Σύσταση της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ

αριθ. 68/00/COL

της 24ης Μαρτίου 2000

σχετικά με συντονισμένο πρόγραμμα για τον επίσημο έλεγχο των τροφίμων κατά το 2000

Η ΕΠΟΠΤΕΥΟΥΣΑ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΖΕΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συμφωνία για τον ΕΟΧ, και ιδίως το άρθρο 109 και το πρωτόκολλο 1 αυτής,

τη συμφωνία περί Εποπτείας και Δικαστηρίου, και ιδίως το άρθρο 5 πάραγραφος 2 στοιχείο β) και το πρωτόκολλο 1 αυτής,

την πράξη στην οποία αναφέρεται το σημείο 50 του κεφαλαίου XII του παραρτήματος II της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, σχετικά με τον επίσημο έλεγχο των τροφίμων (οδηγία 89/397/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1989, σχετικά με τον επίσημο έλεγχο των τροφίμων)(1), και ιδίως το άρθρο 14 παράγραφος 3 αυτής,

Αφού έλαβε τη γνώμη της επιτροπής τροφίμων της ΕΖΕΣ, η οποία επικουρεί την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

Είναι αναγκαίο, για λόγους εύρυθμης λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, να ληφθούν μέτρα για συντονισμένα προγράμματα επιθεώρησης των τροφίμων εντός του ΕΟΧ.

Τα προγράμματα αυτά δίδουν έμφαση στη συμμόρφωση με τη νομοθεσία περί τροφίμων που ισχύει στο πλαίσιο της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, στην προστασία της δημόσιας υγείας, στα συμφέροντα του καταναλωτή και στην εφαρμογή έντιμων εμπορικών πρακτικών.

Το άρθρο 3 της πράξης στην οποία αναφέρεται το σημείο 54ν του κεφαλαίου XII του παραρτήματος II της συμφωνίας για τον ΕΟΧ (οδηγία 93/1999/ΕΚ του Συμβουλίου, της 29ης Οκτωβρίου 1993, σχετικά με τα πρόσθετα μέτρα που αφορούν τον επίσημο έλεγχο των τροφίμων)(2) απαιτεί από τα εργαστήρια στη οποία αναφέρεται το άρθρο 7 της οδηγίας 89/397/ΕΟΚ να συμμορφώνονται με τα κριτήρια της σειράς ευρωπαϊκών προτύπων EN 45000. Μόνο τέτοια εργαστήρια μπορούν να θεωρηθούν ως εργαστήρια κατάλληλα για την διενέργεια αναλύσεων στο πλαίσιο του συντονισμένου προγράμματος επισήμων ελέγχων.

Τα αποτελέσματα της ταυτόχρονης εκτέλεσης εθνικών προγραμμάτων και συντονισμένων προγραμμάτων μπορούν να παράσχουν πληροφορίες και εμπειρία που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν στις μελλοντικές δραστηριότητες ελέγχου.

Το Λιχτενστάιν συμμορφώνεται με τις διατάξεις των πράξεων στις οποίες αναφέρεται το κεφάλαιο XII του παραρτήματος II της συμφωνίας για τον ΕΟΧ από την 1η Ιανουαρίου 2000, οπότε συμπεριλαμβάνεται στην παρούσα σύσταση για το 2000.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στη σύστασή της τής 22ας Φεβρουαρίου 2000, σχετικά με ένα συντονισμένο πρόγραμμα επισήμων ελέγχων τροφίμων για το 2000, συνιστούσε στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εφαρμόσουν ένα αντίστοιχο πρόγραμμα,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΣΥΣΤΑΣΗ:

1. Κατά τη διάρκεια του 2000, η Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και η Νορβηγία θα πρέπει να διεξαγάγουν ελέγχους, συμπεριλαμβανομένης, όπου αυτό ενδείκνυται, της διενέργειας δειγματοληψιών και αναλύσεων των δειγμάτων σε εργαστήρια, και να διενεργήσουν ανεξάρτητους ελέγχους ή/και επιθεωρήσεις για την παρακολούθηση της συμμόρφωσης με τα ακόλουθα μέτρα και πράξεις για τον ΕΟΧ:

α) το άρθρο 3 πάραγραφος 2 της πράξης στην οποία αναφέρεται το σημείο 54ι του κεφαλαίου XII του παραρτήματος II της συμφωνίας για τον ΕΟΧ (οδηγία 93/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1993, σχετικά με την υγιεινή των τροφίμων)(3), το οποίο αφορά την εφαρμογή των αρχών του συστήματος HACCP σε ορισμένες κατηγορίες επιχειρήσεων τροφίμων·

β) την παράγραφο 2 του κεφαλαίου IV του παραρτήματος της οδηγίας 93/43/ΕΟΚ, σχετικά με την μεταφορά τροφίμων χύδην·

γ) την πράξη στην οποία αναφέρεται το σημείο 53 του κεφαλαίου XII του παραρτήματος II της συμφωνίας για τον ΕΟΧ [οδηγία 90/496/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 24ης Σεπτεμβρίου 1990, σχετικά με τους κανόνες επισήμανσης των τροφίμων όσον αφορά τις (δια)τροφικές του ιδιότητες](4), η οποία αφορά την προβολή των διατροφικών ιδιοτήτων για τα γαλακτούχα ποτά, γιαούρτια και μη αλκοολούχα ποτά με γεύση φρούτων.

