ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΟΠΤΕΫΟΥΣΑΣ ΑΡΧΉΣ ΤΗΣ ΕΖΕΣ

αριθ. 134/14/COL

της 26ης Μαρτίου 2014

που τροποποιεί για ενενηκοστή πέμπτη φορά τους διαδικαστικούς και ουσιαστικούς κανόνες στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων με την εισαγωγή νέων κατευθυντήριων γραμμών όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για κινηματογραφικές ταινίες και λοιπά οπτικοακουστικά έργα («Κατευθυντήριες γραμμές του 2014 για κινηματογραφικές ταινίες και λοιπά οπτικοακουστικά έργα»)

Η ΕΠΟΠΤΕΥΟΥΣΑ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΖΕΣ (ΕΦΕΞΗΣ «Η ΑΡΧΗ»),

ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (εφεξής «η συμφωνία για τον ΕΟΧ»), και ιδίως τα άρθρα 61 έως 63 και το πρωτόκολλο αριθ. 26,

ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τη συμφωνία μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ για τη σύσταση Εποπτεύουσας Αρχής και Δικαστηρίου (εφεξής «η συμφωνία περί Εποπτείας και Δικαστηρίου»), και ιδίως το άρθρο 24 και το άρθρο 5 παράγραφος 2 στοιχείο β),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

Βάσει του άρθρου 24 της συμφωνίας περί Εποπτείας και Δικαστηρίου, η Αρχή θέτει σε εφαρμογή τις διατάξεις της συμφωνίας για τον ΕΟΧ σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις.

Βάσει του άρθρου 5 παράγραφος 2 στοιχείο β) της συμφωνίας περί Εποπτείας και Δικαστηρίου, η Αρχή εκδίδει ανακοινώσεις ή κατευθυντήριες γραμμές για θέματα σχετικά με τη συμφωνία για τον ΕΟΧ, εφόσον η συμφωνία αυτή ή η συμφωνία περί Εποπτείας και Δικαστηρίου το προβλέπει ρητά ή εφόσον η Αρχή το κρίνει αναγκαίο.

Στις 15 Νοεμβρίου 2013, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για τις κρατικές ενισχύσεις για κινηματογραφικές ταινίες και λοιπά οπτικοακουστικά έργα, η οποία ετέθη σε ισχύ στις 16 Νοεμβρίου 2013 (1).

Η ανακοίνωση αυτή παρουσιάζει επίσης ενδιαφέρον για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο.

Πρέπει να εξασφαλιστεί η ενιαία εφαρμογή των κανόνων του ΕΟΧ για τις κρατικές ενισχύσεις σε ολόκληρο τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο σύμφωνα με τον στόχο της ομοιογένειας, όπως ορίζεται στο άρθρο 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.

Σύμφωνα με το σημείο ΙΙ υπό την επικεφαλίδα «ΓΕΝΙΚΑ» του παραρτήματος XV της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, η Αρχή, κατόπιν διαβουλεύσεων με την Επιτροπή, εκδίδει πράξεις αντίστοιχες με αυτές που εκδίδει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

ΜΕΤΑ από διαβούλευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή,

ΜΕΤΑ από διαβούλευση με τα κράτη της ΕΖΕΣ μέσω επιστολής με ημερομηνία 13 Φεβρουαρίου 2014,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Οι «Κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις» τροποποιούνται με την εισαγωγή νέων κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για τις κινηματογραφικές ταινίες και τα λοιπά οπτικοακουστικά έργα («Κατευθυντήριες γραμμές του 2014 για κινηματογραφικές ταινίες και λοιπά οπτικοακουστικά έργα»).

Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές επισυνάπτονται στο παράρτημα και αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της παρούσας απόφασης.

Άρθρο 2

Το κείμενο της παρούσας απόφασης στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό.

(1) ΕΕ C 332 της 15.11.2013, σ. 1.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΜΕΡΟΣ IV: ΚΑΝΟΝΕΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ

Κρατικές ενισχύσεις για κινηματογραφικές ταινίες και λοιπά οπτικοακουστικά έργα (1)

(«Κατευθυντήριες γραμμές του 2014 για κινηματογραφικές ταινίες και λοιπά οπτικοακουστικά έργα»)

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1) Τα οπτικοακουστικά έργα, ιδίως οι κινηματογραφικές ταινίες, διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών ταυτοτήτων. Αντικατοπτρίζουν την πολιτιστική πολυμορφία των διαφόρων παραδόσεων και ιστοριών των κρατών και περιφερειών εντός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (εφεξής «ΕΟΧ»). Τα οπτικοακουστικά έργα είναι τόσο οικονομικά αγαθά, που προσφέρουν σημαντικές ευκαιρίες για τη δημιουργία πλούτου και απασχόλησης, όσο και πολιτιστικά αγαθά, που αντικατοπτρίζουν και διαμορφώνουν τις κοινωνίες μας.

2) Μεταξύ των οπτικοακουστικών έργων, τα κινηματογραφικά έργα κατέχουν ακόμα εξέχουσα θέση λόγω του κόστους παραγωγής τους και της πολιτιστικής τους σημασίας: οι προϋπολογισμοί των παραγωγών κινηματογραφικών έργων είναι σημαντικά υψηλότεροι από εκείνους που προορίζονται για έργα άλλου οπτικοακουστικού περιεχομένου, καλύπτονται πιο συχνά από διεθνείς συμπαραγωγές και η διάρκεια εκμετάλλευσης των δικαιωμάτων των έργων αυτών είναι μεγαλύτερη. Τα κινηματογραφικά έργα αντιμετωπίζουν σκληρό ανταγωνισμό από χώρες εκτός Ευρώπης. Αφετέρου δε, η κυκλοφορία ευρωπαϊκών οπτικοακουστικών έργων εκτός της χώρας προέλευσής τους είναι περιορισμένη.

3) Αυτή η περιορισμένη κυκλοφορία αποτελεί απότοκο του κατακερματισμού του ευρωπαϊκού οπτικοακουστικού τομέα σε εθνικές, ή ακόμα και σε περιφερειακές, αγορές. Παρόλο που το φαινόμενο αυτό συνδέεται με τη γλωσσική και πολιτιστική ποικιλομορφία της Ευρώπης, η έννοια της εγγύτητας επηρεάζει επίσης τη δημόσια στήριξη που παρέχεται στα ευρωπαϊκά οπτικοακουστικά έργα, στο πλαίσιο της οποίας παρέχονται επιχορηγήσεις από εθνικούς, περιφερειακούς και τοπικούς μηχανισμούς χρηματοδότησης σε πολλές μικρές εταιρείες παραγωγής.

4) Αποτελεί κοινό τόπο το γεγονός ότι οι ενισχύσεις είναι σημαντικές για τη διατήρηση της ευρωπαϊκής οπτικοακουστικής παραγωγής. Οι παραγωγοί ταινιών δύσκολα μπορούν να εξασφαλίσουν εκ των προτέρων επαρκές επίπεδο εμπορικής υποστήριξης που να τους επιτρέπει να διαθέτουν ένα χρηματοδοτικό πακέτο βάσει του οποίου να μπορεί να προχωρήσει η παραγωγή των έργων. Ο υψηλός κίνδυνος που σχετίζεται με τις επιχειρηματικές δραστηριότητες και τα έργα τους, σε συνδυασμό με την αντίληψη περί έλλειψης κερδοφορίας του τομέα, έχει αυξήσει την εξάρτησή τους από τις κρατικές ενισχύσεις. Αν το θέμα είχε αφεθεί αποκλειστικά στην αγορά, πολλές από αυτές τις ταινίες δεν θα είχαν παραχθεί λόγω του συνδυασμού των υψηλών επενδύσεων που απαιτούνται και του περιορισμένου κοινού για ευρωπαϊκά οπτικοακουστικά έργα. Υπ' αυτές τις συνθήκες, η ενίσχυση της οπτικοακουστικής παραγωγής από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ (εφεξής «η Αρχή») και τα κράτη του ΕΟΧ μπορεί να εξασφαλίσει την έκφραση της πολιτιστικής τους παράδοσης και της δημιουργικότητάς τους αντανακλώντας την ποικιλομορφία και τον πλούτο του ευρωπαϊκού πολιτισμού.

5) Το MEDIA (2), το πρόγραμμα με το οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζει τους κλάδους του κινηματογράφου, της τηλεόρασης και των νέων μέσων επικοινωνίας, προβλέπει πολλούς διαφορετικούς μηχανισμούς χρηματοδότησης, καθένας από τους οποίους απευθύνεται σε διαφορετικά πεδία του οπτικοακουστικού τομέα, όπου συμπεριλαμβάνονται καθεστώτα στήριξης των παραγωγών, των διανομέων, των πρακτόρων πωλήσεων, των διοργανωτών προγραμμάτων κατάρτισης, των φορέων που δραστηριοποιούνται στις νέες ψηφιακές τεχνολογίες, των φορέων των πλατφορμών βίντεο κατά παραγγελία (VoD), των εκθετών και των διοργανωτών φεστιβάλ, εμπορικών εκθέσεων και εκδηλώσεων προώθησης. Ενθαρρύνει την κυκλοφορία και προώθηση ευρωπαϊκών ταινιών με ιδιαίτερη έμφαση σε ευρωπαϊκές ταινίες που δεν έχουν εθνικό χαρακτήρα. Οι δράσεις αυτές θα συνεχιστούν στο υποπρόγραμμα MEDIA στο πλαίσιο του προγράμματος «Δημιουργική Ευρώπη», του νέου ευρωπαϊκού προγράμματος στήριξης των πολιτιστικών και δημιουργικών τομέων.

