Η ένδικη από 3-8-2004 (αρ. κατ. 169/19-8-2004) έφεση κατά της
118/2004 αποφάσεως του Πολυµελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων, µε
την οποία απερρίφθη, κατά την τακτική διαδικασία, λόγω ελλείψεως
δικαιοδοσίας των Ελληνικών Δικαστηρίων, η από 23-5-2002 (αρ. κατ.
190/28-5-2002) αγωγή συμμετοχής στα αποκτήµατα της εκκαλούσης
κατά του εφεσιβλήτου, ασκείται νοµοτύπως και εµπροθέσµως, καθ’
όσον ουδείς των διαδίκων επικαλείται, αλλά ούτε και από τα στοιχεία
της δικογραφίας προκύπτει επίδοση της εκκαλουμένης αποφάσεως, ενώ
από της δημοσιεύσεως της αποφάσεως αυτής, την 16-6-2004, δεν έχει
παρέλθει τριετία (ΚΠολΔ 495 παρ. 1, 499, 500, 518 παρ. 2), αρμοδίως
δε φέρεται στο Δικαστήριο τούτο (ΚΠολΔ 19), κατά τη διαδικασία, την
οποία προβλέπει το άρθρο 524 παρ. 1 ΚΠολΔ, όπως αντικαταστάθηκε µε
το άρθρο 16 παρ. 3 νόμου 2915/2001, ως εκ του χρόνου (18-3-2004)
συζητήσεώς της, εφ’ ης η εκκαλουµένη απόφαση, ανωτέρω αγωγής, κατ’
άρθρα 22 παρ. 1 νόµου 2915/2001 και 15 νόµου 2943/2001. Πρέπει,
επομένως, να γίνει τυπικώς δεκτή και να ερευνηθεί το παραδεκτό και
βάσιμο των λόγων της (ΚΠολΔ 532, 533 παρ. 1).
Κατά το άρθρο 40 ΚΠολΔ, περί της συντρεχούσης ειδικής δωσιδικίας
της περιουσίας, δίκες κατά προσώπων, τα οποία δεν έχουν κατοικία
στην Ελλάδα, εφόσον το αντικείμενό τους είναι περιουσιακό, μπορούν
να εισαχθούν και στο δικαστήριο, στην περιφέρεια του οποίου υπάρχει
περιουσία του εναγοµένου ή βρίσκεται το επίδικο αντικείμενο. Στη ρύθμιση
αυτή υπόκειται και η εκ του άρθρου 1400 ΑΚ αγωγή συμμετοχής στα
αποκτήματα, λόγω του προδήλως περιουσιακού χαρακτήρα αυτής.
Εξάλλου, κατά το άρθρο 1 εδάφ. 2 περ. 1 της κυρωθείσης µε το νόµο
1814/1988 από 27-9-1968 Συµβάσεως των Βρυξελλών «Για τη διεθνή
δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές
υποθέσεις», η οποία ίσχυσε μεταξύ των Κρατών µελών της Ευρωπαϊκής
Ενώσεως μέχρι την 1-3-2002, αντικατασταθείσα έκτοτε, µε εξαίρεση τη
Δανία, από τον Κανονισμό 44/2001 του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου
2000 «Για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση
αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις», σε συνδυασμό και
προς τις διατάξεις των άρθρων 3 της ιδίας Συμβάσεως και 2 του ανωτέρω
νόμου, εξαιρούνται της Συμβάσεως αυτής, πλην άλλων και οι περιουσιακές
