Η έφεση της εναγομένης κατά της υπ’ αριθμ. 1187/1998 οριστικής
αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, το οποίο δίκασε κατά
την τακτική διαδικασία, έχει ασκηθεί σύμφωνα με τις νόμιμες διατυπώσεις
και είναι εμπρόθεσμη. Είναι, λοιπόν, παραδεκτή και πρέπει να εξεταστεί το
παραδεκτό και το βάσιμο των λόγων της (άρθρα 495, 532, 533 ΚΠολΔ),
κατά την ίδια διαδικασία.
Η Σύμβαση των Βρυξελλών της 27-9-1968 για τη διεθνή δικαιοδοσία και
την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, η οποία
κυρώθηκε με το ν.1814/1988 και άρχισε να ισχύει από 1-4-1989 στις
σχέσεις μεταξύ της Ελλάδος και των οκτώ τότε κρατών που την είχαν
υπογράψει, μεταξύ των οποίων ήταν και η Ιταλία, εισάγει αμέσως ισχύον
δίκαιο και θέτει αυτομάτως εκποδών εθνικές κατ’ αρχήν και διεθνείς,
μεταξύ των συμβαλλομένων κρατών, ρυθμίσεις για το αντικείμενο
που πραγματεύεται, ότι μόνο αντίθετες αλλά και σύμφωνες προς το
περιεχόμενό της (βλ. Κεραμέα, Κρεμλή, Ταγαρά, Η σύμβαση των
Βρυξελλών, Εισ. Σελ. 6-7 επ.). Επομένως στο πεδίο εφαρμογής της, το
άρθρο 3 παρ. 1 ΚΠολΔ, το οποίο ρυθμίζει τη διεθνή δικαιοδοσία των
ελληνικών δικαστηρίων, καθώς και όλες οι γενικές ή ειδικές διατάξεις
του ελληνικού δικαίου ως βάσεις διεθνούς δικαιοδοσίας παραμερίσθηκαν
αυτομάτως (βλ. Κεραμέα, Η Σύμβαση των Βρυξελλών κλπ., ΝοΒ 38-1285).
Έτσι, λοιπόν, σύμφωνα με τα άρθρα 2 εδ. α, 5 και 53 της Συμβάσεως,
με την επιφύλαξη των διατάξεων της παρούσας συμβάσεως, τα πρόσωπα
που έχουν την κατοικία τους στο έδαφος συμβαλλομένου κράτους
ενάγονται ενώπιον των δικαστηρίων του κράτους αυτού, ανεξάρτητα
από την ιθαγένειά τους (άρθρο 2 εδ. α). Πρόσωπο που έχει την κατοικία
του στο έδαφος συμβαλλομένου κράτους μπορεί να εναχθεί σε άλλο
συμβαλλόμενο κράτος, μεταξύ άλλων, και συγκεκριμένα ως προς τις
διαφορές εκ συμβάσεως, ενώπιον του δικαστηρίου του τόπου όπου
εκπληρώθηκε ή οφείλει να εκπληρωθεί η παροχή (άρθρο 5 περ. 1). Για την
εφαρμογή της παρούσας Συμβάσεως, η έδρα των εταιρειών και νομικών
προσώπων εξομοιώνεται προς την κατοικία (άρθρο 53). Έτσι τα πρόσωπα
που έχουν την κατοικία ή την έδρα τους στο έδαφος συμβαλλομένου
κράτους ενάγονται κατά κανόνα ενώπιον των δικαστηρίων του κράτους
αυτού. Αν όμως πρόκειται για διαφορές από σύμβαση μπορούν να
εναχθούν και ενώπιον των δικαστηρίων του τόπου όπου εκπληρώθηκε
ή πρόκειται να εκπληρωθεί η επίδικη παροχή, εφόσον ο τόπος αυτός
είναι στο έδαφος άλλου συμβαλλομένου κράτους. Κρίσιμο, επομένως,
στοιχείο για την κατά το άρθρο 5 περ. 1 της Συμβάσεως βάση διεθνούς
δικαιοδοσίας είναι ο τόπος εκπλήρωσης της παροχής και όχι ο τόπος
κατάρτισης συμβάσεως, όπως προεβλέπετο στο άρθρο 33 του ΚΠολΔ.
