στα άρθρα 8 και 20 του κανονισμού περί κινήτρων, δηλαδή τη μείωση του επιτοκίου αναφοράς για τον φόρο εισοδήματος εταιρειών και την επέκταση της μέγιστης διάρκειας των φορολογικών απαλλαγών, έχουν εισαχθεί με αποκλειστικό σκοπό να ωφεληθεί αυτή η νέα κατηγορία δικαιούχων. Αυτοί οι νέοι δικαιούχοι μπορούν επομένως να λάβουν μεγαλύτερη ενίσχυση από αυτήν που προβλεπόταν βάσει του καθεστώτος που είχε εγκριθεί. Ως εκ τούτου, οι τροποποιήσεις που επήλθαν στο καθεστώς είναι ουσιαστικά αλληλένδετες. Οι εν λόγω τροποποιήσεις, ωστόσο, δεν επηρεάζουν το συμβιβάσιμο των μεμονωμένων μέτρων τα οποία καλύπτονται ήδη από το καθεστώς όπως εγκρίθηκε.

(109) Ως εκ τούτου, η Αρχή θεωρεί ότι οι τροποποιήσεις που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός συνιστούν τροποποίηση που μπορεί σαφώς να αποσπαστεί από το αρχικό καθεστώς. Κατά συνέπεια, η Αρχή έχει την άποψη ότι οι εν λόγω τροποποιήσεις του καθεστώτος συνιστούν νέο μέτρο ενίσχυσης. Επομένως, κάθε ενίσχυση που χορηγήθηκε βάσει του συμπληρωματικού κανονισμού θα θεωρηθεί επίσης νέα ενίσχυση.

3.3. Συμβιβάσιμο των νέων μέτρων ενίσχυσης

(110) Η Αρχή, συνεπώς, θα αξιολογήσει το συμβιβάσιμο των τροποποιήσεων που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός στο καθεστώς.

(111) Στην απόφασή της αριθ. 390/10/COL για την έγκριση του καθεστώτος, η Αρχή ανέφερε ότι: «Το καθεστώς αποκλείει τη χορήγηση ενισχύσεως για έργα που έχουν αρχίσει πριν από τη σύναψη συμφωνίας με τις ισλανδικές αρχές, σύμφωνα με το άρθρο 21 του νόμου περί παροχής κινήτρων» (36).

(112) Επιπλέον, στην εν λόγω απόφαση, η Αρχή σχολίασε τους ισχυρισμούς των ισλανδικών αρχών σχετικά με τον χαρακτήρα κινήτρου του καθεστώτος, ως εξής: «Επιπλέον, δεν θα χορηγηθεί καμία ενίσχυση στο πλαίσιο του καθεστώτος ενισχύσεων για έργα των οποίων η εκτέλεση έχει αρχίσει πριν από την υπογραφή συμφωνίας σχετικά με τη χορήγηση ενίσχυσης μεταξύ του κράτους και των δικαιούχων. Οι ισλανδικές αρχές έχουν επιβεβαιώσει ότι το καθεστώς αποκλείει τη χορήγηση ενίσχυσης για έργα που έχουν αρχίσει πριν από τη δημοσίευση του τελικού κειμένου του καθεστώτος σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 93 τελευταία περίοδος των κατευθυντήριων γραμμών για τις περιφερειακές ενισχύσεις» (37).

(113) Οι απαιτήσεις και η μέθοδος για την επαλήθευση της ύπαρξης χαρακτήρα κινήτρου της ενίσχυσης, όπως περιγράφονται από τις ΚΓΠΕ του 2007, ήταν προϋπόθεση για την έγκριση του καθεστώτος από την Αρχή. Ωστόσο, η προσθήκη από τον συμπληρωματικό κανονισμό του νέου κειμένου «ή σύμφωνα με ειδική επενδυτική συμφωνία πριν από την έναρξη ισχύος της πράξης» στο άρθρο 3 του κανονισμού περί κινήτρων επιτρέπει τη χορήγηση ενισχύσεων σε έργα τα οποία ξεκίνησαν πριν από την έναρξη ισχύος του καθεστώτος.

(114) Επιπλέον, η τροποποίηση την οποία επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός στο άρθρο 8 του κανονισμού περί κινήτρων τροποποιεί το επιτόκιο αναφοράς για τον φόρο εισοδήματος εταιρειών που μπορεί να είναι εγγυημένο για ένα δικαιούχο ως ανώτατος φορολογικός συντελεστής. Σύμφωνα με το τροποποιημένο κείμενο του άρθρου, το επιτόκιο αναφοράς σε περίπτωση «ειδικής επενδυτικής συμφωνίας» είναι ο συντελεστής φορολογίας επιχειρήσεων που ισχύει σε μία δεδομένη χρονική στιγμή πριν από την έναρξη ισχύος του καθεστώτος. Βάσει της αρχικής διατύπωσης του άρθρου, το επιτόκιο αναφοράς θα ήταν ο φορολογικός συντελεστής κατά τον χρόνο υπογραφής της επενδυτικής συμφωνίας βάσει του καθεστώτος. Η Αρχή θεωρεί ότι ο συμπληρωματικός κανονισμός αλλάζει τους όρους της ενίσχυσης για κάθε νέο δικαιούχο που εντάσσεται στο πεδίο εφαρμογής του καθεστώτος με τις τροποποιήσεις τις οποίες εισήγαγε ο συμπληρωματικός κανονισμός.

(115) Τέλος, οι τροποποιήσεις που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός στο άρθρο 20 του κανονισμού περί κινήτρων προβλέπουν μέγιστη διάρκεια των φορολογικών απαλλαγών, η οποία υπολογίζεται από την υπογραφή συμφωνίας πριν από την έναρξη ισχύος του καθεστώτος το 2010. Οι τροποποιήσεις αυτές μεταβάλλουν επίσης τους όρους της ενίσχυσης για κάθε νέο δικαιούχο που εντάσσεται στο πεδίο εφαρμογής του καθεστώτος με τις τροποποιήσεις τις οποίες εισήγαγε ο συμπληρωματικός κανονισμός.

(116) Η Αρχή θεωρεί ότι οι τροποποιήσεις που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός υπονομεύουν την απαίτηση ελέγχου της τήρησης του χαρακτήρα κινήτρου που ορίζεται στο άρθρο 5 του νόμου αριθ. 99/2010, όπως εγκρίθηκε από την Αρχή. Επιπλέον, οι εν λόγω τροποποιήσεις μεταβάλλουν την απαίτηση δημιουργίας κινήτρου σε σημείο που παύουν να πληρούνται οι όροι σχετικά με τον χαρακτήρα κινήτρου που περιγράφονται στην παράγραφο 30 των ΚΓΠΕ του 2007 (38).

(117) Κατά συνέπεια, η Αρχή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι τροποποιήσεις που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός στα άρθρα 3, 8 και 20 του καθεστώτος συνιστούν νέα ενίσχυση η οποία είναι ασυμβίβαστη με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ και με τις ΚΓΠΕ του 2007.

(118) Επομένως, κάθε ενίσχυση που χορηγείται με βάση τις τροποποιήσεις που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός είναι επίσης ασυμβίβαστη με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ βάσει του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) και με τις ΚΓΠΕ του 2007.

(119) Η Αρχή θα εξετάσει στη συνέχεια τις πέντε επενδυτικές συμφωνίες κατά σειρά.

4. ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ BECROMAL

4.1. Επίπτωση του συμπληρωματικού κανονισμού

(120) Η επενδυτική συμφωνία Becromal προβλέπει επένδυση για την κατασκευή μονάδας ανοδίωσης αλουμινόχαρτου στην πόλη Akureyri σε δύο φάσεις. Η πρώτη φάση επρόκειτο να ολοκληρωθεί έως το τέλος Μαρτίου 2011 και η δεύτερη φάση πρόκειται να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του έτους 2014, για συνολικό κόστος επένδυσης περίπου 117,25 εκατ. ευρώ (39).

(121) Τα τμήματα D, H και I της επενδυτικής συμφωνίας Becromal αναφέρονται σε προηγούμενη επενδυτική συμφωνία για το ίδιο έργο, την οποία συνήψαν τα ίδια συμβαλλόμενα μέρη στις 7 Ιουλίου 2009.

(122) Όπως προαναφέρθηκε, οι ισλανδικές αρχές έχουν δηλώσει ότι ο συμπληρωματικός κανονισμός εκδόθηκε για τους σκοπούς της επέκτασης του καθεστώτος στο έργο Becromal. Κατά την άποψή τους, το να επιτραπεί στη Becromal να υποβάλει αίτηση για κίνητρα βάσει του καθεστώτος ήταν αναγκαίο, προκειμένου οι ισλανδικές αρχές να εκπληρώσουν τις συμβατικές τους υποχρεώσεις με τη Becromal.

