1. Σύμφωνα με την παρ. 1α του άρθρου 3 του ν.1792/1988 η σύμβαση
διέπεται από το δίκαιο που επέλεξαν τα συμβαλλόμενα μέρη, ενώ κατά
την παρ. 1α του άρθρου 4 αυτού, στα μέτρα που το εφαρμοστέο στη
σύμβαση δίκαιο δεν έχει επιλεγεί σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου
3, η σύμβαση διέπεται από το δίκαιο της χώρας με την οποία συνδέεται
στενότερα.
Περαιτέρω κατά τη διάταξη του άρθρου 11 ν. 5422/1932, όπως ισχύει
μετά τους ν. 800/1937 και 944/1946, η οποία διατηρείται σε ισχύ
και μετά την εισαγωγή του ΑΚ (άρθρο 20 του ΕισΝΑΚ), αποκλείεται η
συνομολόγηση υποχρέωσης σε ξένο νόμισμα ή συνάλλαγμα σε κάθε εν
ζωή δικαιοπραξία από την οποία πηγάζουν δικαιώματα και υποχρεώσεις
για πρόσωπο που διαμένει στην Ελλάδα. Εξαίρεση από την πιο πάνω
απαγόρευση, υπάρχει στις λεγόμενες εξωτερικές ή διεθνείς συναλλαγές,
όπως είναι εκείνες, κατά τις οποίες η δικαιοπραξία πρόκειται να εκτελεσθεί
σε κράτος διαφορετικό από εκείνο της κατάρτισής της, καθώς και όταν
η έδρα της οικονομίας καθενός από τους συμβαλλόμενους βρίσκεται σε
διαφορετικό κράτος, με συνέπεια ο ένας από τους συμβαλλόμενους να
εκτελεί την υποχρέωσή του στην εδαφική περιοχή άλλου κράτους, αυτό δε
γιατί σε τέτοιες περιπτώσεις, οι σχετικές συμβάσεις δεν είναι αποτέλεσμα
δυσπιστίας προς το εγχώριο νόμισμα ούτε ενέχουν υπονόμευση αυτού.
Αν υπάρχει λοιπόν διεθνής συναλλαγή, κατά την οποία είναι επιτρεπτή
η συνομολόγηση της υποχρέωσης σε ξένο νόμισμα ή συνάλλαγμα όταν
αυτή πρόκειται να εξοφληθεί στην ημεδαπή, ο δανειστής δικαιούται να
ζητήσει με την αγωγή όχι το συνάλλαγμα αλλά το ισότιμο σε δραχμές του
συναλλάγματος με βάση την επίσημη τιμή κατά την ημέρα της πληρωμής
(βλ. ΑΠ 1824/1987, ΕλλΔνη 29, 1384, ΑΠ 1260/1985 ΕλλΔνη 27, 630,
ΕφΑθ 4037/1989 Ελλ.Δ/νη 31, 1541, ΕφΑθ 1015/1983 ΕλλΔνη 25, 1373
κ.α.).
Τέλος σύμβαση εμπορικής αντιπροσωπείας είναι η σύμβαση, με την
οποία ανατίθεται σε τρίτο, που αποκαλείται εμπορικός αντιπρόσωπος,
η με αμοιβή (προμήθεια ή ποσοστά) πώληση ή διαμεσολάβηση στην
πώληση των προϊόντων ορισμένης επιχειρήσεως. Στη σύμβαση αυτή,
που δεν ρυθμίζεται ειδικά στον ΕμπΝ, όμως ταυτίζεται ως προς τα
ουσιαστικά στοιχεία της με τη σχέση της παραγγελίας, εφαρμόζονται
οι για την τελευταία διατάξεις του ΕμπΝ που συμπληρώνονται κατά
τα άρθρα 91 ΕμπΝ και 3 ΕισΝΑΚ, από τις περί εντολής διατάξεις του
ΑΚ (ΑΠ 887/74 ΕΕμπΔ Κοτ, 393, 70/77 ΕΕμπΔ Κη 553). Σε μια τέτοια
σύμβαση δεν αποκλείεται να συμφωνηθεί (άρθρ. 361 ΑΚ), ότι ο εμπορικός
αντιπρόσωπος που πουλάει στο όνομα και για λογαριασμό του εντολέα
του τα προϊόντα του τελευταίου (άμεση αντιπροσωπεία) ή διαμεσολαβεί
απλώς στην πώλησή τους σε τρίτο πελάτη, που συνήθως είναι άγνωστος
στον εντολέα, θα ευθύνεται έναντι του τελευταίου σε περίπτωση που
αυτός δεν θα μπορέσει να εισπράξει από τον τρίτο αγοραστή το τίμημα που
συμφωνήθηκε. Και στην περίπτωση όμως αυτή η μεταξύ του εμπορικού
αντιπροσώπου και του εντολέα του σχέση εξακολουθεί να είναι η της
συμβάσεως εμπορικής αντιπροσωπείας με πρόσθετη εγγυητική ευθύνη του
εμπορικού αντιπροσώπου για την περίπτωση μη καταβολής του τιμήματος
από τον τρίτο αγοραστή και όχι της πωλήσεως, η οποία εξακολουθεί να
υπάρχει μεταξύ του εντολέα και του τρίτου, με την παραπάνω παρεμβολή
του εμπορικού αντιπροσώπου, αγοραστή, των προϊόντων του (βλ. Εφ.Θεσ.
