Σύσταση της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ

αριθ. 174/01/COL

της 8ης Ιουνίου 2001

σχετικά με συντονισμένο πρόγραμμα παρακολούθησης κατά το 2001 της συμμόρφωσης με τις ανώτατες περιεκτικότητες για τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων μέσα και πάνω στα σιτηρά και σε ορισμένα προϊόντα φυτικής προέλευσης, συμπεριλαμβανόμενων των οπωροκηπευτικών

Η ΕΠΟΠΤΕΥΟΥΣΑ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΖΕΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συμφωνία για τον ΕΟΧ, και ιδίως το άρθρο 109 και το πρωτόκολλο αριθ. 1 αυτής,

τη συμφωνία για την Εποπτεία και του Δικαστηρίου, και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2 στοιχείο β) και το πρωτόκολλο αριθ. 1 αυτής,

την πράξη που προστέθηκε στο σημείο 38 του κεφαλαίου XII του παραρτήματος II της συμφωνίας για τον ΕΟΧ [οδηγία 86/362/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 24ης Ιουλίου 1986, που αφορά τον καθορισμό των ανωτάτων περιεκτικοτήτων για τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων μέσα και πάνω στα σιτηρά(1)], όπως τροποποιήθηκε τελευταία και ιδίως το άρθρο 7 παράγραφος 2 στοιχείο β) αυτής,

την πράξη που προστέθηκε στο σημείο 54 του κεφαλαίου XII του παραρτήματος II της συμφωνίας για τον ΕΟΧ [οδηγία 90/642/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 1990, που αφορά τον καθορισμό των ανωτάτων περιεκτικοτήτων για τα κατόλοιπα φυτοφαρμάκων μέσα και πάνω σε ορισμένα προϊόντα φυτικής προέλευσης, συμπεριλαμβανόμενων των οπωροκηπευτικών(2),όπως τροποποιήθηκε τελευταία και ιδίως το άρθρο 4 παράγραφος 2 στοιχείο β) αυτής,

Αφού έλαβε τη γνώμη της επιτροπής τροφίμων της ΕΖΕΣ, η οποία επικουρεί την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Το άρθρο 7 παράγραφος 2 στοιχείο β) της οδηγίας 86/362/ΕΟΚ και το άρθρο 4 παράγραφος 2 στοιχείο β) της οδηγίας 90/642/ΕΟΚ απαιτούν από την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ να υποβάλλει προς την επιτροπή τροφίμων της ΕΖΕΣ, η οποία επικουρεί την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, και μέχρι την 31η Δεκεμβρίου εκάστου έτους σύσταση απευθυνόμενη προς τις χώρες της ΕΖΕΣ με την οποία καθορίζεται ένα συντονισμένο πρόγραμμα παρακολούθησης με σκοπό την εξασφάλιση της συμμόρφωσης με τις ανώτατες περιεκτικότητες για τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων οι οποίες καθορίζονται στα παραρτήματα II των προαναφερομένων οδηγιών.

(2) Από την εμπειρία που έχει αποκτηθεί από την κατάρτιση, εφαρμογή και τη σύνταξη εκθέσεων για τα τρία προηγούμενα συντονισμένα προγράμματα παρακολούθησης, προκύπτει ότι τα πολυετή προγράμματα είναι περισσότερο αποτελεσματικά και εύχρηστα. Κρίνεται ενδεδειγμένο να αναφερθεί στην παρούσα σύσταση το πλαίσιο των μελλοντικών προγραμμάτων. Στο άρθρο 1 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 645/2000 της Επιτροπής(3) προβλέπεται η έκδοση συστάσεων από την Επιτροπή για περιόδους μεταξύ ενός και πέντε ετών.

(3) Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ οφείλει προοδευτικά να στραφεί προς ένα σύστημα το οποίο θα επέτρεπε την εκτίμηση της πραγματικής έκθεσης των τροφίμων στα φυτοφάρμακα, σύμφωνα με το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 3 του άρθρου 7 της οδηγίας 86/362/ΕΟΚ και τη δεύτερη παράγραφο του άρθρου 4 σημείο 3 της οδηγίας 90/642/ΕΟΚ. Για τη διευκόλυνση της εξέτασης της σκοπιμότητας αυτών των εκτιμήσεων, θα πρέπει να είναι διαθέσιμα δεδομένα σχετικά με την παρακολούθηση των καταλοίπων φυτοφαρμάκων σε ορισμένα τρόφιμα που αποτελούν βασικά συστατικά της διατροφής στην Ευρώπη (βλέπε παράρτημα ΙΙ). Με γνώμονα δε τους πόρους που είναι διαθέσιμοι σε εθνικό επίπεδο για την παρακολούθηση των καταλοίπων φυτοφαρμάκων, οι χώρες της ΕΖΕΣ είναι σε θέση απλώς να αναλύουν δείγματα δέκα προϊόντων ετησίως, στο πλαίσιο ενός συντονισμένου προγράμματος παρακολούθησης, Η χρήση φυτοφαρμάκων εμφανίζει διαφορές σε ένα χρονικά κυλιόμενο πενταετές πρόγραμμα. Κάθε φυτοφάρμακο θα πρέπει εν γένει να παρακολουθείται σε είκοσι έως τριάντα τρόφιμα για σειρά τριετών κύκλων.

(4) Τα κατάλοιπα των οποίων η παρακολούθηση συνιστάται για το 2001 θα επιτρέψουν την εξέταση της σκοπιμότητας της χρήσης των δεδομένων που αφορούν τα φυτοφάρμακα acephate, την ομάδα benomyl, chlorpyriphos, iprodione και methamidophos, καθώς οι ενώσεις αυτές (οι οποίες προσδιορίζονται στην ομάδα Α του παραρτήματος Ι) έχουν ήδη αποτελέσει το αντικείμενο παρακολούθησης μεταξύ 1996 και 2000 για την εκτίμηση της πραγματικής έκθεσης των τροφίμων σ' αυτά. Η συνεχής παρακολούθηση διευκολύνει την αναγνώριση των μεταβολών στην ύπαρξη φυτοφαρμάκων.

(5) Τα κατάλοιπα των οποίων η παρακολούθηση συνιστάται για το χρονικό διάστημα μεταξύ 2001 και 2004 θα επιτρέψει την εξέταση της σκοπιμότητας της χρήσης των δεδομένων που αφορούν τα φυτοφάρμακα diazinon, metalaxyl, methidathion, thiabendazole και triazophos για την εκτίμηση της πραγματικής έκθεσης των τροφίμων σ' αυτά, καθώς οι ενώσεις αυτές (οι οποίες προσδιορίζονται στην ομάδα Β του παραρτήματος Ι) έχουν ήδη αποτελέσει το αντικείμενο παρακολούθησης μεταξύ 1997 και 2000.

(6) Τα κατάλοιπα των οποίων η παρακολούθηση συνιστάται για το χρονικό διάστημα μεταξύ 2001 και 2004 θα επιτρέψουν την εξέταση της σκοπιμότητας της χρήσης των δεδομένων που αφορούν τα φυτοφάρμακα chlorpyriphos- methyl, deltamethrin, endosulfan, imazalil, lambda-cyhalothrin, την ομάδα maneb, mecarbam, permethrin, pirimiphos-methyl και vinclozolin 710: την εκτίμηση της πραγματικής έκθεσης των τροφίμων σ' αυτά, καθώς οι ενώσεις αυτές (οι οποίες προσδιορίζονται στην ομάδα Γ του παραρτήματος Ι) έχουν ήδη αποτελέσει το αντικείμενο παρακολούθησης κατά τα έτη 1998, 1999 και 2000.

(7) Τα κατάλοιπα των οποίων η παρακολούθηση συνιστάται για το χρονικό διάστημα μεταξύ 2000 και 2004 θα επιτρέψουν την εξέταση της σκοπιμότητας της χρήσης των δεδομένων που αφορούν τα φυτοφάρμακα azinphos-methyl, captan, chlorothalonil, dichlofluanid, dicofol, dimethoate, folpet, malathion, omethoate, procymidone, propyzamide and azoxystrobine για την εκτίμηση της πραγματικής έκθεσης των τροφίμων σΙ αυτά, καθώς οι ενώσεις αυτές, εκτός από το azoxystrobine (οι οποίες προσδιορίζονται στην ομάδα Δ του παραρτήματος Ι) έχουν ήδη αποτελέσει το αντικείμενο παρακολούθησης κατά τα έτη 1998, 1999 και 2000.

(8) Η παρακολούθηση των φυτοφαρμάκων disulfoton, phorate, thiometon και oxydemeton-methyl δεν είναι σκόπιμη στο πλαίσιο της συνήθους παρακολούθησης πολλών καταλοίπων βάσει μεθόδων ανάλυσης. Ενδείκνυται να συλλεχθούν στοιχεία για την ύπαρξη αυτών των καταλοίπων σε εκείνα τα κράτη της ΕΖΕΣ στα οποία είναι πιθανότερο να εντοπιστούν τα κατάλοιπα των φυτοφαρμάκων.

(9) Είναι αναγκαία η συστηματική στατιστική προσέγγιση του αριθμού των δειγμάτων που πρέπει να λαμβάνονται κατά την εκάστοτε συντονισμένη δράση. Η προσέγγιση αυτή έχει καθορισθεί από την Επιτροπή στο πλαίσιο του κώδικα Codex Alimentarius(4). Βάσει μιας δυωνυμικής κατανομής πιθανοτήτων, είναι δυνατόν να υπολογισθεί ότι η εξέταση 459 συνολικά δειγμάτων δίδει με 99 % βεβαιότητα τη δυνατότητα εντοπισμού του δείγματος που περιέχει κατάλοιπα φυτοφαρμάκων με περιεκτικότητα άνω του ορίου προσδιορισμού (Limit Of Determination - LOD), εάν αναμένεται ότι το 1 % των προϊόντων φυτικής προέλευσης θα περιέχει κατάλοιπα άνω του προαναφερόμενου ορίου. Πρέπει, συνεπώς, να ληφθούν τουλάχιστον 459 δείγματα από τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και για τα κράτη ΕΖΕΣ συστήνεται να ληφθούν, βάσει του πληθυσμού και του αριθμού των καταναλωτών, τουλάχιστον δώδεκα δείγματα ανά προϊόν και ανά έτος.

(10) Το σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών για τις διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου κατά την ανάλυση των καταλοίπων φυτοφαρμάκων, το οποίο δημοσιεύθηκε στο παράρτημα II της σύστασης για την παρακολούθηση για το 1999, συζητήθηκε από τους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών της ΕΕ στην πόλη Oeiras της Πορτογαλίας, στις 15 και 16 Σεπτεμβρίου 1997, ενώ συζητήθηκε επίσης και ελήφθη υπό σημείωση στο πλαίσιο της υποομάδας "Κατάλοιπα Φυτοφαρμάκων" της φυτοϋγειονομικής ομάδας εργασίας στις 20 και 21 Νοεμβρίου. Τα κράτη μέλη της ΕΕ συμφωνούν ότι αυτό το σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών θα πρέπει να εφαρμοσθεί όσο το δυνατόν περισσότερο από τα εργαστήρια αναλύσεων των κρατών μελών της ΕΕ, καθώς και ότι θα πρέπει να αναθεωρηθεί υπό το φως της εμπειρίας. Οι κατευθυντήριες γραμμές συζητήθηκαν και αναθεωρήθηκαν από τους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών της ΕΕ στην Αθήνα, στις 15, 16 και 17 Νοεμβρίου 1999. Οι αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές θα υποβληθούν στη μόνιμη φυτοϋγειονομική επιτροπή και θα δημοσιευθούν από την Επιτροπή(5).

(11) Το άρθρο 7 παράγραφος 2 πρώτη περίπτωση της οδηγίας 86/362 και το άρθρο 4 παράγραφος 2 πρώτη περίπτωση της οδηγίας 90/642/ΕΟΚ απαιτούν από τις χώρες της ΕΖΕΣ να προσδιορίζουν τα κριτήρια που εφαρμόζουν κατά την κατάρτιση των εθνικών τους προγραμμάτων επιθεώρησης, όταν αποστέλλουν στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ πληροφορίες σχετικά με τα προγράμματα που θα εφαρμόσουν το επόμενο ημερολογιακό έτος. Οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να περιλαμβάνουν και τα κριτήρια που εφαρμόζονται κατά τον προσδιορισμό του αριθμού των δειγμάτων που πρέπει να λαμβάνονται και των αναλύσεων που πρέπει να πραγματοποιούνται, καθώς και τα επίπεδα αναφοράς, καθώς και τα κριτήρια με τα οποία καθορίστηκαν τα επίπεδα αυτά. Πρέπει να αναφέρονται οι λεπτομέρειες διαπίστευσης των εργαστηρίων του πραγματοποιούν ης αναλύσεις [διατάξεις σχετικά με τη διαπίστευση δυνάμει της πράξης στην οποία αναφέρεται το σημείο 54ν του κεφαλαίου XII του παραρτήματος II της συμφωνίας yia τον ΕΟΧ· οδηγία 93/99/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 29ης Οκτωβρίου 1993, σχετικά με τα πρόσθετα μέτρα που αφορούν τον επίσημο έλεγχο των τροφίμων(6).]

(12) Οι πληροφορίες σχετικά με τα αποτελέσματα των προγραμμάτων επίβλεψης ενδείκνυνται ιδιαίτερα για επεξεργασία, αποθήκευση και διαβίβαση με ηλεκτρονικές μεθόδους. Έχουν δε εκπονηθεί μορφότυποι για διάθεση στοιχείων σε δισκέτα από τα κράτη μέλη της ΕΕ προς την Επιτροπή. Τα κράτη ΕΖΕΣ μπορούν να χρησιμοποιούν τον ίδιο μορφότυπο και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να είναι σε θέση να αποστέλλουν τις εκθέσεις τους προς την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ με τον τυποποιημένο μορφότυπο. Η περαιτέρω εξέλιξη των τυποποιημένων μορφοτύπων είναι πλέον αποτελεσματική στο πλαίσιο της επεξεργασίας των κατευθυντήριων γραμμών,

ΣΥΝΙΣΤΑ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΕΖΕΣ:

1. Να προβαίνουν σε δειγματοληψία και ανάλυση για τους συνδυασμούς καταλοίπων προϊόντος/φυτοφαρμάκου που καθορίζονται στο παράρτημα Ι, με βάση τον αριθμό στόχο των δώδεκα δειγμάτων κάθε προϊόντος, εκφράζοντας, ανάλογα με την περίπτωση, το μερίδιο στην αγορά κράτους της σε επίπεδο εθνικό, ΕΟΧ και τρίτης χώρας· για τουλάχιστον ένα φυτοφάρμακο ενδεχομένως υψηλού κινδύνου, ένα από τα προϊόντα θα αποτελεί το αντικείμενο μεμονωμένης ανάλυσης των στοιχείων του σύνθετου δείγματος: θα λαμβάνονται δύο δείγματα ικανού αριθμού στοιχείων, εφόσον είναι δυνατό από έναν παραγωγό· εφόσον στο πρώτο σύνθετο δείγμα εντοπισθεί ανιχνεύσιμη ποσότητα φυτοφαρμάκου, τα στοιχεία του δευτέρου δείγματος θα αναλύονται μεμονωμένα· κατά το 2001, στην ως άνω διαδικασία θα υποβληθούν οι συνδυασμοί πατάτες/phorate ή/και μήλα/metidathion.

2. Δείγματα προϊόντων για την ανάλυση disulfoton, phorate, thiometon και oxydemeton-methyl στις χώρες εκείνες στις οποίες επιτρέπεται η χρήση αυτών των φυτοφαρμάκων σε αυτά τα προϊόντα, με βάση τον αριθμό των δειγμάτων κάθε προϊόντος που αναφέρεται στο σημείο 1.

3. Μέχρι τις 31 Αυγούστου 2002 να ανακοινώνουν τα αποτελέσματα για το τμήμα της ειδικής δράσης που καθορίζεται για το 2001 στο παράρτημα Ι, καθώς και τις αναλυτικές μεθόδους που χρησιμοποιήθηκαν και τα επιτευχθέντα επίπεδα αναφοράς, σύμφωνα με τις διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου που ορίζονται στις διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου κατά την ανάλυση των καταλοίπων φυτοφαρμάκων και, στο μορφότυπο, συμπεριλαμβανομένου του ηλεκτρονικού μορφοτύπου, που ορίζεται στα παραρτήματα II και III της σύστασης της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ για το 1999(7).

4. Να αποστείλουν, μέχρι τις 31 Αυγούστου 2001, στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ και τις χώρες ΕΟΧ/ΕΖΕΣ όλα τα στοιχεία που απαιτούνται δυνάμει του άρθρου 7 παράγραφος 3 της οδηγίας 86/362/ΕΟΚ και του άρθρου 4 παράγραφος 3 της οδηγίας 90/642/ΕΟΚ, σχετικά με την περίοδο ελέγχου για το 2000, για να διασφαλισθεί, τουλάχιστον με δειγματοληπτικό έλεγχο, η τήρηση των ανωτάτων ορίων καταλοίπων φυτοφαρμάκων στα εν λόγω στοιχεία πρέπει να συμπεριλαμβάνονται:

1. Τα αποτελέσματα των εθνικών προγραμμάτων που αφορούν τα φυτοφάρμακα που απαριθμούνται στα παραρτήματα II των οδηγιών 86/362/ΕΟΚ και 90/642/ΕΟΚ, σε σχέση με τα εναρμονισμένα επίπεδα και, εφόσον δεν έχουν ακόμη καθορισθεί σε κοινοτικό επίπεδο, σε σχέση με τα ισχύοντα εθνικά επίπεδα.

