Σύμφωνα με το άρθρο 20§1 της συμβάσεως των Βρυξελλών για τη
διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές
υποθέσεις, που κυρώθηκε με το Ν. 1814/88 (ΦΕΚ Α΄ 249/11.11.88),
έχει αυξημένη τυπική ισχύ σύμφωνα με το άρθρο 28§1 Συντ. και ισχύει
από 1.4.1989 (ΦΕΚ Α 63/3.3.89), όταν πρόκειται για υποθέσεις που οι
διάδικοι κατοικούν ή εδρεύουν σε διαφορετικά κράτη, το δικαστήριο κατ’
αρχήν θα εξετάσει ότι η υπόθεση υπάγεται στο πεδίο εφαρμογής της
παραπάνω συμβάσεως (ουσιαστικά, προσωπικά, γεωγραφικά, διαχρονικά
ή σε άλλη διεθνή σύμβαση κατά το άρθρο 57 της πιο πάνω συμβάσεως).
Αν η υπόθεση διαπιστωθεί ότι υπάγεται στη σύμβαση των Βρυξελλών,
το δικαστήριο θα εξετάσει βάσει ποιάς διατάξεώς της, θεμελιώνεται ή
όχι η διεθνής δικαιοδοσία του, δηλαδή είτε της γενικής δωσιδικίας του
εναγομένου βάσει της κατοικίας του (άρθρ. 2§1) είτε κάποιας ειδικής
συμβάσεως (άρθρα 5 έως 15) ή ρητής προέκτασης (άρθρο 17). Σ’ όλες τις
παραπάνω ενέργειες προβαίνει το δικαστήριο και αυτεπαγγέλτως.
Στην προκειμένη περίπτωση η ένδικη αγωγή αφορά σύμβαση εμπορικής
αντιπροσωπείας, η οποία κατά το δικαστήριο ευρωπαϊκών κοινοτήτων,
στο οποίο έχει ανατεθεί βάσει ιδιαίτερου πρωτοκόλλου του 1971 (για
την ερμηνεία από αυτό της συμβάσεως της 27.9.1968 για τη διεθνή
δικαιοδοσία και την εκτέλεση των αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές
υποθέσεις) η δεσμευτική ερμηνεία της συμβάσεως των Βρυξελλών,
έχει ήδη αποφανθεί ότι η σύμβαση εμπορικής αντιπροσωπείας υπάγεται
στο πεδίο εφαρμογής της συμβάσεως των Βρυξελλών (ΔΕυρ.Κ αποφ.
18.3.1981, BLANCKAERT/TROST, 139/80, Συλλ. Νομολ. 1981, 819 επ.
βλ. ειδικωτ. Κεραμέα/ Κρεμλή/ Ταγαρά «η σύμβαση των Βρυξελλών για
τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση των αποφάσεων όπως ισχύει στην
Ελλάδα 1989», άρθρο 54 αριθ. 6), ασκήθηκε δε (η ένδικη αγωγή) στις
1.10.1990, δηλαδή μετά την 1.4.1989, έναρξη ισχύος της συμβάσεως
των Βρυξελλών στην Ελλάδα κατά τα παραπάνω (βλ. και άρθρο 54 συμβ.
των Βρυξ.), χωρίς να έχει σημασία ότι οι επίδικες διαφορές πηγάζουν από
έννομες σχέσεις, που γεννήθηκαν πριν από την ημερομηνία ενάρξεως
ισχύος της συμβ. Βρυξ., αρκεί ότι η αγωγή να έχει ασκηθεί μετά την
ημερομηνία αυτή (βλ. Δ.Ευρ.Κ., αποφ. 13.11.79 SANICENTRAL/COLLIN,
25/79 Συλλ. Νομολ. 1979, 3423 επ. Κεραμέα/Κρεμλή/Ταγαρά, όπ.
Άρθρο 54 αριθ. 3). Η πρώτη εναγομένη εταιρία εδρεύει στο Μόναχο της
Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, χώρα που έχει υπογράψει την
σύμβαση των Βρυξελλών. Επομένως η ένδικη αγωγή υπάγεται στην πιο
πάνω σύμβαση των Βρυξελλών.
Πρέπει επομένως να εξεταστεί αν κατά τις διατάξεις της παραπάνω
συμβάσεως, το δικαστήριο αυτό έχει διεθνή δικαιοδοσία για την εκδίκαση
της ένδικης αγωγής. Η βασική αρχή που διέπει τη σύμβαση των
Βρυξελλών, ορίζει διεθνή δικαιοδοσία για τις διαφορές που υπάγονται στο
πεδίο εφαρμογής της, έχουν τα δικαστήρια του τόπου κατοικίας/έδρας
του εναγομένου, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η ιθαγένειά του (άρθρο
2 συμβ. Βρυξ. Βλ. και Κεραμέα/Κρεμλή/Ταγαρά, όπ. άρθρ. 2 αριθ. 1
επ.). Το άρθρο όμως αυτό ισχύει με την επιφύλαξη άλλων διατάξεων της
σύμβασης. Κατά το άρθρο 5 σημ. 1 συμβ. Βρυξ. διαφορές από σύμβαση,
μπορούν ν’ ασκηθούν και ενώπιον του δικαστηρίου του τόπου όπου
εκπληρώθηκε ή οφείλει να εκπληρωθεί παροχή (υπόθεση ARCADO –
HAVILAND (8.9.88) Σκέψη 12, 13, Κεραμέα κλπ. ο.π. σελ. 52). Η σύμβαση
δεν προσδιορίζει την έννοια της παροχής, αλλά το FORUM SOLUTIONIS,
συγκεντρώνεται στον τόπο εκπληρώσεως της παροχής που αποτελεί τη
βάση της αγωγής (βλ. Κεραμέα κλπ ο.π. άρθρ. 5 αριθ. 8). Δεν πρόκειται,
επομένως, σύμφωνα με τη νομολογία του Δ.Ευρ.Κ. για την παροχή
που χαρακτηρίζει την όλη σύμβαση, αλλά αντίθετα το Δ.Ευρ.Κ υιοθετεί
τη θεωρία της ανεξαρτησίας των παροχών, δεδομένο ότι κάθε επίδικη
παροχή, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη αυτοτελώς, εκτός αν πρόκειται για
παρεπόμενες παροχές που πηγάζουν από την κυρία ζητούμενη παροχή,
οπότε λαμβάνεται υπ’ όψη μόνο η κυρία παροχή που ζητείται με την
αγωγή (Αυτόνομη παροχή, η οποία υπάρχει και όταν λύεται η σύμβαση
και λαμβάνεται υπ’ όψη ο τόπος εκπληρώσεως αυτής και όχι ο τόπος της
αρχικής συμβάσεως κατά τη συμφωνία των διαδίκων, του νόμου ή της
ειδικής περιστάσεως βλ. Κεραμέα/ Κρεμλή/ Ταγαρά ο.π.). Στην ένδικη
αγωγή, κύρια επίδικη οφειλή της πρώτης εναγομένης, είναι σύμφωνα
με τα ίδια αιτήματα της αγωγής, η κατάθεση λογαριασμού λογοδοσίας
και δευτερευόντως η αναγνώριση της υποχρέωσης της 1ης εναγομένης
της καταβολής στον ενάγοντα διαφόρων χρηματικών ποσών. Εξάλλου
η αξίωση για παροχή λογοδοσίας είναι κατά τη νομική της φύση ούτως
ή άλλως αυτοτελής σε σχέση με την κύρια έννομη σχέση (Κρητικός σε
Γεωργιάδη – Σταθόπουλο Α.Κ., άρθρ. 303, αριθ. 18). Εφ όσον λοιπόν
η κύρια επίδικη οφειλή της πρώτης εναγομένης είναι σύμφωνα με τα
αιτήματα της αγωγής, η κατάθεση λογαριασμού λογοδοσίας, δηλαδή μη
χρηματικής οφειλής, τόπος εκπληρώσεως της παροχής είναι η κατοικία,
όπου ο οφειλέτης έχει την κατοικία έδρα του (άρθρο 320§1 Α.Κ.), δηλαδή
στην προκειμένη περίπτωση η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.
Επομένως και μετά την εφαρμογή του άρθρου 5 σημ. 1 της συμβ. Βρυξ.
δεν θεμελιώνεται διεθνής δικαιοδοσία του δικαστηρίου αυτού για την
εκδίκαση της ένδικης αγωγής ως προς την πρώτη εναγομένη γερμ. εταιρία.
Κατά το άρθρο όμως 6 σημ. 1 της συμβ. Βρυξ. εάν πρόσωπο που έχει
την κατοικία του ή έδρα του στο έδαφος συμβαλλομένου κράτους μπορεί
επίσης να εναχθεί: 1) Αν υπάρχουν πολλοί εναγόμενοι, ενώπιον του
δικαστηρίου της κατοικίας ενός από αυτούς. Σε αντίθεση προς το ελλην.
δίκαιο, όπου υπάρχει παρεμφερής διατύπωση (άρθρο 37 ΚΠολΔ) όπου
γίνεται όμως δεκτό ότι η εναγωγή των ομοδίκων, επιτρέπεται είτε στο
δικαστήριο της γενικής, είτε και κάποιας ειδικής δωσιδικίας ενός από
αυτούς, το άρθρο 6 σημ. 1 συμβ. Βρυξ. ερμηνεύεται στενά.
Γίνεται δεκτό ότι σε περίπτωση απλής ομοδικίας, όπως η παρούσα,
όπου η δεύτερη εναγομένη, κάτοικος Αθηνών, που ενάγεται με βάση
αδικοπραξία της, μπορούν να εναχθούν μόνο ενώπιον του δικαστηρίου
της κατοικίας ενός από αυτούς, και όχι ενώπιον των άλλων δικαστηρίων
που υποδεικνύονται ενδεχομένως, από άλλες ειδικές βάσεις διεθνούς
δικαιοδοσίας (βλ. έκθεση Ευρυγένη/Κεραμέως, ΕΕ (298/29.11.86 σε. 15
καθώς και Κεραμέα/ Κρεμλή/ Ταγαρά ό.π. άρθρ. 8 αριθ. 2). Επομένως,
εφ’ όσον η δεύτερη εναγομένη που συνδέεται κατά τα παραπάνω με απλή
ομοδικία με την πρώη εναγομένη, είναι κάτοικος Αθηνών, σύμφωνα με
το πιο πάνω άρθρο 6 σημ. 1 της συμβ. Βρυξ. η ένδικη αγωγή, μπορεί
ν’ ασκηθεί στον τόπο της κατοικία της 2ης εναγομένης, δηλαδή στο
Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, αρμόδιο κατά τόπο και έχοντας κατά τα
παραπάνω διεθνή δικαιοδοσία για την εκδίκαση της αγωγής και ως προς
την πρώτη εναγομένη Γερμανική εταιρία (άρθρο 6 σημείο 1 της συμβ.
Βρυξ).
Πρέπει επομένως το παρόν δικαστήριο να κηρυχθεί αναρμόδιο κατά τόπο
για την εκδίκαση της ένδικης αγωγής και να παραπέμψει αυτήν προς
εκδίκαση στο αρμόδιο καθ’ ύλη και κατά τόπο Πολυμελές Πρωτοδικείο
Αθηνών (ΚΠολΔ 46), συμψηφιζομένης της δικαστ. δαπάνης των διαδίκων,
λόγω εύλογης αμφιβολίας για την έκβαση της δίκης (ΚΠολΔ 179§3), εφ’
όσον η παρούσα απόφαση είναι οριστική.
ΔΙΑΤΑΚΤΙΚΟ
ΔΙΚΑΖΕΙ αντιμωλία των διαδίκων.
ΚΗΡΥΣΣΕΙ αυτό αναρμόδιο κατά τόπο.
ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την αγωγή προς εκδίκαση στο αρμόδιο καθ’ ύλη και κατά
τόπο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών.