1. Ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αριθ. 4 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως,
ότι το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων,
συντρέχει και όταν ελλείπει η διεθνής δικαιοδοσία του δικαστηρίου, η
οποία, κατά το άρθρο 3 παρ. 1 του ίδιου κώδικα, καθορίζεται από τη
συνδρομή κατά τόπον αρμοδιότητας. Περαιτέρω, στο άρθρο 40 παρ. 1
ΚΠολΔ, που ρυθμίζει την ειδική συντρέχουσα δωσιδικία της περιουσίας
και του επίδικου αντικειμένου, ορίζεται ότι δίκες εναντίον προσώπων
του δεν έχουν κατοικία στην Ελλάδα, εφόσον το αντικείμενό τους είναι
περιουσιακό, μπορούν να εισαχθούν και στο δικαστήριο, στην περιφέρεια
του οποίου υπάρχει περιουσία του εναγομένου ή βρίσκεται το επίδικο
αντικείμενο. Και ορίζεται μεν στο άρθρο 3 της Συμβάσεως των Βρυξελλών
για τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και
εμπορικές υποθέσεις, ότι τα πρόσωπα που έχουν την κατοικία τους
στο έδαφος συμβαλλόμενου κράτους μπορούν να εναχθούν ενώπιον
των δικαστηρίων άλλου συμβαλλόμενου κράτους μόνο σύμφωνα με
τους κανόνες που περιλαμβάνονται στα τμήματα 2 έως 6 του παρόντος
τίτλου και ότι δεν εφαρμόζονται σε βάρος τους, ιδίως στην Ελλάδα το
άρθρο 40 του ΚΠολΔ. Όμως η ως άνω Σύμβαση, που κυρώθηκε με το
ν. 1814 της 11/11-11-1988 και έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28
παρ. 1 του Συντάγματος,άρχισε να ισχύει στην Ελλάδα από 1.4.1989,
κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 15 αυτής, σύμφωνα δε με το άρθρο 54
της Συμβάσεως οι διατάξεις της εφαρμόζονται μόνο στις αγωγές που
ασκούνται μετά την έναρξη της ισχύος της. Στην προκειμένη περίπτωση ο
αναιρεσίβλητος, με την από 19.10.1987 αγωγή που άσκησε στο Πολυμελές
Πρωτοδικείο Καστοριάς, στη γραμματεία του οποίου κατατέθηκε στις
26.10.1987, ισχυρίσθηκε ότι σε εκτέλεση άτυπης συμβάσεως εντολής, που
συνήψε με τον εναγόμενο, και ήδη αναιρεσείοντα, αδελφό του, κάτοικο
κατά την άσκηση της αγωγής Δυτικής Γερμανίας, ο τελευταίος αγόρασε
για λογαριασμό και με χρήματα του αναιρεσιβλήτου, αλλά στο όνομά
του (αναιρεσείοντος), το αναφερόμενο σ’αυτήν ακίνητο που βρίσκεται
στη Θεσσαλονίκη και ζήτησε, λόγω αρνήσεως του αναιρεσείοντος να
του μεταβιβάσει το ακίνητο, την καταδίκη του σε δήλωση σχετικής
βουλήσεως. Το Πολυμελές Πρωτοδικείο Καστοριάς, με απόφασή του που
κατέστη τελεσίδικη, παρέπεμψε την υπόθεση στο Πολυμελές Πρωτοδικείο
Θεσσαλονίκης, ως κατά τόπον αρμόδιο, κατά το άρθρο 40 Κ.Πολ.Δ. Το
δικαστήριο αυτό, με την εκδοθείσα οριστική απόφασή του, δέχθηκε την
αγωγή, αφού απέρριψε τον ισχυρισμό του αναιρεσείοντος για έλλειψη
διεθνούς δικαιοδοσίας του, με την αιτιολογία ότι εφόσον η παραπεμπτική
απόφαση, που έγινε τελεσίδικη, είναι, σύμφωνα με το άρθρο 46 ΚΠολΔ,
υποχρεωτική για την κατά τόπο αρμοδιότητά του, τούτο κατέστη κατά
τόπον αρμόδιο και συνακόλουθα έχει διεθνή δικαιοδοσία, έφεση δε του
αναιρεσείοντος κατά της αποφάσεως αυτής απορρίφθηκε ως αβάσιμη με
την προσβαλλόμενη απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Με τον πρώτο
λόγο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως προβάλλεται ότι το Εφετείο
που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, όπως και το πρωτοβάθμιο
δικαστήριο, δεν είχαν διεθνή δικαιοδοσία προς εκδίκαση της προκειμένης
διαφοράς, λόγω της κατοικίας του εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος
στο εξωτερικό και της μη συνδρομής άλλης ειδικής δωσιδικίας, ούτε
εκείνης του άρθρου 40 ΚΠολΔ, το οποίο δεν ήταν εφαρμοστέο, σύμφωνα
με τα οριζόμενα στο άρθρο 3 της Συμβάσεως των Βρυξελλών, επειδή ο
αναιρεσείων είχε την κατοικία του στο έδαφος συμβαλλόμενου κράτους.
