ΑΝΩΤΑΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΥΠΡΟΥ  
ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ  
  
(Πολιτική Έφεση Αρ. 61/2011)  
  
3 Ιουλίου,   2014  
  
[ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΥ, Δ., ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ Δ., ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ, Δ.]  
  
  
ΜΕΤΑΞΥ:   
  
  
          1.       ALAIN  MANGION  
          2.       CREDINVEST  INTERNATIONAL  CORPORATE  FINAN
CE 
                                                                             Εφεσειόντων -
Eναγομένων  
  
 ΚΑΙ 
  
  
            1.         ΙΩΑΝΝΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗ  
            2.         STERFORCE INVESTMENTS LTD  
                                                                                          Εφεσιβλήτων -
Εναγόντων  
  
....................  
  
Χ. Παπαχριστοδούλου, για Εφεσείοντες  
Α. Νεοκλέους, για Εφεσίβλητους  
  
.......  
  
     EΡΩΤΟΚΡΙΤΟΥ, Δ.:   Την ομόφωνη απόφαση του Δικαστηρίου θα 
δώσει ο Δικαστής  Μ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ . 
  
  
  
Α Π Ο Φ Α Σ Η  
  
     ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ, Δ.:    Ο εφεσείων 1 είναι κάτοικος Μάλτας και 
διευθυντής της εφεσείουσας 2, η οποία είναι εταιρεία εγγεγραμμένη στη 
Μάλτα όπου και η έδρα της.   Αντίστοιχα, ο εφεσίβλητος 1 είναι κάτοικος 
Κύπρου και διευθυντής της εφεσίβλητης 2, η οποία είναι εταιρεία 
εγγεγραμμένη στην Κύπρο με έδρα τη Λευκωσία.  
  
     Αποτελεί κοινό τόπο ότι κατά τη χρονική περίοδο 2005 -2009 οι 
διάδικοι είχαν συνεργασία στον τομέ α του ηλεκτρονικού στοιχήματος. 
Αφορούσε την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών από τους 
εφεσίβλητους προς την μαλτέζικη εταιρεία  Giocobet  Ltd, την οποία 
σύστησαν οι εφεσείοντες προκειμένου να οργανώσουν διαδικτυακώς και 
μετά από σχετικές άδειες το υπό αναφορ ά στοίχημα.   Διαφωνούν όμως 
για τον τόπο  και τρόπο σύναψης της συμφωνίας συνεργασίας, καθώς 
επίσης και για τον τόπο εκπλήρωσης της.   Με τους εφεσείοντες να 
ισχυρίζονται ότι η συμφωνία ήταν προφορική και καταρτίστηκε στη 
Μάλτα, όπου και ο τόπος εκπλήρωσης της αφού εκεί διεξήγαγε τις 
εργασίες της η  Giocobet .  Και με τους εφεσίβλητους να αντιτείνουν ότι η 
συμφωνία (α) καταρτίστηκε μέσω τηλεφώνου και ηλεκτρονικού 
ταχυδρομείου μεταξύ των εφεσειόντων από τη Μάλτα και των 
εφεσιβλήτων από την Κύπρο, (β) ήταν εκτελεστή εν μέρει στην Κύπρο και 
εν μέρει στη Μάλτα και ( γ) η αμοιβή τους για τις προσφερόμενες 
υπηρεσίες, θα καταβαλλόταν στην Κύπρο ή συμφώνως των οδηγιών 
τους από την Κύπρο.  
  
     Όπως γίνεται αντιληπτό, μεταξύ των διαδίκων προέκυψαν διαφορές 
σε σχέση με την εκτέλεση των συμφωνηθέντων.   Με αποτέλεσμα οι 
εφεσ ίβλητοι να κινήσουν αγωγή εναντίον των εφεσειόντων στο 
Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας (στο εξής το Δικαστήριο) αξιώνοντας, 
μεταξύ άλλων, €195.000 ως οφειλόμενη αμοιβή για παροχή υπηρεσιών 
και €725.000 ως απώλεια και/ή ζημία λόγω αθέτησης συμφωνίας και/ή 
ως απώλεια μελλοντικών κερδών ή εισοδημάτων.  
  
