ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΟΠΤΕΥΟΥΣΑΣ ΑΡΧΗΣ ΤΗΣ ΕΖΕΣ αριθ. 163/94/COL της 16ης Νοεμβρίου 1994 σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 2 της πράξης που αναφέρεται στο σημείο 1 του παραρτήματος VII της συμφωνίας ΕΟΧ (οδηγία 89/48/ΕΟΚ του Συμβουλίου), σχετικά με σχέδιο διάταξης που υπέβαλε ο Ομοσπονδιακός Υπουργός Οικονομικών Υποθέσεων της Αυστρίας

Η ΕΠΟΠΤΕΥΟΥΣΑ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΖΕΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 30,

τη συμφωνία μεταξύ των κρατών ΕΖΕΣ για τη σύσταση μιας Εποπτεύουσας Αρχής και την ίδρυση ενός Δικαστηρίου, και ιδίως το άρθρο 5,

την πράξη που αναφέρεται στο σημείο 1 του παραρτήματος VII της συμφωνίας ΕΟΧ σχετικά με ένα γενικό σύστημα αναγνώρισης των διπλωμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που πιστοποιούν επαγγελματική εκπαίδευση ελάχιστης διάρκειας τριών ετών (οδηγία «89/48/EOK»), η οποία στη συνέχεια αναφέρεται ως οδηγία 89/48/EOK, και ιδίως τα άρθρα 4 παράγραφος 1 στοιχείο β) και 10,

Εκτιμώντας ότι:

I. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Στις 19 Αυγούστου 1994, η Εποπτεύουσα Αρχή έλαβε από τις αυστριακές αρχές, σύμφωνα με το άρθρο 10 (1) της οδηγίας 89/48/EOK, ένα σχέδιο διάταξης που συνοδευόταν από τους λόγους το οποίο αφαιρεί από τους μετανάστες το δικαίωμα επιλογής μεταξύ της πρακτικής άσκησης προσαρμογής και της δοκιμασίας επάρκειας και τους επιβάλλει τη δοκιμασία επάρκειας για το επάγγελμα του «Ingenieurkonsulent» (σύμβουλου μηχανικού). Τόσο το σχέδιο διάταξης όσο και οι λόγοι υποβλήθηκαν αποκλειστικά στη γερμανική γλώσσα.

Στις 12 Σεπτεμβρίου 1994 το αυστριακό σχέδιο κοινοποιήθηκε στις άλλες χώρες ΕΖΕΣ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και παρασχέθηκε επίσης μια αγγλική μετάφραση των εγγράφων. Ως προθεσμία για τη διατύπωση σχολίων από τις χώρες ΕΖΕΣ σχετικά με το σχέδιο ορίστηκε η 14η Νοεμβρίου του 1994, έτσι ώστε τυχόν παρατηρήσεις να μπορέσουν να ληφθούν υπόψη κατά τη λήψη της απόφασης σχετικά με την παρέκκλιση.

Στις 11 Οκτωβρίου 1994 πραγματοποιήθηκε μια συζήτηση σχετικά με το σχέδιο κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίασης της ομάδας συντονισμού για την αμοιβαία αναγνώριση των διπλωμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που αναφέρονται στη συμφωνία ΕΟΧ, πρωτόκολλο 37 σημείο 9. Τα αυστριακά επιχειρήματα δεν έπεισαν τους συντονιστές από την ΕΕ και τα κράτη μέλη ΕΖΕΣ ότι η παρέκκλιση ήταν αιτιολογημένη.

Στις 28 Οκτωβρίου 1994, η Επιτροπή, γενική διεύθυνση 15/Ε/2, διαβίβασε ένα σχόλιο σχετικά με το αυστριακό σχέδιο, επισημαίνοντας ότι δεν θεωρεί την παρέκκλιση αιτιολογημένη.

Στις 31 Οκτωβρίου 1994, η Φινλανδία επισήμανε στο σχόλιό της σχετικά με το σχέδιο ότι δεν θεωρεί την παρέκκλιση αιτιολογημένη.

II. ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Η οδηγία 89/48/EOK σχετικά με ένα γενικό σύστημα αναγνώρισης των διπλωμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που πιστοποιούν επαγγελματική εκπαίδευση ελάχιστης διάρκειας τριών ετών αναφέρει στο άρθρο 3 ότι η αρμόδια αρχή ενός κράτους μέλους δεν μπορεί να αρνείται σε υπήκοο κράτους μέλους πρόσβαση στο επάγγελμα αυτό ή την εξάσκησή του υπό τους ίδιους όρους με τους ημεδαπούς, επικαλούμενη την έλλειψη προσόντων, αν ο αιτών κατέχει το δίπλωμα που επιβάλλεται από άλλο κράτος μέλος για την πρόσβαση στο εν λόγω επάγγελμα ή την εξάσκησή του στο έδαφός του ή εάν ο αιτών διαθέτει αποδείξεις επίσημων τίτλων ισοδύναμου επιπέδου και έχει εξασκήσει το επάγγελμα αυτό με πλήρη απασχόληση επί δύο έτη κατά τη διάρκεια των τελευταίων 10 ετών σε άλλο κράτος μέλος που δεν κατοχυρώνει νομοθετικά αυτό το επάγγελμα.

Εντούτοις, το άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο β) της οδηγίας παρέχει το δικαίωμα στο κράτος μέλος υποδοχής να απαιτεί από τον αιτούντα να πραγματοποίησει πρακτική άσκηση προσαρμογής, επί τρία έτη κατ' ανώτατο όριο, ή να υποβληθεί σε δοκιμασία επάρκειας, όταν η εκπαίδευση την οποία έχει λάβει αφορά τομείς γνώσεων ουσιωδώς διαφορετικούς από εκείνους που καλύπτονται από το δίπλωμα που απαιτείται από το κράτος μελος υποδοχής. Εάν το κράτος μέλος υποδοχής κάνει χρήση αυτής της δυνατότητας, οφείλει να παρέχει στον αιτούντα το δικαίωμα επιλογής μεταξύ πρακτικής άσκησης προσαρμογής και δοκιμασίας επάρκειας. Στην περίπτωση επαγγελμάτων η εξάσκηση των οποίων απαιτεί επακριβή γνώση του εθνικού δικαίου και ως προς τα οποία η παροχή συμβουλών ή/και συνδρομής σε θέματα εθνικού δικαίου αποτελεί ουσιώδες και σταθερό στοιχείο της άσκησης των επαγγελματικών δραστηριοτήτων τους το κράτος μέλος υποδοχής μπορεί, κατά παρέκκλιση από την αρχή αυτή, να επιβάλλει δοκιμασία επάρκειας ή την πρακτική άσκηση προσαρμογής. Εάν το κράτος μέλος προτίθεται να θεσπίσει παρεκκλίσεις από την ευχέρεια επιλογής του αιτούντος και για άλλα επαγγέλματα, εφαρμόζεται η διαδικασία του άρθρου 10.

Το άρθρο 10 της οδηγίας 89/48/EOK ορίζει ότι εάν κράτος μέλος προτίθεται να μην παραχωρήσει στον αιτούντα την επιλογή μεταξύ πρακτικής άσκησης προσαρμογής και δοκιμασίας επάρκειας για ένα επάγγελμα κατά την έννοια της παρούσας οδηγίας, διαβιβάζει αμέσως στην Επιτροπή το σχέδιο της σχετικής διάταξης. Ταυτόχρονα, το κράτος μέλος αυτό ενημερώνει την Επιτροπή/Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ για τους λόγους που καθιστούν αναγκαία μια τέτοια διάταξη. Η Επιτροπή/Εποπτεύουσα Αρχή ενημερώνει αμέσως τα άλλα κράτη μέλη σχετικά με το σχέδιο 7 μπορεί ακόμα να ζητά τη γνώμη της ομάδας συντονισμού που αναφέρεται στο άρθρο 9 παράγραφος 2) της οδηγίας. Ανεξάρτητα από τη δυνατότητα της Επιτροπής/Εποπτεύουσας Αρχής και των λοιπών κρατών μελών να διατύπώνουν παρατηρήσεις σχετικά με το σχέδιο, το κράτος μέλος μπορεί να θεσπίσει τη διάταξη μόνον εφόσον παρέλθει τρίμηνο χωρίς η Επιτροπή/Εποπτεύουσα Αρχή να εκφράσει αντιρρήσεις με σχετική απόφαση.

