Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 249 §§ 1 και 2 της ΣυνθΕΚ, ο
εκδιδόμενος από όργανα της κοινότητας κανονισμός έχει γενική ισχύ
και είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέλη του, ισχύει δε άμεσα σε κάθε
κράτος μέλος. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει, ότι ο κανονισμός αποτελεί
πηγή δευτερογενούς (παράγωγου) κοινοτικού δικαίου και ότι έχει άμεση
εφαρμογή τιθέμενος σε ισχύ από τη έκδοση και τη δημοσίευση του στην
εφημερίδα της ΕΚ, αποτελώντας μέρος του εφαρμοστέου εσωτερικού
δικαίου κάθε κράτους μέλους, χωρίς να απαιτείται, κατ' αρχήν, για την
εφαρμογή του η λήψη μέτρων από τις εθνικές αρχές. Εξάλλου, κατά τη
διάταξη του άρθρου 34 σημ. 2 του Κανονισμού 44/2001 του Συμβουλίου
ΕΚ «για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση
αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις», που αντικατέστησε
την κυρωθείσα με το ν. 1.814/1988 από 27η Σεπτεμβρίου 1968 Διεθνή
Σύμβαση των Βρυξελλών «για τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση
αποφάσεων», όπως αυτή, τροποποιηθείσα από την κυρωθείσα με το ν.
2.004/1992 Σύμβαση του Σαν Σεμπαστιάν της 26ης Μαΐου 1989, ίσχυε,
δημοσιεύτηκε δε στην εφημερίδα της ΕΚ αριθ. Ε 012/16.01.2002 και
κατά το άρθρο 76 του ιδίου ισχύει από την 1η Μαρτίου 2002, απόφαση
που εκδίδεται σε κράτος μέλος και αφορά αστική η εμπορική υπόθεση
δεν αναγνωρίζεται στα λοιπά κράτη «αν το εισαγωγικό έγγραφο της
δίκης ή άλλο ισοδύναμο έγγραφο δεν έχει επιδοθεί στον ερημοδικήσαντα
εναγόμενο εγκαίρως και κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να μπορεί να αμυνθεί,
εκτός αν ο εναγόμενος παρέλειψε να ασκήσει προσφυγή κατά της
αποφάσεως, ενώ μπορούσε να το πράξει». Από τη διατύπωση της
διατάξεως αυτής, που αναφέρεται σε ερήμην αποφάσεις του κράτους
μέλους προέλευσης, οι οποίες εκδόθηκαν σε διαδικασία που προβλέπεται
να διεξάγεται κατ' αντιδικία (inter partes), προκύπτει ότι νέα αυτή ρύθμιση
για τις αστικές και εμπορικές υποθέσεις απομακρύνεται ουσιωδώς από
αυτή του προϊσχύσαντος άρθρου 27 σημ. 2 της Διεθνούς Συμβάσεως των
Βρυξελλών, που όριζε ότι «απόφαση δεν αναγνωρίζεται, αν το εισαγωγικό
έγγραφο της δίκης ή άλλο ισοδύναμο έγγραφο δεν έχει επιδοθεί στον
ερημοδικήσαντα εναγόμενο κανονικά και έγκαιρα, ώστε να μπορεί να
αμυνθεί» και με βάση την οποία, λόγω της σωρευτικής εφαρμογής
των προβλεπομένων στο άρθρο αυτό προϋποθέσεων «κανονικά και
έγκαιρα», αποκλειόταν σε κάθε περίπτωση αντικανονικής επιδόσεως η
αναγνώριση ή η εκτέλεση της αλλοδαπής αποφάσεως, ανεξάρτητα από
το εάν ο ερημοδικασθείς εναγόμενος είχε λάβει γνώση του εισαγωγικού
δικογράφου και εάν διέθετε επαρκές χρονικό διάστημα για να αμυνθεί. Η
διαφοροποίηση του άρθρου 34 σημ. 2 του Κανονισμού 44/2001 έγκειται,
αφενός μεν στη απάλειψη της προϋποθέσεως του «κανονικού» της
επιδόσεως του εισαγωγικού της δίκης δικογράφου ή άλλου ισοδύναμου
εγγράφου, αφετέρου δε στην προσθήκη της επιφυλάξεως «εκτός εάν ο
εναγόμενος παρέλειψε να ασκήσει προσφυγή κατά της αποφάσεως, ενώ
μπορούσε να το πράξει», μεταβολές οι οποίες περιορίζουν αισθητά την
εμβέλεια της απουσίας του ερημοδικασθέντος εναγομένου ως λόγου μη
αναγνωρίσεως και της εκτελέσεως της ερήμην αποφάσεως στο κράτος
μέλος υποδοχής. Η πρώτη μεταβολή έγινε, για να δοθεί η δυνατότητα
στο δικαστήριο του κράτους μέλους υποδοχής να κρίνει το νομότυπο της
επιδόσεως σε συνάρτηση με το υπερασπιστικό δικαίωμα του εναγομένου,
καθόσον, κατ' αρχήν, ναι μεν οι τυχόν σημειωθείσες σοβαρές παρατυπίες
ως προς την επίδοση του εισαγωγικού της δίκης δικογράφου στον
ερημοδικασθέντα εναγόμενο, προσβάλλουν αναπόφευκτα το δικαίωμα
του εναγομένου να μπορεί να αμυνθεί και έτσι παρεμποδίζουν την
αναγνώριση και την εκτέλεση της αλλοδαπής αποφάσεως, ωστόσο η
αναγνώριση και η εκτέλεση αυτής μπορούν να επιτραπούν, εφόσον το
δικαστήριο του κράτους μέλους υποδοχής, ερευνώντας, in concreto, τα
συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά, διαπιστώσει ότι οι σημειωθείσες
παρατυπίες στη γενόμενη επίδοση δεν στέρησαν από τον εναγόμενο
τη δυνατότητα να λάβει γνώση της δίκης και συνακόλουθα δεν έθιξαν
το υπερασπιστικό δικαίωμά του. Η δεύτερη μεταβολή εισάγει εξαίρεση
στο θεσπιζόμενο με τη διάταξη του άρθρου 34 σημ. 2 άνω Κανονισμού
κανόνα σύμφωνα δε με τη διάταξη αυτή ο ανωτέρω λόγος αρνήσεως της
αναγνωρίσεως και εκτελέσεως της αλλοδαπής αποφάσεως αίρεται, εάν
ο ερημοδικασθείς εναγόμενος παρέλειψε, ενώ μπορούσε, να προσβάλλει
την ερήμην απόφαση στο κράτος μέλος προελεύσεώς της. Η λύση αυτή,
που γίνεται δεκτή και στο Ελληνικό Δίκαιο κατά την ερμηνεία της σαφούς
ρυθμίσεως του άρθρου 323 άρθ. 3 του ΚΠολΔ, συμπλέει με τη γεννημένη
νομολογιακή τάση του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων
για περιστολή της ερημοδικίας κατ της αυξήσεως της κυκλοφορίας
των ερήμην αποφάσεων. Με τη νέα ρύθμιση αυτή το κοινοτικό δίκαιο
απομακρύνετε πλήρως από τα όσα, στα πλαίσια της ερμηνείας του άρθρου
27 σημ. 2 της Διεθνούς Συμβάσεως των Βρυξελλών, γίνονταν δεκτά
και από τη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων
και παρέχεται πλέον στο δικαστήριο του κράτους μέλους υποδοχής (και
εκτελέσεως) η δυνατότητα να ερευνήσει την πλήρωση των προϋποθέσεων
εφαρμογής του όρου αυτού. Έτσι, αν το δικαστήριο αυτό κρίνει, ότι στην
συγκεκριμένη περίπτωση υπήρξε μεν πράγματι αδυναμία του εναγομένου
να προσβάλλει την ερήμην σε βάρος του απόφαση στα δικαστήρια του
κράτους μέλους προελεύσεως, τότε το προσβληθέν δικαίωμα ακροάσεως,
συνεπεία σοβαρών παρατυπιών στην επίδοση του εισαγωγικού της
δίκης δικογράφου, θεραπεύεται με τον αποκλεισμό της αναγνωρίσεως ή
εκτελέσεως της αλλοδαπής αποφάσεως από τα δικαστήρια του κράτους
μέλους εκτελέσεως, ενώ αν ο εναγόμενος παρέλειψε να ασκήσει την
προβλεπομένη από την νομοθεσία του κράτους μέλους προελεύσεως
«προσφυγή» κατά της εκδοθείσας σε βάρος του ερήμην αποφάσεως, αν
και μπορούσε να πράξει τούτο, τότε δεν εμποδίζεται η αναγνώριση ή η
εκτέλεση της σε βάρος του ερήμην αλλοδαπής αποφάσεως, συγχρόνως
δε αποκλείεται η αμφισβήτηση από τον καθού η εκτέλεση του κύρους της
επιδόσεως σε αυτόν του εισαγωγικού δικογράφου της δίκης στα δικαστήρια
του κράτους μέλους εκτελέσεως. Ως «προσφυγή» κατά την έννοια της
διατάξεως του άρθρου 34 σημ. 2 του κανονισμού νοείται κατ' αρχάς το
ένδικο μέσο του κράτους μέλους προελεύσεως, που αντιστοιχεί στην
(αιτιολογημένη) ανακοπή ερημοδικίας του ημεδαπού δικαίου (άρθρα 501
επ. ΚΠολΔ), αλλά και οποιαδήποτε άλλο παραδεκτό ένδικο μέσο, όπως η
έφεση, η παράλειψη ασκήσεως του οποίου στο κράτος μέλος προελεύσεως
δεν εμποδίζει πλέον την αναγνώριση και την εκτελεστότητα της ερήμην
αποφάσεως, αλλά αποκλείει την αμφισβήτηση της κανονικότητας της
επιδόσεως του εισαγωγικού της δίκης δικογράφου στο κράτος μέλος
υποδοχής. Η ρύθμιση αυτή του άρθρου 34 σημ. 2 του Κανονισμού
44/2001, η οποία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες καινοτομίες του
Κανονισμού σε σχέση με την Διεθνή Σύμβαση των Βρυξελλών, δεν
συναρτάται με την ρύθμιση του άρθρου 42 του ιδίου Κανονισμού. Η
τελευταία αυτή διάταξη απλώς αναφέρεται στην υποχρέωση επιδόσεως της
αποφάσεως, που κηρύσσει την εκτελεστότητα της αλλοδαπής αποφάσεως
στον διάδικο κατά του οποίου ζητείται η εκτέλεση, μαζί με αντίγραφο της
αλλοδαπής αποφάσεως, εάν η τελευταία δεν είχε επιδοθεί προηγουμένως
αυτοτελώς στο διάδικο αυτό. Η παράλειψη της προηγουμένης αυτοτελούς
επιδόσεως της αλλοδαπής ερήμην αποφάσεως και η επίδοση αυτής μαζί
με την απόφαση του κράτους μέλους εκτελέσεως, που κηρύσσει την
αλλοδαπή ερήμην απόφαση εκτελεστή, δεν έχει ως συνέπεια την αδυναμία
ασκήσεως προσφυγής κατά της ερήμην αλλοδαπής αποφάσεως, σύμφωνα
με την εσωτερική νομοθεσία του κράτους μέλους προελεύσεως, πλην
εξαιρετικών περιπτώσεων (π.χ. έναρξη της προθεσμίας προσφυγής κατά
της ερήμην αποφάσεως από την έκδοση της ήδη συμπληρωθείσα), η
δε σύγχρονη επίδοση των δύο αποφάσεων επάγεται την έναρξη της
προθεσμίας, το μεν για την άσκηση από τον καθού η εκτέλεση του κατά το
άρθρο 43 §§ 1 και 5 του Κανονισμού 44/2001 ενδίκου μέσου με επίκληση
λόγων από τα άρθρα 34 και 35 του ίδιου Κανονισμού και όχι λόγων που
αφορούν το κύρος της επιδόσεως του εισαγωγικού της δίκης δικογράφου,
το δε για την άσκηση της προβλεπομένης από την εσωτερική νομοθεσία
του κράτους μέλους προελεύσεως προσφυγής κατά της ερήμην εκδοθείσας
αποφάσεως, εφόσον, κατά την ως άνω νομοθεσία, η σχετική προθεσμία
αρχίζει από την κοινοποίηση αυτής. Τα παραπάνω ενισχύονται και από
την ρύθμιση του άρθρου 46 § 1 του πιο πάνω Κανονισμού, με την οποία
παρέχεται η δυνητική ευχέρεια στο δικαστήριο, που επιλαμβάνεται του
ενδίκου μέσου του άρθρου 43 ή 44 αυτού, να αναστείλει την διαδικασία,
με αίτηση του καθού η εκτέλεση, εάν είχε ασκηθεί από αυτόν τακτικό
ένδικο μέσο κατά της κηρυχθείσας εκτελεστής αλλοδαπής αποφάσεως στα
δικαστήρια του κράτους μέλους προελεύσεως ή να τάξει προθεσμία για
την άσκηση του ως άνω τακτικού ενδίκου μέσου, εάν δεν είχε εκπνεύσει
η προθεσμία προς άσκηση του, περίπτωση που συμβαίνει συνήθως με τη
σύγχρονη κοινοποίηση, τόσο της αποφάσεως που κηρύσσει εκτελεστή
την δικαστική απόφαση του κράτους μέλους προελεύσεως, όσο και της
τελευταίας, προς τον καθού η εκτέλεση. Τέλος, κατά τη διάταξη του
άρθρου 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε
κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι
ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο
ή έθιμο, ελληνικό ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου, υπό την έννοια δε
αυτή κανόνες ουσιαστικού δικαίου αποτελούν και οι κανονισμοί των ΕΚ, οι
οποίοι από τη θέση τους σε ισχύ είναι άμεσης εφαρμογής και αποτελούν
Εσωτερικό Ελληνικό Δίκαιο.
Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο δέχθηκε με την προσβαλλόμενη
απόφασή του, ότι από τα μετ' επικλήσεως προσκομιζόμενα από τους
διαδίκους έγγραφα αποδεικνύονται τα ακόλουθα: Με την υπ' αριθ.
6.520/2005 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών,
που εκδόθηκε κατά την διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας μετά από
αίτηση της εδρεύουσας στην περιοχή... της Γαλλίας αναιρεσίβλητης
εταιρίας με την επωνυμία «GLOBECAST FRANCE», κηρύχθηκε εκτελεστή
στην Ελλάδα η από 28 Ιανουαρίου 2005 απόφαση του Προέδρου του
Εμποροδικείου Παρισίων Γαλλίας, που εκδόθηκε ερήμην της εδρεύουσας
στην Αθήνα αναιρεσίβλητης ημεδαπής εταιρίας με την επωνυμία
«Τ.Α.R.Β.W. ΕURΟΡΕ ΑΕ». Με την ερήμην αυτή απόφαση του Γαλλικού
Δικαστηρίου, που εκδόθηκε κατ' εφαρμογή του άρθρου 873 § 2 του
Γαλλικού ΚΠολΔ, η ημεδαπή εταιρία διατάχθηκε να καταβάλει στην
γαλλική εταιρία κατά κεφάλαιο το ισόποσο σε ευρώ των 73.451, 61
δολαρίων ΗΠΑ από τη μη εξόφληση τριών τιμολογίων εκδόσεως της εν
λόγω γαλλικής εταιρίας για την παροχή από τη δεύτερη στην πρώτη,
στα πλαίσια λειτουργίας της υπ' αριθ. 01-179/GCF έγγραφης συμβάσεως
διαρκούς δορυφορικής εκπομπής μεταξύ των διαδίκων, οπτικοακουστικού
υλικού, πλέον τόκων υπερημερίας ύψους 1,5% μηνιαίως από τη λήξη
της προθεσμίας εξοφλήσεως των τιμολογίων και δικαστικής δαπάνης
από 1000 ευρώ, κατά μερική παραδοχή της από 20.12.2004 αιτήσεώς
της. Αντίγραφο του εισαγωγικού της ανοιγείσας στα Δικαστήρια της
Γαλλίας δίκης δικογράφου – κλήτευση, στο οποίο είχε ορισθεί ρητή
δικάσιμος η 28 Ιανουαρίου 2005, όπου διαλαμβάνεται το ιστορικό της
εμπορικής φύσεως διαφοράς και γίνεται επίκληση των αποδεικτικών
εγγράφων, επιδόθηκε στην αναιρεσείουσα εναγόμενη ημεδαπή εταιρία,
με συνημμένη σε αυτό επίσημη μετάφραση στην Ελληνική γλώσσα, στις
12 Ιανουαρίου 2005, κατ' εφαρμογή της διατάξεως του άρθρου 128 §
4 ΚΠολΔ και του άρθρου 15 § 1 του Κανονισμού του Συμβουλίου της
29.5.2000 υπ' αριθ. 1348/2000, όπως τούτο προκύπτει από την υπ'
αριθ. 15635/12.1.2005 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή
στο Πρωτοδικείο Αθηνών...., στην διεύθυνση «Λεωφόρος....» στην....,
όπου ήταν προηγουμένως η έδρα της αναιρεσείουσας ημεδαπής εταιρίας
με την επωνυμία «Τ.Α.R.B.S. ΕURΟΡΕ S.Α.». Ωστόσο, με συμβατική
ρήτρα (20ος όρος της υπ' αριθ. 01 – 179/GCF έγγραφης συμβάσεως) η
ανωτέρω διεύθυνση, είχε ορισθεί ως τόπος αποστολής της αλληλογραφίας
και όλων των κοινοποιήσεων, μέχρι την τυχόν γνωστοποίηση νέας
διευθύνσεως με δήλωση εκατέρου των συμβαλλομένων διαδίκων. Ο
δικαστικός επιμελητής, που προέβη στην εν λόγω επίδοση, βεβαίωσε
με την από 1.6.2006 βεβαίωση του, ότι στην ανωτέρω διεύθυνση
υπήρχε ακόμη κουδούνι και επιγραφή με τα στοιχεία της πιο πάνω
ημεδαπής εταιρίας, πλην όμως τα γραφεία ήσαν πράγματι κλειστά. Με
την προσφυγή της η αναιρεσείουσα ημεδαπή εταιρία ισχυρίστηκε, εκτός
άλλων, ότι συνέτρεχε περίπτωση μη αναγνωρίσεως εντεύθεν μη κηρύξεως
εκτελεστής της πιο πάνω από 28.1.2005 αποφάσεως του Εμποροδικείου
των Παρισίων, που εκδόθηκε ερήμην αυτής, κατ' εφαρμογή του άρθρου
34 σημ. 2 του Κανονισμού 44/2001, διότι αυτή δεν έλαβε γνώση του
εισαγωγικού της δίκης δικογράφου, αφού ήδη από τον Νοέμβριο του
2004 τα γραφεία και η έδρα της είχαν μεταφερθεί σε νέα διεύθυνση της
στη...., και μάλιστα ότι η μεταφορά της έδρας αυτής στην οδό.... και
Λεωφόρου.... στην... είχε ήδη δημοσιευθεί στο υπ' αριθ. 4.528/10.12.2004
ΦΕΚ (τεύχος ΑΕ και ΕΠΕ), την οποία πάντως δεν επικαλέστηκε πως
γνωστοποίησε στην αναιρεσίβλητη αλλοδαπή εταιρία, σε κάθε δε
περίπτωση ο διαδραμών χρόνος των 15 ημερών από την θυροκόλληση
του εισαγωγικού δικογράφου στην προηγούμενη διεύθυνση μέχρι την
συζήτηση στις 28.1.2005 της σε βάρος της αιτήσεως δεν ήταν επαρκής,
ούτως ώστε να προετοιμάσει την άμυνα της. Ο λόγος αυτός, κρίθηκε, κατ'
εφαρμογή του τελευταίου εδαφίου του ως άνω άρθρου 34 σημ. 2 του
Κανονισμού 44/2001, αβάσιμος και ως τέτοιος απορριπτέος, διότι η ως άνω
από 28.1.2005 απόφαση του Εμποροδικείου Παρισίων της Γαλλίας, που
εκδόθηκε ερήμην της προσφεύγουσας ημεδαπής εταιρίας, μπορούσε, κατά
το άρθρο 490 του Γαλλικού ΚΠολΔ, να προσβληθεί με τα ένδικα μέσα της
ανακοπής και της εφέσεως, εντός της προβλεπομένης δίμηνης προθεσμίας
από την κοινοποίηση αυτής που έγινε στις 14-2-2006 ενέργεια στην
οποία δεν είχε προβεί η προσφεύγουσα ως τη συζήτηση της προσφυγής
της στο Εφετείο (1.6.2006). Το γεγονός δε, ότι η ανωτέρω ερήμην της
εκδοθείσα αλλοδαπή απόφαση κοινοποιήθηκε στην αναιρεσείουσα καθής
η εκτέλεση ημεδαπή εταιρία μαζί με την υπ' αριθ. 6.520/2005 απόφαση
του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που κήρυξε την πρώτη εκτελεστή
στην Ελλάδα, δεν εμπόδισε αυτή να προσφύγει κατά της πιο πάνω ερήμην
αποφάσεως, σύμφωνα με την εσωτερική νομοθεσία του κράτους – μέλους
προελεύσεως (Γαλλία), και να προτείνει τους πιο πάνω ισχυρισμούς
της. Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο απέρριψε την προσφυγή
της αναιρεσείουσας ημεδαπής εταιρίας κατά της υπ' αριθ. 6.520/2005
αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, που κήρυξε εκτελεστή
στην Ελλάδα την από 28.1.2005 απόφαση του Εμποροδικείου του
Παρισιού. Με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο δεν παραβίασε τη διάταξη
του άρθρου 34 σημ. 2 του Κανονισμού 44/2001 και δεν υπέπεσε στην
πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ, ο δε περί του αντιθέτου
μοναδικός λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 21-12-2006 αίτησης της ανώνυμης εταιρίας με την
επωνυμία «T.A.R.B.S. EUROPE AE» για αναίρεση της υπ' αριθ. 6.939/2006
αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.