ΕΠΕΙΔΗ, οι υπ’ αριθμ. καταθέσεως: (α΄) 16.778/1996 και (β΄)
37.078/1997 αγωγές, που δικάζονται κατά την αυτή (τακτική) διαδικασία,
πρέπει να συνεκδικαστούν λόγω της μεταξύ των συνάφειας (αρθρ. 246
ΚΠολΔ).
ΕΠΕΙΔΗ, με το άρθρο 4§1 του ν. 54-22/1932 επετράπη η πώληση ξένου
συναλλάγματος για την εξυπηρέτηση του εξωτερικού εμπορίου, ενώ με το
άρθρο 11 §2 του ίδιου νόμου, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 3 του ν.
δ/τος της 14ης-7-1932 (που κυρώθηκε με το ν. 5665/1932) και το άρθρο
6 του α.ν. 800/1937, απαγορεύθηκε η συνομολόγηση υποχρεώσεων
στην ημεδαπή σε ξένο νόμισμα ή συνάλλαγμα. Τέλος, με το άρθρο 4 του
α.ν. 362/1946 ορίστηκε ότι κάθε δικαιοπραξία από την οποία πηγάζουν
αξιώσεις ή υποχρεώσεις υπέρ προσώπου που διαμένει στην Ελλάδα μπορεί
να συμφωνείται μόνο σε δραχμές, η δε ρήτρα συνομολογήσεως αξιώσεων
σε ξένο νόμισμα είναι άκυρη. Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι η
απαγόρευση της ρήτρας σε ξένο νόμισμα ή συνάλλαγμα αναφέρεται στις
εσωτερικές συναλλαγές και όχι στις διεθνείς. Τέτοιες είναι οι συναλλαγές
και στην περίπτωση κατά την οποία ο ένας των συμβαλλομένων έχει την
έδρα του σε άλλο κράτος, διότι τότε οι συμβάσεις αυτές δεν ενέχουν
δυσπιστία ή υπονόμευση της δραχμής (ΑΠ 750/1994 ΕλλΔνη 37, 153, ΑΠ
59/1994 ΕλλΔνη 37, 154, ΑΠ 184/1992 ΕλλΔνη 33, 843). Εξάλλου, κατά
την αναγκαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 6 παρ. 1 του ως άνω ν.
5422/1932, οι κάθε φύσεως οφειλές σε συνάλλαγμα που είναι πληρωτέες
στην Ελλάδα, εξοφλούνται σε δραχμές κατά την τρέχουσα τιμή της ημέρας
της εξοφλήσεως που, κατά το άρθρο 8 του νόμου αυτού, είναι η τιμή με
την οποία η Τράπεζα της Ελλάδος αγοράζει συνάλλαγμα και αναγράφεται
στο ειδικό δελτίο που εκδίδεται από αυτήν (ΟλΑΠ 21/1990 ΝοΒ 38, 1343;
ΑΠ 917/1988 ΕλλΔνη 31, 327, ΑΠ 1504/1982 ΕΕΔ 42, 427).
ΕΠΕΙΔΗ, στην προκειμένη περίπτωση, ο ενάγων της υπό στοιχ. (α΄)
αγωγής εκθέτει ότι δυνάμει διαδοχικών συμβάσεων πωλήσεως που
κατήρτισε με την εναγομένη κατά το χρονικό διάστημα από 2/12/1994 έως
10/4/1995, επώλησε και παρέδωσε σ’ αυτήν τα αναφερόμενα λεπτομερώς
στο δικόγραφο ενδύματα αντί συνολικού τιμήματος 261.3807 μάρκων
Γερμανίας (DM), έναντι του οποίου η εναγομένη του κατέβαλε το ποσό των
245.169.97 DM, ενώ με κοινή συμφωνία τους απηλλάγη από την καταβολή
ποσού 1.637,3 DM, για το οποίο η εναγομένη εξέδωσε αντίστοιχα
χρεωστικά σημειώματα, αρνείται όμως να του καταβάλει το υπόλοιπο
ποσό των 14.573,43 DM, το οποίο κατά τον χρόνο ασκήσεως της αγωγής
«μεταφράζεται» σε 2.433.763 δρχ (βλ. την 7η σελίδα της αγωγής). Ενόψει
τούτων ζητά να υποχρεωθεί η εναγομένη του καταβάλει το ποσό των
14.573,43 DM, «...όπως αυτό μεταφράζεται σε δραχμές...», νομμιμοτόκως
από της συμφωνηθείσας δήλης ημέρας για την εξόφληση εκάστου
τιμολογίου της, άλλως από της τελευταίας οχλήσεως της (11-7-1995),
άλλως από της επιδόσεως της αγωγής. Τέλος, ζητά να καταδικαστεί η
εναγομένη στα δικαστικά του έξοδα.
