EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 326/18

ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΟΠΤΕΫΟΥΣΑΣ ΑΡΧΉΣ ΤΗΣ ΕΖΕΣ

αριθ. 260/15/COL

της 30ής Ιουνίου 2015

σχετικά με εικαζόμενη κρατική ενίσχυση που χορηγήθηκε στη Síminn για την ανάπτυξη ευρυζωνικών υπηρεσιών σε αγροτικές περιοχές της Ισλανδίας (Ισλανδία) [2016/2101]

Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ (εφεξής «η Αρχή»),

ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (εφεξής η «συμφωνία ΕΟΧ»), και ιδίως το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) και το πρωτόκολλο 26,

ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τη συμφωνία μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ για τη σύσταση Εποπτεύουσας Αρχής και Δικαστηρίου (εφεξής η «συμφωνία περί Εποπτείας και Δικαστηρίου»), και ιδίως το άρθρο 24,

ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ της συμφωνίας περί Εποπτείας και Δικαστηρίου (εφεξής «πρωτόκολλο 3»), και ιδίως το άρθρο 7 παράγραφος 3 του Μέρους ΙΙ,

ΑΦΟΥ κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις εν λόγω διατάξεις (1) και έλαβε υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

I. ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Με επιστολή της 2ας Φεβρουαρίου 2011 (2), η Og fjarskipti ehf. (εφεξής «Vodafone» ή «η καταγγέλλουσα») υπέβαλε στην Αρχή καταγγελία σχετικά με εικαζόμενη παράνομη κρατική ενίσχυση που χορηγήθηκε στη Síminn για την ανάπτυξη ευρυζωνικών δικτύων σε αγροτικές περιοχές της Ισλανδίας.

(2) Αφού έλαβε όλες τις σχετικές πληροφορίες από τις ισλανδικές αρχές και αφού έλαβε επίσης σημαντικές πληροφορίες από την καταγγέλλουσα και τα ενδιαφερόμενα μέρη (3), η Αρχή αποφάσισε με την απόφαση αριθ. 302/13/COL της 10ης Ιουλίου 2013 να κινήσει επίσημη διαδικασία έρευνας σχετικά με ενδεχόμενη κρατική ενίσχυση που χορηγήθηκε στη Síminn για την ανάπτυξη ευρυζωνικών υπηρεσιών σε αγροτικές περιοχές της Ισλανδίας (εφεξής «απόφαση αριθ. 302/13/COL» ή «απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας»).

(3) Με επιστολή της 15ης Οκτωβρίου 2013 (4), οι ισλανδικές αρχές υπέβαλαν παρατηρήσεις σχετικά με την απόφαση της Αρχής για την κίνηση της διαδικασίας. Η Αρχή έλαβε επίσης παρατηρήσεις από ένα ενδιαφερόμενο μέρος (Hringiðan ehf.) με επιστολή της 18ης Ιουλίου 2013 (5).

(4) Στις 28 Νοεμβρίου 2013, η απόφαση αριθ. 302/13/COL δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στο συμπλήρωμά της για τον ΕΟΧ. Τα ενδιαφερόμενα μέρη είχαν στη διάθεσή τους ένα μήνα για να υποβάλουν παρατηρήσεις σχετικά με την απόφαση της Αρχής για την κίνηση της διαδικασίας.

(5) Με επιστολή της 18ης Δεκεμβρίου 2013 (6), η Αρχή έλαβε παρατηρήσεις και έγγραφα από τη Nova ehf., ένα από τα ενδιαφερόμενα μέρη. Με επιστολή της 20ής Δεκεμβρίου 2013 (7), η Αρχή έλαβε παρατηρήσεις και πρόσθετα έγγραφα από τη Síminn. Η Síminn υπέβαλε επίσης έκθεση εμπειρογνώμονα, της 24ης Σεπτεμβρίου 2013, την οποία είχε αναθέσει στην Analysis Mason, εξειδικευμένη συμβουλευτική εταιρεία στον τομέα των τηλεπικοινωνιών και των μέσων ενημέρωσης (εφεξής «η έκθεση AM») (8). Με επιστολή της 23ης Δεκεμβρίου 2013 (9), η Αρχή έλαβε παρατηρήσεις και συμπληρωματικά έγγραφα από την καταγγέλλουσα.

(6) Στις 8 Ιανουαρίου 2014, η Αρχή, σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 του Μέρους II του πρωτοκόλλου 3, διαβίβασε τις παρατηρήσεις που έλαβε στις ισλανδικές αρχές και τις κάλεσε να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους (10). Οι ισλανδικές αρχές υπέβαλαν τα σχόλια και τις παρατηρήσεις τους με επιστολή της 28ης Φεβρουαρίου 2014 (11).

(7) Αφού αξιολόγησε τις πληροφορίες, τις εκθέσεις και τις παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν, η Αρχή, με επιστολή της 2ας Σεπτεμβρίου 2014 (12), ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες και διευκρινίσεις από τις ισλανδικές αρχές. Με επιστολή της 17ης Οκτωβρίου 2014 (13), οι ισλανδικές αρχές απάντησαν και διαβίβασαν στην Αρχή τις πληροφορίες που ζητήθηκαν.

(8) Τέλος, στις 20 Νοεμβρίου 2014, η Αρχή, κατόπιν αιτήματος της Síminn, συμμετέσχε σε συνεδρίαση στις Βρυξέλλες με τεχνικούς εμπειρογνώμονες της Síminn και εξωτερικούς δικηγόρους.

2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ

2.1. Ιστορικό

2.1.1. Ο ρόλος του Ταμείου Τηλεπικοινωνιών

(9) Το Ταμείο Τηλεπικοινωνιών (εφεξής «το Ταμείο») ιδρύθηκε με τον νόμο αριθ. 132/2005, και ο ρόλος του, όπως ορίζεται βάσει καταστατικού, είναι η προώθηση της ανάπτυξης στον τομέα των τηλεπικοινωνιών στην Ισλανδία όπως περιγράφεται στην επίσημη στρατηγική για τις τηλεπικοινωνίες (εφεξής «η στρατηγική») που έχει εγκριθεί από το ισλανδικό κοινοβούλιο, το Althingi (14). Το άρθρο 2 του εν λόγω νόμου ορίζει ότι το Ταμείο ιδρύεται για να εποπτεύει την κατανομή κονδυλίων σε έργα που αφορούν την ανάπτυξη υποδομών ηλεκτρονικών επικοινωνιών, αυξάνοντας με τον τρόπο αυτό την ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα της κοινωνίας στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών, καθώς και σε άλλα έργα που περιλαμβάνονται στη στρατηγική, υπό την προϋπόθεση ότι τα εν λόγω έργα είναι απίθανο να εκτελεστούν με όρους της αγοράς.

(10) Το Ταμείο χρηματοδοτείται με προβλεπόμενη εκ του νόμου συνεισφορά από το Δημόσιο Ταμείο της Ισλανδίας. Το Ταμείο διοικείται από το Υπουργείο Εσωτερικών, το οποίο διορίζει τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου του Ταμείου για πενταετή θητεία.

(11) Το Ταμείο έχει εργαστεί για την υλοποίηση τεσσάρων βασικών προτεραιοτήτων που προβλέπονται στη στρατηγική, εκ των οποίων η τελευταία που υλοποιήθηκε ήταν η ανάπτυξη ευρυζωνικών υπηρεσιών. Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, σε όλα τα έργα ακολουθήθηκε διαδικασία ανοικτού διαγωνισμού.

2.1.2 Η χαρτογράφηση και ανάλυση της κάλυψης

(12) Στις αρχές του 2007, το Ταμείο ανέθεσε σε υποκατάστημα της Ένωσης Αγροτών να επαληθεύσει τα στοιχεία της απογραφής πληθυσμού στις περιοχές της υπαίθρου, ιδίως στις πλέον αγροτικές περιοχές (15). Αποτέλεσμα του έργου αυτού ήταν μια αναλυτική εικόνα της επικρατούσας κατάστασης όσον αφορά τα κτίρια που θα μπορούσαν ενδεχομένως να ενταχθούν στο έργο της ανάπτυξης ευρυζωνικών υπηρεσιών σε αγροτικές περιοχές της Ισλανδίας (βλ. λεπτομερέστερη περιγραφή στην αιτιολογική σκέψη 16 κατωτέρω).

(13) Τον Φεβρουάριο του 2007 το Ταμείο ζήτησε πληροφορίες σχετικά με τις υφιστάμενες περιοχές ανάπτυξης εμπορικής δραστηριότητας από παρόχους ευρυζωνικών υπηρεσιών (16) ως πρώτο βήμα για τη χαρτογράφηση της τρέχουσας και μελλοντικής ευρυζωνικής κάλυψης. Σκοπός αυτής της ενέργειας ήταν ο εντοπισμός ανεπαρκειών της αγοράς, με τη διάκριση μεταξύ «γκρίζων», «μαύρων» και «λευκών» περιοχών σε απομακρυσμένες περιφέρειες της Ισλανδίας (17). Με δημόσια ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Morgunblaðið ζητήθηκαν πληροφορίες για όλες τις περιοχές στις οποίες υπήρχε κατά τη δεδομένη στιγμή ευρυζωνική υπηρεσία (δηλαδή περιοχές που είχαν συνεχώς διαθέσιμη πρόσβαση (όχι πρόσβαση με σύνδεση μέσω τηλεφώνου «dial-up») στο διαδίκτυο με ταχύτητα τουλάχιστον 512kb/s έναντι εύλογης πάγιας μηνιαίας τιμής), καθώς και τις προβλεπόμενες περιοχές (που δεν εξυπηρετούνταν ακόμη) στις οποίες η υπηρεσία επρόκειτο να τεθεί σε λειτουργία έως τον Ιούνιο του 2008.

(14) Το Ταμείο έλαβε πληροφορίες σχετικά με τις περιοχές ανάπτυξης εμπορικής δραστηριότητας σε διάφορες μορφές από αρκετούς παρόχους ευρυζωνικών υπηρεσιών και φυσικά πρόσωπα (18). Έχοντας καθορίσει τις περιοχές κάλυψης, το επόμενο βήμα ήταν η εισαγωγή συντεταγμένων GPS για όλες τις κατοικίες εκτός των γνωστών περιοχών κάλυψης του δικτύου ADSL. Προέκυψε ένας πολυεπίπεδος χάρτης των κατοικιών που βρίσκονταν εκτός όλων των υφιστάμενων και προβλεπόμενων (συνολικά) περιοχών ευρυζωνικής κάλυψης, ο οποίος απεστάλη στους συμμετέχοντες παρόχους ευρυζωνικών υπηρεσιών για περαιτέρω λεπτομερή εξέταση. Κατά συνέπεια, ο χάρτης επικαιροποιήθηκε σε σημαντικό βαθμό βάσει των συγκρίσεων που πραγματοποίησαν οι πάροχοι υπηρεσιών μεταξύ αυτού και των βάσεων δεδομένων των πελατών τους. Όταν ολοκληρώθηκε το έργο αυτό, το Ταμείο απέστειλε σε καθέναν από τους 78 δήμους της Ισλανδίας κατάλογο των κτιρίων που βρίσκονταν εκτός των εξυπηρετούμενων περιοχών καθώς και αντίτυπο του επικαιροποιημένου χάρτη ευρυζωνικής κάλυψης για τον εκάστοτε δήμο. Κάθε δήμος εξέτασε εν συνεχεία τις «λευκές» περιοχές στον χάρτη για να εντοπίσει τυχόν κτίρια που είχαν παραλειφθεί ή κτίρια που δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις ένταξης στο έργο. Προκειμένου ένα κτίριο να πληροί τις προϋποθέσεις ένταξης, έπρεπε να αποτελεί επίσημη μόνιμη κατοικία και/ή τόπο εργασίας τουλάχιστον ενός προσώπου καθ' όλη τη διάρκεια του έτους.

(15) Από τη χαρτογράφηση και ανάλυση της κάλυψης που πραγματοποίησε το Ταμείο προέκυψε ένας λεπτομερής κατάλογος κτιρίων προς ένταξη στο έργο. Το αρχικό αντικείμενο του έργου ήταν 1 118«λευκά» κτίρια, τα οποία προσδιορίζονταν συγκεκριμένα με βάση τις συντεταγμένες τους σύμφωνα με το σύστημα GPS.

2.1.3. Η διαδικασία διαγωνισμού και η επιλογή του επιτυχόντος προσφέροντος

(16) Τον Φεβρουάριο του 2008, το Ríkiskaup, ήτοι το Κρατικό Κέντρο Εμπορίου, δημοσίευσε, εξ ονόματος του Ταμείου, πρόσκληση υποβολής προσφορών για το έργο «Háhraðanettengingar til allra landsmanna». Το εν λόγω έργο συνίστατο στην ανάπτυξη ευρυζωνικών υπηρεσιών σε αγροτικές περιοχές στις οποίες οι ισλανδικές αρχές είχαν εντοπίσει ανεπάρκεια της αγοράς, με βάση το σκεπτικό ότι θεωρήθηκε απίθανο να αναπτυχθούν υπηρεσίες από ιδιωτικούς φορείς εκμετάλλευσης στις εν λόγω περιοχές με όρους της αγοράς. Το έργο κάλυπτε τα 1 118«λευκά» κτίρια που προσδιορίστηκαν από την έρευνα του Ταμείου (19).

(17) Μετά τη δημοσίευση του διαγωνισμού, το Κρατικό Κέντρο Εμπορίου διεξήγαγε διάφορες συζητήσεις με ενδιαφερόμενους προσφέροντες, με αποτέλεσμα την παράταση της προθεσμίας για την υποβολή προσφορών έως τις 4 Σεπτεμβρίου 2008. Το Κρατικό Κέντρο Εμπορίου έλαβε πέντε προσφορές, οι οποίες διέφεραν ως προς την τιμή και τις προτεινόμενες τεχνικές λύσεις. Η Síminn υπέβαλε δύο προσφορές: η προσφορά με τη χαμηλότερη τιμή ανερχόταν σε 379 εκατ. ισλανδικές κορόνες (ISK) και η προσφορά με την υψηλότερη τιμή (για την υψηλότερη προσφερόμενη μέση ταχύτητα καταφόρτωσης) ανερχόταν στο ποσό των 5 δισεκατ. ISK.

(18) Σύμφωνα με την περιγραφή του διαγωνισμού, σκοπός των κριτηρίων ανάθεσης ήταν να προσδιοριστεί η πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά. Χρησιμοποιήθηκαν τέσσερα κριτήρια αξιολόγησης: i) συνολική τιμή (50 %)· ii) ταχύτητα ανάπτυξης δικτύου (15 %)· iii) ταχύτητα καταφόρτωσης (25 %), και iv) σύστημα GSM δεύτερης γενιάς (2G) (προαιρετικό) (10 %) (20). Το Κρατικό Κέντρο Εμπορίου έλαβε πέντε έγκυρες προσφορές (και μία άκυρη προσφορά από την Hringiðan ehf., η οποία δεν παρέσχε έγκυρη τραπεζική εγγύηση) έως τις 4 Σεπτεμβρίου 2008. Οι έγκυρες προσφορές που ελήφθησαν ήταν οι εξής (21): Προσφέροντες, προσφορά — 14121 ISK Περίοδος εκτέλεσης έργου Μέσος όρος Mb/s GSM Συνολική τιμή (kr.) Μήνες Ταχ. καταφόρτωσης Προαιρετικό Βαθμοί Síminn hf. 379 000 000 12 6,0 Ναι 95 Nordisk Mobile Island ehf 974 864 503 12 3,0 Ναι Άνευ αντικειμένου Vodafone 1 858 339 001 15 6,2 Ναι 52 Vodafone 2 256 549 333 17 6,5 Ναι 49 Síminn hf. 5 000 000 000 22 12,0 Ναι 39

(19) Καθώς η πρώτη προσφορά της Síminn έλαβε τους περισσότερους βαθμούς (95 βαθμούς) σύμφωνα με τα προαναφερόμενα κριτήρια, το Κρατικό Κέντρο Εμπορίου ξεκίνησε διαπραγματεύσεις με τη Síminn (22). Επιπλέον, το Κρατικό Κέντρο Εμπορίου ζήτησε από τη Síminn να συμμετάσχει σε διάφορες διευκρινιστικές συνεδριάσεις· οι εν λόγω συνεδριάσεις αποτελούν τυπική διαδικασία που ακολουθείται μετά την αποσφράγιση προσφοράς.

2.1.4. Η επέκταση της περιοχής ανάπτυξης του έργου

(20) Στις αρχές Δεκεμβρίου 2008, η Póst- og fjarskiptastofnun, η Διοίκηση Ταχυδρομείων και Τηλεπικοινωνιών της Ισλανδίας («PFS») έλαβε αίτημα από έναν πάροχο υπηρεσιών, την εταιρεία Wireless Broadband Systems («WBS»), με το οποίο ζητούσε να διαγραφεί από το μητρώο των παρόχων τηλεπικοινωνιών στην Ισλανδία. Η WBS είχε προηγουμένως συμμετάσχει στη χαρτογράφηση και ανάλυση της κάλυψης που είχε διενεργήσει το Ταμείο και είχε ενημερώσει το Κρατικό Κέντρο Εμπορίου για τα σχέδια κάλυψής της κατά το διάστημα έως τη δημοσίευση της πρόσκλησης για υποβολή προσφορών από το Κρατικό Κέντρο Εμπορίου. Η αποχώρηση της WBS από την αγορά και η συνακόλουθη απόσυρση των σχεδίων κάλυψής της είχαν ως συνέπεια τη σημαντική τροποποίηση του καταλόγου των κτιρίων που δεν διέθεταν ούτε επρόκειτο να αποκτήσουν ευρυζωνική κάλυψη στο εγγύς μέλλον με όρους της αγοράς. Όταν η προβλεπόμενη περιοχή κάλυψης του παρόχου υπηρεσιών αποσύρθηκε από τον συγκεντρωτικό χάρτη συνολικής κάλυψης, προέκυψαν 670 επιπλέον «λευκά» κτίρια, διάσπαρτα σε ολόκληρη τη χώρα. Το Ταμείο θεώρησε ότι τα εν λόγω κτίρια έπρεπε να συμπεριληφθούν στο πεδίο εφαρμογής της νέας τηλεπικοινωνιακής πολιτικής.

(21) Το Ταμείο ζήτησε πληροφορίες από το Κρατικό Κέντρο Εμπορίου για το κατά πόσο θα ήταν εφικτό να επεκταθεί το αντικείμενο του έργου στο πλαίσιο της εν εξελίξει διαδικασίας διαγωνισμού. Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, το Κρατικό Κέντρο Εμπορίου απάντησε στις 7 Ιανουαρίου 2009, διατυπώνοντας την άποψη ότι υπάρχει περιθώριο για έναν ορισμένο βαθμό επέκτασης στο πλαίσιο του διαγωνισμού και ότι η εν λόγω επέκταση συνάδει με το κανονιστικό πλαίσιο για τις δημόσιες συμβάσεις.

(22) Προκειμένου να διαπιστωθεί ότι οι υφιστάμενοι ή νέοι πάροχοι δεν είχαν την πρόθεση να αυξήσουν τις εξυπηρετούμενες από αυτούς περιοχές, συμπεριλαμβάνοντας ορισμένα από τα 670 επιπλέον «λευκά» κτίρια, το Ταμείο ζήτησε από το Κρατικό Κέντρο Εμπορίου να απευθύνει εκ νέου πρόσκληση για την υποβολή τυχόν σχεδίων σχετικά με την παροχή υπηρεσιών για τα συγκεκριμένα 670 κτίρια. Στις 23 Ιανουαρίου 2009, το Κρατικό Κέντρο Εμπορίου δημοσίευσε ανακοίνωση στην εφημερίδα Morgunblaðið με την οποία ζητούσε πληροφορίες από τους παράγοντες της αγοράς σχετικά με σχέδια ανάπτυξης ευρυζωνικών υπηρεσιών σε πρόσθετες περιοχές που δεν είχαν προηγουμένως συμπεριληφθεί στον διαγωνισμό (23). Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, η ενέργεια αυτή ήταν σύμφωνη με την προηγούμενη μεθοδολογία που είχε εφαρμόσει το Κρατικό Κέντρο Εμπορίου όταν δημοσίευσε την πρώτη του πρόσκληση για την υποβολή πληροφοριών σχετικά με τις εξυπηρετούμενες περιοχές. Με την πρόσκληση υποβολής πληροφοριών μέσω ανακοίνωσης, το αίτημα για παροχή πληροφοριών δεν αφορούσε αποκλειστικά τους συγκεκριμένους παρόχους υπηρεσιών που είχαν προηγουμένως καταθέσει τις προσφορές τους για τον διαγωνισμό, αλλά απευθυνόταν σε όλους τους παρόχους υπηρεσιών.

(23) Το Κρατικό Κέντρο Εμπορίου δεν έλαβε κανένα συμπληρωματικό ή νέο σχέδιο για την εξυπηρέτηση των 670 κτιρίων που προσδιορίστηκαν. Στη συνέχεια, το Κρατικό Κέντρο Εμπορίου έλαβε την απόφαση να θεωρήσει ότι τα εν λόγω επιπλέον κτίρια εμπίπτουν στο αντικείμενο του έργου. Κατά συνέπεια, επεδίωξε την αναθεώρηση της συμβατικής συμφωνίας την οποία διαπραγματευόταν με τη Síminn ούτως ώστε να συμπεριληφθούν τα πρόσθετα κτίρια.

2.2. Η συμφωνία μεταξύ του Ταμείου Τηλεπικοινωνιών και της Síminn

2.2.1. Γενικά

(24) Στις 25 Φεβρουαρίου 2009, το Ταμείο (ο αγοραστής) και η Síminn (ο πωλητής) συνήψαν συμφωνία σχετικά με την ανάπτυξη ευρυζωνικών υπηρεσιών σε αγροτικές περιοχές της Ισλανδίας (εφεξής «η συμφωνία»). Βάσει της συμφωνίας, ο πωλητής όφειλε να αναπτύξει δίκτυο υψηλής ταχύτητας και ευρυζωνικές υπηρεσίες σε περιοχές που προηγουμένως δεν είχαν πρόσβαση σε τέτοιου είδους υπηρεσίες. Το δίκτυο και η υπηρεσία έπρεπε να εκτείνονται σε όλες τις κατοικίες όπου είναι καταχωρισμένο και διαμένει τουλάχιστον ένα φυσικό πρόσωπο καθ' όλη τη διάρκεια του έτους και στις επιχειρήσεις που λειτουργούν καθ' όλη τη διάρκεια του έτους. Η συμφωνία κάλυπτε συνολικά 1 788 κτίρια: τα 1 118 κτίρια που είχαν προσδιοριστεί αρχικά στα τεύχη δημοπράτησης, συν τα επιπλέον 670 κτίρια που προστέθηκαν κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Μετά την ολοκλήρωση της ανάπτυξης του έργου, η συμφωνία προέβλεπε ότι ο πωλητής θα ήταν ο ιδιοκτήτης του δικτύου.

2.2.2. Η διάρκεια ισχύος και το ποσό της σύμβασης

(25) Σύμφωνα με το άρθρο 4 της συμφωνίας, η διάρκεια ισχύος της σύμβασης εκτεινόταν από την ημερομηνία υπογραφής έως την 1η Μαρτίου 2014. Εφόσον συμφωνούσαν οι συμβαλλόμενοι, η περίοδος αυτή θα μπορούσε να παραταθεί για διάστημα έως δύο ετών. Ωστόσο, σύμφωνα με το άρθρο 10 της συμφωνίας, η επίσημη ημερομηνία έναρξης της περιόδου κατασκευής του δικτύου ήταν η 1η Μαρτίου 2009 και η διάρκεια της περιόδου εκτεινόταν έως την 1η Μαρτίου 2011. Το Ταμείο επέτρεψε την επέκταση της περιόδου ανάπτυξης (σε 18 μήνες) λόγω της διεύρυνσης του αντικειμένου του έργου. Το Ταμείο συμφώνησε επ' αυτού υπό τον όρο ότι η ανάπτυξη των υπηρεσιών για τουλάχιστον 1 118 κτίρια θα ολοκληρωνόταν κατά τους πρώτους 12 μήνες, σύμφωνα με την προσφορά που υπέβαλε η Síminn.

(26) Για την ανάπτυξη του δικτύου και της υπηρεσίας, ο αγοραστής όφειλε να καταβάλει το συνολικό ποσό των 606 128 801 ISK. Η τιμή για τη διεύρυνση του αντικειμένου του έργου κατά 670 κτίρια συμφωνήθηκε με βάση τη μέση τιμή μονάδας που είχε προσφέρει αρχικά η Síminn, πολλαπλασιαζόμενη επί τον αριθμό των νέων κτιρίων. Ως εκ τούτου, η πληρωμή προς τη Síminn αυξήθηκε από 379 εκατ. ISK σε 606 εκατ. ISK. Ο αγοραστής όφειλε να καταβάλει το 70 % του συνολικού ποσού στον πωλητή κατά την υπογραφή της συμφωνίας, ακόμη 20 % κατά την έναρξη λειτουργίας του δικτύου και το τελικό 10 % μετά την παρέλευση τρίμηνης δοκιμαστικής περιόδου (24).

(27) Οι πληρωμές αναπροσαρμόστηκαν με βάση τη συναλλαγματική ισοτιμία με ξένο νόμισμα, αντί του γενικού δείκτη τιμών καταναλωτή, όπως είχε αρχικά προβλεφθεί. Αυτή η επιλογή αναπροσαρμογής προκρίθηκε, σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, λόγω των ασυνήθιστων οικονομικών συνθηκών και της αβεβαιότητας που ήταν απόρροια της χρηματοπιστωτικής κρίσης (25). Το ξένο νόμισμα που χρησιμοποιήθηκε ήταν η δανική κορόνα (DKK), με την ισοτιμία που ίσχυε στις 3 Σεπτεμβρίου 2008 (1 DKK = 16,513 ISK).

2.2.3. Τεχνικές απαιτήσεις

(28) Σύμφωνα με το άρθρο 2.1 της περιγραφής του διαγωνισμού, το έργο ήταν ουδέτερο από τεχνολογική άποψη και δεν υπήρχαν συγκεκριμένες προδιαγραφές για τον τρόπο κατασκευής του δικτύου ούτε για την τεχνολογική λύση που έπρεπε να εφαρμοστεί (26).

(29) Επιπλέον της παροχής πρόσβασης υψηλής ταχύτητας στο διαδίκτυο για τα κτίρια, προτάθηκε στους προσφέροντες να παρέχουν επίσης φωνητικές υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας (GSM 2G) (27). Η εν λόγω υπηρεσία έπρεπε να πληροί τα κριτήρια που καθορίζονται στο σχέδιο τηλεπικοινωνιών της PFS (i. fjarskiptaáætlun) για την περίοδο 2005-2010 που περιλάμβανε φωνητικές υπηρεσίες, δυνατότητες περιαγωγής και την παροχή εξοπλισμού χρήστη σε ευνοϊκές τιμές. Η παροχή υπηρεσιών κινητής τηλεφωνίας GSM 2G αντιστοιχούσε σε ποσοστό 10 % του συνόλου των κριτηρίων του διαγωνισμού.

(30) Η τεχνική λύση την οποία προσέφερε η Síminn βασιζόταν σε 4 διαφορετικές τεχνολογίες: ADSL (28), UMTS (29), Wi-Fi (30) και δορυφορική τεχνολογία. Όπως αποδείχθηκε, μετά την ολοκλήρωση της κατασκευής του δικτύου, ποσοστό 55 % των κτιρίων ήταν συνδεδεμένα με UMTS (σταθερή ασύρματη πρόσβαση 3G), 41 % με ADSL και 4 % με δορυφορική σύνδεση/ Wi-Fi.

2.2.4. Απαιτήσεις πρόσβασης

(31) Σύμφωνα με το άρθρο 2.2.13 του παραρτήματος I της συμφωνίας, το δίκτυο έπρεπε να κατασκευαστεί κατά τρόπον ώστε να καταστεί δυνατή η πρόσβαση σε επίπεδο χονδρικής σε άλλους παρόχους υπηρεσιών διαδικτύου (Internet Service Providers, «ISP»). Οι εν λόγω ISP θα έπρεπε να είναι σε θέση να αγοράζουν κατόπιν αιτήματος τις βασικές υπηρεσίες της Síminn σε τιμές χονδρικής, και θα έπρεπε να τους επιτρέπεται να παρέχουν υπηρεσίες μέσω του δικτύου στους πελάτες λιανικής τους. Η πρόσβαση θα έπρεπε να παρέχεται με κατάλληλα μέσα (όπως π.χ. μέσω πρόσβασης στον ευρυζωνικό εξυπηρετητή απομακρυσμένης πρόσβασης (Broadband Remote Access Server, BRAS). Σε όλους τους ISP θα παρέχονταν ισότιμες υπηρεσίες και ισότιμη πρόσβαση στο δίκτυο, ανεξαρτήτως της σύνδεσής τους με τον πωλητή.

(32) Στο παράρτημα II της συμφωνίας, με τίτλο «Ερωτήσεις και απαντήσεις 1-22 που τέθηκαν κατά την περίοδο υποβολής προσφορών, νέοι κατάλογοι τοποθεσιών, διευκρινίσεις επί των τευχών δημοπράτησης και πρακτικά της παρουσίασης του διαγωνισμού», περιλαμβάνονται περαιτέρω διευκρινίσεις σχετικά με τις απαιτήσεις πρόσβασης. Όσον αφορά την πρόσβαση σε επίπεδο χονδρικής, περιγράφονται τέσσερις επιλογές. Πρόκειται για τις εξής (31): Επιλογή 1 : Ο πωλητής (Síminn) δημιουργεί σύνδεση xDSL για τους χρήστες και παρέχει δυφιορρευματική πρόσβαση (bitstream) στους αγοραστές μέσω του εξοπλισμού DSLAM (πολυπλέκτης πρόσβασης ψηφιακής συνδρομητικής γραμμής). Οι αγοραστές (οι ISP) διαχειρίζονται τη σύνδεση γραμμής κορμού (trunk line) από τον DSLAM μέσω δικτύου με τεχνολογία ασύγχρονου τρόπου μεταφοράς (asynchronous transfer mode, ATM) και/ή πρωτοκόλλου διαδικτύου (Internet protocol, IP) προς το κέντρο εξυπηρέτησης. Η λύση αυτή παρέχει στους αγοραστές τη δυνατότητα καλύτερου ελέγχου της ποιότητας της υπηρεσίας που πωλούν, αλλά προϋποθέτει σημαντική επένδυση εκ μέρους τους. Επιλογή 2 : Ο πωλητής παρέχει σύνδεση xDSL από δίκτυο ATM/IP μέσω σύνδεσης γραμμής κορμού από τον εξοπλισμό DSLAM. Σε αυτή την περίπτωση, ο αγοραστής μπορεί να ελέγχει την ποιότητα της μετάδοσης στο δίκτυο ΑΤΜ σε έναν ορισμένο βαθμό. Οι αγοραστές διαθέτουν τους δικούς τους ευρυζωνικούς εξυπηρετητές απομακρυσμένης πρόσβασης (BRAS) και κατά συνέπεια μπορούν να ελέγχουν τις τεχνολογικές μεταβλητές του εξοπλισμού και να διατηρούν πληροφορίες για τους χρήστες. Επιλογή 3 : Σε αυτή την περίπτωση, η δυφιορρευματική πρόσβαση (bitstream) παρέχεται στον αγοραστή μέσω δικτύου IP που τελεί υπό τη διαχείριση του πωλητή, ο οποίος διαχειρίζεται επίσης τον εξοπλισμό DSLAM και είναι υπεύθυνος για την ποιότητα της υπηρεσίας. Προβλέπεται δε η δυνατότητα του αγοραστή να διαπραγματευτεί διάφορους όρους ποιότητας για τους πελάτες του. Επιλογή 4 : Πρόκειται για τυπικό παράδειγμα μεταπώλησης συνδρομής υπηρεσιών διαδικτύου. Η σύνδεση στο διαδίκτυο την οποία πωλεί ο πωλητής στον αγοραστή είναι η ίδια με εκείνη που πωλεί και στους πελάτες λιανικής του. Ο αγοραστής δεν διαχειρίζεται κανένα τμήμα του δικτύου και είναι υπεύθυνος μόνο για την πώληση της υπηρεσίας ως έχει. Έχει, ωστόσο, τη δυνατότητα να αποστέλλει στους πελάτες του ενιαίο τιμολόγιο για όλες τις υπηρεσίες που παρέχονται μέσω σύνδεσης υψηλής ταχύτητας.

(33) Σύμφωνα με το παράρτημα II της συμφωνίας, η Síminn είναι ελεύθερη να προσφέρει τις επιλογές 1-4, αλλά υποχρεούται να προσφέρει κατ' ελάχιστον την επιλογή 3 σε όλες τις περιπτώσεις στις οποίες χρησιμοποιείται τεχνολογία ADSL στο πλαίσιο του έργου (32). Επιπλέον, δηλώνεται ρητώς ότι η Síminn οφείλει να εφαρμόζει τις αποφάσεις και τους κανόνες της PFS εν προκειμένω (33).

(34) Όπου χρησιμοποιείται τεχνολογία UMTS στο πλαίσιο του έργου, η Síminn υποχρεούται μόνο να ακολουθήσει την επιλογή 4 (34). Η επιλογή αυτή συνεπάγεται την παροχή εξοπλισμού χρήστη και την εγκατάσταση από τη Síminn σε όλες τις περιπτώσεις, ανεξαρτήτως του πωλητή λιανικής. Η Síminn είναι επίσης υποχρεωμένη να διαχειρίζεται τις υπηρεσίες εξυπηρέτησης πελατών και συντήρησης. Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, ο βασικός λόγος για αυτή τη ρύθμιση είναι ότι η Síminn ισχυρίζεται ότι είναι απαραίτητο να διαθέτει πλήρη πρόσβαση και έλεγχο επί του δικτύου UMTS διατερματικά, συμπεριλαμβανομένου του συνόλου του εξοπλισμού χρήστη, προκειμένου να εγγυάται ότι η ποιότητα και το επίπεδο της υπηρεσίας συνάδουν με τα οριζόμενα στα τεύχη δημοπράτησης. Αντιθέτως, το Ταμείο επέτρεψε την εξαίρεση της ανοικτής πρόσβασης όσον αφορά τις δορυφορικές συνδέσεις και τις συνδέσεις Wi-Fi, επειδή αυτού του είδους η πρόσβαση θα ήταν πολύ δύσκολη και πρακτικά ανεφάρμοστη (35).

(35) Στο παράρτημα 10 της συμφωνίας, περιλαμβάνονται τυποποιημένες συμφωνίες μεταπώλησης (endursölusamningar) μεταξύ της Síminn και των μεταπωλητών ISP για τη μεταπώληση υπηρεσιών υψηλής ταχύτητας UMTS και υπηρεσιών ADSL. Για την επιλογή 4, οι εν λόγω τυποποιημένες συμφωνίες περιλαμβάνουν τυποποιημένες ελάχιστες εκπτώσεις βάσει ταχύτητας, που έχουν ως εξής (36): UMTS 1 Mb/s = 10 % UMTS 2 Mb/s = 7,5 % UMTS >2Mb/s = 5 %

(36) Για τις συνδέσεις ADSL εφαρμόζονται οι ακόλουθες ελάχιστες εκπτώσεις για την πρόσβαση στο πλαίσιο της επιλογής 4: ADSL 1 000 = 5 % ADSL 2 000 = 5 % ADSL 4 000/8 000 = 7,5 % ADSL 6 000/12 000 = 10 % Όσον αφορά την πρόσβαση χονδρικής σε δίκτυο ADSL σύμφωνα με τις επιλογές 1-3, ο μεταπωλητής / πωλητής λιανικής ISP θα λαμβάνει ελάχιστη έκπτωση της τάξης του 35 % από την τιμή λιανικής της Síminn. Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, η εν λόγω έκπτωση καθορίστηκε σύμφωνα με την απόφαση αριθ. 8/2008 της PFS της 18ης Απριλίου 2008 (37).

(37) Σύμφωνα με σημείωμα του Ταμείου της 14ης Αυγούστου 2009 (38), σχετικά με την οργάνωση των επιλογών πρόσβασης που προβλέπονται στη συμφωνία, η πρόσβαση σε επίπεδο μεταπώλησης διατίθεται μόνο για τις συνδέσεις UMTS. Για τις συνδέσεις αυτές δεν προβλέπονται επιλογές πρόσβασης χονδρικής που να βασίζονται περισσότερο στην υποδομή. Επομένως, σύμφωνα με το Ταμείο, οι ανωτέρω εκπτώσεις πρέπει να ισχύουν εάν ένας άλλος ISP επιθυμεί πρόσβαση μεταπώλησης στο δίκτυο της Síminn.

