Ι. Νόμιμα φέρεται και πάλιν ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου η κρινόμενη
υπόθεση (έφεση κατά της 143/1998 απόφασης του Μονομελούς
Πρωτοδικείου Ρόδου) κατά την αναφερομένη στην αρχή της απόφασης
αυτής δικάσιμο με την με αριθ. εκθ. κατ. 406/2001 κλήση της εκκαλούσας,
ύστερα από την έκδοση της 38/2001 απόφασης του Δικαστηρίου τούτου,
με την οποία διατάχθηκε η επανάληψη της συζήτησης προκειμένου
να προσκομισθούν τ’ αναφερόμενα εκεί έγγραφα, τα οποία και
προσκομίσθηκαν.
ΙΙ. Σύμφωνα με το αρ. 3 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ. στην δικαιοδοσία των
(ημεδαπών) πολιτικών δικαστηρίων υπάγονται ημεδαπά και αλλοδαπά,
εφόσον υπάρχει (κατά τόπον) αρμοδιότητα Ελληνικού Δικαστηρίου. Με
την διάταξη αυτή καθιερώνεται ως κανόνας η διεθνής δικαιοδοσία των
ελληνικών πολιτικών δικαστηρίων και επί ιδιωτικών διαφορών, εφόσον
αυτές συνδέονται με τα ελληνικά πολιτικά δικαστήρια με κάποιο στοιχείο
θεμελιωτικό της αρμοδιότητάς τους κατά τις διατάξεις των γενικών και
ειδικών δωσιδικιών.
Από την διάταξη, όμως, αυτή σε συνδυασμό με τις διατάξεις των αρ. 42
– 44 ΚΠολΔ προκύπτει ακόμη, ότι με συμφωνία των μερών μπορεί ν’
αποκλεισθεί η διεθνής δικαιοδοσία των ελληνικών πολιτικών δικαστηρίων
και να καθορισθεί αποκλειστική δικαιοδοσία των δικαστηρίων άλλης
πολιτείας επί υφισταμένων μεν διαφορών ρητά ή σιωπηρά, ενώ αν
πρόκειται για διαφορές που ενδέχεται να προκύψουν στο μέλλον
από ορισμένη έννομη σχέση, εφόσον τούτο καθορίζεται από τα μέρη
κατά τρόπο σαφή. Στην περίπτωση αυτή με βάση την γενική αρχή της
αυτονομίας της ιδιωτικής βούλησης, οι διάδικοι με την σχετική συμφωνία
τους εκφράζουν την βούλησή τους και έτσι προβαίνουν στον καθορισμό
του συγκεκριμένου κατά τόπον αρμοδίου δικαστηρίου, η συμφωνία δε
αυτή είναι έγκυρη, εκτός αν συντρέχουν άλλοι λόγοι νόμιμης προσβολής
(Ολ. ΑΠ 4/1992 ΝοΒ 40, 707, ΑΠ 27/1991 ΕλλΔνη 32, 795, ΑΠ 195/1990
ΕλλΔνη 31, 1006, ΑΠ 1309/1991 ΕλλΔνη 33, 1181, ΑΠ 317/1987
ΕΝΔ ΙΣΤ. 59, Εφ.Αθ. 2688/1995 Δ 27. 396, ΕφΘεσ 3819/1990 Αρμ
ΜΣΤ.161, ΕφΠειρ 1143/1984 Δ 16, 11). Ειδικότερα, η συμφωνία αυτή
είναι καταρχήν καθ’ όλα έγκυρη και σύμφωνη με το αρ. 17 παρ. 1 της
από 27.9.1968 Διεθνούς σύμβασης των Βρυξελλών «για την διεθνή
δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές
υποθέσεις», η οποία, έχοντας υπογραφεί εξαρχής από την Γερμανία (που
κατάθεσε κατ' αρ. 62 αυτής, τα έγγραφα της επικύρωσης την 8.8.1988),
κυρώθηκε από την Ελλάδα με το ν. 1814/1988 και άρχισε να ισχύει από
1.4.1989 (σύμφωνα με το αρ. 62 αυτής και την από 20/2 3/3/1989
ανακοίνωση του Υπ. Εξωτερικών, αφού το έγγραφο της επικύρωσης της
Ελλάδας κατατέθηκε την 19.1.1989), υπερισχύει δε κατά το αρ. 28 παρ.
