ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ της 1ης Απρίλιου 1998 στην υπόθεση Ε-3/97 (αίτηση για την έκδοση συμβουλευτικής γνώμης από το Nedre Romerike herredsrett): Jan og Kristian Jζger AS κατά Opel Norge As (1) (Ανταγωνισμός - Σύστημα διανομής των αυτοκινήτων οχημάτων - Συμβιβάσιμο με το άρθρο 53 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ - Αποδοχή στο σύστημα - Ακυρότητα) (Σύμφωνα με το άρθρο 27 παράγραφος 5 του κανονισμού διαδικασίας το κείμενο στην αγγλική και νορβηγική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό) (98/C 263/12)

Στην υπόθεση Ε-3/97: αίτηση στο δικαστήριο, σύμφωνα με το άρθρο 34 της συμφωνίας μεταξύ των κρατών ΕΖΕΣ για τη δημιουργία μιας Εποπτεύουσας Αρχής και ενός Δικαστηρίου, εκ μέρους του Nedre Romerike herredsrett (Nedre Romerike Municipal Court), Νορβηγία, για την έκδοση συμβουλευτικής γνώμης στην υπόθεση που εκκρεμεί ενώπιόν του μεταξύ του Jan og Kristian Jζger AS και Opel Norge AS, σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 53 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, το δικαστήριο, αποτελούμενο από: Bjψrn Haug, Πρόεδρο, Thσr Vilhjαlmsson και Carl Baudenbacher (Εισηγητής), Δικαστές, και Asle Aarbakke, και, γραμματέα εξέδωσε συμβουλευτική γνώμη την 1η Απριλίου 1998, της οποίας το διατακτικό έχει ως εξής:

1. α) Ρήτρα συμπεριλαμβανόμενη σε σύμβαση για τη διανομή αυτοκινήτων οχημάτων η οποία προβλέπει ότι ο γενικός διευθυντής της εμπορικής εταιρείας οφείλει να κατέχει το 51 % και άνω των μετοχών αυτής της εταιρείας μπορεί, ανάλογα με τις συνθήκες, να μην περιορίζει τον ανταγωνισμό κατά την έννοια του άρθρου 53 παράγραφος 1 της συνθήκης για τον ΕΟΧ. Αν όμως ληφθεί υπόψη με ρήτρα που απαγορεύει την κατοχή μετοχών σε άλλες εταιρείες εμπόρων αυτοκινήτων, είναι σε θέση να περιορίζει τον ανταγωνισμό κατά την έννοια του άρθρου 53 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΧ.

β) Μια τέτοια ρήτρα είναι αντίθετη προς το συγκεκριμένο άρθρο μόνον εφόσον αποτελεί μέρος συμφωνίας η οποία μπορεί να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ των συμβαλλομένων μερών και έχει ως αντικείμενο ή αποτέλεσμα την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή την νόθευση του ανταγωνισμού στο έδαφος που καλύπτει η συμφωνία για τον ΕΟΧ.

γ) Η γενική απαγόρευση του άρθρου 53 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΧ ισχύει από το Σεπτέμβριο του 1995.

2. α) Ρήτρα συμπεριλαμβανόμενη σε σύμβαση για τη διανομή αυτοκινήτων οχημάτων η οποία απαγορεύει στους μετόχους της αντιπροσώπου επιχείρησης να εμπορεύονται συμφέροντα της ελέγχουσας εταιρείας σε άλλες εταιρείες που πωλούν αυτοκίνητα οχήματα μπορεί να περιορίζει τον ανταγωνισμό κατά την έννοια του άρθρου 53 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΧ.

β) Μια τέτοια ρήτρα είναι αντίθετη προς το συγκεκριμένο άρθρο μόνον εφόσον αποτελεί μέρος συμφωνίας που μπορεί να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ των συμβαλλομένων μερών και έχει ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή την νόθευση του ανταγωνισμού στο έδαφος που καλύπτει η συμφωνία για τον ΕΟΧ.

γ) Η γενική απαγόρευση του άρθρου 53 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΧ ισχύει από το Σεπτέμβριο του 1995.

3. Το άρθρο 53 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΚ δεν επιβάλει την υποχρέωση σε εισαγωγέα αυτοκινήτων οχημάτων να υπογράφει σύμβαση εμπορίας με οποιονδήποτε ή με όλους που επιθυμούν να γίνουν έμποροι και οι οποίοι κατά τα άλλα πληρούν τα ποιοτικά κριτήρια που μπορεί νόμιμα να επιβάλει ο εισαγωγέας στους εμπόρους από το Σεπτέμβριο του 1995.

4. Οι διαπραγματεύσεις για την υπογραφή συμφωνίας ή για την υπογραφή συμφωνίας συμμετοχής σε συμφωνία αποτελούν «συμφωνία» κατά την έννοια του άρθρου 53 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΧ μόνον εφόσον αποτελεί έκφραση της κοινής πρόθεσης των μερών να συμπεριφερθούν με κάποιο ειδικό τρόπο στην αγορά.

5. Όταν κάποιος εισαγωγέας αυτοκινήτων εφαρμόζει ένα σύστημα διανομής το οποίο μπορεί να επηρεάσει τα κυκλώματα διανομής και τους όρους που δεν αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης και ισχύουν για όλους τους εγκεκριμένους εμπορικούς αντιπροσώπους, η άρνηση έγκρισης ενός εμπορικού αντιπροσώπου αποτελεί μέρος των συμβατικών σχέσεων μεταξύ του εισαγωγέα και των εμπόρων του η οποία πρέπει να εξετασθεί σύμφωνα με το άρθρο 53 της συνθήκης ΕΟΧ.

6. Το άρθρο 53 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΟΧ ισχύει μόνο για εκείνα τα μέρη της συμφωνίας που έρχονται σε σύγκρουση με την απαγόρευση του άρθρου 53 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΧ. Εναπόκειται ως εκ τούτου στο εθνικό δικαστήριο να καθορίσει κατά πόσο αυτά τα μέρη που είναι αντίθετα προς το άρθρο 53 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΟΧ μπορούν να διαχωριστούν από το υπόλοιπο της σύμβασης και κατά πόσον εναπομένει σύμβαση ικανή να εκτελεσθεί.

(1) ΕΕ C 376 της 11.12.1997, σ. 13.