2. ΓΙΑ ΠΟΙΟΝ ΛΟΓΟ ΕΙΝΑΙ ΧΡΗΣΙΜΟΣ Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΓΙΑ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΑ ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΑ ΕΡΓΑ;

6) Τα κράτη της ΕΖΕΣ έθεσαν σε εφαρμογή ευρύ φάσμα μέτρων στήριξης για την παραγωγή ταινιών, τηλεοπτικών προγραμμάτων και άλλων οπτικοακουστικών έργων. Τα κράτη της ΕΖΕΣ παρέχουν ετησίως σημαντικά ποσά για τη στήριξη ταινιών μέσω εθνικών, περιφερειακών και τοπικών καθεστώτων στήριξης. Το σκεπτικό πίσω από τα μέτρα αυτά βασίζεται σε παράγοντες που αφορούν τόσο τον πολιτισμό όσο και τον κλάδο. Πρωταρχικός τους πολιτιστικός στόχος είναι η εξασφάλιση του ότι οι εθνικές και περιφερειακές πολιτιστικές παραδόσεις και το δημιουργικό δυναμικό θα εκφράζονται στα οπτικοακουστικά μέσα του κινηματογράφου και της τηλεόρασης. Από την άλλη πλευρά, στόχο έχουν να δημιουργήσουν την κρίσιμη μάζα δραστηριότητας που απαιτείται για τη δημιουργία του δυναμικού ανάπτυξης και εδραίωσης του κλάδου μέσω της δημιουργίας εταιρειών παραγωγής με υγιείς βάσεις και της ανάπτυξης μιας μόνιμης δεξαμενής δεξιοτήτων και εμπειρίας του ανθρώπινου δυναμικού.

7) Με τη στήριξη αυτή, η Ευρώπη έχει καταστεί ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς ταινιών στον κόσμο. Το 2012, η ευρωπαϊκή οπτικοακουστική αγορά κινηματογραφικής ψυχαγωγίας αποτιμήθηκε σε 17 δισεκατ. ευρώ (3). Μεγάλος αριθμός ατόμων απασχολείται στον οπτικοακουστικό τομέα εντός του ΕΟΧ (4).

8) Αυτό καθιστά την παραγωγή και διανομή κινηματογραφικών ταινιών σημαντική δραστηριότητα, όχι μόνο από πολιτιστική, αλλά και από οικονομική άποψη. Επιπλέον, οι κινηματογραφικοί παραγωγοί δραστηριοποιούνται σε διεθνές επίπεδο και τα οπτικοακουστικά έργα διατίθενται σε διεθνείς αγορές. Τούτο σημαίνει ότι οι σχετικές ενισχύσεις υπό μορφή επιχορηγήσεων, φορολογικών κινήτρων ή άλλου είδους χρηματοδοτικής στήριξης ενδέχεται να επηρεάσουν τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών του ΕΟΧ. Οι παραγωγοί και τα οπτικοακουστικά έργα που λαμβάνουν τέτοια στήριξη είναι πιθανό να αποκτούν οικονομικό, άρα και ανταγωνιστικό, πλεονέκτημα έναντι όλων όσοι δεν τη λαμβάνουν. Ως εκ τούτου, η στήριξη αυτή ενδέχεται να προκαλεί στρέβλωση του ανταγωνισμού και θεωρείται κρατική ενίσχυση σύμφωνα με το άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (εφεξής η «συμφωνία για τον ΕΟΧ»). Σύμφωνα με το άρθρο 62 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, η Αρχή υποχρεούται συνεπώς να αξιολογεί τη συμβατότητα των ενισχύσεων που χορηγούνται στον οπτικοακουστικό τομέα με την αγορά του ΕΟΧ, όπως αξιολογεί τα μέτρα κρατικών ενισχύσεων σε άλλους τομείς.

9) Το άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ απαγορεύει ενισχύσεις που χορηγούνται από το Δημόσιο ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών του ΕΟΧ. Ωστόσο, η Αρχή μπορεί να εξαιρέσει ορισμένα είδη κρατικής ενίσχυσης από την απαγόρευση αυτή. Μία από τις εξαιρέσεις αυτές είναι το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ σχετικά με την παροχή ενισχύσεων για την προώθηση της ανάπτυξης ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων, εφόσον οι ενισχύσεις αυτές δεν επηρεάζουν τον ανταγωνισμό και τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που αντίκειται στο κοινό συμφέρον.

10) Το άρθρο 13 του πρωτοκόλλου 31 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ αναγνωρίζει επίσης την ανάγκη ενίσχυσης της πολιτιστικής συνεργασίας. Η συμφωνία για τον ΕΟΧ δεν περιέχει «πολιτιστική εξαίρεση» παρόμοια με αυτή του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο δ) της ΣΛΕΕ, η οποία προβλέπει ειδική δυνατότητα παρέκκλισης από τη γενική αρχή του ασυμβίβαστου του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ για την ενίσχυση που χορηγείται για την προώθηση του πολιτισμού. Ωστόσο, η Αρχή θεωρεί ότι, σύμφωνα με συνήθη πρακτική (5), μέτρα στήριξης για κινηματογραφικές ταινίες και λοιπά οπτικοακουστικά έργα ενδέχεται να εγκρίνονται για πολιτιστικούς λόγους βάσει του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. Στην αξιολόγησή της, η Αρχή εφαρμόζει τα ίδια κριτήρια με αυτά που εφαρμόζονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τους σκοπούς του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο δ) της ΣΛΕΕ.

11) Οι ενισχύσεις στον οπτικοακουστικό τομέα συμβάλλουν στη μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του ευρωπαϊκού κινηματογραφικού και οπτικοακουστικού τομέα σε όλα τα κράτη του ΕΟΧ και αυξάνουν την πολιτιστική ποικιλομορφία της επιλογής των έργων που είναι διαθέσιμα στο ευρωπαϊκό κοινό.

12) Ως συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης της UNESCO για την προστασία και την προώθηση της πολυμορφίας των πολιτιστικών εκφράσεων, η Νορβηγία και η Ισλανδία έχουν δεσμευθεί για την ενσωμάτωση της πολιτιστικής διάστασης ως ζωτικού στοιχείου στις πολιτικές τους (6).

3. ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ 2001

13) Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέσπισε κριτήρια αξιολόγησης των κρατικών ενισχύσεων για την παραγωγή κινηματογραφιών ταινιών και λοιπών οπτικοακουστικών έργων στην ανακοίνωσή της του 2001 για τον κινηματογράφο (7). Η ισχύς των κριτηρίων αυτών παρατάθηκε το 2004 (8), το 2007 (9) και το 2009 (10) και έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2012. Οι κατευθυντήριες γραμμές της Αρχής για τις κρατικές ενισχύσεις για κινηματογραφικές ταινίες και λοιπά οπτικοακουστικά έργα («Κατευθυντήριες γραμμές της Αρχής του 2008») είχαν θεσπιστεί αρχικά το 2008 και βασίστηκαν στις προαναφερθείσες ανακοινώσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του 2001, του 2004 και του 2007 (11). Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές ακολουθούν τους κύριους άξονες της ανακοίνωσης του 2001 και των «Κατευθυντήριων γραμμών της Αρχής του 2008», ενώ ταυτόχρονα ανταποκρίνονται σε ορισμένες τάσεις που έχουν εμφανιστεί από το 2001.

14) Τα καθεστώτα ενίσχυσης που έχουν εγκριθεί από την Επιτροπή και την Αρχή από την ημέρα έναρξης της ισχύος των κανόνων του 2001 δείχνουν ότι τα κράτη του ΕΟΧ χρησιμοποιούν μεγάλη ποικιλία μηχανισμών και όρων για τη χορήγηση ενισχύσεων. Τα περισσότερα καθεστώτα ακολουθούν το υπόδειγμα για το οποίο είχαν σχεδιαστεί τα κριτήρια αξιολόγησης της ανακοίνωσης του 2001, και συγκεκριμένα χορήγηση επιχορηγήσεων σε επιλεγμένες κινηματογραφικές παραγωγές, όπου η μέγιστη ενίσχυση καθορίζεται ως ποσοστό του προϋπολογισμού παραγωγής του δικαιούχου της ενίσχυσης. Ωστόσο, μεγάλος αριθμός κρατών του ΕΟΧ θέσπισε καθεστώτα που ορίζουν το ποσό της ενίσχυσης ως ποσοστό των δαπανών για την παραγωγική δραστηριότητα που αναλαμβάνεται μόνο στο κράτος του ΕΟΧ που χορηγεί την ενίσχυση. Τα συστήματα αυτά συχνά σχεδιάζονται με τη μορφή φορολογικής μείωσης ή αλλιώς με τρόπο που εφαρμόζεται αυτόματα για μια ταινία που πληροί ορισμένα κριτήρια επιλεξιμότητας για την ενίσχυση. Αντίθετα από τα ταμεία στήριξης ταινιών στο πλαίσιο των οποίων χορηγούνται μεμονωμένες ενισχύσεις σε συγκεκριμένες ταινίες κατόπιν αιτήσεως, τα συστήματα αυτά με την αυτόματη εφαρμογή τους επιτρέπουν στους παραγωγούς να προϋπολογίζουν ένα προβλέψιμο ποσό χρηματοδότησης ήδη από τη φάση σχεδιασμού και ανάπτυξης της ταινίας.

15) Όσον αφορά το πεδίο των δραστηριοτήτων που τυγχάνουν ενίσχυσης, ορισμένα κράτη του ΕΟΧ χορηγούν επίσης ενισχύσεις και σε άλλες δραστηριότητες πέραν της παραγωγής κινηματογραφικών ταινιών. Σ' αυτές περιλαμβάνονται οι ενισχύσεις της κινηματογραφικής διανομής ή κινηματογραφικών αιθουσών, π.χ. για την παροχή στήριξης σε κινηματογράφους αγροτικών περιοχών ή σε αίθουσες προβολής καλλιτεχνικών ταινιών γενικά ή για την κάλυψη των δαπανών ανακαίνισης και εκσυγχρονισμού, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών για τη μετάβασή τους στην ψηφιακή προβολή. Ορισμένα κράτη του ΕΟΧ προσφέρουν στήριξη σε οπτικοακουστικά έργα που υπερβαίνουν την παραδοσιακή έννοια των κινηματογραφικών και τηλεοπτικών παραγωγών, ιδίως σε διαδραστικά προϊόντα, όπως τα διαμεσικά έργα (transmedia) ή τα βιντεοπαιχνίδια. Στις περιπτώσεις αυτές, η Επιτροπή και η Αρχή εφάρμοσαν τα κριτήρια της ανακοίνωσης για τον κινηματογράφο και τις «Κατευθυντήριες γραμμές της Αρχής του 2008» ως σημείο αναφοράς για την αξιολόγηση της αναγκαιότητας, της αναλογικότητας και της καταλληλότητας της ενίσχυσης, κάθε φορά που λάμβαναν κοινοποιήσεις τέτοιων ενισχύσεων. Παρατηρήθηκε επίσης αυξημένος ανταγωνισμός μεταξύ κρατών της ΕΖΕΣ για τη χρήση των κρατικών ενισχύσεων ως μέσου για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων από μεγάλες εταιρείες παραγωγής κινηματογραφικών ταινιών τρίτων χωρών. Τα ζητήματα αυτά δεν λαμβάνονται υπόψη στην ανακοίνωση του 2001 ούτε στις «Κατευθυντήριες γραμμές της Αρχής του 2008».

