Επειδή, η κρινόμενη από 25-1-2000 και υπ' αύξ. αριθμό εκθέσεως
καταθέσεως 961/3-2-2000 έφεση κατά της υπ' αριθμ. 7157/1999
οριστικής αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που
έχει εκδοθεί κατά την τακτική διαδικασία, έχει ασκηθεί νομοτύπως και
εμπροθέσμως, καθόσον από κανένα αποδεικτικό μέσο και στοιχείο δεν
αποδεικνύεται και καμία από τις διάδικες εταιρίες δεν ισχυρίζεται ότι
χώρησε επίδοση της εκκαλούμενης αποφάσεως και από την κατά την
30-8-1999 δημοσίευση της έως την κατά την 3-2-2000 άσκηση κατ’ αυτής
της ως άνω εφέσεως δεν παρήλθε η προβλεπόμενη από το άρθρο 518
παρ. 2 του Κ. Πολ. Δικ. προθεσμία των τριών (3) ετών. Συνεπώς, πρέπει
να γίνει τυπικώς δεκτή η έφεση αυτή και να εξετασθεί περαιτέρω κατά το
παραδεκτό και το βάσιμο των λόγων της (άρθρο 533 παρ. 1 του Κ. Πολ.
Δικ.) κατά την ίδια διαδικασία.
Επειδή, με την από 16-5-1997 και υπ' αύξ. αριθμό εκθέσεως καταθέσεως
4621/19-5-1997 αγωγή, επί της οποίας έχει εκδοθεί η εκκαλούμενη
απόφαση, η εκκαλούσα ισχυρίσθηκε τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά:
Κατά μήνα Ιανουάριο του έτους 1991 η εκκαλούσα, που έχει ως
αντικείμενο την παραγωγή ειδών κλωστοϋφαντουργίας με εξαγωγική
δραστηριότητα, είχε συμμετάσχει στη Διεθνή Έκθεση Ταπήτων D., που
έλαβε χώρα στο Αννόβερο Γερμανίας. Οι εφεσίβλητες, που είναι Αγγλικές
εταιρίες και ανήκουν στον ίδιο όμιλο επιχειρήσεων G., ενδιαφέρθηκαν
για την ανάπτυξη μελλοντικής συνεργασίας με την εκκαλούσα, προς το
σκοπό να προμηθεύονται πλαστικά (ΝΥLΟΝ) νήματα κατά τις υποδείξεις
τους για την κατασκευή ταπήτων. Ενόψει των ενδιαφερόντων τους
αυτών οι εφεσίβλητες ήλθαν σε επικοινωνία με το νόμιμο εκπρόσωπο
της εκκαλούσας και σε προκαταρκτικές συζητήσεις τέθηκαν εκατέρωθεν
τα πλαίσια της συνεργασίας αυτής χωρίς πρόθεση δεσμεύσεως. Οι
συζητήσεις αυτές έληξαν στο Αννόβερο με τις εκατέρωθεν διαβεβαιώσεις
ότι θα επακολουθήσουν ουσιαστικές συζητήσεις για τον προσδιορισμό
των όρων της συνεργασίας τους. Οι εφεσίβλητες εταιρείες κατά το
επακολουθήσαν τρίμηνο χρονικό διάστημα ζήτησαν από την εκκαλούσα
προφορικώς και εγγράφως να χωρήσει στην παραγωγή δειγμάτων του
χρωματολογίου κατά τις υποδείξεις τους, ενώ κατά μήνα Ιούλιο του
έτους 1991 οι νόμιμοι εκπρόσωποι των εξ αυτών «G. C. LTD και G.
T. LTD» επισκέφθηκαν την εκκαλούσα στην Αθήνα και προήλθαν σε
διαπραγματεύσεις με αυτήν για την πραγματοποίηση της μελλοντικής
συνεργασίας τους. Κατά τις διενεργηθείσες διαπραγματεύσεις επήλθε
σύμπτωση των βουλήσεων αυτών και της εκκαλούσας για 1) τα τεχνικά
χαρακτηριστικά των παραχθησόμενων νημάτων, 2) το χρόνο παραδόσεως
αυτών, που προσδιορίσθηκε σε 3 έως 4 εβδομάδες από τη διατύπωση κάθε
σχετικής παραγγελίας, 3) το ύψος της ετήσιας παραγωγής από 180.000
κιλά νήματος περίπου, 4) την υποχρέωση των εφεσίβλητων για την
έγκαιρη κατά το τέλος κάθε έτους γνωστοποίηση των παραχθησόμενων
ποσοτήτων νήματος για το επόμενο έτος, 5) τη χορήγηση στις εφεσίβλητες
της παγκόσμιας αποκλειστικότητας στη διάθεση των νημάτων και την
έλλειψη άλλου αντιπροσώπου στη Μεγάλη Βρεττανία, 6) την ενδεχόμενη
παραγωγή με διαφορετικό τεχνικό τρόπο και άλλης συλλογής νημάτων
και 7) την υποχρέωση της εκκαλούσας για την αποστολή των έτοιμων
νημάτων στην Αγγλία και στην έδρα της εκ των εφεσίβλητων «B. C.
