ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ 5

Οργανισμός του Δικαστηρίου ΕΖΕΣ

Άρθρο 1

Το Δικαστήριο ΕΖΕΣ που ιδρύθηκε δυνάμει του άρθρου 27 της παρούσας συμφωνίας συγκροτείται και λειτουργεί σύμφωνα με τις διατάξεις της συμφωνίας και του παρόντος οργανισμού.

ΜΕΡΟΣ Ι ΔΙΚΑΣΤΕΣ

Άρθρο 2

Κάθε δικαστής, πριν αναλάβει τα καθήκοντά του, δίνει δημοσίως όρκο ότι θα ασκεί τα καθήκοντά του με πλήρη αμεροληψία και ευσυνειδησία και ότι θα τηρεί το απόρρητο των διασκέψεων του Δικαστηρίου.

Άρθρο 3

Αμέσως μετά την ορκωμοσία, το Δικαστήριο επιλέγει με κλήρο τους δικαστές του Δικαστηρίου, των οποίων η θητεία λήγει στο τέλος των πρώτων τριών ετών βάσει του άρθρου 30 της συμφωνίας.

Άρθρο 4

Οι δικαστές δεν επιτρέπεται να ασκούν οποιοδήποτε πολιτικό ή διοικητικό λειτούργημα.

Δεν μπορούν να έχουν οποιαδήποτε άλλη απασχόληση, με ή χωρίς αμοιβή, εκτός εάν το επιτρέψουν, κατ' εξαίρεση, με κοινή συμφωνία οι κυβερνήσεις των κρατών της ΕΖΕΣ.

Κατά την ανάληψη των καθηκόντων τους οι δικαστές προβαίνουν σε επίσημη δήλωση ότι, τόσο κατά τη διάρκεια όσο και μετά τη λήξη της θητείας τους, θα τηρούν τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το αξίωμά τους, και ιδίως ότι θα επιδείξουν ακεραιότητα και εχεμύθεια όσον αφορά την αποδοχή, μετά τη λήξη της θητείας τους, ορισμένων θέσεων ή ευεργετημάτων.

Σε περίπτωση αμφιβολίας, ως προς το θέμα αυτό, αποφασίζει το Δικαστήριο.

Άρθρο 5

Εκτός από τις περιπτώσεις κανονικών αντικαταστάσεων και του θανάτου, τα καθήκοντα του δικαστή παύουν με την παραίτησή του.

Όταν ο δικαστής παραιτείται, απευθύνει γραπτή επιστολή παραίτησης στον Πρόεδρο του Δικαστηρίου, ο οποίος τη διαβιβάζει στις κυβερνήσεις των κρατών της ΕΖΕΣ. Με την κοινοποίηση της επιστολής κενούται η δικαστική έδρα.

Με την επιφύλαξη του άρθρου 6, ο δικαστής που παραιτείται εξακολουθεί να παρέχει τις υπηρεσίες έως ότου ο διάδοχός του αναλάβει καθήκοντα.

Άρθρο 6

Δικαστής μπορεί να απαλλαγεί από τα καθήκοντά του ή να στερηθεί το δικαίωμά του για σύνταξη ή άλλα ευεργήματα αντ' αυτής εάν, με ομόφωνη γνώμη του Δικαστηρίου που συνεδριάζει σε ολομέλεια, δεν πληροί πλέον τις απαιτούμενες προϋποθέσεις ή δεν εκπληρώνει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το αξίωμά του. Στις διασκέψεις αυτές δεν λαμβάνει μέρος ο ενδιαφερόμενος δικαστής.

Ο γραμματέας του Δικαστηρίου κοινοποιεί την απόφαση του Δικαστηρίου στις κυβερνήσεις των κρατών της ΕΖΕΣ.

Άρθρο 7

Δικαστής ο οποίος πρόκειται να αντικαταστήσει μέλος του Δικαστηρίου, του οποίου η θητεία δεν έχει ακόμα λήξει, διορίζεται για το εναπομείναν διάστημα της θητείας του προκατόχου του.

ΜΕΡΟΣ ΙΙ Οργάνωση

Άρθρο 8

Οι αποφάσεις του Δικαστηρίου λαμβάνονται κατά πλειοψηφία των δικαστών που συμμετέχουν στις διασκέψεις και σύμφωνα με τους όρους του κανονισμού διαδικασίας.

Άρθρο 9

Το Δικαστήριο διορίζει το γραμματέα του και θεσπίζει τους κανόνες οι οποίοι διέπουν τα καθήκοντά του.