ΕΠΕΙΔΗ, η αγωγή του με το ανωτέρω περιεχόμενο και αίτημα, αρμοδίως
καθ’ ύλην και κατά τόπον φέρεται για να δικαστεί από το Δ/ριο αυτό με
την προκειμένη τακτική διαδικασία (άρθρα 14§2 ΚΠολΔ, 3 και 5 σημ.
1 της Συμβάσεως των Βρυξελλών που κυρώθηκε με το ν. 1814/1988,
σε συνδυασμό με το άρθρο 321 ΑΚ – βλ. σχετ. ΚΕΡΑΜΕΥΣ/ ΚΡΕΜΛΗΣ/
ΤΑΓΑΡΑΣ Η Σύμβαση των Βρυξελλών Έκδοση 1989 σελ. 50 επ.),
απορριπτόμενης κατ’ ουσίαν της, νομίμου (ΟλΑΠ 4/1992 ΝοΒ 40, 707),
ενστάσεως της εναγομένης που αφορά την έλλειψη διεθνούς δικαιοδοσίας
του παρόντος Δ/ρίου, δεδομένου ότι ο σχετικός συμβατικός όρος που
επικαλείται με τις προτάσεις της δεν φέρει την υπογραφή ούτε του
εκπροσώπου της, ούτε του ενάγοντος απλώς προσκομίζεται με επίκληση σε
απλό (ανεπικύρωτο) φωτοαντίγραφο ένα έγγραφο στη Γερμανική γλώσσα,
χωρίς υπογραφές, και σε επικυρωμένη μετάφραση στην Ελληνική γλώσσα
μόνον ο σχετικός όρος του εγγράφου αυτού σύμφωνα με τον οποίο
δωσιδικία έχουν τα Δικαστήρια της πόλεως Τύμπινγκεν της Γερμανίας (βλ.
το έγγραφο με τον τίτλο «KONTRAKT Νr. 22967» και την επικυρωμένη
ακριβή μετάφραση του ανωτέρω όρου).
ΕΠΕΙΔΗ, κατά τα λοιπά, και ενόψει του ότι το δίκαιο που διέπει τις επίδικες
συμβάσεις πωλήσεως είναι το Ελληνικό (αρθρ. 25 ΑΚ – βλ. σχετ. ΕΑ
1501/1998 ΕλλΔνη 39, 1383, ΕφΘεσ 2620/ 1990 Αρμ. 45, 1210, ΕφΠειρ
735/1984 ΕλλΔνη 26, 291), το οποίο επικαλείται ο ενάγων και από το
οποίο η εναγομένη αντλεί τα μέσα αμύνης της (βλ. τις προτάσεις της), η
αγωγή πρέπει ν’ απορριφθεί ως μη νόμιμη (πρβλ ΕψΘεσ 75/1995 Αρμ. 49,
487), αφού ο ενάγων ζητά να του καταβληθεί το σε δραχμές ισάξιο των
14.573,43 DM; όχι κατά την ημέρα της πληρωμής, αλλά κατά την ημέρα
της καταθέσεως της αγωγής του.
ΕΠΕΙΔΗ, κατ’ άρθρο 176 ΚΠολΔ, ο ενάγων πρέπει να καταδικαστεί στα
δικαστικά έξοδα της εναγομένης, που υπέβαλε αντίστοιχο αίτημα με τις
προτάσεις της.