     Όπως είναι παραδεκτό, το κλητήριο καταχωρίστηκε μετά από άδεια 
σφράγισης ημερ. 10.6.09 και επιδόθηκε στους εφεσίβλητους μετά από 
άδεια για επίδοση του εκτός δικαιοδοσίας ημερ. 1.7.09.   Όταν δε 
συντελέστηκε η επίδοση, οι εφεσίβλητοι καταχώρισαν εμπρόθεσμα 
σημείωμα εμφάνισης υπό διαμαρτυρία και ακολούθως αίτηση για 
παραμερισμό του κλητηρίου και/ή του διατάγματος με το 
οποίo παραχωρήθηκε άδεια για σφράγιση και επίδοση του εκτός της 
δικαιοδοσίας των κυπριακών δι καστηρίων, καθώς επίσης και για 
αναστολή της διαδικασίας.   Και αυτό με επίκληση (κυρίως) του 
Κανονισμού (ΕΚ) 44/2001 του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
(στο εξής ο Κανονισμός), στη βάση του οποίου προώθησαν τη θέση ότι 
τα κυπριακά δικαστήρια στερούνται δ ικαιοδοσίας για εκδίκαση 
της  υπόθεσης και ότι δικαιοδοσία έχουν τα δικαστήρια της Μάλτας.  
  
     Η αίτηση προσέκρουσε σε ένσταση και κατά την ακρόαση που 
επακολούθησε, οι διάδικοι προώθησαν τις θέσεις τους με επίκεντρο τις 
πρόνοιες του άρθρου 5(1) του Καν ονισμού και εμμένοντας στους 
ισχυρισμούς τους αναφορικά με τον τόπο και τρόπο σύναψης και 
εκτέλεσης της συμφωνίας.   Με τελική κατάληξη την έκδοση ενδιάμεσης 
απόφασης ημερ. 27.1.11, με την οποία κρίθηκε ότι στη βάση του 
περιεχομένου της έκθεσης απαίτησης τω ν εφεσιβλήτων - των 
ισχυρισμών τους, δηλαδή, ότι οι συμφωνηθείσες υπηρεσίες θα 
παρέχονταν τόσο στην Κύπρο όσο και στη Μάλτα και ότι η αμοιβή τους 
θα πληρωνόταν στην Κύπρο ή σύμφωνα με τις οδηγίες τους από την 
Κύπρο - και των προνοιών του άρθρου 5(1) του Κα νονισμού, τα κυπριακά 
δικαστήρια έχουν δικαιοδοσία να εκδικάσουν την υπόθεση και 
συνακόλουθα η αίτηση απορρίφθηκε.   Παραθέτουμε αυτούσιο το σχετικό 
μέρος από την απόφαση:  
  
«Είναι φανερό από την Ε/Α, παρόλο ότι οι Αιτητές ισχυρίζονται ότι 
οι σχετικοί ισχυρ ισμοί είναι ατεκμηρίωτοι, ότι αποτελεί θέση των 
Εναγόντων ότι η παροχή υπηρεσιών θα γινόταν σε αμφότερες 
Κύπρο και Μάλτα. Θεωρώ ότι με βάση τα γεγονότα αυτά, η ορθή 
ερμηνεία του εν λόγω Άρθρου είναι ότι αμφότερα τα Δικαστήρια της 
Κύπρου και της Μάλτας έχου ν δικαιοδοσία αφού η παροχή 
υπηρεσιών θα γινόταν και στις δύο χώρες.  
  
