Με το Ν. 1814/1988 κυρώθηκε και άρχισε να ισχύει από 1-4-1989
στις σχέσεις μεταξύ Ελλάδος αφενός και των χωρών της Ευρωπαϊκής
Ένωσης αφετέρου η Σύμβαση των Βρυξελλών της 27-9-1968 για τη
διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές
υποθέσεις, στην οποία κατά το έτος 1978 προσχώρησε και το Ηνωμένο
Βασίλειο. Η Σύμβαση αυτή στηρίζεται στο άρθρο 220 της Συνθήκης ΕΟΚ,
πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχει στενός σύνδεσμος μεταξύ της Συμβάσεως
αυτής και του Κοινοτικού Δικαίου υπό στενή έννοια και, περαιτέρω, ότι
η Σύμβαση αυτή εισάγει δίκαιο, το οποίο από τη φύση του εφαρμόζεται
αμέσως στις έννομες τάξεις των κρατών-μελών και υπερισχύει κάθε
διάταξης του εσωτερικού δικαίου, που περιέχει ρυθμίσεις της ίδιας ύλης
όχι μόνο αντίθετες αλλά και σύμφωνες προς το περιεχόμενο της Σύμβασης
αυτής (βλ. και Κρουσταλάκη σε Ελλ. Δικ. 34 (1993) σελ. 469 επ. και ιδία
479). Η υπεροχή άλλωστε των διατάξεων της πιο πάνω Σύμβασης έναντι
του Ελληνικού δικαίου (ουσιαστικού και δικονομικού) βρίσκει έρεισμα και
στο άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος 1975/1986, ενώ ακόμη η Σύμβαση
αυτή χαρακτηρίζεται από την αποκλειστικότητά της και την αυτεπάγγελτη
εφαρμογή της από τον εθνικό δικαστή (Κρουσταλάκης οπ.π. σελ. 479).
Στο τμήμα 2 της ΔΣΒ ορίζονται, εκτός άλλων, και τα εξής: «Απόφαση
που εκδόθηκε και είναι εκτελεστή σε συμβαλλόμενο κράτος εκτελείται
σε άλλο συμβαλλόμενο κράτος, αφού περιβληθεί εκεί τον εκτελεστήριο
τύπο, με αίτηση κάθε ενδιαφερομένου» (άρθρο 31). Η αίτηση υποβάλλεται
κατά τα οριζόμενα από το δίκαιο του κράτους εκτελέσεως και ειδικότερα
στην Ελλάδα ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου της κατοικίας του
προσώπου, κατά του οποίου ζητείται η εκτέλεση, διαφορετικά του τόπου
εκτελέσεως κατά την καθοριζόμενη από τον ΚΠολΔ –όταν το κράτος
εκτελέσεως είναι η Ελλάδα– διαδικασίας της εκούσιας δικαιοδοσίας (άρθρο
32 και 33 παρ. 1 της ΔΣΒ βλ. Κρουσταλάκη, οπ.π. σελ. 478). Αν επιτραπεί
η εκτέλεση, το πρόσωπο κατά του οποίου ζητείται η εκτέλεση, μπορεί
να προσφύγει κατά της αποφάσεως που την επέτρεψε μέσα σε ένα μήνα
από την επίδοσή της (άρθρο 36 παρ. 1). Η προσφυγή ασκείται κατά
τη διαδικασία της αμφισβητούμενης δικαιοδοσίας και στην Ελλάδα στο
Εφετείο (άρθρο 37). Στο χώρο του Ελληνικού δικονομικού δικαίου η
προσφυγή αυτή θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως ενδιάμεση διαδικαστική
πράξη μεταξύ ενδίκου βοηθήματος και ενδίκου μέσου. Κατά τη φύση της
παρουσιάζει ομοιότητες με το πρώτο και συγκεκριμένα με την ανακοπή του
άρθρου 583 ΚΠολΔ., αφού ασκείται από πρόσωπο που δεν ήταν διάδικος
κατά την έκδοση της αποφάσεως, η οποία κήρυξε εκτελεστή την αλλοδαπή
απόφαση (άρθρο 34 παρ. 1β΄της ΔΣΒ) και τούτο διότι, όπως προκύπτει
από το ίδιο άρθρο της Σύμβασης, στο Δικαστήριο, στο οποίο υποβάλλεται
η αίτηση προς χορήγηση του εκτελεστηρίου τύπου, αφενός μεν αποφασίζει
αμελλητί, αφετέρου δε δεν προβλέπεται γνωστοποίηση της υποβολής
της αιτήσεως και της δικασίμου στον καθ’ ου η εκτέλεση, ο οποίος και
αν ακόμη λάβει γνώση της δικασίμου που ορίστηκε, δεν δικαιούται να
παραστεί στη δίκη, ούτε να υποβάλει στο στάδιο αυτό παρατηρήσεις ή
και ισχυρισμούς κατά της αιτήσεως, με αποτέλεσμα να αποκλείεται η
παρέμβασή του και η σχετική διαδικασία στο πρωτόδικο δικαστήριο να
χαρακτηρίζεται από παντελή έλλειψη διαδικασίας (Εφ. Πειρ. 419/1994, Ελ.
