Πρόσκληση για υποβολή παρατηρήσεων σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 2 του μέρους Ι του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας μεταξύ της Εποπτεύουσας Αρχής και του Δικαστηρίου όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις υπό μορφή απαλλαγών από τα τέλη μεταβίβασης και καταχώρησης, όπως προβλέπεται στην ιδρυτική πράξη της νορβηγικής εταιρείας Entra Eiendom AS (εφεξής: Entra)

(2004/C 319/07)

Με την απόφαση 132/04/COL της 16ης Ιουνίου 2004, που αναπαράγεται στην αυθεντική γλώσσα στις σελίδες που ακολουθούν την παρούσα περίληψη, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ κίνησε τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 του μέρους Ι του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας μεταξύ των κρατών ΕΖΕΣ σχετικά με τη θέσπιση Εποπτεύουσας Αρχής και Δικαστηρίου (συμφωνία μεταξύ της Εποπτεύουσας Αρχής και του Δικαστηρίου). Η νορβηγική κυβέρνηση πληροφορήθηκε σχετικά μέσω αντιγράφου αυτής της απόφασης.

Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ καλεί τα κράτη ΕΖΕΣ, τα κράτη μέλη της ΕΕ και τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με το εν λόγω μέτρο εντός προθεσμίας ενός μηνός μετά από τη δημοσίευση της παρούσας ανακοίνωσης· οι παρατηρήσεις αυτές πρέπει να απευθυνθούν στην ακόλουθη διεύθυνση:

Οι παρατηρήσεις αυτές θα διαβιβαστούν στην κυβέρνηση της Νορβηγίας. Το απόρρητο της ταυτότητας του ενδιαφερόμενου μέρους που υποβάλλει τις παρατηρήσεις μπορεί να ζητηθεί γραπτώς, με μνεία των σχετικών λόγων.

Περίληψη

Διαδικασία

Στις 22 Μαΐου 2002, η Εποπτεύουσα Αρχής της ΕΖΕΣ (ΕΑΕ) ζήτησε από τη νορβηγική κυβέρνηση να της διαβιβάσει πληροφορίες σχετικά με εικαζόμενες κρατικές ενισχύσεις υπέρ της οικοδομικής εταιρείας Entra Eiendom A/S. Ακολούθησε περαιτέρω αλληλογραφία μεταξύ της νορβηγικής κυβέρνησης και της Εποπτεύουσας Αρχής.

Περιγραφή του μέτρου ενίσχυσης

Στις 4 Ιουνίου 1999 η νορβηγική κυβέρνηση παρουσίασε στο Κοινοβούλιο την αναδιοργάνωση του δημόσιου φορέα, της Διεύθυνσης των δημόσιων κατασκευαστικών εργασιών και ιδιοκτησίας («Statsbygg»), και την ίδρυση της εταιρείας περιορισμένης ευθύνης Entra.

Η περιουσία, το κεφάλαιο και το προσωπικό (ενεργητικό και παθητικό) μεταφέρθηκαν από την κυβέρνηση στην Entra, σε αντάλλαγμα με την έκδοση μετοχών, με ισχύ από την 1η Ιουλίου 2000. Η ιδιοκτησία και οι τίτλοι της εν λόγω περιουσίας μεταφέρθηκαν από τη νορβηγική κυβέρνηση στην Entra και καταχωρήθηκαν στο όνομα της Entra. Η νορβηγική κυβέρνηση κατέχει το 100 % της ιδιοκτησίας αυτής της εταιρείας. Το συνολικό χαρτοφυλάκιο περιουσίας αποτελείται από περίπου 120 ακίνητα, το συνολικό εμβαδόν των οποίων ανέρχεται σε 880 000 m2.

Όλα τα ακίνητα της Νορβηγίας καταγράφονται στο μητρώο καταγραφής της ακίνητης περιουσίας, το οποίο έχει δημιουργηθεί σύμφωνα με την πράξη καταγραφής αριθ. 2 της 7ης Ιουνίου 1935. Σύμφωνα με το Τμήμα 7 παράγραφος 1 της πράξης φόρου κατανάλωσης αριθ. 59 του 1975, η καταγραφή της μεταφοράς τίτλων ιδιοκτησίας ακινήτων συνεπάγεται υποχρέωση πληρωμής τελών μεταβίβασης. Η καταγραφή της μεταβίβασης των τίτλων ιδιοκτησίας στο μητρώο καταγραφής της ακίνητης περιουσίας συνεπάγεται υποχρέωση πληρωμής τελών καταχώρησης (Court fee Act 1982 αριθ. 86).