(38) Για λεπτομερέστερη περιγραφή του μέτρου, γίνεται παραπομπή στην απόφαση αριθ. 302/13/COL της Αρχής (39).

3. ΛΟΓΟΙ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

(39) Στην απόφαση αριθ. 302/13/COL, η Αρχή διενήργησε προκαταρκτική εκτίμηση σχετικά με το κατά πόσον η συμφωνία μεταξύ του Ταμείου Τηλεπικοινωνιών και της Síminn για την ανάπτυξη ευρυζωνικών δικτύων σε αγροτικές περιοχές της Ισλανδίας θα μπορούσε να συνιστά κρατική ενίσχυση και, εάν ναι, κατά πόσον η εν λόγω κρατική ενίσχυση θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι συμβιβάζεται με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ.

(40) Κατά την άποψη των ισλανδικών αρχών, το μέτρο δεν συνιστούσε κρατική ενίσχυση επειδή δεν πληρούνταν οι προϋποθέσεις του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ. Επιπλέον, οι ισλανδικές αρχές ήταν της γνώμης ότι η συνεισφορά αυτή μπορεί να χαρακτηριστεί χρηματοδότηση δημόσιας υπηρεσίας και ότι πληρούνταν τα κριτήρια της «μεθόδου Altmark». Σε περίπτωση που η Αρχή θεωρούσε ότι το μέτρο αποτελεί κρατική ενίσχυση, οι ισλανδικές αρχές υποστήριξαν ότι η εν λόγω ενίσχυση θα μπορούσε να θεωρηθεί συμβιβάσιμη με το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας ΕΟΧ, λαμβανομένων υπόψη των στόχων του μέτρου, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η αύξηση της δημόσιας ευρυζωνικής πρόσβασης σε ενισχυόμενες περιοχές.

(41) Ωστόσο, σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση της Αρχής, η συμφωνία μεταξύ του Ταμείου και της Síminn συνιστούσε κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ. Στην απόφαση αριθ. 302/13/COL προσδιορίστηκαν οι εξής πτυχές: i) Η Αρχή επεσήμανε ότι το Ταμείο έχει ιδρυθεί διά νόμου και ανήκει στο ισλανδικό κράτος το οποίο κατανέμει τους πόρους στο Ταμείο μέσω του ετήσιου κρατικού προϋπολογισμού, και ως εκ τούτου το μέτρο φαίνεται να χρηματοδοτείται με κρατικούς πόρους. Δεδομένου ότι η Síminn είναι ο μεγαλύτερος τηλεπικοινωνιακός φορέας της Ισλανδίας, κάθε πιθανή ενίσχυση που προβλέπεται στη συμφωνία έχει χορηγηθεί σε επιχείρηση. ii) Η Αρχή διαπίστωσε επιπλέον ότι η δημόσια χρηματοδότηση του έργου είχε παράσχει στη Síminn οικονομικό πλεονέκτημα που κανονικά θα έπρεπε να καλυφθεί από τον προϋπολογισμό της. Αν και μια διαδικασία διαγωνισμού συντελεί στη μείωση του ποσού της απαιτούμενης οικονομικής ενίσχυσης, τίθεται το ερώτημα εάν η αντιστάθμιση για τα πρόσθετα κτίρια καθορίστηκε με διαγωνισμό ή εάν όντως προσδιορίστηκε αφού είχε επιλεγεί η προσφορά της Síminn. Ως εκ τούτου, η προκαταρκτική εκτίμηση της Αρχής έδειξε ότι δεν θα μπορούσε να αποκλειστεί τυχόν οικονομικό πλεονέκτημα. iii) Επιπλέον, δεδομένου ότι η Síminn ήταν ο μόνος δικαιούχος των κρατικών πόρων, η Αρχή διατύπωσε την προκαταρκτική άποψη ότι το μέτρο φαινόταν να είναι επιλεκτικό. iv) Τέλος, η Αρχή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η συμμετοχή των πολιτών στην προσπάθεια για την ανάπτυξη υποδομής με σκοπό την παροχή υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών ενισχύει τη θέση του επιλεγμένου προμηθευτή του δικτύου σε σχέση με τους ανταγωνιστές του. Γενικά, οι αγορές υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών είναι ανοικτές στο εμπόριο και τον ανταγωνισμό μεταξύ επιχειρήσεων και παρόχων υπηρεσιών σε ολόκληρο τον ΕΟΧ. Ως εκ τούτου, στην προκαταρκτική ανάλυση της Αρχής, κρίθηκε ότι το μέτρο απειλεί να στρεβλώσει τον ανταγωνισμό και να επηρεάσει τις συναλλαγές εντός του ΕΟΧ.

(42) Η Αρχή επεσήμανε ότι η στήριξη για την ανάπτυξη ευρυζωνικών δικτύων σε αγροτικές περιοχές και σε περιοχές της Ισλανδίας που δεν καλύπτονται επαρκώς φαίνεται να εξυπηρετεί συγκεκριμένους στόχους κοινού συμφέροντος, αποτελεί το κατάλληλο μέσο για την επίτευξη των στόχων που έχουν καθοριστεί και παρέχει επενδυτικό κίνητρο στον επιλεγμένο προμηθευτή. Ωστόσο, λόγω της έκτασης των τροποποιήσεων της σύμβασης, η Αρχή διατύπωσε το προκαταρκτικό πόρισμα ότι η διαδικασία ανάθεσης δημόσιων συμβάσεων μπορεί να μην θεωρείται ανοικτός και άνευ διακρίσεων διαγωνισμός κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών της Αρχής του 2013 για την εφαρμογή των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων σε σχέση με την ταχεία ανάπτυξη των ευρυζωνικών δικτύων (εφεξής «οι κατευθυντήριες γραμμές για τα ευρυζωνικά δίκτυα») (40). Η Αρχή εξέφρασε επίσης αμφιβολίες ως προς το κατά πόσο η Síminn είχε υποχρεωθεί να παράσχει επαρκή πρόσβαση σε επίπεδο χονδρικής στα τμήματα UMTS και ADSL του δικτύου. Η έλλειψη επαρκούς υποχρέωσης πρόσβασης σε επίπεδο χονδρικής θα δώσει στη Síminn οικονομικά και ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα. Ως εκ τούτου, το μέτρο δεν φαινόταν να συμβιβάζεται με τις αρχές της αναλογικότητας και του περιορισμού της στρέβλωσης του ανταγωνισμού βάσει του κριτηρίου στάθμισης.

(43) Συνεπώς, έπειτα από την προκαταρκτική εκτίμησή της, η Αρχή είχε αμφιβολίες για το κατά πόσο η χρηματοδότηση της ανάπτυξης ευρυζωνικών υπηρεσιών σε αγροτικές περιοχές της Ισλανδίας θα μπορούσε να θεωρηθεί συμβιβάσιμη με το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας ΕΟΧ.

4. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΙΣΛΑΝΔΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ

4.1. Η παρουσία κρατικής ενίσχυσης

(44) Όπως έχει προαναφερθεί, οι ισλανδικές αρχές υπέβαλαν παρατηρήσεις σχετικά με την απόφαση της Αρχής για την κίνηση της διαδικασίας, με επιστολή της 15ης Οκτωβρίου 2013 (41). Οι ισλανδικές αρχές δεν θεωρούν ότι οι πληρωμές που καταβλήθηκαν στη Síminn, βάσει των όρων της συμφωνίας, εμπεριέχουν στοιχεία κρατικής ενίσχυσης, καθώς είναι της άποψης ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ εφόσον οι αρχές ενήργησαν σύμφωνα με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς («ΑΙΕΟΑ»). Επιπλέον, οι ισλανδικές αρχές είναι της άποψης ότι οι εν λόγω πληρωμές μπορούν να χαρακτηριστούν χρηματοδότηση δημόσιας υπηρεσίας, ότι πληρούνται τα τέσσερα σωρευτικά κριτήρια της «μεθόδου Altmark» και ότι, κατά συνέπεια, το μέτρο δεν συνιστά κρατική ενίσχυση.

(45) Οι ισλανδικές αρχές υποστηρίζουν ότι η ανάθεση της υπό εξέταση συμφωνίας δεν απέφερε στη Síminn οικονομικό πλεονέκτημα που να βαίνει πέραν των συνθηκών της αγοράς. Κατά την άποψη των ισλανδικών αρχών, η χρήση δημόσιας διαδικασίας υποβολής προσφορών, σύμφωνα με το πλαίσιο για τις δημόσιες συμβάσεις, θεωρήθηκε ότι επαρκεί για να υποτεθεί ότι δεν χορηγήθηκε κρατική ενίσχυση στον οικονομικό φορέα που επιλέχθηκε στο πλαίσιο της διαδικασίας, εφόσον διασφαλίζεται η τιμή της αγοράς (42). Ως εκ τούτου, σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, η δίκαιη τιμή της αγοράς δημιουργεί τεκμήριο μη χορήγησης κρατικής ενίσχυσης στη Síminn (43).

(46) Όσον αφορά τις τροποποιήσεις της συμφωνίας με τη Síminn λόγω της επέκτασης της περιοχής ανάπτυξης του έργου, οι ισλανδικές αρχές υποστηρίζουν ότι σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή οι τροποποιήσεις μιας σύμβασης αυτού του είδους δεν συνεπάγονται κρατική ενίσχυση, εάν οι συνολικοί όροι δεν είναι ευνοϊκότεροι για τον πάροχο από ό,τι οι όροι της αρχικής σύμβασης. Επιπλέον, ακόμη και αν θεωρηθεί ότι οι όροι είναι ευνοϊκότεροι λόγω της τροποποίησης, δεν υφίσταται κρατική ενίσχυση όταν ο αναθέτων φορέας ενεργεί όπως θα είχε ενεργήσει ιδιώτης ανάδοχος που επιδιώκει την προώθηση των εμπορικών συμφερόντων του. Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, οποιοσδήποτε ενδιαφερόταν να συμμετάσχει στη διαδικασία σύναψης σύμβασης ήταν ελεύθερος να υποβάλει προσφορά, δεδομένου ότι επιτρεπόταν η υποβολή προσφορών από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη και η δυνατότητα αυτή είχε ανακοινωθεί δημοσίως. Ως εκ τούτου, το γεγονός ότι εντέλει η Síminn, η οποία είχε τη χαμηλότερη και πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά, επιλέχθηκε για να εκτελέσει το έργο, δεν μπορεί να συνεπάγεται αυτομάτως ευνοϊκή μεταχείριση μιας συγκεκριμένης επιχείρησης.

(47) Επιπλέον, οι ισλανδικές αρχές τονίζουν ότι η ευρυζωνική υπηρεσία αποτελεί εν γένει υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος («ΥΓΟΣ») (44). Οι ισλανδικές αρχές επισημαίνουν ότι επικοινώνησαν με ιδιωτικούς φορείς και δημοσίευσαν ανακοίνωση προκειμένου να διαπιστώσουν αν υπήρχαν επενδυτές της αγοράς που θα ήταν πρόθυμοι να επενδύσουν στην υποδομή. Εφόσον κανείς δεν εκδήλωσε ενδιαφέρον για την παροχή της υπηρεσίας, οι ισλανδικές αρχές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι εν λόγω περιοχές χαρακτηρίζονταν πράγματι από ανεπάρκεια της αγοράς και δεν θα αποκτούσαν συνδέσεις υψηλής ταχύτητας στο διαδίκτυο χωρίς τη βοήθεια του Ταμείου. Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, η παροχή επαρκούς ευρυζωνικής κάλυψης στις εν λόγω αγροτικές περιοχές της Ισλανδίας, στις οποίες δεν δραστηριοποιούνταν ούτε ενδιαφέρονταν να επενδύσουν άλλοι φορείς εκμετάλλευσης, θα έπρεπε να χαρακτηριστεί ως ΥΓΟΣ, εφόσον η ανάπτυξη των ευρυζωνικών υπηρεσιών στα συγκεκριμένα κτίρια ήταν ιδιαίτερα σημαντική τόσο για τις αντίστοιχες περιοχές όσο και για την κοινωνία στο σύνολό της.

(48) Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, η φύση και η εμβέλεια της υπηρεσίας καθορίζονταν σαφώς στη διαδικασία υποβολής προσφορών και στη συνακόλουθη συμφωνία με τη Síminn (εγκατάσταση υποδομής προκειμένου να παρασχεθεί η δυνατότητα σύνδεσης υψηλής ταχύτητας στο διαδίκτυο για ορισμένα κτίρια). Οι ισλανδικές αρχές δηλώνουν ότι, στην προκειμένη περίπτωση, με την υπογραφή της συμφωνίας, η Síminn επιφορτίστηκε επισήμως με την παροχή και εκπλήρωση της εν λόγω υποχρέωσης.

(49) Οι ισλανδικές αρχές επισημαίνουν ότι η προαναφερόμενη συμφωνία όριζε τις παραμέτρους της αντιστάθμισης βάσει των τευχών δημοπράτησης. Στη συμφωνία ορίζεται σαφώς η αντιστάθμιση που θα έπρεπε να λάβει η Síminn για την εκπλήρωση της υπηρεσίας κατά τρόπο διαφανή. Η αντιστάθμιση που οριζόταν στη συμφωνία δεν έχει τροποποιηθεί ούτε επιτρέπεται να γίνει καμία τροποποίηση υπέρ της Síminn.

(50) Επιπλέον, οι ισλανδικές αρχές τονίζουν ότι η πραγματική συνεισφορά είναι σημαντικά χαμηλότερη από το κόστος που προσδιοριζόταν στην εκτίμηση του Ταμείου και των συμβούλων του, και δεν καταβάλλεται υψηλότερο ποσό από εκείνο που είναι αναγκαίο για την ολοκλήρωση του έργου. Το γεγονός ότι το πραγματικό κόστος του έργου είναι σημαντικά χαμηλότερο από το εκτιμώμενο κόστος για μια παρόμοια λύση δικτύου καταδεικνύει ότι οι ισλανδικές αρχές έλαβαν πράγματι μέτρα για να αποτραπεί τυχόν υπεραντιστάθμιση.

(51) Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, οι διαπραγματεύσεις μετά την επιλογή της Síminn βασίστηκαν απευθείας στη διαδικασία του διαγωνισμού και, ως εκ τούτου, συνιστούσαν επέκταση της διαδικασίας αυτής. Οι πληρωμές προς τη Síminn πραγματοποιούνται σύμφωνα με προκαθορισμένο χρονοδιάγραμμα πληρωμών που συνδέεται με την πρόοδο του έργου, στοιχείο που αποτρέπει το ενδεχόμενο υπεραντιστάθμισης. Σύμφωνα με το άρθρο 19 της συμφωνίας, η Síminn παρέσχε τραπεζική εγγύηση από την τράπεζα Nýja Kaupþing, με ημερομηνία 17 Φεβρουαρίου 2009, που συνιστά μηχανισμό ανάκτησης, προκειμένου να αποφευχθεί η υπεραντιστάθμιση (45). Επιπλέον, η συμφωνία προβλέπει αυστηρή διευθέτηση των πληρωμών ανάλογα με την πρόοδο του έργου, στοιχείο που συνεπάγεται ότι οι πληρωμές εξαρτώνται έως έναν βαθμό από την πραγματική πρόοδο της κατασκευής του συστήματος και αξιοποίησής του από τους πελάτες, όπως ορίζεται στο άρθρο 16 της συμφωνίας. Τέλος, προβλέπεται ποινική ρήτρα στο άρθρο 11 της συμφωνίας, βάσει της οποίας η Síminn οφείλει να καταβάλει αποζημίωση σε περίπτωση καθυστερήσεων, καθώς και ρήτρα μη συμμόρφωσης στο άρθρο 13 της συμφωνίας.

(52) Εντέλει, οι ισλανδικές αρχές υποστηρίζουν ότι ακόμη και αν η Αρχή καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η επέκταση του αντικειμένου και της αντιστάθμισης του έργου δεν συμμορφωνόταν πλήρως με το πλαίσιο για τη σύναψη συμβάσεων, θα έπρεπε να θεωρηθεί ότι η ανοικτή διαδικασία διαγωνισμού σε συνδυασμό με την αξιολόγηση που πραγματοποιήθηκε από ανεξάρτητους συμβούλους αποτελούν κατάλληλο δείκτη αναφοράς για την αντιστάθμιση. Τα στοιχεία αυτά από κοινού πρέπει να θεωρηθεί ότι αποτελούν τουλάχιστον ισχυρή ένδειξη του κόστους που θα αναλάμβανε μια τυπική επιχείρηση με χρηστή διαχείριση στη σχετική αγορά. Καθώς η αντιστάθμιση προς τη Síminn ήταν χαμηλότερη από τον εν λόγω δείκτη αναφοράς, το τελευταίο κριτήριο της μεθόδου Altmark πρέπει να θεωρηθεί ότι πληρούται. Οι ισλανδικές αρχές επιθυμούν επίσης να επαναλάβουν ότι, ακόμη και με τις τροποποιήσεις, η προσφορά της Síminn εξακολουθεί να είναι μακράν η πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά.

4.2. Η διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης

(53) Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, η διαδικασία σύναψης σύμβασης συμμορφωνόταν με τους κανόνες του ΕΟΧ για τις κρατικές ενισχύσεις και διασφάλιζε πλήρως την ίση μεταχείριση όλων των οικονομικών φορέων στην αγορά. Οι ισλανδικές αρχές επισημαίνουν επίσης ότι οι προσαρμογές που έγιναν σε σχέση με το έργο κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων με τη Síminn δεν παρέβησαν τους θεμελιώδεις κανόνες της ισότητας και της διαφάνειας, λαμβανομένης κυρίως υπόψη της εγγενούς ευελιξίας του αντικειμένου του έργου.

(54) Όταν η WBS αποσύρθηκε και η προβλεπόμενη περιοχή κάλυψής της αφαιρέθηκε από τον συγκεντρωτικό χάρτη κάλυψης, προέκυψαν 670 επιπλέον «λευκά» κτίρια. Όταν το Ταμείο ζήτησε από το Κρατικό Κέντρο Εμπορίου να απευθύνει εκ νέου πρόσκληση για την υποβολή σχεδίων όσον αφορά την παροχή υπηρεσιών για τα εν λόγω 670 κτίρια, η διαδικασία αυτή πραγματοποιήθηκε μέσω δημόσιας ανακοίνωσης και όχι μέσω απευθείας επικοινωνίας αποκλειστικά με τους λίγους παρόχους υπηρεσιών που είχαν προηγουμένως καταθέσει τις προσφορές τους. Αυτή ήταν η μέθοδος που εφαρμόστηκε κατά την αρχική πρόσκληση για υποβολή πληροφοριών σχετικά με τις περιοχές εξυπηρέτησης. Οι ισλανδικές αρχές τονίζουν ότι κρίθηκαν ανεπαρκείς οι διμερείς επαφές με τους ενδιαφερόμενους που είχαν προηγουμένως υποβάλει προσφορές.

(55) Οι ισλανδικές αρχές υποστηρίζουν ότι οι μεταβολές του αντικειμένου του έργου και της αντιστάθμισης που προβλέπονταν στη συμφωνία ήταν αναγκαίες προκειμένου να συμπεριληφθούν τα 670 επιπλέον «λευκά» κτίρια και η συνακόλουθη αντιστάθμιση. Η τιμή για τα πρόσθετα κτίρια ήταν η μέση τιμή μονάδας που περιλαμβανόταν στην αρχική προσφορά της Síminn, η οποία επιλέχθηκε στο πλαίσιο ανοικτής διαδικασίας ως η πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά. Συνεπώς, η αντιστάθμιση για τα πρόσθετα κτίρια πρέπει να θεωρηθεί επέκταση της αρχικής προσφοράς, επίσης σύμφωνα με τους όρους της αγοράς. Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, το στοιχείο αυτό αποτελεί ένδειξη της συνέχειας της διαδικασίας και όχι ένδειξη επαναδιαπραγμάτευσης ενός ουσιώδους όρου της συμφωνίας.

(56) Όπως έχει προαναφερθεί, το αρχικό αντικείμενο του έργου ήταν τουλάχιστον 1 119 κτίρια. Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, λόγω της φύσης των έργων αυτού του είδους είναι πιθανή η συνεχής μεταβολή του καταλόγου καθ' όλη τη διάρκεια εκτέλεσης του έργου. Όπως καθίσταται εμφανές από το ανωτέρω διάγραμμα, υπήρχαν συνεχείς διακυμάνσεις στον κατάλογο από το 2008 έως το 2011 (46). Μόλις το 2011 φάνηκε να επέρχεται μια κάποια σταθεροποίηση του έργου, και μάλιστα ακόμη και τότε σημειώνονταν μεταβολές στον κατάλογο που συνεχίζονται μέχρι σήμερα. Εάν ληφθούν υπόψη οι αναπόφευκτες αυτές μεταβλητές, ο μόνος τρόπος, κατά την άποψη των ισλανδικών αρχών, για να διασφαλιστεί η διαφάνεια ως προς την αμοιβή ήταν η δέσμευση σε μια μέση τιμή μονάδας.

(57) Το Ταμείο εκτίμησε επίσης ότι μια νέα διαδικασία σύναψης σύμβασης θα συνεπαγόταν περιττή οικονομική επιβάρυνση για τις ισλανδικές αρχές με εξαιρετικά μεγάλη πιθανότητα να προκύψει το ίδιο ή ακόμη και λιγότερο ευνοϊκό αποτέλεσμα, καθώς και καθυστέρηση της ανάπτυξης των ευρυζωνικών υπηρεσιών για μήνες ή ακόμη και χρόνια. Το Ταμείο θεώρησε επιπλέον ότι η αντιστάθμιση για τα πρόσθετα κτίρια και για το σύνολο του έργου θα μπορούσε να θεωρηθεί πολύ ευνοϊκή για τις ισλανδικές αρχές εφόσον ήταν η ίδια με εκείνη της αρχικής προσφοράς.

(58) Τον Σεπτέμβριο του 2008, το Ταμείο ζήτησε από τους συμβούλους του (Mannvit hf.) μια εκτίμηση κόστους για τα κτίρια τα οποία μόνον η WBS είχε δηλώσει την πρόθεση να εξυπηρετήσει. Στην εν λόγω εκτίμηση κόστους της 8ης Οκτωβρίου 2008 (47), η πιθανή προσφερόμενη τιμή εκτιμάται σε ποσό από 410 000 000 έως 820 000 000 ISK για περίπου 750 «κτίρια της WBS» (εκτίμηση που αργότερα προσαρμόστηκε στα 670 «λευκά» κτίρια που προσδιορίστηκαν). Επομένως, υπολογίζεται μέση τιμή ανά κτίριο η οποία κυμαίνεται από 546 667 ISK (απλό σύστημα) σε 1 093 333 ISK (προηγμένο σύστημα).

(59) Βάσει των ανωτέρω παρατηρήσεων, η μέση τιμή για τα 670 επιπλέον κτίρια συμφωνήθηκε μεταξύ του Ταμείου και της Síminn με βάση τη μέση τιμή μονάδας που είχε προσφέρει αρχικά η Síminn, πολλαπλασιαζόμενη επί τον αριθμό των νέων κτιρίων, ήτοι 338 998 ISK ανά κτίριο. Λαμβανομένης υπόψη της αναπροσαρμογής του συμφωνηθέντος ποσού, η μέση τιμή μονάδας για το σύνολο των 1 788 κτιρίων είναι 470 191 ISK. Οι ισλανδικές αρχές θεωρούν ότι πρόκειται για ευνοϊκό αποτέλεσμα, λαμβανομένων υπόψη των ακραίων οικονομικών συνθηκών που επικρατούσαν την εποχή εκείνη, καθώς και του εκτιμώμενου κόστους που είχε προηγουμένως προσδιοριστεί από ανεξάρτητο σύμβουλο.

(60) Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, η Síminn εξέφρασε την άποψή της ότι εν γένει η εταιρεία δεν εξασφάλισε οικονομίες κλίμακας από την επέκταση του αντικειμένου του έργου. Ακόμη και αν κάτι τέτοιο μπορεί να ίσχυε σε ορισμένες περιοχές, οι πολλές περιπτώσεις διάσπαρτων τοποθεσιών και οι συνθήκες των «λευκών» κτιρίων είχαν ως αποτέλεσμα να μην υπάρξει, συνολικά, τέτοια δυνατότητα. Για το μεγαλύτερο μέρος της επέκτασης, η Síminn χρειάστηκε να επανασχεδιάσει μεγάλα τμήματα του έργου, αν και ορισμένα από τα επιπλέον κτίρια βρίσκονταν στις ίδιες περιοχές με τα κτίρια που περιλαμβάνονταν στην αρχική προσφορά, δηλαδή ήταν απαραίτητη η μετεγκατάσταση πομπών και κεραιών.

(61) Όσον αφορά την αναπροσαρμογή των πληρωμών, κυρίως ως προς τη δανική κορόνα και εν μέρει ως προς τον δείκτη τιμών καταναλωτή και τον δείκτη μισθών-τιμών, οι ισλανδικές αρχές επισημαίνουν την ακραία κατάσταση που επικρατούσε το φθινόπωρο του 2008 και τις δυσκολίες που αντιμετώπιζε η ισλανδική οικονομία. Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων μεταξύ της Síminn και των ισλανδικών αρχών, το οικονομικό περιβάλλον στην Ισλανδία άλλαξε άρδην. Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, η αναπροσαρμογή του ποσού της συμφωνίας με βάση τη δανική κορόνα οφειλόταν σε αυτά τα εξαιρετικά και απρόβλεπτα γεγονότα, ιδίως δεδομένου ότι το έργο περιλάμβανε σημαντικά ποσά για αγορά εξοπλισμού σε ξένο νόμισμα. Την εποχή εκείνη ήταν σαφές ότι η διακύμανση της ισλανδικής κορόνας θα καθιστούσε άκυρες όλες τις προϋποθέσεις της Síminn για τη σύναψη της συμφωνίας. Σύμφωνα με πληροφορίες που υπέβαλε η Síminn στις ισλανδικές αρχές, συνολικά το 80 % του ποσού της συμφωνίας προοριζόταν για αγορά εξοπλισμού σε δανικές κορόνες (48). Με αυτό το δεδομένο, οι ισλανδικές αρχές συμφώνησαν να αναπροσαρμόσουν την τιμή με βάση τη δανική κορόνα ως είχε στις 3 Σεπτεμβρίου 2008.

(62) Επιπλέον, σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, ήταν σαφές, άπαξ και είχε επέλθει η σημαντική υποτίμηση της ισλανδικής κορόνας, ότι δεν θα ήταν εύλογο να προσχωρήσουν στη συμφωνία παρά μόνον εάν διασφάλιζαν ότι η εταιρεία δεν θα υφίστατο σοβαρές δυσχέρειες λόγω της ραγδαίας πτώσης της συναλλαγματικής ισοτιμίας της ισλανδικής κορόνας, η οποία είχε καταστεί ιδιαίτερα ασταθής. Είναι προφανές ότι δεν θα ήταν λογικό να αναλάβει η Síminn όλο τον κίνδυνο που προέκυπτε από αυτές τις ακραίες και απρόβλεπτες περιστάσεις. Αποτελεί αναγνωρισμένη έννοια του ισλανδικού και του διεθνούς δικαίου των συμβάσεων ότι σε περιπτώσεις απρόβλεπτων γεγονότων που λαμβάνουν χώρα και μεταβάλλουν θεμελιωδώς την ισορροπία μιας σύμβασης με αποτέλεσμα την υπερβολική επιβάρυνση ενός εκ των εμπλεκόμενων συμβαλλομένων, ήτοι σε περίπτωση «δυσχέρειας εκπλήρωσης», το συμβαλλόμενο μέρος που υφίσταται την εν λόγω επιβάρυνση μπορεί να ζητήσει τροποποίηση της σύμβασης ή ακόμη και να αποχωρήσει εντελώς από αυτήν. Οι ισλανδικές αρχές τονίζουν ωστόσο ότι κάτι τέτοιο δεν συνεπαγόταν ότι οι ίδιες θα επωμίζονταν όλο τον κίνδυνο, εφόσον η Síminn επιβαρύνθηκε επίσης με αυξημένο κόστος από άλλες πτυχές του έργου που δεν συνδέονταν με τη συναλλαγματική ισοτιμία της δανικής κορόνας, δηλαδή το κόστος εργασίας, το κόστος πετρελαίου και άλλες εισροές.

(63) Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, η προσέγγισή τους όσον αφορά την επέκταση του αντικειμένου του έργου συνάδει με την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην υπόθεση σχετικά με τον υπόγειο σιδηρόδρομο του Λονδίνου (49), όπου η Επιτροπή αναγνώρισε ότι ήταν σκόπιμο να εξεταστεί κατά πόσον, μετά τη μεταβολή, η προσφορά του αναδόχου θα εξακολουθούσε να αποτελεί την καλύτερη προσφορά. Σε παρόμοιες περιπτώσεις, η κίνηση εντελώς νέας διαδικασίας ανάθεσης θα συνεπαγόταν δυσανάλογο κόστος.

(64) Οι ισλανδικές αρχές αποφάσισαν συνεπώς να τροποποιήσουν τη συμφωνία αντί να δρομολογήσουν νέο διαγωνισμό ανάθεσης και επισημαίνουν ότι οφείλουν να διαθέτουν αρκετή ευελιξία εν προκειμένω, ιδίως εφόσον η συμφωνία ήταν μακροπρόθεσμη και σύνθετη, και δεδομένης της οικονομικής κατάστασης που επικρατούσε τότε στην Ισλανδία. Πρώτον, σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, μολονότι οι περιστάσεις ήταν απρόβλεπτες, θεωρήθηκε ότι οι τροποποιήσεις που επήλθαν μπορούσαν να ενσωματωθούν στην αρχική προσφορά. Δεύτερον, μια νέα διαδικασία θα είχε καθυστερήσει το έργο για μήνες ή ακόμη και χρόνια. Τρίτον, οι ισλανδικές αρχές θεώρησαν ότι η προσφορά ήταν ευνοϊκή και θα παρείχε τις εν λόγω υπηρεσίες με το ελάχιστο δυνατό κόστος για την κοινότητα. Κρίθηκε ότι ήταν εξαιρετικά απίθανο, έως αδύνατο, να υποβληθεί καλύτερη προσφορά στο πλαίσιο μιας τέτοιας διαδικασίας, δεδομένης της κατάστασης της ισλανδικής οικονομίας και των αποτελεσμάτων του αρχικού διαγωνισμού. Οι ισλανδικές αρχές δεν επέφεραν τροποποιήσεις στη συμφωνία με σκοπό να ευνοήσουν τη Síminn, αλλά με σκοπό να διασφαλίσουν ότι το έργο θα εκτελεστεί με το ελάχιστο δυνατό κόστος, λαμβανομένων υπόψη των (απρόβλεπτων) περιστάσεων. Τέλος, οι ισλανδικές αρχές τονίζουν ότι η προσφορά της Síminn στην οποία συμπεριλαμβάνονταν τα 670 επιπλέον κτίρια, καθώς και η αύξηση της αντιστάθμισης και η αναπροσαρμογή βάσει της δανικής κορόνας, εξακολουθούσαν να αποτελούν μακράν την καλύτερη προσφορά από οικονομική άποψη.

4.3. Το συμβιβάσιμο της εικαζόμενης κρατικής ενίσχυσης

(65) Σε περίπτωση που η Αρχή θεωρούσε ότι το μέτρο αποτελεί κρατική ενίσχυση, οι ισλανδικές αρχές εξέφρασαν την άποψη ότι η εν λόγω ενίσχυση θα μπορούσε να θεωρηθεί συμβιβάσιμη με το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας ΕΟΧ, λαμβανομένων υπόψη των στόχων του μέτρου, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και ο στόχος της αύξησης της δημόσιας ευρυζωνικής πρόσβασης σε ενισχυόμενες περιοχές.

(66) Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, το μέτρο έχει και πρόκειται να αντισταθμίσει ένα γεωγραφικό και εμπορικό μειονέκτημα και αιτιολογείται αντικειμενικά για τον σκοπό της αντιμετώπισης της έλλειψης διαθεσιμότητας ευρυζωνικών υπηρεσιών λόγω της ανεπαρκούς πυκνότητας πιθανών και υφιστάμενων συνδρομητών ώστε να καταστεί η παροχή ευρυζωνικών υπηρεσιών οικονομικά βιώσιμη με γνώμονα την αγορά. Οι ισλανδικές αρχές θεωρούν ότι έχουν σχεδιάσει το έργο κατά τέτοιον τρόπο ώστε να ελαχιστοποιείται το ενδεχόμενο κρατικής ενίσχυσης και νόθευσης του ανταγωνισμού.

(67) Οι ισλανδικές αρχές επισημαίνουν, περαιτέρω, ότι οι όροι ανοικτής πρόσβασης ήταν διαθέσιμοι σε τρίτους για κάποιους μήνες πριν από την έναρξη των πωλήσεων στο πλαίσιο του έργου. Δηλώνουν ότι, όταν ξεκίνησαν οι πωλήσεις σε κάθε τμήμα, το Ταμείο ενημέρωσε τους κατοίκους ότι η Síminn δεν ήταν ο αποκλειστικός πάροχος λιανικής και ότι όλοι οι άλλοι πάροχοι λιανικής μπορούσαν επίσης να προβαίνουν σε πώληση υπηρεσιών διαδικτύου στα πρόσωπα που διαμένουν/εργάζονται στην περιοχή. Επιπλέον, σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, η Síminn προσφέρει πρόσβαση (περιαγωγής) τρίτων στις φωνητικές της υπηρεσίες GSM 2G, ενώ δεν προβλέπεται η παροχή πρόσβασης χονδρικής σε φωνητικές υπηρεσίες 3G στα τεύχη δημοπράτησης ή στη συμφωνία, εφόσον το υπό εξέταση έργο δεν αφορά την παροχή φωνητικών υπηρεσιών 3G.

(68) Οι ισλανδικές αρχές επισημαίνουν περαιτέρω ότι η Síminn προσέφερε στη Vodafone πρόσβαση περιαγωγής 3G με όρους της αγοράς αλλά, σύμφωνα με τη Síminn, η Vodafone δεν επιθυμούσε να συνάψει συμφωνία καθώς επί του παρόντος διατηρεί συμφωνία με τη Nova για πρόσβαση περιαγωγής 3G. Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, είναι εσφαλμένη η δήλωση της καταγγέλλουσας ότι η συμφωνία μεταξύ της Síminn και του Ταμείου περιορίστηκε στην πρόσβαση σε μεταπώληση αντί της πρόσβασης σε επίπεδο χονδρικής που προβλεπόταν στα τεύχη δημοπράτησης. Αντιθέτως, η Síminn προσφέρει πρόσβαση χονδρικής στο δίκτυο ADSL της σε όλους τους ανταγωνιστές της σύμφωνα με την απόφαση αριθ. 8/2008 της PFS. Επιπλέον, οι ισλανδικές αρχές τονίζουν ότι, όπως φαίνεται στην έκθεση AM, υπάρχει θεμελιώδης διαφορά μεταξύ της πρόσβασης χονδρικής σε δίκτυο DSL και σε δίκτυο δεδομένων 3G. Οι ισλανδικές αρχές παραπέμπουν επίσης στη γνώμη της AM ότι η υφιστάμενη επιλογή ασύρματης διασύνδεσης χονδρικής στην Ισλανδία επαρκεί για τους σκοπούς της συγκεκριμένης παρέμβασης για την ευρυζωνική κάλυψη στην Ισλανδία.

(69) Επιπλέον, οι ισλανδικές αρχές υποστηρίζουν ότι το εν λόγω έργο και η συμφωνία με τη Síminn δεν επηρέασαν καθόλου, ή επηρέασαν μόνον ελάχιστα, τον ανταγωνισμό και τις εμπορικές συναλλαγές. Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, δεν έχει παρουσιαστεί κανένα στοιχείο που να υποδεικνύει ότι η Síminn αποκόμισε αδικαιολόγητο οικονομικό πλεονέκτημα ή ότι υπήρξαν δυσμενείς επιπτώσεις για τη δομή της αγοράς.

