EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 324/21

ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΟΠΤΕΫΟΥΣΑΣ ΑΡΧΉΣ ΤΗΣ ΕΖΕΣ

αριθ. 261/12/COL

της 4ης Ιουλίου 2012

σχετικά με τα δημοτικά φορολογικά μέτρα, την πώληση ακινήτων και την πώληση ηλεκτρικής ενέργειας στη Verne (Ισλανδία)

Η ΕΠΟΠΤΕΥΟΥΣΑ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΖΕΣ (Η «ΑΡΧΗ»),

ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο («συμφωνία ΕΟΧ»), και ιδίως το άρθρο 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ),

ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τη συμφωνία μεταξύ των κρατών της ΕΖΕΣ για τη σύσταση Εποπτεύουσας Αρχής και Δικαστηρίου («Συμφωνία περί Εποπτείας και Δικαστηρίου»), και ιδίως το άρθρο 24,

ΕΧΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ το πρωτόκολλο 3 της Συμφωνίας περί Εποπτείας και Δικαστηρίου («πρωτόκολλο 3»), ιδίως το άρθρο 1 παράγραφος 2 του μέρους Ι και το άρθρο 4 παράγραφος 4, το άρθρο 6, το άρθρο 7 παράγραφος 5 και το άρθρο 8 του μέρους ΙΙ,

ΑΦΟΥ κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις ανωτέρω διατάξεις (1),

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

I. ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

1. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Την 1η Σεπτεμβρίου 2010, σε συνέχεια συζητήσεων που πραγματοποιήθηκαν προ της κοινοποίησης, οι ισλανδικές αρχές κοινοποίησαν στην Αρχή τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης για την κατασκευή κέντρου δεδομένων στον δήμο του Reykjanesbær («ο δήμος» ή «το Reykjanesbær»), κατ’ εφαρμογή του άρθρου 1 παράγραφος 3 του μέρους Ι του πρωτοκόλλου 3, με επιστολή που παρελήφθη και πρωτοκολλήθηκε αυθημερόν από την Αρχή (αριθ. αναφοράς 568140). Η κοινοποίηση αφορούσε παρεκκλίσεις από φόρους και τέλη που προβλέπονταν για την κατασκευή κέντρου δεδομένων («κέντρο δεδομένων») από την εταιρεία Verne Holdings ehf. («Verne»), δυνάμει του νόμου αριθ. 57/2010 και σχετικής συμφωνίας που μονογραφήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2009 («συμφωνία επένδυσης»).

(2) Μετά την ανταλλαγή διαφόρων επιστολών (2), με επιστολή της 3ης Νοεμβρίου 2010 (αριθ. αναφοράς 573997), η Αρχή ενημέρωσε τις ισλανδικές αρχές ότι είχε αποφασίσει να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας που προβλέπεται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 του μέρους Ι του πρωτοκόλλου 3 όσον αφορά τη χορήγηση ενίσχυσης για το κέντρο δεδομένων της Verne.

(3) Η απόφαση αριθ. 418/10/COL της Αρχής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στο συμπλήρωμα για τον ΕΟΧ («απόφαση κίνησης της διαδικασίας») (3). Η Αρχή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους επί της απόφασης αυτής. Δεν ελήφθησαν παρατηρήσεις από ενδιαφερόμενα μέρη.

(4) Με επιστολές της 23ης Νοεμβρίου 2010, της 4ης Ιανουαρίου, της 18ης Ιανουαρίου και της 2ας Φεβρουαρίου 2011 (αριθ. αναφοράς 578499, 582634, 583705 και 585546), η Αρχή έκανε δεκτά τα αιτήματα των ισλανδικών αρχών για παράταση της προθεσμίας υποβολής παρατηρήσεων επί της απόφασης.

(5) Οι ισλανδικές αρχές υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους με επιστολή της 28ης Φεβρουαρίου 2011 (αριθ. αναφοράς 589033). Η Αρχή έλαβε συμπληρωματικές πληροφορίες από τις ισλανδικές αρχές στις 12 Απριλίου 2011 (αριθ. αναφοράς 594276).

(6) Η υπόθεση συζητήθηκε κατά τη διάρκεια συνεδρίασης που πραγματοποιήθηκε μεταξύ της Αρχής και των ισλανδικών αρχών στις 27 Μαΐου 2011 στις Βρυξέλλες, σε συνέχεια της οποίας η Αρχή απέστειλε επιστολή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου την 1η Ιουνίου 2011 (αριθ. αναφοράς 599862). Κατόπιν τούτου, οι ισλανδικές αρχές υπέβαλαν πληροφορίες μέσω δύο επιστολών, τις οποίες απέστειλαν στις 21 Ιουνίου (αριθ. αναφοράς 601641) και στις 27 Ιουνίου 2011 (αριθ. αναφοράς 602133).

(7) Επιπλέον, η Εθνική Επιχείρηση Ηλεκτρισμού (Landsvirkjun) υπέβαλε ξεχωριστές συμπληρωματικές πληροφορίες με επιστολή της 20ής Ιουνίου 2011, την οποία έλαβε η Αρχή στις 23 Ιουνίου 2011 (αριθ. αναφοράς 601937), καθώς και με δεύτερη επιστολή, την οποία έλαβε η Αρχή στις 16 Ιανουαρίου 2012 (αριθ. αναφοράς 621366).

(8) Με επιστολή τους με ημερομηνία 28 Σεπτεμβρίου 2011 (αριθ. αναφοράς 609826), οι ισλανδικές αρχές ανακάλεσαν την κοινοποίησή τους σχετικά με τη λήψη μέτρων ενίσχυσης για την κατασκευή του κέντρου δεδομένων. Στη συνέχεια, στις 4 Οκτωβρίου 2011, η Αρχή απέστειλε επιστολή (αριθ. αναφοράς 609991), με την οποία βεβαίωσε την ανάκληση της κοινοποίησης και ενημέρωσε τις ισλανδικές αρχές ότι προτίθετο, σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 2 του μέρους ΙΙ του πρωτοκόλλου 3, να περατώσει την επίσημη έρευνα για τα συγκεκριμένα μέτρα, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι επρόκειτο να συνεχίσει την έρευνά της για τα μέτρα που προβλέπονταν στο πλαίσιο ορισμένων συμφωνιών που είχαν συναφθεί με τη Verne ενόψει της κατασκευής του κέντρου δεδομένων και εξακολουθούσαν να ισχύουν.

(9) Ανταποκρινόμενες στην επιστολή της Αρχής της 4ης Οκτωβρίου 2011, οι ισλανδικές αρχές παρείχαν πληροφορίες μέσω επιστολής με ημερομηνία 25 Οκτωβρίου 2011 (αριθ. αναφοράς 613209). Εν συνεχεία, οι ισλανδικές αρχές υπέβαλαν περαιτέρω πληροφορίες μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στις 30 Απριλίου 2012 (αριθ. αναφοράς 633398).

(10) Τέλος, οι ισλανδικές αρχές παρείχαν συμπληρωματικές διευκρινίσεις για την υπόθεση μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στις 14 και 24 Μαΐου 2012 αντίστοιχα (αριθ. αναφοράς 634340 και 635757), κατόπιν σύντομης συζήτησης της υπόθεσης σε συνεδρίαση που πραγματοποιήθηκε μεταξύ των ισλανδικών αρχών και της Αρχής στις 2 Μαΐου 2012 στις Βρυξέλλες, και υπέβαλαν συμπληρωματικά έγγραφα μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου την 1η Ιουνίου 2012 (αριθ. αναφοράς 636529).

2. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

2.1 Ο δικαιούχος

(11) Η Verne Holdings ehf. είναι ιδιωτική εταιρεία, η οποία ιδρύθηκε το 2007 με έδρα την Ισλανδία. Η Verne Holdings ehf. διαθέτει τρεις πλήρως ελεγχόμενες θυγατρικές εταιρείες, τη Verne Global, Inc. με έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, τη Verne Global Ltd. με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Verne Real Estate ehf., η οποία ιδρύθηκε τον Μάρτιο του 2008 με έδρα την Ισλανδία (4).

(12) Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρείχαν οι ισλανδικές αρχές, η Verne Holdings ehf. τελεί υπό την ιδιοκτησία ορισμένων μειοψηφούντων μετόχων, εκ των οποίων οι δύο μεγαλύτεροι είναι η διεθνής επενδυτική εταιρεία Novator και η Teha Investments S.a.r.l. Επιπλέον, σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρείχαν οι ισλανδικές αρχές, η διοίκηση κατέχει σημαντικό μερίδιο της Verne Holdings ehf.

2.2 Συναφθείσες συμφωνίες

(13) Σύμφωνα με την κοινοποίηση που στη συνέχεια ανακλήθηκε, οι ισλανδικές αρχές σχεδίαζαν να χορηγήσουν στη Verne ενίσχυση, κατ’ εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών της Αρχής σχετικά με τη χορήγηση ενισχύσεων για περιφερειακή ανάπτυξη («κατευθυντήριες γραμμές για τις περιφερειακές ενισχύσεις»), για την κατασκευή του κέντρου δεδομένων σε περιοχή επιλέξιμη για περιφερειακή ενίσχυση δυνάμει του άρθρου 61 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συμφωνίας ΕΟΧ, με στόχο την προώθηση της περιφερειακής ανάπτυξης, υπό τη μορφή μιας δέσμης παρεκκλίσεων από κρατικούς και δημοτικούς φόρους στο πλαίσιο της συμφωνίας επένδυσης.

(14) Οι συζητήσεις μεταξύ των ισλανδικών αρχών και της Verne που ξεκίνησαν στα τέλη του 2008 (5) (μετά την εκδήλωση της χρηματοπιστωτικής κρίσης στην Ισλανδία τον Οκτώβριο του 2008) κατέληξαν στη σύναψη συμφωνίας με την οποία εκχωρούνταν διάφορες φορολογικές παρεκκλίσεις στη Verne, της συμφωνίας επένδυσης. Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, το τελικό σχέδιο μνημονίου συνεννόησης για τη συμφωνία επένδυσης καταρτίστηκε τον Απρίλιο του 2009, ωστόσο το μνημόνιο δεν υπεγράφη. Η συμφωνία επένδυσης συνήφθη αργότερα, στις 23 Οκτωβρίου 2009, όταν μονογραφήθηκε από τον διευθύνοντα σύμβουλο της Verne και από αρμόδιο υπάλληλο του Υπουργείου Βιομηχανίας (6). Η έναρξη ισχύος της συμφωνίας επένδυσης τελούσε υπό τους όρους της παροχής σχετικής εξουσιοδότησης από το κοινοβούλιο, της έγκρισης από τα διοικητικά συμβούλια της Verne και της έγκρισης εκ μέρους της Αρχής. Στις 12 Δεκεμβρίου 2009 υποβλήθηκε στο ισλανδικό κοινοβούλιο νομοσχέδιο με το οποίο οι ισλανδικές αρχές εξουσιοδοτούνταν να συνάψουν με τη Verne τη συμφωνία επένδυσης. Στις 7 Ιουνίου 2010, το ισλανδικό κοινοβούλιο ενέκρινε τον νόμο αριθ. 57/2010 («νόμος Verne»), με τον οποίο το Υπουργείο Βιομηχανίας λάμβανε εξουσιοδότηση να συνάψει, εξ ονόματος των ισλανδικών αρχών, συμφωνία επένδυσης με τη Verne για τους σκοπούς, μεταξύ άλλων, της εκχώρησης διαφόρων ελαφρύνσεων από φόρους και τέλη σε σχέση με την κατασκευή του κέντρου δεδομένων (7).

(15) Στις 28 Σεπτεμβρίου 2011, οι ισλανδικές αρχές ενημέρωσαν την Αρχή ότι η συμφωνία επένδυσης είχε ακυρωθεί.

(16) Ωστόσο, σύμφωνα με διευκρινίσεις που παρείχαν οι ισλανδικές αρχές σε επιστολή τους της 25ης Οκτωβρίου 2011 (8), «[τ]ο μοναδικό όφελος που έχει ήδη τεθεί σε ισχύ είναι η απαλλαγή από τους δημοτικούς φόρους εκ μέρους του δήμου Reykjanesbær, κατ’ εφαρμογή των όρων της συμφωνίας περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών» (9). Η συμφωνία υπεγράφη στις 4 Νοεμβρίου 2009. Ωστόσο, βάσει των διευκρινίσεων των ισλανδικών αρχών, τα μέτρα τέθηκαν σε ισχύ στις αρχές του 2009 (10). Ως εκ τούτου, οι ελαφρύνσεις από δημοτικούς φόρους και τέλη που περιλαμβάνονταν στην εν λόγω συμφωνία αποτελούν αντικείμενο εκτίμησης κρατικής ενίσχυσης στην παρούσα υπόθεση: — δημοτικός φόρος ακίνητης περιουσίας· και — δημοτικός φόρος οδοποιίας.

(17) Επιπροσθέτως, στο πλαίσιο της παρούσας απόφασης, αντικείμενο εκτίμησης κρατικής ενίσχυσης αποτελούν μέτρα που ελήφθησαν δυνάμει των ακόλουθων συμφωνιών, οι οποίες υπεγράφησαν από τη Verne το 2008 και το 2009, τέθηκαν σε ισχύ και δεν ανακλήθηκαν: — «Συμφωνία αγοράς ακινήτων» (με το Δημόσιο Ταμείο) — «Συμφωνία μίσθωσης γης» και «Συμπληρωματική συμφωνία μίσθωσης» (με το Δημόσιο Ταμείο) — «Σύμβαση παροχής ηλεκτρικής ενέργειας» (με τη Landsvirkjun).

(18) Οι συμφωνίες και τα υπό αξιολόγηση μέτρα περιγράφονται αναλυτικότερα στο τμήμα 3 κατωτέρω.

(19) Η Verne προέβη περαιτέρω σε σύναψη συμφωνίας παροχής ευρυζωνικών υπηρεσιών με την εταιρεία Farice στις 26 Φεβρουαρίου 2008. Οι ισλανδικές αρχές διευκρίνισαν ότι η συγκεκριμένη συμφωνία ακυρώθηκε.

2.3 Σύντομη περιγραφή του έργου, της τοποθεσίας και της πρώην στρατιωτικής περιοχής

(20) Αρχικά, η Verne σχεδίαζε να κατασκευάσει, σε τρία στάδια συνολικής χρονικής διάρκειας επτά ετών, το επονομαζόμενο «κέντρο δεδομένων», ήτοι εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας για τη χονδρική παροχή υπηρεσιών κέντρου δεδομένων υψηλής αξιοπιστίας και υψηλής πυκνότητας ισχύος στο Reykjanesbær, το οποίο βρίσκεται στο νοτιοδυτικό τμήμα της Ισλανδίας (11).

(21) Σύμφωνα με τα αρχικά σχέδια της Verne, το συνολικό εκτιμώμενο κόστος της επένδυσης για ολόκληρο το έργο ανερχόταν το 2010 στο ποσό των 726 εκατομμυρίων USD (12).

(22) Λόγω της οικονομικής συγκυρίας στην Ισλανδία, τα εν λόγω σχέδια εγκαταλείφθηκαν στη συνέχεια, η συμφωνία επένδυσης της 23ης Οκτωβρίου 2009 ακυρώθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2011 και, σύμφωνα με πληροφορίες που παρείχαν οι ισλανδικές αρχές στις 25 Οκτωβρίου 2011, η Verne κατέληξε «με τις ισλανδικές αρχές σε τροποποιημένο επενδυτικό σχέδιο, υπό την αιγίδα του γενικού επενδυτικού καθεστώτος ενισχύσεων» (13). Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρείχαν οι ισλανδικές αρχές, στο τροποποιημένο επενδυτικό σχέδιο προβλέπεται επένδυση η οποία ενδέχεται να υπερβαίνει το ποσό των 675 εκατομμυρίων USD, επιπλέον της προπαρασκευαστικής επένδυσης. Βάσει αναφορών από τα μέσα ενημέρωσης, το πρώτο στάδιο εισήλθε σε φάση επιχειρησιακής λειτουργίας και εγκαινιάστηκε επισήμως τον Φεβρουάριο του 2012 (14), με την αναγγελία των πρώτων πελατών.

(23) Στο πλαίσιο του αρχικού επενδυτικού σχεδίου, η Verne αγόρασε στις 26 Φεβρουαρίου 2008 πέντε κτίρια στη συγκεκριμένη τοποθεσία, στο Valhallarbraut του Reykjanesbær, συνολικής επιφάνειας 31 000 τ.μ., εκ των οποίων δύο μεγάλες αποθήκες, έκτασης 11 064 τ.μ. και 16 606 τ.μ. αντιστοίχως, που περιγράφονται αναλυτικότερα στο τμήμα 3.2 κατωτέρω (15). Αρχικά, η Verne σχεδίαζε να προβεί στην κατεδάφιση (16) των τριών μικρότερων κτιρίων.

(24) Στις 9 Μαΐου 2008, η Verne υπέγραψε με το Δημόσιο Ταμείο της Ισλανδίας ξεχωριστή συμφωνία μίσθωσης γης για την τοποθεσία των 9,6 εκταρίων (17), με διάρκεια ισχύος 99 έτη.

(25) Η τοποθεσία βρίσκεται στη διεύθυνση Valhallarbraut 868, Reykjanesbær, δίπλα στο διεθνές αεροδρόμιο του Keflavík (18). Πρόκειται για τμήμα πρώην στρατιωτικής βάσης των ΗΠΑ. Το 1951, το ισλανδικό κράτος προέβη στη σύναψη αμυντικής συμφωνίας με την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών, με την οποία παραχωρούσε στο αμερικανικό ναυτικό, μεταξύ άλλων, έκταση γης για την εγκατάσταση στρατιωτικής βάσης, περιλαμβανομένης και περιοχής διεθνούς αεροδρομίου. Το 2006, το αμερικανικό ναυτικό αποχώρησε από την Ισλανδία και μεταβίβασε την περιοχή και τις εγκαταστάσεις της στο ισλανδικό κράτος. Με τον νόμο αριθ. 176/2006 που ψηφίστηκε από το ισλανδικό κοινοβούλιο τον Δεκέμβριο του 2006, η περιοχή τέθηκε υπό καθεστώς ρύθμισης και οριοθετήθηκε η περιοχή του αεροδρομίου (ζώνη Α) (19)· οριοθετήθηκε επίσης μια περιοχή ασφαλείας για αμυντικούς σκοπούς (ζώνη Β) και, τέλος, οριοθετήθηκε μια περιοχή για μη στρατιωτική χρήση (ζώνη Γ). Η συνολική επιφάνεια της ζώνης Γ είναι 59,7 km2.