LTD», ενώ απέμεινε να οριστικοποιηθεί ο κατάλογος των χρωμάτων
της παραχθησόμενης συλλογής νημάτων με την ενδεικτική ονομασία
PRIMERA και η έγγραφη διατύπωση και αποστολή προς την εκκαλούσα
από μέρους των εφεσίβλητων του Προγράμματος Παραγγελιών ανά
χρώμα για το έτος 1992, μέσα στα πλαίσια δε αυτού θα καταρτίζονταν οι
διαδοχικές συμβάσεις πωλήσεως αντί του εκάστοτε συνομολογούμενου
τιμήματος. Ύστερα δε από την επίτευξη συμφωνίας για τα επί μέρους
αυτά ζητήματα η εκκαλούσα προέβη έως στις 15-11-1991 στην παραγωγή
18 χρωμάτων των παραχθησόμενων νημάτων με τρεις (3) αποχρώσεις
για καθένα από αυτά και οι εφεσίβλητες γνωστοποίησαν μέσα στο
Δεκέμβριο του έτους 1991 το Πρόγραμμα Παραγωγής για το έτος 1992,
με το οποίο είχε προγραμματισθεί η παραγωγή 178.000 κιλών νήματος.
Οι εφεσίβλητες, αν και η εκκαλούσα χώρησε στην προμήθεια των
αναγκαίων χρωστικών ουσιών και πρώτων υλών, στην πρόσληψη του
απαραίτητου εργατοτεχνικού προσωπικού και στην εξοικονόμηση των
απαραίτητων χρημάτων με δανεισμό, δεν συγκατατέθηκαν στην κατάρτιση
των επί μέρους συμβάσεων αγοραπωλησίας μέσα στο συνομολογηθέν
βασικό πλαίσιο συνεργασίας και έτσι δεν επακολούθησε η κατάρτιση
των συμβάσεων αυτών, που έπρεπε να καταρτίζονται κάθε μήνα, και
ματαιώθηκε η σκοπηθείσα συνεργασία. Από τη συμπεριφορά αυτή των
εφεσίβλητων, που αντίκειται στην καλή πίστη και στα συναλλακτικά ήθη
και περαιτέρω συνιστά αδικοπραξία ως αντικείμενη στις διατάξεις των
άρθρων 914 και 919 του ΑΚ κατά τα εκτιθέμενα στην αγωγή πραγματικά
περιστατικά, η εκκαλούσα έχει υποστεί τις θετικές ζημιές που αναφέρονται
στην ίδια αγωγή. Με βάση τα παραπάνω πραγματικά περιστατικά
επιδιώχθηκε με την αγωγή, όπως αυτή παραδεκτώς περιορίσθηκε και
συμπληρώθηκε κατά τη συζήτηση της ενώπιον του Πρωτοβάθμιου
Δικαστηρίου, να αναγνωρισθεί ΚΥΡΙΩΣ ότι οι εφεσίβλητες οφείλουν σε
ολόκληρο στην εκκαλούσα ως ενεχόμενες από τις διαπραγματεύσεις το
χρηματικό ποσό των 251.434.649 δραχμών με τους νόμιμους τόκους του
ποσού των 19.187.280 δραχμών (ζημία από την αδυναμία απόσβεσης των
δαπανών για τη δημιουργία της συλλογής PRIMERA) από 31-12-1991,
του ποσού των 104.380.825 δραχμών (ζημία από τόκους συναφθέντων
δανείων) από 31-12-1992 και του ποσού των 127.866.544 δραχμών
(λοιπές ζημίες) από την επίδοση της αγωγής έως την εξόφληση και
ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΩΣ ότι οι εφεσίβλητες οφείλουν σε ολόκληρο στην εκκαλούσα
ως ενεχόμενες από αδικοπραξία το ως άνω ποσό των 251.434.649
δραχμών για τις θετικές ζημίες, ως και το ποσό των 60.000.000 δραχμών
ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης και συνολικώς για την
αιτία αυτή το ποσό των 311.434.649 δραχμών, με τους νόμιμους τόκους
από την επίδοση της αγωγής έως την εξόφληση. Με την εκκαλουμένη
απόφαση έγινε δεκτό ότι το Δικαστήριο δεν έχει δικαιοδοσία για την
εκδίκαση της αγωγής κατά την κύρια βάση της και ότι η αγωγή είναι