Η πράξη που παρουσιάστηκε στο Κοινοβούλιο στις 4 Ιουνίου 1999 αναφέρει ότι η επανεγγραφή στο μητρώο καταγραφής της ακίνητης περιουσίας και σε άλλα δημόσια μητρώα πρέπει να πραγματοποιείται ως αλλαγή ονομασίας. Κατά συνέπεια, η Entra δεν ήταν υποχρεωμένη να πληρώσει τέλη μεταβίβασης ούτε τέλη καταχώρησης. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι αυτή η διαδικασία είναι σύμφωνη με προηγούμενες αναδιοργανώσεις κρατικών φορέων και εταιρειών.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που διαβιβάστηκαν, φαίνεται ότι ανέρχονται σε περίπου 80,6 εκατ. NOK (περίπου 10,4 εκατ. ευρώ) τα πληρωτέα τέλη/φόροι για τη μεταβίβαση των τίτλων ακίνητης περιουσίας που έλαβε η Entra.

Αξιολόγηση

Με την έγκριση ειδικών καταστατικών διατάξεων, η Entra απαλλάσσεται από το κόστος των τελών μεταβίβασης και των τελών καταχώρησης. Η Εποπτεύουσα Αρχή πιστεύει ότι αυτό συνιστά οικονομικό πλεονέκτημα. Καμιά άλλη διάταξη της νορβηγικής έννομης τάξης δεν προβλέπει ότι μια τέτοια πράξη απαλλάσσεται από τον γενικό κανόνα σύμφωνα με τον οποίο η καταγραφή της μεταβίβασης κυριότητας συνεπάγεται τέλη μεταβίβασης και τέλη καταχώρησης.

Η νορβηγική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το εν λόγω μέτρο δεν παρέχει στην Entra πλεονέκτημα σε σύγκριση με τις ιδιωτικές επιχειρήσεις σε παρόμοια περίπτωση. Σε ένα συγκεκριμένο νομικό καθεστώς, μια κρατική ενίσχυση ορίζεται ως μέτρο το οποίο ευνοεί ορισμένες επιχειρήσεις σε σύγκριση με άλλες οι οποίες, από την άποψη του επιδιωκόμενου στόχου, βρίσκονται σε συγκρίσιμη κατάσταση από νομική και πραγματική άποψη. Μετά από σύγκριση με τις ιδιωτικές επιχειρήσεις, η Εποπτεύουσα Αρχή εξακολουθεί να μην είναι πεπεισμένη ότι το άρθρο 61 παράγραφο 1 της συμφωνίας ΕΟΧ δεν είναι εφαρμοστέο όσον αφορά την απαλλαγή από τα τέλη μεταβίβασης και τα τέλη καταχώρησης.

Επιπλέον, η νορβηγική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η απαλλαγή από τα τέλη μεταβίβασης και τα τέλη καταχώρησης —ή η μη πληρωμή τους— δεν συνιστούν πλεονέκτημα, δεδομένου ότι, σύμφωνα με τον ισολογισμό έναρξης της χρήσης, η κεφαλαιακή διάρθρωση, η ευρωστία και η συνολική αξία της εταιρείας θα παρέμεναν αμετάβλητες. Κατά συνέπεια, αρχική θέση της Εποπτεύουσας Αρχής είναι ότι η υποχρέωση πληρωμής των τελών μεταβίβασης και τελών καταχώρησης αποτελούν υποχρεώσεις της επιχείρησης και ότι η απαλλαγή από αυτές τις υποχρεώσεις συνιστά πλεονέκτημα το οποίο παρέχεται στην επιχείρηση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ. Το πλεονέκτημα αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι δεν υφίσταται λόγω του τρόπου με τον οποίο πραγματοποιείται ο ισολογισμός έναρξης της χρήσης.

Επιπλέον, η Εποπτεύουσα Αρχή είναι της γνώμης ότι η απώλεια φορολογικών εσόδων ισοδυναμεί με κατανάλωση κρατικών πόρων υπό τη μορφή φορολογικών δαπανών.