(26) Στις 24 Οκτωβρίου 2006 συγκροτήθηκε, εξ ονόματος του ισλανδικού κράτους, ειδικός φορέας με την επωνυμία «Οργανισμός Ανάπτυξης του Αεροδρομίου του Keflavík» ή KADECO (Keflavík Airport Development Corporation – Þróunarfélag Keflavíkur ehf.), ο οποίος ανήκει εξ ολοκλήρου στην ιδιοκτησία του ισλανδικού κράτους, με σκοπό τη διαχείριση της ακίνητης περιουσίας στη ζώνη Γ και την ταχύτερη δυνατή επικερδή αξιοποίηση της περιοχής για μη στρατιωτική χρήση (20). Παρότι ο KADECO λειτουργεί ως εταιρεία περιορισμένης ευθύνης, θεωρείται δημόσιος φορέας κατά την έννοια ορισμένων νομοθεσιών, μεταξύ άλλων, της νομοθεσίας για τις δημόσιες συμβάσεις, όπως ορίζεται σε συμφωνία παροχής υπηρεσιών που συνήφθη μεταξύ του KADECO και του Δημόσιου Ταμείου στις 8 Δεκεμβρίου 2006 («συμφωνία παροχής υπηρεσιών») (21). Ο KADECO είναι επιφορτισμένος με το αποκλειστικό καθήκον της ανάπτυξης, διαχείρισης και πώλησης/εκμίσθωσης ακινήτων που βρίσκονται εντός της οριοθετημένης περιοχής (ζώνη Γ).

(27) Σύμφωνα με το άρθρο 5 του νόμου αριθ. 176/2006, οι κανονιστικές διατάξεις για τους φόρους και τα τέλη εφαρμόζονται σε όλες τις περιοχές εντός των ζωνών Α και Γ, αμέσως μετά τη μεταβίβασή τους για μη στρατιωτική χρήση στο πλαίσιο σύμβασης πώλησης ή μίσθωσης

3. ΤΑ ΥΠΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΕΤΡΑ

3.1 Εισαγωγή

(28) Τα μέτρα τα οποία κοινοποίησαν αρχικά οι ισλανδικές αρχές και θεώρησαν ότι συνεπάγονται κρατική ενίσχυση ήταν τα ακόλουθα: 1) συντελεστής φόρου εισοδήματος εταιρειών 2) κανόνες για τις αποσβέσεις 3) βιομηχανικά και εμπορικά τέλη 4) τέλη χαρτοσήμου 5) τέλος για την επιμέρους διαίρεση σε ζώνες 6) δασμοί επί εισαγωγών 7) αναστολή πληρωμής του ΦΠΑ για εισαγωγές και για την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας 8) τέλος ελέγχου ασφαλείας των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων 9) εγγύηση φόρου επί των ιδίων κεφαλαίων 10) δημοτικός φόρος ακίνητης περιουσίας. Τα ανωτέρω μέτρα προβλέπονταν στη συμφωνία επένδυσης και στον νόμο Verne. Επιπλέον, στη συμφωνία επένδυσης και τον νόμο Verne αναφερόταν παρέκκλιση από τον ακόλουθο εφάπαξ δημοτικό φόρο: 11) δημοτικός φόρος οδοποιίας.

(29) Τόσο ο δημοτικός φόρος ακίνητης περιουσίας όσο και ο δημοτικός φόρος οδοποιίας αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγματεύσεων μεταξύ του δήμου και της Verne, οι οποίες οδήγησαν στις 4 Νοεμβρίου 2009 στη σύναψη της εξής συμφωνίας: — Συμφωνία περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών.

(30) Επιπροσθέτως, για λόγους ασφάλειας δικαίου, οι ισλανδικές αρχές κοινοποίησαν τις ακόλουθες συμφωνίες για τις οποίες θεώρησαν ότι δεν συνεπάγονται κρατική ενίσχυση: — Συμφωνία αγοράς ακινήτων — Συμφωνία μίσθωσης γης — Σύμβαση παροχής ηλεκτρικής ενέργειας.

(31) Η απόφαση αριθ. 418/10/COL για την κίνηση της επίσημης διαδικασίας έρευνας κάλυπτε μία επιπλέον συμφωνία, η οποία ακυρώθηκε σε μεταγενέστερο στάδιο: — Συμφωνία παροχής ευρυζωνικών υπηρεσιών, η οποία συνήφθη με την εταιρεία Farice στις 26 Φεβρουαρίου 2008.

3.2 Η συμφωνία αγοράς ακινήτων

(32) Η συμφωνία αγοράς ακινήτων, με την οποία η Verne αγόρασε πέντε κτίρια από το Δημόσιο Ταμείο της Ισλανδίας, υπεγράφη στις 26 Φεβρουαρίου 2008. Η τιμή αγοράς ήταν 14,5 εκατομμύρια USD, διαιρούμενη σε προκαταβολή ύψους 25 000 USD, η οποία καταβλήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2008, και εξόφληση του υπολοίπου ποσού στις 26 Μαρτίου 2008.

(33) Τα πέντε κτίρια που αγόρασε η Verne, τα οποία βρίσκονται στο Valhallarbraut και ανεγέρθηκαν κατά την περίοδο 1951-1958, είναι τα εξής: 1) Κτίριο αριθ. 868 Αποθήκη/κτίριο ανεφοδιασμού ΝΑΤΟ 11 064 τ.μ. 2) Κτίριο αριθ. 869 Αποθήκη «Προμηθευτικού Οργανισμού Ναυτικού» 16 606 τ.μ. 3) Κτίριο αριθ. 872 Αποθήκη/ψυκτική αποθήκη 1 009 τ.μ. 4) Κτίριο αριθ. 866 Αποθήκη 782 τ.μ. 5) Κτίριο αριθ. 864 Σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας 1 547 τ.μ.

(34) Η μεταβίβαση του τίτλου υπεγράφη στις 9 Μαΐου 2008. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρείχαν οι ισλανδικές αρχές, κατά την περίοδο 2008-2009, η Verne ανακαίνισε τις δύο μεγάλες αποθήκες (κτίρια 868 και 869) στο πλαίσιο της αρχικά σχεδιαζόμενης κατασκευής εγκαταστάσεων πολλαπλών κτιρίων (βλέπε εικόνα 2) (22).

(35) Το προσάρτημα Δ της συμφωνίας αγοράς ακινήτων είναι μια περιβαλλοντική έκθεση, με ημερομηνία 29 Νοεμβρίου 2007, η οποία καταρτίστηκε κατ’ ανάθεση της Verne (23). Στην έκθεση περιγράφονται δύο κατασκευές στην τοποθεσία, επιπλέον των πέντε κτιρίων που αγόρασε η Verne στις 26 Φεβρουαρίου 2008· πρόκειται για έναν μικρό ηλεκτρικό υποσταθμό (κτίριο αριθ. 867) και ένα τολ αποθήκευσης/αποθήκη ανεφοδιασμού (εγκατάσταση αριθ. 889) (24), με χρονολογίες κατασκευής 1979 και 1985 αντιστοίχως. Οι εν λόγω κατασκευές δεν αναφέρονται στη συμφωνία αγοράς ακινήτων και, κατά τα φαινόμενα, έχουν ήδη κατεδαφιστεί/απομακρυνθεί.

3.3 Η συμφωνία μίσθωσης γης και η συμπληρωματική συμφωνία μίσθωσης

(36) Στις 9 Μαΐου 2008 υπεγράφη μεταξύ της Verne και του Δημόσιου Ταμείου της Ισλανδίας ξεχωριστή συμφωνία μίσθωσης γης. Δυνάμει της εν λόγω συμφωνίας, η Verne μίσθωσε ένα οικόπεδο έκτασης 9,6 εκταρίων, συμπεριλαμβανομένου του συνόλου του εξοπλισμού, των βοηθητικών εξαρτημάτων και των βελτιωτικών διατάξεων που βρίσκονταν στον χώρο. Η έκταση, με στοιχεία καταχώρισης Valhallarbraut 868, Reykjanesbær και αριθ. κτηματολογίου 214247, βρίσκεται εντός των ορίων της πρώην αεροπορικής βάσης του Keflavík, δίπλα στο διεθνές αεροδρόμιο του Keflavík, όπως περιγράφεται ανωτέρω (βλέπε εικόνα 4). Και τα πέντε κτίρια που αγόρασε η Verne βρίσκονται εντός της εν λόγω τοποθεσίας. Κατά τη σύναψη της συμφωνίας μίσθωσης, η τοποθεσία δεν τελούσε υπό καθεστώς πλήρους εκμετάλλευσης (βλέπε εικόνες 2 και 3).

(37) Η διάρκεια ισχύος της συμφωνίας μίσθωσης είναι 99 έτη. Το συνολικό μίσθωμα για την έκταση είχε οριστεί σε 0,8 USD (80 σεντ του δολαρίου ΗΠΑ) ανά τ.μ. ετησίως, χωρίς ρήτρα αναπροσαρμογής. Κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας, οι ισλανδικές αρχές ενημέρωσαν την Αρχή ότι οι όροι της συμφωνίας μίσθωσης γης τροποποιήθηκαν στις 30 Ιουνίου 2009, όταν ο δήμος και η Verne υπέγραψαν συμφωνία με την οποία μεταβλήθηκε το μίσθωμα και μετατέθηκε η καταβολή του («συμπληρωματική συμφωνία»). Ως εκ τούτου, η συμφωνία μίσθωσης γης, όπως τροποποιήθηκε από τη συμπληρωματική συμφωνία, υπόκειται στην αξιολόγηση της Αρχής στην παρούσα υπόθεση.

(38) Στη συμπληρωματική συμφωνία μίσθωσης προβλεπόταν περίοδος απαλλαγής από την καταβολή μισθώματος έως την 1η Απριλίου 2010. Το επαναδιαπραγματευθέν ετήσιο μίσθωμα ορίστηκε στο ποσό των 60 ισλανδικών κορονών (ISK) ανά τ.μ., αναπροσαρμοζόμενο βάσει του ισλανδικού δείκτη κόστους κατασκευής.

3.4 Η συμφωνία περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών

(39) Στις 4 Νοεμβρίου 2009, η Verne και ο δήμος υπέγραψαν συμφωνία («συμφωνία περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών») όπου προβλέπονταν, μεταξύ άλλων, εξαιρέσεις από κανονιστικές διατάξεις για τις ακόλουθες επιβαρύνσεις: — δημοτικός φόρος ακίνητης περιουσίας και — δημοτικός φόρος οδοποιίας.

(40) Η συμφωνία περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών δεν προβλέπει προθεσμίες για την εφαρμογή των παρεκκλίσεων.

(41) Σύμφωνα με πληροφορίες που παρείχαν οι ισλανδικές αρχές, η συμφωνία περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών τέθηκε σε ισχύ στις αρχές του 2009, παρά το γεγονός ότι υπεγράφη στις 4 Νοεμβρίου 2009 (25).

3.4.1 Η ισλανδική νομοθεσία που διέπει τους δημοτικούς φόρους που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας απόφασης

(42) Δυνάμει του ισλανδικού δικαίου, ο δημοτικός φόρος ακίνητης περιουσίας (fasteignaskattur) επιβάλλεται ετησίως σε όλα τα ακίνητα (26) (οικόπεδα και κτίρια, περιλαμβανομένων βιομηχανικών ακινήτων) που έχουν εκτιμηθεί βάσει του νόμου αριθ. 6/2001 περί του μητρώου και της εκτίμησης ακινήτων στις 31 Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους.

(43) Το άρθρο 4 παράγραφος 2 του νόμου αριθ. 4/1995 σχετικά με τις πηγές δημοτικών εσόδων ορίζει ότι ο φόρος καταβάλλεται από τον ιδιοκτήτη του ακινήτου, με εξαίρεση την περίπτωση μισθωμένης γης, κατά την οποία ο φόρος καταβάλλεται από τον χρήστη (μισθωτή).

(44) Σύμφωνα με το άρθρο 3 του νόμου αριθ. 4/1995, ως φορολογική βάση ορίζεται η αξία του ακινήτου κατά την εκτίμηση της Υπηρεσίας Μητρώων της Ισλανδίας (Þjóðskrá Íslands) δυνάμει του νόμου αριθ. 6/2001 περί του μητρώου και της εκτίμησης ακινήτων, ενώ ο φορολογικός συντελεστής, ο οποίος καθορίζεται σε ετήσια βάση από κάθε δήμο, μπορεί να κυμαίνεται από μηδέν έως 1,65% της επίσημης αξίας του ακινήτου κατά το μέγιστο. Σύμφωνα με πληροφορίες που παρείχαν οι ισλανδικές αρχές, ο ισχύον φορολογικός συντελεστής στο Reykjanesbær είναι 1,65%. Ο δημοτικός φόρος ακίνητης περιουσίας επιβάλλεται επί όλων των υφιστάμενων κτιρίων (και οικοπέδων). Για νέα κτίρια και επεκτάσεις κτιρίων, ο φόρος επιβάλλεται μετά την εκτίμηση του ακινήτου δυνάμει του νόμου αριθ. 6/2001.

(45) Το άρθρο 3 του νόμου αριθ. 153/2006 σχετικά με τον φόρο οδοποιίας (gatnagerðargjald) ορίζει ότι ο φόρος οδοποιίας συνιστά εφάπαξ φόρο, τον οποίο επιβάλλουν οι δήμοι της Ισλανδίας για τα ακίνητα σε όλες τις αστικές περιοχές της χώρας. Βάσει του νόμου 153/2006, οι δήμοι υποχρεούνται να επιβάλλουν τον φόρο και δύνανται να καθορίζουν τον φορολογικό συντελεστή σε ποσοστό έως 15% του επίσημου κόστους κατασκευής ανά τ.μ., όπως ορίζεται από τη Στατιστική Υπηρεσία της Ισλανδίας. Ως φορολογική βάση ορίζεται ο συντελεστής δόμησης στην αντίστοιχη τοποθεσία, σύμφωνα με την εκδοθείσα πολεοδομική ή οικοδομική άδεια.

3.4.2 Παρεκκλίσεις από κανονιστικές διατάξεις στην περίπτωση της Verne

(46) Όσον αφορά τα ακίνητα της Verne στην τοποθεσία Valhallarbraut, στη συμφωνία περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών προβλέπονται οι ακόλουθες παρεκκλίσεις από κανονιστικές διατάξεις: α) παροχή εγγυήσεων στη Verne για την καταβολή φόρου ακίνητης περιουσίας μέγιστου συντελεστή 1,65% (όπως επιβάλλεται κατά κανόνα σήμερα στο Reykjanesbær) επί όλων των κτιρίων, των χώρων και των εγκαταστάσεων που ανήκουν στην ιδιοκτησία της Verne ή μισθώνονται από αυτήν, καθώς και για το μέλλον, σε περίπτωση αύξησης του φορολογικού συντελεστή (27), β) η βάση υπολογισμού του δημοτικού φόρου ακίνητης περιουσίας επί των ακινήτων που αγόρασε η Verne δυνάμει της συμφωνίας αγοράς ακινήτων καθορίζεται στο ποσό των 1 030 600 000 ISK, το οποίο ισοδυναμεί με την επίσημη αξία το 2008 των δύο μεγάλων αποθηκευτικών κτιρίων (αριθ. 868 και 869) που αγόρασε η Verne και στο οποίο δεν συνυπολογίζεται η αξία των τριών επιπλέον κτιρίων (αριθ. 864, 866 και 872) που αγοράστηκαν ούτε το μισθωμένο οικόπεδο έκτασης 9,6 εκταρίων (28), γ) η βάση υπολογισμού του δημοτικού φόρου ακίνητης περιουσίας υπόκειται σε τιμαριθμική αναπροσαρμογή βάσει του ισλανδικού δείκτη κόστους κατασκευής κατά τον μήνα έναρξης των συναλλαγών της Verne με τους πελάτες της/της επιχειρησιακής εκμετάλλευσης των κτιρίων και όχι κατά την ημερομηνία αγοράς (29), δ) η φορολογική βάση για τα μελλοντικά κτίρια που πρόκειται να κατασκευαστούν στην τοποθεσία θα είναι χαμηλότερη από (i) το κόστος της επέκτασης των εξωτερικών κελυφών και (ii) το ποσό των 85 000 ISK ανά τετραγωνικό μέτρο, αναπροσαρμοζόμενο βάσει του ισλανδικού δείκτη κόστους κατασκευής, αρχής γενομένης από τον μήνα έναρξης των συναλλαγών της Verne με τους πελάτες της/της επιχειρησιακής εκμετάλλευσης των κτιρίων (κατ’ αναλογία του συντελεστή χρήσης) και δεν θα ισούται με τον εφαρμοστέο εν προκειμένω φόρο δυνάμει των κανονιστικών διατάξεων (30), ε) φόρος ακίνητης περιουσίας επιβάλλεται μόνο από την 1η Ιανουαρίου 2011, και όχι από την αντίστοιχη ημερομηνία αγοράς ακινήτου/μίσθωσης γης, και στη Verne χορηγείται πίστωση έναντι τυχόν μελλοντικών φόρων ακίνητης περιουσίας ύψους 44 660 298 ISK για τους καταβληθέντες ή οφειλόμενους στον δήμο φόρους κατά την ημερομηνία σύναψης της συμφωνίας περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών (31), στ) η Verne απαλλάσσεται από την καταβολή δημοτικού φόρου οδοποιίας επί των υφιστάμενων κτιρίων και από τυχόν τρέχοντες και μελλοντικούς παρεμφερείς φόρους, υπό την προϋπόθεση ότι η εταιρεία δεσμεύεται να αναλάβει, ιδία δαπάνη, την εκτέλεση έργων οδοποιίας εντός της τοποθεσίας, ζ) χορηγείται στη Verne ειδική έκπτωση της τάξης του 75% επί του φόρου οδοποιίας για όλα τα νέα κτίρια, υπό την προϋπόθεση ότι η εταιρεία δεσμεύεται να αναλάβει, ιδία δαπάνη, την εκτέλεση έργων οδοποιίας εντός της τοποθεσίας (32).