νόμω αβάσιμη κατά το μέρος που επιχειρείται η θεμελίωσή της στο άρθρο
914 του ΑΚ και αόριστη κατά το μέρος που επιχειρείται η θεμελίωση της
στο άρθρο 919 του Α.Κ. και με βάση τις παραδοχές αυτές απορρίφθηκε
ολικά η αγωγή. Κατά της αποφάσεως αυτής παραπονείται η εκκαλούσα
για όσους λόγους εκθέτει στην έφεση της και επιδιώκει την εξαφάνιση
της, προς το σκοπό να γίνει ολικά δεκτή η ένδικη αγωγή. Επειδή, από τη
διάταξη του άρθρου 523 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δικ. προκύπτει ότι η αντέφεση
ασκείται με ιδιαίτερο δικόγραφο, που κατατίθεται στη Γραμματεία του
δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου και επιδίδεται οκτώ (8) ημέρες πριν από τη
συζήτηση της εφέσεως στον εκκαλούντα (Σαμουήλ: Η έφεση, έκδοση
1993, παρ. 610 σελ. 194 – ΑΠ 151/1976 ΝοΒ 24, 693). Εξ άλλου,
από τη διάταξη του άρθρου 523 παρ. 1 του Κ. Πολ. Δικ. συνάγεται ότι
η αντέφεση πρέπει να αναφέρεται στα κεφάλαια της αποφάσεως που
προσβάλλονται με την έφεση ή σε εκείνα που αναγκαστικώς συνέχονται με
αυτά. Ως κεφάλαια της αποφάσεως νοούνται εκείνα που αποφαίνονται στις
αυτοτελείς αιτήσεις παροχής έννομης προστασίας, όπως προσδιορίζονται
εκάστοτε από την αγωγή ή άλλο προς αυτήν εξομοιούμενο ένδικο
βοήθημα (Σαμουήλ: όπου παραπάνω, παρ. 617, σελ. 199 – ΕΑ 1398/1987
Ελλ. Δ. 29, 529 – ΕΑ 6870/1986 Ελλ. Δ. 28, 1069). Στην προκειμένη
περίπτωση οι εφεσίβλητες εταιρίες άσκησαν την από 8-9-2000 και υπ'
αύξ. αριθμό εκθέσεως καταθέσεως 877/12-9-2000 αντέφεση κατά της
ίδιας ως άνω υπ' αριθμ. 7157/1999 οριστικής αποφάσεως του Πολυμελούς
Πρωτοδικείου Αθηνών, της οποίας (αντέφεσης) αντίγραφο με την πράξη
ορισμού δικασίμου, με την οποία ορίσθηκε δικάσιμος η συνεδρίαση της
21-9-2000, και κλήση προς συζήτηση κατ' αυτήν επιδόθηκε με μέριμνα
των εφεσίβλητων νομοτύπως και εμπροθέσμως προς την εκκαλούσα
εταιρία (βλ. την υπ' αριθμ.3018/12-9-2000 έκθεση επιδόσεως του
δικαστικού επιμελητή Αθηνών Παναγιώτη Νταραγιάννη, που επικαλούνται
και νομίμως προσκομίζουν οι εφεσίβλητες εταιρίες). Με την αντέφεση
αυτή οι εφεσίβλητες εταιρείες παραπονούνται κατά της εκκαλούμενης
αποφάσεως για την κατ' εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των οικείων
διατάξεων αναγνώριση της δικαιοδοσίας του Πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου
προς εκδίκαση της ένδικης αγωγής κατά την επικουρική βάση της
αδικοπραξίας, την οποία απέρριψε ως νόμω αβάσιμη και αόριστη κατά
τις προαναφερθείσες διακρίσεις, που συνιστά κεφάλαιο της αποφάσεως
που προσβάλλεται με την έφεση. Κατ' ακολουθία αυτών πρέπει να γίνει
τυπικώς δεκτή η αντέφεση και να εξετασθεί περαιτέρω κατά το παραδεκτό
και το βάσιμο του μοναδικού λόγου της και να διαταχθεί, σύμφωνα
με τη διάταξη του άρθρου 246 του Κ. Πολ. Δικ., η συνεκδίκασή της
με την κρινόμενη έφεση, καθόσον υπάγεται στην ίδια διαδικασία και
διευκολύνεται και επιταχύνεται η διεξαγωγή της δίκης και επέρχεται
μείωση των εξόδων.