1 του Συντ. των τυχόν αντιθέτων διατάξεων του εσωτερικού δικαίου.
Συγκεκριμένα, με το αρ. 17 παρ. 1 της ως άνω Διεθνούς Σύμβασης
των Βρυξελλών επιτρέπεται ρητά να συμφωνηθεί μεταξύ των μερών,
το ένα των οποίων τουλάχιστον πρέπει να έχει την κατοικία του στο
έδαφος συμβαλλομένου κράτους, να ορίσουν με γραπτή ή και προφορική
συμφωνία (που θα επιβεβαιωθεί γραπτώς), ότι οι διαφορές που έχουν
προκύψει ή θα προκύψουν από συγκεκριμένη έννομη σχέση θα υπάγονται
στην δικαιοδοσία του δικαστηρίου ή των δικαστηρίων συμβαλλομένου
κράτους, οπότε τα δικαστήρια του κράτους αυτού έχουν αποκλειστική
διεθνή δικαιοδοσία. Κατ’ εξαίρεση, όμως, της δυνατότητας αυτής των
μερών, με την παρ. 3 του ιδίου άρθρου 17 ορίζεται ότι συμφωνίες
διεθνούς δικαιοδοσίας δεν παράγουν αποτελέσματα, εάν τα δικαστήρια,
των οποίων αποκλείουν την διεθνή δικαιοδοσία, είχαν αποκλειστική
διεθνή δικαιοδοσία σύμφωνα με το αρ. 16 της Σύμβασης. Στο αρ. 16
παρ. 1 της Σύμβασης αυτής (στο οποίο προστέθηκε παρ. 2 με την από
26.5.1989 Σύμβαση του Σαν Σεμπαστιάν, η οποία δεν ενδιαφέρει εδώ)
ορίζεται, ότι σε υποθέσεις εμπραγμάτων δικαιωμάτων επί ακινήτων και
μισθώσεων ακινήτων είχαν αποκλειστική διεθνή δικαιοδοσία, χωρίς να
λαμβάνεται υπόψη η κατοικία, τα δικαστήρια του συμβαλλομένου κράτους
της τοποθεσίας του ακινήτου. Η έννοια των όρων αυτών και δη των
«υποθέσεων μίσθωσης ακινήτων» πρέπει καταρχήν να προσδιορισθεί
αυτόνομα στα πλαίσια της Σύμβασης, χωρίς να γίνεται παραπομπή στο
εσωτερικό δίκαιο του δικάζοντος δικαστού, ενόψει του σκοπού της
ρύθμισης που είναι η εφαρμογή του, κατά κανόνα αναγκαστικού δικαίου,
διατάξεων του δικαίου του τύπου της τοποθεσίας του ακινήτου που
αφορούν την προστασία των δικαιωμάτων των μισθωτών και τον έλεγχο
του ύψους των μισθωμάτων. Με την αφετηρία αυτή έχει κριθεί από το
Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ότι περιλαμβάνονται στην
δικαιοδοτική βάση του αρ. 16 παρ. 1 όχι μόνον οι αγωγές παράδοσης ή
απόδοσης της χρήσης του μισθίου ακινήτου ή οι αναφερόμενες στην πράξη
και την ερμηνεία της μισθωτικής σύμβασης ή στην αποκατάσταση των
ζημιών που προκάλεσεν ο μισθωτής, αλλά και οι αγωγές καταβολής των
μισθωμάτων καθώς και των άλλων παρεπομένων εξόδων που υποχρεούται
να καταβάλει ο μισθωτής (όπως τα έξοδα για την κατανάλωση ύδατος,
καθώς ακόμη και οι συμβάσεις μίσθωσης ακινήτων που συνάπτονται για
περιορισμένο χρονικό διάστημα και αφορούν μόνο την παραχώρηση της
χρήσης εξοχικής κατοικίας (Κεραμεύς-Κρεμλής-Ταγαράς, βλ. σύμβαση
των Βρυξελλών για την διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων
όπως ισχύει στην Ελλάδα κάτω από τα αρ. 16, αρ. 8, 10, σελ. 125
επ., βλ. απόφαση του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στην
υπόθεση C-8/98 Δ 33, 30). Ενόψει των ανωτέρω είναι σαφές, ότι στην
προδιαληφθείσα έννοια υπάγονται και οι συμβάσεις μεταξύ τουριστικού
πρακτορείου και ξενοδόχου, ο οποίος θέτει στην διάθεση του πρακτορείου
αριθμό κλινών προς διαμονή εναλλασσομένων τουριστών – πελατών του
πρακτορείου για ορισμένη τουριστική περίοδο έναντι αμοιβής, η οποία
περιλαμβάνει πλην του συμφωνηθέντος μισθώματος και το αντίτιμο για
άλλες παροχές (πρωϊνό, ημιδιατροφή κλπ), αφού ναι μεν οι συμβάσεις
αυτές, όπως και αν ήθελον χαρακτηρισθεί (allotments κλπ), παρουσιάζουν
ιδιορρυθμίες έναντι των κοινών μισθώσεων, πλην όμως δεν πρέπει να
παροράται το γεγονός ότι τον πυρήνα και την βάση τους αποτελεί η
σύμβαση μίσθωσης (πρβλ ΑΠ 699/1992 ΕλλΔνη 34, 1082), δηλ. η έναντι
ανταλλάγματος (μισθώματος) παραχώρηση της χρήσης ακινήτων ή μέρους
αυτού (δωματίων ξενοδοχείου) με τις ως άνω πρόσθετες παροχές που
είναι παρεπόμενες της κύριας αυτής σύμβασης, ενώ παρά το γεγονός ότι
η χρήση του ακινήτου γίνεται κατά παραχώρηση από το πρακτορείο ή τον
ταξιδιωτικό ή τουριστικό οργανισμό η σύμβαση καταρτίζεται και ισχύει
μεταξύ αυτού και του παραχωρήσαντος την χρήση ξενοδόχου, μεταξύ των
οποίων υφίστανται οι εκατέρωθεν υποχρεώσεις και τα συναφή δικαιώματα.
Στην κρινόμενη περίπτωση με την με αριθ. εκθ. κατ. 96/1997 αγωγή
της ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρόδου η ενάγουσα και
ήδη εκκαλούσα εδρεύουσα εις Αφάντου Ρόδου ανώνυμη εταιρεία,
αφού εξέθεσεν, ότι με τις από 16.7.1993 και 19.8.1993 γραπτές
συμβάσεις έθεσε στην διάθεση του εναγομένου γερμανικού ταξιδιωτικού
οργανισμού, εδρεύοντος στην Γερμανία, το σύνολο των κλινών του
ξενοδοχείου της «Λ» (που βρίσκεται στην περιοχή των Κολυμπίων) για
τις τουριστικές περιόδους των ετών 1993 και 1994 για την διαμονή των
(εναλλασσομένων) τουριστών που θ' απέστελλε ο ως άνω οργανισμός,
έναντι των αναλυτικά αναφερομένων στην αγωγή τιμών ανά άτομο καθώς
και ότι, αν και η ενάγουσα κατά τις τουριστικές αυτές περιόδους είχε στην
διάθεση των εναγομένων όλα τα δωμάτια του ξενοδοχείου της, κατά
τις σχετικές συμβάσεις τους, ο εναγόμενος δεν κάλυψε όλα τα δωμάτια
αλλά έστειλε λιγότερα από τα συμφωνημένα άτομα, κατά τα αναλυτικά
εκτιθέμενα στην αγωγή, ζήτησε να υποχρεωθεί ο εναγόμενος και ήδη
εφεσίβλητος να καταβάλει σ' αυτή με το νόμιμο τόκο, το συνολικό ποσό
των 46.343.960 δρχ., το οποίο αντιστοιχεί στις μη καλυφθείσες κλίνες και
παριστά την ζημία της ενάγουσας και για τις δύο τουριστικές περιόδους.