16) Ήδη στην ανακοίνωση του 2001 είχε εξαγγελθεί ότι η Επιτροπή θα επανεξέταζε τα μέγιστα επίπεδα των υποχρεώσεων εδαφικότητας των δαπανών στον τομέα αυτόν τα οποία επιτρέπονται σύμφωνα με τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις. Οι υποχρεώσεις εδαφικότητας των δαπανών που προβλέπονται από τα καθεστώτα χρηματοδοτικής στήριξης ταινιών απαιτούν ένα συγκεκριμένο μέρος του προϋπολογισμού της ενισχυόμενης κινηματογραφικής ταινίας να δαπανάται στο κράτος του ΕΟΧ που χορηγεί την ενίσχυση. Η παράταση του 2004 επισήμανε τις υποχρεώσεις εδαφικότητας των δαπανών που προβλέπονταν από τα καθεστώτα χρηματοδότησης του κινηματογράφου ως ζήτημα που πρέπει να αξιολογηθεί περαιτέρω όσον αφορά τη συμμόρφωσή του με τις αρχές για την εσωτερική αγορά της Συνθήκης. Η νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και του Δικαστηρίου ΕΖΕΣ, που έχει εκδοθεί από το 2001 σχετικά με τη σημασία της εσωτερικής αγοράς όσον αφορά τους κανόνες για την καταγωγή των αγαθών και των υπηρεσιών, πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη (12).

17) Ως εκ τούτου, κατά την παράταση, το 2009, των κριτηρίων αξιολόγησης των κρατικών ενισχύσεων στην ανακοίνωση του 2001 για τον κινηματογράφο, η Επιτροπή επισήμανε την ανάγκη για περαιτέρω προβληματισμό σχετικά με τις επιπτώσεις αυτών των εξελίξεων και για επανεξέταση των κριτηρίων αξιολόγησης.

4. ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ

18) Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές εξετάζουν τα ζητήματα που αναφέρονται ανωτέρω και επιφέρουν τροποποιήσεις των κριτηρίων της ανακοίνωσης του 2001 και των «Κατευθυντήριων γραμμών της Αρχής του 2008». Ειδικότερα, οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές καλύπτουν κρατικές ενισχύσεις για ένα ευρύτερο πεδίο δραστηριοτήτων, τονίζουν την αρχή της επικουρικότητας στον τομέα της πολιτιστικής πολιτικής και τον σεβασμό των θεμελιωδών ελευθεριών (άρθρα 4, 8, 28, 31, 36 και 40 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ), εισάγουν υψηλότερο επίπεδο μέγιστης επιτρεπόμενης έντασης της ενίσχυσης για τις διασυνοριακές παραγωγές και μεριμνούν για την προστασία της κινηματογραφικής κληρονομιάς και την πρόσβαση σ' αυτήν. Η Επιτροπή και η Αρχή πιστεύουν ότι οι εν λόγω μεταβολές είναι αναγκαίες ενόψει των εξελίξεων από το 2001 και θα συμβάλουν ώστε τα ευρωπαϊκά έργα να καταστούν περισσότερο ανταγωνιστικά και πανευρωπαϊκά στο μέλλον.

4.1. ΠΕΔΊΟ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΉΤΩΝ

19) Όσον αφορά το πεδίο των δραστηριοτήτων που καλύπτουν οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές, τα κριτήρια για τις κρατικές ενισχύσεις της ανακοίνωσης του 2001 για το κινηματογράφο και των «Κατευθυντήριων γραμμών της Αρχής για το 2008» για τον κινηματογράφο επικεντρώνονταν στην παραγωγή ταινιών. Όπως επισημάνθηκε, ορισμένα κράτη του ΕΟΧ, ωστόσο, προσφέρουν επίσης στήριξη σε άλλες συναφείς δραστηριότητες, όπως, π.χ., στη συγγραφή σεναρίων, στην ανάπτυξη, τη διανομή ή την προώθηση ταινιών (συμπεριλαμβανομένων των κινηματογραφικών φεστιβάλ). Ο στόχος της προστασίας και της προώθησης της πολιτιστικής ποικιλομορφίας της Ευρώπης μέσω οπτικοακουστικών έργων μπορεί να επιτευχθεί μόνον εάν τα έργα αυτά προβάλλονται στο κοινό. Η ενίσχυση στην παραγωγή και μόνον ενέχει τον κίνδυνο να δώσει ώθηση στην προσφορά οπτικοακουστικού περιεχομένου χωρίς ταυτόχρονα να εξασφαλίζεται η κατάλληλη διανομή και προώθηση του παραγόμενου οπτικοακουστικού έργου. Ως εκ τούτου, ενδείκνυται οι ενισχύσεις να καλύπτουν κάθε πτυχή της δημιουργίας μιας ταινίας, από τη βασική ιδέα του σεναρίου έως την τελική προβολή της ταινίας στο κοινό.

20) Όσον αφορά τις ενισχύσεις στους κινηματογράφους, συνήθως τα σχετικά ποσά είναι μικρά, και, κατά συνέπεια, για τους κινηματογράφους αγροτικών περιοχών και τις αίθουσες προβολής καλλιτεχνικών ταινιών θα ήταν επαρκή τα επίπεδα ενίσχυσης που εμπίπτουν στον κανονισμό για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (13). Ωστόσο, εάν ένα κράτος του ΕΟΧ μπορεί να αιτιολογήσει ότι απαιτείται περισσότερη στήριξη για τις κινηματογραφικές αίθουσες, η ενίσχυση θα αξιολογηθεί βάσει αυτών των κατευθυντήριων γραμμών ως ενίσχυση για την προώθηση του πολιτισμού δυνάμει του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. Οι ενισχύσεις στους κινηματογράφους προωθούν τον πολιτισμό διότι κύριος σκοπός των αιθουσών είναι η προβολή της ταινίας ως πολιτιστικού προϊόντος.

21) Ορισμένα κράτη του ΕΟΧ εξέτασαν τη στήριξη σε οπτικοακουστικά έργα που υπερβαίνουν την παραδοσιακή έννοια των κινηματογραφικών και τηλεοπτικών παραγωγών. Η διαμεσική αφήγηση ιστοριών (γνωστή και ως πολυπλατφορμική ή πολυμεσική αφήγηση ιστοριών) είναι η τεχνική της αφήγησης ιστοριών μέσω πολλαπλών πλατφορμών και μορφοτύπων κάνοντας χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών, όπως ταινιών και παιχνιδιών. Το σημαντικό στοιχείο είναι η αλληλοσύνδεση όλων αυτών των μερών του περιεχομένου (14). Δεδομένου ότι ορισμένα διαμεσικά έργα συνδέονται αναπόφευκτα με την παραγωγή μιας ταινίας, η συνιστώσα της παραγωγής μιας ταινίας θεωρείται οπτικοακουστικό έργο για τους σκοπούς αυτών των κατευθυντήριων γραμμών.

22) Αντίθετα, αν και τα παιχνίδια συνιστούν ενδεχομένως μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες μορφές μέσων μαζικής επικοινωνίας κατά τα επόμενα χρόνια, δεν εμπίπτουν υποχρεωτικά όλα τα παιχνίδια στην κατηγορία των οπτικοακουστικών έργων ή των πολιτιστικών προϊόντων. Τα χαρακτηριστικά των παιχνιδιών διαφέρουν από αυτά των ταινιών ως προς την παραγωγή, τη διανομή, την εμπορία και την κατανάλωσή τους. Ως εκ τούτου, οι κανόνες που θεσπίζονται έχοντας κατά νου την παραγωγή ταινιών δεν μπορούν να εφαρμόζονται αυτομάτως στα παιχνίδια. Επιπλέον, σε αντίθεση με τον τομέα του κινηματογράφου και της τηλεόρασης, η Επιτροπή και η Αρχή δεν διαθέτουν κρίσιμη μάζα αποφάσεων για τις κρατικές ενισχύσεις που χορηγούνται σε παιχνίδια. Ως εκ τούτου, οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές δεν καλύπτουν τις ενισχύσεις που χορηγούνται σε παιχνίδια. Οιαδήποτε μέτρα ενίσχυσης υπέρ παραγωγών παιχνιδιών που δεν πληρούν τους όρους του γενικού κανονισμού απαλλαγής κατά κατηγορία (ΓΚΑΚ) (15) ή του κανονισμού για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας θα συνεχίσουν να εξετάζονται κατά περίπτωση. Στον βαθμό που μπορεί να αποδειχθεί η ανάγκη ενός καθεστώτος ενίσχυσης στοχευμένου σε πολιτιστικά και εκπαιδευτικά παιχνίδια, η Αρχή θα εφαρμόζει κατ' αναλογία τα κριτήρια έντασης της ενίσχυσης που προβλέπονται στις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές.

