Απόφαση της εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ

αριθ. 113/99/COL

της 4ης Ιουνίου 1999

για τη θέσπιση κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για επαγγελματική κατάρτιση και για την τροποποίηση για δέκατη όγδοη φορά των διαδικαστικών και ουσιαστικών κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων

Η ΕΠΟΠΤΕΥΟΥΣΑ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΖΕΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο(1), και ιδίως τα άρθρα 61 έως 63,

τη συμφωνία μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ σχετικά με την ίδρυση Εποπτεύουσας Αρχής και Δικαστηρίου(2), και ιδίως το άρθρο 1 του πρωτοκόλλου 3,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

Το άρθρο 24 της συμφωνίας περί εποπτείας και δικαστηρίου προβλέπει ότι η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ θέτει σε θέτει σε εφαρμογή τις διατάξεις περί κρατικών ενισχύσεων.

Σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 2 στοιχείο β) της συμφωνίας περί εποπτείας και δικαστηρίου, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ εκδίδει ανακοινώσεις και κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τα θέματα που ρυθμίζονται από τη συμφωνία για τον ΕΟΧ, εφόσον τούτο προβλέπεται ρητά από την εν λόγω συμφωνία ή από τη συμφωνία περί εποπτείας και δικαστηρίου ή εφόσον κριθεί αναγκαίο από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ,

Λαμβάνοντας υπόψη τους διαδικαστικούς και ουσιαστικούς κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων(3) οι οποίοι θεσπίστηκαν από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ(4) στις 19 Ιανουαρίου του 1994,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

Στις 22 Ιουλίου 1998 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέσπισε ένα πλαίσιο κανόνων για τις ενισχύσεις επαγγελματικής κατάρτισης (EE C 343 της 11.11.1998) και στο σημείο 36 του εν λόγω εγγράφου διατυπώνεται πρόταση για την εφαρμογή κατάλληλων μέτρων σύμφωνα με το άρθρο 93 παράγραφος 1 της συνθήκες ΕΚ.

Στο σημείο ΙΙ, υπό την επικεφαλίδα "Γενικά", στο τέλος του παραρτήματος XV της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, προβλέπεται ότι η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ εκδίδει, κατόπιν διαβουλεύσεων με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πράξεις αντίστοιχες με τις εκδιδόμενες από την Επιτροπή, προκειμένου να διασφαλισθούν ίσοι όροι ανταγωνισμού,

Έπειτα από διαβουλεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, στο πλαίσιο πολυμερούς συνάντησης με θέμα τις κρατικές ενισχύσεις, που πραγματοποιήθηκε στις 19 Νοεμβρίου 1997, διαβουλεύθηκε με τα κράτη της ΕΖΕΣ σχετικά με την καθιέρωση των νέων κατευθυντήριων γραμμών.

Στο σημείο 18Α 5 2) των νέων κατευθυντήριων γραμμών περιλαμβάνεται πρόταση για την εφαρμογή κατάλληλων μέτρων σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 1 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και δικαστηρίου και προβλέπεται ως υποχρεωτική ή συγκατάθεση των οικείων κρατών της ΕΖΕΣ,

ΑΠΟΦΑΣΙΣΕ:

1. Οι κατευθυντήριες γραμμές περί κρατικών ενισχύσεων τροποποιούνται με την προσθήκη, ως νέου κεφαλαίου 18Α, των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για επαγγελματική κατάρτιση, οι οποίες περιλαμβάνονται στο παράρτημα Ι της παρούσας απόφασης.

2. Η παρούσα απόφαση θα κοινοποιηθεί στα κράτη της ΕΖΕΣ με επιστολή στην οποία θα επισυνάπτεται αντίγραφο της απόφασης, περιλαμβανομένου του παραρτήματος Ι· η εν λόγω επιστολή θα τα καλεί να δηλώσουν εντός διμήνου εάν συμφωνούν με τα προτεινόμενα κατάλληλα μέτρα που αναφέρονται στο σημείο 18Α 5 2) των κατευθυντήριων γραμμών.

3. Η απόφαση καθώς και το παράρτημα Ι δημοσιεύονται στο τμήμα ΕΟΧ και στο συμπλήρωμα ΕΟΧ της Επίσημης Εφημερίδας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

4. Το αγγλικό κείμενο της παρούσας απόφασης είναι το μόνο αυθεντικό.

Βρυξέλλες, 4 Ιουνίου 1999.

Για την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ

Knut Almestad

Πρόεδρος

(1) Στο εξής: "η συμφωνία για τον ΕΟΧ".

(2) Στο εξής: "η συμφωνία περί εποπτείας και δικαστηρίου".

(3) Καλούμενοι επίσης "κατευθυντήριες γραμμές περί κρατικών ενισχύσεων".

(4) Πρώτη δημοσίευση στην ΕΕ L 240 της 15.9.1994 και στο συμπλήρωμα ΕΟΧ αριθ. 34 της ίδιας ημερομηνίας. Η τελευταία, και δέκατη έβδομη, τροποποίηση θεσπίστηκε με την απόφαση αριθ. 112/99/COL της 4ης Ιουνίου 1999 (EE L 112 της 11.5.2000, σ. 75).

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι

18Α. ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ(1)

18Α.1. Εισαγωγή

(1) Μολονότι σήμερα τα ποσοστά ανεργίας στα κράτη της ΕΖΕΣ είναι σχετικά χαμηλά, η εξεύρεση τρόπων για τη βελτίωση των δεδομένων απασχόλησης αποτελεί πρωταρχικής σημασίας και διαρκές μέλημα για όλα τα συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. Από το προοίμιο της συμφωνίας για τον ΕΟΧ και από μεταγενέστερες πολιτικές διακηρύξεις(2) προκύπτει με σαφήνεια ότι τα συμβαλλόμενα μέρη θεωρούν ότι ένας από τους σημαντικότερους κοινούς στόχους τους είναι η υποβοήθηση της αρμονικής οικονομικής ανάπτυξης, η προώθηση συνθηκών υψηλής απασχόλησης και η αποτροπή των οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων.