2680/1987, ΕΕμπΔ Μ, 30).
2. Η ενάγουσα εταιρία, που έχει την έδρα της στη Θεσσαλονίκη, με την
κρινόμενη αγωγή της ισχυρίζεται κατ’ εκτίμηση του δικογράφου αυτής, ότι
με δύο διαδοχικές συμβάσεις πώλησης, που κατάρτισε στη Θεσσαλονίκη με
την πρώτη εναγομένη εταιρία, που έχει την έδρα της στη Γερμανία, δια της
δεύτερης που ενεργούσε ως αντιπρόσωπός της και έχει την έδρα της στη
Θεσσαλονίκη, της πούλησε τα προϊόντα – εμπορεύματά της, που αναφέρει
αναλυτικά σ’ αυτή κατά είδος, ποσότητα και τιμή μονάδας, αντί συνολικού
τιμήματος 52.800,00 μάρκων Γερμανίας και 12.400,00 μάρκων Γερμανίας
αντίστοιχα, καταβλητέων με την παράδοση των εμπορευμάτων. Ότι η ίδια
κατά τη συμφωνία τους παρέδωσε τα εμπορεύματα στην ονομαζόμενη
στην αγωγή εμπορική εταιρία για τη μεταφορά τους στη Γερμανία, αλλά
η πρώτη εναγομένη αρνήθηκε να τα παραλάβει και να καταβάλει το
τίμημα και ότι αυτή πρώτη εναγομένη) από την αιτία αυτή της οφείλει το
συμφωνηθέν συνολικό τίμημα των 65.200 μάρκων Γερμανίας, πλέον των
εξόδων αποθήκευσης των εμπορευμάτων σε αποθήκες στη Γερμανία, τα
οποία για τον αναφερόμενο στην αγωγή χρόνο ανήλθαν σε 566,00 μάρκα
Γερμανίας.
Περαιτέρω ισχυρίζεται ότι και η δεύτερη εναγομένη με σύμβαση που
καταρτίσθηκε μεταξύ τους συμφώνησε ότι θα ευθύνεται εις ολόκληρον
με την πρώτη για τη μη εκπλήρωση ή μη προσήκουσα εκπλήρωση των
υποχρεώσεων που απορρέουν από τις προαναφερόμενες συμβάσεις
πώλησης της πρώτης εναγομένης. Με βάση αυτό το ιστορικό ζητεί να
υποχρεωθούν οι εναγόμενες, να της καταβάλουν με απόφαση προσωρινά
εκτελεστή, η κάθε μία εις ολόκληρον, για τις παραπάνω αιτίες, το συνολικό
ποσό των 65.766,00 μάρκων Γερμανίας, με το νόμιμο τόκο από την
επίδοση της αγωγής μέχρι την εξόφλησή τους. Η ενάγουσα κατέβαλε
το νόμιμο τέλος δικαστικού ενσήμου, για το αντικείμενο της αγωγής,
με τις ανάλογες προσαυξήσεις για λογαριασμό των ΤΝ και ΤΑΧΔΙΚ (βλ.
τα προσαγόμενα 2132709/95 διπλ. Είσπραξης της Δ.Ο.Υ ΕΔΕΘ και
την 367754/95 απόδειξη της ΕΤΕ). Με αυτό το περιεχόμενο η αγωγή
παραδεκτά φέρεται για συζήτηση σ’ αυτό το δικαστήριο, το οποίο είναι καθ’
ύλην και κατά τόπο αρμόδιο να τη δικάσει κατά την τακτική διαδικασία (18
παρ. 1, 37 και 215 επ. ΚΠολΔ σε συνδυασμό με το άρθρο 6 παρ. 1 του ν.
1814/1988 βλ. και Ευαγ. Κρουσταλάκη Η Σύμβαση των Βρυξελών και το
Ελληνικό αστικό δικονομικό δίκαιο ΕλλΔνη 34, 469 επ). Κρίνεται νόμιμη
σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 513, 516, 288, 343 εδ. α, 297,
298, 345, 346, 291, 481 και 361 ΑΚ, 907 και 908 ΚΠολΔ (βλ. ΑΠ 304/93
Ελλδνη 35, 1363, ΕφΘεσ 2680/87 ο.π.).
Πρέπει να σημειωθεί ότι εφαρμοστέο κατά την έννοια της παρ. 1α του
άρθρου 4 του ν. 1792/88 δίκαιο για τις επίδικες συμβάσεις πώλησης
είναι το Ελληνικό. Και τούτο διότι από τα εκτιθέμενα στην αγωγή και στις
προτάσεις των διαδίκων δεν προκύπτει ότι οι συμβαλλόμενοι επέλεξαν
ορισμένο δίκαιο, οι δε συνθήκες που περιβάλουν τις πιο πάνω συμβάσεις
(έδρα της ενάγουσας, τόπος κατάρτισης της σύμβασης, έδρα της δεύτερης
εναγομένης) συνδέουν αυτές στενά προς το εν λόγω δίκαιο, δεδομένου
μάλιστα ότι όπως συνομολογείται από τα διάδικα μέρη οι συμβάσεις
καταρτίσθηκαν με αντιπρόσωπο (δεύτερη εναγομένη), ως προς την οποία
και ως προς αυτό το θέμα η πιο πάνω σύμβαση της Ρώμης δεν εφαρμόζεται
(άρθρο 1 παρ. στ). Πρέπει, λοιπόν, να ερευνηθεί αν η αγωγή, είναι βάσιμη
και στην ουσία της.
3. Η πρώτη εναγομένη με τις προτάσεις της συνομολογεί την κατάρτιση
των πωλήσεων με τη δεύτερη εναγομένη (και δική της αντιπρόσωπος)
κατά τα υπόλοιπα αρνείται την αγωγή και περαιτέρω κατ’ εκτίμηση
του περιεχομένου αυτών ισχυρίζεται α) ότι υπάρχει έλλειψη διεθνούς
δικαιοδοσίας των Ελληνικών Δικαστηρίων, διότι τόσο η έδρα της όσο
και ο τόπος εκπλήρωσης της παροχής είναι η Γερμανία (άρθρα 2, 5
και 53 του ν. 1814/88). Ο πιο πάνω ισχυρισμός πρέπει να απορριφθεί
ως αλυσιτελώς προβαλλόμενος, διότι η δικαιοδοσία του παρόντος
Δικαστηρίου θεμελιώνεται στο άρθρο 6 παρ. 1 της ίδιας σύμβασης,
με το οποίο καθιερώνεται ειδική συντρέχουσα βάση αυτής (βλ. Ευαγ.
Κρουσταλάκη ο.π.) και β) ότι η υπερημερία της για τη μη παραλαβή των
πωληθέντων εμπορευμάτων ως και μη καταβολή του τιμήματος οφείλεται
σε γεγονός για το οποίο δεν έχει ευθύνη και ειδικότερα στο ότι η ενάγουσα
δεν αποδέχθηκε την 15.1.1993 τρίτο έλεγχο των εμπορευμάτων,
παραβιάζοντας έτσι συμβατικό όρο. Ο πιο πάνω ισχυρισμός που τείνει στη
θεμελίωση της ένστασης του ΑΚ 342 πρέπει να απορριφθεί ως μη νόμιμος
διότι στα εκτιθέμενα σ’ αυτόν πραγματικά περιστατικά δεν αναφέρεται
ότι περιεχόμενο των συμβάσεων πωλήσεως όπως και συμφωνία για
ελέγχους πριν τη φόρτωση αλλά ότι εκ των υστέρων (μετά τη σύναψη
των συμβάσεων) ζητήθηκε από την ίδια η διενέργεια τέτοιου ελέγχου και
επομένως, σύμφωνα με τα ιστορούμενα από την ίδια, ουδέποτε το γεγονός
αυτό αποτέλεσε θέμα συμβατικής ρύθμισης.
4. Η δεύτερη εναγομένη με τις προτάσεις της συνομολογεί την κατάρτιση
των επιδίκων συμβάσεων πώλησης με τη διαμεσολάβησή της και κατά τα
υπόλοιπα αρνείται αιτιολογημένα τους αγωγικούς ισχυρισμούς.
5. Αφού ληφθούν υπόψη οι αγωγικοί ισχυρισμοί και η άρνησή τους
από τις εναγόμενες η ενάγουσα είναι υποχρεωμένη να αποδείξει τα
αμφισβητούμενα πραγματικά περιστατικά, τα οποία έχουν ουσιώδη
επιρροή στην έκβαση της δίκης. Η απόδειξη θα διεξαχθεί με κάθε νόμιμο
αποδεικτικό μέσο και με μάρτυρες, αφού δεν υπάρχει νομικός λόγος που
να εμποδίζει την απόδειξη με αυτούς, των οποίων ο αριθμός δεν πρέπει
να υπερβαίνει τους δύο (2) για κάθε διάδικο μέρος για την απόδειξη και
την ανταπόδειξη η δε εξέτασή τους θα γίνει σύμφωνα με όσα ορίζονται
στο διατακτικό. Τέλος το δικαστήριο επιφυλάσσεται στη νέα μετ’ απόδειξη
συζήτηση να λάβει υπόψη και να συνεκτιμήσει όλα τα έγγραφα, που
οι διάδικοι επικαλούνται και προσκομίζουν, με την προϋπόθεση της
νομότυπης επαναπροσαγωγής τους.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΔΙΚΑΖΕΙ με τους διαδίκους παρόντες.
ΑΝΑΒΑΛΕΙ την έκδοση οριστικής απόφασης.