4.2. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΌ ΚΡΙΤΉΡΙΟ

23) Προκειμένου να είναι συμβατές με το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ, οι ενισχύσεις στον οπτικοακουστικό τομέα πρέπει να προωθούν τον πολιτισμό, ενώ ο ορισμός του πολιτιστικού προϊόντος αποτελεί κατά κύριο λόγο αρμοδιότητα των κρατών του ΕΟΧ. Κατά την αξιολόγηση ενός καθεστώτος στήριξης στον οπτικοακουστικό τομέα, η Αρχή αναγνωρίζει ότι ο ρόλος της περιορίζεται στην επαλήθευση του κατά πόσον ένα κράτος του ΕΟΧ έχει θεσπίσει κατάλληλο, αποτελεσματικό μηχανισμό επαλήθευσης για την αποφυγή πρόδηλου σφάλματος. Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσω της καθιέρωσης είτε μιας διαδικασίας πολιτιστικής επιλογής με την οποία θα προσδιορίζεται σε ποια οπτικοακουστικά έργα θα πρέπει να χορηγούνται οι ενισχύσεις είτε ενός πολιτιστικού προφίλ στο οποίο θα πρέπει να ανταποκρίνονται όλα τα οπτικοακουστικά έργα ως προϋπόθεση για την ενίσχυση. Σύμφωνα με τη σύμβαση της UNESCO του 2005 για την προστασία και την προώθηση της πολυμορφίας των πολιτιστικών εκφράσεων (16), η Αρχή επισημαίνει ότι το γεγονός ότι μια κινηματογραφική ταινία είναι εμπορική δεν την εμποδίζει από το να αποτελεί παράλληλα και πολιτιστικό προϊόν.

24) Η γλωσσική πολυμορφία αποτελεί σημαντικό στοιχείο της πολιτιστικής πολυμορφίας· ως εκ τούτου, η υπεράσπιση και η προώθηση της χρήσης μίας ή περισσότερων από τις γλώσσες ενός κράτους του ΕΟΧ εξυπηρετεί επίσης την προώθηση του πολιτισμού (17). Σύμφωνα με την πάγια νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, τόσο η προώθηση μιας γλώσσας ενός κράτους του ΕΟΧ (18) όσο και η πολιτιστική πολιτική (19) μπορεί να συνιστούν επιτακτικό λόγο γενικού συμφέροντος ο οποίος δικαιολογεί περιορισμό της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών. Συνεπώς, τα κράτη του ΕΟΧ μπορούν να απαιτούν, ως προϋπόθεση για την ενίσχυση, μεταξύ άλλων, να παραχθεί η ταινία σε μια συγκεκριμένη γλώσσα, εάν αποδεικνύεται ότι η απαίτηση αυτή είναι αναγκαία και κατάλληλη για την επιδίωξη πολιτιστικού στόχου στον οπτικοακουστικό τομέα, πράγμα που μπορεί επίσης να ευνοήσει την ελευθερία έκφρασης των διαφόρων κοινωνικών, θρησκευτικών, φιλοσοφικών ή γλωσσικών συνιστωσών που υπάρχουν σε μια δεδομένη περιοχή. Το γεγονός ότι ένα τέτοιο κριτήριο μπορεί να αποτελέσει στην πράξη πλεονέκτημα για τις επιχειρήσεις κινηματογραφικής παραγωγής που λειτουργούν στη γλώσσα που καλύπτεται από το εν λόγω κριτήριο φαίνεται να αποτελεί εγγενές στοιχείο του επιδιωκόμενου στόχου (20).

4.3. ΥΠΟΧΡΕΏΣΕΙΣ ΕΔΑΦΙΚΌΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΏΝ

25) Οι υποχρεώσεις που επιβάλλονται από τις αρχές που χορηγούν την ενίσχυση στους παραγωγούς ταινιών να δαπανούν μέρος του προϋπολογισμού για την παραγωγή μιας ταινίας σε μια συγκεκριμένη περιοχή (οι λεγόμενες «υποχρεώσεις εδαφικότητας των δαπανών») αποτέλεσαν αντικείμενο ιδιαίτερης προσοχής αφότου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άρχισε να εξετάζει καθεστώτα ενισχύσεων κινηματογραφικών ταινιών. Η ανακοίνωση του 2001 για τον κινηματογράφο και οι «Κατευθυντήριες γραμμές της Αρχής του 2008» επέτρεπαν στα κράτη του ΕΟΧ να απαιτούν να δαπανάται έως και το 80 % ολόκληρου του προϋπολογισμού μιας ταινίας στο έδαφός τους. Τα καθεστώτα που καθορίζουν το ποσό της ενίσχυσης ως ποσοστό των δαπανών για τη δραστηριότητα παραγωγής που πραγματοποιείται στο κράτος του ΕΟΧ που χορηγεί την ενίσχυση προσπαθούν ήδη βάσει του σχεδιασμού τους να προσελκύουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος της δραστηριότητας παραγωγής προς το κράτος του ΕΟΧ που χορηγεί την ενίσχυση και περιλαμβάνουν ένα εγγενές στοιχείο εδαφικότητας των δαπανών. Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές πρέπει να συνεκτιμήσουν αυτά τα διάφορα είδη καθεστώτων ενισχύσεων που εφαρμόζονται σήμερα.

26) Οι υποχρεώσεις εδαφικότητας των δαπανών συνιστούν περιορισμό της εσωτερικής αγοράς οπτικοακουστικής παραγωγής. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή ανέθεσε εξωτερική μελέτη για τις συνθήκες εδαφικότητας των δαπανών που επιβάλλονται στην οπτικοακουστική παραγωγή, η οποία ολοκληρώθηκε το 2008 (21). Όπως αναφέρεται στην παράταση του 2009 της ανακοίνωσης για τον κινηματογράφο, συνολικά, η μελέτη δεν κατέληξε σε σαφή συμπεράσματα για το κατά πόσον οι θετικές συνέπειες των εδαφικών όρων υπερισχύουν των αρνητικών επιπτώσεων ή όχι.

27) Ωστόσο, η μελέτη διαπίστωσε ότι οι δαπάνες παραγωγής ταινιών φαίνεται να είναι υψηλότερες στις χώρες που επιβάλλουν όρους εδαφικότητας απ' ό,τι σε εκείνες που δεν επιβάλλουν. Η μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι οι όροι εδαφικότητας των δαπανών μπορούν να δημιουργήσουν κάποια εμπόδια για τις συμπαραγωγές και να τις καταστήσουν λιγότερο αποτελεσματικές. Συνολικά, η μελέτη διαπίστωσε ότι οι πιο περιοριστικές υποχρεώσεις εδαφικότητας των δαπανών δεν οδηγούν σε επαρκώς θετικά αποτελέσματα ώστε να δικαιολογείται η διατήρηση των σημερινών επιπέδων περιορισμών. Επίσης, δεν απέδειξε την αναγκαιότητα των όρων αυτών σε σχέση με τους επιδιωκόμενους στόχους.

28) Ένα εθνικό μέτρο που παρακωλύει την άσκηση των θεμελιωδών ελευθεριών τις οποίες εγγυάται η συμφωνία για τον ΕΟΧ μπορεί να είναι αποδεκτό μόνον όταν συμμορφώνεται με ορισμένους όρους: πρέπει να αποσκοπεί σε επιτακτικό λόγο γενικού συμφέροντος, πρέπει να είναι κατάλληλο για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού και πρέπει να μην βαίνει πέραν του αναγκαίου για την επίτευξή του (22). Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κινηματογραφικής βιομηχανίας, ιδίως δε η ιδιαίτερα έντονη κινητικότητα των παραγωγών, και η προώθηση της πολιτιστικής πολυμορφίας και των εθνικών πολιτισμών και γλωσσών, μπορεί να συνιστούν επιτακτική ανάγκη γενικού συμφέροντος ικανή να δικαιολογήσει τον περιορισμό της ασκήσεως των θεμελιωδών ελευθεριών. Ως εκ τούτου, η Αρχή εξακολουθεί να αναγνωρίζει ότι, σε κάποιο βαθμό, οι εν λόγω όροι μπορούν να αναγκαίοι για τη διατήρηση μιας κρίσιμης μάζας υποδομών για την παραγωγή ταινιών στο κράτος του ΕΟΧ ή την περιφέρεια που χορηγεί την ενίσχυση.

29) Κανένα σχεδόν κράτος του ΕΟΧ δεν επιβάλλει υποχρεώσεις εδαφικότητας των δαπανών μέχρι το ανώτατο όριο του 80 % του προϋπολογισμού της παραγωγής που επιτρέπεται από την ανακοίνωση του 2001 και τις «Κατευθυντήριες γραμμές της Αρχής του 2008». Αρκετά κράτη του ΕΟΧ δεν προβλέπουν υποχρεώσεις εδαφικότητας των δαπανών σε όλα τα καθεστώτα ενισχύσεών τους. Πολλά περιφερειακά καθεστώτα συνδέονται με το ύψος της ενίσχυσης και απαιτούν ότι το 100 % ή το 150 % του ποσού αυτού πρέπει ή θα έπρεπε να δαπανάται στο κράτος του ΕΟΧ που χορηγεί την ενίσχυση, χωρίς να καθορίζουν λεπτομέρειες σχετικά με την προέλευση των υπηρεσιών που ανατίθενται σε υπεργολαβία ή την προέλευση των εμπορευμάτων που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή. Σε ορισμένα καθεστώτα ο παραγωγός που λαμβάνει την ενίσχυση είναι ελεύθερος να δαπανήσει τουλάχιστον το 20 % του προϋπολογισμού της παραγωγής εκτός του οικείου κράτους του ΕΟΧ. Ορισμένα κράτη του ΕΟΧ σχεδιάζουν τις κινηματογραφικές ενισχύσεις ως ποσοστό μόνο των τοπικών δαπανών.

30) Το ποσό των δαπανών το οποίο υπόκειται σε υποχρεώσεις εδαφικότητας θα πρέπει να είναι τουλάχιστον ανάλογο προς την πραγματική χρηματοδοτική δέσμευση που αναλαμβάνει ένα κράτος του ΕΟΧ και όχι προς τον συνολικό προϋπολογισμό της παραγωγής. Αυτό δεν συνέβαινε αναγκαστικά με το εδαφικό κριτήριο της ανακοίνωσης του 2001 (23) και των «Κατευθυντήριων γραμμών της Αρχής του 2008».

31) Υπάρχουν ουσιαστικά δύο διακριτοί μηχανισμοί ενίσχυσης τους οποοίους εφαρμόζουν τα κράτη του ΕΟΧ που χορηγούν ενισχύσεις για την παραγωγή ταινιών: ενισχύσεις που χορηγούνται (π.χ. από επιτροπή επιλογής) υπό μορφή άμεσων επιχορηγήσεων που, για παράδειγμα, ορίζονται ως ποσοστό επί του προϋπολογισμού της παραγωγής· και ενισχύσεις που χορηγούνται και ορίζονται ως ποσοστό των δαπανών παραγωγής που πραγματοποιούνται στο κράτος του ΕΟΧ που τις χορηγεί (π.χ. φορολογικό κίνητρο).