Σύμφωνα με τις νορβηγικές αρχές, το εν λόγω μέτρο είναι μέτρο γενικής φύσης το οποίο δεν εμπίπτει στο πεδίο του άρθρου 61 παράγραφος 1. Απαντώντας σ'αυτό το επιχείρημα, η Εποπτεύουσα Αρχή θα ήθελε να παρατηρήσει ότι τα φορολογικά μέτρα που είναι ανοικτά για όλες τις επιχειρήσεις οι οποίες ασκούν δραστηριότητες σε ένα κράτος ΕΖΕΣ είναι, καταρχήν, μέτρα γενικού χαρακτήρα. Η διαφορετική φύση ορισμένων μέτρων δεν σημαίνει κατ' ανάγκη ότι πρέπει να θεωρείται ότι συνιστούν κρατικές ενισχύσεις. Αυτό συμβαίνει με τα μέτρα τα οποία είναι για λόγους οικονομικούς απαραίτητα ώστε να λειτουργεί ομαλά και αποτελεσματικά το φορολογικό σύστημα. Κατά την άποψη της Εποπτεύουσας Αρχής, δεν μπορεί να απορρέει από τη γενική λογική της ισχύουσας νομοθεσίας και πρακτικής σχετικά με τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης ότι η Entra, όσον αφορά τους δασμούς μεταβίβασης και τους δασμούς καταχώρησης θα πρέπει να θεωρείται ως προέκταση (ή μέρος) του Statsbygg. Ως εκ τούτου, το εν λόγω μέτρο πρέπει να κριθεί ότι είναι επιλεκτικό κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1.

Επιπλέον, η Εποπτεύουσα Αρχή παρατηρεί ότι η εν λόγω εταιρεία έχει δραστηριότητες σε ολόκληρη την επικράτεια της Νορβηγίας, σε μια αγορά η οποία είναι ανοικτή στους οικονομικούς παράγοντες όλων των άλλων κρατών του ΕΟΧ. Επομένως, το εν λόγω μέτρο επηρεάζει ή απειλεί να επηρεάσει τον ανταγωνισμό ή τις συναλλαγές μεταξύ των συμβαλλομένων μερών.

Συμπεράσματα

Επί τη βάσει του ως άνω σκεπτικού, η Εποπτεύουσα Αρχή εκφράζει τις αμφιβολίες της όσον αφορά τη συμβατότητα με την εφαρμογή της συμφωνίας ΕΟΧ της απαλλαγής από τους δασμούς μεταβίβασης και τους δασμούς καταχώρησης, η οποία αποφασίστηκε σε συνάρτηση με την ίδρυση της εταιρείας Entra Eiendom AS. Κατά συνέπεια, η Εποπτεύουσα Αρχή είναι υποχρεωμένη να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας η οποία προβλέπεται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 του μέρους I του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας μεταξύ της Εποπτεύουσας Αρχής και του Δικαστηρίου.

EFTA SURVEILLANCE AUTHORITY DECISION

No 132/04/COL

of 16 June 2004

to initiate the procedure provided for in Article 1(2) in Part I of Protocol 3 to the Surveillance and Court Agreement with regard to the exemptions from document duties and registration fees provided for in the establishment of Entra Eiendom AS

(NORWAY)

THE EFTA SURVEILLANCE AUTHORITY,

Having regard to the Agreement on the European Economic Area (1), in particular to Articles 61 to 63 and Protocol 26 thereof,

Having regard to the Agreement between the EFTA States on the establishment of a Surveillance Authority and a Court of Justice (2), in particular to Article 24 and Article 1 in Part I of Protocol 3 thereof,

Having regard to the Authority's Guidelines (3) on the application and interpretation of Articles 61 and 62 of the EEA Agreement,

Whereas:

I. FACTS

1. PROCEDURES AND CORRESPONDENCE

2. THE ESTABLISHMENT OF ENTRA

3. THE NORWEGIAN LEGISLATION AND PRACTICE CONCERNING DOCUMENT DUTIES AND REGISTRATION FEES ON THE REGISTRATION OF TRANSFER OF REAL ESTATE PROPERTY IN CONNECTION WITH REORGANISATION OF UNDERTAKINGS

3.1. Introduction

3.2. Exemptions based on the Registration Act construed in the light of the company legislation

3.3. Exemptions based on special legislation

3.4. Methods used to avoid excise duties

4. THE NORWEGIAN GOVERNMENT'S ASSESSMENT OF WHETHER THE EXEMPTION OF DOCUMENT DUTIES AND REGISTRATION FEES IS IN COMPLIANCE WITH THE STATE AID PROVISIONS OF THE EEA AGREEMENT