2. Μολονότι δεν έχουν καθορισθεί ακόμα τα ποσοστά δειγματοληψιών ή/και επιθεωρήσεων, η Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και η Νορβηγία οφείλουν να φροντίζουν ώστε αυτά να είναι επαρκή για την εξασφάλιση γενικής εποπτείας του εξεταζόμενου αντικειμένου σε κάθε κράτος μέλος. Θα ακολουθήσουν συστάσεις για τις μεθόδους ανάλυσης.

3. Η Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και η Νορβηγία οφείλουν να παρέχουν πληροφορίες, εφόσον τους ζητηθεί, ακολουθώντας τον μορφότυπο των φύλλων καταχώρησης που περιλαμβάνονται στο παράρτημα της παρούσας σύστασης, έτσι ώστε να αυξάνεται η συγκρισιμότητα των αποτελεσμάτων.

4. Τα τρόφιμα που υποβάλλονται προς ανάλυση στο πλαίσιο του προγράμματος αυτού θα πρέπει να αποστέλλονται σε εργαστήρια που ανταποκρίνονται στις διατάξεις του άρθρου 3 της οδηγίας 93/99.

5. Το σύστημα HACCP σε ορισμένες επιχειρήσεις τροφίμων

5.1. Πεδίο εφαρμογής του προγράμματος

Το άρθρο 3 παράγραφος 2 της οδηγίας 93/43 απαιτεί από τις επιχειρήσεις τροφίμων που καλύπτονται από την οδηγία αυτή να εφαρμόζουν στις δραστηριότητές τους ορισμένες αρχές του συστήματος αναλύσεων κινδύνων και κρίσιμων σημείων ελέγχου (HACCP), πέραν των γενικών απαιτήσεων υγιεινής που περιλαμβάνονται στο παράρτημα της εν λόγω οδηγίας. Από τότε που ετέθη σε ισχύ η οδηγία, τον Δεκέμβριο του 1995, οι επιχειρήσεις τροφίμων εκλήθησαν να δημιουργήσουν συστήματα για την ανάλυση και για τον έλεγχο των κινδύνων που παρουσιάζουν τα τρόφιμα από πλευράς ασφάλειας, συστήματα τα οποία θα μπορούσαν να βασίζονται, εφόσον υπάρχουν τέτοιοι, σε εθελοντικούς βιομηχανικούς οδηγούς ως προς την ορθή πρακτική υγιεινής. Το άρθρο 5 της οδηγίας 93/43 απαιτεί από την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και τη Νορβηγία να ενθαρρύνουν τη σύνταξη τομεακών οδηγών ορθής πρακτικής υγιεινής, οι οποίοι να εξειδικεύουν, για τον εκάστοτε τομέα, τις γενικές αρχές υγιεινής του παραρτήματος της οδηγίας και τις απαιτήσεις σχετικά με την εφαρμογή των αρχών του συστήματος HACCP που εκτίθενται στο άρθρο 3 παράγραφος 2.

Το άρθρο 3 παράγραφος 2 της οδηγίας 93/43 εφαρμόζεται σε όλες τις επιχειρήσεις τροφίμων που καλύπτονται από αυτήν, ανεξαρτήτως του μεγέθους ή του είδους της επιχείρησης. Δεδομένου ότι το φάσμα των επιχειρήσεων που οφείλουν να συμμορφώνονται με τη διάταξη αυτή είναι ευρύτατο, έχουν επιλεγεί, για λόγους συγκρισιμότητας των αποτελεσμάτων και μόνο, ορισμένες κατηγορίες και μεγέθη επιχειρήσεων τροφίμων. Η επιλογή αυτή δεν υπονοεί κατά κανένα τρόπο ότι άλλες επιχειρήσεις υπέχουν περισσότερη ή λιγότερη ευθύνη βάσει της εν λόγω διάταξης.

5.2. Μέθοδος

Οι αρμόδιες αρχές της Ισλανδίας, του Λιχτενστάιν και της Νορβηγίας, στο πλαίσιο των συνήθων καθηκόντων τους, επισκέπτονται τους τομείς των επιχειρήσεων τροφίμων που καλύπτονται από την οδηγία 93/43 και εμπίπτουν στις ακόλουθες κατηγορίες:

α) εγκαταστάσεις μαζικής/βιομηχανικής σίτισης·

β) κρεοπωλεία λιανικής πώλησης που πωλούν απευθείας στον καταναλωτή.

Τα αποτελέσματα του ελέγχου καταγράφονται στα έντυπα αναφοράς που περιέχονται στο παράρτημα.

6. Μεταφορά τροφίμων χύδην

6.1. Πεδίο εφαρμογής του προγράμματος

Το κεφάλαιο VI του παραρτήματος της οδηγίας 93/43 απαιτεί ρητά για τα χύδην τρόφιμα σε υγρή κατάσταση, σε κόκκους ή σε σκόνη, να μεταφέρονται σε βυτία ή/και περιέκτες/δεξαμενές που χρησιμοποιούνται μόνο για την μεταφορά τροφίμων. Για δύο κατηγορίες τροφίμων, η Επιτροπή έχει χορηγήσει παρεκκλίσεις από την εν λόγω διάταξη, οι οποίες και εντάχθηκαν στη συμφωνία για τον ΕΟΧ· συγκεκριμένα δε αυτές αφορούν τη θαλάσσια μεταφορά εδώδιμων λιπών και ελαίων, καθώς και την ακατέργαστη ζάχαρη. Το εν λόγω στοιχείο του συντονισμένου προγράμματος αποβλέπει στον έλεγχο της συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις ως προς τη μεταφορά τροφίμων που δεν καλύπτονται από τις, βάσει του άρθρου 4 της οδηγίας 93/43, παρεκκλίσεις.

6.2. Μέθοδος

Τα αποτελέσματα των ακολούθων ελέγχων καταγράφονται στα έντυπα αναφοράς που περιέχονται στο παράρτημα:

- έλεγχοι που πρέπει να διεξάγονται στις εγκαταστάσεις των παραγωγών χύδην τροφίμων μη ζωικής προέλευσης (ελαίων, αλεύρων, αμύλου κ.λπ.) με σκοπό τον έλεγχο της συντήρησης, της επισκευής και της καθαριότητας των δοχείων ή βυτίων, με γνώμονα τις γενικές διατάξεις του κεφαλαίου V του παραρτήματος της οδηγίας 93/43, και το τηρούμενο μητρώο. Πρέπει να διενεργούνται και έλεγχοι προκειμένου να διαπιστώνεται το κατά πόσον ο παραγωγός εφαρμόζει κατάλληλες διαδικασίες που να εξασφαλίζουν ότι τα δοχεία και τα βυτία που χρησιμοποιούνται για την μεταφορά των τροφίμων χρησιμοποιούνται κατ' αποκλειστικότητα για τρόφιμα,

- έλεγχοι που πρέπει να διενεργούνται στις εγκαταστάσεις των μεταφορέων προκειμένου να ελέγχονται οι κατηγορίες των μεταφερόμενων αγαθών, με την εξέταση των συνοδευτικών εγγράφων μεταφοράς και με απευθείας παρατήρηση.

7. Επισήμανση των τροφίμων όσον αφορά τις διατροφικές τους ιδιότητες

7.1. Πεδίο εφαρμογής του προγράμματος

Η οδηγία 90/496 καθορίζει συγκεκριμένες απαιτήσεις για την επισήμανση των τροφίμων όσον αφορά τα θρεπτικά συστατικά που περιέχουν, εφόσον η επισήμανση ή η παρουσίαση του τροφίμου προβάλλει συγκεκριμένες διατροφικές ιδιότητες. Τα τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή και που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της πράξης στην οποία αναφέρεται το σημείο 51 του κεφαλαίου XII του παραρτήματος II της συμφωνίας για τον ΕΟΧ (οδηγία 89/398/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 3ης Μαΐου 1989, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τα τρόφιμα που προορίζονται για ειδική διατροφή)(5) εξαιρούνται.

7.2. Μέθοδος

Τα τρόφιμα δύο κατηγοριών: χυμοί φρούτων και λαχανικών και γαλακτούχα ποτά και γιαούρτια με γεύση φρούτων, των οποίων η επισήμανση προβάλλει ορισμένες διατροφικές ιδιότητες, πρέπει να αποτελούν το αντικείμενο δειγματοληψιών προκειμένου να εξετάζεται το κατά πόσον η προβολή των διατροφικών ιδιοτήτων είναι εγκεκριμένη, καθώς και το κατά πόσον η σχετική διατύπωση συμφωνεί με τις διατάξεις της οδηγίας 90/496. Επιπλέον δε, πρέπει να διενεργείται ανάλυση του δείγματος προκειμένου να εξακριβώνεται το κατά πόσον οι τιμές των προβαλλόμενων διατροφικών ιδιοτήτων είναι ακριβείς ή εντός των ανεκτών διακυμάνσεων. Τα αποτελέσματα του ελέγχου πρέπει να καταγράφονται στα έντυπα αναφοράς που περιέχονται στο παράρτημα.

Βρυξέλλες, 24 Μαρτίου 2000.

Για την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ

Hannes Hafstein

Μέλος της Εποπτεύουσας Αρχής

(1) Εφεξής "οδηγία 89/397".

(2) Εφεξής "οδηγία 93/199".

(3) Εφεξής "οδηγία 93/43".

(4) Εφεξής "οδηγία 90/496".

(5) Εφεξής "οδηγία 89/398".

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

>PIC FILE= "L_2000274EL.004502.EPS">

>PIC FILE= "L_2000274EL.004601.EPS">

>PIC FILE= "L_2000274EL.004701.EPS">

>PIC FILE= "L_2000274EL.004702.EPS">

>PIC FILE= "L_2000274EL.004801.EPS">

>PIC FILE= "L_2000274EL.004901.EPS">