Η αγωγή αυτή, σύμφωνα με τα προρρηθέντα υπάγεται στην αποκλειστική
δικαιοδοσία της τοποθεσίας του ως άνω ξενοδοχείου, δηλ. της Ρόδου, μη
ισχύοντος οποιουδήποτε όρου των συμβάσεων για υπαγωγή των διαφορών
απ' αυτές στην αποκλειστική δικαιοδοσία των δικαστηρίων της Γερμανίας.
ΙΙΙ (Α). Σύμφωνα με τα αρ. 3, 4 και 6 της Κοινοτικής Σύμβασης της Ρώμης
του 1980 για το εφαρμοστέο δίκαιο στις συμβατικές ενοχές που κυρώθηκε
το ν. 1792/1988 και ισχύει στην Ελλάδα από 1.4.1991, επικρατεί δε της
ρύθμισης του αρ. 25 Α.Κ., επί συμβατικών ενοχών ισχύει ο κανόνας της
ελεύθερης επιλογής από τα συμβαλλόμενα μέρη του εφαρμοστέου δικαίου,
η σύμβαση δηλ. διέπεται από το δίκαιο που επέλεξαν τα μέρη, η επιλογή δε
αυτή πρέπει να είναι ρητή ή να συνάγεται με βεβαιότητα από τις διατάξεις
της σύμβασης, ενώ, εάν δεν έχει επιλεγεί από τους συμβαλλόμενους
το εφαρμοστέο δίκαιο, τότε κατ' αρ. 4 της ως άνω Διεθνούς Σύμβασης
«..η Σύμβαση διέπεται από το δίκαιο της χώρας, με την οποία συνδέεται
στενότερα» (ΑΠ 464/2001 ΕλλΔνη 43, 1413, Εφ.Πειρ. 1004/1993 ΕλλΔνη
35, 1382). Κατά την αληθή έννοια των διατάξεων αυτών και κατ' ανάλογη
εφαρμογή όσων ισχύουν για την παρομοίου περιεχομένου διάταξη του
αρ. 25 Α.Κ., η εξουσία των μερών να καθορίζουν ελεύθερα το δίκαιο που
ρυθμίζει τις ενοχές από σύμβαση δεν είναι απεριόριστη. Έτσι η αυτονομία
τους να επιλέγουν το εφαρμοστέο δίκαιο τελεί υπό τον περιορισμό ότι
το επιλεγόμενο δίκαιο πρέπει να περιορίζεται στα δίκαια εκείνα, με τα
οποία η σύμβαση εμφανίζει κάποιο σύνδεσμο, νομικού ή πραγματικού
χαρακτήρα, έστω και απώτερο. Εάν τα μέρη επιλέξουν ως εφαρμοστέο
το δίκαιο πολιτείας, προς την οποία η ρυθμιστέα ενοχική σχέση ουδένα
σύνδεσμο έχει ή έχει σύνδεσμο εντελώς χαλαρό και επουσιώδη, τούτο
αντιμετωπίζεται, ως σαν τα μέρη δεν εξεδήλωσαν σχετική βούληση και ο
καθορισμός του εφαρμοστέου ουσιαστικού δικαίου θα γίνει σύμφωνα με
το αρ. 4 της Σύμβασης (αντίστοιχη η διάταξη του αρ. 25 παρ. 2 Α.Κ.), θα
εφαρμοσθεί δηλ. το δίκαιο της χώρας με την οποία συνδέεται στενότερα
η ρυθμιστέα έννομη σχέση. Τούτο, ο καθορισμός δηλ. του εφαρμοστέου
δικαίου από τον δικαστή παρά την ρητή υπαγωγή σε ορισμένο δίκαιο,