4.1. Assessment in connection with the establishment of Entra

4.2. Arguments in the correspondence with the Authority

By letter dated 4 June 2003, the Ministry of Trade and Industry submitted additional information and arguments concerning i.a. the so called continuity principle, clarification concerning the measures used by private undertakings, why the non-payment does not constitute an advantage, information on the current law with regard to mergers and de-mergers and on exemption from the duty to pay registration fees. The Ministry reiterates the arguments in the letter dated 7 November 2002 as to why the non-payment does not constitute an advantage for Entra. In addition, the Ministry argues that the exemption is a general measure, which does not constitute State aid within the meaning of Article 61(1) of the EEA Agreement. Point 9, Conclusion, of the letter dated 4 June 2003, reads:

«The common system regarding registration fee and document duty is that the continuity principle determines if conversion processes, both public and private, may be done as a name change in relation to inter alia the rules on registration fee and document duty. The purpose of the continuity principle is to facilitate the implementation of mergers, de-mergers and restructurings, which is regarded as socio-economically desirable. The special legislation and the reimbursement of accrued document duty resulting from the reorganisation of hydropower/electricity companies are a result of the same considerations. Thus, the practice is a general measure, which according to well-established case law does not constitute State aid within the meaning of Article 61 of the EEA Agreement.»

II. APPRECIATION

1. The existence of State aid

Article 61(1) of the EEA Agreement reads as follows:

«Save as otherwise provided in this Agreement, any aid granted by EC Member States, EFTA States or through State resources in any form whatsoever which distorts or threatens to distort competition by favouring certain undertakings or the production of certain goods shall, in so far as it affects trade between Contracting Parties, be incompatible with the functioning of this Agreement.»

To be considered as State aid under Article 61(1) of the EEA Agreement, a tax measure must fulfil the following four criteria:

1. The measure must confer the beneficiaries an advantage that reduces the costs they normally bear in the course of the business.

2. The advantage must be granted by the State or through State resources.

3. The measure must be specific or selective in that it favours «certain undertakings or the production of certain goods».

4. The measure must affect competition and trade between the Contracting Parties.

Condition 1: The measure must confer on the beneficiaries an advantage that reduces the costs they normally bear in the course of the business.

Condition 2: The advantage must be granted by the State or through State resources.

Condition 3: The measure must be specific or selective in that it favours «certain undertakings or the production of certain goods».

Firstly, the Authority makes reference to Chapter 17B.3.1 of the Authority's State Aid Guidelines on direct business taxation concerning the specificity or selectivity of tax measures, which reads:

«Tax measures, which are open to all economic agents operating within the EFTA State, are in principle general measures. They must be effectively open to all firms on an equal access basis, and they may not de facto be reduced in scope through, for example, the discretional power of the State to grant them or through other factors that restrict their practical effect.»

According to the case law of the Court of Justice, it is possible to draw a distinction between:

— differentiated treatment that results from the application, to specific situations, of the same principles as those underlying the ordinary rules (no aid)

— differentiated treatment, which, favouring certain undertakings, departs from the internal logic of the ordinary rules (aid) (20).

Condition 4: The measure must affect or threaten to affect competition and trade between the Contracting Parties.

2. Compatibility of the aid

3. The character of the aid

4. Conclusion

HAS ADOPTED THIS DECISION:

1. The Authority has decided to open the formal investigation procedure provided for in Article 1(2) in Part I of Protocol 3 to the Surveillance and Court Agreement with regard to the exemptions from document duties and registration fees provided for in the establishment of Entra Eiendom AS.

2. The Norwegian Government is invited, pursuant to Article 6 in Part II of Protocol 3 to the Surveillance and Court Agreement, to submit its comments on the opening of the formal investigation procedure within two months from notification of this decision.

3. The Norwegian Government shall be informed by means of a letter containing a copy of this decision.

4. The EC Commission shall be informed, in accordance with Protocol 27(d) of the EEA Agreement, by means of a copy of this decision.

5. Other EFTA States, EC Member States, and interested parties shall be informed by the publishing of this decision in its authentic language version, accompanied by a meaningful summary in languages other than the authentic language version, in the EEA Section of the Official Journal of the European Communities and the EEA Supplement thereto, inviting them to submit comments within one month from the date of the publication.

6. This decision is authentic in the English language.