Και ότι, κατά συνέπεια, το Εφετείο, με το να επικυρώσει την πρωτόδικη
απόφαση αντί ν’απορρίψει την αγωγή του αναιρεσιβλήτου, σύμφωνα με το
άρθρο 4 ΚΠολΔ, υπέπεσε τόσο στην πλημμέλεια του αριθμού 4 του άρθρου
559 ΚΠολΔ, όσο και στις πλημμέλειες των αριθμών 1 και 19 του ίδιου
άρθρου, γιατί παραβίασε ευθέως και εκ πλαγίου τις διατάξεις των άρθρων
3 Κ.Πολ.Δ. και 1 και 3 της Συμβάσεως των Βρυξελλών. Ο ως άνω λόγος
αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί κατά την πρώτη αιτίαση ως αβάσιμος,
αφού, σύμφωνα με τα προεκτιθέμενα, οι διατάξεις της Συμβάσεως των
Βρυξελλών δεν εφαρμόζονται στην ένδικη αγωγή, που αρνήθηκε πριν
από την έναρξη της ισχύος της, η δε πιο πάνω παραπεμπτική απόφαση, η
οποία έγινε τελεσίδικη, ήταν υποχρεωτική για το Πολυμελές Πρωτοδικείο
Θεσσαλονίκης, ως προς το ζήτημα της κατά τόπον αρμοδιότητας και
συνακόλουθα της διεθνούς δικαιοδοσίας του και κατά τη δεύτερη αιτίαση
προεχόντως ως απαράδεκτος, διότι οι λόγοι αναιρέσεως από τους
αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ δίδονται μόνο προκειμένου περί
παραβιάσεως, ευθείας ή εκ πλαγίου, κανόνων του ουσιαστικού δικαίου
και όχι δικονομικών διατάξεων, όπως είναι οι ρυθμίζουσες την τοπική
αρμοδιότητα και την καθοριζόμενη με βάση την αρμοδιότητα αυτή διεθνή
δικαιοδοσία των δικαστηρίων.
2. Ο λόγος αναιρέσεως του άρθρου 559 αριθ. 12 ΚΠολΔ, ότι το
δικαστήριο παραβίασε τους ορισμούς του νόμου σχετικά με τη δύναμη
των αποδεικτικών μέσων ιδρύεται μόνον αν το δικαστήριο προσέδωσε
σε αποδεικτικό μέσο εξαιρετική αποδεικτική δύναμη, που δεν είχε κατά
νόμο ή δεν του προσέδωσε τέτοια δύναμη, παρότι είχε κατά νόμο και
όχι όταν, ετιμώντας ελεύθερα τις αποδείξεις, όπως έχει δικαίωμα από
το νόμο (άρθρο 340 ΚΠολΔ), αποδίδει σε ορισμένα αποδεικτικά μέσα
μεγαλύτερη βαρύτητα ή αξιοπιστία από άλλα που έχουν κατά νόμο την
ίδια αποδεικτική δύναμη. Εξάλλου, κατά το άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ,
η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας πραγματικών γεγονότων και
ιδιαίτερα του περιεχομένου εγγράφων δεν υπόκειται στον έλεγχο του
Αρείου Πάγου, εκτός αν παραβιάσθηκαν κανόνες δικαίου, στους οποίους
περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί ή αν υπάρχει λόγος αναιρέσεως
κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 και 20. Σε εκτίμηση πραγμάτων ανάγεται και
συνεπώς δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο και η κρίση του δικαστηρίου
ότι κάποιο έγγραφο, από εκείνα τα οποία οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και
προσκόμισαν για την απόδειξη, έχει ή όχι τα οριζόμενα στο άρθρο 432
ΚΠολΔ στοιχεία, που είναι απαραίτητα για το κύρος και συνακόλουθα για