(70) Σύμφωνα με πληροφορίες που υπέβαλαν οι ισλανδικές αρχές, η εξέλιξη των μεριδίων της αγοράς κατά τα τελευταία έτη έτεινε προς την εξίσωσή τους μεταξύ των τριών μεγαλύτερων εταιρειών στην αγορά κινητής τηλεφωνίας. Συγκεκριμένα, το μερίδιο αγοράς της Síminn μειώθηκε από 62 % το 2005 σε 40 % το 2011 και το μερίδιο αγοράς της Nova αυξήθηκε σε 24 % το 2011 από 0 % το 2007. Το μερίδιο αγοράς της Vodafone μειώθηκε από 38 % το 2005 σε 30 % το 2011. Η τάση αυτή συνεχίστηκε το 2012 και τα μερίδια αγοράς των τριών αυτών εταιρειών πλησίασαν ακόμη περισσότερο όπως φαίνεται στην έκθεση στατιστικών στοιχείων της PFS για τα έτη 2010-2012 (50). Σύμφωνα με την έκθεση, στο τέλος του 2012, όταν υπολογίστηκε ο συνολικός αριθμός συνδρομητών, το μερίδιο αγοράς της Síminn ήταν 37,4 %, το μερίδιο αγοράς της Vodafone ήταν 28,9 % και το μερίδιο αγοράς της Nova είχε αυξηθεί σε 28,3 %.

(71) Οι ισλανδικές αρχές επισημαίνουν ακόμη ότι η Síminn τελεί, όπως τελούσε και τότε, υπό την αυστηρή εποπτεία της ισλανδικής αρχής ανταγωνισμού και της PFS. Οι ισλανδικές αρχές επισημαίνουν ότι η μητρική εταιρεία της Síminn, η Skipti, είχε συνάψει συμφωνία με την ισλανδική αρχή ανταγωνισμού στις 26 Μαρτίου 2013 με την οποία διασφαλιζόταν ότι οι ανταγωνιστές της Síminn θα είχαν την ίδια πρόσβαση στο βασικό σύστημα τηλεπικοινωνιών της Skipti. Οποιαδήποτε ένδειξη νόθευσης του ανταγωνισμού θα οδηγούσε σε κίνηση επίσημης έρευνας εκ μέρους των προαναφερόμενων αρχών. Τέτοιου είδους νόθευση θα συνεπαγόταν ενδεχομένως κυρώσεις για τη Síminn. Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, δεν εκκρεμεί έρευνα της ισλανδικής αρχής ανταγωνισμού ή της PFS σχετικά με το υπό εξέταση έργο.

(72) Οι ισλανδικές αρχές επισημαίνουν περαιτέρω ότι το έργο διεύρυνε την αγορά για όλους τους παράγοντες της αγοράς. Στους ανταγωνιστές της Síminn προσφέρεται πρόσβαση χονδρικής στο δίκτυο επί ίσοις όροις. Ως εκ τούτου, όλοι οι ενδιαφερόμενοι φορείς εκμετάλλευσης έχουν, ήδη από όταν ξεκίνησε να είναι διαθέσιμη η υπηρεσία, τη δυνατότητα να παρέχουν υπηρεσίες σε τελικούς πελάτες βάσει των ίδιων όρων και, σύμφωνα με πληροφορίες που υπέβαλε η Síminn, ορισμένοι ανταγωνιστές έχουν πρόσβαση χονδρικής για την παροχή υπηρεσιών είτε ADSL είτε UMTS σε επίπεδο λιανικής. Οι ισλανδικές αρχές επισημαίνουν επίσης εικαζόμενες ανακρίβειες που φέρεται να περιλαμβάνονται στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας όσον αφορά τα αιτήματα της καταγγέλλουσας, Vodafone, για πρόσβαση χονδρικής και την υποτιθέμενη άρνηση της Síminn να χορηγήσει την εν λόγω πρόσβαση. Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, το γεγονός είναι ότι η ζητηθείσα πρόσβαση στους πομπούς 3G της Síminn, η αποκαλούμενη πρόσβαση περιαγωγής, δεν αποτελεί μέρος του υπό εξέταση έργου. Η Síminn ήταν πρόθυμη να χορηγήσει στη Vodafone πρόσβαση στους πομπούς 3G αλλά αρνήθηκε ότι η εν λόγω πρόσβαση αποτελούσε μέρος του έργου.

(73) Τέλος, οι ισλανδικές αρχές υπογραμμίζουν ότι ο φιλόδοξος στόχος του έργου ήταν η έλευση των ευρυζωνικών υπηρεσιών σε συγκεκριμένες αγροτικές περιοχές της Ισλανδίας. Ο στόχος αυτός έχει επιτευχθεί. Η Ισλανδία ανήκει σε μια επίλεκτη ομάδα κρατών που είναι σε θέση να δηλώνουν υπερήφανα ότι όλες οι μόνιμες κατοικίες στην επικράτειά τους έχουν πρόσβαση σε ευρυζωνικές υπηρεσίες. Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι το έργο περιλάμβανε 1 788 κτίρια τα οποία ήταν διάσπαρτα σε μια μεγάλη αγροτική περιοχή της Ισλανδίας, και ξεκίνησε μερικούς μόλις μήνες μετά το πλήγμα που υπέστη η Ισλανδία από τη μεγαλύτερη οικονομική κρίση στην ιστορία της. Οι ισλανδικές αρχές έχουν πλήρη επίγνωση των υποχρεώσεών τους δυνάμει των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων της συμφωνίας ΕΟΧ και της πρακτικής όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων στον τομέα αυτό (που αργότερα ενσωματώθηκε στις κατευθυντήριες γραμμές για τα ευρυζωνικά δίκτυα) και επεδίωξαν να τις εκπληρώσουν σε κάθε στάδιο του έργου.

(74) Συνολικά, οι ισλανδικές αρχές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι ο αντίκτυπος του μέτρου πρέπει να κριθεί εν γένει θετικός. Το μέτρο, σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, συνάδει σαφώς με τους στόχους του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας ΕΟΧ καθώς διευκολύνει την ανάπτυξη ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων (ευρυζωνικές υπηρεσίες λιανικής και χονδρικής) σε απομακρυσμένες και αγροτικές περιοχές της Ισλανδίας.

(75) Βάσει των ανωτέρω, οι ισλανδικές αρχές υποστηρίζουν ότι η ενδεχόμενη ενίσχυση που συνεπάγεται το μέτρο είναι συμβιβάσιμη με το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας ΕΟΧ.

5. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ SIMINN

5.1. Η παρουσία κρατικής ενίσχυσης

(76) Η Síminn υπέβαλε τις παρατηρήσεις της σχετικά με την απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας, καθώς και συμπληρωματικά έγγραφα, με επιστολή της 20ής Δεκεμβρίου 2013 (51). Η Síminn είναι της άποψης ότι η υπό εξέταση χρηματοδότηση της ανάπτυξης ευρυζωνικών υπηρεσιών δεν συνεπαγόταν κρατική ενίσχυση. Σύμφωνα με το άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ, για να εμπεριέχει ένα μέτρο στοιχεία κρατικής ενίσχυσης, πρέπει να πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις. Η Síminn δεν θεωρεί ότι πληρούνται όλες αυτές οι προϋποθέσεις, λαμβανομένης ιδίως υπόψη της απουσίας οικονομικού πλεονεκτήματος για την ίδια.

(77) Η Síminn επισημαίνει ότι στην απόφαση Altmark το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποσαφήνισε τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες η αντιστάθμιση για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας δεν συνιστά κρατική ενίσχυση λόγω έλλειψης πλεονεκτήματος (52). Η Síminn υποστηρίζει ότι το υπό εξέταση μέτρο περιλαμβάνει τη χρηματοδότηση δημόσιας υπηρεσίας και ότι πληρούνται τα τέσσερα σωρευτικά κριτήρια της μεθόδου Altmark.

(78) Σύμφωνα με τη Síminn, η υπό εξέταση συμφωνία δεν απέφερε στην εταιρεία κανένα οικονομικό πλεονέκτημα που να βαίνει πέραν των συνθηκών της αγοράς. Η χρήση ανταγωνιστικών, διαφανών και αμερόληπτων δημόσιων διαγωνισμών θεωρείται επαρκές στοιχείο βάσει του οποίου τεκμαίρεται ότι δεν παρέχεται κρατική ενίσχυση στον οικονομικό φορέα που επιλέγεται στο πλαίσιο της διαδικασίας, εφόσον διασφαλίζεται η τιμή της αγοράς (53). Η διαδικασία του διαγωνισμού καθόριζε τέσσερα αντικειμενικά κριτήρια αξιολόγησης. Η έγκυρη προσφορά που θα συγκέντρωνε τους περισσότερους βαθμούς θα κέρδιζε τον διαγωνισμό. Οποιοσδήποτε ενδιαφερόταν να συμμετάσχει στη διαδικασία σύναψης σύμβασης ήταν ελεύθερος να υποβάλει προσφορά. Ο διαγωνισμός ήταν τεχνολογικά ουδέτερος, δηλαδή ανοικτός σε όλες τις τεχνικές λύσεις, προκειμένου να μην ευνοεί κανέναν φορέα εκμετάλλευσης στην αγορά. Η Síminn συγκέντρωσε τους περισσότερους βαθμούς και κέρδισε τον διαγωνισμό. Ως εκ τούτου, πληρούνταν τα κριτήρια της διαδικασίας επιλογής με προκήρυξη διαγωνισμού και της επιλογής της πλέον συμφέρουσας από οικονομική άποψη προσφοράς. Η Síminn ήταν επίσης ο προσφέρων που θα παρείχε τις υπηρεσίες με το μικρότερο κόστος για την κοινότητα.

(79) Σύμφωνα με τη Síminn, οι μεταβολές του αντικειμένου του έργου και της αντιστάθμισης που προβλέπονταν στη συμφωνία ήταν αναγκαίες προκειμένου να συμπεριληφθούν τα 670 επιπλέον «λευκά» κτίρια και η συνακόλουθη αντιστάθμιση. Η αντιστάθμιση για τα πρόσθετα κτίρια ήταν η μέση τιμή μονάδας που περιλαμβανόταν στην αρχική προσφορά της Síminn. Συνεπώς, η αντιστάθμιση για τα πρόσθετα κτίρια πρέπει να θεωρηθεί ότι αποτέλεσε επέκταση της αρχικής προσφοράς, επίσης σύμφωνα με τους όρους της αγοράς. Συνεπώς, η Síminn υπογραμμίζει ότι δεν υπάρχουν στοιχεία κρατικής ενίσχυσης καθώς οι όροι στο σύνολό τους δεν ήταν ευνοϊκότεροι για τη Síminn από ό,τι οι όροι της αρχικής προσφοράς (54). Επιπλέον, σύμφωνα με τη Síminn, το γεγονός ότι η εταιρεία η οποία είχε τη χαμηλότερη και πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά επιλέχθηκε για να εκτελέσει το έργο, δεν μπορεί να συνεπάγεται αυτομάτως ευνοϊκή μεταχείριση μιας συγκεκριμένης επιχείρησης.

(80) Σύμφωνα με τη Síminn, το πραγματικό μέσο κόστος ανά μονάδα για τη Síminn (κόστος ανά κτίριο) είναι […] ISK ) (*1), ενώ η μέση τιμή μονάδας που έλαβε η Síminn είναι 470 191 ISK. Όπως περιγράφεται στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας, η τιμή που καταβλήθηκε στη Síminn μετά τη διεύρυνση του αντικειμένου του έργου ήταν και πάλι σημαντικά χαμηλότερη από την τιμή που προσέφεραν οι άλλοι προσφέροντες, καθώς και από την τιμή που είχε προσδιοριστεί εκ των προτέρων στην εκτίμηση των συμβούλων του Ταμείου (55). Μέχρι στιγμής η Síminn έχει λάβει 836 457 351 ISK, ποσό που περιλαμβάνει την αντιστάθμιση για τα 670 επιπλέον κτίρια και την αναπροσαρμογή βάσει της δανικής κορόνας. Η Vodafone είχε τη δεύτερη χαμηλότερη έγκυρη προσφορά στον διαγωνισμό, με ποσό 1 858 339 001 ISK, ήτοι υπερδιπλάσιο σε σύγκριση με την αντιστάθμιση που έλαβε η Síminn, ακόμη και αν συμπεριληφθούν σε αυτή τα επιπλέον κτίρια και η αναπροσαρμογή βάσει της δανικής κορόνας.

(81) Η Síminn υποστηρίζει ότι η εταιρεία δεν εξασφάλισε οικονομίες κλίμακας από την επέκταση του αντικειμένου του έργου. Ακόμη και αν κάτι τέτοιο μπορεί να ίσχυε σε ορισμένες περιοχές, οι πολλές περιπτώσεις διάσπαρτων τοποθεσιών και οι συνθήκες των «λευκών» κτιρίων είχαν ως αποτέλεσμα να μην υπάρξει, συνολικά, τέτοια δυνατότητα. Για το μεγαλύτερο μέρος της επέκτασης, η Síminn χρειάστηκε να επανασχεδιάσει μεγάλα τμήματα του έργου, αν και ορισμένα από τα επιπλέον κτίρια βρίσκονταν στις ίδιες περιοχές με τα κτίρια που περιλαμβάνονταν στην αρχική προσφορά, δηλαδή ήταν απαραίτητη η μετεγκατάσταση πομπών και κεραιών. Ως εκ τούτου, κατά την άποψη της Síminn, η εταιρεία δεν αποκόμισε πραγματικό οικονομικό πλεονέκτημα το οποίο την έθεσε σε ευνοϊκότερη θέση έναντι των ανταγωνιστών της (56).

(82) Επιπλέον, σύμφωνα με τη Síminn, το γεγονός ότι το πραγματικό κόστος του έργου είναι χαμηλότερο από το εκτιμώμενο κόστος, και το ότι η αντιστάθμιση είναι και διαφανής και βασισμένη στο κόστος, καταδεικνύουν ότι οι ισλανδικές αρχές πράγματι συμπεριέλαβαν μηχανισμό για την αποφυγή τυχόν υπεραντιστάθμισης.

(83) Βάσει των επιχειρημάτων που παρατίθενται ανωτέρω, και παράλληλα με τα επιχειρήματα που προέβαλαν οι ισλανδικές αρχές, η Síminn θεωρεί ότι το μέτρο δεν εμπεριέχει στοιχεία κρατικής ενίσχυσης.

5.2. Το συμβιβάσιμο της εικαζόμενης κρατικής ενίσχυσης

(84) Εάν η Αρχή εκτιμήσει ότι το έργο πρέπει να χαρακτηριστεί κρατική ενίσχυση, η Síminn υποστηρίζει ότι τα μέτρα πρέπει να θεωρηθούν ενίσχυση η οποία είναι συμβιβάσιμη με το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας ΕΟΧ.

(85) Η Síminn ισχυρίζεται ότι το έργο είχε σχεδιαστεί κατά τέτοιον τρόπο ώστε να περιορίζεται η νόθευση του ανταγωνισμού, μεταξύ άλλων και με τη διασφάλιση της πρόσβασης χονδρικής σε οποιονδήποτε τρίτο. Η εν λόγω πρόσβαση χονδρικής προσφέρει σε τρίτους παρόχους υπηρεσιών τη δυνατότητα να ανταγωνίζονται ενεργά στην αγορά, ενισχύοντας με τον τρόπο αυτό τις επιλογές και τον ανταγωνισμό στις περιοχές τις οποίες αφορά το μέτρο και αποτρέποντας συγχρόνως τη δημιουργία περιφερειακών μονοπωλίων υπηρεσιών. Το ευρυζωνικό δίκτυο σχεδιάστηκε κατά τρόπο ώστε να είναι ουδέτερο, ανοικτό και διαθέσιμο σε όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς για πρόσβαση χονδρικής επί ίσοις όροις.

(86) Σύμφωνα με τη Síminn, στη συμφωνία προβλέπεται σαφής υποχρέωση να παρέχει στους ανταγωνιστές της πρόσβαση στην υποδομή και, κατά συνέπεια, παρασχέθηκε πρόσβαση χονδρικής από την έναρξη του έργου (57). Σύμφωνα με τη Síminn, αποφασίστηκε να χρησιμοποιηθεί το μοντέλο πρόσβασης σε δίκτυο ADSL, η επονομαζόμενη «δυφιορρευματική πρόσβαση σε σταθερά δίκτυα», για την πρόσβαση χονδρικής σε δίκτυο ADSL καθώς επίσης και η βάση αναφοράς για ένα μοντέλο πρόσβασης σε δίκτυο 3G, επειδή δεν υπήρχε τότε κάποιο γνωστό μοντέλο αναφοράς για δίκτυα 3G. Η Síminn επισημαίνει ότι οι κατευθυντήριες γραμμές της PFS έχουν τηρηθεί όσον αφορά την πρόσβαση σε δίκτυο ADSL. Προκειμένου να εξηγήσει λεπτομερέστερα τα τεχνικά ζητήματα που σχετίζονται με την πρόσβαση χονδρικής, η Síminn υπέβαλε την προαναφερόμενη έκθεση AM (58). Σύμφωνα με την έκθεση AM, υπάρχει θεμελιώδης διαφορά μεταξύ της πρόσβασης χονδρικής σε δίκτυο DSL και σε δίκτυο δεδομένων 3G. Επιπλέον, σύμφωνα με την έκθεση AM, η υφιστάμενη επιλογή ασύρματης διασύνδεσης χονδρικής στην Ισλανδία επαρκεί για τους σκοπούς της συγκεκριμένης παρέμβασης για την ευρυζωνική κάλυψη στην Ισλανδία. Η έκθεση AM αναφέρεται επίσης στο γεγονός ότι η ίδια τεχνική λύση εφαρμόστηκε για την πρόσβαση χονδρικής σε δίκτυο 3G σε παρόμοιο έργο ευρυζωνικού δικτύου που εκτελέστηκε κατά την ίδια περίοδο στην Ιρλανδία και εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (59).

(87) Σύμφωνα με τη Síminn, η καταγγέλλουσα ισχυρίστηκε ψευδώς ότι ζήτησε επανειλημμένως πρόσβαση χονδρικής στο δίκτυο χωρίς αποτέλεσμα και ότι το στοιχείο αυτό απέφερε στη Síminn σημαντικό πλεονέκτημα επειδή εισήλθε πρώτη στη σχετική αγορά. Η Síminn τονίζει ότι η Vodafone ζήτησε μόνο πρόσβαση περιαγωγής στους πομπούς 3G της Síminn προκειμένου να παρέχει υπηρεσίες κινητών επικοινωνιών 3G, οι οποίες δεν έχουν καμία σχέση με το υπό εξέταση έργο. Σύμφωνα με τη Síminn, η εταιρεία προσέφερε στη Vodafone πρόσβαση περιαγωγής 3G με όρους της αγοράς, αλλά η Vodafone δεν επιθυμούσε να συνάψει συμφωνία. Ωστόσο, σύμφωνα με τη Síminn, η Vodafone δεν ζήτησε πρόσβαση χονδρικής ή πρόσβαση μεταπώλησης σε διαδικτυακές υπηρεσίες υψηλής ταχύτητας, μέσω UMTS, ADSL και δορυφόρου για τις περιοχές που περιλαμβάνονταν στο έργο.