32) Στο σημείο 48 καθορίζονται τα όρια για κάθε μηχανισμό εντός του οποίου η Αρχή μπορεί να δεχθεί ότι ένα κράτος του ΕΟΧ εφαρμόζει υποχρεώσεις εδαφικότητας των δαπανών οι οποίες θα μπορούσαν ακόμη να θεωρούνται αναγκαίες και αναλογικές προς έναν πολιτιστικό στόχο.

33) Στην περίπτωση των ενισχύσεων υπό μορφή επιχορηγήσεων, το ανώτατο όριο υποχρέωσης εδαφικότητας των δαπανών θα πρέπει να περιορίζεται στο 160 % του ποσού της ενίσχυσης. Αυτό αντιστοιχεί στον προηγούμενο κανόνα του «80 % του προϋπολογισμού της παραγωγής» όταν η ένταση της ενίσχυσης φτάνει το γενικό ανώτατο όριο που προβλέπεται στο σημείο 51 υπο-σημείο 2, δηλαδή 50 % του προϋπολογισμού της παραγωγής (24).

34) Στην περίπτωση των ενισχύσεων που χορηγούνται ως ποσοστό των δαπανών για τη δραστηριότητα παραγωγής στο κράτος του ΕΟΧ που χορηγεί την ενίσχυση, υπάρχει κίνητρο να δαπανηθούν περισσότερα χρήματα στο κράτος του ΕΟΧ προκειμένου να ληφθούν περισσότερες ενισχύσεις. Ο περιορισμός της επιλέξιμης δραστηριότητας παραγωγής στο μέρος της δραστηριότητας που λαμβάνει χώρα στο κράτος του ΕΟΧ που χορηγεί την ενίσχυση συνιστά εδαφικό περιορισμό. Κατά συνέπεια, προκειμένου να καθοριστεί ένα όριο το οποίο είναι ανάλογο προς το όριο για τις επιχορηγήσεις, το ανώτατο όριο των δαπανών που υπόκεινται σε υποχρεώσεις εδαφικότητας των δαπανών είναι το 80 % του προϋπολογισμού της παραγωγής.

35) Επιπλέον, στους εν λόγω μηχανισμούς κάποιο καθεστώς μπορεί να έχει κριτήριο επιλεξιμότητας που να απαιτεί ένα ελάχιστο επίπεδο δραστηριότητας παραγωγής εντός της επικράτειας του κράτους του ΕΟΧ που χορηγεί την ενίσχυση. Το επίπεδο αυτό δεν πρέπει να υπερβαίνει το 50 % του προϋπολογισμού της παραγωγής.

36) Σε κάθε περίπτωση, βάσει της νομοθεσίας της ΕΕ, τα κράτη του ΕΟΧ δεν υποχρεούνται να επιβάλλουν υποχρεώσεις εδαφικότητας των δαπανών.

4.4. ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΌΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΈΛΚΥΣΗ ΜΕΓΆΛΩΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΏΝ ΠΑΡΑΓΩΓΏΝ

37) Από το 2001, αρκετά κράτη του ΕΟΧ θέσπισαν καθεστώτα με στόχο την προσέλκυση στην Ευρώπη παραγωγών υψηλών προδιαγραφών, στο πλαίσιο του παγκόσμιου ανταγωνισμού με τοποθεσίες και εγκαταστάσεις σε άλλες χώρες, όπως για παράδειγμα στις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά, τη Νέα Ζηλανδία ή την Αυστραλία. Οι συμμετέχοντες στις διαβουλεύσεις που προηγήθηκαν της νέας ανακοίνωσης της Επιτροπής συμφώνησαν ότι οι παραγωγές αυτές ήταν αναγκαίες για να διατηρηθούν οπτικοακουστικές υποδομές υψηλής ποιότητας, να ενισχυθεί η χρήση κινηματογραφικών στούντιο, εξοπλισμού και προσωπικού υψηλών προδιαγραφών και να δοθεί ώθηση στη μεταφορά τεχνολογίας, τεχνογνωσίας και εμπειρογνωμοσύνης. Η μερική χρήση εγκαταστάσεων για παραγωγές ξένων ταινιών θα συνέβαλλε επίσης στην εξασφάλιση των δυνατοτήτων για την πραγματοποίηση ευρωπαϊκών παραγωγών υψηλής ποιότητας και υψηλών προδιαγραφών.

38) Όσον αφορά τις ενδεχόμενες συνέπειες για τον ευρωπαϊκό οπτικοακουστικό τομέα, οι παραγωγές ξένων έργων μπορεί να έχουν μακροχρόνιο αντίκτυπο καθώς συνήθως χρησιμοποιούν ευρέως αυτές τις τοπικές υποδομές και τοπικούς ηθοποιούς. Συνολικά, το γεγονός αυτό μπορεί να έχει επομένως θετικό αντίκτυπο στον εθνικό οπτικοακουστικό τομέα. Σημειωτέον επίσης ότι πολλές από αυτές τις ταινίες, οι οποίες θεωρούνται σημαντικές παραγωγές τρίτων χωρών, στην πραγματικότητα αποτελούν συμπαραγωγές με τη συμμετοχή και ευρωπαίων παραγωγών. Κατ' αυτόν τον τρόπο, οι σχετικές επιδοτήσεις θα συνέβαλλαν επίσης στην προώθηση ευρωπαϊκών οπτικοακουστικών έργων και στη διατήρηση εγκαταστάσεων για εθνικές παραγωγές.

39) Ως εκ τούτου, η Αρχή θεωρεί ότι οι εν λόγω ενισχύσεις μπορεί καταρχήν να είναι συμβατές με το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ ως ενισχύσεις για την προώθηση του πολιτισμού υπό τις ίδιες συνθήκες με τις ενισχύσεις για την ευρωπαϊκή παραγωγή. Ωστόσο, δεδομένου ότι τα ποσά των ενισχύσεων για μεγάλες διεθνείς παραγωγές μπορεί να είναι πολύ υψηλά, η Αρχή θα παρακολουθεί την περαιτέρω εξέλιξη των ενισχύσεων αυτού του είδους προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι ο ανταγωνισμός λαμβάνει χώρα κυρίως βάσει της ποιότητας και της τιμής, και όχι βάσει των κρατικών ενισχύσεων.

4.5. ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΈΣ ΠΑΡΑΓΩΓΈΣ

40) Λίγες είναι οι ευρωπαϊκές ταινίες που διανέμονται εκτός της περιοχής παραγωγής τους. Η πιθανότητα διανομής μιας ευρωπαϊκής κινηματογραφικής ταινίας σε πολλά κράτη του ΕΟΧ είναι υψηλότερη στην περίπτωση συμπαραγωγών στις οποίες συμμετέχουν παραγωγοί από διάφορες χώρες. Δεδομένης της σημασίας της συνεργασίας παραγωγών από διαφορετικά κράτη του ΕΟΧ για την παραγωγή ευρωπαϊκών έργων που προβάλλονται σε περισσότερα του ενός κράτη του ΕΟΧ, η Αρχή θεωρεί ότι είναι δικαιολογημένη η υψηλότερη ένταση της ενίσχυσης για τις συμπαραγωγές που χρηματοδοτούνται από περισσότερα του ενός κράτη του ΕΟΧ και στις οποίες συμμετέχουν παραγωγοί από περισσότερα του ενός κράτη του ΕΟΧ.

4.6. ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΉ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΆ

41) Η Αρχή θεωρεί ότι οι ταινίες θα πρέπει να συλλέγονται, να διατηρούνται και να καθίστανται προσβάσιμες για τις μελλοντικές γενεές για πολιτιστικούς και εκπαιδευτικούς σκοπούς. Στα συμπεράσματα του Συμβουλίου «Παιδεία, Νεολαία, Πολιτισμός & Αθλητισμός» για την ευρωπαϊκή κινηματογραφική κληρονομιά της 18ης Νοεμβρίου 2010 (25) τα κράτη μέλη της ΕΕ είχαν κληθεί να διασφαλίσουν ότι οι ταινίες που έχουν υποστηριχθεί από κρατικές ενισχύσεις κατατίθενται σε ιδρύματα κινηματογραφικής κληρονομιάς (26), μαζί με κάθε άλλο σχετικό υλικό, εφόσον αυτό είναι εφικτό, και με επαρκή δικαιώματα όσον αφορά τη διαφύλαξη και την πολιτιστική και μη εμπορική χρήση των ταινιών και του σχετικού υλικού.

42) Ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν καθιερώσει την πρακτική της καταβολής της τελευταίας δόσης της ενίσχυσης αφού πρώτα το ίδρυμα κινηματογραφικής κληρονομιάς βεβαιώσει την κατάθεση της ενισχυόμενης ταινίας. Αυτό αποδείχθηκε αποτελεσματικό μέσο για την επιβολή της συμβατικής υποχρέωσης που αφορά την κατάθεση.

43) Ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν επίσης θεσπίσει διατάξεις στις συμφωνίες επιχορήγησης οι οποίες επιτρέπουν τη χρήση των ταινιών που έχουν λάβει δημόσια χρηματοδότηση για καθορισμένους σκοπούς στο πλαίσιο της εκτέλεσης της αποστολής δημόσιου συμφέροντος των ιδρυμάτων κινηματογραφικής κληρονομιάς, μετά από μια συμφωνηθείσα χρονική περίοδο και εφόσον αυτό δεν έρχεται σε αντίθεση με την κανονική χρήση της ταινίας.

44) Η Αρχή θεωρεί ότι τα κράτη του ΕΟΧ πρέπει να ενθαρρύνουν και να στηρίζουν τους παραγωγούς να καταθέτουν αντίγραφο της ενισχυόμενης ταινίας στο ίδρυμα κινηματογραφικής κληρονομιάς που θα ορίσει ο φορέας χρηματοδότησης για διαφύλαξη, καθώς και για συγκεκριμένη μη εμπορική χρήση που έχει συμφωνηθεί με τον κάτοχο ή τους κατόχους των δικαιωμάτων σύμφωνα με τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και με την επιφύλαξη της δίκαιης αμοιβής για τον κάτοχο ή τους κατόχους των δικαιωμάτων μετά από συμφωνηθείσα χρονική περίοδο που ορίζεται στη συμφωνία επιχορήγησης και χωρίς αυτό να έρχεται σε αντίθεση με την κανονική χρήση της ταινίας.

5. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

45) Κατά την αξιολόγηση καθεστώτων ενισχύσεων σε κινηματογραφικές ταινίες και άλλα οπτικοακουστικά έργα, η Αρχή ελέγχει βάσει των προαναφερθεισών εκτιμήσεων: — πρώτον, εάν το καθεστώς ενίσχυσης τηρεί τη «γενική αρχή περί νομιμότητας», δηλαδή η Αρχή πρέπει να επαληθεύει ότι το καθεστώς δεν περιέχει ρήτρες αντίθετες με τις διατάξεις της συμφωνίας για τον ΕΟΧ σε τομείς άλλους από εκείνους των κρατικών ενισχύσεων, — δεύτερον, εάν το καθεστώς πληροί τα ειδικά κριτήρια συμβατότητας για ενίσχυση, τα οποία εκτίθενται κατωτέρω.

5.1. ΓΕΝΙΚΉ ΑΡΧΉ ΠΕΡΊ ΝΟΜΙΜΌΤΗΤΑΣ

46) Η Αρχή πρέπει καταρχάς να επαληθεύει ότι η ενίσχυση τηρεί τη «γενική αρχή περί νομιμότητας» και ότι οι όροι επιλεξιμότητας για τα κριτήρια επιλεξιμότητας και ανάθεσης δεν περιλαμβάνουν ρήτρες αντίθετες προς τη συμφωνία για τον ΕΟΧ σε τομείς άλλους από αυτούς που αφορούν τις κρατικές ενισχύσεις. Η Αρχή θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να επαληθεύει ότι έχουν τηρηθεί οι αρχές για την απαγόρευση των διακρίσεων για λόγους εθνικότητας και οι αρχές όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων και των εργαζομένων, την ελευθερία εγκατάστασης, την ελευθερία παροχής υπηρεσιών και την ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων (άρθρα 4, 8, 28, 31, 36 και 40 της συμφωνίας ΕΟΧ). Η Αρχή επιβάλλει την τήρηση των αρχών αυτών σε συνδυασμό με την εφαρμογή των κανόνων περί ανταγωνισμού όταν οι διατάξεις που αντιβαίνουν στις αρχές αυτές είναι αναπόσπαστες από τη λειτουργία του καθεστώτος ενίσχυσης.

47) Στο πλαίσιο της συμμόρφωσης με τις προαναφερθείσες αρχές, τα καθεστώτα ενίσχυσης δεν πρέπει, για παράδειγμα: να χορηγούν την ενίσχυση αποκλειστικά σε υπηκόους του οικείου κράτους· να απαιτούν από τους δικαιούχους να έχουν το καθεστώς εγχώριας επιχείρησης η οποία έχει συσταθεί βάσει του εθνικού εμπορικού δικαίου (οι επιχειρήσεις που έχουν συσταθεί σε ένα κράτος του ΕΟΧ και λειτουργούν σε ένα άλλο μέσω μόνιμου υποκαταστήματος ή γραφείου πρέπει να είναι επιλέξιμες για ενίσχυση· επίσης, η απαίτηση ύπαρξης γραφείου πρέπει να επιβάλλεται μόνον ύστερα από την καταβολή της ενίσχυσης)· ή να υποχρεώνουν τις αλλοδαπές εταιρείες που προσφέρουν υπηρεσίες στον τομέα του κινηματογράφου να καταστρατηγούν τους όρους και τις προϋποθέσεις της οδηγίας 96/71/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (27) όσον αφορά τους αποσπασμένους εργαζομένους.

48) Λαμβάνοντας υπόψη την ιδιαίτερη κατάσταση του ευρωπαϊκού κινηματογραφικού τομέα, τα καθεστώτα στήριξης της κινηματογραφικής παραγωγής μπορούν: να απαιτούν έως το 160 % του ποσού της ενίσχυσης που χορηγείται για την παραγωγή ενός δεδομένου οπτικοακουστικού έργου να διατεθεί στο έδαφος του κράτους που χορηγεί την ενίσχυση· ή να υπολογίζουν το ποσό της ενίσχυσης που χορηγείται για ένα δεδομένο οπτικοακουστικό έργο ως ποσοστό των δαπανών για δραστηριότητες παραγωγής ταινιών στο κράτος του ΕΟΧ που χορηγεί την ενίσχυση, κατά κανόνα, σε περίπτωση καθεστώτων στήριξης, με τη μορφή φορολογικών κινήτρων.

49) Και στις δύο περιπτώσεις, τα κράτη του ΕΟΧ μπορούν να απαιτούν ένα ελάχιστο επίπεδο δραστηριότητας παραγωγής στο έδαφός τους, προκειμένου τα σχέδια να είναι επιλέξιμα για οποιαδήποτε ενίσχυση. Το επίπεδο αυτό δεν μπορεί, ωστόσο, να υπερβαίνει το 50 % του συνολικού προϋπολογισμού της παραγωγής. Επιπλέον, η εδαφική σύνδεση δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να υπερβαίνει το 80 % του συνολικού προϋπολογισμού της παραγωγής.

5.2. ΕΙΔΙΚΆ ΚΡΙΤΉΡΙΑ ΑΞΙΟΛΌΓΗΣΗΣ ΒΆΣΕΙ ΤΟΥ ΆΡΘΡΟΥ 61 ΠΑΡΆΓΡΑΦΟΣ 3 ΣΤΟΙΧΕΊΟ γ) ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΊΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΟΧ

50) Ο σκοπός για τον οποίο παρέχεται στήριξη στην παραγωγή ευρωπαϊκών οπτικοακουστικών έργων και εξασφαλίζεται η ύπαρξη της αναγκαίας υποδομής για την παραγωγή και την προβολή τους είναι η διαμόρφωση των ευρωπαϊκών πολιτιστικών ταυτοτήτων και η ενίσχυση της πολιτιστικής ποικιλομορφίας. Σκοπός αυτών των ενισχύσεων είναι, επομένως, η προώθηση του πολιτισμού. Τέτοιες ενισχύσεις μπορεί να είναι συμβατές με τη συμφωνία για τον ΕΟΧ σύμφωνα με το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. Οι επιχειρήσεις του τομέα της κινηματογραφικής και τηλεοπτικής παραγωγής μπορούν επίσης να λαμβάνουν άλλα είδη ενισχύσεων που χορηγούνται βάσει του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχεία α) και γ) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ (π.χ. περιφερειακές ενισχύσεις, ενισχύσεις σε ΜΜΕ, στην έρευνα και στην ανάπτυξη, στην κατάρτιση ή στην απασχόληση), εντός των ανωτάτων εντάσεων ενίσχυσης στην περίπτωση της σώρευσης ενισχύσεων.

