Σύσταση της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ

αριθ. 228/01/COL

της 2ας Ιουλίου 2001

σχετικά με συντονισμένο πρόγραμμα για τον επίσημο έλεγχο των τροφίμων κατά το 2001

Η ΕΠΟΠΤΕΥΟΥΣΑ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΕΖΕΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη Συμφωνία για τον ΕΟΧ, και ιδίως το άρθρο 109 και το πρωτόκολλο 1 αυτής,

τη συμφωνία περί εποπτείας και δικαστηρίου, και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2 στοιχείο β) και το πρωτόκολλο 1 αυτής,

την πράξη στην οποία αναφέρεται το σημείο 50 του κεφαλαίου ΧΙΙ του παραρτήματος ΙΙ της Συμφωνίας για τον ΕΟΧ, σχετικά με τον επίσημο έλεγχο των τροφίμων (οδηγία 89/397/EΟΚ του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1989, σχετικά με τον επίσημο έλεγχο των τροφίμων)(1), και ιδίως το άρθρο 14 παράγραφος 3 αυτής,

Αφού έλαβε τη γνώμη της επιτροπής τροφίμων της ΕΖΕΣ, η οποία επικουρεί την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Είναι απαραίτητο για την καλή λειτουργία του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου να καταρτιστούν κοινά προγράμματα επιθεώρησης των ειδών διατροφής εντός του ΕΟΧ.

(2) Τα προγράμματα αυτά δίνουν έμφαση στη συμμόρφωση προς τις διατάξεις της συμφωνίας ΕΟΧ που αφορούν τα είδη διατροφής, την προστασία της δημόσιας υγείας, τα συμφέροντα των καταναλωτών και τις ορθές εμπορικές πρακτικές.

(3) Το άρθρο 3 της πράξης στην οποία αναφέρεται το σημείο 54ν του κεφαλαίου ΧΙΙ του παραρτήματος ΙΙ της Συμφωνίας για τον ΕΟΧ (οδηγία 93/99/EΚ του Συμβουλίου, της 29ης Οκτωβρίου 1993, σχετικά με τα πρόσθετα μέτρα που αφορούν τον επίσημο έλεγχο των τροφίμων)(2) απαιτεί από τα εργαστήρια στα οποία αναφέρεται το άρθρο 7 της οδηγίας 89/397/ΕΟΚ να συμμορφώνονται με τα κριτήρια της σειράς ευρωπαϊκών προτύπων EN45000. Μόνο τέτοια εργαστήρια μπορούν να θεωρηθούν ως εργαστήρια κατάλληλα για τη διενέργεια αναλύσεων στο πλαίσιο του συντονισμένου προγράμματος επισήμων ελέγχων.

(4) Τα αποτελέσματα της ταυτόχρονης εκτέλεσης εθνικών προγραμμάτων και συντονισμένων προγραμμάτων μπορούν να παράσχουν πληροφορίες και πείρα στις οποίες θα μπορούσαν να βασιστούν οι μελλοντικές δραστηριότητες ελέγχου.

(5) Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με τη σύστασή της της 18ης Απριλίου 2001 σχετικά με ένα κοινό πρόγραμμα για τον επίσημο έλεγχο των ειδών διατροφής για το 2001 συνέστησε στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εφαρμόσουν ένα ανάλογο πρόγραμμα,

ΣΥΝΙΣΤΑ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΕΖΕΣ:

1. Να διεξάγουν επιθεωρήσεις και ελέγχους κατά το 2001 συμπεριλαμβανομένης, όπου θεωρείται ενδεδειγμένο, της λήψεως δειγμάτων και της ανάλυσής τους σε εργαστήρια, με στόχο:

- την παρακολούθηση της τήρησης των κανόνων σήμανσης του ΕΟΧ σχετικά με την ποσοτική ένδειξη συστατικών Quantitative Ingredients Declaration (QUID),

- την αξιολόγηση της βακτηριολογικής ποιότητας προϊόντων καπνιστών ιχθύων.

2. Παρά το γεγονός ότι τα ποσοστά δειγματοληψίας ή/και επιθεώρησης δεν ορίζονται στην εν λόγω οδηγία, να διασφαλίζεται ότι είναι επαρκή προκειμένου να παρέχουν μια συνολική εικόνα του υπό εξέταση θέματος.

3. Να παρέχουν πληροφορίες, όπως απαιτείται, σχετικά με την μορφή των φύλλων καταχώρησης που προβλέπονται στο παράρτημα της παρούσας σύστασης ώστε να αυξάνεται η συγκρισιμότητα των αποτελεσμάτων.