Οι Αποφάσεις του  ΔΕΚ στις οποίες έκαμε αναφορά στην Αγόρευση 
του ο κ. Παπαδόπουλος αποφασίστηκαν πριν τη θέσπιση 
του ΕΚ 44/2001  και το Δικαστήριο προσπαθούσε να εξεύρει ποια 
χώρα είχε τον πλησιέστερο συνδετικό παράγοντα μεταξύ της 
επίδικης συμφωνίας και του Δικαστηρίου που διέθετε δικαιοδοσία, 
στηρίζονται δε σ το Άρθρο 5(1) της  Συνθήκης των Βρυξελλών, 
1968.  Το Άρθρο αυτό επίσης περιέχει πρόνοιες αναφορικά με τη 
δικαιοδοσία, πλην όμως το  Άρθρο 5(1) του  ΕΚ 44/2001  περιέχει 
σαφέστερες πρόνοιες και καλύπτει πλήρως τα γεγονότα της 
παρούσας Αίτησης.  
  
Με βάση όλα τα πιο πάνω, καταλήγω ότι εφαρμόζοντας τις 
πρόνοιες του  Άρθρου 5(1)(β) του ΕΚ 44/2001  και τα Κυπριακά 
Δικαστήρια διαθέτουν δικαιοδοσία για εκδίκαση της παρούσας 
υπόθεσης.»  
  
  
     Οι εφεσείοντες αντέδρασαν στην απόρριψη της αίτησης με την 
παρούσα έφεση, με την οποία προσβάλλουν την ορθότητα της 
πρωτόδικης για πέντε λόγους.   Απ΄ αυτούς οι τρεις πρώτοι έχουν στο 
στόχαστρο τους την κρίση του Δικαστηρίου «.  ότι αμφότερα τα Δικαστήρια 
της Κύπρου και της Μάλτας έχουν    δικαιοδοσία αφού   η παροχή 
υπηρεσιών θα γινόταν και στις δύο χώρες»  και ενόψει τούτου θα τους 
εξετάσουμε από κοινού. Πρόκειται, προβάλλεται στην αιτιολόγηση των 
υπό αναφορά λόγων, για κρίση που διαμορφώθηκε ως αποτέλεσμα 
λανθασμένης εφαρμογής του Κανονισμού. Αφενός, καθότι το Δικαστήριο 
δεν συνεκτίμησε ότι οι εφεσίβλητοι δ εν παρέθεσαν στοιχεία για 
θεμελίωση της διεθνούς δικαιοδοσίας των κυπριακών δικαστηρίων και, 
αφετέρου, καθότι παραγνώρισε την αρχή της οικονομίας την οποία 
σκοπεί να επιβάλει ο Κανονισμός ώστε όλες οι αγωγές που 
θεμελιώνονται στην ίδια σύμβαση να υποβάλλον ται σε ένα και μόνο 
δικαστήριο.  
  
     Οι προαναφερθέντες λόγοι έφεσης προωθήθηκαν σε περίγραμμα 
αγόρευσης των ευπαιδεύτων συνηγόρων   των εφεσειόντων, όπου 
διατυπώνεται η θέση πως εσφαλμένα το Δικαστήριο δεν αποφάνθηκε ότι 
δικαιοδοσία για εκδίκαση της υπόθ εσης έχουν μόνο τα δικαστήρια της 
Μάλτας κατ΄ εφαρμογή του κριτηρίου της κατοικίας των εφεσειόντων που 
εισάγει το άρθρο 2(1) του Κανονισμού.   Το άρθρο 5(1) του Κανονισμού, 
εισηγήθηκαν, δεν εφαρμόζεται και εσφαλμένα το Δικαστήριο το 
ερμήνευσε για δύο κυρίως  λόγους.    Ο πρώτος, καθότι το άρθρο αυτό 
πρέπει να ερμηνεύεται με τρόπο ώστε, όπου η συμβατική παροχή 
εκπληρώθηκε ή έπρεπε να εκπληρωθεί σε διαφορετικά μέρη, η διεθνής 
δικαιοδοσία καθορίζεται κατ΄ εφαρμογή του κριτηρίου της δωσιδικίας της 
κατοικίας και πα ρέπεμψαν σχετικά στην  Besix  S.A. 
κατά  Wassereinigungsbau  Alfred  Kretzschmar  GmbH  & Co KG (W
ABAG ) κ.α., υπόθεση  C-256/2000, ημερ. 19.2.2002.    Και, ο δεύτερος, 
εν πάση περιπτώσει σε τέτοιες περιπτώσεις δικαιοδοσία έχουν τα 
δικαστήρια του κράτους μέλους όπου και η κύρια παροχή,   στοιχείο που 
αγνοήθηκε από το Δικαστήριο.   Παρέπεμψαν σχετικά στην 
γνωμοδότηση   που έδωσε το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης 
(ΔΕΕ) στην 
υπόθεση  Wood  Floor  Solutions  Andreas  Domberger  GmbH  v. Silva
 Trade  S.A., C-19/2009, ημερ. 11.3.2010  η οποία αφορούσε αίτηση 
Αυστριακού Δικαστηρίου για έκδοση προδικαστικής απόφασης.  
  
