ΕΠΕΙΔΗ κατ’ αρθ. 1 παρ. 2 της Οδηγίας της 18/1/86 του Συμβουλίου
των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (αριθ. 86/653/ΕΟΚ) την οποία υιοθετώντας
την η Ελλάδα θέσπισε τα ΠΔ 219 της 18/30-5-91 «Περί Εμπορικών
Αντιπροσώπων» και 312 της 8/22-8-95 «Τροποποίηση και συμπλήρωση
του ΠΔ 219/91, όπως τροποποιήθηκε με τα ΠΔ 249/93 (ΦΕΚ 108/
Α/28-6-93) και 88/1994 (ΦΕΚ 64/Α/22-4-94 «για την εφαρμογή
των διατάξεων του παρόντος Δ/τος, Εμπορικός Αντιπρόσωπος είναι
εκείνος στον οποίο, υπό την ιδιότητά του ως ανεξάρτητου μεσολαβητή,
ανατίθεται σε μόνιμη βάση είτε να διαπραγματεύεται για λογαριασμό
άλλου προσώπου, το οποίο καλείται στο εξής «αντιπροσωπευόμενος»
την πώληση ή την αγορά εμπορευμάτων, είτε να διαπραγματεύεται
και να συνάπτει τις πράξεις αυτές επ’ ονόματι και για λογαριασμό του
αντιπροσωπευομένου, στο δε άρθ. 8 παρ. 1 του ίδιου ΠΔ (219/91) (άρθρ.
13-16) της ίδιας οδηγίας) ορίζεται «για την εφαρμογή του παρόντος
Προεδρικού Διατάγματος η σύμβαση εμπορικής αντιπροσωπείας πρέπει
να συνομολογηθεί εγγράφως». Η εν λόγω παράγραφος (1) του ίδιου
άρθρου (8) αντικαταστάθηκε από το άρθρ. 6 παρ. 1 ΠΔ 312/95, στο
οποίο ορίζεται: «1α) Για την εφαρμογή του παρόντος ΠΔ η σύμβαση
εμπορικής αντιπροσωπείας πρέπει να συνομολογηθεί εγγράφως, β)
κάθε συμβαλλόμενο μέρος έχει το δικαίωμα να λάβει από το άλλο, αφού
το ζητήσει, έγγραφο ενυπόγραφο που θα αναφέρει το περιεχόμενο
της σύμβασης, καθώς και τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις της. Δεν
επιτρέπεται παραίτηση από αυτό το δικαίωμα». Εξάλλου σύμφωνα με το
άρθρ. 3 της από 19/6/1980 Σύμβασης της Ρώμης «Για το εφαρμοστέο
δίκαιο στις συμβατικές ενοχές», η οποία κυρώθηκε με το Ν. 1792/88
και τέθηκε σε ισχύ στη χώρα μας, η δε Ιταλία την ενσωμάτωσε στο
εθνικό της δίκαιο την 18/12/1984 με το νόμο 975 (ΦΕΚ 25/30-6-85),
σε συνδυασμό με άρθ. 57 Ν. 218/31-5-95 (εναρμονισμός του Ιταλικού
νομικού συστήματος με το Ιδιωτικό Διεθνές Δίκαιο), καθιερώνεται αφενός
η αρχή της απόλυτης ελευθερίας των μερών για επιλογή του εφαρμοστέου
στη συμβατική ενοχή δικαίου, επιτρέπεται δε ο μετασυμβατικός καθορισμός
του εφαρμοστέου δικαίου ακόμη και κατά τροποποίηση της αρχικής
επιλογής, ορίζεται αφετέρου ότι σε περίπτωση απουσίας συμφωνίας μεταξύ
των συμβαλλομένων για την κατά τόπο αρμοδιότητα, κατά τόπο αρμόδιο
είναι το δικαστήριο της χώρας στην οποία γεννιούνται από τη συμφωνία
στενότεροι δεσμοί. Περαιτέρω κατ’ άρθ. 5 παρ. 1 της Σύμβασης των
Βρυξελλών «Για τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων σε
αστικές και εμπορικές υποθέσεις», η οποία κυρώθηκε από την Ελλάδα με
το Ν. 1814/88, όπως επίσης (κυρώθηκε) και από την Ιταλία, θεσπίζεται
ειδική συντρέχουσα δικαιοδοσία του δικαστηρίου του τόπου όπου
εκπληρώθηκε ή όφειλε να εκπληρωθεί η παροχή (βλ. και άρθ. 33 ΚΠολΔ),
όντας αδιάφορος ο τόπος της έδρας των συμβαλλομένων μερών, όπως
και ο τόπος όπου καταρτίστηκε η σύμβαση (ΕφΘεσ 2253/94, Αρμ ΜΘ΄,
204) και αυτό σε συνδυασμό λαμβανόμενο υπόψει και με τη διάταξη του
άρθ. 321 ΑΚ κατά την οποία αν η παροχή είναι χρηματική, σε περίπτωση
αμφιβολίας οφείλει ο οφειλέτης να την καταβάλει στον τόπο που έχει την
κατοικία του ο δανειστής κατά το χρόνο της καταβολής και αν η απαίτηση
προέρχεται από την άσκηση επαγγέλματος του δανειστή, αντί του τόπου
της κατοικίας ισχύει ο τόπος της επαγγελματικής του εγκατάστασης.