Άρθρο 10

Ο γραμματέας δίνει όρκο ενώπιον του Δικαστηρίου ότι θα εκτελεί τα καθήκοντά του με αμεροληψία και ευσυνειδησία και θα τηρεί το απόρρητο των διασκέψεων του Δικαστηρίου.

Άρθρο 11

Το Δικαστήριο μεριμνά για την αντικατάσταση του γραμματέα στις περιπτώσεις που αυτός κωλύεται να παραστεί στο Δικαστήριο.

Άρθρο 12

Υπάλληλοι και λοιπό προσωπικό αποσπώνται στο Δικαστήριο για να είναι δυνατή η λειτουργία του. Τα πρόσωπα αυτά είναι υπόλογα έναντι του γραμματέα υπό την εξουσία του Προέδρου.

Άρθρο 13

Οι δικαστές και ο γραμματέας υποχρεούνται να διαμένουν στον τόπο που εδρεύει το Δικαστήριο.

Άρθρο 14

Το Δικαστήριο συνέρχεται μονίμως. Η διάρκεια των δικαστικών διακοπών καθορίζεται από το Δικαστήριο λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τις ανάγκες των εργασιών του.

Άρθρο 15

Οι δικαστές δεν συμμετέχουν σε υποθέσεις, στις οποίες έχουν λάβει μέρος στο παρελθόν ως αντιπρόσωποι ή νομικοί σύμβουλοι ή δικηγόροι ενός από τους διαδίκους ή επί των οποίων έχουν κληθεί να εκφέρουν κρίση ως μέλη δικαστηρίου, εξεταστικής επιτροπής ή υπό οποιαδήποτε άλλη ιδιότητα.

Στην περίπτωση που, για έναν ειδικό λόγο, δικαστής κρίνει ότι δεν πρέπει να συμμετάσχει στην κρίση ή την εξέταση μιας συγκεκριμένης υπόθεσης, ενημερώνει σχετικά τον Πρόεδρο του Δικαστηρίου. Εάν, για έναν ειδικό λόγο, ο Πρόεδρος κρίνει ότι δικαστής δεν πρέπει να παρασταθεί στη συζήτηση κάποιας συγκεκριμένης υπόθεσης, το γνωστοποιεί στο δικαστή.

Όταν προκύπτουν δυσκολίες κατά την εφαρμογή του παρόντος άρθρου, αποφασίζει σχετικά το Δικαστήριο.

Οι διάδικοι δεν μπορούν να επικαλεστούν την εθνικότητα δικαστή ή την απουσία από το Δικαστήριο δικαστή της εθνικότητάς τους προκειμένου να ζητήσουν την τροποποίηση της σύνθεσης του Δικαστηρίου.

Άρθρο 16

Οι κανόνες σχετικά με τις γλώσσες του Δικαστηρίου καθορίζονται στον κανονισμό διαδικασίας του Δικαστηρίου.

ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Άρθρο 17

Τα κράτη της ΕΖΕΣ, η Εποπτεύουσα Αρχή ΕΖΕΣ, η Κοινότητα και η Επιτροπή εκπροσωπούνται στο Δικαστήριο από έναν αντιπρόσωπο που διορίζεται για κάθε υπόθεση. Τον αντιπρόσωπο μπορεί να επικουρεί νομικός σύμβουλος ή δικηγόρος που έχει δικαίωμα παράστασης ενώπιον των δικαστηρίων ενός κράτους μέλους της συμφωνίας ΕΟΧ.

Οι αντιπρόσωποι, νομικοί σύμβουλοι και δικηγόροι, όταν παρίστανται στο Δικαστήριο, απολαμβάνουν τα δικαιώματα και τις ασυλίες που είναι απαραίτητα για την ανεξάρτητη εκτέλεση των καθηκόντων τους, υπό τους όρους που θεσπίζονται στον κανονισμό διαδικασίας του Δικαστηρίου.

Όσον αφορά τους νομικούς συμβούλους και τους δικηγόρους, που παρίστανται ενώπιόν του, το Δικαστήριο έχει τις εξουσίες που απονέμονται κανονικά σε όλα τα δικαστήρια, σύμφωνα με τον κανονισμό διαδικασίας του Δικαστηρίου.

Άρθρο 18

Η διαδικασία στο Δικαστήριο αποτελείται από δύο μέρη: το γραπτό και το προφορικό.