3.5 Η σύμβαση παροχής ηλεκτρικής ενέργειας

(47) Η σύμβαση παροχής ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ της Verne και της Landsvirkjun (της εθνικής επιχείρησης ηλεκτρισμού, εξ ολοκλήρου κρατικής ιδιοκτησίας) υπεγράφη στις 22 Οκτωβρίου 2009. Η Landsvirkjun έχει λάβει άδεια από τον Υπουργό Βιομηχανίας να προβαίνει σε εμπορικές συναλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας, μέσω της χονδρικής διανομής ηλεκτρικού ρεύματος ενέργειας σε προμηθευτές και σε βιομηχανίες υψηλής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ισλανδία. Η Landsvirkjun θα παρέχει την απαραίτητη ενέργεια για την κάλυψη των απαιτήσεων ηλεκτρικής ενέργειας του κέντρου δεδομένων. Η Landsvirkjun δεσμεύεται να προμηθεύει στη Verne την απαραίτητη τακτική παροχή ηλεκτρικής ενέργειας, έως περίπου […] Η ισχύς της σύμβασης παροχής ηλεκτρικής ενέργειας είναι εικοσαετούς διάρκειας, με δυνατότητα δεκαετούς παράτασης.

(48) Η διαπραγματευθείσα τιμή ηλεκτρικής ενέργειας παρατίθεται ακολούθως (δεν συμπεριλαμβάνεται το κόστος μεταφοράς): Για τα πρώτα […]: Τιμή ανά MW Περίοδος […] USD (33) Έως 31.12.2013 […] USD 1.1.2014-31.12.2016 […] USD 1.1.2017-31.12.2018 […] USD 1.1.2019 έως τη λήξη της σύμβασης Για όγκο άνω των […]: Τιμή ανά MW Όγκος […] USD […] MW […] USD […] MW […] USD […] MW […] USD […] MW […] USD […] MW […] USD Άνω των […] MW Οι τιμές αναπροσαρμόζονται ετησίως κατά […].

(49) Στο άρθρο 6 της σύμβασης παροχής ηλεκτρικής ενέργειας περιέχεται η λεγόμενη «υποχρέωση αγοράς ανεξαρτήτως παραλαβής» («Take-or-Pay Obligation») για τη Verne. Αυτό σημαίνει ότι η εταιρεία οφείλει να καταβάλει το αντίτιμο για μια ελάχιστη πάγια ποσότητα ενέργειας (ίσης προς το 90% της «συμβατικής ποσότητας ηλεκτρικής ενέργειας») ανά ημερολογιακό έτος, ανεξαρτήτως εάν η πραγματική ετήσια κατανάλωση αντιστοιχεί στην εν λόγω ετήσια ποσότητα. Η συμβατική ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας προσδιορίζεται στο παράρτημα Α της σύμβασης παροχής ηλεκτρικής ενέργειας, με κλιμακούμενη αύξηση από […] στα έτη […].

4. ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

(50) Πέραν των αμφιβολιών που εξέφρασε η Αρχή στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας σχετικά με τη μετέπειτα ακυρωθείσα συμφωνία επένδυσης και τη συμφωνία περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών όσον αφορά τον χαρακτηρισμό των εξεταζόμενων μέτρων ως επενδυτικής ενίσχυσης, την αναγκαιότητά τους και τη δημιουργία κινήτρων μέσω της εφαρμογής τους, ήτοι κατά πόσον η ενίσχυση συμβάλλει πράγματι στην αλλαγή της συμπεριφοράς του δικαιούχου ώστε να προβεί σε επενδύσεις στη συγκεκριμένη ενισχυόμενη περιοχή, στην ίδια απόφαση η Αρχή κάλεσε τις ισλανδικές αρχές «να της προσκομίσουν τις απαραίτητες πληροφορίες και τη σχετική αιτιολόγηση ώστε η Αρχή να έχει τη δυνατότητα να αξιολογήσει κατά πόσον οι συμφωνίες […] [στις οποίες γίνεται αναφορά] συνεπάγονται ή όχι κρατική ενίσχυση» (34). Οι συμφωνίες στις οποίες γίνεται αναφορά είναι οι εξής (35): 1) η συμφωνία μίσθωσης γης, 2) η συμφωνία αγοράς ακινήτων και 3) η σύμβαση παροχής ηλεκτρικής ενέργειας.

(51) Η Αρχή διατηρούσε επιφυλάξεις σχετικά με το κατά πόσον, δυνάμει των ανωτέρω συμφωνιών, θα χορηγούνταν στη Verne ενίσχυση η οποία δεν δύναται να θεωρηθεί ότι συμβιβάζεται με τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων της συμφωνίας ΕΟΧ.

5. ΕΝΟΨΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΙΣΛΑΝΔΙΚΩΝ ΑΡΧΩΝ

(52) Στη συνέχεια, η Αρχή συνοψίζει τις παρατηρήσεις που έλαβε από τις ισλανδικές αρχές στο πλαίσιο των υπό αξιολόγηση μέτρων (36).

5.1 Παρατηρήσεις σχετικά με τη συμφωνία μίσθωσης γης, τη συμπληρωματική συμφωνία μίσθωσης, τη συμφωνία αγοράς ακινήτων και τη σύμβαση παροχής ηλεκτρικής ενέργειας

(53) Οι ισλανδικές αρχές ισχυρίζονται ότι οι διαπραγματεύσεις για τις εν λόγω συμφωνίες πραγματοποιήθηκαν σε εμπορική βάση, υπό συνθήκες ελεύθερου ανταγωνισμού, και δεν συνεπάγονται τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης.

(54) Καταρχάς, όσον αφορά τη συμφωνία μίσθωσης γης, οι ισλανδικές αρχές διευκρίνισαν ότι η διάταξη περί αποκλειστικότητας που αναφέρεται στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας (37) αφορά μόνο την περιοχή του Keflavík και όχι ολόκληρη την Ισλανδία. Οι αρχές πρόσθεσαν επίσης ότι η εν λόγω διάταξη θα πρέπει να ερμηνευθεί υπό το φως των λειτουργικών διατάξεων του γενικού καθεστώτος ενισχύσεων που διαμορφώθηκε δυνάμει του νόμου αριθ. 99/2010 περί κινήτρων για αρχικές επενδύσεις στην Ισλανδία. Όσον αφορά το μίσθωμα που ορίζεται βάσει της συμπληρωματικής συμφωνίας, η οποία υποβλήθηκε στην Αρχή στο πλαίσιο της επίσημης έρευνας, οι ισλανδικές αρχές υποστηρίζουν ότι το εν λόγω μίσθωμα για την έκταση γης αντικατοπτρίζει την αγοραία τιμή και επικαλούνται το γεγονός ότι οι δήμοι χρεώνουν κατά κανόνα ποσοστό 1-2% της επίσημης αξίας του οικοπέδου σε ετήσια βάση, πλην όμως, στην προκειμένη περίπτωση το μίσθωμα υπερβαίνει το 3% για το έτος 2011.

(55) Δεύτερον, όσον αφορά τη συμφωνία αγοράς ακινήτων, οι ισλανδικές αρχές ισχυρίζονται ότι το ακίνητο είχε διατεθεί μέσω δημόσιου διαγωνισμού και η τιμή πώλησης αντικατόπτριζε την αγοραία τιμή, λαμβανομένης υπόψη της κατάστασης των κτιρίων και της επιπλέον προσφοράς στην αγορά ακινήτων μετά την αποχώρηση του αμερικανικού ναυτικού από την περιοχή. Οι ισλανδικές αρχές προσκόμισαν εκτίμηση εμπειρογνώμονα για ένα από τα κτίρια, καθώς και προσφορά τρίτου μέρους, επίσης για το ίδιο κτίριο, αμφότερες με ημερομηνία 23 Απριλίου 2007. Η εκτίμηση εμπειρογνώμονα είναι σχεδόν υπερδιπλάσια της προσφοράς, η οποία απορρίφθηκε, σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρασχέθηκαν. Επιπλέον, προς το τέλος της επίσημης διαδικασίας έρευνας, η Αρχή έλαβε αντίγραφα όλων των προκηρύξεων δημόσιου διαγωνισμού για την υπό εξέταση περιοχή. Οι ισλανδικές αρχές προσκόμισαν επιστολή του διευθύνοντος συμβούλου του KADECO (Αναπτυξιακός Οργανισμός του Αεροδρομίου του Keflavík), καθώς επίσης την εκτίμηση εμπειρογνώμονα, την προσφορά για ένα από τα κτίρια που πωλήθηκαν αργότερα στη Verne και φωτογραφία των ακινήτων, προς απόδειξη του γεγονότος ότι η διαπραγμάτευση των συμφωνιών για τα ακίνητα είχε πραγματοποιηθεί υπό συνθήκες ελεύθερου ανταγωνισμού. Οι ισλανδικές αρχές υποστηρίζουν ότι, ως εκ τούτου, οι διαδικασίες ανάθεσης και εκχώρησης του δικαιώματος χρήσης που εφαρμόστηκαν στην προκειμένη περίπτωση πώλησης ακίνητης περιουσίας (διαδικασίες δημοσίων συμβάσεων) είναι σύμφωνες με τις συνήθεις κανονιστικές και εμπορικές πρακτικές που έχουν εγκριθεί στην Ισλανδία σε σχέση με τους συγκεκριμένους τύπους συμφωνιών που εξετάζονται εν προκειμένω. Κατά συνέπεια, οι ισλανδικές αρχές είναι της γνώμης ότι δεν εγείρεται ζήτημα καταλογισμού ενίσχυσης συνδεόμενης με κρατικούς πόρους, η οποία να χρήζει εξέτασης στην παρούσα υπόθεση.

(56) Όσον αφορά τη σύμβαση παροχής ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ της Verne και της Landsvirkjun, καθώς και τη σχέση της με προγενέστερη σύμβαση που συνήφθη μεταξύ των συμβαλλομένων μερών το 2008 (στις […]) και αντικαταστάθηκε από την υπό αξιολόγηση σύμβαση παροχής ηλεκτρικής ενέργειας, οι ισλανδικές αρχές διευκρίνισαν ότι ο λόγος της επαναδιαπραγμάτευσης της αρχικής σύμβασης ήταν η αδυναμία της Verne να ανταποκριθεί στις αρχικές υποχρεώσεις της έναντι της Landsvirkjun εξαιτίας της οικονομικής κρίσης και των καθυστερήσεων που ανέκυψαν από αυτή. Η δεύτερη έκδοση της σύμβασης παρείχε στη Verne τη δυνατότητα να μειώσει τη συνολική της δέσμευση έναντι της Landsvirkjun εφόσον ήταν αναγκαίο λόγω εξωγενών περιστάσεων αλλά, εφόσον το έπραττε, η Verne θα υπόκειτο επίσης σε κυρώσεις χάνοντας τη δυνατότητα πρόσβασής της σε παροχή επιπλέον ισχύος. Οι ισλανδικές αρχές υποστηρίζουν ότι η διαπραγμάτευση της συμφωνίας πραγματοποιήθηκε υπό συνθήκες ελεύθερου ανταγωνισμού.

5.2 Επενδυτική ενίσχυση έναντι ενίσχυσης λειτουργίας

(57) Οι ισλανδικές αρχές ισχυρίζονται ότι η Αρχή υιοθέτησε το σκεπτικό των υποθέσεων των μεταλλουργείων αλουμινίου (38), σύμφωνα με το οποίο η υπό εξέταση ενίσχυση δύναται να θεωρηθεί επενδυτική ενίσχυση όταν μπορεί να συνδεθεί με την υλοποίηση συγκεκριμένων σχεδίων, υπολογίζεται επί ποσών επενδυμένων στην περιοχή, ικανών να υποβληθούν σε ποσοτική εκτίμηση, και επί ενός ορίου που εκφράζεται ως ποσοστό της επένδυσης στην περιοχή.

(58) Επιπλέον, οι ισλανδικές αρχές επισημαίνουν ότι η Αρχή αναφέρθηκε στο γεγονός ότι πληρούνταν οι απαιτήσεις διαφάνειας που καθορίζονται στην παράγραφο 4 σημεία 3 και 4 των κατευθυντήριων γραμμών της Αρχής για τη φορολογία των επιχειρήσεων (39)· με άλλα λόγια, το παρεχόμενο πλεονέκτημα μπορεί να υποβληθεί σε ποσοτική εκτίμηση και είναι αναλογικό ως προς τους περιορισμούς που επεδίωκε να αντισταθμίσει.

(59) Πέραν τούτου, οι ισλανδικές αρχές υποστήριξαν ότι, σε περίπτωση μείωσης εντέλει του αρχικά προβλεπόμενου συνολικού κόστους της επένδυσης σε ποσό μικρότερο από την αρχική εκτίμηση των 726 εκατομμυρίων USD, θα μειωθούν αναλογικά τόσο το ανώτατο όριο της συνολικής ενίσχυσης όσο και το ποσό της συνολικής κρατικής ενίσχυσης. Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, στόχος του μηχανισμού που εφαρμόστηκε ήταν να παράσχει εγγυήσεις ως προς τις προϋποθέσεις και τον τρόπο διασφάλισης των εφαρμοστέων εντάσεων ενίσχυσης σε περίπτωση που το επενδυτικό κόστος είναι ενδεχομένως μικρότερο από το εκτιμώμενο.

5.3 Η διάταξη περί αναστολής της εφαρμογής

(60) Στις παρατηρήσεις τους επί της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, οι ισλανδικές αρχές ισχυρίστηκαν ότι το μοναδικό πλεονέκτημα που έχει ήδη τεθεί σε ισχύ είναι η απαλλαγή από τους δημοτικούς φόρους, κατ’ εφαρμογή των όρων της συμφωνίας περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών. Εν προκειμένω, η Verne ανέλαβε, σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, τη δέσμευση να εξοφλήσει στον δήμο τις εκκρεμείς οφειλές. Οι ισλανδικές αρχές δεσμεύονται να παρακολουθούν την τήρηση αυτής της εν λόγω υποχρέωσης και να ενημερώσουν εν ευθέτω χρόνο την Αρχή ότι τα αντίστοιχα ποσά (συμπεριλαμβανομένων των τόκων) έχουν εξοφληθεί στο ακέραιο. Ωστόσο, οι ισλανδικές αρχές προτείνουν την αναβολή της προβλεπόμενης εξόφλησης έως ότου λάβει η Αρχή την τελική της απόφαση επί του θέματος αυτού.

5.4 Η αναγκαιότητα της αρχικά προβλεπόμενης ενίσχυσης και η συναφής δημιουργία κινήτρων, σύμφωνα με τα επιχειρήματα των ισλανδικών αρχών πριν από την ανάκληση της κοινοποίησης

5.4.1 Ιστορικό της αρχικής επενδυτικής απόφασης της Verne

(61) Οι ισλανδικές αρχές ισχυρίζονται ότι το 2007 ξεκίνησε η εφαρμογή συντονισμένης κυβερνητικής πολιτικής, με στόχο την προσέλκυση ξένων επενδυτών στον κλάδο της παροχής υπηρεσιών κέντρων δεδομένων στην Ισλανδία. Οι βασικοί λόγοι για την έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας στην Ισλανδία επικεντρώνονται στη θέση που κατέχει η χώρα μεταξύ της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής, στη φορολογική της διάρθρωση, η οποία περιορίζεται στο 15% επί του καθαρού εισοδήματος, καθώς και στις άφθονες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και το ψυχρό κλίμα της.

(62) Οι ισλανδικές αρχές υποστηρίζουν ότι η πρώην στρατιωτική βάση, η οποία εκκενώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2006, αποτέλεσε αντικείμενο δυναμικής προώθησης λόγω του δυνητικού αντικτύπου της στην περιφερειακή ανάπτυξη. Κατά τις διαβουλεύσεις τους με τη Verne, οι ισλανδικές αρχές ενθάρρυναν τη χρήση της τοποθεσίας για την υλοποίηση του έργου κατασκευής κέντρου δεδομένων. Στο πλαίσιο αυτό, υπήρχε η ελπίδα ότι οποιαδήποτε φυσικά προσκόμματα ως προς την ανάπτυξη της τοποθεσίας θα μπορούσαν να αρθούν χάριν του γεγονότος ότι υπήρχαν ήδη ορισμένα κτίρια στην τοποθεσία, τα οποία θα μπορούσαν να ανακαινιστούν, καθώς και χάριν της γειτνίασης της τοποθεσίας με το διεθνές αεροδρόμιο.

(63) Οι ισλανδικές αρχές διατείνονται ότι το αρχικά σχεδιαζόμενο κέντρο δεδομένων αναμενόταν να έχει ιδιαίτερα θετικό αντίκτυπο στην απασχόληση στην περιοχή Reykjanes. Σύμφωνα με το αρχικό σχέδιο της Verne, το προβλεπόμενο επίπεδο απασχόλησης ανερχόταν σε 180-220 άτομα έως την ημερομηνία πλήρους επιχειρησιακής λειτουργίας του έργου, σε μια περιοχή με ενεργό πληθυσμό 12 613 ατόμων, σύμφωνα με στοιχεία της 30ής Οκτωβρίου 2009, και ποσοστό ανεργίας λίγο χαμηλότερο από 13%. Προβλήθηκε ακόμη το επιχείρημα ότι σημαντικό ποσοστό των νέων προσλήψεων θα αφορούσαν ειδικευμένους εργαζόμενους. Επιπλέον, οι ισλανδικές αρχές διατύπωσαν την άποψη ότι το αρχικά σχεδιαζόμενο έργο επρόκειτο να ενισχύσει αισθητά τη βιομηχανική διαφοροποίηση της περιοχής και της Ισλανδίας συνολικά, προσελκύοντας βιομηχανίες ΤΠ στην Ισλανδία.

(64) Οι ισλανδικές αρχές υποστηρίζουν περαιτέρω ότι, όταν η Verne έλαβε την αρχική της απόφαση να επενδύσει στην Ισλανδία το 2007, πέραν του προφανούς ενδιαφέροντος για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας της Ισλανδίας, η επικρατούσα αντίληψη ήταν ότι η Ισλανδία προσέφερε ένα σταθερό επιχειρηματικό και πολιτικό περιβάλλον. Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, η σταθερότητα συνιστά προϋπόθεση τόσο για τους δυνητικούς επενδυτές όσο και για τους πελάτες στο πλαίσιο των διαφόρων μακροπρόθεσμων δεσμεύσεων που θα έπρεπε να αναληφθούν στον κλάδο της χονδρικής παροχής υπηρεσιών κέντρου δεδομένων. Προβάλλεται το επιχείρημα ότι οι πελάτες της χονδρικής παροχής υπηρεσιών κέντρου δεδομένων συνάπτουν συνήθως συμβάσεις μίσθωσης δεκαετούς έως εικοσαετούς διάρκειας και οι επενδυτές σε κέντρα δεδομένων δραστηριοποιούνται στον κλάδο με δεκαπενταετείς, τουλάχιστον, επενδυτικές προοπτικές, τις οποίες χρησιμοποιούν ως βάση για την υλοποίηση των επιχειρηματικών τους σχεδίων. Μετά την οικονομική κατάρρευση του 2008, στο επιχειρηματικό περιβάλλον της Ισλανδίας επικράτησαν συνθήκες αστάθειας.