51) Στην περίπτωση καθεστώτων που αποσκοπούν στη στήριξη της συγγραφής σεναρίων, της ανάπτυξης, της παραγωγής, της διανομής και της προώθησης των οπτικοακουστικών έργων που καλύπτονται από τις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές, η Αρχή θα εξετάζει τα ακόλουθα κριτήρια όσον αφορά το οπτικοακουστικό έργο που θα επωφεληθεί από την ενίσχυση προκειμένου να αξιολογήσει εάν το καθεστώς είναι συμβατό με το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ. 1) Η ενίσχυση προορίζεται για πολιτιστικό προϊόν. Κάθε κράτος του ΕΟΧ εξασφαλίζει ότι το περιεχόμενο της παραγωγής στην οποία χορηγείται ενίσχυση είναι πολιτιστικό σύμφωνα με τα δικά του εθνικά κριτήρια, μέσω αποτελεσματικής διαδικασίας ελέγχου για την αποφυγή πρόδηλου σφάλματος: είτε μέσω της επιλογής των προτάσεων για τις ταινίες από επιτροπή επιλογής είτε από πρόσωπο στο οποίο έχει ανατεθεί η επιλογή ή, εάν δεν προβλέπεται τέτοια διαδικασία επιλογής, μέσω της κατάρτισης καταλόγου πολιτιστικών κριτηρίων βάσει των οποίων θα γίνεται ο έλεγχος κάθε οπτικοακουστικού έργου. 2) Η ένταση της ενίσχυσης πρέπει κανονικά να περιορίζεται στο 50 % του προϋπολογισμού της παραγωγής με σκοπό να ενθαρρύνονται οι συνήθεις εμπορικές πρωτοβουλίες. Η ένταση της ενίσχυσης για τις διασυνοριακές παραγωγές που χρηματοδοτούνται από περισσότερα του ενός κράτη του ΕΟΧ και με τη συμμετοχή παραγωγών από περισσότερα του ενός κράτη του ΕΟΧ δύναται να είναι έως 60 % του προϋπολογισμού της παραγωγής. Τα δύσκολα οπτικοακουστικά έργα (28) και οι συμπαραγωγές με τη συμμετοχή χωρών από τον κατάλογο της ΕΑΒ (Επιτροπή Αναπτυξιακής Βοήθειας του ΟΟΣΑ) (29) εξαιρούνται από τα όρια αυτά. Οι ταινίες των οποίων το μοναδικό πρωτότυπο είναι σε επίσημη γλώσσα κράτους του ΕΟΧ με περιορισμένη επικράτεια, πληθυσμό και γλωσσική εμβέλεια μπορούν εν πάση περιπτώσει να θεωρούνται δύσκολα οπτικοακουστικά έργα στο πλαίσιο αυτό. 3) Καταρχήν, δεν υπάρχει όριο για τις ενισχύσεις στη συγγραφή ή την ανάπτυξη σεναρίων. Εντούτοις, εάν το ενισχυόμενο σενάριο ή σχέδιο γίνει τελικά ταινία, οι δαπάνες συγγραφής και ανάπτυξης του σεναρίου περιλαμβάνονται εν συνεχεία στον προϋπολογισμό της παραγωγής και συνυπολογίζονται για τον προσδιορισμό της μέγιστης έντασης ενίσχυσης του οπτικοακουστικού έργου όπως προβλέπεται στο υπο-σημείο 2 ανωτέρω. 4) Οι δαπάνες διανομής και προώθησης των οπτικοακουστικών έργων που είναι επιλέξιμα για στήριξη στην παραγωγή μπορεί να τύχουν στήριξης με την ίδια ένταση ενίσχυσης που χορηγήθηκε ή θα μπορούσε να είχε χορηγηθεί για την παραγωγή τους. 5) Εκτός από τη συγγραφή σεναρίου, την ανάπτυξη, τη διανομή ή την προώθηση, η ενίσχυση που χορηγείται για συγκεκριμένες δραστηριότητες παραγωγής δεν επιτρέπεται. Κατά συνέπεια, η ενίσχυση δεν πρέπει να επιφυλάσσεται για επιμέρους τμήματα της αλυσίδας αξίας της παραγωγής. Κάθε ενίσχυση που χορηγείται για την παραγωγή συγκεκριμένου οπτικοακουστικού έργου θα πρέπει να αποτελεί συμβολή στον συνολικό προϋπολογισμό του. Ο παραγωγός θα πρέπει να μπορεί να επιλέγει ελεύθερα ποια στοιχεία του προϋπολογισμού θα δαπανώνται σε άλλα κράτη του ΕΟΧ. Σκοπός είναι να διασφαλιστεί η ουδέτερη επίδραση της ενίσχυσης ως κινήτρου. Η διάθεση ενισχύσεων σε συγκεκριμένα επιμέρους στοιχεία του προϋπολογισμού μιας κινηματογραφικής παραγωγής μπορεί να μετατρέψει τις ενισχύσεις αυτές σε εθνική προτίμηση για τους τομείς που παρέχουν τα συγκεκριμένα ενισχυόμενα στοιχεία, κάτι που θα ήταν ασυμβίβαστο με τη συμφωνία για τον ΕΟΧ. 6) Τα κράτη του ΕΟΧ πρέπει να ενθαρρύνουν και να στηρίζουν τους παραγωγούς να καταθέτουν αντίγραφο της ενισχυόμενης ταινίας στο ίδρυμα κινηματογραφικής κληρονομιάς που θα ορίσει ο φορέας χρηματοδότησης για διαφύλαξη, καθώς και για συγκεκριμένη μη εμπορική χρήση που έχει συμφωνηθεί με τον κάτοχο ή τους κατόχους των δικαιωμάτων σύμφωνα με τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και με την επιφύλαξη της δίκαιης αμοιβής για τον κάτοχο ή τους κατόχους των δικαιωμάτων μετά από συμφωνηθείσα χρονική περίοδο που ορίζεται στη συμφωνία επιχορήγησης και χωρίς αυτό να έρχεται σε αντίθεση με την κανονική χρήση της ταινίας. 7) Η ενίσχυση χορηγείται με διαφάνεια. Τα κράτη του ΕΟΧ πρέπει να δημοσιεύουν τουλάχιστον τις ακόλουθες πληροφορίες σε μία ενιαία ιστοσελίδα, ή σε μία ενιαία ιστοσελίδα που συγκεντρώνει πληροφορίες από διάφορους δικτυακούς τόπους: το πλήρες κείμενο του εγκεκριμένου καθεστώτος ενισχύσεων και των διατάξεων εφαρμογής του, το όνομα του δικαιούχου της ενίσχυσης, την επωνυμία και το είδος της ενισχυόμενης δραστηριότητας ή του σχεδίου, το ποσό της ενίσχυσης, καθώς και την ένταση της ενίσχυσης ως ποσοστό του συνολικού προϋπολογισμού για την ενισχυόμενη δραστηριότητα ή σχέδιο. Οι πληροφορίες αυτές πρέπει να δημοσιεύονται στο διαδίκτυο μετά τη λήψη της απόφασης για τη χορήγηση, να διατηρούνται επί τουλάχιστον 10 έτη και να είναι διαθέσιμες στο ευρύ κοινό χωρίς περιορισμούς (30).

52) Ο εκσυγχρονισμός των κινηματογραφικών αιθουσών, καθώς και η ψηφιοποίησή τους, μπορεί να ενισχύοντται στις περιπτώσεις που τα κράτη του ΕΟΧ μπορούν να δικαιολογήσουν την αναγκαιότητα, την αναλογικότητα και την καταλληλότητα των εν λόγω ενισχύσεων. Στη βάση αυτή, η Αρχή θα αξιολογεί κατά πόσον το καθεστώς είναι συμβατό με το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας για τον ΕΟΧ.

53) Για τον καθορισμό του κατά πόσον τηρούνται οι μέγιστες εντάσεις ενίσχυσης, λαμβάνεται υπόψη το συνολικό ποσό των μέτρων δημόσιας στήριξης των κρατών του ΕΟΧ για την ενισχυόμενη δραστηριότητα ή σχέδιο, ανεξάρτητα από το εάν η πηγή χρηματοδότησης της στήριξης είναι τοπική, περιφερειακή, εθνική ή ενωσιακή. Ωστόσο, οι πόροι που διατίθενται απευθείας από προγράμματα της ΕΕ όπως το MEDIA, χωρίς τη συμμετοχή των κρατών του ΕΟΧ στην απόφαση ανάθεσης, δεν συνιστούν κρατικούς πόρους. Συνεπώς, η προερχόμενη από αυτά ενίσχυση δεν συνυπολογίζεται για τους σκοπούς της τήρησης των ανώτατων ορίων ενίσχυσης.

6. ΚΑΤΑΛΛΗΛΑ ΜΕΤΡΑ

54) Η Αρχή προτείνει ως κατάλληλα μέτρα για τους σκοπούς του άρθρου 62 παράγραφος 1 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ τα κράτη του ΕΟΧ να ευθυγραμμίσουν προς τις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές τα υφιστάμενα καθεστώτα τους όσον αφορά τη χρηματοδότηση ταινιών εντός δύο ετών από την ημερομηνία δημοσίευσής της στο συμπλήρωμα ΕΟΧ της Επίσημης Εφημερίδας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα κράτη του ΕΟΧ θα πρέπει να επιβεβαιώσουν στην Αρχή, εντός ενός μηνός από τη δημοσίευση αυτών των κατευθυντήριων γραμμών στο συμπλήρωμα ΕΟΧ της Επίσημης Εφημερίδας, ότι συμφωνούν με τα προτεινόμενα κατάλληλα μέτρα. Ελλείψει απάντησης, η Αρχή θεωρεί ότι το ενδιαφερόμενο κράτος του ΕΟΧ δεν συμφωνεί με αυτά τα προτεινόμενα μέτρα.

7. ΕΦΑΡΜΟΓΗ

55) Η Αρχή θα εφαρμόζει τις αρχές που ορίζονται στις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές από την 1η Απριλίου 2014.

56) Η Αρχή θα εφαρμόζει αυτές τις κατευθυντήριες γραμμές σε όλα τα κοινοποιούμενα μέτρα ενίσχυσης για τα οποία καλείται να λάβει απόφαση μετά την 1η Απριλίου 2014, ακόμη και για τα έργα τα οποία κοινοποιήθηκαν πριν από την ημερομηνία εκείνη.

57) Η Αρχή θα εξετάζει τη συμβατότητα με τη συμφωνία για τον ΕΟΧ για κάθε ενίσχυση που χορηγείται χωρίς την έγκρισή της και, ως εκ τούτου, κατά παράβαση του άρθρου 1 παράγραφος 3 του μέρους I του πρωτοκόλλου 3 της συμφωνίας μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ για τη σύσταση Εποπτεύουσας Αρχής και Δικαστηρίου, βάσει των εξής: α) των παρουσών κατευθυντήριων γραμμών εάν τμήμα ή το σύνολο της εν λόγω ενίσχυσης χορηγείται μετά τη δημοσίευση των παρουσών κατευθυντήριων γραμμών στο συμπλήρωμα ΕΟΧ της Επίσημης Εφημερίδας της Ευρωπαϊκής Ένωσης· β) των «Κατευθυντήριων γραμμών της Αρχής του 2008» σε όλες τις άλλες περιπτώσεις.

(1) Αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές αντιστοιχούν στην ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις κρατικές ενισχύσεις για κινηματογραφικές ταινίες και λοιπά οπτικοακουστικά έργα (ΕΕ C 332 της 15.11.2013, σ. 1).

(2) Τα κράτη της ΕΖΕΣ είναι πλήρη μέλη του προγράμματος MEDIA.

(3) PWC Global Entertainment and Media Outlook 2013-2017, http://www.pwc.com/gx/en/global-entertainment-media-outlook/segment-insights/filmed-entertainment.jhtml

(4) Μελέτη εκπονηθείσα από την«KEA European Affairs, Multi-Territory Licensing of Audiovisual Works in the European Union», τελική έκθεση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΓΔ«Κοινωνία των πληροφοριών και μέσα επικοινωνίας», Οκτώβριος 2010, σ. 21, http://www.keanet.eu/docs/mtl%20-%20full%20report%20en.pdf

(5) Νορβηγία: αποφάσεις αριθ. 32/02/COL της 20ής Φεβρουαρίου 2002, αριθ. 169/02/COL της 18ης Σεπτεμβρίου 2002, αριθ. 186/03/COL της 29ης Οκτωβρίου 2003, αριθ. 179/05/COL της 15ης Ιουλίου 2005, αριθ. 342/06/COL της 14ης Νοεμβρίου 2006, αριθ. 430/08/COL της 2ας Ιουλίου 2008, αριθ. 774/08/COL της 10ης Δεκεμβρίου 2008, αριθ. 289/09/COL της 1ης Ιουλίου 2009, καθώς και απόφαση αριθ. 180/09/COL της 31ης Μαρτίου 2009· Ισλανδία: αποφάσεις αριθ. 114/99/COL της 4ης Ιουνίου 1999, αριθ. 380/00/COL της 18ης Δεκεμβρίου 2000, αριθ. 390/06/COL της 13ης Δεκεμβρίου 2006, αριθ. 255/09/COL της 10ης Ιουνίου 2009 και αριθ. 262/12/COL της 4ης Ιουλίου 2012· Λιχτενστάιν: αποφάσεις αριθ. 192/00/COL της 27ης Σεπτεμβρίου 2000, αριθ. 267/06/COL της 20ής Σεπτεμβρίου 2006 και αριθ. 395/11/COL της 14ης Δεκεμβρίου 2011.