Η έγγραφη διαδικασία συνίσταται στην κοινοποίηση στους διαδίκους των προσφυγών, των προτάσεων, της επιχειρηματολογίας και των παρατηρήσεων, της προσθήκης αντίκρουσης, εάν υπάρχει, καθώς και όλων των επισυναπτόμενων εγγράφων και στοιχείων ή επικυρωμένων αντιγράφων αυτών.

Οι κοινοποιήσεις γίνονται από το γραμματέα κατά τη σειρά και εντός της προθεσμίας που καθορίζονται στον κανονισμό διαδικασίας του Δικαστηρίου.

Η προφορική διαδικασία συνίσταται στην ανάγνωση της έκθεσης του εισηγητή-δικαστή, την ακρόαση από το Δικαστήριο των αντιπροσώπων, νομικών συμβούλων, των δικηγόρων, καθώς και, εφόσον υπάρχουν, των μαρτύρων και των πραγματογνωμόνων.

Άρθρο 19

Οι υποθέσεις εισάγονται στο Δικαστήριο με γραπτή προσφυγή που απευθύνεται στο γραμματέα. Στην προσφυγή αναφέρεται το όνομα του προσφεύγοντος, η μόνιμη διεύθυνσή του και η περιγραφή του υπογράφοντος, το όνομα του καθ' ου η προσφυγή, το αντικείμενο της διαφοράς, οι προτάσεις και συνοπτική έκθεση των λόγων στους οποίους βασίζεται η προσφυγή.

Η προσφυγή συνοδεύεται, όπου ενδείκνυται, από την πράξη της οποίας ζητείται η ακύρωση ή από κάθε άλλο σχετικό έγγραφο. Εάν τα έγγραφα δεν υποβληθούν μαζί με την προσφυγή, ο γραμματέας ζητεί από τον ενδιαφερόμενο διάδικο να τα προσκομίσει εντός εύλογης προθεσμίας. Ωστόσο, τα δικαιώματα του διαδίκου δεν αποδυναμώνονται εάν προσκομίσει τα έγγραφα μετά τη λήξη της προθεσμίας αυτής.

Άρθρο 20

Με την εκκρεμοδικία της υπόθεσης στο Δικαστήριο, ο γραμματέας προβαίνει στη σχετική ανακοίνωση στις κυβερνήσεις των κρατών της ΕΖΕΣ, την Εποπτεύουσα Αρχή ΕΖΕΣ, την Κοινότητα και την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Εντός δύο μηνών από την ανακοίνωση αυτή, τα κράτη της ΕΖΕΣ, η Εποπτεύουσα Αρχή ΕΖΕΣ, η Κοινότητα και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, δικαιούνται να υποβάλουν προτάσεις ή γραπτές παρατηρήσεις στο Δικαστήριο.

Άρθρο 21

Το Δικαστήριο μπορεί να ζητήσει από τους διαδίκους να προσκομίσουν κάθε έγγραφο και να παράσχουν κάθε πληροφορία που κρίνει απαραίτητη. Ενδεχόμενη άρνηση των διαδίκων βεβαιώνεται με σχετική πράξη.

Το Δικαστήριο μπορεί επίσης να ζητήσει από τα κράτη της ΕΖΕΣ που δε είναι διάδικοι στην υπόθεση να παράσχουν κάθε πληροφορία που το Δικαστήριο κρίνει απαραίτητη για τη δίκη.

Άρθρο 22

Το Δικαστήριο μπορεί να αναθέσει οποτεδήποτε σε κάθε άτομο, όργανο, αρχή, επιτροπή ή άλλο οργανισμό της εκλογής του τη σύνταξη πραγματογνωμοσύνης.

Άρθρο 23

Οι μάρτυρες εξετάζονται σύμφωνα με τον κανονισμό διαδικασίας του Δικαστηρίου.

Άρθρο 24

Οι μάρτυρες και οι πραγματογνώμονες καταθέτουν ενόρκως σύμφωνα με τον κανονισμό διαδικασίας του Δικαστηρίου ή με τη νομοθεσία του κράτους του μάρτυρα ή του πραγματογνώμονα.

Άρθρο 25

Το Δικαστήριο μπορεί να διατάξει την εξέταση μάρτυρα ή πραγματογνώμονα από τις δικαστικές αρχές του τόπου της μόνιμης διαμονής του.