πρέπει να γίνεται κυρίως, όταν κατά την κρίση του δικαστή η επιλογή
ορισμένου δικαίου έχει γίνει με σκοπό την καταστρατήγηση δικαίου
(προσκρούουσα στο αρ. 281 Α.Κ.), την αποτροπή δηλ. της επέλευσης
των ομαλών εννόμων συνεπειών και την επέλευση αντίθετα αντί γι' αυτές
άλλων συνεπειών, συμφώνων προς την επιθυμία των ενδιαφερομένων,
η οποία (καταστρατήγηση), λαμβανομένη υπόψη αυτεπάγγελτα από
το δικαστήριο, υπάρχει στο πεδίο ειδικότερα του ιδιωτικού διεθνούς
δικαίου, όταν εκτοπίζεται τεχνηέντως ολόκληρο το δίκαιο ενός κράτους
και ιδιαίτερα, όταν εκτοπίζεται με πράξη του καταστρατηγούντος, ο
εφαρμοστέος in concreto κανόνας ιδιωτικού διεθνούς δικαίου χάριν άλλου
τέτοιου κανόνα που δίδει διαφορετικό εφαρμοστέο ουσιαστικό δίκαιο
(lex causae – Ηλ. Κρίσπη, Ιδ. διεθνές δίκαιο, παρ. 34, ΑΠ 1302/1998
ΕλλΔνη 40, 121). Περαιτέρω, οι συμφωνίες αυτές, για την επιλογή δηλ.
του εφαρμοστέου δικαίου, μπορούν να προσβληθούν για ελαττώματα της
βούλησης (πλάνη, απάτη κλπ.), με την έννοια, ότι, αν ο υπογράφων το
σχετικό έγγραφο (σύμβαση), προβαίνοντας έτσι σε δικαιοπρακτική δήλωση
βούλησης, το υπογράφει «εν επιγνώσει» ότι αγνοεί το περιεχόμενό
του, δεν βρίσκεται σε πλάνη και δεν χωρεί προσβολή της δήλωσης
βούλησης για την αιτία αυτή (αρ. 140-142 ΑΚ), αν όμως το υπογράψει
υπολαμβάνοντας εσφαλμένα ότι περιλαμβάνει ορισμένο περιεχόμενο, ενώ
περιλαμβάνει διαφορετικό, τότε βρίσκεται σε πλάνη (ΑΠ 492/1981 ΝοΒ 30,
52).
(Β). Εξάλλου, το αρ. 33 Α.Κ. αποκλείει την εφαρμογή διάταξης του
αλλοδαπού δικαίου στις έννομες σχέσεις, οι οποίες σύμφωνα με τα
προηγούμενα άρθρα του Κώδικα ρυθμίζονται από το δίκαιο αυτό, όταν
στην συγκεκριμένη περίπτωση η εφαρμογή της διάταξης προσκρούει στα
χρηστά ήθη ή την δημόσια τάξη. Η έννοια της δημόσιας τάξης στο άνω
άρθρο δεν ταυτίζεται με την έννοια των κανόνων αναγκαστικού δικαίου,
αλλά είναι στενότερη, περιλαμβάνει δηλ. μόνο εκείνους τους κανόνες,
με τους οποίους η ελληνική πολιτεία προστατεύει θεμελιώδεις αξίες και
αντιλήψεις του έννομου βίου, πολιτικές, οικονομικές, κοινωνικές ή και
άλλης φύσης, η προσβολή των οποίων δεν είναι ανεκτή, ακόμη και όταν
γίνεται κατ’ εφαρμογή αλλοδαπού δικαιϊκού συστήματος (ΑΠ 1264/1992
ΕλλΔικ 35, 1328).