5.4.2 Αναπόφευκτες πιέσεις στη φορολογική πολιτική της κυβέρνησης

(65) Οι ισλανδικές αρχές ισχυρίζονται ότι η οικονομική ισορροπία διαταράχθηκε με βίαιο τρόπο στα τέλη του 2008, όταν η Ισλανδία υπέστη το πλήγμα της οικονομικής κατάρρευσης. Υπό αυτές τις συνθήκες, η επιβολή ενός ευρέος φάσματος φόρων συνιστούσε αναγκαιότητα για την κυβέρνηση. Για παράδειγμα, οι συντελεστές φόρου εισοδήματος των εταιρειών αυξήθηκαν από 15% σε 18% τον Ιανουάριο του 2010 (40). Οι ισλανδικές αρχές υποστήριξαν ακόμη ότι η μελλοντική ανάκαμψη από την ύφεση που έπληξε την Ισλανδία θα είναι ανομοιογενής και ότι τόσο το μέγεθος όσο και το χρονοδιάγραμμα της εν λόγω ανάκαμψης είναι ασαφή. Κατά συνέπεια, είναι αδύνατον να διατυπωθεί με βεβαιότητα η πρόβλεψη ότι δεν πρόκειται να επέλθουν περαιτέρω αλλαγές στη φορολογία.

(66) Επιπλέον, οι ισλανδικές αρχές διατείνονται ότι, δεδομένου του ασταθούς επιχειρηματικού περιβάλλοντος συνεπεία της οικονομικής κρίσης, θα ήταν ουτοπικό να αναμένεται από τη Verne να συνεχίσει την προτεινόμενη επένδυσή της θεωρώντας ότι η κατάσταση ενέπιπτε στα συνήθεις επιχειρηματικές συνθήκες. Ως εκ τούτου, δεδομένου ότι η αύξηση της παραγωγικής ικανότητας ενός κέντρου δεδομένων κατά τη διάρκεια του κύκλου ζωής του συναρτάται με την αναβάθμιση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων κέντρου δεδομένων, θα ήταν παράλογο να αναμένεται ότι η Verne θα έδινε συνέχεια στην υφιστάμενη επένδυσή της στην Ισλανδία, στην οποία προέβη αρχικά υπό τελείως διαφορετικές οικονομικές συνθήκες.

5.4.3 Επιπτώσεις στην εμπιστοσύνη των επενδυτών

(67) Οι ισλανδικές αρχές υποστήριξαν ότι τα γεγονότα της χρηματοπιστωτικής κρίσης στην Ισλανδία διαμόρφωσαν συνθήκες ανωτέρας βίας, οι οποίες άλλαξαν άρδην τον τρόπο με τον οποίο οι επενδυτές και οι πελάτες αντιλαμβάνονταν την Ισλανδία. Εν ολίγοις, στέρησαν από την Ισλανδία τη σχετική της ελκυστικότητα ως τόπου υλοποίησης ξένων επενδύσεων, τουλάχιστον σε βραχυπρόθεσμο και μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.

(68) Οι ισλανδικές αρχές ισχυρίστηκαν ότι η σοβαρότητα της οικονομικής κρίσης, καθώς και ο αντίκτυπός της στους πελάτες του κέντρου δεδομένων, αποτέλεσαν δεινότατο πλήγμα. Ως παράδειγμα αναφέρουν ότι τα περιθώρια των συμφωνιών ανταλλαγής κινδύνου αθέτησης (CDS spreads), τα οποία κατά το μεγαλύτερο μέρος του 2008 αποτελούσαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης στο επίπεδο των 200 μονάδων βάσης, εκτοξεύθηκαν στα ύψη, υπερβαίνοντας κατά πολύ τις 1 000 μονάδες βάσης λίγο πριν από την εκδήλωση της τραπεζικής κρίσης. Οι ισλανδικές αρχές επισημαίνουν ότι, υπό αυτές τις συνθήκες, η Verne και οι επενδυτές της θεώρησαν ότι δεν είχαν άλλη επιλογή από το να εξασφαλίσουν σχετική δέσμευση εκ μέρους της ισλανδικής κυβέρνησης, προκειμένου να καταδειχθεί ότι ήταν δυνατή η διατήρηση ορισμένου βαθμού σταθερότητας στο οικονομικό περιβάλλον, τόσο για τους πελάτες της όσο και για τους επενδυτές της. Οι ισλανδικές αρχές αντιλαμβάνονται ότι δυνητικοί χρήστες μεγάλης κλίμακας, όπως οι εταιρείες IBM και Morgan Stanley, προειδοποίησαν τη Verne ότι, εάν δεν καθίστατο εφικτή η σταθεροποίηση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, δεν θα είχαν άλλη επιλογή από την αναστολή των αποφάσεών τους να επενδύσουν στην Ισλανδία. Ως εκ τούτου, η Verne αναγνώρισε την επιτακτική ανάγκη να ληφθούν έκτακτα μέτρα για τη διασφάλιση των δεσμεύσεων των πελατών και της μελλοντικής διάθεσης επενδυτικών κεφαλαίων.

(69) Όσον αφορά τη δημιουργία κινήτρων, οι ισλανδικές αρχές διατυπώνουν την άποψη ότι η απαίτηση από μια μικρή εταιρεία επενδύσεων ιδιωτικών κεφαλαίων, όπως η Verne, να συγκεντρώσει λεπτομερή έγγραφα τεκμηρίωσης σχετικά με μια αυταπόδεικτη, άμεση και ριζική αλλαγή συνθηκών δεν συνάδει με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων που ακολουθούν στην πράξη οι μικρές επενδυτικές εταιρείες. Οι ισλανδικές αρχές παρατηρούν περαιτέρω ότι η Verne ήταν και εξακολουθεί να είναι μια μικρή επιχειρηματική εταιρεία με μικρό αριθμό στελεχών και υπαλλήλων, αλλά και με μια ομάδα επενδυτών που είχαν ήδη αναπτύξει προσωπικές σχέσεις σε έργα κέντρων δεδομένων πριν από την επένδυση της Verne στην Ισλανδία. Επιπλέον, η απουσία πρακτικών διοικητικού συμβουλίου ή άλλων επίσημων εγγράφων τεκμηρίωσης σχετικά με την απόφαση αναζήτησης ενίσχυσης δεν σημαίνει ότι η Verne ή οι επενδυτές της έλαβαν λιγότερο σοβαρά υπόψη την απαίτηση ενίσχυσης ή ότι δεν ήταν πεπεισμένοι για την αναγκαιότητα της ενίσχυσης.

(70) Οι ισλανδικές αρχές ισχυρίζονται ότι δεν υπάρχει κανένα στοιχείο στη νομολογία που αναφέρεται στη δημιουργία κινήτρων το οποίο να υποδηλώνει ότι δεν πρέπει να υπερισχύει η ουσία έναντι του τύπου. Οι ισλανδικές αρχές δεν εντοπίζουν κανένα στοιχείο ούτε στην υπόθεση Kronoply (41) ούτε στην υπόθεση Freistaat Sachsen (42), τις οποίες επικαλείται η Αρχή στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, το οποίο να συνηγορεί υπέρ του αντιθέτου.

(71) Στις παρατηρήσεις τους επί της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, οι ισλανδικές αρχές υποστήριξαν ότι η Αρχή αγνοεί γενικά το γεγονός ότι ο ρόλος της Verne ως επενδυτή μετοχικού κεφαλαίου σε μια νεοσύστατη επιχείρηση δεν ευνοεί την υιοθέτηση φορμαλιστικής προσέγγισης στον επιχειρηματικό σχεδιασμό της. Επιπλέον, οι ισλανδικές αρχές επισημαίνουν ότι δεν υπάρχουν επί του παρόντος άμεσοι ανταγωνιστές της Verne όσον αφορά την παροχή υπηρεσιών κέντρου δεδομένων σε διεθνείς πελάτες.

5.5 Επιλεκτικότητα και στρεβλώσεις του ανταγωνισμού

(72) Οι ισλανδικές αρχές διατυπώνουν την άποψη ότι η θέση που ασπάζεται η Αρχή στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας σχετικά με τον επιλεκτικό χαρακτήρα της ενίσχυσης, προσκρούει στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται την κατάσταση.

(73) Καταρχάς, οι ισλανδικές αρχές διατυπώνουν την άποψη ότι το στοιχείο της επιλεκτικότητας δεν προκύπτει από τα πραγματικά περιστατικά, δεδομένου ότι: — τηρείται η αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς για αρκετά από τα μέτρα κρατικής ενίσχυσης που έχει προσδιορίσει η Αρχή· — δυνάμει της νομοθεσίας περί κινήτρων (43), οιοσδήποτε δυνητικός νεοεισερχόμενος παράγοντας στην αγορά μπορεί να επωφεληθεί από τη δέσμη μέτρων που αφορούν και τη Verne· — η «αποκλειστικότητα» που εκχωρήθηκε στη Verne είναι εξαιρετικά περιορισμένη από πλευράς τόσο των προϋποθέσεων όσο και της διάρκειας ισχύος και συνάδει πλήρως με την εμπορική συμφωνία που συνήφθη υπό όρους ελεύθερου ανταγωνισμού, με σκοπό τη διατήρηση της υπεραξίας που δημιουργήθηκε από την αγορά των ακινήτων στην περιοχή του Reykjanesbær.

(74) Κατά δεύτερον, οι ισλανδικές αρχές υποστηρίζουν ότι όλοι οι υφιστάμενοι πάροχοι υπηρεσιών κέντρου δεδομένων στην Ισλανδία καλύπτουν σχεδόν αποκλειστικά τις τοπικές ανάγκες ιδιωτικών επιχειρήσεων και κρατικών φορέων (απευθύνονται δηλαδή σε εντελώς διαφορετική αγορά ή διαφορετικό τμήμα της αγοράς από εκείνο στο οποίο στοχεύει η Verne). Σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, είναι επίσης προφανές ότι, εκτός από τη Verne, κανένας άλλος πιο έμπειρος διεθνής φορέας εκμετάλλευσης κέντρων δεδομένων δεν εκδήλωσε απτό ενδιαφέρον να επενδύσει στην Ισλανδία, παρά τις προσπάθειες του ισλανδικού κράτους να προβάλει τη χώρα ως ιδανικό τόπο για την εγκατάσταση κέντρων δεδομένων. Μόνο ένας φορέας εκμετάλλευσης κέντρων δεδομένων που δραστηριοποιείται σε τμήμα της αγοράς το οποίο βαίνει πέραν του αμιγώς τοπικού χαρακτήρα, η εταιρεία Thor Data Centre, ξεκίνησε εμπορική δραστηριότητα στην Ισλανδία, εστιάζοντας σε μικρότερους πελάτες λιανικής. Η δραστηριότητα της Thor Data Centre απαιτούσε μόνο ένα μικρό ποσοστό της αρχικής επένδυσης που απαιτείτο για την έναρξη της εμπορικής δραστηριότητας της Verne στον τομέα της χονδρικής παροχής υπηρεσιών κέντρων δεδομένων.

(75) Οι ισλανδικές αρχές διατείνονται ακόμη ότι ο αντίκτυπος του κέντρου δεδομένων στην αντίστοιχη αγορά είναι ελάχιστος. Υποστηρίζουν ότι, επί του παρόντος, το μερίδιο της Ισλανδίας στην παγκόσμια αγορά υπηρεσιών κέντρων δεδομένων είναι ουσιαστικά μηδενικό. Κατά την άποψη των ισλανδικών αρχών, δεν είναι ρεαλιστικό να συναχθεί το συμπέρασμα ότι τα μέτρα ενίσχυσης που προβλέπονται στη συμφωνία επένδυσης θα προκαλέσουν στρέβλωση του ανταγωνισμού.

ΙΙ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

1. ΠΕΡΑΤΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΟΡΙΣΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ

(76) Σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 1 του μέρους ΙΙ του πρωτοκόλλου 3, επιτρέπεται η έγκαιρη ανάκληση κοινοποίησης πριν η Αρχή λάβει απόφαση σχετικά με το μέτρο. Στις 28 Σεπτεμβρίου 2011, οι ισλανδικές αρχές ενημέρωσαν την Αρχή ότι η συμφωνία επένδυσης είχε ακυρωθεί και ανακάλεσαν την κοινοποίηση.

(77) Σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 2 του μέρους ΙΙ του πρωτοκόλλου 3, σε περιπτώσεις στις οποίες η Αρχή έχει κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας, περατώνει τη διαδικασία με την ανάκληση της κοινοποίησης. Κατά συνέπεια, η επίσημη διαδικασία έρευνας, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 1 παράγραφος 2 του μέρους Ι του πρωτοκόλλου 3, όσον αφορά τις ελαφρύνσεις από φόρους και τέλη που παρατίθενται ακολούθως και περιλαμβάνονται στη συμφωνία επένδυσης, περατώνεται χωρίς περαιτέρω έρευνα: 1) συντελεστής φόρου εισοδήματος εταιρειών 2) κανόνες για τις αποσβέσεις 3) βιομηχανικά και εμπορικά τέλη 4) τέλη χαρτοσήμου 5) τέλος για την επιμέρους διαίρεση σε ζώνες 6) δασμοί επί εισαγωγών 7) αναστολή πληρωμής του ΦΠΑ για εισαγωγές και την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας 8) τέλος ελέγχου ασφαλείας των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων 9) εγγύηση φόρου επί των ιδίων κεφαλαίων.

(78) Επιπλέον, οι ισλανδικές αρχές ενημέρωσαν ότι ακυρώθηκε η συμφωνία Farice για την παροχή μισθωμένων ευρυζωνικών υπηρεσιών που είχε συναφθεί στις 26 Φεβρουαρίου 2008. Ως εκ τούτου, περατώνεται η επίσημη διαδικασία έρευνας επί της συμφωνίας Farice για την παροχή μισθωμένων ευρυζωνικών υπηρεσιών που είχε συναφθεί στις 26 Φεβρουαρίου 2008.

2. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

(79) Το άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ ορίζει τα εξής: «Ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οιαδήποτε μορφή από τα κράτη μέλη της ΕΚ, τα κράτη της ΕΖΕΣ ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής, είναι ασυμβίβαστες με τη λειτουργία της παρούσας συμφωνίας, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ των συμβαλλομένων μερών συναλλαγές, εκτός εάν η παρούσα συμφωνία ορίζει άλλως».

(80) Τούτο συνεπάγεται ότι ένα μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ εφόσον πληρούνται σωρευτικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις: το μέτρο (i) χρηματοδοτείται από το κράτος ή με κρατικούς πόρους· (ii) παρέχει οικονομικό πλεονέκτημα στον δικαιούχο· (iii) είναι επιλεκτικό· (iv) επηρεάζει τις μεταξύ των συμβαλλομένων μερών συναλλαγές και δύναται να νοθεύσει τον ανταγωνισμό (44).

(81) Η Αρχή εξετάζει το ενδεχόμενο παρουσίας κρατικής ενίσχυσης για καθένα από τα μέτρα που αποτελούν αντικείμενο της παρούσας απόφασης ξεχωριστά.

2.1 Η συμφωνία περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών

2.1.1 Παρουσία κρατικών πόρων

(82) Για να χαρακτηριστεί ένα μέτρο ως κρατική ενίσχυση, το πλεονέκτημα πρέπει να παρέχεται από το κράτος ή με κρατικούς πόρους. Για τους σκοπούς των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων, ο όρος «κράτος» καλύπτει επίσης περιφερειακούς και τοπικούς φορείς (45). Η απώλεια φορολογικών εσόδων ισοδυναμεί με κατανάλωση κρατικών πόρων υπό μορφή δημοσιονομικών δαπανών. Εξάλλου, το κράτος μπορεί να παρεμβαίνει τόσο με φορολογικές διατάξεις νομοθετικής, κανονιστικής ή διοικητικής φύσης όσο και με πρακτικές της φορολογικής αρχής (46). Μείωση της βάσης υπολογισμού του φόρου ή μερική ή πλήρης μείωση του ποσού του φόρου, του τέλους ή της επιβάρυνσης συνεπάγεται απώλεια εσόδων και, ως εκ τούτου, ισοδυναμεί με κατανάλωση κρατικών πόρων υπό μορφή δημοσιονομικών δαπανών.

(83) Στην παρούσα υπόθεση, το κράτος παρενέβη μέσω της σύναψης συμφωνίας μεταξύ του δήμου και της Verne (συμφωνία περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών). Όπως περιγράφεται αναλυτικότερα στο τμήμα Ι.3.4 ανωτέρω, η εν λόγω συμφωνία περιέχει τις ακόλουθες παρεκκλίσεις από δημοτικούς φόρους: α) εγγυημένος μέγιστος συντελεστής φόρου ακίνητης περιουσίας 1,65% σε ετήσια βάση β) σταθερή βάση 1 030 600 000 ISK αντί της ετήσιας επίσημης αποτίμησης του οικοπέδου και των υφιστάμενων κτιρίων για τον υπολογισμό του φόρου ακίνητης περιουσίας γ) αναβολή τιμαριθμικής αναπροσαρμογής της βάσης υπολογισμού του φόρου ακίνητης περιουσίας δ) απαλλαγή από την καταβολή φόρου ακίνητης περιουσίας έως την 1η Ιανουαρίου 2011 ε) σταθερή φορολογική βάση για μελλοντικά κτίρια αντί της επίσημης αποτίμησης για τον υπολογισμό του φόρου ακίνητης περιουσίας στ) απαλλαγή από την καταβολή φόρου οδοποιίας επί των υφιστάμενων κτιρίων ζ) επιβολή φόρου οδοποιίας 25% επί των νέων κτιρίων.