     Με τη σειρά τους οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των εφ εσιβλήτων 
υποστήριξαν την ορθότητα της πρωτόδικης απόφασης, τονίζοντας αυτά 
που επισήμανε και το Δικαστήριο.   Ότι, δηλαδή, εναπόκειται στον 
ενάγοντα να διατυπώσει τη βάση της απαίτησης του όπως αυτός την 
αντιλαμβάνεται ( Μούρτζινος ν.  Global  Cruises  S.A. (1992) 1(Β)  A.A.Δ. 
1160) και σε περιπτώσεις πο υ εγείρεται ισχυρισμός ότι το δικαστήριο 
άλλης χώρας είναι πιο κατάλληλο, το βάρος απόδειξης το φέρει ο 
αιτητής ( G. J. Magdon  Ltd v. A.I.  Metal  Trading  Ltd (2001) 1 
(Γ) A.A.Δ. 2064 .  Στην παρούσα περίπτωση,  εισηγήθηκαν, με τα όσα 
έθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου οι εφεσίβλητοι θεμελίωσαν την 
δικαιοδοσία του Δικαστηρίου σύμφωνα με το άρθρο 5(1) του 
Κανονισμού, ενώ οι εφεσίβλητοι απέτυχαν να θεμελιώσουν τη θέση 
τους ότι τα Δικαστήρια της Μάλτας ήταν πιο κατάλληλα να δικάσουν 
την υπόθεση.  
  
     Εξετάσαμε τις εκατέρωθεν θέσεις και να επισημάνουμε  κατ΄ αρχάς ότι 
το σύστημα διεθνούς δικαιοδοσίας που ορίζει ο Κανονισμός στηρίζεται σε 
ένα γενικό κριτήριο και σε ορισμένα κριτήρια που είναι εναλλακτικά προς 
το γενικό (παράγραφοι 11 και 12 του προοιμίου του Κανονισμού).   Το 
γενικό κριτήριο, η θεμελιώδης αρχή, είναι ότι δικαιοδοσία έχει το 
δικαστήριο του κράτους μέλους στο οποίο έχει την κατοικία του ο 
εναγόμενος.   Σε ορισμένες όμως περιπτώσεις ο εναγόμενος μπορεί να 
εναχθεί και ενώπιον των δικαστηρίων άλλου κράτους μέλους και σχετικά 
ο Κανονισμός απαριθμε ί τους τομείς της δικαιοδοσίας όπου συμβαίνει 
αυτό.   Στην υπό κρίση περίπτωση ενδιαφέρει η ειδική δικαιοδοσία που 
αφορά τις διαφορές εκ συμβάσεων, τις οποίες σύμφωνα με το άρθρο 
5(1)[1] του Κανονισμού επιλαμβάνεται - γενικά - το δικαστήριο του τόπου 
όπου εκπληρώθηκε ή οφείλει να εκπληρωθεί η παροχή.   Προκύπτει, 
επομένως, ότι στις διαφορές εκ συμβάσεων ο εναγόμενος μπορεί να 
εναχθεί είτε στα δικαστήρια του κράτους μέλους όπου έχει την κατοικία 
του είτε στα δικαστήρια του κράτους μέλους όπου εκπληρώθηκε ή οφείλει 
να εκπληρωθεί   η παροχή.   Κατά συνέπεια,  το πρώτο σκέλος της 
εισήγησης των εφεσειόντων - ότι, δηλαδή, το άρθρο 5(1) του Κανονισμού 
πρέπει να ερμηνεύεται με τρόπο ώστε, όπου η συμβατική παροχή 
εκπληρώθηκε ή έπρεπε να εκπληρωθεί σε διαφορετικά μέρη η διεθνής 
δικαιοδοσία καθορίζεται κατ΄ εφαρμογή τ ου κριτηρίου της δωσιδικίας της 
κατοικίας - δεν βρίσκει έρεισμα στον Κανονισμό και απορρίπτεται.  
  