(Γ). Στην κρινόμενη περίπτωση από την κατάθεση του μάρτυρα της
ενάγουσας που εξετάσθηκεν ένορκα στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο (ο
εναγόμενος οργανισμός δεν εξέτασε μάρτυρες), όπως αυτή περιέχεται στα
ταυτάριθμα με την εκκαλουμένη πρακτικά συνεδρίασής του, όλα γενικά και
χωρίς εξαίρεση τα έγγραφα που νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι
διάδικοι και τις ομολογίες τους, στα σημεία που αναφέρονται ειδικά στην
συνέχεια, αποδεικνύονται, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, τα εξής:
(1) Η ενάγουσα ανώνυμη εταιρεία που εδρεύει εις Αφάντου Ρόδου
εκμεταλλεύεται το ξενοδοχείο «Λ.» που βρίσκεται στα Κολύμπια Ρόδου,
ενώ ο εναγόμενος είναι ταξιδιωτικός οργανισμός που εδρεύει στην
Γερμανία
(2) Με τις από 16.7.1992 και 12.8.1993 συμβάσεις που καταρτίσθηκαν
μεταξύ των διαδίκων, προσκομιζόμενες στην αγγλική γλώσσα και σε
νόμιμη μετάφραση στην ελληνική, η ενάγουσα έθεσε στην διάθεση του
εναγομένου, για τις θερινές (τουριστικές) περιόδους των ετών 1993 και
1994 αντίστοιχα, το σύνολο των κλινών του ξενοδοχείου, αποκλειστικά
για τους αποστελλομένους από τον εναγόμενο πελάτες με καθορισθείσα
τιμή (αντάλλαγμα) 3.500 δρχ. ανά άτομο για την τουριστική περίοδο του
1993, ενώ για την αντίστοιχη περίοδο του 1994 οι τιμές διαμορφώθηκαν
(α)από 21/3-20/5 σε 2.750 δρχ. (β) από 21/5-30/6 σε 3.500 δρχ. (γ)
από 1/7 – 14/9 σε 4.800 δρχ. (δ) από 15-30/9 σε 3.500 δρχ. και (ε) από
1-31.10.1994 σε 2.700 δρχ. ανά άτομο, συμπεριλαμβανομένων στις τιμές
αυτές ημιδιατροφής και υπηρεσιών καθαριότητας και
(3) Με ρητό όρο αμφοτέρων των συμβάσεων ορίσθηκεν, ότι αυτές
ρυθμίζονται από το δίκαιον της (τότε) Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της
Γερμανίας. Η υπαγωγή των συμβάσεων αυτών στο ουσιαστικό γερμανικό
δίκαιο δεν υπήρξε προϊόν πλάνης ή εξαπάτησης της ενάγουσας, αφού όχι
μόνο δεν υπάρχει τέτοιος ισχυρισμός, αλλ' αντίθετα συνομολογείται ότι οι
συμβαλλόμενο και ειδικότερα η ενάγουσα σαφώς εγνώριζαν τον όρο αυτόν
και υποβλήθηκαν εκούσια στην ρύθμισή του. Ο ισχυρισμός της ενάγουσας,
ότι κατά την αληθή βούληση των συμβαλλομένων (διαδίκων) ο επίμαχος
όρος περί εφαρμογής του γερμανικού δικαίου δεν αποτέλεσε μέρος της
σύμβασης και ότι το σχετικό έντυπο που τον περιέχει χρησιμοποιήθηκε
ως λύση ανάγκης, δεν ασκεί έννομη επιρροή, αφού, εάν πραγματικά
η αληθινή βούληση των συμβληθέντων ήταν να μην ισχύσει ο όρος
αυτός, θα ηδύναντο ευχερώς να τον διαγράψουν ή να ορίσουν πάνω
στο έντυπο της σύμβασης, το κράτος, το δίκαιο του οποίου επιθυμούσαν
πραγματικά, κατά τους ισχυρισμούς της ενάγουσας, να ρυθμίσει την
μεταξύ τους έννομη σχέση. Περαιτέρω δεν προέκυψεν, ούτε υπάρχει