III. ΤΑ ΑΥΣΤΡΙΑΚΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ

Η Αυστρία παρέθεσε, ως λόγους οι οποίοι αιτιολογούν τον αποκλεισμό της δυνατότητας επιλογής, το γεγονός ότι αν και για το επάγγελμα του συμβούλου μηχανικού η γνώση της σχετικής τεχνικής βιβλιογραφίας είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την εξάσκηση του επαγγέλματος, το πεδίο της σχετικής εργασίας σημαίνει ότι απαραίτητη επίσης προϋπόθεση για την εξάσκηση του επαγγέλματος αποτελεί η επακριβής γνώση της αντίστοιχης αυστριακής νομοθεσίας και διοικητικού δικαίου. Οι σύμβουλοι μηχανικοί έχουν το ειδικό δικαίωμα να ενεργούν ως επαγγελματίες αντιπρόσωποι ενώπιον των αρχών και των δημόσιων οργανισμών. Περαιτέρω, οι σύμβουλοι μηχανικοί είναι «τεχνικοί συμβολαιογράφοι» υπό την έννοια ότι εκ του νόμου είναι άτομα που τυγχάνουν της εμπιστοσύνης του δημοσίου και ως εκ τούτου έχουν το δικαίωμα να συντάσσουν δημόσια έγγραφα. Βάσει αυτής της ιδιότητας και των ρητών ή γενικών αναφορών στους συμβούλους μηχανικούς σε περισσότερους από πενήντα αυστριακούς ομοσπονδιακούς νόμους ή αυστριακούς κανονισμούς, η επακριβής γνώση του εθνικού δικαίου συνιστά απαραίτητη προϋπόθεση για την κατάλληλη εξάσκηση του επαγγέλματος. Συνεπώς, θεωρήθηκε αναγκαία η επιβολή της δοκιμασίας επάρκειας.

IV. ΤΗ ΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Το άρθρο 4 παράγραφος 1 στοιχείο β) και το άρθρο 10 της οδηγίας 89/48/EOK προβλέπουν εξαιρέσεις στο γενικό κανόνα που παρέχει στους μετανάστες το δικαίωμα επιλογής μεταξύ δοκιμασίας επάρκειας και πρακτικής άσκησης προσαρμογής. Υπό την έννοια αυτή και σύμφωνα με τις γενικές αρχές ερμηνείας του κοινοτικού δικαίου πρέπει να ερμηνευθούν αυστηρά. Για λόγους ομοιογένειας, το ίδιο πρέπει να ισχύει στο πλαίσιο της συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο.

Όπως επισημαίνεται στην ένατη παράγραφο του προοιμίου της οδηγίας, τόσο η δοκιμασία επάρκειας όσο και η περίοδος πρακτικής άσκησης προσαρμογής αποσκοπούν στην αξιολόγηση της ικανότητας του μετανάστη να προσαρμοστεί στο νέο επαγγελματικό του περιβάλλον. Αν και η δοκιμασία επάρκειας έχει το πλεονέκτημα, για το μετανάστη, ότι παρέχει ταχύτερο μέσο απόκτησης της αναγνώρισης, η πρακτική άσκηση προσαρμογής του δίνει την ευκαιρία να εξασκήσει το επάγγελμά του αμέσως στο κράτος μέλος υποδοχής, αν και υπό την επίβλεψη ενός αναγνωρισμένου μέλους του επαγγέλματος. Οι μετανάστες πρέπει, κατά το δυνατό, να έχουν το δικαίωμα να επιλέγουν το μηχανισμό προσαρμογής που ταιριάζει καλύτερα στις ατομικές τους συνθήκες. Οποιαδήποτε αφαίρεση του δικαιώματος αυτού πρέπει να αιτιολογείται πλήρως αποδεικνύοντας ότι ένας από τους δύο μηχανισμούς είναι ακατάλληλος.