(2) Έχει επανειλημμένως τονισθεί η σπουδαιότητα της επαγγελματικής κατάρτισης, τόσο για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας των παραγωγικών κλάδων στον ΕΟΧ, όσο και για τη δημιουργία και τη διατήρηση θέσεων εργασίας. Τα συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας για τον ΕΟΧ συμφωνούσαν ανέκαθεν για τη σημασία της προώθησης των επενδύσεων για επαγγελματική κατάρτιση, θεωρώντας ότι οι επενδύσεις αυτές αποτελούν σημαντικό παράγοντα ανταγωνιστικότητας και μπορούν να λειτουργήσουν ως μοχλός για την αναθέρμανση της οικονομικής δραστηριότητας και την αποκατάσταση ενός κοινωνικά αποδεκτού επιπέδου απασχόλησης(3). Η συνεργασία που αναπτύσσεται στο πλαίσιο της συμφωνίας για τον ΕΟΧ μπορεί μεν να μην καλύπτει ένα εξίσου ευρύ φάσμα θεμάτων σε σύγκριση με την τρέχουσα συνεργασία στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρ' όλα αυτά έχει δώσει στα κράτη της ΕΖΕΣ τη δυνατότητα να υιοθετήσουν κοινούς στόχους, παρόμοιους με τους επιδιωκόμενους στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε σχέση με τη βελτίωση των δεξιοτήτων, της κατάρτισης και της προσαρμοστικότητας του εργατικού δυναμικού και με την ικανότητα των αγορών εργασίας να ανταποκρίνονται στις μεταβολές των οικονομικών δεδομένων. Οι κοινοί αυτοί στόχοι, οι οποίοι σε τελική ανάλυση κατατείνουν στην επίτευξη υψηλού επιπέδου απασχόλησης, πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη κατά την εφαρμογή της νομοθεσίας ανταγωνισμού στο πλαίσιο της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.

(3) Πολυάριθμες μελέτες έχουν αποδείξει ότι η ύπαρξη καλά κατηρτισμένου εργατικού δυναμικού επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τις αποφάσεις των επιχειρήσεων περί του τόπου εγκατάστασής τους. Η κατάρτιση έχει συνεπώς μεγάλη σημασία, όχι μόνο για τον εργαζόμενο, ο οποίος αυξάνει τις πιθανότητες απασχόλησής του και μειώνει τις πιθανότητες απόλυσης, αλλά και για την επιχείρηση, η οποία μέσω αυτής έχει τη δυνατότητα να βελτιώσει τις επιδόσεις της, καθώς επίσης για την οικονομία της εκάστοτε περιφέρειας, διότι η υψηλή κατάρτιση του εργατικού δυναμικού που είναι διαθέσιμο σε αυτήν συμβάλλει αναμφισβήτητα στην προσέλκυση νέων επενδύσεων.

(4) Το έργο που πρέπει να επιτελεσθεί προκειμένου να βελτιωθεί η λειτουργία της αγοράς εργασίας και να περιορισθεί το χάσμα που διαπιστώνεται σε σχέση με τις δεξιότητες του εργατικού δυναμικού επιβάλλει μάλλον την ανάληψη ενεργού δράσης από όλους τους ενδιαφερόμενους: από τις οικείες χώρες, τις επιχειρήσεις, τα άτομα και τις δύο πλευρές του παραγωγικού κόσμου. Στον τομέα της κατάρτισης βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη πολλές πρωτοβουλίες, τόσο σε εθνικό επίπεδο, όσο και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συχνά, σε αυτές συμμετέχουν ενεργά κράτη της ΕΖΕΣ με βάση τις ρυθμίσεις που προβλέπονται στο μέρος VI της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. Η Αρχή θα καταβάλει κάθε προσπάθεια προκειμένου να διασφαλίσει ότι ο έλεγχος των κρατικών ενισχύσεων δεν θα καταλήξει να είναι ένα αδικαιολόγητο εμπόδιο για την εφαρμογή από τα κράτη της ΕΖΕΣ μέτρων τα οποία συμβιβάζονται με τη συμφωνία για τον ΕΟΧ και εντάσσονται στην πολιτική τους για την αγορά εργασίας.

(5) Φαίνεται να υπάρχει καθολική συμφωνία γύρω από το ότι τα μέτρα τα οποία λαμβάνουν οι χώρες του ΕΟΧ δεν είναι δυνατό να περιορίζονται στη βελτίωση της αρχικής κατάρτισης, της επαγγελματικής κατάρτισης και της κατάρτισης των ανέργων. Οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να προσαρμόζονται στις διαρθρωτικές και τεχνολογικές μεταβολές με την απλή απόλυση εργαζομένων και την προσέλκυση καλύτερα κατηρτισμένου προσωπικού από αλλού. Είναι συγχρόνως απαραίτητη η εφαρμογή προληπτικών μέτρων με τα οποία οι μεν εργαζόμενοι να ενθαρρύνονται να βελτιώσουν τις δεξιότητες και την προσαρμοστικότητά τους, οι δε επιχειρήσεις να πείθονται να επενδύσουν στην κατάρτιση του προσωπικού τους. Τέτοιου είδους μέτρα αποσκοπούν στο να εμποδίσουν τους λιγότερο κατηρτισμένους εργαζόμενους να περιέλθουν σε κατάσταση ανεργίας. Για τον σκοπό αυτό, λαμβάνεται μέριμνα για την επανακατάρτισή τους και την απόκτηση από αυτούς δεξιοτήτων ικανών να τους χρησιμεύσουν στην εξεύρεση νέας απασχόλησης. Οι απαιτούμενοι οικονομικοί πόροι είναι σημαντικοί, και η κρατική στήριξη ενδέχεται να αποτελεί αναγκαίο κίνητρο με το οποίο εξυπηρετείται το κοινό συμφέρον των συμβαλλομένων μερών.

(6) Οι πλείστες μορφές κρατικής χρηματοδότησης στον τομέα της κατάρτισης δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των κανόνων ανταγωνισμού. Εντούτοις, οσάκις τα κράτη της ΕΖΕΖ θεσπίζουν δημοσιονομικά και φορολογικά κίνητρα για να παρακινήσουν τις επιχειρήσεις να επενδύσουν στην κατάρτιση των εργαζομένων τους, πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα ούτως ώστε να διασφαλίζεται ότι τα κίνητρα αυτά δεν αντιστρατεύονται τους στόχους της πολιτικής ανταγωνισμού, σκοπός της οποίας είναι ως γνωστόν η εξασφάλιση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων. Εναπόκειται στην Αρχή, κατ' εφαρμογή των κανόνων που προβλέπονται για τις κρατικές ενισχύσεις στα άρθρα 61 και 62 της συμφωνίας, να εξετάζει τα μέτρα κατάρτισης που ενδέχεται να στοιχειοθετούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας και να βεβαιώνεται ότι αυτά συμβιβάζονται με την εφαρμογή της συμφωνίας.