(88) Η Síminn υποστηρίζει ότι το υπό εξέταση έργο δεν επηρέασε καθόλου, ή επηρέασε μόνον ελάχιστα, τον ανταγωνισμό και τις εμπορικές συναλλαγές. Σύμφωνα με τη Síminn, δεν έχει παρουσιαστεί κανένα στοιχείο που να υποδεικνύει ότι η εταιρεία αποκόμισε αδικαιολόγητο οικονομικό πλεονέκτημα ή ότι η συμφωνία είχε δυσμενείς επιπτώσεις για τη δομή της αγοράς.

(89) Η Síminn επισημαίνει ότι το έργο αφορά μόνο τις εταιρείες και τα πρόσωπα που διαμένουν στις υπό εξέταση περιοχές. Τα κτίρια είναι διάσπαρτα σε ολόκληρη τη χώρα και δεν πρέπει να θεωρηθεί ότι αποτελούν ειδική αγορά. Αντιθέτως, αποτελούν μέρος της συνολικής ισλανδικής αγοράς ευρυζωνικών υπηρεσιών. Στην Ισλανδία υπάρχουν περισσότερες από 109 000 συνδέσεις υψηλής ταχύτητας στο διαδίκτυο. Το έργο αφορά την ανάπτυξη ευρυζωνικών υπηρεσιών σε αγροτικές περιοχές της Ισλανδίας για συνολικό αριθμό 1 788 κτιρίων. Από αυτά τα 1 788 κτίρια, τα 1 050 έχουν συνδρομή στην ευρυζωνική υπηρεσία, εκ των οποίων 559 διαθέτουν ευρυζωνική σύνδεση μέσω UMTS. Επομένως, το έργο αφορά ποσοστό μόλις 0,96 % της σχετικής αγοράς και τα 559 κτίρια με σύνδεση UMTS ποσοστό μόλις 0,51 %.

(90) Επιπλέον, η Síminn επισημαίνει ότι τελούσε τότε και εξακολουθεί να τελεί υπό την αυστηρή εποπτεία της ισλανδικής αρχής ανταγωνισμού και της PFS. Η Síminn, η μητρική της εταιρεία Skipti και η Míla, επίσης θυγατρική της Skipti, κατέληξαν σε συμβιβασμό με την ισλανδική αρχή ανταγωνισμού στις 8 Μαρτίου 2013, τον οποίο ακολούθησε απόφαση της ισλανδικής αρχής ανταγωνισμού αριθ. 6/2013 που δημοσιεύτηκε στις 26 Μαρτίου 2013 και διασφαλίζει ότι οι ανταγωνιστές της Síminn της Míla έχουν την ίδια πρόσβαση στα κεντρικά σταθερά δίκτυα τηλεπικοινωνιών των θυγατρικών της Skipti. Επομένως, οποιαδήποτε ένδειξη νόθευσης του ανταγωνισμού από τη Síminn θα οδηγούσε σε κίνηση επίσημης έρευνας εκ μέρους των προαναφερόμενων αρχών.

(91) Βάσει των ανωτέρω παρατηρήσεων, η Síminn καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο συνολικός αντίκτυπος του μέτρου πρέπει να κριθεί θετικός. Το μέτρο συνάδει σαφώς με τους στόχους του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας ΕΟΧ καθώς διευκολύνει την ανάπτυξη ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων (ευρυζωνικές υπηρεσίες λιανικής και χονδρικής) σε απομακρυσμένες και αγροτικές περιοχές της Ισλανδίας. Η Síminn θεωρεί ότι το έργο σχεδιάστηκε κατά τέτοιον τρόπο ώστε να ελαχιστοποιείται τυχόν ενδεχόμενο κρατικής ενίσχυσης και νόθευσης του ανταγωνισμού. Κατά συνέπεια, σε περίπτωση που η Αρχή θεωρήσει ότι το μέτρο εμπεριέχει στοιχεία κρατικής ενίσχυσης, η Síminn υποστηρίζει ότι η ενδεχόμενη ενίσχυση είναι συμβιβάσιμη με το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας ΕΟΧ.

6. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΥΣΑΣ (VODAFONE)

(92) Με επιστολή της 23ης Δεκεμβρίου 2013, η Αρχή έλαβε παρατηρήσεις και συμπληρωματικά έγγραφα από τη Vodafone (60). Σύμφωνα με την καταγγελία, χορηγήθηκε παράνομη κρατική ενίσχυση από το Ταμείο στη Síminn μέσω της συμφωνίας την οποία συνήψαν οι δύο συμβαλλόμενοι. Η καταγγέλλουσα ισχυρίζεται ότι η διαδικασία διαγωνισμού ήταν προβληματική εφόσον επήλθαν σημαντικές τροποποιήσεις στην τελική συμφωνία μεταξύ της Síminn και του Ταμείου, οι οποίες έγιναν κατ' εντολή της Síminn και ήταν εξαιρετικά ευνοϊκές για την εταιρεία.

(93) Σύμφωνα με την καταγγέλλουσα, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο κρατικής ενίσχυσης στην προκειμένη περίπτωση με βάση το γεγονός ότι η προσφορά της Síminn ήταν σημαντικά χαμηλότερη από τις προσφορές που υπέβαλαν άλλοι ενδιαφερόμενοι. Πρώτον, είναι σαφές ότι οι άλλοι προσφέροντες δεν είχαν την ευκαιρία να υποβάλουν νέες προσφορές μετά την αναθεώρηση του έργου. Δεύτερον, είναι σαφές ότι λόγω της σημαντικής αύξησης των πληρωμών ως συνέπεια των τροποποιήσεων που επήλθαν, δεν είναι δυνατόν να αποκλειστεί ότι οι ανταγωνίστριες επιχειρήσεις θα μπορούσαν να είχαν υποβάλει χαμηλότερες προσφορές για το έργο όπως τροποποιήθηκε.

(94) Η καταγγέλλουσα υποστηρίζει ότι η πρόσβαση που ορίστηκε βάσει της τελικής συμφωνίας περιορίστηκε στην πρόσβαση μεταπώλησης αντί της πρόσβασης χονδρικής που προβλεπόταν αρχικά στα τεύχη δημοπράτησης (61). Η καταγγέλλουσα ισχυρίζεται ότι ζήτησε επανειλημμένως πρόσβαση χονδρικής στο δίκτυο, χωρίς αποτέλεσμα (62). Επιπλέον, η καταγγέλλουσα επισημαίνει ότι οι απαντήσεις τις οποίες έχει λάβει από το Ταμείο σχετικά με την απαίτηση πρόσβασης ήταν ανεπαρκείς. Σύμφωνα με την καταγγέλλουσα, η κατάσταση αυτή έχει οδηγήσει σε απαράδεκτη νόθευση του ανταγωνισμού και έχει παράσχει στη Síminn σημαντικό πλεονέκτημα επειδή εισήλθε πρώτη στη σχετική αγορά.

(95) Σύμφωνα με την καταγγέλλουσα, τίποτα δεν εμποδίζει τη Síminn να προσφέρει πρόσβαση περιαγωγής στο δίκτυο UMTS. Υπάρχουν τρεις γενικές επιλογές για την παροχή πρόσβασης χονδρικής βάσει του συστήματος GSM και των μεταγενέστερων προτύπων δικτύων UMTS/3G, δηλαδή πρόσβαση σε επίπεδο λιανικής, χονδρική πρόσβαση περιαγωγής και πρόσβαση εικονικού δικτύου.

(96) Η καταγγέλλουσα επισημαίνει ότι η Síminn δεν έχει εξηγήσει με ποιον τρόπο θα διακυβευτεί η υπηρεσία εάν η εταιρεία παράσχει πρόσβαση περιαγωγής στα δίκτυά της UMTS/3G. Σύμφωνα με την καταγγέλλουσα, η Síminn δεν παράγει τον εξοπλισμό τελικού χρήστη, ο οποίος παράγεται από διάφορους κατασκευαστές ανά τον κόσμο και μπορεί να χρησιμοποιηθεί και να αγοραστεί από όλους τους παράγοντες που συμμετέχουν στην αγορά. Δεν έχει σημασία όσον αφορά την ποιότητα της υπηρεσίας αν περιλαμβάνει κάρτα SIM της Síminn ή της Vodafone ή οποιασδήποτε άλλης εταιρείας τηλεπικοινωνιών. Σύμφωνα με την καταγγέλλουσα, η ποιότητα είναι η ίδια.

(97) Η Vodafone επισημαίνει ότι υπέβαλε αρκετά αιτήματα στη Síminn για πρόσβαση στο δίκτυο UMTS που χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Τηλεπικοινωνιών. Μόνον έπειτα από αρκετές συναντήσεις και επίσημες επιστολές, τον Σεπτέμβριο του 2010 η Síminn προσέφερε εντέλει στη Vodafone πρόσβαση περιαγωγής στο δίκτυο UMTS. Ωστόσο, η πρόσβαση προσφέρθηκε με τέτοιους όρους που θα ήταν προτιμότερο για τη Vodafone, από άποψη βιωσιμότητας, να κατασκευάσει το δικό της δίκτυο στην περιοχή που καλυπτόταν από το πρόγραμμα. Σύμφωνα με την προσφορά, προτεινόταν στη Vodafone να καταβάλλει ετήσιο τέλος 1 500 000 ISK για καθέναν από τους πομπούς στους οποίους ζητούσε να αποκτήσει πρόσβαση.

(98) Επιπλέον, σύμφωνα με την καταγγέλλουσα, δεν είναι σαφές αν οι πρόσθετες τοποθεσίες θα είχαν ως αποτέλεσμα σημαντική αύξηση του κόστους εργασίας. Ως εκ τούτου, η αιτιολόγηση για την αυξημένη πληρωμή μπορεί να μην βασίζεται αποκλειστικά και μόνο στην αύξηση των τοποθεσιών. Εν προκειμένω, πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη ότι οι τροποποιήσεις της συμφωνίας προέβλεπαν παράταση της περιόδου ανάπτυξης του έργου, δηλαδή από 12 σε 18 μήνες. Οι τροποποιήσεις όσον αφορά την περίοδο ανάπτυξης του έργου θα συνεπάγονταν από μόνες τους μια ευκαιρία για εξορθολογισμό της χρησιμοποίησης του προσωπικού στο έργο, στοιχείο που με τη σειρά του θα επέφερε, κατά την άποψη της καταγγέλλουσας, μείωση του κόστους εργασίας. Επιπλέον, η καταγγέλλουσα υποστηρίζει ότι οι τροποποιήσεις στις διατάξεις περί κυρώσεων υποδηλώνουν τον μετριασμό των επιβαρύνσεων που κατά κανόνα επωμίζεται μια επιχείρηση.

(99) Η καταγγέλλουσα επισημαίνει ακόμη ότι στο άρθρο 12 των τευχών δημοπράτησης προβλέπεται η παροχή τραπεζικής εγγύησης για αξιώσεις αποζημίωσης χωρίς απόδειξη υπαιτιότητας. Ωστόσο, το άρθρο 13 της συμφωνίας δεν προβλέπει τέτοια εγγύηση, καθώς αναφέρεται μόνο στην ευθύνη της Síminn δυνάμει των γενικών κανόνων του δικαίου περί αδικοπραξιών. Η τροποποίηση αυτή θα συνεπαγόταν επίσης μετριασμό των επιβαρύνσεων που κατά κανόνα επωμίζεται η επιχείρηση. Ως εκ τούτου, πρέπει να εκτιμηθούν τα οφέλη από την παράλειψη της απαίτησης τραπεζικής εγγύησης, ήτοι το κόστος που συνεπαγόταν η χορήγηση τέτοιας εγγύησης το φθινόπωρο του 2008.

(100) Η καταγγέλλουσα τονίζει ότι η συμφωνία είχε ως αποτέλεσμα σημαντική, διαρκή και συνεχιζόμενη νόθευση του ανταγωνισμού στην αγορά. Σύμφωνα με την καταγγέλλουσα, το μέτρο δεν επηρεάζει τον ανταγωνισμό μόνο στις αγροτικές περιοχές της Ισλανδίας, αλλά επιδρά και σε ολόκληρη την αγορά καθώς ένα από τα κριτήρια που λαμβάνουν υπόψη οι πελάτες όταν επιλέγουν μια εταιρεία τηλεπικοινωνιών είναι η έκταση του δικτύου και της υπηρεσίας. Εν προκειμένω, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η Síminn διαφημίζεται ως η εταιρεία με το εκτενέστερο δίκτυο συνδέσεων που υπάρχει στην Ισλανδία.

(101) Με βάση τις ανωτέρω παρατηρήσεις, η καταγγέλλουσα υποστηρίζει ότι πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις που απαιτούνται για να εμπεριέχει το μέτρο στοιχεία κρατικής ενίσχυσης σύμφωνα με το άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ. Επιπλέον, η καταγγέλλουσα υποστηρίζει ότι το εικαζόμενο μέτρο ενίσχυσης δεν πληροί τα κριτήρια καμίας από τις σχετικές εξαιρέσεις και ως εκ τούτου πρέπει να θεωρηθεί μη συμβιβάσιμο με τη συμφωνία ΕΟΧ.

7. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ

7.1. Hringiðan ehf.

(102) Η Hringiðan υπέβαλε παρατηρήσεις σχετικά με την απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας με επιστολή της 18ης Ιουλίου 2013 (63). Στις παρατηρήσεις της, η Hringiðan υπογραμμίζει τις τροποποιήσεις που επήλθαν στη συμφωνία μεταξύ της Síminn και του Ταμείου σε σχέση με τα τεύχη δημοπράτησης που είχαν δημοσιευτεί από το Κρατικό Κέντρο Εμπορίου τον Φεβρουάριο του 2008. Για παράδειγμα, η Hringiðan επισημαίνει ότι στα τεύχη δημοπράτησης η ταχύτητα πρόσβασης είχε οριστεί ως 2 Mb/s ή μεγαλύτερη, ενώ στη συμφωνία δεν υπήρχε ορισμός για το τι συνιστά πρόσβαση υψηλής ταχύτητας. Η Hringiðan παραθέτει επίσης άλλες τροποποιήσεις της συμφωνίας, όπως η παράταση της περιόδου κατασκευής, η επέκταση της περιοχής ανάπτυξης του έργου, η αύξηση της πληρωμής και η αναπροσαρμογή των πληρωμών βάσει συναλλαγματικής ισοτιμίας αντί του δείκτη τιμών καταναλωτή.

(103) Επιπλέον, η Hringiðan υποστηρίζει ότι η Síminn δεν υποχρεώθηκε να παράσχει τραπεζική εγγύηση για αξιώσεις αποζημίωσης, παρά τη σαφή υποχρέωση που προβλέπεται στο άρθρο 12 των τευχών δημοπράτησης (64). Σύμφωνα με την Hringiðan, μετά την οικονομική ύφεση στην Ισλανδία, καμία τράπεζα δεν ήταν σε θέση να παράσχει επαρκείς τραπεζικές εγγυήσεις σε ιδιωτικές εταιρείες που θα ήταν ενδεχομένως σε θέση να πληρούν τα κριτήρια που είχε επιβάλει το Κρατικό Κέντρο Εμπορίου. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με την Hringiðan, φαίνεται ότι η Síminn δεν ήταν σε θέση να παράσχει δεσμευτική τραπεζική εγγύηση κατά τη διάρκεια της διαδικασίας υποβολής προσφορών και ότι η εγγύηση την οποία εντέλει παρέσχε δεν ήταν, συνεπώς, δεσμευτική για την τράπεζα που την εξέδωσε.

(104) Σύμφωνα με την Hringiðan, όλες οι προαναφερόμενες τροποποιήσεις είναι ευνοϊκές για τη Síminn και κατά συνέπεια η συμφωνία συνιστά κρατική ενίσχυση η οποία δεν συμβιβάζεται με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ.

7.2. Nova ehf.

(105) Η Nova υπέβαλε τις παρατηρήσεις της στην Αρχή με επιστολή της 18ης Δεκεμβρίου 2013 (65). Σύμφωνα με τη Nova, το υπό εξέταση μέτρο δεν ικανοποιεί το κριτήριο στάθμισης, υπό την έννοια ότι απουσιάζει η σαφής υποχρέωση παροχής αποτελεσματικής πρόσβασης χονδρικής με σαφώς καθορισμένες αρχές τιμολόγησης. Σύμφωνα με τη Nova, το στοιχείο αυτό παρέχει στη Síminn δυσανάλογο πλεονέκτημα που προκαλεί στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.

(106) Η Nova τονίζει ότι η επιβολή αποτελεσματικής πρόσβασης χονδρικής τρίτων σε επιδοτούμενη ευρυζωνική υποδομή αποτελεί αναγκαία συνιστώσα κάθε κρατικού μέτρου χρηματοδότησης της κατασκευής νέας ευρυζωνικής υποδομής. Για να αποφευχθεί η νόθευση του ανταγωνισμού στις αγορές τηλεπικοινωνιών όπου εμπλέκονται κρατικές ενισχύσεις, θα πρέπει γενικά να χορηγείται στους τρίτους φορείς εκμετάλλευσης αποτελεσματική πρόσβαση χονδρικής με τεχνολογικά ουδέτερο τρόπο, η οποία να είναι εύλογα προσαρμοσμένη στις αντίστοιχες ανάγκες πρόσβασής τους.