τέτοιος ισχυρισμός, ότι ο όρος αυτός τέθηκε προς καταστρατήγηση των
διατάξεων του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου, σύμφωνα με τον οποίο θα
εφαρμοστεί άλλο ουσιαστικό δίκαιο και δη το ελληνικό, αφού ο όρος αυτός
δεν τέθηκε μονομερώς από τον εναγόμενο αλλά συμβατικά. Άλλωστε η
ρυθμιστέα έννομη σχέση μεταξύ των διαδίκων δεν είναι άσχετη προς το
γερμανικό δίκαιο, αλλά εμφανίζει σημαντικό σύνδεσμο προς αυτό, αφού
ο εναγόμενος οργανισμός είναι γερμανικός με έδρα στην Γερμανία και οι
αποστελλόμενοι απ' αυτόν πελάτες Γερμανοί. Επομένως και αφού ληφθεί
υπόψη, ότι, ανεξάρτητα από τον ειδικότερο χαρακτηρισμό της μεταξύ
των διαδίκων έννομης σχέσης, τον πυρήνα αυτής αποτελεί η εκ μέρους
της ενάγουσας (ξενοδόχου) παροχή καταλύματος και (ημι)διατροφής
καθώς και άλλων συναφών υπηρεσιών για την ικανοποίηση αναγκών των
φιλοξενουμένων, οι αξιώσεις της ενάγουσας έχουν καταρχήν υποκύψει
στην διετή παραγραφή που καθιερώνει το αρ.196 παρ.2 γερμ. Αστ. Κώδικα
(Bürgerliches Gesetzbuch), αφού για τις αξιώσεις του έτους 1993 για την
καταβολή των οφειλόμενων ποσών που έπρεπε να καταβληθούν κατά ρητό
όρο των συμβάσεων το αργότερο μετά την παροχή των υπηρεσιών (δηλ.
μετά την λήξη της τουριστικής περιόδου 31.10.1993) η παραγραφή άρχισε
από το τέλος του έτους αυτού, δηλ. από 1.1.1994, ενώ για τις αξιώσεις του
έτους 1994, γεννημένες από 31.10.1994 από 1.1.1995, συμπληρώθηκε
δε αντίστοιχα στα τέλη των ετών 1995 και 1996 (βλ. αρ. 201 BGB),
ενώ η αγωγή κατατέθηκε την 26.2.1997, μετά δηλ. την συμπλήρωση
της διετούς αυτής παραγραφής. Πρέπει να σημειωθεί, ότι η εφαρμογή
των ως άνω διατάξεων του γερμανικού Αστ. Κώδικα που προβλέπουν
διετή παραγραφή για τις επίδικες αξιώσεις δεν προσκρούει στην κατά
την έννοια του αρ. 33 Α.Κ. δημόσια τάξη, όπως αβάσιμα υποστηρίζει η
ενάγουσα και ήδη εκκαλούσα για το λόγο ότι σύμφωνα με τις αντίστοιχες
διατάξεις του ελληνικού ουσιαστικού δικαίου η παραγραφή των σχετικών
αξιώσεων είναι 5ετής, με το ίδιο χρονικό σημείο έναρξή της (αρ. 250 αρ.
4, 251, 253 Α.Κ.), αφού ναι μεν οι διατάξεις του ελληνικού δικαίου για την
παραγραφή είναι δημόσιας τάξης, κατά την έννοια όμως του αρ. 3 και όχι
του αρ. 33 Α.Κ., με αυτές δηλ. δεν προστατεύονται θεμελιώδεις αξίες και
αντιλήψεις του έννομου βίου, η προσβολή των οποίων δεν είναι ανεκτή
ακόμα και όταν γίνεται κατ' εφαρμογή αλλοδαπού δικαιϊκού συστήματος,
διότι η παραγραφή και μάλιστα ο χρόνος συμπλήρωσης της δεν αποτελεί
τέτοιο θεσμό ή αξία. Περαιτέρω η εκ μέρους του εναγομένου επίκληση
του γερμανικού ουσιαστικού δικαίου και δη των διατάξεων περί διετούς
παραγραφής δεν έγινε κατά κατάχρηση δικαιώματος, αφού η εφαρμογή
του δικαίου αυτού είχε γίνει συμβατικά, δηλ. εκουσίως. Εξάλλου και