Δικ. 36 (1995) 421). Αλλά η προαναφερόμενη και ενώπιον του Εφετείου
ασκούμενη προσφυγή δεν είναι ξένη και προς τα κλασικά ένδικα μέσα,
αφού αυτή σε πολλά συμβαλλόμενα κράτη, όπως στην Ελλάδα, ασκείται
σε δευτεροβάθμιο δικαστήριο. Πάντως το άρθρο 37 της ΔΣΒ καθορίζει
το καθ’ ύλην αρμόδιο δικαστήριο για την εκδίκαση της προσφυγής,
ήτοι το Εφετείο, στην περιφέρεια του οποίου εντάσσεται το Μονομελές
Πρωτοδικείο, που κήρυξε εκτελεστή την αλλοδαπή απόφαση και ορίζει
ευθέως ότι αυτή ασκείται και εκδικάζεται ενώπιόν του κατ’ αντιδικία,
ενώ επιτρέπει στο εσωτερικό δίκαιο κάθε συμβαλλόμενου κράτους να
καθορίσει τόσο τον τρόπο ασκήσεως της προσφυγής, όσο και τη διαδικασία
εκδικάσεως αυτής, ενώ το αρμόδιο δικαστήριο και στην προκειμένη
περίπτωση στην Ελλάδα το Εφετείο οφείλει να εξετάσει αυτεπαγγέλτως
περί του αν αυτή είναι, πρωτίστως, παραδεκτή και στη συνέχεια βάσιμη
στην ουσία της.
Στην Ελλάδα η εφαρμογή των διατάξεων για την άσκηση των ενδίκων
μέσων είναι η ενδεδειγμένη και με την έννοια αυτή αρκεί, για τη νομότυπη
άσκηση της υπόψη προσφυγής, η κατάθεση του δικογράφου της στον
γραμματέα του αρμοδίου Εφετείου μέσα στην προθεσμία που αναφέρεται
παραπάνω, χωρίς να απαιτείται, για την ολοκλήρωση της άσκησής
της, και η επίδοση αυτής στον αντίδικο μέσα στην ίδια προθεσμία (βλ.
και άρθρο 500 ΚΠολΔ). Σύμφωνα, λοιπόν, με όσα έχουν αναπτυχθεί
προηγουμένως, η κρινόμενη με ημερομηνία 9-2-1996 προσφυγή-έφεση
κατά της 1.069/1995 οριστικής αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου
Πειραιώς, η οποία εκδόθηκε κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας
και κήρυξε εκτελεστή στην Ελλάδα την απόφαση με στοιχεία 1994-Α-
Νο.1354/1994 του Αγγλικού Δικαστηρίου «THE HIGH COURT OF JUSTICE
QUEENS BENCH DIVISION», που αφορούσε εμπορική μεταξύ των διαδίκων
υπόθεση, καθώς και του συμπληρωματικού της αποφάσεως πιστοποιητικού
καθορισμού δικαστικών εξόδων, ασκηθείσα στο Μονομελές Πρωτοδικείο
Πειραιώς, με κατάθεση του σχετικού δικογράφου της στον Γραμματέα
του τελευταίου Δικαστηρίου (βλ. την 187/9-2-1996 έκθεση κατάθεσης
ενώπιόν του) και όχι με κατάθεσή της στο παρόν Δικαστήριο και δη στον
αρμόδιο Γραμματέα του (άρθρα 36 και 37 της ΔΣΒ), πρέπει να απορριφθεί
ως απαράδεκτη, αφού αυτή δεν ασκήθηκε κατά τον προσήκοντα τρόπο,
δεδομένου ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν είναι επιτρεπτή, με
βάση τα όσα έχουν αναφερθεί παραπάνω, η άσκηση εφέσεως κατά
τις συναφείς διατάξεις του ΚΠολΔ εναντίον της μνημονευόμενης πιο
πάνω αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς αλλά μόνο η
αναφερόμενη προσφυγή, ασκουμένη στο Εφετείο και δικαζομένη κατά την
τακτική διαδικασία, όπως προβλέπεται από τα άρθρα 36 και 37 της ΔΣΒ,
προϋπόθεση που δεν τηρήθηκε από τον καθ’ ου η αίτηση – εκκαλούντα
(Εφ. Πειρ. 419/1994, οπ.π., βλ. και AD HOC Εφ. Πειρ. 1103/1995 αδημ.
Πρβλ και την Εφ. Πειρ. 570/1996 επίσης αδημοσ.). Μετά την απόρριψη
της προσφυγής-έφεσης ως απαράδεκτης, τα δικαστικά έξοδα των διαδίκων
πρέπει να συμψηφιστούν στο σύνολό τους, καθόσον, κατά την κρίση
του Δικαστηρίου τούτου, ο προσφεύγων είχε εύλογη αμφιβολία ότι η
προκειμένη δίκη θα είχε τέτοια έκβαση (ΚΠολΔ 179).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει ως απαράδεκτη την κρινόμενη έφεση – προσφυγή.