(7) Οι δαπάνες κατάρτισης περιλαμβάνονται ολοένα και περισσότερο στις δαπάνες που οι επιχειρήσεις είναι αναγκασμένες να επωμίζονται προκειμένου να παραμείνουν ανταγωνιστικές. Οι τεχνικές πρόοδοι, η καθιέρωση νέων τεχνολογιών και ο ρυθμός των εξελίξεων στο χώρο της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης έχουν ως συνέπεια να είναι αναγκασμένες οι επιχειρήσεις να καταρτίζουν διαρκώς το προσωπικό τους. Κάθε μέτρο το οποίο έχει τη μορφή της παροχής ενίσχυσης για την κατάρτιση και αποβλέπει στη μείωση της δαπάνης που ορισμένες επιχειρήσεις θα ήταν υπό κανονικές συνθήκες αναγκασμένες να καταβάλουν με σκοπό την επωφελή και για τις ίδιες βελτίωση των δεξιοτήτων των εργαζομένων τους, προσπορίζει στις επιχειρήσεις αυτές ένα πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών τους και ενδέχεται ως εκ τούτου να στρεβλώνει τον ανταγωνισμό.

(8) Όταν ένα μέτρο στοιχειοθετεί κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1, πρέπει να κοινοποιείται εγκαίρως στην Αρχή και να εγκρίνεται από αυτήν πριν από την εφαρμογή του. Αποκλειστικός σκοπός του μηχανισμού αυτού είναι η εξασφάλιση του ελέγχου της εκάστοτε ενίσχυσης από την Αρχή, ούτως ώστε να αποτρέπεται η εφαρμογή μέτρων που προκαλούν στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και βλάπτουν με τον τρόπο αυτό το κοινό συμφέρον. Όταν η Αρχή διερευνά κατά πόσον ένα δεδομένο μέτρο συμβιβάζεται με την εφαρμογή της συμφωνίας, οφείλει να συνεκτιμά τις τυχόν ευεργετικές συνέπειες της ενίσχυσης οι οποίες ενδεχομένως δικαιολογούν την προκαλούμενη στρέβλωση του ανταγωνισμού.

(9) Η κατάρτιση συνήθως έχει θετικές εξωτερικές συνέπειες για το κοινωνικό σύνολο. Η δαπάνη μιας επιχείρησης για την κατάρτιση δεν ωφελεί μονάχα τους εργαζόμενους που δέχονται την κατάρτιση, αλλά διευρύνει παράλληλα τις τάξεις των ειδικευμένων εργαζομένων από τις οποίες θα μπορούν να αντλήσουν προσωπικό και οι υπόλοιπες επιχειρήσεις. Συνολικά, ο επενδύσεις για την κατάρτιση ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα των παραγωγικών κλάδων του ΕΟΧ και καθιστούν τον ΕΟΧ ελκυστικότερο τόπο υποδοχής νέων επιχειρήσεων. Οι δευτερογενείς αυτές συνέπειες δεν λαμβάνονται υπόψη όταν μια επιχείρηση προβληματίζεται γύρω από το εάν θα πρέπει ή όχι να επενδύσει σε κατάρτιση, και είναι πιθανό η συνολική δαπάνη των επιχειρήσεων για την κατάρτιση να είναι χαμηλότερη από εκείνη που θα θεωρείτο ως άριστη από την σκοπιά του κοινωνικού συνόλου, ιδίως αν αναλογιστούμε ότι από τη σκοπιά της εκάστοτε επιχείρησης η επένδυση σε κατάρτιση εμπεριέχει τον κίνδυνο ότι οι εργαζόμενοί της, μόλις λάβουν την κατάρτιση, θα την εγκαταλείψουν για να εργασθούν σε άλλες επιχειρήσεις. Όσον πιο μικρή είναι η επιχείρηση, τόσο πιο μεγάλος τείνει να είναι ο κίνδυνος αυτός, κι αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους οι επιχειρήσεις περιορισμένου μεγέθους είναι απρόθυμες να επενδύσουν στην κατάρτιση του προσωπικού τους. Το μέγεθος του κινδύνου είναι εξάλλου ευθέως ανάλογο της δυνατότητας μεταφοράς σε άλλες θέσεις εργασίας των δεξιοτήτων που αποκτώνται. Από τα παραπάνω δύναται να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι τα μέτρα που συνίστανται στην παροχή ενίσχυσης για την κατάρτιση στην πλειοψηφία τους δεν είναι απλώς ενισχύσεις λειτουργίας και τείνουν να αξιολογούνται θετικά από την Αρχή, υπό την προϋπόθεση ότι οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που ενδεχομένως προκαλούν είναι δικαιολογημένες ή αντισταθμίζονται από την συμβολή του εκάστοτε μέτρου στην επίτευξη κοινών στόχων η οποία θα ήταν ανέφικτη με την απλή επενέργεια των δυνάμεων της αγοράς. Επομένως, κατά την εφαρμογή της πολιτικής της στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων, η Αρχή αξιολογεί κατά κανόνα ευμενώς τις ενισχύσεις για την κατάρτιση.

(10) Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές περιλαμβάνουν ρυθμίσεις για το πώς η Αρχή θα ελέγχει κατά πόσον οι διάφορες ενισχύσεις για την κατάρτιση συμβιβάζονται με την εφαρμογή της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να καταστεί πιο διαφανής ο έλεγχος των ενισχύσεων αυτών και να διασφαλισθεί η επί ίσοις όροις αξιολόγησή τους. Σκοπός των κριτηρίων που προβλέπονται στις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές είναι να εξασφαλισθεί ότι έγκριση παρέχεται μόνο για ενισχύσεις κατάρτισης οι οποίες συμβάλλουν στην επίτευξη κοινών στόχων, ότι οι ενισχύσεις αυτές δεν υπερβαίνουν των αναγκαίο βαθμό ενθάρρυνσης και ότι δεν ισοδυναμούν με συγκεκαλυμμένες ενισχύσεις λειτουργίας.

(11) Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές κατατείνουν επομένως στην επίτευξη των ακόλουθων στόχων:

- να αποσαφηνισθεί η ερμηνεία του άρθρου 61 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ και του άρθρου 1 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και δικαστηρίου, σε σχέση με την έννοια της ενίσχυσης για την κατάρτιση, προκειμένου να εξασφαλισθεί μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου και διαφάνεια, λαμβανομένης υπόψη και της υποχρέωσης προς προηγούμενη κοινοποίηση σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και δικαστηρίου,

- να εξασφαλισθεί η συνεκτικότητα μεταξύ των κανόνων που διέπουν τις ενισχύσεις για την κατάρτιση και των κανόνων που ισχύουν για άλλες κατηγορίες ενισχύσεων (ιδίως όσων περιλαμβάνονται σε άλλες κατευθυντήριες γραμμές ή καθεστώτα),

- να καταστεί διαφανέστερη η μέθοδος που η Αρχή θα εφαρμόζει προκειμένου να αξιολογήσει τον συμβιβάσιμο ή μη χαρακτήρα των ενισχύσεων για την κατάρτιση.