Η έννοια της παροχής δεν προσδιορίζεται από τη Σύμβαση, πλην όμως
το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, στο οποίο με τη Σύμβαση
ανατέθηκε η αρμοδιότητα να αποφαίνεται για την ερμηνεία της ως προς
τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση των αποφάσεων σε αστικές
και εμπορικές υποθέσεις, έκρινε ότι ο όρος «παροχή» αναφέρεται στη
συγκεκριμένη συμβατική παροχή που αποτελεί τη βάση της αγωγής,
στην επίδικη δηλαδή «παροχή», καθιερώνοντας έτσι την αρχή ότι κάθε
επίδικη παροχή πρέπει να λαμβάνεται αυτοτελώς, έχοντας το δικό της
τόπο εκπλήρωσης (βλ. αποφάσεις De Bloos/Bouyer 6-10-1976, Custom
Made/Stawa 29-6-1994, Κεραμέα, Κρεμλή, Ταγαρά Η Σύμβαση των
Βρυξελλών, Συμπλ. Σελ. 27). Στην περίπτωση συμβατικών υποχρεώσεων
που απορρέουν άμεσα από τη σύμβαση (λ.χ. παράδοση πράγματος,
καταβολή τιμήματος) και των υποχρεώσεων που συνιστούν κύρωση για
μη εκπλήρωση συμβατικών υποχρεώσεων (λ.χ.αποζημίωση λόγω μη
εκπληρώσεως συμβατικής υποχρεώσεων), μόνον οι πρώτες αποτελούν
«παροχή» κατά την έννοια του άρθρου 5 περ. 1, ενώ οι υποχρεώσεις –
κυρώσεις είναι παρεπόμενες, αφού γεννώνται λόγω μη εκπληρώσεως
αυτοτελούς συμβατικής υποχρέωσης (παροχής), και υπάγονται στον τόπο
εκπληρώσεως της τελευταίας (βλ. Κεραμέα κλπ., όπου παραπ., Ερμ. κατ’
άρθρο, σελ. 54-55). Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 17 της ίδιας
Σύμβασης, αν τα μέρη, από τα οποία ένα τουλάχιστον έχει την κατοικία
του στο έδαφος συμβαλλομένου κράτους, συμφώνησαν ότι ένα δικαστήριο
ή τα δικαστήρια συμβαλλομένου κράτους θα δικάζουν τις διαφορές που
έχουν προκύψει ή που θα προκύψουν από συγκεκριμένη έννομη σχέση, το
δικαστήριο αυτό ή τα δικαστήρια του κράτους αυτού έχουν αποκλειστική
διεθνή δικαιοδοσία. Μια τέτοια συμφωνία διεθνούς δικαιοδοσίας πρέπει
να καταρτίζεται α) είτε γραπτά είτε προφορικά με γραπτή επιβεβαίωση,
β) είτε, υπό τύπο ανταποκρινόμενο στην πρακτική που έχουν καθιερώσει
οι συμβαλλόμενοι στις μεταξύ τους σχέσεις, γ) είτε, στο διεθνές εμπόριο,
υπό τύπο ανταποκρινόμενο στις συνήθειες τις οποίες τα μέρη γνωρίζουν
ή οφείλουν να γνωρίζουν και οι οποίες είναι ευρέως γνωστές σ’ αυτού
του είδους την εμπορική δραστηριότητα και τηρούνται τακτικά από τους
συμβαλλομένους σε συμβάσεις, του είδους για το οποίο πρόκειται, στη
συγκεκριμένη εμπορική δραστηριότητα. Στην προκειμένη περίπτωση η
ενάγουσα και τώρα εκκαλούσα ισχυρίσθηκε με την κρινομένη αγωγή ότι
με σύμβαση που καταρτίσθηκε στην Αθήνα τον Ιούλιο 1994 μεταξύ αυτής
και της εναγομένης εταιρείας που εδρεύει στην Ιταλία και ασχολείται με
την κατασκευή πλαστικών καλουπιών, η τελευταία πώλησε και παρέδωσε
σ’ αυτή κατά το χρονικό διάστημα από 14-11-1994 έως 7-10-1994
τα αναφερόμενα και περιγραφόμενα στην αγωγή πέντε (5) καλούπια
για την κατασκευή διαφόρων μεγεθών και χρησιμοτήτων πλαστικών
κυπέλλων, αντί του συνολικού τιμήματος 270.400.000 λιρετών Ιταλίας,
ότι τα παραληφθέντα αυτά καλούπια παρουσίαζαν τα περιγραφόμενα
ελαττώματα, τα οποία δολίως απέκρυψε η εναγομένη, ότι μετά από
συμφωνία με εκπροσώπους της εναγομένης επέστρεψε δύο από αυτά στην
Ιταλία προς επισκευή, δαπανήσασα για μεταφορικά 296.794 δραχμές, ενώ
λόγω των ελαττωμάτων του υπ’ αριθμ. 350 καλουπιού απώλεσε το ποσό
των 107.300.000 δραχμών, το οποίο μετά βεβαιότητας θα επεκέρδαινε από
τη λειτουργία του καλουπιού αυτού. Ζήτησε δε με βάση τα περιστατικά
αυτά να αναγνωρισθεί ότι η εναγομένη υποχρεούται να της καταβάλει ως
αποζημίωση 107.596.794 (107.3000.000 + 296.8\794) και 40.000.000
δραχμές ως χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη και να υποχρεωθεί
και με προσωπική κράτηση του νομίμου εκπροσώπου της να της καταβάλει
από το πρώτο ποσό δραχμές 30.596.794, με το νόμιμο τόκο από την
επίδοση της αγωγής.
Η εναγομένη ιταλική εταιρεία κατά την συζήτηση στον πρώτο βαθμό
προέβαλε ότι με την αγωγή εισάγεται προς διάγνωση διεθνής ιδιωτική
διαφορά και σύμφωνα με τις διατάξεις της Συμβάσεως των Βρυξελλών τα
ελληνικά δικαστήρια στερούνται δικαιοδοσίας για την εκδίκασή της, διότι
αυτή (εναγομένη) έχει την έδρα της στην Ιταλία και τόπος εκπληρώσεως
της συμβάσεως, όσον αφορά τη δική της παροχή, δηλαδή την παράδοση
των αγορασθέντων πραγμάτων προς την ενάγουσα, συμφωνήθηκε το
εργοστάσιό της στο Σοντάλο της Ιταλίας. Από το εκτεθέν περιεχόμενο
της αγωγής προκύπτει ότι η επίδικη παροχή αφορά αποζημίωση (θετική
και διαφυγόν κέρδος) για μη εκτέλεση των συμβάσεων (άρθρο 543 ΑΚ,
πραγματικά ελαττώματα αγορασθέντων πραγμάτων). Πρόκειται, δηλαδή,
για παραπομένη αποζημιωτική παροχή που δεν έχει αυτόνομο χαρακτήρα
και επομένως δεν έχει δικό της τόπο παροχής, αλλά εφέλκεται στον τόπο
εκτελέσεως της αρχικής συμβατικής παροχής, ο οποίος εδώ είναι ο τόπος
παραδόσεως των πραγμάτων, γιατί η εν λόγω αποζημίωση συνδέεται
άμεσα με αυτά. Περαιτέρω, από τα προσκομιζόμενα και επικαλούμενα
από τους διαδίκους έγγραφα και ειδικότερα από τα υπ’ αριθμ. 110/1994,
ΝΕ 03/14-6-1994, 84/1994, ΝΕ 01/1-4-1994, 86/1996, ΝΕ 02/1996,
84/1995 και ΝΕ 04/1994 προτιμολόγια και τιμολόγια που εκδόθηκαν
για την πώληση των καλουπιών με αριθμούς 350, 316 και 408, για τα
ελαττώματα των οποίων ζητείται αποζημίωση, αποδεικνύεται ότι ο τόπος
παραδόσεως των αγορασθέντων αυτών πραγμάτων συμφωνήθηκε στην
Ιταλία, όπου βρίσκεται το εργοστάσιο της εναγομένης και εκεί πράγματι
παραδόθηκαν σε μεταφορικές εταιρείες για τη μεταφορά τους στην Ελλάδα
με έξοδα και ευθύνη της ενάγουσας. Ο τόπος παράδοσης αναφέρεται σε
όλα τα τιμολόγια, τα οποία και η ενάγουσα επικαλείται και προσκομίζει
και στα οποία αναφέρεται μόνο η τιμή της αξίας των πραγμάτων στο
εργοστάσιο της εναγομένης, χωρίς αναφορά σε έξοδα μεταφοράς. Το
επικαλούμενο από την ενάγουσα περιστατικό ότι η εναγομένη ανέλαβε
περαιτέρω την τοποθέτηση και θέση σε λειτουργία των καλουπιών, πέρα
από το ότι δεν αποδείχθηκε, δεν μεταβάλει και αληθές υποτιθέμενο
τον τόπο παραδόσεως των πραγμάτων. Ούτε επίσης αποδείχθηκε ότι
η εναγομένη αναγνώρισε την υποχρέωσή της να παραδώσει κάποιο
καλούπι στην Ελλάδα, το επικαλούμενο δε από 3-10-1996 έγγραφο της
εναγομένης, χωρίς από αυτό να προκύπτει ο ισχυρισμός της ενάγουσας,
αναφέρεται στα καλούπια τα οποία είχαν επιστραφεί για επισκευή, δηλαδή
αφορά πράγματα που είχαν παραδοθεί, όπως και τα υπόλοιπα, στην
Ιταλία. Ενόψει αυτών και με βάση τις εκτεθείσες διατάξεις της Συμβάσεως
των Βρυξελλών η προκειμένη υπόθεση υπάγεται στη δικαιοδοσία των
Ιταλικών Δικαστηρίων είτε λόγω της εκεί έδρας της εναγομένης είτε λόγω
του τόπου εκπληρώσεως της παροχής, όπως βάσιμα ισχυρίσθηκε και η
εναγομένη. Ο ισχυρισμός της ενάγουσας ότι η σύμβαση καταρτίσθηκε
στην Ελλάδα και επομένως έχουν δικαιοδοσία τα ελληνικά δικαστήρια
προβάλλεται χωρίς έννομη επιρροή, γιατί και αληθής υποτιθέμενος δεν
διαφοροποιεί την καθοριζομένη από τη Σύμβαση δικαιοδοσία, αφού το
άρθρο 33 ΚΠολΔ δεν εφαρμόζεται στην προκειμένη περίπτωση. Τέλος ο εν
συνεχεία προβαλλόμενος ισχυρισμός της ενάγουσας ότι είχε συμφωνηθεί
με την εναγομένη ότι δικαιοδοσία για την επίδικη διαφορά θα έχουν τα
ελληνικά δικαστήρια, πέρα από το ότι δεν αποδείχθηκε, είναι αόριστος
γιατί δεν εκθέτει περιστατικά που να συγκροτούν τον τύπο της συμφωνίας
παρέκτασης, όπως αυτά αναφέρονται στο άρθρο 17 της Συμβάσεως των
Βρυξελλών. Το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο με την εκκαλουμένη
απόφαση, κάνοντας δεκτή την προβληθείσα από την εναγομένη ένσταση
ελλείψεως δικαιοδοσίας των ελληνικών δικαστηρίων, απέρριψε για το λόγο
αυτό την αγωγή, δεν έσφαλε, αλλά σωστά ερμήνευσε και εφήρμοσε τις
προπαρατεθείσες διατάξεις, όσα δε αντίθετα ισχυρίζεται η εκκαλούσα με
τους λόγους της εφέσεώς της είναι αβάσιμα και η έφεση απορριπτέα. Η
εκκαλούσα, τέλος, πρέπει να καταδικασθεί στην εν μέρει δικαστική δαπάνη
της εφεσίβλητης του παρόντος βαθμού δικαιοδοσίας, συμψηφιζομένης
κατά τα λοιπά, λόγω εύλογης αμφιβολίας της εκκαλούσης ως προς την
δικαιοδοσία των ημεδαπών δικαστηρίων με βάση τις διατάξεις της άνω
διεθνούς συμβάσεως και τις σχετικές του Κ.Πολ.Δ. και εντεύθεν της
τοιαύτης για την έκβαση της παρούσης δίκης (άρθρα 176, 179, 183
ΚΠολΔ).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Δικάζει κατ’ αντιμωλία των διαδίκων.
Απορρίπτει την έφεση.