σχέσεις των συζύγων, στις οποίες, κατά τα προεκτεθέντα, περιλαμβάνονται
και οι σχετικές µε την αξίωση συμμετοχής στα αποκτήματα κατά το
άρθρο 1400 ΑΚ διαφορές (ΕΔυτΜακ 151/98 Αρµ 53-1454). Συνεπώς, επί
των διαφορών αυτών δεν ισχύει η ρύθμιση του άρθρου 3 της ανωτέρω
Συμβάσεως, σύμφωνα µε την οποία, όπως ισχύει για την Ελλάδα μετά
το άρθρο 2 του παραπάνω Νόμου, αποκλείεται η εφαρμογή ως προς
τις διαφορές αυτές του άρθρου 40 του ΚΠολΔ. Η ρύθμιση αυτή της
ανωτέρω Συμβάσεως είναι όμοια προς την αντίστοιχη ρύθμιση του
προαναφερθέντος Κανονισμού, οι διατάξεις δε των άρθρων 2 παρ. 1
α και 3 και του Παραρτήματος Ι, ως προς την Ελλάδα, του εν λόγω
Κανονισμού αποτελούν αναδιατύπωση των προαναφερθέντων άρθρων
της ανωτέρω Συμβάσεως. Ενόψει τούτων, η, εφ’ ης η εκκαλουμένη
απόφαση, ανωτέρω αγωγή συμμετοχής της εκκαλούσης-εναγούσης,
γερμανίδας υπηκόου, κατοίκου Ελλάδος, στο αποκτηθέν και µε συμμετοχή
της ιδίας, διαρκούντος του, λυθέντος ήδη, γάμου της µε τον εφεσίβλητο-
εναγόµενο, έλληνα υπήκοο, κάτοικο Γερμανίας, διαµέρισµα, ευρισκόμενο
στα lωάννινα, υπάγεται, κατά τις ανωτέρω διατάξεις, σε συνδυασμό και
προς τις διατάξεις των άρθρων 3 παρ. 1, 12-17, 18 παρ.1 ΚΠολΔ και 5
παρ. 1 και 2α ΕισΝΚΠολΔ, στη δικαιοδοσία των Ελληνικών Δικαστηρίων
και στην αρμοδιότητα του πρωτοδίκως δικάσαντος Δικαστηρίου. Συνεπώς,
το Δικαστήριο τούτο, κρίναν αντιθέτως, ήτοι ότι η ανωτέρω διαφορά
υπάγεται στη ρύθμιση της Συμβάσεως των Βρυξελλών και, ότι, ως εκ
τούτου, δεν εφαρμόζεται επ’ αυτής το άρθρο 40 του ΚΠολΔ, απορρίψαν
εν συνεχεία µε την εκκαλουµένη απόφασή του την παραπάνω αγωγή
για έλλειψη δικαιοδοσίας του, εσφαλμένα τις διατάξεις των ανωτέρω
άρθρων ερμήνευσε και εφήρµοσε. Γι’ αυτό, κατά παραδοχή και ως κατ’
ουσίαν βασίµου του συναφούς λόγου εφέσεως, πρέπει να εξαφανισθεί
η εκκαλουµένη απόφαση. Διακρατουµένης δε και εκδικαζομένης της
υποθέσεως από το Δικαστήριο τούτο, πρέπει να ερευνηθεί η παραπάνω
αγωγή (ΚΠολΔ 535 παρ. 1). Τα ανωτέρω δεν παραλλάσσουν και υπό το
κράτος του Κανονισμού 44/2001, υπό τον οποίο ασκήθηκε η εν λόγω
αγωγή, ως κατατεθείσα την 28-5-2002, ήτοι μετά την έναρξη της ισχύος
του Κανονισμού αυτού, αφού, κατά τα προεκτεθέντα, η ρύθμιση του εν
λόγω Κανονισμού είναι όμοια µε τη ρύθμιση της ανωτέρω Συμβάσεως.
Στο 83/13-2-2001 συμβόλαιο γάμου των διαδίκων ενώπιον του
συμβολαιογράφου Έννεπεταλ Γερµανίας Γιούργκεν Ντόππ, το οποίο
νομίμως προσκομίζει και επικαλείται ο εφεσίβλητος, αναφέρεται, όπως
από αυτό προκύπτει, πλην των σχετικών µε τη ρύθμιση ορισμένων από
τις περιουσιακές σχέσεις των διαδίκων, για τις οποίες γίνεται λόγος στην
επόμενη σκέψη, ότι οι διάδικοι «θα προβούν σε διαδικαστική διαδικασία
για τη λύση του γάμου τους και ότι για αυτή τη διαδικασία διαζυγίου θα
εφαρμοσθεί το γερμανικό δίκαιο» και όχι (και) ότι «για ό,τι έχει σχέση µε
το γάμο τους αρμόδια θα είναι τα γερμανικά δικαστήρια», όπως αβασίµως
διατείνεται ο εφεσίβλητος µε τον ερευνούμενο, εκ των άρθρων 3 παρ. 1
και 42 ΚΠολΔ, ισχυρισμό του, περί υπαγωγής µε το ανωτέρω συμβόλαιο
όλων των εκ του γάμου του µε την εκκαλούσα διαφορών τους και,
συνεπώς και της ενδίκου στη δικαιοδοσία των γερμανικών δικαστηρίων.
(Για τη σχετική δυνατότητα, ΑΠ 706/03 ΕλΔικ 44-1305). Συνεπώς, ο
εν λόγω ισχυρισμός, πέραν της αοριστίας του, αφού δεν προσδιορίζεται
σαφώς, ούτε κατά τρόπο άμεσο, ούτε κατά τρόπο έμμεσο, το αρμόδιο για
την εκδίκαση της ενδίκου διαφοράς αλλοδαπό δικαστήριο (ΑΠ 27/91 ΕλΔικ
32-795), είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.
Εξάλλου, µε το ίδιο παραπάνω συµβόλαιο γάµου, όπως από αυτό
προκύπτει, οι διάδικοι ρύθμισαν µ’ αυτό τις περιουσιακές από το γάµο
τους σχέσεις µόνο τις σχετικές: α) µε τα οικιακά έπιπλα και µηχανήµατα,
β) µε τους τραπεζικούς λογαριασμούς και τα ασφαλιστικά συμβόλαια,
γ) µε τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα και την αξίωση συντηρήσεως και
δ) µε τη διατροφή, όχι, όµως και τις σχετικές µε την ένδικη διαφορά, η
οποία, ενόψει της προεκτεθείσης φύσεώς της, δεν υπάγεται σε κάποια
από τις, κατά τα παραπάνω, ρυθμισθείσες. Ενόψει τούτων, πρέπει να
απορριφθεί ως αβάσιµος ο ισχυρισμός του εφεσιβλήτου περί παραιτήσεως
της εκκαλούσης από την ένδικη απαίτησή της στα πλαίσια ρυθμίσεως µε το
ανωτέρω συμβόλαιο των περιουσιακών από το γάμο τους σχέσεων. Βέβαια,
σύμφωνα µε όσα εκτίθενται στην αμέσως επομένη σκέψη, ο εν λόγω
ισχυρισμός υπόκειται µεν στο γερμανικό δίκαιο, πλην, όμως, δεν πρέπει
να προσκομισθεί και ως προς αυτόν γνωμοδότηση, διότι δεν υφίσταται
το, κατά τα ανωτέρω, επικαλούμενο πραγματικό του τυχόν ρυθμίζοντος
τον ισχυρισμό αυτό κανόνος του γερμανικού δικαίου (για τη σχετική
δυνατότητα στα πλαίσια του ελληνικού δικαίου, κατ' άρθρα 3, 174, 178,
361, 871, 1400 και 1441 ΑΚ, ΑΠ 63/05 ΝοΒ 53-1278).
Περαιτέρω, η ένδικη, δια της ανωτέρω αγωγής, αχθείσα προς κρίση,
διαφορά ανάγεται στις περιουσιακές, κατά την έννοια του άρθρου 15 ΑΚ,
σχέσεις των συζύγων, αφού η υπόστασή της βασίζεται και επηρεάζεται
από το γάμο των διαδίκων πρώην συζύγων (ΑΠ 428/94 ΕλΔικ 36-308).
Συνεπώς, ενόψει του προεκτεθέντος περιεχομένου της ανωτέρω αγωγής
και των παραδοχών των διαδίκων ότι η τελευταία, κατά τη διάρκεια του
γάμου τους, κοινή συνήθης διαμονή τους βρίσκονταν στη Γερμανία, κατά
τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 14 και 15 ΑΚ, εφαρμοστέο δίκαιο
επί της εν λόγω διαφοράς είναι το γερμανικό δίκαιο. Κατά το δίκαιο αυτό
θα κριθεί το ορισμένο και νόµιµο της ανωτέρω αγωγής συµµετοχής στα
αποκτήματα, λόγω τριετούς διαστάσεως των διαδίκων πρώην συζύγων,
θέµατα, τα οποία ερευνώνται αυτεπαγγέλτως, λόγω του, κατ' άρθρο 522
ΚΠολΔ, μεταβιβαστικού αποτελέσματος της εφέσεως, καθώς επίσης και
της, ενώπιον του πρωτοβαθµίου Δικαστηρίου, προς απόκρουση της εν
λόγω αγωγής, ενστάσεως του εφεσιβλήτου εναγοµένου περί παραγραφής
της ασκηθείσης µε την αγωγή αυτή αξιώσεως, λόγω ασκήσεώς της µετά
την πάροδο διετίας από τη συμπλήρωση της τριετούς διαστάσεως, όπως
και της, κατά της ενστάσεως αυτής, αντενστάσεως της εκκαλούσης-
εναγούσης περί µη συμπληρώσεως της ανωτέρω παραγραφής, λόγω
αναστολής της διαρκούντος του γάμου της µε τον εφεσίβλητο, ο οποίος
λύθηκε το έτος 2001. Επειδή δε το Δικαστήριο τούτο αγνοεί το ανωτέρω
δίκαιο, ενόψει των διατάξεων του άρθρου 337 ΚΠολΔ, πρέπει να διαταχθεί
η επανάληψη της συζητήσεως στο ακροατήριο, κατά το άρθρο 254
ΚΠολΔ, το οποίο εφαρµόζεται και στην κατ’ έφεση δίκη, κατά το άρθρο
524 παρ. 1 ιδίου Κώδικα, προκειμένου κατά την επαναληφθεισοµένη
συζήτηση προσκομισθούν, µε επιμέλεια του εφεσιβλήτου, σε μετάφραση
στην ελληνική γλώσσα, οι σχετικές µε τα ανωτέρω θέματα διατάξεις
του γερμανικού δικαίου, καθώς επίσης και σχετική γνωμοδότηση του
Ελληνικού Ινστιτούτου Διεθνούς και Αλλοδαπού Δικαίου (άρθρο 2 νόµου
593/1977, µε τον οποίο κυρώθηκε η από 7-6-1968 ευρωπαϊκή σύμβαση
«Περί της πληροφορήσεως του αλλοδαπού δικαίου»), σύμφωνα µε το
διατακτικό. Σκέψη για δικαστική δαπάνη δεν πρέπει να γίνει, διότι η
απόφαση αυτή είναι µη οριστική (ΚΠολΔ 191 παρ. 1).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΔΙΚΑΖΕΙ κατ’ αντιµωλίαν των διαδίκων.
ΔΕΧΕΤΑΙ τυπικώς την έφεση.
ΕΞΑΦΑΝΙΖΕΙ την 118/2004 απόφαση του Πολυµελούς Πρωτοδικείου
Ιωαννίνων.
ΚΡΑΤΕΙ την υπόθεση.
ΔΙΚΑΖΕΙ την από 23-5-2002 (αρ. κατ. 190/28-5-2002) αγωγή.
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ τα ως απορριπτέα κριθέντα.