(84) Όλα τα μέτρα που απαριθμούνται ανωτέρω συνεπάγονται διαφυγόντα έσοδα για το κράτος. Όσον αφορά τον φόρο οδοποιίας ειδικότερα, η Αρχή επισημαίνει ότι, δυνάμει του ισλανδικού δικαίου, πρόκειται για φόρο και όχι για τέλος έναντι παρεχόμενων υπηρεσιών, όπως αναλύεται διεξοδικά στη συνέχεια στο πλαίσιο της αξιολόγησης της παροχής ή όχι πλεονεκτήματος. Το ότι η Verne αναλαμβάνει την εκτέλεση έργων οδοποιίας εντός των ορίων του μισθωμένου οικοπέδου δεν αλλάζει το γεγονός ότι η απαλλαγή από την καταβολή φόρου οδοποιίας συνεπάγεται διαφυγόντα έσοδα υπό μορφή φόρων οδοποιίας.

2.1.2 Επιλεκτικότητα

(85) Για να εμπίπτει το μέτρο ενίσχυσης στο πεδίο εφαρμογής των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων πρέπει να είναι επιλεκτικό «διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής». Η Verne συνιστά επιχείρηση κατά την έννοια των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων της συμφωνίας ΕΟΧ. Κατά πάγια νομολογία, στο πλαίσιο του δικαίου του ανταγωνισμού, η έννοια της «επιχειρήσεως» καλύπτει κάθε φορέα που ασκεί οικονομική δραστηριότητα, ανεξάρτητα από το νομικό καθεστώς που τον διέπει και τον τρόπο της χρηματοδοτήσεώς του (47). Στις 4 Νοεμβρίου 2009, ο δήμος υπέγραψε τη συμφωνία περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών μόνο με τη Verne. Επομένως, τα μέτρα που περιλαμβάνονται στην εν λόγω συμφωνία διέπουν αποκλειστικά και μόνο τη Verne και η συμφωνία περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών ευνοεί τη Verne. Ως εκ τούτου, πληρούται το κριτήριο της επιλεκτικότητας.

2.1.3 Οικονομικό πλεονέκτημα

(86) Η Αρχή υπενθυμίζει ότι η έννοια της ενισχύσεως είναι ευρύτερη από την έννοια της επιδοτήσεως, διότι περιλαμβάνει όχι μόνον τις θετικές παροχές, όπως είναι οι επιδοτήσεις καθαυτές, αλλά και παρεμβάσεις οι οποίες, κατά διαφόρους τρόπους, περιορίζουν τις επιβαρύνσεις που συνήθως βαρύνουν τον προϋπολογισμό μιας επιχειρήσεως και οι οποίες, χωρίς να είναι επιδοτήσεις υπό τη στενή του όρου έννοια, είναι της αυτής φύσεως και επιφέρουν ταυτόσημα αποτελέσματα (48). Κατά πάγια νομολογία, ένα μέτρο με το οποίο οι δημόσιες αρχές παρέχουν σε ορισμένες επιχειρήσεις φορολογική απαλλαγή, το οποίο, μολονότι δεν συνεπάγεται μεταβίβαση κρατικών πόρων, περιάγει τους δικαιούχους σε ευνοϊκότερη οικονομική κατάσταση σε σχέση με τους λοιπούς φορολογουμένους, συνιστά κρατική ενίσχυση χρηματοδοτούμενη από το κράτος ή με κρατικούς πόρους (49).

(87) Το πλεονέκτημα αυτό μπορεί να παρασχεθεί με τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης της επιχείρησης, η οποία δύναται να λάβει διάφορες μορφές, και ιδίως μείωση της βάσης υπολογισμού του φόρου, μερική ή πλήρη μείωση του ποσού του φόρου, αναβολή ή ακύρωση της πληρωμής μιας φορολογικής οφειλής ή ακόμα και έκτακτη αναδιάταξή της (50).

(88) Απαιτείται περαιτέρω εξέταση των επιμέρους μέτρων που διέπονται από τη συμφωνία περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν και σε ποιον βαθμό παρέχουν οικονομικό πλεονέκτημα στη Verne.

2.1.3.1 Σταθερός φορολογικός συντελεστής 1,65% – φόρος ακίνητης περιουσίας

(89) Στη Verne παρέχονται εγγυήσεις ότι θα καταβάλλει φόρο ακίνητης περιουσίας με συντελεστή 1,65% ετησίως (όπως εισπράττεται σήμερα κατά κανόνα από τον δήμο), ο οποίος θα ισχύει και για το μέλλον, σε περίπτωση αύξησης του φορολογικού συντελεστή, αντί του φόρου ακίνητης περιουσίας που επιβάλλεται δυνάμει του νόμου αριθ. 4/1995 (51). Με τον καθορισμό του ισχύοντος φορολογικού συντελεστή ως σταθερού ανώτατου ορίου φορολόγησης επ’ αόριστον, η συγκεκριμένη διάταξη εγγυάται στη Verne ορισμένο βαθμό ασφάλειας προγραμματισμού που δεν απολαμβάνουν άλλοι οικονομικοί παράγοντες όσον αφορά τον φόρο ακίνητης περιουσίας. Η εν λόγω εγγύηση έναντι μελλοντικών νομοθετικών ή διοικητικών τροποποιήσεων συνιστά καθαυτό κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ.

2.1.3.2 Σταθερή φορολογική βάση1 030 600 000 ISK – φόρος ακίνητης περιουσίας

(90) Η σταθερή φορολογική βάση για τον υπολογισμό του δημοτικού φόρου ακίνητης περιουσίας δυνάμει της συμφωνίας περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών καθορίστηκε στο ποσό των 1 030 600 000 ISK, αναπροσαρμοζόμενο βάσει του ισλανδικού δείκτη κόστους κατασκευής (52). Δυνάμει του νόμου αριθ. 4/1995, όλες οι εταιρείες καταβάλλουν φόρο ακίνητης περιουσίας, ο οποίος υπολογίζεται με βάση την επίσημη αποτίμηση των οικοπέδων και των κτιρίων που εκπονείται κάθε χρόνο. Κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος της συμφωνίας περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών, η επίσημη αποτίμηση της αξίας του μισθωμένου οικοπέδου και των κτιρίων που ανήκαν στην ιδιοκτησία της Verne είχε ως εξής (το 2008, αποτίμηση η οποία, σύμφωνα με τις κανονιστικές διατάξεις, επρόκειτο να αποτελέσει τη βάση υπολογισμού του φόρου ακίνητης περιουσίας για το έτος 2009): Κτίριο 868 452 050 000 ISK Κτίριο 869 578 550 000 ISK Κτίριο 872 52 700 000 ISK Κτίριο 866 23 650 000 ISK Κτίριο 864 70 900 000 ISK Οικόπεδο 9,6 εκταρίων 181 200 000 ISK Συνολική αξία 1 359 050 000 ISK

(91) Σύμφωνα με τα ανωτέρω στοιχεία, η φορολογική βάση για τη Verne δυνάμει της συμφωνίας περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών είχε καθοριστεί σε χαμηλότερο επίπεδο από εκείνο που θα διαμορφωνόταν κατ’ εφαρμογή των κανονιστικών διατάξεων (1 030 600 000 ISK αντί του ποσού των 1 359 050 000 ISK). Η μειωμένη φορολογική βάση συνιστά για τη Verne ελάφρυνση από τις επιβαρύνσεις που θα της αναλογούσαν κανονικά και, ως εκ τούτου, παρέχεται στη Verne πλεονέκτημα.

2.1.3.3 Αναβολή τιμαριθμικής αναπροσαρμογής της φορολογικής βάσης – φόρος ακίνητης περιουσίας

(92) Με τον καθορισμό του βασικού δείκτη κόστους κατασκευής κατά την ημερομηνία έναρξης της επιχειρηματικής δραστηριότητας της Verne παρέχονται στην εταιρεία ελαφρύνσεις από χρεώσεις με τις οποίες θα επιβαρυνόταν κατ’ εφαρμογή των συνήθων κανονιστικών διατάξεων, ενώ οι ιδιοκτήτες ακινήτων και οι μισθωτές γης που υπάγονται στις κανονιστικές διατάξεις καταβάλλουν φόρο ακίνητης περιουσίας με βάση την αξία που προκύπτει από τη σχετική αποτίμηση κατά τη χρονική περίοδο αγοράς/μίσθωσης του ακινήτου και η οποία αναπροσαρμόζεται σε ετήσια βάση. Υπό κανονικές συνθήκες, οι εν λόγω δαπάνες θα βάρυναν εταιρεία και, ως εκ τούτου, η σχετική ελάφρυνση παρέχει στη Verne πλεονέκτημα.

2.1.3.4 Επιβολή φόρου ακίνητης περιουσίας από 1ης Ιανουαρίου 2011

(93) Βάσει του νόμου αριθ. 4/1995, δημοτικός φόρος ακίνητης περιουσίας επιβάλλεται σε όλα τα κτίρια για τα οποία έχει διενεργηθεί επίσημη εκτίμηση κατά το προηγούμενο έτος. Τα κτίρια που αγόρασε η Verne το 2008 είχαν υποβληθεί σε επίσημη εκτίμηση κατά τη χρονική περίοδο αγοράς. Συνεπώς, η περίοδος φορολογικής απαλλαγής από την ημερομηνία αγοράς έως την 1η Ιανουαρίου 2011, η οποία προβλεπόταν δυνάμει της συμφωνίας περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών (53), συνεπάγεται για τη Verne ελάφρυνση από επιβαρύνσεις που θα της αναλογούσαν κανονικά και, ως εκ τούτου, παρέχεται στη Verne πλεονέκτημα. Για τον λόγο αυτόν, το συγκεκριμένο μέτρο συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ.

2.1.3.5 Σταθερή φορολογική βάση για μελλοντικά κτίρια – φόρος ακίνητης περιουσίας

(94) Αντί της εφαρμογής της επίσημης αποτίμησης ως φορολογικής βάσης, όπως ορίζεται από τον νόμο αριθ. 4/1995, η φορολογική βάση για τα κτίρια που πρόκειται να κατασκευαστούν μελλοντικά στην τοποθεσία είναι χαμηλότερη από (i) το κόστος της επέκτασης των εξωτερικών κελυφών και (ii) το ποσό των 85 500 ISK ανά τετραγωνικό μέτρο, αναπροσαρμοζόμενο βάσει του ισλανδικού δείκτη κόστους κατασκευής (αρχής γενομένης από τον μήνα έναρξης των συναλλαγών της Verne με τους πελάτες της/της επιχειρησιακής εκμετάλλευσης των κτιρίων) κατ’ αναλογία του συντελεστή χρήσης (54). Στο μέτρο που η Verne θα προβεί στην ανέγερση κτιρίων (ή το έχει ήδη πράξει), η συγκεκριμένη διάταξη εκχωρεί στη Verne ελάφρυνση από επιβαρύνσεις που θα της αναλογούσαν κανονικά και, ως εκ τούτου, παρέχεται στη Verne πλεονέκτημα.

2.1.3.6 Απαλλαγή από την καταβολή φόρου οδοποιίας επί των υφιστάμενων κτιρίων

(95) Το άρθρο 3 του νόμου αριθ. 153/2006 περί του φόρου οδοποιίας (gatnagerðargjald) ορίζει ότι ο φόρος οδοποιίας συνιστά εφάπαξ φόρο, τον οποίο επιβάλλουν οι δήμοι της Ισλανδίας επί των ακινήτων σε όλες τις αστικές περιοχές της χώρας. Βάσει του νόμου, οι δήμοι υποχρεούνται να επιβάλλουν τον φόρο και δύνανται να καθορίζουν τον φορολογικό συντελεστή σε ποσοστό έως 15% του επίσημου κόστους κατασκευής ανά τ.μ., όπως ορίζεται από την ισλανδική Στατιστική Υπηρεσία, το κέντρο των επίσημων στατιστικών στοιχείων της Ισλανδίας. Ως φορολογική βάση ορίζεται ο συντελεστής δόμησης στην αντίστοιχη τοποθεσία, σύμφωνα με την εκδοθείσα πολεοδομική ή οικοδομική άδεια. Στο άρθρο 5 προβλέπεται η δυνατότητα σχετικής φορολογικής απαλλαγής ή ελάφρυνσης, η οποία θα πρέπει να ορίζεται ρητώς σε σχετική απόφαση του δημοτικού συμβουλίου. Επιπλέον, στο άρθρο 6 προβλέπεται ad hoc φορολογική απαλλαγή ή ελάφρυνση ειδικού σκοπού για ειδικές περιστάσεις.

(96) Βάσει του άρθρου 1.1 της συμφωνίας περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών, η Verne απαλλάσσεται από την καταβολή φόρου οδοποιίας επί των υφιστάμενων κτιρίων.

(97) Η προβλεπόμενη επιβάρυνση δυνάμει του νόμου αριθ. 153/2006 συνιστά εξ ορισμού φόρο παρά τέλος έναντι παρεχόμενων υπηρεσιών, όπως περιγράφεται από την Αρχή στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας. Αυτός ακριβώς ο χαρακτήρας του φόρου οδοποιίας δηλώνεται ρητώς στο άρθρο 1 του εν λόγω νόμου (55).

(98) Ο νόμος 153/2006 ορίζει περαιτέρω ότι οι δήμοι της Ισλανδίας υποχρεούνται να καθορίζουν τον φορολογικό συντελεστή του φόρου οδοποιίας με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, η οποία δημοσιεύεται στο τεύχος Β της Εφημερίδας της Κυβέρνησης. Σύμφωνα με την απόφαση του δημοτικού συμβουλίου της 20ής Ιανουαρίου 2008 σχετικά με τον φόρο οδοποιίας στο Reykjanesbær (56), ο εφαρμοστέος φορολογικός συντελεστής για τις βιομηχανικές περιοχές στο Reykjanesbær ανέρχεται στο 7,5% της φορολογικής βάσης που καθορίζεται δυνάμει του άρθρου 3 του νόμου αριθ. 153/2006. Σύμφωνα με τον νόμο αριθ. 153/2006, ο εν λόγω φόρος είναι καταβλητέος κατά την αρχική μίσθωση οικοπέδου, κατά την ανακαίνιση ή τροποποίηση κτιρίου ή σε περίπτωση τροποποίησης της χρήσης κτιρίου, καθώς και για την επέκταση παλαιότερων κτιρίων. Κατά συνέπεια, δυνάμει των κανονιστικών διατάξεων, η Verne όφειλε να καταβάλει φόρο και για τα υφιστάμενα κτίρια, τα οποία ήταν πρώην στρατιωτικά κτίρια και στα οποία δεν είχε επιβληθεί φόρος οδοποιίας κατά το παρελθόν. Η Αρχή υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 5 του νόμου αριθ. 176/2006, οι συνήθεις φορολογικές διατάξεις διέπουν όλα τα ακίνητα που βρίσκονται εντός των ορίων της πρώην ναυτικής βάσης αμέσως μετά τη μεταβίβασή τους για μη στρατιωτική χρήση (57).

(99) Η απαλλαγή που προβλέπεται δυνάμει του άρθρου 1.1 της συμφωνίας περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών εκχωρεί στη Verne ελάφρυνση από επιβαρύνσεις που θα της αναλογούσαν κανονικά και, ως εκ τούτου, παρέχεται στη Verne πλεονέκτημα.

2.1.3.7 Επιβολή φόρου οδοποιίας 25% επί των νέων κτιρίων

(100) Δυνάμει της συμφωνίας περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών (58), η Verne υποχρεούται να καταβάλει μόνο το 25% του πληρωτέου φόρου κατ’ εφαρμογή του νόμου αριθ. 153/2006, «λόγω της έκτασης των ακινήτων […] και του μεγέθους του έργου, καθώς και του σημαντικού του αντικτύπου στα έσοδα του Reykjanesbær». Στη συμφωνία ορίζεται ρητώς ότι η Verne δεσμεύεται να αναλάβει στο μέλλον την εκτέλεση έργων οδοποιίας εντός των ορίων της τοποθεσίας ιδία δαπάνη, «καθώς και σχετικών έργων όπως κατά κανόνα παρέχονται έναντι των αντίστοιχων τελών οδοποιίας». Αντιθέτως, ο δήμος δεσμεύεται να λάβει μέριμνα για τις οδικές συνδέσεις με την τοποθεσία.

(101) Ο κατά 75% μειωμένος φόρος οδοποιίας για νέα κτίρια που προβλέπεται βάσει της συμφωνίας περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών είναι χαμηλότερος από το αντίστοιχο φόρο που θα διαμορφωνόταν κατ’ εφαρμογή των κανονιστικών διατάξεων. Ο μειωμένος φόρος συνιστά για τη Verne ελάφρυνση από επιβαρύνσεις που θα της αναλογούσαν κανονικά και, ως εκ τούτου, παρέχεται στη Verne πλεονέκτημα.

2.1.4 Επίδραση στις συναλλαγές και στρέβλωση του ανταγωνισμού

(102) Όσον αφορά τα κριτήρια που αναφέρονται στο άρθρο 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ σχετικά με ενισχύσεις «που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό […], κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ των συμβαλλομένων μερών συναλλαγές», από τη νομολογία προκύπτει ότι απαιτείται πράγματι να αποδειχθεί μόνον αν οι εν λόγω ενισχύσεις δύνανται να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ των συμβαλλομένων μερών και να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό και όχι αν οι ενισχύσεις αυτές έχουν πραγματικές επιπτώσεις στο ενδοκοινοτικό εμπόριο και στρεβλώνουν όντως τον ανταγωνισμό (59). Επιπλέον, όταν μια χορηγηθείσα από το κράτος ενίσχυση καθιστά ισχυρότερη τη θέση μιας επιχείρησης σε σχέση με άλλες επιχειρήσεις που την ανταγωνίζονται στο ενδοκοινοτικό εμπόριο, πρέπει να θεωρείται ότι οι επιχειρήσεις αυτές επηρεάζονται από την ενίσχυση. Αντιθέτως, δεν είναι αναγκαίο η επιχείρηση που έλαβε την ενίσχυση να μετέχει η ίδια στο ενδοκοινοτικό εμπόριο (60).

(103) Η Verne προτίθεται να παρέχει υπηρεσίες στην αγορά χονδρικής παροχής υπηρεσιών κέντρων δεδομένων, μεταξύ άλλων, και σε άλλες χώρες του ΕΟΧ. Η χονδρική παροχή υπηρεσιών κέντρων δεδομένων είναι ευρέως διαδεδομένη τόσο εντός του ΕΟΧ όσο και στις διεθνείς αγορές. Βάσει αυτού του σκεπτικού, η Αρχή συνάγει το συμπέρασμα ότι η συμφωνία περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών δύναται να στρεβλώσει τον ανταγωνισμό και να επηρεάσει τις συναλλαγές μεταξύ των συμβαλλομένων μερών της συμφωνίας ΕΟΧ.