(123) Οι αναφορές σε «ειδική επενδυτική συμφωνία πριν από την έναρξη ισχύος της πράξης», κατά συνέπεια, προστέθηκαν στον κανονισμό περί κινήτρων από τον συμπληρωματικό κανονισμό, με σκοπό να εξυπηρετηθεί η Becromal. Κατά συνέπεια, η Becromal μπορούσε να ικανοποιήσει το προβλεπόμενο από το καθεστώς κριτήριο της δημιουργίας κινήτρου μόνο βάσει των τροποποιήσεων που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός.

(124) Η Αρχή έχει ήδη καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι τροποποιήσεις του καθεστώτος που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός συνιστούν νέα ενίσχυση διαχωρίσιμη από το καθεστώς. Επομένως, κάθε ενίσχυση που χορηγείται βάσει της επενδυτικής συμφωνίας Becromal καθίσταται επίσης νέα ενίσχυση, διότι η εν λόγω συμφωνία συνάφθηκε στο πλαίσιο του κανονισμού περί κινήτρων μόνο όπως τροποποιήθηκε από τον συμπληρωματικό κανονισμό.

(125) Η Αρχή έχει ήδη καταλήξει στο συμπέρασμα ότι κάθε ενίσχυση που χορηγείται με βάση τις τροποποιήσεις που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός αποτελεί νέα ενίσχυση η οποία είναι ασυμβίβαστη με τη συμφωνία για τον ΕΟΧ. Επομένως, η επενδυτική συμφωνία Becromal συνιστά επίσης ασυμβίβαστη ενίσχυση, διότι δεν πληροί το κριτήριο της δημιουργίας κινήτρου που προβλέπεται από το καθεστώς όπως εγκρίθηκε και δεν μπορεί, ως εκ τούτου, να ενταχθεί στο πεδίο εφαρμογής του.

(126) Για λόγους πληρότητας και για την αντίκρουση των επιχειρημάτων που προέβαλαν η Becromal και οι ισλανδικές αρχές, η Αρχή εξέτασε επικουρικώς την επενδυτική συμφωνία Becromal ως μέτρο ad hoc. Για τον σκοπό αυτό, η Αρχή παραπέμπει στις ΚΓΠΕ του 2007 και ιδίως στην αναφερόμενη σε αυτές απαίτηση περί δημιουργίας κινήτρου.

4.2. Χαρακτήρας κινήτρου

(127) Όπως σημειώνεται ανωτέρω, η επενδυτική συμφωνία Becromal αναφέρεται σε προηγούμενη συμφωνία της 7ης Ιουλίου 2009. Και οι δύο συμφωνίες αποτελούν μέρος του ίδιου έργου το οποίο η Αρχή θεωρεί ότι συνιστά «ενιαίο επενδυτικό σχέδιο» κατά την έννοια της παραγράφου 49 και της υποσημείωσης 47 των ΚΓΠΕ του 2007.

(128) Σύμφωνα με την παράγραφο 30 των ΚΓΠΕ του 2007, η ύπαρξη κινήτρου αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση συμβατότητας: «Είναι σημαντικό να διασφαλίζεται ότι η περιφερειακή ενίσχυση θα αποτελέσει πραγματικό κίνητρο για την ανάληψη επενδυτικών πρωτοβουλιών οι οποίες σε διαφορετική περίπτωση δεν θα πραγματοποιούνταν στις ενισχυόμενες περιφέρειες. Ως εκ τούτου, οι ενισχύσεις αυτές είναι δυνατόν να χορηγηθούν στο πλαίσιο καθεστώτων μόνο εφόσον ο δικαιούχος έχει υποβάλει σχετική αίτηση και η αρμόδια για τη διαχείριση του καθεστώτος αρχή έχει εν συνεχεία επιβεβαιώσει εγγράφως ότι, υπό την αίρεση λεπτομερούς επαλήθευσης, το σχέδιο ικανοποιεί καταρχήν τους όρους επιλεξιμότητας που τίθενται από το καθεστώς πριν από την έναρξη των εργασιών του σχεδίου. Ρητή αναφορά στις δύο ως άνω προϋποθέσεις πρέπει να περιλαμβάνεται σε όλα τα καθεστώτα ενισχύσεων. Σε περίπτωση ενίσχυσης ειδικού σκοπού (ad hoc), η αρμόδια αρχή πρέπει να έχει συντάξει επιστολή προθέσεων, υπό την αίρεση της έγκρισης της ενίσχυσης από την Επιτροπή, ως προς τη χορήγηση της ενίσχυσης πριν από την έναρξη των εργασιών του σχεδίου. Εάν οι εργασίες αρχίσουν πριν από την ικανοποίηση των όρων που τίθενται στην παρούσα παράγραφο, ολόκληρο το σχέδιο δεν θα είναι επιλέξιμο για ενίσχυση».

(129) Σύμφωνα με την πρακτική λήψης αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Αρχής, μια επιστολή προθέσεων κατά την έννοια των ΚΓΠΕ του 2007 μπορεί να περιγραφεί ως «έγγραφο που να μπορεί να θεωρηθεί ότι χορηγεί ρητώς [στην εταιρεία] ενίσχυση για την επένδυση.» (40) Επιπλέον, σύμφωνα με την παράγραφο 30 των ΚΓΠΕ του 2007, η εν λόγω δήλωση προθέσεων θα πρέπει να σταλεί στην Αρχή προς έγκριση πριν από τη χορήγηση της ενίσχυσης.

(130) Σκοπός της αιτιολογικής σκέψης 30 των ΚΓΠΕ του 2007 είναι να επιτρέψει στην Αρχή να διαπιστώνει κατά πόσο η ενίσχυση έχει επαρκώς χαρακτήρα κινήτρου, χωρίς τη διενέργεια πλήρους ανάλυσης των οικονομικών περιστάσεων της επενδυτικής απόφασης του δικαιούχου, όταν λήφθηκε αυτή η απόφαση (41). Εάν δεν δοθούν τέτοιες διαβεβαιώσεις και αρχίσουν οι εργασίες, «το έργο δεν θα είναι επιλέξιμο στο σύνολό του». Συνεπώς, όπως επιβεβαιώθηκε από το Γενικό Δικαστήριο στην απόφαση της Kronoply, η Αρχή μπορεί να στηρίξει την αξιολόγησή της για τον χαρακτήρα κινήτρου με αναφορά σε στοιχείο χρονικής φύσεως (42).

(131) Η Becromal ισχυρίστηκε ότι η αξιολόγηση υποθέσεων κρατικών ενισχύσεων έχει αλλάξει, με την εισαγωγή μιας πιο εμπεριστατωμένης οικονομικής ανάλυσης, με αποτέλεσμα, κατά την αξιολόγηση του χαρακτήρα κινήτρου της ενισχύσεως, η Αρχή να οφείλει επίσης να αξιολογήσει την οικονομική φύση (δηλαδή εάν έχει συμβάλει στη μεταβολή της συμπεριφοράς του δικαιούχου της ενίσχυσης), λαμβάνοντας επίσης υπόψη τις διατάξεις των κατευθυντήριων γραμμών για τα μεγάλα επενδυτικά σχέδια (ΜΕΣ). Η Αρχή δεν μπορεί να δεχθεί αυτό το επιχείρημα.

(132) Η Becromal παραπέμπει στην απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση HGA (43) για να υποστηρίξει ότι: «[…] Επανεξετάζοντας την απόφαση του Πρωτοδικείου, το Δικαστήριο έκρινε ότι ο μόνος καθορισμένος παράγοντας για το κατά πόσο ένα μέτρο ενίσχυσης είχε χαρακτήρα κινήτρου ήταν να εξεταστεί κατά πόσο μετέβαλε τη συμπεριφορά του επενδυτή και παρέκαμψε όλες τις παραπομπές που είχε κάνει το Πρωτοδικείο στην υπόθεση Kronoply» (44).

(133) Ωστόσο, η ερμηνεία της Becromal για την απόφαση HGA παραβλέπει τη ρητή διαπίστωση του Δικαστηρίου ότι το συμπέρασμα του Γενικού Δικαστηρίου ότι «[…] η προϋπόθεση ότι το επενδυτικό σχέδιο πρέπει να αρχίσει πριν από την υποβολή της αιτήσεως για τη χορήγηση ενίσχυσης συνιστά ένα απλό, λυσιτελές και κατάλληλο κριτήριο που επιτρέπει στην Επιτροπή να υποθέσει ότι η σχεδιαζόμενη ενίσχυση είναι απαραίτητη» δεν τέθηκε υπό αμφισβήτηση στο πλαίσιο της αναιρετικής διαδικασίας (45).