Το αυστριακό επιχείρημα ότι η επακριβής γνώση της σχετικής αυστριακής νομοθεσίας και του διοικητικού δικαίου αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την εξάσκηση του επαγγέλματος μπορεί να εφαρμοστεί σε ένα μεγάλο αριθμό επαγγελμάτων και δεν αποτελεί ιδιομορφία του επαγγέλματος του μηχανικού. Κάθε επαγγελματίας, όποια και αν είναι η κύρια επαγγελματική του δραστηριότητα, πρέπει να γνωρίζει το νομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εξασκείται το επάγγελμά του. Αυτό ισχύει, ιδίως, για επαγγέλματα που εξασκούνται μετά από τριτοβάθμια εκπαίδευση σε πανεπιστημιακό επίπεδο. Κανένα άλλο κράτος μέλος του ΕΟΧ που κατοχυρώνει νομοθετικά το επάγγελμα του μηχανικού δεν θεωρεί αναγκαία την επιβολή της δοκιμασίας επάρκειας. Μια εξέταση των διατάξεων του αυστριακού νομικού συστήματος που αναφέρονται ρητά ή γενικά στο σύμβουλο μηχανικό κατέδειξε ότι η φύση του επαγγέλματος είναι κυρίως τεχνική.

Το δικαίωμα της σύνταξης δημοσίων εγγράφων είναι κοινό μεταξύ πολλών άλλων επαγγελμάτων, π.χ. των αρχιτεκτόνων και των γιατρών. Τα επαγγέλματα αυτά εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής κλαδικών οδηγιών όταν η αναγνώριση είναι αυτόματη, γεγονός που σημαίνει ότι δεν μπορεί να επιβληθεί στο μετανάστη ούτε η πρακτική άσκηση προσαρμογής ούτε η δοκιμασία επάρκειας.

Τέλος, σύμφωνα με το άρθρο 1 στοιχείο στ) της οδηγίας 89/48/EOK, η πρακτική άσκηση προσαρμογής μπορεί πιθανώς να συνοδεύεται από περαιτέρω κατάρτιση. Έτσι, θα ήταν δυνατό να απαιτηθεί από τους συμβούλους μηχανικούς που επιλέγουν την πρακτική άσκηση προσαρμογής να παρακολουθήσουν ένα νομικό κύκλο μαθημάτων.

Βάσει των παραπάνω στοιχείων, η Εποπτεύουσα Αρχή συνάγει ότι δεν παρέχονται πειστικοί λόγοι για το ότι η πρακτική άσκηση προσαρμογής ήταν ένα ανεπαρκές ή ακατάλληλο μέσο αναπλήρωσης των ικανοτήτων που λείπουν,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

1. Η Αυστρία δεν μπορεί να εγκρίνει το κοινοποιηθέν σχέδιο διάταξης το οποίο παρεκκλίνει από το δικαίωμα του αιτούντος βάσει του άρθρου 4 (1)(β) της πράξης που αναφέρεται στο σημείο 1 του παραρτήματος VII της Συμφωνίας ΕΟΧ να επιλέξει μεταξύ δοκιμασίας επάρκειας και πρακτικής άσκησης προσαρμογής όσον αφορά το επάγγελμα του «Ingenieurkonsulent».

2. Η απόφαση αυτή απευθύνεται στη Δημοκρατία της Αυστρίας. Κοινοποιείται στις χώρες ΕΖΕΣ και την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Δημοσιεύεται στο τμημα ΕΟΧ και το συμπλήρωμα ΕΟΧ της Επίσημης Εφημερίδας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Βρυξέλλες, 16 Νοεμβρίου 1994.

Για την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ

Knut ALMESTAD

Ο Πρόεδρος