(12) Στο μέρος 18Α.2. περιγράφονται οι περιπτώσεις των μέτρων που ενδέχεται να αποτελούν κρατική ενίσχυση και εμπίπτουν στους κανόνες περί ανταγωνισμού της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. Στο μέρος 18Α.3. καθορίζεται το πεδίο εφαρμογής των κατευθυντήριων γραμμών. Στο μέρος 18Α.4. καθορίζονται οι αρχές επί τη βάσει των οποίων η Αρχή εξετάζει τον συμβιβάσιμο ή μη χαρακτήρα των μέτρων που αποτελούν κρατική ενίσχυση. Οι αρχές αυτές επιτρέπουν τον συγκερασμό, αφενός, των στόχων μιας ενεργού πολιτικής απασχόλησης και, αφετέρου, της διαμόρφωσης ίσων όρων ανταγωνισμού για όλες τις επιχειρήσεις. Με γνώμονα τις ίδιες αρχές η Αρχή θεσπίζει μια σειρά ορίων έντασης κάτω των οποίων μία ενίσχυση δύναται να θεωρηθεί συμβιβάσιμη με την εφαρμογή της συμφωνίας. Οι αποκλίσεις μεταξύ των προτεινόμενων ορίων αντικατοπτρίζουν τους διαφορετικούς βαθμούς εξωτερικής χρησιμότητας και αναγκαιότητας της ενίσχυσης, σε συνάρτηση με την δυνατότητα μεταφοράς των δεξιοτήτων που αποκτώνται, το μέγεθος της επιχείρησης και την περιοχή στην οποία αυτή εδρεύει.

18Α.2. Πεδίο εφαρμογής του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ

(1) Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές καλύπτουν αποκλειστικά και μόνο τα μέτρα τα οποία εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, όπου προβλέπεται ότι οι "ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οιαδήποτε μορφή από τα κράτη μέλη της ΕΚ, τα κράτη της ΕΖΕΣ ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό δια της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής, είναι ασυμβίβαστες με τη λειτουργία της παρούσας συμφωνίας, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ των συμβαλλομένων μερών συναλλαγές". Στις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές εμπίπτουν οι ενισχύσεις οι οποίες ωφελούν μία ή περισσότερες επιχειρήσεις ή κλάδους παραγωγής μέσω της μείωσης της δαπάνης που θα έπρεπε κανονικά να καταβάλουν για τη διδασκαλία νέων δεξιοτήτων στους εργαζομένους τους ή για την παροχή σε αυτούς της δυνατότητας να αποκτήσουν νέες δεξιότητες.

(2) Πολλές περιπτώσεις ενισχύσεων για την κατάρτιση είναι μέτρα γενικού χαρακτήρα και συνεπώς δεν εμπίπτουν στο άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. Οι πλείστες μορφές κατάρτισης συγκαταλέγονται στις δραστηριότητες που κατά παράδοση ασκούνται από το κράτος και σε γενικές γραμμές αποβαίνουν προς όφελος των απανταχού πολιτών και εργαζομένων. Η χρηματοδότηση του συγκεκριμένου είδους κατάρτισης από το κράτος δεν ευνοεί συγκεκριμένες επιχειρήσεις ή την παραγωγή συγκεκριμένων αγαθών κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1. Η πρακτική λήψης αποφάσεων των αρμόδιων αρχών εποπτείας και η νομολογία των αρμόδιων δικαστηρίων παρέχουν ενδείξεις για τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες ένα μέτρο είναι "γενικού χαρακτήρα", με αποτέλεσμα να μην εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. Ιδού μερικά παραδείγματα:

- εκπαίδευση και αρχική επαγγελματική κατάρτιση (π.χ. συμβάσεις μαθητείας, συστήματα εναλλασσόμενης κατάρτισης),

- κατάρτιση ή επανακατάρτιση ανέργων, περιλαμβανομένων του περιόδων πρακτικής άσκησης σε επιχειρήσεις,

- μέτρα που επικεντρώνονται άμεσα στους εργαζομένους ή ακόμη και σε ορισμένες κατηγορίες εργαζομένων, προσφέροντάς τους τη δυνατότητα να λάβουν κατάρτιση έχουσα σχέση με την επιχείρηση ή τον κλάδο όπου εργάζονται (π.χ. σύστημα "learning account"),

- γενικά καθεστώτα παροχής φορολογικών κινήτρων (π.χ. εκπτώσεις φόρου) στα οποία έχουν το δικαίωμα να υπαχθούν όλες οι επιχειρήσεις που επενδύουν στην κατάρτιση των εργαζομένων τους και τα οποία εφαρμόζονται αυτομάτως.

(3) Σχετικά με το θέμα αυτό πρέπει να επισημανθεί ωστόσο ότι, εάν ένα μέτρο είναι μεν θεωρητικώς γενικής ισχύος αλλά στην πράξη ωφελεί μία ή περισσότερες συγκεκριμένες επιχειρήσεις ή κλάδους, τότε γίνεται δεκτό ότι στην πραγματικότητα πρόκειται για μέτρο ειδικού χαρακτήρα. Τούτο συμβαίνει επί παραδείγματι όταν οι αρχές, κατά την εφαρμογή ενός γενικής ισχύος μέτρου, μπορούν κατά τη διακριτική τους ευχέρεια να αποφασίσουν την παροχή μικρότερης ή μεγαλύτερης χρηματοδοτικής στήριξης ανάλογα με τις περιστάσεις(4). Τέτοιου είδους μέτρα ενδέχεται να στοιχειοθετούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 και πρέπει υποχρεωτικώς να κοινοποιούνται σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και δικαστηρίου.

(4) Μια ενίσχυση εμπίπτει στο άρθρο 61 παράγραφος 1 μόνο στον βαθμό που επηρεάζει τις συναλλαγές μεταξύ των συμβαλλομένων μερών. Τούτο σημαίνει ότι στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 61 παράγραφος 1 δεν εμπίπτουν οι ενισχύσεις για την κατάρτιση οι οποίες χορηγούνται προς επιχειρήσεις ή κλάδους των οποίων οι δραστηριότητες δεν αποτελούν ούτε είναι πιθανό να αποτελέσουν αντικείμενο εμπορικών συναλλαγών μεταξύ των συμβαλλομένων μερών (αναφέρεται ενδεικτικά η περίπτωση ορισμένων υπηρεσιών τοπικού χαρακτήρα). Γίνεται επίσης δεκτό ότι τις εμπορικές συναλλαγές στο εσωτερικό του ΕΟΧ δεν επηρεάζουν και οι ενισχύσεις που πληρούν τις προϋποθέσεις του κανόνα de minimis, οι οποίες καθορίζονται στο κεφάλαιο 12 των σχετικών κατευθυντήριων γραμμών περί κρατικών ενισχύσεων. Συνεπώς, οι ενισχύσεις αυτής της κατηγορίας δεν εμπίπτουν στο άρθρο 61 παράγραφος 1 και δεν είναι υποχρεωτικό να κοινοποιούνται σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και δικαστηρίου.