(134) Επιπλέον, το Δικαστήριο σε μείζονα σύνθεση έκρινε στην υπόθεση Nuova Agricast ότι: «Η διαπίστωση της μη αναγκαιότητας μιας ενισχύσεως μπορεί, ιδίως, να απορρέει από το γεγονός ότι η υλοποίηση του προς ενίσχυση σχεδίου άρχισε, αν όχι δεν ολοκληρώθηκε, από την ενδιαφερόμενη επιχείρηση προτού η αίτηση για τη λήψη ενισχύσεως διαβιβασθεί στις αρμόδιες αρχές». Το Δικαστήριο αποφάνθηκε περαιτέρω ότι: «Σε αυτή την περίπτωση αποκλείεται το ενδεχόμενο να διαδραματίσει η οικεία ενίσχυση παρακινητικό ρόλο» (46). Ως εκ τούτου, η Αρχή έχει την άποψη ότι, ως προς αυτό, πρέπει να βασίσει το συμπέρασμά της περί του ασυμβίβαστου σε αξιολόγηση χρονολογικής φύσεως: συγκεκριμένα ότι i) το κριτήριο περί δημιουργίας κινήτρου που ορίζεται στις ΚΓΠΕ του 2007 δεν τηρούνταν, και ii) οι εργασίες για το έργο άρχισαν πριν από τη σύναψη της επενδυτικής συμφωνίας και τη χορήγηση της ενίσχυσης.

(135) Η Αρχή απορρίπτει επίσης το επιχείρημα της Becromal ότι η Αρχή πρέπει να εξετάσει το έργο υπό το πρίσμα των κατευθυντήριων γραμμών ΜΕΣ (για την αξιολόγηση περιφερειακών ενισχύσεων προς μεγάλα επενδυτικά σχέδια) και να εφαρμόσει το κριτήριο περί δημιουργίας κινήτρου που προβλέπεται σε αυτήν. Η Αρχή επισημαίνει ότι για ορισμένα μεγάλα επενδυτικά σχέδια, το κριτήριο της δημιουργίας κινήτρου που ορίζεται στην παράγραφο 30 των ΚΓΠΕ του 2007 (με βάση την απαίτηση χρονολογικού χαρακτήρα ότι έχει υποβληθεί αίτηση και έχει επιβεβαιωθεί η επιλεξιμότητα πριν από την έναρξη των εργασιών) συμπληρώνεται με ένα δεύτερο έλεγχο οικονομικής φύσεως (βάσει οικονομικής ανάλυσης ότι η ενίσχυση συμβάλλει στην αλλαγή της συμπεριφοράς του δικαιούχου της ενίσχυσης), που προβλέπονται στην παράγραφο 57 των ΚΓΠΕ και τις κατευθυντήριες γραμμές για τα ΜΕΣ.

(136) Οι κατευθυντήριες γραμμές για τα ΜΕΣ προβλέπουν τη διενέργεια διεξοδικής ανάλυσης για ορισμένα μεγάλα επενδυτικά σχέδια, δηλαδή εκείνα που έχουν σημαντική επίπτωση στο εμπόριο και μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή νόθευση του ανταγωνισμού (47). Η ανάλυση του χαρακτήρα κινήτρου σε αυτές τις υποθέσεις περιγράφεται στην παράγραφο 19 των κατευθυντήριων γραμμών για τα ΜΕΣ. Η αξιολόγηση αυτή «[…] θα πραγματοποιείται σε δύο επίπεδα: πρώτον, σε γενικό, διαδικαστικό επίπεδο και, δεύτερον, σε αναλυτικότερο, οικονομικό επίπεδο». Κατά συνέπεια, εκτός από την υποβολή αίτησης πριν από την έναρξη των εργασιών για ένα έργο, απαιτείται επίσης και διεξοδικότερη οικονομική ανάλυση για ορισμένα μεγάλα επενδυτικά σχέδια.

(137) Σύμφωνα με την παράγραφο 3 των κατευθυντήριων γραμμών για τα ΜΕΣ και την παράγραφο 49 των ΚΓΠΕ του 2007, ως μεγάλο επενδυτικό σχέδιο νοείται μια αρχική επένδυση με επιλέξιμες δαπάνες άνω των 50 εκατ. ευρώ. Όπως προαναφέρθηκε, η επενδυτική συμφωνία Becromal αναφέρεται σε συνολικό κόστος επένδυσης ύψους 117,25 εκατ. ευρώ και για τις δύο φάσεις του έργου. Όμως, ούτε η Becromal ούτε οι ισλανδικές αρχές έχουν υποβάλει στοιχεία στην Αρχή σχετικά με την ένταση της ενίσχυσης ή τις επιλέξιμες δαπάνες που σχετίζονται με το έργο. Ούτε υπέβαλαν κάποιο στοιχείο σχετικά με τους όρους για την υποχρέωση λεπτομερούς επαλήθευσης που ορίζουν οι κατευθυντήριες γραμμές ΜΕΣ, οι οποίοι αναφέρονται στην παράγραφο 57 στοιχεία α) και β) των ΚΓΠΕ του 2007 (δηλαδή ότι ο δικαιούχος της ενίσχυσης καλύπτει περισσότερο από το 25 % του σχετικού προϊόντος στην αγορά και ότι η παραγωγική ικανότητα που δημιουργείται με το σχέδιο υπερβαίνει το 5 % της αγοράς για το σχετικό προϊόν). Κατά την άποψη της Αρχής, από πουθενά δεν συνάγεται ότι το έργο Becromal υπερβαίνει τα όρια που προβλέπονται στην παράγραφο 57 των κατευθυντηρίων γραμμών του 2007.

(138) Επομένως, η Αρχή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η διεξοδική ανάλυση που προβλέπεται στις κατευθυντήριες γραμμές για τα ΜΕΣ δεν εφαρμόζεται στην επενδυτική συμφωνία Becromal.

(139) Κατά συνέπεια, βάσει της νομολογίας και της διατύπωσης των ΚΓΠΕ του 2007, αρκεί να επαληθευτεί αν έχει υποβληθεί αίτηση ενίσχυσης από τον δικαιούχο και αν έχει παρασχεθεί γραπτή επιβεβαίωση της χορηγούσας αρχής, υπό την αίρεση της έγκρισης του μέτρου από την Αρχή, πριν από την έναρξη των εργασιών για το έργο.

(140) Στις ΚΓΠΕ του 2007, με τον όρο «έναρξη εργασιών» νοείται η «έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών ή η πρώτη επίσημη δέσμευση για την παραγγελία εξοπλισμού. Δεν περιλαμβάνει τις προκαταρκτικές μελέτες σκοπιμότητας».

(141) Όπως έχουν επιβεβαιώσει οι ισλανδικές αρχές και η Becromal, οι κατασκευαστικές εργασίες για το έργο Becromal είχαν αρχίσει το 2008, ακόμη και πριν από την υπογραφή της προηγούμενης συμφωνίας στις 7 Ιουλίου 2009.

(142) Η Αρχή δεν μπορεί να δεχθεί το επιχείρημα της Becromal ότι η «έναρξη των εργασιών» θα πρέπει να περιορίζεται στην παραγγελία εξοπλισμού ειδικά σχεδιασμένου για το συγκεκριμένο έργο, και ότι η αγορά γης ή/και η οικοδόμηση μιας μονάδας δεν σηματοδοτεί κατ' ανάγκη την έναρξη της υλοποίησης μιας επενδυτικής απόφασης, εφόσον η επένδυση αυτή θα μπορούσε να εκποιηθεί εύκολα ανά πάσα στιγμή. Αυτή η συσταλτική ερμηνεία δεν είναι σύμφωνη με το γράμμα των ΚΓΠΕ του 2007. Όπως προαναφέρθηκε, οι ΚΓΠΕ του 2007 ορίζουν σαφώς ως «έναρξη των εργασιών» την «έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών ή την πρώτη επίσημη δέσμευση για την παραγγελία εξοπλισμού […]». Η ερμηνεία αυτή ενισχύεται από τη νομολογία του Γενικού Δικαστηρίου, κατά την οποία ακόμη και ένα χαμηλό επίπεδο επενδύσεων του δικαιούχου είναι αρκετό για να παράγει έννομα αποτελέσματα και, επομένως, θεωρείται ότι αποτελεί την πρώτη φάση του έργου (48).

(143) Επιπλέον, από τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η Αρχή προκύπτει ότι η Becromal άρχισε την κατασκευή του εργοστασίου της στις αρχές του 2008 (49), και η διαδικασία προσλήψεων άρχισε αργότερα το ίδιο έτος (50). Κατά τη διάρκεια του 2008, η Becromal συνήψε δύο συμφωνίες με τους αναδόχους για τον αναγκαίο εξοπλισμό (51).

(144) Τα γεγονότα αυτά ενισχύουν την άποψη της Αρχής ότι οι περιφερειακές ενισχύσεις δεν ήταν το κύριο κίνητρο για την επένδυση της Becromal στην πόλη Akureyri. Αντίθετα, η Becromal ξεκίνησε τις εργασίες για το έργο χωρίς να έχει υποβάλει στις ισλανδικές αρχές αίτηση για τη χορήγηση ενίσχυσης και χωρίς να έχουν λάβει οι ισλανδικές αρχές καμία δέσμευση να χορηγήσουν περιφερειακή ενίσχυση.

(145) Επιπλέον, βάσει του ίδιου του καθεστώτος: «μόνο αιτήσεις ενίσχυσης που έχουν παραληφθεί, μαζί με όλα τα αναγκαία έγγραφα για την αξιολόγηση της αίτησης, πριν από την έναρξη των εργασιών για το επενδυτικό σχέδιο θα λαμβάνονται υπόψη για τη χορήγηση περιφερειακής ενίσχυσης στο πλαίσιο του καθεστώτος» (52). Εφόσον οι εργασίες για το επενδυτικό σχέδιο Becromal είχαν ήδη αρχίσει πριν την υποβολή αίτησης ενίσχυσης, η Αρχή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το σχέδιο δεν πληρούσε το κριτήριο της δημιουργίας κινήτρου και, ως εκ τούτου, δεν ήταν επιλέξιμο για χορήγηση περιφερειακής ενίσχυσης στο πλαίσιο του καθεστώτος όπως εγκρίθηκε.

(146) Η Αρχή δεν έχει λάβει στοιχεία που θα της επέτρεπαν να επαληθεύσει εάν οι ισλανδικές αρχές είχαν δεσμευθεί να χορηγήσουν ενίσχυση στο έργο πριν από την έναρξη των εργασιών. Η Becromal δήλωσε ότι έλαβε επίσημο αίτημα από τις ισλανδικές αρχές που την καλούσαν να συνάψει επενδυτική συμφωνία πριν από την έναρξη των εργασιών κατασκευής στο εργοτάξιο. Ωστόσο, ούτε η Becromal ούτε οι ισλανδικές αρχές προσκόμισαν στην Αρχή κάποιο αποδεικτικό στοιχείο της εν λόγω αίτησης.

(147) Όπως σημειώνεται ανωτέρω στην αιτιολογική σκέψη 141, οι ισλανδικές αρχές συνήψαν μια πρώτη επενδυτική συμφωνία με τη Becromal στις 7 Ιουλίου 2009. Η εν λόγω συμφωνία παρείχε στη Becromal διαβεβαιώσεις ότι οι ισλανδικές αρχές είχαν δεσμευτεί να συνάψουν πλήρη επενδυτική συμφωνία με την εταιρεία. Μολονότι η Becromal υπέβαλε στην Αρχή επιστολή του πρώην υπουργού Βιομηχανίας με ημερομηνία 20 Σεπτεμβρίου 2013, στην οποία ο υπουργός αναφέρει ότι η κυβέρνηση συμφώνησε να συνάψει επενδυτική συμφωνία με την εταιρεία το 2007 και ότι οι εργασίες για τη συμφωνία είχαν αρχίσει το 2008, αυτή η δήλωση δεν τεκμηριώνεται από κανένα έγγραφο της εποχής, το οποίο θα μπορούσε να αποδείξει ότι είχαν δοθεί ειδικά κίνητρα στην Becromal πριν από την έναρξη των εργασιών του έργου. Σε κάθε περίπτωση, η Αρχή δεν είχε εγκρίνει το μέτρο πριν από την έναρξη των εργασιών.

(148) Ως εκ τούτου, στην εξεταζόμενη υπόθεση, ούτε οι ισλανδικές αρχές ούτε η Becromal έχουν αποδείξει ότι υπάρχουν στοιχεία που (παρότι οι εργασίες για το έργο είχαν αρχίσει πριν από τη χορήγηση της ενίσχυσης) μπορούν να διαβεβαιώσουν ότι το κριτήριο περί δημιουργίας κινήτρου παρ' όλα αυτά ικανοποιείται (53).

(149) Η Αρχή, συνεπώς, κρίνει ότι το κριτήριο περί δημιουργίας κινήτρου δεν τηρείται όσον αφορά την επενδυτική συμφωνία Becromal.

4.3. Συμπέρασμα

(150) Με βάση τα ανωτέρω, η Αρχή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι κάθε ενίσχυση που χορηγήθηκε βάσει της επενδυτικής συμφωνίας Becromal είναι ασυμβίβαστη με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ κατ' εφαρμογή του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ).

5. ΟΙ ΑΛΛΕΣ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΕΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ — ΜΕΤΡΑ AD HOC

5.1. Η επενδυτική συμφωνία Verne

5.1.1. Επίπτωση των τροποποιήσεων που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός

(151) Οι ισλανδικές αρχές δήλωσαν ότι οι τροποποιήσεις τις οποίες επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός στο καθεστώς δεν έχουν καμία σχέση με την επενδυτική συμφωνία Verne. Προβάλλουν αυτό το επιχείρημα με το σκεπτικό ότι η επενδυτική συμφωνία Verne εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του καθεστώτος, όπως αυτό εγκρίθηκε. Ενώ η Αρχή δέχεται το πρώτο επιχείρημα των ισλανδικών αρχών στο θέμα αυτό, δεν μπορεί να δεχθεί ότι η επενδυτική συμφωνία Verne πληροί το κριτήριο της δημιουργίας κινήτρου που προβλέπεται από το καθεστώς όπως εγκρίθηκε.

(152) Στην απόφαση για την κίνηση διαδικασίας, η Αρχή έλαβε υπόψη της το γεγονός ότι, αν και η επενδυτική συμφωνία Verne δεν παραπέμπει σε προηγούμενη συμφωνία, παρ' όλα αυτά, φαίνεται να αφορά το ίδιο ή παρόμοιο επενδυτικό σχέδιο με αυτό που ήταν αντικείμενο προγενέστερης απόφασης που είχε εκδοθεί από την Αρχή: απόφαση αριθ. 418/10/COL (54).

(153) Το αρχικό επενδυτικό σχέδιο ξεκίνησε στις 26 Φεβρουαρίου 2008 με την υπογραφή της συμφωνίας αγοράς ακινήτων, με την οποία η Verne αγόρασε πέντε κτίρια από το ισλανδικό κράτος για τους σκοπούς της δημιουργίας του κέντρου δεδομένων. Επενδυτική συμφωνία μονογραφήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2009 (55). Στη συνέχεια το σχέδιο ανεστάλη και επανήλθε με την υπογραφή της επενδυτικής συμφωνίας Verne στις 27 Σεπτεμβρίου 2011, προκειμένου, σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, να καλυφθεί από το καθεστώς όπως εγκρίθηκε.

(154) Το έργο, όπως είχε σχεδιαστεί αρχικά, αφορούσε την κατασκευή ενός κέντρου περιαγωγής δεδομένων χονδρικής, υψηλής ενεργειακής πυκνότητας, στον Δήμο Reykjanesbær. Στο πλαίσιο της επενδυτικής συμφωνίας Verne, η τοποθεσία του έργου δεν έχει αλλάξει. Θα χρησιμοποιηθούν τα ίδια τα κτίρια για την ολοκλήρωση του έργου, όπως ορίζεται σαφώς στο προοίμιο τόσο της επενδυτικής συμφωνίας του 2009 όσο και της επενδυτικής συμφωνίας Verne (56). Επιπλέον, τα κύρια μέρη της συμφωνίας (ήτοι η Verne Real Estate II ehf. («VRE II») και Verne Holdings Ltd) είναι τα ίδια. Εξάλλου, και οι δύο επενδυτικές συμφωνίες έχουν σαφώς καθορισμένο κοινό στόχο: να παρέχουν υπηρεσίες κέντρου δεδομένων καθοριστικής σημασίας στην παγκόσμια αγορά τεχνολογίας των πληροφοριών.

(155) Βάσει των ανωτέρω, η Αρχή δεν μπορεί να αποδεχθεί το επιχείρημα των ισλανδικών αρχών ότι υπάρχουν ουσιώδεις διαφορές μεταξύ των δύο έργων. Οι ισλανδικές αρχές δεν υπέβαλαν στην Αρχή πειστικά στοιχεία για τον σκοπό αυτό. Επιπλέον, η Αρχή δεν μπορεί να αποδεχθεί το επιχείρημα των ισλανδικών αρχών ότι, εφόσον η επενδυτική συμφωνία Verne αφορά μόνο μια νέα επέκταση του χώρου και υποδομής δεδομένων, θα πρέπει να αφορά ένα νέο έργο.

(156) Σύμφωνα με τις ΚΓΠΕ του 2007: «[…] Για να αποφεύγεται η υποδιαίρεση ενός μεγάλου επενδυτικού σχεδίου σε υποσχέδια με σκοπό την παράκαμψη των διατάξεων των προκείμενων κατευθυντήριων γραμμών, ένα μεγάλο επενδυτικό σχέδιο θα θεωρείται ενιαίο εφόσον η αρχική επένδυση, εκ μέρους μιας ή περισσότερων επιχειρήσεων για περίοδο τριών ετών, αποτελείται από πάγια περιουσιακά στοιχεία συνδυαζόμενα κατά αδιαίρετο από οικονομική άποψη τρόπο» (57).

(157) Επιπλέον, «[…] Για να αξιολογηθεί αν μια αρχική επένδυση είναι οικονομικά αδιαίρετη, η Αρχή θα λαμβάνει υπόψη τους τεχνικούς, λειτουργικούς και στρατηγικούς δεσμούς, αλλά και την άμεση γεωγραφική γειτνίαση. Ο οικονομικά αδιαίρετος χαρακτήρας θα αξιολογείται ανεξάρτητα από το ιδιοκτησιακό καθεστώς» (58). Όπως επισημάνθηκε προηγουμένως, η τοποθεσία και η φύση του έργου δεν έχουν μεταβληθεί, ενώ τα κύρια συμβαλλόμενα μέρη παραμένουν τα ίδια και στις δύο συμφωνίες του 2009 και του 2011. Οι ισλανδικές αρχές τόνισαν το γεγονός ότι το πιθανό επίπεδο επένδυσης είναι σήμερα χαμηλότερο —εφόσον οι τρεις φάσεις που είχαν προγραμματισθεί αρχικά για την κατασκευή του κέντρου περιαγωγής δεδομένων χονδρικής έχουν αντικατασταθεί από ad hoc επεκτάσεις μικρότερων μονάδων, και ότι η Verne, στο πλαίσιο της νέας επενδυτικής στρατηγικής της, επιδίωξε επίμονα να μεταπωλήσει τα κτίρια στις τοπικές αρχές, με σκοπό να βελτιώσει την οικονομική της κατάσταση. Ωστόσο, αυτό δεν αντανακλά καμία τεχνική, λειτουργική ή στρατηγική διαφορά μεταξύ του αρχικού επενδυτικού σχεδίου και του έργου στην επενδυτική συμφωνία Verne. Αντιθέτως, βάσει των πληροφοριών που διαθέτει, η Αρχή θεωρεί ότι η εν λόγω εξέλιξη συνιστά πολιτική ή εμπορική απόφαση που είναι αποτέλεσμα των προσπαθειών της εταιρείας να ανταποκριθεί στις ανάγκες των πελατών της (59).

(158) Τέλος, σύμφωνα με τις ΚΓΠΕ του 2007: «[…] για να προσδιορισθεί αν ένα μεγάλο επενδυτικό σχέδιο αποτελεί ενιαίο σχέδιο, η αξιολόγηση θα πρέπει να είναι η ίδια, ανεξάρτητα από το αν το σχέδιο υλοποιείται από μία και μόνο επιχείρηση, από περισσότερες επιχειρήσεις που αναλαμβάνουν από κοινού τις επενδυτικές δαπάνες ή από περισσότερες επιχειρήσεις που αναλαμβάνουν τις δαπάνες χωριστών επενδύσεων στο πλαίσιο του ίδιου επενδυτικού σχεδίου (π.χ. στην περίπτωση των κοινών επιχειρήσεων)» (60). Κατά συνέπεια, η Αρχή θεωρεί ότι κάθε διαφοροποίηση όσον αφορά τα συμβαλλόμενα μέρη δεν είναι συναφής για τους σκοπούς του προσδιορισμού του αδιαίρετου ενός επενδυτικού σχεδίου.

(159) Οι ισλανδικές αρχές παραπέμπουν επίσης σε μια νέα εισφορά κεφαλαίου στη VRE II στα τέλη του 2011, υποστηρίζοντας ότι αυτό συνεπάγεται τη δομική αλλαγή του αρχικού επενδυτικού σχεδίου. Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, η VRE II είναι νέα οικονομική οντότητα, η οποία συστάθηκε το 2011 για να επωφεληθεί από το καθεστώς αυτό, πέραν της οριστικοποίησης της συμμετοχής της Verne στο καθεστώς. Με την επιφύλαξη τυχόν απόφασης της Αρχής να κινήσει χωριστή έρευνα σχετικά με την εν λόγω εισφορά, η Αρχή θεωρεί ότι η εν λόγω εισφορά καλύπτει τις πρόσθετες επιλέξιμες δαπάνες του εκάστοτε σχεδίου. Ωστόσο, η Αρχή τονίζει ότι, σύμφωνα με τις ΚΓΠΕ του 2007, οι συνολικές επιλέξιμες δαπάνες καθορίζονται σε ορισμένο ποσό πριν από την έναρξη του έργου. Μετά την έναρξη του έργου, δεν είναι δυνατή η τεχνητή αύξηση των εν λόγω επιλέξιμων δαπανών και του ποσού της ενίσχυσης, δεδομένου ότι ο χαρακτήρας κινήτρου μιας τέτοιας ενίσχυσης εκτιμάται κατά τον χρόνο χορήγησης της ενίσχυσης.

(160) Περαιτέρω, οι ισλανδικές αρχές δηλώνουν ότι η επενδυτική συμφωνία Verne επιβάλλει ορισμένες υποχρεώσεις που δεν αποτελούσαν μέρος της προηγούμενης συμφωνίας. Για τον σκοπό αυτό, η Αρχή θεωρεί ότι οι διατάξεις της επενδυτικής συμφωνίας Verne όσον αφορά την επιβολή νομικών υποχρεώσεων, όπως οι περιορισμοί στους ελέγχους κεφαλαίων, οι βιομηχανικής επιβαρύνσεις, τα τέλη οδικής σύνδεσης κ.λπ., ή/και η επιβολή πρόσθετων υποχρεώσεων όσον αφορά τη μεταβίβαση μετοχών, συνιστούν διοικητικές αλλαγές που δεν μεταβάλλουν τη φύση του αρχικού έργου βάσει της προηγούμενης συμφωνίας.

(161) Επιπλέον, το ζήτημα του κατά πόσον τα οφέλη από την κρατική ενίσχυση διαφέρουν είναι αλυσιτελές για την εκτίμηση του χαρακτήρα του επενδυτικού σχεδίου. Η Αρχή επισημαίνει ότι η επενδυτική συμφωνία Verne προβλέπει διαφορετικούς όρους όσον αφορά τον καταβλητέο από την εταιρεία φόρο εισοδήματος ή τη διάρκεια της σύμβασης. Ωστόσο, όπως επιβεβαίωσαν οι ισλανδικές αρχές, αυτό έγινε για να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση με τους κανόνες του καθεστώτος. Ως εκ τούτου, δεν αλλοιώνει τον χαρακτήρα του επενδυτικού σχεδίου ούτε αποδεικνύει ότι πρόκειται για νέο, μη συνδεόμενο έργο.

(162) Με βάση τα ανωτέρω, η Αρχή θεωρεί ότι η επενδυτική συμφωνία Verne είναι μια πρόσθετη επένδυση για εργασίες που είχαν ήδη αρχίσει με την αγορά κτιρίων στις 26 Φεβρουαρίου 2008.

(163) Η Αρχή δεν έλαβε καμία πρόσθετη πληροφορία ούτε από τις ισλανδικές αρχές ούτε από τη Verne για να τεκμηριώσουν τον ισχυρισμό τους ότι πρόκειται για ένα νέο επενδυτικό σχέδιο. Ειδικότερα, τα μέρη δεν παρείχαν καμία τέτοια πληροφορία που θα έπειθε την Αρχή ότι θα ήταν δυνατό να γίνει διάκριση των δραστηριοτήτων της Verne βάσει τεχνικών, λειτουργικών ή στρατηγικών χαρακτηριστικών.

(164) Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, το καθεστώς, όπως εγκρίθηκε, απέκλειε κάθε χορήγηση ενίσχυσης για έργα των οποίων οι εργασίες είχαν αρχίσει πριν από τη σύναψη συμφωνίας μεταξύ της εταιρείας και των ισλανδικών αρχών στο πλαίσιο του καθεστώτος. Επιπλέον, οι ισλανδικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι το καθεστώς αποκλείει τη χορήγηση ενίσχυσης για έργα η υλοποίηση των οποίων άρχισε πριν από τη δημοσίευση του τελικού κειμένου του καθεστώτος. Ως εκ τούτου, η Αρχή έχει την άποψη ότι κάθε ενίσχυση που χορηγήθηκε στη Verne θα μπορούσε να ικανοποιεί το κριτήριο της δημιουργίας κινήτρου που προβλέπεται από το καθεστώς μόνο βάσει των τροποποιήσεων που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός (61).

(165) Ωστόσο, με βάση τους ισχυρισμούς των ισλανδικών αρχών ότι το έργο Verne δεν καλύπτεται από τις τροποποιήσεις του κανονισμού περί κινήτρων που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός, η επενδυτική συμφωνία Verne πρέπει να θεωρηθεί ότι δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του καθεστώτος, όπως αυτό εγκρίθηκε, εφόσον η υλοποίηση του έργου είχε αρχίσει πολύ πριν από την ημερομηνία δημοσίευσης του τελικού κειμένου του καθεστώτος. Κατά συνέπεια, η Αρχή θα αξιολογήσει το συμβιβάσιμο της επενδυτικής συμφωνίας Verne ως νέο ad hoc μέτρο ενίσχυσης.

5.1.2. Μεγάλο επενδυτικό σχέδιο — η ανάγκη διεξοδικής ανάλυσης

(166) Σύμφωνα με την παράγραφο 3 των κατευθυντήριων γραμμών ΜΕΣ και την παράγραφο 49 των ΚΓΠΕ του 2007, ως μεγάλο επενδυτικό σχέδιο νοείται μια αρχική επένδυση με επιλέξιμες δαπάνες άνω των 50 εκατ. ευρώ. Όπως σημειώνεται στο προοίμιο της επενδυτικής συμφωνίας Verne, η Verne και οι επενδυτές εκτιμούν ότι το δυνητικό ύψος της επένδυσης για το έργο θα μπορούσε να υπερβεί τα 675 εκατ. δολάρια ΗΠΑ. Όπως αναφέρθηκε ανωτέρω σε σχέση με το έργο Becromal, οι κατευθυντήριες γραμμές για τα ΜΕΣ εφαρμόζονται μόνον σε ορισμένα μεγάλα επενδυτικά σχέδια. Οι ισλανδικές αρχές δεν υπέβαλαν στην Αρχή κανένα στοιχείο σχετικά με την ένταση της ενίσχυσης ή τις επιλέξιμες δαπάνες του έργου Verne. Ούτε υπέβαλαν κάποιο στοιχείο σχετικά με τους όρους για την υποχρέωση λεπτομερούς επαλήθευσης που ορίζουν οι κατευθυντήριες γραμμές για τα ΜΕΣ, οι οποίοι αναφέρονται στην παράγραφο 57 στοιχεία α) και β) των ΚΓΠΕ του 2007 (δηλαδή ότι ο δικαιούχος της ενίσχυσης καλύπτει περισσότερο από το 25 % του σχετικού προϊόντος στην αγορά και ότι η παραγωγική ικανότητα που δημιουργείται με το σχέδιο υπερβαίνει το 5 % της αγοράς για το σχετικό προϊόν). Κατά την άποψη της Αρχής, από πουθενά δεν συνάγεται ότι το έργο Verne υπερβαίνει τα όρια που προβλέπονται στην παράγραφο 57 των κατευθυντηρίων γραμμών του 2007.

(167) Ως εκ τούτου, η Αρχή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η προβλεπόμενη στις κατευθυντήριες γραμμές για τα ΜΕΣ εμπεριστατωμένη ανάλυση δεν εφαρμόζεται στην επενδυτική συμφωνία Verne.

5.1.3. Χαρακτήρας κινήτρου

(168) Όπως ήδη αναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη 153, οι εργασίες για το έργο είχαν ήδη ξεκινήσει τον Φεβρουάριο του 2008, όταν η Verne αγόρασε πέντε κτίρια από το ισλανδικό κράτος. Στη συνέχεια, το 2008 και 2009 η Verne ανακαίνισε τις δύο μεγάλες αποθήκες (κτίρια 868 και 869) στο πλαίσιο της αρχικά σχεδιασθείσας εγκατάστασης πολλαπλών κτιρίων (62). Εφόσον η αγορά και ανακαίνιση των κτιρίων αυτών (που συνδέονται άμεσα με τη δημιουργία κέντρου δεδομένων της Verne) θεωρείται αρχική επένδυση, ως ημερομηνία έναρξης των εργασιών για το έργο πρέπει να θεωρηθεί η ημερομηνία αγοράς αυτών των κτιρίων (63). Η Αρχή δεν έλαβε καμία πληροφορία που θα της επέτρεπε να υποστηρίξει ότι ήταν πιθανό οι ισλανδικές αρχές να είχαν δεσμευθεί να χορηγήσουν ενίσχυση στο έργο πριν από την έναρξη των εργασιών. Αντιθέτως, οι ισλανδικές αρχές έχουν πλέον επιβεβαιώσει ότι δεν είχαν συνάψει καμία συμφωνία με τη Verne για την παροχή κινήτρων πριν από την επενδυτική συμφωνία Verne της 27ης Σεπτεμβρίου 2011. Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, το 2009 η επενδυτική συμφωνία απλώς μονογραφήθηκε χωρίς να υπογραφεί και, ως εκ τούτου, δεν παρήγαγε κανένα έννομο αποτέλεσμα. Ο λόγος για τον οποίο η επενδυτική συμφωνία Verne δεν παραπέμπει σε προγενέστερη συμφωνία, σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, είναι το ότι δεν είχαν υπογραφεί προηγουμένως επενδυτικές συμφωνίες με τη Verne.

(169) Στις αιτιολογικές σκέψεις 131 έως 134 της απόφασης για την κίνηση διαδικασίας, η Αρχή εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσον η επενδυτική συμφωνία Verne πληροί το κριτήριο της δημιουργίας κινήτρου που ορίζουν οι ΚΓΠΕ του 2007. Οι ισλανδικές αρχές, στην απάντησή τους στην απόφαση για την κίνηση διαδικασίας, υποστήριξαν ότι χωρίς την επενδυτική συμφωνία το σχέδιο θα είχε εγκαταλειφθεί λόγω της χρηματοπιστωτικής κρίσης (64). Επιπλέον, θεωρούν ότι η Αρχή θα πρέπει να ακολουθήσει την προσέγγιση που υιοθέτησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε πολλές αποφάσεις της, να μην προβάλει αντιρρήσεις για απαλλαγές που χορηγήθηκαν σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, όπου ο χαρακτήρας κινήτρου δεν αποτελούσε προϋπόθεση για το συμβιβάσιμο.

(170) Η Αρχή δεν μπορεί να δεχθεί αυτό το επιχείρημα. Η πρακτική κατά τη λήψη αποφάσεων της Επιτροπής στο πλαίσιο της χρηματοπιστωτικής κρίσης αφορούσε μόνο ενισχύσεις χορηγούμενες στον χρηματοπιστωτικό τομέα, χρησιμοποιώντας κυρίως ως νομική βάση το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ [ισοδυναμεί με το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο β) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ενίσχυση χορηγούνταν για την αντιμετώπιση σοβαρής διαταραχής στο σύνολο της οικονομίας ενός κράτους μέλους. Το Γενικό Δικαστήριο έχει κρίνει κατ' επανάληψη ότι η διάταξη αυτή πρέπει να εφαρμόζεται περιοριστικά (65). Η Αρχή θεωρεί ότι δεν μπορεί να υπάρξει παραλληλισμός με τις κρατικές ενισχύσεις που χορηγούνται σε εταιρείες ως ενίσχυση περιφερειακού χαρακτήρα βάσει των ΚΓΠΕ του 2007, ο στόχος των οποίων είναι η ανάπτυξη μιας συγκεκριμένης γεωγραφικώς καθορισμένης περιοχής και ο χαρακτήρας κινήτρου συνιστά το κύριο κριτήριο συμβατότητας. Κατά συνέπεια, η Αρχή δεν μπορεί να ακολουθήσει εν προκειμένω την προσέγγιση της Επιτροπής για τις κρατικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στο πλαίσιο της χρηματοπιστωτικής κρίσης.

(171) Επιπλέον, οι ισλανδικές αρχές δεν προσκόμισαν κανένα στοιχείο που να δικαιολογεί την αναγκαιότητα της ενίσχυσης για την ολοκλήρωση του έργου. Εάν, όπως ισχυρίζονται οι ισλανδικές αρχές, το έργο δεν θα είχε ολοκληρωθεί χωρίς την ενίσχυση, θα έπρεπε να είχαν παράσχει πληροφορίες και αναλύσεις που θα επέτρεπαν στην Αρχή να επαληθεύσει αυτόν τον ισχυρισμό. Η εν λόγω ανάλυση θα έπρεπε να λαμβάνει υπόψη, μεταξύ άλλων, τους υπολογισμούς της αποδοτικότητας του έργου με ή χωρίς τη χορήγηση ενίσχυσης, αναλύσεις ευαισθησίας και λεπτομερή περιγραφή του τρόπου με τον οποίο η χρηματοπιστωτική κρίση επηρέασε την επενδυτική απόφαση.

(172) Επιπλέον, οι ισλανδικές αρχές δεν έχουν αποδείξει ότι υπάρχουν στοιχεία που (μολονότι οι εργασίες για το έργο είχαν αρχίσει πριν από τη χορήγηση της ενίσχυσης) μπορούν να διαβεβαιώσουν ότι, παρ' όλα αυτά, το κριτήριο περί δημιουργίας κινήτρου τηρείται (66).

(173) Με βάση τα ανωτέρω, η Αρχή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο περί δημιουργίας κινήτρου δεν τηρείται όσον αφορά την επενδυτική συμφωνία Verne.

(174) Η διαπίστωση αυτή είναι καθαυτή αρκετή για να αποδειχθεί ότι η επενδυτική συμφωνία Verne δεν συμβιβάζεται με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ βάσει του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) και των ΚΓΠΕ του 2007.

(175) Ωστόσο, για λόγους πληρότητας, η Αρχή θα εξετάσει επίσης τις ειδικές διατάξεις της συμφωνίας και θα αξιολογήσει κατά πόσον αυτές συμμορφώνονται με τους όρους που ορίζουν οι ΚΓΠΕ του 2007.

5.1.4. Οι επενδυτικές δαπάνες και τα ανώτατα όρια ενίσχυσης

(176) Για να χαρακτηριστούν τα φορολογικά μέτρα που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο της επενδυτικής συμφωνίας Verne ως επενδυτικές ενισχύσεις πρέπει: — να συνδέονται με την υλοποίηση του συγκεκριμένου έργου, — να βασίζονται σε ένα ποσό που επενδύεται στην περιοχή, — να είναι δυνατό να προσδιοριστεί το ποσό της ενίσχυσης, — να υπάρχει ανώτατο όριο εκφραζόμενο ως ποσοστό του ποσού που έχει επενδυθεί στην περιοχή (67).

