ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 1/99

Σημείωμα οδηγιών για τις αιτήσεις που υποβάλλονται απο εθνικά δικαστήρια για συμβουλευτικές γνώμες

(1999/C 223/04)

Η εξέλιξη της έννομης τάξης του ΕΟΧ αποτελεί, μεταξύ άλλων, το αποτέλεσμα της συνεργασίας μεταξύ του Δικαστηρίου ΕΖΕΣ και των εθνικών δικαστηρίων μέσω της διαδικασίας συμβουλευτικής γνώμης, δυνάμει του άρθρου 34 της συμφωνίας Εποπτεύουσας Αρχής ΕΖΕΣ/Δικαστηρίου(1).

Προκειμένου να καταστεί η συνεργασία αυτή πιο αποτελεσματική και να μπορέσει το Δικαστήριο ΕΖΕΣ να ανταποκριθεί καλύτερα στα αιτήματα των εθνικών δικαστηρίων παρέχοντας χρήσιμες απαντήσεις στα ερωτήματα, το εν λόγω σημείωμα οδηγιών απευθύνεται σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, και ειδικότερα σε όλα τα εθνικά δικαστήρια.

Πρέπει να τονισθεί ότι το σημείωμα χρησιμεύει μόνο για την παροχή οδηγιών και δεν έχει δεσμευτικό ή ερμηνευτικό χαρακτήρα σε σχέση με τις διατάξεις που διέπουν τη διαδικασία συμβουλευτικής γνώμης. Περιλαμβάνει απλά πρακτικές πληροφορίες που βασίζονται στην εμπειρία από την εφαρμογή της διαδικασίας συμβουλευτικής γνώμης.

1. Κάθε δικαστήριο χώρας ΕΖΕΣ η οποία συμμετέχει στη συμφωνία ΕΟΚ (επί του παρόντος Ισλανδία, Λιχτενστάιν και Νορβηγία) μπορεί να ζητήσει από το Δικαστήριο ΕΖΕΣ να ερμηνεύσει έναν κανόνα δικαίου ΕΟΧ, είτε αυτός περιλαμβάνεται στη συμφωνία ΕΟΧ είτε σε πράξεις παράγωγου δικαίου, εφόσον θεωρεί ότι αυτό είναι απαραίτητο προκειμένου να αποφανθεί σε υπόθεση που εκκρεμεί ενώπιον αυτού(2).

2. Η αίτηση για συμβουλευτική γνώμη πρέπει να περιορίζεται στην ερμηνεία διάταξης του δικαίου ΕΟΧ, καθόσον το Δικαστήριο ΕΖΕΣ δεν έχει δικαιοδοσία για την ερμηνεία του εθνικού δικαίου. Εναπόκειται στο αιτούν δικαστήριο να εφαρμόσει το σχετικό κανόνα δικαίου ΕΟΧ στη συγκεκριμένη περίπτωση που εκκρεμεί ενώπιόν του.

3. Η αίτηση προς το Δικαστήριο ΕΖΕΣ για συμβουλευτική γνώμη μπορεί να λάβει οποιαδήποτε μορφή που προβλέπεται από τους εθνικούς δικονομικούς κανόνες. Σε γενικές γραμμές, συνεπάγεται την αναστολή των εθνικών διαδικασιών μέχρι να διατυπώσει τη γνώμη του το Δικαστήριο, αλλά την απόφαση για την αναστολή των διαδικασιών μπορεί να τη λάβει μόνο το εθνικό δικαστήριο, σύμφωνα με το εθνικό του δίκαιο.

4. Η αίτηση προς το Δικαστήριο ΕΖΕΣ για συμβουλευτική γνώμη μπορεί να διατυπωθεί στη γλώσσα του εθνικού δικαστηρίου(3). Στην περίπτωση αυτή, τα ερωτήματα μεταφράζονται στα αγγλικά, που είναι η γλώσσα του Δικαστηρίου. Ερωτήματα που αφορούν την ερμηνεία της νομοθεσίας ΕΟΧ αναφέρονται συχνά σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος και τα κράτη μέλη ΕΟΧ, τα όργανα ΕΖΕΣ και τα κοινοτικά όργανα δικαιούνται να διατυπώσουν παρατηρήσεις. Συνεπώς, κρίνεται σκόπιμο η αναφορά να έχει συνταχθεί με τη μεγαλύτερη δυνατή σαφήνεια και ακρίβεια.

5. Η αίτηση για συμβουλευτική γνώμη πρέπει να περιλαμβάνει σύντομη αλλά επαρκώς στοιχειοθετημένη αιτιολογική έκθεση, προκειμένου το δικαστήριο και οι φορείς που πρέπει να ενημερωθούν (τα κράτη μέλη ΕΟΧ, η Κοινότητα, η Εποπτεύουσα Αρχή ΕΖΕΣ και η Επιτροπή) να μπορούν να κατανοήσουν σαφώς το πραγματολογικό και νομικό πλαίσιο της κύριας διαδικασίας.