2.1.5 Συμπέρασμα σχετικά με την παρουσία κρατικής ενίσχυσης στη συμφωνία περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών

(104) Οι παρεκκλίσεις από τους δημοτικούς φόρους (φόρος ακίνητης περιουσίας και φόρος οδοποιίας) που προσδιορίζονται ανωτέρω, ήτοι: α) εγγυημένος μέγιστος συντελεστής ετήσιου φόρου ακίνητης περιουσίας 1,65%· β) σταθερή βάση 1 030 600 000 ISK αντί της ετήσιας επίσημης αποτίμησης του οικοπέδου και των υφιστάμενων κτιρίων για τον υπολογισμό του φόρου ακίνητης περιουσίας· γ) αναβολή τιμαριθμικής αναπροσαρμογής της βάσης υπολογισμού του φόρου ακίνητης περιουσίας· δ) απαλλαγή από την καταβολή φόρου ακίνητης περιουσίας έως την 1η Ιανουαρίου 2011· ε) σταθερή φορολογική βάση για μελλοντικά κτίρια αντί της επίσημης αποτίμησης για τον υπολογισμό του φόρου ακίνητης περιουσίας· στ) απαλλαγή από την καταβολή φόρου οδοποιίας επί των υφιστάμενων κτιρίων· και ζ) επιβολή φόρου οδοποιίας 25% επί των νέων κτιρίων, συνεπάγονται παροχή επιλεκτικού πλεονεκτήματος στη Verne, εμπλοκή κρατικών πόρων, καθώς και επίδραση στις εμπορικές συναλλαγές και στρέβλωση του ανταγωνισμού. Ως εκ τούτου, τα εν λόγω μέτρα συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ.

2.1.6 Ποσοτική εκτίμηση της κρατικής ενίσχυσης στο πλαίσιο της συμφωνίας περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών

(105) Το ποσό της κρατικής ενίσχυσης αντιστοιχεί στη διαφορά μεταξύ των καταβλητέων φόρων δυνάμει της συμφωνίας περί αδειών εκμετάλλευσης και τελών και των φόρων που όφειλε να καταβάλει η Verne εάν εφαρμόζονταν οι κανονιστικές διατάξεις.

2.2 Η συμφωνία αγοράς ακινήτων, η συμφωνία μίσθωσης γης και η συμπληρωματική συμφωνία μίσθωσης

2.2.1 Κρατικοί πόροι, επιλεκτικότητα και επίδραση στις συναλλαγές

(106) Καταρχάς, και οι τρεις συμφωνίες, ήτοι η συμφωνία αγοράς ακινήτων, η συμφωνία μίσθωσης γης και η συμπληρωματική συμφωνία μίσθωσης, υπεγράφησαν μεταξύ της Verne και του Δημόσιου Ταμείου (61).

(107) Δεύτερον, αφού διαπιστώθηκε ότι η συμφωνία αγοράς ακινήτων, η συμφωνία μίσθωσης γης και η συμπληρωματική συμφωνία μίσθωσης συνήφθησαν άμεσα με το κράτος και ότι συνεπάγονταν, επομένως, την εμπλοκή κρατικών πόρων, η Αρχή επισημαίνει ότι η Verne, ως δυνητικός δικαιούχος των μέτρων που περιλαμβάνονται στις τρεις συμφωνίες, πληροί τα κριτήρια της «επιχείρησης», δεδομένου ότι ασκεί οικονομική δραστηριότητα διά της χονδρικής παροχής υπηρεσιών αποθήκευσης δεδομένων στην αγορά.

(108) Τρίτον, εφόσον οι συναλλαγές ευνοούσαν δυνητικά συγκεκριμένη επιχείρηση (ήτοι τη Verne), πρέπει να θεωρηθούν επιλεκτικό μέτρο.

(109) Τέταρτον, τα μέτρα νοθεύουν ή δύνανται να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό και να επηρεάσουν τις συναλλαγές μεταξύ των συμβαλλομένων μερών της συμφωνίας ΕΟΧ δεδομένης της πρόθεσης της Verne να προβεί στην εκμετάλλευση διεθνούς κέντρου δεδομένων χονδρικής παροχής υπηρεσιών, στο πλαίσιο της οποίας οι σχετικές υπηρεσίες θα είναι διαθέσιμες σε πελάτες που δραστηριοποιούνται τόσο εντός του ΕΟΧ όσο και στην παγκόσμια αγορά.

2.2.2 Η ύπαρξη πλεονεκτήματος – η αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς

(110) Προκειμένου να εξεταστεί κατά πόσον τα μέτρα που περιλαμβάνονται στις τρεις συμφωνίες συνιστούν κρατική ενίσχυση, η Αρχή πρέπει να διαπιστώσει εάν η πώληση των κτιρίων και η εκμίσθωση του οικοπέδου παρέχουν πλεονέκτημα στη Verne.

(111) Εάν η συμφωνία αγοράς ακινήτων, η συμφωνία μίσθωσης γης και η συμπληρωματική συμφωνία μίσθωσης έχουν συναφθεί σύμφωνα με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, ήτοι εάν το κράτος πραγματοποίησε την πώληση των κτιρίων στην αξία της αγοράς και οι διατάξεις της συμφωνίας μίσθωσης γης και της συμπληρωματικής συμφωνίας μίσθωσης συνάδουν με τους όρους της αγοράς, δεν εγείρεται ζήτημα κρατικής ενίσχυσης.

(112) Όσον αφορά την πώληση από τις δημόσιες αρχές εκτάσεων ή κτιρίων σε επιχείρηση ή ιδιώτη που ασκεί οικονομική δραστηριότητα, τονίζεται ότι το Δικαστήριο έκρινε ότι η πώληση αυτή μπορεί να περιέχει στοιχεία κρατικής ενίσχυσης, μεταξύ άλλων, όταν δεν πραγματοποιείται στην αξία της αγοράς, ήτοι στην τιμή την οποία θα μπορούσε να καθορίσει ιδιώτης επενδυτής, δρων υπό συνήθεις συνθήκες ανταγωνισμού (62).

2.2.2.1 Η συμφωνία αγοράς ακινήτων

(113) Στις 26 Φεβρουαρίου 2008, το Δημόσιο Ταμείο προέβη στην πώληση πέντε κτιρίων προς τη Verne. Προκειμένου να εξετάσει την παρουσία ενίσχυσης στην παρούσα υπόθεση, η Αρχή εφαρμόζει τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με στοιχεία κρατικής ενίσχυσης στις πωλήσεις οικοπέδων και κτιρίων από τις δημόσιες αρχές («κατευθυντήριες γραμμές»). Οι κατευθυντήριες γραμμές βασίζονται στο κριτήριο του ιδιώτη επιχειρηματία σε οικονομία της αγοράς, ήτοι στο κριτήριο του ιδιώτη επενδυτή. Πραγματοποιήθηκε πώληση μέσω άνευ όρων διαγωνισμού με ανοικτή διαδικασία ή ανάλογη διαδικασία;

(114) Σύμφωνα με το σημείο 2.1 των κατευθυντήριων γραμμών, το ενδεχόμενο κρατικής ενίσχυσης προς όφελος του αγοραστή αποκλείεται αυτομάτως όταν η πώληση πραγματοποιείται μετά από «άνευ όρων διαγωνισμό, ανάλογο με δημοπρασία, με ανοικτή διαδικασία, τήρηση των διατυπώσεων δημοσιότητας και με επιλογή της υψηλότερης ή μοναδικής προσφοράς». Βάσει των πληροφοριών που συγκέντρωσε η Αρχή στο πλαίσιο της επίσημης διαδικασίας έρευνας, φαίνεται ότι δεν διοργανώθηκε ανοικτός διαγωνισμός ούτε άμεσα από το κράτος ούτε από τον KADECO, εξ ονόματος του κράτους. Κατά συνέπεια, δεν είναι δυνατόν να αποκλειστεί αυτομάτως το ενδεχόμενο κρατικής ενίσχυσης με βάση αυτό το σκεπτικό. Εντούτοις, η Αρχή εξετάζει στη συνέχεια εάν εφαρμόστηκε διαδικασία ανάλογη διαγωνισμού άνευ όρων με ανοικτή διαδικασία, ακόμη και αν δεν ήταν καθ’ όλα σύμφωνη με τις κατευθυντήριες γραμμές.

(115) Στις παρατηρήσεις τους επί της απόφασης κίνησης της διαδικασίας (63), οι ισλανδικές αρχές προέβαλαν το επιχείρημα ότι τα κτίρια πωλήθηκαν στην ισχύουσα αξία της αγοράς εκείνη την περίοδο, ήτοι τον Φεβρουάριο του 2008. Προς επίρρωση της εν λόγω δήλωσης, οι ισλανδικές αρχές ισχυρίστηκαν, μεταξύ άλλων, χωρίς ωστόσο να αναφερθούν στις κατευθυντήριες γραμμές, ότι «όλα τα στοιχεία της κρατικής ακίνητης περιουσίας που τελούσαν τότε υπό τη διαχείριση του KADECO είχαν αποτελέσει αντικείμενο δημόσιας προκήρυξης διαγωνισμού αρκετούς μήνες πριν από την πώλησή τους στη Verne» (64)· υποστήριξαν συγκεκριμένα ότι «τα ακίνητα είχαν αποτελέσει αντικείμενο δημόσιας προκήρυξης διαγωνισμού και ότι είχαν υποβληθεί δύο προσφορές για το κτίριο 869, η προσφορά […] της Verne Holdings ehf. και μια προσφορά εκ μέρους [άλλος προσφέρων]» (65).

(116) Προκειμένου να επαληθεύσει ότι πραγματοποιήθηκε διαδικασία ανάλογη διαγωνισμού άνευ όρων με ανοικτή διαδικασία, η Αρχή προέβη σε αξιολόγηση όλων των διαθέσιμων πληροφοριών.

(117) Η Εθνική Ελεγκτική Υπηρεσία της Ισλανδίας (Ríkisendurskoðun) είναι ένας ανεξάρτητος φορέας που λειτουργεί υπό την αιγίδα του Alþingi, του ισλανδικού κοινοβουλίου. Τα κύρια καθήκοντά της συνίστανται στον έλεγχο των οικονομικών καταστάσεων των κυβερνητικών φορέων και στην παρακολούθηση και προώθηση βελτιώσεων στη δημοσιονομική διαχείριση του κράτους και στη χρήση των δημόσιων πόρων (66).

(118) Κατά την περίοδο από τον Νοέμβριο του 2007 έως τον Μάρτιο του 2008, η Εθνική Ελεγκτική Υπηρεσία της Ισλανδίας διενήργησε τον αποκαλούμενο έλεγχο επιδόσεων (67) σχετικά με τη δραστηριότητα του KADECO. Η εξέταση αυτή πραγματοποιήθηκε κατόπιν ισχυρισμών που διατυπώθηκαν σε επίπεδο δημόσιας συζήτησης, σύμφωνα με τους οποίους τα συνολικά συμφέροντα του κράτους δεν προστατεύθηκαν κατά την πώληση περιουσιακών στοιχείων στην πρώην ζώνη άμυνας του αεροδρομίου Keflavík. Τα κτίρια που αγόρασε η Verne βρίσκονται εντός της εν λόγω ζώνης. Ωστόσο, τα συγκεκριμένα κτίρια δεν είχαν πωληθεί ακόμη όταν διενεργήθηκε ο έλεγχος. Κατά τον έλεγχο επισημάνθηκε ότι ο KADECO ήταν ο εκ του νόμου διορισμένος φορέας για τη διαχείριση των εγκαταστάσεων στην πρώην ζώνη άμυνας του αεροδρομίου του Keflavík, καθώς και για τη διαχείριση της μελλοντικής ανάπτυξης της περιοχής εξ ονόματος του ισλανδικού κράτους. Ως εκ τούτου, ο οργανισμός ήταν ο πλήρως νομιμοποιημένος φορέας για τη διαχείριση της πώλησης των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων του κράτους στην περιοχή, χωρίς τη συμμετοχή του Κρατικού Κέντρου Εμπορίου (Ríkiskaup) (68). Επιπλέον, ο KADECO δεν είχε την υποχρέωση να διοργανώσει σχετικό διαγωνισμό. Ακόμη, από τον έλεγχο συνήχθη το συμπέρασμα ότι τα συμφέροντα του κράτους είχαν προστατευθεί κατά τη διάθεση των εγκαταστάσεων.

(119) Η έκθεση σχετικά με τον έλεγχο επιδόσεων εκδόθηκε στις 26 Μαρτίου 2008 και είναι διαθέσιμη στο κοινό από τον ιστότοπο της Εθνικής Ελεγκτικής Υπηρεσίας της Ισλανδίας (69). Στην έκθεση περιγράφεται αναλυτικά η διαδικασία πώλησης των κτιρίων που είτε είχαν ήδη πωληθεί είτε βρίσκονταν στη διαδικασία πώλησης κατά την περίοδο του ελέγχου, ενώ είχαν ήδη πωληθεί τα τρίτα τέταρτα του συνόλου των ακινήτων στην περιοχή. Σύμφωνα με την έκθεση, οι πρώτες δημόσιες προκηρύξεις διαγωνισμού για τα ορισθέντα κτίρια στην περιοχή δημοσιεύθηκαν τον Μάρτιο του 2007, με την προσφορά προς πώληση 24 συγκεκριμένων κτιρίων (70). Τον Απρίλιο του 2007 δημοσιεύθηκε σε διάφορες εφημερίδες της Ισλανδίας η διάθεση προς πώληση άλλων οκτώ κτιρίων (71). Στην έκθεση αναφέρεται ότι, από τον Απρίλιο του 2007 και εξής, δεν δημοσιεύθηκαν σε εφημερίδες προκηρύξεις διαγωνισμού για συγκεκριμένα κτίρια, ωστόσο δημοσιεύονταν τακτικά προκηρύξεις διαγωνισμού, οι οποίες παρέπεμπαν στον KADECO και στον ιστότοπό του και περιελάμβαναν προσκλήσεις για την υποβολή ιδεών σχετικά με την αξιοποίηση της περιοχής.

(120) Η Εθνική Ελεγκτική Υπηρεσία της Ισλανδίας επεσήμανε στην έκθεσή της ότι θα ήταν προτιμότερο να είχαν δημοσιευθεί συγκεκριμένες προκηρύξεις διαγωνισμού για περισσότερα κτίρια.

(121) Στην περίπτωση των πέντε κτιρίων που πωλήθηκαν στη Verne στις 26 Φεβρουαρίου 2008, μόνο το ένα κτίριο αποτέλεσε ειδικώς αντικείμενο δημόσιας προκήρυξης διαγωνισμού, ήτοι το κτίριο αριθ. 869 (72). Το εν λόγω κτίριο συγκαταλέγεται μεταξύ των οκτώ κτιρίων που υποβλήθηκαν σε δημόσια προκήρυξη διαγωνισμού τον Απρίλιο του 2007. Οι ισλανδικές αρχές διευκρίνισαν ότι για το συγκεκριμένο κτίριο ελήφθη μία προσφορά, η οποία υποβλήθηκε στις 23 Απριλίου 2007 από το συγκρότημα κινηματογραφικών γυρισμάτων Atlantic Film Studios. Η Αρχή έχει λάβει αντίγραφο της προσφοράς. Η τιμή προσφοράς του συγκροτήματος Atlantic Film Studios ήταν 35 000 ISK ανά τ.μ., ποσό το οποίο, δεδομένης της έκτασης του κτιρίου 869 εκείνη την περίοδο, συνολικής επιφάνειας 13 000 τ.μ., υπολογίστηκε στην προσφορά στο ποσό των 455 000 000 ISK. Επιπροσθέτως, το συγκρότημα Atlantic Film Studios προσφέρθηκε να καταβάλει το ποσό των 15 000 000 ISK για ασφαλτοστρωμένη ζώνη εκτός των ορίων του κτιρίου 869. Οι ισλανδικές αρχές διευκρίνισαν ότι η προσφορά αυτή απορρίφθηκε (73).

(122) Βάσει των ανωτέρω, η Αρχή δεν είναι σε θέση να εξαγάγει το συμπέρασμα ότι στην παρούσα υπόθεση τηρήθηκε διαδικασία ανάλογη διαγωνισμού άνευ όρων με ανοικτή διαδικασία. Επομένως, δεν είναι δυνατόν να αποκλειστεί αυτομάτως το ενδεχόμενο κρατικής ενίσχυσης με βάση αυτό το σκεπτικό.

(123) Στο τμήμα 2.2 των κατευθυντήριων γραμμών προβλέπεται η χρήση εναλλακτικής διαδικασίας για τον αποκλεισμό του ενδεχομένου κρατικής ενίσχυσης, η λεγόμενη μέθοδος εκτίμησης ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα. Παρότι οι ισλανδικές αρχές δεν προέβαλαν το επιχείρημα ότι αποκλείεται το ενδεχόμενο κρατικής ενίσχυσης βάσει της συνιστώμενης μεθόδου, η Αρχή εξετάζει και αυτό το ενδεχόμενο.

(124) Στις 23 Απριλίου 2007, ένα τοπικό γραφείο μεσιτείας ακινήτων με την επωνυμία Fateignastofa Suðurnesja, αποτίμησε, υπό την ιδιότητα του εμπειρογνώμονα, την αγοραία αξία του συγκεκριμένου κτιρίου (αριθ. 869), με βάση την εκτιμώμενη έκτασή του, συνολικής επιφάνειας 13 382 τ.μ., στο ποσό των 980 000 000 ISK, ήτοι περίπου 73 000 ISK ανά τ.μ. Εντούτοις, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι, τον Φεβρουάριο του 2008, η Verne αγόρασε το εν λόγω κτίριο, συν τέσσερα επιπλέον κτίρια, έναντι της συνολικής τιμής των 14,5 εκατομμυρίων USD, ποσό που ισοδυναμούσε τότε με 957 000 000 ISK, εγείρεται ευλόγως το ερώτημα εάν καταβλήθηκε πράγματι το αντίτιμο της αγοραίας αξίας για τα συγκεκριμένα κτίρια.

