Αριθμός 931/1996
ΤΟ ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
Αποτελούμενο από τους Δικαστές Δημήτριο Μπουζούλα, Πρόεδρο
Εφετών, Γεώργιο Χριστόφιλο και Στέφανο Γαβρά, Εισηγητή, Εφέτες και με
Γραμματέα την Αργυρώ Παντελάκη – Λυριστή.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 23 Μαΐου 1996, για να
δικάσει την υπόθεση μεταξύ των:
ΤΗΣ ΕΚΚΑΛΟΥΣΑΣ: Βελγικής Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία
«……………..» που εδρεύει στο GULLEGEN- Βελγίου και εκπροσωπείται
νόμιμα, την οποία εκπροσώπησε ο πληρεξούσιός της δικηγόρος Πέτρος
Παγουλάτος.
ΤΟΥ ΕΦΕΣΙΒΛΗΤΟΥ: ……………………………., κατοίκου Πειραιώς, τον οποίο
εκπροσώπησε ο πληρεξούσιός του δικηγόρος Ιωάννης Χαβιάρας, με
δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.
Ο εφεσίβλητος άσκησε ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς
την από 15-9-92 και με αριθ. καταθ. 14052/1992 αγωγή του, επί της
οποίας εκδόθηκε η υπ’ αριθμ. 1289/1995 οριστική απόφαση αυτού, που
δέχθηκε κατά ένα μέρος την αγωγή.
Την απόφαση αυτή προσέβαλε ενώπιον του Δικαστηρίου αυτού η
εναγομένη με την από 6-3-96 και με αριθ. κατάθ. 352/1996 έφεσή της.
Ο πληρεξούσιος δικηγόρος της εκκαλούσας αναφέρθηκε στις προτάσεις
που κατέθεσε και ο πληρεξούσιος δικηγόρος του εφεσιβλήτου ανέπτυξε τις
απόψεις του με τις προτάσεις που κατέθεσε.
Το Δικαστήριο μελέτησε τη δικογραφία και σκέφτηκε κατά το Νόμο.
Ι. Επειδή η κρινόμενη από 6/3/96 έφεση της ηττηθείσας εναγομένης
κατά της ερήμην αυτής εκδοθείσας κατά την τακτική διαδικασία, κατά
την α΄ συζήτηση της υποθέσεως, 1289/1995 οριστικής απόφασης του
Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, με την οποία έγινε εν μέρει δεκτή η
από 25/7/92 αγωγή του ενάγοντος εφεσιβλήτου κατ’ αυτής, περί μειώσεως
του τιμήματος του πωληθέντος σ’ αυτόν από την πρώτη μηχανήματος,
λόγω των επικαλουμένων πραγματικών ελαττωμάτων αυτού και της
ελλείψεως των συμφωνημένων ιδιοτήτων, ασκήθηκε εμπροθέσμως και
σύμφωνα με τους νόμιμους τύπους.
Επομένως, είναι τυπικώς δεκτή και πρέπει κατά παραδοχή αυτής, σύμφωνα
με τις διατάξεις των άρθρων 513 παρ. 1 εδ. β΄ και 528 ΚΠολΔ (όπως
ήδη ισχύουν, μετά την τροποποίησή τους με το Ν. 2207/1994) να
εξαφανισθεί η εκκαλουμένη απόφαση και να κρατηθεί η αγωγή προς
νέα συζήτηση της υποθέσεως κατ’ αντιμωλία των διαδίκων ενώπιον του
παρόντος Δικαστηρίου, στο οποίο θα χωρήσει νέα κρίσει και διάγνωση
της υποθέσεως κατά το νομικό και πραγματικό μέρος, μέσα στα όρια
που καθορίζονται από την έφεση, εφόσον για το αντικείμενο αυτής
καταβλήθηκε το ανάλογο τέλος δικαστικού ενσήμου, σύμφωνα με
τα μνημονευόμενα στην εκκαλουμένη απόφαση σχετικά διπλότυπα
εισπράξεως.