(107) Σύμφωνα με τη Nova, οι όροι της συμφωνίας τροποποιήθηκαν σε σύγκριση με τα τεύχη δημοπράτησης και η Síminn υποχρεώθηκε να παράσχει μόνο περιορισμένη πρόσβαση χονδρικής σε δίκτυο ADSL, και η υποχρέωση που επιβλήθηκε για πρόσβαση στο δίκτυο UMTS/3G περιορίστηκε μόνο στην πρόσβαση μεταπώλησης. Σύμφωνα με τη Nova, δεν δόθηκαν εξηγήσεις από τις ισλανδικές αρχές ούτε από τη Síminn όσον αφορά τον λόγο για τον οποίο είναι τεχνικώς αναγκαίο να έχει η Síminn πλήρη πρόσβαση και έλεγχο του δικτύου UMTS προκειμένου να παρέχει τα προβλεπόμενα επίπεδα ποιότητας και υπηρεσιών και, ως εκ τούτου, να παρέχει μόνο πρόσβαση μεταπώλησης.

(108) Κατά την άποψη της Nova, η έλλειψη σαφούς υποχρέωσης παροχής αποτελεσματικής πρόσβασης χονδρικής αποφέρει στη Síminn ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε σχέση με το τμήμα του δικτύου 3G που κατασκευάστηκε βάσει της συμφωνίας. Παρέχει επίσης στη Síminn ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην αγορά λιανικής στο σύνολό της λόγω της γενικής αυξημένης κάλυψης των κινητών δικτύων της Síminn. Έτσι, δίδεται στη Síminn η δυνατότητα να αναπτύξει μια πελατειακή βάση τελικών χρηστών και να αυξήσει το μερίδιό της στην αγορά χωρίς ουσιαστικό ανταγωνισμό από τρίτους φορείς εκμετάλλευσης. Επιπλέον, ακόμη και αν η Nova αποκτούσε πρόσβαση μεταπώλησης στο δίκτυο UMTS/3G, η Nova δεν θα ήταν σε θέση να διαφοροποιήσει τις υπηρεσίες της σε επίπεδο λιανικής ως προς την τιμή ή τα χαρακτηριστικά των υπηρεσιών από τις αντίστοιχες που παρέχει η Síminn.

(109) Όπως ισχυρίζεται η Nova, ζήτησε επανειλημμένα πρόσβαση χονδρικής στο δίκτυο 3G της Síminn χωρίς επιτυχία. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με τη Nova, δεν υπήρξε ποτέ καμία πρόθεση εκ μέρους της Síminn να παράσχει στη Nova εύλογη πρόσβαση στο δίκτυο.

(110) Επιπλέον, η Nova επισημαίνει ότι κανένα στοιχείο στις συνομιλίες της με τη Síminn δεν υποδήλωνε ότι η πρόσβαση χονδρικής στο δίκτυο θα ήταν τεχνικά δύσκολη ή αδύνατη. Κατά την άποψη της Nova, αυτό φαίνεται να υποδεικνύει ότι η προαναφερόμενη τεχνική αναγκαιότητα να έχει η Síminn πλήρη πρόσβαση και έλεγχο επί του δικτύου UMTS προκειμένου να παρέχει τα προβλεπόμενα επίπεδα ποιότητας και υπηρεσιών δεν μπορεί να αιτιολογηθεί.

(111) Βάσει των ανωτέρω παρατηρήσεων, η Nova υποστηρίζει ότι παρασχέθηκε στη Síminn αθέμιτο πλεονέκτημα το οποίο νοθεύει τον ανταγωνισμό και αντιβαίνει στο άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ.

8. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΙΣΛΑΝΔΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΤΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΥΣΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ

8.1. Απάντηση στις παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν από την καταγγέλλουσα (Vodafone)

(112) Οι ισλανδικές αρχές υπέβαλαν τα σχόλια και τις παρατηρήσεις τους επί των παρατηρήσεων της καταγγέλλουσας και των ενδιαφερόμενων μερών με επιστολή της 28ης Φεβρουαρίου 2014 (66). Οι ισλανδικές αρχές θεωρούν εξαιρετικά απίθανο η επέκταση του αντικειμένου του έργου να είχε ως αποτέλεσμα την υποβολή χαμηλότερης προσφοράς από τη Vodafone ή, για την ακρίβεια, και από τις άλλες ανταγωνιστικές επιχειρήσεις. Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 18 ανωτέρω, η Vodafone υπέβαλε δύο προσφορές για τη σύνδεση των 1 118 κτιρίων που είχαν προσδιοριστεί αρχικά στα τεύχη δημοπράτησης. Η πρώτη προσφορά της Vodafone ανερχόταν στο ποσό των 2,2 δισεκατ. ISK περίπου και η δεύτερη στο ποσό των 1,8 δισεκατ. ISK περίπου. Ωστόσο, η αρχική προσφορά της Síminn ανερχόταν σε 379 εκατ. ISK, με αποτέλεσμα προσαρμοσμένη τιμή 606 εκατ. ISK για το τελικό αντικείμενο του έργου που αφορούσε 1 788 τοποθεσίες, δηλαδή συμπεριλαμβανομένων των 670 επιπλέον κτιρίων. Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, είναι απόλυτα λογικό να υποτεθεί ότι μια προσαρμοσμένη προσφορά της Vodafone θα ήταν πολύ υψηλότερη από την αρχική προσφορά, δεδομένης της αύξησης του αντικειμένου του έργου και του κόστους εξοπλισμού.

(113) Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, ο ισχυρισμός της καταγγέλλουσας ότι οι πρόσθετες τοποθεσίες δεν συνεπάγονται κατ' ανάγκη τη συνακόλουθη αύξηση του κόστους είναι αβάσιμος. Η Síminn έχει επιβεβαιώσει στις ισλανδικές αρχές ότι οι πρόσθετες τοποθεσίες πράγματι αύξησαν το κόστος του έργου. Η αύξηση του κόστους οφείλεται στο γεγονός ότι οι πρόσθετες τοποθεσίες διέφεραν από γεωγραφική άποψη από τις αρχικές τοποθεσίες και ήταν διάσπαρτες σε μεγάλες περιοχές της Ισλανδίας.

(114) Οι ισλανδικές αρχές επαναλαμβάνουν ότι ο επιδιωκόμενος σκοπός του υπό εξέταση έργου δεν ήταν η παροχή υπηρεσιών δεδομένων κινητής τηλεφωνίας ούτε φωνητικών υπηρεσιών κινητής τηλεφωνίας, π.χ. υπηρεσιών «περιαγωγής 3G», που ποτέ δεν υπήρχε πρόθεση να αποτελέσουν μέρος του έργου σε καμία χρονική στιγμή. Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι στα τεύχη δημοπράτησης δεν προβλεπόταν απαίτηση για καμία μορφή πρόσβασης περιαγωγής στο πλαίσιο της προσφερόμενης λύσης. Η συμφωνία με τη Síminn δεν μετέβαλε το στοιχείο αυτό κατά κανένα τρόπο, είδος ή μορφή. Ως εκ τούτου, τα τεχνικά προβλήματα που συνδέονται με την παροχή πρόσβασης περιαγωγής είναι άσχετα με το συγκεκριμένο έργο καθώς η πρόσβαση περιαγωγής κινητής τηλεφωνίας δεν αποτέλεσε ποτέ μέρος του έργου. Οι ισλανδικές αρχές τονίζουν ότι το «ρητό κριτήριο πρόσβασης χονδρικής που προβλέπεται από τον διαγωνισμό» δεν αφαιρέθηκε και περιλαμβάνεται στη συμφωνία με τη Síminn. Ωστόσο, χρησιμοποιούνται διαφορετικές μέθοδοι για την υλοποίηση της πρόσβασης χονδρικής ανάλογα με την τεχνολογία που χρησιμοποιείται στο έργο, δηλαδή ADSL ή UMTS/3G. Κατά συνέπεια, οι ισλανδικές αρχές είναι της άποψης ότι το ζήτημα της πρόσβασης χονδρικής συνολικά φαίνεται να βασίζεται στη θεμελιώδη παρανόηση ότι η πρόσβαση περιαγωγής επρόκειτο να αποτελέσει μέρος του έργου.

(115) Όσον αφορά τη μεθοδολογία της μέσης τιμής μονάδας, οι ισλανδικές αρχές επισημαίνουν ότι βασίζεται στο κεφάλαιο 2.3.4 των τευχών δημοπράτησης, με τίτλο «Νέες συνδέσεις και η υποχρέωση διασύνδεσης». Το εν λόγω κεφάλαιο προβλέπει συγκεκριμένα τη χρήση μιας μεθόδου μέσης τιμής κατά την αξιολόγηση του κόστους για νέες τοποθεσίες που προστίθενται στο έργο. Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, αυτή η προσέγγιση συνάδει επίσης με την αναγνωρισμένη πρακτική στο ισλανδικό δίκαιο των συμβάσεων.

(116) Τέλος, σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, το Ταμείο έλαβε απολύτως έγκυρη τραπεζική εγγύηση από την τράπεζα Nýja Kaupþing (νυν Arion banki hf.), με ημερομηνία 17 Φεβρουαρίου 2009, η οποία επισυνάπτεται ως παράρτημα στην τελική συμφωνία.

8.2. Απάντηση στις παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν από την Hringiðan ehf.

(117) Οι ισλανδικές αρχές απορρίπτουν τόσο τα επιχειρήματα που προέβαλε η Hringiðan όσον αφορά την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης όσο και τα επιχειρήματα για το ότι η εικαζόμενη κρατική ενίσχυση είναι ασυμβίβαστη με τη λειτουργία της συμφωνίας ΕΟΧ. Οι ισλανδικές αρχές έχουν επίσης εντοπίσει διάφορα σφάλματα ως προς τα πραγματικά γεγονότα στις παρατηρήσεις που υπέβαλε η Hringiðan και εκτιμούν ότι είναι απαραίτητο να τα επισημάνουν.

(118) Ως προς το θέμα των τραπεζικών εγγυήσεων, οι ισλανδικές αρχές είναι της γνώμης ότι η δήλωση την οποία παρέσχε στις ισλανδικές αρχές η τράπεζα Glitnir για λογαριασμό της Hringiðan δεν ήταν επαρκής, καθώς σε αυτή δηλωνόταν απλώς ότι η τράπεζα Glitnir ήταν «διατεθειμένη να εξετάσει το ενδεχόμενο παροχής εγγύησης», ενώ η νικήτρια του διαγωνισμού Síminn μπόρεσε να εξασφαλίσει έγκυρη τραπεζική εγγύηση από την τράπεζα Nýja Kaupþing. Η εγγυητική επιστολή την οποία προσκόμισε η Síminn ανέφερε ότι η τράπεζα Nýja Kaupþing ήταν πράγματι πρόθυμη να «παράσχει τραπεζική εγγύηση για το έργο». Οι ισλανδικές αρχές επισημαίνουν επίσης ότι το έγγραφο που προσκόμισε η Hringiðan υποβλήθηκε πολύ αργότερα από την εκπνοή της παραταθείσας προθεσμίας.

(119) Οι ισλανδικές αρχές υπογραμμίζουν ότι η προσφορά την οποία υπέβαλε η Hringiðan για το αρχικό αντικείμενο του έργου, που περιλάμβανε 1 119 κτίρια, ήταν πολύ υψηλότερη από την επιλεγείσα προσφορά, ήτοι 1 297 257 098 ISK έναντι της προσφοράς που υπέβαλε η Síminn, η οποία ανερχόταν σε 379 000 000 ISK. Επιπλέον, οι ισλανδικές αρχές επισημαίνουν ότι το ποσό που συμφωνήθηκε εντέλει μεταξύ των ισλανδικών αρχών και της Síminn μετά την επέκταση του αντικειμένου του έργου είναι και πάλι χαμηλότερο από την προσφορά που υπέβαλε η Hringiðan.

8.3. Απάντηση στις παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν από τη Nova ehf.

(120) Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, η συμφωνία ορίζει σαφώς το ελάχιστο ποσοστό έκπτωσης χονδρικής που πρέπει να προσφέρει η Síminn στους άλλους παρόχους υπηρεσιών. Ωστόσο, η Síminn είναι ελεύθερη να διαπραγματευτεί υψηλότερα ποσοστά έκπτωσης. Οι ισλανδικές αρχές επαναλαμβάνουν ότι η πρόσβαση περιαγωγής στο τμήμα UMTS/3G του δικτύου δεν αποτελεί μέρος του έργου και συνεπώς η πρόσβαση χονδρικής στο έργο δεν περιλαμβάνει πρόσβαση περιαγωγής. Ως εκ τούτου, τα αποτελέσματα προηγούμενων διαπραγματεύσεων μεταξύ της Síminn και της Nova σχετικά με την πρόσβαση περιαγωγής δεν εμπίπτουν στο αντικείμενο του έργου.

(121) Επιπλέον, οι ισλανδικές αρχές διαφωνούν έντονα με τη δήλωση της Nova ότι οι απαντήσεις του Ταμείου της 23ης Ιουλίου 2009 ήταν ανεπαρκείς και απλώς αγνόησαν τα βασικά ζητήματα που είχαν τεθεί. Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, η απάντηση του Ταμείου είναι αρκούντως σαφής επί του ζητήματος της περιαγωγής κινητής τηλεφωνίας 3G, που φαίνεται να αποτελεί το κυριότερο ζήτημα στο οποίο βασίζεται η καταγγελία και οι μεταγενέστερες απαντήσεις των φορέων της αγοράς. Στην απάντηση αναφέρονται τα εξής: «Η παρούσα σύμβαση δεν καλύπτει φωνητικές υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας 3G ούτε ευρυζωνικές υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας προς τα προσδιοριζόμενα κτίρια ή τον περιβάλλοντα χώρο. Η ανατεθείσα βάσει της σύμβασης υπηρεσία παρέχεται συγκεκριμένα από θύρα δρομολογητή που βρίσκεται στο εσωτερικό των κατοικιών ή χώρων εργασίας. Άλλες υπηρεσίες που παρέχονται ή πιθανώς θα παρασχεθούν από τους πωλητές μέσω πομπών 3G δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της σύμβασης.»

II. ΕΚΤΙΜΗΣΗ

1. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

(122) Στο άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ ορίζονται τα εξής: «Ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οιαδήποτε μορφή από τα κράτη μέλη της ΕΚ, τα κράτη της ΕΖΕΣ ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής, είναι ασυμβίβαστες με τη λειτουργία της παρούσας συμφωνίας, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ των συμβαλλομένων μερών συναλλαγές, εκτός εάν η παρούσα συμφωνία ορίζει άλλως».

(123) Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι ένα μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ εφόσον πληρούνται σωρευτικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις: το μέτρο: i) χορηγείται από το κράτος ή με κρατικούς πόρους· ii) παρέχει επιλεκτικό οικονομικό πλεονέκτημα στον δικαιούχο· iii) δύναται να επηρεάσει τις μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών συναλλαγές και να νοθεύσει τον ανταγωνισμό.

(124) Στα επόμενα κεφάλαια, η κρατική χρηματοδότηση του προαναφερόμενου έργου θα αξιολογηθεί με βάση αυτά τα κριτήρια.

1.1. Παρουσία κρατικών πόρων

(125) Σύμφωνα με το άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ, για να συνιστά κάποιο μέτρο κρατική ενίσχυση, πρέπει να χρηματοδοτείται από το κράτος ή με κρατικούς πόρους.

(126) Για τον σκοπό του άρθρου 61 παράγραφος 1, το κράτος καλύπτει όλους τους φορείς της κρατικής διοίκησης, από την κεντρική κυβέρνηση μέχρι το επίπεδο του δήμου ή την κατώτατη διοικητική βαθμίδα, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων επιχειρήσεων και οργανισμών (67).

(127) Το Ταμείο, όπως περιγράφηκε ανωτέρω, έχει ιδρυθεί διά νόμου και ανήκει στο ισλανδικό κράτος, το οποίο διαθέτει πόρους στο Ταμείο μέσω του ετήσιου κρατικού προϋπολογισμού. Ως εκ τούτου, το πρώτο κριτήριο του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ πληρούται.

1.2. Επιχείρηση

(128) Για να συνιστά ένα μέτρο κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ, πρέπει να παρέχει σε μια επιχείρηση οικονομικό πλεονέκτημα. Οι επιχειρήσεις είναι οντότητες που ασκούν οικονομική δραστηριότητα ανεξάρτητα από το νομικό καθεστώς που τις διέπει και τον τρόπο χρηματοδότησής τους (68). Οι οικονομικές δραστηριότητες είναι δραστηριότητες που συνίστανται στη διάθεση αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών σε μια αγορά (69).

(129) Η Síminn αποτελεί τον μεγαλύτερο τηλεπικοινωνιακό φορέα στην Ισλανδία που παρέχει υπηρεσίες κινητής, σταθερής τηλεφωνίας, διαδικτύου και τηλεόρασης στην ισλανδική αγορά. Καθίσταται, επομένως, σαφές ότι τυχόν ενίσχυση που προβλέπεται στη συμφωνία μεταξύ της Síminn και του Ταμείου έχει χορηγηθεί σε επιχείρηση.

1.3. Ευνοϊκή μεταχείριση ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής

(130) Καταρχάς, το μέτρο ενίσχυσης πρέπει να παρέχει στη δικαιούχο επιχείρηση οικονομικό πλεονέκτημα, το οποίο η επιχείρηση δεν θα είχε αποκομίσει υπό κανονικές συνθήκες της αγοράς (70). Ένα μέτρο κρατικής ενίσχυσης μπορεί να λαμβάνει διάφορες μορφές και πρέπει να εκτιμάται σε σχέση με τα αποτελέσματά του (71). Η συνηθέστερη μορφή ενός τέτοιου πλεονεκτήματος συνίσταται στη χορήγηση επιδότησης, δηλαδή παροχής σε χρήμα ή σε είδος που χορηγείται για την υποστήριξη μιας επιχείρησης πέραν της πληρωμής που καταβάλλεται από τον αγοραστή ή τον καταναλωτή για τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που παράγει η επιχείρηση (72).