(125) Όπως αναφέρεται ανωτέρω, στις παρατηρήσεις τους επί της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, οι ισλανδικές αρχές προέβαλαν το επιχείρημα ότι τα κτίρια πωλήθηκαν έναντι της αγοραίας τιμής και, προς επίρρωση της εν λόγω δήλωσης, επικαλέστηκαν μεταξύ άλλων την προαναφερόμενη εκτίμηση ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα που διενεργήθηκε για το κτίριο 869. Οι ισλανδικές αρχές διαβίβασαν στην Αρχή αντίγραφο της εκτίμησης, με ημερομηνία 23 Απριλίου 2007, με υπογραφή του εμπειρογνώμονα. Στη σχετική έκθεση, η οποία είναι σύντομη, έκτασης μικρότερης της μίας σελίδας, αναφέρεται ότι το κτίριο αριθ. 869 είναι συνολικής επιφάνειας 13 383 τ.μ., κατασκευασμένο από χαλύβδινο σκελετό, σε καλή κατάσταση και με ικανοποιητική δυνατότητα πρόσβασης (74). Ο εμπειρογνώμονας καθορίζει την αγοραία τιμή στο ποσό των 980 000 000 ISK, με βάση τα διαθέσιμα έγγραφα τεκμηρίωσης, κατόπιν επιθεώρησης του κτιρίου και σχετικής έρευνας ανάλογων ακινήτων στην περιοχή, λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες της αγοράς. Ο εμπειρογνώμονας αναφέρεται στη δυνατότητα αξιοποίησης του κτιρίου σε συνάρτηση με το παρακείμενο διεθνές αεροδρόμιο του Keflavík και κάνει λόγο για τις πολλαπλές δυνατότητες εκμετάλλευσης του ακινήτου ως ψηλοτάβανου κτιρίου.

(126) Η Αρχή σημειώνει ότι, στις παρατηρήσεις τους επί της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, οι ισλανδικές αρχές ισχυρίστηκαν ότι σκοπός της αποτίμησης εμπειρογνώμονα «ήταν να αποτυπώσει την αξία ενός νέου κτιρίου μεταξύ παρόμοιων ακινήτων» (75). Πλην όμως, το στοιχείο αυτό δεν αντανακλάται στη διατύπωση της εκτίμησης του εμπειρογνώμονα, η οποία αναφέρεται ρητώς στην κατάσταση του κτιρίου 869 και δεν περιέχει καμία αναφορά σε νέα κτίρια. Επιπλέον, στην προαναφερόμενη έκθεση της Εθνικής Ελεγκτικής Υπηρεσίας της Ισλανδίας δεν υποστηρίζεται η αντίληψη ότι η εκτίμηση του εμπειρογνώμονα αποτύπωνε την αξία νέων κτιρίων.

(127) Λαμβάνοντας υπόψη ότι η εν λόγω εκτίμηση εμπειρογνώμονα καλύπτει μόνο το ένα από τα πέντε κτίρια που πωλήθηκαν στη Verne, ότι διενεργήθηκε 10 μήνες πριν από την πώληση των κτιρίων στη Verne και ότι, κατά τα φαινόμενα, διατηρούνται επιφυλάξεις ως προς το κατά πόσον η εκτίμηση αυτή πραγματοποιήθηκε με βάση γενικά αποδεκτούς δείκτες αγοράς και προδιαγραφές εκτίμησης, δεν είναι δυνατόν να εκληφθεί ως εκτίμηση ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα και για τα πέντε κτίρια που πωλήθηκαν στη Verne, κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών, για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης.

(128) Επομένως, το ερώτημα που εγείρεται είναι πώς μπορεί να καθοριστεί η αγοραία τιμή για τα κτίρια στην παρούσα υπόθεση. Απουσία της διαδικασίας αυτόματου αποκλεισμού του ενδεχομένου κρατικής ενίσχυσης, την οποία το κράτος είχε τη δυνατότητα να εφαρμόσει δυνάμει των κατευθυντήριων γραμμών της Αρχής, για την εκτίμηση της αγοραίας αξίας στην παρούσα υπόθεση η Αρχή υιοθετεί τη συστηματική και λογική προσέγγιση στην οποία στηρίζονται οι κατευθυντήριες γραμμές.

(129) Η συνολική επιφάνεια και των πέντε κτιρίων που αγόρασε η Verne ήταν 31 008 τ.μ. (76). Το συνολικό αντίτιμο που καταβλήθηκε, το οποίο ισοδυναμούσε τότε με το ποσό των 957 000 000 ISK, αντιστοιχεί σε τιμή ύψους περίπου 31 000 ISK ανά τ.μ., ήτοι κατά 4 000 ISK περίπου χαμηλότερη από την τιμή προσφοράς ανά τ.μ. που είχε υποβάλει το συγκρότημα Atlantic Film Studios 10 μήνες νωρίτερα για το κτίριο 869, προσφορά η οποία απορρίφθηκε σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές (77). Κατά την άποψη της Αρχής, το στοιχείο αυτό είναι ήδη ενδεικτικό του γεγονότος ότι τα κτίρια πωλήθηκαν στη Verne σε τιμή χαμηλότερη της αγοραίας.

(130) Όπως επισημαίνεται ανωτέρω, η Αρχή δεν μπορεί να βασιστεί εξ ολοκλήρου στην εκτίμηση εμπειρογνώμονα που διενεργήθηκε. Ωστόσο, κατά την άποψη της Αρχής, η εν λόγω εκτίμηση παρέχει ενδείξεις ότι το αντίτιμο που καταβλήθηκε ήταν ενδεχομένως χαμηλότερο από την αγοραία τιμή, εξεταζόμενο επίσης υπό το φως της μίας και μοναδικής άλλης προσφοράς που υποβλήθηκε, σύμφωνα με τις ισλανδικές αρχές, η οποία μάλιστα είχε κατατεθεί 10 μήνες πριν από την τελική πώληση στη Verne.

(131) Απουσία της αυτόματης υπόθεσης που προβλέπεται δυνάμει των κατευθυντήριων γραμμών της Αρχής, η μέθοδος με την οποία εξετάζεται εάν έχει όντως καταβληθεί η αγοραία τιμή είναι εξ ανάγκης αναδρομική (78). Στις περιπτώσεις αυτές, εναπόκειται στην Αρχή να εφαρμόσει την πλέον αξιόπιστη μέθοδο για τον καθορισμό της αξίας του ακινήτου, αξιοποιώντας όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες.

(132) Η Αρχή είναι της άποψης ότι αξιόπιστες πληροφορίες εν προκειμένω μπορούν να αντληθούν από την προαναφερόμενη έκθεση της Εθνικής Ελεγκτικής Υπηρεσίας της Ισλανδίας, ακόμη και αν δεν είναι δυνατόν να αποκλειστεί το ενδεχόμενο κρατικής ενίσχυσης στο πλαίσιο άλλων συμβάσεων πώλησης που έχουν συναφθεί από το κράτος και εξετάζονται στην εν λόγω έκθεση. Κατά την άποψη της Αρχής, η έκθεση παρέχει κατατοπιστικές πληροφορίες σχετικά με τις επικρατούσες συνθήκες πριν και κατά την πώληση των ακινήτων στη Verne και θα μπορούσε να είναι χρήσιμη στη διαδικασία καθορισμού της αγοραίας αξίας στην υπό εξέταση περιοχή.

(133) Στην έκθεση διευκρινίζεται ότι ο ίδιος εμπειρογνώμονας ακινήτων που πραγματοποίησε την εκτίμηση του κτιρίου αριθ. 869, ενός από τα κτίρια που πωλήθηκαν στη Verne, είχε αναλάβει την εκτίμηση μεγάλου μέρους των κτιρίων που προσέφερε το κράτος προς πώληση στην περιοχή. Ωστόσο, δεν είχε πραγματοποιηθεί εκτίμηση για το σύνολο των κτιρίων. Στην έκθεση παρέχονται επίσης πληροφορίες σχετικά με τις υποθέσεις επί των οποίων στηρίχθηκε ο εμπειρογνώμονας και αποσαφηνίζεται ότι οι σχετικές εκτιμήσεις βασίστηκαν σε αγοραίες τιμές της περιοχής, λαμβανομένου υπόψη του κόστους κατασκευής. Ωστόσο, όπως διευκρινίζεται στην έκθεση, τα κτίρια δεν εκτιμήθηκαν μεμονωμένα, αλλά ομαδοποιήθηκαν ανάλογα με την παλαιότητα, την κατάσταση και τις δυνατότητες αξιοποίησής τους. Εν συνεχεία, υποβλήθηκαν σε εκτίμηση διάφορες ομάδες κτιρίων. Στην εκτίμηση του εμπειρογνώμονα ελήφθησαν υπόψη οι αναγκαίες μετατροπές στις παροχές ηλεκτρικού ρεύματος (από αμερικανικά σε ευρωπαϊκά πρότυπα), η θέση των κτιρίων και η απόστασή τους από υποδομές. Αντιθέτως, δεν ελήφθη υπόψη ούτε η υπερπροσφορά ακινήτων στην περιοχή μετά τη διάθεση της αμερικανικής ναυτικής περιοχής για μη στρατιωτική χρήση ούτε ο περιορισμός της μεταπώλησης και της εκμετάλλευσης που προφανώς επιβάλλεται σε ορισμένες περιπτώσεις. Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις που παρέχονται στην έκθεση, στην πραγματικότητα είχαν ήδη πωληθεί κτίρια της περιοχής σε άλλες εταιρείες πριν από την πώληση στη Verne· σε πρώτη φάση (πρώτο εξάμηνο του 2007), πωλήθηκαν κτίρια έναντι του 57% της τιμής που είχε καθοριστεί στην εκτίμηση του εμπειρογνώμονα (22 κτίρια, τα οποία πωλήθηκαν όλα σε μία εταιρεία). Αργότερα, το φθινόπωρο του 2007, πωλήθηκαν κτίρια σε διάφορες εταιρείες/οργανισμούς σε τιμές που κυμαίνονταν από 72% έως 87% της τιμής που είχε καθοριστεί στην εκτίμηση του εμπειρογνώμονα. Τα εν λόγω ακίνητα πωλήθηκαν τμηματικά. Τέλος, στην έκθεση αναφέρεται ότι μία εταιρεία αγόρασε δύο σχολικά κτίρια έναντι 30% της τιμής που καθοριζόταν στην εκτίμηση του εμπειρογνώμονα. Παρά το γεγονός ότι η Αρχή δεν είναι σε θέση εν προκειμένω να αποφανθεί σχετικά με το ενδεχόμενο κρατικής ενίσχυσης στις αναφερόμενες συναλλαγές, η συγκεκριμένη πληροφορία καταδεικνύει ότι οι διενεργηθείσες εκτιμήσεις εμπειρογνώμονα δεν αποτελούσαν πιθανόν τη βέλτιστη ή τη μοναδική κατάλληλη μέθοδο για τον καθορισμό της αγοραίας τιμής στην περιοχή και στην υπό εξέταση υπόθεση.

(134) Η Αρχή επισημαίνει ότι δεν συντρέχει κανένας λόγος να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι το κράτος ανέθεσε τη διενέργεια εκτίμησης για τα κτίρια αριθ. 868, 866, 872 ή 864 που πωλήθηκαν στη Verne. Εάν υπήρχαν σχετικές διαθέσιμες πληροφορίες, οι ισλανδικές αρχές θα τις είχαν διαβιβάσει. Επομένως, η μοναδική διαθέσιμη εκτίμηση εμπειρογνώμονα στην περίπτωση των πέντε κτιρίων που πωλήθηκαν στη Verne αφορά το κτίριο αριθ. 869. Σύμφωνα με την προαναφερόμενη έκθεση της Εθνικής Ελεγκτικής Υπηρεσίας της Ισλανδίας και τις πληροφορίες που παρείχαν οι ισλανδικές αρχές, πρόκειται επίσης για το μοναδικό από τα πέντε κτίρια που αποτέλεσε ειδικώς αντικείμενο δημόσιας προκήρυξης διαγωνισμού. Επιπλέον, η Αρχή δεν έχει κανέναν λόγο να πιστεύει ότι η βάση που χρησιμοποιήθηκε για την εκτίμηση εμπειρογνώμονα όσον αφορά άλλα κτίρια στην περιοχή ήταν ενδεχομένως διαφορετική από εκείνη που εφαρμόστηκε στην εκτίμηση εμπειρογνώμονα στην παρούσα υπόθεση.

(135) Λόγω των μειονεκτημάτων που παρουσιάζει η γενικευμένη χρήση της εκτίμησης εμπειρογνώμονα για το κτίριο αριθ. 869, που διενεργήθηκε το 2007, ως υποκατάστατης μεταβλητής για την αγοραία αξία στην παρούσα υπόθεση, δεδομένου ότι αφορά αποκλειστικά και μόνο το ένα από τα πέντε κτίρια που πωλήθηκαν στη Verne και ότι διενεργήθηκε 10 μήνες πριν από την υπογραφή της σύμβασης πώλησης με τη Verne, η Αρχή φρονεί ότι η εν λόγω εκτίμηση δεν μπορεί να επέχει ευθέως θέση αντιπροσωπευτικής αποτίμησης της τιμής ανά τ.μ. που θα ήταν διατεθειμένος να αποδεχθεί ένας ιδιωτικός φορέας εκμετάλλευσης για την πώληση και των πέντε κτιρίων συνολικά εάν ήταν ο ιδιοκτήτης των εν λόγω κτιρίων. Εντούτοις, κατά την άποψη της Αρχής, μπορεί να εκληφθεί ως ένδειξη του γεγονότος ότι η αγοραία τιμή ήταν πράγματι υψηλότερη από την τιμή που εντέλει κατέβαλε η Verne.

(136) Ως εκ τούτου, όσον αφορά την αγοραία τιμή, η Αρχή οφείλει να στηριχθεί σε υποκατάστατη μεταβλητή διαφορετική από την αποτίμηση του εμπειρογνώμονα που ήταν διαθέσιμη στην παρούσα υπόθεση.

(137) Μια ανεξάρτητη κεντρική αρχή, η Υπηρεσία Μητρώων της Ισλανδίας (Þjóðskrá Íslands), διενεργεί σε ετήσια βάση εκτίμηση όλων των ακινήτων, οικοπέδων και κτιρίων μη στρατιωτικής χρήσης στην Ισλανδία (79). Η αξία που προκύπτει αντικατοπτρίζει την αγοραία αξία.

(138) Ως νομική βάση για την εκτίμηση που διενεργεί η Υπηρεσία Μητρώων της Ισλανδίας έχει οριστεί ο νόμος αριθ. 6/2001 περί του μητρώου και της εκτίμησης ακινήτων. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του εν λόγω νόμου, η καταχωρισθείσα αποτίμηση της αξίας των ακινήτων αντικατοπτρίζει την αγοραία αξία της ακίνητης περιουσίας. Σε περίπτωση που η αγοραία αξία δεν είναι διαθέσιμη, η εκτίμηση διενεργείται με βάση τις πλέον συναφείς διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με την αγοραία τιμή ανάλογων ακινήτων, λαμβανομένων υπόψη των εσόδων, του κόστους κατασκευής, της θέσης του ακινήτου σε σχέση με τις υποδομές μεταφορών, της παλαιότητας, των δυνατοτήτων εκμετάλλευσης, των προνομίων, του τύπου εδάφους, της βλάστησης, του τοπίου και οιωνδήποτε άλλων στοιχείων ενδέχεται να επηρεάζουν την αγοραία τιμή του υπό εξέταση ακινήτου.

(139) Η Υπηρεσία Μητρώων της Ισλανδίας διενεργεί εκτίμηση όλων των ακινήτων σε ετήσια βάση, με βάση την αγοραία τιμή του προηγούμενου Φεβρουαρίου και η αποτίμηση που προκύπτει τίθεται σε ισχύ την 31η Δεκεμβρίου του ίδιου έτους. Η ετήσια εκτίμηση βασίζεται σε πληροφορίες σχετικά με τα χαρακτηριστικά κάθε ακινήτου, καθώς και στην αγοραία τιμή του ακινήτου σύμφωνα με τις καταχωρισθείσες συμβάσεις πώλησης.

(140) Οι τιμές πώλησης και οι όροι πληρωμής κάθε σύμβασης πώλησης που συνάπτεται στη χώρα συγκεντρώνονται στη βάση δεδομένων του μητρώου ακινήτων, το οποίο τελεί υπό τη διαχείριση της Υπηρεσίας Μητρώων της Ισλανδίας. Οι καταχωρισθείσες συμβάσεις πώλησης διαμορφώνουν τη βάση της εκτίμησης. Η Υπηρεσία Μητρώων της Ισλανδίας χρησιμοποιεί τα δεδομένα που συλλέγονται για την εκτίμηση της στεγαστικής αγοράς, καθώς και της αγοράς βιομηχανικών και άλλων εμπορικών κτιρίων της Ισλανδίας. Οι εν λόγω πληροφορίες της αγοράς είναι διαθέσιμες στο κοινό (80).

(141) Από τον Απρίλιο του 2010, η Υπηρεσία Μητρώων της Ισλανδίας δημοσιεύει στοιχεία της αγοράς σχετικά με κτίρια εμπορικού σκοπού σε μηνιαία βάση (81). Τα στοιχεία αυτά παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τον αριθμό των συμβάσεων πώλησης εμπορικών κτιρίων που συνάπτονται μηνιαίως, και χρονολογούνται από τον Ιανουάριο του 2005, καθώς επίσης σχετικά με τον αριθμό των συναλλαγών για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμες τιμές πώλησης και τη συνολική επίσημη αξία των κτιρίων που πωλήθηκαν σε σύγκριση με τη συνολική τιμή πώλησης για όλες τις συμβάσεις που συνάπτονται κάθε μήνα, χωρισμένες σε δύο γεωγραφικές περιφέρειες, την περιοχή πρωτευούσης και την υπόλοιπη χώρα. Τα κτίρια που αγόρασε η Verne υπάγονται στη δεύτερη γεωγραφική περιφέρεια.

(142) Τα στοιχεία της αγοράς καταδεικνύουν ότι η συνολική τιμή πώλησης των εμπορικών κτιρίων, και εκτός της περιοχής πρωτευούσης, ήταν εν γένει υψηλότερη από τη συνολική επίσημη αποτίμηση όλων των κτιρίων που πωλήθηκαν κατά τους μήνες στους οποίους αναφέρονται τα στοιχεία, ήτοι κατά την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 2005 έως και σήμερα (82). Αυτό υποδηλώνει ότι, κατά κανόνα, η επίσημη αποτίμηση δεν είναι υψηλότερη από την πραγματική αγοραία τιμή, στις περιπτώσεις στις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία.