     Σ΄ ότι αφορά το δεύτερο σκέλος της εισήγησης, διαπιστώνεται ότι 
όντως το Δικαστήριο παρέλειψε να εξετάσει και να αποφασίσει τον τόπο 
της κύριας παροχής υπηρεσιών που ήταν ουσιώδες στοιχείο για να 
αναλάβει δικαιοδοσία. Σχετική είναι η υπόθεση  Silva  Trade  (ανωτέρω), 
στην οποία γνωμοδοτήθηκε «.  ότι διεθνή δικαιοδοσία για να επιληφθεί του 
συνόλου των αξιώσεων εκ της συμβάσεως έχει το δικαστήριο εντός των 
ορίων της κατά τόπο αρμοδιότητας του οποίου βρίσκεται ο τόπος της 
κύριας παροχής υπηρεσιών».  Όπου δε οι διατάξεις της σύμβασης δεν 
καθιστούν δυνατό τον προσδιορισμό του εν λόγω τόπου «.  πρέπει να 
ληφθεί υπόψη, επικουρικώς, ο τόπος όπου πράγματι άσκησε, κυρ ίως, τις 
δραστηριότητες του προς εκτέλεση της συμβάσεως».  Το πρωτόδικο 
Δικαστήριο λοιπόν παρέλειψε να εξετάσει και αποφασίσει τον τόπο της 
κύριας παροχής - προφανώς γιατί δεν τέθηκε υπόψη του η γνωμοδότηση 
στη Silva  Trade  - και αυτό συνιστά ουσιώδη παράλει ψη. Όμως, ορθά το 
πρωτόδικο Δικαστήριο αναφέρει ότι εναπόκειται στον ενάγοντα να 
διατυπώσει τη βάση της απαίτησης του και ορθά παραπέμπει 
στην Μούρτζινος ν.  Global  Cruises  S.A. (1992) 1( B) A.A.Δ. 
1160  για να υποδείξει ότι το θέμα της δικαιοδοσίας κρίνεται βάσει του 
περιεχομένου της έκθεσης απαίτησης.    Σχετική επί του θέματος 
είναι  και  η  Powertools  Εlectro  SRL v. Black  & Decker  (EΛΛΑΣ)  
Α.Ε.  Πολ.  Eφ 320/2009, 23.10.13.     Ενόψει δε του γεγονότος ό τι στην 
πρωτόδικη απόφαση γίνεται παραπομπή στους ισχυρισμούς που οι 
εφεσίβλητοι διατυπώνουν στην έκθεση απαίτησης τους - μεταξύ αυτών 
ότι ως αποτέλεσμα της συμφωνίας τους με τους εφεσείοντες λειτουργούν 
από το 2005 γραφεία στην Κύπρο προς προώθηση του μάρ κετινγκ 
της Giocobet , ότι εργοδότησαν στην Κύπρο προγραμματιστή και από την 
Κύπρο προσφέρουν στους εφεσείοντες τις υπηρεσίες αναβάθμισης του 
λογισμικού προγράμματος της  Giocobet  - θεωρούμε ότι παρέχεται στο 
Εφετείο η δυνατότητα να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι με βάση τους εν 
λόγω ισχυρισμούς ο τόπος της κύριας παροχής υπηρεσιών ήταν η 
Κύπρος. Κατ΄ ακολουθία τούτου η παράλειψη είναι θεραπεύσιμη και ως 
εκ τούτου δεν επιφέρει παραμερισμό της πρωτόδικης απόφασης.  
  
     Με τον τέταρτο λόγο έφεσης, υποβάλλεται α πό τους εφεσείοντες ότι 
το πρωτόδικο Δικαστήριο εσφαλμένα αποφάνθηκε ότι οι εφεσείοντες 
φέρουν το βάρος απόδειξης ότι τα Δικαστήρια της Μάλτας είναι 
καταλληλότερα απ΄ ότι τα Δικαστήρια της Κύπρου να δικάσουν την 
υπόθεση. Πρόκειται για λόγο  o οποίος βασίζετ αι στην ορθή αντίληψη ότι, 
οι διατάξεις του Κανονισμού για τις ειδικές βάσεις δικαιοδοσίας εισάγουν 
εξαίρεση από τη γενική αρχή της δωσιδικίας της κατοικίας του 
εναγόμενου και ως εκ τούτου η αναφορά του Δικαστηρίου ότι «.  το βάρος 
απόδειξης ότι το Δικαστήρ ιο άλλης χώρας είναι πιο κατάλληλο να δικάσει 
την υπόθεση, αντί των Δικαστηρίων της Κύπρου, το φέρει ο 
Αιτητής/εναγόμενος. 
Βλ. G.J. Magdom  Ltd v. A.L. metal  Trading  Ltd (2001) 1(Γ)  A.A.Δ. 
2064» συνιστά λάθος.  Συμφων ούμε ότι η πιο πάνω αναφορά του 
Δικαστηρίου δεν είχε θέση στην πρωτόδικη απόφαση καθότι το μόνο 
θέμα που έχρηζε εξέτασης ήταν κατά πόσο το Δικαστήριο θα αναλάμβανε 
ή όχι δικαιοδοσία να δικάσει την υπόθεση δυνάμει των προνοιών του 
άρθρου 5(1) του Κανονισμού .  Σ΄ αυτό έπρεπε να περιοριστεί το 
Δικαστήριο και όχι σε αρχή που ενδεχομένως να ίσχυε στην απουσία του 
Κανονισμού, ο οποίος από τη θέσπιση του εφαρμόζεται άνευ ετέρου από 
όλα ανεξαιρέτως τα κράτη μέλη. Ωστόσο το λάθος αυτό είναι προφανές 
πως δεν επέδρασε σ την ανάληψη δικαιοδοσίας από το Δικαστήριο, αφού 
αυτό ανάλαβε δικαιοδοσία ως αποτέλεσμα της θεώρησης του ότι τα 
δικαστήρια και των δύο χωρών έχουν δικαιοδοσία να εκδικάσουν την 
υπόθεση εφόσον η παροχή των υπηρεσιών θα γινόταν και στις δύο 
χώρες. Έπεται ότι  ούτε αυτός ο λόγος έχει συνέπειες στο αποτέλεσμα της 
πρωτόδικης απόφασης και ενόψει των πιο πάνω κρίνεται ανεδαφικός και 
ο πέμπτος λόγος, με τον οποίο καταλογίζεται στο Δικαστήριο ότι 
λανθασμένα αποδέχτηκε τον ισχυρισμό των εφεσιβλήτων ότι η παροχή 
των υπ ηρεσιών θα γινόταν τόσο στην Κύπρο όσο και στη 
Μάλτα.   Πρόκειται, όπως γίνεται αντιληπτό, για λόγο που ουσιαστικά 
ακολουθεί τους τρεις πρώτους λόγους έφεσης και ό,τι κρίθηκε κατά την 
εξέταση τους ισχύει και γι΄ αυτόν.  
  
     Ενόψει των πιο πάνω η έφεση απο ρρίπτεται με   έξοδα προς όφελος 
των εφεσιβλήτων.   Τα έξοδα να υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή 
και αφού εγκριθούν από το Εφετείο θα είναι πληρωτέα στο τέλος της 
δίκης πρωτοδίκως.  
  
  
                                                                      Γ. ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΥ, Δ.  
  
                                                                      Δ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ, Δ.  
  
                                                                      Μ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ, Δ.  
  
  
  
/κβπ