Κατά την πρακτική του αγγλικού δικαίου των θαλασσίων ασφαλίσεων
ο προτιθέμενος να ασφαλιστεί στα ασφαλιστικά συνδικάτα του Λλόϋδ
απευθύνεται σ’ ένα μεσίτη ασφαλίσεων (BROKER), στον οποίο αναθέτει
την κατάρτιση της συμβάσεως ναυτασφαλίσεως. Ο μεσίτης συντάσσει
ένα σημείωμα (SLIP) με τους όρους ασφαλίσεως που επιθυμεί ο πελάτης
του και απευθύνεται μ’ αυτό στους ασφαλιστές για να διαπραγματευθεί
την κατάρτιση της συμβάσεως. Στη συνέχεια, εφόσον συμφωνηθούν οι
όροι της συμβάσεως με την υπογραφή των ασφαλιστών στο πρόχειρο
σημείωμα του μεσίτη, εκδίδεται το ασφαλστήριο συμβόλαιο από το γραφείο
υπογραφών του Λλόϋδ. Η μετά το κλείσιμο της συμφωνίας με τους
ασφαλιστές του Λλόϋδ αποστολή του ασφαλιστηρίου ή του COVER NOTE
στον ασφαλιζόμενο από τον ασφαλειομεσίτη αποτελεί εσωτερική σχέση
μεταξύ εντολέως και εντολοδόχου. Η δήλωση του κάθε ασφαλιστή ότι
αποδέχεται τους όρους ασφαλίσεως που γίνεται προς τον ασφαλειομεσίτη,
είναι αυτή που τελειώνει την ασφάλιση (βλ. σχετ. Γνωμοδότηση Γ.
Μαριδάκη στην ΕΕΝ 31, 12 επομ. Εφ. Πειρ. 1033/1988 ΕΝΔ 17, 214).
Εξ άλλου, η προστασία του ασφαλιζομένου, που κατά τεκμήριο είναι
οικονομικά πιο αδύνατος από την ασφαλιστική εταιρεία, με την οποία
έχει συμβληθεί, αποτελεί τη RATIO LEGIS των σχετικών με τη διεθνή
δικαιοδοσία των δικαστηρίων στον τομέα των ασφαλίσεων διατάξεων
της Συμβάσεως των Βρυξελλών της 27-9-1968/ 9-10-78/25-10-82
που κυρώθηκε με το Ν. 1814/11-11-88 «για την προσχώρηση της
Ελληνικής Δημοκρατίας στη Σύμβαση για τη διεθνή δικαιοδοσία και την
εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις καθώς και στο
πρωτόκολλο για την ερμηνεία της από το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών
Κοινοτήτων». Έτσι πρώτα θεμελιώνεται μια γενική διεθνής δικαιοδοσία
(αρθρ. 8 παρ. 1 περ. 1) σύμφωνα με την οποία ο ασφαλιστής που κατοικεί
στο έδαφος συμβαλλομένου κράτους μπορεί να εναχθεί στα δικαστήρια
του κράτους αυτού. Περαιτέρω κατά παρέκκλιση από τη γενική αυτή
αρχή, το άρθρο 8 παρ.1 περιπτ. 2 της Συμβάσεως αυτής, ορίζει ότι
«ο ασφαλιστής που έχει την κατοικία του στο έδαφος συμβαλλόμενου
κράτους μπορεί να εναχθεί σε άλλο συμβαλλόμενο κράτος, ενώπιον, του
Δικαστηρίου του τόπου, όπου ο αντισυμβαλλόμενος του ασφαλιστή έχει
την κατοικία του». Με τη διάταξη αυτή καθιδρύεται συντρέχουσα διεθνής
δικαιοδοσία του δικαστηρίου της κατοικίας του αντισυμβαλλομένου,
που αποσκοπεί στην πληρέστερη προστασία του αντισυμβαλλομένου
του ασφαλιστή. Ο κοινοτικός νομοθέτης προτίμησε να χρησιμοποιήσει
τον όρο «αντισυμβαλλόμενος του ασφαλιστή» προκειμένου να τονιστεί
ότι λαμβάνεται υπόψη, για την καθίδρυση της δικαιοδοσίας αυτής, η
κατοικία μόνον αυτού που έχει συμβληθεί με τον ασφαλιστή και όχι του
ασφαλισμένου ή του δικαιούχου όταν αυτοί δεν είναι το ίδιο πρόσωπο με
τον αντισυμβαλλόμενο. Και τούτο γιατί ο καθορισμός του δικαστηρίου που
μπορεί να έχει δικαιοδοσία για τις διαφορές που θα ανακύψουν από μια
ασφαλιστική σύμβαση αποτελεί στοιχείο του υπολογισμού του κινδύνου,
το οποίο θα παρέμενε άγνωστο σε πολλές περιπτώσεις για τον ασφαλιστή,