Η εντολή αποστέλλεται προς εκτέλεση στην αρμόδια δικαστική αρχή υπό τους όρους του κανονισμού διαδικασίας του Δικαστηρίου. Τα έγγραφα που συντάσσονται κατ' εφαρμογή της εντολής αυτής επιστρέφονται στο Δικαστήριο υπό τους ίδιους όρους.

Το Δικαστήριο βαρύνεται με τις δαπάνες, με την επιφύλαξη του δικαιώματος να τις καταλογίσει, κατά περίπτωση, στους διαδίκους.

Άρθρο 26

Τα κράτη της ΕΖΕΣ επιφυλάσσουν στη λιπομαρτυρία ή τη ψευδομαρτυρία μάρτυρα ή πραγματογνώμονα την ίδια μεταχείριση που έχουν τα ανάλογα αδικήματα όταν διαπράττονται ενώπιον των πολιτικών τους δικαστηρίων. Όταν το ζητήσει το Δικαστήριο, το σχετικό κράτος της ΕΖΕΣ ασκεί ποινική δίωξη κατά του παραβάτη ενώπιον του αρμόδιου δικαστηρίου.

Άρθρο 27

Η ακροαματική διαδικασία στο ακροατήριο είναι δημόσια, εκτός εάν το Δικαστήριο, αυτεπάγγελτα ή μετά από αίτηση των διαδίκων, αποφασίσει διαφορετικά για σοβαρούς λόγους.

Άρθρο 28

Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας το Δικαστήριο μπορεί να εξετάσει τους πραγματογνώμονες, τους μάρτυρες, καθώς και τους ίδιους τους διαδίκους. Οι διάδικοι, ωστόσο, μπορούν να απευθύνονται στο Δικαστήριο μόνο διά μέσου των αντιπροσώπων τους.

Άρθρο 29

Κατά την ακροαματική διαδικασία τηρούνται πρακτικά, τα οποία υπογράφονται από τον Πρόεδρο και το γραμματέα.

Άρθρο 30

Το πινάκιο των υποθέσεων καταρτίζεται από τον Πρόεδρο.

Άρθρο 31

Οι διασκέψεις του Δικαστηρίου είναι και παραμένουν μυστικές.

Άρθρο 32

Οι αποφάσεις πρέπει να είναι αιτιολογημένες και να αναφέρουν τα ονόματα των δικαστών που συμμετείχαν στις διασκέψεις.

Άρθρο 33

Οι αποφάσεις υπογράφονται από τον Πρόεδρο και το γραμματέα και απαγγέλλονται δημοσίως.

Άρθρο 34

Το Δικαστήριο επιδικάζει τις δικαστικές δαπάνες.

Άρθρο 35

Ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου μπορεί, με συνοπτική διαδικασία που μπορεί να διαφέρει, στο μέτρο που αυτό είναι αναγκαίο, από τις διατάξεις της παρούσας συμφωνίας και η οποία καθορίζεται στον κανονισμό διαδικασίας, να αποφασίσει επί αιτήσεων αναστολής εκτελέσεως που προβλέπονται στο άρθρο 40 της παρούσας συμφωνίας, ή να διατάξει προσωρινά μέτρα κατ' εφαρμογή του άρθρου 41 της παρούσας συμφωνίας, ή να αναστείλει την εφαρμογή βάσει του άρθρου 110 παράγραφος 4 της συμφωνίας ΕΟΧ.

Σε περίπτωση κωλύματος, ο Πρόεδρος αναπληρώνεται από άλλο δικαστή σύμφωνα με τον κανονισμό διαδικασίας.

Η απόφαση του Προέδρου ή του δικαστή που τον αναπλήρωσε είναι προσωρινή και δεν προδικάζει, σε καμία περίπτωση, την απόφαση του Δικαστηρίου επί της ουσίας της υποθέσεως.

Άρθρο 36

Τα κράτη της ΕΖΕΣ, η Εποπτεύουσα Αρχή ΕΖΕΣ, η Κοινότητα και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, μπορούν να παρεμβαίνουν στις υποθέσεις που εκκρεμούν ενώπιον του Δικαστηρίου.

Το ίδιο δικαίωμα έχει και κάθε άλλο πρόσωπο που αποδεικνύει ότι έχει συμφέρον από την έκβαση της υπόθεσης που εκκρεμεί στο Δικαστήριο, εκτός από τις υποθέσεις μεταξύ κρατών της ΕΖΕΣ ή μεταξύ κρατών της ΕΖΕΣ και της Εποπτεύουσα Αρχή ΕΖΕΣ.