6. Η αίτηση αυτή πρέπει συγκεκριμένα να περιλαμβάνει(4):

- έκθεση των ουσιαστικών πραγματικών περιστατικών για την πλήρη κατανόηση της νομικής σημασίας της κύριας διαδικασίας,

- παρουσίαση του εφαρμοστέου εθνικού δικαίου,

- έκθεση των λόγων που οδήγησαν το εθνικό δικαστήριο στο να υποβάλει το ερώτημα ή τα ερωτήματα στο Δικαστήριο ΕΖΕΣ, και

- όπου χρειάζεται, σύνοψη των επιχειρημάτων των διαδίκων.

Ο στόχος των ανωτέρω συνίσταται στο να είναι σε θέση το Δικαστήριο ΕΖΕΣ να δώσει στο εθνικό δικαστήριο χρήσιμη απάντηση.

7. Το εθνικό δικαστήριο πρέπει να διασφαλίσει ότι η ίδια η απόφαση υποβολής αίτησης περιλαμβάνει όλες τις σχετικές πληροφορίες. Η αίτηση δεν πρέπει, κανονικά, να συνοδεύεται από παραρτήματα. Ωστόσο, το δικαστήριο ΕΖΕΣ μπορεί να ζητήσει σχετικά έγγραφα, εάν το κρίνει απαραίτητο.

8. Κάθε εθνικό δικαστήριο μπορεί να υποβάλει αίτηση για συμβουλευτική γνώμη στο Δικαστήριο ΕΖΕΣ, εφόσον διαπιστώσει ότι η γνωμοδότηση επί του σημείου ή επί των σημείων ερμηνείας του δικαίου ΕΟΧ είναι απαραίτητη προκειμένου να είναι σε θέση να εκδώσει απόφαση. Πρέπει να τονιστεί, ωστόσο, ότι δεν υπάγεται στην αρμοδιότητα του Δικαστηρίου ΕΖΕΣ να αποφασίζει για θέματα ή γεονότα ή να επιλύει διαφορές που αφορούν την ερμηνεία ή εφαρμογή κανόνων εθνικού δικαίου. Κρίνεται συνεπώς επιθυμητό να μην ληφθεί απόφαση για υποβολή αίτησης πριν φθάσουν οι εθνικές διαδικασίες σε στάδιο κατά το οποίο το εθνικό δικαστήριο δύναται να προσδιορίσει το πραγματικό και νομικό πλαίσιο του θέματος. Επιπλέον, τα ερωτήματα που τίθενται πρέπει να είναι συναφή προς την εξεταζόμενη περίπτωση. Δεν πρέπει να παραπέμπονται υποθετικά ερωτήματα(5). Σε κάθε περίπτωση, η απόδοση δικαιοσύνης υπηρετείται καλύτερα εφόσον η αίτηση υποβληθεί αφού πρώτα ακουστούν τα επιχειρήματα των δύο πλευρών.

9. Η αίτηση για συμβουλευτική γνώμη πρέπει να σταλεί άμεσα από το εθνικό δικαστήριο στο Δικαστήριο ΕΖΕΣ, με συστημένη επιστολή, στην ακόλουθη διεύθυνση: Δικαστήριο ΕΖΕΣ

Γραμματεία

1, rue du Fort Thüngen L - 1499 Luxembourg Τηλέφωνο (352) 42 10 81 Φαξ (352) 43 43 89.

10. Η Γραμματεία του Δικαστηρίου θα βρίσκεται σε επαφή με το εθνικό δικαστήριο μέχρι την παροχή της συμβουλευτικής γνώμης και θα στείλει αντίγραφα των διαφόρων εγγράφων (ειδικότερα τις γραπτές παραρτηρήσεις και την έκθεση για την ακροαματική διαδικασία). Το Δικαστήριο θα στείλει επίσης τη συμβουλευτική του γνώμη στο εθνικό δικαστήριο. Το Δικαστήριο επιθυμεί να ενημερωθεί σχετικά με την εφαρμογή της συμβουλευτικής του γνώμης στις εθνικές διαδικασίες και να του σταλεί αντίγραφο της τελικής απόφασης του εθνικού δικαστηρίου.

11. Δεν οφείλονται δικαστικά έξοδα για την έκδοση συμβουλευτικής γνώμης από το Δικαστήριο ΕΖΕΣ. Το Δικαστήριο δεν αποφαίνεται επί των δικαστικών εξόδων.

(1) Υπόθεση Ε-1/95 Samuelsson [1994-1995], Έκθεση 145 Δικαστηρίου ΕΖΕΣ.

(2) Υπόθεση Ε-1/94 Restamark [1994-1995], Έκθεση 17 Δικαστηρίου ΕΖΕΣ.

(3) Βλέπε άρθρο 27 παράγραφος 1 του εσωτερικού κανονισμού.

(4) Βλέπε άρθρο 96 παράγραφος 3 του εσωτερικού κανονισμού.

(5) Υπόθεση Ε-6/96 Wilhelmsen [1997], Έκθεση 53 Δικαστηρίου ΕΖΕΣ.