Επειδή, με το άρθρο 5 σημ. 1 και 3 της Σύμβασης των Βρυξελλών για τη
διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων, που κυρώθηκε με το
Ν. 1814/1988 και ισχύει από 1-4-1989, θεσπίζεται συντρέχουσα ειδική
δωσιδικία σε σχέση προς εκείνη της κατοικίας του εναγομένου και ορίζεται
ότι «πρόσωπο που έχει την κατοικία του στο έδαφος συμβαλλόμενου
κράτους μπορεί να εναχθεί σε άλλο συμβαλλόμενο κράτος» και ειδικότερα
«ως προς τις διαφορές εκ συμβάσεως ενώπιον του Δικαστηρίου του τόπου,
όπου εκπληρώθηκε ή οφείλει να εκπληρωθεί η παροχή» και «ως προς τις
ενοχές ες αδικοπραξίας ή οιονεί αδικοπραξίας ενώπιον του δικαστηρίου
του τόπου όπου συνέβη το ζημιογόνο γεγονός». Οι διατάξεις αυτές, πρέπει
να ερμηνευθούν, ενόψει των στόχων και της γενικής οικονομίας της
συμβάσεως και της ανάγκης διασφαλίσεως κατά το μέτρο του δυνατού
της ισότητας και της ομοιομορφίας των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων,
που απορρέουν από τη σύμβαση, για τα συμβαλλόμενα κράτη και τα
ενδιαφερόμενα πρόσωπα, ως αυτόνομες έννοιες με αναφορά κυρίως στο
σύστημα και τους σκοπούς της συμβάσεως, προκειμένου να διασφαλισθεί η
πλήρης αποτελεσματικότητα της και όχι με απλή παραπομπή στο εσωτερικό
δίκαιο των συμβληθέντων κρατών (Δ Ευρ. Κ. PETERS/ZNAV/22-3-1983).
Στην έννοια των «ενοχών εκ συμβάσεως» υπάγονται τόσον οι ενοχές
που έχουν ως πηγή προελεύσεώς τους σύμβαση, όσον και οι ενοχές
που απορρέουν από αθέτηση συμβατικής υποχρεώσεως ακόμη και αν
το δίκαιο του FORUM δέχεται στην περίπτωση αυτή συρροή συμβατικής
και εξωσυμβατικής ευθύνης (Κεραμεύς-Κρεμλής-Ταγαράς: Η Σύμβαση
των Βρυξελλών για τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων,
έκδοση 1989, υπ' άρθρο 5 σημ. 1, αριθμ. 3 επ., σελ. 51 επ.). Στην
έννοια των «ενοχών εξ αδικοπραξίας ή οιονεί αδικοπραξίας» υπάγεται
κάθε υπόθεση, που κατατείνει στην ενεργοποίηση της αστικής ευθύνης
του προσώπου (εναγομένου), η οποία δεν συνδέεται με τις «ενοχές εκ
συμβάσεως» (ΔΕυρΚ – KALFELIS/SCHRÖDER/27-9-1988). Ενόψει δε
της ευρύτητας που προσέδωσε το ΔΕυρΚ στην έννοια των ενοχών από
αδικοπραξία ή οιονεί αδικοπραξία, χωρίς να απαιτείται και η ύπαρξη
υπαιτιότητας, πρέπει να θεωρηθεί ότι στις ενοχές αυτές υπάγονται και
οι περιπτώσεις αντικειμενικής ευθύνης, δηλαδή ευθύνης χωρίς πταίσμα
(Κεραμεύς-Κρεμλής-Ταγαράς: όπου παραπάνω, υπ' άρθρο 5 σημ. 3, αριθμ.