Στην κρινόμενη υπόθεση, όπως παραδεκτώς διευκρινίστηκε με δήλωση του
πληρεξουσίου της ενάγουσας στα ομοιάριθμα πρακτικά, αυτή (ενάγουσα)
ισχυρίζεται ότι από το 1989 λειτουργεί στην Ελλάδα ως αντιπρόσωπος
εμπορικών και βιομηχανικών επιχειρήσεων ημεδαπής και αλλοδαπής και
μέσα στα πλαίσια των δραστηριοτήτων της διαθέτει και προϊόντα της
εναγομένης στην Ελλάδα, η οποία (εναγομένη) λειτουργεί στην Ιταλία
εργοστάσιο κατασκευής μηχανών και ανυψωτικών συσκευών αυτοκινήτων
και με το από 28/6/94 έγγραφό της (εναγομένης) αποδέχτηκε τη σχετική
πρόταση της ενάγουσας, κατά την οποία αυτή (ενάγουσα) πρέπει να
βρίσκει τους υποψηφίους αγοραστές και η εναγομένη, αποδεχόμενη
τελικά τους όρους της σύμβασης, να αποστέλλει τα εμπορεύματα, για
τη διαμεσολάβησή της δε αυτή η ενάγουσα θα δικαιούται ως αμοιβή
προμήθεια ανερχόμενη σε ποσοστό 5% του ποσού του τελικού τιμολογίου,
που αποστέλλεται αμέσως μετά το διακανονισμό και την είσπραξη μέσω
Τραπέζης από την εναγομένη του οφειλόμενου από τον πελάτη ποσού,
πλην όμως ενώ κατά το από Φεβρουαρίου έως Ιουλίου 1995 χρονικό
διάστημα μεσολάβησε για την κατάρτιση, μεταξύ άλλων, πέντε συμβάσεων
στην Ελλάδα, όπως τις εξειδικεύει στην ένδικη αγωγή κατά πελάτη, αριθμό
τιμολογίου, ημερομηνία πληρωμής και ποσό τιμολογίου, η εναγομένη
αρνείται να της καταβάλλει τη δικαιούμενη προμήθειά της, ανερχόμενη στο
συνολικό ποσό των 5.970.785 ιταλικών λιρετών, όπως επίσης εξειδικεύεται
το ποσό αυτό στην κρινόμενη αγωγή κατά πελάτη, πιστωτικό σημείωμα
και ποσό προμήθειας. Γι’ αυτό ζητά η ενάγουσα, ισχυριζόμενη ότι με
την εναγομένη κατάρτισε σύμβαση αντιπροσωπείας, να υποχρεωθεί (η
εναγομένη) να της καταβάλει το εν λόγω ποσό με τους νόμιμους τόκους,
με απόφαση που να κηρυχθεί προσωρινώς εκτελεστή, με καταδίκη της
και στα δικαστικά έξοδα. Όπως έχει η αγωγή αυτή, σύμφωνα με τις
διατάξεις που παρατίθενται, αρμοδίως μεν φέρεται για κρίση ενώπιον
του Δικαστηρίου αυτού καθ’ ύλην, κατ’ άρθ. 14 παρ. 1 ΚΠολΔ, όπως
τροποποιήθηκε από άρθρ. 7 παρ. 1 Ν. 2145/93 και συμπληρώθηκε με την
με αριθ. 40320/14-6-95 ΥΑ (5.970.785 ιταλικές λιρέτες κατά την 4/6/97,
όπως προκύπτει από το με αριθ. 3253/5-6-97 έγγραφο της Τ.Ε. Χ δρχ.
0,16439 = δρχ. 981.537) και κατά τόπο (τόπος εκπληρώσεως ήταν η
Θεσ/νίκη) κατά την τακτική διαδικασία, μετά την καταβολή του νομίμου
δικαστικού ενσήμου με τις προσαυξήσεις του για το ΤΝ και ΤΑΧΔΙΚ, όπως
προκύπτει από τα προσκομιζόμενα με αριθ. 50506 και 1062123 σχετικά
έντυπα αγωγόσημου, πλην όμως εφόσον μεταξύ των διαδίκων δεν έλαβε
χώρα ενιαία έγγραφη σύμβαση αντιπροσωπεύσεως, δεν τηρήθηκε ο από τις
προμημονευόμενες διεθνείς συνθήκες επιβαλλόμενος συστατικός τύπος για
το νομίμως υπαρκτό της μεταξύ τους σύμβασης, από την οποία η ενάγουσα
να εξαρτά την απαίτησή της (άρθ. 180 ΑΚ), αφού οι διεθνείς αυτές
συμβάσεις ρητώς μνημονεύουν συνομολόγηση της συμβάσεως, οπότε
στις περιπτώσεις αυτές δεν ισχύει το σε άλλες περιπτώσεις ισχύον ότι ο
έγγραφος τύπος της συμβάσεως εμπορικής αντιπροσωπείας θεσπίστηκε
μόνο προς απόδειξή της (π.χ. κοινή ασφαλιστική σύμβαση ή ναυτολόγησης
ή ναύλωσης ή μεταφοράς επιβάτη), η ένδικη αγωγή είναι απορριπτέα ως
μη νόμιμη. Ο έγγραφος τύπος, κατά την έννοια ων ανωτέρω διεθνών
συμβάσεων, δεν τηρήθηκε απλώς και μόνο με την μεταξύ των διαδίκων,
μέσω fax, συνεννόηση, όπως προβάλλει η ενάγουσα. Τα δικαστικά
έξοδα πρέπει να συμψηφιστούν μεταξύ των διαδίκων, εξαιτίας της
δικαιολογημένης αμφιβολίας τους για το αποτέλεσμα της δίκης (άρθ. 179
ΚΠολΔ).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΔΙΚΑΖΟΝΤΑΣ κατ’ αντιμωλία των διαδίκων
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την αγωγή.