ΕΠΕΙΔΗ, από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 404, 405
και 407 ΑΚ, προκύπτει ότι αν ο οφειλέτης υποσχεθεί στο δανειστή ως
ποινή χρηματικό ποσό, για την περίπτωση που δεν θα εκπλήρωνε ή που
δεν θα εκπλήρωνε προσηκόντως την παροχή, η ποινή καταπίπτει, αν ο
οφειλέτης αδυνατεί υπαιτίως να εκπληρώσει την παροχή ή αν περιέλθει
σε υπερημερία. Σε αντίθεση με την αξίωση για εκπλήρωση της κυρίας
παροχής, που είναι απόρροια της κυρίας συμβατικής υποχρεώσεως του
οφειλέτη, η αξίωση στην ποινή, που έχει καταπέσει, είναι απόρροια
του σκοπού και της λειτουργίας της ποινικής ρήτρας, η οποία καλύπτει
αφηρημένα τη ζημία από την μη προσήκουσα ή την μη έγκαιρη
εκπλήρωση, ανεξαρτήτως αν στη συγκεκριμένη περίπτωση υπάρχει ή όχι
ζημία και οφείλεται για το λόγο και μόνο ότι έχει συμφωνηθεί. Ειδικότερα,
στην περίπτωση που η παροχή συνίσταται σε πράξη που είναι δυνατή,
η ποινή που συμφωνήθηκε για μη έγκαιρη εκπλήρωση καταπίπτει, όταν
έχει οριστεί δήλη ημέρα, με την πάροδο αυτής, δεδομένου ότι η ποινή
αυτή, που τείνει στον εξαναγκασμό του οφειλέτη για εκπλήρωση στον
ακριβή χρόνο, έχει συμφωνηθεί για την περίπτωση του αντιθέτου, που
είναι η μη έγκαιρη εκπλήρωση αυτή καθεαυτή (ΑΠ 293/1987 ΕΕΝ 1988,
34). Περαιτέρω, ο απαιτών με αγωγή την καταβολή της καταπεσούσας
ποινής πρέπει να επικαλεσθεί και, σε περίπτωση αμφισβητήσεως, ν’
αποδείξει: α) τη σύμβαση από την οποία πηγάζει η παροχή του οφειλέτη,
β) τη συμφωνία περί της ποινικής ρήτρας και γ) τις προϋποθέσεις της
υπερημερίας του (δηλαδή το ληξιπρόθεσμο και την όχληση ή δήλη ημέρα,
για την περίπτωση που συμφωνήθηκε τέτοια), ή της αδυναμίας, (δηλαδή
το ληξιπρόθεσμο και την αδυναμία κατά τον χρόνο εκπληρώσεως ή
μετά απ’ αυτόν), ή της πλημμελούς εκπληρώσεως. Οφείλει επίσης να
επικαλεστεί, όχι όμως και ν’ αποδείξει, την μη εκπλήρωση της παροχής
(ΕφΛαρ 1188/1990 ό.π.).
ΕΠΕΙΔΗ, στην προκειμένη περίπτωση, η ενάγουσα της υπό στοιχ. (β΄)
αγωγής εκθέτει ότι, δυνάμει συμβάσεως πωλήσεως, που κατήρτισε με
τον εναγόμενο την 12η-12-1994 αγόρασε απ’ αυτόν 4.200 βαμβακερά
μπλουζάκια, με τη ρητή συμφωνία να της παραδοθούν στην πόλη M.
της Γερμανίας το αργότερο μέχρι την 20η-1-1995, σε περίπτωση δε
κατά την οποία ο εναγόμενος θα καθυστερούσε την εκπλήρωση της
παροχής του, με τα υπ’ αριθμ. 22.966 και 22.967 έγγραφα συμβόλαια
παραγγελίας, που αφορούσαν και την επίδικη πώληση, συνομολογήθηκε
να της καταβάλει ως ποινική ρήτρα το ποσό των 7 Γερμανικών μάρκων
(DM) για κάθε μπλουζάκι, που θα καθίστατο απαιτητή την 10η ημέρα από
της καθυστερήσεως. Ότι, περαιτέρω, ο εναγόμενος καθυστέρησε την εις
αυτήν παράδοση των πωληθέντων, δεδομένου ότι ποσότητα μεν 1.800
τεμαχίων της παρέδωσε την 21η-2-1995, την υπόλοιπη δε ποσότητα των
2.400 τεμαχίων της παρέδωσε την 23η-2-1995 και επομένως υποχρεούται
να της καταβάλει, ως ποινική ρήτρα: το ποσό των 29.400 DM (4.200 Χ 7).
Ενόψει δε τούτων ζητά να εκδοθεί προσωρινώς εκτελεστή απόφαση αυτού
του Δ/ρίου, που να τον υποχρεώνει να της καταβάλει το σε δραχμές ισάξιο
των 29.400 DM κατά την ημέρα της πληρωμής και δη νομιμοτόκως από
την 31η-1-1995. Τέλος, ζητά να καταδικαστεί ο εναγόμενος στα δικαστικά
της έξοδα.