την αποδεικτική του δύναμη. Επομένως ο δεύτερος λόγος της αιτήσεως
αναιρέσεως, που αποδίδει στο Εφετείο την πλημμέλεια του άρθρου 559
αριθ. 12 ΚΠολΔ διότι το δικαστήριο αυτό, για την διαμόρφωση της κρίσης
του ως προς την αποστολή στον αναιρεσείοντα από τον αναιρεσίβλητο
ποσού 120.000 γερμανικών μάρκων προς αγορά του αναφερόμενου στην
αγωγή ακινήτου, προσέδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στον προσκομισθέντα
από τον αναιρεσίβλητο λογαριασμό ανοίγματος προεμβάσματος, ο οποίος
όμως, κατά την άποψη του αναιρεσείοντος, διότι είχε τα οριζόμενα
στο άρθρο 432 ΚΠολΔ στοιχεία, που είναι απαραίτητα για να έχει το
έγγραφο αυτό κύρος και αποδεικτική δύναμη, πρέπει, σύμφωνα με τα
προεκτιθέμενα, να απορριφθεί ως απαράδεκτος. Ο ίδιος λόγος αναιρέσεως
είναι επίσης απορριπτέος ως απαράδεκτος, κατά την αιτίασή του για ευθεία
και εκ πλαγίου παραβίαση του άρθρου 432 ΚΠολΔ, αφού πρόκειται περί
δικονομικής διατάξεως, που ορίζει πότε τα έγγραφα έχουν αποδεικτική
δύναμη, η παραβίαση της οποίας δεν ιδρύει τους εκ του άρθρου 559 αριθ.
1 και 19 λόγους αναιρέσεως.
3. Πράγματα που έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, κατά
την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 8 του ΚΠολΔ, είναι οι πραγματικοί
ισχυρισμοί, οι οποίοι, νομίμως προτεινόμενοι, στηρίζουν κατά το νόμο
αυτοτελή αίτηση ή ανταίτηση των διαδίκων (αγωγή, ένσταση, ανακοπή,
ένδικο μέσο), όχι δε και οι αρνητικοί της αγωγής ή της οικείας ενστάσεως
ισχυρισμοί, τα απλά επιχειρήματα των διαδίκων και τα πραγματικά
περιστατικά που προκύπτουν από τις αποδείξεις και τείνουν σε ενίσχυση ή
αποδυνάμωση της βάσεως της αγωγής ή της ενστάσεως. Με το μοναδικό
πρόσθετο λόγο αναιρέσεως, από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ,
αποδίδεται στο Εφετείο η αιτίαση ότι έλαβε υπόψη πράγματα που δεν
προτάθηκαν με το να δεχθεί ότι ο αναιρεσίβλητος, για την αγορά του
αναφερόμενου στην αγωγή ακινήτου, απέστειλε στον αναιρεσείοντα, εκτός
από άλλα ποσά, 708.000 δραχμές με τραπεζικά εμβάσματα του Δημητρίου
Τούφα, ενώ ο αναιρεσίβλητος είχε προβάλει διαφορετικό ισχυρισμό
και δη την αποστολή 500.000 δραχμών με τραπεζικά εμβάσματα των
Δημητρίου Τούφα, Χρήστου Σπανού και Ιωάννη Τζώνου και μάλιστα χωρίς
να διευκρινίζεται το ποσό που απέστειλε καθένας από αυτούς. Ο ως άνω
λόγος αναιρέσεως πρέπει, σύμφωνα με τα προεκτιθέμενα, να απορριφθεί
ως απαράδεκτος, αφού το πραγματικό αυτό περιστατικό που δέχθηκε το
Εφετείο ότι προέκυψε από τις αποδείξεις, δεν αποτελεί πράγμα κατά την
έννοια του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ.
Για τους λόγους αυτούς
Απορρίπτει την από 8.3.1999 αίτηση του K.Δ. για αναίρεση της 50/1998
αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης.