Με το ν. 1814/1988 κυρώθηκε και ισχύει στην Ελλάδα από 1/4/1989
η Σύμβαση των Βρυξελλών της 27/9/1968 (όπως ισχύει σήμερα, μετά
τις κυρωθείσες με το ν. 2004/1992 τροποποιήσεις της) για τη διεθνή
δικαιοδοσία και την εκτέλεση των αποφάσεων, η οποία εισάγει αμέσως
ισχύον δίκαιο και θέτει αυτομάτως εκποδών εθνικές ή κατ’ αρχήν και
διεθνείς μεταξύ των συμβαλλομένων Κρατών ρυθμίσεις της ίδιας ύλης,
όχι μόνο αντίθετες αλλά και σύμφωνες. Τη σύμβαση αυτή κύρωσε, εκτός
των άλλων Κρατών και η Αγγλία. Με το άρθρο 2 της σύμβασης αυτής,
που ορίζει ότι, με την επιφύλαξη της παρούσας σύμβασης, τα πρόσωπα
που έχουν την κατοικία τους, με την οποία εξομοιώνεται, κατά το άρθρο
53 παρ. 1 αυτής, και η έδρα των εταιρειών και νομικών προσώπων, στο
έδαφος συμβαλλομένου κράτους, ενάγονται ενώπιον του δικαστηρίου
του κράτους αυτού, ανεξάρτητα από την ιθαγένειά τους, καθιερώνεται
γενική δωσιδικία της κατοικίας του εναγομένου. Με το άρθρο δε 5 παρ.
1 της ίδιας σύμβασης, που ορίζει ότι πρόσωπο που έχει την κατοικία
του στο έδαφος συμβαλλόμενου Κράτους μπορεί να εναχθεί σε άλλο
συμβαλλόμενο Κράτος ως προς τις διαφορές από σύμβαση, ενώπιον του
τόπου όπου εκπληρώθηκε ή οφείλει να εκπληρωθεί η παροχή, θεσπίζεται
συντρέχουσα ειδική διεθνής δικαιοδοσία και υπέρ του δικαστηρίου του
τόπου όπου εκπληρώθηκε ή οφείλει να εκπληρωθεί η παροχή, ως προς τις
διαφορές που έχουν αιτία τη σύμβαση. Ο τόπος κατάρτισης της σύμβασης
είναι αδιάφορες, στην περίπτωση αυτή. Εξάλλου, η διεθνής αυτή σύμβαση
δεν προσδιορίζει την έννοια της παροχής. Γίνεται όμως δεκτό ότι το F. S.
συγκεντρώνεται στον τόπο εκπληρώσεως της συγκεκριμένης συμβατικής
παροχής, που βαρύνει τον εναγόμενο και που αποτελεί τη βάση της
αγωγής, δηλαδή της επίδικης παροχής (βλ. ΕφΑθ 2667/1994 ΝοΒ 43,
252), ακόμη και δε περιπτώσεις κατά τις οποίες το κατά τον τρόπο αυτό
υποδεικνυόμενο δικαστήριο δεν είναι αυτό που έχει το πιο στενό συνδετικό
στοιχείο με τη διαφορά, ενώ, ακόμη, ο τόπος αυτός προσδιορίζεται
σύμφωνα με το δίκαιο που διέπει την επίδικη παροχή κατά τους κανόνες
ιδιωτικού δικαίου του δικάζοντος δικαστή (βλ. ολομέλειας ΔΕΥΡΚ υπόθ.
C-288/92, ΕλΔνη 35/1994/ σελ. 1172 και Κεραμέα Κρεμλή- Ταγαρά «Η
Σύμβαση των Βρυξελλών» έκδ. 1996, σελ. 29-30). Σύμφωνα δε με το
δίκαιο αυτό θα χαρακτηριστεί λ.χ. ένα χρέος ως άρσιμο ή κομίσιμο ή
θα προσδιοριστεί ο τόπος παράδοσης του πωληθέντος πράγματος στην
περίπτωση που η διαφορά έχει σαν βάση σύμβαση πώλησης (βλ. και
Κεραμέα – Κρεμλή – Ταγαρά «Η Σύμβαση των Βρυξελλών» έκδ. 1989
σελ. 59-60). Περαιτέρω στις περιπτώσεις πωλήσεων με ρήτρα F.O.B
(FREE ON BOARD –«Ελεύθερο επί του καταστρώματος») η παράδοση
του πωληθέντος πράγματος κατά κυριότητα από τον πωλητή στον
αγοραστή, που είναι και η κύρια υποχρέωση του πρώτου γίνεται με
την υλική παράδοση αυτού προς μεταφορά τα έξοδα της οποίας καθώς
και της ασφάλισης αυτών δεν περιλαμβάνονται για το λόγο αυτό στο
συμφωνηθέν τίμημα από εκείνο δε το χρονικό σημείο (της παράδοσης
προς μεταφορά) μετατίθεται ο κίνδυνος στον αγοραστή (άρθρο 522 παρ.
1 Α.Κ., ο οποίος έκτοτε φέρει τα βάρη και παίρνει τα ωφελήματα αυτού
(άρθρο 525 Α.Κ.), σε αντίθεση με την πώληση με ρήτρα C.I.F. (COST –
INSURANCE – FREIG HT), δηλαδή κόστος – ασφάλεια – ναύλος) όπου
η παράδοση των εμπορευμάτων γίνεται στον τόπο προορισμού αυτών,
συμπεριλαμβανομένης στο συμφωνηθέν τίμημα της αξίας της ασφάλισης
και του ναύλου. Κατά συνέπεια, στις περιπτώσεις πωλήσεων με ρήτρα
F.O.B ως τόπος εκπλήρωσης της παροχής του πωλητή θεωρείται ο τόπος
όπου το πωληθέν πράγμα παραδόθηκε προς μεταφορά, ενώ η σχετική
ρήτρα ενέχει συμβατικό καθορισμό του τόπου εκπλήρωσης της παροχής
(πρβλ. και Εφ/Αθ 8723/1995, ΕΕ/πΔ 1995.674). Τέλος ο ισχυρισμός
του ενώπιον ημεδαπού δικαστηρίου εναγομένου αλλοδαπού (φυσικού
ή νομικού προσώπου) περί κατά τόπον αναρμοδιότητας αυτού, συνιστά
κατά νομική αναγκαιότητα και ένσταση έλλειψης διεθνούς δικαιοδοσίας
του δικαστηρίου, η τυχόν βασιμότητα της οποίας έχει ως συνέπεια την
απόρριψη της αγωγής για το λόγο αυτό (άρθρο 3 παρ. 1 Κ.Πολ.Δικ.). Στην
προκειμένη περίπτωση, η ενάγουσα εκθέτει με την αγωγή της ότι μετά
από σχετική σύμβαση που συνήψε στο Ντουκάστερ της Αγγλίας το έτος
1993 δια του νομίμου εκπροσώπου της με τον εναγόμενο, κάτοικο του
πιο πάνω αλλοδαπού Κράτους, ο οποίος ασχολείται κατ’ επάγγελμα με τη
χονδρική αγορά και πώληση ειδών ένδυσης, ο τελευταίος συμφώνησε να
της πουλήσει τα περιγραφόμενα εμπορεύματα, συνολικής αξίας 94.500
λιρών Αγγλίας. Ότι η παράδοση των εμπορευμάτων συμφωνήθηκε να
γίνει το αργότερο μέχρι τις 20/9/93 στην έδρα της επιχείρησης της ίδιας
εδώ, με πίστωση του τιμήματος, έναντι τρίμηνης εγγυητικής τραπεζικής
επιστολής. Ότι κατά τη μεταφορά των εμπορευμάτων στην Ελλάδα, μέρος
των οποίων φορτώθηκαν σε φορτηγό αυτοκίνητο της αναφερομένης
μεταφορικής εταιρείας έλαβε χώρο αυτοκινητικό ατύχημα, συνεπεία
του οποίου ένα μέρος των εμπορευμάτων χάθηκε ή κλάπηκε ενώ άλλο
καταστράφηκε, και ότι ειδοποίησε η ίδια το περισυνέλεξε και το μετέφερε
με δικά της έξοδα στην εδώ έδρα της. Ότι τότε διεπίστωσε από την
αντιπαραβολή των εμπορευμάτων που αναγράφονταν στο εκδοθέν από
τον εναγόμενο τιμολόγιο και εκείνων της έγγραφης παραγγελίας αυτών
πως το μεγαλύτερο των πωληθέντων εμπορευμάτων ως προς το είδος
τους, δεν ήταν εκείνο που συμφώνησε ν’ αγοράσει, ενώ ακόμη το 70%
των παραδοθέντων ενδυμάτων, δεν ήταν ούτε των διαστάσεων, ούτε
των χρωματισμών ούτε της ποιότητας που συμφωνήθηκε πέραν δε αυτών
παρουσίαζαν και τ’ αναφερόμενα ουσιώδη ελαττώματα που αναιρούσαν
την αξία και τη χρησιμότητά τους, γεγονός για το οποίο ειδοποίησε σχετικά
τον εναγόμενο, ο οποίος παρόλο που της υποσχέθηκε ότι θα φροντίσει
για την εξεύρεση από κοινού συμβατικής λύσης και ότι στο μεταξύ δεν θα
εισέπραττε το ποσό της εγγυητικής επιστολής, στη συνέχεια αξίωσε την
καταβολή του συμφωνηθέντος τιμήματος.
Με βάση δε τα περιστατικά αυτά και κατά τα ειδικότερα εκτιθέμενα στην
αγωγή, η ενάγουσα ζητεί να υποχρεωθεί ο εναγόμενος με απόφαση
προσωρινώς εκτλεστή να της καταβάλει ως αποζημίωσή της για τις
αναφερόμενες θετικές και αποθετικές ζημίες που υπέστη από τη μη
εκτέλεση της σύμβασης το ποσό των 26.738.475 δραχμών, καθώς
και 10.000.000 δραχμές ως χρηματική της ικανοποίηση για την ηθική
βλάβη που υπέστη εξ αιτίας της παραπάνω υπαίτιας και αντισυμβατικής
συμπεριφοράς αυτού και συνολικά το ποσό των 36.738.475 δραχμών,
νομιμοτόκως από τις 21/9/1993, άλλως από την επομένη της επίδοσης
της αγωγής και με προσωπική του κράτηση, και δικαζομένου συγχρόνως
αυτού στην πληρωμή των δικαστικών της εξόδων. Ο εναγόμενος με τις
έγγραφες προτάσεις που προέβαλε κατ’ αρχήν την ένσταση της κατά
τόπον αναρμοδιότητας του Δικαστηρίου αυτού, επικαλούμενος ότι με
βάση τις διατάξεις της Διεθνούς Σύμβασης των Βρυξελλών αλλά και
σύμφωνα με τις διατάξεις του ουσιαστικού ελληνικού δικαίου τόπος
εκπλήρωσης της παροχής του είναι το Ντονκάστερ, όπου και ο τόπος της
κατοικίας και της εμπορικής του εγκατάστασης και όπου συμφωνήθηκε
να παραδοθούν τα επίδικα εμπορεύματα προς μεταφορά, λαμβανομένου
υπόψη και του ότι η πώληση συμφωνήθηκε με ρήτρα F.O.B. και επομένως
κατά τόπον αρμόδια δικαστήρια για την εκδίκαση της διαφοράς είναι τα
Δικαστήρια της Αγγλίας ενώπιον των οποίων άλλωστε εκκρεμεί ήδη η από
18/10/1994 προηγηθείσα της ένδικης, δικής του αγωγής για καταβολή,
εκτός των άλλων και του τιμήματος των πωληθέντων εμπορευμάτων
(μειωμένου κατά το ποσό το οποίο ήδη της εξεχώρησε η ενάγουσα από
το σύνολο της αποζημίωσης που εισέπραξε η τελευταία ως δικαιούχος
από την αναφερομένη ασφαλιστική εταιρεία στην οποία είχε ασφαλίσει τα
εμπορεύματα για τον κίνδυνο της μεταφοράς τους στην Ελλάδα).