18Α.3. Πεδίο εφαρμογής των παρουσών κατευθυντηρίων γραμμών

Α. Αρχές

(1) Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές καλύπτουν όλα τα μέτρα ενίσχυσης για την επαγγελματική κατάρτιση τα οποία κοινοποιούνται ή εφαρμόζονται κατά την περίοδο ισχύος τους, με εξαίρεση τα μέτρα (π.χ. για την επανακατάρτιση εργαζομένων) τα οποία εντάσσονται σε προγράμματα διάσωσης και αναδιάρθρωσης προβληματικών επιχειρήσεων και τα οποία αξιολογούνται με γνώμονα τις συναφείς κατευθυντήριες γραμμές του κεφαλαίου 16. Σε ό, τι αφορά τις επιχειρήσεις μικρού και μεσαίου μεγέθους, οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές κατισχύουν των διατάξεων περί ενισχύσεων για την επαγγελματική κατάρτιση που περιλαμβάνονται στις κατευθυντήριες γραμμές του κεφαλαίου 10 σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

(2) Καταρχήν, οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές αφορούν όλους τους κλάδους παραγωγής. Παρ' όλα αυτά, σε σχέση με τους κλάδους που θεωρούνται ευαίσθητοι και για τους οποίους υπάρχουν ειδικοί κανόνες που ρυθμίζουν τα της χορήγησης ενισχύσεων(5), οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές είναι εφαρμοστέες μόνο στο βαθμό που δεν υπάρχουν αντινομίες μεταξύ των δύο. Εντούτοις, οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές εφαρμόζονται πλήρως στον κλάδο των αεροπορικών μεταφορών.

(3) Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές είναι εφαρμοστέες στις ενισχύσεις για την επαγγελματική κατάρτιση χωρίς να έχει σημασία εάν η κατάρτιση παρέχεται από τις ίδιες τις επιχειρήσεις ή από κέντρα κατάρτισης του δημόσιου ή του ιδιωτικού τομέα.

B. Σχέση με τις ενισχύσεις για τη στήριξη της απασχόλησης

(4) Οι ενισχύσεις για την κατάρτιση κατά την έννοια των υπόψη κατευθυντήριων γραμμών δεν πρέπει να συγχέονται με τις ενισχύσεις για την απασχόληση, η συμβατότητα των οποίων με την εφαρμογή της συμφωνίας πρέπει να αξιολογείται με γνώμονα τις σχετικές κατευθυντήριες γραμμές(6). Ορισμένες από τις ενισχύσεις για την απασχόληση ενδέχεται να είναι δικαιολογημένες μέχρι ενός σημείου εξαιτίας του ότι η εκάστοτε ενισχυόμενη επιχείρηση αναγκάζεται να επωμισθεί πρόσθετη δαπάνη για την κατάρτιση ορισμένων εργαζομένων που προσλαμβάνει και οι οποίοι αποτελούν ειδικές περιπτώσεις. Τούτο ισχύει επί παραδείγματι για τις ενισχύσεις που αποσκοπούν στην ενθάρρυνση της πρόσληψης ορισμένων κατηγοριών ανέργων που δυσκολεύονται ιδιαίτερα να εισέλθουν στην αγορά εργασίας. Μια ενίσχυση να θεωρείται ως αμιγής ενίσχυση για την απασχόληση εφόσον σκοπός και άμεση συνέπειά της είναι η τόνωση της απασχόλησης με την παροχή στον εργοδότη οικονομικού κινήτρου για την πρόσληψη ατόμων που δεν υπήρχε περίπτωση να προσλάβει διαφορετικά. Η κατάρτιση αποτελεί εν προκειμένω δευτερεύουσα παράμετρο και μία απλώς από τις πτυχές της διαδικασίας πρόσληψης για την οποία παρέχεται ενίσχυση. Επιπλέον, σε τέτοιες περιπτώσεις είναι συχνά αδύνατο να προσδιορίσει κανείς το μέρος της συνολικής ενίσχυσης το οποίο προορίζεται ειδικά για την παροχή κατάρτισης και να το απομονώσει από το συνολικό ποσό. Κατά συνέπεια, οι ενισχύσεις για την απασχόληση αξιολογούνται ως τέτοιες ακόμη και αν περιλαμβάνουν το στοιχείο της κατάρτισης.

(5) Στο πεδίο εφαρμογής των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις ενισχύσεις για την απασχόληση εμπίπτουν μόνο οι ενισχύσεις που δεν συνδέονται με την πραγματοποίηση επενδύσεων. Επομένως, όταν μία ενίσχυση για την απασχόληση συνδέεται με την πραγματοποίηση επένδυσης και περιλαμβάνει το στοιχείο της κατάρτισης, το στοιχείο αυτό αξιολογείται αυτοτελώς με βάση τις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές.

18Α.4. Κριτήρια αξιολόγησης των ενισχύσεων για την κατάρτιση

A. Γενικές αρχές

(1) Υπό ορισμένες συνθήκες, μια ενίσχυση για την κατάρτιση η οποία απαγορεύεται βάσει του άρθρου 61 παράγραφος 1 είναι πιθανό να εμπίπτει σε μια από τις εξαιρέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 61 παράγραφος 3.

(2) Ο κύριος λόγος εξαίρεσης προβλέπεται στο άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ). Βάσει της εν λόγω διάταξης, η Αρχή δύναται να επιτρέψει ενισχύσεις με σκοπό την προώθηση της ανάπτυξης ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων, εφόσον δεν αλλοιώνουν τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον. Τα μέτρα για τη βελτίωση των δεξιοτήτων του προσωπικού μιας επιχείρησης συντελούν στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της επιχείρησης αυτής και κατ' επέκταση στην προώθηση της ανάπτυξης ορισμένων δραστηριοτήτων. Η κατάρτιση έχει καθοριστική σημασία για την καθιέρωση νέων τεχνολογιών και για την ενθάρρυνση των καινοτομιών και των επενδύσεων. Επίσης, σε ορισμένες περιπτώσεις συμβάλλει στη δημιουργία και τη διατήρηση θέσεων εργασίας. Για τον λόγο αυτό, οι ενισχύσεις για την κατάρτιση είναι πιθανό να εμπίπτουν στην εξαίρεση που προβλέπεται στο άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ).

(3) Το βασικό επιχείρημα υπέρ των ενισχύσεων για την κατάρτιση είναι ότι συμβάλλουν στην αντιμετώπιση ορισμένων δυσλειτουργιών που υπάρχουν στην αγορά. Το επιχείρημα αυτό ισχύει ιδίως για την επαγγελματική κατάρτιση, η οποία παράγει πολλές εξωτερικές συνέπειες. Η σπουδαιότητα τν εξωτερικών συνεπειών της κατάρτισης σχετίζεται πρωτίστως με τη δυνατότητα μεταφοράς των δεξιοτήτων και των προσόντων που αποκτώνται μέσω της κατάρτισης. Για τον λόγο αυτό, η Αρχή θεωρεί ότι δικαιολογείται η ευμενέστερη αντιμετώπιση των προγραμμάτων διαρκούς επαγγελματικής κατάρτισης, τα οποία σε μεγάλο βαθμό ωφελούν στην πραγματικότητα τους εργαζόμενους περισσότερο απ' ό,τι θα ήταν απολύτως αναγκαίο για την επιτυχή εκτέλεση των εργασιακών καθηκόντων τους και δεν αποσκοπούν απλώς στην κάλυψη των ειδικών αναγκών της εκάστοτε επιχείρησης.

(4) Σχετικά με το θέμα αυτό, η Αρχή διακρίνει μεταξύ μέτρων ειδικής κατάρτισης και μέτρων γενικής κατάρτισης:

- η ειδική κατάρτιση περιλαμβάνει θεωρητική και πρακτική διδασκαλία με άμεση εφαρμογή κατά κύριο λόγο στην τρέχουσα ή προσεχή θέση εργασίας του απασχολούμενου στην αποδέκτρια επιχείρηση. Συνδέεται με ειδική δραστηριότητα της επιχείρησης. Ένα τμήμα της κατάρτισης αυτής διεξάγεται υπό κανονικές συνθήκες στον χώρο εργασίας του κατηρτιζόμενου εργαζομένου. Η δυνατότητα μεταφοράς της σε άλλες επιχειρήσεις ή σε άλλους τομείς εργασίας είναι πολύ περιορισμένη,

- η γενική κατάρτιση περιλαμβάνει διδασκαλία που δεν εφαρμόζεται αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο στην τρέχουσα ή προσεχή θέση εργασίας του απασχολούμενου στην αποδέκτρια επιχείρηση. Συνδέεται με τη γενική λειτουργία της επιχείρησης και οδηγεί στην απόκτηση προσόντων που μπορούν σε μεγάλο βαθμό να μεταφερθούν σε άλλες επιχειρήσεις ή τομείς εργασίας.

Η γενική κατάρτιση προσπορίζει στους εργαζομένους που τη λαμβάνουν συμπληρωματικά επαγγελματικά προσόντα που δύνανται να μεταφερθούν άμεσα σε άλλες επιχειρήσεις. Κατά συνέπεια, βελτιώνει πραγματικά το επίπεδο των επαγγελματικών προσόντων καθώς και τη δυνατότητα απορρόφησης και προσαρμογής των εργαζομένων, και με τον τρόπο αυτό συμβάλλει περισσότερο στην προώθηση της απασχόλησης και της ανάπτυξης των ανθρώπινων πόρων.

(5) Μερικά από τα κριτήρια που εφαρμόζονται προκειμένου να εξακριβωθεί ο μεταβιβάσιμος χαρακτήρας των δεξιοτήτων που αποκτώνται μέσω κατάρτισης είναι τα ακόλουθα:

- η αναγνώριση, η πιστοποίηση ή η επικύρωση των προσόντων και δεξιοτήτων από δημόσιες αρχές ή οργανισμούς ή από άλλους οργανισμούς και φορείς στους οποίους έχει αναθέσει σχετικές αρμοδιότητες το οικείο κράτος της ΕΖΕΣ· η κατάρτιση που πιστοποιείται με δίπλωμα, πιστοποιητικό ή άλλο τίτλο αναγνωρισμένο από κάποιο κράτος της ΕΖΕΣ ή στο πλαίσιο συστημάτων πιστοποίησης και επικύρωσης της επαγγελματικής πείρας θεωρείται ότι έχει γενικό χαρακτήρα,

- το γεγονός ότι στην εκάστοτε δράση κατάρτισης δύνανται να συμμετάσχουν εργαζόμενοι διαφόρων επιχειρήσεων ή ότι αυτή διοργανώνεται με τη συνεργασία περισσοτέρων ανεξάρτητων επιχειρήσεων.

Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειωθεί ότι η ενδοεπιχειρησιακή κατάρτιση, ακόμη και όταν αντιστοιχεί άμεσα στις τρέχουσες ανάγκες της εκάστοτε επιχείρησης, δεν αποκλείεται να έχει μεταβιβάσιμο χαρακτήρα, εφόσον είναι εν πολλοίς μεταβιβάσιμες οι δεξιότητες που παρέχονται μέσω αυτής.

(6) Για να εγκρίνει μια ενίσχυση βάσει του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ), η Αρχή πρέπει προηγουμένως να βεβαιωθεί ότι η ενίσχυση δε βλάπτει τους όρους των συναλλαγών σε βαθμό ο οποίος αντίκειται προς το κοινό συμφέρον. Για να θεωρηθεί εξαιρέσιμη βάσει της ρηθείσας διάταξης, μια κρατική ενίσχυση πρέπει συνεπώς να έχει τον χαρακτήρα κινήτρου και να μην είναι δυσανάλογη σε σχέση με τους στόχους κοινού συμφέροντος που επιδιώκονται με αυτήν. Η τελευταία αυτή προϋπόθεση θεωρείται ότι πληροίται εάν η ένταση της ενίσχυσης δεν υπερβαίνει το όριο που προβλέπεται στο σημείο 18Α.4.(11) κατωτέρω.

(7) Για να κρίνει κατά πόσον μια ενίσχυση μπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο, η Αρχή εξετάζει εάν η εκάστοτε ενίσχυση για κατάρτιση έχει ως συνέπεια να παρακινούνται οι επιχειρήσεις να καταβάλλουν εντονότερες προσπάθειες στον τομέα της κατάρτισης από αυτές που θα κατέβαλλαν εάν δεν υπήρχε η ενίσχυση ή να δαπανούν μεγαλύτερα ποσά για κατάρτιση από που θα δαπανούσαν υπό άλλες συνθήκες. Ένα μέτρο ενίσχυσης το οποίο σχετίζεται με τις συνήθεις δαπάνες λειτουργίας μιας επιχείρησης (π.χ. για συνηθισμένα ενημερωτικά σεμινάρια για τους νεοπροσληφθέντες) και αποβλέπει αποκλειστικά και μόνο στη συνεχή ή περιοδική μείωση των εξόδων που είναι κανονικά αναγκασμένη να καταβάλλει η επιχείρηση, δεν έχει χαρακτήρα κινήτρου και δεν μπορεί κατά κανόνα να επιτραπεί. Η ικανότητα μιας ενίσχυσης να λειτουργήσει ως κίνητρο πρέπει να αποδεικνύεται οσάκις πρόκειται για ενίσχυση με σκοπό την παροχή κατάρτισης ειδικού χαρακτήρα και οι αποδέκτες είναι μεγάλες επιχειρήσεις που δεν εδρεύουν σε επιλέξιμες για την παροχή ενισχύσεων περιοχές σύμφωνα με το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχεία α) ή γ). Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις ο χαρακτήρας κινήτρου τεκμαίρεται, και τούτο για τους λόγους που αναπτύσσονται στην επόμενη παράγραφο.

(8) Οι στατιστικές αποδεικνύουν ότι υπάρχει άμεση μεταξύ του μεγέθους μιας επιχείρησης και της πιθανότητας να γίνουν οι εργαζόμενοί της αποδέκτες κατάρτισης(7). Σε γενικές γραμμές, όσο πιο μεγάλη είναι μια επιχείρηση, τόσο μεγαλύτερο είναι και το ποσοστό των εργαζομένων της που συμμετέχουν σε προγράμματα κατάρτισης. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις(8) επενδύουν πολύ λιγότερο απ' ό,τι θα έπρεπε στην κατάρτιση του προσωπικού τους, και για τον λόγο αυτό η Αρχή θεωρεί ότι σε τέτοιες περιπτώσεις οι ενισχύσεις για την κατάρτιση λειτουργούν οπωσδήποτε ως κίνητρο, γεγονός που δικαιολογεί την έγκριση ενισχύσεων υψηλότερης έντασης. Ο χαρακτήρας κινήτρου τεκμαίρεται επίσης οσάκις πρόκειται για περιοχή όπου το βιοτικό επίπεδο είναι ασυνήθως χαμηλό ή επικρατεί σοβαρή υποαπασχόληση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο α), ακόμη και για τις επιχειρήσεις μεγάλου μεγέθους, και τούτο επειδή σε τέτοιες περιοχές ο πιθανός εξωτερικός αντίκτυπος της κατάρτισης είναι συγκριτικά μεγαλύτερος. Σε αυτές ακριβώς τις περιοχές παρατηρείται το χαμηλότερο επίπεδο δαπανών για την κατάρτιση αλλά και προσόντων του εργατικού δυναμικού(9), με αποτέλεσμα να είναι εντονότερο απ' ό,τι αλλού το κοινό συμφέρον για την ανύψωση του επιπέδου αυτού, ούτως ώστε να τονωθεί η απασχόληση και να προσελκυθούν νέες επενδύσεις. Κατά συνέπεια, δικαιολογείται και πάλι η πρόβλεψη υψηλότερων επιτρεπόμενων ορίων για την ένταση των ενισχύσεων. Η ίδια προσέγγιση δικαιολογείται για τις περιοχές που εμπίπτουν στο άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ), στο μέτρο που η κατάρτιση και επανακατάρτιση των εργαζομένων έχει επίσης πολύ μεγάλη σημασία για την προσαρμογή των παραγωγικών κλάδων. Τέλος, όσον αφορά την κατάρτιση γενικού χαρακτήρα, ο χαρακτήρας κινήτρου είναι λογικό να τεκμαίρεται σε όλες τις περιπτώσεις λόγω του σημαντικού εξωτερικού αντικτύπου αυτού του είδους κατάρτισης. Από την άλλη πλευρά, όταν ο εργαζόμενος που δέχεται την κατάρτιση έχει αναλάβει συμβατική υποχρέωση να αποζημιώσει τον εργοδότη του σε περίπτωση που αποχωρήσει από την επιχείρηση πριν από την παρέλευση συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος, ο θετικός εξωτερικός αντίκτυπος είναι περιορισμένος, με αποτέλεσμα η Αρχή να θεωρεί σε τέτοιες περιπτώσεις ότι οι ενισχύσεις για την κατάρτιση είναι καταρχήν ανεπίτρεπτες.

B. Επιλέξιμες δαπάνες

(9) Οι επιλέξιμες δαπάνες στο πλαίσιο ενός σχεδίου ενίσχυσης για την κατάρτιση είναι οι ακόλουθες:

1. κόστος προσωπικού των εκπαιδευτών·

2. έξοδα μετακίνησης των εκπαιδευτών και των δικαιούχων της κατάρτισης·

3. λοιπές τρέχουσες δαπάνες (υλικά, προμήθειες, κ.λπ.)·

4. αποσβέσεις των υλικοτεχνικών μέσων και του εξοπλισμού, στον βαθμό που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για το εκάστοτε σχέδιο κατάρτισης·

5. κόστος υπηρεσιών καθοδήγησης και συμβουλευτικών υπηρεσιών σε σχέση με το σχέδιο κατάρτισης·

6. κόστος προσωπικού των καταρτιζομένων, μέχρι του ποσού του συνόλου των υπολοίπων επιλέξιμων δαπανών που αναφέρονται στα σημεία 1 έως 5 ανωτέρω.

Οι επιλέξιμες δαπάνες πρέπει να αποδεικνύονται με έγγραφα, κατά τρόπο διαφανή και με σαφή διάκριση σε υποδιαιρέσεις. Στο πλαίσιο των δαπανών προσωπικού των συμμετεχόντων που αναφέρονται στο σημείο 6 μπορούν να ληφθούν υπόψη μόνο οι ώρες κατά τις οποίες οι εργαζόμενοι συμμετείχαν πράγματι στην κατάρτιση, αφού αφαιρεθούν οι παραγωγικές ώρες ή το ισοδύναμό τους.

Γ. Αποδεκτές εντάσεις

(10) Οι ενισχύσεις για την κατάρτιση δύνανται να εγκριθούν δυνάμει του άρθρου 61 παράγραφος 3 της συμφωνίας εφόσον δεν υπερβαίνουν τις ακόλουθες αποδεκτές εντάσεις, σε σχέση με τις επιλέξιμες δαπάνες που καθορίζονται στην προηγούμενη παράγραφο.