(143) Η Αρχή εκτιμά ότι, ελλείψει της δυνατότητας καθορισμού της πραγματικής αγοραίας αξίας από ανάλογη προσφορά σε ανοικτή αγορά, η μέθοδος εκτίμησης ακινήτων στην Ισλανδία που προβλέπεται στον νόμο αριθ. 6/2001, όπως περιγράφεται λεπτομερώς ανωτέρω, συνιστά την πλέον αξιόπιστη διαθέσιμη μέθοδο για τον καθορισμό της αξίας των ακινήτων που αγόρασε η Verne. Η συγκεκριμένη άποψη της Αρχής βασίζεται στον σαφή στόχο του νόμου αριθ. 6/2001 και στη διατύπωση του άρθρου 27 του εν λόγω νόμου, ήτοι στον καθορισμό της επίσημης αποτίμησης βάσει δεικτών της αγοράς.

(144) Επιπλέον, η επίσημη εκτίμηση δυνάμει του νόμου αριθ. 6/2001 αποτελούσε τη μοναδική εκτίμηση των υπό εξέταση κτιρίων που ήταν διαθέσιμη εκείνη την περίοδο και είχε διενεργηθεί από ανεξάρτητη αρχή (83). Το στοιχείο αυτό δεν αναιρείται από το γεγονός ότι, καταρχήν, η εκτίμηση που διενεργείται για φορολογικούς σκοπούς δεν εκφράζει κατ’ ανάγκη την «αγοραία αξία» των ακινήτων, όπως αποτυπώνεται επίσης στις κατευθυντήριες γραμμές της Αρχής.

(145) Η Αρχή είναι της άποψης ότι η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε για την εκτίμηση των ακινήτων δυνάμει του ισλανδικού δικαίου συνιστά τον βέλτιστο διαθέσιμο δείκτη της αγοραίας τιμής στην υπό εξέταση υπόθεση και ότι η διενέργεια εκ των υστέρων εκτίμησης από εμπειρογνώμονα δεν θα αποτελούσε μέθοδο υψηλότερης αξιοπιστίας για τον καθορισμό της αγοραίας αξίας της ακίνητης περιουσίας κατά την ημερομηνία σύναψης της συμφωνίας στις 26 Φεβρουαρίου 2008 (84).

(146) Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα δεδομένα, η Αρχή συνάγει το συμπέρασμα ότι η εκτίμηση που διενεργήθηκε από την Υπηρεσία Μητρώων της Ισλανδίας συνιστά τη βέλτιστη υποκατάστατη μεταβλητή για τον καθορισμό της αγοραίας τιμής στην παρούσα υπόθεση. Η Αρχή παρατηρεί περαιτέρω ότι στην επιστολή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που απέστειλαν στις 14 Μαΐου 2012 οι ισλανδικές αρχές επιβεβαίωσαν, αναφερόμενες στις υπό εξέταση συναλλαγές του έτους 2008, ότι «ο συντελεστής αποτίμησης που χρησιμοποιείται για φορολογικούς σκοπούς βάσει της ισλανδικής πρακτικής θεωρείται εν γένει ότι αντικατοπτρίζει την αντίστοιχη τιμή στην αγορά» (85). Αυτό είναι κοινώς αποδεκτό.

(147) Η άποψη της Αρχής ενισχύεται περαιτέρω από το γεγονός ότι η επίσημη αποτίμηση δυνάμει του άρθρου 31 του νόμου αριθ. 6/2001 μπορεί να αμφισβητηθεί από ενδιαφερόμενους φορείς και το πόρισμα της Υπηρεσίας Μητρώων της Ισλανδίας μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο προσφυγής ενώπιον ειδικού οργάνου (Yfirfasteignamatsnefnd) κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 34 του ίδιου νόμου. Η Verne δεν αμφισβήτησε την επίσημη αποτίμηση των κτιρίων στην παρούσα υπόθεση.

(148) Κατά πάγια νομολογία, η Αρχή υποχρεούται να προσδιορίσει, στο μέτρο του δυνατού, την πραγματική αξία της υπό εξέταση ενίσχυσης και να διατάξει την ανάκτηση του ακριβούς ποσού σε κάθε περίπτωση (86).

(149) Κατά τη χρονική περίοδο που πραγματοποιήθηκαν οι συναλλαγές της παρούσας υπόθεσης, η εκτίμηση που είχε διενεργήσει το Μητρώο Ακινήτων της Ισλανδίας (νυν Υπηρεσία Μητρώων της Ισλανδίας) για τα υπό εξέταση ακίνητα ήταν η εξής: Κτίριο αριθ. 868 452 050 000 ISK Κτίριο αριθ. 869 578 550 000 ISK Κτίριο αριθ. 872 52 700 000 ISK Κτίριο αριθ. 866 23 650 000 ISK Κτίριο αριθ. 864 (87) 70 900 000 ISK Συνολική εκτίμηση κτιρίων 1 177 850 000 ISK Για λόγους πληρότητας, θα μπορούσε να προστεθεί εδώ ότι στα ανωτέρω στοιχεία δεν συμπεριλαμβάνεται η αποτίμηση του οικοπέδου, το οποίο δεν πωλήθηκε στη Verne αλλά εκμισθώθηκε για 99 έτη.

(150) Το αντίτιμο που καταβλήθηκε για τα κτίρια ανήλθε στο ποσό των 14,5 εκατομμυρίων USD, το οποίο κατά τον χρόνο συναλλαγής ισοδυναμούσε με το ποσό των 957 000 000 ISK· επομένως, ήταν χαμηλότερο από την αγοραία τιμή, όπως καθορίστηκε από την Αρχή ανωτέρω.

(151) Ως εκ τούτου, χορηγήθηκε κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ όταν το κράτος προέβη στη σύναψη της συμφωνίας αγοράς ακινήτων στις 26 Φεβρουαρίου 2008.

(152) Όσον αφορά τα κτίρια, το συνολικό ποσό της ενίσχυσης ισούται με τη διαφορά μεταξύ της αγοραίας αξίας που προσδιόρισε η Αρχή, ήτοι το ποσό των 1 177 850 000 ISK, και του πραγματικού αντιτίμου που καταβλήθηκε για την αγορά των κτιρίων, ήτοι το ποσό των 14,5 εκατομμυρίων USD, το οποίο αντιστοιχούσε τότε στο ποσό των 957 000 000 ISK: 220 850 000 ISK.

(153) Η Αρχή επισημαίνει ότι το ποσό της ενίσχυσης υπερβαίνει κατά πολύ το περιθώριο της τάξης του 5% για την αγοραία τιμή που προβλέπεται στο τμήμα 2.2 στοιχείο β) των κατευθυντήριων γραμμών.

(154) Επιπροσθέτως, η Αρχή σημειώνει ότι οι διατάξεις περί ειδικών υποχρεώσεων που καθορίζονται στο τμήμα 2.2 στοιχείο γ) των κατευθυντήριων γραμμών δεν ισχύουν στην παρούσα υπόθεση, διότι η συμφωνία αγοράς ακινήτων δεν περιέχει ανάλογες υποχρεώσεις οι οποίες θα συνεπάγονταν για τη Verne οικονομικό βάρος κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών (88). Όπως ορίζεται στις κατευθυντήριες γραμμές, το οικονομικό βάρος που σχετίζεται με υποχρεώσεις επιβεβλημένες σε όλους τους ιδιοκτήτες ακινήτων βάσει του κοινού δικαίου δεν εκπίπτει από την τιμή αγοράς. Τέλος, το αρχικό κόστος, όπως ορίζεται στο τμήμα 2.2 στοιχείο δ) των κατευθυντήριων γραμμών, είναι άνευ αντικειμένου στην παρούσα υπόθεση (89) και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον καθορισμό ελάχιστου δείκτη αναφοράς.

2.2.2.2 Η συμφωνία μίσθωσης γης, όπως τροποποιήθηκε από τη συμπληρωματική συμφωνία μίσθωσης

(155) Υπενθυμίζεται ότι, εάν τα μέτρα που προβλέπονται στη συμφωνία μίσθωσης γης, όπως τροποποιήθηκε από τη συμπληρωματική συμφωνία μίσθωσης, έχουν καταρτιστεί σύμφωνα με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς, ήτοι εάν οι όροι που καθορίστηκαν από το Δημόσιο στη συμφωνία μίσθωσης γης και στη συμπληρωματική συμφωνία μίσθωσης συνάδουν με τους όρους της αγοράς, δεν εγείρεται ζήτημα κρατικής ενίσχυσης στη συγκεκριμένη συναλλαγή.

(156) Η συμφωνία μίσθωσης γης συνήφθη μεταξύ του Δημόσιου Ταμείου της Ισλανδίας και της Verne στις 9 Μαΐου 2008. Με τη συμπληρωματική συμφωνία μίσθωσης, η οποία υπεγράφη στις 30 Ιουνίου 2009, τροποποιήθηκε το μίσθωμα. Επιπλέον, το Δημόσιο Ταμείο προέβλεψε περίοδο απαλλαγής από την καταβολή μισθώματος έως την 1 Απριλίου 2010.

(157) Το αρχικό μίσθωμα, ύψους 0,8 USD ανά τ.μ. ετησίως, αποτέλεσε αντικείμενο επαναδιαπραγμάτευσης τον Φεβρουάριο του 2008. Η τιμή δεν αναπροσαρμόστηκε στο πλαίσιο της συμφωνίας μίσθωσης γης. Η διάρκεια της μίσθωσης είχε οριστεί σε 99 έτη. Αυτό φαίνεται να απέχει μακράν από τους όρους που θα μπορούσε να αποδεχθεί ένας φορέας εκμετάλλευσης της αγοράς. Εντούτοις, η Αρχή δεν υποχρεούται να εξετάσει εάν η τιμή συμφωνήθηκε υπό όρους της αγοράς, διότι η τιμή αποτέλεσε αντικείμενο επαναδιαπραγμάτευσης τον Ιούνιο του 2009 στο πλαίσιο της συμπληρωματικής συμφωνίας μίσθωσης και το αρχικά διαπραγματευθέν μίσθωμα ουδέποτε τέθηκε σε ισχύ. Δυνάμει της συμπληρωματικής συμφωνίας, η διάρκεια της μίσθωσης παραμένει αμετάβλητη· τροποποιείται, ωστόσο, το μίσθωμα, το οποίο ορίζεται πλέον, εκφρασμένο στο ισλανδικό νόμισμα, στην τιμή των 60 ISK ανά τ.μ. Επιπροσθέτως, η μίσθωση υπόκειται πλέον σε ετήσια αναπροσαρμογή βάσει του δείκτη κόστους κατασκευής στην Ισλανδία.

(158) Όπως επισημαίνουν οι ισλανδικές αρχές, η μεθοδολογία διαμόρφωσης της τιμής στο πλαίσιο της συμπληρωματικής συμφωνίας μίσθωσης αποτυπώνει μια συνήθη πρακτική που εφαρμόζεται για οικόπεδα που ανήκουν στην ιδιοκτησία των δήμων στην Ισλανδία. Κατά την εν λόγω πρακτική, η επίσημη εκτίμηση που διενεργεί σε ετήσια βάση η Υπηρεσία Μητρώων της Ισλανδίας δυνάμει του νόμου αριθ. 6/2001, όπως περιγράφεται επίσης αναλυτικά στο τμήμα 2.2.2.1 ανωτέρω, συνιστά τη βάση επί της οποίας καταβάλλεται εν γένει ετησίως μίσθωμα της τάξης του 1% ή 2%, ανάλογα με τη σχετική απόφαση που εκδίδει κάθε δήμος.

(159) Παρότι οι συμφωνίες μίσθωσης που συνάπτουν οι διάφοροι δήμοι στην Ισλανδία δεν αντικατοπτρίζουν την αγοραία αξία, υπό την έννοια ότι η αξία αυτή ανταποκρίνεται σε τιμή έναντι της οποίας θα ήταν διατεθειμένος να μισθώσει το οικόπεδό του ένας φορέας εκμετάλλευσης της αγοράς υπό όρους ανοικτής αγοράς, οι ισλανδικές αρχές δεν προέβαλαν κανένα επιχείρημα για τον καθορισμό εναλλακτικής αγοραίας τιμής όσον αφορά την υπό εξέταση έκταση. Ισχυρίστηκαν απλώς ότι το μίσθωμα αντικατοπτρίζει τη συνήθη τιμή που καθορίζει το κράτος στη συγκεκριμένη περιοχή.

(160) Δεδομένου ότι δεν υπάρχουν άμεσα διαθέσιμες πληροφορίες της αγοράς σχετικά με τις βιομηχανικές εκτάσεις γης στην Ισλανδία, σε αντίθεση με τα πληροφοριακά στοιχεία που συλλέγει η Υπηρεσία Μητρώων της Ισλανδίας όσον αφορά την αγοραία τιμή κατοικιών και εμπορικών κτιρίων, όπως περιγράφεται ανωτέρω, είναι δύσκολο να καθοριστεί ρεαλιστικός δείκτης αναφοράς για την αγοραία τιμή του οικοπέδου στην παρούσα υπόθεση. Κατά συνέπεια, η Αρχή μπορεί να προβεί μόνο σε κατά προσέγγιση εκτίμηση της αγοραίας αξίας της έκτασης. Επαναλαμβάνεται ότι οι πλέον αξιόπιστες διαθέσιμες πληροφορίες εν προκειμένω παρέχονται από την επίσημη αξία που καθορίζεται δυνάμει του νόμου αριθ. 6/2001 (90).

(161) Σύμφωνα με πληροφορίες που έχει συγκεντρώσει η Υπηρεσία Μητρώων της Ισλανδίας, κατά την περίοδο σύναψης της συμπληρωματικής συμφωνίας μίσθωσης τον Ιούνιο του 2009, η επίσημη αξία του οικοπέδου που εκμισθώθηκε στη Verne ανερχόταν στο ποσό των 188 850 000 ISK (91). Το ετήσιο μίσθωμα ήταν 5 760 000 ISK σε τιμές 2009, ήτοι 3,05% της επίσημης αποτίμησης του οικοπέδου, ποσοστό υψηλότερο από τον αντίστοιχο συντελεστή που εφαρμόζεται κατά κανόνα. Για τον λόγο αυτόν, η Αρχή εκτιμά ότι, υπό τις συνθήκες της παρούσας υπόθεσης, το μίσθωμα θα μπορούσε να γίνει αποδεκτό από ιδιώτη φορέα εκμετάλλευσης της αγοράς που δραστηριοποιείται σε ανοικτή αγορά.

(162) Τέλος, όσον αφορά τη ρήτρα αποκλειστικότητας, την οποία επικαλείται η Αρχή στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας που εξέδωσε, οι ισλανδικές αρχές διευκρίνισαν ότι αφορά μόνο την περιοχή που υπάγεται στη διαχείριση του KADECO. Το στοιχείο αυτό παρουσιάζει επίσης συνάφεια με σχετική τροποποίηση στην καταχωρισθείσα συμφωνία μίσθωσης γης. Η Αρχή θεωρεί ότι η εν λόγω ρήτρα δεν παρέχει καθαυτή οικονομικό πλεονέκτημα στη Verne, διότι έχει περιορισμένο πεδίο εφαρμογής, τόσο από γεωγραφική άποψη όσο και από πλευράς χρονικής διάρκειας.

(163) Η Αρχή συνάγει το συμπέρασμα ότι η συμφωνία μίσθωσης γης, όπως τροποποιήθηκε από τη συμπληρωματική συμφωνία μίσθωσης, δεν συνεπάγεται την παροχή πλεονεκτήματος στη Verne.

2.3 Η σύμβαση παροχής ηλεκτρικής ενέργειας

2.3.1 Κρατικοί πόροι

(164) Όπως έχει ήδη αναφερθεί, για να αποδειχθεί ότι ένα μέτρο συνεπάγεται τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης δυνάμει του άρθρου 61 παράγραφος 1 της συμφωνίας ΕΟΧ, η Αρχή πρέπει να αποδείξει ότι το εν λόγω μέτρο παρέχει οικονομικό πλεονέκτημα, το οποίο η επιχείρηση δεν θα είχε αποκομίσει κατά τη συνήθη πορεία της επιχειρηματικής της δραστηριότητας. Για να χαρακτηριστεί ένα μέτρο ως κρατική ενίσχυση, το πλεονέκτημα πρέπει να παρέχεται από το κράτος ή με κρατικούς πόρους. Το πλεονέκτημα μπορεί να παρέχεται επίσης μέσω δημόσιας επιχείρησης, υπό την προϋπόθεση ότι μπορεί να καταλογιστεί στο Δημόσιο (92). Στην απόφασή του για την υπόθεση Stardust Marine, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αποφάνθηκε (93) ως εξής: «[…] στο άρθρο 87, παράγραφος 1, ΕΚ, καλύπτει όλα τα χρηματικά μέσα τα οποία οι δημόσιες αρχές μπορούν όντως να χρησιμοποιούν προς στήριξη επιχειρήσεων, χωρίς να έχει σημασία συναφώς αν τα μέσα αυτά ανήκουν διαρκώς στην περιουσία του Δημοσίου. Κατά συνέπεια, έστω και αν τα ποσά που αντιστοιχούν σε μέτρο κρατικής ενισχύσεως αποτελούν πόρους δημόσιων επιχειρήσεων και δεν είναι διαρκώς στην κατοχή του Δημόσιου Ταμείου, το γεγονός ότι παραμένουν διαρκώς υπό δημόσιο έλεγχο και συνεπώς στη διάθεση των αρμόδιων εθνικών αρχών αρκεί για να χαρακτηριστούν ως κρατικοί πόροι. […] [Τ]ο Δημόσιο έχει κάλλιστα τη δυνατότητα, ασκώντας αποφασιστική επιρροή επί των δημόσιων επιχειρήσεων, να κατευθύνει τη χρησιμοποίηση των πόρων τους προς τη χρηματοδότηση π.χ. της παροχής ειδικών οφελών σε άλλες επιχειρήσεις. […] η κατάσταση των δημόσιων επιχειρήσεων δεν μπορεί να συγκριθεί με την κατάσταση των ιδιωτικών. Τα κράτη δηλαδή μπορούν […] να επιδιώκουν, μέσω των δημόσιων επι