(6) Ωστόσο, το Πριγκιπάτο του Λιχτενστάιν δεν είναι μέρος της σύμβασης της UNESCO για την προστασία και την προώθηση της πολυμορφίας των πολιτιστικών εκφράσεων.

(7) Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με ορισμένες νομικές πτυχές που αφορούν τα κινηματογραφικά και τα άλλα οπτικοακουστικά έργα (ΕΕ C 43 της 16.2.2002, σ. 6).

(8) ΕΕ C 123 της 30.4.2004, σ. 1.

(9) ΕΕ C 134 της 16.6.2007, σ. 5.

(10) ΕΕ C 31 της 7.2.2009, σ. 1.

(11) Το επικαιροποιημένο κείμενο των «Κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις» δημοσιεύεται στον δικτυακό τόπο της Αρχής: http://www.eftasurv.int/state-aid/legal-framework/state-aid-guidelines/ Το μέρος VII των «Κατευθυντηρίων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις» καθορίζει κανόνες που αφορούν συγκεκριμένους τομείς για τις κρατικές ενισχύσεις για κινηματογραφικές ταινίες και λοιπά οπτικοακουστικά έργα (ΕΕ L 105 της 21.4.2011, σ. 32 και συμπλήρωμα ΕΟΧ αριθ. 23 της 21.4.2011, σ. 1).

(12) Ειδικότερα η απόφαση του Δικαστηρίου της 10ης Μαρτίου 2005 στην υπόθεση Laboratoires Fournier (C-39/04), Συλλογή 2005, σ. I-2057.

(13) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1998/2006 της Επιτροπής της 15ης Δεκεμβρίου 2006 για την εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της Συνθήκης στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (ΕΕ L 379 της 28.12.2006, σ. 5), που έχει ενσωματωθεί ως σημείο 1εα στο παράρτημα XV της συμφωνίας για τον ΕΟΧ με την απόφαση της Μεικτής Επιτροπής του ΕΟΧ αριθ. 29/2007 (ΕΕ L 209 της 9.8.2007, σ. 52 και συμπλήρωμα ΕΟΧ αριθ. 38 της 9.8.2007, σ. 34), ημερομηνία έναρξης ισχύος 28.4.2007. Ο εν λόγω κανονισμός αντικαταστάθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1407/2013 της Επιτροπής, της 18ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (ΕΕ L 352 της 24.12.2013, σ. 1. Κανονισμός που πρέπει να ενσωματωθεί στη συμφωνία για τον ΕΟΧ.

(14) Δεν πρέπει να συγχέεται με τα παραδοσιακά διαπλατφορμικά δικαιώματα δικαιόχρησης (franchise) στα μέσα ενημέρωσης, τις τηλεοπτικές συνέχειες ή τις διασκευές.

(15) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 800/2008 της Επιτροπής, της 6ης Αυγούστου 2008, για την κήρυξη ορισμένων κατηγοριών ενισχύσεων ως συμβατών με την κοινή αγορά κατ' εφαρμογή των άρθρων 87 και 88 της Συνθήκης (Γενικός κανονισμός απαλλαγής κατά κατηγορία) (ΕΕ L 214 της 9.8.2008, σ. 3), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1224/2013 της Επιτροπής της 29ης Νοεμβρίου 2013 όσον αφορά τη διάρκεια εφαρμογής του (ΕΕ L 320 της 30.11.2013, σ. 22), που έχει ενσωματωθεί ως σημείο 1ι στο παράρτημα XV της συμφωνίας για τον ΕΟΧ με την απόφαση της Μεικτής Επιτροπής του ΕΟΧ αριθ. 29/2014 (δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην ΕΕ ή στο συμπλήρωμα ΕΟΧ), ημερομηνία έναρξης ισχύος 15 Φεβρουαρίου 2014.

(16) Στο άρθρο 4 παράγραφος 4 της σύμβασης αναφέρεται: «Πολιτιστικές δραστηριότητες, αγαθά και υπηρεσίες: οι δραστηριότητες, τα αγαθά και οι υπηρεσίες οι οποίες ενσωματώνουν ή διαβιβάζουν πολιτιστικές εκφράσεις, ανεξάρτητα από την εμπορική αξία που μπορεί να έχουν. Οι πολιτιστικές δραστηριότητες μπορεί να είναι αυτοσκοπός ή ακόμα να συμβάλλουν στην παραγωγή πολιτιστικών αγαθών και υπηρεσιών».

(17) Απόφαση του Δικαστηρίου της 5ης Μαρτίου 2009, UTECA, υπόθεση C-222/07, σκέψεις 27-33.

(18) Απόφαση του Δικαστηρίου της 13ης Δεκεμβρίου 2007, United Pan-Europe Communications Belgium, υπόθεση C-250/06, σκέψη 43.

(19) Απόφαση του Δικαστηρίου της 28ης Οκτωβρίου 1999, ARD, υπόθεση C-6/98, σκέψη 50.

(20) Απόφαση του Δικαστηρίου της 5ης Μαρτίου 2009, UTECA, υπόθεση C-222/07, σκέψεις 34, 36.

(21) Μελέτη του 2008 σχετικά με τον οικονομικό και πολιτιστικό αντίκτυπο, ιδίως για τις συμπαραγωγές, των ρητρών εδαφικότητας των καθεστώτων στήριξης της κινηματογραφικής και οπτικοακουστικής παραγωγής, http://ec.europa.eu/avpolicy/docs/library/studies/territ/final_rep.pdf

(22) Απόφαση UTECA, υπόθεση C-222/07, σκέψη 25.

(23) Για παράδειγμα: ένας παραγωγός παράγει μια ταινία με προϋπολογισμό ύψους 10 εκατ. ευρώ και υποβάλλει αίτηση για ενίσχυση σε καθεστώς που προσφέρει κατ' ανώτατο όριο 1 εκατ. ευρώ ανά ταινία. Είναι δυσανάλογο να αποκλειστεί η ταινία από το καθεστώς με την αιτιολογία ότι ο παραγωγός δεν σκοπεύει να διαθέσει 8 εκατ. ευρώ τουλάχιστον από τον προϋπολογισμό της παραγωγής στο έδαφος του κράτους που προσφέρει την ενίσχυση.

(24) Για παράδειγμα: ένας παραγωγός παράγει μια ταινία με προϋπολογισμό ύψους 10 εκατ. ευρώ και υποβάλλει αίτηση για ενίσχυση σε καθεστώς που προσφέρει κατά ανώτατο όριο 1 εκατ. ευρώ ανά ταινία. Ο παραγωγός αναμένεται να δαπανήσει μόνο 1,6 εκατ. ευρώ από τον προϋπολογισμό της παραγωγής στο έδαφος του κράτους που προσφέρει την ενίσχυση. Ωστόσο, αν ο προϋπολογισμός της ταινίας ήταν 2 εκατ. ευρώ και είχε λάβει το ανώτατο ποσό της ενίσχυσης, ο παραγωγός θα αντιμετώπιζε υποχρέωση εδαφικότητας των δαπανών που θα αντιστοιχούσε στο 80 % του προϋπολογισμού της παραγωγής.

(25) ΕΕ C 324 της 1.12.2010, σ. 1.

(26) Τα ιδρύματα κινηματογραφικής κληρονομιάς ορίζονται από τα κράτη μέλη με σκοπό τη συλλογή, τη διατήρηση και τη διάθεση της κινηματογραφικής κληρονομιάς για πολιτιστικούς και εκπαιδευτικούς σκοπούς.

(27) Οδηγία 96/71/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 1996, σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων στο πλαίσιο παροχής υπηρεσιών (ΕΕ L 18 της 21.1.1997, σ. 1), που έχει ενσωματωθεί ως σημείο 30 στο παράρτημα XVIII της συμφωνίας για τον ΕΟΧ με την απόφαση της Μεικτής Επιτροπής του ΕΟΧ αριθ. 37/98 (ΕΕ L 310 της 19.11.1998, σ. 25 και συμπλήρωμα ΕΟΧ αριθ. 48 της 19.11.1998, σ. 260), ημερομηνία έναρξης ισχύος 1 Μαΐου 1998.

(28) Όπως, π.χ., οι ταινίες μικρού μήκους, η πρώτη ή δεύτερη ταινία ενός σκηνοθέτη, τα ντοκιμαντέρ ή τα χαμηλού προϋπολογισμού ή εν γένει εμπορικώς δύσκολα έργα. Βάσει της αρχής της επικουρικότητας, εξαρτάται από το κάθε κράτος του ΕΟΧ το να προσδιορίσει ποιες είναι οι δύσκολες ταινίες σύμφωνα με εθνικές παραμέτρους.

(29) Ο κατάλογος της ΕΑΒ περιλαμβάνει όλες τις χώρες και τα εδάφη που είναι επιλέξιμα να λαμβάνουν επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια. Περιλαμβάνει όλες τις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος με βάση το κατά κεφαλήν ακαθάριστο εθνικό εισόδημα (ΑΕΕ), όπως δημοσιεύεται από την Παγκόσμια Τράπεζα, με εξαίρεση τα μέλη του G8, τα μέλη της ΕΕ, καθώς και τις χώρες με καθορισμένη ημερομηνία εισόδου στην ΕΕ. Ο κατάλογος περιλαμβάνει επίσης όλες τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες (ΛΑΧ) όπως καθορίζονται από τα Ηνωμένα Έθνη. Βλέπε σχετικά: http://www.oecd.org/document/45/0,3746,en_2649_34447_2093101_1_1_1_1,00.html Σημειώνεται ότι μόνο η Νορβηγία και η Ισλανδία είναι μέλη της ΕΑΒ και, ως εκ τούτου, πρέπει να ακολουθούνται οι κατευθυντήριες γραμμές και τα έγγραφα αναφοράς της ΕΑΒ στη χάραξη εθνικών πολιτικών αναπτυξιακής συνεργασίας.

(30) Οι πληροφορίες αυτές πρέπει να επικαιροποιούνται τακτικά (για παράδειγμα κάθε έξι μήνες) και να είναι διαθέσιμες σε κοινόχρηστο μορφότυπο.