Ο ισχυρισμός δε αυτός που είναι νόμιμος στηριζόμενος στις
προδιαληφθείσες διατάξεις και συνιστά αναγκαία και ένσταση έλλειψης
διεθνούς δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου αυτού, προαποδεικνύεται, κατά
την κρίση του Δικαστηρίου, και ως βάσιμος, δεδομένου ότι πράγματι, όπως
προκύπτει από το προσκομιζόμενο και από τις δύο πλευρές από 19/8/1993
τιμολόγιο πώλησης των επιδίκων εμπορευμάτων σ’ επικυρωμένη
μετάφραση, η ένδικη πώληση συμφωνήθηκε με ρήτρα F.O.B. Ντονκάστερ
γεγονός που συνομολογεί η ενάγουσα και που σημαίνει σύμφωνα με όσα
προεκτέθηκαν ότι η παράδοση αυτών έγινε όπως συμφωνήθηκε με την εν
λόγω ρήτρα, στον πιο πάνω τόπο κατοικίας και εμπορικής εγκατάστασης
του εναγομένου, η δε υποχρέωση και τα έξοδα μεταφοράς στον τόπο
προορισμού τους καθώς και ασφαλίσεως αυτών, βάρυνε την ενάγουσα
αγοράστρια, η οποία από τη στιγμή εκείνη έφερε και τον όποιο κίνδυνο της
τυχαίας καταστροφής αυτών κατ’ άρθρο 522 Α.Κ.
Με τα δεδομένα αυτά και λαμβανομένου άλλωστε υπόψη ότι και σύμφωνα
με τις διατάξεις των άρθρων 320-321 Α.Κ. ως τόπος καταβολής της
παροχής που όφειλε αυτή είναι, εφόσον αυτός δεν συνάγεται από τη
δικαιοπραξία, ούτε από τις περιστάσεις και ιδίως από τη φύση της ενοχικής
σχέσης, ο τόπος όπου ο τελευταίος είχε την κατοικία του κατά τη γένεση
της ενοχής, ενώ όταν η παροχή είναι χρηματική, σε περίπτωση αμφιβολίας
καταβάλλεται στον τόπο όπου ο δανειστής έχει την κατοικία του κατά το
χρόνο της καταβολής, τόπος εκπλήρωσης της ένδικης χαρακτηριστικής
παροχής του εναγομένου από την οποία πηγάζει και η κρινόμενη διαφορά
είναι το Ντονκάστερ της Αγγλίας στα Δικαστήρια της οποίας κατά συνέπεια
ως κατά τόπον αρμόδια υπάγεται και η προκειμένη διαφορά, σύμφωνα
με τις σκέψεις που προεκτέθηκαν, του παρόντος Δικαστηρίου μη έχοντος
διεθνή δικαιοδοσία να την δικάσει.
Κατά συνέπεια δεκτής γενομένης της σχετικής ενστάσεως του εναγομένου
η αγωγή πρέπει ν’ απορριφθεί, να συμψηφιστεί όμως η δικαστική δαπάνη
στο σύνολό της μεταξύ των διαδίκων, λόγω εύλογης αμφιβολίας της
ενάγουσας, για την έκβαση της προκειμένης δίκης, που δικαιολογείται από
την πολυπροκότητα και την εντεύθεν δυσχέρεια των σχετικών νομικών
ζητημάτων (άρθρο 179 Κ.Πολ.Δικ.).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΔΙΚΑΖΕΙ αντιμωλία των διαδίκων.
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την αγωγή.