ΙΙ. Επειδή, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 17 παρ. 1 της Διεθνούς
Συμβάσεως των Βρυξελλών του 1968 για τη διεθνή δικαιοδοσία και
την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, όπως
τροποποιήθηκε το 1978 (με την προσχώρηση της Δανίας, Ιρλανδίας
και Ηνωμένου Βασιλείου) και το 1982 (με την προσχώρηση της
Ελληνικής Δημοκρατίας), που κυρώθηκε με το Ν. 1814/1988 (και τελικώς
τροποποιήθηκε το 1989 με την προσχώρηση του Βασιλείου της Ισπανίας
και της Πορτογαλικής Δημοκρατίας, που κυρώθηκε με το Ν. 2004/1992)
και ισχύει στην Ελλάδα από 1-4-1989, «αν τα μέρη από τα οποία ένα
τουλάχιστον έχει την κατοικία του στο έδαφος συμβαλλομένου κράτους,
συμφώνησαν, με συμφωνία που έγινε είτε γραπτά, είτε προφορικά με
γραπτή επιβεβαίωση, είτε στο διεθνές εμπόριο υπό τύπο ανταποκρινόμενο
στις συνήθειες του διεθνούς εμπορίου που τα μέρη γνωρίζουν ή οφείλουν
να γνωρίζουν, ότι ένα δικαστήριο ή τα δικαστήρια συμβαλλόμενου κράτους
θα δικάζουν τις διαφορές που έχουν προκύψει ή θα προκύψουν από
συγκεκριμένη έννομη σχέση, το δικαστήριο αυτό ή τα δικαστήρια του
κράτους αυτού έχουν αποκλειστική διεθνή δικαιοδοσία». Οι προϋποθέσεις
εφαρμογής του άνω άρθρου ερμηνεύονται υπό το φως του αποτελέσματος
της παρεκτάσεως διεθνούς δικαιοδοσίας, το οποίο συνίσταται στον
αποκλεισμό τόσο της δικαιοδοσίας που καθορίζει η γενική αρχή που
θέτει το άρθρο 2 όσο και των ειδικών δικαιοδοσιών των άρθρων 5
και 6 της συμβάσεως. Ενόψει των συνεπειών που μπορεί να έχει μια
τέτοια επιλογή για τη θέση των μερών στη δίκη, οι προϋποθέσεις στις
οποίες υπάγει το άρθρο 17 το κύρος των ρητρών παρεκτάσεως διεθνών
δικαιοδοσίας ερμηνεύονται στενά. Έτσι, το άρθρο 17, εξαρτώντας το
κύρος των ρητρών αυτών από την ύπαρξη «συμφωνίας» μεταξύ των
μερών, επιβάλλει την υποχρέωση να ερευνηθεί πρωτίστως αν η ρήτρα
που καθιστά αρμόδιο το Δικαστήριο κατά παρέκταση, υπήρξε πράγματι
αντικείμενο συμφωνίας των μερών, η οποία πρέπει να εκδηλώνεται κατά
τρόπο σαφή και ακριβή. Οι τύποι που απαιτεί το άρθρο 17 αποσκοπούν
στην εξασφάλιση ότι υφίσταται πράγματι συμφωνία μεταξύ των μερών.
Στα πλαίσια αυτά γίνεται δεκτό από τη νομολογία του Δικαστηρίου των
Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΔΕΚ), στο οποίο έχει ανατεθεί βάσει ιδιαιτέρου
πρωτοκόλλου του 1971 (για την ερμηνεία από αυτό της συμβάσεως της
27-9-1968 για τη διεθνή δικαιοδοσία) η δεσμευτική ερμηνεία της ΔΣ των
Βρυξελλών, ότι σε περίπτωση συμβάσεως που συνάπτεται προφορικώς,
οι τυπικές προϋποθέσεις του άρθρου 17 παρ. 1 της ΔΣ πληρούνται μόνο
αν ο αγοραστής αποδέχτηκε εγγράφως τη γραπτή επιβεβαίωση που
απέστειλε ο πωλητής επισυνάπτοντας τους γενικούς όρους πωλήσεως
(Υπόθεση 25/1976 GALERIES SEGOURA/ BONAKDARIAN). Αντίστοιχα,
δεν πληρούται η απαίτηση του εγγράφου τύπου του παραπάνω άρθρου,
στην περίπτωση που η ρήτρα παρεκτάσεως περιλαμβάνεται στους γενικούς
όρους πωλήσεως ενός των μερών, οι οποίοι έχουν τυπωθεί στο πίσω
μέρος της συμβάσεως, παρά μόνο αν η σύμβαση, που έχει υπογραφεί
από τα δύο μέρη, περιλαμβάνει ρητά παραπομπή στους γενικούς αυτούς
όρους (Υπόθεση 24/1976 ESTASIS SALOTTI/ RUND). Με την ίδια μάλιστα
απόφαση (24/1976) έγινε δεκτό από το ΔΕΚ, ότι στην περίπτωση
συμβάσεως που συνήφθη δια παραπομπής σε προηγούμενες προτάσεις
που έγιναν με αναφορά στους γενικούς όρους ενός των μερών, οι οποίοι
περιλαμβάνουν ρήτρα παρεκτάσεως διεθνούς δικαιοδοσίας, η απαίτηση του
εγγράφου τύπου που προβλέπει το άρθρο 17 της συμβάσεως πληρούται
αν η παραπομπή είναι ρητή και μπορεί επομένως να ελεγχθεί δια της
καταβολής της συνήθους επιμελείας. Στην προκειμένη περίπτωση, από τα
προαποδεικτικώς προσκομιζόμενα έγγραφα των διαδίκων, αποδείχθηκαν
τα εξής: Μετά από διαπραγματεύσεις των διαδίκων, που έλαβαν χώρα κατά
το έτος 1988, ο ενάγων, παρήγγειλε στην εκκαλούσα εναγομένη Βελγική
εταιρεία ένα μηχάνημα υδραυλικής κοπής λαμαρινών (γκιλοτίνα) τύπου
MUCSB 622 X 25, με τα παραρτήματα, εξαρτήματα και παρακολουθήματα
αυτού, αντί του ποσού των 8.623.969 Βελγικών φράγκων. Προς τούτο
καταρτίσθηκε μεταξύ αυτών το νομίμως προσκομιζόμενο σε νόμιμη
μετάφραση στην Ελληνική με αρ. 15645/10-11-1988 συμβόλαιο
πωλήσεως (CONTRACT OF SALE), στο οποίο περιέχονται οι προδιαγραφές
του πωληθέντος μηχανήματος (τύπος και εξαρτήματα αυτού) και οι όροι
πωλήσεώς του (τίμημα και τρόπος πληρωμής, επιθεώρηση, εγγύηση).
Στο τέλος αυτού αναγράφεται ότι «οι γενικοί όροι πωλήσεως είναι
μέρος του παρόντος συμβολαίου» και ακολουθούν οι υπογραφές των
συμβαλλομένων μερών (πωλητρίας και αγοραστή). Στους επικαλούμενους
στο εν λόγω συμβόλαιο «γενικούς όρους» περιλαμβάνεται παράγραφος με
στοιχείο «Ν» και τίτλο «Αρμοδιότις Δικαστηρίου», σύμφωνα με την οποία
«το Δικαστήριο του Κουρταί (COURTRAI) θα είναι το μόνο αρμόδιο για την
εκδίκαση όλων των διαφορών ή διενέξεων…».
Στη συνέχεια, στις 31/7/1990, σε επιβεβαίωση και συμπλήρωση των άνω
συμφωνηθέντων, υπογράφηκε μεταξύ των μερών «σύμβαση πωλήσεως
κινητού πράγματος (ήτοι του πωληθέντος ως άνω μηχανήματος) υπό
τον όρο διατηρήσεως κυριότητος του πωλητού μέχρι την αποπληρωμή
του τιμήματος», υπό τους διαλαμβανόμενους στη σύμβαση αυτή όρους,
μεταξύ των οποίων και ο με αρ. 13. Σύμφωνα με τον τελευταίο αυτό
«συνομολογείται ότι ισχύουν όλοι οι όροι του παρ. 15645/10-11-1988
CONTRACT OF SALE καθό μέρος δεν τροποποιούνται με το παρόν
συμφωνητικό», μεταξύ των οποίων και ο αναφερθείς, με στοιχείο «Ν» περί
αποκλειστικής αρμοδιότητας του Δικαστηρίου του Κουρταί Βελγίου για την
εκδίκαση όλων των διαφορών ή διενέξεων, οι οποίες θα ανέκυπταν από
την εκτέλεση της άνω συμβάσεως πωλήσεως. Η περιλαμβανόμενη στους
γενικούς όρους της συμβάσεως εν λόγω ρήτρα διεθνούς δικαιοδοσίας, είναι
σαφές εδώ ότι υπήρξε αντικείμενο συμφωνίας των διαδίκων μερών, διότι
όχι μόνο γίνεται ρητή παραπομπή στους όρους αυτούς, αλλά οι τελευταίοι
επισυνάπτονται στην κύρια σύμβαση. Πρέπει τέλος να σημειωθεί, ότι
πληρούται στην κρινόμενη υπόθεση η απαίτηση του εγγράφου τύπου
που προβλέπει το άρθρο 17 παρ. 1 της ΔΣ, αφού η παραπομπή στους
γενικούς όρους, τόσο με την πρώτη σύμβαση, όσο και με τη δεύτερη (υπό
το κράτος ισχύος πλέον στην Ελλάδα της ΔΣ των Βρυξελλών) υπήρξε
ρητή και μπορούσε επομένως να ελεγχθεί από τον αγοραστή (εφεσίβλητο
ενάγοντα) με την καταβολή της συνήθους επιμελείας (βλ. σχ. Ε. Πειρ.
524/1996 αδημ).
Τέλος, με τη ρήτρα παρεκτάσεως της αρμοδιότητας, καθορίζεται κατά
τρόπο σαφή το αρμόδιο δικαστήριο, που ανήκει σε συμβαλλόμενο κράτος,
ήτοι εκείνο της πωλήτριας εναγομένης. Κατ’ ακολουθίαν αυτών, το
πρωτοβάθμιο δικαστήριο που εξέδωσε την εκκαλουμένη απόφαση δεν
είχε δικαιοδοσία προς εκδίκαση αυτής και συνεπώς πρέπει ν’ απορριφθεί
η αγωγή, λόγω ελλείψεως διεθνούς δικαιοδοσίας των ελληνικών
δικαστηρίων, κατά παραδοχή της προβαλλόμενης με τον πρώτο λόγο
εφέσεως σχετικής ενστάσεως της εκκαλούσας εναγομένης. Η μεταξύ των
διαδίκων όμως δικαστική δαπάνη αμφοτέρων των βαθμών δικαιοδοσίας
πρέπει να συμψηφισθεί, λόγω εύλογης, κατά την κρίση του Δικαστηρίου,
αμφιβολίας του ενάγοντος εφεσιβλήτου ως προς την έκβαση της δίκης
(άρθρ. 179, 183 ΚΠολΔ).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
– Δικάζει κατ’ αντιμωλία των διαδίκων.
– Δέχεται τυπικώς και κατ’ ουσία την έφεση.
– Εξαφανίζει την εκκαλουμένη απόφαση.
– Διακρατεί την υπόθεση.
– Δικάζει επί της αγωγής.
– Απορρίπτει αυτή. Και
– Συμψηφίζει μεταξύ των διαδίκων τη δικαστική δαπάνη αμφοτέρων των
βαθμών δικαιοδοσίας.
Κρίθηκε, αποφασίστηκε στον Πειραιά στις 28 Ιουνίου 1996 και
δημοσιεύθηκε στο ακροατήριο του Δικαστηρίου τούτου στις 28 Ιουνίου
1996, χωρίς την παρουσία των διαδίκων και των πληρεξουσίων τους
δικηγόρων.