2. Πληροφοριακά στοιχεία για τις διαδικασίες που χρησιμοποιούν τα εργαστήρια τους για τον ποιοτικό έλεγχο, και ιδίως τα στοιχεία που αφορούν πτυχές των κατευθυντήριων γραμμών ως προς τις διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου κατά την ανάλυση καταλοίπων φυτοφαρμάκων και τις οποίες δεν κατέστη δυνατόν να εφαρμόσουν ή συνάντησαν δυσχέρειες κατά την εφαρμογή τους.

3. Πληροφοριακά στοιχεία για τη διαπίστευση, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 3 της οδηγίας 93/99/ΕΚ (συμπεριλαμβανομένου του τύπου της διαπίστευσης, του φορέα διαπίστευσης και του αντιγράφου του πιστοποιητικού διαπίστευσης), των εργαστηρίων που πραγματοποιούν τις αναλύσεις.

4. Πληροφοριακά στοιχεία για τις δοκιμασίες ικανότητας και δακτυλίου στις οποίες έχει συμμετάσχει το εργαστήριο.

5. Να στείλουν μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2001 στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ τα προβλεπόμενα εθνικά τους προγράμματα για την παρακολούθηση των ανώτατων επιπέδων καταλοίπων φυτοφαρμάκων που προβλέπονται από την οδηγία 90/642/ΕΟΚ για το έτος 2002.

6. Η παρούσα σύσταση απευθύνεται στην Ισλανδία, στο Λιχτενστάιν και στη Νορβηγία.

Βρυξέλλες, 8 Ιουνίου 2001.

Για την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ

Hannes Hafstein

Μέλος της Εποπτεύουσας Αρχής

(1) ΕΕ L 221 της 7.8.1986, σ. 37.

(2) ΕΕ L 350 της 14.12.1990, σ. 71.

(3) ΕΕ L 78 της 29.3.2000, σ. 7.

(4) Codex Alimentarius, Pesticide Residues in Foodstuffs, Ρώμη 1994, ISBN 92-5-203271-1 τόμος 2, σ. 372.

(5) Δημοσιεύθηκε στην ΕΕ L 128 της 21.5.1999, σ. 30. Αναθεωρημένη μορφή του κειμένου θα είναι διαθέσιμη στο έγγραφο αριθ. SANCO/3103/2000 (http://europa.eu.int/comm/food/fs/ph_ps/pest/index_en.htm).

(6) ΕΕ L 290 της 24.11.1993, σ. 14.

(7) ΕΕ L 74 της 23.3.2000, παράρτημα II (διαδικασίες ποιοτικού ελέγχου) σ. 25 και παράρτημα III (έγγραφο εργασίας/μορφότυπο της έκθεσης) σ. 38.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

Συνδυασμοί φυτοφαρμάκου/προϊόντος προς παρακολούθηση στην ειδική δράση που καθορίζεται στο σημείο 1 της σύστασης

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

(a) Μήλα, τομάτες, μαρούλι, φράουλες, σταφύλια.

(b) Αχλάδια, μπανάνες φασόλια (νωπά ή κατεψυγμένα), πατάτες, καρότα, πορτοκάλια, μανταρίνια, ροδάκινα/νεκταρίνια, σπανάκι.

(c) Κουνουπίδι, πιπεριές, σιτάρι, πεπόνι, ρύζι, αγγούρι, κεφαλωτή κράμβη, αρακάς (νωπός/κατεψυγμένος, χωρίς το λοβό).

(d) Μήλα, βρώμη, τομάτες, μαρούλι, σταφύλια, φράουλες, πράσο, κρεμμύδι, χυμός πορτοκαλιού, χυμός μήλου, σίκαλη, μελιτζάνες.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

Πρόγραμμα συντονισμένης παρακολούθησης των ετών 1996 έως 2004 με τον εκτιμώμενο χρόνο, περίοδο και πεδίο πρόσληψης

>ΘΕΣΗ ΠΙΝΑΚΑ>

z Μήλα, φράουλες, σταφύλια, τομάτες, μαρούλια.

y Μανταρίνια, αχλάδια, μπανάνες, φασόλια, πατάτες.

x Πορτοκάλια, ροδάκινα, καρότα, σπανάκι.

w Κουνουπίδια, πιπεριές, σιτάρι, πεπόνια.

v Ρύζι, αγγούρια, κεφαλωτή κράμβη, αρακάς.

u Κρεμμύδια, πράσα, χυμός πορτοκαλιού, χυμός μήλου, βρώμη.