(131) Στην παρούσα υπόθεση, η χρηματοδότηση του έργου από τις δημόσιες αρχές απέφερε οικονομικό πλεονέκτημα στον επιλεγέντα προμηθευτή του δικτύου, ο οποίος υπό φυσιολογικές συνθήκες θα κάλυπτε το αντίστοιχο κόστος από τον προϋπολογισμό του, και έδωσε στον επιλεγέντα φορέα εκμετάλλευσης τη δυνατότητα να παρέχει ευρυζωνικό δίκτυο υπό συνθήκες που σε διαφορετική περίπτωση δεν θα ήταν διαθέσιμες στην αγορά. Επιπλέον, δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι η χρηματοδοτική στήριξη επέτρεψε στη Síminn, ως επιτυχόντα προσφέροντα, να ασκήσει τις εμπορικές δραστηριότητές της σε σχέση με το δίκτυο υπό συνθήκες που σε διαφορετική περίπτωση δεν θα είχαν υπάρξει ελλείψει του μέτρου. (73)

(132) Αν και μια διαδικασία διαγωνισμού τείνει να συμβάλλει στη μείωση του ποσού της απαιτούμενης χρηματοδοτικής στήριξης και να αποτρέπει τα υπερβολικά κέρδη, η ενίσχυση θα δώσει στον φορέα εκμετάλλευσης τη δυνατότητα να παρέχει διατερματικές υπηρεσίες, εκ πρώτης όψεως σε χαμηλότερες τιμές από ό,τι εάν είχε υποχρεωθεί να επωμιστεί ο ίδιος το συνολικό κόστος, και συνεπώς να προσελκύει περισσότερους πελάτες από ό,τι θα επιτύγχανε υπό κανονικές συνθήκες της αγοράς. Ο επιλεγείς φορέας εκμετάλλευσης θα αποκτήσει επίσης την ιδιοκτησία του δικτύου, καθώς και άλλα υλικά και άυλα στοιχεία ενεργητικού με κρατικά κεφάλαια (π.χ. εξοπλισμό, σχέσεις με πελάτες) ακόμα και μετά το τέλος του κύκλου ζωής των έργων. Με δεδομένα τα ανωτέρω, είναι σαφές ότι χορηγήθηκε οικονομικό πλεονέκτημα στον επιλεγέντα φορέα εκμετάλλευσης (74).

(133) Επιπλέον, η Αρχή διαπιστώνει ότι το μέτρο στοχεύει στη βελτίωση της παροχής των υφιστάμενων ευρυζωνικών υπηρεσιών σε οικιακούς καθώς και επαγγελματικούς χρήστες στις συγκεκριμένες περιοχές. Αν και οι οικιακοί χρήστες δεν υπόκεινται στους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων, οι επιχειρήσεις στις στοχευμένες περιοχές θα επωφεληθούν εντέλει από τις βελτιωμένες ευρυζωνικές υπηρεσίες και τη βελτιωμένη ευρυζωνική κάλυψη σε σύγκριση με εκείνη που θα παρεχόταν σε αμιγώς εμπορική βάση.

(134) Κατά δεύτερον, το μέτρο ενίσχυσης πρέπει να είναι επιλεκτικό, δεδομένου ότι πρέπει να ευνοεί «ορισμένες επιχειρήσεις ή ορισμένους κλάδους παραγωγής». Δημόσια χρηματοδότηση του ευρυζωνικού δικτύου σε αγροτικές περιοχές της Ισλανδίας χορηγήθηκε στη Síminn, που αποτέλεσε τον επιτυχόντα προσφέροντα. Δεδομένου ότι η Síminn είναι ο μοναδικός αποδέκτης των κρατικών πόρων, η Αρχή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μέτρο είναι επιλεκτικό.

1.4. Νόθευση του ανταγωνισμού και επιπτώσεις στις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών

(135) Για να θεωρηθεί το μέτρο κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ, το μέτρο πρέπει να συμβάλλει στη νόθευση του ανταγωνισμού και να επηρεάζει τις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών της εν λόγω συμφωνίας.

(136) Σύμφωνα με την πάγια νομολογία, δεν είναι αναγκαίο να διαπιστωθεί ότι η ενίσχυση έχει πραγματικές επιπτώσεις στις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών στη συμφωνία ΕΟΧ και ότι υπάρχει όντως νόθευση του ανταγωνισμού, αλλά αρκεί να εξετασθεί εάν η ενίσχυση ενδέχεται να επηρεάσει αυτού του είδους τις συναλλαγές και να προκαλέσει νόθευση του ανταγωνισμού (75). Επιπλέον, δεν είναι αναγκαίο ο δικαιούχος της ενίσχυσης να μετέχει ο ίδιος σε εμπορικές συναλλαγές στο εσωτερικό του ΕΟΧ. Ακόμα και αν δημόσια επιδότηση χορηγηθεί σε επιχείρηση, η οποία παρέχει αποκλειστικά τοπικές ή περιφερειακές υπηρεσίες και δεν παρέχει υπηρεσίες εκτός του κράτους προέλευσής της, μπορεί εντούτοις να επηρεάσει τις εμπορικές συναλλαγές εάν τέτοιου είδους εσωτερικές δραστηριότητες μπορούν να αυξηθούν ή να διατηρηθούν ως αποτέλεσμα της ενίσχυσης, με συνέπεια τη μείωση των ευκαιριών για τις επιχειρήσεις με έδρα σε άλλα συμβαλλόμενα μέρη (76).

(137) Η συμμετοχή των πολιτών στην προσπάθεια για την ανάπτυξη υποδομών με σκοπό την παροχή υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών μεταβάλλει τις ισχύουσες συνθήκες της αγοράς ενισχύοντας τη θέση του επιλεγμένου προμηθευτή του δικτύου σε σχέση με τους ανταγωνιστές του.

(138) Ο δικαιούχος του μέτρου θα δραστηριοποιηθεί στην ανάπτυξη ευρυζωνικών υποδομών δικτύου σε μια αγορά στην οποία η πρόσβαση μπορεί να επιτευχθεί άμεσα ή μέσω οικονομικής συμμετοχής εκ μέρους συμμετεχόντων από άλλα κράτη του ΕΟΧ. Γενικά, οι αγορές υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών (συμπεριλαμβανομένων των αγορών ευρυζωνικών υπηρεσιών χονδρικής και λιανικής) είναι ανοικτές στο εμπόριο και στον ανταγωνισμό μεταξύ φορέων εκμετάλλευσης και παρόχων υπηρεσιών σε ολόκληρο τον ΕΟΧ.

(139) Ως εκ τούτου, η Αρχή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μέτρο ενδέχεται να προκαλέσει νόθευση του ανταγωνισμού και να επηρεάσει τις συναλλαγές εντός του ΕΟΧ.

1.5. Χρηματοδότηση δημόσιας υπηρεσίας και η μέθοδος Altmark

(140) Οι ισλανδικές αρχές και η Síminn είναι της άποψης ότι η συνεισφορά μπορεί να χαρακτηριστεί χρηματοδότηση δημόσιας υπηρεσίας, ότι πληρούνται τα τέσσερα σωρευτικά κριτήρια της «μεθόδου Altmark» και ότι, κατά συνέπεια, το μέτρο δεν συνιστά κρατική ενίσχυση.

(141) Στην απόφαση Altmark του Δικαστηρίου αποσαφηνίζονται οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες η αντιστάθμιση για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας δεν συνιστά κρατική ενίσχυση λόγω έλλειψης πλεονεκτήματος (77). Ωστόσο, για να μην χαρακτηριστεί η εν λόγω αντιστάθμιση κρατική ενίσχυση σε μια συγκεκριμένη περίσταση, πρέπει να συντρέχουν τέσσερις βασικές προϋποθέσεις, γνωστές και ως «κριτήρια Altmark» (78).

(142) Τα τέσσερα σωρευτικά κριτήρια της μεθόδου Altmark είναι τα εξής: i) ο δικαιούχος μηχανισμού κρατικής χρηματοδότησης για την παροχή ΥΓΟΣ πρέπει να έχει επίσημα επιφορτιστεί με την παροχή και εκπλήρωση των υποχρεώσεων παροχής ΥΓΟΣ, οι δε υποχρεώσεις του πρέπει να είναι σαφώς καθορισμένες· ii) οι παράμετροι βάσει των οποίων υπολογίζεται η αντιστάθμιση πρέπει να έχουν προσδιοριστεί προηγουμένως αντικειμενικά και με διαφάνεια, με σκοπό να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να περιλαμβάνει η αντιστάθμιση αυτή ένα οικονομικό πλεονέκτημα ικανό να ευνοήσει τη δικαιούχο επιχείρηση έναντι των ανταγωνιστριών της· iii) η αντιστάθμιση δεν μπορεί να υπερβαίνει το μέτρο του αναγκαίου για την κάλυψη του συνόλου ή μέρους των δαπανών που πραγματοποιούνται για την εκπλήρωση υποχρεώσεως παροχής ΥΓΟΣ, λαμβανομένων υπόψη των σχετικών εσόδων και ενός εύλογου κέρδους για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων αυτών· και iv) όταν η επιλογή του δικαιούχου δεν γίνεται στο πλαίσιο διαδικασίας σύναψης δημόσιας σύμβασης, το επίπεδο της χορηγούμενης αντιστάθμισης πρέπει να καθορίζεται βάσει ανάλυσης των δαπανών στις οποίες θα προέβαινε μια μέση επιχείρηση με χρηστή διαχείριση για την εκπλήρωση αυτών των υποχρεώσεων, λαμβανομένων υπόψη των σχετικών εσόδων και ενός εύλογου κέρδους.

(143) Τα κράτη ΕΖΕΣ του ΕΟΧ διαθέτουν εν γένει μεγάλη διακριτική ευχέρεια για τον προσδιορισμό μιας υπηρεσίας ως ΥΓΟΣ τηρουμένης παράλληλα της σχετικής νομολογίας που καθορίζει τις γενικές αρχές που πρέπει να γίνονται σεβαστές (79). Η παροχή επαρκούς ευρυζωνικής κάλυψης προς όλους τους πολίτες σε περιοχές που δεν καλύπτονται ή δεν πρόκειται να καλυφθούν από άλλους φορείς παροχής τέτοιων υπηρεσιών στο εγγύς μέλλον, μπορεί κάλλιστα να χαρακτηριστεί ΥΓΟΣ (80). Συνεπώς, αντιστάθμιση για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας μπορεί καταρχήν να χορηγηθεί σε επιχείρηση στην οποία έχει ανατεθεί η κατασκευή και λειτουργία ευρυζωνικού δικτύου. Σύμφωνα με το σημείο 16 των κατευθυντήριων γραμμών για τα ευρυζωνικά δίκτυα, αυτό μπορεί να ισχύει στις περιπτώσεις όπου μπορεί να καταδειχθεί ότι ιδιώτες επενδυτές ενδέχεται να μην είναι σε θέση στο εγγύς μέλλον (δηλαδή στην επόμενη τριετία) να παρέχουν επαρκή ευρυζωνική κάλυψη προς όλους τους πολίτες ή τους χρήστες, αφήνοντας έτσι ένα σημαντικό τμήμα του πληθυσμού χωρίς σύνδεση. Κατά συνέπεια, ένα δίκτυο χρηματοδοτούμενο από το Δημόσιο που συγκροτείται σε λευκές περιοχές και απευθύνεται σε όλους τους δυνητικούς χρήστες, είτε επιχειρήσεις είτε ιδιώτες, μπορεί να χρηματοδοτείται μέσω αντιστάθμισης για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας. Ωστόσο, πρέπει να πληρούται σειρά όρων, ιδίως εκείνων που ορίζονται στα σημεία 17 έως 23 των κατευθυντήριων γραμμών για τα ευρυζωνικά δίκτυα.

(144) Οι αρχές της Ισλανδίας περιέγραψαν τους λόγους για τους οποίους η ανάπτυξη ευρυζωνικού δικτύου σε αγροτικές περιοχές που δεν εξυπηρετούνταν από ιδιωτικές επενδύσεις πρέπει να χρηματοδοτηθεί από το κράτος για λόγους γενικού οικονομικού συμφέροντος. Κατόπιν διαβούλευσης με τα ενδιαφερόμενα μέρη μέσω διενέργειας χαρτογράφησης και ανάλυσης της κάλυψης, διαπιστώθηκε ότι τα συγκεκριμένα κτίρια δεν επρόκειτο να εξυπηρετηθούν από υποδομές διαδικτύου υψηλής ταχύτητας με όρους της αγοράς εντός των τριών επόμενων ετών. Οι ισλανδικές αρχές επισήμαναν τον λόγο για τον οποίο θεωρούν σημαντική την αποφυγή του «ψηφιακού χάσματος» μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών.

(145) Οι οικονομικές παράμετροι της παροχής ευρυζωνικής σύνδεσης είναι τέτοιες που η αγορά δεν θα θεωρεί πάντοτε αποδοτική την πραγματοποίηση επενδύσεων στον εν λόγω τομέα σε όλες τις περιοχές. Λόγω των οικονομικών παραμέτρων της πυκνότητας, η ανάπτυξη ευρυζωνικών δικτύων είναι γενικά περισσότερο αποδοτική εκεί όπου η δυνητική ζήτηση είναι υψηλότερη και περισσότερο συγκεντρωμένη, δηλαδή σε πυκνοκατοικημένες περιοχές. Εξαιτίας του υψηλού πάγιου κόστους των επενδύσεων, το κόστος ανά μονάδα αυξάνεται σημαντικά με τη μείωση της πληθυσμιακής πυκνότητας. Κατά συνέπεια, τα ευρυζωνικά δίκτυα έχουν την τάση να καλύπτουν επικερδώς μέρος μόνο του πληθυσμού. Ο απομακρυσμένος χαρακτήρας, όπως οι μεγαλύτερες αποστάσεις από τις υφιστάμενες τηλεπικοινωνιακές υποδομές, θα μπορούσε επίσης να αυξήσει σημαντικά το κόστος των επενδύσεων που είναι αναγκαίες για την ανάπτυξη επαρκών ευρυζωνικών δικτύων (81).

(146) Παραδοσιακά, αυτές οι μη επαρκώς εξυπηρετούμενες περιφέρειες αποτελούν αγροτικές περιοχές με χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα, στις οποίες οι πάροχοι εμπορικών υπηρεσιών δεν έχουν κανένα οικονομικό κίνητρο να πραγματοποιήσουν επενδύσεις σε δίκτυα ηλεκτρονικών επικοινωνιών για την παροχή επαρκών ευρυζωνικών υπηρεσιών. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε «ψηφιακό χάσμα» μεταξύ των περιοχών που έχουν πρόσβαση σε επαρκείς ευρυζωνικές υπηρεσίες και εκείνων που δεν έχουν. Κατά συνέπεια, είναι προς το δεδηλωμένο γενικό οικονομικό συμφέρον να είναι τα κράτη του ΕΟΧ σε θέση να χρησιμοποιούν δημόσια κεφάλαια για να καταστήσουν εφικτή τη συνδεσιμότητα σε περιοχές που δεν θα εξυπηρετούνταν σε διαφορετική περίπτωση από υψηλής ταχύτητας διαδίκτυο, είτε τη δεδομένη χρονική στιγμή είτε στο εγγύς μέλλον (82).

(147) Οι ισλανδικές αρχές έχουν καταδείξει την αναγκαιότητα της παρέμβασής τους. Όπως περιγράφηκε στο κεφάλαιο 2.1.2 του μέρους Ι ανωτέρω, οι αρχές επιβεβαίωσαν ότι υπήρχε σοβαρή έλλειψη ευρυζωνικής κάλυψης υψηλής ταχύτητας στις συγκεκριμένες περιοχές. Επιπλέον, η χαρτογράφηση και η ανάλυση της κάλυψης αποκάλυψαν ότι δεν υπήρχαν επενδυτικά σχέδια για τη σύνδεση των κτιρίων στο εγγύς μέλλον με δεδομένη τη χαμηλή εμπορική τους ελκυστικότητα για τους ιδιωτικούς φορείς εκμετάλλευσης, καθώς βρίσκονταν όλα σε αραιοκατοικημένες περιοχές.

(148) Επιπλέον, η Síminn φαίνεται να έχει λάβει σαφή εντολή που της ανατέθηκε στο πλαίσιο της συμφωνίας, η οποία, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της Αρχής για την εφαρμογή των κανόνων στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων στην αντιστάθμιση για παροχή υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος («οι κατευθυντήριες γραμμές της Αρχής για τις ΥΓΟΣ»), μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί την απαιτούμενη πράξη ανάθεσης (83). Σύμφωνα με την εντολή της Síminn, οι ευρυζωνικές υποδομές που επρόκειτο να αναπτυχθούν θα έπρεπε να παρέχουν καθολική συνδεσιμότητα σε όλους τους χρήστες σε μια δεδομένη περιοχή. Το δίκτυο και η υπηρεσία θα έπρεπε να εκτείνονται σε όλες τις κατοικίες όπου τουλάχιστον ένα άτομο ήταν καταχωρισμένο και διέμενε καθ' όλη τη διάρκεια του έτους και στις επιχειρήσεις που λειτουργούσαν καθ' όλη τη διάρκεια του έτους.

(149) Επιπλέον, σύμφωνα με τα σημεία 19-20 των κατευθυντήριων γραμμών για τα ευρυζωνικά δίκτυα, το δίκτυο που χρηματοδοτείται από το Δημόσιο θα έπρεπε να κατασκευαστεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε να καθίσταται εφικτή η πρόσβαση από άλλους ISP σε βάση χονδρικής. Οι εν λόγω ISP θα έπρεπε να είναι σε θέση να αγοράζουν κατόπιν αιτήματος τις βασικές υπηρεσίες της Síminn σε τιμές χονδρικής, και θα έπρεπε να τους επιτρέπεται να παρέχουν υπηρεσίες μέσω του δικτύου στους πελάτες λιανικής τους. Η πρόσβαση θα έπρεπε να παρέχεται με κατάλληλα μέσα και σε όλους τους ISP θα έπρεπε να παρέχονται ισότιμες υπηρεσίες και ισότιμη πρόσβαση στο δίκτυο, ανεξαρτήτως της σύνδεσής τους με τον πωλητή. Ως εκ τούτου, η Síminn δεν μπορεί να αρνηθεί την πρόσβαση στις υποδομές βάσει διακριτικής ευχέρειας ή βάσει διακρίσεων. Επιπλέον, η ανάθεση και η ενίσχυση καλύπτουν μόνο την ανάπτυξη δικτύου και την παροχή των σχετικών υπηρεσιών πρόσβασης χονδρικής, χωρίς να συμπεριλαμβάνονται υπηρεσίες επικοινωνιών λιανικής.

(150) Ωστόσο, το γεγονός ότι η αντιστάθμιση για τα 670 κτίρια που προστέθηκαν στο έργο μετά την απόσυρση της WBS από την αγορά αποφασίστηκε αφότου η Síminn κέρδισε τον διαγωνισμό προκαλεί προβλήματα σε σχέση με τα υπόλοιπα κριτήρια Altmark. Οι παράμετροι για τον υπολογισμό της αντιστάθμισης για