(11)

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(12) Τα ποσοστά έντασης που αναφέρονται ανωτέρω μπορούν να προσαυξηθούν κατά δέκα μονάδες όταν οι δικαιούχοι της κατάρτισης είναι κατηγορίες μειονεκτούντων εργαζομένων (εργαζόμενοι χαμηλής ειδίκευσης, άτομα με ειδικές ανάγκες, εργαζόμενοι μεγαλύτερης ηλικίας, γυναίκες που επανεντάσσονται στην αγορά εργασίας, κ.ο.κ.).

(13) Η σώρευση μέτρων ενίσχυσης για κατάρτιση επιτρέπεται μόνο εντός των ορίων των εντάσεων που προβλέπονται στα σημεία 18Α.4.(11) και 18.Α.4(12).

18Α.5. Κοινοποίηση και υφιστάμενα καθεστώτα

(1) Δεν είναι υποχρεωτική η κοινοποίηση στην Αρχή των μέτρων που, σύμφωνα με το παρόν έγγραφο, δεν αποτελούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας. Αντιθέτως, κάθε καθεστώς ενισχύσεων για την κατάρτιση και κάθε μεμονωμένη περίπτωση ενίσχυσης για την κατάρτιση που δεν εντάσσεται σε κάποιο εγκεκριμένο καθεστώς και δεν πληροί τις προϋποθέσεις του κανόνα de minimis πρέπει υποχρεωτικά να κοινοποιούνται στην Αρχή σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και δικαστηρίου, και μάλιστα εγκαίρως, ούτως ώστε η Αρχή να μπορεί να αποφαίνεται σχετικά με το συμβιβάσιμο του καθεστώτος ή της ενίσχυσης με την εφαρμογή της συμφωνίας.

(2) Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές δεν θίγουν την ισχύ των καθεστώτων που έχουν ενδεχομένως ήδη εγκριθεί από την Αρχή κατά τον χρόνο της δημοσίευσής τους. Πάντως, η Αρχή ελέγχει τα καθεστώτα αυτά σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 1 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και δικαστηρίου. Σχετικά με το θέμα αυτό, η Αρχή προτείνει στα κράτη της ΕΖΕΣ να εφαρμόζουν τα ακόλουθα μέτρα ως κατάλληλα κατά την έννοια του άρθρου 1 παράγραφος 1 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και δικαστηρίου:

- να της κοινοποιούν από 1ης Ιουλίου 1999 όλα τα σχέδια για τη χορήγηση ενίσχυσης βάσει εγκεκριμένου καθεστώτος, εφόσον το ποσό ενίσχυσης προς οποιαδήποτε επιχείρηση ξεπερνά τα 2,5 εκατομμύρια ευρώ (ακαθάριστο ισοδύναμο επιχορήγησης) επί μία τριετία, και

- να της κοινοποιήσουν όλα τα υφιστάμενα καθεστώτα ενισχύσεων για την κατάρτιση των οποίων η ισχύς δεν λήγει προ της 31ης Δεκεμβρίου 1999.

(3) Σε περίπτωση που ένα κράτος της ΕΖΕΣ δεν αποδέχεται τα προτεινόμενα κατάλληλα μέτρα, η Αρχή θα είναι αναγκασμένη να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας περί εποπτείας και δικαστηρίου.

18Α.6. Διάρκεια ισχύος και αναθεώρηση

(1) Η αρχή θα εφαρμόσει τις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές με σκοπό την αξιολόγηση των ενισχύσεων για την κατάρτιση επί μία πενταετία το πολύ από την ημερομηνία δημοσίευσής τους. Πριν από την παρέλευση του εν λόγω χρονικού διαστήματος, οι διατάξεις των υπόψη κατευθυντήριων γραμμών θα επανεξετασθούν και, εάν κριθεί αναγκαίο, θα αναθεωρηθούν.

(1) Το παρόν κεφάλαιο αντιστοιχεί στο "πλαίσιο των ενισχύσεων για επαγγελματική εκπαίδευση" (EE C 343 της 11.11.1998).

(2) Στο σημείο αυτό μπορούν να αναφερθούν ιδίως οι κοινές συνεδριάσεις των υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών της ΕΕ και της ΕΖΕΣ, που πραγματοποιούνται κάθε χρόνο αρχής γενομένης το 1993, καθώς και οι κοινές δηλώσεις που προκύπτουν από τις συνεδριάσεις αυτές. Κατά τις εν λόγω συνεδριάσεις έχουν συζητηθεί γενικά ζητήματα οικονομικής πολιτικής, τα οποία αφορούσαν π.χ. την οικονομική ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα, την απασχόληση, την επαγγελματική κατάρτιση και την ευελιξία των αγορών εργασίας. Βλέπε ενδεικτικά το κοινό ανακοινωθέν και το κοινό έγγραφο ΕΕ/ΕΖΕΣ που προέκυψε από την υπουργική σύνοδο της 12ης Οκτωβρίου 1998.

(3) Βλέπε τις κατευθυντήριες γραμμές και τις συστάσεις που αναφέρονται στο Λευκό Βιβλίο για την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση, το οποίο υιοθετήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Έσσεν το 1994. Επίσης, το κοινό ανακοινωθέν της συνάντησης των υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών της ΕΕ και της ΕΖΕΣ της 18ης Σεπτεμβρίου 1995, καθώς και τις δηλώσεις που προέκυψαν από μεταγενέστερες συναντήσεις αυτού του τύπου.

(4) Βλέπε την απόφαση του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων επί της υπόθεσης C-241/94 Γαλλία κατά Επιτροπής (Kimberly Clark) 1996 Συλλογή 6, Ι-4551.

(5) Στην κατηγορία αυτή εμπίπτουν σήμερα η ναυπηγική βιομηχανία, ο κλάδος συνθετικών ινών, η αυτοκινητοβιομηχανία, η χαλυβουργία και ο κλάδος των μεταφορών.

(6) Βλέπε κεφάλαιο 18: ενισχύσεις για απασχόληση.

(7) Eurostat, Statistics in Focus, Πληθυσμός και κοινωνικές συνθήκες, 1996, αριθ. 7, πίνακας 2.

(8) Βλέπε το κεφάλαιο 10.2 των σχετικών κατευθυντήριων γραμμών περί κρατικών ενισχύσεων, το οποίο αναφέρεται στον ορισμό των ΜΜΕ.

(9) Eurostat, Statistics in Focus, Πληθυσμός και κοινωνικές συνθήκες, 1996, αριθ. 7, πίνακας 1.