εάν ήθελε θεωρηθεί αληθής ο με την έφεση προβαλλόμενος ισχυρισμός
της ενάγουσας, κατ' αντίθεση προς τα υποστηριχθέντα απ' αυτήν με τις
πρωτόδικες προτάσεις της, ότι υπέγραψε (δια του εκπροσώπου της) τις
επίμαχες συμβάσεις αγνοώντας τους όρους αυτών, δηλ. με επίκληση της
σχετικής άγνοιας της, το περιστατικό αυτό δεν σημαίνει ότι βρισκόταν σε
πλάνη. Ειδικότερα, ναι μεν είναι δυνατόν ν' αντιταχθεί καταχρηστικότητα
στην επίκληση της παραγραφής (ΑΠ 1074/1996 ΕλλΔνη 38, 1126, ΕφΠειρ
928/1994 ΕλΔνη 37, 377), πλην, όμως, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι
κατ' αρ. 226 BGB κατάχρηση δικαιώματος υπάρχει όταν αυτό ασκείται με
μοναδικό σκοπό την πρόκληση βλάβης στο άλλο μέρος, δεν επικαλείται
η ενάγουσα περιστατικά θεμελιούντα τέτοια κατάχρηση, αφού πέραν των
ως άνω αναφερομένων περί υπογραφής των συμβάσεων χωρίς γνώση
των όρων τους καθώς και του Γερμανικού δικαίου και δη των διατάξεων
για την παραγραφή, περιστατικά που ανάγονται σε χρόνο προγενέστερο
από την γέννηση του επιδίκου δικαιώματος και δεν μπορούν μόνα τους
να προσδώσουν καταχρηστικότητα στην εκ μέρους του εναγομένου
άσκηση του δικαιώματος τούτου (την προβολή δηλ. της παραγραφής),
δεν αναφέρονται άλλες ειδικότερες ενέργειες του εναγομένου καθιστώσες
καταχρηστική την άσκηση του νομίμου αυτού δικαιώματός του (πρβλ. ΑΠ
1074/1996 ό.π.).
(4) Τέλος, η ενάγουσα με την προσθήκη στις πρωτόδικες προτάσεις της
πρότεινε παραδεκτά την αντένσταση της διακοπής παραγραφής (ΑΠ
18/1998 ΕλλΔνη 32, 520) με την εκ μέρους του εναγομένου αναγνώριση
των αξιώσεών της (αρ. 208 BGB), η οποία, όμως, είναι πλήρως αόριστη,
αφού για να είναι ορισμένη η αντένσταση αυτή σύμφωνα με το αρ.
262 ΚΠολΔ (λαμβανομένου υπόψη ότι το θέμα αυτό ως δικονομικό
διέπεται από την lex fori, το δίκαιο δηλ. του δικάζοντος δικαστού) έπρεπε
ν' αναφέρει τον χρόνο της αναγνώρισης, ώστε να προκύπτει αν αυτή
έγινε πριν από την συμπλήρωση της παραγραφής, καθόσον δεν νοείται
διακοπή συμπληρωθείσης παραγραφής, η δε αναγνώριση συμπληρωθείσης
παραγραφής υπόκειται σε άλλες διατυπώσεις και έχει άλλα αποτελέσματα
κατ' αρ. 222 BGB (Απ. Γεωργιάδη, Γεν. Αρχές Αστ. Δικαίου, 1997, παρ. 25
ΙΙΙ, Μ. Χ. Καλογερά, σε Γεωργιάδη – Σταθόπουλο, Α.Κ. αρ. 260 αριθ. 4,
ΑΠ 819/1984 ΝοΒ 39, 612), τέτοιος, όμως, χρονικός προσδιορισμός δεν
διαλαμβάνεται στην αντένσταση αυτή. Πρέπει, επομένως, ν' απορριφθεί η
κρινόμενη έφεση στο σύνολό της και να καταδικασθεί η εκκαλούσα στην
δικαστική δαπάνη του εφεσιβλήτου (αρ. 176, 183, 189, 191 ΚΠολΔ, 99 επ
Κωδ. περί Δικηγόρων) κατά τα ειδικότερα στο διατακτικό εκτιθέμενα.
Για τους λόγους αυτούς
Δικάζοντας κατ' αντιμωλία των διαδίκων.
Απορρίπτει κατ' ουσίαν την ένδικη έφεση.