(177) Οι συνολικές επενδυτικές δαπάνες της επενδυτικής συμφωνίας Verne καθορίζονται περίπου σε 675 εκατ. δολάρια ΗΠΑ. Στην απόφαση για την κίνηση διαδικασίας, η Αρχή κατέληξε στο προκαταρκτικό συμπέρασμα ότι δεν υπήρχε σαφής συσχέτιση στη συμφωνία μεταξύ των επενδυτικών δαπανών και της ενίσχυσης. Σε αυτό το πλαίσιο, οι επιλέξιμες δαπάνες δεν ορίστηκαν συγκεκριμένα, η ενίσχυση δεν είχε προσδιοριστεί ποσοτικά και δεν είχε καθοριστεί ανώτατο όριο ενίσχυσης. Οι ισλανδικές αρχές δεν υπέβαλαν στοιχεία για να αντικρούσουν αυτά τα προκαταρκτικά συμπεράσματα. Η απουσία των εν λόγω στοιχείων από την επενδυτική συμφωνία Verne αντίκειται στις διατάξεις των ΚΓΠΕ του 2007.

(178) Όπως ήδη αναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη 44 ανωτέρω, οι ισλανδικές αρχές δήλωσαν ότι ο οργανισμός Invest in Iceland διενήργησε ανάλυση κόστους-οφέλους για κάθε έργο, πριν από τη σύναψη οποιασδήποτε συμφωνίας, και η επιτροπή κινήτρων αξιολόγησε κατά πόσο τα έργα πληρούν τα κριτήρια επιλεξιμότητας που ορίζονται στον νόμο αριθ. 99/2010 και στον κανονισμό περί κινήτρων.

(179) Σύμφωνα με τις ΚΓΠΕ του 2007, «[…] οι επενδυτικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα υπολογίζονται είτε με αναφορά στις δαπάνες υλικών και άυλων επενδύσεων που απορρέουν από το σχέδιο αρχικής επένδυσης, είτε στο (εκτιμώμενο) εργατικό κόστος των θέσεων εργασίας που δημιουργούνται άμεσα από το επενδυτικό σχέδιο […]. Το ύψος των ενισχύσεων προσδιορίζεται ως ποσοστό επί του κόστους αναφοράς» (68).

(180) Προκειμένου η Αρχή να αξιολογήσει το συμβιβάσιμο του μέτρου ενίσχυσης σύμφωνα με τις ΚΓΠΕ του 2007, το ανώτατο όριο ενίσχυσης πρέπει να διατυπώνεται σαφώς με αναφορά σε συγκεκριμένες, επιλέξιμες επενδυτικές δαπάνες. Το γεγονός ότι οι ισλανδικές αρχές έχουν δημιουργήσει ένα μηχανισμό για να ελέγχουν εκ των υστέρων την επιλεξιμότητα των έργων με το καθεστώς είναι άνευ σημασίας για την αξιολόγηση της συμβατότητας από την Αρχή, εφόσον ένας τέτοιος μηχανισμός δεν εγγυάται ότι η ένταση της ενίσχυσης σε ακαθάριστο ισοδύναμο επιχορήγησης προεξοφλείται στην αξία της και εκφράζεται ως ποσοστό της προεξοφλημένης αξίας των επιλέξιμων δαπανών, ούτε εγγυάται ότι οι επιλέξιμες δαπάνες που προβλέπονται στην επενδυτική συμφωνία Verne αφορούν τις επενδυτικές δαπάνες για υλικά περιουσιακά στοιχεία όπως προβλέπουν οι ΚΓΠΕ του 2007 (69).

(181) Με βάση τα ανωτέρω, η Αρχή κρίνει ότι η επενδυτική συμφωνία Verne δεν συνάδει με τους όρους που καθορίζονται στις ΚΓΠΕ του 2007, εφόσον i) η συμφωνία δεν αποδεικνύει τις επιλέξιμες δαπάνες, ii) η ενίσχυση δεν προσδιορίζεται ποσοτικά σωστά, και iii) δεν υπάρχει μεθοδολογία υπολογισμού της έντασης ενίσχυσης για το έργο.

5.1.5. Πρόσθετη ενίσχυση σε περίπτωση τροποποιήσεων του καθεστώτος

(182) Το άρθρο 23.7 της επενδυτικής συμφωνίας Verne προβλέπει την άνευ όρων υποχρέωση των ισλανδικών αρχών να χορηγήσουν συμπληρωματική ενίσχυση στον δικαιούχο για έργο στο οποίο έχει ήδη χορηγηθεί ενίσχυση βάσει του καθεστώτος, σε περίπτωση που οι μελλοντικές τροποποιήσεις του καθεστώτος θα ήταν πιο επωφελείς.

(183) Η διάταξη αυτή εγγυάται στον δικαιούχο το δικαίωμα να λάβει την ενίσχυση, επιπλέον της ενίσχυσης που χορηγήθηκε αρχικά στο πλαίσιο του καθεστώτος, όπως εγκρίθηκε από την Αρχή. Κατά συνέπεια, η ενίσχυση αυτή δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του καθεστώτος.

(184) Η Αρχή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η ενίσχυση που χορηγήθηκε βάσει της ανωτέρω διάταξης πρέπει να χαρακτηρισθεί ως λειτουργική ενίσχυση, εφόσον δεν συνδέεται με κάποια αρχική επένδυση. Οι εν λόγω λειτουργικές ενισχύσεις δεν συμβιβάζονται με τη συμφωνία για τον ΕΟΧ. Ειδικότερα, η ενίσχυση δεν χορηγείται για ένα σαφώς προκαθορισμένο σύνολο επιλέξιμων δαπανών, όπως ορίζεται στην παράγραφο 66 των ΚΓΠΕ του 2007.

5.1.6. Συμπέρασμα όσον αφορά την επενδυτική συμφωνία Verne

(185) Με βάση τα ανωτέρω, η Αρχή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι κάθε ενίσχυση που χορηγήθηκε βάσει της επενδυτικής συμφωνίας Verne είναι νέα, ad hoc κρατική ενίσχυση ασυμβίβαστη με τη λειτουργία της συμφωνίας για τον ΕΟΧ σύμφωνα με το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ).

5.2. Η επενδυτική συμφωνία Kísilfélagið

5.2.1. Επίπτωση των τροποποιήσεων που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός

(186) Η επενδυτική συμφωνία Kísilfélagið αφορά την κατασκευή, σε δύο ή περισσότερα στάδια, ενός εργοστασίου παραγωγής πυριτίου στο Helguvík, στον Δήμο Reykjanesbær.

(187) Στην απόφασή της για την κίνηση διαδικασίας, η Αρχή διαμόρφωσε την προκαταρκτική άποψη ότι η επενδυτική συμφωνία Kísilfélagið αφορά προηγούμενη συμφωνία, η οποία είχε συναφθεί μεταξύ των ιδίων μερών για το ίδιο έργο στις 29 Μαΐου 2009 (70). Όπως αναφέρει ρητά το προοίμιο της επενδυτικής συμφωνίας Kísilfélagið: «[…] η επενδυτική συμφωνία που υπεγράφη στις 29 Μαΐου 2009 θεωρήθηκε ως ένα πρώτο βήμα προς τη σύναψη μιας πιο ολοκληρωμένης επενδυτικής συμφωνίας μεταξύ των μερών» και ότι «[η] παρούσα επενδυτική συμφωνία είναι, συνεπώς παρεπόμενη συμφωνία της προηγούμενης επενδυτικής συμφωνίας της 29ης Μαΐου 2009» (71).

(188) Εξάλλου, το άρθρο 2.2 της συμφωνίας της 29ης Μαΐου 2009 αναφέρει ότι: «Η πλήρης συμφωνία θα περιλαμβάνει, αλλά δεν θα περιορίζεται σε διατάξεις σχετικές με την απομείωση της αξίας και τη διαγραφή πάγιων στοιχείων ενεργητικού και άλλα λογιστικά πρότυπα, την απαλλαγή από κρατικά τέλη, φορολογικούς συντελεστές και γενική φορολογία της εταιρείας Tomahawk and the Investors, τιμολόγια εισαγωγών και εξαγωγών, ειδικούς φόρους κατανάλωσης κ.λπ.». Επιπλέον, το σημείο 1.1 (στ.1) αναφέρει ότι «η διάρκεια της παρούσας επενδυτικής συμφωνίας και της επακόλουθης πλήρους επενδυτικής συμφωνίας δεν μπορεί να είναι μικρότερη των 20 ετών από την εκτέλεση […]. Η παρούσα επενδυτική συμφωνία θα αντικατασταθεί από την πλήρη επενδυτική συμφωνία και, ως εκ τούτου, θα τερματιστεί όταν η πλήρης επενδυτική συμφωνία καταστεί δεσμευτική από νομική άποψη […]».