αν οριζόταν ως αρμόδιο το δικαστήριο της κατοικίας του ασφαλισμένου
ή του δικαιούχου, που είναι πρόσωπα άγνωστα πολλές φορές στον
ασφαλιστή (βλ. σχετ. Αλεξανδροπούλου: Η διεθνής Δικαιοδοσία στις
ασφαλιστικές διαφορές κατά τη Σύμβαση των Βρυξελλών: Επιστημονική
Επετηρίδα Δικ. Συλλ. Θεσσ. 3 (1982) σελ. 247 επομ.). Στην προκειμένη
περίπτωση με την κρινομένη αγωγή, κατά την προσήκουσα εκτίμηση
των αναφερομένων σ’ αυτήν, ιστορείται, ότι οι ενάγουσες εταιρείες που
έχουν συσταθεί στη Μονρόβια της Λιβερίας και εδρεύουν πραγματικά στον
Πειραιά, όπου ασκείται η επιχειρηματική τους δραστηριότητα, αγόρασαν
η πρώτη απ’ αυτές την 27-7-90 το πλοίο «ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ» και η δεύτερη απ’
αυτές την 6-8-90 το πλοίο, «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» στη Βραζιλία (RIO DE JANEIRO)
από εταιρείες τοπικών συμφερόντων. Ότι τα πλοία αυτά ασφαλίσθηκαν
μέσω ασφαλειομεσιτών στον Πειραιά με ασφαλιστές του Λονδίνου και
ειδικότερα ότι «στην ολοκλήρωση των ασφαλειών αυτών παρενεβλήθησαν
οι ασφαλειομεσίτριες εταιρείες A. I. S. του Πειραιά και H. W. I. LTD του
Λονδίνου», στα εναγόμενα Συνδικάτα των Λλόϋντς του Λονδίνου, κατά
κινδύνων Πολέμου, με το υπ’ αριθμ. Η5373/90 σχετικό συμβόλαιο,
που αφορούσε και τα δύο πλοία και περιελάμβανε τους Ασφαλιστικούς
Κανόνες Πολέμου και Απεργιών, Ταραχών, Κοινωνικών Εχθροπραξιών και
Κακεντρεχούς Φθοράς επί τη βάσει των Κανόνων Πολέμου και Απεργιών
της 1-10-1983 του Ινστιτούτου των Ασφαλιστών του Λονδίνου. Ότι
για τους ειδικώτερα εκτιθεμένους στην αγωγή λόγους που ανάγονται
σε παράνομη κατακράτηση των πλοίων αυτών επί χρονικό διάστημα
μεγαλύτερο του έτους και σε καθολική απογύμνωση του εξοπλισμού
των από την εταιρεία SCORE SHIPYARD, στην επισκευαστική βάση της
οποίας στο RIO DE JANEIRO είχαν ρυμουλκηθεί για επισκευές, τα πλοία
αυτά θεωρήθηκαν ως τεκμαρτή ολική απώλεια. Πλην όμως τα εναγόμενα
αλλοδαπά Συνδικάτα, παρότι επήλθε ήδη ο ασφαλιστικός κίνδυνος,
αρνούνται με διάφορες προφάσεις να καταβάλουν στις ενάγουσες καθένα
απ’ αυτά κατά το λόγο συμμετοχής των στην ασφάλιση αυτή 500.000 και
1.000.000 δολλάρια Η.Π.Α., αντιστοίχως, ως ασφαλιστική αποζημίωση.
Περαιτέρω εκθέτουν ότι, η ένδικη διαφορά διέπεται από το Αγγλικό δίκαιο
και συγκεκριμένα από τους προαναφερθέντες κανόνες, σύμφωνα με τους
οποίους η επί συνεχές 12μηνο κατακράτηση του πλοίου νομιμοποιεί τον
ασφαλισθέντα στην αξίωση αποκαταστάσεως για τεκμαρτή ολική απώλεια
αυτού, και ότι η δικαιοδοσία του Δ/ρίου αυτού καθιδρύεται στο άρθρο
8 παρ. 1 περ. 2 του Νόμου 1814 της 11/11-11-1988 που αφορά την
«Κύρωση Σύμβασης για την προσχώρηση της Ελληνικής Δημοκρατίας
στη Σύμβαση για τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων
σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις καθώς και στο Πρωτόκολλο για την
ερμηνεία της από το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, όπως
τροποποιήθηκαν από τη Σύμβαση για την προσχώρηση του Βασιλείου
της Δανίας, της Ιρλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης
Βρεττανίας και Βόρειας Ιρλανδίας που εκδόθηκε στις Βρυξέλλες την
27-9-1988».
Με το ως άνω περιεχόμενο η κρινομένη αγωγή, της οποίας το αίτημα
περιορίσθηκε ήδη σε αναγνωριστικό με τις έγγραφες προτάσεις των
εναγουσών, αφορά προδήλως σύμβαση ασφαλίσεως πλοίων που έγινε
στο Λονδίνο, όπου εδρεύουν τα εναγόμενα Συνδικάτα των Λλόϋδς του
Λονδίνου, κατά τη συνηθισμένη πρακτική του αγγλικού δικαίου, όπως
αυτή στην αρχή της παρούσας αναφέρθηκε, μέσω ασφαλειομεσιτριών
εταιρειών. Πλην όμως οι ενάγουσες αν και ώφειλαν δεν προσδιορίζουν
σαφώς τα συμβληθέντα στην ένδικη σύμβαση ασφαλίσεως μέρη και
κυρίως ποιός υπήρξε ο αντισυμβαλλόμενος των ασφαλιστών, κατά
την έννοια του νόμου, δηλαδή εκείνος που κατήρτισε μ’ αυτούς την
ασφαλιστική σύμβαση, ποια η κατοικία του, ούτε κατά ποιο συγκεκριμένο
τρόπο κατέστησαν οι ενάγουσες δικαιούχοι του ασφαλίσματος και κυρίως
δεν εκτίθεται σ’ αυτήν, αν οι ως άνω ασφαλειομεσίτριες (και ποια εξ
αυτών) ενήργησαν ως πράκτορες και αντιπρόσωποι για λογαριασμό και
κατ’ εντολή των εναγουσών, κατά την κατάρτιση αυτής. Τα ανωτέρω
καθίστανται εντελώς απαραίτητα στη συγκεκριμένη περίπτωση καθόσον
οι ενάγουσες επικαλούνται για την καθίδρυση της διεθνούς δικαιοδοσίας
του Δ/ρίου αυτού μόνη τη διάταξη του άρθρου 8 παρ. 1 περ. 2 της ως
άνω Συμβάσεως, για την εφαρμογή της οποίας όμως κρίσιμος αποβαίνει ο
προσδιορισμός του «αντισυμβαλλομένου του ασφαλιστή» προκειμένου να
τονιστεί ότι λαμβάνεται υπόψη η κατοικία μόνον αυτού που έχει συμβληθεί
με τον ασφαλιστή και όχι του ασφαλισμένου ή του δικαιούχου, όπως στην
αρχή της παρούσας λεπτομερώς αναφέρθηκε (βλ. σχετ. Κ.Δ. Κεραμέως
«Ερμηνεία κατ’ άρθρο της Συμβάσεως των Βρυξελλών για τη διεθνή
δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων όπως ισχύει στην Ελλάδα»
στο άρθρο 8 παρ. 1 περ. 2, σελ. 98 επομ., Αλεξανδροπούλου: Η Διεθνής
Δικαιοδοσία στις ασφαλιστικές διαφορές κατά τη Σύμβαση των Βρυξελλών
ο.α.). Εξ άλλου, οι ενάγουσες δεν επικαλούνται συνδρομή άλλης τυχόν
προϋποθέσεως που να καθιδρύει διεθνή δικαιοδοσία του Δ/ρίου αυτού,
ούτε και διαφαίνεται τέτοια, δοθέντος μάλιστα ότι η κατάρτιση της
ασφαλιστικής συμβάσεως στους ασφαλιστές του Λλόϋδ θεωρείται πάντοτε
ότι γίνεται στο Λονδίνο οπουδήποτε και αν εδρεύει ο ασφαλιζόμενος
εντολές του ασφαλειομεσίτη (βλ. σχετ. Εφ. Πειρ. 1033/1988 ο.α.). Κατ’
ακολουθίαν και ενόψει του ότι σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 216
παρ. 2 εδ. β΄ Κ.Πολ.Δ., η αγωγή, εκτός από τα λοιπά αναφερόμενα στο
άρθρο αυτό στοιχεία πρέπει να περιέχει και εκείνα που θεμελιώνουν την
αρμοδιότητα του δικαστηρίου, η έκθεση των οποίων συνιστά διαδικαστική
προϋπόθεση του παραδεκτού της αγωγής (βλ. σχετ. Ε.Α. 6065/1978
Ελλ. Δ/νη 20, 136) πρέπει η κρινομένη αγωγή, στην οποία τα ως άνω
στοιχεία δεν εκτίθενται σαφώς, ν’ απορριφθεί ως απαράδεκτη λόγω
της προαναφερθείσας αοριστίας της, η οποία πρέπει να σημειωθεί δεν
θεραπεύεται με τις προτάσεις ούτε με τα διαλαμβανόμενα σε άλλο έγγραφο
(ΑΠ 483/81 ΝοΒ 30, 50, ΑΠ 1296/83 ΝοΒ 32, 1028) και να συμψηφισθεί
ολικά μεταξύ των διαδίκων η δικαστική δαπάνη αυτών, λόγω εύλογης
αμφιβολίας των εναγουσών για την έκταση της δίκης, κατ’ άρθρον 179
εδαφ. τελευτ. Κ.Πολ.Δ., όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό της
παρούσας.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Δικάζοντας κατ’ αντιμωλία των διαδίκων.
Απορρίπτει την αγωγή.