4. Να διασφαλίζουν ότι τα τρόφιμα που υποβάλλονται προς ανάλυση στο πλαίσιο του προγράμματος αυτού αποστέλλονται σε εργαστήρια που ανταποκρίνονται στις διατάξεις του άρθρου 3 της οδηγίας 93/99.

ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ:

A. Ποσοτική ένδειξη συστατικών (QUID)

1. Πεδίο εφαρμογής του προγράμματος

Η ένδειξη της ποσότητας ενός συστατικού ή μιας κατηγορίας συστατικών που έχουν χρησιμοποιηθεί στην παραγωγή ή την παρασκευή ενός τροφίμου παρέχει καλύτερη πληροφόρηση στον καταναλωτή και συμβάλλει στη διασφάλιση ορθών εμπορικών πρακτικών. Σύμφωνα με το άρθρο 7 της οδηγίας 2000/13/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση, την παρουσίαση και τη διαφήμιση των τροφίμων(3), η ένδειξη της ποσότητας είναι υποχρεωτική(4) εάν:

- όταν το εν λόγω συστατικό ή κατηγορία συστατικών εμφανίζονται στην ονομασία πώλησης ή ο καταναλωτής τα συνδέει γενικά με την ονομασία πώλησης, ή

- όταν το εν λόγω συστατικό ή κατηγορία συστατικών διακρίνονται σαφώς στην επισήμανση, με λέξεις, εικόνες ή γραφική απεικόνιση, ή

- όταν το εν λόγω συστατικό ή κατηγορία συστατικών έχουν ουσιαστική σημασία για το χαρακτηρισμό ενός τροφίμου και για τη διάκρισή του από άλλα προϊόντα με τα οποία είναι δυνατό να συγχέεται λόγω της ονομασίας ή της εμφάνισής του.

Προϊόντα που δεν επισημαίνονται σύμφωνα με τις απαιτήσεις της προαναφερθείσας οδηγίας δεν θα διατίθενται στο εμπόριο. Ωστόσο, προϊόντα που έχουν επισημανθεί πριν από τις 14 Φεβρουαρίου 2000 επιτρέπεται να διατεθούν μέχρις ότου εξαντληθούν τα αποθέματα. Στόχος αυτού του στοιχείου του προγράμματος είναι ο έλεγχος του συμβιβάσιμου των τροφίμων με τις νέες διατάξεις για την ποσοτική δήλωση συστατικών.

2. Μέθοδος

Οι έλεγχοι πρέπει να αφορούν ιδιαίτερα γαλακτοκομικά προϊόντα (δηλαδή γιαούρτι, τυρί, κ.λπ.), χυμούς φρούτων και ξηρά είδη ζαχαροπλαστικής μακράς διαρκείας. Οι αρμόδιες αρχές των χωρών ΕΖΕΣ πρέπει να διεξάγουν ελέγχους στις εγκαταστάσεις κατασκευαστών ή εισαγωγέων τροφίμων για να ελέγχουν το συμβιβάσιμό τους με τις διατάξεις της ποσοτικής ένδειξης συστατικών. Εκτός από τις επιθεωρήσεις πρέπει να λαμβάνονται δείγματα προκειμένου να προσδιορίζεται η ποσότητα ενός συστατικού ή μιας κατηγορίας συστατικών.

Τα αποτελέσματα του ελέγχου πρέπει να καταγράφονται στο έντυπο αναφοράς που περιέχεται στο παράρτημα Ι.

B. Βακτηριολογική ποιότητα των καπνιστών ιχθύων

1. Πεδίο εφαρμογής του προγράμματος

Δεν υπάρχει κοινοτική νομοθεσία η οποία να ορίζει τα μικροβιολογικά πρότυπα για τους καπνιστούς ιχθύες. Η εμπειρία έχει αποδείξει ότι σημαντικό ποσοστό αυτών των προϊόντων ενδέχεται να μολυνθεί από παθογενείς οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένης της Listeria monocytogenes και ότι η εφαρμογή νέων τεχνικών παραγωγής και επεξεργασίας ενδέχεται να αυξάνει τον κίνδυνο βακτηριολογικής μόλυνσης.

Η Listeria monocytogenes είναι γνωστόν ότι προκαλεί στους ανθρώπους την εκδήλωση λιστερίωσης (listeriosis) προερχόμενης από τρόφιμα, με δυνητικά μοιραίες συνέπειες για ορισμένες ευαίσθητες κατηγορίες πληθυσμού και συνεπώς πρέπει να ληφθούν μέτρα για να περιορισθεί ο κίνδυνος της listeriosis στον άνθρωπο από την κατανάλωση τροφίμων, ιδίως έτοιμων προς κατανάλωση, όπως των καπνιστών ιχθύων.

Πρέπει να ληφθούν ορισμένα μέτρα σχετικά με τη διαχείριση των κινδύνων σε επίπεδο επιχειρήσεων τροφίμων. Η εφαρμογή κατάλληλων πρακτικών και αρχών υγιεινής που χρησιμοποιούνται για την ανάπτυξη του συστήματος HACCP (ανάλυση κινδύνων και κρίσιμων σημείων ελέγχου) αποτελούν σημαντικά μέσα για την εξασφάλιση της ασφάλειας των τροφίμων.

Στόχος αυτού του στοιχείου του προγράμματος είναι η αξιολόγηση του επιπέδου μόλυνσης των καπνιστών ιχθύων, συγκεκριμένα του καπνιστού σολομού, ιδίως όσον αφορά τη Listeria monocytogenes και οργανισμούς που υποδηλώνουν περιττωματική μόλυνση. Το πρόγραμμα αναμένεται ότι θα επιτρέπει την αξιολόγηση της βακτηριολογικής ποιότητας αυτών των προϊόντων και τους ενδεχόμενους κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία.

2. Μέθοδος

Οι εξετάσεις πρέπει να αφορούν σολομό κατεψυγμένο και συσκευασμένο εκ των προτέρων και άλλα ζεστά ή κρύα καπνιστά ψάρια. Οι αρμόδιες αρχές των χωρών ΕΖΕΣ πρέπει να λάβουν δείγματα από τη λιανική πώληση, μη ημερομηνία που κατά το δυνατό να πλησιάζει την ελάχιστη διάρκεια. Στις χώρες που ο όγκος παραγωγής είναι σημαντικός συστήνεται να λαμβάνονται δείγματα και από το χώρο παραγωγής (πρώτες ύλες ή/και κατεργασμένα προϊόντα). Οι δειγματοληψίες αυτές πρέπει να γίνονται με τη μορφή δειγμάτων από την ίδια παρτίδα, που να περιλαμβάνουν, εφόσον είναι δυνατό, πέντε μονάδες τουλάχιστον εκατό γραμμαρίων και το προϊόν πρέπει να διατηρείται στην αρχική συσκευασία του. Τα προϊόντα πρέπει να καταψύχονται μόλις ληφθούν τα δείγματα και να στέλλονται αμέσως στο εργαστήριο του εν λόγω κράτους.

Το επίπεδο της δειγματοληψίας επαφίεται στην κρίση των αρμόδιων αρχών των χωρών ΕΖΕΣ. Ως προς το συγκεκριμένο θέμα σημαντικοί παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη είναι τα χαρακτηριστικά της παραγωγής, εμπορίας, καθώς και τα καταναλωτικά πρότυπα.

Τα εργαστήρια έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν μεθόδους της επιλογής τους, υπό την προϋπόθεση ότι οι επιδόσεις τους είναι ανάλογες με τους επιδιωκόμενους στόχους. Ωστόσο, για την ανίχνευση και τη μέτρηση της Listeria monocytogenes, συστήνεται να χρησιμοποιηθεί η πλέον πρόσφατη μορφή των προτύπων EN/ISO 11290-1 και EN/ISO 11290-2. Μπορούν, επίσης, να χρησιμοποιηθούν και άλλες ισοδύναμες μέθοδοι που αναγνωρίζονται από τις αρμόδιες αρχές.

Τα αποτελέσματα του ελέγχου πρέπει καταγράφονται στο έντυπο αναφοράς που περιέχεται στο παράρτημα ΙΙ. Σε περίπτωση δειγματοληψίας στο χώρο παραγωγής πρέπει να χρησιμοποιηθεί ξεχωριστό έντυπο αναφοράς.

Η παρούσα σύσταση απευθύνεται στην Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και στη Νορβηγία.

Βρυξέλλες, 2 Ιουλίου 2001.

Για την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ

Hannes Hafstein

Μέλος

(1) Εφεξής αναφερόμενη ως οδηγία 89/397.

(2) Εφεξής αναφερόμενη ως οδηγία 93/99.

(3) ΕΕ L 109 της 6.5.2000, σ. 29.

(4) Η οδηγία δεν έχει ακόμη ενσωματωθεί στη συμφωνία ΕΟΧ, αλλά οι διατάξεις της είναι ίδιες με αυτές της οδηγίας 79/112/EΟΚ, όπως τροποποιήθηκε και ενσωματώθηκε στη συμφωνία ΕΟΧ.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

>PIC FILE= "L_2002006EL.006802.TIF">

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

>PIC FILE= "L_2002006EL.006902.TIF">