ΕΠΕΙΔΗ, η αγωγή της αρμοδίως καθ’ ύλην και κατά τόπον φέρεται για να
δικαστεί από το Δ/ριο αυτό με την προκειμένη τακτική διαδικασία (άρθρα
14§2 και 22 ΚΠολΔ σε συνδυασμό προς 2 της Συμβάσεως των Βρυξελλών
που κυρώθηκε με το ν. 1814/1988), ενόψει δε του ότι το δίκαιο που
διέπει την επίδικη σύμβαση συνομολογήσεως ποινικής ρήτρας είναι το
Ελληνικό, στο οποίο αμφότερα τα μέρη αναφέρονται (αρθρ. 25 ΑΚ – ΕΑ
1501/1998 ό.π., ΕφΘεσ 2820/1990 ό.π., ΕφΠειρ 735/1984 ό.π.), είναι
νόμιμη στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 341, 361, 404, 405, 407
ΑΚ, 176, 907, 908§1 εδ. στ΄ ΚΠολΔ. Επομένως, πρέπει να ερευνηθεί
περαιτέρω κατ’ ουσίαν, δεδομένου ότι η ενάγουσα κατέβαλε το ανάλογο
τέλος δικαστικού ενσήμου, με τ’ αντιστοιχούντα σ’ αυτό ποσοστά υπέρ
του ΤΑΧΔΙΚ και του ΤΝ (βλ. τα υπ’ αριθμ. 132.185, 196422, 316758 και
316759 αγωγόσημα και τα επικολληθέντα σ’ αυτά ένσημα του ΤΝ, που
προσκομίζει).
ΕΠΕΙΔΗ, η ενάγουσα, που στηρίζει την επίδικη αξίωση της σε τυπικές
(έγγραφες) συμβάσεις συνομολογήσεως ποινικής ρήτρας (τις οποίες
σημειωτέον ο εναγόμενος αρνείται – βλ. τις προτάσεις του), προς
απόδειξη του ισχυρισμού της προσκομίζει με επίκληση σε ανεπικύρωτα
φωτοαντίγραφα τα υπ' αριθμ. 22966 και 22967 έγγραφα («Kontrakt»),
τα οποία είναι συντεταγμένα στη Γερμανική γλώσσα και ανυπόγραφα, σε
επικυρωμένη δε ακριβή μετάφραση από την Γερμανική στην Ελληνική
γλώσσα την §23 του πρώτου εγγράφου και την §21 του δευτέρου
εγγράφου, όπου όντως διαλαμβάνεται η αναφερόμενη στην αγωγή ποινή
(7 DM για κάθε τεμάχιο που θα παραδίδεται εκπροθέσμως). Όμως από τα
έγγραφα αυτά, τα οποία δεν φέρουν υπογραφή ούτε του εκπροσώπου της,
ούτε του εναγομένου, δεν αποδεικνύεται ο βασικός αγωγικός ισχυρισμός
της που αφορά τη συμφωνία για την ποινική ρήτρα και ως, εκ τούτου,
ανεξαρτήτως της εμπροθέσμου ή μη παραδόσεως των πωληθέντων
ενδυμάτων, η αγωγή της πρέπει ν' απορριφθεί κατ’ ουσίαν.
ΕΠΕΙΔΗ, κατ’ άρθρο 176 ΚΠολΔ, η ενάγουσα πρέπει να καταδικαστεί στα
δικαστικά έξοδα του εναγομένου, που υπέβαλε αντίστοιχο αίτημα με τις
προτάσεις του.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΔΙΚΑΖΟΝΤΑΣ αντιμωλία των διαδίκων.
ΣΥΝΕΚΔΙΚΑΖΕΙ τις αναφερόμενες στο σκεπτικό υπό στοιχ. α΄ (αριθμ.
καταθέσεως: 16.778/1996) και β΄ (αριθμ. καταθέσεως: 37.078/1997)
αγωγές.
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την υπό στοιχ. (α΄) αγωγή.
ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον ενάγοντα στα δικαστικά έξοδα της εναγομένης ποσού
εξήντα χιλιάδων δρχ (60.000).
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την υπό στοιχ. (β΄) αγωγή και
ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την ενάγουσα στα δικαστικά έξοδα του εναγομένου ποσού
εκατόν πέντε χιλιάδων δρχ (105.000).