(189) Οι ισλανδικές αρχές δήλωσαν ότι οι τροποποιήσεις του καθεστώτος που επήλθαν με τον συμπληρωματικό κανονισμό είχαν ως στόχο την επενδυτική συμφωνία Becromal και ότι δεν είχαν δοθεί κίνητρα βάσει του καθεστώτος σε άλλα έργα η υλοποίηση των οποίων είχε αρχίσει πριν από την έναρξη ισχύος του καθεστώτος.

(190) Μολονότι η Kísilfélagið είχε συνάψει συμφωνία με τις ισλανδικές αρχές πριν από την έναρξη ισχύος του καθεστώτος, οι εργασίες σχετικά με το έργο που καθορίζονται στη συμφωνία του 2009 δεν είχαν ακόμη αρχίσει όταν υπεγράφη η επενδυτική συμφωνία Kísilfélagið βάσει του καθεστώτος. Κατά συνέπεια, το έργο θα ήταν επιλέξιμο για κίνητρα, δεδομένου ότι ικανοποιούνταν το κριτήριο της δημιουργίας κινήτρου βάσει του καθεστώτος, ανεξάρτητα από τις τροποποιήσεις τις οποίες εισήγαγε ο συμπληρωματικός κανονισμός. Επιπλέον, η Kísilfélagið δεν επωφελήθηκε από τις τροποποιήσεις που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός στα άρθρα 8 και 20 του κανονισμού περί κινήτρων.

(191) Η Αρχή, συνεπώς, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι τροποποιήσεις που επέφερε ο συμπληρωματικός κανονισμός δεν έχουν επιπτώσεις στην επενδυτική συμφωνία Kísilfélagið.

5.2.2. Χαρακτήρας κινήτρου

(192) Η Αρχή επισημαίνει ότι, όπως επιβεβαιώνουν οι ισλανδικές αρχές, οι εργασίες για το έργο δεν έχουν αρχίσει ακόμη. Επιπλέον, δεν είναι σαφές αν θα αρχίσουν κάποτε. Η Αρχή δεν γνωρίζει αν έχει ξεκινήσει η κατασκευή για το έργο Kísilfélagið ή αν έχουν εκδοθεί αμετάκλητες δεσμεύσεις για την παραγγελία εξοπλισμού. Ως εκ τούτου, δεν χορηγήθηκε καμία ενίσχυση στον δικαιούχο πριν ξεκινήσουν οι εργασίες για το έργο.

(193) Η Αρχή, συνεπώς, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο για τη δημιουργία κινήτρου τηρείται όσον αφορά την επενδυτική συμφωνία Kísilfélagið.

5.2.3. Οι επενδυτικές δαπάνες και τα ανώτατα όρια ενίσχυσης

(194) Μολονότι η επενδυτική συμφωνία Kísilfélagið πληροί το κριτήριο της δημιουργίας κινήτρου, οι ισλανδικές αρχές συμφωνούν με το προκαταρκτικό συμπέρασμα της Αρχής ότι η επενδυτική συμφωνία Kísilfélagið προέβλεπε πρόσθετα κίνητρα που υπερέβαιναν το πεδίο εφαρμογής του καθεστώτος, όπως αυτό εγκρίθηκε (72).

(195) Βάσει της επενδυτικής συμφωνίας Kísilfélagið, η κατασκευή της μονάδας παραγωγής πυριτιούχου μετάλλου προβλέπεται να πραγματοποιηθεί σε δύο ή περισσότερα στάδια σε διάστημα τριών ετών. Η συμφωνία δεν προβλέπει ημερομηνία έναρξης ή λήξης για την κατασκευή της εγκατάστασης, ούτε προβλέπει κάποιο από τα στάδια που απαιτούνται για την κατασκευή του. Επιπλέον, η συμφωνία δεν περιέχει αναφορά σε επιλέξιμες επενδυτικές δαπάνες ούτε αναφέρει ρητά τις εντάσεις ενίσχυσης ή ανώτατο όριο ενίσχυσης. Εφαρμόζοντας, τηρουμένων των αναλογιών, τη συλλογιστική που εκτίθεται στις αιτιολογικές σκέψεις 176 έως 181 ανωτέρω, σχετικά με την επενδυτική συμφωνία Verne, η Αρχή θεωρεί ότι τα εν λόγω στοιχεία επηρεάζουν την αξιολόγηση του συμβιβάσιμου της επενδυτικής συμφωνίας Kísilfélagið στο σύνολό της και κατά συνέπεια πρέπει να αξιολογηθούν ως μη διαχωρίσιμο μέρος της συμφωνίας.

(196) Με βάση τα ανωτέρω, η Αρχή κρίνει ότι η επενδυτική συμφωνία Kísilfélagið δεν είναι απολύτως σύμφωνη με τους όρους που καθορίζονται στις ΚΓΠΕ του 2007, εφόσον i) η συμφωνία δεν αποδεικνύει τις επιλέξιμες δαπάνες, ii) η ενίσχυση δεν προσδιορίζεται ποσοτικά σωστά, και iii) δεν υπάρχει μεθοδολογία υπολογισμού της έντασης ενίσχυσης για το έργο.

(197) Κατά συνέπεια, η επενδυτική συμφωνία Kísilfélagið πρέπει να θεωρηθεί ως νέα ενίσχυση ad hoc, που δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του καθεστώτος, όπως αυτό εγκρίθηκε.

5.2.4. Πρόσθετη ενίσχυση σε περίπτωση τροποποιήσεων του καθεστώτος

(198) Το άρθρο 22.8 της επενδυτικής συμφωνίας Kísilfélagið προβλέπει την άνευ όρων υποχρέωση των ισλανδικών αρχών να χορηγήσουν συμπληρωματική ενίσχυση στον δικαιούχο για έργο στο οποίο έχει ήδη χορηγηθεί ενίσχυση βάσει του καθεστώτος, σε περίπτωση που οι μελλοντικές τροποποιήσεις του καθεστώτος θα ήταν πιο επωφελείς.

(199) Η διάταξη αυτή εγγυάται στον δικαιούχο το δικαίωμα να λάβει την ενίσχυση, επιπλέον της ενίσχυσης που χορηγήθηκε αρχικά στο πλαίσιο του καθεστώτος. Κατά συνέπεια, η ενίσχυση αυτή δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του καθεστώτος, όπως αυτό εγκρίθηκε από την Αρχή. Οι ισλανδικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι τηρούν την άποψη της Αρχής ότι η εφαρμογή του καθεστώτος δεν συνάδει με το καθεστώς όπως εγκρίθηκε. Ως εκ τούτου, δεσμεύτηκαν να απαλείψουν αυτή τη διάταξη από τη συμφωνία. Ωστόσο, οι ισλανδικές αρχές δεν κοινοποίησαν το εν λόγω μέτρο ad hoc στην Αρχή, ως όφειλαν, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 1 παράγραφος 3 του μέρους I του πρωτοκόλλου 3.

(200) Η Αρχή θεωρεί ότι κάθε ενίσχυση που χορηγήθηκε βάσει της ανωτέρω διάταξης πρέπει να χαρακτηριστεί ως λειτουργική ενίσχυση, εφόσον δεν συνδέεται με κάποια αρχική επένδυση. Η εν λόγω λειτουργική ενίσχυση είναι εκ πρώτης όψεως ασυμβίβαστη με τη συμφωνία για τον ΕΟΧ και η Αρχή δεν έλαβε πληροφορίες ή επιχειρήματα σχετικά με τους λόγους για τους οποίους θα μπορούσε, παρ' όλα αυτά, να είναι συμβιβάσιμη. Ειδικότερα, τα μέτρα δεν χορηγούνται για ένα σαφώς προκαθορισμένο σύνολο επιλέξιμων δαπανών, όπως ορίζεται στην αιτιολογική σκέψη 66 των ΚΓΠΕ του 2007.

5.2.5. Συμπέρασμα όσον αφορά την επενδυτική συμφωνία Kísilfélagið

(201) Με βάση τα ανωτέρω, η Αρχή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η επενδυτική συμφωνία Kísilfélagið πληροί το κριτήριο περί δημιουργίας κινήτρου που ορίζεται στις ΚΓΠΕ του 2007 και, ως εκ τούτου, η Kísilfélagið ήταν επιλέξιμη για ενίσχυση δυνάμει του καθεστώτος.

(202) Ωστόσο, η Αρχή συμπεραίνει επίσης ότι η επενδυτική συμφωνία Kísilfélagið δεν τηρεί τους όρους που ορίζονται στις ΚΓΠΕ του 2007, εφόσον δεν υπάρχουν αναφορές σε επιλέξιμες επενδυτικές δαπάνες, ούτε σε ένταση των ενισχύσεων και σε ανώτατο όριο ενίσχυσης. Η Αρχή θεωρεί, συνεπώς, ότι οι ενισχύσεις που χορηγούνται στο πλαίσιο της επενδυτικής συμφωνίας Kísilfélagið συνιστούν μη συμβιβάσιμη κρατική ενίσχυση σύμφωνα με το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.

5.3. Η επενδυτική συμφωνία Thorsil

5.3.1. Μέτρο ενίσχυσης ad hoc

(203) Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχει στη διάθεσή της η Αρχή, η επενδυτική συμφων