28 επ., σελ. 67 επ.). Η ευρεία διατύπωση της διατάξεως του άρθρου 5 σημ.
3 της Συμβάσεως των Βρυξελλών επιτρέπει την υπαγωγή στη ρύθμιση
της και των αγωγών για την αποκατάσταση ζημίας που επήλθε κατά τις
διαπραγματεύσεις προς σύναψη συμβάσεως, δεδομένου ότι η ευθύνη από
τις διαπραγματεύσεις ή προσυμβατική ευθύνη πηγάζει από συμπεριφορά
προσώπου που αναφέρεται σε χρονικό σημείο πριν από τη σύναψη της
συμβάσεως, κατά το οποίο δημιουργείται μεταξύ των συναλλασσομένων
σχετικός δεσμός, χωρίς, όμως, να μπορεί να λεχθεί ότι υφίσταται κατ'
αυτό και το στοιχείο αποδοχής συγκεκριμένου τόπου εκπληρώσεως της
μέλλουσας να συνομολογηθεί παροχής. Συνεπώς, διαφορές που αφορούν
αξιώσεις από προσυμβατική ευθύνη δεν υπάγονται στη βάση διεθνούς
δικαιοδοσίας του τόπου εκπληρώσεως της παροχής. Η κατά τον άνω
τρόπο επίλυση του προβλήματος της δικαιοδοσίας σε σχέση προς την
προσυμβατική ευθύνη, ανεξάρτητα από το γεγονός αν η κατά το στάδιο
των διαπραγματεύσεων δημιουργούμενη μεταξύ των συμβαλλομένων
σχέση προσομοιάζει προς οιονεί σύμβαση ή προς αδικοπραξία, συνάδει
προς το γράμμα και το πνεύμα των προπαρατεθεισών διατάξεων
της Συμβάσεως των Βρυξελλών, δεδομένου ότι η γεννώμενη στην
προσυμβατική ευθύνη υποχρέωση για την παροχή αποζημιώσεως είναι
αυτοτελής και δεν είναι παρεπόμενη, ούτε παρέχεται για υποκατάσταση
των κύριων υποχρεώσεων, έτσι ώστε να προκύπτει από τη σύμβαση,
που θα καταρτιζόταν, και να καλύπτεται από την ενδεχόμενη αποδοχή
του τόπου εκπληρώσεως των υποχρεώσεων αυτών και περαιτέρω το
Δικαστήριο του τόπου, όπου έλαβαν χώρα οι διαπραγματεύσεις και
επήλθε η ζημία, μπορεί να αντιμετωπίσει ευχερέστερα την υπόθεση και
να επιλύσει κατ' ορθότερο τρόπο τη διαφορά λόγω της ευχερέστερης
και ασφαλέστερης συλλογής των αποδείξεων, που δημιουργεί ιδιαίτερη
σύνδεση μεταξύ του Δικαστηρίου αυτού και της ένδικης διαφοράς (Υπέρ
της προκριθείσας απόψεως-Μεταλληνός: Η διεθνής δικαιοδοσία των
δικαστηρίων των κρατών μελών της ΕΟΚ επί αστικών και εμπορικών
υποθέσεων κατά την σύμβασιν των Βρυξελλών της 27-9-1968 Δ. 8, 3
επ. και ιδίως 30 επ. -Υπέρ της απόψεως του τόπου εκπληρώσεως της
μέλλουσας παροχής –Κεραμεύς –Κρεμλής –Ταγαράς: όπου παραπάνω, υπ’
άρθρο 5 σημ. Ι αριθμ. 6 σελ. 52- Υπέρ της απόψεως του Δικαστηρίου του
τόπου της κατοικίας του εναγομένου, Μακρίδου: Ερμηνευτικά ζητήματα
της δωσιδικίας της «αδικοπραξίας» και «οιονεί αδικοπραξίας» του άρθρου
5 σημ. 3 της Συμβάσεως των Βρυξελλών Αρμ. ΜΔ' 1165). Κατ' ακολουθία
αυτών και ενόψει του περιεχομένου της ένδικης αγωγής, στην οποία έχει
σωρευθεί αξίωση προς αποζημίωση από προσυμβατική ευθύνη και από
αδικοπραξία, τα Ελληνικά Δικαστήρια έχουν δικαιοδοσία προς εκδίκαση
της αγωγής κατά την κύρια και την επικουρική βάση της και αρμόδιο κατά
τόπο είναι το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών ως εκ του τόπου όπου
είχαν διεξαχθεί, κατά τα εκτιθέμενα στην αγωγή, οι διαπραγματεύσεις και
επήλθε η ζημία της ενάγουσας. Συνεπώς το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το
οποίο με την εκκαλούμενη απόφαση του δέχθηκε ότι έχει δικαιοδοσία για
την εκδίκαση της αγωγής μόνον κατά την επικουρική βάση της και όχι
και κατά την κύρια βάση αυτής, εσφαλμένως ερμήνευσε και εφήρμοσε
τις προαναφερθείσες διατάξεις της Συμβάσεων των Βρυξελλών και
έσφαλε, όσον αφορά την κύρια βάση της αγωγής, και γι' αυτό πρέπει να
εξαφανισθεί, ως προς αυτή, η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το βάσιμο
προς αυτό πρώτο λόγο της κρινόμενης εφέσεως, ενώ πρέπει να απορριφθεί
ο μοναδικός λόγος της κρινόμενης αντεφέσεως ως αβάσιμος. O Πρόεδρος
του Δικαστηρίου Νικόλαος Δακαναλάκης έχει σχετικώς την ακόλουθη
γνώμη.
Κατά τη διάταξη άρθρου 5 παρ. 1 της Σύμβασης Βρυξελλών, ως προς
τις διαφορές από σύμβαση, πρόσωπο μπορεί να εναχθεί ενώπιον του
Δικαστηρίου του τόπου (χώρας) όπου οφείλει να εκπληρωθεί η παροχή.
Ο τόπος εκπλήρωσης της παροχής ορίζεται είτε συμβατικά είτε από το
νόμο. Στις διαφορές (και) από σύμβαση υπάγονται και οι περιπτώσεις
προσυμβατικής ευθύνης από τις διαπραγματεύσεις. Ως παροχή στην
περίπτωση αμφοτεροβαρούς συμβάσεως νοείται η επίδικη παροχή, δηλαδή
εκείνη που αποτελεί τη βάση της αγωγής. Παροχή δε του αγοραστή
από διαπραγματεύσεις που προπαρασκευάζουν σύμβαση πώλησης
είναι η τελική διαφώτιση (παραγγελία ή μη) επί του αντικειμένου της
πώλησης. Στην προκείμενη περίπτωση, τόπος εκπλήρωσης της παροχής
των εναγομένων από τις ένδικες διαπραγματεύσεις δηλαδή της τελικής
τους πρότασης-διαφώτισης ή παραγγελίας-συμφωνήθηκε κατά την
αγωγή, η Ελλάδα (Αθήνα) όπου η ενάγουσα είχε το επιλεκτικό δικαίωμα
να αποδεχθεί αυτή ή να την αποκρούσει. Οι εναγόμενες δεν πωλούν
παραγγελίες αγορών τους και ούτε II ενάγουσα επιδίωκε την αγορά
τους. Δεν ανακύπτει επομένως ζήτημα αρτέου ή κομιστέου χαρακτήρα
της ένδικης παροχής από το οποίο, κατά τα άρθρα 25 και 320-322,
να έχουν δικαιοδοσία τα δικαστήρια της χώρας όπου οι εναγόμενες
έχουν την επαγγελματική εγκατάστασή τους και αυτό από το λόγο ότι
η παροχή τους αυτή είναι μη χρηματική. Συνεπώς, ανεξάρτητα από
τον τόπο και τον τρόπο διεξαγωγής (διαμειβής) των συνεννοήσεων
των διαδίκων, δικαιοδοσία και κατά την κύρια βάση της αγωγής από
τις ένδικες διαπραγματεύσεις έχουν τα Δικαστήρια της ημεδαπής όπου
κατά τους αγωγικούς ισχυρισμούς της εκκαλούσας, όπως εκτιμώνται
κατά την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη (άρθρα 173 και 200 Α.
Κ.), οι εναγόμενοι συμφώνησαν με αυτή (ενάγουσα) να της παράσχουν
τη σχετική διαφώτιση τους, δηλαδή αν θα πραγματώσουν ή μη και με
ποιους όρους παραγγελία της για την αγορά πλαστικών (NYLON) νημάτων
παραγωγής της. Το Πρωτοβάθμιο, επομένως, απορρίπτοντας τη βάση αυτή
της αγωγής ως απαράδεκτη για έλλειψη δικαιοδοσίας του έσφαλε όπως
βάσιμα παραπονιέται η ενάγουσα, με τον πρώτο λόγο της έφεσης.