Οι προτάσεις της αίτησης παρέμβασης περιορίζονται μόνο στην υποστήριξη των προτάσεων ενός από τους διαδίκους.

Άρθρο 37

Όταν ο εναγόμενος, μολονότι κλητεύθηκε κανονικά, δεν καταθέσει γραπτές προτάσεις, η απόφαση εκδίδεται ερήμην αυτού. Η απόφαση υπόκειται σε ανακοπή, που πρέπει να ασκηθεί εντός μηνός από την κοινοποίησή της. Η ανακοπή δεν αναστέλλει την εκτέλεση της ερήμην απόφασης εκτός αν το Δικαστήριο αποφασίσει διαφορετικά.

Άρθρο 38

Τα κράτη της ΕΖΕΣ, καθώς και κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, μπορούν, στις περιπτώσεις και υπό τους όρους που πρόκειται να καθορισθούν από τον κανονισμό διαδικασίας, να ασκήσουν τριτανακοπή κατά απόφασης που εκδόθηκε ερήμην τους, όταν η απόφαση αυτή θίγει τα δικαιώματά τους.

Άρθρο 39

Σε περίπτωση αμφιβολίας για την έννοια ή το πεδίο εφαρμογής μιας απόφασης, το Δικαστήριο, μετά από αίτηση διαδίκου που θεμελιώνει σχετικό συμφέρον ή της Εποπτεύουσας Αρχή ΕΖΕΣ, δίνει την ερμηνεία της απόφασης.

Άρθρο 40

Αναθεώρηση της απόφασης μπορεί να ζητηθεί με αίτηση προς το Δικαστήριο μόνο εάν ανακαλυφθεί στοιχείο που, από τη φύση του, μπορεί να είναι ουσιώδες και το οποίο, κατά το χρόνο έκδοσης της απόφασης, ήταν άγνωστο στο Δικαστήριο και στο διάδικο που αιτείται την αναθεώρηση.

Η διαδικασία της αναθεώρησης αρχίζει με την έκδοση απόφασης από το Δικαστήριο, η οποία αναγνωρίζει ρητά την ύπαρξη νέου στοιχείου, που έχει τέτοια χαρακτηριστικά ώστε να δικαιολογεί την κίνηση της διαδικασίας για αναθεώρηση και κρίνει την αίτηση για τους λόγους αυτούς παραδεκτή.

Μετά την πάροδο δέκα ετών από την έκδοση της απόφασης δεν μπορεί να γίνει δεκτή αίτηση αναθεώρησης.

Άρθρο 41

Η παρέκταση των προθεσμιών λόγω απόστασης καθορίζεται από τον κανονισμό διαδικασίας του Δικαστηρίου.

Εάν η προθεσμία για την άσκηση δικαιώματος εκπνεύσει, ο διάδικος δεν χάνει τα δικαιώματά του εάν αποδείξει την ύπαρξη απρόβλεπτων περιστάσεων ή ανωτέρας βίας.

Άρθρο 42

Οι αξιώσεις κατά της Εποπτεύουσα Αρχή ΕΖΕΣ από εξωσυμβατική ευθύνη παραγράφονται πέντε έτη μετά από την επέλευση του γεγονότος που γέννησε τις αξιώσεις αυτές. Η παραγραφή διακόπτεται εάν ασκηθεί αγωγή στο Δικαστηρίο ή εάν, πριν από την άσκηση αγωγής, κατατεθεί αίτηση στην Εποπτεύουσα Αρχή ΕΖΕΣ από το διάδικο που ζημιώθηκε. Στην τελευταία περίπτωση η αγωγή πρέπει να ασκηθεί εντός δύο μηνών από τη δημοσίευση του μέτρου ή από την κοινοποίησή του στον ενάγοντα, ή, εάν αυτός απουσιάζει, από την ημέρα που αυτός έλαβε γνώση του εν λόγω μέτρου.

ΜΕΡΟΣ IV ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 43

Ο κανονισμός διαδικασίας του Δικαστηρίου περιλαμβάνει, εκτός από τις διατάξεις τις οποίες προβλέπει το παρόν καταστατικό, κάθε άλλη αναγκαία διάταξη για την εφαρμογή και, όπου χρειάζεται, για την συμπλήρωσή του.

Άρθρο 44

Οι κυβερνήσεις των κρατών της ΕΖΕΣ μπορούν να τροποποιούν τον παρόντα οργανισμό μετά από πρόταση ή αφού συμβουλευθούν το Δικαστήριο.