Επειδή, για τη γένεση της αξιώσεως προς αποζημίωση από αδικοπραξία,
που θεμελιώνεται στο άρθρο 914 του Α.Κ., το οποίο εφαρμόζεται στην
προκείμενη περίπτωση λόγω της επικλήσεως του από τις διάδικες
εταιρίες, απαιτείται, εκτός άλλων, και παράνομη συμπεριφορά (πράξη ή
παράλειψη) του ζημιώσαντος, που συμβαίνει όταν με αυτή προσβάλλεται
δικαίωμα ή και απλούν συμφέρον του προσώπου, που προστατεύεται
από ορισμένη διάταξη του νόμου. Κατά την κρατούσα στη θεωρία και
τη νομολογία άποψη η διάταξη του άρθρου 914 του ΑΚ δεν περιέχει
επιταγή ή απαγόρευση, αλλά καθορίζει απλώς την κύρωση, δηλαδή
την υποχρέωση αποζημιώσεως, για την περίπτωση που ορισμένη
πράξη ή παράλειψη είναι παράνομη λόγω παραβάσεως κάποιου κανόνα
δικαίου και έτσι δεν είναι ουσιαστικός αλλά λευκός κανόνας δικαίου,
δεδομένου ότι για το χαρακτηρισμό μιας πράξης ως παράνομης ή μη
παραπέμπει στο σύνολο της νομοθεσίας (Γεωργιάδης: Στον Αστικό Κώδικα
Γεωργιάδη-Σταθόπουλου, τόμος IV, υπ' άρθρο 914, αριθμ. 20, σελ.
700 – Καμπίτση: Περί Προσυμβατικής ευθύνης, έκδοση 1960, παρ. 13
στοιχ. IV α', σελ. 56 – ΑΠ 1286/1976 ΝοΒ 25, 906 – ΑΠ 1249/1976
ΝοΒ 25, 739). Περαιτέρω, εκείνος που παραβαίνει κατά το στάδιο των
διαπραγματεύσεων τις υποχρεώσεις, που επιβάλλονται από τα άρθρα 197
και 198 του ΑΚ και συνίστανται στην τήρηση συμπεριφοράς, που διέπεται
από τη συναλλακτική καλή πίστη και τα χρηστά ήθη, δεν θεωρείται
ότι παραβαίνει κάποια διάταξη νόμου, που σκοπεί στην προστασία
ιδιωτικού συμφέροντος, αλλ' απλώς και μόνο την ηθική επιταγή για την
καλόπιστη εκπλήρωση της ενοχής, που τελεί υπό διαπραγμάτευση και κατ'
ακολουθία δεν ευθύνεται κατά τον ίδιο βαθμό, που ευθύνεται ο υπαίτιος
αδικοπραξίας που έχει τελεσθεί, της προς αποζημίωση υποχρεώσεως του
θεμελιουμένης επί των ανωτέρω διατάξεων των άρθρων 197 και 198
του ΑΚ (Μπαρμπαλιάς: Η κατά τα άρθρα 197 και 198 ΑΚ ευθύνη εκ των
διαπραγματεύσεων ΝοΒ 22. 733). Δεν αποκλείεται, όμως η επιδειχθείσα
κατά τις διαπραγματεύσεις συμπεριφορά, χωρίς προηγούμενη προσβολή
ορισμένου δικαιώματος ή κατά νόμο προστατευόμενου συμφέροντος ή
παραβίαση συγκεκριμένης διατάξεως νόμου, να οφείλεται σε πρόθεση
(δόλο) του διαπραγματευόμενου προς πρόκληση ζημίας κατά τρόπο
αντιβαίνοντα στα χρηστά ήθη, οπότε γεννάται, σύμφωνα με τη διάταξη
του άρθρου 919 του ΑΚ, υποχρέωση προς αποζημίωση. Για τη θεμελίωση
της ευθύνης αυτής αρκεί και ενδεχόμενος δόλος (Γεωργιάδης: όπου
παραπάνω, υπ' άρθρο 919, αριθμ. 1 και 3, σελ. 722 επ. – ΑΠ 756/1981
ΕΕΝ 1982, 491). Στην προκείμενη περίπτωση η ένδικη αγωγή κατά την
επικουρική βάση της είναι, όσον αφορά την επιχειρούμενη θεμελίωσή
της στη διάταξη του άρθρου 914 του ΑΚ, νόμω αβάσιμη και πρέπει να
απορριφθεί, καθόσον η εκκαλούσα εταιρεία δεν επικαλείται προσβολή
ορισμένου δικαιώματος ή κατά νόμο προστατευόμενου συμφέροντος ή
παραβίαση συγκεκριμένης διατάξεως νόμου.
Συνεπώς, το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο με την εκκαλούμενη
απόφασή του είχε δεχθεί τα ίδια, ορθώς ερμήνευσε και εφήρμοσε τις άνω
διατάξεις και δεν έσφαλε και γι' αυτό πρέπει να απορριφθεί ο δεύτερος
λόγος, κατά το πρώτο σκέλος αυτού, της κρινόμενης εφέσεως, με τον
οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, ως αβάσιμος. Όσον, όμως, αφορά, την
ίδια βάση της αγωγής και την επιχειρούμενη θεμελίωση της στο άρθρο
919 του ΑΚ, η ένδικη αγωγή, στην οποία διαλαμβάνεται ότι «με ακόμα
μεγαλύτερη πληρότητα θεμελιώνεται η αδικοπρακτική ευθύνη τους και
σύμφωνα με το άρθρο 919 του Α.Κ. και ειδικότερα οι εναγόμενες τήρησαν
όλη την παραπάνω αναλυτικά εκτιθέμενη στάση γνωρίζοντας πολύ καλά
και (τουλάχιστον) αποδεχόμενες τη μετά βεβαιότητας διαγραφόμενη ζημία,
που θα μας προξενούσαν, αυτή δε η από πρόθεση πρόκληση ζημίας σε
βάρος μας έγινε από τις εναγόμενες σε ευθεία αντίθεση προς τα χρηστά
ήθη», είναι πλήρως ορισμένη και δεκτική δικαστικής εκτιμήσεως, καθόσον
εμπεριέχει τα κατά νόμο στοιχεία, ήτοι α) τη ζημία της εκκαλούσας,
β) την αντίθετη προς τα χρηστά ήθη συμπεριφορά των εφεσίβλητων
εταιριών, γ) τη δόλια προαίρεση των τελευταίων και δ) τον αιτιώδη
σύνδεσμο μεταξύ της ζημίας της εκκαλούσας και της συμπεριφοράς των
εφεσίβλητων εταιριών. Συνεπώς, το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο με
την εκκαλούμενη απόφασή του έκρινε αντιθέτως, εσφαλμένως εκτίμησε
το περιεχόμενο της αγωγής κατά την άνω ειδικότερη βάση της και έσφαλε
και γι' αυτό πρέπει να εξαφανισθεί η προσβαλλόμενη απόφαση του κατά
τους βάσιμους προς αυτό δεύτερο, κατά το δεύτερο σκέλος του, και τρίτο
λόγους της κρινόμενης εφέσεως.
Επειδή, κατ' ακολουθία των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη
αντέφεση, ως κατ' ουσία αβάσιμη, και να γίνει δεκτή η κρινόμενη
έφεση, ως κατ' ουσία βάσιμη, να εξαφανισθεί η εκκαλούμενη απόφαση
κατά το μέρος που εκτίθεται ανωτέρω και να αναπεμφθεί η υπόθεση,
σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 535 παρ. Ι εδ. 2 του Κ. Πολ. Δικ., στο
Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, αφού αυτό δεν έχει αποφασίσει επί της ουσίας
της υποθέσεως, και να συμψηφισθούν τα δικαστικά έξοδα των διαδίκων
αμφότερων των βαθμών δικαιοδοσίας λόγω εύλογης αμφιβολίας των
εφεσίβλητων εταιριών για την έκβαση της δίκης (άρθρα 179 και 183 του Κ.
Πολ. Δικ.).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Συνεκδικάζει, αντιμωλία των διαδίκων, την έφεση και την αντέφεση.
Δέχεται τυπικώς την έφεση και την αντέφεση.
Απορρίπτει την αντέφεση κατ' ουσία.
Δέχεται την έφεση κατ' ουσία.
Εξαφανίζει την υπ' αριθμ. 7157/1999 οριστική απόφαση του Πολυμελούς
Πρωτοδικείου Αθηνών, που έχει εκδοθεί κατά την τακτική διαδικασία.
Αναπέμπει την υπόθεση προς εκδίκαση στο Πολυμελές Πρωτοδικείο
Αθηνών.